text:
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Бикмөхәмәтова Рәсимә Тәлғәт ҡыҙы
Стәрлетамаҡ ҡалаһы
“35-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе”
муниципаль автономиялы
дөйөм белем биреү учреждениеһының
башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Һүҙ уйнатыу аша уҡыусыларҙа башҡорт телен өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу һәм ыңғай ҡараш булдырыу
Яңыса (инновацион) эш тәжрибәһенең төп идеяһы: уҡыусылар эшмәкәрлегендә һүҙ уйнатыуҙарҙы ҡулланып, башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен ҡыҙыҡлы һәм фәһемле итеп ойоштороу.
Актуаллеге: китап уҡыусының иғтибарын йәлеп итеп, зиһенен балҡытып ебәрер һәм әҫәргә ылыҡтырыр өсөн тәжрибәле автор, һүҙҙе ғәҙәти булмаған йәки логикаға һыймаған бәйләнешкә индереп, образ тыуҙырыуға өлгәшә. К.Әхмәтйәновса әйтһәк, һүҙҙе ғәҙәти булмаған бәйләнештәргә индереү «һүҙ уйнатыу» була һәм ул уҡыусы өсөн көтөлмәгәнлек эффекты тыуҙыра.
Бөгөнгө көндә гәзит- журналдарҙағы күп кенә мәҡәләләрҙең атамалары һүҙ уйнатыуға нигеҙләнә, киң үҫешкән реклама текстары ла каламбурҙарға ҡорола. Урта мәктәп дәреслектәрендәге күнегеү текстарында ла төрлө юморға ҡоролған тиҙәйткестәр, шарадалар, йомаҡтар йыш осрай. Шуға күрә лә һүҙ уйнатыуҙың методик нигеҙҙәрен һәм мөмкинселектәрен өйрәнеү, балаларҙың логик фекерләүендәге, телмәр үҫешендәге ролен асыҡлау өлгөргән проблема булып тора. Ошо яҡтан беҙ тикшергән тема башҡорт теле һәм әҙәбиәтен уҡытыуҙа актуаль мәсьәләләрҙең береһе булараҡ ҡарала.
Яңылығы: һүҙ уйнатыу күренеше көтөлмәгәнлек эффекты тыуҙырыуы, шиғыр юлдарын еңел генә бороп ебәреүе, рифма уйнатыуҙар, үҙ интонацияһы булыуы менән балаларҙың иғтибарын тиҙ яулап ала. Шағир оҫта жонглер кеүек, виртуоздарса эш итә. Бала һүҙҙәрҙең төрлө төҫтәр, төрлө формалар алып сиратлашыу картинаһын йотлоғоп күҙәтә. Уҡыусыны тел нескәлегенә өйрәтеү, уға тел күнекмәһе биреү яғынан уның әһәмиәте ҙур. Баланы ул телдең нескә үҙенсәлектәрен һиҙемләргә, матур һәм образлы һөйләм төҙөргә өйрәтә, телмәрен еңел аңлайышлы һәм юморлы итә.
Маҡсат: һүҙ уйнатыуҙың төрлө төрҙәрен ҡулланыу аша башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәренә ыңғай мотивация тыуҙырыу.
Бурыстар:
дәрестәрҙә каламбурҙар ҡулланыуҙың уңышлы яҡтарын күрһәтеү;
һүҙ уйнатыуҙың ижади фекерләүен, телмәрен үҫтереүҙәге ролен билдәләү;
халыҡ ижадынан, нәфис әҙәбиәттән, публицистик текстарҙан һүҙ уйнатыуға миҫалдар туплау;
публицистик һәм реклама текстарында һүҙ уйнатыуҙың таралыу кимәлен өйрәнеү;
уҡыусыларҙың әҙәби әҫәрҙәр уҡыуға ҡыҙыҡһыныуҙарын үҫтереү;
башҡорт телендә һүҙ уйнатыуҙың ҡулланылыш перспективаларын күрһәтеү.
Өйрәнеү объекты: башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә киң эрудициялы, тел нескәлектәрен еңел тойомлай белеүсе, ижади фекерләүсе шәхес тәрбиәләү.
Өйрәнеү предметы: шәхес тәрбиәләүҙә һүҙ уйнатыуҙың әһәмиәтен асыусы эш алымдары.
Дөйөм дидактик принциптар:
Фәннилек принцибы һүҙ уйнатыуҙың лингвистик һәм методик нигеҙҙәре, талаптары, бурыстары менән таныштырыуҙы үҙ эсенә ала. Уҡыусыларға һүҙ уйнатыуҙың төп ҡанунлыҡтарын, алымдарын һәм моделдәрен фәнни яҡтан аңлайышлы итеп еткереү мөһим.
Тарихилыҡ принцибы. Һүҙ уйнатыуҙың барлыҡҡа килеүе бик боронғо осорға барып тоташа. Һәр осорҙа ла ул әһәмиәтен юғалтмай, киреһенсә, үҫешә, нығына, бөтә сфераларҙа ла киң ҡулланылыш ала бара.
Системалы үҙләштереү принцибы. Телдәге һәр бер күренеш үҙ-ара тығыҙ бәйләнгән. Шунлыҡтан төрлө каламбур, шарада, тиҙәйткестәрҙең барлыҡҡа килеү юлдарын, уларҙың ҡоролошондағы төп ҡағиҙәләрҙе системалы, эҙмә-эҙлекле аңлатырға кәрәк.
Аңлы үҙләштереү принцибы уҡыусыларҙан һүҙ уйнатыуҙың ҡағиҙәләрен, талаптарын, модефлдәрен аңлап һәм миҫалдар менән иҫбатлай алырлыҡ итеп үҙләштереүҙе билдәләй.
Аңлайышлы өйрәтеү принцибы. Практик һәм ижади эштәр, төрлө жанрҙағы һәм формалағы текстар уҡыусыларҙың аң кимәленә, йәш үҙенсәлектәренә ярашлы рәүештә һайланыла.
Уҡыусыларҙың шәхси үҙенсәлектәрен иҫәпкә алыу принцибы. Һәр баланың үҙенә генә хас характер һыҙаттары, ҡыҙыҡһыныуҙары, һәләттәре бар. Шуға күрә эш барышында уҡыусыларҙың психологияһын яҡшы белергә һәм шәхси үҙенсәлектәрен иҫәпкә алырға кәрәк.
Теорияны практика менән бәйләп уҡытыу принцибы. Уҡыусылар тел сараларын мәктәптә генә түгел, ә унан башҡа урындарҙа ла үҙ аллы ҡуллана алыу һәләтенә эйә булырға тейештәр. Шунлыҡтан дәрестәрҙә теоретик материал менән практик эштәрҙең йәнәш алып барылыуы мөһим.
Дөйөм методик принциптар:
Коммуникативлыҡ принцибы уҡыусыларҙы телмәр эшмәкәрлегенә йәлеп итеүгә йүнәлтелгән.
Функционаллек принцибы. Һүҙҙәрҙе һәм грамматик формаларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу мөһим. Һүҙ уйнтаыуға ҡоролған шиғри текстар менән эшләү барышында уҡыусы лексик, грамматик, стилистик ҡағиҙәләрҙе үҙләштереүгә мөмкинлек ала.
Ҡыҙыҡтырыу принцибы балаларҙың иғтибарын, хәтерен, үҙ аллы танып белеү эшмәкәрлеген үҫтерә. Һүҙҙең көсөн, ҡәҙерен, матурлығын, сафлығын, һығылмалылығын тоя белеү күнекмәләре булдырыла.
Уҡыусыларҙың танып белеү һәләтен үҫтереү принцибы. Төрлө каламбур, шарада, тиҙәйткес, йомаҡ, мәҡәл һәм әйтемдәр ҡулланғанда уҡыусыларҙың иғтибары һүҙҙең лексик һәм грамматик мәғәнәһенә йүнәлтелә. Улар һүҙҙең мәғәнә киңлеген күрә белергә өйрәнә.
Яңыса (инновацион) эш тәжрибәһенең төп нигеҙҙәре:
Психологик нигеҙҙәре. Уратып алған донъяны танып белеү һиҙеү-тойоуҙарҙан башлана. Һүҙ уйнатыуға ҡоролған күнегеү һәм эштәрҙе башҡарғанда уҡыусы һәр һүҙҙе, мәғәнәне зиһененә һеңдерә бара. Шуға күрә дидактик материал һайлағанда уларҙың күләменә, йөкмәткеһенә, баланың йәш үҙенсәлектәренә тап килеү-килмәүенә етди иғтибар биреү мөһим.
Педагогик нигеҙҙәре. Һүҙ уйнатыу күренешен өйрәткәндә ҡулланылған бөтә принцип һәм методтар педагогика фәненән килеп ингән. Шулай уҡ уҡыусылар эшмәкәрлеген ойоштороу ҙа (уҡыусыларҙың белемен һәм күнекмәһен камиллаштырыу; сағыштырыу; дөйөмләштереү һәм системаға һалыу һ.б.) педагогика фәненә нигеҙләнә.
Методологик нигеҙҙәре. Эште ойошторғанда уҡытыусы төп иғтибарҙы нимәгә йүнәлтергә, эште ниҙән башларға, нисек өйрәтергә икәнен күҙ уңында тоторға тейеш. Уҡыусыларҙы ниндәй эш төрҙәре, ниндәй алымдар менән ҡыҙыҡһындырыу, бала күңеленә нисек юл һалып булыуын билдәләү мөһим.
Лингвистик нигеҙҙәре. Тәржемә барышында уҡыусылар лингвистиканың барлыҡ кимәлдәре (фонетика, лексика, морфология, синтаксис һ.б.) буйынса туплаған бөтә теоретик белемдәрен ҡуллана, практик күнекмә ала. Рус телендә лә, башҡорт телендәге кеүек тел кимәлдәренең үҙ-ара бәйләнгән булыуын күрә. Төрлө тел күренештәрен ике телдә лә сағыштырып, ҡыҙыҡлы һәм фәһемле һығымталарға килә.
Фараз (гипотеза): башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә һүҙ уйнатыу аша уҡыусыларҙың был телдә аралашыу ихтыяжын булдырырға һәм телде өйрәнеүгә ыңғай мотивация тыуҙырырға мөмкин.
Белем биреү процесында ҡатнашыусылар: башҡорт теле һәм әҙәбиәтен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүсе 2-10-сы класс уҡыусылары.
Көтөлгән һөҙөмтәләр:
Уҡытыу предметына ҡағылышлы көтөлгән һөҙөмтәләр:
предметты өйрәнеүгә һәм художестволы әҙәбиәтте уҡыуға мотивацияның көсәйеүе;
ижади эштәр менән шөғөлләнеүсе балаларҙың һаны ишәйеүе;
башҡорт теле һәм әҙәбиәтен уҡытыу процесында белем сифатының үҫеше.
Балалар эшмәкәрлегенең продуктив һөҙөмтәләре:
уҡыусыларҙың һүҙ уйнатыуға ҡоролған шиғырҙарын йыйынтыҡ итеп баҫтырыу;
публицистик текстарҙа осраған каламбурҙарҙы туплап презентация эшләү.
Бер төрлөлөк балаларҙы ғына түгел, оло йәштәгеләрҙе лә ялҡыта, информацияны ҡабул итеүҙе ауырлаштыра. Шуға ла дәрестә уҡыусыларҙың иғтибарын әленән-әле яңы, ҡыҙыҡлы эш алымдары ярҙамында йәлеп итеү һорала.
Башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән өҫтәлмә материал итеп һүҙ уйнатыуға ҡоролған шиғырҙар, тиҙәйткестәр, шарадалар һ.б. ҡулланыу маҡсатҡа ярашлы. Сөнки һүҙ уйнатыу ярҙамында зиһенлелек, тапҡырлыҡ ҡына түгел, телгә һиҙгерлек, поэтик образ тойоу ҙа тәрбиәләнә.
Һүҙ уйнатыу термины тәүге тапҡыр 1953 йылда Австрия философы Людвиг Витгенштейндың «Философик эҙләнеүҙәр» хеҙмәтендә ҡулланылышҡа индерелеп ебәрелә. Л.Витгенштейн фекеренсә, һүҙ уйнатыу – балаларҙы туған телде белергә, уның һүҙ байлығын үҙләштерергә ярҙам итеүсе уйындарҙың береһе.
Һуңғараҡ был термин лингвистика өлкәһендә лә ҡулланыла башлай һәм ул тарыраҡ мәғәнә ала, йәғни һүҙ уйнатыу – стилистик маҡсаттарҙа ауаздаш һүҙҙәрҙе бергә ҡулланыу. Ул билдәле бер норманы аңлы рәүештә боҙоу тигәнгә ҡайтып ҡала. Әммә быны ниндәйҙер хаталар ебәреү тип аңларға ярамай. Сөнки һүҙ уйнатыу контекст эсендә бер үк һүҙҙе, ижекте ниндәйҙер ҡыҙыҡлы ситуация, поэтик һүрәт тыуҙырыу маҡсатында бер нисә тапҡыр, бер нисә мәғәнәлә файҙаланыуҙы күҙ уңында тота. Был һүҙ урынына ниндәй ҙә булһа синоним да ҡулланып булыр ине, әммә автор уҡыусының иғтибарын яулау, юмор, көлкөлө момент килтереп сығарыу маҡсатында эш итә. Уҡыусы, тыңлаусы иғтибарын һүҙҙең төрлө формаларына йүнәлтергә мәжбүр була. Әҙер белемде алыуға ҡарағанда, һүҙ уйнатыу баланы ҡыҙыҡһындырыу көсө менән айырылып тора. Тимәк, бала фекерләүҙең ҡалыплашҡан ҡанундарынан ситләшеп, уйланырға, уй төйнәргә тейеш.
Һүҙ уйнатыу рус тел ғилемендә Виноградов Виктор Владимирович, Земская Елена Андреевна, Гридина Татьяна Александровна, Борис Юстинович Норман, Голев Николай Данилович, Санников Владимир Зиновьевич кеүек ғалимдар тарафынан тикшерелгән. Башҡорт лингвистикаһында был проблема Ким Әхмәтйәнов, Ғайса Батыргәрәй улы Хөсәйенов, Вәли Шәғәли улы Псәнчин, Зиннур Ғәзиз улы Ураҡсин хеҙмәттәрендә өлөшләтә генә ҡаралып үтелә.
Һүҙ уйнатып, автор уҡыусыға эмоциональ яҡтан ғына тәьҫир итмәй, ә һүҙҙең формаһына һәм семантикаһына, килеп сығышына иғтибар итә.
Һүҙ уйнатыу, йәғни каламбурҙарҙы башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәренең төрлө этаптарында ла ҡулланырға мөмкин. Мәҫәлән, «Омонимдар» темаһын өйрәнгәндә түбәндәге миҫалдарҙы файҙаланып була:
Йылға аша тар баҫма
Сыҡҡанда ситкә баҫма (С.Муллабаев).
Нисек ҡаршылайбыҙ яҙҙы,
Тиеп класс инша яҙҙы.
Дим ҡулдарын ғына йәйҙе:
– Көтәм әле, – тине, – йәйҙе. (Б.Рафиҡов)
Уҡыусылар, шиғыр юлдарынан омонимдарҙы табып, уларҙың мәғәнәһен, ниндәй һүҙ төркөмөнә ҡарауын билдәләп күрһәтәләр. Омонимдар ярҙамында шағирҙың ҡыҙыҡлы ситуация тыуҙырыуы, шаярыу алымы менән балаларҙың иғтибарын йәлеп итеүе ҙур әһәмиәткә эйә.
Ҡоштар тураһында һөйләшкәндә түбәндәге шиғыр юлдарын тәҡдим итәм:
Ҡарлуғас йәшәй тик бейек ояла,
Ергә һис төшмәй – бесәйҙән ояла. (Б.Рафиҡов).
«Исем» темаһын өйрәнгәндә лә һүҙ уйнатыуға ҡоролған шиғырҙар ҡулланыу әһәмиәтле. Мәҫәлән:
Алма бешә алмағаста
Ә гөлйемеш ҡыуаҡта.
Алма менән Гөлйемеш
Килде беҙгә ҡунаҡҡа. (Ф.Туғыҙбаева).
Был миҫалдағы алма һәм гөлйемеш һүҙҙәре аша уҡыусыларға башҡорт телендә, рус телендәге кеүек үк, уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәрҙең булыуы, уларҙың яҙылыштағы үҙенсәлектәре тураһында аңлатып китеү мөһим.
Билдәле булыуынса, ҡайһы бер балалар, һүҙҙәрҙең аҙағын йотоп, ашығып һөйләүсән булалар. Уларҙың телмәрен дөрөҫ йүнәлештә үҫтереү өсөн халҡыбыҙ борон-борондан төрлө һанағыстар, тиҙәйткестәр һәм уйындар уйлап сығарған. Уларҙың ҡайһы берҙәре айырым өндәрҙе дөрөҫ әйтергә, икенселәре тынды дөрөҫ алырға өйрәтә. Мәҫәлән, түбәндәге тиҙәйткес «р» өнөн дөрөҫ әйтергә генә түгел, ә логик фекер йөрөтөргә лә ярҙам итә:
Аттым ҡарға, төштө ҡарға,
Ҡарға төштө аҡ ҡарға,
Шул ҡарғаны ҡарар өсөн
Ҡарға йыйылған ҡарға.
Һүҙ уйнатыу аша балаларҙы эҙләнеү эштәренә лә йәлеп итергә мөмкин. Мәҫәлән, уҡыусыларға өй эше итеп гәзит-журналдарҙан төрлө каламбурҙарға миҫалдар тупларға ҡушам. Сөнки матбуғат биттәренә күҙ һалһаң, ундағы күп кенә мәҡәләләрҙең исеме һүҙ уйнатыуға ҡоролған. Эҙләнеү эше барышында уҡыусылар тарафынан бик күп ҡыҙыҡлы миҫалдар тупланды. Мәҫәлән, «Киске Өфө» гәзитенән: “Ҡеүәтәләр юморы ҡеүәтле булды” (№16, 2012), “Тамыры “Тамыр”ҙа булғандар” (№15, 2012), “Берәүҙең үҙе батыр, берәүҙең һүҙе батыр” (№52, 2010), “Әхмәт Ураллының балалары… туғандарын эҙләп килгән Уралға” (№29, 2012).
Интернет селтәренә күҙ һалһаң, унда ла айырым сайттарҙа һүҙ уйнатыуға бәйле шиғырҙар урынлаштырыла. Мәҫәлән, wikisource.org сайтында шағирә Гүзәл Ситдиҡованың һүҙ уйнатыуға ҡоролған поэтик әҫәрҙәре урын алған. Уның шиғырҙары «Омонимдар» циклында “Ышанма бер ишеткәнгә, һүҙҙәрҙе бер иш иткәнгә, һәммәһен бер иш әйткәнгә” исеме аҫтында тупланған. Ошо уҡ сайттың «Һүҙ уйнатыу» циклында ла Гүзәл Ситдиҡованың төрлө каламбурҙарға ҡоролған шиғырҙарын уҡырға мөмкин. Уҡыусылар, сайты асып, был шиғри үрнәктәр менән таныша ала, үҙҙәре лә ошо йүнәлештә шиғырҙар ижад итеп ҡарай. Беҙ уларҙың ижад емештәрен туплап, айырым йыйынтыҡ итеп баҫтырҙыҡ.
Һүҙ уйнатыу балаларҙың телмәрен байыта, уның моңон ишетергә, “елеген” эҙләргә, табырға өйрәтә. Балаларҙың һүҙгә, һүҙ формаларына булған ҡыҙыҡһыныуы арта. Шиғырҙарҙы яттан һөйләү иһә баланың һүҙлек запасын арттыра, бәйләнешле телмәр үҫтерергә ярҙам итә.
Киләсәктә лә ошо юҫыҡта эште дауам итеү, уҡыусыларҙы ижади мөхиткә ылыҡтырып, тел һәм әҙәбиәт дәрестәренә ыңғай мотивация тыуҙырыу күҙ уңында тотола.
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


c: text/html

text:
Фото:
Белоретта урындағы власть вәкилдәре өсөн семинар үткәрелде
Фото:
Белорет районының муниципаль хеҙмәткәрҙәре өсөн урындағы үҙидараны үҫтереү мәсьәләләре буйынса семинар-кәңәшмә ойошторолдо.
Унда Белорет ҡалаһы хакимиәте һәм райондың 19 ауыл биләмәһе вәкилдәре ҡатнашты.
Тыңлаусыларҙы ҡала һәм райондың хәҙерге иҡтисади һәм социаль хәле менән таныштырҙылар, «ауыртҡан нөктәләрен» билдәләнеләр.
Семинар сиктәрендә түңәрәк өҫтәл ойошторолдо, унда ауыл биләмәләренең ер-мөлкәт комплексы менән идара итеүҙең һөҙөмтәле ысулдары тураһында һүҙ алып барылды.
Муниципалитеттар вәкилдәре Әзекәй һәм Сермән ауыл Советтары биләмәләрендә булды, ундағы ҡайһы бер крәҫтиән-фермер хужалыҡтарына һәм Сермән ауыл Советының Ҡаҙыш ауылынан алыҫ түгел урынлашҡан ҡара мәрмәрле эзбиз сығарыу карьерына барҙы.
Бынан тыш, яңы тораҡ пункты – Ағиҙел ауылында беренсе йортҡа нигеҙ ташы һалыу тантанаһы үткәрелде. Бында йөҙәрләгән торлаҡ йорт һалыу һәм социаль инфраструктураны үҫтереү планлаштырыла.
Тәүге тапҡыр бындай семинар 1997 йылда Абҙаҡ ауылында үткәрелгәйне. Традиция буйынса урындарҙа был яуаплы сараға бик ентекле әҙерләнәләр — ауылдар территорияһын тәртипкә килтерәләр, мөһим социаль объекттарҙы ремонтлайҙар, эш документацияһын нормаға килтерәләр.
Ҡағиҙә булараҡ, семинар-кәңәшмәләр уларҙа ҡатнашыусылар өсөн яҡшы мәктәп булып тора.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһына ярҙам итеү буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Фото:
Бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының матди-техник базаһын нығытыу буйынса эш кәңәшмәһе үткәрҙе. Дауахана ихтыяжын тиҙ арала хәл итеү тураһында Премьер-министр кисә, 14 июлдә, клиникаға визиты барышында белдергәйне.
Нейрореабилитация, отоларингология, неврология, гематология һәм эндокринология бүлексәләре урынлашҡан биш ҡатлы терапия корпусына капиталь ремонт тамамланмаған әле. Бөгөнгө кәңәшмәлә терапия корпусына капиталь ремонтты тамамлау өсөн тейешле средстволар – 37 миллион һум бүлеү тураһында ҡарар ителде.
Ремонт 186 хеҙмәткәр йәшәгән пансионат корпусында ла үткәреләсәк. Бында республика райондарынан килгән ауырыуҙар ҙа туҡтай.
Әлеге мәлдә 119 медик «Үҙ йортом» программаһы буйынса торлаҡҡа документтар йыя, әммә, шулай булыуға ҡарамаҫтан, йәнә 90 доктор һәм 185 хеҙмәткәр фатир алыуға һәм торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта тора. Премьер был мәсьәләне бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәрен торлаҡ менән льготалы тәьмин итеү схемаһы буйынса хәл итергә ҡушты.
Яҡын арала республика дауаханаһын кәрәкле медицина ҡорамалдары менән тәьмин итеү мәсьәләһе лә хәл ителәсәк.
Уҙған йылда Башҡортостан бюджеты гематология бүлексәһендә асептик блок асыуҙы финанслағайны һәм хәҙер унда яңы ғына химиотерапия үткән, сәләмәтлеге ныҡ ҡаҡшаған пациенттар дауалана. Гематологик пациенттарҙы тулы кимәлдә дауалау өсөн лейкоз менән ауырыусыларҙы дауалауҙа ҡулланылыусы медицина ҡорамалдары талап ителә.
Ә инсульт үткәргән пациенттар ятҡан неврология бүлексәһенең инсульт блогы өсөн йәнә ике кардиомонитор һәм бер күтәргес кәрәк – уның ярҙамында урынынан ҡуҙғала алмаған сирлеләр ванна инә аласаҡ.
Бындай блоктар Рәсәйҙең бер нисә дауаханаһында ғына бар. Улар арҡаһында пациенттарҙың иҫән ҡалыу һәм сәләмәтлеген тергеҙеү күрһәткестәре күпкә юғары: инсульт үткәргәндәр менән невролог, психолог, реаниматолог һәм башҡа төрлө белгестәр эшләй.
Баш һәм арҡа мейеһенә операция үткәргән пациенттар дауаланған нейрореабилитация бүлексәһенә йәшәүҙе тәьмин итеүсе органдарҙың нормаль эшләүен тергеҙеү өсөн реабилитацион ҡорамалдар һатып алыу мөһим – уларҙы бында ысын мәғәнәһендә яңынан атларға өйрәтәләр һәм ҡәҙимге тормошҡа ҡайтаралар.


text:
Бөгөн – Радиация, химик һәм биологик һаҡлау ғәскәрҙәре көнө
Бөгөн Рәсәйҙә Радиациион, химик һәм биологик һаҡлау ғәскәрҙәре көнө билдәләнә. Был һөнәри байрамды ойоштороу тураһындағы Указға Рәсәй Президенты 2006 йылдың майында ҡул ҡуя. Радиацион, химик һәм биологик һаҡлау ғәскәрҙәре ойошторолоуының рәсми датаһы тип 1918 йылдың 13 ноябре иҫәпләнә, ул саҡта Республиканың Революция хәрби советы ҡарары менән ғәмәлдәге армияла тәүге химик һаҡлау органдары һәм подразделениелары ойошторола. 1992 йылдың авгусында химик ғәскәрҙәр үҙҙәренең хәҙерге исемен ала.
Был Ҡораллы Көстәрҙең хәрби хәрәкәтен химик тәьмин итеү өсөн тәғәйенләнгән махсус ғәскәр. Хәҙерге заман Радиацион, химик һәм биологик һаҡлау ғәскәрҙәре радиацион, химик һәм биологик разведка, ҡоралдарҙы, обмундированиеларҙы, башҡа матди саралар һәм урындарҙы дезактивациялау, дегазациялау һәм дезинфекциялау буйынса бурыстарҙы үтәүсе подраздлениеларҙан һәм частарҙан тора. Уларға шулай уҡ атыу-яндырыу саралары һәм маскировкалау төтөнөн ҡулланыу өсөн тәғәйенләнгән подразделениелар инә.
1954 йылда Тоцк полигонында ядро шартлағанда Башҡортостандан меңләгән хәрби хеҙмәткәрҙәр ҡатнашты, химик ғәскәрҙәр таҫыллыҡ һәм юғары хәрби оҫталыҡ күрһәтте. 1986 йылда Чернобыль атом электростанцияһында авария эҙемтәләрен бөтөрөү барышында радиацион, химик һәм биологик һаҡлау ғәскәрҙәре ер өҫтө һәм радиацион разведка буйынса ҡуйылған бурыстар күләменең 90 процентын үтәне. Бөтә Советтар Союзы граждандары менән бер рәттән Башҡортостандан саҡырылған хәрби хеҙмәткәрҙәр батырлыҡ, юғары профессионаллек һәм фиҙәҡәрлек күрһәтте.


text:
Өфөлә «Заманса ҡала-2016» төбәк-ара форумы үтә
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
22 марттан 24-нә тиклем Өфөлә «Заманса ҡала-2016» төбәк-ара форумы үтә, унда Рәсәйҙең төҙөлөш комплексы проблемалары, төҙөлөштө, торлаҡ-коммуналь хужалыҡты хоҡуҡи көйләүҙең мөһим мәсьәләләре һәм башҡалар тикшерелә.
Бынан тыш, форум барышында «СтройТехЭкспо», «Коммуналь хужалыҡ» һәм «Юл» махсуслаштырылған күргәҙмәләрен уҙғарыу ҡаралған. Уларҙың төп маҡсаты — заманса технологиялар, граждандар, сәнәғәт, юл төҙөлөшө, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендәге ҡорамалдар һәм материалдар менән таныштыру һәм ғәмәлгә индереү, шулай уҡ төбәктәрҙең торлаҡ төҙөлөшө программаларын тормошҡа ашырыу буйынса тәжрибәһен дөйөмләштереү.
Форум Башҡортостандың Дәүләт төҙөлөшө, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы, Транспорт һәм юл төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты, Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, республика төҙөүселәренең ғилми-техник берләшмәһе һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты ярҙамында үткәрелә.
«Заманса ҡала-2016» форумын уҙғарыу урыны: Менделеев урамы, 158, «ВДНХ-Экспо» комплексы.


text:
Сибай ит комбинаты һуйыу цехын модернизациялағандан һуң тулы ҡеүәтенә эшләй башлаясаҡ
Баймаҡ районына эш сәфәре дауамында БР Президенты Рөстәм Хәмитов Сибай ит комбинатын модернизациялау барышы менән танышты. Һуңғы ике йылда был эшкә 2,5 миллион һум тотонолған, яңы ҡорамалдар һатып алынған. Әммә предприятие тулы ҡеүәтенә эшләһен өсөн күпкә ҙурыраҡ капитал һалыуҙар талап ителә. 1971 йылда нигеҙләнгән ит комбинаты Совет заманында СССР Оборона министрлығы заказы буйынса эшләгән һәм айына 120 тонна колбаса изделиелары сығарған. Әлеге мәлдә уның етештереүсәнлеге ике тапҡырға кәмерәк.
Конкурс буйынса идарасы Евгений Лысовтың әйтеүенсә, бөгөнгө көндә төп бурыс – һуйыу цехын модернизациялау, уға 150 миллион һум талап ителәсәк.


text:
Башҡортостанда туғыҙ медицина округының береһе Бөрө үҙәк район дауаханаһы нигеҙендә булдырыласаҡ
Башҡортостанда һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә эре ҡала һәм үҙәк район дауаханалары нигеҙендә муниципаль-ара махсуслаштырылған үҙәктәр булдырыла. Ундай үҙәктәр нигеҙендә эргә-тирә райондарҙы үҙ эсенә алған туғыҙ медицина округы төҙөләсәк. Үҙәктәрҙең береһе яҡын арала Бөрө үҙәк район дауаханаһы нигеҙендә булдырыласаҡ. Урындағы халыҡ ҡына түгел, Асҡын, Балтас, Бөрө, Ҡариҙел һәм Мишкә райондары пациенттары ла махсуслаштырылған медицина ярҙамын ала аласаҡ.
«Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Бөрө муниципаль-ара үҙәгенә 200-гә яҡын кеше беркетеләсәк. Дауахана нигеҙендә бер нисә яңы район-ара бүлексәләр ҙә булдырыласаҡ.


text:
Иң яҡшы башҡорт теле уҡытыусыһына Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев рәхмәтен белдерҙе
Башҡортостан Республикаһының Стәрлетамаҡ районы Рощинский ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе муниципаль бюджет мәғариф учреждениеһы уҡытыусыһы Гүзәл Сәлимйәноваға РФ Президенты Дмитрий Медведев рәхмәтен белдерҙе. Рәсәй Федерацияһы Президентының 2011 йылдың авгусындағы 547-рп һанлы бойороғонда Гүзәл Фәрит ҡыҙы «эшендәге ҡаҙаныштары, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте һәм әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге өсөн» ил башлығының рәхмәт һүҙҙәренә лайыҡ булды, тиелә.
«Башинформ» агентлығына Гүзәл Сәлимйәнова хәбәр итеүенсә, хеҙмәт өлкәһендә лә, РФ Президенты Хакимиәтенән дә уның әлегә тиклем бындай рәсми документтар алғаны юҡ. Һәм ил башлығы үҙенең рәхмәт һүҙҙәрен үткән йылдың ноябрь айында Мәскәүҙә уҙғарылған «Туған тел уҡытыусыларының бөтә Рәсәй мастер-класы»ның профилле номинацияһында, йәки башҡа һөнәри ярыштарҙа уңышлы сығыш яһауы айҡанлы белдергән, тип уйлай.
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы, РФ дөйөм мәғарифының почетлы хеҙмәткәре Гүзәл Сәлимйәнова – «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы — 2010» төбәк-ара конкурсында Гран-при лауреаты, «Башҡорт теле дәрестәрендә компьютер технологияларын ҡулланыу» инновацион методикалар йыйынтығы авторы, педагогтарҙың һөнәри конкурстарында әүҙем ҡатнашыусы.
Гүзәл Фәрит ҡыҙы Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһының филология факультетын 1993 йылда тамамлай, хеҙмәт биографияһы туған мәктәбендә эшләү менән бәйле. Уның ғаиләһендә йәнә бер нисә педагог бар.


text:
Константин Толкачев: 2010 йылда Башҡортостан бюджеты социаль юҫыҡта ҡороласаҡ
“2010 йылда Башҡортостан Республикаһы бюджеты, элекке кеүек, социаль йүнәлештә ҡороласаҡ: сығымдарҙың 70 проценты мәғарифҡа, һаулыҡ һаҡлауға, халыҡты социаль яҡлауға йүнәлтеләсәк, — тип белдерҙе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, Яңауылда Яңауыл районы йәмәғәтселегенең Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылышында сығыш яһап. – Башҡортостан элек Төбәк фонды булдырғайны, уның средстволары әлегә файҙаланылмаған. Бынан тыш, республиканың кредит рейтингы юғары, кәрәк саҡта беҙ Европалағы һәр ҡайһы илдән заем средстволары йәлеп итә алабыҙ. Шуға күрә лә киләһе йылда ла республикала финанс тотороҡлолоғо тәьмин ителәсәк”.
Ваҡытында эшләнгән Көрсөккә ҡаршы саралар программаһы арҡаһында Башҡортостан быйыл да уҡытыусыларға, врачтарға һәм башҡа бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын ваҡытында түләй, социаль өлкәнең бөтә сығымдарын финанслай, торлаҡ төҙөй, иҡтисадтың тотороҡло эшмәкәрлеге менән бәйле мәсьәләләрҙе хәл итә.
Ҡыҫҡаһы, көрсөккә ҡарамаҫтан, республика, иҡтисади үҫеш темптарын һиҙелерлек кәметмәйенсә һәм төп макроиҡтисади күрһәткестәр буйынса Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары араһында алдынғы позицияларын һаҡлап, системалы үҫешеүен дауам итә.


text:
Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленең иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре почет грамоталары менән бүләкләндеФото: Олег Яровиков
Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленең иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре почет грамоталары менән бүләкләнде
Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт халыҡ бейеүҙәре ансамбленең иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре почет грамоталары менән бүләкләндеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамблендә коллектив хеҙмәткәрҙәрен дәүләт учреждениелары һәм йәмәғәт ойошмаларының почет грамоталары менән бүләкләнеләр. Сара ижади коллективтың 75 йыллығы айҡанлы ойошторолдо.
Ун балет артисы, оркестрҙың өс музыканты һәм хужалыҡ бүлеге хеҙмәткәрҙәре Башҡортостандың бейеү сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергәндәре өсөн республика Мәҙәниәт министрлығының почет грамоталары менән бүләкләнде. Оркестрҙың алыштырғыһыҙ етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Риф Моратшин да министрлыҡ наградаһы менән билдәләнде.
Балет буйынса репетитор Наил Сәрүәров, балет артистары Рузанна Исламова, Азамат Нуриманов, оркестр артисы Олег Хәзиев намыҫлы хеҙмәте, юғары һөнәри оҫталығы һәм ҡала тормошонда әүҙем ҡатнашҡандары өсөн Өфө хакимитенең почет грамоталарына лайыҡ булды.
Өфө ҡалаһы Киров районының һигеҙ почет грамотаһы балет артистары Эльвира Муллағоловаға, Лариса Бәҙретдиноваға, Екатерина Запоноваға, оркестр артисы Альфред Кашаповҡа һәм башҡаларға бирелде. «Ансамбль башҡорт балы, ҡурай менән бер рәттән Башҡортостандың визит карточкаһы булып тора», — тип билдәләне Киров районы башлығы урынбаҫары Миңзифа Көмөшҡолова.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты сағыу сәхнә йондоҙҙары, педагогтар Гүзәл Абсаттароваға һәм Рим Әбделмәновҡа маҡтау ҡағыҙҙары әҙерләгән.
— Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль донъя кимәлендә башҡорт бейеүен пропагандалай. Дәүләт гербы, гимны һәм флаг менән бер рәттән ул республикабыҙҙың төп атрибуттарының береһе һанала. Башҡарыусылар быуынының алмашыныуы коллективығыҙ кимәлендә сағылыш тапмай, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы депутаты Хәләф Ишморатов.
Ансамблдең юбилейына арналған гала-концерт 14 мартта «Башҡортостан» дәүләт концерт залында уҙа.


text:
Раил Сарбаев: күсемһеҙ милек менән эш итеүҙе юлға һалырға кәрәкФото: Андрей Старостин
Раил Сарбаев: күсемһеҙ милек менән эш итеүҙе юлға һалырға кәрәк
Раил Сарбаев: күсемһеҙ милек менән эш итеүҙе юлға һалырға кәрәкФото: Андрей Старостин
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Рәсәйҙең төп теркәүсеһе Сергей Васильев менән осрашыуҙа бөгөн беренсе сиратта хәл итергә кәрәкле проблеманы – күсемһеҙ милек өлкәһендә документтар әйләнеше процедураһын камиллаштырыуҙы айырып күрһәтте.
Башҡортостан Республикаһы менән Федераль теркәү хеҙмәте “Мәғлүмәти хеҙмәттәшлек тураһында килешеү”ҙе ҡул ҡуйыуға әҙерләйәсәк. Буласаҡ килешеү пункттарын БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев һәм эш сәфәре менән төбәгебеҙгә килгән Федераль теркәү хеҙмәте етәксеһе, баш дәүләт теркәүсеһе Сергей Васильев тикшерҙе.
— Анализдарҙан күренеүенсә, республикала йыл һайын теркәү хеҙмәтенә мөрәжәғәт итеүсе 1,5 миллион кешенән күбеһенә реестрҙарҙан күсермә талап ителә. Тәбиғи, теркәү палатаһында оҙон сираттар теҙелә. Ә бит бөтә кәрәкле мәғлүмәтте һәм белешмәләрҙе, өйөңдә генә ултырып, Интернет аша алырға мөмкин дәһә. Был Башҡортостандың ғына түгел, Рәсәйҙең башҡа ҙур төбәктәренең дә проблемаһы, — тине Сергей Васильев.
Әммә был проблеманы хәл итергә мөмкин, тип инана республика Премьер-министры Раил Сарбаев. Төбәк именлегенең төп критерийы – ул халыҡ тормошоноң уңайлылыҡ кимәле бит. Һәм был критерийға теркәү палаталары эргәһендәге сираттар һис кенә ла килешмәй.
Күсемһеҙ милек менән алыш-бирештә электрон документтар әйләнеше күп процестарҙы ябайлаштырасаҡ. Етмәһә, был мәсьәләлә Башҡортостан ярайһы уҡ тәжрибә туплаған. Үҙ пенсия иҫәбең тураһында мәғлүмәттәр алыу, дауаханаға ҡабул итеүгә яҙылыу, социаль льготалар алыу кеүек мөмкинлектәр биреүсе “электрон” асҡыс булып республикала “БР социаль картаһы” тора. Раил Сарбаев билдәләүенсә, “теркәү мәсьәләһе” картаның һигеҙенсе ҡушымтаһы була ала.
Был ҡушымта ярҙамында кеше бөтә кәрәкле мәғлүмәтте, теркәү палатаһына мөрәжәғәт итмәйенсә, интернет йәки информат аша ала аласаҡ. Был юл, беренсенән, ваҡытты экономияларға, икенсенән, реестрҙарҙан күсермә һәм башҡа мәғлүмәттәр алыуҙы тиҙләтергә мөмкинлек бирәсәк, өсөнсөнән, теркәү палатаһы бүлексәләрендә коррупцияны кәметәсәк, унда, Сергей Васильев билдәләүенсә, был кире күренеш йыш күҙәтелә. Айырым чиновниктар документтарҙы сиратһыҙ үткәреү, документтар әҙерләү процесын тиҙләтеү өсөн аҡса ала.
Әйтергә кәрәк, Сергей Васильев Башҡортостандың бындай реестрҙар булдырыуҙағы тәжрибәһен юғары баһаланы.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, үҙ ваҡытында БР Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығы БР күсемһеҙ милек объекттары реестры булдырғайны, һәм был эшкәртмәләр, Сергей Васильев билдәләүенсә, Рәсәй реестрҙары төҙөгәндә файҙаланыласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Хоккей бөтөн Башҡортостан халҡының намыҫ эше булды һәм булып ҡала»
Фото:
Кисә Өфө халҡы «Салават Юлаев» командаһының Рәсәйҙә икенсе тапҡыр чемпион исемен яулауын байрам итте. «Өфө-Арена» боҙ һарайындағы төп байрам сараһына почетлы ҡунаҡтар – Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов, Рәсәйҙең Хоккей федерацияһы президенты, легендар ҡапҡасы Владислав Третьяк, РФ Хоккей федерацияһының Попечителдәр советы рәйесе Павел Крашенинников, БР Президенты Хакимиәте етәксеһе, «Салауат Юлаев» хоккей клубының яңы президенты Әнүәр Мәхмүтов, клубтың элекке президенты Николай Курапов, КХЛ-дың вице-президенты Владимир Шалаев, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин һәм Башҡортостанда тыуған СССР-ҙың атҡаҙанған һынаусы летчигы Урал Солтанов ҡатнашты.
Тантана ҡунаҡтарын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сәләмләне:
— Ҡәҙерле дуҫтар!
Бөгөн Өфөлә, Башҡортостан Республикаһында, оло байрам. Беҙ Гагарин Кубогында еңеүсе команданы, данлыҡлы клубыбыҙ - «Салауат Юлаев» хоккей клубын тәбрикләйбеҙ.
Хоккей Башҡортостан Республикаһының бар халҡы өсөн намыҫ эше булды һәм булып ҡала. Хоккей, ҙур хоккей республикала, Өфө ҡалаһында һәр саҡ буласаҡ. Мин «Салауат Юлаев» хоккей клубы уйынсыларына оло рәхмәтемде белдерергә, уларға беҙгә еңеү алып килгән фиҙаҡәр, сағыу, иҫ киткес шәп уйындары өсөн рәхмәт әйтергә теләйем!
Республика башлығы шулай уҡ команда менән эшләгән тренерҙарға, хоккей клубына ярҙам иткән бағыусыларға, көйәрмәндәргә лә айырып рәхмәт әйтте. Республика Хөкүмәте хоккей майҙансыҡтарын арттырыу, йәш хоккейсылар үҫтереү өсөн, беҙҙең хоккей Рәсәйҙә иң яҡшыһы булып ҡалһын өсөн бөтә көсөн һаласаҡ, тип белдерҙе.
Владислав Третьяк менән Павел Крашенинников, артабан Әнүәр Мәхмүтов менән Николай Курапов чемпиондарҙы алтын миҙалдар һәм алтын еңеүсе йөҙөктәре менән бүләкләне.
Егеттәр Рәсәй Космонавтикаһы федерацияһынан да бүләктәр алды – кешенең беренсе тапҡыр йыһанға осоуының 50 йыллығында хоккейсылар, тренерҙар һәм клуб хеҙмәткәрҙәре йыһанды яулаусы Урал Солтанов ҡулынан Юрий Гагарин исемендәге иҫтәлекле миҙалдар алды.
Тантаналы өлөштән һуң чемпиондарҙы – Гагарин кубогы йондоҙҙарын Рәсәй эстрадаһы йондоҙҙары Кристина Орбакайте һәм Олег Газманов ҡотланы.
«Өфө-Арена»лағы тантананан һуң геройҙар Гагарин Кубогы менән Өфө урамдары буйлап үтте, Салауат Юлаев һәйкәленә барҙы һәм унан һуң Ҡала хакимиәте бинаһы янына юлланды. Ленин майҙанында дауам иткән байрам концерты салют менән тамамланды.


text:
Төбәктә ҡулланыу хаҡтары индексы декабрҙә 106,2 процент тәшкил иткән
Башҡортостанда ҡулланыу хаҡтары индексы декабрь һөҙөмтәләре буйынса 106,2 процент тәшкил иткән. Рәсәйҙең ҡайһы бер төбәктәре буйынса мәғлүмәттәр менән Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Территориаль органы (Башҡортостанстат) таныштыра.
2011 йылдың декабрендәге хаҡтар кимәле менән сағыштырғанда, аҙыҡ-түлек тауарҙары юғарыраҡ темптар менән – 8,5 процентҡа ҡыйбатланған. Аҙыҡ-түлеккә ҡарамаған тауарҙар – 4,1 процентҡа, хеҙмәттәр 5,8 процентҡа ҡыйбатланған.


text:
Фото:
Рафаил Зинуров Рәсәй юристар ассоциацияһының Башҡортостан бүлеге рәйесе итеп һайланды
Фото:
2 февралдә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙа “Рәсәй юристары ассоциацияһы” бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы Башҡортостан бүлегенең дөйөм йыйылышы үтте.
Йыйылышта ике йылға бүлектең һайлау органдары вәкәләттәре билдәләнде.
Рәсәй юристары ассоциацияһының Башҡортостан бүлеге рәйесе итеп Башҡортостан парламенты вице-спикеры Рафаил Зинуров һайланды.
Бүлек Советына БР прокуроры урынбаҫары Гөлнара Бикбулатова, БР Конституцион суды рәйесе Люциә Ғүмәрова, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Рафаил Диваев, БДУ Хоҡуҡ институтының енәйәт буйынса хоҡуҡтар һәм енәйәт процесы кафедраһы мөдире Заршат Еникеев, Урындағы үҙидара мәсьәләләре, милләттәр, йәмәғәт һәм дини ойошмалар эштәре, мәғлүмәт сәйәсәте буйынса Дәүләт Йыйылышы комитеты рәйесе Зөфәр Еникеев, Башҡортостан Республикаһының кеше хоҡуҡтары буйынса вәкиле Рим Ҡәйүмов, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты начальнигы Фәим Мөхәмәтшин, БР Юғары суды судьяһы Фәнис Нурисламов, БР ведомство-ара йәмәғәт хәүефһеҙлеге Советы секретаре Александр Шабрин, БР Адвокаттар палатаһы президенты Булат Йомаҙилов, РФ Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы начальнигы Рөстәм Йосопов үтте. Бүлек ревизоры итеп БР Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе Салауат Харасов һайланды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Баҡалы районында граждандарҙы ҡабул итте
Фото:
6 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Баҡалы ауылында булды. Республика башлығы Баҡалы районы һәм күрше райондар граждандарын ҡабул итте. Ҡабул итеү һөҙөмтәләре буйынса тейешле күрһәтмәләр бирелде, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
Башҡортостан Президентына китапхана хеҙмәткәре мөрәжәғәт итте, уны Ыҡ йылғаһы аша һалынған, Баҡалы районын Татарстандың Аҙнаҡай районы менән тоташтырған ике күперҙең торошо борсой. Уның һүҙҙәре буйынса, күперҙәр бынан 20 йыл элек төҙөлгән һәм әле авария хәлендә. Яҙғы ташҡын ваҡытында береһе тоташ һыу аҫтында ҡала. Был күперҙәр – район халҡын Татарстан менән тоташтырыусы берҙән-бер юл. Һәм уларға капиталь ремонт эшләүҙә булышлыҡ итеү талап ителә.
Шулай уҡ китапханаларҙа йыһаздарҙың иҫкереү мәсьәләһе ҡуҙғатылды. Бөгөнгө уҡыусылар – студенттар һәм уҡытыусыларға компьютерҙар кәрәк. Китапхана хеҙмәткәре техник яҡтан йыһазландырыуҙа, моделле китапхана асыуҙа булышлыҡ итеү үтенесе менән дә мөрәжәғәт итте.
Рөстәм Хәмитов китапханаға халыҡтың йөрөү-йөрөмәүе менән ҡыҙыҡһынды, уға ыңғай яуап бирҙеләр.
Күперҙәрҙе яңыртыуға килгәндә, Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһының ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Юлай Ильсовҡа күперҙәрҙең кем ҡарамағында булыуын асыҡларға ҡушты. Республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөнировҡа ла был объекттарға ремонт яһау йәки алдағы йылға яңы күперҙәр төҙөү мөмкинлеген тикшерергә ҡушылды.
Республика Хөкүмәте вице-премьеры Зөһрә Рәхмәтуллинаға китапханаларҙың техника, ваҡытлы матбуғат менән тәьмин ителеү мәсьәләһен тикшерергә йөкмәтелде.
Ауылға газ үткәреү үтенесе менән Башҡортостан Президентына пенсионер ҡатын мөрәжәғәт итте. Һуңғы тапҡыр мөрәжәғәт иткәндән һуң, республиканың элекке Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығынан газ торбаһын төҙөүҙө проектлау буйынса сығымдар 2010 йылға планлаштырыласаҡ, тигән яуап килгән. Әммә 2011 йылдың яҙына тиклем был мәсьәлә хәл ителмәгән.
Рөстәм Хәмитов был мәсьәләне контролгә алырға һүҙ бирҙе. Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүтовҡа яҡын арала газ торбаһын төҙөп бөтөү өсөн эштәрҙе ҡайтанан тергеҙеү тураһында күрһәтмә бирелде.
Яңы Маты ауылы пенсионеры Баҡалы – Яңы Маты юлына асфальт түшәүҙә ярҙам күрһәтеүҙе һәм юлды 2012 йылға «Ауыл юлдары» программаһына индереүҙе һораны. Был мәсьәлә ауыл халҡын 12 йыл дауамында борсой инде. Ауылда 1750 кеше йәшәй. Унда ике мәктәп, ике балалар баҡсаһы бар, күпселек халыҡ Баҡалыға һәм Өфөгә йөрөп эшләй, юлдың юҡлығы ҙур уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра. Баҡалы районында Яңы Маты ауылы эргәһендәге 20 километрлыҡ юлдан тыш, бөтә юлдарға ла асфальт түшәлгән.
Рөстәм Хәмитов киләһеләрҙе тәҡдим итте:
- Киләһе йыл юлға тотонасаҡбыҙ, ете километрына ремонт үткәреләсәк. Шунда уҡ асфальт түшәлеүен вәғәҙә итә алмайым, әммә тәүҙә ҡырсынташ һалынасаҡ, һуңынан инде, бер йылдан, асфальт та түшәләсәк.
Баҡалы районының ауыл магазины һатыусыһы Карманов урамында төҙөлгән яңы йорттар хужалары исеменән урамға газ һәм һыу үткәреү мәсьәләһе менән мөрәжәғәт итте. Һыуға улар күрше урамға йөрөй, сөнки үҙҙәрендә ябай ҡоҙоҡ та юҡ.
Икенсе мәсьәлә — юл һалыу. Ямғырлы көндә ҡара тупраҡтан үтеүе мөмкин дә түгел. Карманов урамы халҡы Президент был мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам итер тип ышана.
Мәктәптәрҙе оптималләштереү барышында уҡытыусыларҙың эш урындары ҡыҫҡартыла, тип борсола тарих уҡытыусыһы. Рөстәм Хәмитов Зөһрә Рәхмәтуллинаға һәм Башҡортостан Республикаһының мәғариф министры Әлфис Ғаязовҡа әлеге мәктәпкә килеп, уны оптималләштереү кәрәк-кәрәкмәүен тикшерергә ҡушты.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты уҡытыусыларҙың яңы эш хаҡы алыуҙары хаҡында ҡыҙыҡһынды. Педагог арттырылған эш хаҡын алыуы һәм айырманың һиҙелерлек булыуы тураһында әйтте.
Илеш районы пенсионеры, Иҫке Татыш ауылы старостаһы ауылға һыу һәм газ үткәреү системаларына капиталь ремонт яһау эштәрен тамамлау үтенесе менән мөрәжәғәт итте. Ауылда юлдарҙың насар хәлдә булыуына ла зарланды пенсионер.
Рөстәм Хәмитов һыу һәм газ үткәреү мәсьәләһен контролдә тоторға һүҙ бирҙе, тейешле күрһәтмәләр ҙә бирелде. Юлдарҙы төҙөкләндереү буйынса ла саралар күреләсәк, тип билдәләне Президент.
Саҡмағош районының балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе директоры район халҡы һәм спорт менән шөғөлләнеүсе балалар исеменән район үҙәгендә ябыҡ һырғалаҡ төҙөү мәсьәләһен күтәрҙе. Йыл һайын район үҙәгендә ике һырғалаҡ әҙерләнә, әммә һауа торошо арҡылы уларҙы яҡшы кимәлдә тотоу ауырыраҡ. Асыҡ һырғалаҡта балалар өс ай шөғөлләнә, бынан һуң улар Өфөгә йәки Татарстанға юллана.
Спорт мәктәбе директоры һүҙҙәренсә, 2012 йыл башына 350 урынлыҡ стадион проекты әҙер буласаҡ. Ул яҡынса 120 миллион һумға төшәсәк.
Рөстәм Хәмитов бындай стадион төҙөү идеяһын хупланы. Әммә бина эшһеҙ тормаһын өсөн барлыҡ факторҙарҙы ла иҫәптә тоторға кәңәш итте. Республиканың Иҡтисади үҫеш министрлығына проектты финанслау мәсьәләһе йөкмәтелде. Бында район да үҙ өлөшөн индерәсәк.
Шаран районы кешеһе Еремкино һәм Ҡараҡашлы ауылдары эргәһендә «Сәлих» крәҫтиән (фермер) хужалығы, ғаилә фермер хужалыҡтары булыуы, йәш эшҡыуарҙарҙың эшләүе хаҡында һөйләне. Халыҡ шәхси ярҙамсы хужалыҡтар булдырыу буйынса әүҙем эш алып бара.
Әммә ул 1953 йылда төҙөлгән урындағы фельдшер-акушер пунктының насар хәлдә булыуын билдәләне. Бынан тыш мәҙәни саралар иҫке ауыл клубында үткәрелә. Мөрәжәғәт итеүсе ауылда социаль-мәҙәни үҙәк төҙөүҙе финанслауҙа ярҙам күрһәтеүҙәрен һораны.
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министры Евгений Мавринға ағымдағы йылдың 6 ноябренә тиклем был мәсьәләне хәл итергә ҡушты.


text:
Бер көн эсендә республикала 1,5 миллион үҫенте ултыртылды
«Йәшә, урман!» Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә Шишмә участка урман хужалығы территорияһында 5 гектар майҙанда 20 меңдән ашыу ике йыллыҡ ҡарағай үҫентеләре ултырттылар, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Башҡортостандың бөтә район урман хужалыҡтарында ағас ултырттылар һәм урман фонды ерҙәрен, ауыл биләмәләре ерҙәрен сүп-сарҙан таҙарттылар. Дөйөм алғанда, бер көндә биш меңләгән кеше 350 гектар майҙанда бер миллион 400 меңдән ашыу үҫенте ултыртты.
Быйыл яҙ йөҙ меңләп кеше Рәсәй Урман хужалығының урман ултыртырға сығыу саҡырыуына ҡушылды. Башҡортостанда апрель айында ла ошоға оҡшаш Бөтә Рәсәй урман ултыртыу көнө һәм «Рәсәйҙең Йәшел мәктәптәре» Федераль партнерлыҡ ижтимағи программаһы саралары уҙғарылғайны. Был сараларҙа бер миллион 300 мең самаһы ағас ултыртылған. Бөтә Рәсәй урман ултыртыу көнө сиктәрендә уҙғарылған саралар һөҙөмтәһендә Башҡортостан Республикаһында 500 гектарҙан ашыу майҙанда ике миллион 120 мең төп ағас ултыртылған. Акцияла 15 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан.


text:
Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында Бөйөк Ватан һуғышы проблемалары буйынса бөтә Рәсәй конференцияһы уҙа
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «Совет халҡының Бөйөк Еңеүе: тарих дәрестәре һәм заман саҡырыуы» тип аталған Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы үҙ эшен башлай. Форум 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған. Уның ойоштороусылары — Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы менән бер рәттән Көнсығыш иҡтисади-хоҡуҡи гуманитар академияһы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Башҡортостандың Милли музейы, «Белем» йәмғиәте, Башҡортостандың Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандары ойошмаһы.
Конференция эшендә хәрби тарих проблемаларын өйрәнеүсе ғалимдар, белгестәр, юғары уҡыу йорттары студенттары, мәктәп уҡытыусылары, ветеран һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашасаҡ. Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһынан хәбәр итеүҙәренсә, сит илдәрҙән дә эксперттарҙың килеүе көтөлә.
Форумда Бөйөк Ватан һәм Икенсе донъя һуғышының мөһим проблемаларын тикшереү планлаштырылған. Конференция сиктәрендә Рәсәй, шулай уҡ Минск, Донецк, Бишкәк, Дүшәнбе ҡалалары ғалимдарының доклады тәҡдим ителәсәк.
Пленар өлөштән һуң конференцияла ҡатнашыусылар Советтар Союзы Геройы Александр Матросовтың һәйкәленә сәскәләр һаласаҡ.


text:
чәршәмбе, 18 гыйнвар 2017, Казан вакыты 07:07
ТЭФИ Регион телевизион конкурсының икенсе этабына Өфөлә йомғаҡ яһалды. Шулай итеп, 3 Орфей Өфөлә ҡала. Тэфи-регион конкурсы финалының быйылғы үҙенсәлеге-был бәйге тәү тапҡыр башҡорт телендә сәләмләүҙән башланды. Һуңынан да сәхнәнән башҡорт, башҡорт тигән һүҙҙәр йыш яңғыраны. Башҡортостан дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәрҙәре Салауат Хәмиҙуллин- мәҙәни-ағартыу программаһы, ә Вилүрә Иҫәндәүләтова- Телевизион дизайн, Венера Йомағолованың “Еҙем әбейҙәре” фильмы документаль фильм номинацияһында иң көслө булып сыҡты. Рәсәй телевидениеһы академияһы фонды президенты Владимир Познер ,"Тэфи-Регион" бәйгеһе финалына сығыусыларҙы тәбрикләү тантанаһында ҡатнашып Республика президентына ла бүләк тапшырҙы. Тик бүләкте Мортаза Рәхимов түгел Илдус Илешев сығып алды. Бәйгегә 121 телекомпаниянан 226 эш ҡабул ителгәйне. Башҡортостан Юлдаш телевидениеһы унда бер нисә проектын сығарҙы. Улар – “Еҙем әбейҙәре” “Времен связующая нить”, “Под знаком Сатурна” фильмдары, Башҡортостандың Рәсәйгә ҡушылыуына 450 йыл тулыуға арнап әҙерләнгән роликтар, “Башҡортостан-63” тапшырыуҙар серияһы. Жюри хөкөмөнә шулай уҡ режиссер Гөлнара Хәбирова һәм Майя Ҡорбановаларҙың эше лә тәҡдим ителгәйне.


text:
Мортаза Рәхимов Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнаша
26 июндә Ульяновскиҙа Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнашасаҡ.
Ултырышты Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота үткәрә. Ултырышта ҡатнашыусылар Волга буйы федераль округы төбәктәрендә төҙөлөш тармағындағы хәлде һәм көрсөк шарттарында уға ярҙам итеү сараларын тикшерәсәк. Шулай уҡ Волга буйы федераль округында дәүләт граждандар хеҙмәтен реформалаштырыу һәм үҫтереү барышы ҡараласаҡ.


text:
13 март
13 март — григориан стиле буйынса йылдың 72-се (кәбисә йылында 73) көнө. Йыл аҙағына тиклем 293 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1656 — Яңы Амстердамда (хәҙерге Нью-Йорк) йәһүдтәргә синагога төҙөү тыйыла.
- 1938 — Урыҫ теле СССР-ҙың бөтә мәктәптәрендә мәҗбүри тел булараҡ уҡытыла башлай.
- 1948 — Өфөлә Мәжит Ғафури музейы асыла.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1930 — Вәлиәхмәт Дианов, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1719 — Иоганн Фридрих Бёттгер, немец алхимигы, фарфор эшләү серен асыусы.


text:
Өфөлә Башҡортостан телдәре һәм халыҡтары тураһында йыйынтыҡ донъя күрҙе
Башҡортостан Республикаһы йәмәғәт берекмәләренең Үҙәк архивы хеҙмәткәрҙәре «Башҡортостан республикаһы телдәре һәм халыҡтары. Дәүләт телдәр: тарихы һәм бөгөнгөһө» («Языки и народы республики Башкортостан. Государственные языки: история и современность») йыйынтығын сығарҙы. Китап Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәрен һаҡлау, өйрәнеү һәм үҫтереү дәүләт программаһына ярашлы баҫтырылды. Тиражы – 1000 дана.
Архивтан хәбәр итеүҙәренсә, был инде өсөнсө йыйынтыҡ. 2007 һәм 2008 йылда донъя күргән тәүге икәүһе совет осороноң тәүге ун йыллыҡтарында БАССР-ҙың дәүләт идаралығында һәм халыҡ хужалығында, шулай уҡ яҙма әҙәбиәттә һәм халыҡ мәғарифында дәүләт телдәрен ҡулланыуға арналған.
Авторҙар коллективы китап тарихсыларҙа, тел белгестәрендә, уҡытыусыларҙа, студенттарҙа һәм Башҡортостан тарихына битараф булмаған барлыҡ кешеләрҙә лә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятыр, тигән фекерҙә.


text:
Рөстәм Хәмитов Дыуан районының Мәсәғүт ауылында «Ай» профилакторийын ҡараныФото: Александр Данилов
Рөстәм Хәмитов Дыуан районының Мәсәғүт ауылында «Ай» профилакторийын ҡараны
Рөстәм Хәмитов Дыуан районының Мәсәғүт ауылында «Ай» профилакторийын ҡараныФото: Александр Данилов
Дауалау-профилактика учреждениеһы 120 урынға иҫәпләнгән. Бында 72 кеше эшләй, кардиология, пульмонология, неврология, ревматология, травматология, ортопедия һәм педиатрия буйынса медицина ярҙамы күрһәтелә. Рөстәм Хәмитов физиотерапия бүлеген, дауалау физкультураһы бүлмәһен, фитобарҙы, ял итеүселәр бүлмәһен, конференциялар залын ҡарап сыҡты.
Профилакторийҙың баш табибы Андрей Фомин һүҙҙәренсә, бында дауаланыу хаҡы көнөнә 1462 һум тәшкил итә. 2012 йылда 1111 путевка һатылған. 2013 йылда «Ай» профилакторийында стационар дауаланыуҙан һуң ауырыуҙарҙы реабилитациялау бүлеген асыу, спорт ҡаласығын төҙөү, шулай уҡ ҡаҙанлыҡтың өҫтәмә бүлмәһен яңыртыу планлаштырыла.
Рөстәм Хәмитов учреждение эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙе, «хаҡ-сифат» йәһәтенән уның Башҡортостандың иң яҡшы дауалау-профилактика учреждениеларының береһе булыуын билдәләне.


text:
Башҡортостандың 100 һайлау участкаһында автоматлаштырылған система ҡуйыла
2014 йылда Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы Башҡортостандың 100 һайлау участкаһын яңы заманса ҡорамал менән йыһазландырасаҡ. Былар «АРМ» автоматлаштырылған эш урындары, улар электрон протоколдарҙы «Һайлауҙар» дәүләт автоматлаштырылған системаһына оҙатасаҡ. Был турала Өфөлә Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Леонид Ивлев хәбәр итте.
— Был Үҙәк һайлау комиссияһының эксперимент проекты. Һәм ул ғәмәлгә индереләсәк беренсе төбәк — Башҡортостан Республикаһы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары. — Был һайлауҙарҙың асыҡлығын тәьмин итеүҙә яңы аҙым буласаҡ.
Яңы система – кәрәкле программа һалынған махсус компьютер. Участка һайлау комиссиялары ағзалары электрон протокол төҙөйәсәк. «АРМ» урынлаштырылған бөтә участка комиссиялары ағзалары һанлы ҡултамға аласаҡ.
Хәҙер бюллетендарҙы иҫәпләп, протокол тултырып, уға ҡул ҡуйып һәм мисәт баҫып, документтарҙы алыҫ ауылдан район үҙәгенә алып барыуҙың кәрәге булмаясаҡ. Барыһы ла бер үк ваҡытта Мәскәүгә «Һайлауҙар» дәүләт автоматлаштырылған системаһына һәм Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһына оҙатыласаҡ.
Леонид Ивлев, проект федераль бюджет иҫәбенә финанслана, тип хәбәр итте. Башҡортостанға участка һайлау комиссиялары ағзаларын яңы ҡорамал менән эшләргә өйрәтергә кәрәк.


text:
Башҡортостан уҡыусылары сатраш буйынса Рәсәй беренселегендә ҡатнаша
Краснодар крайының Дагомыс ҡалаһында ун йәштән 18 йәшкә тиклемге балалар араһында сатраш буйынса Рәсәй беренселеге үтә. Беренсе һәм юғары лигала турнирҙар швейцар системаһы буйынса туғыҙ турҙа үткәрелә. Ярыштарҙа 1350-нән ашыу йәш сатрашсы ҡатнаша.
Башҡортостан Республикаһы данын ғәҙәттәгесә БР Мәғариф министрлығының сатраш буйынса Республика балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе һәм сатраш буйынса 2-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе (Октябрьский ҡалаһы) тәрбиәләнеүселәре яҡлай. Юғары лигала Рената Ғарипова, спорт мастерлығына кандидат Әминә Нуриева һәм ФИДЕ мастеры Гор Глиджян уйнай. Йәнә 21 сатрашсы беренсе лигала ҡатнаша. Әлегә бар спортсылар ҙа һәйбәт һөҙөмтә күрһәтә. Турнирҙар 26 апрелдә тамамлана.


text:
Moody’s халыҡ-ара агентлығы «Башнефть» буйынса күҙаллауҙы яҡшыртты
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Бөгөн Moody’s халыҡ-ара рейтинг агентлығы корпоратив һәм «Башнефт»тең дефолт ихтималлығы рейтингтары буйынса күҙаллауҙы «кире» кимәленән «тотороҡло» кимәленә күтәрҙе. Бер үк ваҡытта Moody’s ошо рейтингтарҙы Ba1 һәм Ba1-PD кимәлендә раҫланы. Был хаҡта, Moody’s агентлығының белдереүенә һылтанма яһап, «Башнефть» компанияһының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
2015 йылдың 3 декабрендә Moody’s илдең тышҡы финанстары менән хәлдең тотороҡланыуын иҫәпкә алып, Рәсәйҙең дәүләт облигациялары (Ba1) рейтингы буйынса күҙаллауҙы «кире»нән «тотороҡло»ға үҙгәрткәндән һуң ошо рейтингтар билдәләнде.


text:
Ғәйнәямаҡ ауылында ремонттан һуң мәктәп асылдыФото: Раиф Бадыков
Ғәйнәямаҡ ауылында ремонттан һуң мәктәп асылды
Ғәйнәямаҡ ауылында ремонттан һуң мәктәп асылдыФото: Раиф Бадыков
22 декабрҙә Әлшәй районына эш сәфәре менән сыҡҡан Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Ғәйнәямаҡ ауылында мәктәп асыу тантанаһында ҡатнашты.
Уны 2009 йылдың сентябрендә ремонтлай башлағайнылар, хәҙер инде эштәр тамамланды. Мәктәпте реконструкциялауға республика бюджетынан 25 миллион һумға яҡын аҡса бүленде.
130 уҡыусыға иҫәпләнгән мәктәптә 11 уҡыу кабинеты, спортзал, ашхана, китапхана урынлашҡан, душ бүлмәһе бар. Бында Ғәйнәямаҡтан, шулай уҡ яҡындағы ауылдарҙан 1-9-сы синыф балалары уҡыясаҡ.
Президент һәм уны оҙатып йөрөүсе БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров, БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, Әлшәй районы хакимиәте башлығы Дамир Мостафин яңы ҡорамалдар менән йыһазландырылған кабинеттарҙы, спорт залын, ашхананы, компьютер класын ҡараны. Республика башлығы уҡыусылар менән аралашты һәм уларҙың белеменән генә түгел, тышҡы ҡиәфәтенән дә ҡәнәғәт ҡалды, сөнки яңы мәктәптә уҡыусылар заказ биреп тектерелгән өр-яңы матур формала килгән. Мәктәп китапханаһында Президент “Абруйлы ҡунаҡтар кенәгәһе”ндә яҙма ҡалдырҙы.
Мәктәпте ҡарап сыҡҡандан һуң уҡытыусылар, уҡыусылар һәм ата-әсәләр йыйылған спорт залында тантана үтте.
Президент, иҫке мәктәптәрҙе реконструкциялау һәм яңыларын төҙөү дауам итәсәк, тип вәғәҙә бирҙе.
Әлшәй районына эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Раевка ауылындағы 148-се юл-машина станцияһының яңы рельс-шпал рәшәткәһе цехы менән танышты. Республика башлығына яңы цехты Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһе начальнигы Владимир Бучельников күрһәтте.
Элек рельс-шпал рәшәткәһе ошонда туранан-тура урамда етештерелә ине, шуға күрә хеҙмәт етештереүсәнлеге түбән булды. Хәҙер етештереү махсус төҙөлгән цехта өр-яңы автоматлаштырылған линияла башҡарыласаҡ. Уның етештереүсәнлеге сәғәтенә 100 метр, сменаһына 500 метр рельс-шпал рәшәткәһе тәшкил итә.
Әле юл-машина станцияһында 400-гә яҡын кеше эшләй. Яңы цех ауылға тағы ла 94 эш урыны бирәсәк. Уны рәсми асыу тантанаһы 28 декабрҙә үткәрелә.


text:
Башҡортостанда «Музейҙар сәскәлеге» республика акцияһы дауам итә
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда «Музейҙар сәскәлеге» республика акцияһы дауам итә. Ул быйыл II Республика музейҙар форумында иғлан ителде. Маҡсаты — музейҙарҙа ижади мөхит булдырыу, биләмәләрен төҙөкләндереү.
Был акцияла республиканың бик күп музейҙары ҡатнаша. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Сибай тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы алдында ике «Альп тауҙары» барлыҡҡа килгән. Унда бер йыллыҡ сәскәләр үҫә. «Альп тауҙары» төрлө төҫтәге йәшмә менән биҙәлгән һәм төҫһөҙ лак менән буялған. Бина эргәһендә ағастар, шулай уҡ бер һәм күп йыллыҡ сәскәләр ултыртылған.
Йыл һайын Надеждино ауылындағы Аксаковтар ғаиләһе музейы алдында 30-ҙан ашыу сәскә үҫентеһе сәселә. Төп сәскәлектә сауыр (мәңге йәшел ылыҫлы ҡыуаҡ), күп йыллыҡ мимоза, нарцисс, пион үҫә. Бер йыллыҡ сәскәләр араһында петуния һәм бархатцы бар, улар сентябрь аҙағынаса сәскә ата. Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың музейы янында сәскәле сквер булдырылған. Бишбүләк тарих һәм этнография музейы ихатаһында ҡатнаш сәскәлектәр һәм ҡыуаҡлыҡтар бар. Иристар аллеяһы космонавт Андриян Николаев ултыртҡан ҡайынға алып бара.


text:
Республикала 15 февралдән праймеризда ҡатнашыуға ғариза бирергә мөмкин — Константин ТолкачевФото: Олег Яровиков
Республикала 15 февралдән праймеризда ҡатнашыуға ғариза бирергә мөмкин — Константин Толкачев
Республикала 15 февралдән праймеризда ҡатнашыуға ғариза бирергә мөмкин — Константин ТолкачевФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
15 февралдән «Берҙәм Рәсәй»ҙең алдан тауыш биреүендә ҡатнашыуға ғариза бирергә мөмкин. 10 апрель — документтар ҡабул итеүҙең һуңғы көнө, кандидаттарҙы теркәү 15 апрелдә тамамлана. Был хаҡта партияның төбәк бүлексәһе секретары, Башҡортостан дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев хәбәр итте. Өфөлә «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк сәйәси советы ултырышы бара.
Константин Толкачев Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының XV съезының беренсе этабында ҡабул ителгән ҡарарҙар тураһында һөйләне. Атап әйткәндә, алдан тауыш биреү 22 майҙа иртәнге сәғәт 8-ҙән киске 8-гә тиклем уҙасағы билдәләнде. Ошо сараны үткәреүҙең мөһим этаптары ҡаралды.
Константин Толкачев әйтеүенсә, төп шарттар — кандидаттарҙың үҙ-үҙен күрһәтеүе һәм дебаттарҙа ҡатнашыуы. Алдан тауыш биреүҙә теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Партияла ағза булып тороу-тормауы мотлаҡ түгел. Кандидаттар суд хөкөмөнә тарттырылмаҫҡа, шулай уҡ сит илдәрҙәге активтарға эйә булмаҫҡа тейеш. 1 апрелгә тиклем уларға килемдәр һәм сығымдар тураһында декларация тапшырырға кәрәк.
Алдан тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса бирелгән тауыштар һаны участкаға тауыш бирергә килеүселәр һанынан күберәк булыуы ихтимал. Был бер кешенең бер нисә ҡатнашыусы өсөн тауыш бирә алыуына бәйле.
Праймериз йомғаҡтары буйынса рейтинглы исемлек төҙөләсәк. Июндә съездың икенсе этабында Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙән кандидаттар тап уның буйынса билдәләнәсәк.


text:
«Урал моңо-2010»да еңеүселәр – иртәгәһе йондоҙҙарФото: Андрей Старостин
«Урал моңо-2010»да еңеүселәр – иртәгәһе йондоҙҙар
«Урал моңо-2010»да еңеүселәр – иртәгәһе йондоҙҙарФото: Андрей Старостин
Өфөлә төрки йәштәрҙең «Урал моңо-2010» XV халыҡ-ара музыкаль ижад конкурс-фестивале тамамланды. Уны йомғаҡлап 5 июндә Конгресс-холда наградлау тантанаһы һәм лауреаттарҙың гала-концерты үтте.
Йәш башҡарыусыларҙың «Урал моңо-2010» конкурс-фестивалендә Ҡырым Автономиялы Республикаһынан (Украина) – «Бельбек» ансамбле йырсылары иң яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәште. Тап ошо коллектив «Урал моңо-2010» Гран-прийын яуланы.
— Ҡырым йәштәре жюриға үҙҙәренең бик юғары профессиональ кимәлдә вокал алымдарының киң спектрына эйә булыуҙарын күрһәтте, — тине конкурс комиссияһы ағзаһы, Өфө сәнғәт училищеһы педагогы Светлана Слягузова.
Ул, коллективта ҡатнашыусыларҙың барыһының да тауыштары бик яҡшы булыуын, ҡатмарлы әҫәрҙәрҙе акапелла менән алты-биш тауышҡа башҡарыуҙарын билдәләне.
«Бельбек» ансамбле солисы Алие Хаджебатдинова «Урал моңо»нда тәүге тапҡыр ғына түгел. 2008 йылда ул конкурс-фестивалдә ҡатнашып, өсөнсө урын яулағайны.
Гала-концертта «Бельбек» ансамблендә ҡатнашыусылар башҡорт тамашасыһына бүләк тә әҙерләгәйне – башҡорт халыҡ йыры «Таң алдынан»ды башҡарҙы.
Юбилей конкурс-фестивалендә Юлиана Кривошапкина (Саха (Якутия) менән Бекзат Оспанов та (Ҡаҙағстан) лидерҙар рәтенә сыҡты. Уларға I дәрәжә лауреат дипломдары тапшырылды.
Тағы ике башҡарыусы үҙ-ара почетлы икенсе урынды бүлеште – улар Жадыра Арыстанова (Ҡаҙағстан) менән Айдемир Сингл (Тыва).
Өсөнсө урынға Наталья Албычакова (Хакасия) менән Гөлнур Ҡарабулатова (Башҡортостан) сыҡты. «Урал моңо-2010»нда беҙҙең республиканан алты ҡатнашыусылан Гөлнур Ҡарабулатова ғына иң юғары — өсөнсө урын яуланы.
«Урал моңо-2010» махсус приздарына «Новая Азия» төркөмө (Алтай), Нургөл Мусилимова (Ҡаҙағстан), «Карауанһарай» төркөмөнөң йәш составы, Айҙар Хәмзин һәм Юнир Һағынбаев (Башҡортостан) лайыҡ булды.
Төрки йәштәрҙең «Урал моңо-2010» XV халыҡ-ара музыкаль ижад конкурс-фестивале лауреаттарын наградлау тантанаһында юғары ҡунаҡтар – Рәсәй Мәҙәниәт министрлығы вәкиле Ольга Тищенко, Башҡортостан Республикаһының мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры урынбаҫары Камилә Дәүләтова ҡатнашты.
Ольга Тищенко Рәсәй мәҙәниәт министры Александр Авдеевтың фестивалдә ҡатнашыусыларға һәм уны ойоштороусыларға ҡотлауын уҡып ишеттерҙе. Унда, «Урал моңо-2010» ҙур ағартыу миссияһын – йәш таланттарға ярҙам һәм милли мәҙәниәттәрҙе популярлаштырыу – башҡарыусы мөһим һәм заманса проект булып тора, тиелә.
Үҙенән өҫтәп Ольга Алексеевна, «Урал моңо» конкурс-фестивале РФ Мәҙәниәт министрлығының «Рәсәй мәҙәниәте» программаһында айырым бер урын биләй, тине.
— Фестиваль Рәсәйҙең төрлө илдәре һәм төбәктәренән бик күп йәш башҡарыусыларҙы осраштыра һәм берләштерә, – тине Ольга Алексеевна. – Ә йәштәр — беҙҙең киләсәгебеҙ, һәм мин, был йәштәр үҙ белемен һәм тәжрибәһен киләһе быуындарға тапшырыр, тип бик ышанам!


text:
ӨМЭПБ-ла утҡа сыҙамлы яңы иретмә файҙалана
“Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе” асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә прогрессив технологиялар һәм инновацион материалдар ҡулланыу продукция сифатын яҡшыртырға ғына түгел, ярайһы ҙур суммаларҙы экономияларға ла мөмкинлек бирә. Бер йыл элек, мәҫәлән, ӨМЭПБ-ның бер нисә цехында ҡорамалдарҙың йылытыу элементтарында нихром урынына арзаныраҡ материал – еврофехраль файҙалана башланы.
«Әлегә был һүҙ ҡолаҡҡа ят һымаҡ яңғырай, әммә заводтың ҡойоу һәм термик бүлексәләрендә яңылыҡты баһалап өлгөрҙөләр», — тинеләр предприятиенан.
Белгестәр аңлатыуынса, бер нисә мөһим характеристикаһы буйынса еврофехраль нихромдан күпкә өҫтөн. Эшләгәндә яңы иретмәнең максималь температураһы 1350 градус тәшкил итһә, нихромда ул 1200-гә тиң. Йәнә составы буйынса утҡа сыҙамлы иретмә күпкә арзаныраҡ килеп сыға: унда, мәҫәлән, ҡиммәтле никель юҡ. Еврофехраль ҡулланыу арҡаһында берекмә алты миллион самаһы һумды һаҡлап алып ҡалған.


text:
2012 йылдың дүрт айында Башҡортостан халҡы 17 586 кешегә артты
2012 йылдың дүрт айында Башҡортостанда 17586 бала, шул иҫәптән 9117 малай һәм 8469 ҡыҙ тыуҙы, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Федерацияһы Социаль страховкалау фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһенән. 171 ғаиләлә — бер юлы ике сабый, 4 ғаиләлә — өс игеҙ бала тыуған.
Үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса, белгестәр тыуым күрһәткестәренең артыуын билдәләй. 2012 йыл башынан 2-се һәм 3-сө бала табырға теләгән ғаиләләр һаны тотороҡло арта килә.
«Бала табыу сертификаты» программаһы буйынса «Һаулыҡ» милли проектын тормошҡа ашырыуға 2012 йылда Рәсәй Федерацияһы Социаль страховкалау фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһе менән республиканың медицина ойошмаларына 239,5 миллион һум аҡса бүленгән.


text:
Милли матбуғат аҙналығы үткәрелә
Башҡортостанда 1 июндән 7-һенә тиклем милли матбуғат аҙналығы үткәреләсәк.
Был акцияны Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы менән берлектә БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ үҙ ведомствоһындағы киң мәғлүмәт саралары редакцияларын, район һәм ҡала хакимиәттәренең мәҙәниәт бүлектәрен, почта элемтәһе бүлексәләрен, милли-мәҙәни берләшмәләрҙе, ижади коллективтарҙы йәлеп итеп ойоштора.
Матбуғат идаралығының киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, Аҙналыҡ саралары мәҙәниәт һарайҙарында һәм йорттарында, ауыл клубтарында һәм китапханаларында үтәсәк.
Ойоштороусылар, акция милли баҫмаларҙы популярлаштырыуға булышлыҡ итәсәк һәм яңы яҙылыусыларҙы йәлеп итәсәк, тип ышана. Милли матбуғат аҙналығы Башҡортостан халыҡтары Ассамблеяһының II съезы алдынан үткәрелгән мөһим сараларҙың береһе буласаҡ.


text:
Өфө ҡала Советы 2009 йылға йомғаҡ яһайФото: Андрей Старостин
Өфө ҡала Советы 2009 йылға йомғаҡ яһай
Өфө ҡала Советы 2009 йылға йомғаҡ яһайФото: Андрей Старостин
Өфө ҡала Советының быйылғы тәүге ултырышында депутаттар 2009 йылдағы эш йомғаҡтарын һәм 2010 йылға пландарҙы тикшерергә йыйына.
Ултырышта Өфө ҡалаһы ҡала округы Советы ҡарамағында Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәсми сайтын булдырыу, граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм азатлыҡтарын һаҡлау буйынса Советтың эше, Өфө биләмәһендә һаулыҡ һаҡлау һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса программаларҙы тормошҡа ашырыу тикшереләсәк. Депутаттар ҡалала йәшел үҫентеләрҙең яҙмышын, урмандарҙы һаҡлау, яҡлау һәм үрсетеү ҡағиҙәләрен, урман фондына килтерелгән зыянды ҡаплау тәртибен айырым тикшерергә йыйына. Депутаттар шулай уҡ ҡала биләмәһендәге ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙең уңдырышлылығын күтәреү һәм һаҡлау буйынса сараларҙы финанслау тәртибен, балалар баҡсалары өсөн түләү күләмен, муниципаль милекте хосусилаштырыу программаһында үҙгәрештәрҙе лә ҡараясаҡ.
Совет ултырышы 29 февралдә сәғәт 10-да Өфө хакимиәтенең ҙур залында үткәрелә.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ банкы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдөФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ банкы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ банкы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдөФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ банкы төбәк биләмәһендә иҡтисади, инвестиция һәм социаль сәйәсәтте тормошҡа ашырыу өлкәһендә хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө. ВТБ банкының идара рәйесе урынбаҫары Михаил Осеевский һүҙҙәренсә, документта яҡтарҙың республика үҫешендә әүҙем ҡатнашырға тигән ниәттәре билдәләнгән. Килешеүгә Башҡортостан Хөкүмәте яғынан беренсе вице-премьер Рөстәм Мәрҙәнов ҡул ҡуйҙы.
«Осрашыуҙа беҙ ғәмәли темаларҙы тикшерҙек. Иң мөһимдәренең береһе — Башҡортостандың коммуналь инфраструктураһын үҫтереү һәм яңыртыу. Атап әйткәндә, биләмәләрҙә йылылыҡ менән тәьмин итеү системаһын яңыртыу кәрәклеге хаҡында һүҙ алып барҙыҡ. Бынан тыш, оҙайлы кредитлау схемаһы буйынса мәктәптәр һәм балалар баҡсалары төҙөлөшөнә яңыса ҡарауҙың мөмкинлектәрен тикшерҙек. Пилот проектын ғәмәлгә ашырырға һөйләштек: ВТБ банкы һайлап алынған мәктәп йәки балалар баҡсаларын финанслауҙа ҡатнашасаҡ», — тип билдәләне Михаил Осеевский.
Шулай уҡ ВТБ банкы республика биләмәһендә эшләгән компанияларҙың инвестиция проекттарына ярҙам итергә әҙер.
«Һис шикһеҙ, төп маҡсат — ВТБ банкынан ярҙам талап ителгән компанияларҙың инвестиция проекттарын табыу. Башҡортостан төбәктең дәүләт бурысын финанслау буйынса конкурстарҙа ҡатнашыуыбыҙға ҡыҙыҡһыныу белдерә. Беҙ ошо сараларҙа ла ҡатнашасаҡбыҙ», — тине ВТБ банкының идара рәйесе урынбаҫары.


text:
Фото:
Мәсәғүттә «Һабантуй-2014» байрамында Рөстәм Хәмитов ҡатнашты
Фото:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Дыуан районында сәсеү эштәрен тамамлауҙы байрам итеү сараларында ҡатнашты, байрамды асыуҙа сығыш яһаны, ат сабыштарында булды, милли спорт төрҙәре барған ярыштар майҙансыҡтарын ҡараны.
— Һабантуй ауыл хужалығы эштәрен тамамлауға ғына арналмаған, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Тәү сиратта, ул беҙҙе барыбыҙҙы ла берләштергән халыҡ байрамы. Башҡортостанда эштәр яҡшы бара, республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын үҫтерергә тырышабыҙ. Әлегә хәл ителмәгән мәсьәләләр байтаҡ, улар араһында юлдар, торлаҡ, социаль объекттар төҙөлөшөн финанслау, әммә дөйөм алғанда яҡшы эшләйбеҙ. Бөгөн яңы медицина үҙәгендә булдым. Үҙәк бик матур, ул заманса медицина аппараттары менән йыһазландырылған, унда иң яңы заманса медицина технологиялары ғәмәлгә ашырыласаҡ. Ауырыуҙарҙы реабилитациялауҙы бында үткәреү, махсус клиникалар асылһын, шифаханаларыбыҙ кешеләр мәнфәғәтенә эшләһен өсөн тырышасаҡбыҙ. Хаҡтарҙың юғары булғанын һәм тулы күләмдә ярҙам алыуға мөмкинлектәрҙең булмауын аңлап торам, әммә шуға ҡарамаҫтан, был эштәрҙе башҡарасаҡбыҙ.
Беҙҙең өсөн төп өҫтөнлөктәрҙең береһе – ауыл хужалығына ярҙам итеү. Ауылһыҙ ерҙә тормош булмаясаҡ. Техниканы яңыртыу, яңы ҡорамалдар һатып алыу, ауыл хужалығында яңы идара итеү моделдәрен алға этәреү өсөн ресурстар табырға тырышабыҙ. Былар барыһы ла ауыр, әммә беҙгә яңыға, эштәрҙең яңы варианттарына өйрәнергә кәрәк.
Шулай уҡ Мәсәғүттә һабан байрамында Рөстәм Хәмитов Дыуан районының иң яҡшы аграрийҙарына дәүләт наградаларын тапшырҙы. «Кировский» ауыл хужалығы етештереү кооперативы механизаторы Михаил Веденов «Атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды, ә Дыуан районының «Лемазы» ауыл хужалығы етештереү кооперативы баш агрономы Иван Трегубовҡа Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһын тапшырҙылар.


text:
Журналистар Камил Шаһвәлиев һәм Владимир Мазин Башҡортостандың юғары наградаларына лайыҡ булды
Беҙҙең коллегалар, республиканың билдәле журналистары — «Рәсәй мәғлүмәт телеграф агентлығы (ИТАР-ТАСС)» федераль дәүләт унитар предприятиеһының Башҡортостан Республикаһындағы үҙ хәбәрсеһе Камил Шаһвәлиев һәм «Сельская новь» журналының, «Сельская жизнь», «Российская кооперация», «Крестьянские ведомости» гәзиттәренең Башҡортостандағы үҙ хәбәрсеһе Владимир Мазин республиканың юғары дәүләт наградаларына лайыҡ булды.
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов Указдары менән Камил Шаһвәлиев Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән наградланды, ә Владимир Ивановичҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» тигән почетлы исем бирелде.
«Башинформ» агентлығы коллективы ысын күңелдән хеҙмәттәштәрен был юғары наградалар менән ҡотлай һәм артабанғы ижади уңыштар теләй.


text:
Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала Фото: Олег Яровиков
Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала
Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда ҡан тапшыра ала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Черниковка биҫтәһендә йәшәүселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда урынлашҡан мобиль пунктта ҡан тапшыра ала. 14 июлдән 31-нә тиклем иртәнге сәғәт 9-ҙан 1-гә ҡәҙәр Республика ҡан биреү станцияһының күсмә бригадаһы донорҙар ҡабул итә.
«Был тәү сиратта Өфөнөң төньяғында йәшәүселәрҙең уңайлығы өсөн эшләнде, — тип һөйләне Республика ҡан биреү станцияһының баш табибы Урал Солтанбаев. — Әгәр халыҡ күп булһа, мобиль пункт йәй буйы эшләйәсәк».
Баш табип һүҙҙәренсә, ҡан бирергә теләүселәрҙе терапевт тикшергәндән һуң, уларҙың ҡан төркөмөн билдәләйҙәр.
Мобиль пунктҡа бер ниндәй ҙә справка килтерергә кәрәкмәй, табиптар донорҙарҙы үҙҙәре тикшерә, тип билдәләне Урал Солтанбаев.
Бәлиғ булған кеше генә донор була ала. Үҙең менән даими йәки ваҡытлыса прописка булған паспорттың булыуы мөһим.
Буласаҡ донорҙар диета тоторға тейеш. Ҡан тапшырғанға тиклем ике көн алда майлы һәм әсе ризыҡ ашауҙан, спиртлы эсемлектәр, шул иҫәптән һыра эсеүҙән тыйылырға кәрәк. Кисен еңелсә генә туҡланыу, ә иртәнсәк иһә печенье, икмәк менән сәй эсеү ҙә етә.


text:
Фото:
Өфө VI Ҡышҡы Халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларға саҡырыу ҡағыҙҙары ебәрә
Фото:
VI Ҡышҡы Халыҡ-ара балалар уйындары дирекцияһы хеҙмәткәрҙәре ярыштарҙа ҡатнашасаҡ спортсыларға саҡырыу ҡағыҙҙары ебәрә башланы. Уйындар 2013 йылдың февралендә Өфөлә асыла. Баш ҡаланың Физкультура һәм спорт буйынса комитеты матбуғат секретары Рената Байғужина хәбәр итеүенсә, саҡырыу ҡағыҙҙарын донъяның 64 иленән 250 ҡала вәкилдәре аласаҡ. Теркәлеү 30 сентябргә тиклем дауам итә.
Уйындар дирекцияһы «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында урынлашҡан.
— Бында көн һайын төрлө йүнәлештәр буйынса эш пландары әҙерләнә. Улар иҫәбендә — ҡала ҡунаҡтарын һәм спортсыларҙы ҡаршылау, уларҙы урынлаштырыу, ашатыу, волонтерҙар хәрәкәтенең эшмәкәрлеген ойоштороу, Уйындарҙы мәғлүмәти йәһәттән тәьмин итеү, сувенир продукцияһын әҙерләү, — тип хәбәр итте Рената Байғужина.
Беренсе рәсми эш кәңәшмәһе үткәрелде лә инде, унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов һәм Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов ҡатнашты.
Дирекция етәксеһе, Өфөнөң Физкультура һәм спорт буйынса комитеты рәйесе Сергей Степанов ойошма структураһы һәм уның эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре хаҡында һөйләне.
Бөгөнгө көнгә 2013 йылғы Халыҡ-ара балалар уйындарының төп судьялар коллегияһы һәм һәр спорт төрө буйынса коллегиялар составы раҫланған. Уларҙың составына республика һәм ҡала спорт мәктәптәре етәкселәре ингән.


text:
Фото:
"Янғантау" шифаханаһы Дәүләт Думаһында үҙе менән таныштырҙы
Фото:
Мәскәүҙә, РФ Дәүләт Думаһы бинаһында, "Янғантау" санаторийын презентациялау үткәрелде. Башҡортостан бай, мәғлүмәтле экспозиция тәҡдим итте һәм аҙна буйына Дума депутаттарын һәм Рәсәй баш ҡалаһы ҡунаҡтарын Башҡортостан курортологияһының һуңғы ҡаҙаныштары менән таныштырҙы.
Депутаттар һәм киң йәмәғәтселек алдында рәсми сараны асып, Дәүләт Думаһы вице-спикеры Надежда Герасимова, "Янғантау" шифаханаһы миҫалында Башҡортостан Республикаһы санатор-курорт дауалау һәм ял өлкәһендә үҙенең реаль ҡаҙаныштарын күрһәтә, тип белдерҙе.
Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһының Тулы хоҡуҡлы вәкиле Салауат Ғүмәров үҙ сығышында, Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов үткәргән социаль сәйәсәт арҡаһында республика бөгөн бөтә донъяға танылған курорттар рәтендә, данлыҡлы көньяҡ шифаханаларын артта ҡалдырып, алдынғы урын биләне, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.


text:
«Матбуғат балы-2013» еңеүселәре онлайн-тауыш биреү юлы менән билдәләнә
«Матбуғат балы-2013» сиктәрендә «Йыл журналисы» махсус номинацияһында еңеүсене билдәләү өсөн «Бәйләнештә» социаль селтәрендә онлайн-тауыш биреү башланды.
Сараны ойоштороу комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, был номинацияла наградаға республиканың һәр киң мәғлүмәт сараһы редакцияһы үҙ теләге буйынса штаттағы хеҙмәткәрҙәр иҫәбенән берәр кандидат тәҡдим итә алды. Күрһәтелгән кандидат бер нисә критерийға тап килергә тейеш. Атап әйткәндә, коллегалары араһында абруй ҡаҙанған, юғары профессиональ һәм кешелек сифаттарына эйә булған, әүҙем тормош позицияһы алып барған, 2013 йылда үҙ мәҡәләһе менән тәғәйен проблемаларҙы хәл итеүгә булышлыҡ иткән хеҙмәткәр булырға тейеш.
Был процедурала төбәктең бөтә киң мәғлүмәт саралары тиерлек ҡатнашты. Шулай итеп, «Йыл журналисы» номинацияһында онлайн-тауыш биреүҙә ҡатнашыу өсөн 33 кандидат йыйылды.
Башҡа номинацияларҙа, улар араһында «Иҡтисад һәм финанстар», «Сәйәсәт һәм йәмғиәт», «Социаль өлкә һәм мәғариф», «Мәҙәниәт һәм сәнғәт», «Спорт һәм сәләмәт йәшәү рәүеше», «Һаулыҡ һәм экология», «Сәнәғәт һәм инвестициялар», «Бәләкәй ватан», «Йыл блогеры», еңеүселәр шулай уҡ онлайн-тауыш биреү юлы менән билдәләнәсәк. Конкурста ҡатнашыу өсөн уларҙың кандидатураларын ошо киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән туранан-тура эш иткән һәм аралашҡан профилле ведомстволар, ойошмалар һәм предприятиелар тәҡдим итте. «Матбуғат балы-2013» сиктәрендә награда алыуға бөтәһе 86 журналист тәҡдим ителде.
Почетлы исемгә дәғүә итеүселәрҙең береһе өсөн «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге «Матбуғат балы» («Бал прессы») төркөмөнә инеп тауыш бирергә мөмкин. Еңеүсе күпселек тауыш менән билдәләнәсәк.
Башҡортостандың иң яҡшы киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәрен бер нисә номинация буйынса наградлау тантанаһы 16 декабрҙә Өфөлә БР Ауыл хужалығы министрлығының Колонна залында үткәрелә. Сараны ойоштороусылар – БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, БР Журналистар союзы.


text:
Дары
Дары — юғары баҫымлы газдар барлыҡҡа килтереп кислородһыҙ янырға һәләтле күп компонентлы шартлатҡыс ҡушылма, снаряд, ракета һәм пуля атыу өсөн файҙаланылған шартлатҡыс матдә; кислородһыҙ тирәлектә, йылылыҡ һәм газ һымаҡ продукттар бүлеп сығарып, тотороҡло яныуға һәләтле, энергиялы ҡаты системалар. Дарының тышҡы оксидлаштырғыстарҙан башҡа ғына яныу һәләте улар составында бер юлы яғыулыҡ һәм оксидлаштырғыс (мәҫәлән нитроэфирҙар, кислородтан тыш, галоген атомдары ла кергән ҡушылмалар) булыу менән бәйләнгән. Тәбиғәте буйынса дарылар шартлатҡыс матдәләргә, дөрөҫөрәге, шартламайынса йәки детонацияланмайса тотороҡло яныуға һәләтле булған атҡыс шатлатҡыс матдәләр класына керә. Дары түбәндәге төрҙәргә бүленә: ракета, баллистика, артиллерия, миномёт өсөн; атыу ҡоралы, торпеда миналары, идара ителеүле бомбалар өсөн; магнитогидродинамик генераторҙар, оборона техникаһы өлгөләре өсөн плазмалылар; халыҡ хужалығының нефть сығарыуҙы интенсивлаштырыу, аусылыҡ, башҡа өлкәләре өсөн һ.б. дары үлсәмдәре һәм геометрик формалары төрлө (пластиналар, бөртөк һәм бер йәки бер нисә каналлы көпшә, бер йәки күп каналлы шашка һ.б.) булған элементтарҙан тороусы ҡоролмалар (зарядтар) рәүешендә ҡулланыла.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дарының беренсе вәкиле калий селитраһы, күмер һәм көкөрттөң 75:15:10 нисбәтендәге механик ҡушылмаһы — төтөнлө дары булып тора. Бындай составтағы ҡатышма күптән уҡ яндырыу һәм емереү сараһы итеп файҙаланылған, тигән фекер йәшәй. Шулай ҙа матди һәм яҙма иҫбатлауҙар табылмаған. Тәбиғәттә селитра йыш осрай, ә дары өсөн кәрәкле калий селитраһы бөтөнләй осрамай.
Ҡытайҙа дары эшләү рецепты 1044 йылда барлыҡҡа килә. Дарының иртәрәк эшләнеүе лә ихтимал, ҡайһы бер тарихсылар дарыны уйлап табыусы — II быуатта йәшәүсе Вэй Боян, тип иҫәпләй.
Дары өсөн кәрәкле калий селитраһын алыу ҡатмарлы технологик алымдар талап итә. Калий селитраһын етештереү XV —XVI быуатта химия үҫеш алғас ҡына мөмкин була. Сағыштырмаса өҫтө юғары булған углерод материалдарын алыу ҙа, тимер металлургияһы үҫеш алғас мөмкин булған. Пиротехник үҙенсәлеге булған органика һәм тәбиғи селитра ҡатнашмаһын дары урынына ҡулланыу мөмкин һанала.
Утлы атыу ҡоралында беренсе тапҡыр төтөнлө дары ҡулланыла, ул 2 быуатта Ҡытайҙа уйлап табылған, тип фаразлана. Европала, шул иҫәптән Рәсәйҙә, дарыны 14 быуатта ҡуллана башлайҙар һәм ул 500 йыл дауамында хәрби өлкәлә һәм халыҡ хужалығында файҙаланыла торған берҙән-бер шартлатҡыс матдә була.
Дарыны беренсе уйлап табыусы монах Бертольд Шварц булған, тип иҫәпләнә. Төтөнлө дарының атыу үҙенсәлеге һуңыраҡ билдәле була һәм ут атыу ҡоралы үҫешенә сәбәпсе була. Европала һәм Рәсәйҙә XIII быуаттан уҡ билдәле һәм XIX быуат ураһына тиклем берҙән бер шартлатҡыс матдә булып ҡала.
Пироксилинлы дарыны беренсе тапҡыр Францияла 1884 йылда П. Вьель уйлап таба, баллистик дарыны 1888 йылда Швецияла А. Нобель тәҡдим итә, төтөнһөҙ дары 1889 йылда Рәсәйҙә З.В. Калачёв тарафынан уйлап табыла.
Нитроцеллюлоза дарыһы һәм башҡа көслө шартлатҡыстар уйлап табылғас, төтөнлө дары әһәмиәтен юғалта. 1884 йылда П. Вьел Францияла пироксилин дарыһын уйлап таба, Швецияла Альфред Нобель 1888 йылда баллистик дарыны аса. Кордит дарыһы XIX быуат аҙағында Бөйөк Британияла эшләнә.
Ракета снарядтары өсөн баллистик дары ҡоролмалары беренсе тапҡыр 1930 йылдарҙа СССР-ҙа эшләнә һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡулланыла («Катюша» гвардия миномёттары). Реактив двигателдәр өсөн яңы составтағы ҡатнашмалы дары һәм уларҙан ҡоролмалар 1940 йылдарҙың икенсе яртыһында башта АҠШ-та, унан һуң башҡа илдәрҙә лә эшләнә башлай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында реактив снарядтарҙа уңышлы ҡулланылған баллистик дары XX быуаттың 30-сы йылдарында СССР-ҙа эшләнә.
Дарыны артабанғы камиллаштырыу уның техник характеристикаһын яҡшыртыу, махсус яңы рецептуралар эшләү йүнәлешендә алып барыла.
Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)
- Советская военная энциклопедия, М., 1978. (урыҫ.)
- Дары барлыҡҡа килеү тарихы (урыҫ.)


text:
Фото:
Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов Кушнаренко районы халҡы менән осрашты
Фото:
Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов урындағы китапханала Кушнаренко районы халҡы менән осрашты. Алда үтәсәк Дәүләт Думаһына һайлауҙар әңгәмәнең төп темаһы булып торҙо.
Иршат Фәхретдинов республикала «Берҙәм Рәсәй» партияһынан тәҡдим ителгән кандидаттар һәм илдә халыҡты социаль яҡлау буйынса күрелгән саралар тураһында һөйләне.
— Кеше – дәүләттең төп байлығы, — тине ул. – Шуға күрә ил һәм республика сәйәсәте халыҡҡа йүнәлтелгән – Башҡортостан бюджетының 70 проценты социаль өлкәгә йүнәлтелә.
Иршат Фәхретдинов 2012 йыл хәрби хеҙмәткәрҙәр һәм хәрби хәрәкәт ветерандары өсөн ыңғай үҙгәрештәр алып килергә тейеш – хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы – ике-өс тапҡырға, пенсияһы бер ярым тапҡырға артасаҡ.
Осрашыу барышында Иршат Фәхретдинов Дәүләт Думаһының Ветерандар эштәре буйынса комитетынан Кушнаренко районының ветеран-афғансыларына миҙалдар һәм рәхмәт хаттары тапшырҙы. Ә райондың ветерандар хәрәкәте йәмәғәт ойошмаһына һәләк булған Ватанды һаҡлаусыларҙың ғаиләләре өсөн иҫтәлекле билдәләр бирҙе.


text:
Силәбеләрҙе башҡорт халыҡ бейеүҙәренә өйрәтәсәктәр
Силәбелә башҡорт халыҡ бейеүҙәренә өйрәнергә була. Оҫталыҡ-кластарын Силәбе өлкәһе Башҡорт йәштәре союзы ойоштора.
Курстар Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисы, БР атҡаҙанған артисы Роберт Хәмиҙуллин етәкселегендә үтәсәк. Ул Силәбе йәштәрен бер нисә классик башҡорт бейеүенә өйрәтәсәк.
Курстар Силәбе өлкәһе Башҡорт йәштәре союзының «Башҡорт йолаларын һәм мәҙәниәтен һаҡлау һәм пропагандалау» проекты сиктәрендә ойошторола. Уҡытыу аҙағында халыҡ бейеүҙәр ансамблен булдырыу һәм даими нигеҙҙә дәрестәр ойоштороу тора.
Оҫталыҡ-кластары 24 марттан 30-на тиклем уҙғарыласаҡ.


text:
Балалар йорто һәм интернаттарҙа тәрбиәләнгән сығарылыш уҡыусыларын торлаҡ менән тәъмин итеү маҡсатында быйыл республика бюджетынан 22 миллион һум аҡса бүленгән.
Фатир асҡыстары 59 кешегә тапшырыласаҡ. Республика законы буйынса, бер үҙе йәшәгән етем 33 квадрат метр торлаҡ майҙанына, ике кешелек ғаилә 42 квадрат метрға дәғүә итә. Ғаиләнең һәр өҫтәмә ағзаһына 18 квадрат метр тейеш. “Етемдәргә торлаҡ” акцияһы Өфөлә 2006 йылдан башлап үткәрелә. Тантананың үҙ йолалары ла бар - яңы фатир хужаларына асҡыс, ордер, башҡа документтар менән бергә, ҡала символын сағылдырған бәхет юраусы һуҫар, сәк-сәк тапшырыла. Фатирҙар мебель, башҡа кәрәк-яраҡ менән дә йыһазландырыла. Ә Өфө нефть-техник университетында тағы ла бер йола барлыҡҡа килде - уҡыу йортон тамамлаған социаль етемдәр һаҡлыҡ кенәгәһе менән дә бүләкләнә.


text:
Стәрлетамаҡта полицияның стационар постары булдырылды
Халыҡ күп йөрөгән урындарҙа Стәрлетамаҡта полицияның стационар постары ҡуйылды. Былтыр йыл аҙағында ошондай алты пост булдырылһа, тағы шул сама пост ошо көндәрҙә эшләй башлаясаҡ.
Стационар пост полиция хеҙмәткәрҙәренә, бүлексәгә барып тормайынса, тәртип боҙолған урындан алыҫ түгел ерҙә протоколдар төҙөргә, шулай уҡ үҙен агрессив тотҡан хоҡуҡ боҙоусыларҙы ваҡытлыса бикләргә мөмкинлек бирә.
Стәрлетамаҡ хакимиәтенең киң мәғлүмәт саралары менән бәйләнештәр буйынса бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, стационар постар телефон һәм радиоэлемтә менән йыһазландырыласаҡ. Ошоноң арҡаһында ҙурлығы буйынса республиканың икенсе ҡалаһы булған Стәрлетамаҡ урамдарында йәмәғәт хәүефһеҙлегенең кимәле күтәреләсәк.


text:
Башҡортостанда биосфера резерватын ойоштороуға әҙерлек бара
Башҡортостанда ЮНЕСКО ҡанаты аҫтында «Башҡортостан Уралы» комплекслы биосфера резерватын булдырыу республиканың уникаль тәбиғәт комплексын һаҡлап ҡалырға мөмкинлек бирәсәк, тип иҫәпләй Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Илдус Яхин.
Бындай резерватты ойоштороуға тейешле әҙерлек алып барыла ла инде. Эш төркөмөнә Башҡортостандың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты, төбәктең мәҙәниәт министрлығы, фән, шулай уҡ федераль һәм республика әһәмиәтендәге биш махсус һаҡланыусы тәбиғәт территорияһы вәкилдәре ингән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, республикала биосфера резерватын булдырыу мәсьәләһе «Кеше һәм биосфера» ЮНЕСКО программаһының Рәсәй комитеты рәйесе урынбаҫары Валерий Неронов менән берлектә ағымдағы йылдың апрелендә тикшерелде. Биосфера резерваты составына «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Башҡортостан» милли паркы, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркы, «Алтын Солоҡ» тәбиғи зоологик заказнигы һәм «Ыҡ» зоологик заказнигы индереләсәк.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән билдәләүҙәренсә, «Башҡортостан Уралы»н булдырыу хужалыҡ эшмәкәрлегенә бер ниндәй ҙә өҫтәмә сикләүҙәр алып килмәйәсәк.


text:
Сирень
Сирень (урыҫ. Сирень обыкновенная, лат. Syringa vulgaris) — зәйтүн ағасы ғаиләһенән ҡыуаҡ. Бейеклеге 2-7 м. Май-июнь айҙарында ҡыҙғылт-миләүшә (һирәк аҡ) төҫтәге сәскә ата, июлдә орлоғо өлгөрә. Декоратив маҡсатта баҡсаларҙа, парктарҙа, өйэргәһендә үҫтерелә.
Йөкмәткеһе
Таралыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сирендең тыуған иле — Балҡан ярымутрауы.
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сирень — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғүмәров В. З. Тыуған яҡтың шифалы үҫәмлектәре. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1996. − 160 б. ISBN 5-295-01499-1


text:
Дүрт көн эсендә Башҡортостан халҡы 127 мең һумлыҡ ҡорал тапшырған
Республикала «Ҡорал тапшыр ҙа аҡса ал» операцияһы бара. Полиция хеҙмәткәрҙәре граждандарға теркәлмәгән һунар мылтыҡтарын, пистолеттар һәм боеприпастарҙы үҙ теләге менән тапшырырға тәҡдим итә. Шул уҡ мәлдә граждандар законһыҙ ҡорал һаҡлаған өсөн енәйәт яуаплылығынан ҡотолоп ҡына ҡалмай, аҡсалата бүләк тә ала.
Лицензия-рөхсәт биреү хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, дүрт көн эсендә эске эштәр органдарына 40-тан ашыу кеше мөрәжәғәт иткән, улар 30 берәмек ҡорал, төрлө калибрҙағы меңгә яҡын патрон һәм бер шартлатыу ҡулайламаһы тапшырған. Дөйөм алғанда уларға 127 мең һумдан ашыу аҡса түләнгән.
Операция 10 июнгә тиклем дауам итә, үҙ теләгең буйынса ҡорал тапшырыу тураһындағы ғариза менән урындағы теләһә ҡайһы полиция бүлексәһенә мөрәжәғәт итергә мөмкин, тип билдәләнеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Өфөлә беренсе Хәкимов уҡыуҙары үттеФото: Олег Яровиков
Өфөлә беренсе Хәкимов уҡыуҙары үтте
Өфөлә беренсе Хәкимов уҡыуҙары үттеФото: Олег Яровиков
29 ноябрҙә Өфөнөң Конгресс-холында күренекле совет дипломаты Кәрим Хәкимовҡа арналған «Рәсәй һәм Ғәрәп донъяһы: тарих һәм бөгөнгөһө» исемле беренсе Хәкимов уҡыуҙары үтте. Ғилми форумды ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы, БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Р.Ғ.Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты сығыш яһаны.
Беренсе Хәкимов уҡыуҙарында ғилми берләшмә вәкилдәре, Рәсәйҙең 11 төбәгенән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән аспиранттар һәм студенттар ҡатнашты. Ғилми форумда Рәсәй-Ғәрәп донъяһы мөнәсәбәттәренең тарихи тәжрибәһе һәм бөгөнгө торошо, тарихтың төрлө осорҙарында дәүләттәрҙең тышҡы сәйәси курсы үҙенсәлектәре һәм башҡа мәсьәләләр тикшерелде.
Форумдың пленар ултырышы режиссер Радик Ҡоҙаяровтың Кәрим Хәкимов тураһындағы документаль фильмы күрһәтеүҙән башланды. Ултырышта Мәскәү, Санкт-Петербург, Өфө ҡалаларының алдынғы шәрҡиәтселәре, ғәрәп теле һәм мәҙәниәте белгестәре, Рәсәйҙең алдынғы юғары уҡыу йорттарынан һәм ғилми учреждениеларынан вәкилдәр сығыш яһаны. Көндөң икенсе яртыһында өс түңәрәк өҫтәл, шулай уҡ йәштәр форумы үткәрелде. Форумда Рәсәй төбәктәренең юғары уҡыу йорттарынан йәш ғилми хеҙмәткәрҙәр һәм студенттар ҡатнашты.


text:
Туғыҙ айҙа Башҡортостанда 46213 сабый тыуған
Башҡортостанстат статистиктары халыҡтың туғыҙ айҙағы тәбиғи үҫешен анализлаған. Был арала Башҡортостанда 46213 кеше тыуған, уҙған йыл менән сағыштырғанда был 2,4 процентҡа кәмерәк. Республиканың биш ҡалаһында һәм 12 муниципаль районында тыуым артыуы теркәлгән.
Күңелһеҙ статистикаға ярашлы, йыл башынан алып 45491 кеше вафат булған. Уҙған йылға ҡарата вафат булғандар иҫәбе 35 кешегә артҡан. Төбәк халҡы башлыса ҡан әйләнеше системаһы ауырыуҙарынан үлә. Яман шеш ауырыуҙары – икенсе урында. Ҡартлыҡтан 4975 кеше үлгән. Фажиғәле осраҡтар һәм транспорт авариялары 4935 кешенең ғүмерен өҙгән.
Дөйөм алғанда республикала тыуғандар һаны вафат булғандарҙан 1,6 процентҡа күберәк. Халыҡтың тәбиғи артыуы 722 кешене тәшкил иткән.


text:
Фото:
Вәкил Шөғәйеповҡа РФ Хөкүмәтенең «Рәсәй рухы» премияһы тапшырылды
Фото:
Республикала башҡорт милли музыка ҡоралдарын эшләүсе күренекле оҫта Вәкил Шөғәйеповҡа Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең «Рәсәй рухы» премияһы тапшырылды. Уны Бөтә Рәсәйҙә таныуҙарын раҫлаусы лайыҡлы һәм почетлы награданы Вәкил Шакир улы ошо көндәрҙә алды. Был хаҡта РФ Министрлығының рәсми сайтында хәбәр ителә.
Быйыл премияға Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән 15 мәҙәниәт эшмәкәре лайыҡ булды. Вәкил Шөғәйепов был награданы халыҡ ижадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн «Халыҡ музыкаһы» номинацияһында алды.
Тантана Мәскәүҙә, В. Чайковский исемендәге концерт залында үтте. Бүләкләүҙә Рәсәй Федерацияһының мәҙәниәт министры Владимир Мединский ҡатнашты. Үҙенең телмәрендә ул, премия «Рәсәй рухы» тип тиккә генә аталмаған, тине.
— Нәҡ халыҡ ижадында һәр халыҡтың ысын йолалары, рухи өлөшө сағыла. Был тап Рәсәй рухы ла. Ә мәҙәниәт – ул быуаттарҙан-быуаттарға халыҡ рухын йөрөтөүсе күсәр, — тине министр.
Вәкил Шакир улы – башҡорт милли музыка ҡоралдары эшләү һәм реставрациялау оҫтаһы. Ул беренсе булып йышылған ағас шпондан ҡурай эшләү ысулын уйлап тапҡан. Думбыраның һаҡланып ҡалған өлгөләрен эҙләү һәм уны яңыртыу менән шөғөлләнә. 1985 йылдың майында Вәкил Шөғәйепов эшләгән думбыра өлгөләре (сопрано, альт, бас) киң производствоға индерелә. 1995 йылда оҫта тамашасыға үҙенең реконструцияланған ҡыл-ҡубыҙын тәҡдим итә. Халыҡ уйын ҡоралдарын реконструкциялау буйынса үҙ проекттары өсөн 1988 йылда БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре исеменә лайыҡ була.
Халыҡ ижадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн премия 2002 йылда РФ Мәҙәниәт министрлығы тарафынан булдырыла, ә 2007 йылдан алып Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте премияһына әүерелә. Уның менән милли сәнғәт традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү өлкәһендә оҙаҡ йылдар уңышлы эшләгәне һәм күренекле ижади ҡаҙаныштары өсөн мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен билдәләйҙәр.
Награда биш номинация буйынса тапшырыла: «халыҡ йыры», «халыҡ музыкаһы», «халыҡ бейеүе», «традицион халыҡ мәҙәниәте» һәм «халыҡ оҫтаһы». Конкурста халыҡ ижады коллективтары, яңғыҙ башҡарыусылар һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәт оҫталары ҡатнаша.


text:
Мортаза Рәхимов субъекттар башлыҡтары Советы ултырышында ҡатнашасаҡ
Бөгөн Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы ҡарамағындағы РФ субъекттары башлыҡтары Советының XV ултырышында ҡатнашасаҡ. Сит ил эштәре министрлығы башлығы Сергей Лавров рәйеслегендә үтәсәк ултырышта Рәсәй Федерацияһы субъекттарының БМО системаһының халыҡ-ара ойошмалары менән хеҙмәттәшлек мәсьәләләре тикшереләсәк, Рәсәй вуздарына сит ил граждандарын һәм сит илдәрҙә йәшәүсе ватандаштарыбыҙҙы ҡабул итеүҙе ойоштороу буйынса мәсьәләләр ҡараласаҡ. Шулай уҡ ултырышта “Рәсәйҙең Көнсығышы һәм Азия-Тымыҡ океан төбәгендә интеграция” кәңәшмәһе (2009 йылдың июле) тәҡдимдәрен тормошҡа ашырыу тураһында мәғлүмәт тыңланасаҡ.
Сарала Рәсәй төбәктәре башлыҡтары, Рәсәй Федерацияһы Президенты Хакимиәте, федераль башҡарма власть органдары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
РФ субъекттары башлыҡтары Советы ултырышында Башҡортостандың халыҡ-ара ойошмалар менән хеҙмәттәшлеге тураһында мәғлүмәт менән Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов сығыш яһаясаҡ.
— ЮНИДО менән хеҙмәттәшлек. Башҡортостан Республикаһының ЮНИДО менән хеҙмәттәшлеге ЮНИДО-ның, 1999 йылда ҡабул ителгән ЮНИДО менән Башҡортостан Республикаһы араһында хеҙмәттәшлек тураһында Килешеүгә ярашлы, Башҡортостан Республикаһы буйынса Интеграцияланған программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә алып барыла. Программа сәнәғәткә ярҙам итеү системаһын булдырыуға, инвестицияларға булышлыҡ итеүгә, сәнәғәттең тирә-яҡ мөхиткә зарарлы йоғонтоһона һәм ҡалдыҡтарҙы эшкәртеүгә контроллек итеүгә йүнәлтелгән. ЮНИДО эксперттарын йәлеп итеп, республикала бер нисә ҙур проект бойомға ашырылған. Уларҙың иң мөһимдәре –Благовещен ҡалаһында "Полиэф" полиэфир комплексын төҙөү һәм гидроэлектростанцияһы менән Йомағужа һыу һаҡлағысын файҙаланыуға тапшырыу.
— ЮНЕСКО менән хеҙмәттәшлек. 10 йылдан ашыу элек республикала Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты ойошторолғайны. Шул ваҡыттан алып мәғариф һәм фән, мәҙәниәт, милли һәм мәғлүмәт сәйәсәте өлкәһендә байтаҡ ижтимағи мөһим проекттар тормошҡа ашырылды. Уларҙың төп маҡсаты: республиканың күп милләтле халҡының мәҙәни, интеллектуаль һәм белем кимәле үҫешенә булышлыҡ итеү; Рәсәй төбәктәре, сит илдәр һәм ЮНЕСКО партнерҙары менән хеҙмәттәшлек.
2009 йылда Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте бойороғо менән Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов ЮНЕСКО эштәре буйынса комиссия составына инде.
— БМО-ның Үҫеш программаһында Башҡортостандың ҡатнашыуы. Республиканың БМО Үҫеш программаһының Рәсәй Федерацияһындағы вәкиллеге менән хеҙмәттәшлеге 2000 йылда уҡ башланды.
Программала ҡатнашыу сиктәрендә, 2008 йылда Башҡортостан Республикаһында кешелек потенциалын үҫтереү тураһында Рәсәйҙә беренсе төбәк доклады баҫып сығарыла. Докладта республиканың социаль портреты сағыла, ул Башҡортостан социаль яҡланғанлыҡ кимәле юғары булған төбәктәрҙең береһе булыуын раҫлай.


text:
Фото:
Һуғыш ветерандарының торлаҡ мәсьәләһе хөкүмәт контролендә
Фото:
Бөгөн Башҡортостан Хөкүмәтендә муниципалитеттар башлыҡтары урынбаҫарҙары ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрелә. Унда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын һәм хәрби хеҙмәттән сығарылған граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе тикшереләсәк.
Әйткәндәй, Рәсәй Хөкүмәте Төбәктәр үҫеше министрлығына һуғыш ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү өсөн РФ субъекттары бюджеттарына субвенциялар биреүгә 67,62 миллиард һум күләмендә өҫтәмә аҡса бүлде. Хөкүмәттең 2010 йылдың 20 авгусындағы 1399-се тейешле бойороғона Премьер-министр Владимир Путин ҡул ҡуйҙы. 2010 йылдың мартында Төбәктәр үҫеше министрлығына был маҡсаттарға 34,53 миллиард һум аҡса бүленгәйне инде.


text:
Сәләмәтләндереү учреждениелары 1 июндән эшләй башлаясаҡ
Башҡортостан Республикаһында йәйге сәләмәтләндереү
учреждениелары 1 июндән эшләй башлаясаҡ. БР Һаулыҡ һаҡлау
министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был
ваҡытҡа 3511 учреждение асырға планлаштырыла. Былтыр
уларҙың һаны 3363 тәшкил иткәйне. Беренсе сиратта, йәйге
сәләмәтләндереү учреждениелары һанын арттырыуға палатка
һәм профилле лагерҙар ойоштороу кеүек ялдың аҙ сығымлы
формаларын индереү иҫәбенә өлгәшелде.
"2009 йылғы йәйге сәләмәтләндереү кампанияһына әҙерлек
тураһында" темаһына бөтә Рәсәй селектор кәңәшмәһе
барышында РФ Баш дәүләт санитар врачы, Ҡулланыусыларҙың
хоҡуҡтарын яҡлау өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт
етәксеһе Геннадий Онищенко был учреждениеларҙа туҡланыуҙы
ойоштороуға һәм кадрҙар менән комплектлауға иғтибар
биреүҙәрен үтенде.


text:
Республикала 70-ләгән күп балалы әсә «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде
ӨФӨ, 2014 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Бөгөн, 13 ноябрҙә, Башҡортостан Хөкүмәтендә иҫәп буйынса 115-се күп балалы әсәләрҙе бүләкләү тантанаһы уҙҙы. «Әсәлек даны» миҙалын был көндө республиканың 70-ләгән күп балалы әсәһе алды. Бөгөнгө көнгә маҡтаулы наградаға 6,6 меңдән ашыу ҡатын лайыҡ булған.
Лайыҡлы үҫеп килгән быуынды тәрбиәләүгә үҙ тормошоноң ҙур өлөшөн арнаған ҡатындарға йылы һәм изге теләктәр аҙ әйтелмәне.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов республика Президенты Рөстәм Хәмитовтың исменән әсәләрҙе ҡотланы.
— «Бәхет әсәләр аъяғы аҫтында», ти халҡыбыҙ. Һәм был һүҙҙәрҙә әсәләргә ҡарата мөнәсәбәт һәм беҙҙең өсөн ғәҙәти булған ғаилә ҡиммәтәренең юғары әһәмиәте сағыла, — тине Салауат Сәғитов һәм быйыл республикала ата-әсәлек дәрәжәһен билдәләүсе тағы ла бер награданың — Башҡортостан Президенты ҡушыуы буйынса әҙерләнгән «Ата-әсәләр ҡаһарманлығы» миҙалының барлыҡҡа килеүен билдәләне.
Бөгөн балалы ғаиләләргә республикала 30-лаған төр социаль ярҙам күрһәтелә. Был маҡсаттарға федераль һәм республика бюджеттарынан йыл һайын һигеҙ миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә.


text:
28 ноябрҙән Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы «ҡыҙыу линия» ойошторасаҡ
Һайлаусыларға мәғлүмәт биреү һәм һайлау процесына контроллек итеү маҡсатында алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау осоронда Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы һайлаусылар менән «ҡыҙыу линия» ойоштора.
«Ҡыҙыу линия» 28 ноябрҙән 3 декабргә тиклем 9 сәғәттән 18-гә тиклем эшләйәсәк. 4 декабрҙә — 8 800 347 54 54 телефоны буйынса 8 сәғәттән 20-гә тиклем эшләйәсәк.
Һорауҙарға Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһының хәл иткес тауыш хоҡуғына эйә ағзалары һәм БР Үҙәк һайлау комиссияһы аппараты хеҙмәткәрҙәре яуап бирәсәк.


text:
Фото:
Башҡортостанда тәүге тапҡыр металл буйынса рәссамдарҙың форумы уҙҙы
Фото:
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда тәүге тапҡыр «Металл симфонияһы» металл буйынса рәссамдарҙың Республика форумы уҙҙы. Ижади проект Бишбүләк районы үҙәгендә үтте.
Форумдың төп маҡсаты – тимерселек сәнғәтен күрһәтеү, халыҡ һөнәрҙәренә ҡыҙыҡһыныу уятыу. Форумға республиканың төрлө мөйөштәренән тимерселәр йыйылды, шул иҫәптән Рәсәй Тимерселәр союзы ағзаһы, РФ Рәссамдар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Илшат Ғиләзев тә. Өфө ҡалаһының «Һөнәр» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән Владимир Кожевников форум еңеүсеһе тип танылды.
Был көндө тимерселәр уртаҡ сүкеп яһалған эште – бәхет ағасын – тамамланылар һәм уны районға бүләк иттеләр. Бөтә теләүселәр ҙә форумда ҡатнаша алды. Сүкелгән ҡапҡалар һәм ҡоймалар, ултырғыстар һәм өҫтәлдәр, шәмдәлдәр һәм фонарҙар, металда һүрәтләнгән ысын һәм мифологик йән эйәләре интерактив күргәҙмәгә килеүселәрҙе ут йылыһы менән йылытты.
Түңәрәк өҫтәл сиктәрендә ҡатнашыусылар фестивалде традицион сараға әүерелдерергә, шулай уҡ уның географияһын киңәйтергә тәҡдим итте. Тимерселек сәнғәте фестивалдәре Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә даими уҙғарылып килә. Башҡортостанда быға оҡшаш сара тәү тапҡыр уҙҙы. Форумдың ойоштороусыһы – Республика халыҡ ижады үҙәгенең «Урал» галереяһы булышлығында Бишбүләк районы хакимиәтенең Мәҙәниәт буйынса комитеты. Проект республиканың мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә Башҡортостан Президенты гранты сараларына ғәмәлгә ашырылған.


text:
Рус телен үҫтереүгә Рәсәйҙә аҡса аҙыраҡ талап ителгән
"Рус теле (2006 — 2010 йылдар)" федераль маҡсатлы программаһын финанслау күләме ҡыҫҡартылған. Был Программаны раҫлаған РФ Хөкүмәтенең 2005 йылдың 29 декабрендәге 833-сө ҡарарына үҙгәрештәр индерелгән.
Атап әйткәндә, Программаны финанслауҙың кәрәкле күләме 1 миллиард 402 миллион 359 мең һум тип билдәләнгән. Тәүҙә был сумма 106 миллион һумға күберәк ине. "Рус теле (2006 — 2010 йылдар)" федераль маҡсатлы программаһының финанслау сығанаҡтары бер нисәү, шул иҫәптән: федераль бюджет средстволары иҫәбенән – 1 миллиард 210 миллион һум, РФ субъекттары бюджеты средстволарынан – 155 ярым миллион һум, бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан –37 миллион һумдан аҙ ғына кәмерәк. Тейешле үҙгәрештәр Программаның бүлектәренә һәм ҡушымталарына ла индерелгән.


text:
Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһында – яңы етәксе
Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп бығаса әлеге уҡыу йортоноң фән һәм инновацион үҫеш буйынса беренсе проректоры вазифаһын башҡарған Наталья Солодилова тәғәйенләнде. Бындай ҡарар Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры Александр Дегтярев Федераль Йыйылыштың Дәүләт Думаһына депутат итеп һайланыу сәбәпле ҡабул ителде. Александр Дегтярев мәғариф буйынса комитетты етәкләне.
Наталья Солодилова Мәскәү технология институтын тамамлаған, иҡтисади фәндәр докторы ғилми дәрәжәһенә эйә.


text:
Өфө башлығы туҡталҡаларҙы сүп-сар үләндәренән таҙартыуҙы талап итте
Ҡала башлығы Павел Качкаев ҡала биләмәһендәге автомобилдәр туҡталҡаларын ҡарағура үләндәрҙән таҙартыуҙы талап итте. Уларҙың әлеге торошо бер ҙә шәптән түгел.
Павел Качкаев әйтеүенсә, көн элгәре ул ҡала урамдарынан йөрөп сыҡҡан һәм үлән баҫмаған бер генә туҡталҡаны ла таба алмаған.
— Бынан кешеләр аҙ аҡса эшләмәй бит, — тип билдәләне ҡала башлығы. — Машина ҡуйыу өсөн тәүлегенә кәмендә 100 һум түләргә тура килә.
Павел Качкаев район башлыҡтарын туҡталҡалар торошона иғтибар итергә саҡырҙы һәм тормош кимәле түбәнерәк булһа ла, ҡалалағы бар объекттары ла тәртиптә һәм таҙалыҡта тотолған Белоруссияны өлгө итеп килтерҙе.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөләге шәхси бала баҡсаһында булды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов кесе йома, 10 ғинуарҙа, Өфөнөң Достоевский урамындағы шәхси бала баҡсаһында булды. Был визит шәхси мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһының эшмәкәрлеге менән танышыу һәм уның проблемаларын хәл итеүҙә ярҙам күрһәтеү маҡсатында ойошторолдо. Бала баҡсаһы хужаһы Эвелина Северина был мәсьәләләр хаҡында Президент Хакимиәтенә яҙған. Уның һүҙҙәренсә, учреждение 2009 шәхси предприятие булараҡ асылған. «Беренсе ҡатта урынлашҡан 56 квадрат метрлыҡ фатирҙың майҙанын 74 квадрат метрға тиклем ҙурайтып, унан бала баҡсаһы эшләнек. Шулай итеп, әлеге ваҡытта учреждениела ике уйын бүлмәһе, берәр йоҡо, аш-һыу һәм ванна бүлмәһе бар. Аш әҙерләргә әсәйем ярҙам итә, продукттар һатып алыу, ремонт эштәрен башҡарыу һәм барлыҡ техника тормош иптәшем өҫтөндә. Сабыйҙар менән шөғөлләнергә бала ҡараусы ярҙам итә. Төркөмдә 1,5-4,5 йәштәрҙәге 20 бала тәрбиәләнә», — тип һөйләне Эвелина.
Осрашыуҙа ҡатнашҡан Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов Президентҡа хәбәр итеүенсә, ҡалала бындай 54 бала баҡсаһы бар.
Президент билдәләүенсә, шәхси бала баҡсалары системаһын үҫтереү мөһим.
— Бөгөнгө көндә республикала 3-6 йәштәрҙәге 195 мең бала иҫәпләнә, Өфөлә ете йәшкә тиклемге балалар һаны 80 меңгә етә. Фаразлауҙар буйынса, 2016 йылға мәктәпкәсә йәштәге балалар һаны 225 мең тәшкил итәсәк. Үткән йылда 58 мең сабый тыуған, һуңғы 20 йыл эсендә был иң яҡшы күрһәткес, 1991 йыл кимәле. Белгестәр 2020 йылға тиклем демографик үҫеш вәғәҙәләй. Барлыҡ был сабыйҙарға бала баҡсалары кәрәк буласаҡ һәм дәүләт учреждениелары төҙөп кенә мәсьәләне хәл итеп булмаясаҡ. 2012 йылда республика 5 миллиард һум аҡса тотондо, һөҙөмтәлә 10 меңгә яҡын яңы урын барлыҡҡа килде. Дәүләт учреждениеһында бер урын 500-700 мең һумға төшә. Шәхси бала баҡсаһына килгәндә, әгәр мэрия 100 квадрат метрлыҡ фатирҙы 4 миллион һумға һатып алып, 15 урынлыҡ бала баҡсаһы ойоштороу өсөн уны шәхси кешеләргә тапшырһа, ул ваҡытта бер урын яҡынса 260 мең һум торасаҡ, был ике тапҡырға кәмерәк.
Өфө хакимиәте башлығы хәбәр итеүенсә, элекке мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары биналарын кире ҡайтарыу дауам итә.
Рөстәм Хәмитов ҡала башлығына шәхси бала баҡсалары менән эшләү схемаһын тикшереп, артыҡ мәшәҡәттәрҙе бөтөрөргә ҡушты. Президент һүҙҙәренсә, эшлекле инициативалар юлында кәртәләр булдырыу чиновниктар енәйәтенә тиң. «Беҙгә мөрәжәғәт итеп дөрөҫ эшләгәнһегеҙ, беҙ мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә ярҙам күрһәтеү өсөн эшләйбеҙ», — тине республика башлығы йәш эшҡыуарға. Осрашыу аҙағында Президент бала баҡсаһына уйынсыҡтар бүләк итте.