text:
Энергияны һаҡлау технологиялары төп сара булырға тейеш
Иҡтисадтың бөтә тармаҡтарында энергияны һаҡлау технологияларын файҙаланыу энергия ресурстары көрсөгөнә юл ҡуймау сараларының береһе булыуы мөмкин. Был турала Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәренең VIII конгресы пленар ултырышында Рәсәй нефть һәм газ инженерҙары йәмғиәте президенты Вячеслав Манырин белдерҙе.
— Йылдан-йыл энергия сығанаҡтарына талап арта, — тине Вячеслав Манырин. — 2030 йылға кешелектең энергия ҡулланыуы бөгөнгө менән сағыштырғанда 50 процентҡа артырға тейеш, тип күҙаллана. Беҙгә янаған энергия ресурстарының көрсөгөнә ҡаршы көрәштең һөҙөмтәле сараһы булып энергияны һаҡлау технологияларын ҡулланыу торорға тейеш.
Рәсәй Федерацияһы Президентының 2008 йылдың 4 июнендәге Указы менән 2020 йылға Рәсәй тулайым эске продуктының энергия талап итеүен 2007 йыл менән сағыштырғанда кәмендә 40 процентҡа кәметеү бурысы ҡуйылды.
Көнбайыш Европа илдәрендә 20 процентҡа кәметергә планлаштырылған. Тәү ҡарашҡа, беҙҙәгенән кәмерәк.
— Әммә шуны иҫәпкә алырға кәрәк, — тине Вячеслав Марынин, — бөгөн Европа илдәрендә энергия талап итеү Рәсәйҙәгенән өс тапҡырға кәмерәк.


c: text/html

text:
Стәрлетамаҡта төҙөлөш сәнәғәтен үҫтереү перспективалары тикшереләсәк
23 сентябрҙә Стәрлетамаҡ районының Оло Ҡуғанаҡ ауылы Мәҙәниәт йортонда аҙ даналы стена материалдары етештереүсе предприятиеларҙың республика кәңәшмәһе үтәсәк. Унда төҙөлөш материалдары етештереүсе урындағы ойошма етәкселәре, тармаҡ белгестәре һәм эксперттары ҡатнашасаҡ.
Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, съезда 2011 йыл өсөн республика кирбес заводтарының эш һөҙөмтәләре һәм тармаҡтың үҫеш перспективалары, төҙөлөш материалдары сәнәғәте предприятиеларын финанслау механизмдары тикшереләсәк. Бынан тыш, көн тәртибендә — торлаҡ һәм социаль төҙөлөш өлкәһендә республика инвестицион программаларын тормошҡа ашырыу.
Рәсәй Федерацияһының башҡа төбәктәренән килгән ҡунаҡтар керамик кирбес етештереүҙә заманса тенденциялар һәм производствола заманса ҡорамалдар ҡулланыу хаҡында һөйләйәсәк. Сара программаһына шулай уҡ «Стәрлетамаҡ кирбес заводы»на барыу индерелгән, унда кәңәшмәлә ҡатнашыусылар өсөн экскурсия ойоштороласаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә буласаҡ полиция хеҙмәткәрҙәре дин әһеле менән аралашты
Өфөлә Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының Йәштәр бүлеге етәксеһе Айнур Арыҫланов РФ Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты курсанттары менән осрашты. Осрашыуҙа был юғары уҡыу йортоноң уҡытыусылары һәм 400-ҙән ашыу уҡыусыһы ҡатнашты.
Айнур Арыҫланов курсанттарға ислам дине нигеҙҙәре, диндең традицион һәм традицион булмаған ағымдары, Башҡортостандың конфессиональ үҙенсәлектәре тураһында һөйләне. Студенттар уны ҙур иғтибарлыҡ менән тыңланы, аҙаҡтан үҙ һорауҙарын биреп, уларға тулы яуап алды.
Башҡортостан мосолмандарының Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, буласаҡ полиция хеҙмәткәрҙәренә мосолман вәкиле менән бындай аралашыу оҡшаған, ә ҡайһы берәүҙәре дине төптәнерәк өйрәнергә лә теләк белдергән.


text:
Өфөнөң йәштәр сәйәсәте учреждениелары белгестәренә эш хаҡы арттырыла
Өфөнөң йәштәр сәйәсәте учреждениелары белгестәренең эш хаҡына өҫтәмә түләү ике мең һумға тиклем арттырыла. Бындай ҡарар бөгөн Өфө ҡалаһы ҡала округы Советы ултырышында ҡабул ителде.
— Үткән йылда йәштәр сәйәсәте өлкәһендә эшләгән белгестәргә – йәмғеһе 127 кешегә социаль ярҙам күрһәтеү маҡсатында ҡала округы Советы ҡарары менән уларҙың эш хаҡына берәр мең һум өҫтәнек, — тип хәбәр итте Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов. – Быйыл өҫтәмә түләүҙе ике мең һумға тиклем арттырырға уйлайбыҙ. 2012 йылдағы эшмәкәрлек йомғаҡтары буйынса шуны әйтергә була: бындай финанс ярҙам кадрҙар алмашыныусанлығына тәьҫир итә. Белгестәр был өлкәнән юғарыраҡ хеҙмәт хаҡы түләнгән икенсе эш урындарына китмәй башланы.


text:
1 июлдән алып газға хаҡтар арта
2014 йылдың 1 июленән алып 2015 йылдың 30 июненә тиклем газға яңы хаҡтар билдәләнә. Башҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты ҡарарына ҡушымта «Газпром төбәк-ара газ»дың рәсми сайтында баҫылған.
Счетчик булған осраҡта газ плиталарында бешереү һәм һыу йылытыу өсөн тотонолған газдың бер кубометры 4 һум 72 тин торасаҡ, иҫәпләү ҡоролмаһыҙ – 6 һум 71 тин.
Йылытыуға, бер үк ваҡытта газды башҡа маҡсаттарға ҡулланыу өсөн газға счетчиктар булған осраҡта 4 һум 72 тин, иҫәпләү ҡоролмаһы булмағанда 3 һум 40 тин түләргә кәрәк буласаҡ.


text:
Фото:
Яңы күргәҙмә залын асыу Александр Бурзянцевҡа арналды
Фото:
Өфөнөң «Мираҫ» галереяһы ХХ быуаттың икенсе яртыһында Башҡортостандың иң сағыу һәм үҙенсәлекле рәссамдарының береһе – Александр Бурзянцевтың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған күргәҙмә менән яңы экспозиция залын аса.
«Мираҫ» галереяһынан хәбәр итеүҙәренсә, күргәҙмәлә 1950 йылдарҙың беренсе яртыһындағы этюдтарҙан башлап рәссам үҙенең һуңғы рәсемдәрен төшөргән 1990 йылдар уртаһына тиклем эштәр тәҡдим ителәсәк. Бында шулай уҡ рәссамдың тормошона һәм ижадына бәйле, әлегә тиклем күптәр күрмәгән уникаль архив материалдары, фотографиялар, әйберҙәр ҡуйыласаҡ. 1953 йылда Александр Бурзянцев уҡытыусыһы Иван Горюшкин-Сорокопудов менән осрашҡандан һуң Ивановканан китә, уҡытыусыһы унан хушлашҡанда: “һин нимәне нығыраҡ яратаһың, тормоштомо, әллә сәнғәттеме?” тип һорай. Рәссамдың тормошо быға үҙе яуап, сөнки ғүмер уға сәнғәткә хеҙмәт итеү өсөн кәрәк булды.
Бөйөк оҫтаның полотнолары Дәүләт Третьяков галереяһы (Мәскәү), Рус Дәүләт музейы (Санкт-Петербург) йыйынтыҡтарында, М.В.Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында (Өфө) һәм илдең башҡа тиҫтәләгән музейында һаҡлана. Ул юғары исемдәргә лайыҡ, белгестәрҙә һәм тамашасыларҙа киң танылыу яулаған. Һәр саҡ асыҡ, киң күңелле кеше булды.
Күргәҙмә 11 декабрҙән 2014 йылдың 31 ғинуарына тиклем Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 72 адресы буйынса уҙа.
Инеү ирекле.


text:
Театр төнөндә баш ҡала тамашасылары «Ханума» премьераһынан өҙөк ҡарай ала
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева /.
М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры тамашасылар өсөн бүләк әҙерләгән. Театрҙың матбуғат секретары Дарья Ольхова хәбәр итеүенсә, «Театр төнө-2016» акцияһы сиктәрендә башҡорт труппаһы артистары «Ханума» спектакленән музыкаль өҙөк күрһәтә. Премьера 6 һәм 7 октябргә билдәләнгән.
«Әле яңы спектаклдең репетициялары бара, — тип һөйләй режиссер Рөстәм Хәкимов. — Беҙ ҡунаҡтарыбыҙҙы аптыратырға һәм уларға премьеранан сағыу бер өҙөк күрһәтергә булдыҡ. Тамашасыларға Кабато ролен уйнаған Ләйсән Миңлеғәлиева башҡарыуында йыр тәҡдим итәбеҙ».
Йәштәр театрының «төнгө» программаһында фойела бер нисә майҙансыҡ: грим һәм костюмдар залы, шиғриәт майҙаны, фотомөйөш, музыкаль ҡунаҡхана, кәсепселәрҙең күргәҙмә-йәрминкәһе эшләйәсәк. Шулай уҡ «Бишкә тиклем һанайым», «Чиполлино», «Башҡорт тотҡонбикәһе», «Аладдин», «Аҡса булһа бер муҡса…», «Йәшен», «Ҡарт кейәүҙәр йәки Шомбай ҡоҙа» һәм «Ханума» спектаклдәренән өҙөктәр күрһәтеләсәк.


text:
Баш ҡалала «Минең атайым — клоун» яңы анимация фильмы өҫтөндә эш тамамланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Башҡортостан» киностудияһында «Минең атайым — клоун» яңы анимация фильмын төшөрөү тамамланды. Фильмдың авторы — «Алдар менән һоро бүре», «Ай һәм Урал тауҙары нисек барлыҡҡа килгән», «Супер 8», «Хәйерлегә булһын!» фильмдарын төшөргән билдәле режиссер Рим Шәрәфетдинов.
Биш минутлыҡ фильмда клоундың ғаиләһе хаҡында һүҙ бара. Тәүҙә геройҙарҙың һәр хәрәкәтенең эскизы эшләнгән, һуңынан сканерланған һәм буятылған. «Минең атайым — клоун» анимация фильмын төшөрөүгә режиссерға бер йыл кәрәк булған, тип хәбәр итте киностудияның матбуғат секретары Сәлимә Батисова.
«Фильм «балалар йәнһүрәте» стилендә төшөрөлгән, экранда донъяны балалар күҙлегенән сығып күрһәтергә теләнем», — тип хәбәр итте режиссер.
Тиҙҙән фильмдың премьераһы буласаҡ, шулай уҡ уны фестивалдәргә ебәрергә ниәтләйҙәр.


text:
Павел Качкаев: «Ике йылда беҙ 30-лап балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ»
Өфөлә 2011 йылда балалар баҡсалары төҙөлөшөнә һәм реконструкцияһына айырым иғтибар бирелә.
— Президент программаһына ярашлы быйыл Өфөлә 10 балалар баҡсаһы сафҡа индереләсәк, — тип хәбәр итте матбуғат конференцияһында Башҡортостандың баш ҡалаһының хакимиәт башлығы Павел Качкаев. — «Ҡариҙел» һәм «Сипайлово» биҫтәләрендә өс балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды, тағы өсәү — «Инорс-7», «Дим-8» биҫтәләрендә, ә Черниковка урамындағыһын октябрь — ноябрҙә сафҡа индереү планлаштырыла. Тағы дүрт балалар баҡсаһын беҙ элек профилен үҙгәрткәндәр иҫәбенән ҡайтарабыҙ.
Киләһе йылға Президент программаһы менән Өфөлә 12 балалар баҡсаһын сафҡа индереү ҡаралған.
— Әммә беҙ 20 балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ, — тип белдерҙе Өфө хакимиәте башлығы. – Әйтергә кәрәк, уларҙың унауһы проектлау һәм төҙөлөш эштәрен башлау стадияһында, йәнә 10 балалар баҡсаһының эше яңя башланып тора. Әгәр республика ярҙам итһә, ике йылда беҙ 30-лап балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ. Шулай итеп, республика Президенты ҡуйған бурыстарҙы беҙ һис шикһеҙ үтәйәсәкбеҙ.
Әйткәндәй, 1 сентябрҙән балалар баҡсаһына юллама алыуға сиратҡа баҫыу өсөн ғаризаны «Балалар баҡсаһына электрон сират» сайты аша электрон төрҙә бирергә мөмкин.


text:
Фото:
“Китап” нәшриәте “Мосолмандар донъяһы – 2009” форумында билдәләнде
Фото:
Зәйнәп Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте Пермь ҡалаһында үткән “Мосолмандар донъяһы – 2009” төбәк-ара форумында ҡатнашты.
Нәшриәт хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең төрлө китап продукцияһын алып барып, эстәлекле күргәҙмә ойошторҙо. Форумда ҡатнашыусылар мосолман календарҙарын, изге Ҡөрьән китабын, дини йөкмәткеле башҡа баҫмаларҙы, шулай уҡ тарихи–этнографик китаптарҙы һәм матур биҙәлешле фотоальбомдарҙы ҡарап сығыуҙан тыш, уларҙы һатып алыу мөмкинселегенә лә эйә булды. Мәҫәлән, улар араһында уҡыусыларҙың ҙур һорауы менән ҡулланған “Башҡорт аш-һыуы”, “Рудольф Нуриев”, “Палеолит хазинаһы” (Шүлгән-Таш мәмерйәһе тураһында) китаптары булды.
Күргәҙмәлә әүҙем ҡатнашҡаны, Ҡөрьәнде башҡорт телендә нәшер иткәне һәм төбәк-ара мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереүгә һәм халыҡтың традицияларын һәм йолаларын һаҡлап ҡалыуға тос өлөш индергәне өсөн “Китап” нәшриәте Пермь крайы мосолмандарының Диниә назараты грамотаһы һәм дипломы менән бүләкләнде.
Форум сиктәрендә дискуссиялар, “түңәрәк өҫтәлдәр”, Ҡөрьән баҫмалары һәм башҡа дини әҙәбиәт күргәҙмәләре ойошторолдо.


text:
Республика Профсоюздар федерацияһы советының VII пленумы
Өфөлә, Профсоюздар йортонда, БР Профсоюздар федерацияһы Советының VII пленумы башланды, унда машиналар эшләү комплексы профсоюз ойошмаларының власть органдары һәм эш биреүселәр менән берлектә иҡтисади көрсөк шарттарында хеҙмәтсәндәрҙең хоҡуҡтар гарантияларын күҙәтеү буйынса эше көн тәртибендәге төп мәсьәлә булып тора. Пленум эшендә БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров ҡатнаша.
Машиналар эшләү комплексындағы хәл һәм профсоюз ойошмаларының көрсөккә ҡаршы эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт менән РФ машина эшләүселәр профсоюзы рәйесе Николай Шатохин, БР машина эләүселәр профсоюзы рәйесе Николай Лифанов, Рәсәй авиация сәнәғәте хеҙмәтсәндәре профсоюзының Башҡортостан республика ойошмаһы рәйесе Александр Мельников һәм башҡалар уртаҡлашасаҡ.


text:
«Искож» етештереү күләмен арттырырға планлаштыра
«Искож» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тегеү изделиелары етештереү күләмен көрсөккә тиклемге кимәлдә тота алды. Предприятие яҡын араларҙа күләмде икеләтә арттырырға планлаштыра. Был турала генераль директорҙың етештереү буйынса урынбаҫары Иван Самойлов хәбәр итте.
— Беҙ айына 10-15 миллион һумға 100-150 мең тегеү изделиелары сығарҙыҡ. Ә хәҙер беҙ үҙ алдыбыҙға 2011 йылға айына 22-23 миллион һум һөҙөмтәһе менән сығыу бурысы ҡуябыҙ, — ти Иван Самойлов. – Шуға күрә бөгөн үҙ сауҙа селтәребеҙҙе үҫтереү буйынса әүҙем эшләй башлайбыҙ. Әле үк Өфөлә, Нефтекамала, Стәрлетамаҡта, Ижевскиҙа фирма магазиндарыбыҙ, шулай уҡ Екатеринбургта ҙур күмәртә складыбыҙ бар. Планда — Түбәнге Новгородта, Ҡазанда, Магнитогорскиҙа һәм Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында магазиндар асыу.
«Искож» ҙур ҡалаларға йүнәлеш тота һәм продукцияһын үҙ бренды аҫтында һатырға планлаштыра – фирма стиле өҫтөндә эш башланылар ҙа инде. 2010 йылда уҡ предприятие продукция һатыуҙы кәмендә 15-20 процентҡа арттырырға иҫәп тота.
Иҡтисади тотороҡлолоҡ социаль мәсьәләләрҙе лә хәл итергә булышлыҡ итә.
— Былтырҙан алып беҙ бер хеҙмәткәрҙе лә ҡыҫҡартманыҡ, хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡын да тотҡарламаныҡ һәм һалымдар буйынса бер түләүҙе лә һуңға ҡалдырманыҡ, — ти генераль директорҙың етештереү буйынса урынбаҫары.


text:
Фото:
25 майҙа республика мәктәптәрендә һуңғы ҡыңғырау шылтыраясаҡ
Фото:
Башҡортостанда, бөтә илдәге кеүек үк, сираттағы уҡыҡ йылы тамамлана. Шишәмбе, 25 майҙа, республика мәктәптәрендә һуңғы ҡыңғырауҙар шылтыраясаҡ. БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 2010 йылда бөтәһе 46359 – туғыҙынсы һәм 27434 уҡыусы 11-се синыфты тамамлауға әҙерләнә. Изге традиция буйынса мәктәптәрҙә тантаналы линейкалар үтәсәк, бынан тыш, мәктәп хакимиәттәре һәм ата-әсәләр комитеттары балалар өсөн мәҙәни программа планлаштыра.
Әммә сығарылыш синыф уҡыусыларына оҙаҡ байрам итергә тура килмәйәсәк. Бер көндән һуң, 27 майҙа, ун беренсе синыф уҡыусылары Берҙәм дәүләт имтиханы формаһында информатика һәм информацион-коммуникация технологиялары (ИКТ), биология, әҙәбиәт буйынса имтихан тапшырасаҡ. Киләһе имтихан — рус теле буйынса 31 майҙа, 4 июндә – сит телдәр (инглиз, француз, немец, испан), химия, 7 июндә – математика, 11 июндә – тарих, физика, 15 июндә – йәмғиәтте өйрәнеү, география. Берҙәм дәүләт имтиханы 22 июндә – башҡорт теленән имтихан менән тамамлана.
Республика мәктәптәрендә сығарылыш кисәләре 23 июнгә планлаштырылған.


text:
БР делегацияһы Мәскәүҙәге «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумында ҡатнашаФото: Андрей Старостин
БР делегацияһы Мәскәүҙәге «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумында ҡатнаша
БР делегацияһы Мәскәүҙәге «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумында ҡатнашаФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендә республиканың рәсми делегацияһы кесаҙна көнө «Крокус Экспо» күргәҙмә үҙәгендә асылған, «Асыҡ инновациялар» Мәскәү халыҡ-ара инновация үҫеше форумында ҡатнаша. Был турала «Башинформ» агентлығына республика Президенты матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
«Асыҡ инновациялар» форумы – ул инновациялар өлкәһендә яңы технологияларға һәм халыҡ-ара кооперациялар перспективаһына арналған глобаль фекер алышыу майҙансығы.
2013 йылда форумдың төп темаһы – «Глобаль баҙарҙарҙа уйын ҡағиҙәләре: алдынғы технологиялар һәм уларҙы уйлап сығарыусылар».
Форумдың беренсе көнө программаһына «Мин уйын ҡағиҙәһен үҙгәртәм!», «Гипер бәйле донъяла лидерлыҡтың милли стратегиялары» пленар ултырыштары, түңәрәк өҫтәлдәр һәм мәғариф, конкуренцияға һәләтлелек мәсьәләләре буйынса фекер алышыуҙар индерелгән.
Беренсе «Асыҡ инновациялар» форумы Мәскәүҙә 2012 йылдың көҙөндә үтә. Уға донъяның 38 иленән 5 меңдән ашыу кеше килә.
Форумдың мөһим ваҡиғаһы булып Open Innovations Expo 2013 күргәҙмәһе – алдынғы Рәсәй һәм сит ил технологияларын һәм асыштарын күрһәтеү, инновацион проекттарҙы уңышлы тормошҡа ашырыу тәжрибәһе менән уртаҡлашыу майҙансығы – тора.
Форум Рәсәй Хөкүмәте бойороғо буйынса, РФ Иҡтисади үҫеш министрлығы, Мәскәү Хөкүмәте һәм Рәсәй үҫеш институттары: Белем биреү һәм инфраструктура программалары фонды (РОСНАНО), Тышҡы иҡтисад банкы (Внешэкономбанк), Стратегик инициативалар агентлығы ярҙамында уҙғарыла.


text:
Муниципаль хеҙмәткәрҙәр мәғлүмәт технологиялары буйынса квалификацияһын күтәрәФото: Олег Яровиков
Муниципаль хеҙмәткәрҙәр мәғлүмәт технологиялары буйынса квалификацияһын күтәрә
Муниципаль хеҙмәткәрҙәр мәғлүмәт технологиялары буйынса квалификацияһын күтәрәФото: Олег Яровиков
17 февралдә БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында мәғлүмәт технологиялары буйынса семинар асылды. Район һәм ҡала хакимиәттәре белгестәре дәүләт власы органдарында һәм муниципаль берәмектәрҙә сайттар булдырыу менән бәйле мәсьәләләрҙе практикала өйрәнә. БР Президенты Хакимиәтенең ижтимағи-сәйәси үҫеш һәм мәғлүмәти сәйәсәт идаралығы начальнигы Данил Азаматовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, «семинар үткәреү тотош бер сәбәптәр комплексы менән нигеҙләнә. Уларҙың береһе – урындарҙа грамоталы белгестәр етешмәй. Шуға ла квалификация күтәреү курстары үткәреү инициативаһы менән тап урындағы хакимиәт башлыҡтары сығыш яһауы осраҡлы күренеш түгел. Башҡортостан Президенты ла сайттар булдырыу бурысы ҡуйҙы. Етмәһә, был мәғлүмәт асыҡлығы тураһында федераль закондар талабы ла».
Ике көн буйынса тыңлаусылар интернет-сайт булдырыуҙың төп принциптары менән танышасаҡ. Лекциялар курсына бик күп һорауҙарға яуаптар индерелгән.
Шулай уҡ власть органдарында электрон документтар әйләнеше булдырыу тураһында һүҙ алып барыласаҡ. Рәсәй Президенты фекеренсә, ул быйыл “тормошҡа ашырылырға тейеш”.
«Башҡортостан был мәсьәләлә илдә алдынғы төбәктәрҙең береһе булып тора, — тип билдәләне Данил Азаматов. – Шулай ҙа мәғлүмәт технологияларын республика ғына түгел, муниципаль кимәлдә лә уңышлы үҫтереү бурысы тора». Ә был бер көнлөк кенә эш булмау сәбәпле, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәткәрҙәргә компьютер менән оҫта эш итеү серҙәренә төшөнөү менән көндән-көн, даими шөғөлләнергә кәрәк. Дмитрий Медведев белдереүенсә: "Бөгөн компьютер менән файҙаланыу күнекмәләренә эйә булмаған чиновник һөҙөмтәле эшләй алмай, тимәк, ул үҙенә башҡа эш урыны эҙләргә тейеш». «Йә уҡы — йә булмаһа, хуш», — тип иҫәпләй дәүләт башлығы.


text:
Башҡортостанда милли мәҙәниәттәр фестиваль-марафоны старт ала
14 октябрҙә республикала Башҡортостан халыҡтарының милли мәҙәниәте фестиваль-марафоны старт ала. БР Мәҙәниәт министрлығы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы, Республика халыҡ ижады үҙәге, ҡала округтары һәм муниципаль райондар хакимиәттәре уның ойоштороусылары булып сығыш яһай.
«Башинформ» агентлығына Халыҡ ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, фестиваль бер этаптан тора. Ул Архангел районында башланасаҡ һәм марафон кеүек бер зонанан икенсеһенә штандарт тапшырыу юлы менән дауам итәсәк. Шулай итеп, һигеҙ көн дауамында фестиваль саралары Сәрмән (Белорет районы), Кушнаренко, Раевка, Саҡмағош, Оло Ыҡтамаҡ ауылдарында, Баймаҡ, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Нефтекама, Яңауыл, Бөрө ҡалаларында үтәсәк.
Фестиваль-марафон 1 декабрҙә Өфөләге «Нефтселәр» мәҙәниәт һарайында ҙур гала-концерт менән тамамлана.
Милли мәҙәниәттәр фестиваль-марафоны Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы айҡанлы ойошторола. Проект милли мәҙәниәтте тергеҙеү, һаҡлау һәм киләсәк быуындарға тапшырыу маҡсатында, балалар һәм ололарҙы Башҡортостанда йәшәгән халыҡтарҙың милли традицияларына йәлеп итеүҙе күҙ уңында тотоп ойошторолған.


text:
Башҡортостан делегацияһы Мәскәүҙә Мәҙәниәт йылын тантаналы асыуҙа ҡатнашасаҡ
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә, 24 мартта, бөтә Рәсәйҙән сәнғәт эшмәкәрҙәре Мәскәүҙә Мәҙәниәт йылын рәсми асыуға йыйыласаҡ. Тантанаға һәр субъекттан 10 кеше иҫәбендә делегат саҡырылған. БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова хәбәр итеүенсә, байрамда шулай уҡ Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнашасаҡ. Делегация составында – БР билдәле мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре: Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Азат Айытҡолов, РФ һәм БР халыҡ артисы Таңсулпан Бабичева, БР һәм РФ атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Нур Дауытов, фоторәссам Рәмил Килмәмәтов, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Леонора Ҡыуатова, БР халыҡ артисы Александр Федеряев, кинорежиссер Булат Йосопов, Нефтекама ҡала китапханаһы директоры Франц Ян.
Төбәктәрҙән вәкилдәр өсөн Рәсәйҙең баш ҡалаһы буйлап экскурсия ойоштороласаҡ, ә Мәҙәниәт йылын асыу тантанаһы Ҙур театрҙа үтәсәк. Шулай уҡ сара сиктәрендә Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең Бөтә Рәсәй форумы, тармаҡ конференциялары һәм Мәҙәниәт буйынса координация советы ултырышы уҙасаҡ.


text:
Баҙар капитализацияһы
Баҙар капитализацияһы (ингл. market capitalization) — бер акция, акционер йәмғиәт, фонд баҙар хаҡы, мәҫәлән иҡтисад объекттын хаҡы. Айрыла:
- Ҡиммәтле ҡағыҙҙын баҙар капитализацияһы— акция хаҡы
- Асыҡ акционерҙар йәмғиәте баҙар капитализацияһы— акционер йәмғиәтенең акция хаҡы
- Фонд баҙарының баҙар капитализацияһы
Капитализация кимәлдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һатып алыу мөмкинлеге паритеты буйынса хиспланған капитализация кимәле:
- Европа Берләшмәһе: 6.0 триллион евро (ЭТПһынан 59 %)
- Япония: 2.4 триллион евро (ЭТПһынан 75 %)
- Америка Ҡушма Штаттары: 10.7 триллион евро (ЭТПһынан 108 %)
Баҙар капитализация хаҡы буйынса донъяла беренсе урынды Exxon Mobil Corporation ала(19.04.2013 көнғә уның капитализация $392 млрд, Apple гигантынан күбәрәк)[1].
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Капитализация // Экономический словарь.


text:
Мәтрүшкә
Мәтрүшкә (ҡара мәтрүшкә, мәтрүш; урыҫ. душица обыкновенная, лат. Origanum vulgare) — һаңғырау кесерткән һымаҡтар күп йыллыҡ үлән үҫемлек, бейеклеге 30-80 см, июль-сентябрь айҙарында алһыу аҡ сәскә ата, август-сентәбрҙә -емеше өлгөрә. Мәтрүшкә ҡорораҡ ерҙә, урман ситендә, тау биттәрендә, йылға ярҙарында үҫә. Башҡортостанда киң таралған.
Элек-электән уны дарыу өсөн дә, сәй итеп тә файҙаланғандар.
Ҡышҡылыҡҡа һаҡлар өсөн 20-30 сантиметр оҙонлоҡта ҡырҡып алып, өй ҡыйығында йәки яҡшы еләтелгән бинала киптерәләр. Бәйләме менән һаҡлағанда — бер йыл, ваҡлап, ныҡ ябылған үтә күренмәҫ һауытта тотһаң, өс йылға тиклем яраҡлы була.
Файҙаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәтрүшкәнең файҙаһы ифрат ҙур. Уны ҡан баҫымы юғары булғанда, атеросклероздан, һалҡын тейгәндә һәм башҡа осраҡтарҙа ҡулланалар. Хуш еҫле үҫемлекте баш ауыртҡанда эсәләр һәм йоҡоһоҙлоҡтан яфаланғанда ла файҙаланалар, төнәтмәһе менән баш йыуалар. Теш һыҙлағанда мәтрүшкәне сәйнәйҙәр.


text:
Саентология
Саентоло́гия (ингл. scientology, лат. scio белем һәм бор. грек. logos белем, һүҙ — «белемдең белеме») — практик дини фәлсәфә. Нигеҙләүсе - Лафает Рональд Хаббард. 1951 йылда көҙөн Рон Хаббард шундай һөҙөмтәгә кила: кеше - әруах. Беренсе сиркәү 1954 йылда барлыҡҡа килә.
Йөкмәткеһе
Хоҙай Саентологияла[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хоҙай Саентологияла "һигеҙенсе дина́мика" тип атала. Беренсе динамика - кеше үҙе, икенсе динамика - кешенең ғаиләһе (бала үҫтереү, ир-ҡатын мөнәсәбәте), өсөнсө - берәй кеше төркөмө, дүртенсе - бөтә кешеләр, бишенсе - бөтә тере организмдар, алтынсы - бөтә тере булмаған донъя, етенсе - әруах.[1]Бөтөнләй боҙолған һәм көсһөҙләнгән культураларҙан башҡа донъя тарихында һәр бер йәмғиәт Юғарғы Зат барлығын раҫлаған тип Хаббард яҙа.[2]Саентологияла Хоҙайға ҡарата догмалар юҡ.[3]
Саентология сиркәүҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Буклет Рон Хаббард "Динамики жизни"
- ↑ Китап Рон Хаббард "Наука выживания"
- ↑ Китап "Что такое Саентология?"
Cаентологтар өсөн рәсми әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Китап "Что такое Саентология?" (урыҫ.)
- Китап "Саентология, книга в картинках" (урыҫ.)
- Китап "Саентология, основы жизни" (урыҫ.)
Тышҡы һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Саентология Өфөлә (урыҫ.)
- Саентология сиркәүенең рәсми сайты (урыҫ.)
- Саентология сиркәүенең күп телле видео каналы
Саентологияны тәнҡитләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Раздел «саентология» на сайте Центра св. Иринея.
- Саентология — досье на саентологию на сайте Мир Религий.
- Джон Атак. «Кусочек синего неба: Разоблачение дианетики, саентологии и Л. Рона Хаббарда».


text:
Башҡортостанда метеостанциялар яңыртыла
Республика метеостанцияларында өр-яңы ҡорамалдар ҡуйыла башланы. Йыл аҙағына тиклем 40-ҡа яҡын автоматлаштырылған метеорология комплекстарын урынлаштырыу планлаштырыла. Улар анығыраҡ үлсәүҙәр үткәрергә, шулай уҡ юлһыҙ урындарҙан метеосводкалар алырға мөмкинлек бирәсәк.
Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса идаралығының метеокүҙәтеүҙәр бүлеге начальнигы Людмила Вафинаның әйтеүенсә, бөгөнгө көндә төбәктә планлаштырылғандың яртыһы, йәғни 20 автоматлаштырылған станция ҡуйылған. Метеостанцияларҙы модернизациялау – ҡыйбатлы процесс, шуға күрә яңы ҡорамалдар даими рәүештә әҙ-әҙләп ҡайтарыла. Быға федераль бюджеттан аҡса бүленә.
— Хәрәкәт бар. Беҙ теләгәнсә тиҙ булмаһа ла, алға китеш бар, — ти Людмила Вафина.
Бынан тыш, Башгидрометта әле үҙҙәренең сайтын булдырыу өҫтөндә эшләйҙәр. Метеосайт быйыл йыл аҙағында эшләй башлаясаҡ, тип планлаштырыла. Оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән һәм, ҡағиҙә булараҡ, бик һирәк ваҡыт үҙен аҡлаған прогноздар булмаясаҡ. Был ресурста алдағы өс көнгә генә һауа торошо биреләсәк.


text:
«Башҡортостан-Синемастан» форумының программаһы тауыш режиссеры Юлай Тауылбаевтың оҫталыҡ дәресенән башлана
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн, 18 майҙа, киске сәғәт 6-ла «Башҡортостан-Синемастан» исемле күргәҙмә-форум асыла. «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, һәр көн айырым темаға арналған. Өфө художество галереяһында танылған фоторәссам Михаил Новиковтың шәхси күргәҙмәһе тәҡдим ителә.
Форумдың төп өлөшө 19 майҙа билдәле тауыш режиссеры Юлай Тауылбаевтың оҫталыҡ дәресенән башлана. Юлай — белеме буйынса музыкант, ете йылдан ашыу «Башҡортостан» киностудияһында тауыш режиссеры булып эшләй. Ошо ваҡыт эсендә ул «Ел ҡыуыусы» (реж. Айсыуаҡ Йомағолов), «13-сө раунд» (реж. Булат Йосопов), «Мегаджунглис» (реж. Александр Вәхитов), «Еңмеш», «Әсә» (реж. Айнур Асҡаров), «Япраҡ», «Карусель», «Урман һуҡмағы» (реж. Роман Пожидаев), «Ике күрше», «Өйләнәм» (реж. Таңсулпан Бураҡаева) фильмдарында, Вилүрә Иҫәндәүләтованың «Һуғыш беҙҙе балаға һанаманы», «Тәүбә», «Ике килгән ғүмер» документаль таҫмаларында, Айнур Асҡаровтың «Әсе бал» документаль фильмында эшләгән.
Башҡортостан Кинематографистар союзының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн Юлай Тауылбаев республикала кино өлкәһендә иң тәжрибәле тауыш режиссеры һанала. «Ел ҡыуыусы» фильмы өҫтөндә эшләгәндә «Мосфильм» белгестәре уның профессиональ кимәлен юғары баһалаған.


text:
Республикала 4 тонна урман ағастары орлоғо әҙерләнгән
Яҙ башланғанға тиклем Башҡортостанда республика питомниктарында ултыртыу өсөн алты тонна самаһы урман ағастары орлоғо әҙерләнәсәк.
— Бөгөнгө көндә төбәктә дүрт тонна самаһы урман орлоҡтары әҙерләнгән, шуларҙың яртыһынан күберәге – ылыҫлы ағастар орлоғо. Ҡалғандары – имән, ҡайын, йүкә орлоҡтары, — тине «Башинформ» агентлығына БР Урман хужалығы министрлығының урмандарҙы тергеҙеү бүлеге баш белгесе Радик Ноғоманов.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, республикала министрлыҡ ҡарамағындағы 113 питомник иҫәпләнә. Питомниктарҙың дөйөм майҙаны мең самаһы гектарға тиң, уларҙа 70 миллионға яҡын үҫенте үҫтерелә. Киләһе йылда яҙғыһын шуларҙың 30 миллионы Башҡортостандың урман хужалыҡтарында планлы ағас ултыртыуҙа файҙаланыласаҡ.


text:
Республикала 2013 йылда эшҡыуарлыҡты үҫтереү программаһына 500 миллион һумға яҡын аҡса бүленә
2013-2018 йылдарға иҫәпләнгән «Башҡортостан Республикаһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм ярҙам итеү» оҙайлы сроклы маҡсатлы программаһына үҙгәрештәр БР Хөкүмәтенең ҡарары менән раҫланды. Программа алты йылға бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙең стратегик йүнәлештәрен билдәләй.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йылда программаны тормошҡа ашырыуға республика һәм федераль бюджеттарҙан 500 милион һумға яҡын аҡса ҡаралған.
Бәләкәй бизнесҡа финанс ярҙамы күрһәтеү муниципалитеттарға йөкмәтелә. Атап әйткәндә, моноҡалаларға эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса муниципаль программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн субсидиялар ҡаралған. Субсидиялар конкурс нигеҙендә бүленәсәк, ә муниципаль комиссиялар эшендә йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре һәм Башҡортостанда эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкилдең йәмәғәт ярҙамсылары ҡатнашасаҡ.
Яңы ярҙам төрҙәре индерелә. Уларҙың береһе – социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә субсидия биреү. Субсидиялар мәктәпкәсә йәштәге балалар өсөн көндөҙгө төркөмдәр ойоштороуға, эшсе кадрҙар әҙерләү, уларҙы ҡайтанан уҡытыу, квалификацияһын күтәреү кеүек белем биреү хеҙмәттәренә сығымдарҙы ҡаплауға биреләсәк.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, финанс ярҙамы күрһәтеүгә документтарҙы Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәккә тапшырырға мөмкин.


text:
Республикала ҡыҙыҡлы фәнни кино фестивале башлана
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда ҡыҙыҡлы фәнни кино фестивале башлана. 25 ноябрҙән өс көн рәттән Башҡорт дәүләт университетында ғалимдар, асыштар һәм ғилем донъяһы хаҡында документаль фильмдар күрһәтелә.
Башҡорт дәүләт университетында ойошторолған фестивалдә төрлө темаларға алты фильм күрһәтеү ҡаралған. Программаға Марк Левинсондың «Страсти по частицам» (2013), Гай Ридтың «Планета» (2015), Майкл Мэдсендың «В бесконечность» (2010), шулай уҡ студенттар өсөн махсус һайлап алынған Рәсәй фильмдары — Екатерина Еременконың «Чувственная математика» (2012), «Чудеса России» (2011, «Моя планета» телеканалы һәм Рус география йәмғиәте), «Шүлгәнташ» (2012, «Рәсәй-1» телеканалы) ингән, тип асыҡлыҡ индерҙеләр университеттың матбуғат үҙәгендә.
Инеү ирекле.
Фәнни кино көндәрен Актуаль фәнни кино фестивале ойоштора. Быйыл ошо проектҡа Рәсәйҙең Мәғариф һәм фән министрлығы булышлыҡ итә. Фестиваль юғары уҡыу йорттарына фән тураһында махсус һайлап алынған фильмдар тәҡдим итә, вуздар программаны үҙҙәре төҙөй. Мәскәү, Санкт-Петербург, Новосибирск, Өфө, Ҡазан, Владивосток, Екатеринбург, Һамар һәм башҡа ҡалаларҙағы 20-нән ашыу уҡыу йорто проектта ҡатнашырға әҙер булыуын белдергән. Фән тураһындағы фильмдар менән вуздар ғына түгел, мәктәптәр, ғилми-тикшеренеү институттары, китапханалар ҙа ҡыҙыҡһына. 63 ҡаланан бөтәһе 114 ҡатнашыусы һайлап алынған.
Ойоштороусылар юғары уҡыу йорттары менән берлектәге проектты йыл һайын уҙғарырға ниәтләй.
Программа менән Башҡорт дәүләт университетының сайтында танышырға мөмкин.


text:
Серәкәйҙәр
Серәкәйҙәр, (урыҫ. настоящие комары, лат. Culicidae) — ике ҡанатлылар ғаиләһенән булған бөжәк, оҙонморондар (Nematocera) төркөмөнә ҡарай. Был ғаиләнең ауыҙ ағзалары бик үҫешкән. Өҫкө һәм аҫҡы ирендәре һуҙынҡы, улар нәҙек кенә энәләр өсөн футляр барлыҡҡа килтерә (яңағы 2 пар); ата серекәйҙең яңаҡтары үҫешмәгән, улар тешләшмәй. Аяҡһыҙ личинкалары һәм ҡурсаҡтары аҡмаған һыуҙа йәшәй. Донъяла барлығы 3000 төр серәкәй иҫәпләнә. Улар 38 ырыуға берләшә[1]. Рәсәйҙә 100 төрө билдәле.
Ҡаҙылма серәкәйҙәр аҡбур осоронан алып билдәле.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Серәкәйҙәр бик бәләкәй һәм йоҡа кәүҙәле (оҙонлоҡтары 4—14 мм), аяҡтары оҙон, тар һәм үтә күренмәле ҡанатлы. Төҫө һары, һоро һәм көрән. Ҡорһаҡ өлөшө оҙонса, ун бүлкәттән (сегменттан) тора. Күкрәге ҡорһаҡ өлөшөнә ҡарағанда киңерәк. Аяҡтары пар тырнаҡтар менән тамамлана. Ҡанаттары тәңкә менән ҡапланған, ҡайһы саҡ уларға биҙәктәр төшә. Антенналар оҙон, 15 быуынтыҡтан тора. Ауыҙ аппараты беҙ һәм һурғыстан тора. Инә бөжәктең мороно оҙон, ул сәнскес энәнән тора. Ата бөжәктең мороно юҡ[2][3].
Ауыҙ аппараты төпкә аҫҡы ирендәргә йәшеренгән. Уның эсендә ваҡ ҡына бысҡы тештәренә оҡшаған бер нисә яңағы бар. Шул яңаҡтар ярҙамында тирегә тишек тишә һәм моронон аҫҡа төшөрә. Ул төпкә ҡан капиллярҙарынаса барып етә һәм ҡанды һура.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Серәкәйҙәр Антарктиданан башҡа барлыҡ ҡитғаларҙа ла киң таралған. Уның иң киң таралған ареалы төп ҡорбаны -кеше йәшәгән һәр урын.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уртаса бүлкәттә, ғәҙәттә, май айынан алып октябргәсә бик әүҙемдәр. Әгәр ҡышын ҡар күп булып, яҙ иртә килһә, дымлы һәм йылы булһа, апрелдә уҡ күренә башлайҙар.
Башҡа ике ҡанатлы бөжәктәр кеүек үк серәкәйҙәрҙең үҫеше 4 фазанан тора: йомортҡа, личинка, ҡурсаҡ, имаго. Имагонан башҡа фазаларҙа улар һыу ятҡылыҡтарында йәшәй. Һыуҙа йәшәүсе личинкалар һәм ҡурсаҡтар атмосфера һауаһын тын алыу көпшәләрен өҫкә ҡаратып һулай. Серәкәйҙең личинкалары — фильтраторҙар — һыуҙағы микроорганизмдар менән туҡлана. Үҫеп еткән бөжәк (имаго) инә серәкәйҙәр башлыса һөтимәрҙәр, ҡоштар, рептилиялар һәм амфибиялар ҡанын һурып туҡлана, ата серәкәйҙәр сәскәле үҫемлектәрҙең һуттары — нектар менән туҡлана.
Ҡан һурыусы үҫеп еткән инә серәкәй йәйен һәр ерҙә лә осрай: һаҙамыҡ һәм еүеш урындарҙа, мал — тыуар ҡаралтыларында, кеше йәшәгән торлаҡ стеналарында,күләгәле урындарҙа. Ҡышын уларҙы мал ҡаралтыларында, йылы подвалдарҙа осратырға мөмкин. Улар хәрәкәтһеҙ (әгәр температура 0 °C түбән булһа), аҙ хәрәкәтле формала булалар[2].
Ҡорбанын эҙләгәндә инә серәкәй кешенән бүленеп сыҡҡан углекислоталы газға ҡарап йүнәлешен билдәләй. Ул 12 метр радиусында һиҙелә. Шулай уҡ йылылыҡҡа, хәрәкәткә, тирҙә булған һөт кислотаһы еҫенә лә ҡарап билдәләй ала[4].
Шулай уҡ инә серәкәй йәшәү урынын яҡтылыҡ буйынса ла һайлай: ҡаланың насар яҡтыртылған биналарында, бүлмәләрҙә ҡараңғы тормош алып бара.
Инә серәкәйҙең уртаса йәшәү осоро температураға бәйле. Лаборатория шарттарында (подвалдарҙа күҙәтеүҙәр ойошторолманы) углевод туҡланыуында, 25 °C йылылыҡта инә серәкәйҙәр уртаса 43 көн, 20°С йылылыҡта — 57 көн, ә инде 10—15°С — 114—119 көн; туҡланыу булмаған осраҡта йәшәү осоро бик ныҡ ҡыҫҡара. Ата серәкәйҙәрҙең ғүмер оҙонлоғо бар осраҡтарҙа ла 25 °C 19 көнгә генә һуҙыла.
Серәкәйҙәрҙең ҡайһы бер төрҙәренең йәшәү осоро мәғлүм булған осраҡтарҙан оҙағыраҡҡа һуҙыла: улар ҡышлап сыҡҡас та 1—2 ай йәшәй.
Үрсеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аталанған осорҙа инә серәкәй ата серәкәйҙәрҙе ҡанаттарын елпеүе ярҙамында нәҙек кенә безелдәгән тауышы менән йәлеп итә. Серәкәйҙәр тауыш тирбәлеүен һиҙгер мыйыҡсалары менән һиҙә. Инә бөжәк ата бөжәккә ҡарағандә нәҙегерәк, йәш бөжәктәр ололарынан айырмалы безелдәй. Шуға ҡарап, ата серәкәйҙәр һаҡ ҡына тыңлап, олораҡ серәкәйҙәрҙе бик тиҙ таба. Аталаныу осоронда ата һәм инә серәкәйҙәрҙән күс барлыҡҡа килтерә.
Инә бөжәк 2—3 көн эсендә 30—150, хатта 280-гә ҡәҙәре күкәй һала. Йомортҡанан бер аҙна эсендә оло серәкәй үҫеп етә. Йомортҡа һалыу өсөн инә серәкәйгә ҡан эсеү бик мөһим. Шуға ла күкәй һалыуы ҡанды күпме эсеүгә бәйле.
Йомортҡаларҙы аҡмай ятҡан, йәки талғын аҡҡан һыу өҫтөнә һала. ( Anopheles и Culex) ырыуы, ( Aedes) ырыуына ҡараған төрҙәре яҙ һыу аҫтында ҡалған ерҙәрҙә барлыҡҡа килгән күләүектәр ситенә ергә һала[2].
Серәкәйҙең тешләүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тешләр алдынан серәкәйҙәр ҡанды ойоштороусы антикоагулянттар ебәрә. Серәкәйҙең ошо һеләгәйе тәнде ҡысыттыра, сабырттыра, шешендәрә, ҡыҙыл тапсыҡтар барлыҡҡа килтерә. Айырым осраҡта хатта аллергик реакция барлыҡҡа килә. Шул һеләгәй менән серәкәйҙәр аша инфекциялар тарала ла инде.
Кеше тормошондағы әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Серәкәйҙәр малярия, һары лихорадка, зәңге һәм башҡа төр энцефалиттар таратыусы булып торалар. Ошо ауырыуҙар араһынан берәүһе генә (малярия) йыл һайын ике миллион кешенең үлеменә сәбәпсе була[5]. Унан башҡа серәкәй тешләүе аллергия һәм сабыртма килеп сыға.
Классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғаилә эсендә тағы ла өс бүлендек ғаиләләр бар :
- Подсемейство Малярийные комары (Anophelinae)
- Малярия серекәйҙәре ырыуы (Anopheles)
- Род Bironella
- Род Chagasia
- Подсемейство Немалярийные комары (Culicinae)
- Триба Culicini
- Род Кусаки (Aedes)
- Род Coquillettidia
- Род Настоящие комары (Culex)
- Род Теобальдии (Culiseta, ранее — Theobaldia)
- Род Deinocerites
- Род Haemagogus
- Род Mansonia
- Род Orthopodomyia
- Род Psorophora
- Род Uranotaenia
- Триба Sabethini
- Род Limatus
- Род Phoniomyia
- Род Sebethes
- Род Wyeomyia[6]
- Триба Culicini
- Подсемейство Toxorhynchitinae
- Род Toxorhynchites
Серәкәйҙәр менән көрәш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Серәкәйҙән һаҡланыуҙың барлыҡ саралары түбәндәгеләргә бүленә:
- экологик — һыу ятҡылыҡтарын төҙөкләндереү, подвалдарҙы төҙөкләндереү; мәҙәни ландшафт шарттарын экологик юл менән төҙөү, батҡаҡ урындарҙы киптереү, һыу ятҡылыҡтары ярҙарын тәрәнәйтеү, дым тотоусы үҫемлектәрҙән таҙалау);
- физик — тәпеләр, йәбешкәктәр, москитҡа ҡаршы селтәрҙәр, серәкәйҙән һаҡлаусы битлектәр, полагалар, тығыҙ кейемдәр ҡулланыу;
- халыҡ саралары — серәкәйҙәр яратмаған үҫемлектәр еҫен һәм уларҙың экстракттарын ҡулланыу;
- биологик — серәкәйҙәрҙең ҡурсаҡтарын, личинкаларын юҡ итеүсе биологик бактериялар ҡулланыу;
- химик — дезинсекция. Шәхси һаҡланыу саралары: репелленттар, инсектицидтар, фумигаторҙар (спиралдәр, электр фумигаторҙары);
- техник — ультратауыш ҡоролмаһы — моделенә ҡарап 20-нән 5000-гәсә метр аралыҡта серәкәйҙәрҙе юҡ итә2); ультрафиолет ҡулайламаһы — серәкәйҙәрҙе юҡ итеүсе москит лампаһы.
Серәкәйҙәрҙе күпләп юҡ итеү өсөн экологик яҡтан зарарһыҙ Bacillus thuringiensis бактерийҙары нигеҙендә эшләнгән биологик препараттар ҡулланыу яҡшы һөҙөмтәләр бирә. Был препарат серәкәйҙең ҡарышлауыҡ сағында, ҙурайып тирә-яҡҡа таралмаҫ борон ҡулланыла. Серәкәйҙәр төрлө еҫтәргә үтә һиҙгер. Мәҫәлән, помидор ботағының, грек сәтләүегенең яңы япрағының, базилик, муйыл, мәрүәр, аҡтамыр, әнис, ҡәнәфер, бесәй үләне, эвкалипт, ала миләүшә, ҡанүлән, яран, бөтнөк сәскәләренең, эрбет майының еҫен яратмайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Комары, двукрылые насекомые // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Агринский Н. И. Насекомые и клещи, вредящие сельскохозяйственным животным. — М.: Сельхозиздат, 1962. — С. 74—91.
- Плавильщиков Н. Н. Определитель насекомых: Краткий определитель наиболее распространённых насекомых европейской части России. — М.: Топикал, 1994.
- Паразитология и инвазионные болезни животных / М. Ш. Акбаев, А. А. Водянов, Н. Е. Косминков и др.; под ред. М. Ш. Акбаева. — КолосС, 2002. — С. 710—712.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Горностаева Р. М., Данилов А. В. Комары Москвы и Московской области. — М.: KMK Scientific Press, 1999
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Агринский Н. И. Насекомые и клещи, вредящие сельскохозяйственным животным.
- ↑ Паразитология и инвазионные болезни животных / М. Ш. Акбаев, А. А. Водянов, Н. Е. Косминков и др.; под ред. М. Ш. Акбаева.
- ↑ Anna Petherick How DEET jams insects' smell sensors. Nature (2008-03-13). Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 август 2011. 15 июнь 2010 тикшерелгән.
- ↑ Top 10 deadliest animals on the planet, Telegraph.co.uk (14 Apr 2009). 14 апрель 2009 тикшерелгән.
- ↑ Animal Diversity Web — Culicinae


text:
Ирек Зарипов — Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының спорт буйынса эксперт советы рәйесе Фото: Олег Яровиков
Ирек Зарипов — Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының спорт буйынса эксперт советы рәйесе
Ирек Зарипов — Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының спорт буйынса эксперт советы рәйесе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Депутат Ирек Зарипов Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты ҡарамағындағы спорт буйынса эксперт советы рәйесе итеп һайланды. 14 апрелдә үткән ултырышта совет ағзалары шундай ҡарар ҡабул итте. Александр Семак совет рәйесе урынбаҫары булып ҡала, тип билдәләнеләр республика парламентының матбуғат хеҙмәтендә.
Ирек Зариповтан башҡа, яңы эксперттар араһында билдәле спортсы Оксана Савченко, РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры Евгений Емельянов, Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры кәңәшсеһе Марат Сабитов бар.
Ултырышта ҡатнашыусылар республикала күмәк спортты һәм юғары ҡаҙанышлы спортты үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе, артабанғы осрашыуҙар өсөн мөһим темаларҙы билдәләне. Киләһе ултырыш ГТО программаһын индереү проблемаларына арналасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Ислам. Йәштәр. Киләсәк» республика форумында ҡатнашты
Бөгөн Өфөләге Конгресс-холда «Ислам. Йәштәр. Киләсәк» республика форумы үтә. Уның ойоштороусылары – Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты, БР мосолмандары Диниә назараты һәм Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты. Форумда республика Президенты Рөстәм Хәмитов, Рәсәй Президенты Хакимиәте Идаралығының Дини ойошмалар менән хеҙмәттәшлек итеү департаменты начальнигы Илья Баринов, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, Башҡортостан митрополияһы эштәре идарасыһы архимандрит Игнатий Климов, ғалимдар, ислам һәм донъяуи белем биреү учреждениелары уҡытыусылары, республиканың дини эшмәкәрҙәре, Башҡортостандың 600-ҙән ашыу мосолман йәштәре ҡатнашты.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, осрашыуҙа ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап, бөгөнгө форумдың республика өсөн ябай ваҡиға булмауын билдәләне.
— Бер нисә быуат элек беҙҙең төбәктең ерле халҡы Ислам динен ҡабул иткән, — тине республика башлығы. – 200 йылдан ашыу Өфө Рәсәйҙең ислам үҙәге булып ҡала. Ҡалабыҙҙа Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты урынлашҡан, ул илдең ижтимағи-сәйәси тормошонда ҙур роль уйнай. Былтырғы йылда ғына Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Анатольевич Медведев Диниә назаратында ике тапҡыр булып китте, уның етәкселеге, руханиҙар менән осрашты. Рәсәй Президенты илебеҙҙәге был рухи власть институтына ҙур әһәмиәт бирә. Беҙҙең республикала йәшәгән 130 милләт вәкилдәре — бөтә төп традицион динде тотоусылар. Дәүләт власы органдары республикала социаль-дини нигеҙҙә барлыҡҡа килеүсе низағтарһыҙ, ыңғай социаль-сәйәси климат булдырыу яҡлы. Башҡортостан Республикаһы татыу, матур йәшәү өлгөләренең береһе булып тора. Һис шикһеҙ, беҙ йәмғиәт үҫешенең ошо вариантын һаҡлап ҡалырға бурыслыбыҙ.
Президент әйтеүенсә, республика власы дини ойошмаларға биналарҙы ремонтлауҙа һәм реставрациялауҙа, яңы төҙөлөшкә учаскалар биреүҙә, әүәлге ғибәҙәт йорттарын ҡайтарыуҙа һәм яңы биналар биреүҙә ярҙам күрһәтә, коммуналь түләүҙәр буйынса һалым ташламалары системаһы ла ҡаралған.
— Беҙ бөтөн дини ойошмалар эшмәкәрлеге өсөн дә уңайлы шарттар булдырырға тырышабыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бында БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса советҡа мөһим роль бирелә. Һәр муниципаль берәмек хакимиәтендә Дәүләт-конфессиональ мөнәсәбәттәр мәсьәләләре буйынса комиссия эшләй. Был эшкә дини ойошмаларыбыҙҙың йәштәр бүлеге лә йәлеп итәләсәк. Йәштәрҙе бындай советтарға йәлеп итеү – мөһим һәм принципиаль бурыс.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, власть кешеләр өсөн эшләргә тырыша. Республика етәкселеге өсөн һәр кешенең тотороҡло эше, хеҙмәт хаҡы, үҙе һатып ала алырлыҡ сифатлы торлағы булыуы мөһим. Былтыр 11 меңдән ашыу кеше эшкә урынлаштырылған, «Стартҡа хоҡуҡ» проекты старт алған, «Ауыл табибы» программаһы тормошҡа ашырыла, «500 ферма» программаһы ҡабул ителгән, йәш эшҡыуарҙарға ярҙам күрһәтелә, йәш ғаиләләргә торлаҡ бүленә.
— Беҙҙе күп йәштәрҙең кеше елкәһендә йәшәргә теләүҙәре, социаль апатияһы ныҡ борсой, — тине Президент. – Эшкә етди ҡарағандар, шулай уҡ әҙергә генә килеп, йәмғиәтебеҙҙә барған хәлдәргә ҙур әһәмиәт бирмәгәндәр ҙә бар. Миңә мосолман илдәрендә булырға, унда йәштәр, сәйәсмәндәр, эшҡыуарҙар, йәмәғәтселек вәкилдәре менән аралашырға тура килә. Уларҙың иҡтисади әүҙемлегенә, үҙаллылығына, йүнселлегенә көнләшергә мөмкин. Беҙҙең йәштәр ҙә йәмғиәттең иң булдыҡлы, инициативалы өлөшө булырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов хәләл хеҙмәттәр күрһәтеү, атап әйткәндә, ислам финанслауы мәсьәләһенә лә ҡағылды. Ул республикала ошондай тәүге банк – «Восток-Капитал» ойошторолоуын, хәләл продукция етештерелеүен хәтергә төшөрөп үтте.
Президент донъялағы конфессия-ара низағтар темаһын телгә алды. Бындай низағтар һөҙөмтәһендә тыныс халыҡтың зыян күреүен, ҡатын-ҡыҙҙар һәм балаларҙың һәләк булыуын билдәләне.
— Исламға был енәйәттәрҙең бер ҡыҫылышы ла юҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк башлығы. – Ниндәй идеялар менән аҡланырға тырышһа ла, яуызлыҡ ҡылған кешеләр диндән ситтә тора. Миллионлаған мосолман йәшәгән илебеҙҙә исламды дини экстремизмдан таҙартыу мәсьәләһе үтә мөһим булып ҡала. Был айырыуса дәүләт һәм йәмғиәт берҙәмлеге өсөн мөһим. Дингә тыныс ҡарау, яҡшы мөнәсәбәт һаҡлау – Башҡортостан халҡының айырылып торған һыҙаты. Еребеҙҙә бер ҡасан да дини һуғыштар булмаған һәм булмаясаҡ. Изоляцияланыу кәйефен тыуҙырыу, дини принцип буйынса бүленеү емергес көскә эйә. Ысын мосолман – ул ислам ҡиммәттәрен тәрән хөрмәт иткән, шул уҡ ваҡытта башҡа диндәрҙе ихлас ололаған кеше. Башҡортостандағы ислам дуҫлыҡ, ҡунаҡсыллыҡ кеүек сифаттары менән айырыла. Традицион исламда яугирлыҡ культы, агрессия юҡ, ул үҫешкә, белем алыуға ынтыла. Беҙ төбәктәге мосолман традициялары тураһында һөйләгәндә, күренекле мәғрифәтселәрҙе – Ризаитдин Фәхретдинде, Зәйнулла Рәсулевты, Шәмсетдин Зәкиҙе, Ғәли Соҡоройҙо, Зыя Камали һәм башҡаларҙы иҫкә төшөрәбеҙ. Уларҙың әҫәрҙәрендә көс ҡулланыуға урын юҡ.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, ислам мәғарифына айырым иғтибар бирергә кәрәк.
— Белемгә ынтылыу – һәр мосолмандың бурысы, — тип Президент Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең һүҙҙәрен килтерҙе. – Беҙҙең төбәк элек-электән мөһим ислам белеме үҙәге һанала. Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты — данлыҡлы «Ғәлиә» мәҙрәсәһенең вариҫы ул. Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ҡарамағында «Мосолман мәғарифын үҫтереү» үҙәге асылыуы ла ҙур ваҡиға булды. Мәрйәм Солтанова исеендәге мәҙрәсә лә халыҡ менән ҙур ағартыу эштәре алып бара. Фәнни-ғәмәли конференциялар, шул иҫәптән халыҡ-ара, йыллыҡ Аҡмулла, Хәкимов, Фәхретдинов уҡыуҙары ла юғары кимәлдә үтә. Бөгөн бөтә мәсеттәрҙә лә тиерлек ислам нигеҙҙәре буйынса башланғыс мәктәп бар. Яңы уҡыу йылынан мәктәп программаһына яңы «Дини мәҙәниәт һәм донъяуи этика нигеҙҙәре» предметы индереләсәк.
Рөстәм Хәмитов йәштәр араһында әхлаҡһыҙлыҡтың артыуы, енси аҙғынлыҡ, суицидаль кәйефтәр барлыҡҡа килеүе, алкоголизм, наркомания кеүек проблемаларға ла ҡағылды. «Айыҡ ауыл» конкурсын ойошторған «Айыҡ Башҡортостан» төбәк хәрәкәтенең эшмәкәрлеген ул ошо проблемаларҙы хәл итеүҙең һәйбәт өлгөһө тип атаны.
Республикаға һәм Рәсәйгә сит илдәрҙән һәр төрлө ялған тәғлимәт үтеп инергә тырыша, уларҙың маҡсаты — илдәге тыныслыҡты боҙоу, йәштәрҙе деструктив эшмәкәрлеккә йәлеп итеү. Был мәсьәләләрҙе, Президент фекеренсә, йәшермәйенсә халыҡ алдында тикшерергә, бындай күренештәргә ҡаршы торорға кәрәк.
Мосломан йәштәренә мөрәжәғәт итеп, Рөстәм Хәмитов уларҙың дөрөҫ һәм кәрәкле эш алып барыуҙарын билдәләне.
— Һеҙҙең эште, бәлки, бөгөнгө көнгә тап килмәй, тип иҫәпләйҙәрҙер, әммә был улай түгел, — тине республика башлығы. – Тап һеҙ яҡшы эш башҡараһығыҙ. Мин эш темптарын кәметмәүегеҙҙе һорайым. Һәм был эштәрҙә һеҙҙең беренсе ярҙамсығыҙ буласаҡмын, миңә иҫәп тота алаһығыҙ.
Форум эшен Рәсәй һәм Башҡортостандың алдынғы дини, фән һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре дауам итте. Осрашыу секция ултырыштары һәм унда ҡатнашыусыларҙың мөрәжәғәт ҡабул итеүе менән тамамланасаҡ.


text:
Башҡортостанда ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә
Шәмбе һәм йәкшәмбе баҙарҙарында ауыл хужалығы тауарҙары, йәшелсә-емеш һаталар. Уҙған ял көндәрендә Өфөлә лә ошондай сауҙа рәттәре ойошторолдо. Бал, май, он ризыҡтары, үҫентеләр менән һатыу итеүселәр республиканың төрлө райондарынан килгәйне. Иглиндағы шәхси хужалыҡтар, фермерлыҡ йәмғиәттәре, мәҫәлән, баш ҡалаға 84 машинанан торған ылау ебәргән. Район бренды – Иглин һуғаны хаҡы уртаса 25-30 һум. Быйыл йәрминкәлә бал ҡиммәтләнгән. Тик йәрминкәгә килеүселәр хаҡтарҙың ҡапыл артыуына зарлана. Мәҫәлән, шәмбе баҙарына килеүселәргә картуф килограммы 15 һумдан 35 һумғаса торһа, Өфөләге кибеттәрҙең береһендә “икенсе икмәк” ун һигеҙ һумдан юғары түгел. Шуға ла ауыл хужалығы йәрминкәһенә килеүселәр араһында буш ҡайтыусылар ҙа бар.


text:
Патриарх Кирилл Өфөгә килергә планлаштыра
Мәскәү һәм бөтә Рәсәй патриархы Кирилл Өфөгә сәфәр менән килергә планлаштыра. Был хәбәр кисә бөтә федераль киң мәғлүмәт сараларында баҫылды. Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтендә был мәғлүмәтте раҫланылар, тик Патриархтың Башҡортостанға килеүенең тәғәйен ваҡыты тураһында һөйләү әлегә иртәрәк.
— Был сәфәр тураһында беҙҙә яҡынса һөйләшеп килешелгән, — тип аңлатма бирҙе Башҡортостан Президентының матбуғат секретары Артем Вәлиев. – Әммә сәфәрҙең аныҡ ҡына ваҡыты әлегә билдәләнмәгән.
Патриарх Кирилл Рәсәй төбәктәре буйлап сәфәргә сығырға ярата. Быйыл ул Свердловск һәм Силәбе өлкәләрендә булып ҡайтты ла инде. Шулай булғас, уның Башҡортостанға килеүе бик тә ихтимал, етмәһә, Патриарх ғаиләһенең тарихы беҙҙең республикаға бәйләнгән – уның олатаһы ХХ быуат башында Өфө епархияһында священник булған.


text:
Категория:User ja
японса эйә булған ҡатнашыусылар.
- {{user ja-0}} - был телде белмәүен аңлата,
- {{user ja-1}} - был телдең нигеҙҙәрен генә белеүен аңлата,
- {{user ja-2}} - был телде һәйбәт белеүен аңлата,
- {{user ja-3}} - был телдә һәйбәт һөйләшә һәм яҙыша алғанын аңлата,
- {{user ja-4}} - был телде үҙ туған теле кеүек белеүен аңлата,
- {{user ja-5}} - был телде бик оҫта дәрәжәлә белеүен аңлата,
- {{user ja}} - туған теле инглиз теле булғандарҙы күрһәтә.
Эске категориялар
Был категорияла бер генә эске категория бар.
U
- ► User ja-N (7 Б)
«User ja» категорияһындағы мәҡәләләр.
Был категорияла булған 7 биттең 7 бите күрһәтелгән.


text:
Өфөлә эш хаҡы буйынса бурыс 94 млн һум самаһы тәшкил итә
Бөгөнгө көндә Өфөлә 29 ойошманың хеҙмәт хаҡы буйынса 93,7 млн һум самаһы бурысы бар. 11 ноябргә ҡарата 3800 самаһы кеше ваҡытында эш хаҡы алмаған.
— Башҡарылған эштәр һөҙөмтәһендә октябрь өсөн ике миллион һум суммаһындағы бурыс ҡапланған. Эш шунда, был ойошмаларҙың күпселегендә эшмәкәрлек алып барылмай, йәки предприятиела банкротлыҡ процедураһы башланған. Бынан тыш, арбитраж идарасылар бер үк ваҡытта бер нисә ойошманың банкротлыҡ процедураларында ҡатнаша йәки республиканан ситтә йәшәй ала. Был мәсьәләне хәл итеү өсөн прокуратура менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ, — тип хәбәр итте Өфө хакимиәтендә үткән мабуғат конференцияһында вице-мэр Рәмил Дилмөхәмәтов.


text:
Урман ауылы халҡына янғындан зыян күргән торлаҡ өсөн компенсация бүленде
Урман ауылында хәрби келәттә боеприпастар шартлау һәм янғын һөҙөмтәһендә зыян күргән торлаҡ һәм мөлкәт өсөн халыҡҡа компенсация бүлеү тамамлана, тип хәбәр итә «Интерфакс-Поволжье» агентлығы, Иглин районы хакимиәтенә һылтанма яһап.
«Урман ауылынан 787 йорт хужаһы 10-40 мең һум күләмендә компенсация түләүҙәре аласаҡ. Түләүҙәр граждандар иҫәбенә 1 августан күсерелә башланы һәм бөгөнгө көнгә раҫланған исемлектә булған кешеләрҙең 99 процентына улар күсерелде», — тип аныҡлыҡ индерҙе район хакимиәте вәкиле.
Дөйөм алғанда, агентлыҡ менән әңгәмәләшеүсе һүҙҙәренсә, янғындан зыян күргән Урман ауылы халҡына компенсацияға республика бюджетынан 2012 йылда 10 миллион 624,2 мең һум аҡса бүленгән. Компенсация алыусылар исемлектәре зыян күргән граждандарҙың ғаризалары нигеҙендә төҙөлгән. Баһа ҡуйыусылар зыян күргән мөлкәт хаҡын билдәләп, был һөҙөмтәләр район хакимиәте ҡарамағында булдырылған махсус комиссия ултырышында тикшерелгән.
Алдан хәбәр ителеүенсә, ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәләрен бөтөрөү менән бәйле сығымдарҙың бер өлөшөн ҡаплау маҡсатында 37 миллион һум аҡса бүленгәйне. Был сумманан средстволар бер тапҡыр финанс ярҙам күрһәтеүгә (һәр кешегә 10 мең һум), мөлкәтен өлөшләтә юғалтҡан ғаиләләргә финанс ярҙам күрһәтеүгә (һәр ғаилә ағзаһына 50 мең һум) һәм мөлкәтен тулыһынса юғалтҡан ғаиләләргә финанс ярҙам күрһәтеүгә (һәр ғаилә ағзаһына 100 мең һум) бүленде.
Бынан тыш, зыян күреүселәргә торлаҡ төҙөүгә сығымдарҙы ҡаплау өсөн 64,5 миллион һумға 53 торлаҡ сертификаты бирелде. Урман ауылында йәшәүсе 1165 кеше аҡсалата компенсация алды.


text:
Өфөлә ҡарауһыҙ балаларға бағышланған «Артыҡтар» күргәҙмәһе асылды
Н.Лотфуллин исемендәге Башҡортостандың Хәҙерге заман сәнғәте музейында Киевтың билдәле фотографы Александр Гляделовтың «Артыҡтар» («Лишние») күргәҙмәһе асылды.
«Артыҡтар» — документаль проект, уның өҫтөндә автор бына инде 20 йыл дауамында эшләй. Был ваҡыт эсендә Александр Гляделов урам балалары психологияһы өлкәһендә билдәле эксперт булып танылды. Өфөләге күргәҙмәһе – проекттың бер өлөшө, яҙмыш ҡосағына ташланған балалар тормошо тураһында һөйләүсе 50 фотоһүрәт.
Экспозицияны ҡабул итеү ауыр, ул кеше хәлен аңлай белеүҙе, анализлауҙы һәм проблеманы хәл итеү юлдарын эҙләүҙе талап итә. Александр Гляделов алымы – уның геройҙарын йәлләү һәм улар менән бергә булыу.
Күргәҙмәгә эш көндәрендә, 12-19 сәғәттәрҙә барырға була.


text:
Өфөлә мәҙәниәт өлкәһендә хакимиәт башлығы грантына дәғүә итеүгә конкурс иғлан ителде
Өфөлә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә ижади проекттарға булышлыҡ итеү өсөн ҡала хакимиәте башлығы гранттарына дәғүә итеүгә конкурс тәүге тапҡыр уҙғарыла. Унда муниципаль учреждениелар һәм ижади коллективтар ҡатнаша ала.
Бөтә конкурс материалдарын ҡала хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығына конвертта «Гранттар конкурсы» билдәһе менән 25 июнгә тиклем тапшырырға кәрәк.
Идаралыҡтың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, Өфө хакимиәте башлығы гранттары мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә новаторлыҡ һәм социаль мөһим проекттарҙы тормошҡа ашырыусы муниципаль мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларына, ижади коллективтарға булышлыҡ итеү һәм уларҙы дәртләндереү, иң яҡшы ижади ҡаҙаныштарҙы пропагандалау һәм популярлаштырыу, тармаҡ хеҙмәткәрҙәренең профессиональ абруйын күтәреү, күп милләтле мәҙәниәт йолаларына булышыу һәм Өфөнөң, Башҡортостандың күренекле кешеләре ижадын популярлаштырыу маҡсатында ойошторола.
Заявкалар Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 114/1 адресы буйынса ҡабул ителә. Белешмә өсөн телефон: (347) 279-06-38.


text:
– Миңә ошондай бер малай кәрәк ине, – тип ҡотто ала.
Айҙар.
Ҡариҙел районы.
ата-әсәһен, үҙҙәре янына бөтөнләйгә күсеп барырға саҡыралар. Ә мин тиҙҙән хаҡлы ялға сығырға тейешмен. Сит илдә килеш пенсия юллай алырмынмы икән?
Мәйсәрә.
Белорет ҡалаһы.
Ә бөтөнләй атай-әсәйһеҙ ҡалған үкһеҙ етемдәрҙең әсе ҡайғыларға, тауҙай ауырлыҡтарға бирешмәй йәшәргә тырышыуы, белем алып, илебеҙгә файҙалы кешеләр булып сығыуы хайран ҡалырлыҡ. Шундайҙарҙың береһе — Ҡотой мәктәбенең хаҡлы ялдағы уҡытыусыһы Маһира Абдулла ҡыҙы Йәркәева менән бер коллективта эшләнек. Уның етемлектә үткән бала сағы тураһында һөйләгәндәрен тыныс ҡына тыңлап булмай торғайны.


text:
Фото:
Шанхайҙа Рөстәм Хәмитов менән Цзянси Губернаторы Лу Синьшеның осрашыуы үтте
Фото:
20 майҙа Шанхайҙа (Ҡытай Халыҡ Республикаһы) Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Ҡытайҙың Цзянси провинцияһы Губернаторы Лу Синьшеның осрашыуы уҙҙы, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Осрашыу Башҡортостан менән Цзянси провинцияһы араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник һәм гуманитар өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек тураһындағы хөкүмәт-ара Килешеүгә ҡул ҡуйыу йомғаҡтары буйынса үтте. Документ Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Ҡытайға рәсми сәфәре сиктәрендә рәсмиләштерелде.


text:
Башҡорт йәштәре көндәре быйыл Баймаҡта үтәсәк
Башҡорт йәштәр иттифағы йыл һайын Башҡорт йәштәре көндәрен ойоштора. Быйыл йыйын 29-сы июлдән 31-се июлгә тиклем Баймак районында Граф күле буйында үтәсәк.
Аҙаҡҡы йыйында Башҡортостандан һәм күрше өлкәләрҙән 15 меңләп йәштәр ҡатнашҡан. Был сара йәштәрҙе туплау, күңел асыу, милли тәрбиә биреү, милли уйындарҙа көс һынашыу өсөн үткәрелә. Быйылғы йыйында башкорт йәштәрен эшҡыуарлыҡҡа йәлеп итеү өсөн иҡтисад һәм бизнес буйынса тренингтар һәм семинарҙар үткәреләсәк. Йәштәр байрамының быйылғы төп уҙенсәлектәре тураһында Башҡорт йәштәре иттифағының рәйесе вазифаһын башҡарыусы Флорид Багаев менән әңгәмәләштек.
- Флорид, йәштәр делегациялары ҡайһы төбәктәрҙән киләсәк?
- Күбеһенсә Башҡортостандан булалар, шулай уҡ күрше өлкәләрҙән дә киләләр. Мәҫәлән, беҙҙең Силәбелә, Ырымбурҙа, Һамарҙа башҡорт йәштәр иттифағы бар, улар киләләр.
- Йыйында барлык саралар башҡорт телендә барасаҡмы?
- Ундай тел сикләүҙәре юҡ, сөнки йәйләүгә төрлө милләт вәкилдәре килә ала. Әммә саралар күбеһенсә башҡорт телендә буласаҡ.
- Йыйынға билдәле шәхестәр саҡырылғанмы?
- Йырсыларҙан «Ҡарауан Һарай» төркөмө сығыш яһаясаҡ, бик күп дәүләт эшмәкәрҙәре, мәҫәлән яңыраҡ Бөтә Донъя Башҡорттар Ҡоролтайы рәйесе булып һайланған Марсель Йосопов, беҙгә ҙур ярҙам күрһәтте, ул киләсәк. Шулай уҡ мәҙәниәт министрлығынан, йәштәр министрлығынан вәкилдәр ҙә киләсәк.
- Ниндәй күңел асыу саралары үткәреү ҡарала?
- Форумдарҙың береһендә йыйында иҫерткес эсемлектәр булмаясаҡ тип уҡыным, был дөрөҫме?
- Башҡорт йәштәре иттифағы республикала беренсе булып алкоголгә ҡаршы саралар үткәрә башланы. Мәҫәлән 1996-сы йылда «Йәшлек шоу» ҙан башлап, йыл һайын беҙ үткәргән саралар сәләмәт тормош девизында һәм иҫерткес эсемлектәргә ҡаршы үтә. Шулай уҡ йәштәр көндәрендә лә алкоголь һатыу йә индереү тыйыла. Беҙҙең девиз - «Сәләмәт тәндә - сәләмәт рух». Баймаҡтағы күп ҡымыҙ эшләүселәр үҙҙәренең продукцияһын һатасаҡтар, шулай уҡ һут-һыуҙарҙы шәхси һатыусыларҙан алып буласаҡ.
- Ошо көндәрҙә татар йәштәре көндәре лә үтә, татар ойошмалары менән һеҙҙең бәйләнеш бармы, хеҙмәттәшлек тураһында уйламайһығыҙмы?
- Үкенескә ҡаршы беҙҙең тығыҙ бәйләнештәр юҡ, әммә киләсәккә ниәттәр бар. Беҙ бөтә донъя төрөк йәштәре йыйылыштарында осрашабыҙ, форумдарҙа социаль селтәр кимәлендә генә аралашып торабыҙ. Әлбиттә улар килһәләр бик шат булыр инек.
Йәштәр килһендәр, был сара бер ниндәй ҙә сәйәси лозунгтар аҫтында булмай, тәбиғәт ҡосағында барыбыҙ ҙа күңел асып, уйындар уйнап ял итергә уйлайбыҙ. Мәҙәни сараларҙан башҡа, милли уйындар буласаҡ, арҡан тартышыу, һөңгө атыу. Һәм шулай уҡ быйыл йәштәрҙе бизнес өлкәһенә йәлеп итер өсөн иҡтисад һәм бизнес буйынса семинарҙар һәм тренингтар үткәрәбеҙ. Иҡтисад үҫешһә, республиканың дәрәжәһе лә артыр тип уйлайбыҙ.


text:
Уҡыусылар алдағы берҙәм дәүләт имтиханына үҙенең әҙерлек кимәлен баһалай ала Фото: Олег Яровиков
Уҡыусылар алдағы берҙәм дәүләт имтиханына үҙенең әҙерлек кимәлен баһалай ала
Уҡыусылар алдағы берҙәм дәүләт имтиханына үҙенең әҙерлек кимәлен баһалай ала Фото: Олег Яровиков
Берҙәм дәүләт имтихандары һәм дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы мәсьәләләренең асыҡ банкы Федераль педагогик үлсәмдәр институты сайтында баҫтырылған. Бында рус теле, математика, биология, география, тарих, әҙәбиәт, йәмғиәтте өйрәнеү, информатика, химия, физика һәм сит телдәр – инглиз, француз, немец һәм испан – буйынса материалдар һалынған.
БР Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү һәм дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы бүлеге баш белгес-эксперты Жанна Минекәева билдәләүенсә, заданиелар банкы этаплап тулылана.
— Март аҙағына тиклем сайтта мәктәпте тамамлаусылар өсөн берҙәм дәүләт имтихандары һәм туғыҙынсы синыф уҡыусылары өсөн дәүләт йомғаҡлау аттестацияһының 40 меңләгән заданиеһы барлыҡҡа киләсәк, улар араһында 2014 йылдағы имтихандарға индерелеүе ихтимал булған мәсьәләләр ҙә ҡуйыласаҡ, — тип аңлатты Жанна Минекаева. — Һәр уҡыусы күнекмә яһай һәм үҙенең әҙерлек кимәлен баһалай ала.
РФ Мәғариф һәм фән министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, 2014 йылда Рәсәйҙә БДИ-ны үткәреүгә йәмәғәт күҙәтеүселәре контроле видеокамералар ярҙамында көсәйтеләсәк, улар имтиханды тура бәйләнеш аша күрһәтәсәк. Шулай уҡ имтихандарҙы ҡабул итеү пункттарында «федераль күҙәтеүселәр» барлыҡҡа киләсәк. Башҡортостанда 2014 йылда 118 имтихан ҡабул итеү пункты эшләйәсәк, 2013 йылда 121 ине.


text:
Ирек Ялалов Өфө мэры итеп һайландыФото: Олег Яровиков
Ирек Ялалов Өфө мэры итеп һайланды
Ирек Ялалов Өфө мэры итеп һайландыФото: Олег Яровиков
Ирек Ялалов Өфө ҡалаһы башлығы итеп һайланды. Тейешле ҡарар 12 февралдә ҡала Советының сираттағы ултырышында ҡабул ителде. Ирек Ялалов өсөн ултырышта ҡатнашҡан бөтә 33 депутат та тауыш бирҙе.
Ирек Ялаловтан тыш Совет ултырышында конкурс һынауын үткәндәр иҫәбенән тағы ла ике кандидат ҡаралды – ул Владимир Чернов һәм Сәид Закиров. Черновҡа ҡаршы 30 депутат тауыш бирҙе, өсәүһе икеләнеүен белдерҙе. Закировҡа ҡаршы 31 тауыш булды һәм ике депутат тауыш бирмәне.
Тауыш биреүҙән һуң яңы ҡала башлығы менән контрактҡа ҡул ҡуйыу тантанаһы уҙҙы. Килешеүгә Ирек Ялалов һәм Өфө ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко ҡул ҡуйҙы. Ултырышта БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев һәм Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе Сергей Молчанов ҡатнашты.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡала башлығы вазифаһына ун кеше дәғүә итте. Әммә дүрт кандидат документтарҙы дөрөҫ тапшырмау сәбәпле төшөп ҡалды. Тағы ла өсөүһе эксперт комиссияһының имтиханын үтә алманы. Һығымтала хакимиәт башлығы вазифаһын биләүгә өс кандидат раҫланғайны.


text:
Сауҙа-сәнәғәт палатаһы комитетының күсмә ултырышы үтә
Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының Күргәҙмә-йәрминкә эшмәкәрлеге һәм тауар етештереүселәргә, экспортерҙарға ярҙам буйынса комитетының күсмә ултырышы үтә.
Ултырыштың темаһы — "Волга буйы федераль округы өлгөһөндә Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙәге күргәҙмәләрҙә төбәктәрҙең сауҙа-иҡтисади потенциалын һәм инвестицион йәлеп итеүсәнлеген алға этәреүҙә территориаль Сауҙа-сәнәғәт палаталарының роле тураһында".
Ултырышта Рәсәй һәм ил төбәктәре сауҙа-сәнәғәт палаталары вәкилдәре ҡатнаша.
Күсмә ултырыш программаһы ике көнгә — 22 һәм 23 сентябргә — иҫәпләнгән. Бөгөн Конгресс-холда Нанотехнологиялар конгресы һәм Беренсе махсус юғары технологиялар күргәҙмәһе үтә. 23 сентябргә "Ил эсендә һәм сит илдәрҙә күргәҙмәләр ойоштороу һәм үткәреү буйынса төп мәсьәләләр" семинары планлаштырылған.


text:
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты түләүле телеканалдарҙа рекламаны тыйырға тәҡдим итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтынан Дәүләт Думаһы депутаттары Рәсәй продукцияһын күрһәтеүсе кабелле телеканалдарға рекламаны таратыуҙы рөхсәт иткән закон проектын әҙерләне. Шишәмбе, 20 ғинуарҙа, документ мәғлүмәт сәйәсәте, мәғлүмәт технологиялары һәм бәйләнеш буйынса Дәүләт Думаһы комитеты ултырышында ҡараласаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 1 ғинуарҙа түләүле кабелле телеканалдарҙа реклама күрһәтеүҙе тыйыусы закон үҙ көсөнә инде. Шуның һөҙөмтәһендә муниципаль йәки төбәк властары яғынан финанс ярҙамы күрһәтелмәгән күп компаниялар ауыр хәлдә ҡалды.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының үҙәк штабы рәйестәше Ольга Тимофеева һүҙҙәренсә, законға төҙәтмәләр индереүҙең маҡсаты — төбәк каналдарын яҡлау.
— Дәүләт Думаһының ошо закон өсөн көрәшеүе өсөн ҡәнәғәтбеҙ, — тип билдәләне Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы рәйестәше, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы Эльвира Айытҡолова. — Парламент ултырышында тапшырыусылар исеменән «Башҡортостан» ТРК ДУП-һы директоры, Милли телерадиотапшырыуҙар ассоциацияһы ағзаһы Ғәлим Яҡупов сығыш яһаясаҡ. Әммә төбәк телекомпаниялары мәнфәғәттәрен яҡлау темаһы әлеге закон нормаларына ҡарағанда күпкә киңерәк һәм тәрәнерәк. Телевидение тураһында айырым закон хаҡында мәсьәлә күптән өлгөрөп еткән.
Өфөлә төбәк телеканалдары проблемалары тәүге тапҡыр «Төбәктәге телерадиотапшырыу хеҙмәтенең проблемалары» түңәрәк өҫтәлендә күтәрелде. Уны Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының журналистарға хоҡуҡи ярҙам үҙәге ойошторҙо.


text:
Мортаза Рәхимов "Ҙур Урал" ассоциацияһы ултырышында ҡатнашты
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Екатеринбургта "Ҙур Урал" Рәсәй Федерацияһы субъекттарының үҙ-ара иҡтисади бәйләнештәре төбәк-ара ассоциацияһы Советы ултырышында сығыш яһаны.
Мортаза Рәхимов, Башҡортостан иҡтисады, тотош илдеке кеүек үк, үҫештә ҡатмарлы осор кисерә, тип билдәләне. Шул уҡ ваҡытта, республика башлығы фекеренсә, тупланған иҡтисади ҡеүәт, элгәрге йылдарҙа үткәрелгән структур үҙгәртеп ҡороуҙар, иҡтисадта һәм социаль өлкәлә көрсөк эҙемтәләрен кәметеү буйынса күрелгән саралар кире күренештәрҙең йоғонтоһон байтаҡҡа йомшартыу мөмкинлеген бирҙе.
Республика Президенты әйтеүенсә, быйыл ғинуар-августа сәнәғәттә етештереү индексы, ҡатмарлы шарттарға ҡарамаҫтан, 92,7 процент тәшкил иткән. Был башҡа субъекттар менән сағыштырғанда иң яҡшы күрһәткес булып тора. Иҡтисади эшмәкәрлектең айырым төрҙәренә, иҡтисадтың һөҙөмтәле эше өсөн нигеҙ булған социаль тотороҡлолоҡтоң һәм аҙыҡ-түлек именлегенең төп позицияларына реаль ярҙам күрһәтеү көрсөккә ҡаршы эшмәкәрлектең мөһим йүнәлешенә әүерелде. Миҫал итеп Мортаза Рәхимов "НефАЗ"ды килтерҙе.
Республика башлығы шулай уҡ ауыл хужалығына, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам буйынса саралар хаҡында һөйләне. Республикала етештереүҙе диверсификациялау һәм тулыландырыуҙа, һатыу баҙарҙарын һаҡлап ҡалыу һәм киңәйтеүҙә, ҡалаларҙың төп предприятиеларына һәм ойошмаларына етештерелгән продукцияға дәүләт һәм муниципаль заказ алыуҙа ярҙам күрһәтелә.
— Башҡортостан предприятиеларында етештерелгән продукцияның Рәсәйҙең башҡа субъекттарында ла һатып алыусы табыуы мөһим, — тине Мортаза Рәхимов.
Форумда ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп, Мортаза Рәхимов, Башҡортостан "Ҙур Урал" ассоциацияһы Советы эшенә ҙур әһәмиәт бирә, тип билдәләне.


text:
“Алтын көҙ-2009” күргәҙмәһе миҙалдарының яртыһы тиерлек – Башҡортостан аграрийҙарындаФото: Олег Яровиков
“Алтын көҙ-2009” күргәҙмәһе миҙалдарының яртыһы тиерлек – Башҡортостан аграрийҙарында
“Алтын көҙ-2009” күргәҙмәһе миҙалдарының яртыһы тиерлек – Башҡортостан аграрийҙарындаФото: Олег Яровиков
“Алтын көҙ-2009” Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһенең 1200 миҙалынан 459-ы – Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәрендә. Бөгөн “Башинформ” агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР Ауыл хужалығы министрлығының аҙыҡ-түлек баҙарҙарын үҫтереү бүлеге начальнигы Валерий Белов билдәләүенсә, былтырғы күргәҙмә менән сағыштырғанда улар һан яғынан ғына түгел, сифат яғынан да күберәк яуланды: алтын миҙалдар 99-ға күберәк. Дөйөм алғанда, республика агросәнәғәте вәкилдәре Мәскәүҙән 351 алтын, 66 көмөш һәм 42 бронза миҙал килтерҙе. Бынан тыш, өҫтәмә рәүештә биш “Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәге лауреаты” миҙалы һәм күкрәккә таға торған 38 “Һөнәре буйынса иң яҡшы” билдәһе тапшырылды. Күргәҙмә йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Хөкүмәте Гран-приға лайыҡ булды. Республика сикһеҙ ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған байтаҡ ҡаҙаныштар күрһәтте. Шул иҫәптән дәүләттең рәсми кешеләрендә лә. Мәҫәлән, РФ ауыл хужалығы министры Елена Скрынник «Забарив-Агро» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Благовар» тоҡомсолоҡ заводы етәкселәренә мал һәм ҡош-ҡорт үрсетеү буйынса бик күп һорауҙар бирҙе.
БР Ауыл хужалығы министрлығының Агросәнәғәт комплексы тармаҡтарында механикалаштырыу һәм электрлаштырыу бүлеге начальнигы Павел Иофинов уҙған күргәҙмә тураһында үҙ тәьҫораттарын журналистар менән уртаҡлашты. Республиканың ауыл хужалығы машина эшләүселәре бындай мәртәбәле форумда тәүге тапҡыр ҡатнашты. “Туймазы бетон ташыу автомобилдәре заводы” акционерҙар йәмғиәтенән ике культиватор һәм «НефАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән «Челленджер-647» иген йыйыу комбайны халыҡ иғтибарына ҡуйылды. 12 ремонт предприятиеһы техниканы аяҡҡа баҫтырыу эшендә үҙ ҡаҙаныштарын күрһәтте. Шул иҫәптән “Башҡорт” МТС-ы ла.
Умартасыларыбыҙ ҙа агрокүргәҙмәнән саф “алтын” менән әйләнеп ҡайттылар. Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге дәүләт учреждениеһының генераль директоры Әмир Ишемғолов әйтеүенсә, үҙәк продукцияһы 119 номинацияла беренсе урындар яуланы. Һәм тағы ла 12 беренсе урын – фәнни эшкәртмәләр өлкәһендә. Яңылыҡтарҙан үҙәк донъяға һеркә өҫтәлгән сироптар күрһәтте.
Әйтергә кәрәк, беҙҙең стендтың уңышлы биҙәлеше лә күргәҙмәгә килеүселәрҙең һәм унда ҡатнашыусыларҙың иғтибарын йәлеп итте. Бының өсөн республика “Стенд менеджерҙарының әүҙем эше өсөн” махсус призын алды. Сибай филармонияһы артистары республикабыҙҙың милли колориты атмосфераһын тыуҙырҙы.
Дөйөм алғанда, “Алтын көҙ-2009” элеккеһенән бер нисә параметр буйынса айырылып торҙо. Һис шикһеҙ, унда ҡатнашыусылар составында көрсөк үҙен һиҙҙерҙе. Әгәр былтыр Рәсәйҙең 70-тән ашыу субъекты үҙ ҡаҙаныштарын күрһәтһә, быйыл иһә 54 кенә. Конкурстарҙа ҡатнашыу тәртибе лә үҙгәрҙе – быйылдан башлап уларҙа ҡатнашыу түләүлегә әйләнде.


text:
Мәскәүҙә Науруз байрамы үттеФото: Александра Оганян
Мәскәүҙә Науруз байрамы үтте
Мәскәүҙә Науруз байрамы үттеФото: Александра Оганян
24 мартта Мәскәүҙең «Лужники» комплексында Науруз байрамы үтте. Рәсәйҙең баш ҡалаһында был байрам БДБ илдәренең дипломатик вәкиллектәре, Рәсәйҙең милли республикалары вәкиллектәре һәм баш ҡаланың йәмәғәт ойошмалары ҡатнашлығында Мәскәү хөкүмәте менән 2005 йылдан алып үткәрелә.
Мәҙәни сарала Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Төркмәнстан, Үзбәкстан, шулай уҡ Рәсәйҙең Татарстан, Башҡортостан, Дағстан республикалары артистары һәм вәкилдәре ҡатнашты. Сара сиктәрендә халыҡ ижады, биҙәү-ғәмәли сәнғәт күргәҙмәләре, йәрминкәләр, халыҡ уйындары ойошторолдо. Науруз байрамында ҡатнашҡан һәр ил һәм милли төбәк үҙенең стендын тәҡдим итте.
Артабан байрам «Рәсәй» дәүләт үҙәк концерт залында дауам итте. Концерт номерҙары менән Рәсәйҙең һәм БДБ илдәренең профессиональ ижади коллективтары, сәнғәт оҫталары сығыш яһаны. Башҡортостан Республикаһынан сарала Стәрлетамаҡ дәүләт филармонияһы артисы – ҡурайсы Заһир Шәйәхмәтов, йырсы Айгөл Сәйфетдинова, балет артистары, Халыҡ-ара Мәхмүт Эсамбаев конкурсы лауреаттары Рудомир Басыров һәм Сулпан Басырова ҡатнашты.
Байрамда ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар фекеренсә, матур йолаға әүерелгән был сара Мәскәү ҡалаһында йәшәгән халыҡтар араһындағы дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе нығытыуға тос өлөш индерә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Баҡалы ауылында күп фатирлы йорттарҙы асыу тантанаһында ҡатнашты
Фото:
6 октябрҙә Баҡалы районында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Баҡалы район үҙәгендәге күп фатирлы ике йортто асыу тантанаһында ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Өс ҡатлы йорттарҙа дөйөм алғанда 48 фатир. Улар социаль программа буйынса Башҡортостан Республикаһының Торлаҡ төҙөлөшө фонды менән төҙөлгән. Был йорттарҙан торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж район халҡы, шулай уҡ торлаҡ сертификаттары буйынса Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм тол ҡатындары фатир алды. Йорттарҙағы бер бүлмәле фатирҙарҙың майҙаны 46 квадрат метр тәшкил итһә, ике бүлмәлеләрҙеке — 56 квадрат метр. Йортта бөтә коммуникациялар ҙа бар.
Рөстәм Хәмитов өй туйлаусыларҙы матур байрам менән ҡотланы һәм яңы торлаҡты ҡарап сыҡты. Фатирҙар менән танышып, Рөстәм Хәмитов төҙөлөш эштәренең сифаты менән ҡыҙыҡһынды һәм бындай йорттар төҙөү тәжрибәһен бөтә республикаға таратырға тәҡдим итте.
Яңы йорттар сағыштырмаса арзанға төҙөлгән, бында квадрат метрҙың хаҡы — 16,5 -18 мең һум. Республика башлығы өй төҙөгәндә хаҡтарҙы кәметеү мөмкинлеге табылыуына ҡарата ҡәнәғәтлек белдерҙе.
Республика башлығы йорттарҙы тиҙ арала һәм сифатлы төҙөгәне өсөн төҙөүселәргә рәхмәт әйтте. Ул йәнә район властарына һәм был проекттарҙы ойоштороуҙа ҡатнашҡандарҙың барыһына ла рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.


text:
Фото:
Июлдә Эстонияның Палдиски ҡалаһында Йәштәр һабантуйы үтәсәк
Фото:
Эстонияла Палдиски ҡалаһы көндәре сиктәрендә Һабантуй байрамы үтәсәк. Быйыл ул 14 июлдә үтә һәм Балтика илдәре Йәштәр һабантуйы тип аталасаҡ, тип хәбәр итте Эстонияның «Ағиҙел» башҡорт мәҙәни үҙәге рәйесе Флүзә Хәйруллина. Байрамға Латвия, Эстония, Финляндия, Башҡортостандан ҡунаҡтар саҡырылған. 2012 йылдың мартында, Таллинда «Ағиҙел» башҡорт мәҙәни үҙәге рәйесе Флүзә Хәйруллина менән Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының башҡарма директоры Өлфәт Йомағужиндың осрашыуы барышында һабантуйға Башҡортостандан профессиональ артистарҙың килеүе тураһында килешеүгә өлгәшелгәйне.
Һабантуй үткәреүҙән тыш, Эстонияның аҙ һанлы халыҡтары ассоциацияһы йыл һайын йәмғиәт ағзалары өсөн Эстония буйлап сәйәхәт ойоштора. Был саралар сиктәрендә мәҙәни йәмғиәт ағзалары Эстонияның барлыҡ тиерлек ҡалаларын һәм иҫтәлекле урындарын урап сыҡҡан. Үткән ял көндәрендә бындай экскурсия Палдиски ҡалаһына ойошторолдо. Был хаҡта Эстонияның «Ағиҙел» башҡорт мәҙәни үҙәге ағзаһы Анна Бәйҙуллина бына нимәләр һөйләне:
— Эстонияла йәшәүсе башҡорттар өсөн Палдиски ысын мәғәнәһендә изге ҡала булып тора. Ул беҙҙең милли геройыбыҙ Салауат Юлаев исеме менән бәйле. Яҡташыбыҙ иҫтәлегенә бында һәйкәл ҡуйылған, ҡала музейындағы экспонаттарҙың күпселеге башҡорт халҡының легендар улы менән бәйле.
Экскурсия бик ҡыҙыҡлы һәм файҙалы булды. Салауат Юлаев һәйкәле янында гид яҡташыбыҙ хаҡында һөйләне. Башҡортостандан килгән ҡунаҡ – Регина исемле ҡыҙ Салауат Юлаевҡа бағышлап, Ҡөрьәндән сүрәләр уҡыны. Бынан һуң һәйкәлгә сәскәләр һалдыҡ.
Экскурсияла ҡатнашыусылар был саранан бик ҡәнәғәт ҡалды һәм уны ойоштороусыларға, Эстония халыҡтары берләшмәһе идараһы ағзаһы, экскурсия етәксеһе Юрис Жигурсҡа рәхмәтен белдерҙе. Башҡорт халҡының данлыҡлы улына арнап сүрәләр уҡыу һәм һәйкәлгә сәскәләр һалыу йолаһы артабан да дауам итер, тип ышанабыҙ.


text:
Өфөлә 26 апрелдә «Студент яҙы – 2013» фестиваленең гала-концерты үтә
26 апрелдә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Студент яҙы – 2013» республика фестиваленең гала-концерты үтә. Март айында старт алған фестивалдең аҙаҡҡы этабында иң һәләтле студенттар һәм иң яҡшы ижади коллективтар сығыш яһаясаҡ. Сара 17 сәғәттә башлана.
Быйылға марафон 43-сө тапҡыр үткәрелә. Һәләтле йәштәрҙе асыҡлау, ижади коллективтарҙың профессиональ кимәлен күтәреү, шулай уҡ йәштәр, йәмәғәт ойошмалары һәм уҡыу йорттары араһында һөнәри һәм мәҙәни бәйләнештәрҙе нығытыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
Фестивалде ойоштороусылар булып БР Профсоюздар федерацияһы, төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Мәғариф министрлығы, Мәҙәниәт министрлығы, республиканың Юғары уҡыу йорттары ректорҙары советы, БР Студенттар профсоюз ойошмалары лигаһы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы сығыш яһай.
Шуны ла билдәләп үтәйек, «Студент яҙы – 2013» республика фестивалендә еңеүселәр бөтә Рәсәй кимәлендәге марафонда ҡатнашасаҡ. Сара 15-20 майҙа Ульяновск ҡалаһында үтә.


text:
Был аҙнала Өфө Рәсәй философтарының баш ҡалаһына әүереләсәкФото: Андрей Старостин | Видео: Мирон Доровских
Был аҙнала Өфө Рәсәй философтарының баш ҡалаһына әүереләсәк
Был аҙнала Өфө Рәсәй философтарының баш ҡалаһына әүереләсәкФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Был аҙнала Өфө Рәсәй философтарының баш ҡалаһына әүереләсәк — 7 октябрҙән 10-на тиклем республиканың баш ҡалаһында «Философия. Толерантлыҡ. Глобалләштереү. Көнсығыш һәм Көнбайыш — донъяға ҡараштар диалогы» VII Рәсәй философтары конгресы уҙғарыла.
Башҡорт дәүләт университеты ректоры Николай Морозкин «Башинформ» агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында һөйләүенсә, ошоға оҡшаш тәүге алты форум Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Новосибирскиҙа, Дондағы Ростовта, Түбәнге Новгородта ойошторолған.
«Был Рәсәй конгресы булыуға ҡарамаҫтан, унда сит ил делегаттары ла ҡатнаша. Донъяның 16 иленән һәм Рәсәйҙең 71 төбәгенән 1517 философ теркәлгән. Өфөгә 600-гә яҡын кеше киләсәк», — тине Николай Морозкин.
Рәсәйҙең философтар йәмғиәте вице-президенты, философия фәндәре докторы Александр Чумаков һүҙҙәренсә, беренсе Бөтә донъя философтары конгресы 1900 йылда үткәрелгән. Бөгөн бындай саралар биш йылға бер тапҡыр ойошторола. Рәсәй делегацияһы уларҙа һәр саҡ әүҙем ҡатнаша. Советтар Союзында ла философия форумдарын уҙғарыу традицияһы булған. Рәсәйҙә ул 1997 йылда тергеҙелә.
«Беҙҙең бай философик мираҫыбыҙ бар, — тип билдәләне Александр Чумаков. — Философтар бөгөнгө көндөң төп проблемаларын билдәләү һәм уларҙы тикшереүгә сығарыу өсөн генә түгел, уға ҡарата мөнәсәбәт тәрбиәләү өсөн дә йыйыла. Бындай саралар беҙҙең өсөн бик кәрәк. Конгресты үткәреү хоҡуғын алыуға Владивосток, Санкт-Петербург дәғүә итте, әммә дөйөм йыйылышта етенсе конгресты уҙғарыу урыны итеп күпселек тауыш менән Өфө һайланды».
Философтар конгресы 7 октябрҙә Конгресс-холда пленар ултырыш менән асыла, секция ултырыштары төрлө майҙансыҡтарҙа үтә. Өфөнөң бөтә юғары уҡыу йорттары форумды үткәреүгә йәлеп ителгән.
Конгрестың программаһы менән сараның рәсми сайтында танышырға мөмкин.


text:
Республика вуздары ҡабул итеү ҡағиҙәләрен баҫып сығарҙы
Башҡортостандың юғары уҡыу йорттары үҙ сайттарында һәм вуздар стендтарында 2010 йылға абитуриенттарҙы ҡабул итеү ҡағиҙәләрен баҫып сығарҙы. Уларҙа лицензияға ярашлы әҙерлек йүнәлештәре, бюджет һәм түләүле урындар һаны, алынған студенттарҙың категориялары — бакалавр, белгес, магистрҙар – тураһында мәғлүмәт, шулай уҡ РФ Мәғариф һәм фән министрлығы тарафынан раҫланған һәр әҙерлек йүнәлеше буйынса инеү имтихандары исемлеге бирелгән. Шул уҡ ваҡытта вуз һәр әҙерлек йүнәлешенә өс йәки дүрт инеү имтиханын үҙ аллы билдәләү хоҡуғына эйә, барыһы өсөн дә рус теле һәм профилле имтихан мәжбүри булып ҡала.
Шулай итеп, өҫтәмә имтихандан тыш ҡалған бөтә ҡабул итеү ҡағиҙәләре бөтә вуздар өсөн дә берҙәй.
«Башинформ» агентлығы элек хәбәр итеүенсә, дөйөм алғанда, 2009 йыл ҡағиҙәләре менән сағыштырғанда, етди үҙгәрештәр күп түгел: вузға ҡабул итеү этаптары һаны өсәүҙән икәүгә кәмене, вуздарҙың профилле генә түгел, профилле булмаған предметтар буйынса ла минималь балл сиген билдәләү мөмкинлеге индерелде, маҡсатлы ҡабул итеү буйынса уҡырға инеүселәр өлөшө 30 проценттан 20 процентҡа тиклем кәметелде, шулай уҡ ғаризаларҙы биш юғары уҡыу йортона һәр береһендә өсәр конкурсҡа биреү нормаһы теркәлде.
БР Мәғариф министрлығының белем сифаты һәм берҙәм дәүләт имтиханы бүлеге начальнигы Зәкий Мырҙағәлин хәбәр итеүенсә, БДИ формаһында имтихан тапшырыуға рөхсәт алыу өсөн сығарылыш класында уҡыусы 1 мартҡа тиклем, ярашлы предметтарҙы күрһәтеп, мәктәптә ғариза бирергә тейеш.
БР Мәғариф министрлығында Берҙәм дәүләт имтиханы тапшырыу мәсьәләһе буйынса ҡыҙыу линия эшләй. Сәғәт 9-ҙан 18 сәғәткә тиклем 8(347) 273-20-87 телефонына шылтыратып, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарығыҙға яуаптар алырға мөмкин.


text:
«URALFEST» халыҡ-ара этник музыка фестивале бер нисә халыҡ байрамын берләштерәсәк
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда «URALFEST» халыҡ-ара этник музыка фестивале уҙғарыла. Республика халыҡ ижады үҙәге проекты Башҡортостан Башлығының 9 миллион һумлыҡ грантына лайыҡ булды.
Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, «URALFEST» — «Урал моңо» төрки йәштәрҙең халыҡ-ара конкурс-фестивален, Тальян байрамын һәм «Уйын» халыҡ байрамын берләштергән мәҙәни проекттар серияһы.
«Урал моңо» төрки йәштәрҙең халыҡ-ара конкурс-фестивале 26-28 майҙа Өфөлә уҙа. Ғәҙәттәгесә, сарала төрки илдәр вәкилдәре ҡатнаша. Быйыл Рәсәй төбәктәренән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән: Азербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Алтай Республикаһы, Молдова, Дағстан, Татарстан, Хакасия, Ҡабарҙа-Балҡар, Ҡырым Республикаһы, Алтай крайынан артистарҙың килеүе көтөлә.
Тальян байрамы һәүәҫкәр һәм профессиональ ансамблдәрҙе һәм солистарҙы: музыка ҡоралдарында уйнаусыларҙы, тальянсыларҙы, гармунсыларҙы, вокаль һәм бейеү коллективтарын бергә туплаясаҡ.
«Уйын» халыҡ байрамында милли һәм халыҡ уйындары күрһәтеләсәк. Ул халыҡ, милли уйын, спорт төрҙәрен, йолаларҙы һәм традицияларҙы тергеҙеү һәм пропагандалау маҡсатында уҙғарыла. Уның сиктәрендә һөнәр һәм халыҡ кәсептәре күргәҙмәһе ойошторола.
«URALFEST» проекты республика брендына әүерелер, тип ышана ойоштороусылар. Ул «Бөтә донъя фольклориадаһын-2020» үткәреүгә әҙерлек булып тора.


text:
Фото:
Башҡортостан парламентарийҙары Корея Республикаһы делегацияһы менән осрашты
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, уның урынбаҫарҙары Рафаил Зинуров һәм Лилиә Ғүмәрова, парламент комитеттары вәкилдәре 28 мартта Өфөлә Корея Республикаһы Хөкүмәтенең Урта һәм бәләкәй бизнес идаралығы начальнигы Ким Донг Сун етәкселегендәге Корея Республикаһы Хөкүмәте делегацияһы менән осрашты.
Константин Толкачев ҡунаҡтарҙы сәләмләне һәм, Башҡортостан Республикаһының Рәсәй Федерацияһы субъекттары — федераль бюджет донорҙары иҫәбенә инеүен һыҙыҡ өҫтөнә алып, республиканың юғары иҡтисади потенциалына баһа бирҙе.
Спикер БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың кеше һәм граждан хоҡуҡтарын һәм азатлығын, милек формаларының тиң хоҡуҡлылығын, социаль йүнәлешле дәүләт сәйәсәтен үҙенең эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре итеп иғлан итеүен һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм, республиканың хоҡуҡи системаһын дәүләт эшмәкәрлегенең бөтөн төп йүнәлештәрен көйләгән меңдән ашыу закон тәшкил итә, тип билдәләне. Шул уҡ ваҡытта хоҡуҡи регламентацияла төп урындарҙың береһен Башҡортостандың уңайлы инвестиция климатын тәьмин итеүгә бәйле мәсьәләләр алып тора.
Константин Толкачев йәнә инвесторҙарҙың республикаға ышансының мөһим факторы булып нигеҙендә Башҡортостандың күп милләтле халҡының юғары толерантлығы ятҡан тотороҡло сәйәси хәлдәр тороуын билдәләп үтте.
Парламент спикеры Башҡортостан Республикаһы делегацияһын 2010 йылдың апрелендә Кореяла йылы ҡабул итеүҙәрен хәтергә төшөрҙө һәм, Корея делегацияһының Өфөгә килеүе был бәйләнештәрҙең емешле үҫешенә булышлыҡ итәсәк, тигән ышанысын белдерҙе.
Корея делегацияһы башлығы Ким Донг Сун Корея Республикаһының тәбиғәт ресурстары запастарына ярлы булыуын, әммә үҙенең тауарҙарын экспортлау буйынса донъяла етенсе урында тороуын билдәләне.
— Был хөкүмәттең предприятиеларға ярҙам итеүе, уларҙың баҙарҙа конкурент һәләтлелеген артырырға ынтылыуы арҡаһында килеп сыға, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. — Был үҙ иҡтисадыбыҙҙы үҫтерергә генә түгел, башҡа илдәргә лә капитал һалыуҙар башҡарырға мөмкинлек бирә. Мәғлүмәт технологиялары, суднолар төҙөү, машиналар эшләү һәм башҡа тармаҡтарҙың юғары үҫеше менән берлектә илдә экология бизнесы ла үҫешә башланы, Башҡортостан өсөн бының айырыуса ҡыҙыҡлы булыуы бар.
Корея Республикаһы делегацияһы башлығы Корея эшҡыуарҙарының Башҡортостанда яҡтылыҡ-диодлы продукция етештереү өлкәһендә эшләргә теләүен билдәләне һәм бындай производствоның республикала локалләштерелеүен яҡшы план тип атаны.
Был проект — хеҙмәттәшлегебеҙҙең башы ғына, уның артынса юғары технологиялы завод ҡорамалдары етештереү, нефтехимия, ер аҫты ҡаҙылма байлыҡтарын эшкәртеү кеүек өлкәләрҙә лә хеҙмәттәшлек итеүебеҙ ихтимал, тип билдәләне Ким Донг Сун һәм бындай проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа тейешле һалым ташламаларынан файҙаланыу хоҡуғын биреү үтенесе менән республика парламенты спикерына мөрәжәғәт итте.
— Был мәсьәләләрҙең барыһы ла ҡануниәт менән көйләнә һәм ҡануниәт һығылмалылыҡ күрһәтергә мөмкинлек биргән осраҡта, беҙ Корея эшҡыуарҙарының республикаға килеүенә ҡулай шарттар тыуҙырырға әҙербеҙ, — тип ышандырҙы Башҡортостан парламенты спикеры.


text:
"Уралтехнострой"ҙы Төркмәнстанда беләләр
"Уралтехнострой" корпорацияһы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Ашғабадта үткән "Төркмәнстан нефте һәм газы — 2009" XIV халыҡ-ара күргәҙмәһе дипломанты булды. Ул нефть әҙерләү процесын интенсивлаштырырға булышлыҡ итеүсе модулле ҡорамалдар һәм технологиялар тәҡдим итте. Әйткәндәй, беҙҙең предприятиены Төркмәнстанда күргәҙмәлә ҡатнашыу буйынса ғына белмәйҙәр. Әлеге ваҡытта Кеймир ятҡылығында газлифт компрессор станцияһы өсөн технологик ҡорамалдар оҙатыу дауам итә.
Предприятиеның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 23 декабрҙә йәмғиәт үҙенең 15 йыллығын билдәләйәсәк. Бөгөн компания структураһы ярайһы уҡ киң, уның Мәскәүҙә, Грацта (Австрия), Амманда (Иордания), Уральскиҙа (Ҡаҙағстан) һәм Ашғабадта (Төркмәнстан) үҙ производство майҙансыҡтары һәм вәкиллектәре бар.


text:
«Йәйғор» фестивалендә 600-ләп бала ҡатнаша
“Йәйғор” Республика балалар ижады фестивале Борай ауылында Башҡортостандың төрлө мөйөштәренән туғыҙ йәштән 16 йәшкә тиклемге 600-ләп баланы – һәүәҫкәр коллективтар солистарын һәм унда ҡатнашыусыларҙы йыйҙы. Улар араһында Миәкә, Балтас, Баймаҡ, Әбйәлил, Архангел, Кушнаренко, Йәрмәкәй, Тәтешле, Стәрлебаш райондарынан, Салауат, Благовещен, Сибай, Межгорье, Баймаҡ, Стәрлетамаҡ, Белорет ҡалаларынан вәкилдәр.
Сара етәксеһе –Республика халыҡ ижады үҙәгенең фольклор буйынса төп методисы Маргарита Мансурова хәбәр итеүенсә, фестивалдең бөтә номинациялары буйынса конкурс программаларын ҡарау бөгөн үк тамамланасаҡ. Ә кисен Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы профессоры Фәрзәнә Сәғитова етәкселегендәге жюри гала-концертта ҡатнашыусыларҙың исемдәрен иғлан итәсәк.
— Гала-концерт 6 ноябрҙә Борай район Мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Унда шулай уҡ “Йәйғор” фестиваленә йомғаҡ та яһаласаҡ, — тине Республика халыҡ ижады үҙәге хеҙмәткәре.
Маргарита Мансурованың һүҙҙәренә ҡарағанда, элекке йылдарҙағы кеүек быйыл да конкурсанттар араһында «Вокал» номинацияһы ҙур популярлыҡ менән файҙалана — бөтәһе 48 заявка. Фестивалдә ҡатнашыусылар араһында хореографик коллективтар байтаҡ – 30-ға яҡын. Унда 20-нән ашыу фольклор һәм инструменталь ансамблдәр ҙә ҡатнашасаҡ. “Нәфис һүҙ” номинацияһында ҡатнашыусылар ҙа шул тиклем үк.


text:
Педагог Рәсимә Ураҡсина Өфө уҡыусылары менән тасуири уҡыу буйынса оҫталыҡ дәресе үткәрҙе Фото: Милли китапхананың матбуғат хеҙмәте
Педагог Рәсимә Ураҡсина Өфө уҡыусылары менән тасуири уҡыу буйынса оҫталыҡ дәресе үткәрҙе
Педагог Рәсимә Ураҡсина Өфө уҡыусылары менән тасуири уҡыу буйынса оҫталыҡ дәресе үткәрҙе Фото: Милли китапхананың матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың башҡорт әҙәбиәте һәм крайҙы өйрәнеү бүлегендә филология фәндәре кандидаты, шағирә, билдәле педагог Рәсимә Ураҡсина «Балаларҙың ижади һәләттәрен асыҡлау» темаһына дәрес үткәрҙе. Дәрескә Фатима Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһының 6 класс уҡыусылары килде.
Рәсимә Ураҡсина шиғырҙарҙы ижад итеү нескәлектәре хаҡында бәйән итте, шиғри әҫәрҙәрҙе уҡығанда дөрөҫ тын алыу күнекмәләрен күрһәтте. Рәми Ғариповтың «Туған тел» шиғыры миҫалында фразаларға, ым-ишараға, айырым һүҙҙәрҙең яңғырашына баҫым яһаны. Алынған күнекмәләрҙе файҙаланып, балалар рәхәтләнеп шиғыр уҡыны.
— Йыл һайын бүлек хеҙмәткәрҙәре китап уҡыусылар менән төрлө саралар ойоштора. Әҙәбиәт йылында яҙыусылар, шағирҙар менән осрашыуҙарҙан тыш, ижади лабораториялар, китаптарҙың исем туйҙары үткәрелә башланы. Үҙ эшенең оҫтаһы, ысын мәғәнәһендә уҡытыусы Рәсимә Ураҡсина ғәҙәти булмаған осрашыу уҙғарып, балалар йөрәгендә ут һәм күҙҙәрендә осҡон ҡабыҙа алды, — тип хәбәр итте бүлек мөдире Айгөл Буранғолова.
«Аҡбуҙат» журналының баш мөхәррир урынбаҫары Айнар Байбулатов уҡыусыларға ныҡлы белем алыуҙарын теләне һәм уларға «Аҡбуҙат», «Аманат» журналдарының һуңғы һандарын бүләк итте. Баҫмаға үҙҙәренең ижад емештәрен ебәреүҙәрен һораны. Айнар Байбулатов иң яҡшы шиғыр уҡыған һәм үҙҙәре яҙған шиғырҙарын һөйләгән өсөн балаларға иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса эшсе төркөм етәксеһе Борис Положий менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса эшсе төркөм етәксеһе Борис Положий менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса эшсе төркөм етәксеһе Борис Положий менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
18 мартта Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов медицина фәндәре докторы, Рәсәй Хөкүмәте ҡарамағындағы суицидтарҙы иҫкәртеү буйынса эшсе төркөм етәксеһе Борис Положий менән осрашты. Яҡтар ошо йүнәлештәге эштәрҙе ойоштороу мәсьәләләрен һәм эшсе төркөм туплаған тәжрибәне төбәк кимәлендә файҙаланыу мөмкинлектәрен тикшерҙе.
– Һеҙ мөһим мәсьәлә менән шөғөлләнәһегеҙ. Һүҙ халыҡтың сәләмәтлеге хаҡында бара. Беҙ Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының психотерапия үҙәген астыҡ. Бөгөнгө көндә лә учреждение эшләй, тәүге һөҙөмтәләр ҙә бар, – тине төбәк етәксеһе. – Беҙ артабан ошо йүнәлештәге эшкә булышлыҡ итәсәкбеҙ. Ҡалаларҙа, муниципалитеттарҙа үҙәктең филиалдары асылыуын теләйбеҙ.
Борис Положий Республика клиник психотерапия үҙәге эшмәкәрлеген юғары баһаланы.
– Мин Рәсәй буйынса күп йөрөйөм, коллегаларым менән аралашам. Психотерапия үҙәге формаһында барлыҡҡа килгән структура Рәсәйҙәге иң яҡшы структура тип әйтә алам. Кешеләрҙең психик сәләмәтлеген һаҡлау, нығытыу өсөн булдырылған модель булараҡ ул бик ҡыҙыҡлы. Ул Рәсәй өсөн бик ҡулай, – тип билдәләне профессор.
Уның фекеренсә, суицидтарҙы иҫкәртеүҙә медиктар күберәк идеолог булараҡ сығыш яһай, сөнки был мәсьәләлә йәмғиәттәге хәл төп ролде уйнай. Шуға бәйле махсуслашҡан ярҙам структураһын булдырыу зарур.
– Властарҙың Башҡортостандағы суицидтарға бәйле хәлгә борсолоу белдереүе мәсьәләнең хәл ителәсәгенә өмөт бирә, – тине Борис Положий журналистар менән аралашҡанда. – Суцидтарҙы иҫкәртеү – медицина сараһы ғына түгел, шулай уҡ власть, дәүләт, йәмәғәт структураларының, педагогтарҙың, киң мәғлүмәт сараларының бурысы булып тора. Матбуғат сараларында ошо йүнәлештә халыҡҡа дөрөҫ, файҙалы мәғлүмәт еткерергә кәрәк. Шундай үҙәк булғанда, был хәл яйға һалынасаҡ.


text:
Босфор
Босфо́р (төр. İstanbul Boğazı, грек. Bόσπopoς «Һыйыр кисеүе»), Ҡара диңгеҙ һәм Урта диңгеҙҙе тоташтырып тороусы, Европа менән Кесе Азияны айырып тороусы боғаҙ. Босфор боғаҙы Европа сиктәренә инә. Боғаҙҙың ике яғында ла тарихи ҡала Константинополь, хәҙерге Истанбул урынлашҡан. Боғаҙҙың оҙонлоғо — 30 км, максималь киңлеге — төнъяҡта 3 700 м, минималь киңлеге — 700 м, фарватер тәрәнлеге — 36 м-ҙан 124 м-ға тиклем.
Легенда буйынса, боғаҙ исеме боронғо грек батшаһы Аргостың ҡыҙы, Зевстың һөйәркәһе Ио исеменән алынған. Зевс ҡатыны Гераның нәфрәтенән ҡотолоу өсөн Ионы аҡ һыйырға әйләндерә. Меҫкен Ио ҡотолоу өсөн һыу юлын һайлай һәм зәңгәрһыу боғаҙға сума. Шунан башлап боғаҙ «Һыйыр боғаҙы» йәки Босфор тип атала.
Диңгеҙ ярҙарын ике күпер тоташтыра: 1 074 м оҙонлоғондағы Босфор күпере (1973 йылда төзөлгән) һәм 1 090 м-лы беренсе күперҙән 5 км төньяҡтараҡ Солтан Мәхмүт Фатих күпере (1988 йылда төҙөлгән). Өсөнсө автомобиль күпере төҙөү ҙә планлаштырылған, әммә Төркиә хөкүмәте, ергә хаҡ артыуынан ҡурҡып, быны сер итеп тота. Хәҙерге ваҡытта, Стамбулдың Европа һәм Азия өлөштәрен тоташтырыусы «Marmaray» тимер юл тоннеле төҙөлә (тамамланыу осоро — 2012 йыл).
Босфор боғаҙы бары тик 7500-5000 йыл элек барлыҡҡа килгән тип күҙаллана. Ул ваҡытта Ҡара һәм Урта диңгеҙ кимәле түбәнерәк булған һәм улар тоташмаған булған. Һуңғы боҙлоҡ осоронда боҙ һәм ҡар эреү сәбәпле ике һыу ятҡылығының да кимәле күтәрелә. Көслө һыу ағымы бер нисә көн эсендә үҙенә юл ярып, ике диңгеҙҙе тоташтыра.
Босфор Рәсәй, Украина, Кавказ аръяғы республикалары, көньяҡ-көнсығыш Европа илдәренә Урта диңгеҙгә һәм донъя океанына сығырға мөмкинлек биргән мөһим боғаҙ булыр тора. Рәсәйҙең һәм Каспий регионының нефте боғаҙ аша экспортлауҙа мөһим урын алып тора.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аноприенко А. Я. Атлантида и индоевропейская цивилизация: новые факты, аргументы и модели. Донецк. «УНИТЕХ». 2007. — ISBN 966-8248-12-0


text:
Республикала ҡулланыусылар кредиты буйынса бурыс кәмегән, автокредит һәм ипотека буйынса артҡан Фото: Олег Яровиков
Республикала ҡулланыусылар кредиты буйынса бурыс кәмегән, автокредит һәм ипотека буйынса артҡан
Республикала ҡулланыусылар кредиты буйынса бурыс кәмегән, автокредит һәм ипотека буйынса артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Тәүге ярты йыллыҡта Башҡортостан халҡының ҡулланыусылар кредиты буйынса түләнмәгән бурысы 1,4 процент пунктына кәмегән һәм 22,8 процент күрһәткесенә еткән (2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата — 24,2 процент). Был хаҡта Кредит тарихының милли бюроһы хәбәр итә. Кредит карталары өлөшөндә бурыс 0,3 процент пунктына — 28,4 процентҡа тиклем кәмегән.
Шуның менән бергә автокредит һәм ипотека буйынса түләнмәгән бурыс, киреһенсә, артҡан һәм 10,9 процент һәм 5,4 процент тәшкил иткән. Ике осраҡта ла үҫеш — 0,4 процент пункты.
Кредит тарихының милли бюроһы мәғлүмәттәре буйынса, беренсе ярты йыллыҡта бурыстар арта, әммә уның динамикаһы былтырғы менән сағыштырғанда һиҙелерлек кәмей бара.


text:
Республикала яратҡан табиптар өсөн тауыш биреү башланды
Республикала яратҡан табиптар өсөн тауыш биреү башланды: «Беҙҙең яратҡан табип» интернет-конкурсы сиктәрендә өфөлөләр һәм Башҡортостан халҡы үҙҙәренең, яҡындарының тормошонда ҙур роль уйнаған табиптар тураһында һөйләй ала, шулай уҡ балалар ҙа һүрәттәре аша табиптарға рәхмәт һүҙҙәрен еткерә ала.
Конкурста республиканың барлыҡ дауалау-профилактика учреждениеларынан 860-тан ашыу балалар табибы ҡатнашасаҡ.
Бәйгенең махсус сайтында улар өсөн тауыш бирергә мөмкин. Еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 1 июндә – Балаларҙы яҡлау көнөндә үткәрелә. Сайт 22 апрелдән 22 майға тиклем эшләйәсәк, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Республика юлдарында йөк машиналары хәрәкәтен сикләү 6 майҙа ғәмәлдән сыға
Әлеге шәмбе, 5 май, йөк машиналарына республика әһәмиәтендәге трассаларҙа йөрөргә ярамаған һуңғы көн буласаҡ. Яҙғы юл өҙөклөгө осоронда, юл япмаһын һаҡлап ҡалыу маҡсатында, күсәренә төшкән ауырлығы билдәләнгән норманан артҡан автомобилдәргә дөйөм файҙаланыуҙағы ҡаты япмалы юлдарҙан йөрөүҙө сикләү бер ай элек – 6 апрелдә ғәмәлгә индерелгәйне.
«Башинформ»дың әүәлерәк хәбәр итеүенсә, федераль трассаларҙа бындай сикләү – 30 апрелдә, ә Өфө юлдарында 25 апрелдә бөтөрөлдө.


text:
«Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе Баҡыла милли мәҙәниәттәр кисәһендә сығыш яһаныФото: Рәсәйҙең Азербайжандағы хеҙмәттәшлек вәкиллеге
«Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе Баҡыла милли мәҙәниәттәр кисәһендә сығыш яһаны
«Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе Баҡыла милли мәҙәниәттәр кисәһендә сығыш яһаныФото: Рәсәйҙең Азербайжандағы хеҙмәттәшлек вәкиллеге
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Рәсәйҙең Баҡылағы мәғлүмәт-мәҙәни үҙәгендә ике туғандаш республиканың — Башҡортостан менән Татарстандың мәҙәниәттәренә бағышланған сара булды. Уны ойоштороусы булып «Татарстан» йәмәғәт берекмәһе сығыш яһаны.
Кисәлә берекмә ағзалары, Азербайжандың Рус общинаһы, Азербайжан казактары яҡташлығы вәкилдәре ҡатнашты. Сараны «Татарстан» йәмәғәт берекмәһе рәйесе Абас Миняшев асты. Ҡатнашыусылар Башҡортостандың һәм Татарстандың ҡаҙаныштары тураһында документаль фильмдарҙы ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны. Башҡорт балы, китаптар, дисктар, Өфө, Ҡазан күренештәре төшөрөлгән открыткалар һәм башҡа сувенир продукцияһы ҡуйылған берлектәге күргәҙмә ойошторолдо.
Кисәлә Башҡортостан ҡунағы — Композиторҙар һәм музыка белгестәре союзы ағзаһы, ТӨРКСОЙ халыҡ-ара премияһы лауреаты, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы күҙәтеүсеһе Ләйлә Аралбаева сығыш яһаны. Ул йыйылыусыларға республикабыҙҙың мәҙәниәте хаҡында һөйләне, атаһы, Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбайҙың шиғырҙарын уҡыны, башҡорт телендә йырҙар башҡарҙы. «Татарстан» йәмәғәт берекмәһе рәйесе урынбаҫары, InCity.az интернет-порталы етәксеһе Эмин Рамазанов хәбәрсегә татарҙарҙың һәм башҡорттарҙың мәҙәниәтенә арналған сараны ойоштороуҙа ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәт хаты тапшырҙы.
«Мине Азербайжан ерендә йылы ҡабул иттеләр. Баҡыла ҡунаҡсыл халыҡ йәшәй, милләттәштәребеҙ менән осрашыу бик оҡшаны,— тип һөйләне Ләйлә Аралбаева. — Рәшит Тимер-Булатовтың композитор Рим Хәсәнов яҙған «Ҡышҡы романс»ты башҡарыуы кисәнең иң тулҡынландырғыс мәле булды. «Бер йырҙың тарихы» исемле китабымда ла тап ошо йырҙың яҙмышы хаҡында бәйән ителә. Мин уны баҡыларға бүләк иттем. Кисәлә шулай уҡ Хөсәйен Әхмәтовтың «Тыуған ауылым» йыры яңғыраны».
Осрашыу һуңында Рәсәйҙең Азербайжандағы хеҙмәттәшлек вәкиллеге етәксеһе Алексей Коннов сығыш яһаны. Ул барыһына ла рәхмәт белдерҙе, ошондай саралар уҙғарыуҙың мөһимлеген билдәләне һәм ҡунаҡтарға «Һуғыш тураһында китаптар» һәм «Еңеү йырҙары» исемле компакт-дисктар тапшырҙы.


text:
Республикаға мал аҙығы әҙерләү техникаһы килтерелә
Республика аграрийҙары сиктән тыш ҡоролоҡ шарттарында мал аҙығы әҙерләүҙе дауам итә. Ауыл халҡына ярҙамға быйыл республика бюджетынан 600 миллион һумдан ашыу аҡса бүленде. Был средстволарҙың бер өлөшө (100 миллион һум самаһы) заманса мал аҙығы йыйыу техникаһы һатып алыуға йүнәлтелде.
Бөгөн «Башҡорт» МТС-ы дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһына 14 ауыл хужалығы машинаһы килтерелде. 15 июлгә тиклем ҡалған техника килеп етергә тейеш. Ул республика машина-технология станциялары буйлап бүленәсәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, уҙған аҙнала республикаға бер пресс-йыйғыс килтерелде һәм бөгөн ул Шишмә районы баҫыуҙарында эшләй башланы ла инде.
Быйылғы мал аҙығы әҙерләү кампанияһын үткәреү өсөн бөтәһе 56 Claas фирмаһы пресс-йыйғысы һатып алынасаҡ, уларҙың 22-һе – төкләп, 34-е — рулонлап йыйғыс.


text:
Белоретта Өфө уҡытыусылары ислам дине буйынса лекциялар үткәрҙе
Белоретта, ҡала хакимиәте бинаһында, Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса Совет ярҙамында Өфөнөң мәғлүмәти-ағартыу төркөмөнөң Белорет районы халҡы менән осрашыуы үтте. Лекторҙар төркөмө составында М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының «Мосолман мәғарифын үҫтереү» фәнни-тикшеренеү үҙәге, Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты һәм Мәрйәм Солтанова исемендәге Ислам колледжы вәкилдәре булды. Осрашыу выждан азатлығы һәм дини ойошмалар тураһындағы ҡануниәтте аңлатыу, ислам дине тарихын һәм мәҙәниәтен пропагандалау, дини экстремизмды иҫкәртеү маҡсатында үткәрелде, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Руханиҙар, ауыл биләмәләренең хакимиәт башлыҡтары, мәҙәниәт һәм мәғариф хеҙмәткәрҙәре алдында БДПУ доценты Таһир Әминев, Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының Йәштәр бүлеге етәксеһе Айнур Арыҫланов һәм Мәрйәм Солтанова исемендәге Ислам колледжы уҡытыусыһы шәйех Араби Камаль сығыш яһаны.
Шулай уҡ Өфө ҡунаҡтары «Йәмиғ» үҙәк ҡала мәсетендә булды, унда улар Белорет районы имамдары менән осрашты.


text:
Зелпе
Зелпе (лат. Euónymus alátus, урыҫ. бересклет) — зелпе һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 200 төрө билдәле, Азияның көнсығышында һәм көньяҡ-көнсығышында таралған. Башҡортостанда сөйәлле зелпе үҫә. Ҡара сөйәлле үренделе һәм һоро нәҙек олонло япраҡ ҡойоусы 1—2 м бейеклектәге ҡыуаҡ. Япрағы ябай, эллипс рәүешендә, осло, ҡапма-ҡаршы теҙелешле, ҡыҫҡа һаплы. Сәскәһе ваҡ, көрән, насар «сысҡан» еҫле япраҡ ҡуйыны суғында урынлашҡан. Май—июндә сәскә ата. Емеше — орлоҡ яны япрағы ҡыҙыл төҫтәге ҡумта, сентябрҙә өлгөрә.
Үҫеү урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Киң япраҡлы һәм ҡарағай урмандарының ваҡ ағаслығында һәм ситендә үҫә; Башҡортостанда киң таралған. Емеше ағыулы. Декоратив үҫемлек. Баҫыу һаҡлағыс урман һыҙаттары булдырыуҙа һәм баҡса-парк төҙөлөшөндә ҡулланыла.
Әҙәбиәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Сәмреғош ҡанат ҡанат ҡаға» тигән әҫәрҙә (авторы — Мөкәрәмә Садиҡова) зелпе ҡайырыhы автомобиль тәгәрмәстәре яhау өсөн резина ҡайнатыуға кәрәкле икәнлеге яҙыла.
— тигән юлдар бар был әҫәрҙә.


text:
Өфө ҡала Советы рәйесе итеп Евгений Семивеличенко һайланды
Өфө ҡала Советы рәйесе итеп Евгений Александрович Семивеличенко һайланды. Бөгөн Советтың тәүге ултырышында депутаттар уны бер тауыштан һайланы. Семивеличенко кандидатураһын был вазифаға «Берҙәм Рәсәй» партияһы фракцияһы тәҡдим итте. Ҡала Советы рәйесенең ике урынбаҫары буласаҡ – Ирек Ниғмәтуллин һәм Александр Баутский.
Евгений Семивеличенко әлеге ваҡытта «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары вазифаһын биләй. Элегерәк ул Өфө ҡала Советы депутаты итеп һайланғаны булғайны.
Евгений Семивеличенко 1978 йылдың 16 ғинуарында тыуған. 1997 йылда – Өфө статистика, информатика һәм иҫәпләү техникаһы колледжын, 2000 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Һөнәре буйынса юрист.


text:
Өфөлә «Йәшлек-шоу–2010»республика йәштәр фестивале үтәсәк
15 декабрҙә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында Республика йылына арналған «Йәшлек-шоу–2010» республика йәштәр фестивале үтәсәк. Был традицион музыкаль байрам һәләтле йәш башҡарыусылар һәм музыканттар исемдәрен асыу маҡсатында ойошторола.
«Йәшлек-шоу–2010» фестиваленең финалында һайлап алыу турынан үткәндәр генә ҡатнашасаҡ. Уларға башҡорт эстрадаһының билдәле йырсылары һәм йондоҙҙары менән бер сәхнәлә сығыш яһарға тура киләсәк. Ошо уҡ көндө беҙ «Йыл йырсыһы», «Йыл йыры», «Йыл төркөмө», «Йыл проекты», «Йыл асышы» һәм башҡа номинацияларҙа еңеүселәрҙең исемдәрен беләсәкбеҙ.
Өҫтәп үтәйек, «Йэшлек-шоу» — Башҡортостандың йәштәр араһында ҙур популярлыҡ яулаған иң уңышлы музыкаль проекттарының береһе.


text:
Мезолит
Мезоли́т (бор. грек. uέσoς — урта, λίθoς — таш) – урта таш быуат; ауыл хужалығы, малсылыҡ, көршәк эшләү кәсебе барлыҡҡа килеү менән тасуирлана. Беренсе неолит мәҙәниәте б.э.т. 7000 йыл элек Яҡын көнсығыштың «Бәрәкәтле ярымай» зонаһында барлыҡҡа килә. Һуңынан Урта диңгеҙ, Һинд йылғаһы үҙәненә, Ҡытай һәм Көньяҡ-Көнсығыш Азияға тарала.
Кешеләр һаны артыуы аҙыҡ-түлеккә мохтажлыҡты арттыра, был ауыл хужалығының бик тиҙ үҫешенә килтерә. Ауыл хужалығында ер эшкәртеү, урыу, үҫемлектәрҙе ваҡлау өсөн таш ҡоралдар ҡулланыла.
Theviecc ҡәберлеге – Тулуз музейы күргәҙмәһенән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шотландиянан йыраҡ түгел Оркней утрауындағы Скара-Брей ауылы неолит ауылының миҫалы булып тора. Был ауылда таш карауат, кәштә һ.б. файҙаланылған.