text:
Эштән биҙмәгәнгә уңыш үҙе килер
Ҙур йорттоң ихатаһында ауыл хужалығы техникаһына ла урын етерлек, 40 сутыйлап ерҙә йәшелсә-емеште, картуфты мул итеп сәсәләр, яҡында ғына һауын һыйыр фермалары урынлашҡан. «Хажин» крәҫтиән-фермер хужалығына был ғаиләнең йәш быуын ағзаһы - Байрас Байгилде улы Хажин етәкселек итә.
Дөрөҫөрәге, етәкселек итмәй, ә көндө төнгә ялғап мал ҡарай, хәҙер ҡул аҫтына ныҡлап ингән, хеҙмәттең татлы емешен татып өйрәнгән өлкән улын - ун дүрт йәшлек Азаматын үҙенән бер тотам ҡалдырмай. Һауынсылар Зифа Сөнәғәтова, Нәзифә Мөхәмәтғәлина эш шарттарынан ҡәнәғәттәр. Ауылдарҙа ҙур хужалыҡтарҙың ябылыуын, эш урындарының етешмәүен иҫәпкә алғанда, был да матур күрһәткес. Байрас Хажиндың ҡатыны Рәмзилә йыл әйләнәһенә етештерелгән продукцияны ҡалаға алып барып һата. Шәхси фермаға нигеҙ һалған Байгилде Хажин ауыл ветеринары, балаларының ныҡлы терәге. Зәйтүнә апай Хажина элекке колхоз һыйырҙарын һауып, мең ярым һум пенсия менән хаҡлы ялға сыҡҡан. Март айында ғына 62 йәшен тултырған уңған хужабикә ергә, фермаға, ағасын-башҡаһын юллау буйынса документтар артынан Белоретҡа тик үҙе йөрөй, киленен, улын, уларҙың дүрт балаһын да йөрәк-бауырына алып хәстәрләй.
Ҡайныһы һәм ҡәйнәһе, ғаиләһе, йәш фермерҙарҙың уңыш нигеҙе ҡайҙан, кемдән баш алыуы тураһында Рәмзиләнән дә матурыраҡ, тулыраҡ итеп һөйләп булмаҫ.
- Үҙем күрше генә Рысыҡай ауылында дүрт балалы Нәфисә һәм Рәйес Ғимрановтар ғаиләһендә тыуып үҫтем. Йәшләй генә, педагогия колледжында уҡып йөрөгәндә өйләнештек Байрас менән. Оҫта ҡуллы, хәстәрлекле, гелән матур уйлы әсәйем дә матур тәрбиә бирҙе. Шулай ҙа ҡәйнәм менән ҡайныма күпме генә рәхмәттәр әйтһәм дә, аҙ һымаҡ тойола, сөнки улар кеүек оло йөрәкле, тиң ҡарашлы, сабыр, аҡыллы, иҫ китмәле эшһөйәр кешеләр донъяла бик һирәктер. Ятһам да, торһам да, ғаиләмә именлек, ҡайныма, ҡәйнәмә һаулыҡ теләйем. Үҙҙәренең үрнәгендә улар мине ныҡышмал булырға, бер эштән дә ҡурҡмаҫҡа өйрәтте. Ҡәйнәм балаларымды ҡулымдан алып ҡарашты һәм ҡараша, аш-һыу бешереү, ысын хужабикәлек серҙәренә лә сабыр ғына өйрәттеләр. Шуға ла бер-бер артлы өс балаға ғүмер бирҙек. Хәҙер, Аллаға шөкөр, улыбыҙ Азамат атаһының ише булып бара: утын да яра, фермала мал тәрбиәләй, ҡар көрәй, мәктәптә лә тырышып уҡый, Интернет селтәрен дә өйрәнә, бер минут эшһеҙ тормай. Алтынсыла уҡыған ҡыҙыбыҙ Айзиләбеҙ бик нескә күңелле, күп нәмә менән ҡыҙыҡһына, өйҙә миңә эш ҡалдырмай, уға туғаны Айзирәк ярҙам итә, бәләкәсебеҙ - 4 йәшлек Розалинаны ҡараша.
Был ферманы ҡайным төҙөп, малды ла ҡәйнәм менән бергә үҙҙәре үрсетеп, әҙерләп бирҙе. Ошо иркен йортто ла улар һатып алды. Уларҙың шулай эскерһеҙ ярҙамына беҙ ҙә тырышлыҡ, хеҙмәт менән яуапларға атлығып торабыҙ. Ҡәйнәмдәр үҙҙәренә иркен, заманса матур итеп йорт һалды, йәштәргә биргеһеҙ матур донъя көтәләр. Бына бит, әле лә, ҡәйнәм иртә таңдан килә һалып, тәмле бишбармаҡ бешерҙе. Ҡул эштәре менән булыша, ҡулынан бәйләм төшмәй, йорто гөл кеүек. Үҙе нимә белә, миңә лә өйрәтә, аҡыллы кәңәштәр бирә, Аллаһы Тәғәләнең барлығына күндерә. Ҡәйнәм был тормошта күпте кисергән кеше, шуға ла ул кешеләрҙе аңлай, хәлдәренә инә белә, ҡоҙағый-ҡоҙалары менән дә матур мөнәсәбәттә. Беҙ уларҙы тәрән ихтирам итәбеҙ. Байрасым дәртләнеп эшләп йөрөй, ҡайным-ҡәйнәм өҙөлөп тора, балаларым эшкә өйрәнеп, ер кешеһе булып үҫеп килә, донъябыҙ теүәл, миңә яратҡан шөғөлөм - ырғаҡ менән бәйләүгә лә, оригами менән аҡҡоштар яһап ултырырға ла мөмкинлек бирәләр - ошонан да ҙурыраҡ бәхет булмайҙыр ул!
Өс бала әсәһе, ә ҡарап тороуға йәп-йәш Рәмзиләнең, ҡәйнәһе кеүек тыныс ҡына йылмайып, күңел иретерлек йомшаҡ тауыш менән үҙ тормошо хаҡында бәйән итеүен тыңла ла тыңла инде...
... Кеше яҙмыштары ҡатмарлы, тип йырҙа ғына йырланһа ине лә һуң. Байгилде ағай менән Зәйтүнә апайҙың яҙмыштарында ла төрлө һынауҙары, ҡырҡа бөгөлдәре лә, ғүмерлек юғалтыуҙары ла булған. Яҙмыштары бер аҙ аҙашыбыраҡ йөрөп, һуңлабыраҡ табышһалар ҙа, бала саҡтары бер һуҡмаҡта, бер мәктәптә үткән ике тырыш, ике сәмсел бынамын тигән тормош ҡоралар, дәртләнеп колхозда эшләйҙәр, ике ул, ике ҡыҙ тәрбиәләйҙәр. Ҡыҙҙары ла ғаиләле, матур тормош ҡороп, ауылдан ситтә йәшәйҙәр.
Бынан өс йыл элгәре ауылға етәрәк урында автомобиль аварияһына осрап, биш кеше бер юлы һәләк булғайны. Бәхетһеҙлеккә күрә, унда Хажиндарҙың өлкән улдары Инсаф, килендәре Әлфиә лә була...
«Нишләйһең, Аллаһы Тәғәләнең биргән һынауҙарын үтмәйенсә инеп булмай гүрҙәргә, тиҙәр бит. Ҡалған балаларҙы уйлап түҙҙек, һәр хәлдә тереләргә ауырлыҡ килмәһен тип, әсе йәш аша йәшәргә тырыштыҡ. Ошо балаларға бауыр баҫабыҙ, тик улар тип йәшәйбеҙ хәҙер. Аллам үҙе һаҡлаһын инде балаларҙы», - ти Зәйтүнә апай. Уның төпһөҙ, һағышлы күҙҙәре тик бер мәлгә йәшкәҙәп ала ла, болот артынан сыҡҡан ҡояштай, тағы йәнләнеп, балҡып китә.
Башын эйеп йәшәй торған заттан түгел Зәйтүнә апай. Ауыр ҡайғыны кисереү уға еңелдән булмай, ҡаты итеп ауырып та китә. Ирҙәрсә генә бала ҡайғыһын йөрәгенә йомһа ла, Байгилде ағайҙың да һаулығы ныҡ ҡаҡшай. Ә шулай ҙа бер нәмәгә ҡарамай йәшәргә кәрәк. Ана лаһа, атаһын, әсәһен бер юлы юғалтыуҙы ауыр кисергән ейәнсәрҙәре Айзирәккә 9 йәш тә тулып килә. Уны ла аяҡҡа баҫтырышырға, Байрасының балаларына ла, ҡыҙҙарына ла арҡа булырға кәрәк. Айзирәктәре атай урынына ҡалған Байрас ағаһын, әсәй итеп күргән Рәмзиләне ярты һүҙҙән аңлап тора, мәктәптә лә тырышып уҡый.
Ут күршеләре Олеся Бадалова Хажиндар тураһында фекерен яҙыуыбыҙҙы үтенеп һораны. «Килен булып төшөүемә 12 йыл, Рәмзилә һәм Байрас Хажиндар менән күрше булып йәшәүебеҙгә 4 йыл. Күрше хаҡының тәңре хаҡылай булыуын оло быуын һәм йәш быуын Хажиндар үрнәгендә күрәм һәм инанам. Улар кеүек ихлас кешеләр башҡаса юҡтыр, тип уйлайым. Ҡәйнәле-киленле икеһе лә аш-һыуға оҫта, әсәһе Нәфисә апайға оҡшап, Рәмзилә ҡул эшенә маһир, Байрастың ҡулында бөтә төр техника уйнап ҡына тора, Байгилде ағай тырыш, ярҙамсыл. Беҙҙе тәүге көндән шефҡа алғандай булдылар: аш-һыулы өҫтәлдәре лә һәр саҡ уртаҡ, көнкүрештә хужалыҡ ярҙамынан да ҡалдырмайҙар, матур кәңәш бирәләр. Сабырлыҡтарына хайран ҡалам, балаларына тыныс ҡына, йомшаҡ ҡына тәрбиә биреүҙәренә иҫ китә. Беҙҙең сер ҙә, йомош та, хәсрәт тә һыя уларҙың киң күңеленә, шуға рәхмәтлемен яҙмышыма. Йәш Хажиндарҙың тормош көтөүенә ҡарап атай-әсәй һабағының ни ҡәҙәр көслө булыуына инанам».
Шатлыҡта ла, уңышта ла, тормош һынауҙарын үткәндә лә уҡмашып, бер-береһен тартып-күтәрмәләп, хеҙмәттең тәмен белеп йәшәй белгәндәр генә матур тормошобоҙҙоң йәмен күрә, уға үҙҙәренсә генә буяуҙар өҫтәп, тағы ла байытып-сағыуландырып ебәрә ала. Үткәл ауылында йәшәгән Хажиндар ғаиләһе бына шундайҙарҙан.
Зилә Абзалова.
Һүрәттә: Хажиндар ғаиләһе.


c: text/html

text:
«Башнефть»тең нефть һәм газ табыу буйынса вице-президенты – Александр Дашевский
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең нефть һәм газ табыу буйынса вице-президенты итеп элек «Роснефть» нефть компанияһының ярҙамсы йәмғиәте — «Ванкорнефть» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры вазифаһын биләгән Александр Дашевский тәғәйенләнде. 2005 — 2008 йылдарҙа Александр Дашевский «Роснефть» нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте департаменты директоры вазифаһында эшләгән.
«Башнефть»тең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Александр Дашевский нефть һәм газ табыуҙы, нефть табыуҙы производство-техник тәьмин итеүҙе, шулай уҡ геологик эҙләнеүҙәр эштәрен һәм нефть ятҡылыҡтарын эшкәртеүҙе етәкләйәсәк.
— БашТЭК предприятиелары комплексын артабан үҫтереү һөҙөмтәле эшләүсе вертикаль берләшкән структура булдырыуға бәйләнгән, — ти «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Виктор Хорошавцев. — Бының өсөн беҙ предприятиелар коллективы тарафынан тупланған тәжрибәне файҙаланыу ғына түгел, илдең нефть тармағының иң яҡшы кадрҙарын йәлеп итәбеҙ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Салауат” кооперативы 1-се торлаҡ-төҙөлөш кооперативы нигеҙендә 2000 йылда ойошторолған. Бөгөн берләшмәнең ҡанаты аҫтына 41 йорт (130 000 квадрат метрлы майҙан) һыйынған. Тотош ҡала буйынса һибелһә лә, уларҙа һәр саҡ тәртип һәм таҙалыҡ.
“Салауат” торлаҡ кооперативы идараһы рәйесе Татьяна Смирнова билдәләүенсә, ҡатын-ҡыҙ – тыумыштан хужабикә, шуға күрә лә уға психолог булырға кәрәк. Уңғандар өйөн нисек итеп гөл баҡсаһына әйләндерергә белә. Шәхсән ул да был тәңгәлдә бер ниндәй ҙә ауырлыҡ күрмәй, киреһенсә, вазифаһын бик яратып башҡара. Уйлап ҡараһаң, Татьяна Смирнова йылы урынға килеп ултырмаған. Ошо эште ҡабул итеп алғанда, алда әллә күпме мәшәҡәт көткәнен белдеме икән?! Юҡтыр... Йорттарҙың күбеһе “хрущевка” – өҫкө ҡатта йәшәгәндәргә ҡыйыҡтан һыу тамсылай ғына түгел, ә шарлауыҡтай аға, йылытыу һәм һыу торбалары сереп тишелгән, стенанан штукатурка ҡойолоп тора...


text:
Бөгөн дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте
Бөгөн дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте.
Илдең именлеген һәм үҫешен тәьмин иткән тармаҡтар күп, уларҙың һәммәһе лә төп урынға хеҙмәт кешеһен ҡуя. Республика хаҡына һәм үҙ маҡсатына тоғро ватандаштарыбыҙҙың бер төркөмөнә бөгөн дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Башҡортостандың юғары Дәүләт наградаларын тапшырып Республика башлығы хакимиәте етәксеһе Владимир Нагорный “Һәр ҡайһыбыҙҙың үҙ һөнәре бар, әммә барыбыҙҙы бергә тыуған республика, уның уңышына арналған хеҙмәт берләштерә”, — тип билдәләне. Тракторсы, нефтсе, табип, мәҙәниәт өлкәһе белгесе, уҡытыусы, тренер, профессор, артист. Фиҙаҡәр хеҙмәтенә юғары баһа алған 64 ватандашыбыҙ хөрмәтенә бөгөн тәбрик һәм дан һүҙҙәре яңғыраны.
Хәбәрҙәр
Июндә ял көндәре
Июндә республика халҡын 12 июндә — Рәсәй көнөн һәм 15-дә Ураҙа байрамын билдәләү уңайынан оҙайлы ялдар көтә.Рәсәй көнө шишәмбегә тура килә. Шуға күрә шәмбе 9 июндәге ял көнө дүшәмбе 11 июнгә күсерелә. Башҡортостан халҡын Ураҙа байрамы көтә, быйыл ул йомаға, 15 июнгә, тура килә. Республика хөкүмәте...
Тылда яуҙа кеүек
Башҡортостанда тыл хеҙмәтсәндәре исемдәрен мәңгелләштерәләр. Республика ирекмәндәре “Тылда яуҙа кеүек” тигән китап өҫтөндә эшләй. Унда Еңеү өсөн фронтта түгел, ә яланда, урманда, завод-фабрикаларҙа тир түккәндәр хаҡында иҫтәлектәр туплана. Әле 15 райондан 60 кешегә бәйле мәғлүмәт йыйылған....
Айсинә Зиндусова эше буйынса суд ултырышы йәнә ике көнгә кисектерелде
11-се майҙа ҡабул ителгән ҡарарға ярашлы, ултырыш бөгөн булырға тейеш ине. Әммә, яуап тотоусы яҡ – Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм 3-сө бала табыу йорто вәкилдәре эш менән ентекләп танышмауға һылтанып, суд ултырышын 25 майға күсереүҙе һораны. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2015-се йылда Мәләүез ҡалаһында...
Янғын сәбәптәре күп осраҡта кешеләрҙең яуапһыҙлығына бәйле
Шуға күрә, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙең эҙемтәләре менән көрәшер алдынан уны иҫкәртеү эшен камиллаштырырға кәрәк. Был хаҡта бөгөн парламентта үткән түңәрәк өҫтәл ултырышында әйтелде
Башҡортостандың көнъяғында янғындар сығыуы ихтимал
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Хәйбулла районында ут сығыу буйынса 5 класс хәүеф тураһында хәбәр итте. Ҡотҡарыусылар был көндәрҙә халыҡҡа асыҡ һауала ут яҡмаҫҡа, янғын таратырҙай сығанаҡтарҙы ҡарауһыҙ ҡалдырмаҫҡа кәңәш итә. Утты тиҙ арала һүндерергә өмөт булмағанда ярҙам саҡырырға кәрәк....
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Николас Мадуро ҡайтанан Венесуэла президенты итеп һайланды. Һайлау йомғаҡтары буйынса, уның өсөн халыҡтың 68 проценты тауыш биргән. Америка һәм тағы ла бер-нисә дәүләт тауыш биреү йомғаҡтарын танымауҙары тураһында белдерҙе. Аҡ йорт 18 май илдә хакимлыҡ итеүсе фирҡәнең бер-нисә ағзаһына ҡарата...
Бер литр һыу күпме тора?
Өфөнөң Черниковка урамындағы күп ҡатлы йортта йәшәүселәр хатта һыуҙы ла һатып алырға ризалар. Милексе ҡаҙанлыҡты 50 миллион һумға һатырға ҡуйған. Яҡынса мең ярым кеше хәҙер һыуыҡ һыу биреү туҡталыуынан ҡурҡып йәшәй. Өфөнөң Черниковка урамындағы 51 –се йортта йәшәүселәр эҫе һыу...
Рәсәйҙә беренсе июлдән акциздарға хаҡ төшөүе ихтимал
Был турала ҡарар яғыулыҡ-энергетика комплексы өсөн яуап биргән вице-премьер Дмитрий Козак үткәргән кәңәшмәлә ҡабул ителгән. Бензиндың бер тоннаһына акциздар 3 мең һумға арзанайыр, тип көтөлә. Яғыулыҡтың бер литры уртаса 2 һум 20 тингә кәмейәсәк. Һуңғы аҙнала ғына Башҡортостанда бензинға бер-...
Башҡортостан Рәсәйҙә инвесторҙарға уңайлы шарттар тыуҙырған алдынғы төбәк
Республика, төбәк иҡтисадына финанс ағымдар бүлергә ниәтләгән компанияларға айырым ташламалар яһаясаҡ. Был турала төбәк етәксеһе Рөстәм Хәмитов Өфөлә “Нефть. Газ. Химия” конгрессының пленар ултрышында белдерҙе. Республика башлығы әйтеүенсә, Башҡортостан биләмәһендәге быға тиклем Рәсәйҙә...
Башҡортостан Рәсәй-Ҡазағстан хеҙмәттәшлегенә тос өлөш индергән төбәктәрҙең береһе
Был хаҡта Өфөлә Павлодар өлкәһе делегацияһы менән осрашыуҙа әйтелде. Республика башлығы билдәләүенсә, төбәк-ара хеҙмәттәшлек өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылған. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы, машиналар эшләү, ауыл хужалығы, мәғариф һәм мәҙәниәт хеҙмәттәшлектең төп...
Инвалидтар өсөн уңайлы шарттар
Республика балалар клиник дауаханаһы менән башҡаланың 17-се клиник дауаханаһында мөмкинлеге сиклеләр өсөн тулыһынса уңайлы шарттар булдырыласаҡ. Төбәк башлығы ҡарары менән был маҡсатта бюджеттан 500 мең һум аҡса бүленә. Хәрәкәте сикле граждандарға һаулыҡ һаҡлау һәм транспорт хеҙмәттәрен...
Өфөлә “Иғтибар, балалар” операцияһы башланды
Юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһынан алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, йыл башынан республика юлдарында балалар ҡатнашлығында 61 авария теркәлгән. Уларҙа бер баланың ғүмере өҙөлгән, 63-сө йәрәхәтләнгән. Юл инспекторҙары водителдәрҙе иғтибарлы булырға, мәктәптәр, балалар баҡсалары янында...
Башҡортостанда балалар баҡсалары төҙөүгә 1 млрд 300 млн һум йүнәлтеләсәк
Был хаҡта республика башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.2020 йылға тиклем төрлө район һәм ҡалаларҙа 2 мең биш йөҙ урынлыҡ мәктәпкәсә учреждениелар төҙөләсәк. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Башҡортостанда ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу, уның матди хәлен яҡшыртыу буйынса эҙмә-э:лекле саралар күрелә....
Иғтибар үҙәгендә май указдары
Рәсәй президентының май указдарын тормошҡа ашырыу ил иҡтисады үҫешенә етди этәргес бирәсәк, халыҡтың йәшәү шарттарында ыңғай сағылыш табасаҡ. Был хаҡта “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһенең Юғары һәм Генераль советтарының берләштерелгән ултырышында Хөкүмәт рәйесе Дмитрий Медведев белдерҙе. Ултырышта...
"Ғаилә" үҙәктәрендә ғаилә медиаторҙары эшләй башланы
Башҡортостандың "Ғаилә" республика ресурс үҙәктәрендә бушлай ғаилә медиаторҙары эшләй башланы. Уларға ир менән ҡатын, ата-әсә менән балалар араһында аңлашылмаусанлыҡтар килеп тыуған саҡта мөрәжәғәт итәләр. Белгестәр бер-береңде аңларға, дуҫлыҡ мөнәсәбәттәре булдырырға, ғаиләне һаҡлап ҡалырға ярҙам...
Күп балалы ғаиләләргә дәүләт ярҙамы
Быйылдан күп балалы ғаиләләрҙән беренсе синыфҡа барған уҡыусылар дәүләттән ярҙам аласаҡ. Республика башлығы Рөстәм Хәмитовтың был тәҡдиме хәҙер законлаштырыла. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай закон проектын киләһе ултырышта ҡабул итәсәк. Был хаҡта бөгөн президиум ултырышында әйтелде.
Башҡортостан тарихында мөһим ваҡиға
3 йыл элек Башҡортостан етәкселеге Башнефть компанияһының яңы инвестиция проекттарын өҫтөнлөклөләр рәтенә индергәйне. Уларҙың береһе Өфөоргсинтез заводында изопропилбензол етештереү линияһын камиллаштырыуға ҡайтып ҡалды. Бөгөн яңы сәнәғәт беренсе продукция бирә башланы. Уның эшмәкәрлеге менән...
Халыҡ һаулығы көндәре
Сәләмәтлегеңде хәстәрләүҙе үҙ ҡулыңа ал. Республикала бишенсе йыл рәттән “Халыҡ һаулығы көндәре” ойошторолдо. Табиптар ауырыуҙарға сир-сырхауҙан арынырға ярҙам итеп һаулыҡты даими нығытыуҙы артабан ғәҙәткә индерергә өндәй. Акция барышында Республика кардиология диспансеры табиптары яңы йөрәк...
Матур ғаилә –ил күрке
Дим районында “Матур ғаилә –ил күрке” тип аталған сара үтте. Саф башҡорт ғаиләләрен бер урынға йыйған байрам беренсегә уҙғарылды. Орион ижад йортонда сара башҡорт тарихын быуындан быуынға тапшыра килгән ҡурай моңо менән башланды. Дим районы башҡорттары ҡоролтайы һәм ата-әсәләр комитеты менән...
Ауыл хужалығы министрлығында сираттағы йәрминкә үтте
Унда ҡала халҡы фермерҙарҙың, крәҫтиән хужалыҡтарының тауарҙарын һатып алала. Йәрминкә кәштәләрендә һөт, ит ризыҡары, төрлө ярымфабрикаттар, консерваланған бәшмәктәр. Министрлыҡ янындағы ауыл хужалығын консультациялау үҙәге республикалағы бөтә хужалыҡтарҙың да уңышлы эшләүен тәьмин итеү өсөн...
Яуаплы ҡараш йәки инвестициялар әһәмиәте
Рәсәй иҡтисадында Башҡортостандың әһәмиәте арта. Илдең сәнәғәт ҡеүәтен арттырыуға, инвестициялар йәлеп итеүгә беҙҙең республика тос өлөш индерә. Һуңғы йылдарҙа инвестициялар йәлеп итеү буйынса Башҡортостан илдә алдынғы урындарға сыҡты. Инвесторҙар аҡса һалыу өсөн төрлө тармаҡтарҙы һайлай. Йылайыр...
Ҡытай-Башҡортостан: хеҙмәттәшлек яңы кимәлгә сыға
Рәсәйҙең стратегик партнеры булған Ҡытай менән Башҡортостан илдә тәүгеләрҙән булып хеҙмәттәшлек ептәрен булдырған төбәктәрҙең береһе. Республика башлығы был мөнәсәбәттәргә етди этәргес бирҙе. Волга буйы федераль округының ,,Волга-Янцзы,, проекты сиктәрендә Ҡытай виләйәттәре һәм Рәсәй...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Американың йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм хатта айырым киң мәғлүмәт саралары Ҡушма Штаттарҙа Трамтың твиттарына бәйле хәбәрҙәргә бик күп иғтибар булыуға борсолоу белдергән. Икенсе урында-Рәсәйгә ҡарата нәфрәт. Радио, телевидениела, матбуғатта илдең эске етди мәсьәләләре тураһында бер һүҙ ҙә юҡ....
Башҡортостан йорттарҙы сафҡа индереү буйынса икенсе урынға сыҡты
Башҡортостан йорттарҙы сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округтары төбәктәре араһында икенсе урынға сыҡты. Статистика мәғлүмәттәренә ҡарағанда, бөтә төр финанслау сығанаҡтары иҫәбенә һуңғы 4 айҙа 500 мең квадрат метр майҙанлыҡ 5 мең 541 фатир файҙаланыуға тапшырылған. Башҡортостанда бер мең...
Нуриман районында көслө ел ҡоторған
Ҡойон Павловкалағы бер келәттең түбәһен осорған. Һәләк булыусылар һәм зыян күреселәр юҡ. Әле төҙөкләндереү эштәре бара. Синоптиктар бөгөн дә Башҡортостанда көслө дауыллы ел иҫеүе хаҡында иҫкәртә. Йәшенле ямғыр яуыуы ла ихтимал.
Тәбиғәт тағы көйһөҙләнә
Ял көндәрендә һауа торошо Башҡортостан халҡын көтөлмәгән хәлдә ҡалдырҙы. Республиканың күп кенә райондарында боҙ борсаҡ яуҙы. Өфөнөң Дим районында йәшәүселәр борсаҡ ҡатыш ямғыр яуған мәлде видеоға төшөргән. Бындай хәл Авдон ҡасабаһында ла күҙәтелгән. Әйткәндәй, боҙборсаҡтар Ғафури районындағы...
Байрамдарҙа нисек ял итәбеҙ?
Июндә республика халҡын 12 июндә — Рәсәй көнөн һәм 15-дә Ураҙа байрамын билдәләү уңайынан оҙайлы ялдар көтә. Рәсәй көнө шишәмбегә тура килә. Шуға күрә шәмбе 9 июндәге ял көнө дүшәмбе 11 июнгә күсерелә. Башҡортостан халҡын Ураҙа байрамы көтә, быйыл ул йомаға, 15 июнгә, тура килә. Республика хөкүмәте...
Башҡорт дәүләт академия драма театры алдағы миҙгелдә үҙ сәхнәһендә сығыш яһамаясаҡ
Тарихи бинала реконстукция эштәре башлана. Театрҙың 100 йыллығына ул тулыһынса яңырырға тейеш. Актерҙар киләһе миҙгелдә Өфөнөң башҡа театр сәхнәләрендә уйнаясаҡ. Төҙөкләндереү эштәре сентябрь айында башлана, театрҙа тауыш һәм яҡтылыҡ тулыһынса яңырасаҡ, ултырғыстар алмаштырыла, шулай уҡ бинаның...
Рөстәм Хәмитов Юрий Гагарин кубогына республика олимпиадаһында еңеүселәрҙе тәбрикләне
Етенсе йыл рәттән уҙғарылған сарала быйыл 120 меңдән ашыу мәктәп уҡыусыһы ҡатнашҡан. Ә абсолют еңеүселәр араһында 7 кеше. Әлегә самолёт менән уйнаһа ла, Маркел Шәйхетдиновтың иң ҙур хыялы ракетала йыһанға осоу. 1-се класста тәүге космонавт Юрий Гагарин тураһында белгәс тә, ул был теләк менән яна...
Республикала эш урындарында, шул иҫәптән сәнәғәттә һәләк булыусылар күпкә кәмегән
Бөгөн Башҡортостан хөкүмәтендә хеҙмәтте һаҡлау буйынса ведомство-ара комиссияның сираттағы ултырышы үтте. Унда ойошмаларҙа йәрәхәттәр алыу, предприятиеларҙа теркәлгән авариялар, хеҙмәткәрҙәрҙең сирләүе, эшселәргә уңайлы шарттар тыуҙырыу һәм килеп тыуған проблемаларҙы хәл итеү мәсьәләләре ҡаралды.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Бәхет һумдарҙа үлсәнмәһә лә...28-10-2016, 04:37 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға
Эш аҡсала түгел, тип иҫбатларға тырышалар икән, тимәк – эш аҡсала, тигән берәү. Ысынлап та шулайҙыр: ил иҡтисадын үҫтереүгә төп йоғонтоно хеҙмәт хаҡының ҙурлығы яһай – аҡсаһы мул кеше тауарҙы ла күп һатып ала, ә ихтыяждың артыуы сәнәғәттең йылдам алға барыуына булышлыҡ итә.
Беҙ хаҡтар артыуына һәм аҡсалата килемдәрҙең, киреһенсә, кәмей барыуына күнектек тә шикелле. Иҡтисади көрсөк тиҙәр бит, ни эшләйһең. Ләкин, тикшерә башлаһаң, барыһы ла насар түгел икән.
“Росстат” мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2016 йылдың беренсе яртыһында илдәге уртаса эш хаҡы уҙған йылдың шул уҡ осоро менән сағыштырғанда 7,8 процентҡа артҡан һәм айына 35 707 һум тәшкил иткән. Был күрһәткес хатта инфляцияны ла уҙып киткән – уныһы 2016 йылдың июнендә 7,5 процент булғайны. Статистиканы артыҡ күпертеүҙә ғәйепләргә ашыҡмағыҙ, һеҙ эшләгән урында хеҙмәт хаҡы был һандан түбәнерәк икән, бөтә тармаҡтарҙа ла улай түгел бит. Хәйер, быға ышаныу өсөн ошо мәҡәләләге таблицаға күҙ һалыу ҙа етә.
Башҡортостанда быйылғы августа халыҡтың уртаса аҡсалата килеме 30 мең һумдан ашыуыраҡ булған. Ғинуар айында ул 20 мең 700 һум ине. Бында йәйге сезонлы эштәр ҙә (нигеҙҙә төҙөлөштә) йоғонто яһағандыр. Республиканың иҡтисад министры Сергей Новиков 24 октябрҙә булған Хөкүмәт кәңәшмәһендә белдереүенсә, быйылғы тәүге ярты йыллыҡта уртаса номиналь айлыҡ эш хаҡы уҙған йылдың шул уҡ осоро менән сағыштырғанда 6,9 процентҡа артҡан. Бер кемгә лә сер түгел: һүҙ номиналь эш хаҡы тураһында бара (реаль эш хаҡының нисбәте тураһында гәзитебеҙҙең 25 октябрь һанында яҙылғайны). Төбәктәр буйынса ҡарай башлаһаҡ, йән башына алынған иң ҙур аҡсалата килемдең Архангельск өлкәһендә урынлашҡан Ненец автономиялы округында булыуын күрербеҙ: унда был күрһәткес 71 мең һум тәшкил итә, артабан – Төмән өлкәһендәге Ямал-Ненец автономиялы округы (63 мең һум), Мәскәү ҡалаһы (59 567 һум), Санкт-Петербург ҡалаһы (39 мең 800 һум). Башҡортостанда ул үткән йыл йомғаҡтары буйынса 27 814 һум булды. Күрһәтелгән тәүге субъекттарҙа йән башына аҡсалата килемдең юғарыраҡ булыуы уларҙа эш хаҡы ҙур булған нефть һәм газ тармаҡтарының өҫтөнлөк итеүе менән генә түгел, ә йәшәү минимумы буйынса айырма менән дә аңлатыла: Башҡортостанда ул күрһәткес 8 мең 623 һум булһа, Ненец автономиялы округында 18 мең һумдан ашып китә. Уның шулай булыуына, тәбиғи, был төньяҡ төбәктәрҙә һауа шарттарының үтә ҡырыҫ булыуы, уларҙан алыҫта урынлашҡан үҙәккә барыу йәки ресурстар ташыу өсөн транспорт сығымдарының ҙурлығы төп йоғонто яһай.
Үҫеш буйынса иң ҙур күрһәткес – балыҡ тотоуҙа һәм үрсетеүҙә. Был тармаҡтарҙа уртаса эш хаҡы 20 процентҡа артты һәм 54 мең һумға етте. Ундай артым башҡа тармаҡтар менән сағыштырғанда ике тапҡырға ҙурыраҡ.
– Ошондай йылдам үҫештең үҙ нигеҙе бар, –- ти “Росрыболовство” вәкиле. – Һыуҙағы биологик ресурстарҙы аулау буйынса һуңғы 15 йылдағы рекорд ҡуйылды – 4 миллион 400 мең тонна балыҡ һәм башҡа диңгеҙ байлыҡтары тотолдо. Былтырғы йомғаҡтарға ҡарағанда, тармаҡ предприятиеларының эш күләме 267 миллиард һум тәшкил иткән, был иһә 2014 йыл менән сағыштырғанда 60 процентҡа ҙурыраҡ. Балыҡсы компанияларҙың табышы өс тапҡырға артты – 67 миллиард һум булды.
Ә балыҡ тотоу предприятиелары, тәбиғи, табыштың бер өлөшөн эш хаҡын арттырыуға йүнәлтә, сөнки был тармаҡта хеҙмәт шарттары еңелдән түгел.
Күсемһеҙ мөлкәт менән эш итеүсе һәм хеҙмәтләндереү өлкәһендә белгестәрҙең хеҙмәт хаҡы ла артты – улар айына уртаса 42 мең һум ала, был элеккеһенән 11 процентҡа күберәк тигәнде аңлата.
Эш хаҡының иң йылдам үҫеше ни өсөндөр беҙҙе ашатып-эсереп тороусы аграр өлкәгә түгел, ә ҡаҙылма байлыҡ сығарыусыларға ҡарай. “Был тармаҡта, балыҡ тотоу эшендәге кеүек үк, тәбиғәт рентаһының роле ҙур. Шуға күрә хеҙмәт хаҡының ҙур булыуы – унда ла законлы күренеш”, – ти иҡтисад фәндәре докторы Леонид Холод. Тәбиғәт рентаһы итеп бында әле эшкәртелеүсе айырым ятҡылыҡтарҙың өҫтәрәк урынлашҡан һәм еңелерәк сығарылған ҡатламдарға эйә булыуы, үҙҡиммәтенең түбәнлеге арҡаһында руда йәки нефттең башҡа ятҡылыҡтар менән сағыштырғанда конкуренцияһы көслөрәк булыуы һәм башҡа өҫтөнлөктәре күҙ уңында тотола. Был иһә, үҙ сиратында, табыш алыуҙы арттырыуға, эш хаҡын күтәреүгә лә туранан-тура йоғонто яһай. Ләкин ике-өс тиҫтә йыл үтеүгә бындай һәйбәт ятҡылыҡты эшкәртеү тамамлана, ҡалған ятҡылыҡтарҙың бындай өҫтөнлөктәре булмауы ла ихтимал.
Финанс даирәһендә эшләүселәрҙең хеҙмәт хаҡы унан да юғарыраҡ – айына 75 мең һум, үҫеш бер йыл эсендә 14 процент тәшкил итте.
Шулай ҙа беҙҙең илдә аҡсаны көрәп алған тармаҡ – углеводородтар эшкәртеү. Быйылғы июндә нефть продукттары етештереүселәрҙә уртаса эш хаҡы 85 мең һум тәшкил итте. Ә бит бер йыл эсендә ул 10 процентҡа кәмене. Һәм... барыбер башҡаларҙан юғарыраҡ булыуын дауам итә.
Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль хеҙмәтләндереү өлкәләрен һайлаған кешеләр хеҙмәт хаҡының ҙур булыуы менән элек-электән маҡтана алманы. Табиптар һәм социаль хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы айына 29 мең һум ғына булыуы бер хәл, уларҙың был күрһәткесенең үҫеше лә ҙур түгел – биш процент ҡына. Мәғарифта та шул уҡ хәл.
– Табиптар һәм уҡытыусыларҙың эш хаҡын улар йәшәгән төбәктәге уртаса кимәлдән дә түбәнерәк итмәү бурысы ҡуйылғайны, – ти Леонид Холод. – Әммә төбәктәрҙең быға аҡсаһы юҡ. Был хәл ҡаҙнаның система булараҡ үҙенсәлеген күрһәтә. Консолидациялы ҡаҙнаның өстән бер өлөшө оборона сығымдарына һәм хоҡуҡ һаҡлау эшмәкәрлегенә бүленә. Мәғариф һәм медицина әлегә ундай ҙур “ҡалъя”ға өмөт итә алмай.
Был ике тармаҡ бөгөн эш хаҡы кимәле буйынса күмәртәләп һәм ваҡлап һатыу сауҙаһына тиңләшә – уларҙа ла был күрһәткес 29 мең һум ғына. Дөрөҫ, һатыусылар быйыл 9,2 процентҡа күберәк ала башланы. Ҡунаҡхана һәм ресторан селтәрендә уртаса хеҙмәт хаҡы тағы ла түбәнерәк – 21 мең һум, быйыл 7,2 процентҡа ғына күтәрелде. Журналистарҙың хеҙмәт хаҡы, уларҙың ҡайҙа – дәүләт йәки хосуси баҫмаларҙамы, телевидение йәки баҫма нәшерҙәме, электрон сараламы, федераль йәки төбәк ойошмаһындамы – эшләүенә ҡарап бер-береһенән ныҡ ҡына айырыла. Рәсәйҙәге хосуси баҫмаларҙа ул уртаса 30 мең һумдан алып 45 мең һумғаса тирбәлә. Дәүләткә ҡараған баҫмаларҙағы эш хаҡы мәҙәниәт өлкәһендәге хеҙмәткәрҙәр менән бер баҫҡысҡа ҡуйылған шуға уны ҙур тип булмай. Мәскәү ҡалаһындағы гәзит-журналдарҙа был күрһәткес сағыштырмаса юғарыраҡ һәм төбәктәрҙән уларға эшкә барырға ынтылыусылар күп. Кадрҙар өсөн иң ҙур конкуренция, әйтеүҙәренсә – федераль телевидение каналдарында.
Шулай итеп, рейтингтың иң түбәнге баҫҡысына яҡынлайбыҙ: иң аҙ аҡса ҡалған барлыҡ тармаҡтарҙы ашатып тороусы ауыл халҡында, шулай уҡ һунарсылыҡта һәм урман хужалығында (“Росстат” ниңәлер был өс тармаҡты берләштереп ала). Тегеү предприятиеларында тир түгеүселәрҙеке лә бик түбән.
– Элек урман хужалығында төрлө премиялар, өҫтәп түләүҙәр ҙә бар ине, хәҙер ундай бер нәмә лә юҡ, – ти Урман һәм тәбиғәттән файҙаланыу иҡтисады үҙәгенең генераль директоры Николай Петрунин. – Әйткәндәй, урман сәнәғәте комплекстарында, бигерәк тә целлюлоза-ҡағыҙ предприятиеларында эш хаҡы юғарыраҡ. Иң аҙ оклад – урман белгестәренеке, сөнки ҡаҙнанан алалар. Шуға тағы ла торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың үҙ хеҙмәте өсөн түләүҙе даими күтәрә барыуын да иҫләһәк, беҙҙәге эш хаҡы фондының аҙая барыу сәбәбе аңлашылыр. Тармаҡ барлыҡ ихтыяждың 50-60 проценты кимәлендә генә финанслана, субсидия алмайбыҙ.
Ауыл хужалығындағы эш хаҡының артта һөйрәлеүенә күнегеп тә бөткәнбеҙ – ул йылдар буйы дауам итә бит. Ә бит 2014 йылда (тағы ла яңыраҡ мәғлүмәт статистикала ни өсөндөр юҡ) был тармаҡта хеҙмәт етештереүсәнлеге унан алдағы йыл менән сағыштырғанда 3,3 процентҡа күтәрелде. Аграр өлкәнән әллә ни саҡлы юғарыраҡ эш хаҡы алыусы ҡаҙылма байлыҡ сығарыу тармағында, мәҫәлән, шул уҡ осорҙа хеҙмәт етештереүсәнлеге 2,7 процентҡа ғына артты. Бында инде “икмәк үҫтереүселәргә хөрмәт һәм дан!” тип әйтәһе генә ҡала.


text:
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
18 мая 2013 йыл | Сәйәсәт
Районда
* Бөгөн районда экологик өмә уҙғарыла. Унда "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының йәштәр аймағы һәм Йәштәр советы әүҙем ҡатнаша. Төлкәҫ йылғаһы йырҙаһын таҙартыу төп бурыстарҙың береһе булып тора.
* 22 майҙа Красноусолдағы "Әкиәт” балалар баҡсаһында мәктәпкәсә йәштәге балалар араһында шиғыр һөйләүселәр конкурсы үтә.
* Красноусолда мәктәпкәсә йәштәге белем биреү учреждениелары араһында "Балалар баҡсаһында хәүефһеҙлек проекты эшмәкәрлеге” тигән конкурс үтте. Унда "Миләшкәй” балалар баҡсаһының өлкән тәрбиәсеһе Е.В.Алексеенконың проекты иң уңышлыһы тип табылды.
* Бөгөн районда экологик өмә уҙғарыла. Унда "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының йәштәр аймағы һәм Йәштәр советы әүҙем ҡатнаша. Төлкәҫ йылғаһы йырҙаһын таҙартыу төп бурыстарҙың береһе булып тора.
* 22 майҙа Красноусолдағы "Әкиәт” балалар баҡсаһында мәктәпкәсә йәштәге балалар араһында шиғыр һөйләүселәр конкурсы үтә.
* Красноусолда мәктәпкәсә йәштәге белем биреү учреждениелары араһында "Балалар баҡсаһында хәүефһеҙлек проекты эшмәкәрлеге” тигән конкурс үтте. Унда "Миләшкәй” балалар баҡсаһының өлкән тәрбиәсеһе Е.В.Алексеенконың проекты иң уңышлыһы тип табылды.
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
11 мая 2013 йыл | Сәйәсәт
Районда
* Бөгөн "Еҙем” физкультура-һауыҡтырыу комплексында Бөйөк Еңеү көнөнә арнап беренсе тапҡыр йөҙөү буйынса ярыш үтә. Ярыш ике төркөмдә, мәктәп уҡыусылары араһында - 25, өлкәндәр араһында 50 метр араға уҙғарыла. Ярыш 11.00 сәғәттә башлана.
* Бөгөн "Еҙем” физкультура-һауыҡтырыу комплексында Бөйөк Еңеү көнөнә арнап беренсе тапҡыр йөҙөү буйынса ярыш үтә. Ярыш ике төркөмдә, мәктәп уҡыусылары араһында - 25, өлкәндәр араһында 50 метр араға уҙғарыла. Ярыш 11.00 сәғәттә башлана.
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
04 мая 2013 йыл | Сәйәсәт
Районда
* Ямғырҙар сәсеү эштәрен ныҡлы тотҡарлай. Әлегә "Ағиҙел”, "Урожай” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, "Шишмә” фермер хужалығы (М.Латипов) игенселәре генә сәсеүгә төшкәйне. Дым ҡаплатыу, ужымды өҫтәмә аҙыҡландырыу эштәре теүәлләнеү алдында. Көндәр аяҙ торһа, бөгөн-иртәгә бөтә хужалыҡтар ҙа дәррәү баҫыуға сығасаҡ.
* Ямғырҙар сәсеү эштәрен ныҡлы тотҡарлай. Әлегә "Ағиҙел”, "Урожай” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, "Шишмә” фермер хужалығы (М.Латипов) игенселәре генә сәсеүгә төшкәйне. Дым ҡаплатыу, ужымды өҫтәмә аҙыҡландырыу эштәре теүәлләнеү алдында. Көндәр аяҙ торһа, бөгөн-иртәгә бөтә хужалыҡтар ҙа дәррәү баҫыуға сығасаҡ.
Япония килешеүгә өмөт итә
30 апреля 2013 йыл | Сәйәсәт
Италияла яңы хөкүмәт составы раҫланыуы, Япония Премьер-министры Синдзо Абэның Рәсәйгә эш сәфәре менән килеүе үткән арауыҡтың мөһим ваҡиғалары булды.
Низағлашыу яҡшыға алып килмәҫ
17 апреля 2013 йыл | Сәйәсәт
Рәсәй менән АҠШ араһында "Исемлек һуғышы” дауам итә һәм был низағтың насар эҙемтәләргә килтереү ихтималлығы бар. Үткән аҙнала киң билдәле сәйәсмән Маргарет Тэтчерҙың үлеме, "батька”ның "итәк ҡырҡып ең ямарға” тырышыуы ла иғтибар үҙәгендә булды.


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
МОҢҺОУ БАЛА САҠ
Дөрөҫөн әйткәндә, мин үткәндәрҙе,
бигерәк тә бала саҡты, иҫкә алырға яратмайым.
Зәйнәб Биишева
Мин 1908 йылдың 15 ғинуарында хәҙерге Күгәрсен районы Туйөмбәт ауылында ярлы, Ғабдулла Биишев тигән хәлфә ғаиләһендә, алтынсы бала булып донъяға килгәнмен.
Минең әсәйем Фәғилә Ғүмәр тигән һуҡыр ҡарттың ҡыҙы булған. Әсәйем бик йәштән быуындар һыҙлауы менән ауырыған. Бер йыл ярым ҡуҙғала алмай түшәктә ятҡандан һуң вафат булған. Миңә был ваҡытта 3 йәш булған.
Минең атайым Ғабдулла Төхфәтулла улы Биишев ерһеҙ-һыуһыҙ ғына түгел, хатта бөтөнләй туған-ырыуһыҙ бер кеше ине. Атайым ун ике йәшендә етем тороп ҡала. Ул бик егәрле була. Ҡулынан килмәгән эш булмай. Итек тә тегә, мейес тә сығара, көтөү ҙә көтә. Ә ураҡ урыуҙа алдына кешене сығармай. Атайым үҙенең тырышлығы арҡаһында мәшһүр “Хөсәйениә” мәҙрәсәһендә белем ала, балалар уҡытыу эшенә керешеп китә. Халыҡ атайымды хәлфә тип тә, мулла тип тә йөрөтә. Ләкин эшенең башында уҡ тирә-яҡтағы муллалар, байҙар тарафынан бик ныҡ ҡаршылыҡҡа осрай.
Бала саҡ… Шулай ҙа өйҙә үҙ әсәңде юҡһыныу, урамға сыҡһаң тиңдәштәреңдең “килмешәк”, “ерһеҙ” тип ҡыйратыуҙарына йыш осрау арҡаһындалыр, мин бик кескәйҙән уйсан, моңһоу, хатта телһеҙ-һүҙһеҙ булып үҫтем. Миңә бөтә донъя шулай кемделер ҡағыу-һуғыуҙан, рәнйетеү, ситләтеп, кәмһетеүҙән тора һымаҡ тойола. Был яман донъянан йәһәтерәк китәһе, үләһе килә. Әммә үҙ-үҙеңде үлтерергә ярамай бит. Иманһыҙ үлеү була бит ул. Тамуҡта янаһың. Ә минең ҡош ҡына булып, йәннәт тигән хыял донъяһында, ағастан ағасҡа ҡунып ҡына йәшәгән ҡош булғым килә. Һис юғы кеше аяғы баҫмаған берәй ҡара урманға ҡасып китеү, йәки “Ел-ел, арбам” әкиәтендәге кеүек серле арбаға ултырып, ете диңгеҙ артына осоу хаҡында хыялланып, хатта бөтә кешене лә яҡты, изге күңелле, бәхетле, шат итеү өсөн берәй сара табыу тураһында мең төрлө хыялға батып, төндәр йоҡламай сығам.
Кем һин? Ниңә тыуғанмын донъяға, алда мине тағы ниндәй ғазаптар көтә?! Ҡасан таң атыр? Йәһәтерәк үтһен ине был төн… - тип зарығам. Ләкин миңә тыуасаҡ таңдың да ҡыуанысы булмаҫ кеүек тойола. Ә уйламай нисек йәшәргә? Ҡалай итеп был башты уйламаҫҡа өйрәтергә?
Эйе, ҡабыҡ ҡыуыш кеүек бөтә ел-ямғырҙы, ҡар-буранды тотмай үткәреп торған беҙҙең һалҡын өйҙә көҙгө төндәр айырата ҡырыҫ була торғайны шул…Ә ҡышҡы селлә һыуығында, ҡаҡ таҡтала, алама ҡорама юрған аҫтында ҡоршайып-туңып төн үткәреүҙәр һуң еңел инеме ни?! Әсенмәй, уйланмай, һыҙланмай йәшәп ҡара шундай шартта…
Әлбиттә, минең был уйҙарымды үҙемдән башҡа бер кемдә белмәй. Сөнки мин бер кемгә лә, бер ни ҙә һөйләмәйем, бер һорау ҙа бирмәйем. Үҙем уйлап, үҙем кисереп япа-яңғыҙым йәшәй бирәм. Дөрөҫөн әйткәндә, ғаиләлә лә, ауылда ла үҙемде сит күрәм. Әйтерһең, мин бында яңылышып инеп юғалған бер кескәй бала.
Шулай ҙа ошо Исем ауылында мин халыҡтың бай моңо, әкиәттәре, тылсымлы легендалары менән тәү башлап таныштым. Бында нисә төн һөйләһә лә әкиәт һәм легендалары бөтмәй торған, һәр ваҡыт яҡты йөҙлө, ғәжәп шат киң күңелле Зөбөрә еңгә, һүҙгә бай Сафура инәй кеүек философ йәнле, изге күңелле кешеләр минең йөрәккә иң тәүге һәм юйылмаҫ шиғриәт һалыусы булдылар ҙаһа.
Эйе, фажиғәле тип әйтерлек ҡырыҫ та, әкиәт кеүек мауыҡтырғыс та, йыр һымаҡ моңһоу ҙа булды минең бала саҡ.
… Теләр инем, гранит ҡая булып,
Ер өҫтөнә ҡабат тыуырға.
Теләр инем йәшәү ҡаршыһында
Сал башымды эйеп торорға.
З. Биишева
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:


text:
- Подробности
- Просмотров: 391
ҠОРАЛЛЫ ХАЛЫҠ ХӘРБИ ОЙОШМАЛАРЫ (ҠХХО), Көньяҡ Уралдағы Ҡыҙыл гвардия отрядтары. 1917 й. йәй-көҙөндә Өфө эшсе һәм һалдат депутаттары советы тарафынан Өфө губернаһында тәртип һаҡлау өсөн эшсе милиция дружиналары (отрядтары) булараҡ ойошторола. Сент. Өфө эшсе һәм һалдат депутаттары советы ирекле эшсе милиция уставын ҡабул итә. Көҙгә губернала Өфө т. юл оҫтаханалары (128 кеше), Өфө т. юл стан‑ цияһы депоһы (55), Өфө ҡала проф. союздар советы (100), Стәрлетамаҡ (100), Бөрө, Златоуст һәм Минйәр эшсе һәм һалдат депутаттары советтары, Благовещен заводы, Богоявленск заводы, Ҡытаутамаҡ заводтары, Эҫем заводтары, Әшә-Балашов заводы һ.б. дружиналары (комиссарҙары П.В.Гузаков, П.И.Зенцов, Т.С.Кривов) була. Окт. айына Бәләбәй, Златоуст, Стәрлетамаҡ һәм Өфө гарнизондары һалдаттары “азатлыҡ легиондары” төҙөй (бөтәһе 2 меңгә яҡын кеше; комиссары А.К.Евлампиев). Өфө губерна революцион комитетының 26 окт. бойороғо б‑са дружиналар һәм легиондар артабанғы 2 аҙна эсендә Өфөлә һәм өйәҙ үҙәктәрендә совет власы урынлаштыра. Революцион ҡораллы көстәр хәрәкәтен координациялау һәм губернала берҙәм хәрби ойошма төҙөү өсөн Өфөлә ҠХХО‑ның 5 съезы уҙғарыла. 1‑се съезд (1917 й. 12 дек.) ҠХХО‑ның структураһын раҫлай: 1‑се дружина (80‑гә яҡын кеше) ойошманың хәрби советы һәм бер үк ваҡытта Өфө губерна эшсе, крәҫтиән һәм ҡыҙылармеец депутаттарының хәрби бүлеге була, 2‑се дружина хәрби мобилизация һәм милицияармия бурыстарын үтәй, 3‑сөһөн хәрби эшкә өйрәнгән “Советтар тәртибенә буйһонған эшселәр һәм крәҫтиәндәр” тәшкил итә. Съезд ҠХХО‑ның юғары органы була, ул хәрби советты һайлай. 2‑се һәм 3‑сө дружиналар башында һайлап ҡуйылған нач. торған “мең”дәргә, “йөҙ”ҙәргә һәм “тиҫтә” ләргә бүленә.
1918 й. февр. Өфөлә кадрҙар әҙерләү өсөн ҠХХО‑ның уҡсылар, артиллерия, пулемёт һәм кавалерия мәктәптәре асыла (60 уҡытыусы һәм 400 курсант-эшсе). 3‑сө съезд (1918 й. февр.) мобилизациялау нигеҙендә хәрби ойошманы кадрҙар м‑н тәьмин итеү тәртибен булдыра. Мартта хәрби совет ҠХХО‑ның Өфө губерна штабы итеп үҙгәртелә [ком. М.С.Кадомцев, штаб нач. Э.С.Кадомцев (ҡара: Кадомцевтар), хәр‑ би комиссары Евлампиев], ул губернаның хәрби комиссариаты бу‑ рысын үтәй, уның ҡарамағында мобилизациялау өсөн 30 завод һәм 50 ауыл ячейкаһы була. Апр. айына ҠХХО‑ла — 3117 кеше, май башында 20 меңдән ашыу кеше (шуларҙың 16 меңе — тау заводтары эшселәре) иҫәпләнә, бер нисә мең кешене РККА‑ға һәм Бөтә Рәсәй ғәҙәттән тыш комиссияһы ғәскәрҙәренә күсергәндән һуң (июнь), 12 мең кеше ҡала. ҠХХО йәмәғәт тәртибен һаҡлай, Көньяҡ Уралда һәм Волга буйында крәҫтиән сығыштарын баҫтырыуҙа, Ырымбур казак ғәскәре частарына ҡаршы операцияларҙа ҡатнаша. Өфөгә килгән РККА‑ның Юғары хәрби инспекцияһы вәкиле Н.И.Подвойский бойороғо б‑са 1918 й. 7 июнендә ҠХХО бөтөрөлә, улар нигеҙендә РСФСР ХКС‑ы раҫлаған штаттар б‑са 1‑се Өфө уҡсылар див. 2 уҡсылар полкын һәм артиллерия дивизионын төҙөү күҙ уңында тотола. ҠХХО-ның 2‑се дружинаһы — 1‑се Өфө совет полкына, 3‑сөһө 2‑се Өфө совет полкына үҙгәртелә. Әммә ҠХХО бойороҡҡа буйһонмай һәм автономиялы ойошма булып ҡала. Июндә ҠХХО‑ның 2 отряды Һамар (3 мең кеше) һәм Златоуст (2,2 мең кеше) ҡҡ. ебәрелә. Июль аҙағында, Халыҡ армияһы, Чехословак айырым корпусы һәм Көньяҡ-Көнбайыш армия частарынан еңелгәндән һуң, ҠХХО‑ның Өфөнән Кама й. сигенгән бер өлөшө РККА‑ның Икенсе армияһы составына инә, ҡалғандары В.К.Блюхерҙың Пермь ҡ. ҡыҫырыҡланған Йыйылма Урал отрядына ҡушыла (ҡара: Йыйылма Урал отряды походы). Өфөлә ҠХХО‑ның Өфө губерна штабы урынлашҡан бинаға мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
Әҙәб.: Соколов-Новосёлов А. Вооружённое подполье. Уфа, 1958; Кадомцев Э.С. О боевых организациях народного вооружения Южного Урала в 1917—1918 гг. //На Южном Урале. М., 1958; Рыбченко Т. Пляска Святого Витта. Уфа, 1992.
Е.П.Асабин, Г.В.Мордвинцев
Тәрж. Ф.Ә.Ҡылысбаев


text:
«Ирәмәл» тәбиғәт паркы ойоштороласаҡ
Республикала «Ирәмәл» тәбиғәт паркы ойоштороласаҡ. Ул Белорет һәм Учалы райондары муниципаль райондары биләмәһендә төҙөлә. Республика Хөкүмәте тарафынан был турала бойороҡ 2010 йылдың 1 февралендә ҡабул ителде.
БР Экология министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Ирәмәл» тәбиғәт паркын ойоштороу уникаль тәбиғәт ландшафттарын һаҡлауға һәм Ҙур һәм Бәләкәй Ирәмәл түбәләрен, Әүәләк һәм Еләкле һырттарын индергән тау массивының рекреацион ресурстарын һөҙөмтәле файҙаланыуға булышлыҡ итәсәк.
Парктың төп тәғәйенләнеше — тау-тундра, тайга-урман һәм һаҙлыҡ экосистемаларын һаҡлау; үҫемлектәрҙең һәм йәнлектәрҙең һирәк төрҙәре популяцияһын һаҡлау; Көньяҡ Уралдағы ҙур йылғалар инештәренең тотороҡло гидрологик режимын тәьмин итеү. Шулай уҡ туризмды һәм ял итеүҙе үҫтереү өсөн шарттар булдырыласаҡ. Парк ойоштороу менән турфирмалар селтәрен киңәйтеү ҙә күҙаллана.
Яңы парктың планлаштырылған майҙаны 49338 гектар тәшкил итә. Парк тулыһынса урман менән ҡапланған, шуға ла уның биләмәһендә һунар йәнлектәренең бөтә төрҙәре лә тиерлек бар. Бында бик һирәк ҡалған һәм юғалыу ҡурҡынысы янаған йәнлектәрҙең 40-ҡа яҡын төрө (осар тейен, ҡама, марал, ҡара ҡауҙы, аҡ һәм һоро ағуна, үлән тәлмәрйене, ҡыҙылбалыҡ, бәрҙе, махаон, адмирал һәм башҡалар) осрай.
Билдәле булыуынса, Башҡортостанда һаҡланған тәбиғәт территорияларын ойоштороу тарихы 1929 йылдан башлана. Ике участканан торған беренсе Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығы 1929 йылда төҙөлә. 1979 йылда Көньяҡ Уралда ылыҫлы урмандарҙы һәм бейек тау үҫемлектәрен һаҡлау өсөн ҙур “Көньяҡ Урал” ҡурсаулығы ойошторола. 1986 йылда Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығының Ағиҙел буйы участкаһы айырым «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы итеп бүленә.
Башҡортостанда 115 тәбиғәт ҡомартҡыһы бар. Республиканан ситтә лә киң билдәле, Ирәмәл һәм Ямантау, «Торатау» һырты, Красноусол минераль сығанаҡтары, Ҡотоҡ һәм Шүлгәнташ мәмерйәләре, Асылыкүл, Красный ключ инеше кеүек мөһим объекттар һаҡлауға алынған.
1986 йылдан тәбиғәт парктары төҙөлә башланы, унда тәбиғәт комплекстарын һаҡлауҙан тыш, уларҙы рекреацион маҡсатта ла киң файҙаланыу күҙ уңында тотола. Хәҙерге ваҡытта 4 парк булдырылған. «Башкирия» Милли паркы (1986), «Асылыкүл» (1993), «Ҡандракүл» (1995), «Мораҙым тарлауығы» (1998) тәбиғәт парктары.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Страница 5
Террорсыларҙың беҙҙең арала ла йөрөүе ихтимал
Новости / Сәйәсәт // 3-07-2015, 09:18
Рәсәйгә ҡарата санкциялар ваҡыты оҙонайтылыуы хаҡында әйткәйнек инде. Кремль дә аптырап торманы – яуап бирҙе. Улар беҙгә – ярты йылға, беҙ уларға – бер йылға. Барыһы ла ғәҙел.
Бының менән генә туҡтап ҡалырға йыйынмайбыҙ. Әле ил Хөкүмәтенә Дәүләт Думаһынан, “Кока-кола” менән “Пепси” эсемлектәренә ҡарата ла санкция иғлан итергә кәрәк, тигән тәҡдим менән мөрәжәғәт иттеләр.
“Ғәҙеллек өсөн Рәсәй пенсионерҙары партияһы” рәйесе Игорь Зотов белдереүенсә, был продукцияны етештереүселәр АҠШ-тың сәйәси көстәренең бағыусыһы булып тора икән. АҠШ Республикандар партияһы менән Демократик партия вәкилдәре, Рәсәйгә ҡаршы санкцияларҙы дауам итәйек, тип йәндәре сыға. Әлеге эсемлектәрҙе беҙгә индереүҙе тыйһаҡ, алкоголһеҙ эсемлектәр баҙары 40 процентҡа бушаясаҡ....
Бының менән генә туҡтап ҡалырға йыйынмайбыҙ. Әле ил Хөкүмәтенә Дәүләт Думаһынан, “Кока-кола” менән “Пепси” эсемлектәренә ҡарата ла санкция иғлан итергә кәрәк, тигән тәҡдим менән мөрәжәғәт иттеләр.
“Ғәҙеллек өсөн Рәсәй пенсионерҙары партияһы” рәйесе Игорь Зотов белдереүенсә, был продукцияны етештереүселәр АҠШ-тың сәйәси көстәренең бағыусыһы булып тора икән. АҠШ Республикандар партияһы менән Демократик партия вәкилдәре, Рәсәйгә ҡаршы санкцияларҙы дауам итәйек, тип йәндәре сыға. Әлеге эсемлектәрҙе беҙгә индереүҙе тыйһаҡ, алкоголһеҙ эсемлектәр баҙары 40 процентҡа бушаясаҡ....
Йәмәндә ут сыҡты
Новости / Сәйәсәт // 4-04-2015, 09:13
Бельгияла “Донецк өсөн көрәш” (“Битва за Донецк”) тигән компьютер уйыны барлыҡҡа килгән. Уның авторҙарына ни әйтәһең инде? Бәлки, әрләргә лә кәрәкмәйҙер. Украинаның Донецк өлкәһендәге фажиғә хәҙер бөтә донъяға билдәле бит. Шуға бынауы технологиялар заманында виртуаль уйын тыуыуы ла ғәжәп түгел. Уйындың нимәһе аптырата – ҡулланыусы ниндәй генә яҡта һуғышһа ла, һөҙөмтәлә еңелә, ә таблоға тыныс халыҡ араһынан ҡорбандар һаны килеп сыға икән. Был нимә һуң? Ябай тел менән аңлатҡанда, шулай: күпме генә һуғышма, хатта еңгән хәлдә лә, кешеләр ҡырылыуы уйға һалырға тейеш. Әлеге уйындың авторҙары әйтеүенсә, улар бер ниндәй ҙә сәйәси позицияны йә ғауғаларҙы пропагандалауҙы күҙ уңында тотмай, тик бер аҙ уйланырға ғына саҡыра. Һы, компьютер уйындары менән мауығыусылар уйлана белһә ярай ҙа....
Ҡоролтайҙың йәштәр советы: Бергә барайыҡ!
Башҡортостан / Сәйәсәт // 28-03-2015, 16:36
Йәштәр советының бөгөнгө рәйесе – Рәмзил Байназаров. Ул Йылайыр районының Юлдыбай ауылынан. Әлеге көндә юғары белем алып йөрөй. Был вазифаһына былтыр һайланған.
Йәштәр советы йыйыны Халыҡтар дуҫлығы йортоноң бер бүлмәһендә уҙҙы. Билдәле инде, сарала ҡатнашырға теләүсе егет һәм ҡыҙҙар күп булғанлыҡтан, был урындың тығыҙлығы күҙгә ташланды. Моғайын, киләһе ултырыштарға Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты менән берлектә иркенерәк бина хәстәрләрҙәр. Уныһы, бәлки, мөһим дә түгелдер. Әммә ошонда йыйылған йәштәрҙең сығышы, идеялары ҡыҙыҡһындырырлыҡ ине. Алғараҡ китеп, шуны билдәләргә кәрәк: әйтелгән һүҙҙәр бары һүҙ булып ҡына ҡалмаһын. Ялҡынлы телмәрҙәрҙең заман күренештәрендә йотолоп ҡалыуы бөгөн һис тә урынлы түгел....
Йәштәр советы йыйыны Халыҡтар дуҫлығы йортоноң бер бүлмәһендә уҙҙы. Билдәле инде, сарала ҡатнашырға теләүсе егет һәм ҡыҙҙар күп булғанлыҡтан, был урындың тығыҙлығы күҙгә ташланды. Моғайын, киләһе ултырыштарға Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты менән берлектә иркенерәк бина хәстәрләрҙәр. Уныһы, бәлки, мөһим дә түгелдер. Әммә ошонда йыйылған йәштәрҙең сығышы, идеялары ҡыҙыҡһындырырлыҡ ине. Алғараҡ китеп, шуны билдәләргә кәрәк: әйтелгән һүҙҙәр бары һүҙ булып ҡына ҡалмаһын. Ялҡынлы телмәрҙәрҙең заман күренештәрендә йотолоп ҡалыуы бөгөн һис тә урынлы түгел....
Танылыу өсөн кеше ни генә эшләмәй
Новости / Сәйәсәт // 27-03-2015, 13:36
Бер көн ҡыҙы әсәһенә килгән дә:
– Дуҫым минән ялҡыуын әйтте. Гел янында булыуымдан, шылтыратыуҙарымдан, смс-хәбәрҙәремдән, иғтибарымдан ялҡҡан. Ял иткем килә, ти. Нимә эшләргә миңә? – тип һораған.
Әсәй әсәй инде, һәр ваҡыт кәңәше әҙер генә тора:
– Бына, гөлдәргә күҙ һал әле, мин улар тураһында онотһам, һыу һипмәһәм, улар ни эшләй?
– Һулый инде…
– Эйе, әгәр ҙә, киреһенсә, артыҡ ҡараһам, һыуҙы көн һайын һипһәм, нимә була?
– Ул серейәсәк.
– Дөрөҫ. Ә хәҙер иғтибар менән тыңла. Мин гөлдөң “һыуһаған”ын күреү менән һыу һибәм. Тупрағы дымлы булһа, уның тураһында бер нисә көнгә онотоп торам, борсомайым. Кеше мөнәсәбәттәре лә ҡайһы саҡта һыуға сарсаған йә артыҡ дымланған гөл кеүек…...
– Дуҫым минән ялҡыуын әйтте. Гел янында булыуымдан, шылтыратыуҙарымдан, смс-хәбәрҙәремдән, иғтибарымдан ялҡҡан. Ял иткем килә, ти. Нимә эшләргә миңә? – тип һораған.
Әсәй әсәй инде, һәр ваҡыт кәңәше әҙер генә тора:
– Бына, гөлдәргә күҙ һал әле, мин улар тураһында онотһам, һыу һипмәһәм, улар ни эшләй?
– Һулый инде…
– Эйе, әгәр ҙә, киреһенсә, артыҡ ҡараһам, һыуҙы көн һайын һипһәм, нимә була?
– Ул серейәсәк.
– Дөрөҫ. Ә хәҙер иғтибар менән тыңла. Мин гөлдөң “һыуһаған”ын күреү менән һыу һибәм. Тупрағы дымлы булһа, уның тураһында бер нисә көнгә онотоп торам, борсомайым. Кеше мөнәсәбәттәре лә ҡайһы саҡта һыуға сарсаған йә артыҡ дымланған гөл кеүек…...
«Һәйбәт етәксе булыу өсөн тормош тәжрибәһе кәрәк»
Башҡортостан / Сәйәсәт // 27-03-2015, 13:32
Хәләф Хәлфетдин улы Ишморатовтың исеме барыһына ла яҡшы таныш. Премьер-министр урынбаҫары, мәҙәниәт министры булып эшләгәндә лә ул республика өсөн күп эшләне, әле лә депутат, етәксе булараҡ хәленән килгәнсә кешеләргә ярҙам итергә тырыша. Ниндәй уйҙар менән йәшәй ул? Нимәләр борсой? БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары, Башҡортостан урман сәнәғәте компанияһының Күҙәтеүселәр советы рәйесе Хәләф Хәлфетдин улы Ишморатов редакцияға килеп, журналистар менән осрашты, редакция почтаһына уға төбәп яҙылған һорауҙарға ла яуап бирҙе....
Башлыҡ булғас, конькиҙа ла шыуа бел!
Новости / Сәйәсәт // 14-03-2015, 10:49
Республикала эшләүсе муниципалитеттар башлыҡтары талантлы етәкселәр генә түгел, шәп йүгереүселәр, оҫта йөҙөүселәр, конькиҙа ла бик шәп шыуа белеүселәр булып сыҡты. Спорт ярыштары халыҡта ҙур сәм уята, трибуналарҙан ишетелгән “Сибай!”, “Ейәнсура!”, “Баймаҡ!” тип ҡысҡырыусыларҙың дәрте быны асыҡ иҫбатланы.
Көньяҡ Урал райондарында эшләүсе муниципалитет башлыҡтары үҙ-ара спорт саралары ярҙамында ла көс һынашып ҡараны. Ярыш волейбол майҙанында башланды, унда учалыларға етеүселәр булманы. Шулай ҙа уларҙан саҡ ҡына ҡалышҡан сибайҙар аптырап торманы, бильярд буйынса еңеү яуланы. Ә инде хәйбуллалар үҙҙәрен иң аҡыллы итеп күрһәтеү юлын тапты – шашка турнирында беренсе урынға сыҡты.
Бөрйәндәр үҙҙәренең шәп йүгеректәр, йөҙөүселәр, конькиҙа шыуыусылар икәнен күрһәтте....
Хәҙер пулялар Мәскәүҙә оса
Новости / Сәйәсәт // 7-03-2015, 16:48
Аҙна буйына бөтә иғтибар оппозиционер Борис Немцовты атып үлтереү ваҡиғаһына йүнәлтелде. Ишетһәгеҙ, уны 27 февралдә урамда, Мәскәүҙең ҡап уртаһында, Кремлдән алыҫ түгел ерҙә, Мәскәү йылғаһы күперендә үлтергәндәр.
Сәйәсмән Украина моделе Анна Дурицкая менән ресторанда булып, өйөнә йәйәү ҡайтып барған булған.
Фажиғәнең алдан уйланылған булыуы көн кеүек асыҡ. Енәйәтсе ныҡ әҙерләнгән һәм Немцовты күҙәтеп барып, һөжүм иткән, тигән фараз бар. Етмәһә, 1 мартта оппозиция “Яҙ” тип аталған көрсөккә ҡаршы марш үткәрергә йыйына ине. Уның урынына матәм маршы ойошторолдо....
Сәйәсмән Украина моделе Анна Дурицкая менән ресторанда булып, өйөнә йәйәү ҡайтып барған булған.
Фажиғәнең алдан уйланылған булыуы көн кеүек асыҡ. Енәйәтсе ныҡ әҙерләнгән һәм Немцовты күҙәтеп барып, һөжүм иткән, тигән фараз бар. Етмәһә, 1 мартта оппозиция “Яҙ” тип аталған көрсөккә ҡаршы марш үткәрергә йыйына ине. Уның урынына матәм маршы ойошторолдо....
Билдәле сәйәсмән, танылған табип һәм меценат
Новости / Сәйәсәт // 1-02-2015, 17:19
РФ Дәүләт Думаһы депутаты, парламенттың Һаулыҡ һаҡлау комитеты ағзаһы, «Мираҫ» фонды етәксеһе Сәлиә Шәрифйән ҡыҙы Мырҙабаева: «Мин үҙ алдыма бер ҡасан да уңышлы карьера төҙөргә тигән маҡсат ҡуйманым, әммә һәр саҡ яҡшы табип булыу теләге менән янып йәшәнем. Ә тормош юлымда эшемде дөрөҫ баһалаусы кешеләр осрап торҙо», – тип белдерҙе. Башҡортостандан төп парламентарийҙарының береһе йәштәргә тағы нимәләр хаҡында бәйән иткән? Иғтибарығыҙға «Bashkort 2.0» проекты авторҙары тарафынан әҙерләнгән эксклюзив интервьюны тәҡдим итәбеҙ.
...
...
Әйттең һүҙ…
Новости / Сәйәсәт // 16-01-2015, 10:53
Сергей Караганов, Юғары иҡтисад мәктәбенең донъя иҡтисады һәм сәйәсәте факультеты деканы, “Аргументы и факты” гәзитендәге әңгәмәнән:
– 2014 йылда Рәсәй бөтә донъяға Көнбайыш “таҡҡан” сәйәсәткә ҡаршы килеүен күрһәтте. Был, әлбиттә, кире реакция бирҙе һәм Көнбайыш менән мөнәсәбәттәрҙең насарайыуына килтерҙе. Оҙайлы ваҡытҡа, тиһәк тә була. Донъяла үҙ фекерен әйтә белеүен күрһәтһә лә, илебеҙ бынан көсәйеп китмәй. Дәғүәселәребеҙ беҙҙең аныҡ, оҙайлы ваҡытлы иҡтисади үҫеш программаһы юҡлығына баҫым яһай.
Беҙҙең элита 2000 йылдар уртаһынан башлап бик еңеллектә йәшәне....
– 2014 йылда Рәсәй бөтә донъяға Көнбайыш “таҡҡан” сәйәсәткә ҡаршы килеүен күрһәтте. Был, әлбиттә, кире реакция бирҙе һәм Көнбайыш менән мөнәсәбәттәрҙең насарайыуына килтерҙе. Оҙайлы ваҡытҡа, тиһәк тә була. Донъяла үҙ фекерен әйтә белеүен күрһәтһә лә, илебеҙ бынан көсәйеп китмәй. Дәғүәселәребеҙ беҙҙең аныҡ, оҙайлы ваҡытлы иҡтисади үҫеш программаһы юҡлығына баҫым яһай.
Беҙҙең элита 2000 йылдар уртаһынан башлап бик еңеллектә йәшәне....
Һуғыш бөттө. һуғыш дауам итә…
Новости / Сәйәсәт // 16-01-2015, 10:47
Бөгөн, әйтерһең дә, бар донъя бер журнал тышына баҡҡан. Француздарҙың “Charlie Hebdo” (“Шарли Эбдо”) аҙналыҡ журналы тағы Мөхәммәт бәйғәмбәргә карикатура баҫып сығарған. Был баҫма әлеге шәхескә күптән “бәйләнә”. Үткән аҙналағы теракт уларҙы аҡылға ултыртманы. Ишеткәнһегеҙҙер, 7 ғинуарҙа ҡораллы әҙәмдәр редакцияға бәреп инеп, журналистарға һөжүм итә һәм һөҙөмтәлә 12 кеше һәләк була, тағы ла тиҫтәнән ашыуы йәрәхәтләнә. Был теракт журнал бығаса баҫып сығарған Мөхәммәт бәйғәмбәр карикатураһы өсөн үс алыу тип баһаланды. Енәйәтселәрҙең икәүһен – бер туған Сәйет һәм Шәриф Куашиҙарҙы Париж эргәһендәге бер типографияла йәшенеп ятҡандарында үлтергәндәр, тағы берәүһе ҡулға алынған....


text:
19 апрелдә Башҡортостанда яҙғы һунар миҙгеле асыла
19 апрелдә Башҡортостанда һыуҙа йөҙөүсе һәм ҡарағай урманы кейектәренә яҙғы һунар миҙгеле асыла. Был ваҡыттан алып өйрәктәргә, вальдшнептарға, ҡаҙҙарға, ҡор һәм һуйырҙарға һунар рөхсәт ителә. Шул уҡ ваҡытта был төрҙәрҙең инә ҡоштарына һунар тыйыла.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көнгә һыуҙа йөҙөүсе һәм ҡарағай урманы кейектәрен аулауға 500-ҙән ашыу рөхсәт бирелгән.
Яҙғы һунар 28 апрелдә тамамланасаҡ.


text: Ай-һай, алыҫ Өфө менән Әбйәлил араһы! Был хәтлем юлды элегерәк ат менән, йәйәүләп нисек үткәндәрҙер, хәҙер иһә һәйбәт машина ла тәнде, йәнде ҡалдырмай. Архангел, Белорет тарафтарындағы тауҙарҙы ҡыҙырып, туғыҙ артылыш, туҡһан боролош үтеп килә торғас, ниһайәт, Абҙаҡ тирәһендә иркенгә килеп сығаһың. Һулда ҡалған Көркәк тауы, уңда, Ҡырҡты һыртында, суҡайып ултырған Ҡушай сусағы — тауҙар иле менән дала сигендәге ҡарауыл һымаҡ. Ошо тирәләге Ташбулат, Бикҡол, Күсем, Мораҡай ауылдары ла арҡаларын урманлы тауҙарға терәһә, тәҙрәләре менән гәлсәр күлдәргә, ҡылғанлы далаларға ҡарай. Тау, урман, дала Башҡортостандың һәр төбәгенә тиерлек хас мөхит булһа, күлдәр — ошо тауҙарҙың бәрхәт итәктәренә һибелгән көмөш тәңкә лә, һылыуҙар һәр саҡ ҡарап алыр көҙгө лә, Ер-әсәнең күккә баҡҡан күҙе лә. Ташбулат, күсемдәр, һәр хәлдә, йәйен-ҡышын шул күлдәрҙе теленән төшөрмәй, хатта уға табынып, илаһи ҡөҙрәт биреп йәшәй һымаҡ.


text:
Һаҡ булығыҙ!
13 октября 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Бешмә (ящур) вирусы, ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанға Урта Азиянан мөгөҙлө ваҡ мал менән килеп ингән. Был фаразды Владимир ҡалаһында уҙғарылған лаборатор тикшереүҙәр һөҙөмтәһе лә раҫлай. Эксперттар вирустың Урта Азия биләмәһендә теркәлгән вирус менән ҡәрҙәш икәнен асыҡлаған.
Туймазы районы "Нур” крәҫтиән-фермер хужалығы ЯСЙ-енә Урта Азия яғынан рөхсәтһеҙ ваҡ мал – һарыҡтар алып ҡайтылған. Был һарыҡтар бешмә ауырыуын үткәргән булған. Ауырып һауыҡҡан мал барыбер вирус йөрөтөүсе булып ҡала һәм тап улар әлеге крәҫтиән-фермер хужалығындағы сәләмәт малға сирҙе йоҡторған да инде. Ә уларҙың малы иң яҡындағы тораҡ пункт – Йәрмөхәмәт ауылы малы менән бер тирәлә көтөлгәс, сир артабан таралып киткән.
Әле теркәлгән сығанаҡтарҙан сир тулыһынса таралыуҙан туҡтатылған. Уның таралыу хәүефе юҡ кимәлендә. Әлеге ваҡытта район биләмәһендә сәләмәт малдарҙы клиник асыҡлау буйынса эш алып барыла, өй беренсә йөрөп малдарҙан ҡан алына.
Бешмә - малдарҙа киҫкен үтеүсе йоғошло сир. Биҙгәк тотоп, ауыҙ ҡыуышлығының лайлалы тиресәһендә, тиреһендә, еленендә һәм тояҡ араларында афтоз (бешкән һымаҡ) сей яралар барлыҡҡа килеүе менән характерлана. Бешмә бөтә төр ҡуш тояҡлыларға (һыйыр малы, сусҡалар, һарыҡ, кәзә), шулай уҡ кешегә йоға. Сир сығанағы булып ауырыу һәм ауырып йүнәлгән мал тора, уларҙан вирус һеләгәй, һөт, тиҙәк, һейҙек аша тышҡы мөхиткә тарала.
Клиник билдәләре: инкубация осоро 2-7 көн, бик һирәк осраҡта 21 көнгә һуҙыла. Сир бик киҫкен бара. Мал ашауҙан туҡтай, һыйырҙарҙың һөтө кәмей, тән температураһы 40,5 – 41,5 градусҡа етә.
Хөрмәтле граждандар! Бешмә малдарҙа була торған, кешегә лә йоғоуы ихтимал булған айырыуса хәүефле йоғошло сир. Ул малсылыҡҡа ныҡ ҙур зыян килтерә. Нәүбәттәге мәртәбә ҡабатлап әйтәбеҙ: Башҡортостан Республикаһы, Ғафури районы биләмәһенә илдең башҡа төбәктәренән вирус индереүгә юл ҡуймау маҡсатында малдарҙы бер урындан икенсеһенә күсереүҙе – республикала һәм район эсендә алып ҡайтыу йәки ситкә алып китеүҙе мотлаҡ район ветеринар хеҙмәтенең рөхсәте менән генә башҡарырға кәрәк. Килеп тыуған бөтә һорауҙар менән район ветеринар станцияһына мөрәжәғәт итеүегеҙҙе һорайбыҙ, беҙҙең адрес: Ғафури районы, Красноусол ауылы, Көнбайыш урамы, 10, телефондар: 8(34740) 2-14-64, 2-10-71.
Фаил ЗӘЙНЕТДИНОВ,
район ветеринар станцияһы начальнигы.
Туймазы районы "Нур” крәҫтиән-фермер хужалығы ЯСЙ-енә Урта Азия яғынан рөхсәтһеҙ ваҡ мал – һарыҡтар алып ҡайтылған. Был һарыҡтар бешмә ауырыуын үткәргән булған. Ауырып һауыҡҡан мал барыбер вирус йөрөтөүсе булып ҡала һәм тап улар әлеге крәҫтиән-фермер хужалығындағы сәләмәт малға сирҙе йоҡторған да инде. Ә уларҙың малы иң яҡындағы тораҡ пункт – Йәрмөхәмәт ауылы малы менән бер тирәлә көтөлгәс, сир артабан таралып киткән.
Әле теркәлгән сығанаҡтарҙан сир тулыһынса таралыуҙан туҡтатылған. Уның таралыу хәүефе юҡ кимәлендә. Әлеге ваҡытта район биләмәһендә сәләмәт малдарҙы клиник асыҡлау буйынса эш алып барыла, өй беренсә йөрөп малдарҙан ҡан алына.
Бешмә - малдарҙа киҫкен үтеүсе йоғошло сир. Биҙгәк тотоп, ауыҙ ҡыуышлығының лайлалы тиресәһендә, тиреһендә, еленендә һәм тояҡ араларында афтоз (бешкән һымаҡ) сей яралар барлыҡҡа килеүе менән характерлана. Бешмә бөтә төр ҡуш тояҡлыларға (һыйыр малы, сусҡалар, һарыҡ, кәзә), шулай уҡ кешегә йоға. Сир сығанағы булып ауырыу һәм ауырып йүнәлгән мал тора, уларҙан вирус һеләгәй, һөт, тиҙәк, һейҙек аша тышҡы мөхиткә тарала.
Клиник билдәләре: инкубация осоро 2-7 көн, бик һирәк осраҡта 21 көнгә һуҙыла. Сир бик киҫкен бара. Мал ашауҙан туҡтай, һыйырҙарҙың һөтө кәмей, тән температураһы 40,5 – 41,5 градусҡа етә.
Хөрмәтле граждандар! Бешмә малдарҙа була торған, кешегә лә йоғоуы ихтимал булған айырыуса хәүефле йоғошло сир. Ул малсылыҡҡа ныҡ ҙур зыян килтерә. Нәүбәттәге мәртәбә ҡабатлап әйтәбеҙ: Башҡортостан Республикаһы, Ғафури районы биләмәһенә илдең башҡа төбәктәренән вирус индереүгә юл ҡуймау маҡсатында малдарҙы бер урындан икенсеһенә күсереүҙе – республикала һәм район эсендә алып ҡайтыу йәки ситкә алып китеүҙе мотлаҡ район ветеринар хеҙмәтенең рөхсәте менән генә башҡарырға кәрәк. Килеп тыуған бөтә һорауҙар менән район ветеринар станцияһына мөрәжәғәт итеүегеҙҙе һорайбыҙ, беҙҙең адрес: Ғафури районы, Красноусол ауылы, Көнбайыш урамы, 10, телефондар: 8(34740) 2-14-64, 2-10-71.
Фаил ЗӘЙНЕТДИНОВ,
район ветеринар станцияһы начальнигы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 384
БЫЧКОВА Маргарита Александровна (14.1.1925, Өфө), педиатр. Мед. ф. д‑ры (1976), проф. (1978). Е.А.Медведеваның апаһы. БДМИ-ны тамамлағандан һуң (1947) Әлшәй р‑нында эшләй, 1949 й. алып Өфө ҡала башҡарма ком‑тының һаулыҡ һаҡлау бүлегенең баш педиатры. 1967—92 йй. БДМИ‑ла уҡыта (1974—85 йй. балалар ауырыуҙары пропедевтикаһы каф. мөдире), бер үк ваҡытта 1980—85 йй. БАССР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш гастроэнтерологы. Фәнни хеҙмәттәре балаларҙың оҙайлы һәм хроник ашҡаҙан-эсәк юлы ауырыуҙары осоронда ашҡаҙан аҫты биҙе патологияһын өйрәнеүгә арналған. Б. балалыҡ осоронда панкреатитты дауалау өсөн урындағы тәбиғәттең шифалы факторҙарын файҙаланырға тәҡдим итә. 70‑тән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Тәрж. И.М.Аҡъюлов


text:
Фото:
Рафаил Зинуров Рәсәй юристар ассоциацияһының Башҡортостан бүлеге рәйесе итеп һайланды
Фото:
2 февралдә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙа “Рәсәй юристары ассоциацияһы” бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы Башҡортостан бүлегенең дөйөм йыйылышы үтте.
Йыйылышта ике йылға бүлектең һайлау органдары вәкәләттәре билдәләнде.
Рәсәй юристары ассоциацияһының Башҡортостан бүлеге рәйесе итеп Башҡортостан парламенты вице-спикеры Рафаил Зинуров һайланды.
Бүлек Советына БР прокуроры урынбаҫары Гөлнара Бикбулатова, БР Конституцион суды рәйесе Люциә Ғүмәрова, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Рафаил Диваев, БДУ Хоҡуҡ институтының енәйәт буйынса хоҡуҡтар һәм енәйәт процесы кафедраһы мөдире Заршат Еникеев, Урындағы үҙидара мәсьәләләре, милләттәр, йәмәғәт һәм дини ойошмалар эштәре, мәғлүмәт сәйәсәте буйынса Дәүләт Йыйылышы комитеты рәйесе Зөфәр Еникеев, Башҡортостан Республикаһының кеше хоҡуҡтары буйынса вәкиле Рим Ҡәйүмов, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты начальнигы Фәим Мөхәмәтшин, БР Юғары суды судьяһы Фәнис Нурисламов, БР ведомство-ара йәмәғәт хәүефһеҙлеге Советы секретаре Александр Шабрин, БР Адвокаттар палатаһы президенты Булат Йомаҙилов, РФ Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы начальнигы Рөстәм Йосопов үтте. Бүлек ревизоры итеп БР Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе Салауат Харасов һайланды.


text:
2011 йылда Башҡортостанда 11300 фатир төҙөлгән
Йыл башынан Башҡортостанда 1046,7 мең квадрат метр дөйөм майҙан менән 11300 фатир сафҡа индерелгән, тип иҫәпләп сығарған республика статистиктары. Былтырғы кимәлгә ҡарағанда был 2,1 процентҡа күберәк. Республиканың мең кешеһенә иҫәптә 257 квадрат метр торлаҡ майҙаны сафҡа индерелгән.
Статистиктар иҫәпләүенсә, республикала шәхси торлаҡ төҙөлөшө өҫтөнлөк итә. Ағымдағы йылдың 8 айы эсендә шәхси төҙөүселәр 836,9 мең квадрат метр дөйөм майҙан менән 7806 шәхси торлаҡ йорт һалған. 2010 йыл менән сағыштырғанда, шәхси йорттар 6,5 процентҡа күберәк төҙөлә башлаған. Торлаҡты сафҡа индереүҙә шәхси торлаҡ йорттар өлөшө 79,9 процент тәшкил итә.
Шуныһы ҡыҙыҡлы, ҡалаға ҡарағанда ауыл ерендә торлаҡ йорттар әҙерәк төҙөлгән – 469,6 мең квадрат метр торлаҡ майҙаны, ҡалала – 577,1 мең квадрат метр.


text:
Өфөлә Иран сәнғәте көндәре үтәсәк
М.А.Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфөләге филиалы менән ойошторолған Иран сәнғәте көндәре Башҡортостан баш ҡалаһында 15-25 ноябрҙә үтә.
«Башинформ» агентлығына университеттан хәбәр итеүҙәренсә, Иран сәнғәте көндәре сиктәрендә өфөлөләр иран милли сәнғәт изделиелары, сувенир продукцияһы күргәҙмәһендә ҡатнашып, биҙәү-ҡулланма сәнғәте буйынса «Иран — әкиәт донъяһы» конкурсын ҡарай аласаҡ. Бынан тыш, ҡунаҡтарға Иран дәүләте тураһында фильм күрһәтәсәктәр, төрлө оҫталыҡ дәрестәре ойоштороласаҡ.
Иран сәнғәте көндәрен асыу тантанаһы Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфөләге филиалында 15 ноябрҙә үтә. Башлана – 11 сәғәттә.


text:
Республиканан йәш самбосы – Европа чемпионаты еңеүсеһеФото: Туймазы районы хакимиәте
Республиканан йәш самбосы – Европа чемпионаты еңеүсеһе
Республиканан йәш самбосы – Европа чемпионаты еңеүсеһеФото: Туймазы районы хакимиәте
ӨФӨ, 2018 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Прагала самбо буйынса Европа чемпионаты тамамланды. Рәсәй йыйылмаһында Туймазы ҡалаһының спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе Лилиана Сәлимйәнова сығыш яһаны, ул алтын миҙал яуланы.
Лилиана самбо менән 11 йәштән шөғөлләнә. Ул донъя беренселегендә лә еңеү яулаған. Йәш спортсы дөрөҫ маҡсат ҡуйғанда һәм үҙ хыялыңды билдәләгәндә мотлаҡ уға киләһең тип ышана. Хәҙер спортсы Грузияла үтәсәк донъя беренселегендә юниорҙар төркөмөндө ҡатнашырға әҙерләнә, тип хәбәр иттеләр Туймазы районы хакимиәтендә.
http://www.bashinform.ru/news/1146931-yunaya-sambistka-iz-bashkirii-pobeditel-chempionata-evropy/


text:
Өйрәктәр
Өйрәк (рус. утки) — ер йөҙөнөң күпселек өлөшөндә һыуҙа һәм һыу буйында йәшәй, төрлө үҫемлек һәм бөжәк аҙыҡ менән туҡлана, ите һәм йөнө (ҡауырһыны) өсөн күпләп аулана торған ҡоштар ғаиләһе; аяғы, муйыны ҡыҫҡа, суҡышы яҫы, бармаҡ аралары ярылы өйрәктәр ғаиләһенә ҡараған һыу ҡоштары.
Рәсәйҙә өйрәктәрҙең 30 төрө билдәле. Өйрәктәрҙең ауыл хужалығанда әһәмиәте ҙур.
Йөкмәткеһе
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡыҙыл өйрәк(ҡара ерәнсәй)
- Ҡылғойроҡ(беҙғойроҡ)
- Һуна өйрәк(күгәл, күгән,һона үрҙәк)
- Һоро өйрәк
- Һыҙғыраҡ сөрәгәй(сөрәгәй, сүрәгәй.сөрәкә,сөрәкә өйрәк)
- Керелдәк сөрәгәй(Сөрәгәй сүрәгәй.сөрәкә,сөрәкә өйрәк)
- Ҡашҡалаҡ (ҡашҡа өйрәк, ҡашҡалдаҡ, ҡашҡалтай)
- Ҡашыҡморон(көрәкморон,һоөһоө, һуһыҡ, хухуҡ)
- Ерәнсәй сумғыс
- Мәрйенгүҙ(аҡкүҙ сумғыс, һыргүҙ, мәрейнкәй өйрәк)
- Сумғыс өйрәк(сумғалаҡ, сумаса, сумҡа өйрәк, сумғош)
- Ала өйрәк(аласабан)
- Ҡарабаш өйрәк
- Ҡарасабан(ҡара өйрәк, торпан)
- Эяла(эйалла,Ияла)
- Боған(буған)
- Аҡсабан(аҡ өйрәк, аҡсабыр, аҡсумғыс)
- Ҡушы(беле,ҡушбаш өйрәк, балыҡсы өйрәк)
- Беле(ҡушы, ҡушбаш, ҡушбаш өйрәк, балыҡсы өйрәк)
- Аҡбаш өйрәк (күктомшоҡ.сыбар өйрәк)
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. Өфө, 1986 й.


text:
30 сентябрҙә Өфөлә Башҡортостан муниципаль берәмектәренең III съезы үтәсәк
Кесе йома, 30 сентябрҙә, Өфөлә Башҡортостан муниципаль берәмектәренең III съезы үткәрелә. Унда республика муниципалитеттарының 700-ҙән ашыу вәкиле ҡатнашасаҡ. Форумға Федерация Советы ағзалары, Дәүләт Думаһы, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары, дәүләт власы органдары, йәмәғәтселек һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре саҡырылған.
Көндөң тәүге яртыһында съезд сиктәрендә урындағы үҙидараны үҫтереүҙең көнүҙәк проблемалары буйынса түңәрәк өҫтәлдәр үткәреләсәк. Түңәрәк өҫтәлдәр эше йомғаҡтары буйынса рекомендациялар ҡабул ителәсәк.
Төштән һуң Нефтселәр Мәҙәниәт һарайында форумдың пленар ултырышы үткәрелә, унда муниципаль берәмектәр вәкилдәре сығыш яһаясаҡ, «Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһының эш органдары ойоштороласаҡ.
Муниципаль берәмектәрҙең III съезы республикала урындағы үҙидара үҫешенә йомғаҡ яһаясаҡ, «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһы Идараһының эшен баһалаясаҡ, урындағы үҙидара органдары эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен һәм биләмәләрҙең артабанғы үҫеш стратегияһын билдәләйәсәк.
Мәғлүм булыуынса, «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһы 2006 йылдың майында ойошторолғайны. Республиканың 895 муниципаль берәмеге уның ағзалары булып тора. Ассоциацияның төп бурыстары – муниципаль берәмектәр мәнфәғәттәрен яҡлау, уларға методик ярҙам күрһәтеү, урындағы үҙидара органдарының дәүләт власы органдары менән хеҙмәттәшлеген тәьмин итеү.


text:
Мәскәүҙә туриндустрия профессионалдары өсөн халыҡ-ара күргәҙмә үтә
VII «Интурмаркет-2012» халыҡ-ара туристик күргәҙмәһе артынан Мәскәүҙә йәне бер туриндустрия профессионалдары өсөн MITT-2012 халыҡ-ара күргәҙмәһе асылды. Унда Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, төбәктең Туриндустрия союзы, шулай уҡ республика туроператорҙары ҡатнаша.
MITT күргәҙмәһендә дүрт көн дауамында туризм өлкәһендә төрлө һөйләшеүҙәр, осрашыуҙар, фекер алышыуҙар ойоштороласаҡ.
Сараның төп айырмаһы шунда: ул туриндустрия профессионалдары өсөн эшлекле аралашыу майҙансығы булып тора. Тап бында туристик баҙарҙа ҡатнашыусылар өр-яңы һәм ҡыҙыҡлы проекттары менән таныштыра.
Мәскәүҙәге туристик күргәҙмәлә донъяның 189 иленән вәкилдәр ҡатнаша. Күргәҙмә сиктәрендә осрашыуҙар, презентациялар, конференциялар планлаштырыла. Алдынғы эксперттар туризм өлкәһендә көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшерәсәк, яңы йүнәлештәр асасаҡ. Ситтән килеү һәм эске туризмды үҫтереүгә айырыуса иғтибар бүленсәк.


text:
Ирек Даукаев: «Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре кешеләрҙе һәм халыҡтарҙы дуҫлаштыра»
Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре дауам итә. Бөгөн Өфө районы Октябрьский ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбендә билдәле поляк педагогы, яҙыусы, табип һәм йәмәғәт эшмәкәре Януш Корчакка арналған асыҡ дәрес үтте. Дәрестән һуң, йола буйынса, Януш Корчак иҫтәлегенә күккә ҡағыҙ осорғос ебәрелде. Бынан һуң Вольдзики тигән поляк ауылы иҫтәлегенә мәктәп янында урынлашҡан мемориаль таҡтаташҡа сәскәләр һалыу тантанаһы үтте.
БР Татар дворяндар йыйылышы етәксеһе Ирек Даукаев иҫәпләүенсә, Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәрен үткәреү халыҡтар берҙәмлегенә асыҡ миҫал булып тора.
— Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре – бик матур сара. Һәм бында уны ойоштороусылар — «Яңырыу» поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәгенең эше юғары баһаға лайыҡ, — тине Ирек Даукаев. – Үҙәк эшмәкәрлеге халыҡтар берҙәмлеген, уларҙың бер-береһенә ҡарата йылы, ихлас мөнәсәбәтен күрһәтә.
Ирек Даукаев билдәләүенсә, поляктар һәм Рәсәй халҡы араһындағы дуҫлыҡҡа күп быуаттар элек нигеҙ һалынған. Гданьск ҡалаһында уңышлы эшләп килгән Татар дворяндар йыйылышы филиалы бының бер символы булып тора.
— Бындай саралар кешеләрҙе һәм халыҡтарҙы дуҫлаштыра. Улар мөнәсәбәттәр тарихында яңы биттәр аса. Быларҙың барыһы ла халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытыуға булышлыҡ итә, — тип иҫәпләй Ирек Даукаев.


text:
Башҡортостан парламентарийҙары алдағы яҙғы сессияға бурыстар билдәләне
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа закон сығарыусыларҙың яҙғы сессияға эшмәкәрлеге буйынса кәңәшмә үтте.
— Бөгөн республика парламентының 2013 йылғы яҙғы сессияһы асыла, Дәүләт Йыйылышының Президиумы, даими Комитеттары һәм Секретариаты эшмәкәрлеген дауам итә, — тип билдәләне республика парламенты спикеры Константин Толкачев. – Үткән 2012 йыл Дәүләт Йыйылышы депутаттары өсөн республика ҡануниәтен әүҙем камиллаштырыу осоро булды. Ул Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы һәм Рәсәй тарихы йылы булараҡ иҫтә ҡалды. Дөйөм алғанда, парламент алдына ҡуйған маҡсаттарына иреште. Башҡортостан Республикаһының ғәмәлдәге закондары беҙҙең төбәкте социаль һәм иҡтисади йәһәттән эҙмә-эҙлекле үҫтереүгә булышлыҡ иткән мөһим факторға әүерелә.
Алдағы осорға бурыстар хаҡында һүҙ йөрөтөп, Константин Толкачев республика Президенты Рөстәм Хәмитовтың БР Дәүләт Йыйылышына йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһенең төп йүнәлеш булып тороуын билдәләне.
— Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Зәки улы Хәмитов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә алдағы осорға эшмәкәрлектең төп йүнәлештәрен билдәләне, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика парламенты рәйесе. – Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылына билдәләнгән брыстарҙы иҫәпкә алып, артабан да республика тормошоноң барлыҡ өлкәләрен эҙмә-эҙлекле үҫтереүҙе тәьмин итеү беҙҙең төп маҡсат булып тора.
Константин Толкачев хәбәр итеүенсә, башланған закон проекттары өҫтөндәге эште тамамлау зарур.
Парламентарийҙарҙың урындағы үҙидара һәм йәмәғәт ойошмалары өлкәһендәге закондар сығарыу эшмәкәрлеге көсөргәнешле буласаҡ. Муниципаль хеҙмәткә бәйле закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһындағы закон проекттары өҫтөндә етди эш көтә. Федераль кимәлдә Һайлау тураһындағы кодексҡа төҙәтмәләр индереүҙе иҫәпкә алған үҙгәрештәр индереләсәк.
Парламентарийҙар «Башҡортостан Республикаһында бюджет-ара мөнәсәбәттәр тураһында»ғы законға үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы яңы закон проектын тикшерәсәк, «2012 йылға Башҡортостан Республикаһы бюджеты үтәлеше тураһында»ғы һәм «2012 йылға Башҡортостан Республикаһының Мотлаҡ медицина страховкаһы территориаль фонды бюджеты үтәлеше тураһында»ғы закондарҙы ҡараясаҡ. Шулай уҡ халыҡты һәм территорияларҙы ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән яҡлау, янғын хәүефһеҙлеге һәм юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү өлкәләрендә мөнсәбәттәрҙе көйләгән ғәмәлдәге закондарға үҙгәрештәр индереү ҡарала.
Республика парламенты рәйесе һүҙҙәренсә, социаль өлкәләге ҡануниәтте үҫтереү төп йүнәлештәрҙең береһе булып ҡала.
— Комитеттың алдағы осорға маҡсаттарының береһе – адреслы социаль ярҙам күрһәтеү, опека һәм попечителлек органдарының эшмәкәрлеге, шәхси медицина ярҙамы, граждандарҙың сәләмәтлеген һаҡлау тураһындағы закондарға үҙгәрештәр индереү, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев.


text:
12-05-2015, 09:02 / Мәғариф
Еңеү — балалар йѳрәгендә
Сермән балалар йорто тәрбиәләнеүселәренең район-ҡала ветерандар хәрәкәте активистары менән осрашыуы йылы һәм иҫтә ҡалырлыҡ үтте. Балаларға ҡунаҡҡа Бѳйѳк Ватан һуғышы ветерандары Д. Трофимов, Дан ордены кавалеры М. Ржанов, Ҡораллы Кѳстәр ветераны, отставкалағы полковник Ю. Матрохин, хәрби хеҙмәт ветерандары комитеты рәйесе А. Белов, Белорет ҡалаһы, Белорет һәм Бѳрйән райондары буйынса хәрби комиссариат хеҙмәткәре, майор У. Дәүләтбирҙин, Афғанстанда хәрби хеҙмәтен үтәгән Р. Ғиләзетдинов килде. Хѳрмәтле ҡунаҡтарҙан торған делегацияға Сермәндә тыл ветерандары М.Әйүпова, М. Ғимранов, С....


text:
Фото:
Башҡортостанда хәрби техника янғын һүндереүселәргә бирелде
Фото:
Туймазы бетон ташыу автомашиналары заводы 12 автоматик һыу ҡойоу станцияһын (АРС-14) Башҡортостандың янғын һүндереү частары өсөн ҡайтанан ҡороп йыйҙы. Рәсәй Оборона министрлығының армия техникаһы РФ субъекттарына бушлай дәүләт милкенә тапшырылды. Башҡортостан Һарытау өлкәһе Вольск хәрби часынан автомобилдәр алды.
Машиналар сентябрҙә Туймазыға ҡайтарылды, республика өс миллион 600 мең һум аҡса бүлде. Заводта автомобилдәрҙе яңынан буяп, янғын һүндереү ҡорамалдары менән йыһазландырҙылар.
— Һәр машинала 2,5 тонналыҡ цистерна, насос, янғын һүндереү еңсәһе һәм башҡа кәрәкле ҡорамалдар бар, — тип хәбәр итте Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Марат Борханов. — Күптән түгел файҙаланыуға әҙер янғын һүндереү техникаһы Әбйәлил, Белорет, Баймаҡ, Ейәнсура, Йылайыр, Иглин, Ишембай, Күгәрсен, Ҡырмыҫҡалы, Учалы һәм Мишкә райондары ауыл биләмәләренә тапшырылды.


text:
Ташламаны беләһеңме, пенсионер?16-01-2018, 00:03 // Пенсионер // Баҫып сығарырға
Ташламаларға кемдәр хоҡуҡлы?
Дәғүәселәр исемлеге:
lматди тәьминәт кимәле түбән булған граждандарға төрлө льготалар бирелә. Был төркөмдө ҡарағанда, йәшәү минимумы кимәле иҫәпкә алына;
l70-80 йәше тулғандар һәм унан да өлкәнерәктәр;
lһàóëûғûíà өҫòәìә ôèíàíñ ñûғûìы талап ителгән кешеләр, мәҫәлән, ҡаты сирлеләр;
lÝñêå ýøòәð, Ғәҙәòòәí òûø õәëäәð ìèíèñòðëûҡòàðûíûң ýëåêêå õåҙìәòêәðҙәðå, ÿíғûí һүíäåðåүñåëәð, õәðáè õәðәêәò âåòåðàíäàðû, äәүëәò õåҙìәòåíåң áàøҡà өëêәëәðåíäә ýøëәãәíäәð.
Социаль ташламалар
Социаль программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн тауарҙар һәм хеҙмәттәр өсөн күсерелгән аҡсаны файҙаланып ҡына ҡалмайҙар, муниципаль власть органдары аша туранан-тура кәрәкле тауарҙар тапшыралар, хеҙмәт күрһәтәләр. Бындай программаларҙы бер нисә төргә бүлергә мөмкин.
Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙә ташлама. Был өлкәләге льготалар Рәсәй Федерацияһының Торлаҡ кодексы менән көйләнә. Кодексҡа ярашлы, торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн сығымы килемдәрҙең билдәләнгән өлөшөнән (18%) артығыраҡ булған кешеләр төбәк кимәлендә аҡсалата субсидия алыуға хоҡуҡлы. Пенсионерҙарҙың айырым категорияларына (ветерандарға, инвалидтарға) 50 процент ташлама бирелә. СССР һәм Рәсәй Геройҙары коммуналь сығымдарҙы тулыһынса ҡаплауға дәғүә итә ала.
Капиталь ремонтҡа ташлама. Рәсәй Торлаҡ кодексының 169-сы статьяһына ярашлы, күп фатирлы йорттарҙа милке булған граждандар ай һайын капиталь ремонтҡа аҡса күсерергә тейеш. Ошо уҡ закон буйынса 70 йәше тулған яңғыҙ йәшәгән кешеләр 50 процент ташламаға иҫәп тота ала. 80 йәше тулғандар бындай түләүҙән тулыһынса азат ителә.
Түләүһеҙ юл йөрөү. 2017 йылда Башҡортостанда пенсионерҙар өсөн ҡала эсендәге йәмәғәт транспортында ғына юл йөрөүгә ташлама бирелде. Ҡала-ара маршруттарҙа иһә льгота булыу-булмауын социаль яҡлау бүлексәһендә асыҡларға мөмкин.
Юл йөрөүгә сығымды ҡаплау. Компенсацияның был төрө илебеҙ Хөкүмәтенең 2005 йылдың 1 апрелендәге (2016 йылдың 8 декабрендәге редакцияла) 176-сы ҡарары менән билдәләнә. Документҡа ярашлы, Алыҫ Төньяҡта йәки уға тиңләштерелгән төбәктәрҙә йәшәгән кешеләр ял итергә барғанда ике йылға бер тапҡыр юл йөрөүгә компенсация алыу мөмкинлегенә эйә. Бындай ташламаға шулай уҡ башҡа төбәктәрҙә йәшәгәндәр ҙә иҫәп тота ала, тик был осраҡта улар ҡала-ара маршрутта юл йөрөүгә социаль ярҙамдан баш тартырға, инвалид, ветеран йәки блокадник булырға тейеш.
Адреслы ярҙам. Социаль ярҙамдың был төрө аҙ тәьмин ителгән йәки килеме йәшәү минимумынан түбән тип танылған яңғыҙҙарға күрһәтелә.
Дарыуҙар буйынса ташлама. Бындай льготаға хоҡуҡлы кешеләр исемлеге Рәсәй Социаль үҫеш министрлығының 2004 йылдың 29 декабрендәге 328-се фарманына 1-се ҡушымтала бирелә. Медицина тикшереүе һөҙөмтәһендә пациентҡа медицина картаһы асыла. Ошо карта, шулай уҡ шәхесте раҫлаған башҡа документ нигеҙендә кәрәкле дарыу уға ташлама менән бирелә.
Һалым ташламалары. Башҡортостанда пенсионерҙарҙың дәүләт һалым ташламалары дөйөм федераль һәм урындағы, төбәк кимәлендәге положениелар менән көйләнә.
Транспорт һалымы. Бындай ташлама 2002 йылдың 27 ноябрендәге (2015 йылдың 25 декабрендәге редакцияла) 365-се Башҡортостан Законына ярашлы билдәләнә. Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм инвалидтары, хеҙмәт ветерандары, дәүләт һәм хәрби хеҙмәт ветерандары транспорт һалымы түләүҙән тулыһынса азат ителә (бер транспорт сараһына).
Ер һалымы – урындағы һалым төрҙәренең береһе. Ул һәр төбәктә айырым, ерҙең кадастр хаҡынан сығып иҫәпләнә. Ер һалымы түләүҙән бушатылған кешеләр исемлеге Рәсәй Һалым кодексының 395-се статьяһы менән көйләнә. Был нормаға ярашлы, Төньяҡтың, Алыҫ Көнсығыштың һәм Себерҙең төп халҡы вәкилдәре сәнәғәт һәм хужалыҡ эшмәкәрлегендә файҙаланылған ер өсөн һалым түләргә тейеш түгел. Ер һалымын 10 000 һумға кәмерәк түләү хоҡуғына эйә булған кешеләр категорияһы ла бар. Улар – СССР һәм Рәсәй Геройҙары, бала саҡтан инвалидтар, I һәм II төркөм инвалидтары һәм башҡалар.
Мөлкәткә пошлина. Рәсәй Федерацияһы Һалым кодексының 407-се статьяһы нигеҙендә 60 йәшкә еткән ирҙәр һәм 55 йәше тулған ҡатын-ҡыҙҙар тик бер күсемһеҙ милек объектына һалым түләүҙән азат ителә. Шул уҡ ваҡытта был объект коммерция өлкәһендә файҙаланылмаҫҡа тейеш.
Физик берәмектәрҙең килеменә һалым. Һалым кодексының 217-се статьяһы пенсионерҙарҙы килемгә һалым түләүҙән бушата. Был ҡағиҙә бөтә пенсия тәьминәтенә, шулай уҡ хаҡлы ялдағы кешене балалары ҡараһа, алимент түләүҙәренә лә ҡағыла.
Ташламаны рәсмиләштереү тәртибе
Ташламаларға эйә булыуҙағы һәм рәсмиләштереүҙәге айырмалар дәғүәсенең категорияһына, проект өсөн яуаплы дәүләт органына бәйле. Социаль льготаларҙы социаль яҡлау бүлексәһендә, һалым ташламалары иһә һалым комитетында рәсмиләштерелә. Пенсия тәьминәтендәге мәсьәләләрҙе Рәсәй Пенсия фондының төбәк бүлексәләре көйләй. Хеҙмәт 10 – 30 көн эсендә күрһәтелә. Пенсияға өҫтәмә түләүҙе киләһе айҙың тәүге көнөнән ала башларға мөмкин.
Ташламаларҙы рәсмиләштереү өсөн ғариза, паспорт, пенсия таныҡлығын, ИНН, милеккә таныҡлыҡ (мөлкәткә ташламаны рәсмиләштергәндә), килем тураһында белешмә ҡағыҙы, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренә бурыстың булмауы тураһында белешмә ҡағыҙы, ташламаға хоҡуҡты раҫлаған башҡа документтар тапшырыла.


text:
Рөстәм Хәмитов эшҡыуар хоҡуҡтары буйынса вәкил тураһында законға ҡул ҡуйҙы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһында эшҡыуар хоҡуҡтары буйынса вәкил тураһында»ғы Законға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Документҡа ярашлы, эшҡыуарлыҡтың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлауҙы тәьмин итеү маҡсатында Башҡортостан Республикаһында эшҡыуар хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһы булдырыла.
Законда билдәләүенсә, эшҡыуарҙар эшмәкәрлеге тураһындағы ҡануниәтте камиллаштырыу буйынса тәҡдимдәр индереү, был эшмәкәрлекте пропагандалау һәм популярлаштырыу ҙа вәкилдең бурыстарына инәсәк. Уның бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары хоҡуҡтарын тәьмин итеү өлкәһендә төбәк һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлек итеүҙә ҡатнашыуы ла күҙ уңында тотола.
Башҡортостан Республикаһында 35 йәштән олораҡ булған, юғары белемле һәм эшҡыуарлыҡты үҫтереү өлкәһендә тәжрибәһе булған һәр Рәсәй гражданы эшҡыуар хоҡуҡтары буйынса вәкил була ала. Ул биш йылға тәғәйенләнә, бер үк кеше был вазифаны ике срок рәттән генә биләй ала, артабан икенсе кеше һайланасаҡ.
Законға ярашлы, үҙ бурыстарын үтәгәндә, омбудсмен ниндәй ҙә булһа дәүләт органдарына һәм урындағы үҙидара органдарына буйһонмай.
Башҡортостан Президенты әлеге Закон үҙ көсөнә ингән көндән алып бер ай дауамында республиканың Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтайға эшҡыуар хоҡуҡтары буйынса вәкил урынына кандидатура тәҡдим итәсәк. Республика Президенты вәкил урынына кандидат тәҡдим иткән көндән алып төбәктең Дәүләт Йыйылышы 30 көн дауамында был вазифаға тәғәйенләү тураһында ҡарар ҡабул итергә тейеш.
Закон тексы хоҡуҡи мәғлүмәт буйынса рәсми порталда урынлаштырылған: http://www.npa.bashkortostan.ru/?show=1&seed=294.


text:
Ҡалып:Флагификация/Санкт-Петербург
Был Флагификация/Санкт-Петербург ҡалыбы өсөн документация. Ҡалып:Флагификация/флаг аша автоматик яһалған
Ҡалып:Флагификация/Санкт-Петербург ҡалыбында илдең, ҡаланың, субъектың һ.б. флагы тураһында мәғлүмәт бар һәм ул тура мәҡәләгә өҫтәү өсөн тәғәйенләнмәгән. Тик {{флагификация}}, {{флаг}} һ.б. кеүек ҡалыптар аша ҡулланыла. Флаг тураһында фекерегеҙҙе ҡалыптың фекер алышыу битендә белдерегеҙ.
Ҡалып исеме урыҫса (хәҙергә тиклем тәржемә ителмәгән) булһа — Исемен үҙгәртергә менюһы аша исемен башҡортсаға әйләндерегеҙ.
Ҡалып категорияһын да тәржемә итһәгеҙ — ҡалыптар тәртиптә буласаҡ
Ҡалыпты үҙгәрткәндән һуң кеш таҙартыу функцияһын ҡулланығыҙ.
Стандарт параметрҙар
Флаг варианттары
Ҡулланыу
- {{флаг|Санкт-Петербург}} >
- {{флагификация|Санкт-Петербург}} > Санкт-Петербург
- Флаг вариантын ҡулланыу
Был ҡалыпты ҡулланған биттәрҙең боҙолоуына сәбәп булмаҫ өсөн тикшереү-һынауҙарығыҙҙы тәүҙә үҙ битегеҙҙә эшләгеҙ.


text:
Синоптиктар был аҙнала төбәктә һауа торошоноң тотороҡһоҙ булыуын фаразлай Фото: Олег Яровиков
Синоптиктар был аҙнала төбәктә һауа торошоноң тотороҡһоҙ булыуын фаразлай
Синоптиктар был аҙнала төбәктә һауа торошоноң тотороҡһоҙ булыуын фаразлай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, аҙнаның тәүге көндәрендә һалҡын булыуы көтөлә, ҡар яуасаҡ, буран сығыуы ихтимал.
Дүшәмбе, 25 ғинуарҙа, синоптиктар көндөң аяҙлы-болотло булыуын, урыны менән ҡар яуыуын, айырым райондарҙа буран сығыуын фаразлай. Ел төньяҡ-көнсығыштан секундына 5-10 метр тиҙлектә иҫәсәк, көньяҡ-көнсығышта секундына 17 метрға етәсәк. Һауа температураһы көндөҙ -8,-13 градус тәшкил итәсәк.
Шишәмбе, 26 ғинуарҙа, юлдарҙы ҡар һырыуы ихтимал. Ел төньяҡтан, төньяҡ-көнсығыштан. Һауа температураһы төндә -14, -19, көндөҙ -10, -15 градус. Ел талғын, һауа температураһы төндә -15, -20, аяҙайтҡанда -25 градусҡаса, көндөҙ -11, -16, урыны менән -21 градусҡа тиклем.
Алдағы көндәрҙә температура күтәреләсәк, яуым-төшөм артасаҡ.


text:
Янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙоу сәбәпле 29 клуб һәм кафелар эшмәкәрлеген туҡтатты
Өфө прокуратураһы кеше күмәк йыйылған 59 йортта тикшереү үткәрҙе. Ҡала прокуроры Рәмил Хәкимов хәбәр итеүенсә, тикшереү һөҙөмтәләре буйынса 58 йортта янғын хәүефһеҙлеге нормаларын һәм ҡағиҙәләрен боҙоуҙар асыҡланды, шуның менән бәйле прокурорҙар 91 административ эш ҡуҙғатты. Уларҙың 55-е —юридик шәхестәргә, 22 – вазифалы кешеләргә, 14 – шәхси эшҡыуарҙарға ҡарата.
«29 йорттоң эшмәкәрлеге административ туҡтатылды. Улар араһында, атап әйткәндә, «Дуҫлык» рестораны, «Амакс» төнгө клубы, Ленин урамындағы «Макдоналдс», «Наутилус» клубы, «Правда» төнгө клубы һәм башҡалар», — тине Рәмил Әмир улы.
Күрһәтелгән йорттар етәкселәренә ҡарата закон боҙоуҙарҙы бөтөрөү тураһында 62 күрһәтмә бирелде; 30 кеше янғын хәүефһеҙлеге тураһында закондарҙы боҙоуға һәм пиротехниканы санкцияланмаған файҙаланыуға юл ҡуймау тураһында иҫкәртелде.


text:
Фото:
Шәкәр сөгөлдөрөнөң уңышы гектарынан 74 центнерҙан ашмай
Фото:
Республика аграрийҙарына ике техник культураны – шәкәр сөгөлдөрөн һәм көнбағышты йыйып алырға ҡалды. Ҡоролоҡ арҡаһында ҡалған наҡыҫ ҡына уңыш йыйып алынды ла инде.
— Шәрбәт тамыраҙыҡтар планлаштырылған майҙандың 9 процентынан ҡаҙып алынды, — тине БР Ауыл хужалығы министрлығының прогрессив үҫемлекселек технологиялары бүлегенең баш агрономы Таһирйән Мөхәмәтзиев. — Ләкин уңыш ауыл халҡын ҡыуандырмай. Һәр гектарҙан бөгөн ни бары 74 центнер шәкәр сөгөлдөрө алабыҙ. Сағыштырыу өсөн — былтыр хатта ҡоролоҡто иҫәпкә алып гектарынан 219 центнер уңыш йыйып алғайныҡ.
Башҡортостанда был техник культура бөтәһе 68 мең гектар майҙанда сәселгәйне. Быйылғы эҫе ҡоро йәйҙә сәсеүлектәрҙең һәләк булыуын иҫәпкә алып, 41571 гектар ерҙән генә уңыш йыйырға ҡалды. БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, 26213 тонна тамыраҙыҡ ҡаҙып алынған. Белгестәр күҙаллауынса, был культуранан уңыш 450 мең тонна самаһы тәшкил итәсәк.


text:
Фото:
Рәсүл Ҡарабулатов Башҡорт дәүләт филармонияһына директор булып ҡайтты
Фото:
Билдәле башҡарыусы Рәсүл Ҡарабулатов Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһына директор булып әйләнеп ҡайтты. Ҡасандыр ул филармонияла солист, һуңынан легендар «Карауанһарай» төркөмө етәксеһе булды.
Башҡорт дәүләт филармонияһының ҡабул итеү бүлмәһенән, коллективты яңы етәксе менән таныштырҙылар ҙа инде, тип хәбәр иттеләр.
Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығында яңы етәксе тәғәйенләү тураһында мәғлүмәтте раҫланылар.
Рәсүл Ҡарабулатов 1968 йылда Ейәнсура районының Урта Муйнаҡ ауылында тыуған. 1987 йылда Өфө сәнғәт училищеһын ҡурай класы буйынса тамамлаған. Армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң, 1991 йылда Өфө сәнғәт институтының театр бүлегенә уҡырға инә. Шул уҡ йылда Йомабай Иҫәнбаев исемендәге республика ҡурайсылар конкурсында I урын яулай. 1996 йылда йәштәр театры актерҙары менән бергә Ш. Бабич исемендәге Дәүләт премияһына лайыҡ була. 1997 йылда уға Башҡортостандың атҡаҙанған артисы исеме бирелә.
Бөгөн Рәсүл Ҡарабулатов республиканың ғына түгел, шулай уҡ Рәсәйҙең танылған сәхнә йондоҙҙары иҫәбендә. ЮНЕСКО саҡырыуы буйынса ул Польшала, Германияла, Бельгияла, Голландияла һәм Францияла гастролдәрҙә булып ҡайтты.
2007 йылдан Рәсүл Ҡарабулатов Конгресс-холға етәкселек итте.


text:
Өфө хакимиәте башлығы стипендиаттары билдәләнде
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтендә 30 сентябрҙә 2009-2010 уҡыу йылына урта һәм башланғыс белем биреү дәүләт мәғариф учреждениеларының көндөҙгө бүлегендә уҡыусы студенттарға һәм уҡыусыларға исемле дипломдар һәм ҡала округы хакимиәте башлығы премияларын тапшырыу тантанаһы үткәрелә.
Өфө хакимиәте башлығының исемле стипендиялары һәләтле йәштәрҙе яҡлауға, студенттарҙың сифатлы белем алыуға ҡыҙыҡһыныуын арттырыуға йүнәлтелгән. Башҡортостан баш ҡалаһында ҡала округы хакимиәте башлығы стипендиялары 1998 йылдан башлап йыл һайын бирелә. Был йылдар эсендә юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарының, урта һәм башланғыс профессиональ белем биреү учреждениеларының уҡыуҙа һәм фәнни эшмәкәрлектә ҙур уңышҡа өлгәшкән 500-ҙән ашыу студенты исемле стипендиат булды.
Был юлы Өфө хакимиәте башлығы стипендиаттары иҫәбенә ҡала комиссияһы дәүләт урта профессиональ белем биреү учреждениеһының 23 студентын һәм дәүләт башланғыс профессиональ белем биреү учреждениеһының 10 уҡыусыһын индерҙе, тип хәбәр итә Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге.
Исемле дипломдар һәм премиялар тапшырыу тантанаһы ҡала округы хакимиәтенең Ҙур залы фойеһында 16 сәғәттә башлана.


text:
Республика энергетиктары Яңы йыл байрамдарында өҙөклөктәрһеҙ эшләне
Яңы йыл байрамдарында Башҡортостан ҡулланыусылары йылылыҡ энергияһы һәм йылы һыу менән штат режимында тәьмин ителде. Йылылыҡ һәм эҫе һыу менән тәьмин итеүҙә өҙөклөктәр һәм етди авариялар булманы, тип хәбәр иттеләр «Башҡортостан йылылыҡ бүлеү селтәрҙәре» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Әйткәндәй, яңы йылдың беренсе декадаһында һауа торошона бәйле сюрприздар булманы. Ҙур ҡалаларҙа башлыса уңайлы һауа температураһы һаҡланды.


text:
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде. Рөстәм Мосабиров ошо структураның директоры вазифаһын башҡарасаҡ. Ведомство хеҙмәткәрҙәре менән эш кәңәшмәһендә республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков уның менән рәсми рәүештә таныштырҙы, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.
Рөстәм Дамир улы Мосабиров 1972 йылдың 5 сентябрендә Өфөлә тыуған. Юғары белемле, Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Юридик фәндәр кандидаты. 1997 йылдан Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының Төп тәфтиш идаралығында хеҙмәт итә. 2003-2004 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтында ассистент, 2004-2008 йылдарҙа — «Хоҡуҡи ярҙам үҙәге» юридик фирмаһы директоры, 2008-2015 йылдарҙа «Һөҙөмтә» юридик фирмаһы директоры булып эшләй. 2015 йылдың сентябренән — Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлыҡтың «Дәүләт шәхси-партнерлыҡ үҙәге» бүлеге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, «Берҙәм Рәсәй» бөтә Рәсәй сәйәси партияһы фракцияһы ағзаһы.


text:
РӘНЙЕМӘ, АҠТЫРНАҠ!
Халыҡсан хикәйәләре, «Һаҡмарбаш», «Ике ут араһында» кеүек күләмле әҫәрҙәре менән уҡыусы күңелен яулаған Иҙрис Ноғоманов Әбйәлил районы Ҡырҙас ауылында йәшәп ижад итә. Ҡалалағы ҡәләмдәштәренән айырмалы рәүештә, тәбиғәткә, тау-урмандарға, хатта йондоҙҙарға ла яҡыныраҡ булған ҡәләм оҫтаһының һеҙгә тәҡдим иткән хикәйәһендә лә тәбиғи ысынбарлыҡта осраған ғәжәп хәлдәр хаҡында бәйән ителә.
РӘНЙЕМӘ, АҠТЫРНАҠ!
Хикәйә
***
Урам буйлап аҡ түшле, аҡ тәпәйле эт етәкләп, ҡара күҙлек кейгән йыуантыҡ кәүҙәле ҡатын килә. Аҙымдары ауыр һәм ифрат аҙаплы.
– Һаумы, Сажиҙә инәй! – тип сәләмләй уны танығандар. Танымағандары иһә үтеп киткәс тә, сәйерһенеп, артына боролоп ҡарап ҡала. Оло кешенең ауыл ерендә көпә-көндөҙ эт етәкләп йөрөүе – ят күренеш. Ҡала булһа, бер хәл. Сит-ят кешеләр әлеге инәйҙең көнө ошо, күрер күҙгә матур ғына эткә ҡалып, ҡасандыр үҙе көн күрһәтмәгән шул эт бөгөн уның күҙе лә, ҡолағы ла икәнлеген белмәй. Эйе, эт менән хужабикә бөгөн икеһе бер хәлдә. Тәҡдир тигәнең уларҙы шулай тигеҙләп ҡуйҙы. Тәүгеһенең күҙҙәре ыу зәхмәтенән күрмәһә, икенсеһе мейеһе һелкенеүҙән тома һуҡыр, етмәһә, шыпа һаңғырау ҙа булып ҡалды. Аҡтырнаҡ хәҙер шыҡһыҙ утын һарайында йәшәмәй. Мәрхәмәтле хужаһы уға йылы, ҡупшы, уңайлы, иркен оя яһап ҡуйҙы.
– И-и, Аҡтырнағым минең! – Сажиҙә этенең башынан һыйпап, яшыҡ арҡаһынан һөйөп ала. – Һин булмаһаң, ниҙәр генә эшләй алыр инем, йә инде? Тәңрем һинән айыра күрмәһен берүк. Ниңә шулай рәнйеттем икән үҙеңде? Белмәнем шул…
Гөлгизәр Фәйзи (Гөлшат Әхмәтҡужина) – шиғриәттә лә, проза һәм драматургия өлкәһендә лә әүҙем эшләгән егәрле әҙибә. Ғүмеренең алтындай осорон – 65 йәшен ҡаршылаған ижадсының яңы шиғри күстәнәсендә иһә тормош һынауҙарынан утыҡҡан, сабыр, әммә йәшәү сәме һәм ғәме һис кенә лә һайыҡмаған, донъяға һөйөп баҡҡан гүзәл ҡатын-ҡыҙ образы төҫмөрләнә.
Рәхмәт һиңә...
Мөхәббәт, тип, сөңгөлдәргә сумдым,
Инде бөттө, упҡын, тигәндә,
Яҙмыш үҙе тартып сығарҙы ла
Бырағытты сәрхәт үләнгә.
Иҫтәремде юйып, ерҙе ҡосоп,
Иҫәнгерәп ҡалдым бер талай.
Шул сәғәттә башым остарында,
Болоттарҙы ярып урталай,
Һөйөү булып күҙен ҡыҫты йондоҙ...
Шул йондоҙға килде һыйынғым;
Туңған йөрәгемде уста тотоп,
Ялҡынында уның йылынғым...
Ғәрәсәттәр мине өйөрөлттө,
Туң бушлыҡты ҡосто ҡулдарым.
Һәләкәттән тартып алды яҙмыш,
Йыһандарға ҡалды моң-зарым.
Үгәй инәм, тиеп, яҙмышымды
Нисә ҡабат икән тиргәнем?
Дәжжәлдәрҙән ҡотҡарғаның өсөн
Рәхмәтлемен, Яҙмыш, тимәнем...
Ғүмеремдең килде эңер мәле,
Ымһындырмай тойғо ҡойоно.
Хәтирәләр ебен сисәм хәҙер,
Әсе яҙмышыма һыйынып...
Зарланмайым...
Таш атманым миңә таш атҡанға...
Хаҡлыҡмы был? Әллә иҫәрлек...
Ул таштарҙан йәндең ҡыйналыуы
Ғүмер ахырына етерлек.
Таш атманым... Әммә йөрәгемдә
Өйөлә барҙы ҡанлы яралар.
Кем генәһе ошо яраларҙан
Хәтеремде минең аралар?!
Рәнйемәҫкә күпме маташһам да,
Быныһына көсөм етмәне.
Шуғалырмы, харабалар тулы,
Емеректәр тулы үткәнем.
Йәшәйешем, тимәк, дөрөҫ түгел?
Хаҡлыҡ, тимәк, мине урап үткән?..
Юҡ, яҙмышҡа һис тә зарланмайым,
Үҙ-үҙемә бары бөтә үпкәм...
Балоғлан Жәлил Әзербайжандың Ленкоран районы Зөвлә ауылында тыуған. Өфөлә 1994 йылдан бирле йәшәй. Әзербайжан Яҙыусылар берлеге ағзаһы. Китаптары талыш, әзербайжан, рус һәм төрөк телдәрендә баҫылған.
Ҡара итектәр
Аҡ ҡарҙан атлап киләһең! Үҙең – аҡ сәскә.
Ҡулдарың ҡарҙан да аҡ бит, йөҙөң нур сәсә!
Бәрхәт балтырыңды наҙлай ҡара итекме?
Итеккә лә һиңә булыу бәхет шул тикле!
Һин – ҡар өҫтөндә асылған ап-аҡ бер сәскә!
Ер йөҙөндә һиңә башҡа юҡ бер тиңдәш тә.
Итегең, ҡара вазалай, һине һаҡ тота.
Сит тарафты үҙ иттергән иренең ота.
Урамдағылар боролоп ҡарай барсаһы,
Сәскәле күлдәгең, гүйә, йәннәт баҡсаһы.
Ҡышҡы сатлама һыуыҡта шул ҡара итек
Һине йөрөтә урамда яҡты яҙ итеп!
Ҡар яуыр, ҡарайған донъя сафланыр йәнә,
Ҡар сәскә атыр төшөр ҙә һинең түшеңә.
Бер гөлләмә итеп һине ҡара итектәр
Алып китер инде йыраҡ ҡайҙа, ни сиккә?
Ниҙәр көтәсәген һине бер Алла белә.
Белә ҡайҙа илтәсәген тик итек кенә.
Миңә шиғыр ебәр
Һүрәт түгел, миңә шиғыр ебәр,
Үҙ тауышы булһын, тыны, теле!
Һәр юлында типһен донъя йөрәге,
Миләүшә йөҙөнә ҡунһын һүҙ ебәге.
Тойғоларың ташып торһон унан,
Күңелеңде ҡуҙғатыуын нимә?
Яҡындарың һинән сер иткәнде
Алыҫ ҡоштар һиңә һөйләп бирә.
Һүрәт түгел, миңә шиғыр ебәр,
Ялҡытмаһын иҫке әкиәт кеүек.
Ҡыҫаларҙы, сикте ул белмәһен,
Залимдарҙан өркмәһен ул бер үк.
Һүрәт түгел, миңә шиғыр ебәр,
Ләйсән кеүек яғылһын ул йәнгә.
Һүҙҙәреңдән сылтыр шишмә моңо
Ишетелеп сихәт бирһен тәнгә.
Һүрәт түгел, миңә шиғыр ебәр,
Күбәләкте ялмар ут кеүеген.
Аллаһ ҡына унан өҫтөн булһын,
Иң матурын ебәр, иң бейеген!
Фәрит Әхмәҙиев борондан килгән ҡатмарлы робағи жанрын үҙ иткән. Уҡыусыларыбыҙға тәҡдим иткән кинәйәгә бай һәм шул уҡ ваҡытта ябай дүрт юллыҡтарында ул шаян һәм хискә бай ир-егетбулараҡ күҙаллана.
***
Мин бер аҙым баҫһам һиңә табан,
Осоп киләһең һин ҡосағыма.
Беҙ боҙ менән утҡа оҡшаш, йәнем,
Шуға илап, һөйөүеңдән янам.
***
Ҡосаҡлаһа мине дәртле ҡатын,
Булабыҙ осрашҡан ике тулҡын.
Туфан һымаҡ беҙҙең һөйөү өсөн
Көтәлер тамуҡта утлы упҡын.
***
Һин үпкәндә мин ут йотам.
Һинең һөйөүеңдә тотош янам.
Һөйөү көсө күккә бәрә ялҡын,
Төн дә үтте, мин уянам.
***
Һин кем, мин кем – хәтерҙе юғалттым,
Тәҙрә аша күрәм таң атҡанын.
Һуңғы тамсыһына тиклем эсәм
Һөйөүеңдең ҡыҙыл шарабын.
***
Хыялый булдым мин йәш саҡта
Иң сибәр ҡыҙ эҙләп донъяла.
Бөтәһе лә матур, аңланым
Кергәс тә аҡһаҡал сафына.
***
Бешкән ҡауын тоттом ҡулыма,
Күңелем тулды йылыға.
Теләйем мин йөҙөм ҡабырға –
Аһ, иҫерҙем емеш һутынан.
***
Телһеҙ ҡалдым һине күргән саҡта,
Алтын йондоҙҙай балҡыйһың йыраҡта.
Яҡын булһаң да – яҙмышта хата,
Осрашырбыҙ мотлаҡ бер саҡ ожмахта.
Теги:


text:
Юлсылар көрт һәм боҙлауыҡ менән көрәшкә сыҡты
Башҡортостанда автомобилистарҙы ҡатмарлы юл шарттары көтә. Синоптиктар билдәләүенсә, бөгөн, 28 декабрҙә, көслө буран сығыуы, ҡар яуыуы, елдең секундына 20-25 метрға етеүе күҙаллана. Юлдарға көрт һалыуы, боҙлауыҡ һәм ҡар арҡаһында күреү мөмкинлегенең насарайыуы көтөлә.
— Әлеге ваҡытта М-5 «Волга», М-7 «Урал» һәм Р-240 «Өфө-Ырымбур» федераль трассаларының Башҡортостан территорияһынан үткән участкаларында 84 махсус техника берәмеге эшләй, ошоноң арҡаһында юлдар таҙа, тығындар һәм хәрәкәтте туҡтатыуға юл ҡуйылмаған, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Федераль юл агентлығының «Һамар-Өфө-Силәбе» автомагистраль идаралығы матбуғат секретары Илдар Әхмәҙиев.
Уның әйтеүенсә, транспорт саралары менән идара иткәндә водителдәрҙән өҫтәмә көс һәм иғтибар талап иткән ҡатмарлы метеорологик шарттар арҡаһында автомобилистарға хәл алыу өсөн автомагистраль буйындағы махсус туҡталҡаларҙан файҙаланырға кәңәш ителә. Республика биләмәһендә ошондай 36 туҡталҡа бар. Уларҙың ҡайҙа урынлашыуы, шулай уҡ юлдарҙағы хәлдәр тураһында Идаралыҡ сайтынан һәм тәүлек әйләнәһенә эшләүсе 8(347)228-12-18 телефоны аша мәғлүмәт алырға мөмкин.
Алдағы көндәрҙә бер аҙ һыуытасаҡ, яуым-төшөм һәм ел туҡтаясаҡ. 31 декабрҙән 1 ғинуарға ҡарай төндә ҡарһыҙ һалҡын һауа торошо көтөлә. Төнөн һауа температураһы – минус 8-13 градус, көндөҙ минус 6-11 градусты тәшкил итәсәк.


text:
20 апрелдә Өфөлә тәүге яҙғы өмә үтә
20 апрелдә Өфөлә территорияларҙы сүп-сарҙан таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса тәүге дөйөм ҡала өмәһе үтә.
Башҡортостан баш ҡалаһы алдында Май байрамдарына Өфө территорияһын тейешле хәлгә килтереү бурысы тора. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, үҙәк урамдарҙың торошон ҡәнәғәтләндерерлек тип иҫәпләргә булһа, ихаталарҙа, шулай уҡ магазиндарға, ойошмаларға һәм социаль объекттарға ҡараған территорияларҙа ҙур эштәр башҡарырға кәрәк.
Өфө мэрияһында билдәләүҙәренсә, ҡала хеҙмәттәре һәм район хакимиәттәре өмәлә ҡатнашыусыларҙы кәрәкле инвентарь һәм сүп-сарҙы сығарып түгеү өсөн машиналар менән тьмин итергә тейеш.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡаланың ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны өмә көндәрендә барлыҡ предприятие һәм ойошмаларҙан сүп-сарҙы бушлай ҡабул итәсәк. Торлаҡ предприятиелары сүп-сарҙы Өфөлә 20 майға тиклем дауам итәсәк айлыҡ барышында бушлай тапшыра ала.


text:
Республика биатлонсылары Рәсәй чемпионатында миҙалдарҙың тулы комплектына эйә булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 31 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Ханты-Мансиҙа биатлон буйынса Рәсәй чемпионаты тамамланды.
Ир-егеттәр эстафетаһында Ханты-Манси автономиялы округы-Югра командаһы еңеү яуланы. Икенсе урында — Төмән өлкәһе спортсылары.
Башҡортостан биатлонсылары (Алексей Петров, Александр Бабчин, Виталий Кабардин, Антон Бабиков) бронза миҙалға лайыҡ булды.
Бынан алда Антон Бабиков спринтта «алтын» һәм эҙәрлекләү ярышында «көмөш», Александр Бабчин масс-стартта бронза миҙал алды.


text:
Өфөлә скульпторҙар «Мираҫ» галереяһы заказы буйынса 13 яңы арт-объект төҙөй Фото: асыҡ сығанаҡ
Өфөлә скульпторҙар «Мираҫ» галереяһы заказы буйынса 13 яңы арт-объект төҙөй
Өфөлә скульпторҙар «Мираҫ» галереяһы заказы буйынса 13 яңы арт-объект төҙөй Фото: асыҡ сығанаҡ
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфөлә скульпторҙар «Мираҫ» галереяһы заказы буйынса 13 яңы арт-объект төҙөй. 1 июлдән 3 авгусҡа тиклем галерея меценаттар аҡсаһына скульпторҙарҙың халыҡ-ара симпозиумын ойоштора. Унда алты илдән 13 һынсы ҡатнаша. Уларҙың эштәре Ленин урамының йәйәүлеләр йөрөй торған юлына ҡуйыла.
Проект Третьяков галереяһы белгестәре, Өфө хакимиәте, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы ярҙамында тормошҡа ашырыла. Скульпторҙар Учалылағы Мансур ятҡылығындағы гранит менән эшләйәсәк. «Симпозиумдың маҡсаты — ҡала мөхитен камиллаштырыу», — тип билдәләнеләр кураторҙар.
Республикала бындай саралар 1988 йылдан алып уҙғарыла. Ижади оҫтахана сиктәрендә башҡарылған эштәр Өфөлә (мәҫәлән, Революция урамында — 1999 йылғы симпозиумдан һуң), Нефтекамала, Малаяҙҙа ҡалған.


text:
Ток-писин
Ток-писин (төп исеме Tok Pisin) − Папуа-Яңы Гвинеяла таралған креол теле. Был илдең рәсми теле булып тора. Ток-писин — Папуа-Яңы Гвинеяла киң таралған һәм был илдәге 700-ҙән артыҡ телдә һөйләшкән халыҡ өсөн аралашыу теле булып тора.
Килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Квинсленд һәм башҡа плантацияларға Тымыҡ океан утрауҙарынан эшкә килгән төрлө телле халыҡтар ҡушылыуы нәтижәһендә барлыҡҡа килгән. Аралашыу нәтижәһендә инглиз теленә нигеҙләнгән пинжин формалашҡан. Был телдең лексикаһы плантацияла эшләгән немец, португал һәм австронезий телле эшселәрҙән дә өлөш алған. Инглиз теленә нигеҙләнгән пижин, Германияның Яңы Гвинеяһында ток-писин булараҡ үҫеш ала. Бында ток-писин немец телле юғары ҡатлам кешеләре менән һәм үҙ-ара аралашыу теленә әүрелә.
Рәсми статусы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ток-писин киң мәғлүмәт сараларында һәм хөкүмәт органдарында рәсми тел булараҡ ҡулланыла, әммә инглиз теленән ҡалыша. Ток-писин теле башланғыс белем дәрәжәһендә уҡытыла.
Региональ төрлөлөгө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Папуа-Яңы Гвинеяның төрлө төбәктәрендә ток-писин теленең лексикаһы һәм грамматикаһы айырыла. Яңы Гвинеяның бейе таулы төбәктәре теле, төньяҡ яр буйы һәм Яңы Гвинея утрауҙары теленән айырыла.


text:
Илебеҙгә эшсе ҡулдар кәрәк
27 июня 2017 йыл | Йәмғиәт
Һуңғы ҡыңғырау сыңланы, Берҙәм дәүләт имтихандары артта ҡалды һәм мәктәп тамамлаусылар алдына уҡырға ҡайҙа барырға, тигән һорау килеп баҫты. Ошо һорауға яуапты Ауырғазы күп профилле колледжы Красноусол филиалының уҡытыу бүлеге мөдире Гүзәл Тимерхан ҡыҙы ҒӘЗЕТДИНОВА сығышында табырға мөмкин. Һүҙ – уға:
Ауылымдың үткәне һәм бөгөнгөһө
27 июня 2017 йыл | Йәмғиәт
Ә уға тиклем ауыл халҡына ғилем нурын Абдулла Йәнешев тигән мулла һәм уның ҡатыны Әминә абыстай (ул Ҡырмыҫҡалы яҡтарынан булған) биргән була.
Абдулла мулла заманы өсөн бик ғилемле, аҡыллы, алдынғы ҡарашлы, тырыш кеше була. Ул муллалыҡ менән генә көн күрмәй, игенселек менән дә шөғөлләнә, күпләп мал аҫрай. Уларҙың йорто әлеге Фәүжәт Нурҡаев йорт һалған урында була. Йорт ике ҡатлы булып, аҫты таштан, өҫтө ағастан төҙөлә. Заман менән бергә атлаусы Абдулла мулла ауылда беренселәрҙән булып молотилка алып ебәрә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, муллаға һәм уның ғаиләһенә бәхеттә оҙаҡ йәшәргә насип булмай, уларҙың бар мөлкәтен тартып алып, йорттарынан ҡыуып сығаралар һәм Фәрит ағай Мәүлитов яғында бәләкәй генә йортто бирәләр. Абдул
Абдулла мулла заманы өсөн бик ғилемле, аҡыллы, алдынғы ҡарашлы, тырыш кеше була. Ул муллалыҡ менән генә көн күрмәй, игенселек менән дә шөғөлләнә, күпләп мал аҫрай. Уларҙың йорто әлеге Фәүжәт Нурҡаев йорт һалған урында була. Йорт ике ҡатлы булып, аҫты таштан, өҫтө ағастан төҙөлә. Заман менән бергә атлаусы Абдулла мулла ауылда беренселәрҙән булып молотилка алып ебәрә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, муллаға һәм уның ғаиләһенә бәхеттә оҙаҡ йәшәргә насип булмай, уларҙың бар мөлкәтен тартып алып, йорттарынан ҡыуып сығаралар һәм Фәрит ағай Мәүлитов яғында бәләкәй генә йортто бирәләр. Абдул
Илебеҙҙе ҡара болот ҡапламаһын!
27 июня 2017 йыл | Йәмғиәт
Бынан 76 йыл элек, 1941 йылдың 22 июнь таңында, немец фашистары илебеҙгә ҡаршы һуғыш аса һәм барса халыҡты уңалмаҫлыҡ ҡара ҡайғыға һала. Яҡындарыңды юғалтыуҙан да оло ҡайғы юҡ икәнлеген ул йылдар әленән-әле иҫкә төшөрөп тора. Бөйөк Ватан һуғышының үлемесле һулышы һәр бер ғаиләгә ҡағылды, ул бер нисә быуын өлөшөнә юғалтыуҙар әрнеүе булып, улар тормоштарында юйылмаҫ эҙ ҡалдырҙы. Бары тик ҡаһарман яугирҙарҙың батырҙарса көрәшеүе һөҙөмтәһендә донъя фашизм ҡоллоғонан ҡотолдо. Еңеү байрағы миллионлаған ҡорбандар менән яуланды. Ваҡыт үтеү менән был ҡан ҡойошло ваҡиға тарихта ҡала, ә уның шаһиттары сафы ла һирәгәйә бара (беҙҙең
районда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары 12 генә ҡалды).
районда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары 12 генә ҡалды).
Тырыштарға уңыш юлдаш
27 июня 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ, Йәмғиәт
Алма ағасынан йыраҡ төшмәй, тиҙәр. Сәйетбаба ауылында йәшәүсе Регина һәм Илнур Шәйәхмәтовтарға ҡарата ла быны әйтергә булалыр.
Күңелдәр һәр саҡ йәш ҡалһын!
27 июня 2017 йыл | Йәмғиәт
Йәшлек – кеше ғүмеренең иң гүзәл мәле. Гел хәрәкәттә һәм һәр саҡ иң яҡшыһы булғы килгән саҡ. Был – ижад итеү, маҡсатҡа ынтылыусанлыҡ, ҡыйыулыҡ, эҙләнеү, эшләп ҡарау, асыштар яһау һәм иң баҙнатлы өмөттәреңде бойомға ашырыу осоро.
Ҡәҙерле йәштәр! Ошо ҡабатланмаҫ мәлде кәүҙәләндергән байрамыбыҙ – Йәштәр көнө менән барығыҙҙы ла ысын күңелдән ҡотлайбыҙ! Барығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, бәхет, именлек, бөтмәҫ дәрт һәм изге башланғыстарығыҙҙа уңыштар теләйбеҙ! Йәшлек осороғоҙ ваҡиғаларға бай, сағыу һәм иҫтә ҡалырлыҡ булһын!
Лариса ДӘҮЛӘТШИНА,
йәштәр сәйәсәте бүлеге мөдире.
Ҡәҙерле йәштәр! Ошо ҡабатланмаҫ мәлде кәүҙәләндергән байрамыбыҙ – Йәштәр көнө менән барығыҙҙы ла ысын күңелдән ҡотлайбыҙ! Барығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, бәхет, именлек, бөтмәҫ дәрт һәм изге башланғыстарығыҙҙа уңыштар теләйбеҙ! Йәшлек осороғоҙ ваҡиғаларға бай, сағыу һәм иҫтә ҡалырлыҡ булһын!
Лариса ДӘҮЛӘТШИНА,
йәштәр сәйәсәте бүлеге мөдире.