text:
Фото:
Республиканан 600-ҙән ашыу бала «Ал сәскә» әҙәби акцияһын йомғаҡлауҙа ҡатнаша
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Cергей Захаров/.
1 июндә бөйөк рус яҙыусыһы Сергей Аксаковтың тыуыуына 225 йыл тулыуға арналған «Ал сәскә» әҙәби акцияһы тамамлана. Хәйриә проектын «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе ярҙамында «Рәсәй Башҡортостан» телеканалы журналистары уйлап тапҡан һәм тормошҡа ашырған.
1 июндә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында акцияның һуңғы аккорды яңғырай. Сараға бөтә республиканан 600-ҙән ашыу бала саҡырылған. «Том Сойер» балеты улар өсөн ҙур бүләк буласаҡ. Барыһына ла иҫтәлеккә төрлө авторҙарҙың китаптары һәм «Ал сәскә» әкиәте яҙылған диск тапшырыла.
Өс ай буйына «Рәсәй 1», «Рәсәй 24» һәм «Мәҙәниәт» телеканалдарында Аксаковтың ижады, уның исеме менән бәйле иҫтәлекле урындар хаҡында тапшырыуҙар күрһәтелде, — тип иҫкә төшөрҙөләр Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиокомпанияһы филиалында.
Әҙәби марафонға күп кенә белем биреү үҙәктәре һәм учреждениелары ҡушылды. Проектты Константин Толкачев, Олег Газманов, Иосиф Кобзон, Владислав Флярковский, Юрий Стоянов һәм башҡа билдәле сәйәсәт һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре хупланы.
Акция барышында «Рәсәй Башҡортостан радиоһы»ның байтаҡ тыңлаусылары викторинала һәм һүрәттәр конкурсында ҡатнашты. Йәш рәссамдарҙың ете йөҙҙән ашыу әҫәре тәҡдим ителде.
Өфөләге Аксаков исемендәге баҡсала балалар өсөн ҙур байрам ойошторолдо. Унда ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар бергәләп асфальтта ҙур ал сәскә һүрәтен төшөрҙө.


c: text/html

text:
Фото:
Павел Крашенинников: «Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеге тәү сиратта оппозиция өсөн кәрәк»
Фото:
Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеген парламентарийҙарға ҡалдырырға кәрәк, тип иҫәпләй Дәүләт Думаһының Гражданлыҡ, енәйәт һәм процессуаль ҡануниәт комитеты рәйесе Павел Крашенинников.
— Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеге тәү сиратта оппозицияға кәрәк, уларҙы эҙәрлекләмәһендәр өсөн, — тине ул «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһы барышында. – Тейелгеһеҙлек депутаттарға ла, судьяларға ла кәрәк, улар хәүефләнмәйенсә ҡарарҙар ҡабул итһен өсөн. Әммә уны сикһеҙ киңәйтергә лә ярамай.
Депутат билдәләүенсә, генераль прокурор тарафынан тейелгеһеҙлекте алырға ла мөмкин. Бындай осраҡтар ундан ашыу тапҡыр булған. Уның фекеренсә, был процедура ауыр түгел.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Илгиз Шәрипов: тормоштоң социаль яғы - иң мөһиме
— Үҙ сығышында Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов артабанғы үҫештең төп йүнәлешен аныҡ билдәләне. Был — кешеләрҙең йәшәү кимәлен һәм сифатын яҡшыртыу. Президент, мохтажлыҡ кисергән бер генә кеше лә иғтибарҙан һәм хәстәрлектән ситтә ҡалырға тейеш түгел, тип айырып билдәләне. Быны Мөрәжәғәтнамәнең стратегик мөһим моменты тип иҫәпләйем, — тине Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Илгиз Шәрипов.
Стәрлетамаҡта тормоштоң социаль яғы урындағы власть сәйәсәтендә өҫтөнлөклө йүнәлеш булып тора. Ҡала халҡының тормош шарттарын яҡшыртыу сараларына айырым иғтибар бирелә. Ҡалала социаль торлаҡ төҙөлә. Һуңғы ике йылда ғына 282 ғаилә уны бушлай алды, етем балаларға 72 фатир бирҙек. Был эште беҙ киләсәктә лә дауам итәсәкбеҙ.
Донъя финанс көрсөгө беҙҙе артабанғы үҫеш пландарына төҙәтмәләр индерергә мәжбүр итһә лә, быйыл беҙгә бөтә ҡала социаль программаларын үтәргә кәрәк. Уларҙы бойомға ашырыуҙың мотлаҡ шарты булып иҡтисадтың бөтә тармаҡтарының тотороҡло эшләүе тора. Был стәрлетамаҡтарҙан, әлбиттә, күп көс һалыуҙы талап итәсәк. Ләкин, Президент әйтмешләй, ныҡышмалы эшләүсе генә еңеп сыға!


text:
Өфө аэропортында Башҡортостан спортсыларын ҡаршы алдыларФото: Альберт Загиров
Өфө аэропортында Башҡортостан спортсыларын ҡаршы алдылар
Өфө аэропортында Башҡортостан спортсыларын ҡаршы алдыларФото: Альберт Загиров
Бөгөн иртә таңдан Өфөгә Сочиҙа ҡышҡы Паралимпия уйындары еңеүселәре һәм призерҙары Ирек Зарипов, Кирилл Михайлов, Азат Ҡарасурин, Александр Давидович, шулай уҡ уларҙың тренерҙары ҡайтты.
Паралимпсыларҙы, чемпиондар кеүек кенә түгел, ә ысын батырлыҡ эшләүсе кешеләр һымаҡ ҡаршы алдылар. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй паралимпсылары яулаған 80 награданың етәүһе Башҡортостан спортсылары иҫәбендә.
Туғандары, дуҫтары һәм көйәрмәндәре менән бергә Уйындар чемпиондарын һәм призерҙарын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡаршы алды.
Республика башлығы Сочиҙа Олимпия һәм Паралимпияла Башҡортостан спортсылары еңеүҙәре хөрмәтенә ҙур байрам әҙерлеге тураһында һөйләне. Күҙаллау буйынса, сара яҡын ваҡытта Өфөнөң Спорт һарайында уҙасаҡ. Унда шорт-трек буйынса Рәсәй йыйылмаһы ҡатнашыуы көтөлә, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Шулай уҡ спорт делегацияһын ҡаршы алырға аэропортҡа БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, спортсыларҙың туғандары һәм яҡындары, ауылдаштары, киң мәғлүмәт саралары һәм Башҡорт дәүләт медицина университетының волонтерҙар үҙәге вәкилдәре килгәйне.
Спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә, триумфаторҙарҙың ҡайтыуҙарына махсус рәүештә Шишмә һәм Мишкә райондарының бейеү ансамблдәре ҡатнашлығында ижади программа әҙерләнгәйне, тип өҫтәнеләр. Артабан спортсылар журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Шулай итеп, мәҫәлән, алтын һәм бронза миҙалдары эйәһе Кирилл Михайлов: «Өйҙә йылы мөнәсәбәт һиҙелә. Ныҡ һағындыҡ. Ватаныбыҙҙа 2-3 ай булманыҡ, туғандарыбыҙ менән телефон буйынса йәки интернет аша аралаштыҡ. Бөтә республика һәм тотош Рәсәй халҡының ярҙамы тойолдо. Барыһына ла ҙур рәхмәт», тип билдәләне.
Паралимпия уйындары дебютанты, Сочиҙа чемпион һәм бронза призеры Азат Ҡарасурин өҫтәне: «Тренерҙар беҙҙе стартҡа ныҡлы әҙерләне. Тик тулҡынланыуҙы еңеп сығырға кәрәк ине. Яҡын көндәрҙә ял итәсәкмен, туғандарым менән аралашасаҡмын. Уларҙы ныҡ һағындым».
Паралимпсыларҙы ҡаршы алғас бер нисә сәғәттән һуң Ватанға шорт-трек буйынса олимпия чемпионы Руслан Захаров ҡайтты. Ул ике ай самаһы өйҙә булманы. Уйындарҙан һуң шунда уҡ ул Рәсәй йыйылмаһы составында Монреалгә донъя чемпионатына юлланғайны.
— Беҙ ҙур физик эш башҡарҙыҡ. Беҙҙең еңеү – бәхетле осраҡ түгел, ә оҙаҡ һәм ныҡышмалы күнегеүҙәр һөҙөмтәһе. Дүрт йыллыҡтың төп спорт старттары алдынан беҙ әҙерләндек һәм яҡшы һөҙөмтәләр күрһәттек. Ә, билдәле булыуынса, үҙебеҙҙең Олимпияла еңеү – ул һәр спортсы хыялы. Беҙ бәхетле һәм ҡәнәғәт. Беҙгә әҙерәк ял итергә һәм инде яҡшы тәьҫораттар менән артабан да күнегеүҙе дауам итергә кәрәк, — тине олимпия чемпионы.


text:
Силәбе өлкәһендә башҡорт дискотекаһы үтте
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында башҡорт дискотекаһы үтте, ул Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре иттифағы менән ойошторолдо.
Йәштәр сараһына 200-гә яҡын егет һәм ҡыҙҙар йыйылды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров. Улар өсөн Айнур Мансуров, Рәнис Аҡкужин, Оксана Ильюп сығыш яһаны. Шулай уҡ Силәбенән саҡырылған ҡунаҡ Ринат Ғәлимов менән ойошторолған күңелле конкурстар ҙа йәштәр күңеленә хуш килде. Барлыҡ еңеүселәр приздар менән бүләкләнде. Ауыл йәштәре ойоштороусыларға рәхмәт белдерҙе һәм яҡын арала сараны ҡабатлауҙарын һораны.
— Башҡорт дискотекалары – йәштәр араһында башҡорт мәҙәниәтен популярлаштырыуҙың бер төрө, тип иҫәпләйем, — тине ойоштороусыларҙың береһе Руфат Йәлилов.
Михаил Хәбиров һүҙҙәренсә, бындай сараларға башҡорт йәштәре генә түгел, Көньяҡ Уралда йәшәүсе башҡа халыҡ егет һәм ҡыҙҙары ла килә.


text:
Төбәктә мәктәп уҡыусыларын бал менән тәьмин итеү буйынса программа әҙерләнәсәк
Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ағзалары Президенттың республика мәктәптәре уҡыусыларын бал менән тәьмин итеү буйынса программа әҙерләү тураһындағы тәҡдимен хупланы. Бындай тәҡдим Рөстәм Хәмитовтың БР өсөнсө саҡырылыш Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашыуында әйтеп ишеттерелде.
— Бөтә мәктәп уҡыусыларын бал менән тәьмин итеү тигән идеям бар, — тине Президент. – Ҡайһы бер балаларҙың балға аллергияһы бар, әммә был уҡыусыларҙың 10 процентына ғына ҡағыла. Ҡалған балалар бал ашай ала. Был проектты нисек тормошҡа ашырыу тураһында уйларға кәрәк. Быны хәйриә эшмәкәрлеге йәки маҡсатлы финанслау аша ғәмәлләштерергә була. Башланғыс мәктәптән башларға мөмкин.
Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Илгиз Кәлимуллин һөйләүенсә, Иглин районында умартасылар был мәсьәләне тикшергән дә инде.
— Районда был хаҡта фекер алыштыҡ. Мин, Йәмәғәт палатаһы ағзаһы булараҡ, коллегаларыма мәктәптәр өҫтөнән шефлыҡ алырға тәҡдим итәм.
Осрашыу йомғаҡтары буйынса был идеяны бер-ике район кимәлендә һынап ҡарарға тигән ҡарар ҡабул ителде. Уңышҡа өлгәшкән осраҡта, ул бөтә республика буйлап йәйелдереләсәк.


text:
«Урал моңо» халыҡ-ара конкурс-фестиваленең икенсе турына Башҡортостандан туғыҙ ҡатнашыусы үтте
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
«Урал моңо» халыҡ-ара конкурс-фестиваленең икенсе һайлап алыу турына Башҡортостандан туғыҙ ҡатнашыусы үтте. Республика халыҡ ижады үҙәгендә хәбәр итеүҙәренсә, Стәрлебаш, Благовар, Белорет райондарынан, Өфө, Сибай, Учалы, Баймаҡ, Межгорье ҡалаларынан алты этно-төркөм һәм 10 солист жюри алдында үҙҙәренең оҫталығын күрһәткән.
Һайлап алыу комиссияһы жюрийы составында композитор Урал Иҙелбаев, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты Светлана Слягузова, «Туған тел» телеканалының генераль директоры Азат Вәхитов, фестивалдең режиссеры Альмира Сәфәрғолова, Өфө дәүләт сәнғәт институты башҡорт музыкаһы факультетының традицион музыкаль башҡарыу кафедраһы мөдире Артур Ғайсаров, Республика халыҡ ижады үҙәгенең инструменталь жанр буйынса әйҙәүсе белгесе Элита Йыһангирова эшләне.
Һайлап алыу турының икенсе этабы 25 мартта Инвалидтар ижады йортонда уҙғарыла. Еңеүсе 26-28 майҙа Өфөлә үтәсәк фестивалдең финалында республика исеменән сығыш яһай.
«Урал моңо» конкурс-фестиваленең төп маҡсаты — төрки йәштәрҙең заманса милли музыкаль ижадын пропагандалау, төрки халыҡтарҙың милли ғөрөф-ғәҙәттәрен һәм мәҙәниәтен һаҡлап ҡалыу, төрки халыҡтары араһында мәҙәни милләт-ара бәйләнештәрҙе үҫтереү, йәш башҡарыусыларҙың ижади мөмкинлектәрен тормошҡа ашырыу, йәштәрҙең ялын ойоштороу.


text:
Башҡортостан имамдары Октябрьскийҙа квалификация күтәреү курстарында уҡып ҡайтты
Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдиндың указын тормошҡа ашырыу маҡсатында Башҡортостандың ислам уҡыу йорттарында имамдар һәм мосолмандар мәхәлләләре хеҙмәткәрҙәре өсөн квалификация күтәреү курстары ойошторолдо. Шулай итеп, Октябрьский ҡалаһының «Нурул Ислам» мәҙрәсәһендә 50 дин әһеле ике аҙна дауамында уҡыуҙа булды, тип хәбәр итте был уҡыу йорто ректоры Айнур Сибғәтуллин.
Республиканың Баҡалы, Йәрмәкәй, Әлшәй, Благовар, Шаран, Бишбүләк, Илеш, Бүздәк, Туймазы, Шишмә райондарынан, Октябрьский ҡалаһынан һәм Ырымбур өлкәһенән имамдар ислам дине нигеҙҙәрен өйрәнде. Курстар тамамланғас, уларға тейешле документ тапшырылды.


text:
Ылыҫлы ағастар үҫтереү өсөн махсус теплицалар һатып алынасаҡ
2012 йылда республика бюджеты средстволары иҫәбенә БР Урман хужалығы министрлығы ылыҫлы ағастарҙың үҫентеләрен тиҙерәк үҫтереү өсөн ете махсус теплица һатып аласаҡ.
«Башинформ» агентлығына БР Урман хужалығы министрлығының урмандарҙы тергеҙеү бүлеге начальнигы Марат Кәбиров хәбәр итеүенсә, поликарбонаттан эшләнгән һәм һыу һибеү ҡоролмаһы менән йыһазландырылған теплицаларҙың дөйөм майҙаны 0,35 гектарҙы тәшкил итә.
— Үҫентеләрҙе теплицаларҙа үҫтереү асыҡ грунттағына ҡарағанда биш тапҡырға һөҙөмтәлерәк. Ағастарҙың буй еткереү ваҡыты ла ике тапҡырға ҡыҫҡара. Мәҫәлән, әгәр ҡарағайҙы беҙ питомникта ике йыл үҫтерһәк, орлоҡтарҙы яҙ сәскән осраҡта, теплицаларҙа беҙ көҙгә ҡарай күсереп ултыртыуға әҙер материал аласаҡбыҙ.
Республикала урман ағастары үҫентеләрен үҫтереү тәжрибәһе бар. Әүжән урман хужалығында бер нисә йыл инде теплица шарттарында ҡиммәтле ағас тоҡомдары үҫтереү менән шөғөлләнәләр. Шулай ҙа бында әҙер продукция күләме артыҡ ҙур түгел. Ә бына заводта эшләнгән оло теплицалар ярҙамында ҙур күләмдә материал алыу мөмкинлеге буласаҡ.
2012 йылдың йәйендә урман хужалыҡтарына тапшырылырға тейешле теплицалар урынлаштырыласаҡ урындар бөгөн үк билдәле. Әле проект-смета документацияһы әҙерләнә. Яҡын арала республиканың урман хужалыҡтарын теплицалар менән тәьмин итеүгә аукцион иғлан ителәсәк.
Бынан һуң теплицаларҙы урынлаштырып, үҫентеләр тиҙерәк үҫһен өсөн махсус тупраҡ алып килергә генә ҡала. Уларҙың бер өлөшөндә урман культуралары быйыл көҙ үк ултыртылыуы ихтимал.


text:
Өфө мәктәптәре 11 меңдән ашыу беренсе класс уҡыусыһын ҡабул итергә әҙер
Өфө мәктәптәре 1 сентябрҙә беренсе класҡа 11,2 меңдән ашыу баланы ҡабул итергә әҙер. Шул сама бала йәше һәм сәләмәтлек торошо буйынса уҡыуға әҙер. Был хаҡта ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең мәғариф идаралығы начальнигы Азамат Сәйфуллин хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, әлеге ваҡытта ата-әсәләрҙән балаһын мәктәпкә ҡабул итеүҙе һорап 9,6 мең ғариза бирелгән.
Азамат Сәйфуллин мәктәптәрҙәге сығарылыш имтихандарына әҙерлек тураһында ла һөйләне. Быйыл Өфө мәктәптәрендә туғыҙынсы класты тамамлаусы — 8,9 мең, ун беренсе класты тамамлаусы алты мең уҡыусыға йомғаҡлау аттестацияһын үтергә тура киләсәк. Ҡала территорияһында 31 берҙәм дәүләт имтиханы үткәреү пункты ойошторолған. Имтихандар алыуға ике мең самаһы уҡытыусы йәлеп ителәсәк. Дауалау учреждениеларында һәм шифаханаларҙа дүрт айҙан ашыу дауаланыусы һәм инвалид балалар өсөн имтихандар ябайлаштырылған формала үткәреләсәк. Ҡалала бындай 56 кеше барлығы билдәле.


text:
2015 йылда Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәр 14,3 проценттан артығыраҡ үҫмәйәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 2 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
Башҡортостанда 2015 йылдың 1 ғинуарынан алып 2018 йылдың 31 декабренә тиклемге осорға граждандарҙың коммуналь хеҙмәттәр өсөн индергән түләүҙәре күләменең сикке (максималь) үҙгәреш индекстары раҫланды. Тейешле бойороҡ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Граждандарҙың коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәренең максималь үҙгәреш индексы 2015 йылда (2015 йылдың 1 июленән алып 31 декабренә ҡәҙәр) 14,3 процент тәшкил итәсәк. 2016 йылға сикке индекс махсус формула буйынса иҫәпләнәсәк.


text:
Төбәктә 767 гектарҙан ашыу урман янғындан зыян күргән
Башҡортостанда 2012 йылдағы янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып 128 урман янғыны теркәлгән. Уларҙан 767 гектарҙан ашыу урман зыян күргән.
Әлеге ваҡытта республикала һүндерелмәгән янғындар юҡ, тип хәбәр иттеләр БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Янғындарҙың күпселеге кеше факторы арҡаһында сыҡҡан. Шулай итеп, 2012 йылда 30 янғын – кешенең ут менән һаҡһыҙ эш итеү сәбәпле, йәнә икәүһе – ағас әҙерләү урындарында сыҡҡан. 41 янғындың ни сәбәпле сығыуы әле асыҡлана.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, БР Урман хужалығы министрлығының диспетчер идараһы пункты тәүлек әйләнәһенә эшләй. Урман һағының телефоны: 8(347)262-40-39 йәки 8-800-100-94-00.


text:
Республиканың алты районы минераль ашламалар алыу буйынса планды арттырып үтәне
Башҡортостандың алты районында минераль ашламалар һатып алыу буйынса планды арттырып үтәнеләр. Был хаҡта республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Өҫтәмә туҡландырыуҙың иң төплө күләмдәре Саҡмағош, Ауырғазы, Дүртөйлө, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Өфө райондарында алынған. Саҡмағоштарҙың минераль ашламалар запасы буйынса республикала иң юғары күрһәткестәр. Урындағы аграрийҙар 4691 тонна ашлама алған, ул пландан 373 процент тәшкил итә. Бер гектар сәсеүлеккә иҫәпләгәндә Саҡмағош районында тәьҫирле матдәлә 56,1 кг ашлама тура килә.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәгенең оператив мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөнгә республикала 30 мең тонналап ашлама алынған, уларҙан 17 мең тоннанан ашыуы – азот ашламалары.


text:
Башҡортостан командаһы «Туриада-2013» спорт-туристик лагерында икенсе урын яуланы
Башҡортостан вәкилдәре «Туриада-2013» спорт-туристик лагерында дөйөм команда иҫәбендә икенсе урын яуланы. Беренсе урынға – Һарытау өлкәһе спортсылары, өсөнсө урынға Сыуашстан Республикаһы вәкилдәре лайыҡ булды, тип хәбәр иттеләр БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Рәсәй Президенты Владимир Путин ҡушыуы буйынса һәм ил башлығының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич патронажы аҫтында үткәрелгән сарала округтың 14 төбәгенән 600-гә яҡын кеше ҡатнашты. Туризм буйынса спорт мастеры һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған сәйәхәтсеһе Николай Пестов етәкселегендәге команда составына 40 кеше инде. Өфө һәм Бөрө ҡалаларының туристик клубтарында шөғлләнеүселәр, республика ярыштарында еңеүселәр һәм призерҙар, шулай уҡ тренерҙар һәм судьяларҙан торған команданы Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта етәкләне.
Бәйгелә Башҡортостан командаһы яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәште. Шулай итеп, һыу туризмы буйынса ярыштарҙа ул беренсе урынға лайыҡ булды. Йәйәүлеләр туризмы, танып белеү туризмы буйынса ярыштарҙа, шулай уҡ «Йөрәктәр моңо» йырҙар бәйгеһендә спортсыларыбыҙ бер юлы өс икенсе урын яуланы.
Яҡташтарыбыҙ шәхси иҫәптә лә уңышлы сығыш яһаны. Велосипед спорты буйынса – өсөнсө, йәйәүлеләр туризмы буйынса – икенсе һәм һыу туризмы уйынса – беренсе урын.
Һыу туризмы буйынса ярыштар һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан спортсылары ағымдағы йылдың көҙөндә Сочиҙа бөтә Рәсәй ярыштарында ҡатнашасаҡ.


text:
«Урал моңо – 2012» конкурсында Ҡаҙағстандан Нурбол Балапанов Гран-при яуланы
XVI «Урал моңо-2012» халыҡ-ара төрки йәштәренең музыкаль ижады конкурс-фестивалендә Ҡаҙағстандан Нурбол Балапанов Гран-при яуланы. Өфөлә өс көн дауамында барған йыр бәйгеһе лидерына диплом, «Урал моңо» стелаһы һәм «Төрксой» халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы менән булдырылған төп приз — өс мең АҠШ доллары бирелде.
Ҡабарҙа-Балҡар Республикаһынан Эльдар Атмырҙаев, Тыванан Надежда Ҡуулар һәм Ҡаҙағстандан «New Boys» төркөмө беренсе дәрәжә лауреаттары булды.
Икенсе урында – Башҡортостандан «Латин кварталы» төркөмө, Дағстандан Мурза Алесгендеров һәм Тыванан Салчак Борбак-оол.
Ҡырғыҙстандан Зөһрә Шайдылдаева, Башҡортостандан Иҙел Аралбаев һәм «Арғымаҡ» төркөмө өсөнсө булды.
Виталий Очиров (Саха) – «Абай Әмирханов исемендәге махсус приз»ға, Саламат Аяпов (Үзбәкстан) милли традицияларҙы һаҡлаған өсөн махсус призға лайыҡ булды.
Конкурс-фестивалдә 12 республика һәм төбәктән вәкилдәр ҡатнашты. Киләһе «Урал моңо» йыр бәйгеһе 2014 йылда үтә.


text:
Сибайҙа «Урал аръяғы-2016» эшҡыуарлыҡ форумы асылды
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Сибайҙа «Урал аръяғы-2016. Бәләкәй эшҡыуарлыҡ — идеянан алып тормошҡа ашырғанға тиклем» тип аталған эшҡыуарлыҡ форумы асылды. 11 июндә форум үҙ эшен Әбйәлил районында дауам итә.
Пленар ултырыш һәм Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Инвестиция мөхитен яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышын үткәреүҙән тыш, программала төрлө түңәрәк өҫтәлдәр һәм фекер алышыуҙар ҡаралған.
Тикшереү өсөн тәҡдим ителгән темалар араһында — бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам институттары һәм ҡоралдары, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтеү буйынса иң яҡшы төбәк һәм муниципаль тәжрибәләр, «Бизнес өсөн күп функциялы үҙәк» йүнәлешен ғәмәлгә ашырыу, субконтрактация һәм аутсорсинг нигеҙендә ҙур предприятиеларҙы һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡты берләштереү, шулай уҡ инвестициялар йәлеп итеү һәм эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн туристик-рекреацион ҡеүәт.
Ике көнлөк форум барышында хеҙмәттәшлек тураһында бер нисә килешеүгә ҡул ҡуйыу ҡаралған. Улар араһында — Магнитогорск металлургия комбинаты менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу, Ҡытай партнерҙары менән — Сибайҙа цемент заводын төҙөү буйынса инвестиция проектын, Мәскәү партнерҙары менән Урал аръяғы эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенең уҡыу-күрһәтеү йәштәр үҙәген төҙөү буйынса проектты тормошҡа ашырыу буйынса ниәттәр тураһында протокол.
Бынан тыш, Урал аръяғында еңел сәнәғәт өлкәһендә эшҡыуарлыҡ башланғыстарын ғәмәлгә ашырыу буйынса «Колибри» компанияһы менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу ҡаралған. Ошондай бер проектты тормошҡа ашырыу төбәктә яҡынса 500 ҡатын-ҡыҙ өсөн яңы эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Республикала 2015 йылға ваҡиғалар календары төҙөлдө
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда 2015 йылға ваҡиғалар календары төҙөлдө. Унда быйыл республикала ойоштороласаҡ күргәҙмәләр, форумдар, кәңәшмәләр, спорт һәм мәҙәни саралар хаҡында мәғлүмәт тупланған. Был хаҡта Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты хәбәр итте.
Ведомствола билдәләүҙәренсә, календарь республика халҡы һәм ҡунаҡтары араһында сараларҙы популярлаштырыу, шулай уҡ төбәктең ыңғай имиджын булдырыу өсөн төҙөлгән.
Календарҙың электрон варианты менән Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты сайтында танышырға мөмкин.


text:
Йәштәр лидерҙары өсөн экология буйынса конкурс иғлан ителгән
"Оксфам Рәсәй" халыҡ-ара хәйриә ойошмаһы йәштәрҙең климат хәрәкәте лидерҙары һәм инициатива төркөмдәре, шулай уҡ “йәшел” командалар өсөн «Климат ярты йыллығы» исемендәге конкурс башланыуы хаҡында иғлан итә. Конкурс 2010 йылдың 10 июленән 10 декабргә тиклем дауам итәсәк.
Ошо ваҡыт дауамында теркәлеү үткән бар ҡатнашыусыларҙың экология темаһы буйынса һорауҙарға яуап бирергә һәм ҡиммәтле бүләктәр алырға мөмкинлеге бар. Конкурс бер нисә этаптан торасаҡ. Ике аҙнаға бер тапҡыр Clicr.Ru порталында «Конкурс» бүлегендә сираттағы этаптың һорауҙары ҡуйылып барасаҡ. Еңеүселәр 2010 йылдың 15 декабрендә иғлан ителәсәк.


text:
Фото:
«Альстом РусГидро Энерджи» яңы интеллектуаль продукт тәҡдим итте
Фото:
«Альстом Русгидро Энерджи» берлектәге яңы предприятиеһы кисә, 22 декабрҙә, мониторинг һәм электростанциялар ҡорамалдары хәүефһеҙлеге өсөн тәғәйенләнгән күп маҡсатлы диагностик комплекс менән таныштырҙы. Ул Башҡортостан территорияһында 20 декабрҙә теркәлгән.
«Альстом» менән «РусГидро» компаниялары төбәктә заманса гидроэнергетика ҡорамалдары етештереүсе завод төҙөү буйынса берлектәге пилот проектын тормошҡа ашыра. Ул республикала ойошторолоусы энерготехник технологиялар технопаркының составына инәсәк. 2010 йылдың декабрендә Рәсәй һәм Францияның премьер-министрҙары алдында ҡул ҡуйылған килешеүгә ярашлы, берлектәге предприятие 2011 йылда үҙенең беренсе продуктын күрһәтергә тейеш ине. Бөгөн уның презентацияһын «РусГидро» идараһы рәйесенең тулы хоҡуҡлы вәкиле Александр Кушвид үткәрҙе.
Яңы технопарктың төп резиденты булараҡ, Александр Кушвид яңы интеллектуаль продукт менән таныштырҙы. Был технологик процестар менән автоматлаштырылған идара итеү системаһы электр станцияларының әйләнмә ҡорамалдарын диагностикалау һәм уның эшмәкәрлеген тикшереү өсөн тәғәйенләнгән.
Яңы ҡорамал бихисап электр станцияларының хәүефһеҙлеген һәм ышаныслылығын күтәрергә тейеш. Төп маҡсаты — хәүефһеҙлекте тәьмин итеү, диагностика һәм артабан ремонтты дөрөҫ планлаштырыу, шулай уҡ кеше факторын кәметеү.
Яңы технопаркка яҙғыһын нигеҙ һалынасаҡ.
— Проект идеяһы бер йыл элек билдәләнгәйне, бөгөн беҙ уның аныҡ һөҙөмтәләрен күрәбеҙ, — тип билдәләне БР Хөкүмәте вице-премьеры, сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министры Марат Мөлөков. — Тиҙҙән яңы предприятиеға тәүге нигеҙ ташы һалынасаҡ, уның төп резиденты — «Альстом» компанияһы. Уның тирәләй энергияны һаҡсыл файҙаланыусы ҡорамалдар етештерәсәк тағы бер нисә предприятие булдырыласаҡ.
Ике яҡ өсөн дә файҙалы хеҙмәттәшлектең иҡтисади һөҙөмтәһен күрһәтер өсөн Марат Мөлөков «РусГидро» компанияһының республика бюджетына капитал һалыуын миҫал итеп килтерҙе. Предприятие түләгән һалымдар суммаһы миллиард һумға еткән.
Завод төҙөлөшө 2013 йылда тамамланасаҡ. Ул ваҡытта Кубандәге ГЭС-тар каскады өсөн тәүге ике агрегат та сығарыласаҡ. 2016 йылда предприятие проект ҡеүәтенә сығырға тейеш.
Александр Кушвид әйтеүенсә, заводта 500-гә яҡын кеше эшләйәсәк. Производствоға инвестициялар күләме — 100 млн евронан ашыу. Проект өҫтөндә эш ҡайнай. Был проект бөгөндән үк заводтың тәүге продукцияһына һатып алыусыларҙың булыуы менән ҡыҙыҡлы.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, был предприятиела «РусГидро» компанияһына — 51%, «Альстом»ға 49% тура килә. Структура төҙөлөшөнә килгәндә, бындай заводтар төҙөү буйынса ғәйәт ҙур тәжрибәһен иҫәпкә алып, менеджмент һәм операциялар менән идара итеү «Альстом»ға тапшырылған. Француз компанияһы Рәсәй бөгөн ихтыяжлыҡ кисергән стандарттар һәм компетенцияларҙы ҡулланыуға индерергә тейеш.


text:
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы Фото: сайт kremlin.ru
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы Фото: сайт kremlin.ru
Владимир Путин, 15 километрға дистанцияла саңғы ярыштары буйынса ярыштарҙа өс миҙал яулаусы, Рәсәй саңғысылары Роман Петушков, Ирек Зарипов һәм Александр Давидовичҡа ҡотлау телеграммаларын ебәрҙе.
«Һеҙ беҙҙең милли йыйылманы лайыҡлы күрһәттегеҙ, хөрмәт данының бөтә баҫҡыстарын да ышаныслы биләнегеҙ. Шундай ҙур, лайыҡлы уңыш – Ватандың паралимпия спорты үҫешенә, уның еңеү традицияларын нығытыуға етди өлөш. Һәм әлбиттә, бөтә Рәсәй көйәрмәндәренә иҫ киткес бүләк», — тип билдәләнә дәүләт башлығы мөрәжәғәтендә.
Рәсәй Президенты шулай уҡ XI ҡышҡы Паралимпия уйындарында биатлон буйынса 7,5 километрға спринтта бронза призеры Азат Ҡарасуринды ҡотланы.
«Был миҙал – көслө һәм тәжрибәле ярышташтар менән алышта һәләт, оҫталыҡ, холоҡ көсө өсөн лайыҡлы награда. Айырыуса рәхмәт һүҙҙәре Һеҙҙең остаздарығыҙға һәм, Һеҙҙе спортта ла, тормошта ла дәртләндереүсе, яҡындарығыҙға», — тиелә ҡотлауҙа.


text:
Йәшел турғай
Йәшел турғай (урыҫ.Зеленушка )- Европала йәшәй торған турғайҙар отрядындағы ҙур булмаған ҡошсоҡ.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҙурлығы турғайҙай. Яңғыҙ ҙа, парлашып та, тупланып та ауыл тирәһендәге ағастарҙа, көнбағыш һәм киндер араларында йөрөйҙәр. Ата ҡоштоң арҡаһы йәшел, муйынының һырты, ҡанаттары һәм ҡойроғо һары һыҙатлы көрәнһыу ҡара. Кәүҙәһенең аҫ яғы һарғылт йәшел. Инә ҡоштоң һырты һорғолт йәшел, аҫ яғы буй һыҙатлы аҡ-һыл һоро. йорт турғайынан йәшкелт төҫө һәм тамағында ҡара тап булмауы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы яңғырауыҡ¬лы: «зирлл-зирлл», һайрағанда «зирл-зирл-зирлиижжж».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҡты урмандар, ауыл һәм ҡала эргәһендәге ағастарҙа йә¬шәй. Башлыса үлән орлоҡтары, яҙғыһын бөжәктәр ашай. Йылы яҡҡа китмәй, бер урындан икенсе урынға күсеп йөрөй. Киң генә таралған. Ағаста йәки ҡыуаҡтарҙа оя¬лай. Ҡара һәм ҡыҙғылт таплы 4—6 бөртөк аҡһыл зәңгәр йомортҡаһы була.
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
Рөстәм Хәмитов РФ хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов РФ хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осрашты
Рөстәм Хәмитов РФ хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осраштыФото: Олег Яровиков
21 мартта Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Өфөлә барған «Хеҙмәт шарттарын махсус баһалау – хеҙмәт шарттарын һәм һағын камиллаштырыу институты» семинарында ҡатнашҡан, Рәсәйҙең хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрының беренсе урынбаҫары Сергей Вельмяйкин менән осрашты.
— Һеҙ ҡарау өсөн мөһим теманы күтәрҙегеҙ. Республика өсөн был бик көнүҙәк тема. Үҙ яғыбыҙҙан беҙ был йүнәлештә эшләйбеҙ һәм ниндәйҙер һөҙөмтәләргә өлгәшәбеҙ, — тип билдәләне әңгәмә барышында республика башлығы. — 2013 йыл, йәрәхәтләнеү һәм үлем осраҡтары яғынан, 2012 йылға ҡарағанда яҡшыраҡ булды. Бындай оҙаҡ ваҡытлы тенденция был өлөштә билдәләнһен ине. Был өлөштә мин ҙур талаптар ҡуям һәм ҡәтғи һорайым. Күрәһең, беҙҙең дөйөм тырышлыҡтар билдәле бер һөҙөмтәләр бирә. Эш урындарын аттестациялауҙың яңы алымдарын иҫәпкә алғанда, ул беҙгә ярҙам итер. Әйҙәгеҙ бергәләп эшләйек. Әгәр кәрәк булһа, беҙ «пилот» булырға – башҡа төбәктәргә ҡарағанда алға китешкән булырға әҙер. Сөнки беҙҙә 100 меңдән ашыу кеше зарарлы шарттарҙа: химия, нефть-химияһы, нефть эшкәртеү һәм башҡа байтаҡ ауыр производстволарҙа эшләй. Беҙҙең өсөн ул бик көнүҙәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
— Башҡортостан Республикаһы алдынғыларҙа тора. Шуныһын әйтергә кәрәк, үлем йәрәхәтен кәметеү буйынса был дөйөм Рәсәй тренды үҙ сағылышын республикала ла таба. Һеҙ хаҡлы һөйләйһегеҙ, кеше ғүмере, һаулығы – ул беҙҙең өсөн иң мөһиме һәм ҡиммәте. Беҙ үҙ яғыбыҙҙан бында зыянды кәметеү өсөн булған бөтә тырышлығыбыҙҙы һалабыҙ, — тине Сергей Вельмяйкин.
Осрашыу тураһында тулыраҡ республика Президентының рәсми сайтында.


text:
Республиканың һыу хужалығы комплексын үҫтереүгә 9 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленәсәк
Төбәктә «2013-2020 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының һыу хужалығы комплексын үҫтереү» республика маҡсатлы программаһы раҫланды. Программаны федераль, республика һәм урындағы бюджеттарҙан финанслауҙың дөйөм күләме туғыҙ миллиард һумдан ашыу тәшкил итә.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, дәүләт заказсыһы итеп БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы билдәләнгән.
— Бөгөнгө көндә төбәктә 940-тан ашыу гидротехник ҡоролма файҙаланыла, уларҙан 221 объект хәүефле иҫәпләнә. 142 объект – авария хәлендә, — тип хәбәр итте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
Был оҙайлы сроклы программаны тормошҡа ашырыу сиктәрендә гидротехник ҡоролмаларға капиталь ремонт үткәреләсәк.
Республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, программа ҙур маҡсаттар ҡуя. Улар араһында – һыу объекттарын рациональ файҙаланыуҙы тәьмин итеү, уларҙы тергеҙеү һәм һаҡлау, гидротехник ҡоролмаларҙың хәүефһеҙлеге, шулай уҡ республиканың социаль-иҡтисади йәһәттән тотороҡло үҫеше. Программа сиктәрендә 1153,5 гектар майҙанда һыу объекттарын экологик реабилитациялау күҙаллана.
Илдәге урта күрһәткестәр менән сағыштырғанда, Башҡортостанда һыу ресурстары менән тәьмин ителеү кимәле түбән. Бында яҡынса 13 мең йылға һәм ике меңдән ашыу күл иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта уларҙың күпселеге – аҙ һыулы йылғалар.
Шулай уҡ программа сиктәрендә халыҡты һәм иҡтисад объекттарын һыу баҫыуҙан һаҡлау маҡсатында махсус инженерлыҡ ҡорамалдар төҙөләсәк, йылғаларҙы тәрәнәйтеү һәм уларҙың үҙәндәрен үҙгәртеү буйынса эштәр башҡарыласаҡ.


text:
Өфө дауаханаларында «Европа» сауҙа үҙәгендә янғын ваҡытында заян күргән 8 кеше ҡала
Шәмбе, 22 ғинуарҙа, Өфөнөң «Европа» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә янғын сығыу һөҙөмтәһендә зыян күргән һигеҙ кеше дауаханаларҙа ҡала. Уларҙың алтауһы — 21-се ҡала клиник дауаханаһында, икәүһе 18-се ҡала клиник дауаханаһында кәрәкле медицина ярҙамы ала.
21-се ҡала клиник дауаханаһында госпиталләштерелгәндәрҙең бишәүһе һөрөм менән ағыуланған. Умыртҡа бағанаһы һынған һәм башы менән бәрелгән пациент та ошонда. 18-се дауаханаға тәне янған һәм муйын, күкрәк ситлеге зарарланған пациенттар һалынған. Уларҙы дауалау Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаевтың шәхси контроленә алынған.
Мәғлүм булыуынса, 22 ғинуарҙа Өфөнөң «Европа» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә янғын сығып, ике кеше һәләк була. Дүрт зыян күреүсегә амбулатор рәүештә медицина ярҙамы күрһәтелгән.


text:
Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы депутаттары Йәштәр палатаһы эшмәкәрлеге регламентын камиллаштыра
Башҡортостан парламентарийҙары бөгөн үҙҙәренең пленар ултырышында «Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы тураһындағы Положениеға үҙгәреш индереү хаҡында»ғы ҡарарын ҡабул итте. Ул төбәктәге Дәүләт Йыйылышының Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты менән тәҡдим ителде.
— Республиканың Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр палатаһы эшмәкәрлеге процесында килеп тыуған һорауҙар Палата тураһындағы Положениеның айырым пункттарын камиллаштырырға мәжбүр итте, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәйесе Николай Самойленко. – Йәштәр палатаһы регламентына үҙгәрештәр индерелде, уларға ярашлы Палата ағзалары Йәштәр палатаһы комиссиялары ултырыштарында мотлаҡ ҡатнашырға тейеш. Әгәр кеше кисерерлек сәбәптәрһеҙ ике тапҡыр бындай ултырышҡа килмәһә, уның Палата составынан сығарылыуы ла ихтимал.
Шулай уҡ Положениеның айырым пункттарына йәш буйынса сикләүгә бәйле үҙгәрештәр индерелде. Николай Самойленко һүҙҙәре буйынса, был төҙәтеүҙәр Палата составын квалификациялы кадрҙар менән тәьмин итеү өсөн кәрәк булды.


text:
Республика делегацияһы бөтә Рәсәй туристик ойошмалар съезында ҡатнашты
Башҡортостандың VII «Интурмаркет-2012» халыҡ-ара туристик күргәҙмәһендә тәҡдим ителгән экспозицияһы менән форумдың икенсе көнөндә Рәсәйҙең йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры Виталий Мутко, министр урынбаҫары Надежда Назина, Туризм буйынса федераль агентлыҡ Александр Радьков һәм башҡа дәүләт власы органдары вәкилдәре ҡатнашты. Делегацияны Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев ҡаршы алды.
«Интурмаркет-2012» күргәҙмәһе сиктәрендә беренсе бөтә Рәсәй йәмәғәт туристик ойошмалар съезы ойошторолдо, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына дәүләт комитетының матбуғат секретары Лилиә Ғабрахимова. Унда Туризм буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Александр Радьков, Рәсәй туроператорҙары ассоциацияһының башҡарма директоры Майя Ломидзе, шулай уҡ халыҡ-ара һәм Рәсәй йәмәғәт туристик ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты.
Башҡортостан исеменән съезда төбәктең Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, Башҡортостандың Туриндустрия союзы вәкилдәре, республиканың алдынғы туроператорҙары ҡатнашты.
Европала йәмәғәт ойошмаларының эш тәжрибәһе хаҡында Европа туристик ойошмалар ассоциацияһы етәксеһе Ник Гринфилд һөйләне. Рәсәй Туриндустрия союзы вице-президенты Сергей Корнеев коммерцияға ҡарамаған туристик ойошмаларҙың үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәре һәм проблемалары, шулай уҡ туризм өлкәһендә дәүләт-шәхси партнерлыҡ тураһында һөйләне. Сергей Корнеев билдәләүенсә, Рәсәй Туриндустрия союзы төрлө дәүләт власы органдары менән хеҙмәттәшлек итә. Улар араһында: Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеге өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан буйынса идаралығы, Федераль суд приставтары хеҙмәте, Федераль миграция хеҙмәте, Эске эштәр министрлығы, федераль мәҙәниәт учреждениелары һәм башҡалар. Туристарҙың ялын тейешле кимәлдә ойоштороу маҡсатында, шулай уҡ был өлкәлә проблемалар килеп тыумаһын өсөн, туристар өсөн уңайлы шарттар булдырыу зарур, тип билдәләне үҙенең сығышында Сергей Корнеев.


text:
Өфөлә йыл башынан алып икенсел торлаҡҡа хаҡтар 12 процентҡа артты
Өфөлә тәҡдим ителгән икенсел торлаҡтың уртаса хаҡы квадрат метрына 44,83 мең һум тәшкил итә. Бер аҙнала ул бер процентҡа артҡан.
Бер бүлмәле һәм күп бүлмәле фатирҙарға хаҡтар — 0,9 процентҡа, ике бүлмәлеләргә — 1,1 процентҡа, өс бүлмәле фатирҙарға бер процентҡа күтәрелгән. Йыл башынан алып бөтә төрҙәге фатирҙарға хаҡтар 12 процентҡа артҡан.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре аналитигы Айгөл Степанова мәғлүмәте буйынса, бөгөнгө көндә иң арзан өс бүлмәле фатир 800 мең һумға тәҡдим ителә. Был 45 квадрат метрлыҡ фатир К.Маркс урамында урынлашҡан. Иң ҡыйбат фатир 20 миллион һум тора. Ул дүрт бүлмәле, дөйөм майҙаны — 230 квадрат метр, М.Кәрим урамында урынлашҡан.
Иң арзан бүлмә Башҡортостандың баш ҡалаһында 500 мең һум тора. Ул Интернациональ урамында урынлашҡан. Майҙаны 12 квадрат метр тәшкил итә. Иң ҡыйбат бүлмә — Йәштәр бульварында, хаҡы — 1250 мең һум, майҙаны — 17,2 квадрат метр.
Иң ҡыйбат коттедж Аҡманайҙа тәҡдим ителә, майҙаны — 450 квадрат метр. Хаҡы — 20 миллион һум.


text:
Еңеү көнө алдынан Башҡортостан вуздарында ветерандарҙы тәбрикләйҙәр
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 67 йыллығын байрам итеү алдынан республикалағы юғары уҡыу йорттары студенттары, уҡытыусылары һәм етәкселәре ветерандарҙы — вуздарҙың элекке педагогтарын һәм хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләй.
Өфө дәүләт авиация техник университетында тантаналар бөгөн үтә. Программала — тынлы оркестр оҙатыуында тантаналы марш, Хәрби Дан мемориалына сәскәләр һалыу, хәрби-спорт эстафетаһы.
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында ветерандарҙы 4 майҙа ҡотлайҙар. Сара 2-се корпуста төшкө икелә башлана. Байрам сиктәрендә 44 ветеран өсөн студенттар һуғыш йылдары йырҙарын башҡарасаҡ, һуғыш геройҙарын байрам ашына саҡырасаҡ. Еңеү көнө айҡанлы уларға матди ярҙам күрһәтеү ҙә ҡаралған.
Башҡорт дәүләт университеты студенттары ошондай уҡ акцияны 5 майҙа үткәрә. БашДУ ветерандары, студенттары, профессорҙар-уҡытыусылар составы юғары уҡыу йортоноң төп корпусындағы мемориаль стелаға сәскәләр һаласаҡ. Артабан уларҙы байрам концерты һәм сәй табыны көтә.


text:
Дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре профсоюзы Рәйес көнөн үткәрҙе
Дәүләт учреждениелары һәм йәмәғәт хеҙмәтләндереүе хеҙмәткәрҙәренең Республика профсоюз комитеты Рәйес көнөн үткәрҙе. Был сара сиктәрендә Өфө ҡалаһының тәүге профсоюз ойошмалары рәйестәре ҡатнашлығында семинар-кәңәшмә ойошторолдо.
Семинарҙа дәүләт учреждениелары белгестәренә санатор-курорт дауалау, 2010 йылда профсоюз ағзалары балаларының йәйге ялын ойоштороу, Өфө ҡалаһы профактивына профсоюз дисконт карталары биреү, шулай уҡ дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре өсөн ҡышҡы спорт байрамы үткәреү кеүек актуаль мәсьәләләр тикшерелде.


text:
Республикаға 2012 йылда мәғарифты яңыртыуға 2 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтеләсәк
2012 йылда Башҡортостандың дөйөм белем биреү системаһын яңыртыу буйынса сараларға федераль үҙәк 2 миллиард 133 миллион һум аҡса бүләсәк. Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте араһында тейешле килешеүгә ҡул ҡуйылды. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР мәғариф министры урынбаҫары Марат Шмаков хәбәр итте.
— Республика ҡушып финанслау тәртибендә 142 миллион 217 мең һум өҫтәйәсәк, — тип билдәләне министр урынбаҫары.
Был средстволар төрлө ҡорамалдар, уҡыусыларҙы ташыу өсөн транспорт алыуға, мәктәп китапханаларын тулыландарыуға, мәктәп инфраструктураһын үҫтереүгә, мәғариф учреждениелары етәкселәренең һәм уҡытыусыларҙың квалификацияһын күтәреүгә, ситтән тороп уҡытыуҙы ойоштороуға йүнәлтеләсәк.
Әйткәндәй, 2012 йылда республика 121 мәктәптә капиталь ремонт үткәреүгә 507,4 миллион һум күләмендә аҡса аласаҡ.
2012 йылда мәғарифты яңыртыу программаһын финанслау күләме былтырғыға ҡарағанда өс тапҡырға күберәк. 2011 йылда Республика 712 миллион һум аҡса алғайны.
Федераль аҡсалар Башҡортостанға 1 мартҡа тиклем йүнәлтелергә тейеш.


text:
Раил Сарбаев матбуғат конференцияһы үткәрҙе
Бөгөн Республика Йортонда Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев матбуғат конференцияһы үткәрҙе.
Премьер менән осрашыуға федераль, төбәк һәм урындағы кимәлдәге гәзит-журнал һәм электрон баҫмалар вәкилдәре килде.
Йәнле ҡыҙыҡлы диалог ике сәғәт ярым буйына барҙы. Журналистар Премьер-министрға үҙ уҡыусыларын иң ныҡ ҡыҙыҡһындырған һорауҙарҙы бирҙе. Бөгөн республикала йәшәүсе һәр кешене борсоған нәмәләр хаҡында төплө һөйләшеү килеп сыҡты. Көрсөккә ҡаршы сәйәсәт, бюджет процесы, монопрофилле биләмәләр яҙмышы, халыҡты эш менән тәьмин итеү, социаль проблемаларҙы хәл итеү... – бөтә һорауҙарға журналистар тулы нигеҙле яуаптар алды.


text:
Өфөлә бер вакансияға 0,93 процент кеше тура килә
Өфөнөң хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты уҙған аҙна йомғаҡтары буйынса 0,93 процент тәшкил итте. Икенсе төрлө әйткәндә, бер вакансияға бер кешенән дә әҙерәк тура килә.
Рәсми мәғлүмәт буйынса республиканың баш ҡалаһында 11800-ҙән ашыу вакантлы урын бар. Шул уҡ мәлдә ҡаланың мәшғүллек үҙәгендә иҫәптә тороусылар һаны 11 меңгә лә тулып етмәй. Быйыл йыл башынан алып 600-гә яҡын эшһеҙ эшкә урынлаштырылған, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенән.
Белгестәрҙең етешмәүе ныҡ һиҙелгән тармаҡтар араһында сауҙаны һәм йәмәғәт туҡланыуын, сәнәғәтте, торлаҡ-коммуналь хужалыҡты, һаулыҡ һаҡлауҙы, йәнә транспорт менән элемтәне билдәләргә мөмкин.


text:
Боронғо Греция
Боронғо Греция (Эллада; грек телендә Apxaίa Eλλάδa) — историографияла ҡабул ителгән Балкан ярымутрауы, Эгей диңгеҙе утрауҙарында, Фракия ярында урынлашҡан тәүге осор синфи йәмғиәттәренең уртаҡ исеме.
Боронғо Грецияның башланғыс дәүерендә был биләмәләрҙең этник төҙөлөшө төрлө була: пеласгалар, лелегалар һәм башҡалар, һуныраҡ уларҙы протогрек ҡәбиләләре — ахеецтар (ахеялылар) һәм иониецтар (ионикалылар) — ассимиляциялаштырылған. Беренсе ахеялыларҙың тәүге осор синфи дәүләттәре (Кносс, Фест, Микена, Тиринф, Пилос, Афина һ. б.) б. э. т. II мең йыл башында уҡ барлыҡҡа килгән.


text:
Фото:
«Юмориада-2010» Өфөлә үтәсәк
Фото:
Конгресс-холда 14 мартта «Юмориада-2010» Республика КВН фестивале үтәсәк. Унда Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама һәм Бөрө ҡалаларынан 17 команда ҡатнашасаҡ.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был фестиваль, йыл һайын Сочиҙа үткән Халыҡ-ара КВН командалары фестивале кеүек, республикала йылдың төп КВН ваҡиғаһы булып торорға тейеш. Уның һөҙөмтәләре буйынса командаларға Клуб лигаларының береһендә яңы миҙгел башлап ебәрергә тәҡдим ителәсәк, ә иң көслө командалар БР Юғары асыҡ телевизион КВН лигаһы миҙгеленә саҡырыласаҡ. Алдағы КВН миҙгеленең төп үҙенсәлеге булып Клуб структураһына ингән бөтә лигаларҙа уйын календарын синхронлаштырыу торасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был сара алдынан төбәктең КВН хәрәкәте лидерҙары һәм ойоштороусылары көстәрен берләштереү һәм берҙәм “шаяндар һәм тапҡырҙар клубы”н ойоштороу өсөн йыйылды. Уның эшмәкәрлеге КВН командаларының оҫталыҡ кимәлен күтәреүгә, Башҡортостанды халыҡ-ара аренала лайыҡлы күрһәтерлек республиканың көслө һәм конкуренцияға һәләтле йыйылма командаһын булдырыуға йүнәлтелгән. Клуб республиканың йәш КВН-сыларын әҙерләүҙең үҙәкләштерелгән системаһын тәьмин итәсәк һәм Халыҡ-ара КВН союзы лигаһына эләгергә теләгән командалар өсөн әҙерлек һыҙығы булып торасаҡ. Командалар менән Халыҡ-ара КВН союзы мәктәбен үткән редакторҙар эшләйәсәк.


text:
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
«ПроЗерно» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте күҙаллауынса, быйыл Рәсәй ҡарабойҙай йыйыуҙы арттырасаҡ. Уларҙың баһаһы буйынса, ҡарабойҙай етештереү 823 мең тоннаға етәсәк. Был былтырғыға ҡарағанда 24,3 процентҡа күберәк, тип хәбәр итә «Интерфакс».
Ғәҙәттәгесә, Башҡортостан Рәсәйҙә төп ҡарабойҙай етештереүселәр исемлегенә инә. Быйыл республикала 97 мең тонна йыйып алынған (2014 йылда — 64,5 мең). Алтай крайында — 335 мең (былтыр — 206 мең тонна), Орел өлкәһендә 77 мең (72 мең) тонна йыйылған.


text:
Төбәктә Фән һәм техника өлкәһендәге республика дәүләт премиялары тапшырылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың Указы менән Фән һәм техника өлкәһендәге 2015 йылғы республика дәүләт премиялары тапшырылды.
Физика һәм математика фәндәре докторы, Башҡортостан Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, Өфө дәүләт авиация техник университетының Перспективалы материалдар физикаһы институты директоры Руслан Вәлиевҡа, физика һәм математика фәндәре докторы, профессор, Өфө дәүләт авиация техник университетының «Наноструктур материалдар һәм юғары технологиялар» фәнни-мәғариф үҙәгенең ғилми етәксеһе Игорь Александровҡа, физика һәм математика фәндәре докторы, профессор, Өфө дәүләт авиация техник университетының Перспективалы материалдар физикаһы институтының директор урынбаҫары Ринат Исламғәлиевҡа, физика фәндәре докторы, Башҡортостан Фәндәр академияһының сит ил ағзаһы, Көньяҡ Калифорния университеты профессоры, Саутгемптон университеты профессоры Джордж Теренсҡа — «Яңы нанокристалл материалдар әҙерләү, уларҙы тикшереү һәм ҡулланыу» эштәр циклы өсөн; философия фәндәре кандидаты, «Башҡортостан энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексының генераль директоры Уйылдан Сәйетовҡа, физика һәм математика фәндәре докторы, Рәсәй Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, Башҡортостан Фәндәр академияһы ағзаһы, Башҡортостан Фәндәр академияһы президенты кәңәшсеһе Марат Илһамовҡа, биология фәндәре докторы, Башҡортостан Фәндәр академияһының ағза-кореспонденты, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Борис Миркинға, «Башҡортостан энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы генераль директорының беренсе урынбаҫары Клара Әһлиуллинаға, «Башҡортостан энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексының ғилми хеҙмәткәре Лиана Шараповаға — «Ете томлыҡ «Башҡортостан энциклопедияһы» ҡағыҙ һәм электрон вариантта» эше өсөн; биология фәндәре докторы, Башҡортостан Фәндәр академияһы ағзаһы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биохимия һәм генетика институтының кешенең молекуляр генетикаһы лабораторияһы мөдире Эльза Хөснөтдиноваға, биология фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биохимия һәм генетика институтының кешенең молекуляр генетикаһы лабораторияһы ғилми хеҙмәткәре Ирина Һиҙиәтоваға «Башҡортостанда нәҫел һәм күп факторлы сирҙәрҙе ДНК-диагностикалау алымдарын әҙерләү» эше өсөн премия һәм лауреат исемдәре бирелде.


text:
Салауат районы хакимиәте башлығы тәғәйенләнде
2009 йылдың 2 июнендә Салауат районының Малаяҙ ауылында Салауат районы муниципаль районы Советы ултырышы үткәрелде. Унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү тураһында мәсьәлә ҡаралды.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса Салауат районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Хәйретдинов Ғәли Ғәләүетдин улы тәғәйенләнде.
Ғәли Хәйретдинов 1958 йылда Күгәрсен районының Юлбаш ауылында тыуған. Мәскәү технология институтының Өфө филиалын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1983 йылда Мәләүез районының Арыҫлан совхозында спорт буйынса методист булып башлай. 1986 йылдан 1998 йылға тиклем Мәләүез районы Арыҫлан совхозының хәүефһеҙлек техникаһы буйынса инженеры, КПСС-тың Мәләүез ҡала комитеты инструкторы, Мәләүез территориаль күп тармаҡлы халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү производство берекмәһенең баш инженеры, Мәләүез "Яҙ" аяҡ кейеме етештереү-сауҙа предприятиеһы директоры вазифаларын биләй.
1998 йылдан 2006 йылға тиклем район хакимиәте башлығы урынбаҫары, "Яҙ" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры, Мәләүез ҡалаһы һәм районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары булып эшләй.
2006 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем Мәләүез районы муниципаль районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары булды.
Ғәли Хәйретдинов "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған хеҙмәтләндереү өлкәһе хеҙмәткәре" исеменә лайыҡ.


text:
Өфөгә Төркиәнең Ҡазандағы Генераль консуллығы делегацияһы килде
Өфөгә Төркиә Республикаһының Ҡазандағы Генераль консуллығы делегацияһы килде. Делегацияны генераль консул Сабри Тунч Ангалы етәкләй.
Визит программаһында – өсөнсө «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнашыу.
23 майҙа Сабри Тунч Ангалы Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, шулай уҡ Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты көнсығыш телдәре кафедраһы уҡытыусылары һәм студенттары менән осрашасаҡ.
25 майҙа Төркиә делегацияһы БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов менән осрашыу үткәрәсәк. Бынан тыш, ҡунаҡтар «Шишеджам» төрөк концернының «Русджам-Өфө» заводына барырға планлаштыра.


text:
Төбәк башлығы эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын арттырыу яҡлы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 8 октябрҙә «Һөнәре буйынса иң яҡшыһы» бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурсының «Иң яҡшы иретеп йәбештереүсе» номинацияһында республика һәм федераль этаптарҙа еңеүселәр һәм призерҙар менән осрашты. Сарала бәйгенең республика этабында – беренсе, федераль этабында икенсе урын яулаған электросварщик Валерий Артюхов («Уралсибнефтепровод» асыҡ акционерҙар йәмғиәте), республика этабы призерҙары Максим Леликов («Уралсибнефтепровод» асыҡ акционерҙар йәмғиәте), Александр Зеленин («Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте) ҡатнашты. Шулай уҡ осрашыуҙа БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һәм «Свартэкс» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Валерий Атрощенко булды.
Республика Президенты конкурста ҡатнашыусыларҙы яҡшы һөҙөмтәләре менән ҡотлап, рәхмәтен белдерҙе.
— Эшсе һөнәрҙәргә ҡарата ҡыҙыҡһыныу кәмей, — тип билдәләне ул. – Беҙҙә квалификациялы кадрҙар дефициты күҙәтелә. Һеҙ үҙ оҫталығығыҙ менән кәрәкле эш башҡарыуығыҙҙы һәм иң яҡшылары булыуығыҙҙы иҫбатланығыҙ.
Рөстәм Хәмитов электросварщиктарҙан уларҙың эш шарттары һәм көнкүреш мәсьәләләре хаҡында һорашты. Асыҡланыуынса, уларҙың барыһы ла юғары белемле йәки уҡыуҙарын дауам итә һәм оҫталыҡтарын арттыра. Республика башлығы иретеп йәбештереүселәргә иҫтәлекле ҡул сәғәттәре тапшырҙы.
— Башҡортостан Президенты ярҙамы менән республикала эшсе һөнәрҙәрҙе үҫтереүгә һәр яҡлап ярҙам күрһәтелер, тигән ышаныста ҡалабыҙ, — тине осрашыу аҙағында Валерий Артюхов.


text:
Фото:
Республиканың иң яҡшы йәш ғаиләһе Бөрйән районында йәшәй
Фото:
Ҡыштың беренсе көнөндә Өфөлә 14-се «Йәш ғаилә-2011» республика конкурсының еңеүсеһе билдәләнде. Көтөп алынған финал М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үтте. Аҙаҡҡы этапта алты пар ҡатнашты — өфөлөләр Ринат һәм Гөлсәсәк Ғатауллиндар, Күмертауҙан Салауат һәм Дилә Ғатауллиндар, Бөрйән районынан Рәмис һәм Айгиҙә Исламғоловтар, Ҡырмыҫҡалы районынан Ғайса һәм Миләүшә Ғайфуллиндар, Йәрмәкәй районынан Евгений һәм Мария Аникиндар, Октябрьский ҡалаһынан Василий һәм Татьяна Галета.
— Был залда иң сағыу ғаиләләр йыйылған, — тине Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғизәтуллин, ҡатнашыусыларҙы сәләмләп. – Һеҙ Башҡортостандың төрлө район һәм ҡалалары исеменән сығыш яһайһығыҙ. Һәр берегеҙ үҙенсәлекле, әммә һеҙҙе бәхетле ғаилә тормошоноң айырып алғыһыҙ өлөшө — мөхәббәт, балалар, үҙ-ара аңлашыусанлыҡ берләштерә.
Әлеге конкурстың төп темаһы – йыһан. Ул осраҡлы түгел: 2011 йыл – илебеҙҙә Рәсәй космонавтикаһы көнө. Һәм, әлбиттә, һәр ғаилә беҙҙең икһеҙ-сикһеҙ Галактика йондоҙлоғо булып тора.
Йәш, талантлы, бәхетле, перспективалы – жюри ағзалары һәр ғаиләгә шундай характеристика бирҙе. Баһа биреү һәр саҡ ауыр, ә үтә сағыу ғаиләләр араһынан иң яҡшыһын һайлап алыу икеләтә ауыр, тип иҫәпләй жюри ағзалары.
Шулай ҙа конкурстың Гран-прийын алыусылар билдәләнде. Улар – Бөрйән районынан Исламғоловтар ғаиләһе. Рәмис Әнүәр улы менән Айгиҙә Вәлит ҡыҙы биш йыл бергә йәшәй. Уларҙың дүрт йәшлек ҡыҙҙары Элина үҫеп килә, үҙенең музыкаль һәм бейеү оҫталыҡтары менән ул береһен дә битараф ҡалдырманы.
— Беҙ Өфөлә студент булған саҡта таныштыҡ, Салауат Юлаев һәйкәле эргәһендә саф һауала йөрөй инек. Таныштыҡ, яратыштыҡ, шулай итеп ғаиләбеҙ ҙә тыуҙы, — тип һөйләй ғаилә башлығы.
Исламғоловтар жюри ағзаларын үҙҙәренең тәбиғилеге һәм әртистәргә хас оҫталыҡтары менән хайран ҡалдырҙы.
— Еңергә бик тә теләгән инек, — тип һөйләй Айгиҙә. – Тәүҙә ҡаушаныҡ, әлбиттә. Әммә хәҙер, барыһы ла артта ҡалғас, беҙ бәхетле.
Уларҙың ныҡлы ғаилә сере бер-береңде аңлауҙа, ихлас булыуҙа, оптимизмда.
— Тик алға ғына барырға, төшөнкөлөккә бирелмәҫкә, яратырға, сабыр булырға, бер-береңде тыңлай һәм ишетә белергә, ғәфү итергә — шул саҡта барыһы ла килеп сығасаҡ, — тип иҫәпләй йәш ғаилә.


text:
Республикала ауыл хужалығы йәрминкәләре 25 декабргә тиклем дауам итәсәк
Йәрминкәләр миҙгеле ҡалаларҙа 25 декабргә тиклем дауам итәсәк. Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле бойороғо республика министрлыҡтарының һәм ведомстволарының йәрминкәләр ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә булышлыҡ итеү тәртибен көйләй.
Ауыл хужалығы министрлығына республика кимәлендә тауар етештереүселәргә, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү предприятиеларына булышлыҡ итеүҙе тәьмин итеү йөкмәтелде.
Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетына муниципалитеттарға сауҙа майҙансыҡтарын булдырыуҙа ярҙам итергә, хаҡтарға һәм ауыл хужалығы йәрминкәләрендә һатылған продукция күләмдәренә күҙәтеү алып барырға ҡушылды.
Көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре ауыл хужалығы етештереүселәренең туранан-тура һатып алыусылар менән осрашыу урынына әүерелде. Хаҡтарҙың артыуын тотҡарлауҙа был һөҙөмтәле ысул булып тора – сөнки юғары конкурентлы мөхиттә һатыусылар хаҡтарҙы күтәрергә тырышмай.
Был юҫыҡта үҙ продукцияһын һатырға килгән ауыл хужалығы ойошмалары, крәҫтиән-фермер һәм шәхси хужалыҡтар өсөн сауҙа ойоштороуҙа инфраструктура йәһәтенән ярҙам күрһәтеү бик тә урынлы, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.
Белешмә өсөн. Үткән ял көндәрендә (1-2 октябрь) республиканың барлыҡ ҡалаларында һәм район үҙәктәрендә 6 мең 200-ҙән ашыу сауҙа итеү урыны ойошторолған. Был ваҡыт эсендә йәмғеһе 3 мең 400 тоннанан ашыу продукция һатылған.


text:
Республикала «Йыл эшҡыуары» конкурсы иғлан ителде
Башҡортостанда сираттағы «Йыл эшҡыуары» республика конкурсы иғлан ителде. Уны БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы менән берлектә Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты үткәрә.
Конкурсҡа йомғаҡ Стәрлетамаҡта «Эшҡыуарлыҡ. Бәләкәй ҡалалар һәм территориялар – үҫеш нөктәләре» форум-күргәҙмәһе сиктәрендә яһаласаҡ. Заявкалар бер ай дауамында, ағымдағы йылдың 1 авгусынан башлап ҡабул ителә.
Ҡатнашыу өсөн заявкалар Өфө ҡалаһы, Индустриаль шоссе урамы, 44/1 адресы буйынса БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһында ҡабул ителә. Телефондар: (347) 264-62-90, 243-38-37.
Конкурста ҡатнашырға теләүселәр Дәүләт комитеты сайтының «Конкурстар, күргәҙмәләр, кәңәшмәләр» бүлегендә урынлаштырылған положение менән танышырға тейеш.
Еңеүселәр ҡиммәтле бүләктәр һәм дипломдар менән тәбрикләнәсәк.


text:
Фото:
Төбәктә «Эшсе һөнәрҙәр – яңы быуын йәштәренә» проекты старт алды
Фото:
Башҡортостанда «Эшсе һөнәрҙәр – яңы быуын йәштәренә» проекты старт алды. Уны ойоштороусылар булып «Аҡбуҙат» ипподромы дәүләт унитар предприятиеһы сығыш яһай. Уҡыусыларға һөнәр һайлауҙа ярҙам итеү, шулай уҡ эшсе һәм ауыл хужалығы өлкәһендәге һөнәрҙәрҙе пропагандалау проекттың төп маҡсаттары булып тора. Уның сиктәрендә йәштәр алдынғы предприятиеларға барып, уларҙың етештереү ҡеүәтен өйрәнәсәк, тарихы менән танышасаҡ һәм теге йәки был һөнәрҙә үҙҙәрен һынап ҡарай аласаҡ.
Проектҡа республиканың бер нисә предприятиеһы йәлеп ителде. Улар араһында — «Ағиҙел» Башҡортостан художество промыслаһы» дәүләт унитар предприятиеһы, «ЕСМ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Авиация технологиялары технопаркы», Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһе, «Сәләмәтлек шишмәһе» профилакторийы.
Проектта тәүгеләрҙән булып Белорет районы Үҙән ауылының балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр ҡатнашты. Экскурсия программаһы барышында уҡыусылар Өфө трикотаж фабрикаһының текстиль цехтарында булды, модельерҙар, дизайнерҙарҙың нисек эшләгәнен күрҙе. «Аҡбуҙат» ипподромында ҡунаҡтар тимерсе һөнәре, һыбайлылар һәм йылҡысылар эшмәкәрлеге менән танышты, атта йөрөнө, ипподромда һәр шәмбе һайын үткәрелгән ярыштарҙы ҡараны.
Артабан төркөм «ЕСМ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә юлланды. Билдәле булыуынса, бында юғары технологиялы электрохимия станоктары етештерелә. «ЕСМ» йәмғиәте станоктары Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә сәнәғәттең төрлө тармаҡтарында ҡулланыла.
Иң аҙаҡтан балалар «Сәләмәтлек шишмәһе» профилакторийында урынлашҡан икмәкханала булды. Цех яңы ҡорамалдар менән йыһазландырылған. Ҡунаҡтар изделиеларҙан ауыҙ итте, икмәкхана эшмәкәрлеге менән танышты.
Барлыҡ предприятие етәкселәре балаларҙы үҙҙәре ҡаршы алып, уларҙы ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап бирҙе. Проектта ҡатнашҡан ҡайһы бер предприятиелар балалар йорто хакимиәтенә йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу буйынса артабан хеҙмәттәшлек итергә тәҡдим итте.
«Аҡбуҙат» ипподромы дәүләт унитар предприятиеһы ҡаланың башҡа предприятиеларын да проектта ҡатнашырға саҡыра.


text:
Рөстәм Хәмитов йәштәр өсөн республика инновация форумы ойоштороу яҡлы
Рөстәм Хәмитов йәштәр өсөн республика инновация форумы ойошторорға тәҡдим итте. Был тәҡдимен ул Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһында «Селигер-2010» форумында ҡатнашыусылар менән аралашҡанда белдерҙе. Форум беренсе йыл ғына үткәрелмәй, әммә әлегә тиклем Башҡортостан унда бик әүҙем ҡатнашманы. Мәҫәлән, 2009 йылда республиканан «Селигер»ҙа ни бары һигеҙ кеше генә ҡатнашты.
2010 йылда хәл үҙгәрҙе – Башҡортостан 100 кеше ебәрҙе. Рөстәм Хәмитов уларҙың ҡайһы берҙәре менән аралашты. Йәштәр БР Президентына РБ медицина, нефтехимия сәнәғәте, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм пиар-маркетинг өлкәһендәге үҙ эшкәртмәләре тураһында һөйләне.
Республика башлығы, бындай форумдар беҙҙә лә ойошторолорға тейеш – күрше өлкәләр һәм республикалар, шулай уҡ сит илдәр ҡатнашлығында йә республика, йә төбәк-ара масштабында, тип иҫәпләй.


text:
БР буйынса Эске эштәр министрлығының Йәмәғәт советы тағы граждандарҙы ҡабул итә
5 майҙа БР буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты хакимиәте етәксеһе Мөхәммәт Тажетдинов менән БР буйынса Эске эштәр министрлығының Баш тикшереү идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарыусы Сергей Курбатов граждандарҙы ҡабул итә.
Ҡабул итеү 14-16 сәғәттәрҙә үткәрелә, 3 һәм 4 майҙа (8-347) 279-40-93 телефоны аша алдан яҙылырға мөмкин.
— Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре эшмәкәрлеге йәмәғәтселектең хоҡуҡ һаҡлау органдары менән иң һөҙөмтәле хеҙмәттәшлек итеү формаларының береһе булып тора, — тип аңлатма бирҙеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Иртәгә яңы ҡала Советының беренсе ултырышы үткәрелә
16 мартта яңы составтағы Өфө ҡалаһы ҡала округы Советының беренсе ултырышы үтәсәк. Унда Совет структураһы формалаштырыласаҡ һәм Советты кем етәкләйәсәге билдәле буласаҡ, тип көтөлә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, яңы ҡала Советы составына 36 депутат инде. Шуларҙың 18-е партия исемлектәре буйынса һайланған: туғыҙы — «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһенән, дүртеһе – коммунистарҙан, өсәүһе — «Ғәҙел Рәсәй» партияһынан, икәү – Рәсәйҙең Либераль-демократик партияһынан. Тағы 18 кеше бер мандатлы округтар буйынса һайланған. Уларҙың күбеһе берҙәм рәсәйлеләр менән тәҡдим ителгән.
Ултырыш сәғәт 10-да башлана.


text:
Ҡондоҙ
Ҡондоҙ (лат. Castor fiber) — Кимереүселәр төркөмөнә ҡараған көрән йөнлө, яҫы ҡойроҡло, тиреһе затлы һыу буйы йәнлеге[1]. Ҡондоҙ һөт имеүсе кимереүсе йәнлек.
Килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беренсе ҡондоҙҙарҙың ташҡа әләнгән ҡалдыҡтары Азияла табыла. Иң билдәле юҡҡа сыҡҡан ҡондоҙҙар − плейстоцен дәүеренән ҡалған себер Trogontherium cuvieri һәм Төньяҡ Америка Castoroides ohioensis гигант ҡондоҙҙары. Баш һөйәгенең ҙурлығына ҡарап буйы 2,75 м, массаһы 350 кг булған.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)


text:
Башҡортостан вәкилдәре Будапешт ҡалаһына аҙыҡ-түлек буйынса халыҡ-ара конференцияға саҡырыла
4 сентябрҙә Будапешт ҡалаһында I «Донъя мегаполистарының аҙыҡ-түлек продукттары» халыҡ-ара конференцияһы үтә.
Европала аҙыҡ-түлек хәүефһеҙлеген һәм сифатын тәьмин итеү өсөн көрәштә артабанғы хеҙмәттәшлекте нығытыу конференцияның төп маҡсаты булып тора. Рәсәй Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына ингән осорҙа иһә был айырыуса мөһим.
Башҡортостан Республикаһының Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты сауҙа ойошмалары вәкилдәрен әлеге сарала ҡатнашыу мөмкинлектәре менән таныштыра.


text:
Башҡортостандан өс вәкил Мәскәүгә алкоголгә ҡаршы конгресҡа барасаҡ
Башҡортостандан өс вәкил «Дөйөм эш» алкоголгә ҡаршы йәмәғәт хәрәкәте Конгресында ҡатнашыу өсөн Мәскәүгә барасаҡ. Сара Ғайса бәйғәмбәр ғибәҙәтханаһында 16-17 февралдә үтәсәк. Унда Рәсәйҙең билдәле йәмәғәт һәм дин эшмәкәрҙәре, дәүләт хеҙмәткәрҙәре ҡатнашасаҡ. Беҙҙең республика исеменән төбәктең «Айыҡ Башҡортостан» йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Роберт Дәүләтшин һәм БР буйынса Халыҡ айыҡлығы өсөн көрәш берләшмәһе рәйесе Вадим Мөфәрәхов барасаҡ. Төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан да бер вәкил буласаҡ.
16 февралдә Дәүләттең алкоголгә ҡаршы сәйәсәтенең беренсе сираттағы саралары программаһын тикшереү ойоштороласаҡ, уның барышында Программаны камиллаштырыу буйынса тәҡдимдәр индереләсәк. Сараның икенсе көнөндә секциялар буйынса эш дауам итәсәк.
«Башинформ» агентлығына «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәте вәкилдәре хәбәр итеүенсә, беҙҙең республика делегаттары «Айыҡ ауыл» конкурсы тураһында доклад әҙерләгән.


text:
Абитуриенттар өсөн «БДУ дуҫтарын йыя» байрамы 19 ноябрҙә үтәсәк
Шәмбе, 19 ноябрҙә, Башҡорт дәүләт университеты буласаҡ абитуриенттар, уларҙың ата-әсәләре, университетты тамамлаусылар өсөн үҙ ишектәрен асасаҡ.
«БДУ дуҫтарын йыя» байрамы бындай форматта икенсегә үткәрелә. Тәүге тапҡыр ул ағымдағы йылдың майында ойошторолғайны.
Ҡунаҡтарҙы күп төрлө сюрприздар көтә. Был көндө өлкән синыф уҡыусылары университетта эшләгән һәм уҡыған кешеләр менән таныша аласаҡ.
Программала БашДУ ректоры, факультет декандары һәм университетты тамамлаусылар менән осрашыу планлаштырыла. Егеттәр һәм ҡыҙҙар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуаптар ала аласаҡ.
Рәсми өлөштән тыш, күңел асыу сараһа ла планлаштырыла. Байрамды ойоштороусылар билдәләүенсә, ул үҙенә күрә «Студенттар Арбаты» буласаҡ.
Вуздың матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, төп приз – студенттар төркөмө составында Башҡортостандың тау саңғыһы курортына путевка.
«БДУ дуҫтарын йыя» байрамы 13.30 сәғәттә башланасаҡ. Тулыраҡ мәғлүмәт алыу өсөн 273-67-08 телефоны буйынса мөрәжәғәт итергә була.


text:
Башҡортостандың транспорт системаһын үҫтереүгә 189,430 миллиард һум бүленә
Башҡортостанда «2018 йылға тиклем республикала транспорт системаһын үҫтереү» дәүләт программаһы ҡабул ителгән.
Программаны дөйөм финанслау күләме 189,430 миллиард һум тәшкил итә. Уларҙың 27,597 миллиард һумы федераль бюджеттан бүленәсәк. 62,609 миллиард һумы — республика бюджетынан; 98,542 миллиард һумы — бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан; 680 миллион һумы — урындағы бюджеттарҙан, тип билдәләп үттеләр республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Төп маҡсат – халыҡты һәм йөктәрҙе ташыуҙа хеҙмәтте арзан итеү һәм сифатты арттырыу.
Программаны тормошҡа ашырыу республиканың автомобиль, тимер юл, һыу транспорттарында пассажирҙар һәм йөк әйләнешен арттырыуға, төбәк һәм муниципаль-ара автомобиль юлдарының сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән.


text:
Ҡанунһыҙ мигранттар ҡыуыла
Аэропортта урынлашҡан законһыҙ миграцияға ҡаршыу тороу буйынса бүлек хеҙмәткәрҙәре йылдың тәүге дүрт айында 3 меңдән ашыу сит ил кешеһен һәм гражданлығы булмаусыларҙы тикшергән.
Аэропортта урынлашҡан законһыҙ миграцияға ҡаршыу тороу буйынса бүлек хеҙмәткәрҙәре йылдың тәүге дүрт айында 3 меңдән ашыу сит ил кешеһен һәм гражданлығы булмаусыларҙы тикшергән. Был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 16,3 процентҡа күберәк. Мигранттарҙың күбеһе Урта Азия илдәренән килә.
Мәҫәлән, Башҡортостан быйыл Үзбәкстан ренспубликаһынан 755, Таджикстандан 428 һәм Төркиәнән 532 кешене ҡабул иткән. Уларҙың күбеһе аҡса эшләү теләге менән республиканы һайлай. Шулай уҡ шәхси сәфәр, туризм, эшлекле командировка, коммерция һәм белем алыусылар ҙа байтаҡ.
Йыл башынан алып Рәсәй законын боҙоусы сит ил гражданына 14 административ протокол төҙөлгән. Улар, башлыса Үзбәкстан, Таджикстан һәм Молдова кешеләре. Бынан тыш, ғинуарҙан майға тиклем 42 гражданин республика биләмәһенән ҡыуылып тыуған иленән ҡайтырға мәжбүр булған.
Йәйге каникулдар алдынан Рәсәйҙә сит ил паспорттарын алырға теләүселәр һанын арта. Башҡортостанда ла уҙған йыл менән сағыштырғанда сит илгә сығыусылар һаны ике тапҡырға артҡан. Был урындағы халыҡтың етеш тормошта йәшәүе тураһында һөйләй. Халыҡ күбеһенсә паспорттың яңы төрөнә өҫтөнлөк бирә, шулай уҡ иҫке өлгөләр ҙә кешеләрҙә ҙур ихтыж менән файҙалана.


text:
Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә индергән хеҙмәттәре өсөн наградаларФото: Евгений Рәхимҡолов
Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә индергән хеҙмәттәре өсөн наградалар
Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә индергән хеҙмәттәре өсөн наградаларФото: Евгений Рәхимҡолов
Бөгөн Өфө хакимиәтендә төрлө тармаҡтан иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрҙе наградлау тантанаһы үтте. Ҡаланың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергән өфөләргә наградаларҙы ҡала Советы рәйесе урынбаҫары Салауат Ҡыуатов тапшырҙы.
— Уҙған йыл беҙҙең өсөн ауыр булды, — тине ул, йыйылыусылар алдында сығыш яһап. — Финанс көрсөгө эҙемтәләре күп проекттарҙы тормошҡа ашырыу процесын ҡыйынлаштырҙы. Шуға ҡарамаҫтан, 2009 йылда, элекке кеүек үк, Өфөлә ҡала маҡсатлы программалары уңышлы тормошҡа ашырылды, рухи һәм мәҙәни өлкәләрҙә лә ҙур уңыштарға өлгәшелде. Быйыл беҙҙең алда байтаҡ бурыстар тора – былар Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын лайыҡлы үткәреү, Рәсәйҙә Уҡытыусы йылы һәм Башҡортостанда Республика йылы сиктәрендә саралар ойоштороу.
Ҡала округы Советы Президиумы ҡарары буйынса ике кеше был көндө ҡаланың иң юғары наградаһын – Өфө ҡалаһы ҡала округының Хөрмәт грамоталарын һәм уларға күкрәккә таға торған билдәләрен алды. Медицина фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университетының госпиталь терапияһы кафедраһы профессоры Бәйнә Әхмәтова менән “Күсемһеҙ милек үҙәге” махсус муниципаль учреждениеһының күсемһеҙ милек менән эшләү буйынса менеджеры Нина Школьниктың республика баш ҡалаһы алдындағы ҡаҙаныштары бына шулай билдәләнде.
Бынан тыш, тағы 21 кешегә ҡала округы Советының Хөрмәт грамоталары тапшырылды. Награда алыусылар араһында – ҡаланың транспорт предприятиелары, йәмәғәт туҡланыуы хеҙмәткәрҙәре, производство эшселәре, врачтар, уҡытыусылар, инженерҙар, предприятие етәкселәре.


text:
Фото:
Урып йыйыуҙың яртыһы тамамланды
Фото:
Республика аграрийҙары менән иген культуралары майҙандарының яртыһынан ашыуында иген урып һуғылған. 58 процент майҙанда ашлыҡ сабып алынған, 56 процентында – һуғылған. Бөгөнгө көндә республика буйынса йыйып алынған иген 464 мең тонна тәшкил итте. Ашлыҡтың уңышлылығы ҡыуандырмай – гектарынан 9,1 центнер.
Бер нисә районда, БР Ауыл хужалығы министрлығының оператив мәғлүмәттәренә ярашлы, уңыш бер аҙ юғарыраҡ. Мәҫәлән, Өфө эшсәндәре һәр гектарынан 14,5 центнер ала. Был районда ужым культураларына, бигерәк тә игенгә ҙур майҙандар бүленеүе менән аңлатыла. Хатта ошондай ҡоролоҡло йылда ла ужым бойҙайы көтөлгәнсә гарантиялы уңыш бирә.
Дүртөйлө, Илеш, Стәрлетамаҡ, Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез райондарында гектарынан 12 центнерҙан ашыу уңыш алына.
Быйылғы йылда көйөнөслө урып йыйыуҙы Урал аръяғы игенселәре лә тамамланы. Унда ҡоролоҡ 90 процент майҙанда иген сәсеүлектәрен юҡ иткән. Шулай булғас, йыйып алырлығы ла ҡалмаған тиерлек.


text:
Республика ведомство-ара электрон бәйләнеш буйынса Рәсәйҙә икенсе урында тора
Башҡортостан ведомство-ара электрон бәйләнеш системаһын ғәмәлләштереү буйынса Рәсәйҙә икенсе урында тора. Бындай система дәүләт, муниципаль хеҙмәт күрһәтеүҙе электрон юлға күсереү маҡсатында бойомға ашырыла.
БР Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанға популяр мәғлүмәт буйынса һорауҙарҙың 10 проценты тура килә. Ил буйынса барлыҡ һорауҙарҙың яртыһын эшкәрткән Мәскәү рейтингта беренсе урынды биләй. Өсөнсө урында – Бурятия һәм Красноярск крайы (9%), дүртенсе урында Санкт-Петербург (7%) килә.


text:
4 апрелдә «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы-2015» конкурсының абсолют еңеүсеһе иғлан ителә
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Шәмбе, 4 апрелдә, «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы-2015» конкурсының абсолют еңеүсеһе иғлан ителә. Һөнәри оҫталыҡ бәйгеһен ябыу тантанаһы «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтә. Шунда уҡ иң яҡшы рус теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы ла билдәләнәсәк.
Быйыл конкурста 105 уҡытыусы ҡатнаша, уларҙың барыһы ла муниципаль этап еңеүселәре.
Бөгөн, 2 апрелдә, икенсе турға йомғаҡ яһала, еңеүселәр иһә конкурстың киләһе этабында ҡатнашасаҡ.
— Былтырғы йыл менән сағыштырғанда, уҡытыусыларҙың кимәле юғары. Улар етди әҙерләнгән. Һәләтле йәш уҡытыусыларҙың күп булыуы ла шатландыра, — тине жюри ағзаһы, Өфөнөң 94-се лицейы директоры Наталья Асеева.
Конкурстың ойоштороусылары — Башҡортостандың Мәғариф министрлығы, Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты.
Бүләкләү тантанаһы көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана.


text:
Граждандарыбыҙ пенсияларын 42 миллион һумға арттырҙы
Башҡортостанда Пенсияларҙы дәүләт ҡушма финанслауы программаһы буйынса өҫтәмә страховка взностары сифатында граждандарҙан 42 миллион һумдан ашыу аҡса килгән. Башҡортостан Республикаһы был Программала иң әүҙем ҡатнашыусыларҙың береһе булып тора.
Дәүләт ҡушма финанслауына иҫәп тотоу өсөн Программала ҡатнашыусы үҙенең буласаҡ пенсияһы фондына йыл буйына кәмендә 2000 һум аҡса күсерергә тейеш. Шул осраҡта дәүләт был аҡсаларҙы ике тапҡырға арттыра. Ай һайын йәки бер тапҡыр индереп, үҙ предприятиеңдың бухгалтерияһы аша ла, шулай уҡ үҙегеҙ теләгән банк аша ла түләргә мөмкин. Программа тәүге взносты индергән көндән алып ун йылға иҫәпләнгән. Ҡушма финанслауҙың өсөнсө яғы булып бының өсөн һалым льготалары алыусы эш биреүсе сығыш яһай ала.
Ғаризаны йәшәгән урын буйынса Пенсия фондының территориаль органына үҙең мөрәжәғәт итеп, йәки үҙ эш биреүсең аша, йә булмаһа трансферагент аша ла бирергә мөмкин.
Рәсәй Пенсия фондының БР буйынса бүлексәһе мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Пенсияларҙы дәүләт ҡушма финанслауы программаһы тураһында закон ғәмәлгә индерелгәндән алып республика райондарында һәм ҡалаларында Рәсәй Пенсия фонды территориаль идаралыҡтарына 82 меңдән ашыу ғариза бирелде.


text:
Германия
Герма́ния (шулай уҡ Әлмәниә (иҫке әҙәби)); рәсми исеме Герма́ния Федерати́в Республика́һы, нем. Deutschland, Bundesrepublik Deutschland) — Европалағы ил, Европа Берләшмәһе ағзаһы. Майҙаны — 357 022 км², донъяла 61 се урында тора. Баш ҡалаhы — Берлин, Европаның иң ҙур ҡалаларының береһе (икенсе урында тора). Дәүләт теле — немец теле.
Дәүләт төҙөлөшө — федератив ил, административ-берәмеге булып 16 федератив ер тора. Германияла дәүләт идара итеү формаһы — федератив республика. 2005 йылдан башлап Ангела Меркель федерал канцлер. Германия Европаның үҙәгендә урынлашҡан, Балтик диңгеҙе һәм Төньяҡ диңгеҙе һыуҙары менән йыуыла. Төньяҡтан Дания менән, көнсығыштан Польша һәм Чехия менән, көньяҡтан Австрия һәм Швейцария менән, көнбайыштан Франция, Люксембург, Бельгия һәм Нидерланд менән сик буйҙары киҫешә.
Тиҙ үсешкән иҡтисадлы индустриаль ил. ЭТП 2009 йылда 3,24 триллион Америка доллары, йән башына 39 442 Америка доллары тирәһе тәшкил итә. Аҡса берәмеге — евро.
Германия "Ете илдәр төркөмөнө"нә инә. Германия Америка Ҡушма Штаттарынан ҡала имиграция буйынса икенсе урында тора.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Боронғо тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урта быуаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Пруссияның күтәрелеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XVIII—XIX быуат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Феодал төҙөлөшө һаҡлана. Европаның иҡтисади яҡтан иң түбәнге иле.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Административ бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Германия Федератив Республикаһының майҙаны 357 021 квадрат км. Германия — федератив ил, уның территорияһы 16 тиң хоҡуҡлы субъекттан тора.
Ерҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ирекле дәүләт Бавария
- Баден-Вюртемберг
- Берлин
- Бранденбург
- Бремен ере
- Ирекле һәм Ганза ҡалаһы Гамбург
- Гессен
- Мекленбург — Алғы Померания
- Түбәнге Саксония
- Райнланд-Пфальц
- Саар
- Саксония Ирекле дәүләте
- Саксония-Анхальт
- Төньяҡ Рейн-Вестфалия
- Тюрингия Ирекле дәүләте
- Шлезвиг-Гольштейн
Йәшәү кимәле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2009 йылда Германияның ЭТП 2 триллион 811 миллион Америка доллары менән донъяла 5- се урында тора ине (Америка Ҡушма Штаттарынан, Ҡытайҙан, Япониянан һәм Һиндостандан ҡала). Экспорт буйынса Германия донъяла алдыңғы урындарҙы алып тора. Made in Germany бренды менән сыҡҡан тауарҙар бар донъяға таныш. Германияла эшләнгән, тимәк сифатлы. Йәшәү кимәле буйынса Германия донъяла 5-се урында тора.
Германияла юғары технологик йығаҙ етештереүсе ойошмалар биҡ күп:
- Viessmann. Штаб-фатиры Гессен ерендә урынлашҡан. Ул донъяла йылытыу ҡаҙандар иң эре етештереүсе. Шулай уҡ ул тәбиғи газ, дизель, биодизель эшләғән ҡаҙандар, бойлерҙар, йылытыу йығаҙды автоматик идара итеү системаларҙы етештерә. Йыллыҡ оборот — 1,4 млрд евро.
- Vaillant Group
- Protherm
- Wilo. Төньяҡ Рейн-Вестфалия ерендә урынлашҡан вентиляция йығаҙы, кондиционер, насостар етештереүсе. Штаб-фатир Дортмундта.
- Grundfos
- Smedegaard
- Kermi, йылылыҡ радиаторҙар эре етештереүсе
- Korado
- Sira
- Arbonia
- Global
- Oventrop, радиатор арматураһы эре етештереүсе.
- Danffos
- Zilmet, мембран бактар эре етештереүсе.
- Thermaflex, торбалар өсөн гидроизоляция материалдар эре етештереүсе.
- Энергофлекс
- BUDERUS
- REHAU, Теплоэнергетика
- UPONOR
- DAB
- ZILMET
- ADL
- Tatramat, һыу йылытҡыстар донъя лидеры.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Германия Федератив Республикаһының майҙаны Германияла 2014 йылғы халыҡ иҫәбенән күренеүенсә 80 миллион кеше иҫәпләнә. Германия халҡының 92 % — немецтар, 1,749 — миллион төрөк, 930 мең — элекке Югославия республикаһы граждандары, 187,5 мең Рәсәй һәм 129 мең Украина граждандары тәшкил итә.
Мәҙәниәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Спорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Германияла спорт ныҡ үҫешкән, дөйөм халҡының 25-30 % (24-27 миллион кеше) төрлө спорт ойошмаларың ағзалары булып торалар. Спорт менән шөғөлләнеүселәр йыл һайын 5-6 % артып бара. Германияның футбол йыйылма командаһы донъяла көслөләрҙән һанала. Немецтарҙың исәбендә донъя чемпионатаның 12 миҙалы бар: 4 алтын, 4 көмөш, 4 бронза; Европа чемпионатында 8 миҙал: 3 алтын, 3 көмөш, 2 бронза. Германияның футбол йыйылма командаһы бөтә донъя турнирҙарының иң уңышлыларының береһе. Германияла ҙур теннис та киң таралған. 80се йылдар аҙағында Борис Беккер һәм Штеффи Граф теннис олимпына менгәс, илдә теннис бумы башлана. Граф — һәләтле тенниссы, Ҙур Алтын Шлемда берҙән-бер еңеүсе һәм тарихта иң оҙаҡ еңеүсе була. 2000се йылда Германияның йөҙйыллыҡ спортсмены тип таныла.
Формула 1ҙең иң уңышлы һәм тынылыу алған ярышсыһы, 7 тапҡыр донъя чемпионы Михаэль Шумахер ҙа — немец. Германияла биатлон да киң таралған. Был спорт төрөндә иң ныҡ танылған немец — Магдалена Нойнер, ике тапҡыр олимпияда чемпионы, донъяла берҙән-бер ун ике тапҡыр биатлондан донъя чемпионы, өс тапҡыр донъя кубогын яулаусы.
Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Һанлы исемлектең бер юлы


text:
Башҡортостан һәм Татарстан парламенттары спикерҙары үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәрен тикшерҙе
Өфөлә БР Дәүләт Йыйылшы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачевтың Татарстан Республикаһының Дәүләт Советы рәйесе Фәрит Мөхәмәтшин менән осрашыуы үтте. Осрашыуҙа төбәктәрҙең социаль-иҡтисади хәле, закон сығарыу процедураларында парламенттарҙың үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәре, шул иҫәптән РФ Федераль Йыйылышына федераль закондар индереү буйынса закондар сығарыу инициативаһы хоҡуғы менән файҙаланыу мәсьәләһе тикшерелде.
Парламент етәкселәре Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыу үткәрергә, шулай уҡ Өфөлә Универсиада уты эстафетаһына бәйле сараларҙа ҡатнашырға планлаштыра, тип хәбәр иттеләр төбәк парламентының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфө спортсылары Австрияла Халыҡ-ара балалар уйындарында һигеҙ миҙал яуланы Фото: Өфө хакимиәте сайтынан
Өфө спортсылары Австрияла Халыҡ-ара балалар уйындарында һигеҙ миҙал яуланы
Өфө спортсылары Австрияла Халыҡ-ара балалар уйындарында һигеҙ миҙал яуланы Фото: Өфө хакимиәте сайтынан
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнөң йәш спортсылары Австрияла Халыҡ-ара балалар уйындарында һигеҙ миҙалға лайыҡ булды. Уйындың һуңғы көнөндә өфөләр йәнә өс миҙал яуланы. Тау саңғысылары Александр Ғәлиәкбәров менән Елизавета Воробьева ски-кросс буйынса ярыштарҙа беренсе һәм икенсе урын алды. Биатлонсы Алмаз Вәлиев ҡатнаш эстафетала икенсе булды.
Өфө спортсылары һигеҙ миҙал алып ҡайтты: Алмаз Вәлиев менән Александр Ғәлиәкбәровтың икешәр миҙал (һәр береһенең алтын һәм көмөш), Татьяна Гришина — «алтын», Кирилл Педь «көмөш» яуланы, Яна Вәлиева менән Елизавета Воробьеваның — «бронза», тип асыҡлыҡ индерҙеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Быйыл йәйге Халыҡ-ара балалар уйындары Тайвандә Нью-Тайбэй ҡалаһында уҙа.


text:
Баш ҡалала балалар өсөн Ҡорбан байрамы үтәсәк
7 ноябрҙә Өфөнөң «Ихлас» мәсетендә Ҡорбан ғәйетенә бағышланған балалар өсөн мәрхәмәтлек кисәһе үтәсәк.
Сара барышында мосолман байрамдарына һәм хаж ҡылыуға бағышланған балалар викторинаһы үткәреләсәк. Шулай уҡ «Оҫта ҡулдар» конкурсы үтәсәк, унда балалар Ҡөрьәндә телгә алынған йәнлектәрҙең костюмдарын тәҡдим итәсәк. Бынан тыш хаж ҡылыуҙы йәки Ҡорбан байрамын сағылдырған иң яҡшы һүрәт авторы билдәләнәсәк. Төрлө спорт һәм күңел асыу сараларын үткәреү планлаштырыла.
Сара байрам ашы һәм бүләктәр биреү менән тамамланасаҡ.


text:
Республика спортсылары Баҡыла тәүге Европа уйындарында сығыш яһай
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан спортсылары Баҡыла тәүге Европа уйындарында сығыш яһай. Европанан 6000-дән ашыу спортсы ҡатнашасаҡ ярыштар 12 июндән 28-нә тиклем уҙғарыла. Башҡортостан Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ошо ваҡыт эсендә 20 спорт төрөндә 253 комплект миҙал уйнатыла, шуларҙың 16-һы — олимпия миҙалы. Уҡтан атыу, еңел атлетика, бокс, көрәш, пляж волейболы, велоспорт, йөҙөү, өҫтәл теннисы, тхэквондо һәм триатлон буйынса ярыштар Рио-де-Жанейрола үтәсәк йәйге Олимпия уйындарына һайлап алыуҙың бер өлөшө буласаҡ. Баҡыла иң күп олимпия лицензияларын алыусылар билдәләнәсәк. Шуны билдәләп үтергә кәрәк: дзюдо буйынса турнир бер үк ваҡытта Европа чемпионаты буласаҡ. Уйындарға йәштәр араһында йөҙөү буйынса Европа чемпионаты ла индерелгән.
Рәсәйҙең 50 төбәгенән 360 спортсы Европа уйындарына һайлап алынған. Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында Башҡортостан спортсылары ла сығыш яһай. Улар араһында Тимур Сафин, Тимур Арыҫланов, Аделина Заһиҙуллина, Анастасия Иванова (фехтование), Полина Егорова (йөҙөү), Илья Первухин (каноэла ишеү), Александр Парасюк (дзюдо, һуҡырҙар спорты) бар.
Тәүге Европа уйындарын «Рәсәй 2», «Спорт 1», «Спорт» һәм «Бойцовский Клуб» каналдарында ҡарарға мөмкин.


text:
Төбәккә тағы 352 йәш имам кәрәк
Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты республиканың мосолман мәхәлләләрендә кадрҙар мәсьәләһен тикшереүгә яҡынса йомғаҡ яһаны. Ике ай дауамында республика мосолмандарының Үҙәк диниә назараты етәкселеге мосолман мәхәлләләре тураһында мәғлүмәт тупланы, атап әйткәндә, нисә мәсеттә имамдар юҡлығы, 60 йәштән олораҡ дин хеҙмәткәрҙәренең һаны хаҡында белеште. Бының өсөн республиканың барлыҡ имам-мөхтәсибтәренә һәм муниципаль район хакимиәте башлыҡтарына һорау ебәрелде.
Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағында булған 37 мөхтәсибәттән ни бары егерме өсө генә һорауға яуап ҡайтарған. Асыҡланыуынса, урындарҙа эшләү өсөн 352 йәш белгес әҙерләү мотлаҡ. Диниә назаратының 25 апрелдә үтәсәк пленумында мөфтиәт етәкселеге белгестәр әҙерләү буйынса саралар комплексы тураһында башланғыс менән сығыш яһарға ниәтләй.


text:
Архейҙар
Архейҙар (лат. Archaea бор. грек. ἀpxaῖoς иң боронғо, тәүге барлыҡҡа килгән) — Карл Вёзеның Өс доменлы системаһында, таяҡсалар һәм эукариоттар менән бер рәттә тере организмдар домены). Архейҙар, күҙәнәк төшө һәм мембрана органеллаһы булмаған бер күҙәнәкле микроорганизмдар.
Элегерәк архейҙарҙы таяҡсалар менән прокариоттар менән «архебактериялар» тигән дөйөм төркөмгә берләштергәндәр, тик хәҙер был квалификация иҫкергән тип һанала[1]. Хәҙер архейҙарҙың, башҡа тереклек формаһынан айырылып торған, биохимик үҙенсәлектәре башҡа булған, үҙ аллы эволюцияһы булыуы асыҡланған.
Архейҙар 5 типҡа бүленә. Улар араһында кренархеоттар (лат. Crenarchaeota) һәм эвриархеоттар (лат. Euryarchaeota) иң күп өйрәнелгәндәре. Архейҙарҙы квалификациялау ҡатмарлы, улар лаборатория шарттарында үрсемәгән, һәм идентификациялау тереклек итеү урынынан алынған нуклеин кислотаһы өлгөһө нигеҙендә башҡарыла.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Pace N. R. (May 2006). «Time for a change». Nature 441 (7091). DOI:10.1038/441289a. PMID 16710401. .
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Воробьева Л. В. Археи: Учебное пособие для вузов. — М.: Академкнига, 2007. — 447 с.
- Громов Б.В. Удивительный мир архей // СОЖ. — 1997. — № 4. — С. 23—26.


text:
Николай Коперник
Никола́й Копе́рник (нем. Nikolas Koppernigk, пол. Mikołaj Kopernik, лат. Nicolaus Copernicus; 19 февраль 1473 йыл — 24 май 1543) — Польша астрономы, математик, иҡтисадсы. Яңырыу осороноң католик руханийы. Бигерәк тә ғаләмдең гелиоцентрик системаһы авторы һәм фәнни-техник революцияға нигеҙ һалыусы булараҡ билдәле.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Польшаның төньяғындағы Торун ҡалаһында тыуған, бала саҡта ата-әсәһеҙ ҡала. Коперниктың милләте тураһында бәхәстәр бар[2]. Уның әсәһе — немка[3] (Barbara Watzenrode[4]), атаһының милләте билдәле түгел. Нисек кенә булһа ла, Коперник үҙен (территориаль һәм политик сығышы буйынса) поляк тип иҫәпләй. Атаһы бик иртә үлгәс, ул әсәһенең немец ғаиләһендә тәрбиәләнә, шуға латинса һәм немецсә яҙа, полякса уҙ ҡулдары менән яҙған бер генә документ та табылмай. Коперник ғаиләһендә Николайҙан башҡа тағы өс бала була: Андрей, Барбара һәм Катерина.
Коперник 1491 йылда Краков университетына уҡырға килә. Математика, медицина һәм дини фәндәрҙән башҡа уны бигерәк тә астрономия ҡыҙыҡһындыра.
1494 йылда университетты бөтә, әммә ғилми дәрәжә ала алмай. Шуға күрә, ғаилә советы уны дини вазифаға әҙерләй. Ағаһының епископ дәрәжәһендә булыуы ла был юлды һайларға булышлыҡ итә.
Уҡыуын дауам итеү өсөн Коперник Италиялының Болон университетына (1497) юллана. Бында дини фәндәр, хоҡуҡ, боронғо телдәрҙән башҡа астрономия менән шөғөлләнергә мөмкинлек асыла.
1500 йылда Коперник, диплом һәм ғилми дәрәжә алмайынса университеты ташлап, Римгә күсеп китә. Һуңынан Падуа университетында медицина буйынса уҡыуын дауам итә Һәм ниһәйәт, 1503 йылда уҡыуын тамамлай. Феррарала имтихан тапшырып, ҡулына диплом һәм дини хоҡуҡ докторы исемен ала. Артабанғы өс йылда Падуала медицина менән шөғөлләнә.
1506 йылда ағаһының сирләүе тураһында хәбәр ала һәм Италиянан тыуған иленә ҡайта. Артабанғы 6 йылда Гейльсберг һарайында епископ булып хеҙмәт итә, астромомик күҙәтеүҙәр алып бара һәм Краковта уҡыта.
Үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1512 йылда уның епископ ағаһы вафат була. Коперник Висла ҡултығындағы Фромборг ҡалаһына күсеп килә һәм дини вазифала эшмәкәрлеген башлай. Фән менән шөғөлләнеүен дә ташламай, ҡаланың төньяҡ-көнбайышындағы башня уның обсерваторияһына әйләнә.
1500 йылда уҡ ул донъяның астрономик күренешен асыҡ күҙ алдына килтерә[5]. Ул ғаләмдең төҙөлөшө тураһында китап яҙа башлай. Үҙенең уй-фекерҙәрен иптәштәре менән уртаҡлаша, улар араһында фекерҙәштәр ҙә табыла.
Ошо йылдарҙа (1503—1512) Коперник иптәштәре араһында «Күк есемдәренең хәрәкәтенә арналған гипотезаға ҡыҫҡаса аңлатма»һын тарата. Ә уның уҡыусыһы Ретик 1539 йылда гелиоцентризм тураһында тәғлимәтте баҫтырып сығара. Яңы тәғлимәт тураһында 1520 йылда уҡ киң билдәле була. Был хеҙмәт өҫтөндә Коперник 40 йылға яҡын эшләй, һәр ваҡыт төҙәтмәләр индерә, яңы таблицалар әҙерләй.
Атаҡлы астроном тураһында хәбәр Европала тиҙ тарала. Папа Лев X Коперникты календарь реформаһын әҙерләүҙә ҡатнашырға саҡыра, ләкин ул баш тарта.
Ул ваҡытта католик сиркәү Реформация менән көрәштә мәшғүл була, баштараҡ яңы астрономияға бик ихтибар бирмәй. Әммә протестант башлыҡтары (Мартин Лютер, Меланхон) яңы астрономияға ҡаршы сыға. Папа Климент VII киң күңеллелек менән гелиоцентризм тураһында лекция тыңлай. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер епископтар гелиоцентризм аллаға ҡаршы хәүефле ересь тигән ғәйрәтле тәнҡит менән сығыш яһай.
Копериканлыҡты дөйөм тыйыу XVII быуатта башлана.
Ул ваҡытта Коперник көсөн ғәмәли эшкә бағышлай: уның проекты буйынса Польшала яңы аҡса системаһы булдырыла, Фромборгта һыу менән тәьмин итеүсе башня эшләнә. Табип булараҡ чума эпидемияһы менән көрәштә мәшғүл була.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1531 йылда 60 йәшлек Коперник бөтә эштәрен ташлай. Бөтә көсөн китапты тамамлауға йүнәлтә. Шул уҡ ваҡытта медицина менән шөғөлләнә. Тоғро уҡыусыһы Ретик китапты тиҙ арала нәшер итеүҙе хәстәрләй, әммә эштәр бик әкрен бара.
1542 йылда һаулығы ныҡ ҡаҡшай, уң яҡ кәүҙәһен паралич ала. Коперник 1542 йылдың 24 майында 70 йәшендә инсульттан вафат була. Биографияһын өйрәнеүсе ҡайһы берәүҙәр ул үҙенең әҫәре менән танышҡан тиһә, икенселәре, Коперник ул ваҡытта комала ятҡан тип әйтә.
Ҡәбере[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперниктың ҡәбере оҙаҡ ваҡыт билдәһеҙ була. 2008 йылда үткәрелгән ДНК анализы табылған мәйет Коперниктыҡы булыуын раҫлай[6][7][8].
Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғаләмдең Птоломей системаһы тураһында уйланып, уның ҡатмарлы һәм яһалма булыуына таң ҡала. Йыһандың уртаһында Ер түгел хәрәкәтһеҙ Ҡояш тора тигән һығымта яһай. Ошо ҡағиҙә нигеҙендә, Ерҙән күҙәтеүсегә, планеталарҙың буталсыҡ хәрәкәт итеүен аңлатып бирә.
Гелиоцентрик система[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперник вариантында гелиоцентрик система киләһе ете фекер менән аңлатыла:
- орбиталарҙың һәм күк сфераларының уртаҡ үҙәге юҡ;
- Ер үҙәге — йыһан үҙәге түгел, тик Ай орбитаһының һәм массаларҙың үҙәге генә;
- булған планеталар орбиталары буйынса хәрәкәт итә, уларҙың үҙәге Ҡояш һәм шунлыҡтан Ҡояш донъя үҙәге булып тора;
- Ер һәм Ҡояш араһындағы алыҫлыҡ, Ер менән хәрәкәтһеҙ йондоҙҙар араһындағы йыраҡлыҡ менән сағыштырғанда бик бәләкәй;
- Ҡояштың тәүлек буйынса Ер тирәләй әйләнеше — Ерҙең үҙ күсәрендә 24 сәғәттә бер тапҡыр әйләнеүенән барлыҡҡа килгән фараз;
- Ер (Ай менән бергә, башҡа планеталар һымаҡ), Ҡояш тирәләй әйләнә;
- Ерҙең һәм башҡа планеталарҙың бындай әйләнеше уларҙың урынын һәм билдәле характеристикаларын аңлата.
Астрономияла башҡа асыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперник беренсе булып бөтә донъя тартылыу көсө булыуы тураһында фекерен әйтә. Ныҡлы ышаныс менән, Айҙыҡы кеүек, Венераның, Марстың фазалары булыуын әйтә. Галилео Галилей телескоп уйлап тапҡас, был фараз дөрөҫләнә.
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тотороҡло аҡсаларҙы (мәҫәлән, алтынды) кешеләр һаҡлыҡҡа йыя бара, шуға әйләнештән сыға баралар. Уларҙы тотороҡһоҙ аҡсалар (мәҫәлән, баҡырҙан) алыштыра. Был күренеш Коперник — Грешем законы исеме менән билдәле.
Әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- N. C. Meditata XV. Augusti anno domini MDXVII., 1517
- Tractatus de monetis, 1519
- Monetae cudendae ratio, 1528
- De Revolutionibus Orbium Coelestium — Нюрнберг, Германия: 1543
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫтәлеген һаҡлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XIX быуатта Коперникка һәйкәлдәр Варшавала, Краковта, Торунда һәм Регенсбургда, һуңыраҡ шулай уҡ Ольштында һәм Вроцлавда ҡуйылған. Торунь уртаһында Коперникка ҡуйылған һәйкәлдә киләһе һүҙҙәр яҙылған: «Ҡояшты туҡтатып — Ерҙе әйләндереүсегә»[9]. Коперник әҫәрҙәренең тулы йыйынтығы Хенрик Барановский тарафынан Варшавала 1854 йылында латин һәм поляк телдәрендә баҫтырылған.
Коперник рәсеме 1979 йылда 1000 поляк злотыһы купюраһына һәм төрлө илдәрҙә почта маркаларына ҡуйылған.
Коперник хөрмәтенә аталғандар:
- Химик элемент № 112 — «коперниций»[10][11].
- 1322 Коперник (Coppernicus) исемле кесе планета. Был урында аңлатма биреү кәрәкле: ике p Коперниктың атаһының фамилияһына (Koppernigk, Копперниг), шулай уҡ Коперниктың тәү башта ҡулланған имзаһына тап килә: Coppernicus. Ғүмеренең аҙағына ҡарай Коперник ҡултамғаһын Copernicus тип ҡыҫҡарта.
- Айҙағы Коперник кратеры.
- Марстағы кратер.
- Орбиталь астрономик обсерватория OAO-3 (1972—1981)
- Торундағы университет.
- Коперник принцибы.
- Вроцлав ҡалаһындағы халыҡ-ара аэропорт.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Математическая генеалогия
- ↑ http://www.rkw.3w.pl/obida.htm
- ↑ Польша тарихсыһы К. Рудницкий хәбәр итә Коперниктың әсәһе немец булған («his mother a German woman»).
- ↑ Был документарҙа фамилия Watzenrode һәм Watzelrode тип яҙылған.
- ↑ Энгельгардт М. А. Николай Коперник.
- ↑ http://vz.ru/news/2008/11/20/231120.html
- ↑ MEMBRANA: Николай Коперниктың ҡәбере табылған.
- ↑ Коперник зәңгәр күҙле булған.
- ↑ Николай Иванович Лобачевский. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011.
- ↑ Element 112 is Named Copernicium
- ↑ ИЮПАК: 112-й элемент таблицы Менделеева официально назван коперницием.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҫәрҙәр
- Коперник Николай. Күк есемдәренең хәрәкәте тураһында.. И. Н. Веселовской тәрж. М.: Наука, 1964.
Уның тураһында
- Амбарцумян В. А. Коперник и современная астрономия. Доклад на Юбилейном заседании Общего собрания Академии наук СССР, посвященном 500-летию со дня рождения Н.Коперника, 6 марта 1973 г. «Вестник Академии наук СССР», № 5, 1973, стр. 46—56.
- Ахутин А. В. Новация Коперника и коперниканская революция. В кн.: Ахутин А. В. Тяжба о бытии. М.: РФО, 1997, с. 181—243.
- Белый Ю. А. Коперник, коперниканизм и развитие естествознания, ИАИ, Вып. XII, Стр. 15. Читать
- Веселовский И. Н., Белый Ю. А. Коперник, 1473—1543. М.: Наука, 1974.
- Герасименко М. П. Николай Коперник — выдающийся экономист эпохи раннего капитализма. Киев: Изд-во АН УССР, 1953.
- Гребеников Е. А. Николай Коперник. М.: Наука, 1982.
- Идельсон Н. И. Этюды по истории небесной механики. М.: Наука, 1975.
- Левин А. Человек, который сдвинул Землю // Популярная механика. — 2009. — № 6.
- Николай Коперник (1473—1543). К четырёхсотлетию со дня смерти. М.-Л.: Изд. АН СССР, 1947.
- Энгельгардт М. А. Николай Коперник. В книге: Коперник. Галилей. Кеплер. Лаплас и Эйлер. Кетле. Биографические повествования (библиотека Ф. Павленкова, том 21). Челябинск, «Урал», 1997.
Фотогалерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 19 февраль көнө тыуғандар
- 1473 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Польшала тыуғандар
- 24 май көнө вафаттар
- 1543 йылда вафаттар
- Польшала вафат булғандар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Алфавит буйынса иҡтисадсылар
- Польша иҡтисадсылары
- XVI быуат иҡтисадсылары
- Алфавит буйынса астрономдар
- Польша астрономдары
- XVI быуат астрономдары
- Алфавит буйынса математиктар
- Польша математиктары
- XVI быуат математиктары
- Алфавит буйынса механиктар
- Польша механиктары
- XVI быуат механиктары
- Яңырыу дәүере ғалимдары
- Космология


text:
Өфөлә Марокко мәҙәниәте көндәре уҙҙы
Өфөлә «Марокко короллегенең һәм Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт көндәре» халыҡ-ара конференцияһы тамамланды, тип хәбәр итә Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте.
БР Ауыл хужалығы министрлығында уҙған, форумдың тәүге көнөндә докладтар менән ике яҡ вәкилдәре лә сығыш яһаны. Конференцияла Марокко Короле Ғәли йәнәптәренең Илсеһе Абделькадер Лешехеб, Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, юғары мөфтөй, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин, Башҡортостан митрополияһы башлығы, Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон, Марокко короллеге һәм Башҡортостан Республикаһы Халыҡтар дуҫлығы йорто генераль директоры Гизел Хамид, шулай уҡ йәмәғәт ойошмалары, Марокко бизнес-делегацияһы, белем биреү учреждениелары вәкилдәре ҡатнашты.
Ҡунаҡтар Марокко короллеге һәм Башҡортостан араһында хеҙмәттәшлектең мөһим перспективаларын билдәләне, үҙҙәренең курорт ҡалалары тураһында презентация фильмдарын күрһәтте һәм Башҡортостан-Марокко бәйләнештәрен үҫтереү теләген белдерҙе.
Халыҡ-ара форумды ижади коллективтарҙың сығыштары дауам итте. Африка вәкилдәре дәртле йырҙар йырланы, милли ҡоралдарҙа уйнап күрһәтте. Мосолман кейемдәренең модаһын, ғәрәп һәм башҡорт кейемдәрен күрһәттеләр.
Кисә короллек делегацияһының Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты студенттары менән аралашыуҙан һуң тамамланды.
Икенсе көндө ҡунаҡтар мосолмандар Үҙәк диниә назаратының тарихи резиденцияһында булды, унда күпселек өлкәләрҙә, атап әйткәндә, сауҙа һәм туризмда хеҙмәттәшлек пландарына фекер алышты. Юғары мөфтөй Өфөләге Рәсәй ислам академияһының төҙөлөш проекты менән таныштырҙы.
Шул уҡ көндө Марокко делегацияһы Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашты. Осрашыу барышында республика башлығы бындай мәҙәни-ара бәйләнештәр халыҡтар араһында дуҫлыҡты нығыта ала тип билдәләне.
Сара юғары мөфтөйҙең ҡала ситендәге резиденцияһына барыу менән тамамланды. Ҡунаҡтар, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллығы алдынан төшөрөлгән, фильмды ҡараны.


text:
Дуҫлыҡ өсөн сиктәр юҡ
Баш ҡалабыҙҙа йәштәрҙең “Төркиҙәр алтыны” тип аталған мәғариф форумы асылды. Уның маҡсаты – милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе нығытыу, Рәсәй халыҡтарының мәҙәни хеҙмәттәшлеген үҫтереү. “Конгресс-холл” бинаһындағы тантаналы сарала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, шулай уҡ федераль власть вәкилдәре, төбәк ведомстволары етәкселәре ҡатнашты.
– Рәсәй – төрки донъяһының бер өлөшө, уның географик һәм тарихи үҙәге, – тине Рәсәй Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Магомедсалам Магомедов. – Беҙҙәге барлыҡ милләттәр, шулай уҡ БДБ илдәре, башҡа сит дәүләттәр халыҡтары араһындағы дуҫлыҡтың, татыулыҡтың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Ватандаштарыбыҙҙың барыһы ла, ниндәй милләт булыуына ҡарамаҫтан, Рәсәй дәүләтселеген нығытыуға тос өлөш индерә. Өфөлә ойошторолған йыйын ошо изге маҡсатҡа табан етди аҙым булыр, тип ышанам. Илебеҙҙәге милли сәйәсәт тәү сиратта йәш быуындың – киләсәкте хәл итеүселәрҙең – мәнфәғәттәренә йүнәлтелгән.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов форумдың халыҡ-ара кимәлдә үткәрелеүенә иғтибар итергә саҡырҙы. Уныңса, төрки йәштәребеҙ ватандаштары ғына түгел, Таможня союзына ҡараған сит илдәрҙәге тиҫтерҙәре менән дә тығыҙ аралаша алырға тейеш.
– Төрки донъя әле булһа үҙенә хас һыҙаттарҙы, берҙәмлеген һәм үҙенсәлеген һаҡлап килә. Был халыҡтарҙың мәҙәниәте Рәсәй цивилизацияһының ҙур бер өлөшө булыуын айырып билдәләргә кәрәк. Был – күп милләтле илебеҙҙең байлығы. Элеккене өйрәнеү менән генә сикләнмәҫкә, тарихты лайыҡлы дауам итергә, үҙебеҙгә яҙырға кәрәк, – тине Рөстәм Зәки улы.
Дуҫлыҡ өсөн сиктәр юҡФорумдың географияһы киң генә: тиҫтәнән ашыу төбәктән 250-ләп вәкил килгән. Белем биреү программаһы тарихи, мәҙәни, социаль һәм иҡтисади блоктарҙан тора. Фекер алышыуға, тәжрибә уртаҡлашыуға, халыҡ кәсептәрен һәм йолаларын күрһәтеүгә ҙур иғтибар бирелә.
Сара 16 апрелгәсә барасаҡ. Уның программаһында йәш ҡунаҡтар өсөн Өфө буйлап сәйәхәт, төрлө лекциялар, тренингтар ойоштороу ҙа ҡаралған. Йыйында ҡатнашыусылар шулай уҡ социаль проекттар төҙөйәсәк.


text:
Мосолман архитектураһы
Мосолман архитектураһы — төрлө архитектура стилдәрҙен ҡушымтаһы.
Һаҡланып ҡалған тарихи төҙөлөш өлгөләрендә( Мәҙәни мираҫ объекттары) Европа һыҙаттары менән бер рәттән Азия архитектураһы традициялары ла күҙәтелә. Мосолман архитектураһы һыҙаттары фасадтарҙы декоратив биҙәү элементтарында (төрлө “сатырҙар”, башнялар, көмбәҙҙәр, шпилдәр, орнамент; Килем мәсете, Килем һарайы) сағыла. Нигеҙҙә, классицизм архитектураһына ярашлы төҙөлгән Өфөләге Беренсе йәмиғ мәсете архитектураһында мосолман мотивтары — сатыр менән тамамланыусы бейек манара һәм намаҙ уҡыу залының көмбәҙе — дүрт колонналы өсмөйөш формаһындағы портик м‑н берләшә.


text:
Илгә тоғролоҡ – хеҙмәттә
Кисә республика Башлығы Рөстәм Хәмитов хеҙмәт алдынғыларына Хөкүмәт наградалары тапшырҙы.
Залда төрлө һөнәр эйәләре йыйылған. Улар араһында Өфө моторҙар эшләү берекмәһе хеҙмәткәрҙәренең бихисап булыуы ойошманың төбәк иҡтисадын үҫтереүҙә тотҡан лайыҡлы урыны тураһында һөйләй. Берекмә хеҙмәткәрҙәре араһында II дәрәжә “Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены менән бүләкләнеүселәр ҙә булды. Уларҙы тәбрикләп, Рөстәм Зәки улы лайыҡлы алмаш тәрбиәләү кәрәклеген, инженер һөнәренең баһаһын арттырыу зарурлығын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
“Янғантау” шифаханаһы директоры Энгельс Килмөхәмәтов оҙаҡ йылдар дауамындағы лайыҡлы хеҙмәте өсөн “Башҡортостан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены менән наградланды. Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рәшит Хәйруллинға Рөстәм Хәмитов Салауат Юлаев орденын таҡты.
– Балтас районының Нөркә ауылы эргәһендә легендар Салауат Юлаевтың һуңғы яуҙарының береһе үткән. Бала саҡта ошо бәрелештәр булған урындарҙа һуғыш уйнаныҡ. Уҡ-һаҙаҡ, хәрби кейемдәр таба торғайныҡ. Ул ҡомартҡылар хәҙер ҡәҙерләп музейҙа һаҡлана. Ә шуларҙы йыйып, Салауат булып һуғыш уйнаған малайҙың ҡасандыр уның һыны төшөрөлгән орден тағырын күҙ алдына ла килтермәй инем. Бөгөн иһә быны ниндәйҙер бер изге билдә һымаҡ ҡабул итәм, – тине Рәшит Хөснулла улы.
Башҡортостандың халыҡ артисы Артур Туҡтағоловҡа иһә Рәсәй Президентының Рәхмәт хаты тапшырылды.
– Бер ваҡытта ла “халҡым” тип ҡысҡырып йөрөмәнем. Бары тик эшем менән милләтемә ҡарата ғорурлыҡ тойғоһо уятырға тырыштым. Ошо маҡсатта Рәсәйҙең бөтөн төбәктәрендә тиерлек булдым, – тип белдерҙе ул.


text:
Башҡортостанда ауыр йөк машиналарына эҫелә юлға сығырға ярамай
«Һамар – Өфө – Силәбе» автомобиль магистрале идаралығы ауыр йөк машиналары водителдәренә эҫелә юл йөрөүҙең яңы ҡағиҙәләре индерелеүе хаҡында иҫкәртә. Бында һауа температураһы 32 градустан үткәндә ауыр йөк машиналарына ҡаты япмалы юлдарҙан йөрөүҙең сикләнеүе тураһында һүҙ бара.
Республикала был арала тап ошондай эҫе көндәр тора. Башҡортостандың Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхиткә мониторинг идаралығы фаразына ярашлы, 13 июлдән 17-һенә тиклем республикала эҫе, башлыса яуым-төшөмһөҙ көндәр көтөлә. Көндөҙ – 31-36 градус, төнөн 17-22 градус буласаҡ.
Ошоға бәйле Идаралыҡ Башҡортостан аша үткән федераль әһәмиәттәге дөйөм файҙаланыуҙағы автомобиль юлдары буйлап ауыр йөк ташыусы водителдәргә мөрәжәғәт итә. Трассаларҙан оптималь ваҡытта – 21.00-дән 09.00-гә тиклем йөрөргә кәрәк.


text:
Өфө рапирасы Игорь Архипов үҫмерҙәр араһында Рәсәй чемпионы булдыФото: Рәсәй Фехтование федерацияһы
Өфө рапирасы Игорь Архипов үҫмерҙәр араһында Рәсәй чемпионы булды
Өфө рапирасы Игорь Архипов үҫмерҙәр араһында Рәсәй чемпионы булдыФото: Рәсәй Фехтование федерацияһы
Өфө егете Игорь Архипов Арзамаста барған үҫмерҙәр араһында Рәсәй беренселегендә рапирасылар турнирында еңде.
Төркөмдә, финал сирегендә үҙ алыштарын уңышлы үткәреп Игорь яҡташы Марат Бакиров менән алышты һәм ныҡлы 15:5 еңде.
Ярым финалда Архиповҡа тағы ла бер тапҡыр Өфө егете менән осрашырға тура килде. Асҡар Хәмзин көсөргәнешле ҡаршылыҡ күрһәтә — 13:15.
Финалда ауыр була, әммә рапирсы еңеп сыға – Мәскәү өлкәһе вәкиле Александр Пивоваров өҫтөндә еңеү — 15:14.
«Бронза» Аскар Хәмзинға тейә, уны ул Санкт-Петербург егете Андрей Матвеев менән бүлешә.


text:
Башҡортостандың ике районында — юғары әҙерлек, береһендә ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Баймаҡ һәм Йылайыр райондарында — юғары әҙерлек, Хәйбуллала ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының баш идаралығында ведомство-ара оператив штаб булдырылған.
Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, эвакуацияланған халыҡты тәү сиратта тәьмин итеүҙе ойоштороу өсөн алты ваҡытлыса урынлаштырыу пункты әҙерләнгән. Унда 91 кеше урынлаштырылған, шуларҙың икәүһе — балалар. 19 стационар йылыныу пункты эшләй. Хәйбулла районында ун кешегә иҫәпләнгән мобиль йылыныу пункты булдырылған, ҡайнар аш бирелә. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы эҙләү-ҡотҡарыу отряды Өфө филиалының махсуслаштырылған «КамАЗ» автомобилендә 20 кеше һыйҙырышлы мобиль йылыныу пункты эшләй.


text:
Владимир Путин бөгөн телекүпер ярҙамында ил менән аралашыуға сыға
Рәсәй Премьер-министры Владимир Путин бөгөн «Россия 1», «Россия 24» телеканалдарында, «Маяк», «Вести FM» һәм «Радио России» радиостанцияларында тура эфирҙа рәсәйлеләрҙең һорауҙарына яуап бирәсәк. «Владимир Путин менән һөйләшеү.Дауамы» программаһы Мәскәү ваҡыты менән сәғәт 12-лә башланасаҡ.
Берҙәм мәғлүмәт эшкәртеү үҙәгенә 8-800-200-40-40 телефоны аша Рәсәйҙең теләһә ҡайһы төбәгенән шылтыратырға мөмкин (стационар һәм мобиль телефондарҙан шылтыратыу бушлай). Һорауҙар яҙылған SMS-хәбәрҙәр 0-40-40 һандарына ҡабул ителә — Рәсәй буйынса бөтә элемтә операторҙары телефондарынан хат ебәреү — бушлай. Бынан тыш, Хөкүмәт башлығына «Владимир Путин менән һөйләшеү.Дауамы» программаһының www.moskva-putinu.ru сайтында ла һорау ҡалдырырға мөмкин. Владимир Путин менән «тура бәйләнеш»кә килгән мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү үҙәге тура эфир тамамланғанға ҡәҙәр эшләйәсәк.
Бөгөнгө телекүпер иҫәп буйынса унынсы сара буласаҡ. Владимир Путин халыҡ менән бындай форматта 2001 йылда аралаша башланы. 2002 йылдағы икенсе телекүпер ваҡытында күсмә телестанцияларҙың береһе Башҡортостандың Ауырғазы районы үҙәге – Талбазы ауылында эшләгәйне.
Владимир Путинға үҙенең һорауҙарын Ҡунаҡһарайҙағы студия ҡунаҡтары ғына түгел, Рәсәй ҡалаларынан тура бәйләнешкә сығасаҡ кешеләр ҙә бирә аласаҡ. Хөкүмәт башлығының рәсәйлеләр менән аралашыу ваҡыты сикләнмәгән. 2010 йылдың 16 декабрендә эфирға сыҡҡан ошондай уҡ программа рекордҡа тиң ваҡытҡа — 4 сәғәт 26 минутҡа һуҙылды.