text:
25 октябрь
25 октябрь — григориан стиле буйынса йылдың 298-се көнө (кәбисә йылында 299-сы). Йыл аҙағына тиклем 67 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ-ара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милли[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гренада — Рәхмәт көнө.
- Литва — Конституция көнө.
- Рәсәй — Таможня хеҙмәткәре көнө.
- Рәсәй — Приморск крайы көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1839 — Манчестерҙа беренсе тимер юл поездары расписаниеһы ҡуллланыла.
- 1889 — Эйфель башняһы төҙөлөшө тамамлана.
- 1955 — Беренсе микротулҡын мейесе эшләнә.
- 1977 — Советтар Союзында «СССР-ҙың халыҡ табибы» маҡтаулы исеме булдырыла.
- 1990
- Таулы-Алтай автономиялы өлкәһе үҙен республика итеп иғлан итә.
- «Мөғжизәләр яланы» (урыҫса «Поле чудес») телеуйынының беренсе сығарылышы.
- 2001 — «Windows XP» системаһы ҡулланыуға тәҡдим ителә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1838 — Жорж Бизе, француз композиторы.
- 1843 — Глеб Успенский, урыҫ яҙыусыһы.
- 1864 — Тоҡтағол Һатылғанов, ҡырғыҙ халыҡ аҡыны.
- 1881 — Пабло Пикассо, испан рәссамы.
- 1890 — Афзал Таһиров, башҡорт дәүләт эшмәкәре, яҙыусыһы, БАССР-ҙың Үҙәк башҡарма комитеты (БашЦИК) Рәйесе (1931—1937). Сәйәси репрессия ҡорбаны.
- 1903 — Ғәбдрәшитов Фазулла Ғабдулла улы (1903—1975), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 1906 — Яныш Ялка́йн, Башҡортостандың Мишкә районы Сурай ауылында тыуған мари совет яҙыусыһы, фольклорсы һәм тәржемәсе. Сәйәси репрессия ҡорбаны.
- 1909 — Минғәли Нәҙреков, театр актёры, РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1976), Татар АССР-ының халыҡ артисы (1967).
- 1911 — Жәлил Кейекбаев, күренекле башҡорт тел белгесе, ғалим-тюрколог, яҙыусы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Ленин һәм «Почёт Билдәһе» ордендары кавалеры.
- 1920 — Әмәт-Хан Солтан, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрби осоусы, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1943, 1945).
- 1925 — Рашат Гайнанов, Башҡортостандың Салауат районы Нәсибаш ауылында тыуған татар әҙәбиәт белгесе, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
- 1926 — Галина Вишне́вская, совет һәм Рәсәй опера йырсыһы (сопрано), театр режиссёры, педагог, актёр. СССР-ҙың халыҡ артисы (1966).
- 1928
- Йәүҙәт Ильясов, башҡорт, урыҫ, татар һәм үзбәк телдәрендә ижад иткән совет яҙыусыһы.
- Нурихан Фәттах, Башҡортостандың Яңауыл районында тыуған татар совет яҙыусыһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1978), Татарстандың Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1994).
- 1934 — Октябрь Вәлитов, башҡорт ғалимы, философия фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
- 1935 — Нәриф Хафизов, кинофикация эшмәкәре, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
- 1936 — Виктор Ту́ров, белорус совет кинорежиссёры, сценарист һәм педагог. СССР-ҙың халыҡ артисы (1986).
- 1938 — Тамара Сёмина, совет һәм Рәсәй театр һәм кино актёры, РСФСР-ҙың халыҡ артисы (1978).
- 1979 — Михаил Галустян, Рәсәй юморисы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1971 — Михаил Я́нгель, совет ракета-космос комплекстары конструкторы, техник фәндәр докторы, ике тапҡыр Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959, 1961).
- 1973 — Бирҙин Ғәли Иркәбай улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 1999 — Бату Мөлөков, татар совет композиторы, Татар АССР-ының (1977) һәм РСФСР-ҙың (1981) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Татарстандың Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1984).
- 2010 — Валентина Гаганова, совет хужалыҡ эшмәкәре, туҡыусы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959).


c: text/html

text:
Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншин республиканың баш ҡалаһында граждандарҙы ҡабул итте
Владимир Путиндың Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә РФ Дәүләт Думаһы депутаты, Дәүләт Думаһының Гражданлыҡ, енәйәт, арбитраж һәм процессуаль ҡануниәт буйынса комитеты ағзаһы Рафаэль Мәрҙәншин граждандар менән сираттағы осрашыу үткәрҙе.
Депутат менән осрашыуға республиканың төрлө ҡала һәм райондарынан ун кеше килде. Улар торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүҙә, Рәсәй Федерацияһы гражданлығын алыуҙа ярҙам һорап, шулай уҡ хоҡуҡ һаҡлау органдарының законға ҡаршы эшмәкәрлегенә ялыуҙар менән мөрәжәғәт итте.
Мәсьәләләрҙең күпселеген Рафаэль Мәрҙәншин өҫтәмә тикшереүгә алды, тип хәбәр иттеләр «Эшлекле Рәсәй» Башҡортостан төбәк бүлексәһенең башҡарыу дирекцияһынан.
«Ай һайын төбәк аҙналыҡтарын Владимир Путиндың йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә республика граждандары менән осрашыу өсөн файҙаланырға ниәтләйем. Бындай тәжрибә һайлаусыларҙың наказдарын үтәү йәһәтенән дә, партия эшмәкәрлегенә өҫтәмә импульс биреү йәһәтенән дә үҙен тулыһынса аҡлай», тип билдәләне Рафаэль Мәрҙәншин.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә Башҡортостан менән Силәбе өлкәһе парламенттары араһында килешеү төҙөлдө
7 июндә Өфөлә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөлдө. Документҡа ике парламент спикерҙары Константин Толкачев һәм Владимир Мякуш ҡул ҡуйҙы. Килешеү Силәбе өлкәһе парламенты делегацияһының Башҡортостанға визиты сиктәрендә төҙөлдө.
Документ парламента-ара мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә, закондар сығарыу өлкәһендә тәжрибә уртаҡлашыуға йүнәлтелгән. Унда ике республика парламентарийҙарының эшлекле бәйләнештәрен үҫтереү өлкәһендә өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләнгән.
Башҡортостан парламенты спикеры Константин Толкачев билдәләүенсә, БР Дәүләт Йыйылышы парламент-ара бәйләнештәрҙе үҫтереүгә ҙур әһәмиәт бирә. Башҡортостан парламенты Рәсәй Федерацияһының, шулай уҡ сит илдәрҙең закон сығарыу органдары менән хеҙмәттәшлек итеү тураһында 25 килешеү төҙөгән. Константин Толкачев, бөгөн төҙөлгән Килешеү Силәбе өлкәһенең парламентарийҙары менән хеҙмәттәшлек итеүеҙе яңы кимәлгә күтәрәсәк, тигән ышанысын белдерҙе.
Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышы рәйесе Владимир Мякуш һүҙҙәренсә, әлеге Килешеү төбәктәр мәнфәғәттәрен федераль кимәлдә һөҙөмтәлерәк тәҡдим итеү мөмкинлеген бирәсәк.
Сара һуңында Константин Толкачев Владимир Мякушҡа Башҡортостан Республикаһы ҡануниәтен үҫтереүгә тос өлөш индергәне өсөн БР Дәүләт Йыйылышының Почет билдәһен тапшырҙы.


text:
Республика хәрби-патриотик клубтар фестивале Ишембайҙа үтәсәк
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 64 йыллығына арналған IV Республика хәрби-патриотик клубтар фестивале 25-27 мартта Ишембайҙа Республика кадет мәктәп-интернатында үтәсәк.
Сараны ойоштороусылар — БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты, "Республика йәштәрҙең ижади инициативаларын тормошҡа ашырыу үҙәге" йәмәғәт берләшмәһе һәм Ишембай районы муниципаль районы хакимиәте. Фестивалдә республиканың 16 хәрби-патриотик клубы һәм берекмәһе ҡатнашасаҡ.
Балаларға спорт һәм ижади бәйгеләрҙә ҡатнашырға тура киләсәк. Уларға сафта йөрөүгә әҙерлек күнекмәләрен, АК-74 автоматынан атыу оҫталығын күрһәтергә, хәрби-спорт маршрутын үткән саҡта төрлө заданиелар үтәргә, "хәрби листоктар" һәм хәрби-патриотик йырҙар конкурстарында үҙҙәренең ижади һәләттәрен күрһәтергә кәрәк буласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтағы йортта сыҡҡан янғын буйынса ашығыс кәңәшмә үткәрҙе
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
15 мартта Стәрлетамаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов 12 кеше һәләк булған янғын урынында булды һәм ашығыс кәңәшмә үткәрҙе. Кәңәшмә йомғаҡтары буйынса оператив мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн координация штабы булдырылды, тип хәбәр иттеләр төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәтендә.
15 мартта төндә Туҡаев урамында ике хужаға тәғәйенләнгән бер ҡатлы шәхси йортта янғын сыҡты. Янғын һүндерелгәндән һуң ике ҡатындың һәм ун ирҙең мәйете табылған. Әлеге ваҡытта полиция һәләк булыусыларҙың исемдәрен һәм янғын сәбәбен асыҡлай.


text:
«Башнефть» нефть сығарыуҙы арттырған һәм уны эшкәртеүҙе кәметкән
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
«Башнефть» компанияһы былтырғы менән сағыштырғанда нефть сығарыуҙы арттырған һәм уны эшкәртеүҙе кәметкән. Ағымдағы йылдың туғыҙ айындағы отчет мәғлүмәттәре ошоно раҫлай.
Етештереү эшмәкәрлегенең яҡынса йомғаҡтарына ярашлы, 2015 йылдың өсөнсө кварталында 14,6 тонна нефть сығарылған, был былтырғы ошо уҡ осорҙағы күрһәткестән 12,1 процентҡа юғары. Компанияла быны Тиман-Печорала һәм Көнбайыш Себерҙә яңы активтарҙа сығарыу кимәленең артыуы менән аңлаталар. Улар 2015 йылдың өсөнсө кварталында нефть етештереүҙең 17,4 процентын тәьмин итте.
Отчеттан күренеүенсә, туғыҙ ай йомғаҡтары буйынса компанияның нефть эшкәртеү комплексында күрһәткестәрҙең кәмеүе күҙәтелә. Эшкәртеү күләме 14,3 миллион тоннаға тиклем кәмегән, был 2014 йылдың ошо уҡ осорона ҡарағанда 12,3 процентҡа аҙыраҡ. «Башнефть» компанияһында иҫәпләүҙәренсә, был макроиҡтисади һәм һалым шарттарында тоноҡ нефть продукттарын сығарыуҙы арттырыу иҫәбенә тауар кәрзиненең хаҡын күтәрергә мөмкинлек бирә.
Быйыл бензин етештереү 16,7 процентҡа артҡан һәм 1,3 миллион тоннаға еткән.


text:
Республиканың төрки телле киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре Өфөлә семинар үткәрә
Бөгөн Башҡортостанда төрки телле киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү мөмкинлектәре тикшереләсәк. Алтынсы тапҡыр үткәрелгән семинар-кәңәшмәгә бөтә республиканан 30-ға яҡын гәзит һәм журнал вәкилдәре – редакторҙар, яуаплы секретарҙар, хәбәрселәр, тәржемәселәр йыйылды. Уҡытыу программаһын Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы белгестәре әҙерләгән.
— Редакция хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталыҡ кимәлен арттырыу бындай семинарҙарҙың төп маҡсаты булып толра, — тип билдәләне Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы белгесе Зөһрә Заманова «Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе менән аралашыу барышында.
Әлеге йыйылышта ул Башҡортостандың татар телле киң мәғлүмәт саралары лексикаһының функциональ аспекттары тураһында доклад тәҡдим итәсәк. Министрлыҡ хеҙмәткәрҙәренән тыш, журналистар алдында фәнни берләшмә вәкилдәре, республиканың татар телендә сыҡҡан алдынғы киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре сығыш яһаясаҡ.
Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн дәүләт киң мәғлүмәт сараларының төп өлөшө Башҡортостанда алты телдә сыға. Һан буйынса татар телле баҫмалар, башҡорт һәм рус телендә сыҡҡан киң мәғлүмәт сараларынан ҡала, өсөнсө урында килә.


text:
Рөстәм Хәмитов БР Фәндәр академияһы ғалимдарын юбилейҙары менән ҡотланы
6 февралдә Башҡортостан ғалимдары Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы ойошторолоуының 20 йыллығын билдәләне.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов улар исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, ойошторолғанынан алып был учреждение республикала ғилми тикшеренеүҙәрҙе координациялауҙа мөһим роль уйнай, тип билдәләнә. 90-сы йылдарҙа Академия дәүләт фәнни-техник программаларын үтәү өсөн Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге институттарының, тармаҡ ғилми-тикшеренеү институттарының һәм алдынғы вуздарҙың кадрҙар потенциалын берләштерә. Ошо көндәрҙә Академия ҡанаты аҫтында йәш ғалимдарҙы йәлеп итеү менән бергә перспективалы яңы йүнәлештәр үҫтерелә. Академия мөһим дәүләт программаларын һәм проекттарын эшләүҙә һәм тикшереүҙә ҡатнаша, предприятиелар заказдары буйынса тикшереүҙәр үткәрә, энциклопедик баҫмалар әҙерләй.
— Һеҙҙең бик күп инновацион эшкәртмәләрегеҙ яғыулыҡ-энергетика комплексы, химия һәм нефтехимия предприятиеларында, төҙөлөштә, медицинала ҡулланылышҡа индерелгән. Фәндәр академияһы ғалимдары йыл һайын тиҫтәләгән патенттар ала. Уларҙың тикшеренеүҙәренең юғары һөҙөмтәләре халыҡ-ара һәм Рәсәй гранттары менән билдәләнгән, — тиелә төбәк башлығы ҡотлауында.
Рөстәм Хәмитов, республиканың Фәндәр академияһы артабан да фундаменталь һәм ғәмәли фәндәр проблемаларын хәл итеүҙә әүҙем ҡатнашасаҡ, илдең иҡтисади, фәнни-мәғариф һәм мәҙәни үҙәктәренең береһе булараҡ Башҡортостан позицияһын нығытыуға лайыҡлы өлөш индерәсәк, тигән ышанысын белдерҙе.


text:
Мосолмандар Ҡырымға ярҙамға йөҙ мең һумдан ашыу аҡса йыйҙы
Башҡортостан мосолмандары йөҙ мең һумдан ашыу аҡса йыйып Ҡырым халҡына ебәрҙе. Бынан тыш, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назаратында билдәләүҙәренсә, РФ мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин Ислам мәҙәниәте, фән һәм мәғарифҡа ярҙам итеү фонды алдында Ҡырым мосолман руханиҙарына 33 грант (алты миллион һум самаһы) биреүҙәрен һораясаҡ. Был хаҡта юғары мөфтөй Өфөнөң Йәмиғ мәсетендә йома намаҙынан һуң хәбәр итте.
Алдан Тәлғәт Тажетдин мөьминдәрҙе туғандаш Ҡырым халҡы проблемаларына вайымһыҙ ҡалмай улар өсөн хәйер бирергә саҡырҙы. Шулай уҡ мөфтиәт башланғысы менән Симферополь мәсетен махсус рәүештә реставрациялау өсөн РФ мосолмандарының Үҙәк диниә назараты ҡарамағындағы оҫтаханала ишек эшләнде.
Башҡортостан мосолмандарының хәйерҙәрен республика гуманитар ярҙамы сиктәрендә Ҡырымға алып баралар. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә Дуҫлыҡ монументы алдындағы майҙандан Ҡырым ярымутрауында Рәсәйҙең яңы төбәктәре халҡына гуманитар йөк оҙатылды. Йөктө оҙатыу тантанаһында Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары Айнур Арыҫланов ҡатнашты. Дин әһеле ярымутрауҙа, илдә һәм донъяла дуҫлыҡ һәм именлек теләп Ҡөръән уҡыны. Урыҫ Православие сиркәүе вәкиле отец Евгений автомобилдәр колоннаһын изгеләндерҙе.
— Башҡортостан һәм Ҡырым халыҡтары рухи яҡтан яҡын: төбәктә тиҫтәләгән милләт вәкилдәре йәшәй, ике төп дин – ислам һәм православие бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Айнур Арыҫланов.


text:
Өфөлә Рәсих Әхмәтвәлиевтың күргәҙмәһе асылды
«Мираҫ» галереяһында рәссам Рәсих Әхмәтвәлиевтың күргәҙмәһе асылды. Экспозицияның икенсе өлөшө Нестеров исемендәге музейҙа 10 ноябрҙә асыласаҡ.
«Мираҫ»та рәссам яңы эштәрен тәҡдим итә, ә Нестеров исемендәге музейҙа бик һирәк тәҡдим ителә торған эштәре урын аласаҡ.
Күргәҙмәлә рәссамдың билдәле «Һыбайлылар» эше лә бар.
— «Һыбайлы» темаһы ижадымда төп тема һанала, әммә был бер ҙә улай түгел, — тине рәссам. — Был темаға мин әленән-әле әйләнеп ҡайтам. Һыбайлы образы – барлыҡ халыҡтар һәм мәҙәниәттәр өсөн бер булған кешенең генетик хәтере. Был ижадымдағы ир-аттар темаһы. Уны һәр кем үҙенсә аңлай. Ә ҡатын-ҡыҙҙар темаһы «Рәссам һәм Муза» шәлкемендә тәҡдим ителә.
Күргәҙмә 11 декабргә тиклем эшләйәсәк.


text:
Рәсәй һәм Германия фотографтары Өфөлә семинарға йыйыласаҡ
Өфөлә 23-26 сентябрҙә йәш фотографтар өсөн "Үҙгәрештәрҙе фотоға төшөрөргә" Рәсәй-Германия семинары үтәсәк. Уны ойоштороусылар — Мәскәүҙәге Гете исемендәге Немец мәҙәни үҙәге, Өфөнөң Фотооҫталыҡ академияһы һәм Берлиндағы "Ostkreuz" фото агентлығы.
Семинар программаһында — Фото сәнғәте тураһында лекциялар һәм авторҙар коллекцияларынан слайдтар күрһәтеү. Бынан тыш, фотофорумда ҡатнашыусылар башҡорт ауылына экскурсия яһаясаҡ, Ағиҙел буйлап пароходта йөрөйәсәк, мәсеткә, православие сиркәүенә һәм синагогаға барасаҡ. Башҡа ҡыҙыҡлы саралар ҙа планлаштырылған.
Рәсәй-Германия йәш фотографтар семинары унда ҡатнашыусыларҙың ошо дүрт көн эсендә төшөргән иң яҡшы эштәренән күргәҙмә менән тамамланасаҡ. Экспозиция Фотооҫталыҡ академияһының күргәҙмә залында асыла.


text:
Республика аграрийҙары халыҡ-ара трактор турнирына саҡырыла
20 майҙа Дондағы Ростовта ауыл механизаторҙары араһында тәгәрмәсле тракторҙарҙа уҙыштар — «Бизон-трек-шоу» халыҡ-ара тамашаһы үткәрелә. Тракторҙар турнирында республика аграрийҙары ла ҡатнаша ала.
Ярыштарға двигатель күләме 4 литрға тиң тракторҙары (Беларус-80.1/82.1, Беларус-1221 һәм башҡалар) булған механизаторҙар саҡырыла. Республика хужалыҡтарында бындай модификациялы «ҡорос аттар» бихисап, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Иң мөһим шарт — техника техник регламентҡа яуап бирергә тейеш.
Ярыштар ете этаптан торасаҡ. Улар иҫәбендә ваҡытҡа уҙыш, һыулы ҡаршылыҡтарҙы үтеү, араһында юлдарҙы алмаштырып, ҡулса буйынса парлы уҙыштар, иң һуңынан тиҙлеккә маневрҙар.
Трактор раллиһында төп бүләк — ауыл хужалығы эштәре өсөн заманса трактор.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, ярыштарҙа ҡатнашыусыларҙың барыһы ла бушлай туҡланасаҡ һәм ҡунаҡханаға урынлаштырыласаҡ. Ҡатнашыуға заявкалар 15 апрелгә тиклем ҡабул ителә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов зыян күргән бөтә Урман халҡына компенсация түләүҙе талап итте
Фото:
Кисә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика Йортонда Иглин районы Урман ауылы халҡының проблемаларына арналған кәңәшмә үткәрҙе. Һөйләшеүҙә БР Ведомство-ара йәмәғәт именлеге советы секретары Марат Мәһәҙиев, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонин һәм Иглин районы хакимиәте башлығы Рафиҡ Мусин ҡатнашты.
— Иглин районындағы ғәҙәттән тыш хәл бер йыл самаһы элек булды. Был ваҡиғаның эҙемтәләрен бөтөрөү өҫтөндә ныҡ ҡына эшләнек. Республика быға ярайһы ҙур ресурстар —300-400 миллион һум тиерлек аҡса тотондо. Шартлауҙар һөҙөмтәһендә ятаҡтарға эләккән кешеләрҙе тиҙ арала матур йорттарға күсереүгә, уларға сифатлы торлаҡ төҙөүгә өлгәштек. Мәктәпте тергеҙҙек, балалар баҡсаһын ремонтланыҡ, эргә-тирәһен төҙөкләндерҙек, ҡаҙанлыҡ төҙөнөк, башҡа эштәр башҡарҙыҡ, йәғни сығымдар ярайһы күп булды. Ләкин шул уҡ мәлдә ҡайһы бер кешеләрҙең власть органдарына —муниципаль, республика, һәм федераль власҡа ла дәғүәләре булыуы асыҡланды. Миңә был хәл аңлашылып бөтмәй — бында тағы ниндәй хәлдәр булырға тейеш, улар нимәгә бәйле, әгәр яңылышлыҡтар булған икән, уларҙы кем ебәргән, йәки был саманан тыш, урынһыҙ талаптармы. Бөгөн беҙ быны асыҡларға тейешбеҙ, — тип мөрәжәғәт итте һөйләшеүҙә ҡатнашыусыларға республика Президенты.
— Ғәмәлдәге ҡануниәткә ярашлы, муниципаль һәм республика власы органдары үҙ бурысын тулыһынса үтәне, — тип белдерҙе Марат Мәһәҙиев һәм аныҡ һандар килтерҙе.
Ғәҙәттән тыш хәлдең эҙемтәләрен бөтөрөүгә бәйле төрлө сараларға — 339 млн һум, шул иҫәптән ҡасаба халҡына компенсация түләүгә 37 млн һум йүнәлтелгән.
— Бер кешегә кәмендә 10, иң күбендә 50 мең һум иҫәбенән бер тапҡыр финанс ярҙамы күрһәтеүгә 8,5 миллион һум аҡса бүленде – был ярҙамды 1208 граждан алды; беренсе ихтыяждағы мөлкәтен өлөшләтә юғалтҡан ғаиләләргә финанс ярҙамы күрһәтеүгә һәр ғаилә ағзаһына 50 мең һум иҫәбенән 16 миллион 950 мең һум йүнәлтелде — был 98 ғаиләнән 347 кеше. Мөлкәтен тулыһынса юғалтҡан ғаиләләргә финанс ярҙамы күрһәтеүгә һәр ғаилә ағзаһына 100 мең һум иҫәбенән тағы 10 миллион 100 мең һум бүленде – был 39 ғаиләнән 101 кеше, — тип хәбәр итте Марат Мәһәҙиев.
Әммә компенсацияларға дәғүә итеүселәрҙән һаман ғаризалар килә. Әлеге ваҡытта, Рафиҡ Мусин әйтеүенсә, ошондай 700-ҙән ашыу ғариза бар. Халыҡ һораған компенсацияларҙың дөйөм суммаһы 100 млн һумдан ашып китә.
Иглин районы хакимиәте башлығы һүҙҙәренсә, билдәләнгән тәртипкә ярашлы, ғәҙәттән тыш хәлдән һуң ойошторолған махсус комиссия тарафынан компенсацияға дәғүә итеүселәрҙән ғаризалар бер ай дауамында ҡабул ителгән. Был арала 650-нән ашыу ғариза бирелгән, федераль үҙәк уларҙың 128-ен генә хуплаған. Хакимиәт башлығы билдәләүенсә, компенсация түләүҙән баш тартыуға ғариза биреүселәрҙең Урманда теркәлмәүе төп сәбәп булған.
— Һеҙ — район халҡының мәнфәғәтен күҙәтеүсе, ауыл халҡы мөмкин тиклем күберәк компенсация алһын өсөн бөтәһен дә эшләргә тейеш инегеҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Республика башлығы билдәләүенсә, әгәр ғариза биргән кешеләрҙең Урманда милке булып, уға килтерелгән зыян документтар менән раҫланған икән, ауылда теркәлеү-теркәлмәүҙең бында ҡыҫылышы юҡ.
Президент район башлығы алдында быға законлы нигеҙе булғандарҙың барыһына ла компенсация түләү өсөн аҡса табыу бурысын ҡуйҙы. Уның урындағы бюджет средстволары булыуы ла ихтимал.


text:
Фото:
Йәштәр театры репертуарында – тағы бер балалар спектакле
Фото:
Мостай Кәрим исемендәге БР Милли йәштәр театрының башҡорт труппаһы 19 ғинуарҙа изгелек һәм яуызлыҡ, дуҫлыҡ һәм хыянат тураһында “Сыйырсыҡ тәсбихе” спектакле премьераһын ҡуясаҡ. Был балалар тамашаһы нигеҙенә яҙ көнө сыйырсыҡтарҙың тыуған яҡтарына әйләнеп ҡайтыуы, ә уларҙың ояларын турғайҙар биләп алыуы тураһында тарих һалынған. Ошонан төрлө шаһиттарҙы саҡырып бәхәс башлана. Пьесаның авторы — билдәле драматург Сәрүәр Сурина.
Спектакль көндөҙ көнөнә ике тапҡыр күрһәтеләсәк.
Шуны ла әйтеп үтәйек, яңы йылда Милли йәштәр театры үҙ тамашасыларына тағы ике яңы спектакль тәҡдим итәсәк. Уларҙың береһен режиссер Мөсәлим Ҡолбаев етәкселегендә рус труппаһы әҙерләй — Йәштәр театры тамашасыһы тиҙҙән «Женитьба Фигаро» спектаклен күрәсәк.
Быйыл яҙ Милли йәштәр театрында Шекспирҙың «Ромео һәм Джульетта» трагедияһы премьераһы ла көтөлә. Башҡорт труппаһы менән был билдәле мөхәббәт тарихын ҡуйыуға режиссер Илнур Муллабаев тотондо.


text:
«World Miss University-2014» матурлыҡ конкурсында Айгөл Вәлиеваға интернет-тауыш биреүҙә ярҙам кәрәк
Башҡорт дәүләт педагогия университеты, дәрәжәле «World Miss University-2014» халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында Рәсәйҙән сығыш яһаусы – үҙенең башҡорт филологияһы факультетының бишенсе курс студенты Айгөл Вәлиева өсөн тауыш бирергә саҡыра.
Ошо көндәрҙә Көньяҡ Кореяла барған абруйлы конкурста еңеү яуларға яҡташыбыҙҙың бөтә мөмкинлектәре бар. Башҡорт һылыуына һәр кем ярҙам итә ала. Хәҙер конкурстың рәсми сайтында тауыш биреү бара.
— Дәғүә итеүселәрҙең урындары бер туҡтауһыҙ үҙгәрә. Ҡатнашыусыбыҙҙы табыр өсөн бөтә биттәрҙе лә ҡарарға кәрәк, — тип билдәләнеләр Башҡорт дәүләт педагогия университетының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Башҡортостанда быйыл беренсе синыф уҡыусылары былтырғынан күберәк буласаҡ
Фото:
Башҡортостанда быйыл сентябрҙә 44 меңдән ашыу бала башлап мәктәпкә барасаҡ, шуларҙан һигеҙ меңгә яҡыны – Өфөлә. Был былтырғы уҡыу йылындағыға ҡарағанда меңгә күберәк, тип хәбәр иттеләр БР Мәғариф министрлығынан.
Республика уҡыу йорттарында Белем көнөнә арнап тантаналы линейкалар һәм саралар үткәреләсәк.
Төбәктә быйылғы 1 сентябрь девизы — «Беҙ һинең киләсәгең, тыуған Башҡортостаныбыҙ».
— Был көндө дәрестәр булмаясаҡ, беренсе синыф уҡыусылары бөтә ваҡытын үҙе уҡыясаҡ мәктәп, беренсе уҡытыусыһы һәм класташтары менән танышыуға арнай ала, — тинеләр мәғариф ведомствоһында.
Мәҙәниәт һәм ял парктарында Белем көнөндә традиция буйынса байрам тамашалары үтәсәк. Бынан тыш, китапханалар һәм музейҙар уҡыусылар өсөн махсус программалар әҙерләгән. Балалар күргәҙмәләргә бара, төрлө конкурстарҙа һәм ярыштарҙа ҡатнаша ала.


text:
БашДУ-ның сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәге яҡшы эш өсөн билдәләнде
Башҡорт дәүләт университетының сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәге 2011 йыл йомғаҡтары буйынса яҡшы эш һөҙөмтәләре өсөн Волга буйы федераль округының юғары уҡыу йорттары ректорҙары Советы тарафынан билдәләнде. Үҙәккә бындай баһа Удмурт дәүләт университетында үткән семинар-кәңәшмәлә бирелде.
Сарала Нижегород дәүләт университеты, Ҡазан федераль университеты, Мари Иле дәүләт техник университеты, Удмурт дәүләт университеты, Вятка дәүләт университетының сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү төбәк үҙәктәре етәкселәре ҡатнашты. Республика исеменән Башҡорт дәүләт университетының сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү төбәк үҙәге мөдире Айбулат Хөсәйенов сығыш яһаны.
Йомғаҡ яһауҙан тыш, кәңәшмәлә алдағы йылға эштәр планы проекты ла әҙерләнде. Был документҡа ярашлы, БашДУ Волга буйы федераль округындағы юғары уҡыу йорттарының студенттарын һәм уларҙы тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү үҙәктәренең (бүлектәренең) эшен яҡшы ойоштороуға конкурс үткәрәсәк.
Кәңәшмәлә шулай уҡ эшкә урынлашыу проблемалары тикшерелде.


text:
Әбйәлил районында йәш ғаиләләр социаль түләүҙәр алды
Әбйәлил районы хакимиәтендә 2011-2015 йылдарға иҫәпләнгән торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булған йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы сиктәрендә йәш ғаиләләргә балаһы (балалары) тыуғанда (уллыҡҡа алынғанда) социаль түләүҙәр алыуға танытмалар тапшырыу тантанаһы уҙҙы.
Торлаҡ сертификаттарын 10 йәш ғаилә алды, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Социаль түләүҙәрҙең дөйөм суммаһы 2 миллион һумдан ашыу тәшкил итте. Минималь түләү – 81 мең 360 һум, иң ҙуры 271 мең 200 һум күләмендә бирелде.
Әбйәлил районы хакимиәте башлығы Рим Сыңғыҙов йәштәрҙе ҡотлап, бының йәш ғаиләләр өсөн ҙур дәүләт ярҙамы булыуын билдәләне.


text:
Төбәктә аҙна дауамында көндәр йылы һәм ямғырлы буласаҡ
Башҡортостанда ағымдағы аҙнала синоптиктар бер аҙ ямғыр яуасағын фаразлай.
Рәсәй Гидрометеорология үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, шишәмбе, 27 майҙа, төбәктә ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуыуы, еләҫ ел иҫеүе көтөлә, һауа температураһы көндөҙ плюс 22-24 градус тәшкил итәсәк.
Аҙна уртаһына һауа торошо элеккесә үҙгәреүсән буласаҡ. 28 һәм 29 майҙа температура плюс 16-19 градусҡа тиклем төшәсәк.
Шәмбегә һауаның йылыныуы һәм бер аҙ ямғыр яуыуы ихтимал. Йәкшәмбе шулай уҡ яуым-төшөм яуыуы күҙаллана, һауа температураһы 18-19 градус тәшкил итәсәк.


text:
Халыҡ менән бәйләнештә - эске эштәр министры
Шишәмбе, 14 декабрҙә, «Версия Башкортостана» гәзите мөхәрририәтендә сираттағы «ҡыҙыу линия» ойоштороласаҡ.
15 сәғәттән 17-гә тиклем уҡыусылар һорауҙарына (8-347) 272-79-16 телефоны аша БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин яуап бирәсәк. Яуаптар «Версия»ның 17 декабрҙәге һанында донъя күрәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был даими рубрика. Юристар һәм һәр төрлө ведомство хеҙмәткәрҙәренең халыҡ менән аралашыуы айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе үткәрелә.
«Ҡыҙыу линия»ға мөрәжәғәттәрҙең географияһы киң, ул бигерәк тә бушлай юридик ярҙам табыуы ҡыйын булған райондар халҡы өсөн уңай.
Юристар уҡыусылар менән туранан-тура аралашҡанда бик күп һорауҙар бирелә. Кешеләр йәнә үҙ һорауын гәзиттән ҡырҡып алынған купонға ла яҙып ебәрә ала, купон, ҡағиҙә булараҡ, гәзиттең 15-се битендә бирелә. Компетентлы кешенең ҡултамғаһы менән яуап икенсе даими рубрикала – “Һеҙҙең хоҡуҡ” битендә баҫылып сығасаҡ.


text:
Патронат тәрбиә: балалар йорто урынына ғаилә
Республикала әлеге ваҡытта 38 патронат үҙәге эшләй. Үҙ эшендә улар Өфө балаларҙы урынлаштырыу үҙәге тәжрибәһенә таяна. Шишәмбе көнө уҙғарылған матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәтенең опека һәм попечителлек буйынса идаралығы начальнигы Милана Скоробогатова әйтеүенсә, Өфөлә патронат тәрбиә буйынса беренсе республика эксперимент майҙансығы ун йыл элек ҡала хакимиәте инициативаһы буйынса һәм финанс ярҙамында 9-сы балалар йорто базаһында асылған. Ул саҡта республика баш ҡалаһы Рәсәйҙә балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙең тормошон ҡороу буйынса яңы форманы бойомға ашырыу яуаплылығын үҙ өҫтөнә алған өсөнсө ҡала була. Ә ете йылдан, 2006 йылдың июлендә, "Башҡортостан Республикаһында патронат тәрбиә тураһында" Закон ҡабул ителә.
Хәҙерге ваҡытта балалар йорттары эргәһендә патронат хеҙмәттәре Рәсәйҙең 39 төбәгендә эшләй. Өфөлә 1-се, 2-се, 9-сы балалар йорттарында өс патронат хеҙмәте эшләп килә. Улар ата-әсәләрҙе әҙерләү буйынса берлектәге семинарҙар үткәрә. Уҡыу оҙайлылығы — өс ай. 2008 йылдан Өфө балалар йорттары ҡарамағындағы патронат үҙәктәрендә 150 ғаилә уҡыу үтте. Әлеге ваҡытта 174 бала патронат тәрбиәһендә. Сағыштырыу өсөн: Мәскәүҙә — 254.


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
Тема: %ф5 – Баш3ортостанды4 баш 3ала8ы Ма3сат: Баш3ортостанды4 баш 3ала8ы тура8ында м91л7м9т арттырыу; у3ыусылар2ы баш 3аланы4 и6т9лекле урындары мен9н таныштырыу; тыу1ан я33а 85й57 т9рби9л97; уны белерг9 89м 392ерл9рг9 5йр9те7;
Гүзәл Өфөм – баш ҡалам Тау башында балҡый бер ҡала, Ул ҡала Өфө тип атала. Яҡтыраҡ яна йондоҙҙары, Матурҙар егет һәм ҡыҙҙары... ... Урамдары көҙгөләй асфальт, Эшсән халҡы күңелле һәм шат. Күргән һайын һине шатланам, Ах, Өфөм, гүзәл һин, баш ҡалам!
Өфө ҡалаһының гербы
Өфө - Башҡортостан республикаһының баш ҡалаһы. Өфө республикабыҙҙың урта өлөшөндә, Ҡариҙел, Дим йылғалары Ағиҙелгә килеп ҡушылған ерҙә, урынлашҡан. Йәше дүрт быуаттан ашып китһә лә, ул һаман үҫә, матурлана, йәшәрә бара. 1586 йылда уҡ ҡала дәрәжәһен ала. 1980 йылда уның халҡы бер миллиондан артып китә. Ҡаланың урамдары һәм майҙандары – үҙе бер тарих. Уларҙа халыҡтың үткәне, бәхет, ирек өсөн көрәше сағыла. Уларҙың байтағы халыҡ азатлығы өсөн көрәшкән батырҙарҙың, Ватандың һаҡлап, яуҙа башын һалған геройҙарҙың, атаҡлы фән һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең исемен йөрөтә. Боронғо майҙандарҙың береһендә Башҡортостандың Рәсәйгә ҡушылыуы хөрмәтенә мөһәбәт монумент ҡуйылған. Ә Ағиҙелдең текә ярында, ярһыу арғымаҡҡа атланып, Емельян Пугачевтың тоғро юлдашы, башҡорт халҡының милли геройы, шағир-импровизатор Салауат Юлаев баҫып тора. Халыҡтың күренекле улдарының иҫтәлеген мәңгеләштеогән бындай һәйкәлдәр байтаҡ Өфөлә.
Төнгө Өфө
Өфө ҡалаһы ни өсөн матур? Беләм, дуҫҡайым, беләм серҙәрен. Мин һинең менән йөрөйөм урамда, Миңә йылмая һинең күҙҙәр. Ҡараһаң миңә, Йылмаяһың миңә, Һин дә бик матур, Өфө лә матур, Бик матур донъя. Н.Дәүли.
...Ил нәфрәте уны утта ҡойған, Ил йәштәре уны һуғарған. Ҡарарға ине батыр күҙҙәренә, Ҡылысын ул ҡындан һурғанда.... (Р.Бикбаев.
Дуҫлыҡ монументы
Еңеү паркы
Еңеү паркы
Еңеү паркы
И.Яҡутов исемендәге парк
И.Яҡутов исемендәге парк
Аксаков имемендәге парк
Ҡурайсы егет
Ағиҙелдең буйы йәмле, Гөл-сәскәле далаһы. Шул иҙелдең ярҙарында Матур Өфө ҡалаһы. Эх, Өфө ҡалаһы, Йәмле иҙел буйында, Ҡайҙа ғына йөрөһәм дә, Һин булаһың уйымда.
Салауат Юлаев исемендәге парк
Салауат Юлаев исемендәге парк
Театрҙар Өфөлә тәүге театр тамашалары 1772 йылда барлыҡҡа килгән. 1919 йылда Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры үҙенең тыуыуы тураһында хәбәр итә. 1930 йылда Республика рус театры асыла. 1998 йылда уға “академия” тигән юғары исем бирелә. Опера һәм балет театры 1938 йылда эшләй башлай. Өфөлә тағы Ҡурсаҡ театры, Милли йәштәр театры, “Нур” татар дәүләт театры бар.
Рус дәүләт академия драма театры
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия театры
Опера һәм балет театры
Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры
Ҡурсаҡ театры
Нур татар дәүләт театры
Башҡорт дәүләт филармонияһы
Нефтсел9р мәҙәниәт йорто
Спорт һарайы
Ҡоролтай
Ҡала советы
Профсоюздар йорто
Өфө уттары
Карауанһарай
Өфө ҡалаһында көн һайын маршрут буйынса автобустар, троллейбустар, трамвайҙар, самолеттар, поездар пассажирҙар ташый. Черниковка, Һупайлы, Шакша, Дим биҫтәләренә барыу хәҙер бер ни тормай. Маршрутты бел дә ултыр ҙа кит...
Төнъяҡ автовокзал
Аэропорт
Аэропорт
Тимер юл вокзалы
Тимер юл вокзалы
Өфө урамында
Өфө урамында
Ленин урамы
Совет майҙаны
Пушкин урамы
Гоголь урамы
Юғары уҡыу йорттары Өфөлә юғары уҡыу йорттары бик күп. Башҡорт дәүләт университеты Фрунзе урамында, Башҡорт дәүләт аграр университеты ҡаланың үҙәгендә, Өфө дәүләт нефть техник университеты Черниковка биҫтәһендә, Башҡорт дәүләт медицина университеты Пушкин урамында, Башҡорт дәүләт педагогия университеты Октябрь революцияһы урамында урынлашҡан.
Өфө дәүләт авиация техник университеты
Өфө дәүләт авиация техник университеты
Башҡорт дәүләт медицина университеты
Өфө дәүләт нефть техник университеты
Башҡорт дәүләт университеты
Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!
Презентация на тему «Уфа-столица»
Цель презентации – дать дополнительную информацию учащимся о столице Республики Башкортостан, о его достопримечательностях; воспитывать чувства любви к родному краю, восхищения, гордости; На слайдах размещены стихи башкирских поэтов об Уфе, о его красоте, величии. Учащиеся как бы путешествуют по городу. Они знакомятся с театрами столицы, с парками. Можно увидеть фотографии вузов Уфы, памятников. Памятник Салавата Юлаева является визитной карточкой нашей столицы. Дети о национальном батыре знают стихи, легенды, картины художников, рассказывают стихи С. Юлаева. Во многих городах Башкортостана установлены памятники герою башкирского народа. На слайдах можно увидеть ночную Уфу. По каждому слайду дети сочиняют стихи, рассказы, вспоминают свои истории, связанные с этими местами. Вузы учащимся тоже знакомы, потому что у кого-то брат или сестра учится, кто-то сам собирается туда поступать. Монумент Дружбы- целая история народа. Этой истории более 400 лет. Он установлен на берегу реки Агидель. Монумент – символ дружбы русского и башкирского народов. В парке Победы есть обелиск бессмертным героям Великой Отечественной войны – Александру Матросову и Миннигали Губайдуллину. Александр Матросов ( настоящее имя Шакирьян Мухаметьянов) он своей грудью закрыл вражескую амбразуру, Герой Советского Союза. М.Губайдуллин повторил его подвиг. Оба они родом из Башкортостана. Богат город Уфа своими достопримечательностями. Учащиеся с удовольствием знакомятся с ними, обогащают свои знания, гордятся своей республикой. Такие уроки воспитывают чувства патриотизма.
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


text:
Башҡортостандың өс вузы – Бөтә Рәсәй конкурсы призерҙары иҫәбендә
Өфө дәүләт нефть техник университеты, Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты –«Сәләмәт йәшәү рәүеше вузы» Бөтә Рәсәй конкурсы призерҙары.
Ярышҡа йомғаҡ Иваново ҡалаһында үткән “Беҙ – сәләмәт йәшәү рәүеше өсөн!” беренсе Бөтә Рәсәй форумында яһалды.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, конкурс былтыр йыл аҙағында башланды. Унда республика вуздары әүҙем ҡатнашты. Жюри ағзалары хөкөмөнә улар сығарған проекттар башта финалға һайлап алынды, һуңынан Рәсәйҙә иң яҡшыларҙың береһе тип танылды. Илдең бөтәһе 300-ҙән ашыу юғары уҡыу йорто заявка биргәйне.
Башҡортостан юғары мәктәбенең уңышы һиҙелмәйенсә ҡалманы. Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә РФ Дәүләт Думаһындағы “Берҙәм Рәсәй” партияһы фракцияһы етәксеһе урынбаҫары, “Берҙәм Рәсәй” партияһының Юғары советы бюроһы ағзаһы Татьяна Яковлеванан хат килде.
Республика башлығына Башҡортостанда “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Рәсәй: беҙ оҙаҡ йәшәргә тейешбеҙ” проекты сиктәрендә бойомға ашырылған “Сәләмәт йәшәү рәүеше вузы” исеме өсөн Бөтә Рәсәй юғары профессиональ белем учреждениелары конкурсы сараларын ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә ярҙам иткәне өсөн рәхмәт белдерелгән.
Атап әйткәндә, хатта шулай тиелә: «Конкурс Рәсәйҙең ижтимағи тормошонда киң һәм мөһим күренеш булды, сәләмәт йәшәү рәүеше өсөн хәрәкәтте үҫтереү менән әүҙем ҡыҙыҡһыныуҙарын, йәштәрҙең тормош йүнәлештәрендә өҫтөнлөктәрҙе үҙгәртеүгә маҡсат тотоуҙарын күрһәтте.
Ул сәләмәт йәшәү рәүеше ҡиммәттәрен алға һөрөү, һаулыҡ һаҡлау буйынса инновацион проекттар эшкәртеү һәм тормошҡа ашырыу мәсьәләләрендә Рәсәй вуздарының әүҙем позицияһын күрһәтте».


text:
Стәрлетамаҡ заводы конвейерынан тәүге синтетик каучук брикеты сығыуға 40 йыл
Башҡортостан изопрен каучугының тыуған көнө булып 1970 йылдың 28 сентябре иҫәпләнә, ул саҡта Стәрлетамаҡ заводы конвейерынан тәүге синтетик продукция брикеты сыҡты. Шул ваҡыттан алып дүрт миллион алты йөҙ мең тонна самаһы продукция етештерелде.
Ҡырҡ йыл Стәрлетамаҡ изопрен каучугы Рәсәй, шулай уҡ сит ил баҙарында киң талап менән файҙалана: компания продукцияһы тиҫтәләгән донъя һәм БДБ илдәренә сығарыла. Был йылдар эсендә предприятие ҙур һәм ҡатмарлы юл үтте, бай тәжрибә тупланы, данлыҡлы традициялар барлыҡҡа килде, киң үҙгәртеп ҡороуҙар башҡарылды.
Дүрт тиҫтә йыл каучук эшләүселәр иң яҡшы продукция етештереүсе һәм ышаныслы партнер маркаһын тотоп килә. Коллективтың хеҙмәт ҡаҙаныштары «Иң яҡшы каучуктар, резинотехник материалдар һәм уларҙан изделиелар», «Рәсәйҙең йөҙ иң яҡшы тауары», «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» кеүек халыҡ-ара һәм Рәсәй конкурстары дипломдары менән билдәләнгән. Халыҡ-ара сифат менеджменты системаһы сертификатын алыу ышаныслы партнер репутацияһын тағы ла нығытты. 2009 йылда «Синтез-Каучук» сифат өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы Президенты наградаһына лайыҡ булды.
Бөгөн «Синтез-Каучук» акционерҙар компанияһы ҡала өсөн дә, шулай уҡ республика өсөн дә айырым статусҡа эйә, ул үҫешә, продукцияға талап арта бара. Был Рәсәйҙә шина сәнәғәтендә, резинотехник, медицина изделиелары, аҙыҡ-түлек сәнәғәте өсөн продукция етештереүҙә ҡулланылған СКИ-5 маркалы неодим полиизопрен каучук етештереүсе берҙән-бер предприятие.


text:
Леонардо да Винчи
Леона́рдо ди сер Пье́ро да Ви́нчи (итал. Leonardo di ser Piero da Vinci; 15 апрель 1452, Флоренцияла Винчи ҡалаһы янында, Анкиано ауылы — 2 май 1519, Кло-Люсе замогы, Амбуаз янында, Турень ҡалаһы, Франция) — бөйөк итальян рәссамы, скульпторы, архитекторы һәм ғалимы (анатом, тәбиғәтте өйрәнеүсе), уйлап табыусы, яҙыусы, Яңырыу дәүеренең күренекле шәхесе.
«Универсаль кеше»нең (лат. homo universalis) яҡты өлгөһө.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Леонардо да Винчи 1452 йылдың 15 апрелендә Винчи янында Анкиано ауылында тыуа. «Шәмбе, төнгө сәғәт өстә ейәнем- улым Пьероның улы тыуҙы. Малайға Леонардо тип исем ҡуштыҡ. Уны отец (дин әһеле) Пьеро ди Бартоломео суҡындырҙы»—, олатаһы көндәлегендә шулай тип билдәләп үткән. Уның ата-әсәһе 25 йәшлек нотариус Пьеро һәм уның һөйгән йәре крәҫтиән кыҙы Катерина була. Леонардо беренсе йылдарында әсәһе тәрбиәһендә үҫә. Тиҙҙән атаһы бай һәм танылған ҡатынға өйләнә, әммә был никах балаһыҙ була. Шуға Пьеро өс йәшлек улын үҙ ҡарамағына ала. Әсәһенән айырылған Леонардо ғүмере буйы үҙ шедеврҙарында уны һынландырырға тырыша.
Ул заманда Италияла никахтан тыш тыуған балаларға мөнәсәбәт законлы вариҫтарға кеүек булған. Винчи ҡалаһының күп абруйлы кешеләре Леонардоның киләсәк яҙмышын хәл итеүҙә ҡатнаша.
Леонардоға 13 йәш булғанда үгәй әсәһе бала тапҡанда үлә. Атаһы тағы өйләнә — һәм яңынан тол ир булып ҡала. Ул 67 йәшкә тиклем йәшәгән, дүрт тапҡыр өйләнгән һәм 12 балаһы булған. Атаһы Леонардоны ғаилә һөнәренә өйрәтеп ҡараған, әмма Леонардоны йәмғиәт закондары ҡыҙыҡһындырмаған.
Ул ваҡытта хәҙерге кеүек фамилия булмаған, «да Винчи» фәҡәт" Винчи ҡалаһынан тигәнде аңлатҡан ». Уның тулы исеме — Leonardo di ser Piero da Vinci, йәғни, «Винчи ҡалаһынан Леонардо, Пьеро әфәнде улы».
Ҡаҙаныштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге заман кешеләренә Леонардо рәссам булараҡ билдәле. Бынан тыш уның скульптор була алыуын да иҫәптән сығарырға ярамай. Да Винчи үҙен инженер һәм ғалим тип һанай. Һынлы сәнғәткә ул бик аҙ ваҡытын бүлә һәм бик әкрен эшләй. Шуға күрә уның һынлы сәнғәттә мираҫы бик күп түгел, күп эштәре юғалған йәки боҙолған. Әммә уның донъя мәҙәниәтенә индергән өлөшө, Италияның Яңырыу дәүерендәге рәссамдар менән сағыштырғанда ла мөһимерәк. Уның хеҙмәттәре аша һынлы сәнғәт яңы үҫеш ала. Леонардонан алда килгән Ренессанс рәссамдары урта быуаттар сәнғәтендәге ҡайһы бер шарттарҙан баш тарта. Был реализмға ынтылыш була, перспектива, анатомия, композицияла бик күп алымдар үҙләштерелгән була[1].
Фән һәм инженер эше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҙе йәшәгәндә, берҙән бер танылған, уйлап сығарған әйбере — пистолет ҡабыҙыу замогы. Был механизм XVI быуат урталарында киң тарала, юғары кимәлдә булыу сәбәпле хатта XIX быуатта ла осрай.
Леонардо да Винчи «осоу» мәсьәләләре менән ҡыҙыҡһына. Миланда бик күп рәсемдәр яһай һәм ҡоштарҙың осоу механизмын өйрәнә. Бынын тыш күп һынауҙар үткәрә, уларҙың барыһы ла уңышһыҙ була. Леонардо осоу аппаратын эшләргә теләй.
Баштараҡ, Дедал һәм Икар һымаҡ, ҡанаттар ярҙамында мускул көсө менән осоуҙы өйрәнә. Һуңынан, аппаратҡа кеше беркетелеп ҡуйылырға тейеш түгел, ул ирекле рәүештә аппарат менән идара итергә тейеш, ә аппарат үҙ көсө менән хәрәкәткә килергә тейеш тигән фекергә килә. Асылда был аэроплан идеяһы була.
Леонардо да Винчи вертикаль осоу һәм төшөү аппаратын эшләү тураһында уйлай.
Леонардо да Винчи ике линзалы телескопэшләүҙе лә тәҡдим итә.
Уйлап сығарған әйберҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Парашют — 1483
- Пистолет замогы
- Велосипед
- Танк
- Армия өсөн күсерелмә күперҙәр
- Прожектор
- Катапульта
- Робот
- Ике линзалы телескоп
Анатомия һәм медицина[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҙ ғүмере дәүерендә Леонардо да Винчи анатомияға бағышланған меңгә яҡын рәсем эшләй, тик хеҙмәттәрен нәшер итмәй. Хайуан һәм кеше мәйеттәрен ярып һөлдә, эске органдар төҙөлөшөн дөрөҫ төшөргән. Клиник анатомия профессоры Питер Абрамс фекеренсә, Винчи башҡарған фәнни эштәр үҙ дәүерен 300 йылға уҙып киткән һәм билдәле «Греә анатомияһы»нан өҫтөнөрәк булған[2].
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Витрувиан кешеһе — кеше рәсемендә алтын киҫелеш
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Искусствоведы нашли единственную скульптуру Леонардо. Lenta.ru (26 марта 2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 24 август 2011. 13 август 2010 тикшерелгән.
- ↑ Насколько точны анатомические рисунки Леонардо да Винчи?, BBCRussian.com, 01.05.2012.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Анцелиович Е. С. Леонардо да Винчи: Элементы физики — М.: Учпедгиз, 1955. — 88 б.
- Волынский А. Л. Жизнь Леонардо да Винчи. — М.: Алгоритм, 1997. — 525 с.
- Дитякин В. Т. Леонардо да Винчи — М.: Детгиз, 1959. — 224 б. — (Школьная библиотека).
- Зубов В. П. Леонардо да Винчи. 1452—1519 / В. П. Зубов; Отв. ред. канд. искусствоведения М. В. Зубова. Российская академия наук — Изд. 2-е, доп. — М.: Наука, 2008. — 352 б. — (Научно-биографическая литература). — ISBN 978-5-02-035645-0. (в пер.) (1-е издание — 1961).
- Кэмп М. Леонардо / Пер. с англ. К. И. Панас. — М.: АСТ: Астрель, 2006. — 286 с.
- Капра Ф. Наука Леонардо. Мир глазами великого гения — М.: София, 2011. — 383 б.
- 15 апрель көнө тыуғандар
- 1452 йылда тыуғандар
- 2 май көнө вафаттар
- 1519 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса рәссамдар
- Леонардо да Винчи
- Италияла тыуғандар
- Францияла вафат булғандар
- Алфавит буйынса механиктар
- Яңырыу дәүере архитекторҙары
- Яңырыу дәүере рәссамдары
- Италия рәссамдары
- Алфавит буйынса уйлап табыусылар
- Алфавит буйынса инженерҙар
- Италия механиктары
- XVI быуат механиктары
- Үҙ аллы өйрәнгәндәр
- Флоренция рәссамдары
- Мәғрифәтселек дәүере
- Натурфилософтар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Яңырыу дәүере ғалимдары


text:
Валерий Голенко: Башҡорт атлыларының батырлығы тураһында иҫтәлек мәңге һаҡланасаҡ
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Украинаның Луганск өлкә советы рәйесе Валерий Голенконан хат килде. Хатта ул “Данлы атлылар юлдары буйлап” Халыҡ-ара акцияһын ойоштороуҙа ярҙам иткәне өсөн рәхмәт белдерә.
Хатта шулай тиелә:
“Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Луганск өлкә Советы депутаттарынан һәм шәхсән үҙемдән “Данлы атлылар юлынан” Халыҡ-ара акцияһын ойоштороуға индергән өлөшөгөҙ өсөн ихлас рәхмәт һүҙҙәрен ҡабул итеп алығыҙ. Унда ҡатнашыусылар Луганск өлкәһенең Петровское ҡалаһында “Башҡорт атлылары” скверын асыуҙа ҡатнашты.
Бөйөк Ватан һуғышы халыҡтарыбыҙ өсөн ҙур һынау булды, ә фашизмды Еңеү күп һанлы ҡорбандар һәм азат итеүсе һалдаттарыбыҙҙың тиңдәшһеҙ батырлығы һәм ҡаһарманлығы аша яуланды. Украина ере ҡот осҡос һуғыштарҙың шаһиты булды. Беҙҙең тыуған яғыбыҙҙы һаҡлағанда һәм азат иткәндә генә 100 меңдән ашыу кеше батырҙарса һәләк булды.
Улар араһында легендар командир, башҡорт халҡы батыры генерал-майор Миңлеғәли Шайморатов етәкселегендәге 112-се Башҡорт атлы дивизияһы геройҙары ла бар. Ҡышҡы сатлама һыуыҡтарҙа сиктән тыш ауыр шарттарҙа башҡорт атлылары дошманға ҡаршы үҙ-үҙҙәрен аямай һуғыша. 1943 йылдың февралендә Луганск ерен азат итеү өсөн тиңһеҙ алышта Миңлеғәли Шайморатов һәм уның яугир иптәштәре батырҙарса һәләк була. Уларҙың батырлығы хаҡында иҫтәлек халҡыбыҙ йөрәгендә батырлыҡ, ҡаһарманлыҡ һәм фиҙакәрлек, изгелектең яуызлыҡ өҫтөнән тантана итеүе символы булып мәңгегә ҡалыр.
2009 йылдың 15 авгусында Миңлеғәли Минһаж улы Шайморатовтың тыуыуына 110 йыл тулды. Уның юбилейы йылында Луганск ерендә “Башҡорт атлылары” скверы барлыҡҡа килеүе тәрән мәғәнәгә эйә. Скверҙа батырҙың тыуған яғы ағастары – тирәктәр ултыртылды.
Бөгөн, Көнбайыш Украинала фашистарға ярҙам иткән “Галичина” СС дивизияһы һуғышсыларына, Шухевич һәм Бандераға монументтар ҡуйыуҙы мөмкин тип иҫәпләгән ваҡытта, Миңлеғәли Шайморатов һәм уның легендар атлылары кеүек ысын батырҙарҙың иҫтәлеген мәңгеләштереү һәм йәштәрҙе уларҙың батырлығы өлгөһөндә тәрбиәләү – беҙҙең мөҡәддәс бурысыбыҙ. Беҙ Бөйөк Ватан һуғышы тарихын – кешелекте фашизмдан ҡотҡарыусыларҙың батырлығын боҙоп күрһәтеүгә юл ҡуя алмайбыҙ.
“Данлы һыбайлылар юлынан” халыҡ-ара акцияһы этаптарының береһен Украинала үткәреү халыҡтарыбыҙ тарихының бөйөклөгө, күршеләрсә дуҫлыҡ һәм туғандарса ярҙам традициялары хаҡында һөйләй.
Беҙ Башҡортостан Республикаһы менән төрлө яҡлап хеҙмәттәшлеккә әҙер булыуыбыҙҙы белдерәбеҙ.
Ихтирам менән өлкә Советы рәйесе В.Н. Голенко”.


text:
Орлоҡ ҡуңыҙҙары
Орлоҡ ҡуңыҙы (лат. Bruchidae Latreille, 1802; =Lariidae) — ҡаты ҡанатлылар (Coleoptera) ғаиләһендәге ҡуңыҙ; төньяҡ һалҡын илдәрҙән башҡа бөтә илдәрҙә осрай торған, ҡорттары ҡуҙаҡлы үҫемлектәрҙең ҡоротҡосо булған ваҡ ҡуңыҙҙар[1].
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Оҙонса, күкрәгенә табан йүнәлгән, башлы өҫкө кат ҡанаттары ҡыҫкараҡ түңәрәк ваҡ ҡуңыҙҙар. Личинкалары күбеһенсә ҡуҙаҡлы үҫемлек орлоҡтарында йәшәй. Донъя фаунаһында 1200-ләп, Рәсәй территорияһындә 100 -ҙән артыҡ төрө билдәле. Ҡуҙаҡлы культураларга бик ныҡ зыян килтереүсе борсаҡ ҡуңгыҙы (Bruchus pisorum) киң таралган (борсаҡты зарарлай). Орлоҡ ҡуңыҙҙары 4,5-5 мм оҙонлоҡта, ҡара төҫтә, һары һәм аҡ төксәле. Өҫкө ҡанаттарын артҡы яҡ өлөшөндә айырым тимгеләргә бүленгән аҡ төксәле ҡыйғас таҫмаһы бар; өҫкө ҡат ҡанат осонда ҡараһыу төҫтәге фонда кескенә генә 2-3 аҡһыл табы бар. Ҙур ҡуңыҙҙар сәскнең һеркәһе һ.б. өлөштәре менән туйына һәм уңышҡа зыян килтермәй. Инә ҡуңыҙ ҡамсыһыман 2 үҫентеле, 0,8 мм самаһы оҙонлоҡтағы, һары төҫтәге оҙонса түңәрәк күкәй һала. Личинкаһы 5-6 мм оҙонлоҡта, акһыл һары төҫтә, кескенә, эскә батҡан башы кәүҙәһенең ҡалынайған күкрәк өлөшөндә. Ҡаҙналыҡтары ҡыҙғылт көрән төҫтә, кәүҙәһе шәрә, фәҡәт күкрәгенең аҫкы өлөшө ҡыҫҡа төк менән ҡапланған.
Зарары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡуңыҙҙар һалам эҫкерттәрендә, үҫемлек ҡалдыҡтары араһында, ағас ҡайырҙары аҫтында, ашлыҡ амбарҙарында, борсаҡ өйөмдәрендә ҡышлай. Борсаҡ ҡуңыҙы орлоҡто боҙа: үҫеш дәүерендә личинка орлыктың туҡлыклы өлөшөн, йәғни эсен ашап бөтөрә, орлоҡ шытыу һәләтен юғалта, бынан тыш, личинка экскременттарында кеше һәм хайуандар сәламәтлегенә зыян килтерә торған алкалоид контаридин бар, шуға күрә зарарланған орлоҡто аҙык булараҡ ҡулланырға ла, хайуандарға ашатырға ла ярамай.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)


text:
Башҡортостанда бейеү фестивале үтәсәк
Быйыл Башҡортостанда ҙур бейеү фестивале үтәсәк, ул сәнғәттең был матур төрөн һөйөүселәрҙе берләштерәсәк. БР мәҙәниәт министры Асҡар Абдразаҡовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, фестиваль яҡын айҙарҙа башланасаҡ. Ул республиканың бөтә райондарында бер үк ваҡытта башланасаҡ һәм 29 апрелдә, Халыҡ-ара бейеү көнөндә, Өфөлә тамамланасаҡ.
— Беҙҙең маҡсат – сәнғәтте республикабыҙҙың иң алыҫ мөйөштәренә еткереү. Мәҙәниәт баш ҡалала ғына тупланырға тейеш түгел. БР Мәҙәниәт министрлығының бурысы — республикала берҙәм мәҙәниәт майҙансығы булдырыу, һәм бейеү фестивале уның яңы ҙур программаһы пилот проекттарының береһе булып тора, — тип билдәләне министр.


text:
Рөстәм Хәмитов «Комсомольская правда» гәзитен 90 йыллығы менән ҡотланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Комсомольская правда» гәзитен 90 йыллығы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов «Комсомольская правда» гәзитен 90 йыллығы менән ҡотланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
2 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Комсомольская правда» гәзитен 90 йыллығы менән ҡотланы. Баҫманың юбилейына арналған байрам кисәһе Рус драма театрында үтте.
Сарала редакция хеҙмәткәрҙәре һәм ҡунаҡтар гәзиттең тарихын иҫкә төшөрҙө, нәшриәт йортоноң яңы проекттары хаҡында белде.
– Мин – «Пионерская правда», «Комсомольская правда» һәм «Правда» гәзиттәре йоғонтоһонда тәрбиәләнгән быуын вәкиле. Бөгөнгө көндә әлеге өсәүҙән «Комсомольская правда» баҫмаһы ғына донъя күрә, – тине үҙ сығышында Рөстәм Хәмитов.
Республика Башлығы һүҙҙәренсә, ул 1968 йылда комсомолға ингәс тә, ошо гәзит менән дуҫлашҡан.
– Һеҙ бөгөн дә бик кәрәк. Һеҙ йәмғиәттең айырылғыһыҙ өлөшөнә әйләндегеҙ. Комсомол булмаһа ла, «Комсомольская правда» бар! Барығыҙҙы ла байрам менән ҡотлайым! Эшегеҙ өсөн рәхмәт, – тип мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов гәзит коллективына.
«Комсомольская правда» гәзитенең тәүге һаны 1925 йылдың 24 майында 31 мең дана тираж менән баҫыла. Совет заманында гәзит ВЛКСМ-дың баҫма органы була.
Бөгөнгө көндә «Комсомольская правда» нәшриәт йорто ябыҡ акционерҙар йәмғиәте алты федераль баҫма («Комсомольская правда», «Экспресс-газета», «Советский спорт», «Телепрограмма» һәм «Союзное государство» журналы), китаптар һәм дисктар сығара, сайтҡа һәм радиостанцияға ярҙам итә. Рәсәй һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәре биләмәһендә гәзиттең тиражы айына 35 миллион дана тәшкил итә.
Башҡортостанда көндәлек гәзит – 13 мең, аҙналыҡ баҫма 30 мең дана тираж менән донъя күрә. Сайтҡа тәүлегенә уртаса 30 мең ҡулланыусы инә.


text:
Арпа
Арпа (лат. Hórdeum) — ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған күп йыллыҡ үләнсел үҫемлек; Орлоғо ярма, һыра һәм мал аҙығы әҙерләүгә тотонола торған оҙон ҡылсыҡлы ашлыҡ һәм уның орлоғо[1]. Кешелек эшкәртеп үҫтергән боронғо культураларҙың береһе.
Ҡарабуған (ячмень обыкновенный) (Hordeum vulgare) L. төрө киң таралған, ҡалған төрҙәре һирәк осрай йәи ҡарағай үҫә. Арпа бойҙайы аҙыҡ-түлек, мал аҙығы өсөн үҫтерелә. Арпа оно икмәк бешереү сәнәғетендә бойҙай һәм арыш онона өҫтәмә балараҡ ҡуллыныла. Техник маҡсатта һыра, арпа ярамаһы етештереү өсөн ҡулланыла. Аҡһым, крахмалға бай булғаны өсөн мал аҙығы булараҡ файҙаланыла. Рәсәйҙә мал аҙығы булараҡ 70 % арпа бойҙайы ҡулланыла.
Арпа иртә өлгөрөүсе һабан һәм ужым культураһы. Тамыр системаһы суҡлы, башлыса, һөрөлгән ҡатламда тарала, айырым осраҡта 1 м-ға етеүе мөмкин. Бейеклеге 130—135 см. Һабағы ҡыуыш эсле һалам. Сәскәһе — ҡатмарлы башаҡ. Емеше — ҡабыҡлы, йәки яланғас һары төҫтәге орлоҡтар.
Арпа — бөртөклөләр араһында иң тиҙ өлгөрә торған культура, шуға күрә уны Йыраҡ Көньяҡта һәм бейек тауҙарҙа үҫтерергә мөмкин. Арпаның ике төрө: ике рәтле арпа (H. distichon) һәм ябай (дүрт-рәтле) арпа (H. vulgare) сәселә. Беренсе төрҙөң һәр төркөмөндә уртансы башаҡсыҡ ҡына уңдырышлы, ҡалғандары редукциялашҡан. Икенсе төрҙөң барлыҡ башаҡсыҡтарында ла бөртөксөләр барлыҡҡа килә. Үҙенән һеркәләнеүсе үҫемлек. Арпа бөртөгөнән он, ярҙырмаған һәм ярҙырған арпа ярмаһы яһайҙар, кофе суррогаты әҙерләйҙәр. Орлоғонан һыра ҡайнатканда сосла алалар. Арпа шулай ук мөһим мал аҙығы.
Оҙон ҡылсыҡлы арпа (H. jubatum) — декоратив үҫемлек.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- • Мәүлүдова Л. Г. MIl Ботаника: Югары төзелешле үсемлекләр систематикасы: Югары уку йортлары өчен д-лек.— Казан: Мәгариф, 2002.— 447 б.: рәс. б-н. ISBN 5-7761-0954-5
- • Башҡорт энциклопедияһы
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ячмень // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Ячмень в БЭАН
- Арпа — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- Арпа GRIN сайтында мәғлүмәт (инг.)
- Арпа: «Тормош энциклопедияһы» сайтында мәғлүмәт(EOL) (инг.)


text:
Фото:
Ирина Роднина Рөстәм Хәмитовҡа спортты мәктәпкә индереү буйынса яңы проекттар тәҡдим итте
Фото:
Өфөгә эш сәфәре сиктәрендә билдәле фигуристка, өс тапҡыр Олимпия чемпионы, атҡаҙанған спорт мастеры, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты кесаҙна көндө Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашты.
Ирина Роднина республика Президентына Рәсәй Мәктәп спорты федерацияһы менән күрһәтелгән мәктәп мәғарифына спортты индереү проекттарын яҡларға тәҡдим итте.
— Беҙҙең программаның асылы уҡыу йорттары территорияһында тейешле финанслау менән мәктәп спорт клубтарын, мәктәп спорты фестивалдәре һәм ярыштары системаларын, физик тәрбиә биреү уҡытыусыларын әҙерләү һәм семинарҙар системаларын, яңы методикалар индереүҙе, халыҡ-ара ярыштарҙа ҡатнашыуҙы ойоштороуҙан ғибәрәт.
Ирина Роднинаның һүҙҙәренсә, Рөстәм Хәмитовҡа Мәктәп спорты федерацияһы башланғыстары ҡыҙыҡлы күренгән, һәм яҡын арала ул ниндәй мәктәптәрҙә яңы проекттар индереләсәге хаҡында яуап ҡайтарасаҡ.
— Илебеҙҙең йәш гражданына спорттың мода түгел, ә йәшәйеш өсөн кәрәкле булыуын күрһәтеү — беҙҙең өсөн иң мөһиме, — тип билдәләне Ирина Роднина. — Спорт — ул кешенең тәүге хоҡуҡи белеме, сөнки һәр спорт төрөнөң үҙенең ҡағиҙәләре һәм закондары бар.


text:
Баймаҡта уйын автоматын талағандар
Баймаҡ ҡалаһында уйын автоматын талағандар. Иртәнге биштә битлек кейгән 3 кеше уйын автоматтары ҡоролған залға инеп һаҡсыны бейсбол таяҡтары менән туҡмап бәйләп һала, залдағы кешеләрҙе пистолет менән ҡурҡытып 3 кассаны аса һәм 29 мең һум аҡса сәлдерә. Саҡырылған милиция хеҙмәткәрҙәре эттәр ярҙамында уларҙы эҙләй башлай. Сонька ҡушаматлы эт эҙ еҫе алып милиция кешеләрен күп ҡатлы йорттоң бер фатирына алып килә. Бында бер ҡайҙа ла эшләмәгән, быға тиклем хөкөм ителгән 18 йәштәге 2 һәм 19 йәшлек бер егет тотола. Енәйәтселәрҙең фатирында бейсбол таяҡтары, пистолет һәм урланған 29 мең һум табыла. Улар ғәйептәрен таныған.
Шуныһы ҡыҙыҡ, милиция хеҙмәткәрҙәре быға тиклем тикшереү үткәреп, уйын залы хужаһына етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә, залды ябырға ҡуша, әммә эшҡыуар был шелтәләрҙе ҡолағына элмәй. Ҡараҡтыҡын бур урлаған тигән әйтем бар халҡыбыҙҙа. Халыҡ шул тиклем тапҡыр һәм аҡыллы әйтә шул.


text:
Өфө ҡала Советы ҡала Уставына үҙгәрештәр индерҙе
Башҡортостан баш ҡалаһында Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышы үтте, унда 40 һорау тикшерелде. Депутаттар Уставҡа үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү яҡлы тауыш бирҙе. Барлыҡ төҙәтмәләр алдан Өфө райондарында үткән йәмәғәт тыңлауҙарында ҡаралғайны. Ҡала Уставына индерелгән төҙәтмәләрҙең береһе булараҡ «Совет депутатының вәкәләттәрен тормошҡа ашырыу гарантиялары» исемле яңы статья индерелде. Муниципаль депутат статусын регламентлаған федераль закон булмағанға күрә, бындай өҫтәмә айырыуса актуаль булып тора.
Депутаттар шулай уҡ ҡала бюджетының 2013 йылға һәм 2014-2015 йылдарҙың планлы осорона проекты буйынса йәмәғәт тыңлауҙары үткәреү көнөн һәм урынын билдәләне. Улар 2012 йылдың 10 декабрендә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә.
Ултырышта ҡаралған һорауҙарҙың күпселеге Өфө хакимиәте структураһын, уның бүлексәләрен, шулай уҡ ҡала райондары хакимиәттәрен билдәләүгә ҡағылышлы булды. Бынан тыш, Өфө ҡала Советы янындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының яңы составы раҫланды.
Совет ултырышында тикшерелгән йәнә бер нисә һорау ҡайһы бер территорияларҙы планлаштырыу һәм бүлеү проекттары буйынса йәмәғәт тыңлауҙарын үткәреүгә бәйле булды.
Шулай уҡ депутаттар Өфөнөң муниципаль торлаҡ фондынан хеҙмәткәрҙәргә торлаҡ биреү тәртибе тураһындағы Положениеға үҙгәрештәр индерҙе. Уларға ярашлы, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре тренерҙарына торлаҡ алыу мөмкинлеге биреләсәк, был уларҙың социаль хәлен яҡшыртыуға булышлыҡ итәсәк һәм балалар-үҫмерҙәр спорты системаһына квалификациялы белгестәрҙе йәлеп итеү мәсьәләһен хәл итергә ярҙам итәсәк.


text:
Финанс көрсөк республика сағылышында
Башҡортостан властәре эшҡыуарҙарға ҡуртымына бирелгән майҙандарҙы һатып алыуҙы кредитлауға әҙерлеген белдерә.
Финанс көрсөк Башҡортостанды урап үтә тип ни тиклем генә сурытһаҡ та асылда эштәр киҫкен тора. Башҡортостан ширңәттәрендә лә ҡыҫҡартыуҙар, түләүһеҙ ялға ебәреүҙәр башланды. Был хәлдән Өфө приборҙар эшләү ширҡәте лә ситтә ҡалманы. Йәмғиәт авиация өсөн кәрәк-яраҡтар эшләүҙән тыш Ағиҙел тип аталған ҡырынғыста ҙа сығара. Был цехта 600 кеше, башлыса ҡатын-ҡыҙҙар эшләй.
Ширҡәт етәкселеге оҙаҡламай электр ҡырынғыстар етештереү бөтөрөлә, цех ябыла, унда эшләүселәр ҡыҫҡартыласаҡ тип белдергән. Был турала приборҙар эшләү ширҡәтенең профсоюздар башлығы Андрей Колыбанов хәбәр итә. Ҡыҫҡартыуға дусар ҡатын-ҡыҙҙар ширҡәт етәксеһенең бүлмәһенә лә барған, әммә файҙаһы теймәгән. Уларҙың кәбеһе ғаиләле, яңғыҙы бала тәрбиләгәндәре лә байтаҡ.


text:
Башҡортостанда талпан тешләүенән 6915 кеше зыян күргән
Рәсәй ҡулланыусылар күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы мәғлүмәте буйынса, республикала талпан тешләүенән 6915 кеше зыян күргән, шуларҙың 28 проценты – балалар.
«Башҡортостан Республикаһында гигиена һәм эпидемиология үҙәге» федераль дәүләт һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы лабораторияһы беренсе апрелдән алып 3424 талпанды тикшергән, шуларҙың 58-ендә (1,7%) талпан энцефалиты вирусы табылған.
Белгестәр талпандан тешләнгән кешеләргә иммуноглобулин профилактикаһын үткәрә. 1659 кешегә (мөрәжәғәт иткәндәрҙең 24%), шул иҫәптән 1184 балаға (62%) бындай ярҙам күрһәтелгән.
Әлеге ваҡытта Башҡортостанда вируслы талпан энцефалиты менән зарарланыусылар теркәлмәгән.


text:
Урман хужалығы министрлығы 43 тонна тубырсыҡ йыйҙы
Республиканың Урман хужалығы министрлығының дәүләт унитар предприятиелары питомниктарҙа сәсеү өсөн урман үҫентеләре орлоҡтарын әҙерләү планын арттырып үтәне.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, план буйынса 2009 йылдың беренсе кварталында 300 килограмм ылыҫлы тоҡом орлоҡтары йыйырға кәрәк ине. Әммә бөгөнгө көнгә 695 килограмм орлоҡ әҙерләнгән һәм 43 тонна тубырсыҡ йыйылған да инде, уларҙы тубырсыҡ киптергестә эшкәртергә кәрәк.
"Бәләбәй урманы", "Йылайыр урманы", "Туймазы урманы", "Ишембай урманы" һәм "Учалы урманы" предприятиелары иҫәбенә планды арттырып үтәүгә өлгәшелде.
Дөйөм алғанда, БР Урман хужалығы министрлығы ведомствоһындағы ойошмаларҙа бөгөн 11931 килограмм орлоҡ бар, шул иҫәптән 4042 килограмм — ылыҫлы тоҡомдар орлоҡтары.


text:
Өфө аэропортының генераль директоры вазифаһынан бушатылды
«Өфө» халыҡ-ара аэропортының генераль директоры Рәмил Тимерғәзин вазифаһынан бушатылды, тип хәбәр иттеләр «Интерфакс-Поволжье» агентлығына мәғлүмәтле сығанаҡтан.
«Тейешле ҡарар аэропорттың директорҙар советы менән кесе йома ҡабул ителде. Эштән сығарыу сәбәптәре әйтелмәй», — тине агентлыҡ менән әңгәмәләшеүсе.
Аэропорттың директорҙар советына биш кеше инә. Улар – Башҡортостандың ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры Рәмил Исҡужин, Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының акционерҙар йәмғиәттәре менән идара итеү бүлеге начальнигы Дмитрий Куличенко, республиканың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина, төбәктең Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөниров һәм БР иҡтисади үҫеш министрының беренсе урынбаҫары Александр Марьин.
Кесе йома Рәмил Тимерғәзин аэропорттың генераль директоры вазифаһын һуңғы көн башҡарҙы. Был вазифаға генераль директорҙың производство комплексы буйынса урынбаҫары Иван Тихонов ваҡытлыса тәғәйенләнде.
«Интерфакс» агентлығы был мәғлүмәтте рәсми рәүештә раҫлай алмай.
Бынан тыш, сығанаҡтан хәбәр итеүҙәренсә, «Трансаэро» авиакомпанияһы рейсы пассажиры Светлана Мостафина ялыуы буйынса эске тикшереү эштәре тамамланған.


text:
Рәсәйҙә халыҡтар берҙәмлеге көнө билдәләнә
Ошо уңайҙан Башҡортостанда ял иғлан ителгән.
Республиканың социаль-иҡтисади ҡаҙаныштары, халыҡтың йәшәү кимәле һәм сифатының үҫеүе- үтелгән юлдың, һуңғы йылдарҙа тормошҡа ашырылған ижтимағи үҙгәртеп ҡороуҙар курсының уңышлы башҡарылыуына ышаныслы дәлил.
Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән Башҡортостан халҡын Рәсәй хөкүмәте рәйесе Владимир Путин ҡотланы. Был көн-Рәсәй дәүләтселеге тарихына, уның сағыу, данлы биттәренә тәрән ихтирам билдәһе ул, тиелә Путин ҡотлауында.


text:
Фото:
Республикала Поляк мәҙәниәте көндәре башланды
Фото:
Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре башланды. Йола буйынса, улар Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көндәре сиктәрендә үткәрелә, тип хәбәр итте «Яңырыу» поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәге рәйесе Марина Садыҡова.
Быйыл сараларҙа Польша Республикаһының Варминск-Мазурск воеводалығы Олецко ҡалаһы уҡытыусылары — Анна Каролина Шилкевич, Юстина Сломска, Агнешка Лясковска ҡатнаша.
Поляк мәҙәниәте көндәре программаһы сиктәрендә тәүге саралар 12 майҙа башланды. Польша педагогтарын А.Пенькевич исемендәге Милли поляк йәкшәмбе мәктәбе менән таныштырҙылар. Уҡытыусылар һәм уҡыусылар концерт программаһын тәҡдим итте. Шулай уҡ Альберт Пенькевичтың тормошона һәм эшмәкәрлегенә, поляк мәктәбе эшмәкәрлегенә һәм ҡаҙаныштарына арналған күргәҙмә ойошторолдо. Әйткәндәй, мәктәп 2014 йылда үҙенең 15 йыллығын билдәләйәсәк.
Көндөң икенсе яртыһында Польша ҡунаҡтары тарафынан поляк телен һәм мәҙәниәтен уҡытыу методикаһы буйынса курстар ойошторолдо, поляк теле, тарихы һәм мәҙәниәте буйынса викторина үткәрелде. Барлыҡ ҡатнашыусыларға курсты тамамлау тураһында таныҡлыҡтар тапшырылды.
Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре 17 майға тиклем дауам итәсәк. Быйыл улар Өфөлә Рим-католик сиркәүен булдырыуға 150 йыл тулыуға, Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылына һәм Польша Республикаһында Юлиан Тувим йылына арнала, тип хәбәр иттеләр «Яңырыу» поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәгенән.
Төп саралар Өфө ҡалаһында, Мишкә, Благовещен, Өфө райондарында үтәсәк. Поляк мәҙәниәте көндәре программаһында — А.Пенькевич исемендәге Милли поляк йәкшәмбе мәктәбенең презентацияһын үткәреү, төбәктә поляктар тормошона бәйле иҫтәлекле урындарға сәскәләр һалыу, Башҡортостандың Мишкә районында иҫтәлекле билдә асыу, мәғариф һәм мәҙәниәт учреждениеларында ижади осрашыуҙар һәм асыҡ дәрестәр үткәреү.


text:
Ике айҙа Башҡортостанда 1111 фатир сафҡа индерелгән
Башҡортостан территорияһында ағымдағы йылдың ғинуар-февралендә дөйөм майҙаны 118,1 мең квадрат метрлыҡ 1111 фатир файҙаланыуға тапшырылған. Был уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 96,4 процент. Республика халҡының бер мең кешеһенә иҫәптә 29 квадрат метр торлаҡ майҙаны сафҡа индерелгән. Башҡортостанстат шундай мәғлүмәт бирә.
Шәхси торлаҡ йорттар өлөшө дөйөм сафҡа индерелгән торлаҡтың 95,9 процентын тәшкил иткән. Шәхси төҙөүселәр менән дөйөм майҙаны 113,3 мең квадрат метрлыҡ 1043 шәхси йорт төҙөлгән, был уҙған йылдың ғинуар-февраленә ҡарата 102,8 процент тәшкл итә.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республика предприятиелары һәм ойошмалары менән 4,8 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған (2010 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 39%).
«Төҙөлөш» эшмәкәрлеге төрө буйынса башҡарылған эштәр күләме быйылғы йылдың ике айында 8936,9 млн һум күләмендә баһалана йәки уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 102,1%.


text:
Өфө һәм республиканың иң хәүефле юлдары исемлеге төҙөлгән
БР буйынса Эске эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы юл-транспорт статистикаһын анализлаған һәм иң хәүефле юлдар исемлеген төҙөгән.
Мәскәү — Өфө: Саҡмағош боролошона яҡын ерҙә, Исәмәт һәм Ишҡар ауылдары янында.
Һамар — Өфө — Силәбе: Туймазы ҡалаһына боролор алдынан, Алкин, Жуков юл үткәргесендә, Бишҡурай һәм Зинин—Жилин ауылдары янындағы юлдар сатында.
Өфө — Ырымбур: Ҡырмыҫҡалы юл үткәргесе янында, Стәрлебаш боролошо, Федоровканан, Толбазы һәм Ергән ауылдарынан сыҡҡан ерҙә.
Өфөлә Октябрь проспекты, Менделеев, СССР-ҙың 50 йыллығы, Жуков, Цюрупа, Сельская Богородская һәм Комсомол урамдары авариялар күп булған юлдар иҫәбендә.


text:
Элеонора Митрофанова ЮНЕСКО башҡарма советы рәйесе итеп һайланды
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов ЮНЕСКО ҡарамағындағы Рәсәй Федерацияһының даими вәкиле Элеонора Митрофановаға хат ебәрҙе. Ул уны ЮНЕСКО башҡарма советы рәйесе вазифаһына һайланыуы менән ҡотлай. Хатта шулай тиелә:
«Хөрмәтле Элеонора Валентиновна! Һеҙҙе Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының мәғариф, фән һәм мәҙәниәт мәсьәләләре буйынса башҡарма совет рәйесе вазифаһына һайланыуығыҙ менән ихлас ҡотлайым.
Был абруйлы ойошманың 60 йылдан ашыулыҡ тарихы осоронда халыҡ-ара хеҙмәттәшлектең яуаплы органы – ЮНЕСКО башҡарма комитетын тәүге тапҡыр Рәсәй Федерацияһы вәкиле етәкләй. Был күркәм факт хәҙерге Рәсәйҙең ЮНЕСКО компетенцияһының бөтә өлкәләрендә тиерлек ҡатнашыу тәжрибәһенә эйә булған халыҡ-ара роленә бик тә тап килә.
Башҡортостан Республикаһы – Рәсәй Федерацияһының төп субъекттарының береһе – 10 йылдан ашыу ЮНЕСКО менән әүҙем бәйләнеш тота, уның бөтә сараларында, программаларында һәм проекттарында ҡатнаша. Мәҫәлән, 2008 йылдың мартында берлектәге акция – ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-фатирында Башҡортостан Республикаһы Презентацияһы үткәрелә, унда Хеҙмәттәшлек тураһында килешеү – ЮНЕСКО менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте араһындағы Коммюникеға ҡул ҡуйыла. Был документта мәғариф, фән һәм мәҙәниәт, мәғлүмәт һәм коммуникация, йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм өлкәләрендә хеҙмәттәшлектең перспективалы йүнәлештәре билдәләнә».
Мортаза Рәхимов Элеонора Митрофановаға именлек, яуаплы халыҡ-ара эшмәкәрлегендә уңыштар теләй һәм уны Башҡортостанға килеп китергә саҡыра.


text:
Төбәктә көндәр эҫе торасаҡ Фото: автор фотоһы
Төбәктә көндәр эҫе торасаҡ
Төбәктә көндәр эҫе торасаҡ Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, был аҙнаның тәүге яртыһында республикала көндәр эҫе торасаҡ. Урыны менән ҡыҫҡа ваҡытлы йәшенле ямғыр яуасаҡ. Осорҙоң икенсе яртыһында күпселек райондарҙа ямғыр яуыуы һәм һауа температураһының әкренләп түбәнәйеүе көтөлә.
Шишәмбе, 21 июндә, айырым райондарҙа йәшен йәшнәүе ихтимал. Һауа температураһы көндөҙ 26-31 градус тәшкил итәсәк. Шаршамбы, 22 июндә, төндә 19, төньяҡ-көнсығышта 9 градусҡаса, көндөҙ 31 градус эҫе. Кесаҙна, 23 июндә, төндә 13-18, көндөҙ 23-28 градус.
Июндең икенсе декадаһында республикала йылы һауа торошо көтөлә. Уртаса һауа температураһы күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән ике градусҡа юғарыраҡ, тип хәбәр итә Рәсәй Гидрометүҙәге.


text:
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек әүҙем бара
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетында өсөнсө оло ҡорға әҙерлек юғары ойошҡанлыҡ менән бара. 10 февралдә “Башҡорт милли мәғарифы: бөгөнгө хәле һәм перспективалары” секцияһын әҙерләү һәм үткәреү буйынса эш төркөмөнөң беренсе ултырышы уҙҙы. Башҡарма комитет рәйесе Азамат Ғәлин етәкселегендәге сарала һүҙ ошо көндәрҙә Баймаҡ ҡалаһының 4-се гимназияһында асылған “Педагогик коллектив – милли гимназияларҙағы һәм лицейҙарҙағы уҡытыу-тәрбиә процесын камиллаштырыуҙа төп инновацион ресурс” төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференция темаһынан башланып, юғары уҡыу йорттары студенттары араһында профессиональ оҫталыҡ буйынса “Әсә теле – 2010” төбәк-ара, матбуғат баҫмаларында Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арналған ижади эштәр конкурстарын үткәреү һәм башҡа хәл ителәһе мәсьәләләр хаҡында барҙы.
Фекер алышыуҙа секция ултырышында сығыш яһаясаҡ докладсыларҙың республикала телдәр уҡытыуға, мәғариф системаһындағы яңы стандарттарға, инновацияларға төплө анализ яһарға тейешлеге билдәләнде, республикала ғына түгел, башҡорттар күпләп йәшәгән төбәктәрҙәге ауылдарҙа башланғыс мәктәптәрҙең ябылыуы проблемаһы, шул уҡ ваҡытта ике ҡоролтай араһында эшләнгән эштәргә, атап әйткәндә, Дүртөйлө, Нефтекамала гимназиялар асылыуы, уларҙың бөгөнгө үҫешенә баһа биреү кәрәклеге һыҙыҡ өҫтөнә алынды.
Әле phaja@mail.ru адресы буйынса сығыштар ҡабул ителә. Улар секция ултырышына ҡарата айырым брошюра булып донъя күрәсәк.


text:
Өфөлә синтетик наркотиктарҙың асыҡ рекламаһын бөтөрәсәктәр
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә сираттағы «Стопнаркотик» акцияһы башлана. Сараны «Стопнаркотик» бөтә Рәсәй йәмәғәт хәрәкәтенең Өфө бүлексәһе һәм ҡала хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты ойоштора.
Акция сиктәрендә, дәүләт учреждениеһы һәм өфөләрҙең бергәләп эшләүе һөҙөмтәһендә спайс рекламаһы яҙылған урындар асыҡланасаҡ һәм артабан буятыласаҡ.
Акцияны ойоштороусылар ҡала халҡын теге йәки был наркотик матдәләрҙе: «хуш еҫле микстар», «тарта торған ҡатнашмалар», «спайстар» һәм «тоҙҙар», рекламалаусы яҙыуҙарға иғтибар итергә саҡыра. Уларҙың урынлашыуы тураһындағы мәғлүмәтте stop_narko@mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк. Хатҡа объекттың фотоһын да беркетергә мөмкин.
Йәмәғәт хәрәкәте активистары билдәләүҙәренсә, синтетик наркотиктарҙың асыҡ рекламаһына ҡала урамдарының мониторингы был законһыҙ эшмәкәрлекте туҡтатырға мөмкинлек бирәсәк. Тулыраҡ мәғлүмәт «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге акция төркөмөндә йәғни (347) 279-06-58 телефоны буйынса.


text:
Стәрлетамаҡта "Фин-уғыр гәзите" корпункты ойошторолған
Стәрлетамаҡта дөйөм Рәсәй "Фин-уғыр гәзите"нең кореспондент пункты булдырылды.
Гәзит үҙе 2006 йылдан башлап сығарыла. Уны "Рәсәй Федерацияһының фин-уғыр халыҡтары ассоциацияһы" дөйөм Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте башҡарма комитеты менән “Фин-уғыр халыҡтары мәҙәниәтенең Волга буйы үҙәге" коммерция булмаған ассоциацияһы нигеҙләгән. Гәзит рус телендә ай һайын сығарыла һәм уҡыусыларҙы фин-уғыр халҡы йәшәгән төбәктәрҙәге мәғариф, мәҙәниәт, иҡтисад, спорт, фән өлкәһе ҡаҙаныштары һәм проблемалары менән таныштыра.
Гәзит биттәрендә баһалау, һығымта яһау һәм фекер йөрөтөүҙәрҙә киҫкен сығыштарға, самаһыҙлыҡҡа урын юҡ. Шул уҡ ваҡытта ул Рәсәй Федерацияһы субъекттарында һәм сит илдә йәшәгән фин-уғыр этносы һәм этник төркөмдәренең этномәҙәни ихтыяжын ғәмәлгә ашырыу мәсьәләләре буйынса аҡыллы бәхәстәр һәм дискуссиялар, һәр төрлө фекер, яңы идеялар һәм концепциялар өсөн һәр ваҡыт асыҡ.
Гәзиттең даими рубрикалары иҫәбендә — "Информбюро", "Номер персонаһы", "Аналитика", "Мәҙәниәт һәм мәғариф", "Мираҫ", "Әҙәбиәт", "Дин һәм дин тотоусылар", "Нисек йәшәйһең диаспора?". Гәзит Мордовия, Марий Эл, Коми, Удмуртия, Карелия, Татарстан, Башҡортостан, Сыуашстан республикаларында, Ханты-Мансы һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарында, Пенза, Түбәнге Новгород, Һамар, Һарытау, Ырымбур, Ульяновск, Владимир өлкәләрендә, Мәскәү һәм Санкт-Петербургта таратыла.


text:
Фото:
Женевала үткән һабантуйҙа Швейцария пенсионерҙары башҡорт телендә йыр башҡарҙы
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Швейцарияның Женева ҡалаһында башҡорт-татар фестиваль-һабантуйы ҙур уңыш менән үтте. «Silk Road» рестораны паркында ойошторолған халыҡ байрамында 400-гә яҡын кеше ҡатнашты. Сараға Швейцария, Италия, Франция, Германия, Бөйөк Британия, Швеция, Чили, Көньяҡ Корея илдәренән ҡунаҡтар, шулай уҡ Рәсәйҙән һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәренән, Башҡортостандан һәм Татарстандан яҡташтар йыйылды. Швейцарияла йәшәгән диаспора исеменә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитетынан, Башҡортостандың Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегенән ҡотлауҙар килде.
Һабантуйҙы ойоштороусылар, улар араһында Швейцарияла йәшәгән яҡташыбыҙ Айһылыу Йәнтүрина-Дарлес та бар, ныҡлы әҙерләнгән. Ҡунаҡтарға ҙур концерт программаһы тәҡдим ителде, унда башҡорт һәм татар йырҙары, инструменталь музыка яңғыраны. Швейцарияла йәшәүселәр байрам өсөн махсус рәүештә башҡорт телендә «Аҡ болоттар йөҙә зәңгәр күктә» йырын ишеттерҙе. Гүзәл Усманова етәкселегендә «Нуриев кеүек бейейбеҙ» мәктәп-студияһында шөғөлләнгән балалар башҡорт бейеүен башҡарҙы. Мәскәү башҡорто, «Zaman» этно-төркөмө етәксеһе Радмир Мөфтәхин гитарала башҡорт көйҙәрен уйнаны.
«Барыһы ла иң яҡшы милли традицияларҙа үтте. Байрамға Сибайҙан бөтә ғаиләм килде. Атайым Сәфәрғәли Йәнтүрин ҡурайҙа уйнаны, туғаным Урал көрәште, әсәйем ҡаҙылыҡ, тултырма, сәк-сәк килтерҙе», — тип хәбәр итте Айһылыу Йәнтүрина-Дарлес.
Милли сувенирҙар һәм ҡулдан эшләнгән әйберҙәр, башҡорт һәм татар аш-һыуы күргәҙмә-йәрминкәһе, өлкәндәр һәм балалар өсөн спорт ярыштары ойошторолдо. Ҡунаҡтар башҡорт балын тәмләп ҡараны, Башҡортостан таштарынан яһалған биҙәүестәр һатып алды. Байрам һуңында башҡорт көйө аҫтында дәртле ритайым һәм бишбармаҡ-party үткәрелде.
«Швейцариялағы һабантуй милләттәштәребеҙҙе бергә тупланы. Сит илдә йәшәһәләр ҙә, бөтә донъяны башҡорт мәҙәниәте менән таныштырырға теләктәре ҙур. Шуныһы ҡыуаныслы: улар балаларында Башҡортостанға һөйөү тәрбиәләй. Өлкәндәр һәм балалар милли кейемдә йөрөнө, йырланы һәм халыҡ бейеүҙәрен башҡарҙы. Яҡташтарыбыҙ тыуған төйәгебеҙҙең бер өлөшөн Европа үҙәгенә күсергән кеүек тойолдо», – тип билдәләне биология фәндәре докторы, профессор, Рәсәй тәбиғәт белеме академияһы академигы Сәфәрғәли Йәнтүрин.
Һабантуйҙы ойоштороусы булып «Юлдаш» Швейцария татарҙары һәм башҡорттары ассоциацияһы сығыш яһаны.


text:
Италия эшҡыуарҙары Башҡортостанда эшлекле партнерҙар эҙләй
Өфөгә Италияның Рәсәйҙәге илселеге һәм Рәсәйҙең Италиялағы Сауҙа вәкиллеге вәкилдәре Антонелла Мария һәм Ольга Амирян килде. Улар Башҡортостан бизнесмендары менән осрашыу үткәрҙе, шулай уҡ Өфөнөң мебель етештереү буйынса шәхси предприятиеларының береһендә булды.
Антонелла Мария һәм Ольга Амирян тәҡдим ителгән продукцияның юғары сифатын билдәләне. Өфө предприятиеһы эшмәкәрлеге менән таныштырыу Бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендә хеҙмәттәшлек һәм сәнәғәт округтары буйынса Рәсәй-Италия эш төркөмөнөң май-июнь айҙарында Өфөлә үтәсәк ХХ ултырышы алдынан ойошторолдо.
Италиянан хеҙмәттәштәр республика эшҡыуарҙары менән килешеп эш итергә, үҙҙәренең тәжрибәһе менән уртаҡлашырға, технологиялары менән таныштырырға, Башҡортостан бизнесмендары менән берлектә предприятиелар асырға әҙер.


text:
Фото:
Өс көндә республикала миллиондан ашыу кеше иҫәпкә алынды
Фото:
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙың тәүге өс көнөндә Башҡортостанда 1242668 кеше иҫәпкә алынды. Был республика халҡының 30,7 проценты. Бындай мәғлүмәттәрҙе Хөкүмәт Йортондағы эш кәңәшмәһендә вице-премьер, БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе, республикала Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса комиссия рәйесе Илшат Тажитдинов килтерҙе.
Халыҡ иҫәбен алыу йылдам старт алды. Статистиктар быны халыҡтың әүҙемлеге, илебеҙ тормошонда был ҙур, мөһим ваҡиғаның әһәмиәтен аңлау һәм халҡыбыҙҙың гражданлыҡ позицияһы менән бәйләй. Көҙгө һауа бик урамға тартмай, шуға күрә республика халҡының күбеһе был көндәрҙә өйҙә торҙо.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 14 октябрҙә Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу-2010 башланды. Ул 12 көн барасаҡ һәм бер аҙнанан, 25 октябрҙә тамамланасаҡ. Иҫәп алыусылар һәр беребеҙҙе Рәсәй тарихына индереү өсөн республикалағы һәр йортҡа килергә тейеш.


text:
Учалыла үҫеп килеүсе быуындың милли үҙаңын формалаштырыу мәсьәләләре тикшереләсәк
Милли инновацион белем биреү учреждениелары уҡытыусыларының республика кимәлендәге фәнни-ғәмәли конференцияһы Учалыла 16-17 февралдә үтәсәк. Форум темаһы — «Баланы шәхес итеп тәрбиәләү һәм йәш быуындың милли үҙаңын формалаштырыу факторы булараҡ белем биреү процесын интеграциялау».
Конференция сиктәрендә түбәндәге секциялар эшләйәсәк: «Этнопедагогика – ысын милли мәктәп нигеҙе»; «Һәләтле балалар менән эшләүҙе камиллаштырыу юлдары»; «Күсәгилешлек: балалар баҡсаһы – тәүге баҫҡыс»; «Уҡытыусылар коллективы – инновацион милли белем биреү учреждениеһын үҫтереүҙә төп ресурс».


text:
2013 йыл Рәсәйҙә Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан ителде
Алда көткән 2013 йыл Рәсәйҙә Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан ителде. Тейешле Указға Рәсәй Президенты Владимир Путин ҡул ҡуйҙы.
Документ һәр кешенең уңайлы тирә-яҡ мөхиткә хоҡуғын тәьмин итеү маҡсатында ҡабул ителде, тип хәбәр ителә «Greenpress» федераль урман мәғлүмәт агентлығы сайтында. Ошоға ярашлы, ил Хөкүмәте төп экологик саралар планын әҙерләргә бурыслы. Уларҙы тормошҡа ашырыу субъекттарҙың башҡарма власть органдарына йөкмәтеләсәк.
2012 йылда тәбиғәтте һаҡлаусылар Владимир Путинға төрлө экологик мәсьәләләрҙе хәл итеү үтенесе менән бер генә тапҡыр мөрәжәғәт итмәне. Селигерҙа ил башлығы менән осрашыу барышында улар экологияны Рәсәй өсөн милли идея тип танырға тәҡдим итте.


text:
Рөстәм Хәмитов тау саңғыһы спорты буйынса чемпиондар әҙерләү мәктәбен асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов тау саңғыһы спорты буйынса чемпиондар әҙерләү мәктәбен асыу тантанаһында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов тау саңғыһы спорты буйынса чемпиондар әҙерләү мәктәбен асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
23 февралдә – Ватанды һаҡлаусылар көнөндә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Олимпик-Парк» комплексында булды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың 26 февраленән 3 мартына тиклем Өфөлә VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары үтә.
«Олимпик-Парк» спорт комплексында республика етәксеһе тау саңғыһы спорты буйынса олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр мәктәбен асыу тантанаһында ҡатнашты. Яңы бина бер йылдан кәмерәк ваҡыт эсендә төҙөлгән. Унда тренажер залы, спортсылар һәм тренерҙар өсөн бүләмәләр, душ кабинлары, медицина пункты, сисенеп-кейенеү бүлмәләре урынлашҡан.
— Бөгөн Өфөлә тау саңғыһы мәктәбенең яңы бинаһы асылыуына бик шатмын, — тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙең тау саңғыһы мәктәбе Рәсәйҙә генә түгел, Советтар Союзы осоронда ла билдәле спортсылар тәрбиәләгән. Минең янда – атҡаҙанған спорт мастеры, мәктәп ғорурлығы Светлана Алексеевна Гладышева. Бөгөнгө көндә ул Рәсәй Федерацияһының Тау саңғыһы спорты һәм сноуборд федерацияһы Президенты вазифаһын башҡара. Яңы бина төҙөү өсөн ҙур ресурстар таба алған «Газпром» корпорацияһына, объект өҫтөндә көнө-төнө ял белмәй эшләгән төҙөүселәргә, был эште ойоштороусыларҙың барыһына ла рәхмәт әйтергә тейешбеҙ.
Рөстәм Хәмитов тау саңғыһы ҡорамалдары һаҡланған бүлмәлә булды. Бында Австрияның Reichmann фирмаһы етештергән махсус ҡорамалда профессиональ спортсылар саңғыларын ярыштарға әҙерләйәсәк. Президент тренажер залын, медицина пунктын, сисенеп-кейенеү бүлмәләрен ҡарап сыҡты һәм башҡарылған эштәрҙән ҡәнәғәт булыуын билдәләне.


text:
Шишмә районы
Шишмә районы (урыҫ. Чишминский район) – Башҡортостандағы муниципаль район. Административ үҙәге – Шишмә ҡасабаһы. Районда 32321 кеше йәшәй.
Йөкмәткеһе
Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәрби кешеләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Cәйәсмәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Саҙретдинов Абрар Мәсәлим улы — дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, педагог.
Спортсмендар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дин эшмәкәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хужалыҡ эшмәкәрҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғайсин Хәлит Ғәлиәхмәт улы — Башҡорт АССР-ның атҡаҙанған уҡытыусыһы, СССР-ҙың мәғариф отличнигы, РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы, «Маҡтаулы хеҙмәте өсөн» миҙалы менән бүләкләнгән, Хеҙмәт һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветераны.
Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Артистар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бикбулатова Зәйтүнә Ислам ҡыҙы
- Уразмәтов Әхәт Сәлих улы
- Бикташева Тәлиғә Миңлевәли ҡыҙы
- Нафиҡова Асия Закуан ҡыҙы
Композиторҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йырсылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шағирҙар һәм яҙыусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Кәримов Мостафа Сафа улы
- Байбурин Ғабдулла Ғиндулла улы
- Ғәлиев Ғабдрахман Ғәли улы
- Исмәғилев Сәйет Әхмәт улы
- Сәйфи Ҡудаш
- Хисмәтуллина Миңнегөл Хәбибйән ҡыҙы


text:
Фото:
Башҡортостанға Төркиәнән йәштәр делегацияһы килде
Фото:
Өфөгә Төркиәнән йәштәр делегацияһы килде. Уның сәфәре «Мульти» халыҡ-ара программаһы сиктәрендә үтә. Делегация составында — Мерсин ҡалаһының йәмәғәт программаларында ҡатнашыусы үҫмерҙәр һәм йәштәр.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында билдәләүҙәренсә, төрөк ҡунаҡтарының сәфәр программаһы бик тығыҙ. Балаларҙы Милли музейға һәм Салауат Юлаев майҙанына экскурсиялар, тренингтар һәм «түңәрәк өҫтәлдәр» көтә. «Тамыр» Балалар һәм үҫмерҙәр ял үҙәге 2 июлдә төрөк йәштәре өсөн үҙ ишектәрен киң асасаҡ. Үҙәктә тәрбиәләнеүселәр төрөк тиҫтерҙәрен бишҡорт милли кейемдәре, бейеүҙәре һәм аш-һыуҙары менән таныштырасаҡ. 5 июлдә Төркиәнән ҡунаҡтар Ғафури районына барасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр Башҡортостандан «Башҡортостан пионерҙары» балалар йәмәғәт берләшмәһе активистарынан торған делегация Мерсин ҡалаһына барып, йәштәр программалары, мәҙәниәт һәм мәғариф учреждениелары эшмәкәрлеге, төрөк халҡының ғөрөф-ғәҙәттәре һәм традициялары менән танышҡайны.
Башҡортостан менән Төркиә араһында йәштәр алмашыуы тығыҙ бәйләнештәрҙе юлға һалыуға, йәштәр йәмәғәт ойошмаларының проблемаларҙы бергәләп хәл итеүҙә һәм дөйөм маҡсаттарға өлгәшеүҙә тырышлыҡтарын берләштереүгә булышлыҡ итә.


text:
Башҡортостан, «РусГидро» компанияһы һәм «Внешэкономбанк» араһында хеҙмәттәшлек тураһында меморандумға ҡул ҡуйылды
VIII Красноярск иҡтисади форумы сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы, «РусГидро» компанияһы һәм «Внешэкономбанк» дәүләт корпорацияһы араһында хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара килешеп эш итеү тураһында меморандумға ҡул ҡуйылды. Документты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Евгений Дод һәм «Внешэкономбанк» идараһы рәйесе Владимир Дмитриев ҡултамғалары менән раҫланы.
Документ Башҡортостанда технопарк булдырыу һәм республика территорияһында инновацион гидроэнергетика ҡорамалдары производствоһын ойоштороу буйынса проектты тормошҡа ашырыуҙа яҡтарҙың берлектә ҡатнашыуын күҙ уңында тота.
Ҡул ҡуйылған меморандумға ярашлы, проектты тормошҡа ашырыуҙың ойоштороу, технологик һәм финанс схемаларын анализлау һәм эшкәртеү, шулай уҡ хәүефтәрҙе комплекслы баһалау эштәрен үткәреү күҙаллана. Меморандумда билдәләнгән башланғыстарҙы ғәмәлгә ашырыу маҡсатында эш төркөмө ойошторолған, уның төп бурысы — проектты тормошҡа ашырыу буйынса эштәрҙе көйләү.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2010 йылдың 9 декабрендә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы, «РусГидро» асыҡ акционерҙар компанияһы һәм Францияның Alstom («Альстом») машиналар эшләү компанияһы араһында Өфөлә берлектәге гидротехник һәм электротехник ҡорамалдар етештереү буйынса предприятие төҙөү буйынса Килешеүгә ҡул ҡуйылғайны. Предприятиеға технопарк структураһында төп урын бирелә.
2011 йылдың 11 февралендә Өфөлә Рәсәй Дәүләт Советы Президиумы ултырышы сиктәрендә ил Президенты Дмитрий Медведев ҡатнашлығында Башҡортостан Республикаһы менән “РусГидро” компанияһы һәм «РусГидро» менән Alstom компанияһы араһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.
Өфө районында урынлашасаҡ предприятие 2011 йылдың аҙағында эшләй башларға һәм тәүге продукцияны 2013 йылда сығарырға тейеш. Заманса гидротурбиналар республикала, атап әйткәндә, Түбәнге Һөйән гидроузелы төҙөлөшөндә ҡулланыу табыу ғына түгел, шулай уҡ Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә талап ителәсәк. Мәҫәлән, Кубандә һәм Волга-Кама бассейнында гидроэлектростанциялар каскады төҙөлөшөндә. Берлектәге предприятие планында – Өфө заводы продукцияһын бөтә донъя буйлап һатыу. Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, технопарк 10 меңдән ашыу яңы эш урындары булдырырға мөмкинлек бирәсәк, тип хәбәр итә БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Баш ҡалала 2013 йылғы йәштәр командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионатын асыу тантанаһы үтте
«Өфө-Арена»ла 2013 йылғы йәштәр командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионатын асыу тантанаһы үтте. Форумда ҡатнашыусыларҙы чемпионат талисманы Тимка исемле айыу сәләмләне.
Сараны асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев, Рәсәй Хоккей федерацияһы президенты Владислав Третьяк, Халыҡ-ара хоккей федерацияһы Советы ағзаһы Франк Гонсалес, Рәсәйҙең спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министры урынбаҫары Юрий Нагорных, Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта ҡатнашты. Йәш хоккейсыларҙы сәләмләп, улар барыһына ла уңыштар теләне.


text:
Раил Сарбаев «Башинформсвязь» йәмғиәтенең уңыштарын билдәләнеФото: Андрей Старостин
Раил Сарбаев «Башинформсвязь» йәмғиәтенең уңыштарын билдәләне
Раил Сарбаев «Башинформсвязь» йәмғиәтенең уңыштарын билдәләнеФото: Андрей Старостин
«Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Директорҙар советының киңәйтелгән ултырышында акционерҙар йәмғиәтенең 2009 йылдағы финанс-хужалыҡ эшмәкәрлеге йомғаҡтары һәм 2010 йылға төп бурыстар тикшерелде. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры, «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Директорҙар советы рәйесе Раил Сарбаев ҡатнашты.
Үҙ сығышын Раил Сарбаев уҙған йыл тотош республика өсөн ниндәй булыуы тураһында ҡыҫҡаса һөйләүҙән башланы.
— Иҡтисади көрсөккә ҡарамаҫтан, республикабыҙҙа хәл башҡа төбәктәргә ҡарағанда яҡшыраҡ, — тип билдәләне Премьер-министр. – Производствоның иң мөшкөл мәле февраль айына тура килде, ә йыл аҙағына хәл яҡшыра барҙы, беҙ бер ни тиклем үҫешкә өлгәшә алдыҡ. Бында, һис шикһеҙ, ваҡытында көрсөккә ҡаршы саралар күреү ыңғай роль уйнаны.
Раил Сарбаевтың һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостандың агросәнәғәт комплексы насар эшләмәне. Иген культураларының уңышы 2008 йылдағынан кәмерәк булһа ла, ит, һөт, картуф, йәшелсәләр етештереү буйынса Башҡортостан элгәре йыл күрһәткестәренән арттырҙы. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарға ҙур ярҙам күрһәтелде. Быйыл ауылға ярҙамға 200 миллион һумдан ашыу аҡса бүлеү планлаштырыла.
Республика билдәләнгән төҙөлөш күләмдәрен дә һаҡланы. Был күрһәткес буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһында бишенсе-алтынсы урынды биләй. «Башҡортостан Республикаһында «Үҙ йортом» аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү” республика маҡсатлы программаһы тормошҡа ашырыла башланы.
Торлаҡ төҙөлөшөнә килгәндә, Раил Сарбаев «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең был йүнәлештәге тырышлығын айырып билдәләне: үҙ килеме иҫәбенә предприятие бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә йәш белгестәр өсөн 264 фатирлыҡ торлаҡ йорт төҙөнө.
— Шуныһы ҡыуаныслы, «Башинформсвязь», иҡтисадтағы көрсөк күренештәренә ҡарамаҫтан, үҫеш темптарын һаҡланы һәм хатта төп күрһәткестәрен яҡшыртты. Мәҫәлән, 2009 йылда күрһәтелгән хеҙмәтләндереүҙәр күләме 2008 йыл кимәленән 3,2 процентҡа ашып китте. Йәмғиәттең былтырғы килеме 880 миллион һумдан артығыраҡ. Тораҡ пункттарының күбеһенә заманса сүс-оптик элемтә линиялары һуҙылды, был халыҡҡа һәм коммерция структураларына интернетҡа инеү өсөн шарттар булдырҙы. Хәҙер республикала «Электрон хөкүмәт» программаһы буйынса дәүләт хеҙмәтләндереүҙәре күрһәтеү өсөн реаль мөмкинлектәр бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Раил Сарбаев.
Республика Хөкүмәте исеменән Премьер-министр Салауат Мөхтәр улы Ғайсин етәкләгән «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең барлыҡ хеҙмәткәрҙәренә Башҡортостандың социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе һәм эштәрендә уңыштар, тотороҡлолоҡ һәм именлек теләне.
Киңәйтелгән ултырышта «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалдары директорҙары, идаралыҡ, бүлек һәм хеҙмәттәре начальниктары, баш һәм төп белгестәре ҡатнашты.


text:
Фото:
Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре башлана
Фото:
9 марттан 12-һенә тиклем Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре үтәсәк. Башҡортостанға Хөкүмәт Рәйесенең беренсе урынбаҫары — Мордваның мәҙәниәт министры Петр Тултаев, милли сәйәсәт буйынса министр Александр Лузгин, милли сәйәсәт буйынса министр урынбаҫары Александр Карьгин, Волга буйы фин-уғыр халыҡтары мәҙәниәте үҙәгенең башҡарма директоры Юрий Мишанин, Мордва республика берләштерелгән крайҙы өйрәнеү музейы директоры Павел Калигин, «Якстерь тяштеня» журналының баш мөхәррире Вера Брындина һәм «Чилисема» журналының баш мөхәррире Николай Ишуткиндан торған делегация килә.
Мордва көндәре сиктәрендә Өфөнөң Конгресс-холында «Мордва халҡы мәҙәниәте – күп милләтле Рәсәй байлығы» тип аталған түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Шунда уҡ ике республика етәкселеге ҡатнашлығында матбуғат конференцияһы көтөлә.
Мордва делегацияһы Стәрлетамаҡҡа һәм Федоровка районына барасаҡ.
Белешмә өсөн. Башҡортостан Республикаһында 26 меңдән ашыу мордва милләтенән булған кеше йәшәй. Мордвалар башлыса Бәләбәй, Бишбүләк, Дәүләкән, Дыуан, Йәрмәкәй, Ҡырмыҫҡалы, Күгәрсен, Стәрлетамаҡ, Федоровка һәм Шишмә райондарында төпләнгән. Башҡортостандың мордва диаспораһына телен һәм милли мәҙәниәтен һаҡлау өсөн яҡшы нигеҙ булдырылған. Мордва теле республиканың 13 мәктәбендә уҡытыла. Предмет булараҡ мордва телен 442 уҡыусы өйрәнә. Республика мәктәптәрендә йәмғеһе мордва милләтле 2216 уҡыусы белем ала. 11 мордва теле һәм әҙәбиәте кабинеты йыһазландырылған. Стәрлетамаҡ педагогия колледжында буласаҡ башланғыс класс уҡытыусылары һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары тәрбиәселәре өсөн мордва төркөмдәре асылған. Үҙешмәкәр сәнғәт үҫешә. 18 мордва ижади коллективтарының дүртеһе «халыҡ» исеменә лайыҡ булған. 2000 йылдан алып база библиотекаһы – Башҡортостандағы мордва халҡын хеҙмәтләндереүсе Федоровка үҙәкләштерелгән китапхана системаһы эшләй.
Николай Герасимов етәкләгән Башҡортостан Республикаһының Мордва милли-мәҙәни автономияһы ла мордваларҙың мәҙәни традицияларын һәм телен һаҡлауҙа ҙур роль уйнай. Бөгөн был ойошма Башҡортостандың бөтөн мордва диаспораһын берләштерә. Уның арҡаһында мордвалар Мордва Республикаһы менән тығыҙ бәйләнештә, милли мәғариф, халыҡ ижады үҫеше мәсьәләләре хәл ителә.
Хөкүмәттәр араһындағы Гуманитар өлкәлә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә һәм Мордва менән Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлыҡтары араһындағы Килешеүгә ҡул ҡуйыу арҡаһында Башҡортостан мордваларының тарихи ватаны менән ныҡлы бәйләнештәре булдырылған.


text:
Талапсанлыҡ һәм кешелеклек
Бына инде 295 йыл прокуратура хеҙмәткәрҙәре тап ошо сифаттарға тоғро ҡалып халыҡҡа һәм илгә хеҙмәт итә. Дәүләт ҡоролошо, ҡануниәт үтәлеше, социаль тигеҙлек һәм хоҡуҡи тәртип тәьмин итә. Бөгөн прокуратура хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрам уңайынан тантаналы ултырышҡа йыйылды. Уларҙы Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов ҡотланы.
17 / 01 / 2017
257
Һүҙ көсө
Гәзит мәҡәләһе тотош бер ауылға йән өрөүҙә булышҡан. «Архангел хәбәрсеһе» район баҫмаһында сыҡҡан статьяны уҡығас, Владимир Никитин һүҙ барған Петропавловканы нисек тә булһа тергеҙергә кәрәк, тигән ҡарарға килә. Ауыл уҙған быуаттың 70-се йылдарында перспективаһыҙ тип танылып, юҡҡа сыҡҡан була. Владимир Георгиевич тыумышы менән ошо төбәктән булған туғандарына мөрәжәғәт итә, һәм оҙаҡламай улар бында күсеп тә килә. Әле ауылда тиҫтәнән ашыу ихата бар.
17 / 01 / 2017
234
Дәрестәрҙән һуң яңы шөғөл үҙләштереүселәр
Бөрө ҡалаһында төҙөлгән яңы смарт учреждениела мәктәп уҡыусылары өсөн төрлө түңәрәктәр эшләй башланы. Йәш хәбәрселәр әҙерләү өсөн урында телестудия ла асылған. Бынан тыш, кибер спорт менән шөғөлләнеү, йәнһүрәттәр төшөрөү өсөн дә барлыҡ шарттар булдырылған. Был йәһәттән Өфөләр ҙә бәхетле. Утыҙ йылдан ашыу Черниковка биҫтәһендә үҫмерҙәр клубы эшләп килә.
17 / 01 / 2017
223
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 17.01.2017
Бөгөн Швейцарияның Давос ҡалаһында Бөтә Донъя иҡтисади форумы асылды. Күләмле сарала беренсе вице-премьер Игорь Шувалов етәкселегендәге Рәсәй делегацияһы ла ҡатнаша. Форум сиктәрендә Украина Президенты Ҡытай Халыҡ республикаһы рәйесе Си Цзиньпин менән осрашты. Фекер алышыу барышында Петр Порошенко Украинаның территориаль бөтөнлөгөн тәьмин итеү, шул иҫәптән Ҡырымды ҡайтарыуҙа ярҙам һорап мөрәжәғәт иткән.
17 / 01 / 2017
176
Күмертау ҡалаһы бөҙрәханаларының береһендә клиент хеҙмәткәрҙәргә бысаҡ менән ташланған
Видеокүҙәтеү ҡоролмаһына төшөрөлгән кадрҙар социаль селтәргә урынлаштырылған. Унан күренеүенсә, матурлыҡ салоны клиенты администратор менән бер аҙ һөйләшкәндән һуң, сумкаһынан бысаҡ сығарып әңгәмәләшкән кешеһенә янай. Хеҙмәткәрҙәр бүлмәнән сығып ҡасҡандан һуң, ҡатын бөҙрәханала күҙенә ташланған әйберҙәрҙе туҙҙыра. Осраҡ буйынса әле хоҡуҡ һаҡлау органдары ла тикшереү башланы. Уның һөҙөмтәләре буйынса тейешле процессуаль ҡарар ҡабул ителәсәк.
17 / 01 / 2017
183
Башҡортостанда «Хоккей йондоҙҙары аҙналығы» дауам итә
Бөгөн инвалид спортсылар араһында следж-хоккей турниры башланды. Ярышта ҡатнашыу өсөн Өфөгә Чехия, Италия һәм Ҡытай командалары йыйылды. Рәсәй данын иһә Мәскәү өлкәһенең «Феникс» командаһы яҡлай.
17 / 01 / 2017
195
Мәҙәниәт усаҡтарына яңы һулыш
Быйыл «Берҙәм Рәсәй» партияһы «Төбәк мәҙәниәт йорто» проектын тормошҡа ашырыуҙы башлай. Программа биналарҙы ремонтлауға, мәҙәниәт учреждениеларының базаһын яҡшыртыуға йүнәлтеләсәк. Унда ҡатнашыу өсөн тәү сиратта ихтыяжды иҫбатлаусы документтар тупларға кәрәк. Проектҡа инеү хоҡуғына 50 меңгә тиклем халыҡ йәшәгән төбәктәрҙең мәҙәниәт усаҡтары дәғүә итә ала. Тәүгеләрҙән булып программаға Архангелдең Максим Горький ауылы клубы ингән.
16 / 01 / 2017
230
Техниканы әҙерлек һыҙығына
Республика хужалыҡтарында яҙғы баҫыу кампанияһына әҙерлек йылдам бара. Механизаторҙар трактор, тағылмаларҙы билдәле ваҡытҡа ремонтлауҙы маҡсат итеп ҡуйған. Өфө районы хужалыҡтарының береһе эштең 40 процентын теүәлләгән дә инде.
16 / 01 / 2017
164
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 16.01.2017
Бишкәктә Гонконгтан Истамбулға осоусы «Боинг» транспорт самолеты фажиғәгә тарыған. Ҡуйы томан ваҡытында ул «Манас» аэропорты эргәһендәге баҡсалар өҫтөнә ҡолаған. Ғәҙәттән тыш хәлдә 37 кеше, шул иҫәптән 13 бала һәләк булған. Барлығы өс тиҫтәләп йорт зыян күргән. Авиһәләкәткә бәйле, Ҡырғыҙстан Президенты иртәгә илдә матәм көнө иғлан иткән.
16 / 01 / 2017
212
Был аҙнала республикала һыуыҡтар һаҡлана
Төндә 22-27, урыны менән 12-17 градус , көндөҙ 11-16 градусҡа тиклем һыуытыр тип күҙаллана. Аҙнаның тәүге яртыһында яуым-төшөмһөҙ, аяҙ булһа, икенсе яртыһында һауа торошо үҙгәреп ҡар яуыуы көтөлә.
16 / 01 / 2017
201


text:
Башҡорт дәүләт университеты студенттарына журналистика нигеҙҙәре тураһында һөйләнеләрФото: Динар Байзигитов
Башҡорт дәүләт университеты студенттарына журналистика нигеҙҙәре тураһында һөйләнеләр
Башҡорт дәүләт университеты студенттарына журналистика нигеҙҙәре тураһында һөйләнеләрФото: Динар Байзигитов
Ошо көндәрҙә журналистика өлкәһендә Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге республика премияһын булдырыуға 25 йыл тулды. Шуның буйынса Башҡорт дәүләт университетында башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенттары менән БР Журналистар союзы һәм Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге йорт-музей – БР Милли музейы филиалы тарафынан ойошторолған осрашыу уҙҙы. Унда БашДУ-ның журналистика кафедраһы хеҙмәткәре, БР Журналистар союзы рәйесе урынбаҫары Фәнил Ҡоҙаҡаев, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге йорт-музей директоры Динар Байзигитов, шулай уҡ Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары, билдәле журналистар Марсель Ҡотлоғәлләмов, Рәшиҙә Мәһәҙиева, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының баш мөхәррир урынбаҫары Алик Шакиров ҡатнашты.
Фәнил Ҡоҙаҡаев студенттарға журналистика өлкәһендә Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге премияның кем тарафынан, ҡасан һәм нисек ойошторолоуо, кем уның лауреаттары булғаны тураһында, ә Динар Байзигитов Шәһит Хоҙайбирҙиндың тормош юлы тураһында һөйләне. Буласаҡ киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре башҡорт журналистикаһы аҡһаҡалы, иҫ киткес публицист, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры Марсель Ҡотлоғәлләмовтың кәңәштәрен һәм өгөт-нәсихәттәрен ҙур ҡыҙыҡһыныу менән тыңланы. Ул студенттар менән журналистика нигеҙҙәрен төшөнөүҙә тормош тәжрибәһе менән уртаҡлашты, төрлө киң мәғлүмәт сараларында эшләүҙә үҙ практикаһынан миҫалдар килтерҙе, һөнәри юлдың башында яңылыш аҙымдарҙан ҡурсаланы. Рәшиҙә Мәһәҙиева һәм Алик Шакиров журналистикаға нисек килеүҙәре тураһында, был ябай булмаған, әммә бик ҡыҙыҡлы һөнәрҙең үҙенсәлектәре тураһында һөйләнеләр.
БашДУ-ның башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты БР Журналистар союзы менән берлектә студенттарға белем биреү процесын камиллаштырыу өсөн билдәле журналист-практиктар менән ошондай осрашыуҙар ойоштороуҙы дауам итергә ниәтләнә.


text:
Өфө Рәсәйҙең эре сәнәғәт үҙәктәре унлығына инде
2013 йылда Өфө Рәсәйҙең 250 эре сәнәғәт үҙәктәре араһында етенсе урынды биләне. Ҡала планканы етенсе йыл рәттән төшөрмәй. Бының турала Ирек Ялалов 2013 йылда Өфөнөң социаль-иҡтисади үҫеше йомғаҡтары буйынса барған матбуғат конференцияһында хәбәр итте.
2013 йылда предприятиеларҙың килем күләме 118 миллиард һумға етте. Ул 2012 йыл кимәленән 61 процентҡа күберәк. Шулай уҡ Өфөлә Рәсәйҙә миллионлы ҡалалар араһында файҙаһыҙ предприятиеларҙың иң түбән өлөшө – ҡалала улар 14,3 процент. Был күрһәткес йыл йомғаҡтары буйынса күҙалланған кимәлдән кәмерәк булды. Иҡтисадсылар 2014 йыл башына файҙаһыҙ предприятиеларҙың өлөшө 18 процент кимәлендә буласаҡ тип уйлағайны.
2013 йылда инвестициялар күләме 100 миллиард һумдан артты. Шулай итеп, Өфөнөң һәр кешеһенә 100 мең һум самаһы инвестиция аҡсаһы тура килә.
- Ҡала хужалығының бөтә өлкәләрен үҫтереү буйынса эште дауам итәсәкбеҙ. Муниципалитет эше йүнәлештәрен йәмәғәт фекерен өйрәнеү нигеҙендә планлаштырасаҡбыҙ, — тине Ирек Ялалов.


text:
Башҡортостанда киләһе аҙнанан уҡ ҡыш башланыуы ихтимал Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда киләһе аҙнанан уҡ ҡыш башланыуы ихтимал
Башҡортостанда киләһе аҙнанан уҡ ҡыш башланыуы ихтимал Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
Башҡортостан синоптиктары киләһе аҙнаның башында һауа торошоноң ҡапыл һәм ныҡ һыуытыуын көтәләр.
— Йәкшәмбе һауа торошоноң ныҡ үҙгәреүе көтөлә, — тип хәбәр иттте Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева. — Һауа температураһы түбәнәйәсәк, ә киләһе аҙнаның башы ҡыштың башы булыуы мөмкин.
Әммә был һуңғы прогноз түгел, синоптиктар процесты күҙәтә, һауа торошоноң күренештәрен төрлө баһалау схемалары төрлө һөҙөмтәләр бирә.
Был аҙнала һауа торошоноң характеры нормаға яҡын буласаҡ.
— Дөйөм алғанда һауа торошо ошо йыл миҙгеле өсөн ғәҙәти, көҙгө осорҙа һәр ваҡыт ҡапма-ҡаршы һауа массаһы йөрөй, йонсоу көндәр октябрҙә ҡапыл ғына арта, — тине Анна Козаева. — Был аҙнала өҫтөнлөк иткән температура – көндөҙ 3-8 градус йылы һәм төндә минус 1-2-нән алып плюс 6-8 градусҡа тиклем. Айырым райондарҙа термометр бағанаһы көндөҙ плюс 13 градусҡа тиклем күтәрелеүе мөмкин. Ғәҙәттә көньяҡта йылыраҡ, төньяҡта һыуығыраҡ.


text:
Республиканың баш ҡалаһы көслө ҡар яуыуға әҙер Фото: Олег Яровиков
Республиканың баш ҡалаһы көслө ҡар яуыуға әҙер
Республиканың баш ҡалаһы көслө ҡар яуыуға әҙер Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Кесаҙна, 3 мартта, синоптиктар Волга буйы федераль округында көслө ҡар яуыуын фаразлай. Елдең тиҙлеге секундына 20 метрға етеүе көтөлә. Кисә Мәскәү һәм Мәскәү өлкәһе биләмәһенән үткән ҡеүәтле циклон Башҡортостанға яҡынлаша. Бер төн эсендә Рәсәйҙең баш ҡалаһында 24 миллиметр ҡар яуған, был 2 март өсөн яңы рекорд. Һуңғы 80 йылда үтә көслө ҡар яуыуы теркәлгән.
Өфөлә юл техникаһы составы көсәйтелгән, машиналар тейешле тикшереү үткән. Хеҙмәткәрҙәргә инструктаж үткәрелгән. Баш ҡала хакимиәте сайтында билдәләнеүенсә, кәрәк булған осраҡта өҫтәмә көстәр йәлеп ителәсәк.
Күп ҡатлы йорттар ихаталарында ҡалдырылған автомобилдәр ҡарҙан таҙартыуҙың һөҙөмтәлелеген тәьмин итеү өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Өфө хакимиәте сайтында йорт эргәһендәге биләмәләрҙе таҙартыу графигы баҫыла, ихаталарҙа мәғлүмәт стендтары ҡуйыла.
Ҡала хеҙмәттәре көслө ҡар яуғанда өфөләргә алыҫ юлға сыҡмаҫҡа кәңәш итә. Водителдәргә иғтибарлы булырға, тиҙлек режимын арттырмаҫҡа кәрәк. Автомобилдәрҙе рөхсәт ителгән урындарҙа ғына ҡалдырыу зарур. Йәйәүлеләргә биналар, реклама таҡталары эргәһендә һаҡ булыу мөһим.
Ғәҙәттән тыш хәл килеп сыҡҡан осраҡта телефондан 112 номерына шылтыратырға мөмкин.


text:
Халыҡ иҫәбен алыу тураһындағы законға төҙәтмәләр индерелә
«Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу тураһында» законға төҙәтмәләр индерергә кәрәк. 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреү буйынса хөкүмәт комиссияһы үҙенең беренсе ултырышында ошондай ҡарар ҡабул итте.
“Росстат”тан хәбәр итеүҙәренсә, төҙәтмәләрҙе ҡабул иткән осраҡта иҫәп алыусылар граждандарҙың ниндәй милләткә ҡарауы тураһындағы графаға респонденттарҙың һүҙенән яуап яҙа аласаҡ. Әлеге ваҡытта закон менән, граждандар был һорауға яуапты үҙҙәре яҙырға тейеш, тип ҡаралған. Әгәр респондент рус телен аңламаһа йәки яҙа белмәһә, был билдәле бер ҡатмарлылыҡтар тыуҙыра. Ямалда халыҡ иҫәбен алыу үткәргәндә бындай проблема менән күп тапҡыр осраштылар.
Ултырышта ил тормошондағы был мөһим ваҡиғаға әҙерлек мәсьәләләре тикшерелде.
— 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу тәүге тапҡыр урындағы үҙидара реформаһын иҫәпкә алып илдәге демографик хәл буйынса мәғлүмәттәрҙе бирәсәк, был бюджет-ара мөнәсәбәттәрҙе оптималләштерергә ярҙам итәсәк, — тине үҙ сығышында Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары, РФ Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Сергей Собянин.
“Росстат” етәксеһе Александр Суринов Ямал-Ненец автономиялы округының төпкөл райондарында халыҡ иҫәбен алыуҙың нисек үтеүе хаҡында һөйләне. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, ул апрель башында үткәрелде.
Александр Суринов Комиссияның оператив эшләүен юғары баһаланы һәм халыҡ иҫәбен алыу буйынса “Росстат”тың бөтә тәҡдимдәрен үтәүен билдәләне.


text:
Өфөлә тәүге мосолмандар китапханаһы асыласаҡ
Тәүге мосолмандар китапханаһы Өфөлә 1 сентябрҙә асыласаҡ. Әлеге ваҡытта китаптар һайлау һәм китапхананы асыуға әҙерләү менән «Байтул Мал» шәфҡәтлелек фонды мәшғүл. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Фонд директоры Артур Насибуллов хәбәр итте.
— Беҙ ике маҡсат менән эшләйбеҙ, — тип комментарий бирҙе ул. – Беренсенән, ислам тураһындағы мәғлүмәт менән һәр кем таныша алһын өсөн. Икенсенән, кешеләр китап һатып алыуға ҡулланған аҡсаларын ғаилә бюджетына йүнәлтә алһын өсөн. Барлыҡ китаптарҙы ла һатып алып бөтөп булмай бит – китап магазиндарында күҙҙәр ҡамаша. Ә махсуслаштырылған китапханала уларҙы билдәле бер ваҡытҡа бушлай алырға була.
Буласаҡ мосолмандар китапханаһы өсөн китаптар «Мәҙинә» нәшриәте менән бергә һайлана. Китаптар ойошмаларҙан һәм айырым кешеләрҙән ҡабул ителә. Улар барыһы ла алдан Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты Рәсәй ислам университетының эксперттар советын үтә.
Китаптар, башҡа китапханаларҙа кеүек үк, билеттар буйынса биреләсәк. Китапхана Октябрь проспекты, 85/2 адресы буйынса урынлашасаҡ. Китаптар фонды башта бәләкәй булһа ла, аҙаҡтан уны ҙурайтырға планлаштырыла. Бынан тыш, «Байтул Мал» фонды балалар йорттары һәм приюттар өсөн дә китаптар йыя.