text:
Беҙҙә йәштәр мәктәпте тамамлағас, юғары уҡыу йорто була тороп, үҙебеҙҙә ҡалыуҙы артыҡ өнәп бармай. Перспектива юҡ бит, тип ебәрәләр. Бәлки, бер аҙ дөрөҫлөк тә барҙыр. Ысынлап та, һуңғы ун йыл эсендә генә ҡалабыҙҙа унлаған предприятие ябылды. Шуға күрә лә күпселек юғары белем алырға Рәсәйҙең эре ҡалаларына юллана һәм дипломлы булғас, тыуған яғына ҡайтыуҙы кәрәк тапмай. …
Continue reading ‘Ҡыҙҙар-егеттәр үҙ ҡалаһын яҡлай’ »
Беҙҙең районда бар күңелен балаларға, яратҡан эшенә бағышлаған уҡытыусылар бихисап. Уларҙың һәр береһе маҡтауға һәм оло хөрмәткә лайыҡ. Өлкән, тәжрибәле уҡытыусыларҙан йәш белгестәр ҙә ҡалышмай.
Ҡош – ҡанаты, кеше дуҫтары менән көслө, тиҙәр. Беҙҙең VII «А» синыфы ла үҙ-ара татыу, берҙәм, бер-беребеҙ өсөн утҡа-һыуға инергә әҙербеҙ. Башҡорт интернат-гимназияһына бөтәбеҙ ҙә 2015 йылда V синыфҡа уҡырға килдек. 21 уҡыусыбыҙ. Барыбыҙ ҙа бер-беребеҙгә ҡарата талапсан, иғтибарлыбыҙ.
Баш ҡаланың 232-се балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре тәрбиәселәре, ата-әсәләре менән бергәләп республика Хәрби Дан музейына сәйәхәткә барҙы. Унда Бөйөк Ватан һуғышы тураһында күпте белделәр. Бинаның үҙендә ҡуйылған экспонаттар ҙа дәһшәтле йылдарҙы хәтерләтә ине. Музей залындағы хәрби кейем-һалымдар, ҡорал өлгөләре ҡыҙҙар, малайҙарҙы ныҡ ҡыҙыҡһындырҙы. Альбина АРЫҪЛАНОВА, балалар баҡсаһы мөдире. Динара МУСИНА, өлкән тәрбиәсе. Өфө ҡалаһы.
Күренекле башҡорт яҙыусыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре, башҡорт әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе Дауыт Юлтыйҙың тыуыуына 125 йыл тулыу айҡанлы «Ҡурай сәскәһе» моделле китапханалар комплексында «Юлтый уҡыуҙары» аҙналығы ойошторолдо.
Баш ҡаланың 40-сы моделле китапханаһында «Китапхана эңере» тигән акция үткәрҙек. Уның программаһы бик ҡыҙыҡлы һәм бай булды. Китапхананың ирекмәндәре «Хайуандар өсөн дауахана» исемле ҡурсаҡтар спектаклен күрһәтте. Ә музыка колледжының V синыф уҡыусыһы Радмир Ғәзизов оригами, яҙғы сәскәләрҙе эшләү буйынса оҫталыҡ дәрестәре бирҙе.
Минең ҡартатайым Исмәғизәм Йыһанур улы Дәүләтшин 1903 йылда Байназар ауылында донъяға килә. Бала сағынан уҡ тырыш, сәмсел, эшһөйәр ир-егет була. 1941 йылда һуғыштың тәүге көндәренән үк яуға китә. Ҡатыны Сәбилә өс бала менән тороп ҡала. Ул саҡта оло ҡыҙы Мәрйенбикәгә – 17, Зәйнәғәбдингә – 13, Ынйыбикәгә 10 йәш була. Һуғыш тәжрибәһе булмаған егеттәр тәүҙә Ғафури …
Continue reading ‘Олатайҙарым менән ғорурланам’ »
Өс йыл бергә уҡыйбыҙ. Бер-беребеҙҙе яҡшы беләбеҙ инде хәҙер. Тырышып белем алырға ла, төрлө сараларҙа ҡатнашырға ла өлгөрәбеҙ. Биш отличнигыбыҙ бар: Азалиә Рәхмәтуллина, Алина Әхмәҙуллина, Лиана Ғиззәтуллина, Каил Закиров, Даниял Фәттәхов. Күптәр төрлө түңәрәктәрҙә, спорт секцияларында шөғөлләнә. Уңыштарыбыҙ ҙа етерлек. Мәҫәлән, Артём Латипов – футболсы. Йыш ҡына төрлө ҡалаларҙа үткән ярыштарҙа ҡатнаша, миҙалдары, Почёт грамоталары …
Continue reading ‘Күп уҡыһаң, хатаһыҙ яҙырһың’ »
Был тылсымлы һүҙҙәр һәр беребеҙгә бала саҡтан уҡ таныш. Башҡорт халыҡ ижадының бер төрө – әкиәт аша балалар нимә ул яҡшылыҡ һәм яуызлыҡ, батырлыҡ, ҡаһарманлыҡ икәнен белә.
«Сулпылар» балалар баҡсаһында саф башҡортса иркен аралашыу, халыҡ ижадын тергеҙеү өсөн шарттар булдырылған. Балалар баҡсаһы мөдире Нурия Әхәт ҡыҙы Биушкинаның мәктәпкәсә йәштәге балаларҙы ысын илһөйәрҙәр итеп үҫтереүҙе, тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ҡуйыуы ҙур маҡтауға лайыҡ. Хеҙмәтенә күрә – хөрмәте, тигәндәй, барлыҡ ата-әсәләр уға сикһеҙ рәхмәтле.


c: text/html

text:
Республика журналистары «Рәсәй патриоты» конкурсында ҡатнашыуға саҡырыла
Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ киң мәғлүмәт сараларында патриотик тәрбиә темаһын иң яҡшы яҡтыртыуға XII «Рәсәй патриоты» бөтә Рәсәй конкурсын үткәрә. Бәйге «2011-2015 йылдарға Рәсәй Федерацияһы граждандарын патриотик тәрбиәләү» дәүләт программаһына ярашлы үткәрелә.
Ойоштороу комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста ҡатнашыуға рәсми рәүештә теркәлгән электрон һәм баҫма киң мәғлүмәт саралары, шулай уҡ авторҙар (авторҙар коллективтары) саҡырыла. Уларҙың патриотик йүнәлештәге материалдары киң мәғлүмәт сараларында 2012 йылдың сентябренән 2013 йылдың авгусына тиклем сыҡҡан булырға тейеш.
Төбәк этабында һайлап алынған эштәр теркәп ебәрелә торған материалдар менән ҡуша ағымдағы йылдың 15 авгусына тиклем 119019, Мәскәү ҡалаһы, Никитский бульвары, 8/3, 4-се ҡат адресы буйынса Халыҡ-ара матбуғат клубына, «Рәсәй патриоты» конкурсының Федераль дирекцияһына ебәрелә.
Конкурста еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһын октябрь аҙағында Белгородта үткәреү планлаштырыла. Иң яҡшы эштәр авторҙары аҡсалата премиялар, приздар һәм дипломдар аласаҡ. Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәт Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ сайтында урынлаштырылған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Подробности
- Просмотров: 275
МЕТЕОРОЛОГИЯ (гр. meteјōra — атмосфера күренештәре һәм ...логия), Ерҙең атмосфераһы һәм унда барған процестар т‑дағы фән. Атмосфера физикаһы, динамик һәм синоптик метеорология, авиация метеорологияһы, спутник метеорологияһы, актинометрия, атмосфера электры, аэрология, агрометеорология һ.б. бүленә. Геофизика, климатология, тупраҡ ғилеме һ.б. фәндәр м‑н тығыҙ бәйле. М. иң мөһим бурыстарының береһе — төрлө ваҡытҡа һауа торошон күҙаллау. М. метеорология элементтарын һәм атмосфера күренештәрен (һауа һәм тупраҡ т‑раһы, һауаның дымлылығы, атмосфера баҫымы, болотлолоҡ, яуым-төшөм, ҡар ҡатламы, елдең тиҙлеге һәм йүнәлеше, томан, йәшен һ.б.) күҙәтеү; радиозондлау; статистик, синоптик эксперименттар (борсаҡ, ҡырау һ.б. м‑н көрәшеү) һ.б. ысулдар ҡулланыла. Башҡортостанда М. үҫеше гидрометеорология хеҙмәтенең нығыныуына бәйле. 19 б. аҙ. алып агрометеорологик һәм гидрологик күҙәтеүҙәр үткәрелә, 20 б. 30‑сы йй. аҙ. — аэрология, 40‑сы йй. башлап синоптик М., 1985 й. — спутник, 80‑се йй. — мед. М. үҫешә: Башҡортостан ҡалалары һәм ку“__рорттарының микроклиматы һүрәтләнгән, метеотроп реакциялар өйрәнелгән, “Йоматау” шифаханаһы өсөн 4 төр мед. һауа торошо режимы билдәләнгән. Башҡортостан гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығында респ. ҡалаларында һауаны бысратмауҙың метеорологик аспекттары (Е.Н.Орлова, Г.Н.Семёнова), төҙөлөш климатологияһы һәм М. өлкәһендә (Н.В.Жданова), төбәк синоптика проблемалары (С.П.Байбурина, Р.Г.Ғәйфетди- нова, И.Г.Данукалова, А.К.Козаева, Орлова, Ю.И.Ферапонтов), агроклиматик шарттарҙың үҙгәреүе (Т.И.Власова, Э.А.Кожушнян) б‑са тикшеренеүҙәр алып барыла. Дым, ел режимы, ғинуарҙың һәм июлдең уртаса т‑раһы, атмосфераның бысраныуы һ.б. б‑са карталар (Власова, Ф.Ш.Килмәтова, И.М.Япаров һ.б.) төҙөлгән. Әҙәб.: Современное состояние климатических условий Республики Башкортостан и их возможные изменения в условиях глобального потепления: тезисы докл. Всерос. науч.‑практ. конф. Уфа, 2002.
Р.Ғ.Ғәлимова, А.К.Козаева
Тәрж. З.Б.Латипова


text:
Фото:
Салауат районында Байыҡ сәсәндең 300 йыллығын билдәләйәсәктәр
Фото:
2010 йылда сәсән Байыҡ Айҙарҙың тыуыуына 300 йыл тула. Ул халыҡта шағир-импровизатор, йырсы, бейеүсе генә түгел, ҡыйыу яугир, мәргән уҡсы, данлыҡлы дипломат, ғәҙеллек һәм азатлыҡ өсөн көрәшсе булараҡ та дан ҡаҙанған. Мөһим дата хөрмәтенә сәсәндең тыуған яғында, Салауат районында, байрам саралары планлаштырылған. 26 июндә унда «Байыҡ йыйыны» район фольклор байрамы үтәсәк.
Саралар программаһында сәсәндәр бәйгеһе, театрлаштырылған тамаша, халыҡ уйындары, художестволы үҙешмәкәрлек концерты ҡаралған.
Тантана сиктәрендә шулай уҡ Малаяҙҙа Салауат Юлаев музейына экскурсия, Арҡауыл ауылында Байыҡ Айҙар сәсән стелаһына сәскәләр һалыу планлаштырылған. Унда Башҡортостан Республикаһының күренекле ғалим-фольклорсылары, мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре: Рауил Бикбаев, Розалия Солтангәрәева, Мирас Иҙелбаев, Таңсулпан Ғарипова, Әхмәт Сөләймәнов ҡатнашасаҡ.
Сәсәндәр бәйгеһендә республиканың төрлө ҡалаларынан һәм райондарынан 20-ләп сәсән ҡатнашыуы көтөлә.
Ҡатнашыусылар шиғыр, йыр йәки бейеү сәнғәте жанрҙарында үҙҙәрен күрһәтергә тейеш. Байыҡ Айҙарҙың ижади мираҫынан әҫәр башҡарыу мотлаҡ шарт булып тора.
Конкурстың киләһе этабы сәсәндәрҙең бирелгән темаға импровизацияһын күҙаллай. Был конкурста башҡорт музыкаль ҡоралдарын: думбыра, ҡурай, ҡумыҙ ҡулланыу ҡаралған.


text:
Башҡортостанда бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаһының төбәк этабы тамамлана
Башҡортостанда бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаһының төбәк этабы тамамлана. Унда республика дөйөм белем биреү мәктәптәренең 9-11 кластарынан 2800-ҙән ашыу уҡыусы ҡатнаша. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Мәғариф министрлығынан хәбәр иттеләр. Шуны ла билдәләргә кәрәк, ҡатнашыусылар иҫәбе уҙған йыл менән сағыштырғанда күпкә артҡан. 2010 йылда белем һәм һәләттәрен төбәк этабында 2328 уҡыусы күрһәткән.
Олимпиадалар 21 предмет буйынса үткәрелә. Тәүге һынауҙар өс дисциплина – физика, технология һәм немец теле буйынса 13 ғинуарҙа башланды. Төбәк этабы 5 февралдә астрономия, әҙәбиәт, физкультура, иҡтисад буйынса олимпиадалар менән тамамланасаҡ.
Яҙғыһын иң лайыҡлылар Башҡортостан исеменән бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаһының йомғаҡлау этабында сығыш яһаясаҡ.


text:
Башҡортостанда «Мин Йәш» мәғариф форумы үтә
Башҡортостандың Бөрө районында республика йәштәренең «Мин Йәш» мәғариф форумы асылды. Уны «Берҙәм Рәсәй» һәм «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы» ойошмаларының төбәк бүлексәләре, Бөрө районы хакимиәте ҡатнашлығында «Йәш Рәсәй» хәрәкәтенең төбәк бүлексәһе ойошторҙо. БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Йәштәр башланғыстарына ярҙам үҙәге, Башҡортостан Респуликаһындағы Рәсәй сәйәсәте мәктәбе проект партнерҙары булып сығыш яһай.
Республика йәштәре активы форумында Дәүләт Думаһы депутаты, «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Йәшәү сифаты (Һаулыҡ)» проекты етәксеһе Максим Мищенко, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, БР Дәүләт Йыйылышының Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты рәйесе Альбина Буранғолова, БР һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғиззәтуллин ҡатнаша.
Форум сиктәрендә ҡатнашыусылар өсөн шәхес булараҡ үҫеш, команда төҙөү, ораторлыҡ һәләте буйынса һәр төрлө тренингылар, семинарҙар, лекциялар ойоштороласаҡ. Ошонда уҡ йәш лидерҙар өсөн социаль проекттарҙың презентацияһы ла үтәсәк.
Форум 19 майҙа тамамланасаҡ.


text:
Приговор
Пригово́р шулай уҡ хөкөм, суд ҡарары — ғәҙел хөкөмден процессуаль акты. 1-се инстация йәки аппеляция инстанцияның суды Судьяның ғәйепле булыу йәки ғәйепле булмау тураһында ҡарар (5-се статья, РФ Енәйәт-процесс Кодексы).
Приговор дәүләт исеменән сығарыла һәм законға тиңләштерелә. Дәүләт судының приговор нигеҙендә енәйәтте эшләғән субъектҡа санкция бирә.
Приговорҙар төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәйепләү ҡарары, яза сығарыу менән (п. 1 ч. 5 ст. 302 УПК)
- Ғәйепләү ҡарары, язаһыҙ (п. 3 ч. 5 ст. 302 УПК РФ)
- Ғәйепләү ҡарары, язаны үтәү ваҡытын оҙайтыу менән
Аҡлау Приговор РФ Енәйәт-процесс Кодексының 18-сы статья буйынса сығарыла.
Приговор ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Инеү (дата, приговор сығарыу урыны, приговор һалған суды, суд составы, суд йыйылышы кәтибе һәм башҡа мәғлүмәт
- Һүрәтләү- сәбәп бүлеге
- Ғәйепле булыу йәки ғәйепле булмау тураһында ҡарар
- Резолюция (һуңғы ҡарарҙар)
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- УПК РФ
- Федеральный закон «О судебной системе РФ»
- Федеральный закон «О статусе судей РФ»
- Мирецкий С. Г. Приговор суда. — М., 1989.


text:
Фото:
Беренсе Башҡорт йәштәре ҡоролтайында ҡатнашыуға конкурс иғлан ителде
Фото:
III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сиктәрендә 11 июндә Өфөлә, Конгресс-холда, беренсе Башҡорт йәштәре ҡоролтайы үтәсәк. Ул XXI быуатта башҡорт халҡының үҫеш проблемаларын һәм милли үҙенсәлекте һаҡлауҙа башҡорт йәштәренең ролен тикшерәсәк.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ҡарамағындағы Йәштәр советы Йәштәр ҡоролтайында ҡатнашыуға конкурс иғлан итә.
Конкурс башҡорт йәштәренең мөһим проблемаларын асыҡлауға; башҡорттар араһынан ижади, ижтимағи әүҙем йәштәрҙе асыҡлауға; хәҙерге башҡорт йәштәренең проблемаларын хәл итеү юлдарын эҙләүгә; беренсе Йәштәр ҡоролтайына делегаттар һайлауға йүнәлтелгән.
Унда башҡорт милләтенән 18 йәштән 35 йәшкә тиклемге кешеләр ҡатнаша ала. Дәғүәселәр 30 апрелгә тиклем заявка бирергә һәм башҡорт йәштәре өсөн мөһим темаларҙы нигеҙләп һәм уларҙы хәл итеү юлдары бирелгән конкурс проектын Ойоштороу комитетына килтерергә тейеш. Заявкалар Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 50 адресы буйынса бирелә. E-mail: Kurultay-ufa@mail.ru, edermen.81@mail.ru
Конкурс еңеүселәрен Ойоштороу комитеты төҙөгән жюри билдәләйәсәк.


text:
Мартта аҙыҡ-түлек кәрзине хаҡы 1992,19 һум тәшкил итте
Башкортостанстат март айында аҙыҡ-түлектең минималь йыйылмаһы хаҡын иҫәпләп сығарҙы. Ул 1992,19 һум тәшкил итә. Рәсәй буйынса был һан 2272,67 һумға тигеҙ. Аҙыҡ-түлек кәрзиненә иң кәрәкле продукттарҙың 33 төрө инә.
Статистика мәғлүмәттәренә ярашлы, мартта бер килограмм арыш икмәгенең хаҡы республика буйынса уртаса 23,03 һум тәшкил итте, бойҙай икмәге һәм булкалар – 22,87 һум, вермишель 28,12 һум торҙо. Бер кило дөгө ярмаһы өсөн – 38,5 һум, шәкәр – 33,27, картуф өсөн 14,37 һум түләнек.
Һыйыр ите һатып алыусыларға килограмы 170,19 һумға, сусҡа ите – 167,4, тауыҡ 86,71 һумға төштө. Һыйыр итенең иң ҡиммәт хаҡы республиканың дүрт ҡалаһында күҙәтелде: Өфө, Нефтекама, Сибай һәм Стәрлетамаҡ — баш ҡалала ул 178,32 һумға һатыла, был продукцияға иң түбән хаҡ —Нефтекамала (158,77 һум).
Бер литр пастеризацияланған һөттөң хаҡы уртаса 23,34 һум тәшкил итте. Аҡ майҙың килограмы мартта һатып алыусыларға 175,92 һумға төштө. Үҫемлек майының бер литры – 52,09 һум, ә бер тиҫтә йомортҡа 34,22 һум торҙо.


text:
Өфөлә мәктәп велопарады үтәсәк
31 августа Өфөнөң Затон биҫтәһендә II мәктәп велопарады үтә. Балалар «Тулҡын» паркынан алып «Йылғасы» стадионына тиклем ҙур колонналар менән үтәсәк. Стадионда төрлө ярыштар һәм конкурстар ойоштороласаҡ. ВМХ (спорт төрө) профессионалдары тамашасыларға үҙ оҫталыҡтарын күрһәтәсәк. Байрамда ижади коллективтарҙың да сығыштары көтөлә.
Сарала белем биреү учреждениелары уҡыусылары, шулай уҡ барлыҡ теләүселәр ҡатнаша ала, тип хәбәр иттеләр Өфө ҡалаһы Ленин районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Башлана – 12.00 сәғәттә.


text:
Ҡоро ер ғәскәрҙәренә — 3 меңдән ашыу, Хәрби-Һауа көстәренә — 600 самаһы, Диңгеҙ флотына — 100, Һауа десанты ғәскәрҙәренә — 270, Йыһан ғәскәрҙәренә — 500, Тимер юл хеҙмәтенә — 120, Эске ғәскәрҙәргә 700-ҙән ашыу кешене оҙатыу ҡарала.
Көн һайын йыйылыу пунктына 100 — 300 егет килә. Улар менән Ғаиләгә, балаларға һәм йәштәргә психологик ярҙам күрһәтеүсе республика үҙәге белгестәре эшләй. Әңгәмәләр, күнекмәләр уҙғарыла, хеҙмәткә саҡырылыусыларҙың хоҡуҡтары һәм бурыстары аңлатыла. Йыйылыу пунктында өс тапҡыр ашатыу ойошторолған, магазин-буфет эшләй.


text:
Калгари
Калгари (ингл. Calgary [ˈkælɡ(ə)ri]) — Канаданың Альберта провинцияһындағы ҡала. Провинцияның көньяғындағы таулы-далалы өлөшөндә Канада ҡаялы тауҙары һыу айырғасынан көнсығышҡа ҡарай яҡынса 80 километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
2016 йылда Калгари ҡалаһында 1,235,171 кеше йәшәгән,[2] һәм ул халыҡ һаны буйынса илдә өсөнсө, Альбертала иң ҙур ҡала иҫәбенә инә.
Калгари ҡалаһының көндәлек эшмәкәрлеге башлыса нефть сәнәғәте, ауыл хужалығы һәм туризмға бәйле. 1988 йылда ул Канадала Ҡышҡы Олимпия уйындары үткән тәүге ҡала була.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүге күскенселәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Калгариға европалылар килгәнгә тиклем бында 11 000 йыл докловис халыҡтары йәшәй[3]. 1787 йылда картограф Дэвид Томпсон Боу йылғаһы буйында пиканы индеецтары менән ҡышлай. Ул ошо биләмәгә тәүге аяҡ баҫҡан европа кешеһе була. Ә 1873 йылда европалы Джон Гленн килеп урынлаша[4].
Калгари районында Төньяҡ-Көнбайыш атлы полиция (хәҙер Канада короле атлы полицияһы) ойошторола. 1875 йылда булдырылған был пост виски һатыусы америка сауҙагәрҙәренән һәм тире кәсебенән һаҡлай. Башта ул Форт-Бризбуа (пост офицеры Эфран-А Бризбуа хөрмәтенә) тип атала, ләкин 1876 йылда полковник Джеймс Маклауд уны Форт-Калгари тип үҙгәртә. Калгари атамаһының нисек килеп сығыуы билдәһеҙ, әммә Малл утрауы музейында (Шотландия) gart kald боронғо исланд телендә «һалҡын баҡса» була тип аңлаталар. Бәлки был урынды викингтар шулай атағандыр[5]. Икенсе версия буйынса был атама гэль теленән Cala ghearraidh «туғай (көтөүлек) буйында» тигән төшөнсәнән килеп сыҡҡан.
1885 йылда Банф милли паркы ойошторола[6]. Ул Banff Springs ҡунаҡханаһы менән бөтә донъя туристарының яратҡан урынына әйләнә.
1883 йылда Канада Тымыҡ океан тимер юлы менән тимер юл станцияһы төҙөлгәс, Калгари сауҙа һәм ауыл хужалығы үҙәгенә әйләнә. Әлеге ваҡытта ла унда Canadian Railway Pacific төп идаралығы урынлашҡан.
1884 йылда Калгари муниципалитет (town) хоҡуғын ала һәм ҡала халҡы тәүге мэрҙы һайлай. Джордж Мердок 1894 йылда ҡала статусын (city) күтәрә[7]. Был районға тимер юл килеү менән Доминион хөкүмәте ерҙәрҙе арзан хаҡҡа көтөүлектәр өсөн ҡуртымға бирә башлай. Һөҙөмтәлә, ҡала тирәһендә малсылыҡ әүҙем үҫешә. Сауҙа һәм транспорт үҙәге булған Калгари тиҙҙән эре мал һатыу һәм ит сәнәғәте үҙәгенә әйләнә.
1896 йылдан 1914 йылға тиклем бында ер бушлай бирелеүгә бәйле бөтә донъянан күскенселәр күпләп килеп төпләнә. Калгари иҡтисадының төп өлөшө игенселек һәм малсылыҡ булып, уның киләсәген билдәләй. Бөтә донъяға билдәле калгари стампиды (ковбой родео-фестивале) элеккесә йыл һайын июль айында үткәрелә. 1912 йылда бай дүрт ранчо хужаһы тарафынан ойошторола башлаған был байрам бөгөн «асыҡ һауала үткәрелгән иң ҙур күркәм тамаша» булып һанала.
Нефть шауы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүге тапҡыр Альбертала нефть1902 йылда асыла. Ул 1947 йылға тиклем уның тормошонда мөһим роль тотмай. Әммә күп нефть ятҡылыҡтары асыла башлағас, Калгари провинцияһында шау-шыу башлана. 1973 йылғы Ғәрәп нефть эмбаргоһына бәйле нефткә хаҡ ҡырҡа артыу менән ҡала иҡтисады бик тиҙ үҫешә башлай. 18 йыл эсендә ҡала халҡы 272 000 кешегә, артабанғы 18 йылда 345 000 кешегә арта (2007 йылда халыҡ һаны 1 020 000 кеше). Был мәлдә бейек йорттар йылдам үҫә.
Калгари иҡтисады нефть сәнәғәте менән ныҡ бәйле була, шуға күрә уға хаҡ төшә башлағас, эшмәкәрлек тә ҡырҡа кәмей. Әммә 1990 йылда ул нефткә бәйлелектән ситләшеп, тулыһынса иҡтисадын тергеҙә.
Яңы тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Калгари нефть һәм газ көрсөгөнән һуң иҡтисадын төрлө яҡлап үҫтерә башлай. Был үҙгәреш 1988 йылда үткәрелгән XV ҡышҡы олимпия уйындары менән нығытылып ҡуйыла. Был сара ны бөтә донъяға таныта.
Калгари биҫтәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эшлекле өлөшө биш биҫтәнән тора: О-Клэр, Даунтаун-Уэст-Энд, Коммерция үҙәге, Чайнатаун һәм Даунтаун-Ист-Виллидж.
Эшлекле өлөшкә үҙәк өлөш биҫтәләре терәлә. Улар — Кресент-Хайтс, Хаунсфилд-Хайтс — Брайар-Хилл, Хилхерст — Саннисайд, Бриджленд, Ренфру, Маунт-Ройал, Мишн, Рэмсей һәм Инглвуд. Үҙәк өлөшө артабан төньяҡта Роуздейл һәм Маунт-Плезант; көнбайышта Боунесс, Паркдейл һәм Глендейл; көньяҡҡа Парк-Хилл, Саут-Калгари (Марда-Лупа), Бэнквью, Альтадор һәм Килларни; көнсығышҡа Форест-Лоун — Интернэшнл-Эвенюбиҫтәләре менән сиктәш. Башҡалары ҡала яны биҫтәләре тип һанала. Калгари ҡалаһының 180-дән ашыу айырым микрорайоныны бар.
Спорт һәм ял[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫтәлекле урын[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Статистическая служба Канады — 1971.
- ↑ Alberta municipal censuses, 2016 — Wikipedia
- ↑ Cite web|title=Archaeology Timeline of Alberta|url=https://www.ucalgary.ca/~walde/testtime.html%7Carchiveurl=https://www.webcitation.org/65OBL3egF?url=http://people.ucalgary.ca/~walde/testtime.html%7Carchivedate=2012-02-12%7Cauthor=University of Calgary|authorlink=Калгарийский университет
- ↑ Alberta Tourism, Parks, Recreation and Culture The Glenns. Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 сентябрь 2007. (недоступная ссылка — история)
- ↑ Музей Малла (Тобермори, остров Малл, Шотландия).
- ↑ Parks Canada - Cave and Basin National Historic Site. Pc.gc.ca (2010-05-21). Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 февраль 2012.
- ↑ City of Calgary Historical Information. Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 февраль 2012. (недоступная ссылка — история)


text:
Өфөлә Башҡортостан менән Силәбе өлкәһе парламенттары араһында килешеү төҙөлдө
7 июндә Өфөлә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөлдө. Документҡа ике парламент спикерҙары Константин Толкачев һәм Владимир Мякуш ҡул ҡуйҙы. Килешеү Силәбе өлкәһе парламенты делегацияһының Башҡортостанға визиты сиктәрендә төҙөлдө.
Документ парламента-ара мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә, закондар сығарыу өлкәһендә тәжрибә уртаҡлашыуға йүнәлтелгән. Унда ике республика парламентарийҙарының эшлекле бәйләнештәрен үҫтереү өлкәһендә өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләнгән.
Башҡортостан парламенты спикеры Константин Толкачев билдәләүенсә, БР Дәүләт Йыйылышы парламент-ара бәйләнештәрҙе үҫтереүгә ҙур әһәмиәт бирә. Башҡортостан парламенты Рәсәй Федерацияһының, шулай уҡ сит илдәрҙең закон сығарыу органдары менән хеҙмәттәшлек итеү тураһында 25 килешеү төҙөгән. Константин Толкачев, бөгөн төҙөлгән Килешеү Силәбе өлкәһенең парламентарийҙары менән хеҙмәттәшлек итеүеҙе яңы кимәлгә күтәрәсәк, тигән ышанысын белдерҙе.
Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы рәйесе Владимир Мякуш һүҙҙәренсә, әлеге Килешеү төбәктәр мәнфәғәттәрен федераль кимәлдә һөҙөмтәлерәк тәҡдим итеү мөмкинлеген бирәсәк.
Сара һуңында Константин Толкачев Владимир Мякушҡа Башҡортостан Республикаһы ҡануниәтен үҫтереүгә тос өлөш индергәне өсөн БР Дәүләт Йыйылышының Почет билдәһен тапшырҙы.


text:
Төбәктә һауым буйынса дүрт меңлек сикте Саҡмағош һәм Стәрлетамаҡ райондары хужалыҡтары үткән
Башҡортостандың Саҡмағош һәм Стәрлетамаҡ райондары хужалыҡтары һауым буйынса дүрт меңлек сикте үткән: йыл башынан алып һәр һыйырҙан уртаса 4,1 мең килограмм самаһы һөт һауып алынған, тип хәбәр иттеләр республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика буйынса уртаса күрһәткес һәр һыйырҙан 2805 килограмм һөт тәшкил итә, ул былтырғы ошо уҡ ваҡыттағы күрһәткестәр менән сағыштырмаса 144 килограмға күберәк.


text:
Рөстәм Хәмитов совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығын билдәләү буйынса тантаналарҙа ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығын билдәләү буйынса тантаналарҙа ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығын билдәләү буйынса тантаналарҙа ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығын билдәләү буйынса тантаналарҙа ҡатнашты.
— Был ил тарихында, халҡыбыҙ яҙмышында айырыуса бит. Теге утлы ун йыллыҡ алыҫтараҡ ҡала, әммә уның яралары әле һаман яралмай, — тине Президент, шул ваҡиғаларҙа ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп.
Рөстәм Хәмитов республикабыҙ тарихында афған һуғышы ҡалдырған ауыр биттәрҙе айырыуса билдәләне. Унда 9,5 меңдән ашыу яҡташыбыҙ ҡатнашты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, кирегә бөтәһе лә әйләнеп ҡайтманы. 343 хәрби хеҙмәткәр яуҙа үлде йәки яраларҙан һәләк булды.
— Бөгөн беҙ туғандарының һәм яҡындарының тәрән ҡайғыларын уртаҡлашабыҙ. 15 февраль көнө – һәләк булғандарға ихтирам күрһәтеү, тыуған төйәгенә әйләнеп ҡайтҡандарға тәрән хөрмәт һәм рәхмәт белдереү көнө, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.
Сарала ҡатнашыусылар һәләк булған һалдаттарҙы бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды.
«Бөгөн афған һуғышы ветерандары үҙҙәрен йәмғиәтебеҙҙең әүҙем, вайымлы өлөшө итеп күрһәтә, эштә тормош асылының мөһимлеген – йәмғиәт тормошоноң бөтә өлкәләрендә лә алғы китешкә өлгәшеүҙе, бөтә вайымлы, дәрте кешеләрҙең берләшеүендә генә илдең именлегенә өлгәшеп булыуҙы, раҫлай. Патриот – ул Ватан һәм һәр көн һайын хеҙмәт менән бергә йәшәүсе, ысын эштәр менән уның сәскә атыуына тәьҫир итеүсе кеше».
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы хәрби бәрелештәр ветерандарының йәмәғәт ойошмалары координация советына ҙур эштәре өсөн рәхмәт әйтте. Ул 10 бөтә Рәсәй һәм республика берләшмәһе, дөйөм 40 меңдән ашыу кеше иҫәбе менән уның составына инеүсе республиканың бөтә ҡала һәм район берләшмәләре, эшмәкәрлеген оҫта ойоштора.
Яугир-интернационалистар йәмәғәт иғтибарын, матди кеүек әхлаҡи ярҙамды ла алып бөтөрмәне, тип билдәлен Президент.
— Дәүләт бында хәленән килгәнсе ярҙамды күрһәтә һәм күрһәтәсәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Президент тантанала ҡатнашыусы Советтар Союзы һәм Рәсәй Геройҙарын тәбрикләне. Рөстәм Хәмитов яҡташтарыбыҙҙың батырлыҡ һәм ҡаһарманлыҡ өлгөләрен миҫалған килтереп Афғанстан юлдарын үткән һалдаттарға дәүләт наградаларын тапшырҙы.


text:
13-10-2015, 15:33 / Мәҙәниәт
Инйәр буйҙары илһамға ҡойондо
Үҙенә үтә лә талапсан, ялағайланыуҙы, ярамһаҡланыуҙы ене һөймәгән, һәр һүҙгә, ғөмүмән, тормоштоң үҙенә ололарса зыялылыҡ менән ҡараған, даланлы, арҙаҡлы, маһир, илһамлы һәм рухлы шағир һәм журналист, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, “Ағиҙел” журналының яуаплы секретары Дамир Мөлкаман улы ШӘРӘФЕТДИНОВтың Инйәр мәҙәниәт йортонда үткән алтын юбилейын да шиғриәт, матурлыҡ, рухиәт байрамына әйләндереүе яҡташтары алдында уның абруйын тағы ла арттырып ебәрҙе....


text:
Ошо көндәрҙә Башҡорт дәүләт университетының шәрҡиәт һәм башҡорт тел ғилеме кафедраһы тарафынан Төрки телдәре буйынса I Халыҡ-ара олимпиада үткәрелде. Олимпиада мәктәп уҡыусылары, уртаса профессиональ белем биреү һәм юғары уҡыу йорттары өсөн айырым дистанцион форматта ойошторолдо.
Ойоштороусылар билдәләүе буйынса, сараның төп маҡсаты – уҡыусылар һәм студенттарҙың төрки телдәре буйынса белемдәрен тикшереү, халыҡ-ара фәнни һәм мәҙәни бәйләнештәрҙе нығытыу һәм төрки телдәрен өйрәнеүҙә тәжрибә уртаҡлашыу ине.
Олимпиадала бөтәһе 25 уҡыу йортонан 380 ашыу ҡатнашыусы белемдәрен һынай. Сарала республикабыҙҙың уҡыу йорттарынан тыш Ҡаҙағстан, Татарстан, Таулы Алтай Республикаларынан һәм Ҡырымдан ҡатнашыусылар була.
Был мәртәбәле сарала Сибай институты студенттары ла белемдәрен һынап ҡараны. Педагогика факультетының башҡорт һәм рус филологияһы кафедраһы студенттары филология фәндәре кандидаты, доцент Н.А. Ласынова етәкселегендә әҙерләнде һәм ҡатнашты. 380 ашыу ҡатнашыусы араһынан педагогика факультетының 3 курс студенттары Мәмбәтова Айгөл менән Сәғитов Илсур 3 дәрәжәләге дипломдар менән бүләкләнде.
Еңеүселәрҙе ҡотлап, уларға артабан да уңыштар һәм яңынан-яңы үрҙәр, еңеүҙәр теләйбеҙ!
Г.Х. Сәмерханова, филол.ф.к., доцент
© Сибайский институт Башкирского Государственного Университета 1998-2017
Верстка и дизайн - Ринат Байрамгулов


text:
Өфө «Бала ғаиләлә тәрбиәләнергә тейеш» бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе
Өфө «Бала ғаиләлә тәрбиәләнергә тейеш» бөтә Рәсәй конкурсының баш ҡалалар категорияһында онлайн-тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса еңеүсе тип танылды. Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, конкурстың ойоштороусыһы булып Ауыр тормош шарттарында ҡалған балаларға ярҙам итеү фонды сығыш яһай.
Башҡортостан баш ҡалаһы 5221 тауыш йыйҙы. Дербент, Волжский һәм Ступино ҡалалары ла үҙ категорияһында лидерҙар булды.
Конкурс урындағы үҙидаралыҡ органдары социаль етемлек һәм уңышһыҙ ғаиләләрҙе иҫкәртеүгә, етем балаларҙы һәм ата-әсә тәрбиәһенән мәхрүм булған балаларҙы ғаиләләргә урынлаштырыуға, был категорияға ҡараған балалар тураһында мәғлүмәт алыуҙы киңәйтеүгә, интернаттан һуң күҙәтеүгә алыу институтын үҫтереүгә, граждандарҙа ғаилә бурыстарына яуаплы мөнәсәбәт тәрбиәләүгә айырыуса иғтибар бүлгән Рәсәй ҡала биләмәләре араһында уҙғарыла.
Быйыл конкурста Рәсәй Федерацияһының 62 субъектынан 167 ҡала ҡатнашты.
Конкурстың маҡсаты – социаль етемлекте иҫкәртеү, етем балаларҙы һәм ата-әсә тәрбиәһенән мәхрүм ҡалған балаларҙы мөмкин тиклем күберәк ғаиләләргә урынлаштырыу һәм уларҙың йәшәү шарттарын яҡшыртыу. Ҡатнашыусы ҡалалар нәҡ ошо критерийҙар буйынса баһаланды.
Өфө бындай конкурстарҙа йыш ҡатнаша һәм хәҙер инде ыңғай тәжрибәгә эйә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр Өфө онлайн-тауыш биреү йомғаҡтары буйынса «Етемдәрһеҙ ҡала» конкурсында абсолют еңеүсе тип танылды, ә социаль етемлекте иҫкәртеүгә йүнәлтелгән сараларҙы һөҙөмтәле тормошҡа ашырған Рәсәй ҡалалары рейтингында РФ субъекттарының административ үҙәктәре булған ҡалалар араһында тәүге өсәү иҫәбенә инде.


text:
Тулин Сергей Заһит улы
Тулин Сергей Заһит улы (1992 йылға тиклем — Риф Заһит улы Ғиззәтуллин; 11 сентябрь 1957 йыл, Кесе Гәйнә ауылы, Башҡорт АССР-ы) — совет һәм Рәсәй хәрби эшмәкәре, запастағы генерал-майор, Рәсәй Федерацияһы Геройы, юридик фәндәр кандидаты.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғиззәтуллин Риф Заһит улы 1957 йылдың 11 сентябрендә Башҡорт АССР-ының Миәкә районы Кесе Гәйнә ауылында күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Миәкә урта мәктәбендә 9-сы класты тамамлағандан һуң, 1974 йылда Ҡаҙан Суворов хәрби училищеһына уҡырға инә, уны 1976 йылда тамамлай. 1980 йылда Рязань юғары һауа-десант команда училищеһын тамамлай.
1980-1987 йылдарҙа Карпат яны хәрби округының 39-сы айырым десант-штурмлау бригадаһында (Хыров ҡалаһы) хеҙмәт итә. Эҙмә-эҙлекле разведка взводы командиры, разведка ротаһы командиры, батальон штабы командиры, парашют-десант батальоны командиры вазифаларын биләй.
1990 йылда М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академияны тамамлай. Гвардия майоры дәрәжәһенә эйә була. 1990—1991 йылдарҙа — 38-се айырым һауа-десант бригадаһы командиры урынбаҫары (Белорус хәрби округы).
1992—1993 йылдарҙа — Югославияла БМО-ның тыныслыҡ урынлаштырыу контингентына ингән 554-се айырым пехота батальоны штаб начальнигы. 1993 йылда гвардия подполковнигы званиеһында 76-сы гвардия һауа-десант дивизияһының 104-се гвардия парашют-десант полкы командиры итеп тәғәйенләйҙәр.
1994 йылдың декабренән 1995 йылдың майына тиклем полктың батальон тактик төркөмө етәксеһе булып Чечняла хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаша. Грозный ҡалаһын штурмлауҙа ҡатнаша, унда 76-сы һауа-десант дивизияһының алдынғы отряды («Көнбайыш» төркөмө составында) менән командалыҡ итә. Был төркөм менән ул Грозныйҙың көньяҡ-көнбайыш ситендә рубежды яулай, дивизияның төп көстәрен ҡалаға алып сыға. Гудерместы ҡамауҙа һәм азат итеүҙә ҡатнаша. Контузия алһа ла сафта ҡала һәм йырып сығырға ынтылған боевиктарҙы тотоп торған йыйылма полк менән идара итә. Чечняла хәрби хәрәкәттәр барышында ике тапҡыр яралана һәм контузия ала.
1995 йылда Грозный ҡалаһы өсөн барған алыштарҙа күрһәткән батырлығы өсөн Ҡаһарманлыҡ ордены менән бүләкләнә.
Рәсәй Федерацияһы Президентының 1996 йылдың 20 июлендәге 1064-се указы менән, «полктың хәрби хәрәкәттәре менән оҫта етәкселеге, Төньяҡ-Кавказ төбәгендә хәрби бурысын үтәгән ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн», гвардия полковнигы Тулингә Рәсәй Федерацияһы Геройы исеме бирелә.
1997 йылдың февралендә Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы көстәре Генераль штабының халыҡ-ара хәрби хеҙмәттәшлек Баш идаралығы өлкән офицеры итеп тәғәйенләнә. 1998 йылда Генераль штабының Хәрби академияһына уҡырға инә, уны 2000 йылда уңышлы тамамлай. Генерал-майор дәрәжәһенә күтәрелә.
2000—2001 йылдарҙа — 205-се айырым мотоуҡсылар бригадаһы командиры. 2001—2002 йылдарҙа — 58-се армия (Төньяҡ-Кавказ хәрби округы) командующийы урынбаҫары. 2002 йылдың июнь айында Рязань өлкәһенең хәрби комиссары итеп тәғәйенләнә.
2007 йылдан — запаста.
2007 йылдан — «Хәрби-сәнәғәт компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттең проекттар департаменты директоры, 2008 йылдан — проекттар менән идара итеү буйынса генераль директор урынбаҫары. 2008—2009 йылдарҙа «Арзамас машиналар эшләү заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар советына инә. Рязань өлкә грек-рим көрәше федерацияһы рәйесе булып тора.
2009 йылдың 8 октябрендә «Енәйәт язаһын хәрби хеҙмәт буйынса сикләүҙәр рәүешендә бойомға ашырыу: криминал һәм хоҡуҡи аспекттары» темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өйләнгән, улы һәм ҡыҙы бар. Ҡатыны — медицина хеҙмәте подполковнигы, хәрби госпиталь табибы, медицина фәндәре кандидаты.
Ҡыҙыҡлы факт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1992 йылда, Югославиягә барғанда, халык-ара ҡораллы көстәр штабы талабы буйынса, документтарындағы «урыҫ булмаған» фамилияны урыҫ фамилияһына алмаштырырға тура килә[1].
Бүләктәре, маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Герои нашего времени (О Героях России — уроженцах и жителях Республики Башкортостан) / авт.-сост. Е. А. Смирнов. — Уфа : Китап, 2016. — 327 с. : илл. ISBN 978-5-295-06554-5.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тулин Сергей Заһит улы. «Герои страны» сайты.
- Тулин Сергей Загитович
- Тулин Сергей Загитович
- Облвоенком Сергей Тулин
- Герои-суворовцы › Герой Российской Федерации Тулин Сергей Загитович
- Стал Гиззатуллин Тулиным // «Республика Башкортостан» № 34, 2005
- Академия права и управления ФСИН России: итоги работы диссертационных советов в 2009 году
- ↑ Ғиззәтуллин Тулингә әйләнде
- ↑ Указ Президента РФ № 1064 от 20 июля 1996 года


text:
Беларусь инвесторҙары Башҡортостанда йорт һалыу комбинатын төҙөргә планлаштыра
Башҡортостанда Беларусь Республикаһы делегацияһы булды. Өс көнлөк визит дауамында Башҡортостан етәкселеге һәм эшлекле даирәһе менән һөйләшеүҙәр үткәрелде. Шулай уҡ ҡунаҡтар төбәктең төҙөлөш комплексы предприятиеларында булды.
Беларусь делегацияһы вәкилдәре Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов һәм БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин менән осрашыу үткәрҙе. Вице-премьер менән осрашыуҙа яҡтар һуңғы йылдарҙа торлаҡ төҙөлөшө өлкәһендәге эшмәкәрлектең төп һөҙөмтәләрен билдәләне.Торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса Башҡортостан – Волга буйы федераль округында лидерҙар иҫәбендә. Былтыр республикала 2,1 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелгән. Беларусь Республикаһында йылына 5 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлә.
Беларусь делегацияһы төҙөлөш комплексы һәм индустрияһы предприятиелары эшмәкәрлеге менән танышты, тип хәбәр иттеләр БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән. Улар иҫәбендә — «Сода», «Салауатбыяла», «ГлавБашСтрой», «Трест КПД» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре, «Компания Грайн» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Лассельсбергер» предприятиеһы һәм «Өфө Инвестиция-төҙөлөш комитеты» муниципаль унитар предприятиеһы.
Беларусь вәкилдәре Башҡортостанда йорт һалыу комбинатын төҙөргә теләй, ҡеүәте – йылына 100-150 мең квадрат метр торлаҡ. Әлеге ваҡытта Өфө хакимиәте менән «Гомель йорт һалыу комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында һөйләшеүҙәр алып барыла.


text:
Яңауыл районында юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалауға йүнәлтелгән «Хат» акцияһы үтте
Яңауыл районында юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалауға йүнәлтелгән «Хат» акцияһы үтте. Радик Гәрәев исемендәге дөйөм белем биреү мәктәбе уҡыусылары ҡаланың үҙәк майҙанында водителдәргә хат-мөрәжәғәттәр таратты, уларҙа юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙмау үтенесе белдерелә.
Дәфтәр биттәрендә уҡыусылар водителдәрҙе иҫерек килеш руль артына ултырмаҫҡа, үҙҙәрен һәм башҡаларҙы һаҡларға саҡыра.
Райондың юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалау буйынса инспекторы Ильгиз Хәйҙәршин балаларға акцияны үткәреүҙә ҙур ярҙам күрһәтте. Уның һүҙҙәренсә, районда юл-транспорт һәләкәттәре, шул иҫәптән балалар ҡатнашлығындағы ваҡиғалар һанының артыуы теркәлгән. Шуға күрә акцияның актуаллеге баһалап бөткөһөҙ.
— Водителдәр ашыҡмаһын, ҡабаланмаһын ине. Ҙурайғас, мин бер ваҡытта ла юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙмаясаҡмын, — тине акцияла ҡатнашыусыларҙың береһе Виктория Крутовская.


text:
Рәхәтләнеп башҡортса һөйләшәбеҙ31-05-2014, 03:00 // Тубырсыҡ // Баҫып сығарырға
Атай-әсәйем, апайым менән бергә 2010 йылда “Йәш ғаилә” конкурсында еңеү яуланыҡ. Шулай уҡ баш ҡалала тәүге тапҡыр ойошторолған “Һаумы, һаумы, Әкиәт!” бәйгеһендә көсөмдө һынаным. Апайым гран-при алды, мин икенсе урынды яуланым. Ул саҡта дүрт йәшлек кенә инем. Конкурста еңгәс, әкиәттәрҙе ныҡлап ярата башланым.
Быйылдан иһә “Алтынай” театр студияһына йөрөйөм. Унда тәүге көндән үк оҡшаны, үҙемә яңы дуҫтар таптым, рәхәтләнеп башҡортса аралашабыҙ. Етәксебеҙ Әлмира Ҡыуатова әсәйебеҙ кеүек, эш араһында сәй табыны ла әҙерләп ҡуя.
Күптән түгел Рәсимә Ураҡсинаның “Хәйләкәр Сысҡаншуҡ” тигән әкиәтен ҡуйҙыҡ, мин унда төп ролде — Бесәйҙе — уйнаным. Студия етәкселәренә, уҡытыусыларыбыҙға дуҫтарым, ата-әсәләр исеменән ҙур рәхмәт әйтәм.


text:
Бай тарихлы Байымбәт
28 июля 2017 йыл | Йәмғиәт
Бәләкәй генә булыуы-на ҡарамаҫтан, Байымбәт ауылы халҡы берҙәмлеге, тырышлығы, эшсәнлеге менән айырылып тора. Шулай булмаһа бер нисә көн эсендә генә әҙерләнеп, "Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы уҙғара алмаҫтар ине. 15 июлдә ауылдың йәмле урыны – Түлтебей күле буйында ауыл байрамы үтте.
Байымбәт – Кесе Табын ырыуы башҡорттарының иң боронғо ауылдарының береһе. Бөгөнгө ауылға XVIII быуаттың тәүге яртыһында нигеҙ һалына. Әммә уның тарихы күпкә боронғораҡ.
XVII быуаттың икенсе яртыһында Ағиҙел йылғаһының һул яҡ ярында йәшәгән Кесе Табын башҡорттарының бер нисә ғаиләһе уң яҡ ярға күсеп ултыра. Был яҡынса бөгөнгө Үрге Төкөн һәм Түбәнге Төкөн ауылдары тирәһе була. Архив материалдарынан күренеүенсә, 1626 йылда ошо ырыу кешеһе Рыҫкилде Көсөков Көгөш йылғаһынан төньяҡҡа һуҙылған ҙур аҫаба ерҙәрҙең хужаһы итеп күрһәтелгән. Рыҫкилденең улы Путнячко (күрәһең, рустар исемен бутап яҙған) Рыҫкилдиев та Ағиҙелдең һул яғындағы ерҙәрҙең хужаларының береһе итеп күрһәтелгән. 18-19-сы быуаттарҙағы тарихи сығанаҡтарҙа Кесе Табын волосы биләмәһенең бик ҙур булыуы, нигеҙҙә Көгөш йылғаһынан төньяҡҡа, Еҙем йылғаһынан көньяҡҡа табан һуҙылған урмандарҙы үҙ эсенә алыуы күрһәтелә. Ағиҙел йылғаһының һул яғындағы Ҡусҡар һәм Нағаҙаҡ күле тирәһендәге биләмә лә (Үрге һәм Түбәнге Төкөн ауылдары тирәһе) Кесе Табын волосына ҡарай. Борон унда Кесе Табындарҙың Төкөн араһы йәшәгән. Төкөн башҡорттарының ҡышлауы хәҙерге Ҡурғашлы ауылына илткән юл буйында була. Элекке ауыл урыны әле лә билдәле. Урман эргәлә, утын яҡын булғанлыҡтан, ҡышҡы ыжғыр бурандарҙа ел-дауылдан һаҡланыу өсөн дә тау-урман араһына ҡышлауға күсенгәндәрҙер, тип фаразларға мөмкин. Ә йәйләүгә улар Ағиҙел аръяғына, киң яланлы көтөүлектәргә сыҡҡан. Ҡайһы бер яҙма сығанаҡтарҙа "Төкөн-Кесе Табын волосы” атамаһын да осратырға мөмкин. Бөгөнгө байымбәттәрҙең ата-бабалары Төкөндән күскән тип әйтергә ныҡлы нигеҙ бар. Күскенселәрҙең общинаһына 17-се быуат аҙағындағы сығанаҡтарҙа телгә алынған Бикҡол Биккинин етәкселек итә. Ул үҙ общинаһының ергә хоҡуғы өсөн көрәшеүсеһе була. Тик ҡыҙыуыраҡ холоҡло,
дыуамал Бикҡол батша властары менән уртаҡ фекергә килә алмай, үҙ общинаһы ерҙәренең бер өлөшөн юғалта. Шуға ла уға үҙ ауылын төньяҡҡараҡ күсереп ултыртыуҙан башҡа сара ҡалмай. Шул сәбәплеме, Кесе Табындың Төкөн араһына ҡараған общинаға яңы етәксе тәғәйенләнә. Илсеғол Илсекәйев Бикҡолға кем булғанын аныҡ ҡына әйтеп булмай, әммә уның яҡын туғаны булыуы бәхәсһеҙ.
Илсеғол заманына күрә уҡымышлы, шул уҡ ваҡытта һығылмалы кеше була. Ул бәхәсле мәсьәләләрҙе лә үҙ файҙаһына хәл итеүгә өлгәшә. Мәҫәлән, 1695 йылда үҙ аҫаба ерҙәренә батшаның грамотаһын алыуға өлгәшә һәм был документ Табын ҡәлғәһе уҡсыларының һәм тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы халҡының баш-баштаҡлығынан һаҡлай. Бикҡол баш тартҡан урындан икенсе урынға күсеп ултырған ауыл Илсеғол тип атала. Илсеғол ауылы бөгөнгө Байымбәттән йыраҡ түгел. Сама менән бөгөнгө Бурлы, Яугилде, Байымбәт ауылдары араһында урынлашҡан була. Илсеғол Илсекәйевтың улы Байымбәт Илсеғолов хаҡында мәғлүмәттәр күберәк. Байымбәт Илсеғолов Кесе Табын волосы старшинаһы була. Хәҙерге Ырымбур ҡалаһына нигеҙ һалыу маҡсатында 1734 йылда Кириллов экспедицияһы ойошторола. Башҡорт ерҙәрен талауға ҡоролған был экспедицияға ҡырҡа ҡаршылыҡ күрһәтә ата-бабаларыбыҙ. Был инде 1735-1740 йылдарҙағы Алдар-Күсем яуы тип исемләнгән восстание башланыуға сәбәп була. Ошо яу мәлендә Ағиҙел йылғаһы буйындағы барлыҡ башҡорт ауылдары, шул иҫәптән Илсеғол ауылы ла карателдәр тарафынан яндырыла. Яндырылған ауылдан Байымбәт Илсеғолов икенсе урынға күсенеп ултыра һәм был ауыл Байымбәт исеме менән аталып йөрөй. Байымбәт старшинаның ерҙәре лә күп була. Уның командаһындағы кешеләр Богоявлен баҡыр иретеү заводы төҙөү өсөн урыҫ баярҙарына ер һата. Йәғни, бөгөнгө Красноусол ауылы ултырған ерҙәр ҙә ҡасандыр Байымбәт Илсеғоловтыҡы булған. 1750 йылда иһә Байымбәт старшина кешеләре шулай уҡ Еҙем йылғаһы буйында Кәлсер Табын ырыуы башҡорттарына (бөгөнгө Имәндәш ауылына нигеҙ һалыусылар) ер һатыуы билдәле. Шулай итеп, бай тарихлы ауыл ул Байымбәт.
Ауыл байрамы дан итеп уҙғарылды. Иртән быҫҡаҡлап яуып торған ямғыр ҡояш күтәрелә башлауға туҡтап, халыҡҡа иркенләп ял, байрам итергә форсат бирҙе. Ҡояш сыҡҡас халыҡ та әкренләп байрам уҙасаҡ майҙанға – Түлтебей буйына йыйылды. Ауыл байрамына фатиха биреү өсөн тәүге һүҙ тамырҙары менән ошо ауылдан булған, бөгөн Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе Рөстәм хәҙрәт Назарғоловҡа бирелде. Байрамды алып барыусы – район мәҙәниәт һарайынан Рәзилә Хәбибуллина тантананы асып, тәүге һүҙҙе Бурлы ауыл биләмәһе башлығы Азат Хәйретдиновҡа бирҙе. Ул үҙ сығышында Байымбәт ауылы халҡының берҙәм, тырыш, уңған булыуын билдәләне, байрам һәм төрлө саралар уҙғарғанда әүҙемлектәре менән айырылып торғандарҙы ауыл биләмәһе хакимиәтенең Маҡтау грамотаһы һәм иҫтәлекле бүләк менән бүләкләне. Денис Садиҡов, Ирек Хисмәтуллин, Марат Фәтҡуллин, Ришат Ишкин, Тимербәк Фәтҡуллин, Азат Ноғоманов, Хәлим Ғәлин, Юнир Аҡбуров, Әхмәт Садиҡов, Валентина Фәтҡуллина, Миңнур Садиҡов, Азамат Шәрипов, Дилбәр Ҡорманғолова, Гөлфира Ишкина, Айгөл Ҡорманғолова, Сәүиә Мөхәмәтова, Айрат Ишкин, Әлфәрис Ҡорманғолов, Марат Ҡорманғолов ауыл биләмәһе башлығы тарафынан билдәләнделәр. "Урожай” крәҫтиән хужалығы етәксеһе Нәжип Хисаметдинов Байымбәт халҡының һәр эште үҙҙәре башҡарып сығыуын, был йәһәттән ауыл старостаһы Әнүәр Ҡорманғоловтың оҫта ойош-
тороу һәләтен билдәләп, ошо ауыл-дан хужалыҡта эшләп йөрөүсе Валентина Фәтҡуллина, Зилара Харисова, Урал Йәғәфәров кеүек эшселәрҙе маҡтап телгә алды. Ул шулай уҡ Зилара Харисова, Юлай Нәбиуллин һәм оҙаҡ йылдар Байымбәт һөтсөлөк фермаһына етәкселек итеүсе хаҡлы ялдағы Акрам Мөхәмәтдиновты бүләкләп үтте. Сара барышында ауыл аҡһаҡалы Рәхимйән Ғәлин Байымбәт ауылы тарихына байҡау яһаны. "Табын” гәзитенең баш мөхәррире Самат Ғәлиуллин ауыл тарихына бәйле мәғлүмәттәр менән таныштырҙы, халыҡты байрам айҡанлы ҡотланы.
Ысын мәғәнәһендә халыҡ байрамы булды бындағы осрашыу. Теләгән һәр кем сәхнәгә күтәрелеп үҙ һөнәрен, маһирлығын күрһәтте, теләгәндәр йыр-моң бүләк итте. Инәле-ҡыҙлы Мәрүә менән Зилиә Мөхәмәтдиновалар ҙа ауылдаштарына изге теләктәрен еткерҙеләр, һүҙ оҫтаһы һәм ауылдың шағирәһе, хикәйәсеһе булып танылған мәрхүмә Рәйлә Назарғолованы иҫкә алып, уның хаҡындағы хәтирәләре менән уртаҡлаштылар. Әсә менән ҡыҙының бергәләшеп йыр башҡарыуҙары ауылдаштарына ҙур бүләк булып яңғыраны. Тамырҙары менән ошо ауылдан булған, Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыһы Илгиз Фәтҡуллиндың артистарға биргеһеҙ итеп ҡурайҙа һыҙҙырыуына түҙмәйенсә, сәхнәгә үк күтәрелеп бейеүселәр ҙә булды. Яҙгөл Әптекованың өҙә баҫып бейеүе лә тамашасылар күңеленә хуш килде. Ра-йон мәҙәниәт бүлеге начальнигы вазифаһын башҡарыусы Елена Соколова халыҡты район
хакимиәте исеменән ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе. Ра-йон мәҙәниәт һарайы артистары Рәзилә Хәбибуллина, Хызыр Нәзиров, Гөлфирә Бәширова, Фәнзил Ғәлин башҡарыуындағы йырҙар алҡыштарға күмелде. Ғөмүмән, район мәҙәниәт һарайы артистары сығышынан тыш был байрамды күҙ алдына ла килтереп булмаҫ ине. Шулай уҡ Гөлфира Ишкина, Рәсимә Мөхәмәтдинова башҡарыуындағы йырҙар ҙа ауыл-даштары тарафынан алҡышлап ҡабул ителде. Байрамда күсмә сауҙа ла ойошторолдо. Балалар туңдырма һәм башҡа татлы ризыҡтар, тәмлекәстәр ашап кинәнде, теләгәндәр батутта һикереп күңел асты, футбол, волейбол уйнаусылар ҙа булды. Түлтебей буйына тирмә ҡоролоп, ҡаҙан аҫылып аш, былау бешерелде, самауырҙарҙа шыжлап сәй ҡайнаны. Уйын-көлкө, йыр-бейеү кискә тиклем дауам итте. Ауыл халҡының байрам уҙғарыуын ғына көтөп торған тиерһең, сара тамамланыуға йәнә шыбыр-шыбыр ямғыр яуа башланы.
С.САМЫШЕВ.
Байымбәт – Кесе Табын ырыуы башҡорттарының иң боронғо ауылдарының береһе. Бөгөнгө ауылға XVIII быуаттың тәүге яртыһында нигеҙ һалына. Әммә уның тарихы күпкә боронғораҡ.
XVII быуаттың икенсе яртыһында Ағиҙел йылғаһының һул яҡ ярында йәшәгән Кесе Табын башҡорттарының бер нисә ғаиләһе уң яҡ ярға күсеп ултыра. Был яҡынса бөгөнгө Үрге Төкөн һәм Түбәнге Төкөн ауылдары тирәһе була. Архив материалдарынан күренеүенсә, 1626 йылда ошо ырыу кешеһе Рыҫкилде Көсөков Көгөш йылғаһынан төньяҡҡа һуҙылған ҙур аҫаба ерҙәрҙең хужаһы итеп күрһәтелгән. Рыҫкилденең улы Путнячко (күрәһең, рустар исемен бутап яҙған) Рыҫкилдиев та Ағиҙелдең һул яғындағы ерҙәрҙең хужаларының береһе итеп күрһәтелгән. 18-19-сы быуаттарҙағы тарихи сығанаҡтарҙа Кесе Табын волосы биләмәһенең бик ҙур булыуы, нигеҙҙә Көгөш йылғаһынан төньяҡҡа, Еҙем йылғаһынан көньяҡҡа табан һуҙылған урмандарҙы үҙ эсенә алыуы күрһәтелә. Ағиҙел йылғаһының һул яғындағы Ҡусҡар һәм Нағаҙаҡ күле тирәһендәге биләмә лә (Үрге һәм Түбәнге Төкөн ауылдары тирәһе) Кесе Табын волосына ҡарай. Борон унда Кесе Табындарҙың Төкөн араһы йәшәгән. Төкөн башҡорттарының ҡышлауы хәҙерге Ҡурғашлы ауылына илткән юл буйында була. Элекке ауыл урыны әле лә билдәле. Урман эргәлә, утын яҡын булғанлыҡтан, ҡышҡы ыжғыр бурандарҙа ел-дауылдан һаҡланыу өсөн дә тау-урман араһына ҡышлауға күсенгәндәрҙер, тип фаразларға мөмкин. Ә йәйләүгә улар Ағиҙел аръяғына, киң яланлы көтөүлектәргә сыҡҡан. Ҡайһы бер яҙма сығанаҡтарҙа "Төкөн-Кесе Табын волосы” атамаһын да осратырға мөмкин. Бөгөнгө байымбәттәрҙең ата-бабалары Төкөндән күскән тип әйтергә ныҡлы нигеҙ бар. Күскенселәрҙең общинаһына 17-се быуат аҙағындағы сығанаҡтарҙа телгә алынған Бикҡол Биккинин етәкселек итә. Ул үҙ общинаһының ергә хоҡуғы өсөн көрәшеүсеһе була. Тик ҡыҙыуыраҡ холоҡло,
дыуамал Бикҡол батша властары менән уртаҡ фекергә килә алмай, үҙ общинаһы ерҙәренең бер өлөшөн юғалта. Шуға ла уға үҙ ауылын төньяҡҡараҡ күсереп ултыртыуҙан башҡа сара ҡалмай. Шул сәбәплеме, Кесе Табындың Төкөн араһына ҡараған общинаға яңы етәксе тәғәйенләнә. Илсеғол Илсекәйев Бикҡолға кем булғанын аныҡ ҡына әйтеп булмай, әммә уның яҡын туғаны булыуы бәхәсһеҙ.
Илсеғол заманына күрә уҡымышлы, шул уҡ ваҡытта һығылмалы кеше була. Ул бәхәсле мәсьәләләрҙе лә үҙ файҙаһына хәл итеүгә өлгәшә. Мәҫәлән, 1695 йылда үҙ аҫаба ерҙәренә батшаның грамотаһын алыуға өлгәшә һәм был документ Табын ҡәлғәһе уҡсыларының һәм тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы халҡының баш-баштаҡлығынан һаҡлай. Бикҡол баш тартҡан урындан икенсе урынға күсеп ултырған ауыл Илсеғол тип атала. Илсеғол ауылы бөгөнгө Байымбәттән йыраҡ түгел. Сама менән бөгөнгө Бурлы, Яугилде, Байымбәт ауылдары араһында урынлашҡан була. Илсеғол Илсекәйевтың улы Байымбәт Илсеғолов хаҡында мәғлүмәттәр күберәк. Байымбәт Илсеғолов Кесе Табын волосы старшинаһы була. Хәҙерге Ырымбур ҡалаһына нигеҙ һалыу маҡсатында 1734 йылда Кириллов экспедицияһы ойошторола. Башҡорт ерҙәрен талауға ҡоролған был экспедицияға ҡырҡа ҡаршылыҡ күрһәтә ата-бабаларыбыҙ. Был инде 1735-1740 йылдарҙағы Алдар-Күсем яуы тип исемләнгән восстание башланыуға сәбәп була. Ошо яу мәлендә Ағиҙел йылғаһы буйындағы барлыҡ башҡорт ауылдары, шул иҫәптән Илсеғол ауылы ла карателдәр тарафынан яндырыла. Яндырылған ауылдан Байымбәт Илсеғолов икенсе урынға күсенеп ултыра һәм был ауыл Байымбәт исеме менән аталып йөрөй. Байымбәт старшинаның ерҙәре лә күп була. Уның командаһындағы кешеләр Богоявлен баҡыр иретеү заводы төҙөү өсөн урыҫ баярҙарына ер һата. Йәғни, бөгөнгө Красноусол ауылы ултырған ерҙәр ҙә ҡасандыр Байымбәт Илсеғоловтыҡы булған. 1750 йылда иһә Байымбәт старшина кешеләре шулай уҡ Еҙем йылғаһы буйында Кәлсер Табын ырыуы башҡорттарына (бөгөнгө Имәндәш ауылына нигеҙ һалыусылар) ер һатыуы билдәле. Шулай итеп, бай тарихлы ауыл ул Байымбәт.
Ауыл байрамы дан итеп уҙғарылды. Иртән быҫҡаҡлап яуып торған ямғыр ҡояш күтәрелә башлауға туҡтап, халыҡҡа иркенләп ял, байрам итергә форсат бирҙе. Ҡояш сыҡҡас халыҡ та әкренләп байрам уҙасаҡ майҙанға – Түлтебей буйына йыйылды. Ауыл байрамына фатиха биреү өсөн тәүге һүҙ тамырҙары менән ошо ауылдан булған, бөгөн Стәрлетамаҡ ҡалаһында йәшәүсе Рөстәм хәҙрәт Назарғоловҡа бирелде. Байрамды алып барыусы – район мәҙәниәт һарайынан Рәзилә Хәбибуллина тантананы асып, тәүге һүҙҙе Бурлы ауыл биләмәһе башлығы Азат Хәйретдиновҡа бирҙе. Ул үҙ сығышында Байымбәт ауылы халҡының берҙәм, тырыш, уңған булыуын билдәләне, байрам һәм төрлө саралар уҙғарғанда әүҙемлектәре менән айырылып торғандарҙы ауыл биләмәһе хакимиәтенең Маҡтау грамотаһы һәм иҫтәлекле бүләк менән бүләкләне. Денис Садиҡов, Ирек Хисмәтуллин, Марат Фәтҡуллин, Ришат Ишкин, Тимербәк Фәтҡуллин, Азат Ноғоманов, Хәлим Ғәлин, Юнир Аҡбуров, Әхмәт Садиҡов, Валентина Фәтҡуллина, Миңнур Садиҡов, Азамат Шәрипов, Дилбәр Ҡорманғолова, Гөлфира Ишкина, Айгөл Ҡорманғолова, Сәүиә Мөхәмәтова, Айрат Ишкин, Әлфәрис Ҡорманғолов, Марат Ҡорманғолов ауыл биләмәһе башлығы тарафынан билдәләнделәр. "Урожай” крәҫтиән хужалығы етәксеһе Нәжип Хисаметдинов Байымбәт халҡының һәр эште үҙҙәре башҡарып сығыуын, был йәһәттән ауыл старостаһы Әнүәр Ҡорманғоловтың оҫта ойош-
тороу һәләтен билдәләп, ошо ауыл-дан хужалыҡта эшләп йөрөүсе Валентина Фәтҡуллина, Зилара Харисова, Урал Йәғәфәров кеүек эшселәрҙе маҡтап телгә алды. Ул шулай уҡ Зилара Харисова, Юлай Нәбиуллин һәм оҙаҡ йылдар Байымбәт һөтсөлөк фермаһына етәкселек итеүсе хаҡлы ялдағы Акрам Мөхәмәтдиновты бүләкләп үтте. Сара барышында ауыл аҡһаҡалы Рәхимйән Ғәлин Байымбәт ауылы тарихына байҡау яһаны. "Табын” гәзитенең баш мөхәррире Самат Ғәлиуллин ауыл тарихына бәйле мәғлүмәттәр менән таныштырҙы, халыҡты байрам айҡанлы ҡотланы.
Ысын мәғәнәһендә халыҡ байрамы булды бындағы осрашыу. Теләгән һәр кем сәхнәгә күтәрелеп үҙ һөнәрен, маһирлығын күрһәтте, теләгәндәр йыр-моң бүләк итте. Инәле-ҡыҙлы Мәрүә менән Зилиә Мөхәмәтдиновалар ҙа ауылдаштарына изге теләктәрен еткерҙеләр, һүҙ оҫтаһы һәм ауылдың шағирәһе, хикәйәсеһе булып танылған мәрхүмә Рәйлә Назарғолованы иҫкә алып, уның хаҡындағы хәтирәләре менән уртаҡлаштылар. Әсә менән ҡыҙының бергәләшеп йыр башҡарыуҙары ауылдаштарына ҙур бүләк булып яңғыраны. Тамырҙары менән ошо ауылдан булған, Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия-интернаты уҡыусыһы Илгиз Фәтҡуллиндың артистарға биргеһеҙ итеп ҡурайҙа һыҙҙырыуына түҙмәйенсә, сәхнәгә үк күтәрелеп бейеүселәр ҙә булды. Яҙгөл Әптекованың өҙә баҫып бейеүе лә тамашасылар күңеленә хуш килде. Ра-йон мәҙәниәт бүлеге начальнигы вазифаһын башҡарыусы Елена Соколова халыҡты район
хакимиәте исеменән ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе. Ра-йон мәҙәниәт һарайы артистары Рәзилә Хәбибуллина, Хызыр Нәзиров, Гөлфирә Бәширова, Фәнзил Ғәлин башҡарыуындағы йырҙар алҡыштарға күмелде. Ғөмүмән, район мәҙәниәт һарайы артистары сығышынан тыш был байрамды күҙ алдына ла килтереп булмаҫ ине. Шулай уҡ Гөлфира Ишкина, Рәсимә Мөхәмәтдинова башҡарыуындағы йырҙар ҙа ауыл-даштары тарафынан алҡышлап ҡабул ителде. Байрамда күсмә сауҙа ла ойошторолдо. Балалар туңдырма һәм башҡа татлы ризыҡтар, тәмлекәстәр ашап кинәнде, теләгәндәр батутта һикереп күңел асты, футбол, волейбол уйнаусылар ҙа булды. Түлтебей буйына тирмә ҡоролоп, ҡаҙан аҫылып аш, былау бешерелде, самауырҙарҙа шыжлап сәй ҡайнаны. Уйын-көлкө, йыр-бейеү кискә тиклем дауам итте. Ауыл халҡының байрам уҙғарыуын ғына көтөп торған тиерһең, сара тамамланыуға йәнә шыбыр-шыбыр ямғыр яуа башланы.
С.САМЫШЕВ.


text:
Башҡортса яҙылған футболка, бокал, алъяпҡыс кеүек әйберҙәр эшләгән «Azash» («Аҙаш») фирмаһы көндән-көн уңыш ҡаҙана бара. Баймаҡ егете Рифат Раҡаев ойошторған эш күптәрҙе ҡыҙыҡтыра. Сөнки үҙенә генә тәғәйен матур теләк, шиғыр йә наҙлы һүҙҙәр яҙылған зауыҡлы һәм файҙалы бүләктәр: бокал, алъяпҡыс, таҫтамал, яҫтыҡ тышы, календарь, янсыҡтар һәр кемдең күңеленә хуш килә. Яҡындарығыҙҙың байрамын тағы ла иҫтәлеклерәк, сағыуыраҡ итергә теләһәгеҙ, был бик уңайлы һәм үҙенсәлекле ысул. Фирма шулай уҡ туған телебеҙҙә туй гәзиттәре, саҡырыу ҡағыҙҙары, открыткалар, магниттар, баннерҙар әҙерләй. Оҫта һеҙгә быны нисек матурыраҡ һәм күркәмерәк итеү буйынса кәңәштәрен дә әйтә.
«Azash» («Аҙаш») фирмаһы бөтә республика буйынса заказдар ҡабул итә. Улар хаҡында тулыраҡ мәғлүмәтте «Бәйләнештә» социаль селтәрендә vk.com/azashshop адресы буйынса таба алаһығыҙ. Алыҫ райондарға почта йә такси аша күмәртәләп ебәреү яйы ла ҡаралған.


text:
Бызылдауыҡтар
Бызылдауыҡтар, бызылдаҡ ҡуңыҙҙар (лат. Carabidae, рус. Жужелицы) — ҡаты ҡанатлылар отрядынан бөжәктәр ғаиләһе; урта бүлкәттәрҙә йәшәй торған ҡуңыҙҙар ғаиләһе[1]. Йыртҡыстар (Adephaga). 20 меңләп төрҙө үҙ эсенә алған аҫотрядынан иң күп һанлы ғаилә. Татарстан биләмәһендә 64 ырыуға кергән 306 төр билдәле.
Төрлө формалағы, төҫтәге һәм ҙурлыҡтағы (1-ҙән алып 47 мм- ға хәтле) ҡуңғыҙҙар. Кәүҙәләре оҙонса, матур, аяҡтары оҙон, йүгереүгә яйлашҡан, мыйыҡтары еп кеүек йәки ҡыл һымаҡ һәм төп буынтыҡтарҙан тыш, ҡуйы ваҡ тоташ төклө. Барлыҡ аяҡтары ла 5 буынтыҡлы, ата ҡуңғыҙҙарҙың алғы аяҡтары киңәйгән һәм аяҡ табандары ла төклө. Личинкалары камподео һымаҡ формала. Башы асыҡ айырылып тора. Мыйыҡтары 4 буынтыҡлы, күҙҙәре йыш ҡына 6 була йәки бөтөнләй булмай. Аяҡтары 5 буынтыҡлы. Ҡорһағы 10 сегменттан тора, 8 пар ябай һулыш юлы бар. Туғыҙынсы ҡорһаҡ сегменты, ғәҙәттә, церкалар, унынсыһы терәк булып тора.
Бызылдауыҡтарҙың күпcелеге йыртҡыстар, бөжәктәр, уларҙың личинкалары, моллюсклар, селәүсендәр һ.б. умырткаһыҙҙар менән туҡлана (зоофагтар), ҡайһы берҙәре үҫемлек һәм хайуан аҙыҡтары менән дә туҡлана (пантофагтар), бик аҙҙары — үлән менән туҡланыусылар (фитофагтар), улар араһында ауыл хужалығы һәм урман культураларын зарарлаусылар ҙа бар, башҡалары хайуан һәм үҫемлек ҡалдыҡтары менән туҡлана (сапрофагтар).
Бызылдауыктар умыртҡалы хайуандарҙың туҡлану сылбырында әһәмиәтле урын алып тора, ауыл һәм урман хужалығындағы ҡоротҡостар һаны динамикаһын көйләү процессында ҙур роль уйнай. Бызылдауыҡтар биоценозда антропоген һ.б. факторҙар тәьҫирендә үтүсе процесстарҙың һәм тереклек итеү мөхитенең алыштырғыһыҙ индикаторҙары булып торалар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ТР Фәннәр академиясенең Татар энциклопедиясе институты
- Татар энциклопедиясе. Казан, 2008.


text:
Өфөлә вакансиялар һаны артҡан Фото: Олег Яровиков
Өфөлә вакансиялар һаны артҡан
Өфөлә вакансиялар һаны артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфөлә буш эш урындары артҡан, тип хәбәр иттеләр ҡаланың мәшғүллек хеҙмәтендә.
Йыл башынан республиканың баш ҡалаһында 7,3 мең самаһы вакансия иҫәпләнһә, май аҙағына — 11,5 мең. Буш эш урындары миҙгелле һәм түләүле йәмәғәт эштәре өсөн вакансиялар иҫәбенә артҡан, тип аңлатма бирҙеләр «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә.
Мәшғүллек хеҙмәтендә 7,7 меңдән ашыу кеше иҫәптә тора, шуларҙың 6,9 мең самаһы — эшһеҙҙәр.
Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек коэффициенты — 0,67. Эшһеҙлек кимәле — 1,16 процент.


text:
Өфөләге балалар баҡсаларында инвалид балалар өсөн төркөмдәр асыласаҡ
Өфөләге балалар баҡсаларында физик мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн махсус төркөмдәр асыласаҡ. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте. Бындай төркөмдәр ата-әсәләре өсөн инвалид балаларҙы тәрбиәләү процесын еңеләйтеү маҡсатында ойошторола. Әлеге ваҡытта уларҙың күбеһе бар ваҡытын балаларына бағышларға мәжбүр.
— Беҙ бындай балаларҙың әсәләренә ярты көн булһа ла эшләргә мөмкинлек бирергә тейешбеҙ, — тине Павел Качкаев.
Ҡала башлығы әйтеүенсә, балалар баҡсаларындағы махсус төркөмдәр быйылғы йылдың сентябрендә үк барлыҡҡа килергә тейеш. Өфөлә улар хеҙмәтенә мохтаж 2,5 мең самаһы инвалид бала йәшәй.


text:
Республикала XVI Рәсәй энергетика форумы уҙғарыла
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
18-21 октябрҙә Өфөлә XVI Рәсәй энергетика форумы, шулай уҡ «Урал энергетикаһы» халыҡ-ара күргәҙмәһе һәм «Йылылыҡ менән тәьмин итеү. Электр техникаһы. Кабель» тип аталған XXII махсус күргәҙмә ойошторола.
Форумдың һәм күргәҙмәләрҙең маҡсаты — энергетика өлкәһендә төбәк-ара һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереү, илдәге энергия системаһы эшенең һөҙөмтәлелеген арттырыу.
Форумда Рәсәй яғыулыҡ-энергетика комплексының абруйлы эксперттары, федераль һәм төбәк министрлыҡтары, Башҡортостан һәм Рәсәй төбәктәре вәкилдәре, ҙур тармаҡ предприятиелары етәкселәре ҡатнаша.
Рәсәй энергетика форумы Башҡортостанда 2000 йылдан башлап уҙғарыла, һәм ошо ваҡыт эсендә үҙенең һөҙөмтәлелеген раҫланы, тип билдәләй эксперттар.


text:
Күңеле - моң даръяһы
Үҙен белә-белгәндән алып ҡулынан гармун, баян төшөрмәгән тыныс, мөләйем, эшлекле, үтә тырыш ханымдың мәҙәниәт өлкәһендә эшләүенә лә 45 йыл булып киткән. Дөрөҫ, шуның ике йылын Сермән “Сельхозтехника” предприятие- һында шофер булып эшләп ала. Был үҙе үк Венера ханымдың ир-егеттәргә хас ныҡышмалығы, тәүәккәллеге тураһында һөйләй. X класты тамамлаған ҡыҙ һис икеләнмәй руль артына ултыра. Көндөҙ эштә, ә кистәрен клубҡа йүгерә, сөнки уны яр- ты ставкаға аккомпаниатор итеп эшкә алалар. Клубта 1989 йылға тиклем эшләгәс, Сермән балалар йортона күсә. 22 йыл ошонда музыка етәксеһе булып эшләп хаҡлы ялға сыға. Әммә ул ғүмер буйына сәхнәнән сығыш яһауын туҡтатмай. Әлфиә Миҙхәт ҡыҙы етәкләгән “Хәтирә” халыҡ фольклор ансамбленең сәскә атҡан мәлендә лә Венера ханым уның айырылғыһыҙ ак- компаниаторы була. - Шул осорҙа эшләгән йылдарымды һағынып иҫкә алам, - тип һөйләй ҡаһарман йөрәкле, нескә күңелле Венера Мәхмүт ҡыҙы. - Иң күңелле, ижади үрҙәр яулаған осор булған икән. Балалар менән эшләгәндә лә смотрҙарға, конкурстарға күп йөрөнөм. Балалар йорто тәрбиәселәре менән “Умырзая” ансамбле тө- ҙөнөм. Төрлө конкурстарҙа ла призлы урындар яулап ҡайт- ҡанбыҙ. Балалар ҙа дәртләнеп, илһамланып йөрөй торғайны. Әле лә хәл белешеп, рәхмәттәр әйтеп китәләр. Күптән түгел Айгиз Баймөхәмәтов ҡыуандырып китте. Аллаға шөкөр, ике ҡыҙыма ла юғары белем алырға ярҙам иттем. Бер үк ваҡытта ике, хатта өс-дүрт урында эшләгән осраҡтар булды. Бер ваҡытта ла тик ултырманым. Улар ҙа минең йөҙгә ҡыҙыллыҡ килтермәне. Роза Сермән балалар йортонда тәрбиәсе булып эшләй, Таңсулпан сәнғәт юлын һайланы, Мәскәүҙә йәшәй һәм эшләй. Үҙемдең сәнғәт юлында йөрөүемә лә 45 йыл булып киткән. Хаҡлы ялда түгелһеңме ни, тип һораһалар: “Сәнғәт юлындағы кеше хаҡлы ялға сыҡмай ул”, - тип яуап бирәм. Беҙҙең нәҫелдә бөтәһе лә сәнғәтте ярата, гармунда ла, баянда ла уйнайҙар, йырлайҙар. Әсәйем, Гәүһәр апайым, Инсаф ағайым хәҙер мәрхүмдәр инде. Уларҙы хәҙер беҙ дауам итәбеҙ. Йәш йырсыларыбыҙ ҙа бар. Йырсы Рәхилә Таипованы Сер- мән һандуғасы тип йөрөтәләр. Минең кесе ҡыҙым да төрлө музыка инструменттарында уй- най. Мин әле лә өйҙә ултырып сыҙай алмайым, Сермән мәҙәниәт йортонда аккомпаниатор булып эшләп йөрөйөм. Гармунда уй- наған иптәштәрҙе табып алдым да, өй беренсә йөрөп гармундар йыйҙыҡ, төрлө конкурстарҙа ҡат- нашабыҙ, байрамдарҙа уйнайбыҙ. Ҡумыҙсылар ансамбле, милли музыка ҡоралдары ансамбле ойошторҙом, төрлө сараларҙа һәм байрамдарҙа концерт ҡуябыҙ. 45 йыл эсендә ҡайҙа ғына булмағанбыҙ, ҡайҙа ғына сығыш яһамағанбыҙ. Элгәре даими рәүештә йәйләүҙәргә агитбригада менән бара торғайныҡ. 1970 йылда мине эшкә саҡырып алған Сәхибә Аҙнабай ҡыҙы Вәлләмоваға, “Хәтирә” халыҡ ансамблен етәкләгән Әлфиә Миҙхәт ҡыҙы Идиәтуллинаға сикһеҙ рәхмәтлемен. Беҙҙе йыш ҡына Өфөлә сығыш яһарға саҡыра торғайнылар. Күпме данлыҡлы йырсылар менән сәхнәгә сығырға тура килде. Миҙхәт ағай Баймөхәмәтов, Әбдрәхим ағай Вилданов, Гәүһәр апай Миһранова һәм башҡалар һәр смотр-конкурстан лауреат булып ҡайта торғайны. Йәндәре йәннәттә булһын инде. Улар менән бергә эшләүемә сикһеҙ ғорурлыҡ тойғолары кисерәм. Өфөнән ҡайтып еткәнсә поезда йырлап ҡайта торғайныҡ. Бө- гөнгө көндә үҙемдең һәләтемде 4 йәшлек Рузил ейәнемдең күңеленә һалырға тырышам. Бәләкәй булыуына ҡарамаҫтан, бик ныҡышмал, әҙ генә уйнамай торһам, мине етәкләп килтереп ултырта. Ғөмүмән, үҙемде иң бәхетле кешеләр рәтенә индерәм, сөнки ситтән тороп Стәрлетамаҡ культура-ағартыу училищеһын тамамланым, һәр саҡ яратҡан эшем менән шөғөлләндем, күпме яҡшы, талантлы кешеләр менән аралаштым, хеҙмәттәшлек иттем. Күпме бала күңеленә сәнғәткә һөйөү һалдым. Парижға бара алмағаныма ғына үкенәм. Иң мөһиме - балаларым, ейән- ейәнсәрҙәр һау-таҙа, мәҙәниле булһындар. Сәнғәтте яратҡан кеше тормошто ла ярата. Ә тормошто яратҡан кеше юғалып ҡалмай ул. Күңелендә моң даръяһы йөрөткән Венера Мәхмүт ҡыҙы Бикбаеваға беҙ ҙә яңынан-яңы ижади асыштар, ижади балҡыштар һәм бөтмәҫ-төкәнмәҫ алҡыштар теләйбеҙ. Моң даръяғыҙ бер ваҡытта ла һайыҡмаһын, Маэстро!
З. СӨЛӘЙМӘНОВА.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Ҡыҙҙар яратҡан “Любизар”
Ҡыҙҙар яратҡан “Любизар”
2000 йылдар башында, Эске эштәр министрлығы мәктәбендә белем алыусы өс егет дуҫлашып китә. Уларҙы уртаҡ ҡыҙыҡһыныу – музыка берләштерә. “Каруанһарай”, “Дәрүиш”, “Рух” төркөмдәренең йырҙарын тыңлап буй еткергән егеттәр бер көндө үҙҙәре лә сәхнәлә сығыш яһау тураһында уйлай башлай. Тап шул мәлдә 9 Май – Бөйөк Еңеү байрамы алдынан “Я люблю тебя, Россия!” фестивале иғлан ителә. Ике Руслан һәм Рәшит “Порт-Артур” һәм “Любизники -любизар” йырҙарын башҡарырға тейеш була. Тик алып барыусылар яңылышып, уларҙы “Любизар” төркөмө тип иғлан итә. Был 2002 йылдың яҙ айы була. “Йүкә телефон” шәп эшләй, хәрби кейемдәрҙә, гитара уйнап башҡортса йырлаған төркөм тураһындағы хәбәр йәшен тиҙлегендә бөтә республикаға тарала. Егеттәр исемен үҙгәртеп тормай, “Любизар” булып ҡала.
Казармала йәшәгән егеттәр бергә йыйылып репетициялар үткәрә башлаһа, эргәләренә курсташтары, дуҫтары йыйыла. Шуға күрә улар үҙҙәрен көн һайын тигәндәй концерт ҡуйған кеүек хис итә. Рәшит Мөхәмәтйәнов Күмертау ҡалаһында тыуып үҫә, урындағы музыка мәктәбенең баян класында уҡый. Ә Бөрйән егете Руслан Ишдәүләтов Өфө дәүләт сәнғәт институты янындағы махсус музыка мәктәбен тамамлай, оркестрҙа уйнай. Руслан Шәйхетдинов Башҡортостандың атҡаҙанған артистары Роза Аҡкучукова менән Фәрит Шәйхетдинов ғаиләһендә тыуып үҫә. Бала саҡта ата-әсәһе менән гастролдәргә йөрөгән, сәхнәлә сығыш яһаған егет сәхнә закондарын, йыр сығарыу тәртибен ярайһы уҡ белә. Шуға күрә төркөмгә эш башлауы ауыр булмай. Етмәһә, талантлы егеттәрҙе “Каруанһарай” төркөмө музыканты Мәхмүт Нәҙершин үҙе шефлыҡҡа ала. Тәү осорҙа, үҙ репертуарын тупламаҫ борон, егеттәр халыҡ һәм ретро йырҙарҙы башҡара. “Хушлашыу”, “Һанама, кәкүк”, “Уйна, гармун” кеүек атай-әсәйҙәр яратҡан йырҙарҙы йәш быуынға тап улар таныта, тип әйткәндә лә артыҡ булмаҫ. “Осҡан мөхәббәт”, “Саҡыр туйыңа”, “Барыбер”, “Ҡанаттарың” йырҙары иһә ҡыҙҙарҙың төн йоҡоһон ала. Төрлө редакция, радио һәм телевидение адрестарына егеттәргә тапшырыуҙарын үтенеп, республиканың төрлө төбәгенән хаттар яуа. Шулай ҙа егеттәр илһөйәрлек темаһына арналған һәм хәрби йырҙарға өҫтөнлөк биреп, үҙенсәлекле репертуар туплай. “Һалдаттар”, “Әсәй”, “Хат”, “Һуңғы өмөт”, “Һалдат маршы” кеүек йырҙар ижад ителә. Әйткәндәй, Руслан Шәйхетдинов үҙе Рәмил Йәнбәк һәм Әхмәҙин Әфтәх шиғырҙарына байтаҡ көй яҙа. Аранжировкалар эшләтеү, йырҙарҙы студияла яҙҙырыу өсөн егеттәр стипендияларын тотона.
Уҡыуын тамамлап эш башлаған төркөм ағзалары 2004 – 2005 йылдарҙа ныҡ әүҙем эшләй. Фестивалдәр, гастролдәр, концерттар, клиптар төшөрөү, альбом сығарыу – һәр көн ижад менән үтә. Егеттәр һаман да көлөшөп, Бөрйән, Белорет, Әбйәлил, Учалы районындары буйлап гастролдәрҙә йөрөгән мәлдәрен иҫләп ала. Зал шығырым тулы, башлыса 13 – 20 йәшлек ҡыҙҙар. Концерт бөтөүгә сәхнә артына улар тула. Автограф алыуҙар, һөйләшеүҙәр, хатта хистәрен белдереп илауҙар таң атҡансы дауам итер ине, әгәр ҙә шофер егет булмаһа. Ҡуртымға алынған “ГАЗель” хужаһы (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, егеттәр исемен хәтерләмәй), үҙе дәү, үҙе көслө, үҙе уҫал рус егете йырсыларҙы ҡыҙҙар төркөмө араһынан күтәреп тигәндәй алып сығып китә. Көн һайын ҡабатланған был хәлгә аптырап, ул үҙен “тән һаҡсыһы” тип йөрөтә башлай. “Нимә тапҡан улар һеҙҙә? Берегеҙ – ҡап-ҡара, берегеҙ ябыҡ?” – тип һөйләнгән шофер, тәүҙә ризаһыҙлыҡ белдерһә лә, гастролдәр аҙағына табан уға был эш оҡшай башлай. Киләһе йылдың йәйе етеүгә: “Минең менән йөрөгөҙ”, – тип үҙе үк шылтырата егеттәргә.
2002 йылда “Любизар” төркөмө, “Тоғролоҡ” тигән рухлы йыр менән “Йәшлек-шоу” фестивалендә ҡатнашып, лауреат исеме яулай. Был сара уларҙың тормошонда хәл иткес роль уйнай: Руслан Шәйхетдинов менән Рәшит Мөхәмәтйәнов буласаҡ кәләштәре менән таныша. Рәзилә Салауатова журналист булараҡ килһә, Наҙгөл Алсынбаева “Айназ” төркөмө составында фестивалдә ҡатнаша. Бер аҙ дуҫлашып йөрөгәндән һуң, ике пар ҙа ғүмерлеккә ҡауыша. Бер аҙҙан төркөмгә тағы ла бер егет – Илһам Бәҙретдинов ҡушыла. Тик ул оҙаҡ эшләп өлгөрмәй, 2006 йылда “Любизар”ҙың әүҙем эшмәкәрлеге туҡтала.
Төркөм һаман да йәштәр хәтерендә, йырҙары ла интернет селтәрендә популярлығын юғалтмай. Төрлө концертта ҡатнашыу өсөн саҡырыуҙар килә. Тик егеттәр генә эстрада киңлектәренән юҡҡа сыҡты. Әммә ул рәсми рәүештә тарҡалмаған.
– 2015 йылда беҙ һуңғы тапҡыр бергәләшеп сәхнәлә сығыш яһаныҡ. Уға тиклем, йылына 2 – 3 тапҡыр булһа ла сәхнәгә сығырға мөмкинлек бар ине. 2009 йылда “Башҡортостан” киностудияһы төшөргән “Рәхмәт” фильмында уйнаныҡ. Хәҙер аранжировкалары, көйө әҙер булған йырҙарҙы ла яҙҙырыу өсөн дә студияға йыйыла алмайбыҙ. Байтаҡ йырҙы, сәхнәлә тере тауышҡа йырлап йөрөгәс, аудиояҙмаларын эшләү тураһында уйламағанбыҙ, нисек тә булһа осрашып, уларҙы тергеҙергә ине. Рәшит Тольятти ҡалаһында йәшәй, эше оҙайлы командировкалар менән бәйле. Мин Эске эштәр министрлығында эшләп йөрөйөм, Руслан эшҡыуарлыҡ менән мәшғүл. Эш һәм ғаилә мәшәҡәттәре менән йырға ваҡыт ҡалмай. Шуға ла мин “Любизар” төркөмө данын, аудиторияһын юғалтмаһын өсөн “Ҡараһаҡал” проектын башланым. Сәхнә образы, костюмдар уйланған, әле тәүге йырҙар әҙерләнә. Шуға күрә элекке төркөмдөң вәкиле булараҡ йыр сәнғәтендә эшләргә, ижад итергә уй-ниәттәрем бар, – тип өмөтләндерҙе Руслан Шәйхетдинов.
Бөтә нәмәнең дә аҙағы була, тиҙәр. Эстрада төркөмдәренең дә ғүмере ҡыҫҡа була, ҡыҙғанысҡа ҡаршы. Тик беҙ генә, ябай тамашасылар, күңелдәргә яҡын булған йырҙарҙы ла, йырсыларҙы ла юғалтҡыбыҙ килмәй. Шуға күрә, “Любизар” рухын сәхнәгә күтәрәсәк “Ҡараһаҡал” проектына оҙон ғүмер теләйбеҙ!
Гөлнур ҠЫУАТОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Пародонтоздан
Пародонтоздан
Теш ҡаҙнаһын нығытыу өсөн ябай ғына бер рецепт тәҡдим итмәксемен. Бер үк күләмдә ваҡ тоҙ менән бал алырға һәм бергә ҡушып бутарға. Ошо ҡатнашманы теш ҡаҙнаһына һеңдергәнсе ыуырға. Ҡанһырауы бөткәнсе көн һайын һөртөргә мөмкин, һуңынан аҙнаһына бер тапҡыр ҙа ярай. Тәүге көндәрҙә бигүк оҡшап та етмәҫ, әммә һуңынан тиҙ үк өйрәнеп китәһең.
Зилә.
Мишкә районы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Ҡәҙерле дуҫтар! 10-ынан 20 майға тиклем гәзит-журналдарға яҙылыу ун көнлөгө бара. Әйҙәгеҙ, мөмкинлектән файҙаланып, «Йәншишмә»гә арзаныраҡ хаҡҡа яҙылып ҡалайыҡ. Гәзитебеҙҙең индексы – П2765. Ярты йылға яҙылыу хаҡы – 420 һум 42 тин.
10 майҙан “Бөтә Рәсәй матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгө” башлана. Ул 20 майға тиклем дауам итәсәк. Ошо осорҙа гәзит-журналдарға арзаныраҡ хаҡҡа яҙылырға була. Ун көнлөк барышында “Йәншишмә”гә икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыу хаҡы 420 һум 42 тин торасаҡ, йәғни 60 һумға яҡын аҡсағыҙ кеҫәгеҙҙә ҡаласаҡ, тигән һүҙ. Мөмкинлектән файҙаланып ҡалығыҙ, дуҫтар!
Ҡәҙерле дуҫтар! Гәзитле лә, бүләкле лә булғығыҙ киләме? Бының өсөн 2018 йылдың икенсе ярты йыллығына «Йәншишмә»гә яҙылып, квитанция күсермәһен редакцияға ебәрегеҙ. Ни өсөнмө? Күптәр көтөп алған «Аҙна һайын – отош» уйыны башлана! Ул матбуғат баҫмаларына яҙылыу бөткәнсе бара. «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто дәүләт унитар предприятиеһы һеҙгә матур-матур бүләктәр ҙә әҙерләгән. Кемдәр беҙҙең «Йәншишмә»гә яҙылырға теләй, …
Continue reading ‘«Аҙна һайын – отош» башлана’ »
“Башҡортостан Республикаһы” нәшриәт йорто” дәүләт унитар предприятиеһы 2018 йылдың икенсе яртыһына гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы уңайынан «Туған телеңдәге баҫмаға яҙыл!» марафонын иғлан итте. “Йәншишмә” гәзитенә яҙылыусылар ҙа “Аҙна һайын – отош!”, “Суперприз от!” конкурстарында ҡатнаша ала. Шарттары ябай: гәзиткә яҙылығыҙ ҙа, квитанцияғыҙҙың күсермәһен үҙегеҙ тураһында мәғлүмәт менән бергә редакцияға ебәрегеҙ.
Ҡәҙерле дуҫтар! 2018 йылдың икенсе ярты йыллығына гәзит-журналдарға ваҡытынан алда яҙылыу дауам итә. Акция 31 мартҡа тиклем бара, өлгөрөргә тырышығыҙ. Ни өсөн тигәндә, әле арзаныраҡ хаҡҡа яҙыла алаһығыҙ. Һуңынан хаҡтарҙың артыуы көтөлә. Әле ваҡыт яғы ла иркенерәк. Уҡыу йылы аҙағы етһә, мәшәҡәттәр күбәйә, имтихандарға әҙерлек башланып, гәзиткә яҙылыу онотолоп торола. Шуға ла был мөмкинлектән файҙаланып …
Continue reading ‘Арзан хаҡҡа яҙылып ҡал!’ »
Ҡәҙерле дуҫтар! 1 февралдән 2018 йылдың икенсе ярты йыллығына гәзит-журналдарға ваҡытынан алда яҙылыу башланды. Ул 31 мартҡа тиклем дауам итәсәк. «Йәншишмә»гә бер айға яҙылыу хаҡы – 77 һум 29 тин, ярты йылға – 463 һум 74 тин. Индексы – П2765.
Яңы йыл алдынан һәр кем мөғжизә көтә. Бына, мәҫәлән, фотолағы мөләйем ҡыҙ Алһыуҙың ғаиләһендә лә яңыраҡ күңелле ваҡиға булды. Улар «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто ойошторған «Суперприз от!» акцияһында ҡатнашып, шәп бүләк – телевизор оттолар. Ғәбиҙуллиндар 2017 йылдың икенсе ярты йыллығына «Йәншишмә»гә һәм район гәзите «Таң»ға яҙылып, квитанция күсермәләрен нәшриәт йортона ебәрәләр. Акцияла бүләк отҡандарын белгәс, …
Continue reading ‘Гәзитле лә, бүләкле лә’ »
Әле гәзиткә яҙылыуҙың иң ҡыҙған ғына мәле. Әйҙәгеҙ, атай-әсәйҙәр, олатай-өләсәйҙәр, ағай-апайҙар, балаларығыҙға, ейән-ейәнсәрҙәрегеҙгә, ҡусты-һеңлеләрегеҙгә бүләк эшләп, 2018 йылға «Йәншишмә»гә яҙылып ҡуяйыҡ. Балалар, һеҙгә өндәшәбеҙ: киләсәктә лә беҙҙең менән бергә ҡалһағыҙ, киң мәғлүмәтле булып, рухи яҡтан байырһығыҙ, көндәрегеҙ ҙә файҙалы, мауыҡтырғыс үтер. Төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, матур-матур бүләктәр ҙә ота алаһығыҙ. «Йәншишмә»гә ярты йылға яҙылыу хаҡы – …
Continue reading ‘Ә һин «Йәншишмә»гә яҙылдыңмы?’ »
Бәләкәйҙән балаларыбыҙҙа туған телебеҙгә һөйөү тәрбиәләйек, гәзит-журналдарҙы яҙҙырайыҡ. Телебеҙ бар икән, халҡыбыҙ ҙа, илебеҙ ҙә йәшәр. Милли матбуғат – күңелдәрҙе рухи яҡтан байытыусы ла, халҡыбыҙҙы берләштереп, бар итеүсе лә ул.
Һеҙҙең дә гәзитле лә, бүләкле лә булғығыҙ килһә, әйҙәгеҙ, әүҙемлек күрһәтәйек. Бының өсөн «Йәншишмә»гә яҙылып, квитанцияғыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәрергә генә кәрәк. «Йәншишмә»гә ярты йылға яҙылыу хаҡы – 476 һум 28 тин. Индексы – 50605. Бер йылға яҙылыу хаҡы – 844 һум 52 тин. Индексы – П3371.


text:
Берлинға еткән…
08 мая 2014 йыл | Йәмғиәт
Атайым Фәйзулла Әһел улы Хәйруллин иҫтәлегенә, 9 майҙа вафатына 40 көн тула.
Ул йылдар онотолмай
08 мая 2014 йыл | Йәмғиәт
Һуғыш һәм хеҙмәт ветераны Шәһит Мөхәмәҙиә улы Әхмәтшинды Ҡаранйылға
ауылында хөрмәт итмәгән кеше юҡ. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, Сәлиха Әхмәтйән ҡыҙы менән матур итеп донъя көтәләр. 60 йылдан ашыу татыу ғүмер кисереүҙәре менән дә башҡаларға өлгө улар. Ошо оҙон-оҙаҡ йылдарҙа тормошта үҙ урындарын таба белгән 5 бала үҫтергәндәр. Балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүлә-бүләсәрҙәре – оло шатлыҡтары, күңел йыуаныс-тары.
ауылында хөрмәт итмәгән кеше юҡ. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, Сәлиха Әхмәтйән ҡыҙы менән матур итеп донъя көтәләр. 60 йылдан ашыу татыу ғүмер кисереүҙәре менән дә башҡаларға өлгө улар. Ошо оҙон-оҙаҡ йылдарҙа тормошта үҙ урындарын таба белгән 5 бала үҫтергәндәр. Балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүлә-бүләсәрҙәре – оло шатлыҡтары, күңел йыуаныс-тары.
Дәһшәтле һуғыш юлы үткән
08 мая 2014 йыл | Йәмғиәт
Мансур Зәйнуллин 1940 йылда әрме сафына саҡырылып, Краснодар крайының Армавир ҡалаһында хеҙмәт итә башлай. Һалдат бурысын үтәп йөрөгәндә фашист илбаҫарҙары илебеҙгә һөжүм итә.
Төшкә инә һаман утлы йылдар
08 мая 2014 йыл | Йәмғиәт
Бөйөк Ватан һуғышы тамамланыуға ла ете тиҫтә йыл тула тиҙҙән. Эйе, күп йылдар инде тыныс тормошта йәшәйбеҙ. Дәһшәтле һуғыш йылдары әллә ҡайҙа, томандар артында ҡалғандыр һымаҡ. Әммә, юҡ шул, әле кисә генә булғандай һаман да үҙәктәрҙе өҙөрлөк һағыш биреп, күңелдәрҙе әрнетеп тора ул аяуһыҙ һуғыш.
Изгелек ерҙә ятып ҡалмай
08 мая 2014 йыл | Хаттар
Кешеләр һәр саҡ бер-береһенең ярҙамына мохтаж. Был бигерәк тә ауыл ерендә йәшәүсе ололарға ҡағыла. Оҙайлы ҡыштан һуң ауылдағы хужалыҡ эштәре тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел.


text:
- Подробности
- Просмотров: 324
ҠУШЪЯПРАҠ (Listera), әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 30 төрө билдәле, Евразия һәм Төньяҡ Американың һалҡын һәм уртаса өлкәләрендә таралған. Башҡортостанда йөрәк һымаҡ Ҡ. һәм түңәрәк Ҡ. үҫә. Күп йыллыҡ тамырһабаҡлы үләндәр, бейеклеге 5—70 см. Япраҡтары ултырма, ҡапма-ҡаршы, һабаҡтың урта өлөшөндә урынлашҡан, киң йәки өсмөйөшлө оҙонса, төбө йөрәк формаһында. Сәскәләре ваҡ, йәшкелт йәки һарғылт-йәшкелт төҫтә. Сәскә һабаҡтары ишелгән. Сәскә эргәлегенең япраҡсалары тигеҙ тиерлек, тупағыраҡ; ирене уларҙан 2—3 тапҡырға оҙонораҡ, яҫы, оҙонайған ҡыуыш үҫентеһе юҡ, осонда икегә бүленгән. Сәскәлеге — һирәк тәлгәш. Июнь— авг. сәскә ата. Емеше — ҡумта, июль—сент. өлгөрә. Йөрәк һымаҡ Ҡ. — һаҙланған ылыҫлы һәм ҡайын урмандарында, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының иң бейек өлөшөндәге сфагнум һаҙлыҡтарында; түңәрәк Ҡ. урман (Белорет, Краснокама, Мәләүез һ.б. р‑ндар), һирәгерәк урман-дала (Баймаҡ, Дыуан, Саҡмағош һ.б. р‑ндар) зоналарында дымлы һәм һаҙлыҡлы урмандарҙа, ереклектәрҙә, һаҙланған ситтәрендә үҫә. Декоратив үҫемлектәр. Ике төрө лә БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡортостанда Һауа десанты ғәскәрҙәре көнө билдәләнә
Бөгөн Рәсәйҙә Һауа десанты ғәскәрҙәре көнө билдәләнә. Икенсе йыл рәттән Башҡортостанда Һауа десанты ғәскәрҙәре ветерандары байрамды «Хәрби хеҙмәт бурысын үтәгәндә һәләк булған Башҡортостанда тыуып үҫкән десантсыларға» һәкәленә сәскәләр һалыуҙан башлай. Мемориал былтыр Өфөнөң «Тулҡын» паркында асылғайны.
— Бына инде икенсе йыл рәттән һәйкәл янында йыйылабыҙ. Йыл һайын десантсылар сафын әрменән ҡайтҡан яңы егеттәр тулыландыра, — тине «Республиканың Һауа десанты ғәскәрҙәре һәм махсус тәғәйенләнештәге отряды ветерандары» төбәк йәмәғәт ойошмаһы Советы рәйесе Марат Әҙеһәмов.
Байрам саралары Өфөләге Затон биҫтәһенең «Забельский» аэродромында дауам итә. Ҡунаҡтар өсөн театрлаштырылған тамаша, Эске эштәр министрлығының БР буйынса махсус тәғәйенләнештәге отрядының, спортсы-парашютсыларҙың күрһәтмә сығыштары, шулай уҡ Һауа десанты ғәскәрҙәре ветерандарының ижади коллективтары концерты әҙерләнгән.
Байрамда Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 67 йыл тулыуға һәм Рәсәй Һауа десанты ғәскәрҙәрен булдырыуға 82 йыл тулыуға арналған республика автоуҙышында ҡатнашыусыларға «Республиканың Һауа десанты ғәскәрҙәре һәм махсус тәғәйенләнештәге отряды ветерандары» төбәк йәмәғәт ойошмаһы Советының почет грамоталары тапшырылды.
Республикала бөгөнгө көндә 15 меңгә яҡын Һауа десанты ғәскәрҙәре ветераны иҫәпләнә.


text:
Өфөлә водителдәрҙе тикшереү башланды Фото: Өфө Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы
Өфөлә водителдәрҙе тикшереү башланды
Өфөлә водителдәрҙе тикшереү башланды Фото: Өфө Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы
ӨФӨ, 2018 йыл, 23 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Дүшәмбе, 23 апрелдә, Башҡортостандың баш ҡалаһында транспорт ағымында водителдәрҙе тикшереү башланды. Атап әйткәндә, Өфө ЮХХДИ мәғлүмәттәре буйынса, экипаждар Затон биҫтәһе аша ҡалаға ингән ерҙә тора.
«Айырыуса юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен тупаҫ боҙоуға, тәү сиратта транспортҡа иҫерек килеш идара итеүгә, шулай уҡ балаларҙы йөрөтөү ҡағиҙәләрен боҙоуға ҙур иғтибар бүлеү күҙаллана. Үтеп барған автотранспортты туҡтатҡанда һәр водителде тикшерәләр», — тип хәбәр иттеләр баш ҡаланың Дәүләт автоинспекцияһынан.
Юл полицейскийҙары әүҙемселәрҙе һәм вайымһыҙ булмағандарҙы полицияның дежур бүлегенә (02) йәки ҡаланың ЮХХДИ юл-патруль хеҙмәтенә (237-02-02, 237-84-80) Өфө юлдарындағы хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында хәбәр итеүҙәрен һорай.
http://www.bashinform.ru/news/1148166-v-gibdd-nazvali-rayon-ufy-gde-s-ponedelnika-startuet-massovaya-proverka-voditeley/


text:
Куприн Донда
Александр Иванович Куприн (1870 — 1938) — урыҫ яҙыусыһы һәм тәржемәсеһе, 1899 йылда Донға сәфәр ҡылған.
Куприндың Донға килеү тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
А. И. Куприн дон еренә Сумы театр труппаһы составында гастролгә килгән һәм Васильев тигән сәхнә псевдонимын йөрөткән. Новочеркасскиҙа труппа Атаман һәм Александровский урамдары мөйөшөндәге «Европейский» ҡунаҡханаһында урынлашҡан. Ҡунаҡхана эргәһендә Сумы труппаһы бер нисә спектакль күрһәткән театр, арыраҡ «Донская речь» гәзите редакцияһы урынлашҡан булған. Был гәзиттә (1899 йылдың декабре, 1900 йылдың ғинуары һәм феврале) Куприн үҙенең «Погибшая сила», «Ингельштадский палач» хикәйәләрен, очерк «В огне» очергын баҫып сығарған. Яҙыусы урындағы рәссамдар художниктар, атап әйткәндә, һуңғараҡ Рәсәйҙә генә түгел, Көнбайыш Европала билдәлелек алған Иван Иванович Крылов менән таныша. Үҙенең Донға артабанғы сәфәрҙәрендә (Ялтаға барғанда һәм кире ҡайтҡанда) Куприн Александр Иванович Сенный һәм Городовой урамдары мөйөшөндәге Крылов йортонда туҡтала. Үҙ сиратында, Крылов та үҙ ғаиләһе менән Куприндарҙа Гатчинда ҡунаҡта булған. 1912 йылда яҙыусы рәссамға үҙенең славян шрифты менән иҫтәлек яҙған хикәйәләр китабын бүләк итә:
1899 йылдың декабрендә Александр Куприн труппаһы менән Дондағы Ростовҡа һәм Таганрогҡа килә. «Приазовский край» тигән популяр ростов гәзитендә Александр Ивановичтың «В недрах земных» хикәйәһе донъя күргән. Быуат башында тап Дондағы Ростовта Куприндың «Молох» повесы айырым баҫма булып сыҡҡан. Артабанғы йылдарҙа, бөтә Рәсәйгә билдәле яҙыусы Куприн дон еренән рпоезда бер нисә тапҡыр үткән. Ростов өлкәһенең күп ҡалалары һәм станицаларының урамдары һәм тыҡырыҡтары уның исемен йөрөтә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX—XXI вв.:справ. изд., Сост. Губанов Г. — Ростов н/Д, 2006. — 512 с. ISBN 5-481-00623-5


text:
Республикабыҙҙа күп балалы әсәләргә тәүге тапҡыр “Әсәлек даны” миҙалы тапшырыу тантанаһына 13 йыл ваҡыт үтеп тә китте. 1998 йылдың
16 апрелендә әсәлекте данлаусы ошо награданы булдырыу хаҡындағы Указды уҡып, бик күптәр ысын күңелдән һөйөнгәйне. Ошо уҡ йылдың көҙөндә күптән көтөп алынған ҙур награданы биш һәм унан да күберәк бала тәрбиәләүсе
18 әсәнең алып ҡыуанғаны иҫтә, күп тә үтмәй 12 әсә, ә декабрҙә йәнә
34 ҡатын-ҡыҙға лайыҡлы бүләкте тапшырыу тантанаһы булды.
Туҡһанынсы йылдарҙа ҡеүәтле СССР-ҙың кинәт тарҡалыуы, Юғары Советтың бөтөрөлөүе ил яҙмышын ҡырҡа үҙгәртеүе, әсәлек, балалыҡ, ғаилә мәсьәләләренең көн үҙәгенән ситләшеүе, “Герой-әсә” исемен биреү, “Әсәлек даны” орденын һәм “Әсәлек миҙалы”н тапшырыу туҡтатылыуын яҡшы беләбеҙ.
Баҡалы районы үҙәгендә йәшәүсе Булыгиндар ғаиләһенең тормошо — күркәм, донъяһы — түңәрәк. Туғыҙ һәм дүрт йәшлек Ульяна һәм Милана исемле ҡыҙҙары үҫә, иркен, яҡты йорттары әйләнеп сыҡҡыһыҙ, һәр ғаилә ағзаһының заманса йыһазландырылған үҙ бүлмәһе, бөтә уңайлыҡтар бар.
Баҡалылағы 2-се мәктәптә башланғыс класс уҡытыусыһы булып эшләгән Оксана тормошонан ҡәнәғәт.
— Беҙгә яйы сығып ҡына торҙо, — ти ул. — Ауылда йәшәүсе йәштәрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса федераль программаға ярашлы, тәүҙә 391 мең 600 һумлыҡ субсидия алыуға өлгәштек. Төҙөлөш материалдары алдыҡ.
Икенсе ҡыҙҙары Милана донъяға килгәс, йәш ғаиләнең бәхете тағы ла арта төшкәндәй, донъялары йәмләнгәндәй була. Әсәлек капиталына сертификат алғас, аҡсаны торлаҡ төҙөлөшөнә тотонмаҡсы итәләр.
Олуғ ғалим, башҡорттар араһынан сыҡҡан беренсе фән докторы Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың 100 йыллыҡ юбилейын республика йәмәғәтселеге киң билдәләне. Ошо көндәрҙә уның тыуған яғында — Ғафури районында үткән ғилми-ғәмәли конференцияла төрлө төбәктәрҙән мәртәбәле ҡунаҡтар йыйылды. Юбилей саралары Жәлил Кейекбаев исемендәге Сәйетбаба урта мәктәбендә башланып китте.
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ғалимдың тормошона һәм ижадына арнап асыҡ дәрестәр күрһәтте. Ҡунаҡтар араһында ғалимдың кесе улы, социология фәндәре докторы, Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаты Морат Кейекбаев та бар ине.
Жәлил Кейекбаевтың мәшһүр ғалим ғына түгел, сәсән телле, халыҡ йырҙарын үҙенсәлекле башҡарыусы йырсы ла булыуы билдәле. Шуғалыр ҙа уның яратҡан йырҙарының береһе “Үткән ғүмер”ҙе Рәмил Ҡотдосов башҡарыуында халыҡ тын да алмай йотлоғоп тыңланы.
“Рәсәй почтаһы” федераль дәүләт унитар предприятиеһының филиалы — Башҡортостан почта элемтәһе идаралығының Мораҡ почтамты етәксеһе, район Советы депутаты Рәмилә Салауатова яңыраҡ үҙенең күркәм юбилейын билдәләне.
Ул 1956 йылда ер өҫтөн ап-аҡ ҡар ҡаплаған көндә Шәрифулла Ғәлийән улы менән Мәрфуға Ғәлимйән ҡыҙының ғаиләһендә өсөнсө бала булып донъяға тыуа. Тик сабыйға ата-әсәһе наҙына ҡойонорға насип булмай. Рәмиләгә алты ай тигәндә, көтмәгәндә әсәһе мәрхүм була. Шәрифулла япа-яңғыҙ өс бала менән тороп ҡала. Әсәне һуңғы юлға оҙатҡан көндә үк уның һеңлеһе Гөлфариза ире Йосоп Исмәғилев менән Рәмиләне Муса ауылына алып ҡайтып китә. Ҡыҙҙы үҙ балалары кеүек күреп, наҙлап, уҡыу йәшенә ҡәҙәр тәрбиәләп үҫтерә улар.
2011 йыл, 21 ноябрь № Ц-88/2-4
Өфө
“Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау тураһында”ғы Федераль закондың 13-сө, 26-сы статьяларына ярашлы, Рәсәй Федерацияһында йәшәгән урыны буйынса теркәлмәгән граждандарҙың әүҙем һайлау хоҡуғын тормошҡа ашырыуҙы тәьмин итеү маҡсатында Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарар итә:
1. 110-сы һайлау участкаһын (участка һайлау комиссияһының адресы: Өфө ҡалаһы, Посад урамы, 26) һәм 685-се һайлау участкаһын (участка һайлау комиссияһының адресы: Стәрлетамаҡ ҡалаһы, Ленин проспекты, 47) Рәсәй Федерацияһында йәшәгән урыны буйынса теркәлмәгән граждандарҙың тауыш биреүе өсөн һайлау участкалары тип билдәләргә.
Башҡортостан Хөкүмәтендә Эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтеү буйынса республика Советының “Башҡортостан Республикаһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты кредитлау мәсьәләләре” тигән темаға ултырышы булды.
— Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ошо көндәрҙә “Башҡортостан Республикаһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары өсөн административ кәртәләрҙе бөтөрөү буйынса саралар тураһында”ғы бик мөһим Указға ҡул ҡуйҙы, — тине Азамат Илембәтов. — Бәләкәй эшҡыуарлыҡ өсөн артыҡ административ кәртәләрҙе бөтөрөү мәсьәләһен системалы хәл итеү зарурлығы күптән өлгөрөп етте. Был ҡаршылыҡ дәүләт сәйәсәтенә халыҡтың ышанысын кәметә, эшҡыуарҙарҙы “күләгәлә” эшләүгә этәрә.
24 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мораҡ ауылына эш сәфәре барышында Күгәрсен һәм уға күрше райондарҙың халҡын ҡабул итте. Сара һөҙөмтәләре буйынса тейешле күрһәтмәләр бирелде, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
Ауыл биләмәһе депутаты Мораҡ – Побоище автомобиль юлының насарлығына зарланды. Депутат әйтеүенсә, юл Мораҙым тарлауығына илтә, йәй машиналар күп йөрөү арҡаһында район үҙәгенең “Көньяҡ” биҫтәһе туҙан эсендә ҡала. Рөстәм Хәмитов Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусинға мәсьәләне 2012 йылда хәл итергә ҡушты.
“Йылылыҡ селтәрҙәре” предприятиеһы хеҙмәткәре Башҡортостан Президентына Мораҡ ауылындағы йылылыҡ селтәрен һәм биологик таҙартыу ҡоролмаларын төҙөкләндереүҙе, “Йәштәр” биҫтәһенә канализация селтәре үткәреүҙе һорап мөрәжәғәт итте.
15 – 16 декабрҙә Өфөлә социаль туризм мәсьәләләре буйынса беренсе Бөтә Рәсәй форумы буласаҡ.
Тәҡдим Президент Рөстәм Хәмитов исеменә алдан уҡ килгәйне һәм республика башлығы уны хупланы, сөнки Башҡортостан – Рәсәй Федерацияһында ошо проектты ғәмәлгә ашырған берҙән-бер төбәк. Рәсәйҙең спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте буйынса федераль агентлығы етәксеһе урынбаҫары Дмитрий Михеев белдереүенсә, Башҡортостан бөтә талаптарға ла яуап биргән туристик продукт тәҡдим итә, уртаҡлашыр тәжрибәһе байтаҡ. Тупланған белемде артабан камиллаштырырға кәрәк.
Көҙҙөң ҡышҡа күсеү осоронда Плутон менән Венераның ҡушылыуы көтөлә. Ошоға бәйле, хис-тойғоларығыҙ тәрәнерәк һәм сағыуыраҡ булып китер, үҙегеҙҙе һәм башҡаларҙы нығыраҡ аңларһығыҙ. Профессиональ һәм шәхси тормошта хәлдәр ыңғай барыр. Финанс мәсьәләләренә килгәндә, был йәһәттән һәләтегеҙҙе тулыһынса ҡулланыу отошло. Аҙнаның тәүге яртыһы матди хәлегеҙҙе яҡшыртыу, көнкүреш кәрәк-яраҡтары һатып алыу өсөн ҡулай. Ошо осорҙа башланған мөхәббәт тарихы дауамлы һәм етди булыр, хатта һеҙҙең тормошҡа булған ҡарашығыҙҙы үҙгәртеүе ихтимал.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 24 Алға
Бит башына
Сократ әйткән, тиҙәр (ысын булһа): “Мин үҙемдең бер ни ҙә белмәгәнемде беләм”. Кем әйтһә лә, иллә шәп әйткән! Ә мине ҡыҙыҡһыныусан тәбиғәтем ҡайһы саҡта кеше түгел, эт инеп аҙашырлыҡ ҡарурмандарға юлыҡтыра.
Бына, мәҫәлән, илебеҙҙә “һайлау” тигән оло ғәләмәт ҡайтанан ҡалҡып сыҡҡас, ҡыҙыҡһынаһы иттем бит — теле-радио-интернет һәм медиа (гәзит-журналдар була уныһы) мәғлүмәттәрҙә халыҡ зыу килеп тикшергән “һуллыҡ-уңлыҡ”, йәғни, иң байҙарҙы ла йәнтәслим талаштырған “һулдар” менән “уңдар” кемдәр ул? Үҙемдең барлыҡ энциклопедик белемемде эшкә ектем (ә ул, кәм тигәндә, фәнни коммунизм фәненән “өслө” билдәһендә тамамлана), ул белемде бөгөнгө (ХХI быуат!) заман ҡалыптарына һалдым, һәммә яҡлап ентекләп тикшереп ҡараным, әммә... ни өсөн хәҙерге сәйәси партияларҙың береһе — “һул”, ә икенсеһе — “уң”? Үҙемдең уң ҡулымдың һулынан нисек айырылғанын яҡшы беләм, ә бына һин шуларҙы үлсәм ҡалыбы итеп алған партияларҙы айырып ҡара!


text:
Бәхет өсөн күп тә кәрәк түгел
22 марта 2014 йыл | Йәмғиәт
1944 йылдың йәмле яҙ айында Сәйетбаба
ауылында Ғәнифә менән Гәрәй Ғәзизовтар ғаиләһендә өс улдарынан һуң, ата-әсәһенә шатлыҡ-һөйөнөс өҫтәп, ҡыҙ бала донъяға ауаз һала. Әсәһе уны сәскәгә тиңләп Флүрә (ғәрәпсәнән Флүрә - сәскә тигәнде аңлата) тип исем ҡуша. Өс малай араһындағы берҙән-бер ҡыҙ ата-әсәһенә таяныс, ағайҙарына йыуаныс булып үҫә.
ауылында Ғәнифә менән Гәрәй Ғәзизовтар ғаиләһендә өс улдарынан һуң, ата-әсәһенә шатлыҡ-һөйөнөс өҫтәп, ҡыҙ бала донъяға ауаз һала. Әсәһе уны сәскәгә тиңләп Флүрә (ғәрәпсәнән Флүрә - сәскә тигәнде аңлата) тип исем ҡуша. Өс малай араһындағы берҙән-бер ҡыҙ ата-әсәһенә таяныс, ағайҙарына йыуаныс булып үҫә.
Беренсе уҡытыусым
22 марта 2014 йыл | Хаттар
Таһира Әхәт ҡыҙы Ғәлиәкбәрова "Ҡарағай мәктәбендә оҙаҡ йылдар эшләй. 1-се класҡа килгән күпме баланы уҡырға, яҙырға өйрәткән ул. Мин дә уҡытыусымдың һәр дәресен көтөп алам. Ул беҙҙе йырларға, бейергә лә, тәбиғәтте яратырға, ололарҙы хөрмәт итергә өйрәтә.
Дауаханаға ҡыҫҡартыу ҡағылмаһын
22 марта 2014 йыл | Хаттар
Еҙем-Ҡаранда элекке ауыл хакимиәте бинаһына реконструкция яһалғас, 2012 йыл аҙаҡтарында участка дауаханаһы бында күскәйне. Ул саҡта дауаланыусылар өсөн 15 стационар урын булдырыла. Көндөҙгө бүлектә йәнә 8 урын була.
Район буйлап сәйәхәт
22 марта 2014 йыл | Хаттар
Шәмбе көндәренең береһендә уҡытыусыларыбыҙ М.С.Муллағәлиева һәм Р.У.Тоҡомбәтов етәкселегендә районыбыҙ буйлап сәйәхәткә сыҡтыҡ.
Иң беренсе Красноусолға килгән зооциркҡа туҡталдыҡ. Унда дөйә, арыҫлан, айыу, маймыл һәм башҡа йәнлектәрҙе күрҙек.
Иң беренсе Красноусолға килгән зооциркҡа туҡталдыҡ. Унда дөйә, арыҫлан, айыу, маймыл һәм башҡа йәнлектәрҙе күрҙек.
Яуаплылыҡ тойоп эшләгәс…
22 марта 2014 йыл | Хаттар
Сәйетбаба - ҙур ауыл.
Почтальон Зөлфиә Муллағәле ҡыҙы Сираева ауылдың тап яртыһын хеҙмәтләндерә, ауылдаштарына гәзит-журналдар тарата.
Почтальон Зөлфиә Муллағәле ҡыҙы Сираева ауылдың тап яртыһын хеҙмәтләндерә, ауылдаштарына гәзит-журналдар тарата.