text:
10 ноябрь – Бөтә донья йәштәр көнө
10 ноябрь – Бөтә донья йәштәр көнө. Был көндө 1945 йылда Лондон ҡалаһында барған Бөтә донья йәштәр конференцияһында Бөтә донья демократик йәштәрҙең федерацияһына нигеҙ һалына. Уларҙың ниндәй милләт кешеһе, ниндәй сәйәси һәм дини ҡарашта булыуҙарын айырып ҡарамай, төрлө илдәр йәштәрен берләштергән йәштәр ойошмаларының халыҡ-ара берләшмәһе була ул. Шул ваҡыттан алып был дата Бөтә донья йәштәр көнө тип билдәләнә. Йәштәр федерацияһы тыныслыҡ,яңы быуындың хоҡуҡтары, халыҡтар иреклеге, прогрессив йәштәрҙең интернациональ берләшеүе өсөн көрәш алып бара, фашизм һәм расизмға ҡаршы көрәшә.
Башҡортостанда ла был көндө үҙенең байрамы тип иҫәпләргә хоҡуҡлылар күп – республикала 14 йәштән 30 йәшкәсә 1100000 йәш кеше йәшәй.
2009 илебеҙ йәштәре өсөн үҙенсәлекле йыл – Рәсәй Президенты ҡарары менән ул Йәштәр йылы тип иғлан ителде. Беҙҙең республикала ла бындай сәйәсәт үҙенең сағылышын тапты – Йәштәр башланғыстарын яҡлай һәм үҫтереү йылы иғлан ителде. Бынан тыш, Рәсәй субъекттары араһында беренселәрҙән булып “Башҡортостан Республикаһында дәүләт йәштәр сәйәсәте тураһында” закон ҡабул ителде.
Республикабыҙҙа йәштәргә һәм йәштәр сәйәсәтенә ҙур иғтибар бирелә. Йәштәр сәйәсәтенең дә төп бурысы йәш кешегә үҙенең потенциалын тулыһынса күрһәтеү өсөн бөтә шарттар булдырыу. Мәҫәлән, республикабыҙҙа йәштәр эштәре буйынса дәүләт һәм муниципаль органдар уңышлы эшләй. Дәүләт йәштәр сәйәсәте, йәш ғаиләләргә, балалар, үҫмерҙәр, йәштәр клубтары һәм үҙәктәре эшмәкәрлегенә ярҙам күрһәтеү тураһында закондар эшләнгән. "Йәштәр — Башҡортостан Республикаһының стратегик ресурсы" балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәрҙең рухи-әхлаҡи мәҙәниәтен һәм гражданлыҡ әүҙемлеген үҫтереү концепцияһы раҫланған. "Башҡортостан йәштәре" Президент программаһы, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы республика программаһы тормошҡа ашырыла. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ойошторолдо. Башҡарма власть органдарының һәм йәмәғәт ойошмаларының йәштәр сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса эшмәкәрлеген килештереү яйға һалынды. Һәләтле йәштәргә ҙур иғтибар бирелә. Йыл һайын әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура, фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт йәштәр премиялары тапшырыла. Йәш ғалимдар һәм йәштәрҙең фәнни коллективтары конкурс нигеҙендә Башҡортостан Республикаһы гранттарын ала. Айырыуса һәләтле уҡыусыларға, студенттарға, аспиранттарға һәм докторанттарға республика Президенты стипендиялары түләнә.


c: text/html

text:
Белорет районында «Ирәмәл нуры» инвестиция проекты тормошҡа ашырыласаҡ
Башҡортостан Республикаһында Рәсәй сәйәсәте мәктәбенең интеграцияланған яңы проекты «Ирәмәл нуры» тип атала. Уны 22-24 июндә Белорет районында үтәсәк конференцияла тикшерәсәктәр.
Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, сара «Белогорье» Белорет районын һәм ҡалаһын социаль, иҡтисади һәм мәҙәни йәһәттән үҫтереү фонды менән ойошторола. Урындағы ойошмалар ресурстары иҫәбенә идеянан һәм яҡынса иҫәпләүҙәрҙән тулы инвестиция проектын әҙерләүгә күсеү сараның төп маҡсаты булып тора. Киләсәктә әлеге проект 400 эш урынын булдырырға ярҙам итәсәк.
Конференция барышында «Ирәмәл нуры» проектының иҡтисади һәм социаль бурыстарын тормошҡа ашырыу өсөн тәҡдимдәр, айырым бер ауыл биләмәһендә инвестицион мөхитте яҡшыртыу һәм эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса закон сығарыу органдарына тәҡдимдәр әҙерләнәсәк, проектҡа мәғлүмәти ярҙам күрһәтеү, шулай уҡ Башҡортостанда ауылдарҙы, эшҡыуарлыҡты һәм туризмды үҫтереү дәүләт программаларының финанс мөмкинлектәрен әүҙем ҡулланыу алымдары әҙерләнәсәк.
Эшлекле программанан һуң конференцияла ҡатнашыусылар Ирәмәл тауына менәсәк һәм фольклор байрамында ҡатнашасаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республикала хеҙмәт хаҡы буйынса иң «ҡиммәт» тәҡдимдәр 200 мең һум тәшкил иткән
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Апрель айында Башҡортостанда хеҙмәт хаҡы буйынса иң ҙур тәҡдим 200 мең һум тәшкил иткән, ә республика буйынса уртаса эш хаҡы — 26 мең. HeadHunter сайтында юғары эш хаҡы түләнгән вакансиялар рейтингы баҫылған. Fantosh фирмаһының коммерция директоры вазифаһына 200 мең һумлыҡ оклад, шул уҡ фирманың интернеттағы магазин директорына 100 мең һумдан башлап хеҙмәт хаҡы ҡаралған. Нефть продукттарын һатыу буйынса менеджер ҙа бер ай эсендә шунса сумма һәм унан күберәк аҡса эшләй ала. Конструкторҙар бюроһы начальнигына — 150 мең, мобиль ҡулайламалар әҙерләү бүлеге етәксеһенә 150-210 мең һум хеҙмәт хаҡы тәҡдим ителгән.
Дәүләкән фирмаһындағы баш технологтың оклады 70 мең һумдан башлана. Өфөләге күсемһеҙ милек агентлыҡтарының береһе эш тәжрибәһе булмаған риэлторға 65 мең һумдан алып түләргә әҙер.
«Уртаса эш хаҡынан күпкә юғарыраҡ булған тәҡдимдәр араһында 50 мең һум өҫтөнлөк итә. Дөйөм алғанда, уҙған йылдың апрель айы менән сағыштырғанда, Башҡортостанда вакансиялар һаны 46 процентҡа артҡан. Конкурс бер урынға ете кеше тәшкил иткән», — тип хәбәр итте Урал федераль округы һәм Себер федераль округы буйынса HeadHunter компанияһының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Елана Таращук.


text:
Һупайҙы
Һупайҙы, ҫупайҙы, һупылдаҡ, һупылдаҡ ябалаҡ, һупа япалаҡ. (мохноногий сыч) (Aegolius funereus)
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡОсҡан -ҡоштоң оҙон ҡанаттары, ҡыҫҡа ҡойроғо күҙгә ташлана. Башы ҙур, йомро. Ҡолаҡтары юҡ. һырты эре аҡ таплы көрән. Ҡорһаҡ яғы буй-буй көрәнһыу ерән таплы һарғылт аҡ. Аяҡтары тырнаҡтарына тиклем йөн менән ҡапланған. Күҙҙәре һары. Байғоштан ҙурыраҡ* булыуы, асығыраҡ төҫө менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы көслө генә: «һуп-һуп-һуп» һәм «ва-ва-ва».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аралаш һәм ылыҫлы урмандарҙа йәшәй. Сысҡандар, бөжәк¬тәр менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң генә таралған.
Ағас ҡыуыштарында оялай. 4—5 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Ҡоротҡостарҙы ҡырып, ҙур файҙа килтерә.
- Шарлыҡ — һаҙлыҡтағы урман.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
пәнҗешәмбе, 19 гыйнвар 2017, Казан вакыты 20:16
Әрмәндәр ризыҡты тейешле таҙалыҡ талаптарын үтәмәй, өй шарттарында әҙерләгән. Республика хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалтдинов ситтән килгән бындай әҙәмдәр Башҡортостан халҡына насарлыҡ эшләргә тейеш түгел, саралар күрергә кәрәк тигән фекерҙә. Был турала ул миграция сәйәсәте буйынса ведомство-ара комиссия ултырышында әйтте. Фидус Ямалтдинов ситтән килгәндәр үҙ урынын белергә, ватандаштарыбыҙға уңайһыҙлыҡтар тыуҙырмаҫҡа тейеш тип тә өҫтәне.


text:
Кәбеҫтә күбәләге
Кәбеҫтә күбәләге — күбәләктәр отрядының аҡ күбәләктәр ғаиләһенә ҡараған бөжәк.
Йөкмәткеһе
Биологик ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡанаттарының ҡоласы 5,5—6,0 см, өҫ яғы аҡ, алғы ҡанаттарының осонда ураҡ рәүешендәге ҡара ҡайма бар, аҫ яғы йәшкелт һары төҫтә. Инә күбәләктең алғы ҡанаты 2 йомро ҡара таплы (ата күбәләктең аҫ яҡтан ғына). Йомортҡалары һары, ҡырлы, кегля формаһында, әүернәһымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәрҙеңяпрағынаһала. Ҡарышлауығының оҙонлоғо 4—4,5 см, һорғолт йәшел, һары һыҙатлы һәм ҡара таплы, йәш ҡарышлауыҡтар — япраҡтың аҫ яғында, өлкәндәре өҫ яғында урынлаша.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Евразияла һәм Төньяҡ Африкала таралған. Ағаста, ҡыуаҡта, кәртәлә, йорт стенаһында көпһөҙ ҡурсаҡлана. Ҡурсағының оҙонлоғо 2,3—2,5 см, йәшкелт һары, арҡаһы һәм ян‑яғы ҡара таплы.
Башҡортостанда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
БР шарттарында йылына 3 быуын үҫә. Ҡурсағы ҡышлай. Күбәләк яҙ көнө сыға, көндөҙ әүҙем; сәскәле үҫемлектәрҙеңнектары, ҡарышлауығы әүернә һымаҡтарҙың япрағы менән туҡлана. Бөтә республикала осрай.
Зыяны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәшелсә культуралары ҡоротҡосо.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡалып:Книга:Булавоусые чешуекрылые Средней Азии.
- Стриганова Б. Р., Захаров А. А. Пятиязычный словарь названий животных: Насекомые (латинский-русский-английский-немецкий-французский) / Под ред. д-ра биол. наук, проф. Б. Р. Стригановой — М.: РУССО, 2000. — Б. 266. — 1060 экз. — ISBN 5-88721-162-8..


text:
Рөстәм Хәмитов менән «РОСНАНО» башлығы Анатолий Чубайс Өфөлә ПЭТ-үҙәк астыларФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов менән «РОСНАНО» башлығы Анатолий Чубайс Өфөлә ПЭТ-үҙәк астылар
Рөстәм Хәмитов менән «РОСНАНО» башлығы Анатолий Чубайс Өфөлә ПЭТ-үҙәк астыларФото: Андрей Старостин
Өфөлә яңы позитрон-эмиссион томография үҙәге эшләй башланы. Кесе йома, 15 майҙа, ПЭТ-үҙәкте асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән «РОСНАНО» башлығы Анатолий Чубайс ҡатнашты.
«РОСНАНО» корпорацияһы, «Росмедтехнолоджи» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Медилюкс» Венгрия компанияһының Рәсәйҙә беренсе ПЭТ-үҙәктәр диагностика селтәре төҙөү буйынса уртаҡ проекты Башҡортостанда старт алды. Илдә ауырыу сығанаҡтырын алдан диагностикалауҙы булдырыу идеяһы халыҡтың яман шеш ауырыуынан үлем осраҡтарын кәметеүгә йүнәлтелгән.
Рөстәм Хәмитовтың әйтеүе буйынса, яңы дауалау үҙәге асыу Башҡортостандың бөтә һаулыҡ һаҡлау системаһы өсөн ғәйәт ҙур табыш булып тора. Төбәк башлығы Рәсәй уҙаҡташтарына республикаға радиомедицина өлкәһендә лидер булып тороу мөмкинлеге биргәндәре өсөн рәхмәт әйтте.
— Былар барыһы ла Башҡортостан халҡына юғары сифатлы квалификациялы һәм өр-яңы заманса ярҙам алыуға йүнәлтелгән. Был уникаль ҡорамал һәм бында иң яҡшы белгестәр эшләй, — тине Президент.
— Яман шеш сирен башланғыс стадияла асыҡлау мөмкинлеге биргән заманса технологиялар булғанда уларҙы ҡулланмау мөмкин түгел, — тип билдәләне Анатолий Чубайс. — Проектты башлағанда күп икеләнеүҙәр булды, Рәсәй шарттарында бындай технологияны ҡороп булмай тинеләр, медицина һәм бизнесты берләштереүгә ҡағылған мәсьәләләр тыуҙы. Беҙ тармаҡталған диагностикалау үҙәктәре селтәрен төҙөүҙе Башҡортостандан башларға булдыҡ һәм дөрөҫ эшләнек тә. Ике йылдан кәмерәк ваҡыт эсендә Рәсәйҙә иң алдынғы заманса ядро медицина үҙәге бында барлыҡҡа килде. Оҙаҡламай ошондай үҙәктәрҙе Липецкта, Орелда, Тамбовта, Брянскта, Екатеринбургта, Һамарҙа, Новосибирскта һәм Калугала асырға планлаштырабыҙ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә ПЭТ-үҙәкте 2012 йылдың октябрендә төҙөй башлағайнылар. Тәүге пациенттарҙы ул яңыраҡ ҡабул итә башланы. Башҡортостан халҡы өсөн бында күрһәтелгән бөтә хеҙмәттәр ҙә бушлай.
Тәү сиратта томография үҙәгендә ҡыҫҡа ваҡыт йәшәүсе изотоптар һәм радиофармпрепараттар етештереү буйынса эш яйға һалынған. «ПЭТ-технолоджи» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең медицина мәсьәләләре буйынса генераль директоры урынбаҫары Павел Головиндың әйтеүе буйынса, препараттар етештереү менән диагностикалау һәм радиохирургия бүлектәрен берләштереү диагностикалау менән дауалау араһын ярайһы уҡ кәметә.
ПЭТ-үҙәктең уникаль циклотронында радиофармпрепараттар етештерелә. Автоматлаштырылған система фармпрепаратты – фтордезоктоглюкозаны (ФДГ) эшләй. Уны пациентҡа ҡуялар һәм ул яман шеш сығанағының урынлашыуын билдәләргә ярҙам итә.
ПЭТ КТ урындағы сканерҙың үҙенсәлеге – шеш туҡымаларында функциональ үҙгәрештәрҙе күрергә һәм ябый томогрофтарға ҡарағанда уларҙың торошон дөрөҫөрәк билдәләргә мөмкинлек бирә. Бындай диагностиканың хаҡы 44 мең һум тәшкил итә, үҙәк пациенттары өсөн процедура бушлай.
Тиҙҙән Өфө ПЭТ-үҙәгендә тағы ла бер комплекс – «Кибернож» тигән роботлаштырылған радиохирургик ҡоролма эшләй башлаясаҡ. Ул ағзаларға яҡын урынлашҡан яман шеште нур ярҙамында дауаларға булышлыҡ итәсәк.
— Яман шеште дауалау өсөн бындай бер-биш сеанс етерлек. Иң тәүҙә баш һөйәге эсендәге операцияларҙы башҡарасаҡбыҙ. Башҡа ағзаларға һуңыраҡ эшләй башлаясаҡбыҙ, — тип аңлатты Павел Головин.
Сағыштырыу өсөн: бындай нурланыштың бер сеансы Мәскәү клиникаларында 200 мең һум тирәһе тора. Йәшәү өсөн ысынлап та кәрәк булған пациенттарға ғына медицина хеҙмәттәре бушлай күрһәтеләсәк.
Өфө ПЭТ-үҙәгендә әлегә 170 кеше диагностика үтеп өлгөргән, 2015 йыл аҙағына тиклем бөтә тикшереүҙәрҙе үтеү мөмкинлеген биш мең кешегә тиклем еткерергә планлаштыралар. Шулай уҡ ПЭТ-үҙәк базаһында фармпрепараттарҙы авиация ярҙамында республика сигенә поставкалау ойоштороласаҡ.
Рәсәйҙә быға оҡшаш 10-лаған диагностикалау үҙәге эшләй.
Белгестәрҙең мәғлүмәттәренә ярашлы, әлеге ваҡытта Башҡортостан Республикаһында онкология ауырыуҙарынан яфаланыусы 77 мең самаһы кеше иҫәптә тора.


text:
12 май Рәсәйҙә - Милли ағас ултыртыу көнө
12 майҙа Рәсәйҙә Милли ағас ултыртыу көнө үтәсәк, унда теләгән һәр кем ҡатнаша ала.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, йәмәғәтселек иғтибарын урмандарҙы һаҡлау мәсьәләһенә йәлеп итеү, шулай уҡ кешеләрҙә йәшеллеккә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү бөтә Рәсәй «урман» көнөнөң төп бурысы булып тора.
Тәүгә Милли ағас ултыртыу көнө бөтә ил кимәлендә 2011 йылдың 14 майында үткәрелде. Ул көндө илдең төрлө төбәктәренән 190 мең кеше ете мең гектар майҙанда 25 миллион үҫенте ултыртты.
Башҡортостанға килгәндә, бер йыл элек Милли ағас ултыртыу көнөндә төбәктең һәр урман хужалығында тиерлек 500-шәр үҫенте ултыртылды. Дөйөм алғанда республика урмандары 15 меңдән ашыу ағасҡа тулыланды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
20 йыл элек Өфө «Нур» татар театрына дәүләт статусы бирелә
20 йыл элек, 1991 йылдың 29 авгусында, Өфө «Нур» татар театрына дәүләт статусы бирелә. Был Өфөнөң Дәүләт Советы Башҡарма комитеты тарафынан «Нур» татар студияһын ойоштороу идеяһын хуплауы һәм уны яҡлап сығыуынан һуң ике йыл үткәс була. «Нур» театры тәүге тапҡыр иһә 1912 йылда телгә алына. Ул ваҡытта театрҙың татар труппаһы Өфөлә Ҡазан театры актрисаһы Сәхипъямал Ғизәтуллина-Волжская тарафынан ойошторола.
Бөгөн «Нур» театры коллективы Өфөлә иң йәштәрҙән һанала. Быға ҡарамаҫтан, ул республиканың театр сәнғәтендә лайыҡлы урын биләп, тамашасылар һөйөүен яулап өлгөрә. Әлеге ваҡытта коллектив яңы миҙгелгә әҙерләнә, театр миҙгеле 28 сентябрҙә асыласаҡ. Ул көндө тамашасылар премьера – йәш автор Радик Нурлығаянов пьесаһы буйынса «Аҡ сәскәләр» постановкаһын ҡараясаҡ.


text:
7 февраль
7 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 38-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 327 көн ҡала (кәбисә йылында 328).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гренада — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Ирландия — Изге Мэл көнө.
- Татарстан — Татарстан гербы көнө.
- Япония — Төньяҡ территориялар көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1992 — Татарстан Совет Социалистик республикаһы Татарстан республикаһы тип үҙгәртелә, Татарстан гербы ҡабул ителә.
- 1998 — Японияның Нагано ҡалаһында XVIII ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1873 — Ҡулаев Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы, күренекле башҡорт мәғрифәтсеһе телсе-ғалим.
- 1934 — Рәхимов, Мортаза Ғөбәйҙулла улы, Башҡортостандың беренсе президенты.
- 1936 - Фәнүзә Нәҙершина, филология фәндәре докторы, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты.


text:
Башҡортостанда йәшәү минимумы күләме 6433 һум тәшкил итә
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән республикала 2013 йылдың икенсе кварталында уртаса айлыҡ йәшәү минимумы күләме билдәләнде – 6433 һум.
Эшкә яраҡлы халыҡ өсөн ул – 6848 һум, пенсионерҙар өсөн – 5257 һум, балалар өсөн 6408 һум күләмендә билдәләнде, тип хәбәр иттеләр БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Рәсәй субъекты кимәлендә билдәләнгән йәшәү минимумы социаль программалар әҙерләгәндә һәм тормошҡа ашырғанда халыҡтың йәшәү кимәлен билдәләү өсөн тәғәйенләнгән. Ошо күрһәткестәрҙән сығып, аҙ тәьмин ителгән граждандарға социаль ярҙам күләмдәре иҫәпләнә.


text:
Хәрби частағы янғынды һүндереү буйынса оператив штаб янғын зонаһында кешеләр ҡалыуы ихтималлығын инҡар итмәй
— Иглин районының Урман ҡасабаһы янындағы хәрби часта боеприпастар янған зонала эвакуацияланмаған кешеләр ҡалыуы ихтимал, тип хәбәр итә ваҡиға урынынан «Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе. Урындағы халыҡтың ҡайһы берҙәренең подвалдарҙа йәшенеп ҡалыуы мөмкин, тигән версия бар. Әлеге ваҡытта оператив штаб уларҙы эҙләү һәм хәүефле урындан сығарыу буйынса эштәр үткәрә. Шулай уҡ штаб менән янғын урынын 10 километрға тиклемге аранан ҡамауға алыу кәрәклеге хаҡында ла һөйләшеүҙәр алып барыла.


text:
Фото:
Радик Гәрәев исемендәге вокалсылар конкурсында еңеүсегә - 100 мең һум аҡса
Фото:
Яңауылда 22 мартта Радик Гәрәев исемендәге вокалсылар конкурсы үтә. Бәйге данлыҡлы йырсының хәтерен мәңгеләштереү маҡсатында ойошторола, тип хәбәр иттеләр урындағы хакимиәттең мәҙәниәт бүлегенән. Конкурста 12 йәштән олораҡ йырсылар ҡатнаша ала, улар берәр эстрада һәм халыҡ йырын башҡарырға тейеш. Йырҙарҙың береһе Радик Гәрәевтың репертуарынан булырға тейеш.
Ҡатнашыусыларға Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының баш хормейстеры Эльвира Ғәйфуллина рәйеслегендәге жюри баһа бирәсәк. Сараны ойоштороусы булып муниципалитет сығыш яһай. Бынан тыш, ойоштороусылар бағыусылар средстволарын да йәлеп итергә планлаштыра. Гран-при өсөн 100 мең һум аҡса ҡаралған. «Бәйгелә ҡатнашыу өсөн заявкалар 20 мартҡа тиклем Яңауыл ҡалаһы, Азин урамы, 30 адресы буйынса йәки kultura.62@mail.ru электрон йәшниге аша ҡабул ителә», — тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенән.


text:
Рөстәм Хәмитов «Өфө» аэропортының яңы халыҡ-ара терминалын тикшерҙеФото: Андрей Старостин | Видео: Ринат Исҡужин, Мирон Доровских
Рөстәм Хәмитов «Өфө» аэропортының яңы халыҡ-ара терминалын тикшерҙе
Рөстәм Хәмитов «Өфө» аэропортының яңы халыҡ-ара терминалын тикшерҙеФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
10 апрелдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Өфө» халыҡ-ара аэропортының яңы терминалын тикшерҙе. Республика етәксеһе осоу-ултырыу һыҙаттарын ҡараны, шулай уҡ терминалдың инфраструктураһы менән танышты.
– Ике йыл элек ошо эште башлаған саҡта алда ниндәй ҡатмарлыҡтар буласағын белмәгәнбеҙҙер ҙә, бәлки. Өфөлә йәшәүселәр һәм ҡунаҡтарға аэропортҡа килеү ыңғай тәьҫораттар ҡалдырһын, хеҙмәтләндереү сифаты заманса талаптарға яуап бирһен һәм аэропортыбыҙ Рәсәйҙең иң яҡшы аэропорттары иҫәбенә инһен тигән маҡсат ҡуйҙыҡ, – тине Рөстәм Хәмитов.
Төбәк Башлығы һүҙҙәренсә, терминалды төҙөү республика бюджетына 1,5 миллиард һумға барып баҫҡан. Шуның менән бергә объекттың сағыштырма хаҡы (квадрат метры 100 мең һумдан кәмерәк) – Рәсәйҙәге иң түбән хаҡтарҙың береһе.
Халыҡ-ара терминалды асыу тантанаһы 2015 йылдың майында үтәсәк, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Шул уҡ ваҡытта Өфөлә халыҡ-ара кимәлдәге спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеү тәжрибәһе менән алмашыу буйынса ШОС илдәренең транспорт министрҙары кәңәшмәһе һәм БРИКС илдәре конференцияһы ойошторола.
– Дөйөм алғанда, беҙ алға һәйбәт аҙым яһаныҡ. Бөтәһенә ла ҙур рәхмәт! Быларҙың барыһын да республика халҡы һәм ҡунаҡтары өсөн эшләнек, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, аэропорттағы халыҡ-ара терминал һәм инфраструктура төҙөлөшөнөң проектлаусыһы һәм подрядсыһы – «ПроектСтройКомплекс» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.


text:
дәфтәр
Содержание
Башкирский[править]
Морфологические и синтаксические свойства[править]
дәф-тәр
Произношение[править]
- МФА: [dæfˈtær]
Семантические свойства[править]
Значение[править]
- тетрадь ◆ Буй дәфтәр — тетрадь в линейку ◆ шаҡмаҡ дәфтәр — тетрадь в клетку ◆ ҡуйын дәфтәре — записная книжка ◆ Артҡы партала ултырған Самат һиҙҙермәй генә дәфтәренән бер бит йыртып алды ла самолёт яһаны. — Сидящей за задней партой Самат незаметно выдрал из тетради лист и сделал самолётик. ◆ Исем-фамилияғыҙҙы дәфтәрҙең тышына баҫма хәрефтәр менән яҙып ҡуйығыҙ — Напишите (своё) имя и фамилию печатными буквами на обложке тетради.
- адъектив. тетрадный ◆ дәфтәр бите — тетрадный лист ◆ дәфтәр тышы — тетрадная обложка


text:
Башҡортостанда хәйриә эшмәкәрлеген законһыҙ нигеҙҙә алып барыусы ойошмаларға ҡарата айырым саралар күреләсәк
Тәү осорҙа улар административ яуаплылыҡҡа тарттырылһа, һуңынан енәйәт эше лә ҡуҙғатылыуы ихтимал. Был турала бөгөн республика парламентындағы махсус комиссия ултырышында әйтелде.Республикала бөгөн бер нисә хәйриә ойошмаһы эше генә ышаныс тыуҙыра. Ә йәмәғәт урындары, сауҙа комплекстары, мәсет, сиркәүҙәрҙә аҡсалата ярҙам һорап яҙылған ҡумталар хужалары халыҡ мәрхәмәтенә өмөт итеп байырға тырышыусылар эше. Урамдарҙа төрлө ауырыуҙарҙан дауаланыу өсөн ярҙам һораусыларҙы ла мутлашыусылар, тип ҡарарға кәрәк.


text:
Мәзһәб
Мәзһәб(ғәр. مذهب) (ғәрәпсәнән тәржемә: юл, йүнәлеш) — мосолмандарҙа хоҡуҡ системаһы йәки ағым. Хәҙер мосолмандарҙа дөйөм танылған дүрт мәзһәб бар. Улар — хәнәфи, малики, шафиғи, хәнбәли мәзһәбтәре. Был мәзһәбтәрҙе башлап ебәргән Әбү Хәнифә, Малик бине Әнәс, Шафиғи һәм Ибн Хәнбәл мөжәһиттәр, йәғни, мосолман фикхын аңлатыуҙа иң абруйлы, дәрәжәлн кешеләр булараҡ танылғандар. Мәзһәбтәр бер-береһенән фикхты аңлатыу һәм йолааларҙы ни рәүешле үтәү мәсьәләләрендә генә айырылалар. Ул мәзһәбтәр барыһы ла тигеҙ хоҡуҡлы һанала. Һәр мосолман үҙе теләгән мәзһәбтә була ала.
Йөкмәткеһе
Хәнәфиттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәнәфиттәр мәктәбе буйынса хоҡуҡтын (фикхтын) сығанаҡтары:
- Ҡөрьән
- Сунна
- Сәхәбәләр һәм Табииндар һүҙҙәре
- Ҡыяс (дөйөм хоҡуҡта прецедент менән оҡшаш)
- Истихсан
- Иджма
- адат һәм урф
Маликаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Малик Ибн Анас мәктәбе буйынса хоҡуҡтын (фикхтын) сығанаҡтары:
- Ҡөрьән
- Сунна
- Медина ҡалаһында йәшәғән кешеләрҙен йолалары
- Сәхәбәләр һәм Табииндар һүҙҙәре
- Ҡыяс (дөйөм хоҡуҡта прецедент менән оҡшаш)
- Истислах
шафиғиттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
хәнбәли[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- З. Шафиғи. Рауил Үтәбай-Кәрими. Ислам. Белешмә һүҙлек. Ҡазан, 1993. ISBN 5-298-00949-2


text:
Дәүләт Думаһы депутаттары меценатлыҡ тураһында закон ҡабул итергә ниәтләй
Яҡын арала Дәүләт Думаһының Мәҙәниәт буйынса комитет депутаттары меценатлыҡ эшмәкәрлеге тураһында закон проекты тәҡдим итмәксе, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына профилле комитет рәйесе урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина.
— Рәсәй мәҙәниәте тарихында меценатлыҡ традициялары һәр саҡ айырым урын алып торҙо. Меценаттар сәнғәт эшмәкәрҙәренә ярҙам итеү йәһәтенән һөҙөмтәле эш алып барҙы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Зөһрә Рәхмәтуллина.
Уның фекеренсә, бөгөн Рәсәйҙең рухи мираҫын тергеҙеүгә булышлыҡ итеү маҡсатында тейешле закон ҡабул итеү кәрәклеге килеп тыуҙы.


text:
Төбәк башлығы яңы бала баҡсаһының файҙаланыуға әҙер булыуын тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Төбәк башлығы яңы бала баҡсаһының файҙаланыуға әҙер булыуын тикшерҙе
Төбәк башлығы яңы бала баҡсаһының файҙаланыуға әҙер булыуын тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Уҡытыусыларҙың республика август кәңәшмәһе сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов яңы асылырға торған бала баҡсаһында булды.
Бина «Ҡояшлы» биҫтәһендә урынлашҡан. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһын төҙөүгә средстволар республика бюджетынан бүленгән. Бында 210 балаға иҫәпләнгән 10 төркөм асыласаҡ. Бала баҡсаһы физкультура-сәләмәтләндереү йүнәлешендә эшләйәсәк. Шуға күрә беренсе ҡатта бассейн да төҙөлгән.
Рөстәм Хәмитов бассейнды проектлауҙың эшләнеп еткерелмәгән урындарын атап әйтте. Ул үтә тәрән итеп төҙөлгән, эсендәге һыу 70 билдәһенә тиклем тултырыласаҡ. Һөҙөмтәлә балалар бейек баҫҡыс буйлап күтәрелергә һәм төшөргә мәжбүр буласаҡ. Һәм бында, тәү сиратта, көс тәрбиәләүселәргә төшәсәк.
Республика Президенты проектлаусыларҙы һәм төҙөүселәрҙе объектты проектлау осоронда уҡ ойоштороу мәсьәләләре хаҡында ентекле уйларға саҡырҙы.
Рөстәм Зәки улы шулай уҡ физкультура залының тренажерҙар менән тәьмин ителеүен тикшерҙе.


text:
Республикала уңайһыҙ һауа торошо көтөлә: көслө ел һәм епшек ҡар менән
Башҡортостанда алдағы көндәрҙә уңайһыҙ һауа торошо көтөлә, тип хәбәр итә Башгидромет. Төбәккә бөгөн епшек ҡар менән сираттағы циклон киләсәк.
— Беҙҙе тотороҡһоҙ һауа торошо көтә. Бындай һауа торошонда елдең ҡапыл иҫеүе – ғәҙәти күренеш. Ошо көндәрҙә кис республикала ел көсө секундына 23 метрға етте, хәҙер 20-гә тиклем. Ҡар һәм ҡар ҡатыш ямғырҙы бөгөн кискә көтәбеҙ, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева. — Беҙҙең алданғы прогноздарға ярашлы, һауа торошо марттың икенсе-өсөнсө декадаһында тотороҡһоҙ буласаҡ: хәҙер беҙ күҙәткән, яуым-төшөм, йылы һәм һыуыҡ тулҡындары менән.
Температура фоны был аҙна дауамында тотороҡһоҙ буласаҡ. Өҫтөнлөк иткән һауа температураһы төндә – нулдән алып минус бишкә тиклем, аяҙайтҡанда 10 градус һыуыҡҡа тиклем. Көндөҙгө һауа торошо – нулдән алып өс градус йылыға тиклем.
— Уртаса тәүлек температураһы барыбер үҫә. Ниндәйҙер айырыуса һыуыҡтарҙы көтмәйбеҙ, һауа температураһы, һис шикһеҙ, үҫәсәк. Аяҙайтҡанда туңдырыуы ихтимал, тимәк боҙлауыҡ осраҡтары шулай уҡ һаҡланасаҡ. Ваҡыты-ваҡыты менән ел көтөлә, әммә әҙерәк көс менән – секундына 18 метрға тиклем, — тип билдәләнге республиканың баш синоптигы.
Уның әйтеүенсә, Башҡортостанда апрель норманан ике градусҡа юғарыраҡ булыуы көтөлә, яуым төшөм иҫәбе лә уға тиң – 110-120 процентҡа. Һауа температураһы мартта шулай уҡ уртаса йыллыҡ күрһәткестәрҙән юғарыраҡ булды. Былар барыһы ла «яҙ иртә, әммә тотороҡһоҙ булыуы тураһында һөйләй».


text:
Башҡортостан күргәҙмәһе иң яҡшы тип танылды
Башҡортостандың Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге экспозицияһы үлсәү саралары, һынау һәм лаборатор ҡорамалдарҙың "Метрология-2009" Бөтә Рәсәй күргәҙмәһендә иң яҡшы тип танылды.
Экспозиция Мәскәүҙә, Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәгендә эшләне. Экспоненттар араһында 11 төбәк Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге булды.
Башҡортостан Республикаһының Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге күргәҙмәгә үҙ эшмәкәрлегенең бөтә йүнәлештәрен, шулай уҡ республиканың үлсәү саралары сығарыусы бөтә предприятиелары өлгөләрен ҡуйҙы.
БР Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге директоры Амран Моратшин "Үлсәүҙәр берҙәмлеге өсөн" алтын миҙалы менән наградланды.


text:
Дүртөйлө районында тыйылған урында һыу ингән егет батып үлгән
Йәштәр компанияһы Үр-Күлдең ярында – һыу инеү тыйылған урында ял иткән. Йәштәр эскән, һәм уларҙың береһе һыу инергә киткән. Егет, моғайын, тартыша башлаған һәм батып үлгән. Аралашыуға бирелеп киткән дуҫтары егеттең юҡлығын шунда уҡ ҡына һиҙмәгән.
Унан һуң ял итеүселәр – полицияны, ә полиция Дүртөйлө районының ҡотҡарыусыларын саҡыртҡан, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уларға батыусының мәйетен табып һыу аҫтынан сығарырға ғына ҡалған, тип хәбәр иттеләр БР Авария-ҡотҡарыу хеҙмәтендә.


text:
Фото:
Баш ҡалала республиканың иң «айыҡ» ауылдары иғлан ителәсәк
Фото:
20 майҙа Өфөнөң Конгресс-холында «Айыҡ ауыл» республика конкурсының гала-концерты үтә, унда 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостандың «айыҡ» ауылдары вәкилдәре наградлана. Сараны ойоштороусылар булып республика Хөкүмәте һәм Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ярҙамында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты һәм «Айыҡ Башҡортостан» төбәк йәмәғәт хәрәкәте сығыш яһай.
Тантаналы сара барышында конкурста ҡатнашыусы иң яҡшы ауыл биләмәләре, журналистар, муниципалитеттар, активистар билдәләнәсәк. Гала-концертта «Айыҡ ауыл-2012» конкурсына старт биреләсәк.
Программаны популяр башҡарыусылар – Роберт Юлдашев, Дмитрий Баринов, Ян Лира, «Арғымаҡ» һәм «Ирәндек» ансамблдәренең сығыштары биҙәйәсәк.
Сара сиктәрендә конкурсты ойоштороусылар һәм еңеүселәр менән матбуғат конференцияһы үткәрелә. Конгресс-холл фойеһында милли ризыҡтарҙан ауыҙ итеү ойошторола.
Матбуғат конференцияһы – 14 сәғәттә, тантаналы сара 15 сәғәттә башлана.


text:
Фото:
Учалы районына йыһан ҡунаҡтары төшкән
Фото:
Үткән аҙнала Учалы районына йыһандан өс ҡунаҡ төшкән. Был турала Кирәбе урман хужалығының урман мастеры Алмаз Ғүмерҙаҡов, Учалы урман хужалығынан механик Зәки Мөхәмәтйәров һәм Сәфәр ауылы кешеһе Ивар Сәғиҙуллин хәбәр итте.
Улар әйтеүенсә, утлы метеориттар Урал йылғаһы башланған районға, Әүәләк һыртына һәм Бәләкәй Ирәмәлгә төшкән. Йыһан есемдәрен бесән сапҡан кешеләр күргән, шулай уҡ метеорит төшкән урынға яҡын Кирәбе ауылы халҡы тойған: йорттарҙа тәҙрә быялалары зыңғырлаған, ерҙең бер аҙ һелкенеүе һиҙелгән.
Метеорит эҙҙәре әлегәсә табылмаған. Ер менән бәрелешкән ваҡытта уларҙың янып бөтөүҙәре лә ихтимал.


text:
Өфөлә кадрҙар әҙерләү программаһына 15 йыл тулыу айҡанлы Президент балы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә кадрҙар әҙерләү программаһына 15 йыл тулыу айҡанлы Президент балы үтте
Өфөлә кадрҙар әҙерләү программаһына 15 йыл тулыу айҡанлы Президент балы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә халыҡ хужалығы тармаҡтары өсөн идара итеүсе кадрҙар әҙерләү президент программаһына 15 йыл тулый уңайынан Президент балы үткәрелде. Байрамды ойоштороусылар булып БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһы сығыш яһаны.
Сараны асып, БР Хөкүмәте Премьер-министры Евгений Маврин белем алыуҙың һәр уңышлы кешенең тормошонда мөһим роль уйнауын билдәләне.
– Президент программаһы сиктәрендә үткән юлығыҙ һеҙҙе шәхси еңеүҙәргә түгел, ә йәмғиәтебеҙ, тыуған яҡ именлегенә хеҙмәт итәсәк уңыштарға илтәсәк. Программаны тамамлаған кешеләр Ватаныбыҙҙы, илдең иҡтисадын ҙур һөҙөмтәләргә килтерергә тейеш, — тип билдәләне Евгений Маврин.
БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы ректоры Сергей Лаврентьев билдәләүенсә, Федераль программалар араһында әлеге программа иң оҙайлыһы.
– 15 йыл – ул бик күп ваҡыт, ул йыл һайын программаға ингән 100-130 кеше. Улар тик белем аша ғына уңыштарға өлгәшеп булыуын аңлай. Был һеҙҙең шәхси уңыш программаһы, артабан унан республика һәм тотош ил уңышы формалашасаҡ,- тине Сергей Лаврентьев.
Тантаналы сарала дәүләт власы органдары вәкилдәре, белем биреү учреждениелары, коммерция компаниялары, ҙур предприятиелар етәкселәре ҡатнашты.
Шулай уҡ сара сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһының презентацияһы үтте, уны тамамлаусыларҙың иң яҡшы проекттары күргәҙмәһе ойошторолдо, программала ҡатнашыусылар сығыш яһаны.


text:
Төбәктә торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға йәштәрҙе йәлеп итеү программаһы тормошҡа ашырыласаҡ
Екатеринбургта Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ, Торлаҡ-комуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды менән Башҡортостан Хөкүмәте һәм башҡа төбәктәр араһында «2013-2014 йылдарға Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға йәштәрҙе йәлеп итеү» исемле өс яҡлы килешеү төҙөлдө. «Граждандар өсөн уңайлы йәшәү шарттарын булдырыу маҡсатында торлаҡ-коммуналь хужалыҡ менән һөҙөмтәле идара итеү» бөтә Рәсәй кәңәшмәһе сиктәрендә әлеге докуменҡа ҡул ҡуйылды.
Уның эшендә РФ Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары Дмитрий Козак, РФ Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Елена Николаева, РФ Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Павел Качкаев, Торлаҡ-комуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының генераль директоры Константин Цицин һәм башҡалар ҡатнашты.
Башҡортостан Республикаһы исеменән кәңәшмәлә БР торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин һәм уның урынбаҫары Айҙар Суфиянов сығыш яһаны.
Кәңәшмәлә күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү төбәк системаларын булдырыу йәһәтенән «Рәсәй Федерацияһының Торлаҡ кодексына һәм Рәсәй Федерацияһының башҡа айырым закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индреү тураһында»ғы Федераль закон проектын тикшереүгә айырыуса ҙур иғтибар бүленде, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Эрнст Исаев: «Һауа торошона өмөтләнә алмайбыҙ»
— Һауа торошона өмөтләнә алмайбыҙ, — тине БР Ауыл хужалығы министрлығында үткән кәңәшмәлә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев.
Республиканың аграр ведомствоһында кисә иген культураларын урып йыйыуҙы тамамлау буйынса саралар һәм ошоға бәйле республика машина-технологик станциялары эшмәкәрлеге тикшерелде. Белгестәр техниканың шәкәр сөгөлдөрөн йыйыуға әҙерлеген һәм залог игене менән башҡарылған операцияларҙы баһаланы. Кәңәшмә эшендә ауыл хужалығы министры урынбаҫарҙары, бүлек начальниктары, республика МТС-тары етәкселәре ҡатнашты, тип хәбәр итә Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.
— Мөмкин булған юғалтыуҙарҙы алдан билдәләү, быйылғы йылды матур тамамлау өсөн тағы ла ҡулдан идара итеүгә күсәбеҙ, — тине Эрнст Исаев.
Ураҡты тамамлау өсөн иген урыу техникаһын һөҙөмтәле файҙаланыу мәсьәләләрен хәл итергә, МТС-ҡа бәйле һәм үҫемлекселектәге хәлдәрҙе анализларға кәрәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды вице-премьер.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар йәнә малды аҙбарҙа аҫрауға күсереү, мал аҙығы әҙерләү барышы һәм ужым сәсеү кеүек көнүҙәк мәсьәләләрҙе лә ҡараны.


text:
Төбәктә Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды программаһы буйынса күп фатирлы йорттарҙы ремонтлау тамамланған
Башҡортостанда 2012 йылға күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү буйынса төбәк адреслы программаһын тормошҡа ашырыу тамамланды. Уны ҡушып финанслауға Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды средстволары йәлеп ителде. Программа сиктәрендә ағымдағы йылда 116 күп фатирлы йортҡа капиталь ремонт үткәрелде, уларҙың дөйөм майҙаны 380,9 мең квадрат метр тәшкил итә. Һөҙөмтәлә 14 460 граждандың йәшәү шарттары яҡшыртылды, тип хәбәр иттеләр дәүләт корпорацияһының йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан.
Адреслы программаны тормошҡа ашырыуҙа республиканың туғыҙ ҡалаһы – Өфө, Бөрө, Благовещен, Дүртөйлө, Күмертау, Октябрьский, Туймазы, Ишембай һәм Стәрлетамаҡ ҡатнашты. Программа саралары сиктәрендә 11 лифт алмаштырылды, күп фатирлы йорттарҙа ҡыйыҡтар, фасадтар ремонтланды, инженерлыҡ коммуникациялары яңыртылды.
Күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреүгә быйыл республикала йәмғеһе 847,3 миллион һум аҡса йәлеп ителде, уларҙың 576,3 миллионы – Фонд средстволары, 210,3 миллионы – республика һәм муниципаль берәмектәр бюджеттары ресурстары, 60,7 миллионы – йорт хужалары средстволары.
2008-2012 йылдарҙа Башҡортостанға күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү программаһын тормошҡа ашырыу өсөн Фонд средстволарынан 6,4 миллиард һум бүленгән. Ҡушып финанслау тәртибендә төбәк 1,7 миллиард һум өҫтәгән. Был средстволар 1 172 күп фатирлы йортҡа капиталь ремонт үткәреүгә һәм 214 940 кешенең йәшәү шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән.


text:
Социаль страховкалау буйынса 6 миллиард һумдан ашыу пособиелар түләнде
РФ Социаль страховкалау фондының БР буйынса төбәк бүлексәһе бюджетының төп сығым өлөшөн (83%) социаль страховкалау буйынса пособиелар түләүгә сығымдар тәшкил итә. Был 6 миллиард 860 миллион һумдан ашыу. Ведомствоның матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 9 айҙағы сығымдар 8 миллиард һумдан ашыу тәшкил итте, йәғни былтырғы ошо уҡ осорҙағынан 14 процентҡа күберәк. Социаль страховкалау фондынан пособиелар түләүҙә өҙөклөктәргә юл ҡуймау өсөн бер миллиард 100 миллион һумдан ашыу аҡса килде.
Әсәлек һәм балалыҡ менән бәйле сығымдар күләме һиҙелерлек артты. Хәҙер ул 60 процент, йәғни 4 миллиард һумдан ашыу тәшкил итә. Белгестәр быны пособиелар күләме артыуы менән бәйләй.
Ваҡытлыса эшкә һәләтһеҙлек буйынса пособиелар түләүгә йыл башынан алып 2 миллиард 712 миллион һум аҡса йүнәлтелде.
Ултырышта производствола бәхетһеҙлек осраҡтарынан һәм профессиональ ауырыуҙарҙан мотлаҡ социаль страховкалауға айырым иғтибар бүленде. Мәҫәлән, элек зыян күргән хеҙмәткәрҙәрҙе страховка менән тәьмин итеүгә бүлексә 470 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтте. Был суммаға пособиелар түләү һәм зыян күреүселәрҙе реабилитациялау инде.


text:
Республика маҡсатлы инновацион программаһына үҙгәрештәр индерелде
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең ағымдағы йылдың 26 авгусындағы ҡарары менән 2008–2010 йылдарға иҫәпләнгән Республика маҡсатлы инновацион программаһына үҙгәрештәр индерелгән. Был турала БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы хәбәр итә.
Индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы, Программа сиктәрендә финанс ярҙам күрһәтеләсәк инновацион инфраструктура субъекттары исемлегенә индустриаль парктар индерелгән, шулай уҡ был субъекттарға, шул иҫәптән технопарктарға, индустриаль парктарға, инновацион кластерҙарға ярҙам итеүгә средстволар күләме һәм уларҙы ҡулланыу йүнәлештәре аныҡланған.


text:
Өфөлә «Евро-Өфө-Азия-2011» мода форумы үтәсәк
2 һәм 3 ноябрҙә Өфөлә, «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында, «Текстиль һәм мода» XII махсус күргәҙмә сиктәрендә «Евро-Өфө-Азия – 2011» мода форумы үтәсәк.
Баш ҡаланың мода һәм матурлыҡ индустрияһы предприятиеларының абруйын арттырыу, производствоны заманаға ярашлы итеп үҫтереү, предприятиеларҙың ижади мөмкинлек потенциалын асыу, шулай уҡ халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһендә артабан бәләкәй бизнесты үҫтереү өсөн шарттар булдырыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
«Евро-Өфө-Азия» йыл һайын яңы исемдәр аса. Тамашасыларҙы авторлыҡ коллекцияларын күрһәтеү көтә, йәш дизайнерҙар, рәссам-модельерҙар һәм ҡайтанан асылған ательелар үҙ эштәрен тәҡдим итәсәк. 2 ноябрҙә 15 сәғәттә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайының өсөнсө ҡатында үтәсәк йомғаҡлау сараһы сағыу һәм ҡыҙыҡлы булыуға оҡшай.
Мода форумында ҡатнашасаҡ предприятиелар, бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары, кейем тегеү буйынса ательелар, Башҡортостандың ирекле дизайнерҙары үҙ эштәрен тәҡдим итеп, заманса кейем тегеү предприятиеларының иғтибарын йәлеп итә аласаҡ, тип иҫәпләй сараны ойоштороусылар — Өфө хакимиәте һәм Башҡортостан күргәҙмә компанияһы.


text:
ПРОТИВОСТОЯНИЕ. Все Начинается? СБМ vs Палагина
С начало обыск дома у Артура Идельбаева во время его служебной командировки в Москву, рассказывает очевидец, мама Артура.. - Гульфия Юнусова
Минең булмышым менән сәйәсәт араһында һис уртаҡлыҡ юҡ һымаҡ. Шиғриәткә, йыр-моңға ғашиҡ ҡатын-ҡыҙ, балаларым, тип өҙөлөп ғүмер кисереүсе ябай әсә, өләсәймен. Ни хикмәт менәндер, сәйәсәт үҙе тормошома килә лә инә, халыҡ мәнфәғәтен яҡлап, ғәҙелһеҙлеккә ҡаршы көрәшкә ылыҡтыра. Ошо йәмғиәттең бер ағзаһы, тыуған еребеҙҙең тере күҙәнәге булып йәшәгәс, илебеҙ, Башҡортостаныбыҙ яҙмышына битараф ҡалыу мөмкин түгел шул.
1990–1993 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһының Юғары Советы ағзаһы булараҡ, Милләттәр Палатаһында Федератив килешеү проектын әҙерләүҙә һәм ҡабул итеүҙә ҡатнашып, аҙаҡ илдең исемен парламент "Рәсәй” тип ҡабул иткәндән һуң "Рәсәй Федерацияһы” тип үҙгәртеүгә инициатор булып сығыш яһап, съездың артабанғы эшен ваҡытлыса туҡтатып, ике-өс көн буйына күмәкләп фекер алышҡас, 23-сө тауыш биреүҙә генә теләгебеҙгә өлгәшә алдыҡ. Был хаҡта мин киләһе һандарҙың береһендә ентекләберәк туҡталырмын әле. Был сығышты ҡайһы бер көстәр кисерә алманы: көнө-төнө янауҙар башланды. "Тағы ла трибунаға сығып, беҙҙең сәйәсәткә аяҡ салһаң, депутаттар йәшәгән "Рәсәй” ҡунаҡханаһының 5-се ҡатынан ырғытасаҡбыҙ”, тип ҡурҡытһалар ҙа, артыҡ иғтибар итмәнем. Бындай эшкә ҡулдары бармаҫ, тип уйланым. Хатта ил Президентына Конституция буйынса былай ҙа баштан ашҡан хоҡуҡтарына ҡушып, барлыҡ көс структураларын үҙенә генә буйһондороу кеүек өҫтәмә вәкәләттәр биреүгә ҡырҡа ҡаршы сыҡҡандан һуң, Өфөгә ҡайтыр өсөн "Домодедово” аэропортына китеп барғанда ойошторолған автоһәләкәт ваҡиғаһы ла артыҡ шөрләтмәне, йәшлек һәм тәжрибәһеҙлек тә ярҙам иткәндер, бәлки.
Халыҡ, үҙенең вәкилдәре итеп һайлап ебәргән депутаттар эшләгән Аҡ йорт утҡа тотолғас, ошолай ҙа булыуы мөмкин икән, тип тәүге тапҡыр тетрәндем.
Ул замандар артта ҡалды тип ышана инем әлегә ҡәҙәр, сөнки был ваҡиғаларҙы тиҙерәк оноторға иҫкә төшөрөп, халыҡты ығы-зығы килтермәҫкә "ныҡлап” кәңәш иттеләр. Юғары Советтағы һәм уның яҡлаусыларын еңгән "демократияның” һәйбәт яҡтары ла барлығына ышанырға күндерҙеләр, ләкин күрәһеләр алда булған икән әле. Яҙмыш ҡушыуы буйынсалыр инде, тағы ла депутат булып киттем. Был юлы Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙың Закондар сығарыу Палатаһында эшләргә тура килде. Йөрәккә ҡан һауҙыра-һауҙыра беҙҙән алдағы коллегаларыбыҙ республика суверенитеты мөмкинлектәрен файҙаланып сығарған закондарҙы берәм-берәм Рәсәй закондары менән тигеҙләнек. Хатта Конституциябыҙҙағы "суверенитет” тигән һүҙҙе лә һыҙып ташларға мәжбүр булдыҡ.
"Юҡ, ҡатнашмаясаҡмын башҡаса сәйәсәттә!” тигән һүҙҙәремә тоғро ҡалып, ултырып иларҙай ваҡыттарымда ла, һыҡрандым, әммә өндәшмәнем.
Бәлки, башҡа милләттәштәребеҙ ҙә шулай түҙәлер, шуға ла өндәшмәйҙәрҙер. Был арала беҙ сабырлыҡ күрһәткән һайын нығыраҡ ҡотора торған көстәр барлыҡҡа килде. Хатта тамырҙарыбыҙға балта саба башланылар: милли батырыбыҙ Салауат Юлаевтың, арҙаҡлы шәхесебеҙ Зәки Вәлидиҙең исемдәрен бысраҡҡа күмеп, юҡҡа сығарырға маташа хәҙер улар.
Ә инде илебеҙҙең иң абруйлы сәйәсмәне, республика башлығы М.Ғ. Рәхимовҡа, Хөкүмәт етәкселәренә ҡара яғыуҙарға өйрәнеп тә барабыҙ шикелле. Әшәкелеккә, ғәҙелһеҙлеккә күнергә, түҙергә ярамағанын беләбеҙ ҙә бит, әллә вайымһыҙлыҡ, әллә был хәлдәрҙе шулай тейештер инде, тип ҡабул итеү ҡулдан тота. Әммә бындай халәтебеҙ тотҡан юлыбыҙҙан ситкә тайпылырға, рухи һәм матди ҡаҙаныштарыбыҙҙы юғалтырға булышлыҡ итергә мөмкин. Уҙған аҙнала республикабыҙҙа булған хәлдәргә әҙәм ышанмаҫлыҡ, сәстәр үрә торорлоҡ бит!
Уҙған быуаттың 37-се йылдар репрессиялары кире ҡайта шикелле, йәмәғәт. Ул ҡот осҡос рәүештә беҙҙең ғаиләгә лә килеп инмәһә, бәлки, был һүҙҙәрҙе яҙмаҫ та инем, сөнки был хәл хатта мине, ысын мәғәнәһендә утты, һыуҙы һәм еҙ торбаларҙы үткән элекке сәйәсмәнде лә, аяҡтан йыҡты, ауырыуға һабыштырҙы. Өс бала әсәһе булған киленемде, ейән-ейәнсәрҙәремде "шок” хәленә килтерҙе.
БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡта начальник урынбаҫары булып эшләүсе улым Артур Иҙелбаев Мәскәүгә командировкаға киткәйне. Миңә киленем илап шылтырата: "Фатирыбыҙға 5-6 әзмәүерҙәй ир инергә маташа, ишекте тибәләр, емерәләр, - ти. - Заложник итеп алырҙармы, үлтерергә итәләрме икән?”
- Хәҙер киләм, участковый саҡыр!
- Саҡырҙым. Былары уны подъезға индермәгән.
"Милицияны ла һанға һуҡмаған ул ниндәй бандиттар икән?” тип аптыраным. Такси тотоп, йәнем сығырҙай булып, көскә барып еттем. Йорт алдында әллә нисә иномарка. Улар янында ҡәҙимге кейемдә таҙа кәүҙәле 5-6 ир-ат сыуала. Улар мине танымай, мин - уларҙы. Тиҙ генә өйгә инеп киттем. Ишек емерек, теге "бандиттар” өйҙөң аҫтын-өҫкә килтереп, тентеү үткәрә. Киленем тора араларында ап-аҡ булып, һыны ҡатып.
- Мин йорт хужаһының әсәһе, нимә булды? Ниңә ҡурҡытаһығыҙ өйҙә яңғыҙ ҡалған ҡатынды? - тим.
- Если будешь возникать, мы тебя быстро выпроводим! - тип екерә береһе. - Мы делаем обыск, у нас есть разрешение, - тип миңә ҡағыҙ һона.
Тентеү өсөн рөхсәт ҡағыҙын быға тиклем күргәнем дә, уның дөрөҫлөгөн тикшерер хәлем дә юҡ. Киленемдең йәшле күҙҙәрен, инәлеүле ҡарашын күреп, ҡағыҙҙарын кире һонам.
- Ниңә һеҙ хужа өйҙә юҡта киләһегеҙ? Ундай хоҡуғығыҙ бармы ни?
- Бар. Беҙгә хужабикәнең булыуы ла етә.
- Уның эштә түгел икәнен ҡайҙан белдегеҙ?
- Догадывались...
Иҙәндә, өҫтәлдә, карауаттарҙа балалар уйынсыҡтары, китап-дәфтәрҙәр, фотолар, мендәр-юрғандар, кейем-һалымдар тулып ята... "Балалар ғына ҡайтып инмәһә ярар ине” тип теләйем, ҡурҡып иҫтәре китер.
- Нимә эҙләйһегеҙ һуң һеҙ?
- Нимә кәрәк, шуны эҙләйбеҙ, флешка, мәҫәлән.
- Таптығыҙмы һуң?
- Юҡ.
Бына улар балалар бүлмәһенән бер тартма күтәреп сығып китте. ХI класта уҡыған ейәнемдең аудио-видеотаҫмалары ла бар ине унда. Мин килгәнсе үк компьютерҙан ниҙер тартып сығарғандар. Мәкерле көлөп, шуны ла һалдылар тартмаларына.
- Нимә ул?
- Порно таптыҡ.
"11, 17 йәшлек балалар менән бергә атай-әсәй ҙә ҡулланған берҙән-бер компьютерҙа бындай нәмәләрҙең булыуы мөмкинме?” тигән шик тағы ла һорау бирергә мәжбүр итә. Һорауым бер ҡатлы:
- Үҙегеҙ һалманығыҙмы икән?
- Һалыр булһаҡ, наркотиктар ташлар инек...
- Наркотиктар - бында слишком банально, - тигән булам сараһыҙлыҡтан асырғанып. Намыҫ, хаҡлыҡ хаҡында фекер йөрөтөү был осраҡта урынһыҙ. Закон-маҙар, шәхси хоҡуҡ мәсьәләләренә төкөрөп тә бирмәй улар. Шулай булмаһа, этлекле эштәрен атҡарыу өсөн үҙ пүнәтәйҙәре менән киләме лә закон буйынса тейешле адвокат ярҙамынан мәхрүм итәме ни кешене ысынлап та дөрөҫлөк табырға теләгән хоҡуҡ хеҙмәткәрҙәре.
Ә инде өйҙә яңғыҙ ҡалған йәш ҡатындан ишек астырыу өсөн боевиктар батальонын юҡ итергә йыйынған һымаҡ 12–15 әзмәүерҙең "штурмлауы” бик тә кәрәк инеме икән ни? Башҡа эштәре юҡмы икән ни уларҙың?!
Бер аҙҙан аяғыбыҙҙа көскә баҫып тороуыбыҙға ҡарамай, беҙҙе машиналарына ултыртып, аэропортҡа алып киттеләр, йәнәһе лә Артурҙың Мәскәүгә киткәндә ҡалдырып торған машинаһын астырып, тентеүҙе дөрөҫ үткәреүҙәрен ҡарап тороу өсөн. Үҙен тәфтишсе тип таныштырған, өйҙә саҡта мине ҡыуып сығарыу менән янаған егет менән тағы ла һөйләшеп киттем.
- Әсәйең дә барҙыр бит, улым, - тим, - ул да ҡайғыралыр инде һинең өсөн, эшегеҙ бигерәк тә тынғыһыҙ бит?
- Әсәйем бар, - ти ул көрһөнөп. - Нишләйһең, приказ үтәйем бит мин - эшем шундай. Ә һеҙгә ихлас күңелдән кәңәш итәм: улығыҙ ҡәҙерле булһа, ышандырығыҙ, башҡаса сәйәсәт менән шөғөлләнмәһен!
- Һуң уның да, хөкүмәт чиновнигы булараҡ, эше тап сәйәсәт менән бәйләнгән дә баһа...
Тәфтишсе башҡаса өндәшмәне.
...Беҙҙә генә булғандыр бындай хәл. Яңылышлыҡ менәндер, оҙаҡламай асыҡланыр ҙа ғәфү үтенерҙәр, тип өмөтләнәм. Юҡ икән шул, ошондай уҡ баҫып инеп тентеүҙәр, әйберҙәрҙе алып сығып китеүҙәр башҡа урындарҙа ла үткәрелгән булып сыҡты. Аҙаҡ асыҡланыуынса был "бөйөк” эштәрҙең башында йыл ярым элек Башҡортостанға эшкә килгән ФСБ генерал-майоры Виктор Палагин һәм ул етәкләгән хеҙмәткәрҙәр тора икән. Ил именлегенә янаған ниндәй енәйәт эштәре башҡарған һуң үрҙә һанап кителгән ойошмалар һәм шәхестәр?! Аңлап тораһығыҙҙыр: элек революция еңһен өсөн Ленин өйрәткәнсә иң тәүҙә вокзал, почта, телеграф ҡулға төшөрөлөргә тейеш булһа, хәҙер халыҡтың рухын һындырыу өсөн Башҡортостандың мәҙәниәт, матбуғат, мәғариф тармаҡтарынан енәйәт эҙләгән булып, уларҙың абруйын төшөрөү, хеҙмәткәрҙәрен ҡурҡытыу, Салауат Юлаев, Зәки Вәлиди кеүек арҙаҡлы шәхестәребеҙҙең исемен бысратып, уларға ҡарата нәфрәт уятыу бөгөн халҡым, илем тип янып йәшәгән иң әүҙем ир-уҙамандарыбыҙҙан үс алыу маҡсатына уларҙы мир алдында рисуай итеп, юҡҡа сығарыу - был мәкерле эштәрҙең маҡсаты. Күреп, ишетеп торабыҙ: һуңғы осорҙа республикабыҙҙың милли ойошмалары һәм уларҙың вәкилдәре, ниндәй генә изгелекле эштәр башҡармаһын, тупаҫ рәүештә баҫым яһауҙарға һәм эҙәрлекләүҙәргә дусар ителә. Башҡорт йәштәре йыйынында ҡатнашыусы йәки Рәсәй берҙәмлеге, Башҡортостан сәйәсәтен яҡлап санкцияланған митингыларҙа ҡатнашыусы йәштәр уҡыуҙан, эштән ҡыуылыу һәм башҡа ҡурҡытылыуҙарға дусар ителә. Һәм былар бөтәһе лә бер маҡсатлы: Президентыбыҙ һәм Хөкүмәтебеҙ етәкселәре өҫтөнә сүп өйөү, ялған бәләләр яғыу, уларҙы юлдан алып ташлауға йүнәлтелгән.
Иң тотороҡло, һөҙөмтәле эшләп килгән йәмәғәт ойошмаларынан Башҡорт йәштәре иттифағы айырым урын алып тора. Был ойошма 20 йыллап элек беҙҙең өйҙә барлыҡҡа килде. Уны ойоштороусыларҙың береһе минең улым Артур Иҙелбаев һәм уның дуҫы Данир Ғәйнуллин булараҡ, идара ултырыштары ла беҙҙә уҙғарылды. Уларҙың уй-пландарын ишетеп-күреп йөрөгәс: "Аллаға шөкөр, Башҡортостанда ниндәй илһөйәр, ҡыйыу егеттәр үҫеп килә”, - тип берсә шатланһам, алдарында ниндәй кәртәләр торасағын уйлап, хәүефләнә лә инем. Башҡорт йәштәре йыйыны, халыҡ-ара "Урал моңо” фестивале, "Һылыуҡай” конкурсы, "Йәшлек-шоу”, "Наза” спорт ярыштары һәм башҡа йәштәрҙе бергә туплаусы сараларҙың инициаторҙары ла, ойоштороусылары ла, продюсерҙары ла, хатта бағыусылары ла улар үҙҙәре булды. Республика йәштәрен баҙар иҡтисады шарттарында үҙҙәренә юл ярырға, төрлө уҡыу йорттарына инеп, уҡып сығырға, һәр саҡ әҙәпкә, ғәҙеллеккә саҡырыусы мосолман диненә ылығырға әйҙәнеләр, үҙ ереңдә хужа булып йәшәү психологияһын алға һөрҙөләр, төрки йәштәренең халыҡ-ара фестивалдәрендә лә башҡорт йәштәре әүҙем ҡатнашты. Ә күпме милли музыкаль ансамблдәргә, йырсыларға сәнғәт донъяһына юл асырға ярҙам итте улар!
Эйе, Башҡорт йәштәре иттифағы хаҡында бара ине һүҙем. 20 йыл эсендә ысын-ысындан шаҡтай тәжрибә туплаған, Рәсәйҙә генә түгел, унан ситтә лә, бигерәк тә төрки донъяһында бары тик ыңғай яҡтан киң билдәлелек яулаған көслө, абруйлы йәмәғәт ойошмаһына әүерелде ул. Әлбиттә, үкенестәр ҙә, араларында хыянатсылар ҙа булды. Был йылдар эсендә иттифаҡты үҙ мәнфәғәттәрендә файҙаланырға тырышыусыларҙан да ҡотола барҙы ул.
Башҡорт йәштәре иттифағын ойоштороусылар һәм хәҙер инде уның ветерандарына әүерелгән Артур Иҙелбаев менән Данир Ғәйнуллин - әле лә ойошманың иң төп кәңәшселәре һәм ярҙамсылары. Иттифаҡтың әүҙем эшләүе йәштәребеҙҙең, тимәк, Башҡортостаныбыҙҙың киләсәгенә, Рәсәйҙең берҙәмлегенә ыңғай йоғонто яһай. Быны нисек ғәфү итһен инде ҡара көстәр?
Бына шундай хәлдәр. Беҙгә ситтән килтерелеп үрләтелгән көс структуралары етәкселәре тарафынан Башҡортостанда сәйәси репрессия бара, тип уйлайым мин. Тағы ла ниҙәр күрербеҙ? Йәшерәк саҡта яҙылып, хәҙер инде онотолоп бөткән шиғыр юлдарым яңынан иҫкә төштө.
Ваҡлыҡтарҙы "ваҡ” тип ваҡланмайбыҙ,
Тырышабыҙ хатта күрмәҫкә.
Һәр нәмәгә үҙ баһаһы тейеш,
Ваҡлыҡтарға кәрәк түҙмәҫкә.
Ябай микроб, әгәр юл ҡуйылһа,
Ҡот осҡос шеш булып осонор,
Атом - ваҡтың вағы, ғәмһеҙ булһаң,
Бар донъяны күккә осорор.
Ваҡлыҡтарға кәрәк түҙмәҫкә!
Ысынлап та, бәлки, Конституциябыҙ гаранты булған, 20 йыл буйы Башҡортостандың үҫеше, уның лайыҡлы йәшәйеше өсөн ғүмерен арнаған Президентыбыҙҙы, Хөкүмәтебеҙ етәкселәрен, тарихи шәхестәребеҙҙе бөгөнгө аҫыл ир-егеттәребеҙҙе бысраҡ матбуғат һәм "Уфагубъ” кеүек милләтсе шовинистик сайттар аша көнө-төнө мыҫҡыллауҙар, яла яғыуҙар менән дөмбәҫләүҙәренә битараф булып, күнеп, уларҙы үҙебеҙсә "ваҡ-төйәккә” иҫәпләп йәшәү һөҙөмтәһелер әлеге хәлдәр. Бәлки, ғәҙеллекте яҡлап, характер күрһәтеп, үҙ һүҙебеҙҙе әйтергә лә ваҡыттыр. Ут менән уйнамағыҙ, беҙҙән дошман яһамағыҙ, әфәнделәр! Ҡатыраҡ та өндәшергә мөмкин, яндарына барып, экстремизм юҡ ерҙә, уны эҙләп тапмағас, үҙҙәре ойоштороп йөрөүселәрҙең күҙҙәренә тура ҡарап. Мин юҡҡа ғына һүҙ башына "Аҡ йорт”то штрумлау хаҡында иҫкә төшөрмәнем. Алдан күпме ҡурҡытһалар ҙа, ундай хәл булырына бер кем дә ышанмағайны.
Фатирҙарыбыҙҙы, эш урындарыбыҙҙы штурмлап, баҫып инә башланылар бит инде. Республикабыҙҙа иғлан ителгән Республика йылында, йәй көнө үтәсәк Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы алдынан, бынан һуң да "ләм-мим” булһаҡ, артабан нимә көтөргә ҡала һуң?!
Гөлфиә ИҘЕЛБАЕВА-ЮНЫСОВА,
яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре, БР һәм РФ-тың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре,
Һ. Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.
http://bashgazet.ru/bash/brubrik/sayasat/16164.html


text:
Мәктәптәрҙең ҡаҙаныштары хаҡында бөтә илгә һөйләргә мөмкин
РФ Мәғариф һәм фән министрлығы 2010 йылда Рәсәй мәктәбе тормошонда булған мөһим ваҡиға тураһында иң яҡшы хикәйәгә конкурс иғлан итте. Был турала Рәсәйҙә Уҡытыусы йылы матбуғат үҙәге хәбәр итә.
Конкурста уҡыусылар, ата-әсәләр, уҡытыусылар, ҡыҙыҡһынған йәмәғәтселек вәкилдәре ҡатнаша ала.
Хикәйә темаһы булып мәктәп өсөн мөһим булған төрлө ваҡиға тора ала — уҡыу процесындағы яңылыҡ, конкурс, фестиваль, быйыл айырыуса ҡыҙыҡлы үткән һәм ошо йылдан башлап традиционға әйләнгән байрам. 2010 йылда ҙур уңыштарға өлгәшкән уҡытыусыларҙың һәм уҡыусыларҙың ҡаҙаныштары ла булыуы мөмкин. Уҡыу процесын күпкә мауыҡтырғысыраҡ яһаған мәктәпте техник йыһазландырыу хаҡында ла бәйән итергә мөмкин.
«Иң яҡшы очерктар Рәсәйҙең яңылыҡтар порталдарында баҫыласаҡ», — тиелә белдереүҙә.
Конкурста ҡатнашыуға заявка биреү өсөн http://e-generator.ru сайтында «автор» булараҡ теркәлергә кәрәк. Шулай уҡ үҙ хикәйәңде konkurs@e-generator.ru почтаһына «Мәктәп тураһында иң яҡшы хикәйә» билдәһе менән ебәрергә мөмкин. Үҙ исемеңде һәм бәйләнеш мәғлүмәттәрен күрһәтергә кәрәк. Конкурсҡа эштәр 2010 йылдың 13 декабренә тиклем ҡабул ителә.
Техник талаптар: хикәйәнең күләме 1500 символдан артмаҫҡа тейеш, тексҡа jpg, gif форматтарында һүрәттәр һәм фотографиялар өҫтәргә мөмкин.
Факттарҙың дөрөҫлөккә тап килеүе һәм хикәйәнең художество ҡиммәте баһаланасаҡ. Конкурста еңеүселәр беренсе урын өсөн – 15000 һум, икенсе өсөн – 10000, өсөнсө урын өсөн 5000 һум аҡса менән дәртләндереләсәк.


text:
Грипп сире сәбәпле Башҡортостандың юғары уҡыу йорттары эшенә үҙгәрештәр индерелә.
Ғәҙәттән тыш хәл Өфөлә теркәлгәйне. Ауырыусыларҙың аныҡ һаны билдәле түгел, сөнки барыһы ла табиптарға мөрәжәғәт итмәй. Сирлеләрҙең күбеһе балалар.
Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы белгесе Нәсимә Күсимова әйтеүенсә, төбәктә “сусҡа киҙеүе” менән ауырыған дүрт кеше лә теркәлгән. Аш бер Эн бер вирусын асыҡлау өсөн республикала яңы ысулдар ҡулланыла башланы. Анализдар һөҙөмтәһе икенсе көнгә үк билдәләнә.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡатындарын Әсә көнө менән ҡотланыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡатындарын Әсә көнө менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡатындарын Әсә көнө менән ҡотланыФото: Андрей Старостин
Ноябрҙең һуңғы йәкшәмбеһендә Рәсәйҙә Әсә көнө билдәләнә. Бөтә ғүмер балаларға бағышлана, үҙеңә ваҡыт та ҡалмай, һәм йәмғиәткә сығыу – ул һирәк байрам, тип иҫәпләй бөгөн Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында йыйылған Башҡортостан әсәйҙәре.
Алдағы Әсә көнө менән республика ҡатындарын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡотланы.
— Был тулҡынландырғыс һәм үҙенсәлекле көн. Мин һеҙҙе, бөгөн ошо залда шундай зиннәтле кейенгән, матур, үҙегеҙҙе ышаныслы тотҡан әсәләрҙе, күреүемә бик шатмын, — тине Рөстәм Хәмитов, ҡатындарҙы тәбрикләп. — Әсәләрҙең һирәк ял итеүҙәрен, үҙҙәренә буш бер минут та бүлә алмауҙарын беләм. Һеҙ һәр саҡ ғаилә, балалар, тормош иптәшегеҙ, яҡындарығыҙ һәм туғандарығыҙ тураһында хәстәрлек күрәһегеҙ. Беҙ ошо байрамды һәм концертты һеҙ әҙерәк ял итһен һәм ыңғай тәьҫораттар алһын өсөн ойошторҙоҡ. Мин һеҙгә һандар, ҡатмарлы иҫәпләүҙәр, миллиард һумдар тураһында һөйләп, башығыҙҙы бутағым килмәй, шулай ҙа уларһыҙ хәл итеп тә булмай, сөнки беҙ һеҙҙең менән тормош тураһында һөйләшкәндә ғаиләләргә, балаларға, әсәйҙәргә күрһәткән ярҙам күләме һандарына таянабыҙ.
Башҡортостанда ғаиләләргә һөҙөмтәле социаль ярҙам системаһы эшләп килә. Былар – пособиелар, балалар һаулығын һаҡлау һәм ялын ойоштороу өлкәһендә, мәғариф өлкәһендә, торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләү буйынса ташламалар, аҡсалата бүләктәр. Биш һәм унан да күберәк балалы ғаиләләргә торлаҡ сертификаттары тапшырыла. Бөгөн балалары булған ғаиләләр 30 төрҙән ашыу социаль ярҙам ала. Президент әйтеүенсә, был маҡсаттарға былтыр өс миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән. Быйыл бындай сумма туғыҙ айға бүленгән.
Башҡортостан Президенты күп балалы әсәләргә, тәрбиәгә балалар алған, шулай уҡ мөнкинлектәре сикләнгән балаларҙы ҡарауға алған әсәләргә айырыуса ҙур рәхмәт белдерҙе.
— Республиканың айырым ғорурлығы – күп балалы ғаиләләр. Улар беҙҙә 34 меңдән ашыу. Яҡшы һан. Әммә беҙгә 35 һәм 40 булыуы кәрәк, ә 50 мең күп балалы ғаилә булһа, тағы ла яҡшыраҡ буласаҡ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Быйыл былтырғы менән сағыштырғанда демографик күрһәткестәр насарайманы, хатта бер ни тиклем яҡшырҙы, тыуым әҙерәк артты. Һәм беҙ йыл һайын 60 меңләп малайҙар һәм ҡыҙҙар тыуыуын бик тә теләр инек. Бындай ғаиләләргә һәр саҡ ярҙам күрһәтеләсәк.
Республикала балалар баҡсалары, мәктәптәр, дауаханалар төҙөлә. 2015 йылда Өфөлә яңы заманса перинаталь үҙәк төҙөләсәк.
Рөстәм Хәмитов айырыуса рәхмәт тойғоһон белдереп, биш бала тәрбиәләгән ете ҡатынға «Әсәлек даны» миҙалы, Кушнаренко районынан Яҡуповтар ғаиләһенә торлаҡҡа социаль түләү алыр өсөн таныҡлыҡ тапшырҙы. Ә Илеш районынан күп балалы Ахуновтар ғаиләһенә «ГАЗель» микроавтобусына сертификат бирҙе. Руслан Радик улы менән Светлана Әнғәм ҡыҙы 9 бәлиғ булмаған бала тәрбиәләй, улар ҙа бүләктәр алды.
Залда ултырған бөтә әсәләргә мөрәжәғәт итеп, «әсәнең эше – ул иң ҡатмарлыларҙың береһе, һәм тәрбиәләү – ул, әлбиттә, һәр саҡ еңелдән түгел. Мин быны үҙем атай, олатай булараҡ аңлайым. Беҙҙең ғаиләләр ныҡлы һәм бәхетле булһын өсөн беҙҙең һәр кемебеҙгә түҙемлек, изгелек, аҡыл кәрәк», тине Президент.
— Әсәй булыу – ул бик ҡатмарлы, — тине Светлана Ахунова. — Әммә, бала һиңә һырығып, яратыуын әйтһә, был бар нәмәнән дә юғарыраҡ һәм ҡиммәтерәк. Тик мөхәббәт кенә барлыҡ ауырлыҡтарҙы еңеп сығырға көс бирә.
Уның менән башҡа күп балалы әсәләр ҙә теләктәш. Улар өсөн иң ҙур бәхет – ул ғаилә менән бергә булыу һәм балаларының ижади эштәре – иң яҡшы бүләк. Шуға күрә йәш артистар башҡарыуында сығыштар көслө алҡыштар менән оҙатылды.
БР халыҡ артисы Айҙар Ғәлимовтың сығышы бөтә йыйылыусыларға ойоштороусыларҙан тағы ла бер бүләк булды.


text:
Компьютер
Компью́тер (инглизсә computer — «хисаплаусы», урыҫса ЭВМ (электронная вычислительная машина)) — хисаплауҙар үткәреү, алдан бирелгән алгоритм (программа) буйынса мәғлүмәтте алыу, һаҡлау, эшкәртеү һәм биреү өсөн машина. Компьютер эраһы башланған саҡта компьютерҙың төп эше хисаплау тип һанала ине. Ләкин хәҙерге ваҡытта компьютерҙың төп эше идара итеү тип һанала.
Төп принциптары: Компьютер үҙенә ҡушылған эштәрҙе төрлө механик бүлектәрен ҡуҙғатып, электрон, фотон, квант ағымдарын үҙгәртеп йәки икенсе төрлө яҡшы билдәле физика ҡанундары эффекттарын ҡулланып башҡара. Хәҙер ҡулланылған компьютерҙарҙан иң киң таралғаны — электрон шәхси компьютер (PC).
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1930 йыл-Алан Тьюринг беренсе тапҡыр электронлы-цифралы компьютерҙы һүрәтләй, ә Джон Атанасов эшләү принцыптарын сығара башлай.
1977 — Беренсе ПК Apple II.
1979 — Беренсе ноутбук Grid Compass


text:
Республикала берәмләп кредитлау 35 процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
Республикала берәмләп кредитлау 35 процентҡа артҡан
Республикала берәмләп кредитлау 35 процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Тәүге ярты йыллыҡта Башҡортостанда банктар физик берәмектәргә 78,3 миллиард һумлыҡ кредит биргән. Былтырғы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда төбәктә берәмләп кредитлау 35,3 процентҡа артҡан, тип хәбәр итәләр республиканың Милли банкында.
Кредит портфеленең сифаты насарайған. Бурыс 27,1 миллиард һум тәшкил иткән, 2015 йылдың 1 июленән 19 процентҡа артҡан.
Ғинуар-июнь айҙарында бөтәһе 19,2 миллиард һумлыҡ 13 729 ипотека торлаҡ кредиты бирелгән. Был уҙған йылғы күрһәткестәрҙән 63,3 һәм 70,5 процентҡа күберәк. Бурыс 1,2 миллиард һум тәшкил иткән.
2016 йылдың 1 июленә ҡарата мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда 77 кредит ойошмаһы эшләй, шуларҙың бишәүһе — республика банкы.


text:
Фото:
Италия-Рәсәй сауҙа палатаһы президент Мортаза Рәхимовҡа рәхмәт белдерҙе
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Италия-Рәсәй сауҙа палатаһы президенты Розарио Алессандреллонан хат килде, унда ул күптән түгел Башҡортостанға сәфәре ваҡытында йылы ҡабул иткәндәре, ҡунаҡсыллыҡ һәм иғтибар күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдерә.
Хатта шулай тиелә:
«Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Башҡортостан Республикаһы өлгәшкән иҡтисади уңыштарға һоҡланыуымды белдерергә теләйем, бының һөҙөмтәһендә төрлө проектарҙы тормошҡа ашырыу хәҙер күпкә еңелерәк. Башҡортостанға барып ҡайтҡандан һуң мин, атап әйткәндә, һеҙҙең республикала итальян технологиялары буйынса заманса күн эшкәртеү предприятиеһы төҙөү буйынса тәҡдимдәр әҙерләү менән шөғөлләнергә тейешмен.
Киләһе йыл Италияла Рәсәй мәҙәниәте йылы һәм Рәсәйҙә Италия мәҙәниәте йылы үткәреү менән бәйле Һеҙҙе күреүгә шат буласаҡмын», — тиелә Розарио Алессандреллоның хатында.


text:
Өфө бюджет туризмы буйынса тәүге унау иҫәбенә инде Фото: Олег Яровиков
Өфө бюджет туризмы буйынса тәүге унау иҫәбенә инде
Өфө бюджет туризмы буйынса тәүге унау иҫәбенә инде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфө бюджет туризмы буйынса тәүге унау иҫәбенә инде. Ҡала хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, республиканың баш ҡалаһы йәшәү өсөн тәүлегенә арзан хаҡ алынған тәүге унау рәтендә һуңғы урынды биләне. Уға ҡунаҡханала йәшәү, кафела төшкө аш ашау һәм урындағы музейға барыу инә. Был рейтингты RoomGuru сервисы төҙөгән.
Иҫәпләүҙәр буйынса, Өфөлә ял итеү тәүлегенә ике турисҡа 2210 һумға төшәсәк. Исемлек лидеры — Волгоград менән айырма 500 һумдан кәмерәк тәшкил иткән. Бында тәүлегенә 1870 һум һорайҙар. Икенсе урында Кемерово — 1930 һум, өсөнсөлә Барнаул — 1 970 һум. Иң ҡиммәтле ҡалалар — Петропавловск-Камчатский, Абакан һәм Анадырь. Был ҡалаларҙа туристар тәүлегенә уртаса 2,4 мең һум түләй.


text:
Джеймс Фергюсон
Джеймс Фергусон — Шотландия астрономы һәм XVIII быуатта проборҙар төҙөүсө.
Фергусон 1710 йылдың 25 апрелендә Банффширҙа ябай кешеләр ғаиләһендә тыуа: уның атаһы Джон Фергусон (John Ferguson) ҙур булмаған ерҙә ҡуртымға алып эшкәрткән, әсәһе Эспет Лоббан (Elspet Lobban) алты бала үҫтергән, шулар араһында Джон икенсе бала була. Үҙенең автобиографияһы буйынса уҡырға ул атаһы өлкән ағаһын өйрәткәнен тыңлап ултырып өйрәнән һәм уҡырға төшкәнгә тиклем өлкән йәштәге үатып ярҙамы менән өйрәнгән. Атаһы уҡырға өйрәткәс, ете йәш өс айлыҡ сағында уны Кейт (Keith) грамота мәктәбенә ебәрәләр. Туғыҙ йәшлек сағында, атаһы рычаг ярҙамында туҙған ҡыйыҡты емереүен күреп ҡалып, ул рычагтың эш прицибын аңлап ҡына ҡалмай, уны тәгәрмәс һәм ярымкүсәрҙә файҙалана. Бер күршеһе уның уйлауы дөрөҫ икәнен дәлилләгән китап күрһәтә.
1720 йылда Фергусон эшләй башлай, 14 йәшенә тиклем һарыҡ көтә. Шул уҡ ваҡытта ул токарь станогы һәм бәке ярҙамында механик моделдар эшләй, төнөн йондоҙҙар өйрәнә. Уҡытыусыһы Джеймс Глашан (James Glashan)уның шөғөлөнә ыңғай ҡарай һәм малайға буш ваҡыт бүлә. 1728 йылда Глашан менән килешеү ваҡыты уҙа, һәм Фергусон Томас Гранд (Thomas Grant) йортонда уҡый башлай. 1730йылда Гранд киткәс, Фергусон өйөнә ҡайта. Был ваҡытта ул глобус һәм ағас сәғәт эшләй.
1734 йылда Эдинбургҡа күсеп килә һәм портрет миниатюраһы менән шөғөлләнә башлай, артабан ул Инвернессҡа күсеп килә, 1743—1744 йылдарҙа Лондонда күсеп килә һәм ғүмеренең һуңғы көнөнә тиклем бында йәшәй. 1763 йылдың ноябендә Лондон король йәмғиәтенә ағза булып керә, астрономик һәм механик моделдәр эшләй, 1748 йылда эксперименталь физика буйынса лекциялар уҡый. Ғүмеренең һуңғы йылдарында ул 50 фунт стерлинг күләмендә пенсия ала; 1776 йылдың ноябрендә вафат була Дева Мария сиркәүе янында ерләнә.
Джозеф Райттың «Ҡояш системаһы моделен аңлатыусы философ» картинаһында Фергусон һүрәтләнгән типгән фараз бар. Шул уҡ ваҡытта Райт биографияһын өйрәнеүсе Бенедикт Николсон 1968 йылда уҡытыусы Джон Уайтхерст һүрәтләнгән тип раҫлай. Икенсе комментатор картиналағы фигура "Годфри Кнеллера төшөргән Исаак Ньютонға өкшаған тип белдерә.
Фергусондың нәшер ителгән мөһим хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Astronomical Tables (1763)
- Lectures on Select Subjects (первая редакция, 1761, с правками сира Дэвида Брюстера в 1805 году)
- Astronomy explained upon Sir Isaac Newton’s Principles (1756, с правками сира Дэвида Брюстера в 1811 году)
- Select Mechanical Exercises, with a Short Account of the Life of the Author, written by himself(1773).


text:
Ҡаҙағстан делегацияһы Башҡортостандың агросәнәғәт комплексын үҫтереү буйынса тәжрибәһе менән ҡыҙыҡһына
Башҡортостанға эш визиты менән Ҡаҙағстан Республикаһының Аҡтүбә өлкәһе делегацияһы килде. Уны Аҡтүбә өлкәһенең ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Мөхтәр Джумагазиев етәкләй. Ҡаҙағстан делегацияһы составында Өфөгә республика агросәнәғәт комплексынәң ҙур ойошма етәкселәре килде, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
18 ғинуарҙа БР Ауыл хужалығы министрлығында Башҡортостан менән Ҡаҙағстан араһында ауыл хужалығы производствоһы өлкәһендә ике яҡ өсөн дә файҙалы хеҙмәттәшлек булдырыу мәсьәләләре буйынса Аҡтүбә өлкәһе вәкилдәре менән осрашыу үткәрелде.
Осрашыуҙа делегация башлығы Мөхтәр Джумагазиев хәбәр итеүенсә, Ҡаҙағстанды малсылыҡ, үҫемлекселек, шулай уҡ мал аҙығын етештереү һәм тоҡомло мал аҫрау өлкәләрендә Башҡортостандың тәжрибәһе ҡыҙыҡһындыра. Башҡортостан агросәнәғәт комплексының үҫеш кимәленә ул юғары баһа бирҙе һәм ике республика араһында электән булдырылған дуҫтарса мөнәсәбәттәр артабан да һаҡланасағына ышаныс белдерҙе.
Визит программаһы сиктәрендә Ҡаҙағстан делегацияһы республика агросәнәғәт комплексының бер нисә алдынғы предприятиеһына барасаҡ.


text:
Автономия
Автономия, этностың ойошоп йәшәгән тарихи тыуған ерендә үҙ аллы идара итеүе.
Автономиялы берәмектәр үҙәк власть билдәләгән сиктәрҙә дәүләт власын һәм идара итеүҙе үҙ аллы тормошҡа ашырыу хоҡуғына эйә. СССР-ҙа автономиялар милли-территроиаль принцип буйынса төҙөлдө. Уға дәүләттең тормош-көнкүреше һәм милли составы менән айырылып торған, биләдәле кимәлдә иҡтдисади бөтөн булған төбәктәр эйә булды. Тәүге мәлдә совет автономиялары сәйәси һәм административ автономиялар рәүешендә барлыҡҡа килә. Юғары, сәйәси автономияларға — автономиялы совет социалистик республикалары, ә административ автономияларға — автономиялы өлкә, милли округтар, хеҙмәт коммуналары инә.
Дәүләт булараҡ, БАССР-ҙың үҙ Конституцияһы, дәүләт власының юғары органдары (Юғары Советы, Юғары Советы Президумы), хөкүмәте (Министрҙар Советы), идара итеүҙең үҙәк органдары (министырлыҡтар һәм ведомствалар), хөкөм эшмәкәрлегенең юғары органы (Юғары суды), закондар сығарыуға, гражданлыҡҡа, территорияның тейелмәҫлегенә хоҡуғы, дәүләт символдары (гербы, флагы, баш ҡалаһы) һәм башҡа дәүләт атрибуттары булдырылғайны. (ҡара: «Үҙәк Совет власының Башҡорт хөкүмәте менән Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеүе»)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Народы России: Энциклопедия. М., 1994


text:
2012 йыл ҡоро һәм эҫе буласаҡ
2012 йылдың Башҡортостанда былтырғы, 2011 йыл кеүек үк ҡоро килеүе көтөлә. Әммә, белгестәр фекеренсә, уны республиканың ауыл хужалығына ла, урман хужалығына ла ҙур зыян килтергән 2010 йылғы ҡоролоҡло һәм эҫе йәй менән сағыштырып булмаясаҡ.
— Стәрлетамаҡ ҡалаһына тиклем Ағиҙел йылғаһы бассейнындағы тупраҡ көҙөн нормаға ҡарағанда 60 процентҡа күберәк дым тупланы. Дөйөм алғанда бассейн буйынса көҙгө дымлылыҡ нормаға яҡын, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ағиҙел һәм Урал йылғалары бассейндарындағы һыу объекттарына мониторинг үткәреү буйынса федераль дәүләт учреждениеһының һыу хужалығы системаларын, һаҡлана торған һыу зоналарын, яр линияһын күҙәтеү бүлеге начальнигы Әхтәм Ғәббәсов.
Уның әйтеүенсә, Ағиҙел йылғаһы бассейнындағы ҡар ҡатламында һыу запасы был декадаға ҡарата күп йыллыҡ күрһәткестәргә ҡарағанда 50-60 процентҡа түбәнерәк. Ағиҙел йылғаһы бассейнындағы ҡар ҡатламының ҡалынлығы әле 20-40 сантиметрҙы тәшкил итә, был да күп йыллыҡ уртаса күрһәткестәрҙән 30-50 процентҡа кәмерәк. Норманан тайпылыш минус 25 процентҡа тиң.
— Ташҡын алды осорондағы гидрометеорологик хәлде иҫәпкә алып, Башҡортостан йылғаларындағы һыуҙың иң юғары кимәле күп йыллыҡ уртаса күрһәткестәрҙән түбәнерәк йәки уларға яҡын буласаҡ, тип күҙаллана. 2011 йылда ташҡын һыуҙары нормаға яҡын булды. Быйыл да ошондай уҡ хәл көтөлә, — тип билдәләне Әхтәм Ғәббәсов.


text:
Фото:
Салауат районында Байыҡ сәсәндең 300 йыллығын билдәләйәсәктәр
Фото:
2010 йылда сәсән Байыҡ Айҙарҙың тыуыуына 300 йыл тула. Ул халыҡта шағир-импровизатор, йырсы, бейеүсе генә түгел, ҡыйыу яугир, мәргән уҡсы, данлыҡлы дипломат, ғәҙеллек һәм азатлыҡ өсөн көрәшсе булараҡ та дан ҡаҙанған. Мөһим дата хөрмәтенә сәсәндең тыуған яғында, Салауат районында, байрам саралары планлаштырылған. 26 июндә унда «Байыҡ йыйыны» район фольклор байрамы үтәсәк.
Саралар программаһында сәсәндәр бәйгеһе, театрлаштырылған тамаша, халыҡ уйындары, художестволы үҙешмәкәрлек концерты ҡаралған.
Тантана сиктәрендә шулай уҡ Малаяҙҙа Салауат Юлаев музейына экскурсия, Арҡауыл ауылында Байыҡ Айҙар сәсән стелаһына сәскәләр һалыу планлаштырылған. Унда Башҡортостан Республикаһының күренекле ғалим-фольклорсылары, мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре: Рауил Бикбаев, Розалия Солтангәрәева, Мирас Иҙелбаев, Таңсулпан Ғарипова, Әхмәт Сөләймәнов ҡатнашасаҡ.
Сәсәндәр бәйгеһендә республиканың төрлө ҡалаларынан һәм райондарынан 20-ләп сәсән ҡатнашыуы көтөлә.
Ҡатнашыусылар шиғыр, йыр йәки бейеү сәнғәте жанрҙарында үҙҙәрен күрһәтергә тейеш. Байыҡ Айҙарҙың ижади мираҫынан әҫәр башҡарыу мотлаҡ шарт булып тора.
Конкурстың киләһе этабы сәсәндәрҙең бирелгән темаға импровизацияһын күҙаллай. Был конкурста башҡорт музыкаль ҡоралдарын: думбыра, ҡурай, ҡумыҙ ҡулланыу ҡаралған.


text:
Фото:
Корея Халыҡ-Демократик Республикаһында Башҡортостандан сыҡҡан ике диңгеҙ пехотасыһының ҡәбере табылған
Фото:
Корея Халыҡ-Демократик Республикаһының көньяғында, Чхонджин ҡалаһының Комальсам түбәһендәге хәрби мемориалда Башҡортостандан сыҡҡан ике һалдат ерләнгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Исемләп атау!» проекты (Владивосток ҡалаһы, Приморье крайы) етәксеһе Галина Шайкова хәбәр итте.
Һүҙ Тымыҡ диңгеҙ флоты диңгеҙ пехотаһының 355-се айырым гвардия батальоны взводы командиры, гвардия лейтенанты Заҡуан Абдуллин тураһында бара. Ул 1938 йылда Саҡмағош район хәрби комассариаты менән «Кавказ» колхозынан саҡырыла һәм 1945 йылдың 15 авгусында Сейсин десант операцияһы барышында үҙенең взводын ҡамауҙан сығарып, һәләк була.
Сейсин операцияһы батырҙарының ҡәберлегендә ерләнгән йәнә бер яҡташыбыҙ – шул уҡ батальондың уҡсы-минометсыһы, Саҡмағош районының Иҫке Үҙмәш ауылынан сыҡҡан Фәйзулат Рафиҡов (фамилияһы «Рәхиев» тип яҙылырға ла мөмкин). Ул Сейсин ҡала-портын (Чхонджин) япон милитаристарынан азат иткәндә айырыуса батырлыҡ күрһәтә һәм 224-се бейеклекте алғанда яраланып һәләк була.
Ике яҡташыбыҙ ҙа үлгәндән һуң хәрби наградаларға тәҡдим ителгән.
Әлеге ваҡытта Саҡмағош районында һәләк булған диңгеҙ пехотасыларының туғандарын эҙләп табыу буйынса әүҙем эш алып барыла, уларҙың биографиялары тергеҙелә. Муниципаль район хакимиәте мәғлүмәттәре буйынса, бөгөнгө көндә гвардия лейтенанты Заҡуан Абдуллиндың тыуған урыны һәм һуғышҡа саҡырылған урыны тураһындағы архив материалдары дөрөҫләнгән. Иҫке Ҡалмаш ауылында уның туғандары табылған.
Киләсәктә был мәғлүмәттәр диңгеҙ пехотаһының 355-се айырым гвардия батальонының Хәтер китабына индереләсәк.


text:
15 апрелдән «Башавтотранс» ДУП-һы автобустарында юл хаҡы республикала бер төрлө буласаҡ Фото: Олег Яровиков
15 апрелдән «Башавтотранс» ДУП-һы автобустарында юл хаҡы республикала бер төрлө буласаҡ
15 апрелдән «Башавтотранс» ДУП-һы автобустарында юл хаҡы республикала бер төрлө буласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
15 апрелдән «Башавтотранс» предприятиеһы автобустарында юл йөрөү хаҡы республика буйынса бер төрлө буласаҡ. Был «Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә пассажирҙарҙы һәм багажды ташыу буйынса «Башавтотранс» ДУП-һы күрһәткән хеҙмәттәргә сикле максималь тарифтар билдәләү тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2008 йылдың 20 июнендәге 231-сө ҡарарына үҙгәрештәр индереү тураһында» республика Хөкүмәтенең 2012 йылдың 20 апрелендәге 117-се ҡарары сиктәрендә ғәмәлгә ашырыла. Предприятие автобустарында ҡулаҡса менән хисаплашҡанда билет хаҡы — 18, пластик карта менән түләгәндә 15 һум тәшкил итәсәк.
Шуға ҡарамаҫтан, шәхси автобустарҙа юл йөрөү хаҡы дәүләт транспортына ҡарағанда юғарыраҡ. Уларҙың хаҡтары 20-нән 35 һумға тиклем тирбәлә.


text:
«Ғәскәровсылар» Мәскәүҙә сығыш яһай
Башҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле бөгөн, 20 декабрҙә, Мәскәүҙә концерт бирә. Ансаблдең сығышы коллективтың 70 йыллығына тура килтерелде һәм Рәсәй ҡалалары буйлап гастроль турнеһы сиктәрендә үтә.
Хәбәр итеүебеҙсә, Башҡортостан бейеүселәре баш ҡаланың иң яҡшы сәхнәләренең береһендә, Мәскәү дәүләт филармонияһының Петр Чайковский исемендәге Концерт залында, сығыш яһаясаҡ. Байрам программаһына күп милләтле Башҡортостан һәм бөтә донъя мәҙәниәтен сағылдырыусы иң яҡшы номерҙар индерелде. Тамашасыларға Фәйзи Ғәскәров ҡуйған “Биҙрә менән боронғо бейеү”, “Тороҡтороусылар”, “Яҙғы ташҡын”, Хәшим Мостаевтың “Француз яулығы” кеүек популяр хореографик композициялар, шулай уҡ молдаван, татар, грек бейеүҙәре күрһәтеләсәк.
Әммә был көндө беҙҙең артистар ғына сығыш яһамаясаҡ. Коллегаларын юбилей менән ҡотларға концертҡа Игорь Моисеев исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, «Березка» Дәүләт хореографик ансамбле, шулай уҡ М.Е. Пятницкий исемендәге Дәүләт академия рус халыҡ хоры, А.В. Александров исемендәге Рәсәй Армияһы Академия йыр һәм бейеү ансамбле һәм башҡалар киләсәк.
Тығыҙ гастролдәр графигы «ғәскәровсы»ларға Рәсәй баш ҡалаһында оҙаҡ тотҡарланырға форсат бирмәйәсәк, 22 ноябрҙә үк ансамбль сығыштарын Ҡазанда көтәләр.


text:
Башҡортостан хөкүмәте 2010 йылға өҫтөнлөклө 4 йүнәлеште билдәләне
Улар ғаилә институттарын нығытыу, урман сәнәғәте комплексын яңыртыу, ярҙамсы һәм шәхси хужалыҡтарҙы үҫтереү, аҙ ҡатлы йорттар төҙөлөшө күләмен арттырыуға ҡайтып ҡала.
Урманды тулыһынса эшкәртеп әҙер материалдар һатыуға күсергә күптән ваҡыт тине Раил Сарбаев, башҡаса ситкә урман һатыу булмаясаҡ.
Аграр тармаҡҡа килгәндә, алдағы 2-3 йылда машина-технология станциялары тағы ла ҡеүәтләнәсәк, һөрөнтө ерҙәрҙең 40 процентын эшкәртеү уларға тура киләсәк. Ауыл хужалығы тауарҙары етештереүсе шәхси хужалыҡтарға ла йөҙ менән боролорға ваҡыт.
Башҡортостан халҡының 40 проценты ауыл ерендә йәшәүен иҫәпкә алғанда, уларҙа етештерелгәнде һатып алыуға өҫтөнләк бирергә кәрәк.


text:
"Башавтотранс" баҡса миҙгелен аса
1 майҙан 4 майға тиклем "Башавтотранс" дәүләт унитар
предприятиеһы автобустары республика баш ҡалаһында
йәкшәмбе расписаниеһы буйынса иртәнге сәғәт 7-нән киске
11-гә тиклем йөрөйәсәк. "Башавтотранс" матбуғат хеҙмәтенән
хәбәр итеүҙәренсә, 500-ҙән ашыу заманса һәм уңайлы
машиналар өфөләр һәм ҡала ҡунаҡтары ҡарамағында буласаҡ.
Бынан тыш, 1 майҙан дәүләт автоташыусыһы "баҡса" миҙгелен
асып, үҙ автобустарын баҡсасылар өсөн күнегелгән
маршруттарға сығара. Ҡала эргәһе рейстары һаны былтырғы йыл
кимәлендә ҡаласаҡ, автобустар пассажирҙарҙы элекке
расписание буйынса хеҙмәтләндерәсәк.
Өфө-Шишмә, Өфө-Кушнаренко һәм Өфө-Благовещен
линияларында хәҙер йомшаҡ уңайлы автобустар йөрөйәсәк.
Маршруттар расписаниеһы буйынса 273-25-50, 272-40-40
телефондары аша шылтыратып белешергә мөмкин.


text:
Фото:
"Башсельхозтехника" “Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығына Ростсельмаштың 65 тракторы” акцияһында ҡатнаша
Фото:
9 апрелдән 31 майға тиклем Башсельхозтехника дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы, "Ростсельмаш" компанияһының рәсми дилеры, «Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығына Ростсельмаштың 65 тракторы» акцияһын үткәрә.
Еңеүҙең юбилейына "Ростсельмаш" Рәсәйҙә йыйылған 375 ат көсөндәге Buhler VERSATILE (Бюлер Версатайл) канада тракторҙарының махсус серияһын махсус хаҡ – 5899 мең һум менән сығарыу тураһында ҡарар ҡабул итте. Ғәҙәттә уның хаҡы 700 меңгә ҡыйбатыраҡ.
— Башҡортостанда бындай ҡеүәтле, көслө энергиялы техника ҙур һорау менән файҙалана, — ти «Башсельхозтехника»ның директор урынбаҫары Альфред Әхмәтов. – Беҙ яңы техника һатып алыуҙа ауыл хужалығы предприятиеларына ярҙам итергә тырышасаҡбыҙ.
Ауыл хужалығы техникаһының хаҡын арзанайтыу тураһында мәғлүмәт муниципаль район етәкселегенә еткерелгән һәм «Башсельхозтехника»ның сайтында урынлаштырылған.
Юбилей серияһы тракторҙарын һатыуҙан килгән килемдең бер өлөшө Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙамға йүнәлтеләсәк.
Buhler VERSATILE тракторҙары бар донъяла универсаллеге менән баһалана. Ул ресурстарҙы һаҡсыл ҡулланыу технологиялары буйынса эштәргә лә, шулай уҡ ер эшкәртеүҙең традицион технологиялары өсөн дә тәғәйенләнгән.


text:
Президент Салауат нефть эшкәртеү гиганты мөмкинлектәрен баһаланы
25 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре сиктәрендә «Салауатнефтеоргсинтез» («СНОС») предприятиеһында булды
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, уның базаһында Бөтә Рәсәй нефть-газ химияһы үҙәге һәм «Газпром нефтехим Салауат» технопаркы төҙөләсәк.
СНОС-тың генераль директоры Дамир Шәүәлиевтың һүҙҙәренә ҡарағанда, технопарк эшмәкәрлегендә нефть эшкәртеүгә, нефть химияһына һәм халыҡ ҡулланыу тауарҙарына төп баҫым яһаласаҡ.
Башҡортостан Президенты, технопаркта эшләү өсөн бәләкәй бизнес йәлеп ителәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Унда эшләргә теләк белдереүселәргә һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк.
Төбәк башлығы түбән баҫымлы полиэтилен етештереү буйынса 20-се цехта булды, майлы газ, бензин, кәрәсин, дизель яғыулығы һәм башҡа фракциялар алыу маҡсатында сеймалды тәүге эшкәртеү өсөн тәғәйенләнгән ЭЛОУ-АВТ-6 ҡоролмаһын ҡараны.
Президент шулай уҡ бензин һәм дизель яғыулығы етештереү өсөн тәғәйенләнгән висбрекинг ҡоролмаһы комплексын да ҡараны. Уны асыу тантанаһы 2009 йылдың апрелендә үткәрелгәйне.
Белешмә өсөн. «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — Рәсәйҙә иң ҙур нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы производство комплекстарының береһе. Ватанда ҡайһы бер продукттар, атап әйткәндә, бутил спирты һәм пластификаторҙар, стирол һәм стирол сополимерҙары етештереү лидерҙарына инә. Сығарылған продукция атамалары 120-нән ашып китә.
Быйыл йыл башынан алып ғәмәлдәге хаҡтарҙа продукция етештереү күләме 66,4 миллиард һум тәшкил итте. Продукция етештереүҙең физик күләме индексы — 115 процент.
2010 йылдың туғыҙ айында предприятие 2,2 миллиард һум күләмендә саф килем алды.


text:
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты экология һәм урманды һаҡлау проблемалары буйынса Йәмәғәт мониторингы үҙәген булдырҙы Фото: Олег Яровиков
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты экология һәм урманды һаҡлау проблемалары буйынса Йәмәғәт мониторингы үҙәген булдырҙы
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты экология һәм урманды һаҡлау проблемалары буйынса Йәмәғәт мониторингы үҙәген булдырҙы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы экология һәм урманды һаҡлау проблемалары буйынса Йәмәғәт мониторингы үҙәген булдырыу тураһында ҡарар ҡабул итте.
Проекттың төп маҡсаты — Рәсәйҙә урманды вәхшиҙәрсә ҡырҡыуҙы туҡтатыу. Ошо өлкәлә иң күп боҙоуҙар теркәлгән төбәктәрҙә Халыҡ фронты йәмәғәт мониторингының айырым төркөмдәре ойоштороласаҡ. Бөгөнгө көндә Төньяҡ-Көнбайыш төбәк, атап әйткәндә, Карелия, Ленинград һәм Новгород өлкәләре, Алыҫ Көнсығыштың ҡайһы бер төбәктәре урман ҡырҡыу буйынса «лидерҙар» рәтендә.
Тәүге төбәк төркөмдәре март аҙағында уҡ эшләй башлаясаҡ тип күҙаллана.
— Һис шикһеҙ, Халыҡ фронтының башланғысы кәрәкле һәм бик ваҡытлы, — тип билдәләне М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу кафедраһы мөдире, биология фәндәре докторы, профессор Андрей Кулагин. — Рәсәйҙең һанап үтелгән субъекттарындағы проблемалар Башҡортостанға тулыһынса ҡағылмай, әлбиттә. Әммә урмандарҙы һаҡлау һәм тергеҙеүҙе ойоштороуға ҡағылышлы мәсьәләләрҙә белгестәрҙең, чиновниктарҙың һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәренең көсөн берләштерергә кәрәк.
Яңы Үҙәктә эксперттар майҙансығы эшләйәсәк, унда эксперттар берләшмәһе, коммерцияға ҡарамаған ойошмалар, башҡарма власть органдары вәкилдәре ҡатнашлығында урмандарҙы законһыҙ ҡырҡыу мәсьәләләре буйынса аныҡ ҡарарҙар тәҡдим ителәсәк.
— Урман тәбиғәт байлығы ғына түгел, иҡтисадтың перспективалы өлөшө лә. Күптәрҙе ошо ресурстан файҙа алыу ҡыҙыҡһындыра, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы рәйестәше Азат Фазлыев. — Республикабыҙҙа урманды законһыҙ ҡырҡыу һәм йәшерен әйләнеш мәсьәләләре киҫкен тора. Ошо йүнәлештә башҡараһы эштәр байтаҡ. Төбәк штабына ошо өлкәләге хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында хәбәрҙәр килеп тора. Беҙ башҡарма власть органдары менән берлектә тейешле саралар күрергә тырышабыҙ.
Рослесхоз һәм Росстат мәғлүмәттәре буйынса, 2010-2013 йылдарҙа Рәсәйҙә урманды законһыҙ ҡырҡыуҙың 87,8 мең осрағы асыҡланған, 44,2 миллиард һумлыҡ зыян килтерелгән.


text:
Пата
Пата — Рәсәй йылғаһы. Свердловск өлкәһе/ Төмән өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Сосьва йылғаһының һул ярына тамағынан 141 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 15 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Иртыш һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Тавда йылғаһының, инештән тамағына тиклем, инештән алып Морозко ауылы янындағы һыу үлсәү постына тиклем Сосьва йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Тубыл, йылға бассейны — Иртыш[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса [2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 14010502512111200011321
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111201132
- Бассейн коды — 14.01.05.025
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Пата.


text:
«Башнефть» компанияһының директорҙар советын Рәсәй энергетика министрының беренсе урынбаҫары Алексей Текслер етәкләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының директорҙар советы Рәсәй энергетика министрының беренсе урынбаҫары Алексей Текслерҙы рәйес итеп һайланы.
Алексей Текслер марттан бирле директорҙар советы рәйесе вазифаһын башҡарҙы. Ул саҡта «Башнефть» компанияһын «Система» финанс корпорацияһынан дәүләткә ҡайтарыу буйынса процедуралар тамамланғас, акционерҙарҙың сираттан тыш йыйылышы үтте. Унда директорҙар советының яңы составы раҫланды. Рәйес вазифаһы Текслерға йөкмәтелде, әммә ул мәлгә хөкүмәттең рәйес һайлау тураһында директиваһы юҡ ине.
30 июндә үткән йыйылышта директорҙар советы алдараҡ раҫланған составта яңынан һайланды.
Яңы советҡа ун кеше, элекке составтан «Башнефть» президенты Александр Корсик һәм бойондороҡһоҙ директор Чарльз Ватсон инә. Башҡортостанды директорҙар советында республика Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов һәм Башҡортостандың ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры Евгений Гурьев күрһәтә.
2014 йылдың 8 декабрендә «Башнефть» Мәскәү Арбитраж судының ҡарары буйынса федераль милеккә күсте. 21 июндә Рәсәй Президенты Владимир Путин «Башнефть» компанияһы акцияларының 25 процентын Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте Рәсәйҙең 20-нән ашыу төбәгендә һәм сит илдә эшмәкәрлек алып бара. Үткән йыл йомғаҡтары буйынса Рәсәйҙә нефть табыу буйынса алтынсы (17,8 миллион тонна) һәм уны беренсел эшкәртеү буйынса дүртенсе урынды (21,7 миллион тонна) биләй. 1 ғинуарға нефть запастары — 2,15 миллиард баррель, запастар менән тәьмин ителеү 16,9 йыл тәшкил иткән.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Йәрмәкәй районында булды
Фото:
12 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Йәрмәкәй районындағы бер нисә ауыл хужалығы предприятиеһында булды, Йәрмәкәй ауылын үҫтереү буйынса пландар менән танышты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Бекетов ауылында Рөстәм Хәмитов «Приютовагрогаз» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Компанияның төп йүнәлеше – малсылыҡ. Йыл башынан етештерелгән тулайым продукция күләме бында 60 миллион һумдан аша, әммә агрофирма зыянға эшләй.
Быйыл хужалыҡ яңы ауыл хужалығы техникаһы һатып алған. Техника хаҡының 40 процентын программа буйынса республика субсидиялаған. Был программа буйынса бурыстарҙы республика тулыһынса үтәйәсәк, тип ышандырҙы Башҡортостан Президенты.
Урта Ҡарамалы ауылында Рөстәм Хәмитов Ивановтар ғаиләһенең крәҫтиән-фермер хужалығында булды. Хужалыҡта көнбағыш майы һәм он етештерелә. Башҡортостан Президенты ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү технологияһы менән ҡыҙыҡһынды һәм хужалыҡ етәкселәренән республикала фермерҙарға һөҙөмтәле ярҙам итеү буйынса үҙ тәҡдимдәрен индереүҙәрен һораны.
Аксаков ауылында Рөстәм Хәмитов «Родина» агрофирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты. Агрофирма саф тоҡомло инглиз аттар үрсетеү менән шөғөлләнә. Бында 45 тоҡомло ат бар.


text:
Яңы йыл каникулдарында Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы учреждениеларында махсус режим индерелә
Яҡынлашып килгән Яңы йыл каникулдарында Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағында булған учреждениеларҙа махсус эш режимы индерелә. Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тейешле саралар социаль яҡтан тәьмин итеүҙең стационар учреждениелары эшмәкәрлеген өҙлөкһөҙ тәьмин итеү, шулай уҡ ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү өсөн кәрәк.
Учреждение директорҙары медицина хеҙмәткәрҙәренең тәүлек әйләнәһенә дежурлығын тәьмин итә. Бынан тыш, бүлмәләрҙә температура режимын һаҡлауға, күрһәтелгән осорға дарыуҙар һәм аҙыҡ продукттары менән тәьмин итеүгә айырыуса иғтибар бүленә.


text:
Өфөлә «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер!» экоакцияһының сираттағы этабы старт алды
Бөгөн Өфөнөң Дим районында йыл һайын үткәрелеүсе «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер!» экологик акцияһы старт алды. Уны ойоштороусы булып, ғәҙәттәгесә, «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһы сығыш яһай.
— Яңы йылға тиклем бындай акцияны Өфөнөң Октябрь һәм Ленин райондарында үткәрҙек, унда мәктәп уҡыусылары 35 тоннанан ашыу макулатура йыйҙы. Бөгөн макулатура йыйыу буйынса эстафетаны Дим районының ете дөйөм белем биреү учреждениеһы ҡабул итте. Акция бында киләһе аҙна дауамында барасаҡ, макулатура артынан предприятиебыҙҙың махсус автомобиле – экомобиль киләсәк, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһының инженер-экологы Альбина Шәмсетдинова.
«Ҡағыҙға – икенсе ғүмер!» акцияһының киләһе этабы 6 февралдә баш ҡаланың Орджоникидзе районында башланасаҡ. Унда райондың 30-лаған мәктәбе ҡатнашасаҡ.
Бынан һуң шундай уҡ сара Өфөнөң Киров, Совет һәм Калинин райондарында үтәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән яҙҙа мәктәп уҡыусылары әлеге акция сиктәрендә 100 тонна макулатура йыйҙы, шулай итеп, 500 ағасты һаҡлап ҡалды.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе Упҡанкүл буйында йәйге йәштәр фестивале ойоштора
5 июлдән 8-енә тиклем «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте үҙенең «Упҡан» ял йортонда IX (йәйге) йәштәр фестивален ойоштора. Турфест быйыл яңы ҡағиҙәләр буйынса үтәсәк: һәр команда үҙенең президенты, лагеры һәм флагы менән үҙ «дәүләтен» ойошторасаҡ.
Предприятиеның корпоратив коммуникациялар идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, Упҡанкүл буйындағы байрамда ҡатнашыусыларҙы ҡаршылыҡтар менән 10 километрға йүгереү, интеллектуаль конкурс, Шаяндар һәм тапҡырҙар клубы ярыштары, һыу полоһы көтә, шулай уҡ төнгө ориентирлау һәм велосипед кросы кеүек яңы конкурстар ойоштороласаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең ял базаһы Нуриман районындағы Упҡанкүл буйында урынлашҡан. Ул күптән инде завод хеҙмәткәрҙәре өсөн йәштәр һәм спорт саралары үткәреү урынына әйләнгән.


text:
Ырымбур һәм Башҡортостан араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәр үҫешә
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Ырымбур өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы Рәйесе Дмитрий Кулагиндан хат килде. Хатта шулай тиелә:
"Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Башҡортостанда Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай менән Ырымбур өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы араһында хеҙмәттәшлек тураһында Килешеүгә ҡул ҡуйыу ваҡытында Ырымбур делегацияһын йылы ҡабул иткәнегеҙ өсөн Һеҙгә ихлас рәхмәт белдерәм.
Һеҙҙең менән осрашыу Ырымбур һәм Башҡортостандың дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү, ижтимағи-сәйәси, социаль- иҡтисади, мәҙәни һәм эшмәкәрлектең башҡа өлкәләрендә хеҙмәттәшлекте нығытыу һәм киңәйтеү өсөн бик яҡшы мөмкинлектәргә эйә булыуын раҫланы.
Һеҙгә һәм Башҡортостан Республикаһының бөтә халҡына яңынан-яңы хеҙмәт ҡаҙаныштары, тыныслыҡ, именлек һәм уңыштар теләйем!
Ихтирам менән Д.В. Кулагин".


text:
Ямғыр урманы
Ямғырлы урмандар — йыллыҡ яуым-төшөм уртаса 2000—7000 мм булған райондарҙағы урмандар. Был урмандарҙа ағастар ҡуйы ҡатмарлы баҫҡыслы төҙөлөшлө булып ҡылыҡһырлана, эпифитлы һәм үрмәләүсе үҫемлектәр, шулай уҡ үлән үҫемлек төрҙәре бик ярлы[1]. Ямғырлы урмандар түбәндәге төрҙәргә бүленә:
Тропик ямғырлы урмандар Экваториаль бүлкәттә таралыш алған. Шулай уҡ төньяҡ киңлектең 25° терәлә. Һәм көньяҡҡа Көньяҡ киңлектең 30°-ҡаса. Субтропик ямғырлы урмандар һәм уртаса киңлек ямғырлы урмандары, ҡәҙимгесә төньяҡтан көньяҡҡа Тропик бүлкәт яғына ҡарап тарала. Шулай уҡ тропик тауҙарҙа ла үҫә. Ямғырлы урмандарҙың төп массивы Көньяҡ Америкала һәм Үҙәк Америкала, Көньяҡ –көнсығыш Азила Оло Зонд утрауҙарынды, Малакка ярым утрауында,Филипиндарҙа, Яңы Гвинеяла, ә Көнбайыш Африкала Конго йылға бассейны буйлап, Угандала һәм шулай уҡ Австралияла Квинслендта урынлашҡан.
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Дудка, И.А. Словарь ботанических терминов. Наукова Думка, Киев (1984). 28 ғинуар 2012 тикшерелгән.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Animals in a rainforest
- Rainforest Action Network
- The Sabah Biodiversity Experiment on rainforest restoration
- Rainforest Portal
- EIA forest reports: Investigations into illegal logging.
- EIA in the USA Reports and info.
- The Coalition for Rainforest Nations
- The Prince’s Rainforests Project
- United Nations Forum on Forests
- Dave Kimble’s Rainforest Photo Catalog (Wet Tropics, Australia)
- Rainforest Plants


text:
Яңы йылда Милли йәштәр театры өс премьера күрһәтәсәк
Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры өс яңы спектакль әҙерләй. Яңы йылда улар тамаша хөкөмөнә сығасаҡ.
Премьераларҙың береһе – “Ромео һәм Джульетта” трагедияһы. Шекспирҙың мөхәббәт тарихын башҡорт вариантында ҡуйыуға режиссер Илнур Муллабаев йөрьәт итте.
Бер үк ваҡытта Милли йәштәр театры тағы бер премьера өҫтөндә эш алып бара – изгелек һәм яуызлыҡ, дуҫлыҡ һәм хыянат тураһындағы “Ҡоштар ығы-зығыһы” балалар әкиәте. Сюжет авторы – билдәле драматург Сәрүәр Сурина.
Өсөнсө премьераны рус труппаһы әҙерләй. Режиссер Мөсәлим Ҡолбаев ҡуйған “Фигароның өйләнеүе” спектаклен тамашасы театр сәхнәһендә тиҙҙән күрәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең иң яҡшы лоббистары исемлегенә инде
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең иң яҡшы лоббистары исемлегенә инде. 2011 йылдың апрель айында «Независимая газета» иҡтисад яңылыҡтары агентлығы менән үткәрелгән тикшереү һөҙөмтәләре шуны күрһәтә.
Тикшереүҙә күрһәтелгән субъект башлыҡтары араһындағы дөйөм рейтингыла туғыҙынсы урын яулап, Рөстәм Хәмитов «көслө һөҙөмтәлелек» номинацияһында төбәк етәкселәре исемлегендә беренсе урында килә. Рөстәм Хәмитовтың позицияһы 3,71 балл менән баһаланған ағымдағы йылдың март айы менән сағыштырғанда, апрелдә был коэффициент артты һәм 3,83 балл тәшкил итте, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.


text:
Төбәктең Дәүләт Йыйылышы депутаттары Юл фонды средстволарының бер өлөшөн ихаталарҙы ремонтлауға йүнәлтергә тәҡдим итә
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтайҙың Бюджет, һалымдар, финанстар һәм милек мәсьәләләре буйынса комитеты ултырышында «Башҡортостан Республикаһының Юл фонды тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы закон проекты тикшерелде. Закондар сығарыу инициативаһы республика Хөкүмәте менән тәҡдим ителде. Закон проектын Комитет ултырышында тәҡдим итеп, төбәктең финанс министры Рузалия Хисмәтуллина тәҡдим ителгән төҙәтмәләрҙең федераль бюджет ҡануниәтендәге үҙгәрештәргә бәйле булыуын белдерҙе.
— Федераль ҡануниәттәге үҙгәрештәргә ярашлы, Рәсәй Федерацияһы субъекттарының Юл фонды средстволары иҫәбенә финансланған эшмәкәрлек даирәһе киңәйә, — тип хәбәр итте ведомство башлығы. – Үҙгәрештәргә ярашлы, 2012 йылдан Рәсәй Федерацияһының Юл фонды бюджетынан бүленгән аҡсаларҙың дөйөм күләменең биш проценттан ашыуы күп фатирлы йорт алды биләмәләренә, шулай уҡ йорт алды биләмәләренә илтеүсе юлдарға капиталь ремонт үткәреүгә йүнәлтелергә тейеш.
Ағымдағы йылда һанап үтелгән маҡсаттарға 400 миллион һум күләмендә аҡса бүлеү ҡаралған.


text:
«Бөтә Өфө» тапшырыуҙары Союз дәүләте телеканалында эфирға сыға
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина, Сергей Захаров/.
«Бөтә Өфө» телеканалы, «Башҡортостан» киностудияһы һәм Союз дәүләте телерадиотапшырыуҙар компанияһы (ТРО телеканалы) хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуясаҡ. Тантана 18 майҙа Мәскәүҙә, Башҡортостандың Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә уҙа.
ТРО каналында «Өфө көнө» 19 майға билдәләнгән. Муниципаль телеканалдың тапшырыуҙары алты сәғәт барасаҡ.
«Был килешеү бер нисә ай буйына әҙерләнде. Өфөгә килгәс тә, ТРО вәкилдәре беҙҙең менән бәйләнешкә сыҡты. Беҙгә уларҙың тәҡдиме бик ҡыҙыҡлы тойолдо, һәм бына һуңғы ике ай дауамында эфирға әҙерләндек», — тип һөйләне «Бөтә Өфө» продюсер үҙәге директоры Алина Сөләймәнова.
«Эфирҙа хәбәрселәрҙең махсус репортаждары, Өфө тураһында фильмдар һәм очерктр, «Башҡортостан» киностудияһының өс фильмы күрһәтеләсәк. 19 майҙа иртән тапшырыуҙар «Өфө тракты» исемле тарихи проекттан башланасаҡ. Бер һүҙ менән әйткәндә, баш ҡалабыҙҙы төрлө яҡтан күрһәтергә, потенциаль инвесторҙарҙы йәлеп итергә теләйбеҙ», — тине муниципаль телекомпания етәксеһе.
Уның әйтеүенсә, хеҙмәттәшлек дауам итәсәк: «Бөтә Өфө» тапшырыуҙары айына бер тапҡыр Союз дәүләте телеканалында эфирға сығасаҡ.


text:
Фото:
Төбәк башлығы йылытыу миҙгелен үткәреү буйынса РФ Хөкүмәтенең селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты
Фото:
26 сентябрҙә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев энергетика һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын 2012-2013 йылғы йылытыу миҙгеленә әҙерләү барышы тураһында видеоселектор кәңәшмәһе үткәрҙе. Унда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
Дмитрий Медведев билдәләүенсә, илдә йылытыу миҙгеленә торлаҡ фонды – 90 процентҡа, ҡаҙанлыҡтар – 87 процентҡа, йылылыҡ селтәрҙәре һәм һыу үткәргестәр 91 процентҡа әҙер.
«Ҡайһы бер объекттарҙа күмер нормалаштырыу менән Энергетика министрлығы шөғөлләнә, уларҙа күмер запастары етерлек. Был запастар билдәләнгән нормаға ҡарағанда 70 процентҡа күберәк, шуға күрә, министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре фекеренсә, етди проблемалар көтөлмәй», – тине Дмитрий Медведев.


text:
Өфөлә танылған ғалим Нияз Мәжитов менән хушлашалар
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Бөгөн, 13 октябрҙә, Өфөлә танылған ғалим, тарихсы һәм археолог, Башҡорт дәүләт университеты профессоры, Башҡортостан Фәндәр академияһының вице-президенты Нияз Мәжитов менән хушлашалар. Ғалим 11 октябрҙә вафат булды. Хушлашыу иртәнге сәғәт 11-ҙән Башҡортостан Фәндәр академияһында (Киров урамы, 15) була.
Нияз Абдулхаҡ улы Мәжитов 1933 йылдың 20 авгусында Ғафури районы Туғай ауылында донъяға килгән. Пермь дәүләт университетын тамамлаған. СССР Фәндәр Академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында кесе ғилми хеҙмәткәрҙән Башҡортостан Фәндәр академияһының вице-президентына тиклем юл үтә.
Әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге алып бара. Нияз Мәжитов Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын (1995-2002), Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһын (2000-2009) етәкләй, Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2003-2005), «Шәрҡиәт мәсьәләләре» журналының редколлегия ағзаһы, «Башҡортостан археология ойошмаһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһының почетлы ағзаһы була.
Нияз Мәжитов тарихсы-археолог булараҡ билдәле. Көньяҡ Уралдағы урта быуат археология ҡомартҡыларын асҡан һәм тикшергән. Урал-Волга буйы төбәгендәге тимер быуат ҡомартҡыларын осорҙарға бүлеү, классификациялау эшенә, Евразия халыҡтарының, шул иҫәптән башҡорттарҙың этно-мәҙәни һәм социаль-иҡтисади тарихына ҙур өлөш индергән. 300-гә яҡын ғилми эш авторы.
1957 йылдан 2006 йылға тиклем ғилми хеҙмәткәр һәм отряд етәксеһе сифатында археологик экспедицияларҙа даими ҡатнашҡан. Бөрө ҡәберлеге (Бөрө районы), Турбаҫлы ҡурғандары, Өфө-II ҡаласығы — уның тарафынан тикшерелгән төп ҡомартҡылар. Ул 50 йылдан ашыу Башҡортостанда, Ырымбур һәм Силәбе өлкәләрендә даими археологик тикшереүҙәр үткәргән.


text:
сишәмбе, 17 гыйнвар 2017, Казан вакыты 16:13
Республика үҙәк һайлау комиссияһы ултырышынан һуң Мәскәүҙә лә ошондай йыйын үтте. Унда төбәктәрҙәге комиссияларҙың 2-се марттағы һайлауҙарҙы нисек уҙғарыуы, был эштең күпме сығымдар талап ителеүе ҡаралған. Федераль ҡаҙна президент һайлауына 5 миллиард 125 миллион һум бүленгән булған. Ошо сумманың 5 миллиарды комиссияларға бирелгән. Мәскәү ҡалаһы һәм өлкәһенән ҡала өсөнсө урында аҡса тәләфләү буйынса Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы. Ошо көндәрҙә мөҙҙәттәре тамамланған комиссия Дмитрий Медведев һайлауында 141 миллион ярым һум тотонған.
Республикала сумманның башҡа төбәктәргә ҡарағанда күберәк булыуын аҡларға ла мөмкин. Сөнки республика ҙур, дөрөҫөрәге ваҡ ауылдар күп. Шуға күрә һайлау участкалары ла күп. Уларҙың һәр береһен ойоштороу, комиссияла эшләүселәргә эш хаҡы түләү һәм башҡалар ҙур сығымдарға килтерә.


text:
Республика онкология диспансерына яңы ҡоролма килтерелде
Республика клиник онкология диспансерына яңы ҡиммәтле ҡорамал килтерелде. Уны һатып алыуға 12,6 миллион һум күләмендә аҡса республика бюджетынан бүленде.
Ҡорамал простата биҙе сирҙәрен дауалау өсөн тәғәйенләнгән, тинеләр Һаулыҡ һаҡлау министрлығында. Ошо көндәрҙә Рәсәй медицина технологияларының урология ғилми-тикшеренеү институты (Мәскәү) профессоры Василий Ощепков етәкселегендә беренсе операция яһалды.
Пациенттар өсөн операция бушлай үткәрелә. Был ысул башланғыс стадияһында ракты дауалауға иҫәпләнгән һәм кешенең тулыһынса һауығыуын тәьмин итә.


text:
Баш ҡалала яңы Затон күпере асылды Фото: Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты
Баш ҡалала яңы Затон күпере асылды
Баш ҡалала яңы Затон күпере асылды Фото: Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфөлә яңы Затон күперен асыу тантанаһы үтте. Сарала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов һәм Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов ҡатнашты.
Өфөлә Затон күпере — «Платон» системаһына йыйылған аҡса иҫәбенә төҙөлгән тәүге төбәк күпере. Башҡортостан үҙенсәлекле яһалма ҡоролмалар төҙөү өсөн федераль ҡаҙнанан аҡса алған беренсе төбәктәрҙең береһе булды. Проекттың хаҡы 5 миллиард һум самаһы тәшкил итте.
Күперҙең оҙонлоғо — 836 метр. Бында өс һыҙатлы хәрәкәт ойошторолған.
Күләмле проектты тормошҡа ашырыу М-5 «Урал» һәм М-7 «Волга» федераль трассалары араһында уңайлы транспорт бәйләнешен тәьмин итәсәк.
Башҡортостан Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, яңы күперҙе файҙаланыуға тапшырыу Затон, Көнсығыш Затон биҫтәләрен, Романовка һәм Миловка ауылдарын транспорт менән тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк.
Көнбайыш йүнәлешендә үткәреү һәләтен арттырыу юлға ваҡытты кәметә. Был үҙ сиратында автомобилдәрҙең атмосфера һауаһына бүлеп сығарған зарарлы матдәләр күләмен кәметәсәк һәм Өфөләге экологик хәлде яҡшыртасаҡ.
Өфөләге Затон күпере үҙенсәлекле яһалма ҡоролмалар иҫәбенә ингән. Рәсәй Хөкүмәте бойороғона ярашлы бындай ҡоролмалар төҙөүгә һәм ғәмәлдәгеләрен төҙөкләндереүгә 12 миллиард һум аҡса бүленгән. Башҡортостан иһә уның 1,5 миллиард һумын алды. Дөйөм алғанда, дәүләт ҡаҙнаһынан йүнәлтелгән аҡсаға 19 төбәктәге 31 күперҙе реконструкциялау ҡаралған.


text:
Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ ауылында халыҡтар форумы үтте
ӨФӨ, 2014 йыл, 12 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Силәбе өлкәһенең боронғо башҡорт ауылында халыҡтар форумы үтте.
Конференцияла район хакимиәте, йәмәғәт ойошмалары, дини конфессия вәкилдәре ҡатнашты. Осрашыуҙа көнүҙәк, шул иҫәптән милләт-ара толерантлыҡ мәсьәләләре тикшерелде. Форум сиктәрендә биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһе һәм башҡорт үҙешмәкәр сәнғәт коллективтарының концерты ойошторолдо.
— Форумдың төп маҡсаты — милли сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙа ярҙам итеү, милләт-ара, конфессия-ара һәм йәмғиәт килешеүен нығытыу, — тип аңлатма бирҙе Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
Ҡоншаҡ ауылы үҙенең матур тәбиғәте, бай традициялары һәм үҙенсәлекле мәҙәниәте менән дан тота. 1934 йылға тиклем Ҡоншаҡ районы БР Арғаяш районы составына ингән. Бында башҡорт халҡының күренекле фән, мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре Абдулҡадир Инан, Ҡадир Тимерғәзин, Ҡадир Даян, Ғәлимов Сәләм, Хәй Мөхәмәтйәров, Рамазан Шәғәлиев тыуған. Халыҡтар форумы беренсе тапҡыр Ҡоншаҡ районында былтыр декабрь айында уҙҙы. Тәүге осрашыу Конституцияның 20 йыллығына арналды.