text:
Өфө дәүләт авиация техник университеты
Өфө дәүләт авиация техник университеты — Башҡортостан Республикаһының һәм Өфө ҡалаһының иң ҙур юғары уҡыу йорттарының береһе, үҫешкән фән һәм мәҙәниәт үҙәге. Университ уҡыу-уҡытыу барышына заманса яңы ысулдар индереү йүнәлешендә алдынғы урындарҙа тора. 1982 йылда Ленин ордены менән наградланған[1].
Йөкмәткеһе
Ҡаҙаныштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2017 йылдың ғинуарында Башҡортостандың дүрт юғары уҡыу йорто иҫәбендә Өфө дәүләт авиация техник университеты студент берләшмәләре эшмәкәрлеген үҫтереү программаларын һайлап алыу конкурсында еңеүсе булды[2].
- Өфө дәүләт авиация техник университеты Рәсәйҙең Мәғариф һәм фән министрлығы үткәргән ғилми проекттар һайлап алыу конкурсы еңеүселәре иҫәбенә инде. 2017 йылда вуз алты проектын ғәмәлгә ашырыу өсөн ярҙам аласаҡ. Улар иҫәбендә: компьютер моделләү ысулдары менән супрамолекулаларҙың физик-химик үҙенсәлектәрен һәм күләмле наноструктуралы материалдарҙы өйрәнеү һәм фаразлау; гибридлы көс ҡулайламалары булған автономлы объекттар өсөн перспективалы электр механикаһы үҙгәрткестәрен тикшереү, әҙерләү һәм индереү; бүленгән дифференциаль алым нигеҙендә төрлө составлы нефть-газ ятҡылыҡтары коллекторҙарында фильтр аша үтеү процесын математик һәм компьютер моделләү; шыйыҡ һәм газ хәлендәге углеводородтарҙы сығарыу, ташыу, эшкәртеү һәм ҡулланыу процестарын көсәйтеү өсөн илебеҙҙәге нефть-химия сеймалынан реагенттар, реактивтар һәм материалдар эшләүҙең ғилми нигеҙҙәрен уйлап табыу; үтә ваҡ ярмалы мартенлы ҡорос төҙөлөшө һәм үҙенсәлектәре; газ турбиналы двигатель деталдәре өсөн юғары талығыу сифаттары хас булған үтә ваҡ ярмалы титан иретмәләре[3].
- 2016 йылда Өфө дәүләт авиация техник университеты Рәсәйҙең иң яҡшы 60-тан ашыу вузы исемлегенә инде[4].
Университеттың ҡыҫҡаса тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был юғары уҡыу йорто, авиция институты булараҡ, Ярославль өлкәһенең Рыбинск ҡалаһында 1932 йылда асыла.
Бөйөк Ватан һуғышы башланыу сәбәпле, 1941 йылдың көҙөндә ул Өфөгә күсерелә һәм, алдағы йылдан яңы исем алып, «Серго Орджоникидзе исемендәге Өфө авиация институты» тип атала башлай.
1992 йылда институт «техник университет» статусы ала, уның бөгөнгө исеме — Өфө дәүләт авиация техник университеты.
2010 йылда университет «Рәсәйҙең милли тикшеренеү университеты» статусын алыу өсөн конкурста ҡатнашты, ләкин уңышҡа өлгәшә алманы.
Мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө дәүләт авиация техник университеты бөгөнгө көндә 7 үҡыу бүлегенән тора, белгестәр әҙерләү 61 йүнәлеш буйынса алып барыла, студенттар һаны 20 меңдән ашыу.
Университеттың ректорҙары
- 1932—1933 — Фрейман С. А.
- 1933—1935 — Душинов Н. И.
- 1935—1936 — Гординский З. Г.
- 1936—1939 — Гогосов Владимир Антонович
- 1939—1942 — Емелин Иван Павлович
- 1942—1944 — Гусаров Александр Филиппович
- 1944—1961 — Емелин Иван Павлович
- 1961—1992 — Мәүлитов Рифат Рәхмәтулла улы
- 1992—2003 — Күсимов Салауат Таһир улы
- 2003 -2014 — Ғөзәйеров Морат Баҡый улы
- 2014—2015 — Дегтярёв Александр Николаевич ( вазифа башҡарыусы)
- 2015 йылдан хәҙергәсә — Криони Николай Константинович[5]
Авиация университеты бинаһы [үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Университеттын төп бинаһы 1950 йылда архитектор Кәлимуллин Барый Ғибәт улы проекты буйынса Башҡорт АССР-ының «Советтар йорто» булараҡ төҙөлә һәм 1958 йылда ул ул ваҡыттағы авиация институты ҡарамағына бирелә.
Вузды тамамлаған билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сәйәсмәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Зайцев Михаил Алексеевич (1938—2010) — Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе (1995—1999).
Фән эшмәкәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Химия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Математика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Билдәле уҡытыусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лавров Сергей Андреевич (6.11.1935, Ҡаҙаҡ АССР-ы Жана Семей ҡасабаһы), конструктор. Техник фәндәр кандидаты (1974). БАССР ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1977). Ҡазан авиация институтын тамамлағандан һуң (1959) ӨПЭПБ ла эшләй: өлкән инженер конструктор, 1960 йылдан — баш конструктор урынбаҫары, 1964 йылдан — баш конструктор, 1991 йылдан — тәжрибә КБ-һы етәксеһе., 1994 йылдан — техник конструкторлыҡ бүлеге начальнигы. 1996 йылдан ӨДИСА ла, бер үк ваҡытта 2005—12 йылдарҙа ӨДАТУ ла уҡыта. Сергей Лавров етәкселегендә хисаплау техникаһының (цифрлы хисаплау машиналары), электр бритваларының, шул иҫәптән донъялағы тәүге «Ағиҙел 1К» космик бритваһының төрлө модификациялары эшләнә һәм етештереүгә индерелә. 30-ҙан ашыу фәнни хеҙмәт һәм 7 уйлап табыу авторы. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1969).
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 30 июня 1982 г. № 7436-Х
- ↑ Башҡортостандың юғары уҡыу йорттары Рәсәй Мәғариф министрлығының студент берләшмәләрен үҫтереүгә гранттар отто. [[Башинформ|]], 2017, 25 ғинуар (Тикшерелгән 26 ғинуар 2017)
- ↑ Өфөнөң юғары уҡыу йорттары ғилми проекттар һайлап алыу конкурсында еңде. {Башинформ}}, 2017, 12 ғинуар (Тикшерелгән 12 ғинуар 2017)
- ↑ Башҡортостандың ике университеты илдең иң яҡшы вуздары исемлегенә инде. [[Башинформ|]], 2016, 10 ноябрь (Тикшерелгән 10 ноябрь 2016)
- ↑ [1]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғөзәйеров М. Б. Авиация техник университеты // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- УГАТУ сайты


c: text/html

text:
Башҡортостан Урман хужалығы ылыҫлы ағастар орлоҡтары туплай
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басыров/.
Ылыҫлы урмандарҙы тергеҙеүгә Башҡортостанда йыл башынан алып 3680 килограмм ылыҫлы орлоҡ тупланған, ул планлаштырылған күләмгә ҡарағанда 80 килограмға күберәк, тип хәбәр иттеләр республика Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
— Иң күберәге ябай ҡарағай орлоҡтары йыйылған – ике мең килограмм самаһы. Яҡынса бер мең килограмм – шыршы орлоғо. Ҡалғаны – ҡарағас орлоҡтары, — тип хәбәр итә Башҡортостан Урман хужалығы министрлығы хеҙмәткәре Зөһрә Вәисова.
Орлоҡ йыйыу дауам итә. Зөһрә Вәисованың әйтеүенсә, тубырсыҡ йыйыу урман питомниктары һәм буласаҡ урмандар өсөн яҡшы нигеҙ һалырға мөмкинлек бирәсәк. Урман хужалығы министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, 2014 йылда урмандарҙы тергеҙеү эше Башҡортостанда 10479 гектар планда 10586 гектар майҙанда башҡарылған. Ултыртылған урмандарҙың 90 процентын ылыҫлы тоҡомдар (шыршы, ҡарағай, ҡарағас) тәшкил итә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ике башҡорт һылыуҡайы «Мисс Азия. Рәсәй» конкурсының финалына сыҡтыФото: Фатима Янбаева
Ике башҡорт һылыуҡайы «Мисс Азия. Рәсәй» конкурсының финалына сыҡты
Ике башҡорт һылыуҡайы «Мисс Азия. Рәсәй» конкурсының финалына сыҡтыФото: Фатима Янбаева
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Мәскәүҙә «Miss Asia. Russia» бөтә Рәсәй милләт-ара гүзәллек фестиваленең һайлап алыу туры уҙҙы. Бәйгелә ҡатнашыу өсөн бөтә илдән һылыуҡайҙар йыйылды. Һайлап алыу этабында ҡыҙҙар сағыу ижади һәләттәрен, халыҡтың мәҙәниәтенә мөнәсәбәттәрен, йолаларҙы белеүҙәрен күрһәтте, киләсәккә булған ниәттәре, уй-хыялдары менән уртаҡлашты. Бәйге йомғаҡтары буйынса ике башҡорт һылыуҡайы Илнара Ниязғолова һәм Эльмира Вәлиева 13 финалсы иҫәбенә инде.
Илнара Ниязғолова — Мәскәүҙәге «Йәсмин» һылыуҡай студияһы тәрбиәләнеүсеһе, «Мәскәү һылыуҡайы-2016» III башҡорт һылыуҡайҙары конкурсы еңеүсеһе һәм «Һылыуҡай-2016» республика матурлыҡ бәйгеһендә икенсе урынға лайыҡ булыусы. Илнара Ейәнсура районында тыуып үҫкән, әле И.М.Сеченов исемендәге Беренсе Мәскәү дәүләт медицина университетында белем ала.
Эльвира Вәлиева — профессиональ рәссам, фотограф, модель, сәнғәт уҡытыусыһы, Мәскәүҙәге «Йәсмин» һылыуҡай студияһы вәкиле, Магнитогорскиҙа тыуған, Мәскәүҙә эшләй.
«Һайлап алыу турында ҡатнашыусыларҙың барыһы ла сибәр ине. Әммә беҙ уларҙың шәхси сифаттарына, һәләттәренә һәм үҙ мәҙәниәтен белеүҙәренә лә иғтибар иттек. Башҡорт ҡыҙҙары араһында һайлап алыу айырыуса ҡатмарлы булды — береһенән-береһе матурҙар. Илнара тыйнаҡлығы менән әсир итһә, Эльвира көслө характерлы булыуы менән хәтерҙә ҡалды. Икеһе лә үҙҙәрен бик ышаныслы тотто», — тип һөйләне «Мисс Азия. Рәсәй» конкурсы директоры һәм жюри ағзаһы Елена Мардаева.
Фестиваль-конкурс шарттары буйынса, ҡатнашыусылар конкурс һынауҙарында үҙҙәрен күрһәтергә тейеш: милли кейемдә сығыш яһау, милли аш-һыу менән таныштырыу, спорт ярыштарында, интеллектуаль конкурста, Мода аҙналығында ҡатнашыу. Ҡыҙҙарҙың фестивалдең реклама кампанияларында, хәйриә сараларында ҡатнашыуы ҡаралған. Интернет-тауыш биреү йомғаҡтары буйынса фестивалдең сайтында «Тамашасылар һөйөүе призы» номинацияһында бер еңеүсе билдәләнә.
«Miss Asia. Russia» бөтә Рәсәй милләт-ара гүзәллек фестиваленең финалы 10 декабрҙә Мәскәүҙә «Вегас Сити Холл» концерт залында уҙа.


text:
Ҡара сәй
Ҡара сәй — ике аҙнанан алып бер ай буйы тулыһынса ферментация (әсеү, тарҡалыу) үткән сәй япрағынан әҙерләнгән эсемлек төрө.
Европала ла, Рәсәйҙә лә, иң яратып эселгән сәй төрө.
«Ҡара сәй» тип уны Европала атай башлайҙар. Ҡытайҙа шул уҡ сәй «Ҡыҙыл сәй» тип атала. Ә «Ҡара сәй» тип ҡытай халҡында «пуэр» эсемлеген атайҙар.
Ҡара сәй эре һәм ваҡ япраҡлы (байховый), бөртөклө (гранулалы), пакетлы һәм плиткалы була. Төрлө хуш еҫ һеңдерелгән (мәҫәлән. Бергамот майы («Эрл Грей»), бөтнөк, лимон, еләк еҫе) ҡара сәйҙәр ҙә була.
Ҡара сәйҙең ҡырҡыу тәме булмай. Сәй эсемлеге ҡыҙғылт-һары йәки ҡыҙыл төҫтә була. Сәй эсемлеге организмға төрлөсә тәъҫир итә — бер юлы тонусты күтәрә һәм тынысландыра ла. Ҡан әйләнешен көйләй, баш мейеһе эшмәкәрлеген яҡшырта, күңелде күтәрә, һыуһынды ҡандыра, һалҡында тәнде йылыта.
Ғәҙәттә сәйҙе шул көйө генә йәки шәкәр, лимон, һөт йәки һөт өҫтө ҡушып бирәләр. Йыш ҡына десертҡа ҡушып ҡулланалар.
Киң таралған ҡара сәй төрҙөре: Кимун, Юньнань, ассам сәйе, цейлон сәйе, Эрл Грей, Лапсанг Сушонг.
Йыш ҡына ҡара сәйҙәр рәтенә Дарджилинг (сәй) сәйен индерәләр, әммә был сәй тулыһынса ферментланмаған.
Ҡыҙыл сәйҙәр европалыларҙа ҙур билдәлелек яулаған. Сөнки был сәй төрө бик ныҡ үҙгәртелмәгән һәм транспортлау ваҡытында боҙолмаған.
Тап ошо сәй төрөн европалылар (айырып әйткәндә, инглиздәр), сәй сығанағы булараҡ Ҡытайҙы юғалтҡас, үҙҙәренең колонияларында үҫтерә башлайҙар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- http://coffeetea.about.com/od/typesoftea/a/Black-Tea.htm
- ISO 3720:2011 Black tea — Definition and basic requirements
- ГОСТ 32573-2013 Чай черный. Технические условия (Ассоциация «РОСЧАИ КОФЕ»)


text:
- Подробности
- Просмотров: 409
ҠУҘҒАЛАҠ(Rumex), ҡарабойҙай һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 200 төрө билдәле, ике ярымшарҙың да тропик булмаған бүлкәттәрендә, ш. уҡ тропиктарҙың тауҙарында таралған. Башҡортостанда 14 төрө үҫә: ат Ҡ., турғай Ҡ., урыҫ Ҡ., һыу Ҡ. һ.б. Күп, ике йәки бер йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ, ғәҙәттә өҫкө өлөшөндә тармаҡлы, бейеклеге 5—200 см.
Тамыр яны розеткаһының япрағы оҙон һаплы, ҡыяҡтан алып киң йомортҡа формаһына тиклем; төбөндә йөрәк, уҡ рәүешле йәки ян‑яҡ көрәксәләр м‑н, һабаҡ япрағы вағыраҡ, йыш ҡына һабаҡты яртылаш уратып алған. Сәскәһе йәшкелт, һирәгерәк аҡһыл йәки һарғылт төҫтә, өҫкө япрағының йәки сәскә ҡолаҡсынының ҡуйынында шәлкемләп урынлашҡан, ике йәки айырым енесле; ос һепертке йәки суҡ рәүешле сәскәлеккә йыйылған. Май—авг. сәскә ата. Емеше сәтләүек рәүешле, өс ҡырлы, июль—сент. өлгөрә. Һирәк ҡатнаш урмандарҙа, урман ситтәрендә, аҡландарҙа, урман һәм һыубаҫар болондарҙа, битләүҙәрҙә, ҡалдауҙарҙа, йылғаларҙың ҡомло һәм ҡырсынташлы ярҙары буйлап, йырындарҙа һ.б. үҫә.
Турғай Ҡ. — респ. бөтә терр‑яһында; пирамида Ҡ., урыҫ Ҡ. — Башҡортостандың Урал алдында һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында, һирәгерәк Башҡортостандың Урал аръяғында; альп Ҡ. — Ирәмәл һәм Ямантау тауҙарының субальп һәм альп бүлкәттәрендә; Маршалл Ҡ., Украина Ҡ. — башлыса респ. көньяғында; оҙон япраҡлы Ҡ. — Ауырғазы р‑нында; эре Ҡ. Дәүләкән ҡ. тирә‑яғында осрай. Мал аҙығы, баллы, ашарға яраҡлы, ҡый, техник үҫемлектәр. Ат Ҡ. составында антрацендың сығарылмалары, дуплаусы матдәләр, флавоноидтар һ.б. бар, медицинала ҡулланыла.
Н.В.Маслова
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Ялыуҙар кенәгәһе һалымдарға бәйле бәхәстәрҙе тиҙ арала хәл итергә ярҙам итәсәк
Һалым хеҙмәткәрҙәре эшенән ҡәнәғәт булмаған граждандар күптән борсоған һорауҙарын Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының яңы сервисы ярҙамында хәл итә ала. «Ялыуҙар кенәгәһе» тип аталған хеҙмәт ведомство сайтында тәҡдим ителә һәм уның менән бушлай файҙаланыу ҡаралған. Был хеҙмәттән файҙаланырға теләһәгеҙ, Һалым идаралығының аныҡ территориаль органын күрһәтеп, сайттың был бүлегендә һалымға бәйле бәхәстең эстәлеге бирелгән мөрәжәғәтегеҙҙе ҡалдырырға кәрәк.
— Һеҙ һүрәтләгән бәхәсле хәл һалымға бәйле бәхәстәрҙе тикшереү һәм һалым түләүселәрҙең хаттары һәм ғаризалары аша һалым органдары эшенең сифатына контроллек итеүгә яуаплы судҡа тиклемге аудит бүлексәһе белгестәре менән тикшереләсәк, — тип хәбәр иттеләр Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәтенән. — Бәхәстәрҙе көйләү буйынса мөмкин булған бөтә саралар ҙа үткәреләсәк, шул иҫәптән һалым хеҙмәте менән ҡабул ителгән ҡарарҙар, күрһәтмәләр һәм талаптарҙы ғәмәлдән сығарыу мәсьәләһе ҡараласаҡ.
«Ялыуҙар кенәгәһе»нә килгән бөтә мөрәжәғәттәр ҙә тиҙ арала ҡараласаҡ, ә ошо сервис эшмәкәрлеге өсөн яуап биргән хеҙмәткәрҙәр һалымға бәйле бәхәстәрҙе көйләү мәсьәләләре буйынса һалым инспекцияһын эшмәкәрлеген даими контролдә тотасаҡ, тип ышандырҙылар Идаралыҡта.


text:
Рөстәм Хәмитов Венгрияның Рәсәйҙәге Илсеһе Иштван Ийдярто менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Венгрияның Рәсәйҙәге Илсеһе Иштван Ийдярто менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Венгрияның Рәсәйҙәге Илсеһе Иштван Ийдярто менән осраштыФото: Олег Яровиков
16 октябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Венгрияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Иштван Ийдярто менән эш осрашыуы үткәрҙе. Унда иҡтисади өлкәлә хеҙмәттәшлек итеү мәсьәләләре, шулай уҡ берлектәге гуманитар проекттарҙы тормошҡа ашырыу мөмкинлектәре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, әлеге ваҡытта Башҡортостан менән Венгрия араһындағы мөнәсәбәттәр яҡшы үҫтерелә, әммә үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәре тулы кимәлендә ҡулланылмай. Республика Президенты юғары технологиялар, ауыл хужалығы, туризм, һаулыҡ һаҡлау, нефть эшкәртеү өлкәләрендә бәйләнештәрҙе әүҙемерәк үҫтерергә тәҡдим итте. «Белгестәрегеҙ беҙгә «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнашыу өсөн генә түгел, ә үҙҙәренең технологиялары менән дә килһен өсөн, һеҙҙең нефть эшкәртеү заводтары, химия комбинаттары менән хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Беҙ химия йүнәлешен әүҙем үҫтерергә теләйбеҙ, газ химияһы алдағы ваҡытта республиканың химия индустрияһын үҫтереүҙә өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе буласаҡ», — тине Башҡортостан Президенты.
Венгрия Илсеһе һүҙҙәренсә, Венгрия менән Башҡортостандың үҙ-ара килешеп эш итеүе көрсөккә тиклемге осорҙағы кеүек үк әүҙем үҫтерелмәй. «Хәҙер беҙ көрсөктән һуңғы шарттарҙа эшләргә бурыслыбыҙ. Башҡортостан Венгрия өсөн – ҙур мөмкинлектәре булған партнер. Башҡортостанда уңышлы эшләгән предприятиелар күп, республика беҙҙе ҡыҙыҡһындырған төрлө продукция етештерә», — тине Иштван Ийдярто.


text:
Бер көндө ике ҡыҙҙың мауығып һөйләшкәнен ишетеп ҡалдым: «Ҡышты бик яратам, ләкин минең өсөн бөтмәҫ боҙлауыҡтар оло хәүефкә әүерелә. Эй, ҡурҡыныс атлауҙары. Коньки, саңғыға үҙ теләгем менән баҫам, тик өйрәнеп булмай инде. Ҡурҡыштан аяҡтар ҡата ла ҡуя, шунан бер-ике йығылһаң, әҙерәк иркенерәк йөрөй башлайһың да ул, тик икенсе тапҡыр килеүгә тағы ла шул уҡ хәл ҡабатлана», – тине береһе. Мин дә үҙемдең тәүге тапҡыр конькиға баҫыр алдынан шөрләүҙәремде иҫемә төшөрҙөм… Барыбер өйрәндем. Хәҙер инде бар донъямды онотоп шыуам.
Һәр нәмәгә эстән әҙерлек кәрәктер, тип уйлайым. Эске психологияңды яҡшы белеп, ҡурҡмаҫҡа өйрәнергә тейешһең. Мин, мәҫәлән, уйым менән һәр ваҡыт конькиҙа йә саңғыла йөрөгәнемде күҙ алдына килтерә инем бала саҡтан. Был ныҡ ярҙам итте. Хәҙер саңғыла спортсылар йөрөй торған бер алымды өйрәнгем килә, тырышам һәм маҡсатыма ирешәсәкмен!
Азалиә МИНҺАЖЕВА, V «В» синыфы уҡыусыһы.
Туймазы ҡалаһы, 2-се мәктәп.


text:
Өфөлә эш хаҡы буйынса бурыс 94 млн һум самаһы тәшкил итә
Бөгөнгө көндә Өфөлә 29 ойошманың хеҙмәт хаҡы буйынса 93,7 млн һум самаһы бурысы бар. 11 ноябргә ҡарата 3800 самаһы кеше ваҡытында эш хаҡы алмаған.
— Башҡарылған эштәр һөҙөмтәһендә октябрь өсөн ике миллион һум суммаһындағы бурыс ҡапланған. Эш шунда, был ойошмаларҙың күпселегендә эшмәкәрлек алып барылмай, йәки предприятиела банкротлыҡ процедураһы башланған. Бынан тыш, арбитраж идарасылар бер үк ваҡытта бер нисә ойошманың банкротлыҡ процедураларында ҡатнаша йәки республиканан ситтә йәшәй ала. Был мәсьәләне хәл итеү өсөн прокуратура менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ, — тип хәбәр итте Өфө хакимиәтендә үткән мабуғат конференцияһында вице-мэр Рәмил Дилмөхәмәтов.


text:
Башҡортостан Президенты: «2014 йыл еңел булмаясаҡ»
2014 йыл еңел булмаясаҡ, ә бәлки ҡайһы бер мәғәнәлә, уҙған 2013 йылға ҡарағанда ауырыраҡ та, тип белдерҙе «Йыл кешеһе» конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, һүҙ иң тәүҙә иҡтисади хәл тураһында бара, ул «әлегә тигеҙләнмәй, әммә йыл һуңын беҙ уңышлы тамамланыҡ».
— Ноябрь һәм, ышанам, декабрь 2012 йылға ҡарата биш процентҡа тиерлек плюс менән барҙы. Был бик насар түгел. 2013 йылды 2012 йылға ҡарата айырым сәнәғәт производстволарында 2,5-3 процентҡа артым менән тамамланыҡ, тип өмөт итәбеҙ. Был шулай уҡ һәйбәт, — тип иҫәпләй республика башлығы.
Алдан иҫәпләүҙәр буйынса, 2013 йыл йомғаҡтары буйынса тулайым төбәк продукты 3-3,5 процентҡа күберәк.
— Һалым буйынса, 2012 йылға ҡарата беҙ өс процентҡа артығыраҡ йыйҙыҡ, тип әйтергә була. Рәсәйҙә килемгә һалым буйынса тотош һалым йыйылмаһы 10 процентан ашыу кәмеүҙе иҫәпкә алғанда, был шулай уҡ насар түгел. Бындай күрһәткестәр эшебеҙҙә биргән вәғәҙәләрҙе һәм пландарҙы үтәргә мөмкинселек бирҙе, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Бөгөн — Башҡортостандың дәүләт символдары көнө
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
1993 йылдың 12 октябрендә Башҡортостандың дәүләт символикаһы — республиканың гербы һәм гимны раҫланды.
Төбәктең Дәүләт гербында халыҡтарҙың ҡаһарманлығы символы булған Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтләнгән. Милли батыр ҡалҡып килгән ҡояш һәм уның нурҙары фонында атта ултыра. Был халыҡтарҙың азатлыҡҡа ынтылышын сағылдыра. Ҡурай сәскәһе берҙәмлекте кәүҙәләндерә.
Герб өҫтөндә эш йыл ярымдан ашыу дауам итә. Дөйөм алғанда, конкурсҡа 40 проект тәҡдим ителә. Күп кенә эскиз авторҙары иҫке ҡанундарҙан ҡотола алмай: гербтың төрлө варианттарында йә башаҡтар бәйләме, йә ураҡ менән сүкеш һүрәтләнә.
Гимндың көйөн Фәрит Иҙрисов яҙған. Башҡорт телендәге текстың авторҙары — Рауил Бикбаев һәм Рәшит Шәкүр. Рус теленә Фәрит Иҙрисов һәм Светлана Чураева тәржемәләгән.


text:
Өфөлә бөгөн 15,5 мең вакансияға 8,7 мең эшһеҙ тура килә
2011 йыл дауамында иҡтисади йәһәттән әүҙем халыҡ араһындағы эшһеҙлек кимәле Өфөлә 2,08 проценттан 1,64-кә тиклем төштө (1 сентябргә ҡарата).
— Өфөлә бөгөн 15,5 мең вакансияға 8,7 мең эшһеҙ тура килә, — тип билдәләне матбуғат конференцияһында хакимиәт башлығы Павел Качкаев. – Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек коэффициенты — берҙән кәм (0,62). 2011 йыл башында был коэффициент 1,98-гә тиң булып, бер вакантлы урынға ике кеше дәғүә итһә, хәҙер киреһе күҙәтелә: бер эшһеҙгә ике вакансия тура килә. Әммә эш шунда, был вакансиялар башлыса төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенә, эшсе һөнәрҙәренә ҡағыла. Эшһеҙлек буйынса пособие алған кешеләр урам һепереүсе, слесарь, балта оҫтаһы булырға ашыҡмай. Бындай хәлдәр бер нисә йыл инде үҙгәрешһеҙ ҡала бирә.


text:
Өфөлә ҡатын-ҡыҙҙар өсөн вакансиялар йәрминкәһе асылды
Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә сираттағы «ҡатын-ҡыҙҙар» вакансиялары йәрминкәһе үтә. Унда һаулыҡ һаҡлау, белем биреү учреждениелары, шулай уҡ финанс эшмәкәрлек алып барған һәм социаль хеҙмәттәр күрһәткән ойошмалар ҡатнаша.
Бер аҙнанан, 24 майҙа, Башҡортостандың баш ҡалаһында ҡатын-ҡыҙҙар өсөн тағы бер вакансиялар йәрминкәһе ойоштороласаҡ, был юлы ул ваҡлап һәм күмәртәләп сауҙа итеүсе, йәмәғәт туҡланыу предприятиелары һәм ҡунаҡханалар, ресторандар ҡатнашлығында үтәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн быйылғы йылдағы беренсе йәрминкә Өфөлә март айында, Бөтә донъя ҡатын-ҡыҙҙар көнө уңайынан үткәрелгәйне. Ул ваҡытта вакансиялар йәрминкәһенә 1600 гүзәл зат килде.


text:
Башҡортостан журналистары Сочиҙа барған фестивалдә ҙур уңышҡа өлгәште Фото: Людмила Сабитова
Башҡортостан журналистары Сочиҙа барған фестивалдә ҙур уңышҡа өлгәште
Башҡортостан журналистары Сочиҙа барған фестивалдә ҙур уңышҡа өлгәште Фото: Людмила Сабитова
Башҡортостан Республикаһынан БР Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков етәкселегендәге делегация 29 сентябрҙән 4 октябргә тиклем Сочи ҡалаһында уҙған, «Бөтә Рәсәй-2013» XVII Бөтә Рәсәй журналистар фестивалендә ҡатнаша. Делегация составына «Аскинская новь», «Балтач таңнары», «Ҡариҙел», «Красное знамя», «Краснокамские зори», «Район тормошо» һәм «Стерлитамакский рабочий» ҡала һәм район гәзиттәренең баш мөхәррирҙәре инде.
1 октябрҙә фестивалдең «Асыҡ трибуна»һы сиктәрендә улар «Башҡортостан Республикаһы Журналистар союзы: берҙәмлектә – көс» тигән баш аҫтында үҙҙәренең презентацияһын тәҡдим итте. Журналистар үҙҙәренең район-ара ижади берләшмәләр эше хаҡында, союз ветерандары һәм йәш ағзалары менән эшләү, үткәрелгән акция һәм фестивалдәр тураһында һөйләне. Берҙәмлектә һәм күсәгилешлелектә – журналистарҙың көсө, тип билдәләне БР Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков. Редакция тормошонан ҡыҙыҡлы видеороликтар, гитара сиртеп йырлаған йырҙар, башҡорт балы һәм сәк-сәк менән һыйлау башҡа төбәктәрҙән коллегалары тарафынан йылы ҡабул ителде. Ошо көндәрҙә тәҡдим ителгән презентациялар араһында Башҡортостан журналистарының презентацияһы иң яҡшыһы, тип баһаланылар.
— Беҙ ни бары һигеҙ кеше барҙыҡ, шуға ҡарамаҫтан фестивалдә үҙебеҙҙең презентациябыҙ менән ысын мәғәнәһендә ҙур уңышҡа өлгәштек, — тип телефон аша хәбәр итте Артур Дәүләтбәков.


text:
Башҡортостан Президенты легендар кинооператор Мәхмүт Рафиковты 90 йәше менән ҡотланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, тормошо республикабыҙ менән тығыҙ бәйләнгән, билдәле кинорежиссер һәм кинооператор Мәхмүт Рафиковҡа 90 йәше тулыу уңайынан ҡотлау телеграммаһын ебәрҙе.
«Күркәм юбилейығыҙ – 90 йәшегеҙ тулыу уңайынан ысын күңелдән сыҡҡан минең иң йылы теләктәремде ҡабул итеп алығыҙ!
Кинодокументалистика корифейҙарының береһе, Һеҙ профессиональ өлкәлә күренекле кинооператор булараҡ лайыҡлы абруй һәм хөрмәт ҡаҙандығыҙ, тотош Ватан кино сәнғәте үҫешенә тос өлөш индерҙегеҙ. Йыш ҡына Һеҙҙең һаулығығыҙ ҡурҡыныс аҫтына ҡуйылып төшөрөлгән кадрҙар һуғыш йылдарынан һуңғы уникаль кинохроникаға ингән, киләсәк быуын өсөн совет космонавтикаһы, ракета һәм йәҙрә ҡоралдарын эшләү тарихынан һирәк факттарҙы һаҡлап ҡалырға ярҙам иттегеҙ. Һеҙҙең күрһәткән хеҙмәтегеҙ, «Рәсәй космонавтикаһы тарихына тос өлөш индергәне өсөн» юғары «Ника» кинопремияһы, «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» почетлы исеме кеүек, күп профессиональ наградалар менән билдәләнгән», — тиелә республика Президенты ҡотлауында.
Республика башлығы юбилярға һәм уның яҡындарына «ныҡлы һаулыҡ, именлек, әүҙем оҙон ғүмер» теләне.


text:
Фото:
Башҡорт сатира оҫтаһының әҫәрҙәре халыҡ-ара баҫмала донъя күрҙе
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Муза» халыҡ-ара әҙәби альманахының 26-сы сығарылышы донъя күрҙе.
Халыҡ-ара баҫманың яңы сығарылышында башҡорт яҙыусыһы, сатира оҫтаһы Марсель Сәлимовтың новеллалары баҫылған. Бында Кирилл Ковальджи, Мария Арбатова, Виталий Коротич, Лев Аннинский, Лидия Рыбакова һәм башҡа билдәле авторҙарҙың әҫәрҙәрен дә уҡырға мөмкин.
Марсель Сәлимов альманахтың редакциянан алынған данаһын Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаға бүләк итте.
«Муза» халыҡ-ара әҙәби альманахы Мәскәүҙә 2001 йылдан алып нәшер ителә. Уның баш мөхәррире — күренекле яҙыусы, шағир, драматург һәм журналист Валерий Лебединский. Альманах биттәрендә Рәсәй һәм сит ил ҡәләм оҫталарының иң яҡшы әҫәрҙәре баҫыла.


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Башҡортостанда дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә. Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, 8 сентябрҙә республикала елдең секундына 20-25 метрға тиклем көсәйеүе, йәшен йәшнәүе, боҙ-борсаҡ, ҡойма ямғырҙар яуыуы көтөлә.
Ошондай һауа шарттарында электр линияларының өҙөлөүе, ағастарҙың ҡолауы, насар нығытылған ҡоролмаларҙың емерелеүе, юл-транспорт ваҡиғаларының артыуы ихтимал, тип иҫкәрттеләр ведомствола.


text:
Шаран районында Рима Баталова приздарына еңел атлетика кросы уҙҙы
Шаран районында Дәүләт Думаһы депутаты, ун өс тапҡыр Паралимпия уйындары еңеүсеһе Рима Баталова приздарына дүртенсе тапҡыр еңел атлетика кросы үтте. Бәйгелә ҡатнашыу өсөн Шаран ауылына бөтә райондан, шулай уҡ күрше муниципаль берәмектәрҙен спортсылар килде. Сараны асыу тантанаһында ҡунаҡтар алдында йәш спортсылар сығыш яһаны.
— Беҙ барыбыҙ ҙа спорт менән дуҫ, сәләмәт тормош алып барабыҙ, — тип бәйгелә ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итте Рима Баталова. – Һеҙҙән, минең кеүек үк, чемпиондар сығыр, тип ышанам. Чемпион булып тыумайҙар, быға ҙур тырышлыҡтар ярҙамында ирешәләр.
Ярыштарҙа дүрт йәштән алып утыҙ биш йәшкә тиклемге спортсылар ҡатнашты.
— Йылдан йыл кроста ҡатнашыусылар һаны арта, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Шаран районы хакимиәте башлығы Илгиз Сәмиғуллин. – Балаларға сәләмәтлек, уңыштар, яңы еңеүҙәр теләйем. Ярыштарҙа ҡатнашыусыларға бында килеп, әүҙемлек күрһәткәндәре өсөн рәхмәт. Был матур йола алдағы йылдарҙа ла дауам итһен.


text:
Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы эксперттары АҠШ делегацияһы менән осрашты
Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының эксперттар төркөмө, республиканың ойошмалары һәм предприятиелары, профилле министрлыҡтары һәм ведомстволары вәкилдәре АҠШ-тың Екатеринбургтағы Генераль консулы Майкл Рейнерт етәкселегендәге Америка Ҡушма Штаттары делегацияһы менән осрашты. Сит ил делегацияһы Башҡортостанға эшлекле һөйләшеүҙәр һәм консультациялар үткәреү өсөн килгән.
Осрашыу барышында Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров ҡыҫҡаса республиканың сәнәғәт һәм индустриаль потенциалы хаҡында һөйләне, партнерлыҡ итеү юлдарын күҙалланы.
АҠШ-тың Генераль консулы Майкл Рейнерт үҙенең сәләмләү һүҙендә Рәсәй Федерацияһы менән АҠШ араһында инвестицион хеҙмәттәшлекте киңәйтеү, Рәсәйҙең Бөтә донъя Сауҙа ойошмаһына инеү мәсьәләләренә ҡағылды.
Артабан Америка делегацияһы киләһе компанияларҙың презентацияһын тәҡдим итте: SPECTRO Technical Services (лаборатория ҡорамалдарын поставкалау һәм хеҙмәтләндереү), «Пенетрон-Россия» компаниялар төркөмө, «Microsoft Рус» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (IT-технологиялар), Emerson Process Management (ҡорамалдар етештереү), Citibank.
Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, яҡтар машиналар эшләү, нефть эшкәртеү, ҡорамалдар етештереү, энергия һаҡлау, металлургия, химия, төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәләрендә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлеген тикшергән.


text:
Башҡорт дәүләт филармонияһында композитор Таһир Кәримовтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған кисә үтәсәк
Композитор, БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, «Почет билдәһе» ордены кавалеры, СССР Композиторҙар союзы ағзаһы Таһир Кәримовтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған тантаналы кисә Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында 14 апрелдә үтәсәк.
Сәхнәлә «Оскар-ансамбль» һәм Башҡортостан хор капеллаһы сығыш яһаясаҡ. Шулай уҡ сарала М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары ҡатнашасаҡ. Тамашасылар Ф.Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең Таһир Кәримов музыкаһына һалынған таҫмаға яҙҙырылған бейеүҙәрен ҡарай аласаҡ.


text:
Республикала халыҡ-тарихи йыр фестивале уҙғарыла
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
16 ноябрҙә Башҡортостанда «Ҡаһым түрә ҡунаҡҡа саҡыра» тип аталған башҡорт халыҡ тарихи йырҙарын башҡарыусыларҙың төбәк фестивале ойошторола. Сара Стәрлетамаҡ районының Айыусы ауылында үтә. Унда республиканың төрлө ҡалаларынан һәм райондарынан иң яҡшы ижади коллективтар һәм яңғыҙ башҡарыусылар ҡатнаша. Айыусы ауылында тыуып үҫкән профессор Рим Йәнғужиндың тыуыуына 75 йыл тулыуға арналған «Кешеләр, мәҙәниәт, арауыҡ: Евразия донъяһының социомәҙәни динамикаһы» исемле бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһында ҡатнашыусылар фестивалдең абруйлы ҡунаҡтары буласаҡ.
Фестивалде асыу тантанаһы Айыусы ауылының мәҙәниәт йортонда уҙа. Сара көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана. Унан алдараҡ, иртәнге 11-ҙә, урындағы мәктәптә биҙәү-ҡулланма ижады күргәҙмәһе асыла. Көндөҙгө сәғәт 1-ҙә Ҡаһым түрә стелаһына һәм «Ашҡаҙар» йыры һәйкәленә сәскә һалыу ойошторола.
Ҡаһым Мырҙашев, халыҡта ул Ҡаһым түрә булараҡ билдәле, — 1812 йылғы Ватан һуғышында һәм 1813–1814 йылдарҙа рус армияһының сит ил походтарында ҡатнашҡан башҡорт полктарының береһенең командиры.
Рим Йәнғужин (1941-2007) — этнограф, тарих фәндәре докторы, профессор, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре. 1964 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. 1968 йылдан алып шунда уҡ уҡытҡан, 1991 йылдан Башҡортостан тарихы һәм этнографияһы кафедраһы мөдире булған. Утыҙ йылға яҡын Башҡорт дәүләт университетының этнографик экспедицияларына етәкселек иткән. Рим Йәнғужин етәкселегендә университетта этнография музейы асылған. Туҡһандан ашыу фәнни эштәр, шул иҫәптән биш монография авторы.


text:
Синоптиктар был аҙнала көндәрҙең һыуытасағын фаразлай Фото: автор
Синоптиктар был аҙнала көндәрҙең һыуытасағын фаразлай
Синоптиктар был аҙнала көндәрҙең һыуытасағын фаразлай Фото: автор
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, был аҙнала яуым-төшөм кәмей, һауа температураһы түбәнәйә башлай.
Төнгө сәғәттәрҙә 15-20 градусҡаса һалҡынайта, төньяҡ һәм көнсығыш райондарҙа 20-30 градус һыуыҡ булыуы ихтимал. Көндөҙ — 12-17, төньяҡ-көнсығышта 21 градусҡа тиклем һалҡын. Юлдарҙа урыны менән боҙлауыҡ көтөлә.
«Һалҡын масса төньяҡ һәм төньяҡ-көнсығыш ағым менән килә башлай, шул арҡала төбәктә көндәр һалҡынайта. Аҙна аҙағында йылы фронттың яҡынлашыуы һөҙөмтәһендә һауа температураһы бер аҙ күтәрелә, яуым-төшөм ихтималлығы арта», — тип һөйләне Башгидрометтың матбуғат секретары Гөлназ Закирова.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан аграрийҙарын Ауыл хужалығы эшсәндәре көнө менән ҡотланы
Агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре октябрҙең икенсе йәкшәмбеһендә Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләй. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың ауыл хужалығы эшсәндәрен һәм хеҙмәткәрҙәрен быйыл 10 октябргә тура килгән һөнәри байрамдары менән ҡотланы.
Үҙенең ҡотлауында республика башлығы, Башҡортостанда агросәнәғәт комплексы йола булараҡ иҡтисадтың стратегик мөһим секторҙарының береһе булып тора, тип билдәләне.
“Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәтенең хөрмәтле хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары! Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ихлас ҡотлайым.
Республика халҡының 40 проценттан ашыуы ауылда йәшәй һәм эшләй. Бөтә Башҡортостан халҡының мул тормошо күп йәһәттән тап һеҙҙең һөҙөмтәле эшкә, башланғысҡа һәм булдыҡлылыҡҡа туранан-тура бәйле.
Быйылғы йәй бик ҡатмарлы булды. Уңыш йыйып алғандан һуң да һеҙ ял итә алмаясаҡһығыҙ. Хәҙер орлоҡ фондын һәм малсылыҡтың аҙыҡ базаһын әүҙем нығытырға кәрәк. Ауыл хужалығы техникаһы паркын яңыртыуҙы, үҫемлекселек һәм малсылыҡтың заманса технологияларын, тармаҡҡа идара итеүҙең яңы формаларын индереүҙе дауам итеү мөһим. Был беҙгә ҡоролоҡло йәй эҙемтәләрен еңеп сығырға мөмкинлек бирәсәк, ауыл хужалығының конкуренцияға һәләтен көсәйтергә ярҙам итәсәк.
Намыҫлы хеҙмәтегеҙ өсөн һеҙгә тәрән рәхмәт белдерәм. Артабан да һеҙҙең профессионализм һәм тәжрибә аграр сектор алдында торған яуаплы бурыстарҙы уңышлы хәл итергә булышлыҡ итер, тип өмөт итәм”.
Һүҙен йомғаҡлап, Рөстәм Хәмитов ауыл эшсәндәренә һәм уларҙың яҡындарына ныҡлы һаулыҡ һәм именлек, еңел булмаған хеҙмәттәрендә уңыштар теләне.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 10
Иң шәп хоккейсылар – Әлшәйҙән!
Новости / Спорт // 27-02-2018, 09:22
Туймазы ҡалаһында Башҡортостан Республикаһының Ауыл спорт уйындарының шайбалы хоккей буйынса финалы үтте.
Бындай сара төбәктә ун алтынсы тапҡыр ойошторола. Еңеүсе титулына Әбйәлил, Әлшәй, Балтас, Дыуан, Ҡариҙел, Ҡырмыҫҡалы, Өфө һәм Саҡмағош райондарынан һигеҙ команда көс һынашты.
Бәйге бик ҡыҙыу барҙы, был тәбиғи – һәр кем еңеүсе булырға теләй. Тәүҙә, йәрәбә буйынса ике төркөмгә бүленеп, егеттәр сәкәндәрен сәкәләштерҙе. Мәрәйҙәр һанына ҡарап командалар финалға сыҡты. Шулай итеп, Әлшәй егеттәре – беренсе, әбйәлилдәр – икенсе, саҡмағоштар өсөнсө урын алды. Еңеүсе – «Дим» командаһы Сочи ҡалаһында уҙасаҡ Бөтә Рәсәй ярыштарына юлланасаҡ.
Командалар үҙҙәренә ярҙам күрһәткән район хакимиәттәренә, уларҙың спорт комитеттарына, ойошмаларға һәм шәхси эшҡыуарҙарға оло рәхмәтен еткерә.
Л. ҺИҘИӘТОВА....
Ауырлыҡ йәки ҡайғы килһә...
Новости / Иман // 23-02-2018, 07:00
Бәлә-ҡаза килгән саҡта, « һаҡланмағанлыҡтан» тип көйөнөү – хаталаныу ғына. Изгелек тә, насарлыҡ та – Аллаһы Тәғәләнең тәҡдире. Бәндәгә ҡайғы килһә, тәне зарарланһа йә сирләһә: «Берәй гонаһым сәбәпле, Алла биргән тәҡдир!» – тип ҡабул итеү зарур. Шуны аңлағас, тәүбә итергә кәрәк. Тәүбә иткән кеше ошо һүҙҙәрҙе йыш ҡабатларға тейеш: «Иннә лил – тәһи үә иннә иләйһи ражиғүн». Был һүҙҙәрҙең мәғәнәһе: «Беҙ – Алла бәндәһе. Һис шикһеҙ, Алла хозурына әйләнеп ҡайтасаҡбыҙ. Аллаһы Тәғәләнең хөкөмөнә ризабыҙ».
Берәй ҡайғыға, уңышһыҙлыҡҡа юлыҡҡан кеше ошо доғаны даими ҡабатлаһа, доғаһы ихлас күңелдән булһа, ул кеше Алланың рәхмәтенә өлгәшәсәк, сабыр итеүселәр иҫәбенән булыр. Ҡайғыларға, бәлә-ҡазаға сабыр итеү, зарланмау – бәйғәмбәрҙәргә хас сифат.
Ниндәй ҙә булһа ҡайғы-хәсрәткә тарыған кешене яҡындары, таныштары сабыр итергә, сабырлыҡ күрһәтергә өгөтләһен.
...
Һуғандың ярҙамы тейҙе
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 22-02-2018, 07:00
Йөрәк ауырыуынан аяҡтарым ныҡ итеп шешенеп, һары һыу йыйылды. Уларға ҡарауы ҡурҡыныс ине. Шул ваҡыт күптәнге танышым бер рецепт биргәйне, ярҙамы тейҙе. Бының өсөн ике һуғанды таҙартып, ит үткәргестән үткәрергә һәм өҫтөнә бер аҙ шәкәр һибеп, төнгөлөккә ҡалдырырға. Иртәнсәк һутын һөҙөп алып, көнөнә ике-өс тапҡыр ашар алдынан берәр ҡалаҡ эсергә. Аяҡтың шешеүе бөткәнгә тиклем шул дарыуҙы эсергә кәрәк. Әлбиттә, һөҙөмтә тиҙ генә лә булмауы мөмкин, әммә әҙ-әҙләп кенә булһа ла шешеүе ҡайта.
Вилә.
Шаран районы.
...
Иремде нисек кире ҡайтарырға?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 21-02-2018, 07:00
Ирем менән айырылышҡанбыҙ, тик һаман да үҙен яратам. Ул – беренсе мөхәббәтем, биш йыл осрашып йөрөгәндән һуң өйләнешкәйнек. Яҡшы ғына йәшәп китһәк тә, бер йылдан ғаиләбеҙ тарҡалды. Йыл ярымдан һуң йәнә бергә йәшәй башланыҡ. Тик өс айҙан арабыҙ боҙолдо һәм айырылыштыҡ. Хәҙер инде яңылышҡанымды аңланым. Юҡ-барға ғауға ҡуптарып йөрөгәнбеҙ икән. Бер-беребеҙҙән нимәлер талап итеп, янъял сығарыуҙар хәҙер миңә сүп һымаҡ ҡына тойола. Бәлки, аҡыл шулай һуңлап киләлер...
Әлеге мәлдә тик уның менән бергә булырға теләүемде яҡшы аңланым. Ул да мине ярата, бергә йәшәргә теләй, тик элекке хәл тағы ҡабатланыр, тип ҡурҡа. Хистәрҙе һынар өсөн дүрт ай осрашайыҡ та, унан ҡарарбыҙ, тигән шарт ҡуя. Ә миңә дүрт ай бик оҙаҡ һымаҡ тойола, әгәр кире ҡайтмай ҡуйһа? Нисек уның ышанысын яуларға?
Розалия, 27 йәш.
...
Керән тамырының файҙаһы
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 19-02-2018, 08:00
Һалҡын тейеүҙән яҡшы һыналған дарыу тәҡдим итмәксемен. Тик уны ауырыуҙың тәүге билдәләре күренә башлағас та эсергә кәрәк.
Керән тамырын ҡырғыс аша үткәреп, шул уҡ күләмдә шәкәр өҫтәп, 12 сәғәткә йылы урынға ҡуйып торорға һәм һөҙөп алырға. Был дарыуҙы һәр сәғәт һайын берәр ҡалаҡ эсергә. Ауырыу тиҙ арала үтеп тә китер.
Алһыу.
Дыуан районы....
Керән тамырын ҡырғыс аша үткәреп, шул уҡ күләмдә шәкәр өҫтәп, 12 сәғәткә йылы урынға ҡуйып торорға һәм һөҙөп алырға. Был дарыуҙы һәр сәғәт һайын берәр ҡалаҡ эсергә. Ауырыу тиҙ арала үтеп тә китер.
Алһыу.
Дыуан районы....
Эх, бейеүҙәре, күҙ теймәһен үҙенә!
Новости / Мәҙәниәт // 18-02-2018, 09:00
Саҡмағоштоң талантлы ҡыҙы яҡташтарына ҙур теләк менән башҡорт бейеүҙәрен өйрәтә
Һәр ауылдың үҙ артистары була. Өфө артистарына “зәңгәр экран” аша ғына ҡарап һоҡланған ауыл халҡы өсөн барыбер үҙҙәренең араһында йәшәгән, тормошон, көнкүрешен белгән, көн һайын аралашып, хәл белешеп йөрөгән үҙ таланттары яҡын була. Шуғалыр ҙа бөтә төбәктә лә мәҙәниәт йортонда үткән байрам концерттары, кисәләр, ҡуйылған спектаклдәр тулы зал менән үтә. Был йәһәттән уларға хатта дәүләт театрҙары, филармониялары көнләшә....
Киҙеүгә ҡаршы лимон майы
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 18-02-2018, 07:30
Ҡыш етһә, киҙеү йонсота. Йыл һайын ауырымай ҡалмай торғайным, һуңғы йылдарҙа бик яҡшы дарыу табып алдым. Шуны ҡуллана башлағандан бирле сирҙе еңелерәк үткәрәм. Уны әҙерләү өсөн бер лимон, 100 г май һәм бер ҡалаҡ бал кәрәк. Лимонды бер минутҡа эҫе һыуға һалып алғандан һуң, ҡабығы менән бергә ит үткәргес аша үткәреп, май һәм бал ҡушып бутарға. Ошо лимонлы дарыуҙы көнөнә бер-ике тапҡыр берәр балғалаҡ ашарға.
Лүзә Н.
Ҡалтасы районы....
Әнисә апайҙы Германияға ла саҡыралар
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 17-02-2018, 08:00
Әбйәлил ҡыҙы ата-бабаларынан күскән һәләте, ҡул көсө менән кешеләргә ярҙам итә
Кешене эшенә ҡарап баһалайҙар, хөрмәтләйҙәр. Әнисә Рәйес ҡыҙы Намаҙбаева ла ҡул көсө, тәбиғәттән, ата-бабаларынан күскән һәләте менән кешеләрҙе дауалап, танылды. Хәҙер уның тураһында йыш яҙалар, республика телевидениеһы аша ла күрһәттеләр. “Башҡортостан Республикаһы Әбйәлил районының данлы ҡыҙҙары” тигән китапта ла Әнисә Рәйес ҡыҙы лайыҡлы урын алған. Әммә ул, эшенең төп баһаһы – халыҡ рәхмәте, тип иҫәпләй. Әбйәлил ҡыҙы ата-бабаларынан күскән һәләте, ҡул көсө менән кешеләргә ярҙам итә...
Кешене эшенә ҡарап баһалайҙар, хөрмәтләйҙәр. Әнисә Рәйес ҡыҙы Намаҙбаева ла ҡул көсө, тәбиғәттән, ата-бабаларынан күскән һәләте менән кешеләрҙе дауалап, танылды. Хәҙер уның тураһында йыш яҙалар, республика телевидениеһы аша ла күрһәттеләр. “Башҡортостан Республикаһы Әбйәлил районының данлы ҡыҙҙары” тигән китапта ла Әнисә Рәйес ҡыҙы лайыҡлы урын алған. Әммә ул, эшенең төп баһаһы – халыҡ рәхмәте, тип иҫәпләй. Әбйәлил ҡыҙы ата-бабаларынан күскән һәләте, ҡул көсө менән кешеләргә ярҙам итә...
“Йәйғор” балҡышы – театрҙа
Новости / Мәҙәниәт // 17-02-2018, 07:00
йәки Әбйәлилдәр бар яҡтан да талантлы
Бала саҡта кем генә артист булырға хыялланмай икән?! Сәхнәлә йырлаған йырсыны үҙҙәре тип хис иткән, йә булмаһа, бейеүсене күҙәткәндә һикереп төшөп бергә бейерҙәй булып ултырған кешеләр һәр ерҙә осрай. Ә сәхнәлә барған спектаклдә геройҙар менән бергә илап, көлөп, күңеленән генә үҙҙәренсә яуап биреп, театр донъяһында йәшәүселәр ҙә таныштыр, моғайын. Шуғалыр ҙа мәктәптәрҙә, балалар баҡсаларында, төрлө уҡыу йортонда ижади түңәрәктәр уңышлы эшләй. Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетына һәр йыл һайын конкурс ҙур була. Тик һирәктәргә генә профессиональ сәхнәгә сығыу бәхете эләгә. Ә имтихандарҙы бирә алмағандар, шулай уҡ сәхнәгә ғашиҡ булып та, имтихандарға барырға батырсылыҡ итмәгәндәр ғүмере буйы күңелендә шул һөйөүҙе һаҡлай, күңелендә быҫҡып ҡына янған өмөттө йөрөтә. Башҡа һөнәрҙә үҙен таба, ғаилә ҡора, тормошо ла матур бара, әммә сәхнәгә сығып уйнау теләге һүрелмәй....
Ни өсөн сусҡа ите ашарға ярамай
Новости / Иман // 16-02-2018, 07:00
Ни өсөн сусҡа итен ашарға ярамауҙың үҙем белгән-ишеткән сәбәптәрен еткергем килә. Сөнки үҙен мосолман тип йөрөгән, инде аҡыл инерлек йәштәге ҡайһы бер кешеләрҙең баҙарҙа сусҡа ите эҙләп, һайлап, һатыулашып алғанын күҙәткәнем бар. Колбаса хаҡында әйтеп тораһы ла түгел – ниндәй иттән яһалғанын ҡарап та тормайҙар. Ярай, элек аҙыҡ-түлек һайлап алырлыҡ күп түгел ине, беҙ үҙебеҙ ҙә күп нәмәне белмәнек. Сөнки мәғлүмәт булманы, атай-әсәйҙәрҙең иҫкәрмәләренә ҡолаҡ та һалманыҡ. Беҙгә уларҙың әйткәндәрен “үткәндәр ҡалдығы” тип өйрәттеләр. Әсәйемдең: “Һеҙ магазин ите ашап ҡына ауырыйһығыҙ”, – тигәненә көлөп кенә ҡарай инем. Сусҡа ите йомшаҡ була, тип, билмәнгә лә ҡушып ебәреү, магазиндан әҙер билмәнде, колбасаны сиратта тороп алыуҙар булды.
...


text:
6 апрель
6 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 96-сы (кәбисә йылында 97-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 269 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Греция — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Рәсәй — Тикшереү органдары хеҙмәткәре көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1748 — Италияла боронғо Помпеи ҡалаһының емеректәре табыла.
- 1897 — Занзибарҙа ҡоллоҡ тыйыла.
- 1899 — Мәскәүҙә беренсе трамвай йөрөй башлай.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Копсов Анатолий Яковлевич (06.04.1942), совет һәм Рәсәй хужалыҡ эшмәкәре, энергетик, Рәсәй энергетика комплексының бер нисә компанияһының топ-менеджеры. 1992—1994 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Советы Рәйесе, Федерация Советы депутаты (1994-1996).
- Керчина Лариса Николаевна (6.04.1962), Башҡортостандың рус телендә ижад итеүсе шағиры, тәржемәсе, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы.
- Таянович Вениамин Игоревич (6.04.1967), совет спортсыһы, йөҙөүсе, «Буревестник» ирекле спорт йәмғиәтенең Өфөләге балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүсеһе, СССР-ҙың халыҡ-ара класлы (1987) һәм йөҙөү буйынса атҡаҙанған (1992) спорт мастеры, Олимпия уйындары (Барселона, 1992) чемпионы һәм призёры, ике тапҡыр Европа (1991) һәм күп тапҡыр СССР чемпионы (1985, 1989, 1990).
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1836 — Николай Васильевич Склифосовский, Рәсәй империяһы хирургы.
- 1927 — Джерри Маллиган, Америка джаз музыканты.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1971 — Игорь Фёдорович Стравинский, рус композиторы.


text:
11-05-2018, 16:52 / ---
Иңдәрендә - кеше һаулығы
12 май донъя йәмәғәтселеге Халыҡ-ара шәфҡәт туташтары көнөн билдәләй. Шәфҡәт туташы - медицина өлкәһенә ҡараған күп һанлы һөнәрҙәрҙең береһе һәм ул һәр табиптың уң ҡулы, ярҙамсыһы. Пациенттың сәләмәтлеге лә шәфҡәт туташының уға ҡарата иғтибарлы булыуына, эшенә яуаплы ҡарауына бәйле. Шәфҡәт туташтары үҙ бурысын сирҙе дауалауҙа ғына түгел, ауырыуҙарҙы тыңлай белеү, уларҙың күңел торошон хәстәрләүҙә лә күрә. Улар сирлеләрҙе дарыу һәм уколдар менән генә түгел, яғымлы һүҙ һәм йылы ҡараш менән дә дауалай, сөнки был һөнәрҙе ошо күркәм сифаттарҙан тыш күҙ алдына килтереүе ҡыйын....


text:
- Подробности
- Просмотров: 476
БАЛҒЫУАҠ, талүлән (Genista), ҡуҙаҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 75 төрө билдәле, Европала, Көнбайыш Азияла, Урта диңгеҙҙә таралған. Башҡортостанда 2 төрө үҫә. Ҡыуаҡ һәм ярым ҡыуаҡ. Һабағы күтәрелеүсән йәки төҙ, ҡуйы төклө йәки төкһөҙ, бейеклеге 60—150 см тиклем. Буяу Б. япраҡтары ланцет йәки йомортҡа‑ланцет формаһында, герман Б. — оҙонса йәки эллиптик, йөнтәҫ, һеңерсәләре буйынан‑буйына төклө. Сәскәһе тәлгәш сәскәлектә, һары, алтынһыу һары төҫтә, йомортҡа-эллипс йәки йөрәк формаһындағы елкән, төклө йәки төкһөҙ кәмәле. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — ҡуҙаҡ, июль—авг. өлгөрә. Герман Б. киң япраҡлы-ылыҫлы урманда һәм уның ситтәрендә үҫә, Нуриман р‑нында табылған. Буяу Б. респ. бөтә терр‑яһында һирәкләнгән урмандарҙа, аҡландарҙа, ҡомло һәм аҡбурлы битләүҙәрҙә таралған. Б. составында алкалоидтар, дуплау матдәләре, флавоноидтар бар; халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Буяу Б. — ағыулы үҫемлек; япраҡтарынан, һабаҡтарынан, сәскәләренән туҡымалар өсөн һары буяу алына.
Ғ.М.Фазылова
Тәрж. Г.М.Ҡотоева


text:
Өфөлә асыҡ һауала CinePromo ҡыҫҡа метражлы фильмдар фестивале уҙа
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
6 августа Өфөлә асыҡ һауала CinePromo фильмдар фестивале ойошторола. «CinemaCar» автомобиль кинотеатры өфөләр өсөн илебеҙҙә төшөрөлгән ҡыҫҡа метражлы фильмдар программаһын әҙерләгән. Кинотаҫмалар — халыҡ-ара фестиваль призерҙары.
Фильмдарҙы 6 августа киске 9-сы яртынан төнгө 3-сө яртыға тиклем ҡарарға мөмкин. Автокиноклуб Коммунистик урамы яғынан Ҡунаҡһарай парковкаһында урынлашасаҡ. Баш ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарҙы дуҫтары, туғандары, балалары менән көтәләр.
«Һәр кемде, хатта машинаһыҙ кешеләрҙе күреүебеҙгә шат буласаҡбыҙ! Үҙегеҙ менән ултырғыс, шезлонг алып килегеҙ!», — тип саҡыра ойоштороусылар «Бәйләнештә».


text:
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙеФото: Олег Яровиков
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙе
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙе. Бөгөн, 9 сентябрҙә, ул, легендар актрисаны 80 йәше менән ҡотлап, А.С.Пушкиндың «Я помню чудное мгновенье» шиғырын уҡыны.
«Бөгөн һеҙҙе тере легендаға тиңләргә мөмкин. Иң ҡыуаныслыһы — һеҙ беҙҙең менән сәхнәгә сығаһығыҙ. Беҙ, хеҙмәттәштәрегеҙ һәм уҡыусыларығыҙ, һеҙҙең менән бер сәхнәлә эшләүебеҙгә шатбыҙ. Һеҙҙән оҫталыҡ дәрестәре һәм илһам алабыҙ», — тине Олег Закир улы һәм Мәҙәниәт министрлығының ҡотлау хатын уҡып ишеттерҙе.
Актрисаның тыуған көнөндә бөтә коллектив театрҙың ҙур залына йыйылды. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Сара Буранбаева, актер Руслан Хайсаров өлкән коллегаларына шиғыр уҡыны, актер Юнир Ҡоланбаев «Йәнбикә» спектакленән йыр башҡарҙы. Бер аҙ тулҡынланыу кисергән Гөлли Мөбәрәкова хеҙмәттәштәренә рәхмәт әйтте һәм йәш сағында булған ҡыҙыҡлы хәлде: Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең мәҙәниәт һарайында «Аҡ сирендәр» спектакленә һуңлауы һәм бының өсөн шелтә алыуы хаҡында һөйләне.
«Тормошта төрлө хәлдәр була. Танылған артистарыбыҙ менән сәхнәгә сығыу, уларҙан оҫталыҡҡа өйрәнеү иң ҡәҙерле мәлдәр булды. Быны уҡыусыларыма ла тапшырырға тырышам. Сәнғәткә тоғро булырға кәрәк, һәм ул үҙеңә йөҙләтә әйләнеп ҡайтасаҡ», — тип билдәләне Гөлли Мөбәрәкова.
Башҡорт академия драма театры музейында актрисаның юбилейына һәм Мөбәрәковтар династияһына арналған «Мөбәрәковтар: бәхетле ижад юлдары» исемле күргәҙмә асылды.
Бөгөн актриса үҙенең юбилейын сәхнәлә билдәләй. Шишмә районының мәҙәниәт һарайында «Ҡаһым түрә» спектакле сәхнәләштерелә, унда Гөлли Мөбәрәкова Әсә ролен башҡара.
15 сентябрҙә Өфөгә режиссер Сюзанна Ооржак килә һәм «Сәйер миссис Сэвидж» спектакленең репетициялары башлана. Премьера 17-18 ноябргә билдәләнгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 442
БАЙМАҠ ТАУ‑МЕХАНИКА ТЕХНИКУМЫ, 1932 й. тау‑сәнәғәт һәм фабрика‑завод уҡытыу мәктәптәре нигеҙендә тау‑металлургия техникумы булараҡ нигеҙ һалына, 1933—34 йй. төҫлө металдар техникумы, 1958 й. 1958 й. хәҙ. исемен йөрөтә. 1959 й. Сибай (ҡара: Сибай политехник колледжы) һәм Учалы (ҡара: Учалы тау‑металлургия техникумы) ҡҡ. техникумдың филиалдары асыла. Көндөҙгө, киске һәм ситтән тороп уҡыу бүлектәрендә тау техниктары, техник‑тау электромеханиктары, техник‑байыҡтырыусылар һәм металлургтар әҙерләгәндәр. Техникумды тамамлаусылар араһында М.И.Ғәбитов, В.В.Любушкин; бында ш. уҡ Ф.И.Белов, Н.Иҙелбай уҡыған. 1967 й. ябыла.
Әҙәб.: Утягулов Р.И. Тропою знаний. Баймак, 2000.
Р.И.Үтәғолов
Тәрж. Т.С.Дәүләтбирҙина


text:
Июлдә Өфө эшҡыуарҙары өсөн бушлай өс консультация үтә
Өфө эшҡыуарҙар берләшмәһе Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә июлдә кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса бушлай өс консультация үтәсәк.
Шулай итеп, бөгөн, 1 июлдә, «Һалым һалыуҙы оптималләштереү һәм бухгалтер иҫәп-хисабын алып барыуға сығымдарҙы кәметеү» темаһына консультацияны «Бизнес-партнер» компанияһы директоры Диана Киселева үткәрә.
7 июлдә «Кесе бизнес предприятиеларында кадрҙар буйынса документтар әйләнеше» темаһы буйынса «БизнесЯрҙам» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең кадрҙар хеҙмәте белгесе Елена Аминева кәңәштәрен бирәсәк.
21 июлдә «БизнесЯрҙам» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең юрисконсульты Гөлшат Насырова килешеүҙәрҙе дөрөҫ төҙөү тураһында һөйләйәсәк.
Консультациялар 16 — 18 сәғәттәрҙә үтә. 241-47-44 телефоны буйынса алдан яҙылыу мотлаҡ. Офистың адресы: Өфө, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1.


text:
Республиканың ундан ашыу медицина учреждениеһы ШОС һәм БРИКС саммиттарында ҡатнашыусыларҙың һаулығы өсөн яуап бирәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Республиканың ундан ашыу медицина учреждениеһы июль айында Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарын медик-санитар яҡтан тәьмин итәсәк. Улар араһында Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы, 2-се республика клиник дауаханаһы, Кардиология үҙәге, 4-се йоғошло ауырыуҙар дауаханаһы, Ашығыс медицина ярҙамы дауаханаһы, 21-се, 13-сө һәм 18-се ҡала клиник дауаханалары, ашығыс медицина ярҙамы станцияһы, Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты бар. Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығында саммиттарҙы медик-санитар яҡтан тәьмин итеү буйынса ойоштороу комитеты ултырышында ошо хаҡта һүҙ барҙы.
Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ойоштороу комитеты ағзалары сараларға әҙерлек мәсьәләләрен, атап әйткәндә, саммиттар барышында санитар-гигиена, профилактика һәм эпидемияға ҡаршы сараларҙы ойоштороу һәм үткәреү буйынса пландың үтәлешен тикшерҙе.


text:
Вернуться назад
21.04.2016 / Большой зал
«ДОНЪЯ МАТУР»
Артур ТУҠТАҒОЛОВ етәкселегендәге
«ДАЛАН» эстрада төркөмө (вокал, бейеү)
Ҡатнашалар: Артур ТУҠТАҒОЛОВ, Искәндәр ҒӘЗИЗОВ, Миңзифа ИСҠУЖИНА, Илнур ҺИБӘТУЛЛИН, Илшат ФӘТИХОВ, Айгиз ХАНОВ, Филюс ҠАЛМУРЗИН һәм башҡалар
Четверг, 19.00
Цена : 100 - 500 руб.
«ДОНЪЯ МАТУР»
Артур ТУҠТАҒОЛОВ етәкселегендәге
«ДАЛАН» эстрада төркөмө (вокал, бейеү)
Ҡатнашалар: Артур ТУҠТАҒОЛОВ, Искәндәр ҒӘЗИЗОВ, Миңзифа ИСҠУЖИНА, Илнур ҺИБӘТУЛЛИН, Илшат ФӘТИХОВ, Айгиз ХАНОВ, Филюс ҠАЛМУРЗИН һәм башҡалар.
«Далан» - республикабыҙҙа иң уңышлы төркөмдәрҙең береһе. Ул Башҡортостанда ғына түгел, күрше төбәктәрҙә лә популярлыҡ яуланы.
«Далан» фольклор-эстрада төркөмө үҙенең рухлы һәм шул уҡ ваҡытта дәртле йырҙары менән башҡаларҙан айырылып тора. “Далан” башҡарған йырҙар оптимистик рух һәм позитив энергия менән һуғарылған. Артистарҙың һәр сығышы тамашасы күңелендә тәрән тәҫьир ҡалдыра.
Төркөм составында Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы, моңло тауышлы Миңзифа Исҡужина, билдәле йырсы, республика һәм халыҡ-ара конкурстары лауреаты Искәндәр Ғәзизов, талантлы артистар Редик Сәғитов, Илшат Фәтихов (баян), Илнур Һибәтуллин (ҡурай) ижад итә. Төркөмдөң етәксеһе Башҡортостандың халыҡ артисы Артур Туҡтағоловтың сәхнәләрҙе дер һелкетеп сығыш яһауы һәр кемдә һоҡланыу ҡатыш ғорурлыҡ хисе уята.
21 апрель Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармония-һының Ҙур залында «Далан» эстрада төркөмө сығыш яһай. Танылған коллектив үҙенең «Донъя матур» исемле концертын тамашасыға тәҡдим итәсәк. Программаға өр-яңы вокаль һәм хореографик композициялар ингән.
Донъя мәшәҡәттәрен артҡа ҡуйып матур йырҙар, дәртле көйҙәргә сорналып ял итергә рәхим итегеҙ, дуҫтар!
Башлана 19.00 сәғәттә.
Цена : 100 - 500 руб. /Заказ билетов: +7(347) 250 77 42
Вернуться назад


text:
Фото:
Мәскәүҙә «Берҙәм Рәсәй» партияһының VI медиафорумы асылды
Фото:
Йәкшәмбе, 25 сентябрҙә, Мәскәүҙең Халыҡ-ара сауҙа үҙәгендә «Берҙәм Рәсәй» партияһының VI дөйөм Рәсәй медиафорумы асылды.
Унда ҡатнашыу өсөн төбәк һәм федераль киң мәғлүмәт сараларының меңдән ашыу журналисы аккредитация үтте.
Башҡортостан исеменән форумда республиканың алдынғы баҫмаларынан һигеҙ хәбәрсе сығыш яһай: «Башкортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы (БЮТ каналы), «Спутник ФМ» радиоһы, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, «Республика Башкортостан» һәм «Единая Россия. Башкортостан» гәзиттәре.
Сарала киң мәғлүмәт сараларының көнүҙәк мәсьәләләре һәм илдә журналистиканы үҫтереү перспективалары тикшерелә.
Кремль хакимиәте етәксеһе Сергей Нарышкин, уның беренсе урынбаҫары Владислав Сурков, Рәсәй Хөкүмәтенең беренсе вице-премьерҙары Игорь Шувалов һәм Виктор Зубков, вице-премьерҙар Александр Жуков һәм Дмитрий Козак, Хөкүмәт рәйесе урынбаҫары – Хөкүмәт Аппараты етәксеһе Вячеслав Володин, Хөкүмәт рәйесенең матбуғат секретары Дмитрий Песков, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы башлығы Сергей Шойгу, илдең тәбиғәт ресурстары һәм экология министры Юрий Трутнев, билдәле сәйәсмәндәр, депутаттар, йәмәғәтселек вәкилдәре, ғалимдар фекер алышыуҙа ҡатнаша.
Рәсәйҙең абруйлы сәйәсмәндәре фекеренсә, медиафорумдар – киң мәғлүмәт сараларын бер майҙансыҡта туплау мөмкинлеген биргән һөҙөмтәле система.
Шулай уҡ Рәсәйҙең башҡа бер партияһының да киң мәғлүмәт саралары менән бындай форматта осрашыуҙар үткәрмәүе лә телгә алына.


text:
Ауырғазы районының мәҙәниәт һарайы сәхнәһендәөс көн буйы дауам иткән Балалар театр коллективтарының республика фестивале сәнғәт һөйөүселәрҙе халҡыбыҙҙыңҡиммәтле аманаты, мауыҡтырғыс сәхнә донъяһы менән таныштырып ҡына
Ауырғазы районының мәҙәниәт һарайы сәхнәһендәөс көн буйы дауам иткән Балалар театр коллективтарының республика фестивале сәнғәт һөйөүселәрҙе халҡыбыҙҙыңҡиммәтле аманаты, мауыҡтырғыс сәхнә донъяһы менән таныштырып ҡына
Халыҡта “кеше ғүмерендәөс туй була” тиҙәр. Тыуым, ҡалым, үлем туйы тураһында һүҙ бара. Ошо туйҙарҙың асылын белеү — изге бурыс, сөнки уларҙа йәшәү аҡылы, тәртип, әхлаҡҡануны ята. “Йолаларын белгән бөйөктәрҙән булыр!” — тиелгән бөйөк эпос “Авеста”ла. Йола төбөндә кеше теле, аҡылы менән әйтеп бөтмәҫлек, аңлатып, туҡып бирә алмаҫлыҡ тәрән генетик белем ята. Йола үтәгәндә, унда ҡатнашҡанда ғына кеше бер аҙһиҙемләй: дәрте көсәйә, йөрәге таҙара, күңеле асыла, фекере йыһан киңлегенә сыға.
Әғаиләҡороу өсөн ата-баба ижад иткән туй йолаһы хәҙерге заманда ифрат мөһим. Йола хаостың бер мәғәнәле, ҡеүәтле изге тупланышы, тәртип урыны, пульс кеүек.
— Ошо бүлмәләге аҡ төҫтәге әйберҙәрҙе хәтереңдәҡалдыр. — ти. Малай был эште “һә” тигәнсәүтәй. Шунан икеһе лә бүлмәнән сыҡҡас, атаһы һанап бирергәҡуша. Улы иһә хәтеренең шәплеген күрһәтә, бөтәәйберҙәрҙе лә теүәл атап сыға.
— Ә хәҙер, — ти атаһы, — ҡара төҫтәрҙәгеһен һана.
Малай аптырап ҡала.
1944 йылдың 18 майында, фашистарға теләктәшлек белдереүҙәғәйепләнеп, был халыҡ иленән ҡыуыла. Ул ваҡытта ярымутрауҙа ике ҡалала – Баҡсаһарай менән Ҡараһыубаҙарҙа –
Артур ДӘҮЛӘТБӘКОВ, Башҡортостандың Журналистар союзы рәйесе:
— Матбуғат азатлығы тигәндә, иң элек шуны әйтер инем: азат булмаған матбуғат тураһында һүҙ алып барып та булмай. Йыш ҡына “ҡайһы бер баҫмаларға ҡыйыулыҡ етеңкерәмәй” тигәнерәк дәғүәләр белдерелә.
– Тиҙ арала дым ҡаплатыу, яҙғы иген культураларын сәсеүөсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар. Техника көҙҙән үк әҙерләнде.


text:
Төбәктең өс муниципалитеты – Рәсәйҙә финанстар менән идара итеү сифаты буйынса иң яҡшылары
Республиканың өс муниципалитеты – Өфө, Благовещен һәм Шишмә райондары — VI «Йәмәғәт финанстары менән идара итеү өлкәһендә иң яҡшы муниципаль берәмек» бөтә Рәсәй конкурсында еңеүселәр иҫәбенә инде.
— Призерҙар һаны буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары араһында алдынғы позицияларҙы биләй, — тине Башҡортостандың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина. – Беҙҙең муниципалитеттар был конкурста һәр ваҡыт әүҙем ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә.
Йыл һайын үткәрелеүсе конкурс йомғаҡтары Рәсәй финансистары берләшмәһе йыйылышында иғлан ителде, тип хәбәр иттеләр БР Финанс министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Тамырынан аҡтарылған имәндәй...22-06-2016, 01:04 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
— Ни эшләргә? Береһенән-береһе вағыраҡ балаларҙы нисек үҫтереп, кеше итергә? — тине ағай.
Ишек асылып, һап-һары сәсле, түңәрәк йөҙлө кеше пәйҙә булып:
— Здравствуйте! — тип башындағы эшләпәһен ҡулына алғанда пеләш башы ялтырап китте.
— Здрасьте! — тигән булды Әхмәтшәриф ағай.
— Приглашаем на работу в совхоз. Квартира будет, — тине теге урыҫсалап.
— Нимә тей? — тип иренә шыбырланы Мәрйәм апай. Сит ирҙең телен аңлау түгел, бер урыҫты ла күрмәгән ҡатын, яҙып ябынған яулығын, йөҙөн йәшерер өсөн, нығыраҡ тартты.
— Беҙҙе ялан яғына йәшәргә саҡыра, — тигән булды уныһы, ризалашырғамы-ризалашмаҫҡамы аптырап.
— Заработная плата будет достойная. Соглашайтесь.
— А дети?
— Обучение на русском языке. В каком классе учатся ваши дети?
— В первом, в четвертом, в шестом...
— Ну, там, договоримся.
— Подумаю, — тине ни әйтергә лә белмәгән ир кеше.
— До свидания, — тип, башына эшләпәһен кейеп, йыуантаҡ ҡорһаҡлы түрә сығып та китте.
— Юҡ! — тип ҡырҡа баш тартты Мәрйәм апай. – Тыуып-үҫкән еребеҙҙән баш тартҡан кеүек була. Урыҫ араһына барып сусҡа ите ашау тураһында уйлама ла.
— Ҡарап ҡарарбыҙ, — тигән булды ире. — Балалар пособиеһына ғына йәшәп булырмы икән?
Бер Әхмәтшәриф ағайҙың ғына ҡайғыһы түгел ине, күптәрҙең наһырын ҡырҡты “перспективаһыҙ” тигән мөһөр. Оҙон итәкле күлдәк өҫтөнә камзул кейгән, француз яулығын яҙып ябынған, һай калуштағы ысын башҡорт ҡатынының, әлбиттә, ят донъянан баш тартыуы ғәжәп тә түгел.
Юҡ, кеше аптыратып, ҡабат-ҡабат килде пеләш башлы. Ахырҙа Әхмәтшәриф ағай яңғыҙы ялан яғына барып, мал ҡараусы булып эшкә урынлашты. Малсыны ҙурланылар, бүләкләнеләр. Йәшәр өсөн йорт та төҙөнөләр.
— Китмә, ҡарындаш, китмә. Фәлән ерҙә алтын бар, барһаң баҡыры ла юҡ, — ҡаршыларында йәшәгән фронтовик Нурғәле бабай ауылдашының яҙмышына борсолдо.
— Килен, юҡ менән булаһың. Китһәң, миңә электр плитәңде генә ҡалдырып кит, — тине Фәхерниса ҡайынбикәһе.
Ауылдаштары уларҙы төйәген ҡалдырмаҫҡа өгөтләне. Юҡ! Китте шул Әхмәтшәриф һандуғаслы, муйыллы төйәген ҡалдырып. Арбаһына ваҡ-төйәген, бала-сағаһын тейәп юлға сыҡты. Мөһөр тағылған төйәген, сиған шикелле ташлап, башҡа ауылдаштары ла юлланды.
Ысынлап та, бөтөнләй башҡа мөхит, мосолман көнкүрешенән ҡырҡа айырылған ғөрөф-ғәҙәттәр буталсығына баттылар. Ул замандың ҡанундарына буйһоноп, донъяуи ҡараштарыңды үҙгәртәһең, рухи күңелең менән, хатта тышҡы ҡиәфәтеңә тиклем икенсе төрлөгә әйләнәһең. Заһираға ғүмерҙә ауыҙҙарына хәрәм ризыҡ ҡапмаған, шайтан һыуын эсмәгән ҡатындарҙың перспективалы ауылдың эскеселәренә әйләнеп, теге донъяға китеүҙәре аяныслы булды. Атаһының эш урынында ҡырҡ туғыҙ ғына йәшендә фани донъяны фажиғәле ташлап китеүе үтә ҡыйын булды... Мәрйәм апай һигеҙ балаһы менән яңғыҙы ҡалды.
Урман балаһы Заһира яланда ғүмере буйы урманын һағынып йәшәне. Көнкүреш шарттары уңайлы булһа ла, барыбер уға нимәлер етмәне. Хәҙер килеп, ҡасандыр гөрләп торған перспективалы ауылдарында ла тормош һүнеп ҡалды. Йәштәр күпләп сит-ят тарафтарға ағылды.
— Уф! — тип көрһөндө Заһира. — Замана елдәре әҙәм тигәнеңде лә әллә нисә төрлөсә ҡыландырып, ниндәй сүрәткә әйләндермәй ҙә кем генә итеп йәшәтмәй, Хоҙайым. Тәрәндә ергә йәбешкән имәнде аҡтарып, икенсе урынға ултыртып, күпме генә тырышһаң да тамырланып, нығынып үҫеп китә алмағандай булды инде... Әллә нисә үҙгәртеп ҡоролоштоң шаһиты, хәҙер инде капитализм кешеһе булып иҫәпләнгән әбей таяғына таянып, ҡапҡаһына табан атланы.


text:
Ирәндек майҙанындағы мәрмәргә әйләнгән эзбиз ятҡылыҡтары аукционға сығарылды
Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса Федераль агентлыҡ (Роснедра) Башҡортостандың Әбйәлил районы муниципаль районы биләмәһендә урынлашҡан Ирәндек майҙанындағы мәрмәргә әйләнгән эзбиз ятҡылыҡтарын геологик өйрәнеү, тикшереү һәм табыу маҡсатында ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыу хоҡуғына аукцион иғлан итә.
Аукцион быйыл 28 декабрҙә урындағы ваҡыт менән 14.00 сәғәттә башлана.
Аукцион Өфө, Ленин урамы, 86 адресы буйынса БР буйынса Ер аҫты байлыҡтары менән файҙаланыу идаралығында (Башнедра) үткәрелә.
Аукционда ҡатнашыу өсөн заявкалар биреү срогы 29 ноябрҙә урындағы ваҡыт менән 16.00 сәғәттә тамамлана. Аҡса индереү срогы — 29 ноябрҙән дә һуңға ҡалмайынса.


text:
Андрей Цибизов Башҡортостандағы хеҙмәт инспекцияһы етәксеһе итеп тәғәйенләнде
Рәсәй Федерацияһының һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры вазифаһын башҡарыусы Татьяна Голикованың бойороғо менән Андрей Цибизов Башҡортостан Республикаһындағы Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы етәксеһе — баш дәүләт хеҙмәт инспекторы итеп тәғәйенләнде.
Андрей Михайлович Цибизов Дәүләт хеҙмәт инспекцияһында инспекция ойошторолған көндән алып тиерлек эшләй. 1995 йылдың июненән 2003 йылдың ғинуарына тиклем – контроллек итеү бүлеге начальнигы – баш дәүләт хеҙмәт инспекторы вазифаһында (хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса), 2003 йылдың февраленән – Башҡортостан Республикаһындағы баш дәүләт хеҙмәт инспекторы урынбаҫары вазифаһында (хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса).


text:
Төбәктә 212 һайлау кампанияһы үткәреләсәк
Берҙәм тауыш биреү көнө – 8 сентябрҙә Башҡортостанда 212 һайлау кампанияһы үткәреү планлаштырыла. Дөйөм алғанда 396 депутат мандаты алмаштырыласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Үҙәк һайлау комиссияһының матбуғат хеҙмәтенән.
Мандаттар араһынан 110-ы (ҡатнаш система буйынса) Башҡортостан Республикаһы бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға һайлауҙарҙа алмаштырыласаҡ. Бөрө һәм Благовещен ҡалаларының ҡала биләмәһе Советтарына һайлауҙарҙа 20-шәр мандат алмаштырыласаҡ. Муниципаль район һәм ҡала округы Советтарына депутатлыҡҡа өҫтәмә һәм ҡабаттан һайлауҙар буйынса йәнә 12 һайлау кампанияһы үткәреләсәк, уларҙа 12-шәр депутат мандаты алмаштырыласаҡ. Шулай уҡ 234 мандат ауыл һәм ҡала биләмәләре Советтарына депутатлыҡҡа өҫтәмә һайлауҙар сиктәрендә алмаштырыласаҡ. Был йәһәттән 197 кампания үткәреү ҡаралған.


text:
Башҡортостанда Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк «Ғәмәлдәр форумы» асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк «Ғәмәлдәр форумы» эшләй башланы. Өфөләге өс майҙансыҡта ижтимағи хәрәкәт эксперттары һәм ағзалары министрлыҡ, ведомство вәкилдәре менән Рәсәй Президентының май указдарының үтәлешен анализлай.
Алты эшсе төркөм — «Йәмғиәт һәм власть», «Мәғариф һәм мәҙәниәт», «Социаль ғәҙеллек», «Көндәлек тормош сифаты», «Ғәҙел иҡтисад», «Экология һәм урманды һаҡлау» — Башҡортостан Башлығына форум йомғаҡтары буйынса үҙҙәренең тәҡдимдәрен еткерәсәк.


text:
- Подробности
- Просмотров: 337
МАЙҘАР, СН2ОСОR—СНОСОR—СН2ОСОR, башлыса глицериндың тулы эфирҙары һәм бер нигеҙле май кислоталары (триглицеридтар) ҡатнашмаларынан торған тәбиғи органик матдәләр. Уларҙа ш. уҡ витаминдар (А, D, Е), фосфатидтар, аҡһымдар, минераль тоҙҙар, буяғыс матдәләр, һыу (2—10%) бар. М. 1500‑ҙән ашыу төрө билдәле. Барлыҡҡа килеүенә ҡарап хайуан һәм үҫемлек майҙарына; биол. функцияһына ҡарап запас һәм протоплазматик (ҡара: Липидтар); тәғәйенләнеше б‑са аҙыҡ, мед. һәм техник М. бүлеп йөрөтәләр. Хайуан М. ер хайуандары (һыйыр малы, сусҡа, һарыҡ М.), диңгеҙ имеҙеүселәре (кит, тюлень М.), балыҡ (тәрәс балығы бауырынан) һәм ҡайһы бер хайуандарҙың һөтөнән алынған (мәҫ., аҡ май) М.; үҫемлек М. кипкән (етен, киндер М.), ярымкипкән (көнбағыш, мамыҡ М.), кипмәгән (кокос, пальма М.) М. бүлеп йөрөтәләр. Ғәҙәти шарттарҙа юғары концентрацияла туйындырылмаған май к‑талары эфирҙарынан торған М. (линол, линолен һәм олеин) — шыйыҡ, туйындырылған май к‑талары эфирҙарынан торған М. (пальмитин, стеарин) — ҡаты матдәләр. Тығыҙлыҡтары 103 кг/м3 кәм, tҡайнау 250°С яҡын (юғары вакуумда); төтәү (160—230°С) һәм үҙенән‑үҙе ялҡынланыу (340—360°С) т‑ралары хас. Бензинда, бензолда, диэтил эфирында, хлороформда яҡшы, ацетонда, этил спиртында насар эрей. Водород, галогендар, органик булмаған к‑талар м‑н реакцияға инә; һауалағы кислород м‑н оксикислоталарға, альдегидтарға һәм кетондарға тарҡалған пероксид берләшмәләрҙе (ҡара: Органик пероксидтар һәм гидропероксидтар) барлыҡҡа килтерәләр (М. химик боҙолоуы); минераль к‑талар, кәрәгенән артык эҫетелгән пар, ферменттар тәьҫирендә глицеринға һәм ирекле к‑таларға тиклем гидролизлана. М. үҫемлек һәм хайуан күҙәнәктәре составына ингән матдәләрҙең төп төркөмдәренең береһен тәшкил итә; организмда йылылыҡты көйләү б‑са мөһим роль үтәй (1 г М. 1 г аҡһым йәки углевод окисланыуына ҡарағанда 2 тапҡыр күберәк энергия бүлеп сығара). М. етешмәү тире, бөйөр, күҙ һ.б. органдарҙың зарарланыуына, артыҡ миҡдарҙа ҡулланыу һимереүгә килтерә. Башҡортостанда аҙыҡ һәм техник М. етештереү б‑са эре сеймал базаһы бар (ҡара: Май эшкәртеү сәнәғәте). 50‑нән ашыу а.х. һәм сәнәғәт пр‑тиеларында май һығыу цехтары һәм участкалары эшләй; киң ассортиментта аҡ М., һары М. һ.б. М. бай һөт продукцияһы сығарыла. Ер хайуандарының май тукымаларынан М. (башлыса ҡоро көйө йәки химик ысул м‑н) һыҙҙырып, үҫемлек М. уларҙың емештәренән һәм орлоҡтарынан һығып алалар. 90‑сы йй. башында “Шишмә" ААЙ‑нда (Шишмә р‑ны Шишмэ ҡасабаһы), Благовар, Күгәрсен һ.б. р‑ндарҙың аҙыҡ‑түлек комб‑ттарында көнбағыш М. сығарыла башлай. Маргарин “Шишмә" ААЙ, “Велес" ЯСЙ АСК (Күмертау ҡ.), техник М. — Өфө ит‑консерва комбинатында, “Уралагроснабкомплект" ЯСЙ‑нда (Саҡмағош р‑ны Саҡмағош ҡасабаһы) етештерелә. М. — юғары калориялы аҙыҡ продукты. Майлағыс М., косметика һәм йыуыу саралары, май к‑талары, глицерин, әлифтәр, лактар һ.б. етештереүҙә, имеҙеүсе диңгеҙ хайуандары һәм балыҡ М. (һелтеле еңелсә гидролиз йәки эреткестәр, мәҫ., шыйыҡ пропан, спирттар, м‑н экстракциялап алалар) — медицинала файҙаланыла (А һәм D витаминдары сығанағы). Техник М. нигеҙендә Октябрьский күн аяҡ кейеме комбинатында, Стәрлетамаҡ күн аяҡ кейеме комбинатында кер һабыны сығарыла. 70‑се йй. НИИнефтехимда (Т.О.Ган, Б.Ф.Морозов, Р.М.Мәсәғүтов һ.б.) Бөтә Союз Майҙар ҒТИ м‑н берлектә (С.‑Петербург) М. гидрогенлау өсөн ГМ‑3 катализаторы һәм уның модификацияларын (80‑се йй. уртаһынан РФ‑тың 20 пр‑тиеһында ҡулланыла) эшләү б‑са тикшеренеүҙәр үткәрелгән. Шулай уҡ ҡара: Май биреүсе культуралар.
Әҙәб.: Химия жиров. 3‑е изд., доп. и перераб. М., 1992; Технология переработки жиров. 3‑е изд. М., 1999.
Д.Л.Рахманҡолов
Тәрж. Л.И.Шарапова


text:
Республиканың кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре һөнәри конкурста көс һынашасаҡ
Ағымдағы йылдың сентябренән алып октябрь айына тиклем республикала тәүгә «Кадровик-профессионал» конкурсы үтәсәк. Ул Рәсәйҙә рәсми рәүештә булмаһа ла 12 октябрҙә билдәләнгән Кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре көнөнә ҡарата үткәрелә.
«Кадровик-профессионал-2011» конкурсы Башҡортостан Республикаһының Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы һәм Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ярҙамында «Респект» хоҡуҡ компанияһы менән ойошторолған.
Бәйгелә кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре, шулай уҡ бюджет һәм коммерция ойошмаларының кадрҙар һайлау буйынса белгестәре ҡатнаша ала.
Кадровик һөнәренең абруйын һәм ижтимағи әһәмиәтлелеген арттырыу, шулай уҡ уларҙың һөнәри оҫталыҡтарын һәм эш сифатын күтәреү конкурстың төп маҡсаттары булып тора.
Сара сиктәрендә «Кадрҙар бүлеге хеҙмәткәрҙәре аҙналығы» үтәсәк, унда конкурста ҡатнашыусылар өсөн «Власть менән тура диалог» темаһына конференция, шулай уҡ семинарҙар һәм тренингтар ҡаралған.
Еңеүселәр дипломдар, ҡиммәтле приздар менән бүләкләнәсәк, конкурста ҡатнашыусы сертификатын аласаҡ.


text:
Башҡортостанда эшләүсе граждандарҙы диспансеризациялау әүҙем алып барыла
Рәсәй Федерацияһында эшләүсе граждандарҙы диспансеризациялау буйынса Башҡортостан әүҙем төбәктәрҙең береһе иҫәпләнә.
"Башинформ" агентлығына Республика мотлаҡ медицина страховкалауы фондынан хәбәр итеүҙәренсә, уҙған йылда диспансеризация сараларын финанслауға яҡынса 149,6 миллион һум аҡса күсерелгән, ә был программа нигеҙендә 144 928 кеше медицина тикшеренеүе үткән. Өҫтәмә диспансеризациялау буйынса план тулыһынса үтәлгән.
Башҡарылған диспансеризация һөҙөмтәләре буйынса һаулыҡтың 1-се төркөмөнә (сәләмәттәр төркөмө) тикшерелгәндәрҙең 23,2 проценты ингән, 2-се төркөмгә (сирләү хәүефе янаған төркөмдәгеләр) – 21 процент, 3-сөгә (амбулатор дауаланыуға мохтаж) – 54,4 процент, 4-се төркөмгә (стационар дауаланыуға мохтаж)– 1,3 процент, бишенсегә (юғары технологик медицина ярҙамына мохтаждар) 0,1 процент кеше ҡарауы асыҡланған.
Бынан тыш, диспансеризация һөҙөмтәһендә 11 кешелә туберкулез, 272 кешелә шәкәр диабеты, 24 кешелә яман шеш, өсәүһендә гепатит табылған.


text:
Башҡортостанда түләүле юл барлыҡҡа киләсәк
Башҡортостанда түләүле юл барлыҡҡа киләсәк. Бында Баулы (Татарстан) – Күмертау республика трассаһы тураһында һүҙ бара. Уның төҙөлөшө быйыл уҡ башланып, күҙалланыуынса, 2015 йылда тамамланырға тейеш.
БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты коллегияһы ултырышында билдәләнеүенсә, был проект «Европа — Көнбайыш Ҡытай» халыҡ-ара транспорт коридорын булдырыу сиктәрендә тормошҡа ашырыла.
Юл төҙөлөшөнә яҡынса 102 млрд һум тотоноу планлаштырыла. Трассанан файҙаланған өсөн түләүгә килгәндә, еңел автомобилдәр өсөн ул 1 километрына яҡынса 70 тин, йөк машиналары өсөн 1 һум 60 тин буласаҡ.
«Башинформ»дың әүәлерәк хәбәр итеүенсә, Башҡортостан биләмәһе аша үткән федераль трассаларҙа яҡын арала түләүле участкалар булмаясаҡ. Федераль юл агентлығының «Һамар – Өфө – Силәбе» автомобиль магистрале идаралығы шундай мәғлүмәт бирә.


text:
Өфө Фотоға төшөрөү оҫталығы академияһы бер юлы дүрт күргәҙмә тәҡдим итә
Өфө Фотоға төшөрөү оҫталығы академияһы 7 декабрҙә«Болот» заманса сәнғәт үҙәгендә (Баҡалы урамы, 3) үҙенең юбилей күргәҙмәһен тәҡдим итәсәк. Тап биш йыл элек был көндө Фотоға төшөрөү оҫталығы академияһы – шәхси уҡыу йорто барлыҡҡа килә, унда теләүселәрҙең барыһы ла уникаль автор программалары буйынса фотоға төшөрөү оҫталығына өйрәнә, шулай уҡ даими яңыртылып торған уҡытыу программаларына ярашлы үҙҙәренең профессиональ кимәлен үҫтерә.
Юбилей айҡанлы «Болот»та «¡Hola Испания!», «Истанбул: ваҡыттар сағылышы», «Һәр кемдең үҙ еңеүе», «Тосканда көҙ» темаларына фотокүргәҙмәләр тантаналы асыласаҡ.
Кисә программаһында – оҫталыҡ кластары үткәреү, йырсы Владимир Колесниковтың сығышы.
Экспозицияның дөйөм майҙаны бер мең квадрат метр тәшкил итәсәк. Фотографияларҙың авторҙары – Академияны тамамлаусылар һәм уҡытыусылар.
Күргәҙмә 7 декабрҙә 17 сәғәттә асыла. Инеү бушлай.
Күргәҙмә 22 декабргә тиклем дауам итәсәк.


text:
Төркиә эшҡыуарҙары Башҡортостандан хеҙмәттәштәре менән хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен тикшерәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
22-23 сентябрҙә Башҡортостанға рәсми сәфәр менән Төркиәнең Эшҡыуарҙар һәм сәнәғәтселәр конфедерацияһы (TUSKON) вәкилдәре киләсәк. Бының тураһында «Башинформ» агентлығына «Рәсәй таянысы»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһенән хәбәр иттеләр.
Төҙөлөш, төҙөлөш материалдары, күсемһеҙ милек, ауыл хужалығы һәм еңел сәнәғәт кеүек тармаҡтарҙа эшләүсе Төркиә эшҡыуарҙары республиканың бизнес-йәмғиәте вәкилдәре менән һөйләшеүҙәр алып барасаҡ һәм хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен тикшерәсәк.
Сара программаһы тарафынан «Инмаш» техник паркка (Стәрлетамаҡ), «Хладокомбинат» күмәртә-ваҡлап һатыу кампанияһына (Салауат), Затон баҙарының сауҙа базаһына (Өфө), шулай уҡ «Уралстройиндустрия» күргәҙмәһенә барыу ҡаралған.
Төркиәнең Эшҡыуарҙар һәм сәнәғәтселәр конфедерацияһы (TUSKON) 2005 йылда Истамбулда булдырылған. Уның составына 202 бизнес-ассоциация, 52 мең бизнесмен инә. «TUSKON»-дың төп бурыстарының береһе – донъяның эшлекле йәмғиәтенә интеграциялау барышында Төркиә бизнесмендарына булышлыҡ итеү.


text:
- Подробности
- Просмотров: 482
БАШҠОРТ ЙӘШТӘРЕ ИТТИФАҒЫ, башҡ. йәштәре респ. ижт. тормошонда үҙ урынын тапһын өсөн, уларҙың хоҡуҡтарын һәм иректәрен яҡлау маҡсатында ойошторолған БР‑ҙың йәмәғәт ойошмаһы. Өфөлә урынлашҡан. 1990 й. төҙөлә. Халыҡ‑ара төрки йәштәре ойошмаһы (1991 й. алып), Евразия йәштәре союзы (2005 й. алып), Респ. йәштәр хәрәкәте (2007 й. алып) ағзаһы. БР‑ҙа район бүлексәләре бар; Ырымбур өлкәһе (2002 й. алып), Ҡурған өлкәһе (2004 й. алып), Силәбе өлкәһе (2006 й. алып), Һамар өлкәһе (2007 й. алып) башҡ. йәштәре союздарын, Һарытау өлкәһе башҡ. йәштәре ойошмаһын (2005 й. алып) берләштерә. Эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре: башҡорттарҙың тарихи һәм мәҙәни мираҫын өйрәнеү һәм һаҡлау, традициялары үҫешен пропагандалау, йәштәрҙең буш ваҡытын һәм ижади эшмәкәрлеген ойоштороу. Эшмәкәрлегенең төп формалары: Башҡ. йәштәре көндәре (1991 й. алып), “Серле йондоҙҙар” (1999 й. алып), “Һылыуҡай” (1992 й. алып) конкурстарын, “Урал моңо” Халыҡ‑ара төрки йәштәре муз. ижады конкурс‑фестивален (1992 й. алып), “Йәшлек‑шоу” респ. йәштәре башҡ. эстрадаһы фестивален (1994 й. алып), “Шаяниум” башҡ. телендә шаяндар һәм отҡорҙар конкурсын (2001 й. алып) үткәреүҙә, Халыҡ-ара төрки йәштәре көндәрендә, Халыҡ‑ара Азия-Тымыҡ океан төбәге илдәре студенттары һәм йәштәре фестивалендә ҡатнашыу; “Буҙҡорт” спорт‑патриотик лагерын (1996 й. алып) ойоштороу.
Ф.Ә.Маликов
Тәрж. Т.С.Дәүләтбирҙина


text:
Ҡулланыусы хоҡуҡтарын яҡлау буйынса семинар
Башҡортостан Республикаһының Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау һәм алкоголле продукцияның әйләнешенә һәм сифатына контроль идаралығы Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы менән берлектә 2010 йылдың 8 һәм 9 июнендә республиканың урындағы үҙидара органдары вәкилдәре өсөн ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса семинар үткәрәсәк. Семинарҙа муниципаль райондар һәм ҡала округтарының ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре менән шөғөлләнеүсе вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Контроль-күҙәтеү органдары, йәмәғәт берләшмәләре белгестәре һәм Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы уҡытыусылары ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау өлкәһендә дәүләт контроле һәм күҙәтеүе, юридик тәьминәт һәм суд практикаһы мәсьәләләрен яҡтыртасаҡ.


text:
Йәшәйештең яңы һулышы нимәнән ғибәрәт?
Яңы дәүергә аяҡ баҫтыҡ, тип икеләнеүһеҙ әйтергә була. Уның башланыуын билдәләгән айырым бер көн дә, ваҡыт та булманы. Кешелек, ғәҙәти шарттарҙа көндәлек тормошон дауам итеп, яйлап ҡына үҫеш юлының киләһе басҡысына күтәрелде. Эйе, һиҙелерлек үҙгәрештәр ҙә юҡ, күҙгә салынырлыҡ яңы йәшәү шарттары ла хасил булманы. Нимәнән ғибәрәт һуң йәшәйешебеҙҙең яңы һулышы?
Матди һәм рухи ҡиблаларға ынтылыу сиратлашып килә
Боронғо риүәйәттә маҡсатына ынтылышлы, уңышлы бер ир кеше тураһында бәйән ителә. Ул ғүмере буйына сәмләнеп мөлкәт туплап, барына риза булмай, нығыраҡ байырға тырышып йәшәгән. Олоғайған көнөндә һатып алған утрауында шулай ял иткәнендә был кеше бер мәл күңелендә бушлыҡ, яңғыҙлыҡ тойған, хатта үҙен донъялағы иң ярлы кешеләй хис иткән. Күңел байлығының ғына мәңгелек булыуына төшөнгәндер ҙә, бәлки, әммә быны аңлау өсөн тотош ғүмер юлы үтергә тура килгән. Хәйер, тормошта һуңлауҙар булмай.


text:
Республика кардиодиспансеры ололар өсөн Асыҡ ишектәр көнө үткәрә
1 октябрҙә Республика Кардиология диспансеры поликлиникаһында Ололар көнөнә ҡарата Асыҡ ишектәр көнө үткәреләсәк. Иртәнге 9-ҙан 15 сәғәткә тиклем дауалау учреждениеһының табип-кардиологтары бушлай консультациялар үткәрәсәк, ЭКГ эшләйәсәк.
«Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡабул итеү Өфө ҡалаһы, Степан Кувыкин урамы, 96/1 адресы буйынса Республика Кардиология диспансерының поликлиникаһында алып барыласаҡ, телефоны: 255-64-80. Үҙең менән паспорт һәм медицина страховкаһы полисын алып килергә кәрәк.


text:
Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай парламент контроле кеүек эш алымын әүҙем файҙалана. Беҙ ҡабул иткән закондарҙың үтәлешен, граждандарҙың конституцион хоҡуҡтарының боҙолмауын күҙәтеү, ә улар боҙолған осраҡта парламент тикшереүе үткәреү һәм башҡарма, суд власы органдары менән берлектә проблеманы хәл итеү юлдарын эҙләү вәкәләтенә эйәбеҙ. Ошо норманы үтәү йәһәтенән 2016 йылдың көҙгө сессияһы ҡыҙыҡлы һәм көсөргәнешле булмаҡсы.
Парламенттағы һигеҙ комитеттың һәр береһе Башҡортостан Республикаһы закондарының үтәлеше тураһындағы мәғлүмәттәрҙе белешә ала. Атап әйткәндә, коллегалар етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү, аҙыҡ-түлектең сифатын һәм хәүефһеҙлеге мәсьәләләрен, коммуналь хеҙмәттәрҙе ҡулланыу нормативтарын өйрәнергә ниәтләй.


text:
Фото:
Михаил Бабич: «2013 йылға беҙҙең бурыс – эконом класындағы торлаҡ төҙөлөшөн киң йәйелдереү»
Фото:
«Эконом класындағы торлаҡ төҙөлөшөнөң норматив-хоҡуҡи базаһын формалаштырыу һәм ойоштороу йәһәтенән уны киң ҡоласлы үҫтереү 2013 йылға беҙҙең бурыс булып тора», — тине журналистарға РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич Өфөлә торлаҡ төҙөлөшө мәсьәләләре буйынса кәңәшмәнән һуң.
РФ Президентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле билдәләүенсә, әлеге ваҡытта Рәсәй был мәсьәләне хәл итеүҙә юлдың башында ғына әле: эконом класындағы торлаҡ төҙөлөшөн киң йәйелдереү мөмкинлегенә тик федераль Торлаҡ төҙөлөшө фонды ғына эйә. Торлаҡ төҙөлөшө фонды ғына хаҡтарҙы кәметеүгә аукциондар үткәрә ала. «Ер участкаһы төҙөүсегә нуль ставкаһы буйынса тәҡдим ителә, ә төҙөүсе торлаҡты билдәле бер хаҡ буйынса файҙаланыуға тапшырырға тейеш», — тип аңлатты Михаил Бабич. Бындай механизм төбәктәр өсөн дә ҡулай. Субъекттарҙа эконом класындағы торлаҡ төҙөү өсөн аукционға тәҡдим итерлек ерҙәр инвентаризациялана.
— Быларҙың барыһы ла тейешле федераль закон ҡабул ителгәндән һуң эшләнәсәк. Закон Дәүләт Думаһына тәҡдим ителгән, беренсе уҡыуҙа ҡаралған, — тип хәбәр итте РФ Президентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов фекеренсә, «айлыҡ эш хаҡы бер квадрат метр хаҡына тура килергә тейеш, шул осраҡта ғына кеше үҙ киләсәген төҫмөрләй аласаҡ». Бөгөн бындай нисбәт тураһында һүҙ йөрөтөп булмай. Республикала был йүнәлештә ҡайһы бер эштәр башҡарыла: социаль яҡланмаған халыҡ ҡатламы өсөн торлаҡ төҙөлә. Былтыр 80 мең квадрат метр сафҡа индерелгән, 2013 йылға 120-150 мең планлаштырылған. Был тәүге аҙымдар, тип билдәләне Президент. Мәсьәләне системалы рәүештә хәл итеү зарур, норматив-хоҡуҡи база булдырыуҙан башларға кәрәк.
Михаил Бабич һүҙҙәренсә, ошодай уҡ бурыстар барлыҡ субъекттар алдында тора, шуға күрә мәсьәләне Рәсәйҙең бөтә төбәктәре кимәлендә хәл итергә кәрәк. РФ Президентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле һүҙҙәренсә, Рәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығы менән берлектә махсус эш төркөмө булдырыласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов йәмғиәт тормошонда судьяларҙың ролен юғары баһаланы
Фото:
Өфөлә район (ҡала) судтары судьяларының һәм мировой судьяларҙың кәңәшмәһе үтте. Коллегия эшендә республика Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин, БР-ҙың баш суд приставы Зариф Байғусҡаров, БР Юғары суды рәйесе Михаил Тарасенко, федераль һәм мировой судьялар, район һәм ҡала судтары хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.
— Бөгөн залда властың бөтә өс тармағы — суд, закондар сығарыу һәм башҡарма власть етәкселәре йыйылған. Был һеҙҙең эшмәкәрлеккә иғтибар бик ҙур һәм эшегеҙ үтә мөһим булыуы хаҡында һөйләй, — тип йыйылыусыларға мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов. — Бөйөк рус тарихсыһы Карамзин: «Закондар ниндәй тип һорамағыҙ, судьялар ниндәй тип һорағыҙ», тигән. Закондың нисек эшләүе судьяларға бәйләнгән. Судтар йәмғиәтте модернизациялауҙың төп элементы булып тора ала. АҠШ-та расалар тигеҙһеҙлегенә судтар ҡарары менән сик ҡуйылды. Иҡтисади үҫеш перспективалары ла судтарға бәйләнгән. Һуңғы ваҡытта мин республикаға аҡса һалырға теләгән тиҫтәләгән сит ил делегацияларын ҡабул итәм, уларҙың барыһының да төп һорауы: судьялар нисек эшләй? Улар инвесторҙарҙың хоҡуҡтарын яҡларҙармы?
Күп судтарҙың эштәре сиктән тыш күп, тип билдәләне Башҡортостан Президенты, һәм республика етәкселеге уларға ярҙам итергә тырыша. «Мин Хөкүмәткә һәм хакимиәттәр башлыҡтарына бөтә судтарҙы суд ултырыштары өсөн залдар менән тәьмин итергә ҡуштым», — тине Рөстәм Хәмитов.
Президент кадрҙар сәйәсәте буйынса ла әйтеп уҙҙы.
— Квалификация коллегиялары тәжрибәһеҙ кешеләрҙе, йәки талаптарға яуап бирмәй тип, Мәскәү кире ҡайтарған кандидатураларҙы тәҡдим итеүенә юл ҡуйырға ярамай. Күп юристар судья булырға хыяллана. Йәмғиәттә уларҙың статусы бик юғары, был абруйлы. Шундай хәлдә иң яҡшыларҙы һайлап алырға мөмкин бит. Беҙгә яҡшы репутациялы белгестәр кәрәк.
Һуңғы йылда республика халҡынан федераль һәм мировой судьяларҙың эштәренә алты мең ялыу килде. Был ҙур һан, тип билдәләне Президент.
— Ялыуҙар төрлө, судьяларҙың профессиональ һәм шәхси сифаттарына ҡарата. Халыҡ фекерен һанға һуҡмаҫҡа ярамай, — тине республика башлығы. — Һуңғы ваҡытта власть һәм халыҡ, власть һәм ғәҙеллек тураһында күп телгә алына. Кешеләр власҡа ышанмай. Был судтар берләшмәһенә лә ҡағыла. Халыҡ беҙгә ышанырға, беҙ үҙ эшебеҙҙе намыҫлы башҡарыуыбыҙҙы белергә тейеш. Ышаныс һәм ғәҙеллек булмауы йәмғиәтте тарҡата, фажиғәле эҙемтәләргә килтерә. Һеҙҙән яуаплы һәм ғәҙел булыуығыҙҙы үтенеп һорайым.


text:
24 августа инвалидлыҡ мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү ойоштороласаҡ
24 августа РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә инвалидлыҡты билдәләү һәм инвалидтарҙы реабилитациялау мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул ителәсәк.
Ҡабул итеүҙе Башҡортостан Республикаһы буйынса Медицина-социаль экспертиза баш бюроһы етәксеһе урынбаҫары Елена Сафронова үткәрәсәк.
Башлана — 10 сәғәттә.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Ҡышҡа әҙерлек тикшерелә
30 августа ҡала биләмәһе хакимиәтендә ҡышҡа әҙерлек сараларына ҡағылышлы кәңәшмә үтте. Унда торлаҡ фондына ремонт эштәрен башҡарыу, һыу һәм йылылыҡ менән тәьмин итеү, һыу сығарыу селтәрҙәрен төҙөкләндереү мәсьәләләре күтәрелде. Балалар майҙансыҡтарын тәртипкә килтереү буйынса аныҡ саралар ҡаралды.
Ҡала башлығы кәңәшмәлә күтәрелгән бөтә мәсьәләләр буйынса күрһәтмәләр бирҙе һәм уларҙы хәл итеүгә аныҡ ваҡыт билдәләне.
Вымпел тапшырылды
Баймаҡ ҡалаһында төҙөкләндереү буйынса иғлан ителгән ярыш дауам итә. Баймаҡ ҡала биләмәһе хакимиәте уның барышына һәр ай аҙағында йомғаҡ яһай һәм был тәңгәлдә яҡшы эш алып барған учреждение, ойошма, предприятиеларға ҡала биләмәһе башлығының күсмә вымпелы тапшырыла. Август айының һөҙөмтәһе буйынса күсмә вымпел Баймаҡ үҙәк ҡала дауаханаһына тапшырылды. Дауахана биләмәһе һәр саҡ таҙа һәм тәртиптә тотола. Был тырыш һәм уңған коллективтың хеҙмәте.
Автобустар тикшерелде
Район мәктәптәрендә 22 автобус бар һәм улар уҡыусыларҙы мәктәптәргә ташый, район һәм республика кимәлендә ойошторолған төрлө конкурс, олимпиадаларға алып йөрөй. Был автобустарҙың төҙөк булыуы бик мөһим: сөнки балалар һаулығы һәм ғүмере менән бәйле. Шуға күрә Баймаҡ ҡалаһы һәм районы буйынса эске эштәр бүлегенең ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре йыл да яңы уҡыу йылы башланыр алдынан мәктәп автобустарына техник күҙәтеү үткәрә. Быйыл улар 17 автобустың техник торошон тикшерҙе һәм асыҡланған етешһеҙлектәрҙе ҡыҫҡа ваҡытта бөтөрөүгә күрһәтмәләр бирҙе.
Л. ТАКАЕВА.


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
Өфөлә Балаҡатай районы «Башҡортостан тарихы биттәре» фестиваль-марафонында ҡатнаша. Сара 26 майҙа Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында үтә.
Программала район тарихы һәм уның күренекле шәхестәре тураһында күргәҙмә, районда етештерелгән тауар һәм әйберҙәр күргәҙмәһе, райондың ижади эшмәкәрҙәре һәм башҡарыусылары концерты ҡаралған.
Көндөҙгө сәғәт 3-тә балаҡатайҙар етештергән продукцияны һатыу-күргәҙмәһе асыла, сара райондағы иң яҡшы коллективтарҙың концерты менән дауам итә. Инеү ирекле.
Форум Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуҙың 100 йыллығына арналған. Марафон барышында штандарт эстафета кеүек бер райондан икенсеһенә тапшырыла. Шул рәүешле, 2019 йылдың аҙағына хәтлем Өфө сәхнәләрендә республиканың бөтә муниципаль берәмектәре үҙ районы менән таныштыра.


text:
Башҡорт балы Нью-Йорктағы сауҙа селтәрҙәрендә һатыласаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡорт балы Нью-Йорктағы сауҙа селтәрҙәрендә һатыласаҡ
Башҡорт балы Нью-Йорктағы сауҙа селтәрҙәрендә һатыласаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Бөгөн, 13 ғинуарҙа, Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү институты балдың тәүге партияһын АҠШ-ҡа оҙата. 18,7 тонна продукт тейәлгән контейнер уҙған йылдың сентябрендә төҙөлгән оҙайлы килешеү сиктәрендә ебәрелә.
«Башҡорт балының ошо партияһы Нью-Йоркка оҙатыла. Бал ҡалалағы сауҙа селтәрҙәренең береһендә һатыласаҡ. Америка фирмаһы менән килешеү 2015 йылдың 9 сентябрендә төҙөлгәйне. Быға тиклем улар Алтай менән эшләгән, әммә беҙ АҠШ-ғы лабораторияларға үҙебеҙҙең балды тәҡдим иттек, һәм ул юғары баға лайыҡ булды», — тип хәбәр итте Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү институтының директоры Әмир Ишемғолов.
Уның һүҙҙәренсә, Америка фирмаһы Башҡортостан етештереүселәренә ҡарабойҙай балына заказ биргән. Ул яҡын арала АҠШ-ҡа ебәреләсәк.


text:
- Подробности
- Просмотров: 212
РОМАНОВКА ТОРАМАЛАРЫ, мезолит, бронза быуаты һәм иртә Урта быуаттар археологик ҡомартҡыһы. Өфө эсендә, Ағиҙел й. Козарез утрауын барлыҡҡа килтергән иҫке үҙәненең һул ярында урынлашҡан. 1959 й. Г.Н.Матюшин тарафынан асыла һәм өйрәнелә, 1961 й. К.В.Сальников, 1965 й., 1989 й. Г.И.Матвеева тикшерә. Күп ҡатламлы торамаларға ҡарай. Нығытылмаған 6 тораманан ғибәрәт; якынса 360 м2 ер ҡаҙылған. Ҡомартҡының төп өлөшө иртә Урта быуаттарға (б.э. 5—7 бб.) ҡарай. Керамика Романовка тибындағы (яҫы төплө көршәк рәүешендәге, ҡайһыларының ауыҙ ситтәре ваҡ һәм эре һырҙар м‑н биҙәлгән) һауыттарҙан тора. Һөйәк әйберҙ әр, балсыҡ орсоҡбаштар, тимер бысаҡ табылған. Р.т.II һәм Р.т.III (мезолит осоро) аҫҡы ҡатламында саҡматаштан эшләнгән микролит әйберҙәр (бысаҡ һымаҡ пластинала уҡ башаҡтары, ярғыстар, ҡырҡҡыстар) табылған. Р.т.II. хужалыҡ соҡорҙары, Абаш мәҙәниәте керамикаһы ярсыҡтары табылған. Ҡомартҡылар ваҡытлыса йәйге торамалар булған, тип фараз ителә. Р.т. материалдары РФА Өфө ФҮ-нең Этнологик тикшеренеүҙәр үҙәге, БДУ, Һамар ун‑ты фондтарында һаҡлана.
Әҙәб.: М а т ю ш и н Г.Н. Новые археологические памятники в окрестностях города Уфы //Археология и этнография Башкирии. Уфа, 1962. Т.1.
В.В.Овсянников
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Тәбиғәт ҡосағында ял итергә килегеҙ һеҙ “Артыш”ҡа
29 сентября 2014 йыл | Йәмғиәт
Беҙҙең тәнебеҙ ҙә, йәнебеҙ ҙә ваҡыты-ваҡыты менән ялға мохтаж. Был осраҡта сәйәхәткә сығып китеү иң ҡулайлы сара булып тора. Берәүҙәр сәйәхәт өсөн сит илдәрҙе һәм ҡитғаларҙы һайлаһа, икенселәр үҙебеҙҙең республиканың матур тәбиғәтендә ял итеп, көс йыйыуҙы өҫтөнөрәк күрә, өсөнсөләре үҙ районыбыҙҙың Толпар ауылында урынлашҡан туристик базаларына, тәбиғәт ҡосағына ашҡына.
Һағыштарҙан ярала бит йырҙар...
29 сентября 2014 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Тиҙҙән – Ололар көнө
29 сентября 2014 йыл | Хаттар
Тышта - әбейҙәр сыуағы. Йылы ҡояш нурҙары, тап беҙҙең йомшаҡ ҡуллы өләсәйҙәребеҙ шикелле, сәстәребеҙҙән, биттәребеҙҙән һыйпай. Әллә инде ҡәҙерле кешеләребеҙҙең байрамы еткәнен тойоп, наҙын, йылыһын бер ҙә йәлләмәй ул.
Донъяға йәм биреп йәшәй
29 сентября 2014 йыл | ---
Сәйетбаба ауылының Үҙәк урамындағы иң матур, үҙенең күркәмлеге һәм зауығы менән һәр кемде һоҡландырып торған өйҙә 79 йәшлек Клара Ғәбделхай ҡыҙы Ибраһимова (һүрәттә) йәшәй. Тормош иптәше Мөхәррәм Фәйзулла улы бынан 5 йыл элек фани донъяны ҡалдырып, ҡаты һәм оҙаҡ ауырығандан һуң вафат булды. Ул колхоздың ҙур стажлы алдынғы механизаторы, сөгөлдөр үҫтереү оҫтаһы ине.
Ир егеттең аҫылы – ил эшендә танылыр
29 сентября 2014 йыл | Йәмғиәт
Ауылыбыҙҙан район үҙәгенә йөрөгән автобустан кеше өҙөлмәй, һәр саҡ халыҡ күп була. Кәрәк – тирәкте йыҡтыра, тиҙәр бит. Йомош төшкәс, йөрөмәй ҙә булмай шул.


text:
Хеҙмәткә бағышланған ғүмер
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
Арабыҙҙа үҙҙәренең фиҙаҡәр хеҙмәте, тырышлығы, күркәм холҡо, йәшәү рәүеше менән күптәрҙең ихтирамын, хөрмәтен яулағандар бик күп. Шундай кешеләрҙең береһе Красноусолда ғүмер итеүсе Рим Ҡадир улы Мәҡсүтов.
Ала белгән Мәүлембирҙе
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
"Ҡуйығыҙ әле, маҙаһыҙламағыҙ, ана, олатай-өләсәйегеҙгә барып ярҙамлашып килегеҙ… " Шулай ти ҙә, Мәүлембирҙе, эргәһендә мыжғышҡан бихисап бала-сағаларҙың һәр береһенә ҡулынан килерҙәй эш ҡушып ҡуя. "Атай, атай, һуғыш тураһында һөйлә әле!” – тип һырып алһалар, ни тип әйтергә лә белмәҫһең. Уларға күрше-тирә балалары ла ҡушыла, етмәһә. Әкиәтме ни һуғыш уларға. Ә Мәүлембирҙене әле һаман алыҫ 1942 йылда тәүге тапҡыр күҙгә-күҙ осрашҡан немец һалдатының ҡарашы эҙәрлекләй, төштәренә кереп ыҙалата… Башҡорт һалдаты өлгөрөрәк булып сыҡты ул ваҡытта – 17-шәр йәшлек ике дошман үҫмерҙең осрашыуында…
Мул тормошло юрмаштар
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
Юрмаш ауылы халҡы элек-электән, йәғни мин белә-белгәндән бирле егәрлелектәре менән айырылып торҙо. Мин бында килен булып төшкәндә колхоздар бар заманда апай-ағайҙарҙың, еңгә-еҙнәләрҙең һәм әбей-бабайҙарҙың гелән эшләп йөрөгәндәрен күрә инем. Бында таң һарыһынан эш ҡайнай, кемдер эшкә бара, кемелер ҡайта. Апай-еңгәләр һыйыр һауа, ир-ат мал ҡарай. Ат һарайы ла бар ине, бик күп ат тоттолар. Ә хәҙер иһә уның бер нәмәһе лә ҡалманы. Ул замандарҙа йәшәүе лә күңелле булды, бар хеҙмәт ҡул көсө менән башҡарылып, һәр ерҙә эш ҡайнап, баҫыу-яландар гөрләп торҙо, кешеләр дәртләнешеп эшкә барып ҡайталар ине.
Изгелек йорто
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
Әбйәлилдә туғандар, таныштар араһында йөрөгәндә, уларҙың һөйләшендә йыш ҡына, бығаса ишетмәгән "хоспис” һүҙе ишетелеп ҡала. Һораштыра башланым. Шунда медицина фәндәре докторы, профессор Ишмырҙа Һиҙиәтовтың үҙенең тыуған Салауат ауылында, Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәй Федерацияһында беренсе булып хос-пис астырыуы тураһында белдем. Ә "хоспис” һүҙен Интернеттан ҡарап, ул латин һүҙе, русса "гостеприимство” (ҡунаҡсыллыҡ) мәғәнәһендә икән. Ә инглиздәр иҫке француз һүҙенән алып "онкологик сирлеләргә паллиатив ярҙам” мәғәнәһендә ҡуллана.


text:
Берҙәм дәүләт имтиханында ҡатнашыусылар БДИ мәсьәләләре буйынса ҡыҙыу линияға шылтырата ала
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Мәғариф һәм фән өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт 2015 йылдың Берҙәм дәүләт имтиханы мәсьәләләре буйынса махсус ҡыҙыу линия асты.
Ведомствоның сайтында хәбәр итеүҙәренсә, БДИ-ла ҡатнашыусылар, уларҙың ата-әсәләре, шулай уҡ уҡытыусылар белгестәргә имтихан биреү тәртибе, ойоштороу талаптарына ҡағылышлы һорауҙар менән мөрәжәғәт итә ала. Бынан тыш, ҡулланыусыларға имтихан тапшырыу ваҡытында хоҡуҡ боҙоуҙар хаҡында ла хәбәр итергә мөмкин.
Һорауҙарҙы (495) 984-89-19 телефоны буйынса дүшәмбенән йомаға тиклем иртәнге 9-ҙан киске 5-кә ҡәҙәр бирергә була.
Башҡортостанда ла ҡыҙыу линия телефондары эшләй: (347) 218-03-81, 218-03-28, 292-12-70, 216-43-18.
Һорауҙарҙы Берҙәм дәүләт имтиханы порталы форумында һәм Рособрнадзорҙың социаль селтәрҙәге төркөмөндә ҡалдырырға мөмкин.
Берҙәм дәүләт имтиханына әҙерлек барышында һәм уны уҙғарыу ваҡытында хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында хәбәрҙе ege@obrnadzor.gov.ru электрон почтаһы адресына ебәрергә кәрәк.


text:
Ғәрәп әҙәбиәте
Ғәрәп әҙәбиәтенең (ғәр. الأدب العربي) тамырҙары Ғәрәп ярым утрауында (Аравийского полуостров) көн иткән йәмғиәттәрҙең боронғо ауыҙ-тел ижадына устную словесность родоплеменных обществ барып тоташа. Ул күсеп йөрөгән малсылар (бедуниндар) араһында тыуһа ла, (среди кочевников-скотоводов (бедуинов), земледельческих оазисов ер эштәре менән шөғөлләнергә мөмкинлек булған оазистарҙың ярымутраҡ полукочевого тормошта көн күреүселәрендә лә, ултыраҡ тормошта йәшәгән ҡала халҡы араһында ла таралыу алған була.
Ғәрәп әҙәбиәтендә төп урынды шиғриәт биләй (бишек, хеҙмәт, һунарсы йырҙары); дошманды тәнҡитләү (хиджа), маҡтау (фахр), үсекләү йыры песни-мести (cap)һәм матәм йыры йәки элегия (риса) жанрҙары, шулай уҡ мөхәббәт һәм һүрәтләү лирикаһы (насиб и васф) элементтары иртә барлыҡҡа килә. Сәсмә нәфис әҙәбиәт башланғыстары итеп ҡаралған оратор телмәре, ырыуҙар алыштары һәм башҡа иҫтәлекле ваҡиғалар тураһында хикәйәттәр ҙә (Айәм әл-Ғәрәп) быуаттар төпкөлөнә китә. V—VII быуаттарҙа сәскә атыу осорон кисергән шиғриәт шиғри тел, метрика һәм эстетик идеалдар йәһәтенән артабанғы ғәрәп әҙәбиәте өсөн үҙенсәлекле эталонға әйләнеп, оҙаҡ ваҡытҡа уның тематикаһын һәм художестволы алымдарын билдәләй. Ҡасида һәм формаһыҙ (аморфный) фрагмент (кыта, мукатта) боронғо ғәрәп шиғриәтенең төп әҙәби формалары була. Уның характерлы үҙенсәлеге — монорим; һәр шиғыр, ҡағиҙә булараҡ, бер һөйләмдән тора һәм үҙ аллы мәғәнәүи һәм эстетик берәмекте тәшкил итә.
Ғәрәп риүәйәттәре исламға ҡәҙәр (V быуат аҙағы — VII быуаттың 1-се яртыһы) ижад иткән яҡынса 125 шағир исемен беҙҙең көндәргәсә еткергән. Улар араһында ҡасиданың классик тибын ҡулланған Имру аль-Кайс (500—540); Тарафа (543—569), Харис ибн Хиллиза әл-Йашкури (? — 570), Зухайр ибн Аби Сульма (530—627), Антара ибн Шаддад әл-Әбси (525—615) һәм башҡалар.
Ҡөрьән — ғәрәп телендәге тәүге яҙма ҡомартҡы булып иҫәпләнә, һәм уның йоғонтоһо артабанғы бөтә ғәрәп әҙәбиәтендә һиҙелә. Кәәб ибн Зөхәйер (? — 662), Хәсән ибн Сабит (? — 674), Абу Зүәйеб аль-Биғә әл-Джади (? — 699) был дәүерҙең бөйөк шағирҙәре булып һанала. Әл-Әхтәл (640—710), Әл-Фәрәздәк (641—732), Джәрир ибн Әтийә (653—733) Өмейәттәр һарайында Омейядов шиғыр ижад итә. Ғәрәп хәлифәтендәге эре ҡалаларҙың аристократия даирәләрендә шиғриәттең яңы күренештәре тыуа: ҡыҫҡа шиғырҙарҙағы мөхәббәт лирикаһы үҫеш ала. Мәккәнән Өмәр ибн Абу Рабиа (641 — яҡынса 712/718), Мәҙинәнән Әл-Әхүәс, Дамаск хәлифе Әл-Вәлид II ибн Йәҙид был жанрҙың сағыу вәкилдәре булып таныла.
Ғәрәбстандың бедуиндар мөхитендә идеаль йәки «узралы» (узра ырыуы атамаһынан) мөхәббәткә дан йырлаусыларҙың арҙаҡлы төркөмө (плеядаһы) тыуа. Бер-береһен өҙөлөп һөйгән парҙар (Йәмил менән Бусайна, Мәжнүн менән Ләйлә, Кәйес менән Лубне) тураһында аҙағыраҡ романтик повестар ижад ителә. VIII быуат уртаһынан ғәрәптәрҙең үҙҙәре менән бергә улар баҫып алып бойһондорған халыҡтар вәкилдәре лә ғәрәп әҙәбиәтенә һиҙелерлек өлөш индерә башлай. Ғәрәп хәлифәтендә тарихи үткәндәр менән ҡыҙыҡһыныу көсәйә, тел, стиль һәм метрика теорияһы эшләнә, боронғоноң мөһим яҙма ҡомартҡылары заманса ғәрәп теленә күсерелә. Урта фарсы (пехлевий) теленән тәржемәләр прозаның артабанғы үҫешенә бигерәк тә ыңғай йоғонто яһай. Ибн әл-Мөҡәффә "Ҡәлилә һәм Димнә"не тәржемәләй. Ғәрәп шағриәтенең бер ни тиклем яңырыуы күҙәтелә, был тәү сиратта ҡасидының өҫтөнлөк алыуында сағыла — үҙ аллы темалы ҡыҫҡа нәфис шиғырҙар «яңы стилдә» (бадит) тыуҙырыла. Был «яңы стилгә» шағир Бәшшәр ибн Бурд (783 йылда вафат) нигеҙ һала.
Аббасид һарайындағы әҙиптәр төркөме мөхәббәт лирикаһын үҫтереүҙе артабан дауам итә. Улар араһынан шиғыр оҫтаһы Абу Нувас (762—815) һиҙелерлек айырылып тора. Ғәрәп хәлифәтенең тарҡалыуы әҙәбиәттең урындағы төбәктәргә күсеүенә килтерә, һәм ул Мысырҙа, Сүриәлә, Ливанда, Ираҡта һәм Иранда үҙ аллы үҫә башлай. Әбү ат-Таийб әл-Мүтәнабби (915—965) хәлифәт тарҡалған осорҙоң күренекле шағиры булып таныла. Уның маҡтау һәм сатирик ҡасидтары стиль биҙәгестәренә, нескә метафораларға, гипербола һәм сағыштырыуҙарға ныҡ бай. Сүриә шағиры һәм аҡыл эйәһе Әбул-Ала әл-Мәәрри (973—1057), ҡатмарландырылған икеләтә рифмалар индереп, шиғыр техникаһын камилләштерә.
Әбу Хәйән ат-Тәүхиди (1009 йылда вафат) һәм Әт-Танухи (940—994) X быуаттың күренекле прозаиктары булып таныла. Донъяуи әҙәбиәттә рифмалы проза киң таралыу ала. Әбү Бәкер әл-Хорезми (993 йылда вафат) бындай форманы ҡулланып, йор һүҙле «Послания» («Расаиль») яҙһа, Бәҙи аз-Заман әл-Хәмәдәни (1007 йылда вафат) үҙенсәлекле жанр — макаманы тыуҙыра.
Һан яғынан үҫеш кисереүгә ҡарамаҫтан, XI быуат уртаһынан ғәрәп әҙәбиәте тарҡалыуға дусар була: шиғриәттә мистика, ә прозала — дидактика өҫтөнлөк ала. Ибн Ғәрәби (1165—1240) һәм Мысырҙан Ибн әл-Фәрит (1182—1235) мистик шиғриәттең сағыу вәкилдәре була. Сицилиянан Ибн Йәфәр (1169 йылда вафат) тарихи новеллалар ижад итә. Сүриә әмире Усама ибн Мунҡыҙ (1095—1188) урта быуат ғәрәп әҙәбиәтендә берҙән-бер булған нәфис автобиография — «Книга назиданий»ҙы яҙа.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аль-Фахури X. История арабской литературы, пер. с араб. Т. 1—2, М., 1959—1961.
- Крачковский И. Ю. Избранные сочинения. Т. 1—6. М.—Л., 1955—1960.
- Фильштинский И. М. Арабская классическая литература. М., 1965.
- Куделин А. Б. Классическая арабо-испанская поэзии. М., 1973.
- Шидфар Б. Я. Образная система арабской классической литературы (VI—XII кн.). М., 1974.
- Грюненбаум Г. фон. Основные черты арабо-мусульманской культуры. М., 1981.
- Арабская литература // Казахстан. Национальная энциклопедия — Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Густерин П. Библиография по истории арабской литературы


text:
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы билдәле булды Фото: Гөлфиә Акулова
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы билдәле булды
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы билдәле булды Фото: Гөлфиә Акулова
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостанда ошо йылдың тәүге туғыҙ айы өсөн халыҡтың аҡсалата килеме иҫәпләп сығарылды. Өсөнсө кварталда төбәктә уртаса эш хаҡы — 30 704 һум.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ярашлы, йән башына аҡсалата килем быйыл беренсе кварталда — 22 551, икенсе кварталда — 25 288, өсөнсөһөндә 30 704 һум тәшкил иткән.
Ғинуар айында республика халҡының номиналь килеме — 20 745, сентябрҙә 31 677 һум булған.
Сентябрҙә реаль килем 2015 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 96 процент тәшкил иткән.
Статистар 2016 йылдың туғыҙ айы өсөн халыҡтың аҡсалата килеменең һатып алыу һәләтен иҫәпләгән. Мәҫәлән, Башҡортостанда йәшәүселәр айына 89 килограмм һыйыр ите, йәки 605,1 килограмм икмәк, йәки 1353 килограмм картуф, йәки 755,9 литр бензин һатып алыу мөмкинлегенә эйә булған.


text:
14 нояб. 2012 г.
Баймаҡ аграрийҙарының хеҙмәте юғары баһаланды
Республиканың агросәнәғәт комплексы тормошонда мөһим урын биләгән Баймаҡ районы аграрийҙарының хеҙмәте был юлы ла лайыҡлы баһаланды. Райондың ауыл хужалығы тармағы флагманы – Ғ.Б. Сәлимов етәкләгән Ленин исемендәге АХК ауыл хужалығы производствоһында юғары ҡаҙаныштарға өлгәшкәне өсөн БР Хөкүмәтенең Дипломына һәм 100 мең һум аҡсалата премияһына эйә булды. Район-ҡала ветстанцияһы (етәксеһе Н.Р. Ғәлимйәнов) “Иң яҡшы ветеринар учреждение” тип табылды һәм 25 мең һум премия менән бүләкләнде.
Райондың бер нисә хеҙмәт алдынғыһы ла юғары наградалар алып ҡыуанды. Ауыл хужалығы производствоһы өлкәһендә өлгәшкән уңыштары һәм оҙаҡ йылдар намыҫлы хеҙмәттәре өсөн “Уңыш” АХК-һы механизаторы Ф.А. Кәримов – Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһына, “Баймаҡ” ҒПБ-һы водителе А.С. Һатыбалов “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Ә Ленин исемендәге АХК-ның алдынғы водителе Й.Р. Моталлапов “Башҡортостан Республикаһында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн” маҡтау билдәһе менән бүләкләнде.
Байрамға арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһап, БР Президенты Р.З. Хәмитов аграрийҙарҙың хеҙмәтен юғары баһаланы.
– Республика халҡының 40 проценты – ауыл кешеләре, улар беҙҙең туйындырыусыларыбыҙ һәм ғорурлығыбыҙ, – тине Рөстәм Зәки улы. – Крәҫтиәндең фиҙаҡәр хеҙмәте тураһында һәр ваҡыт айырым бер йылылыҡ һәм хөрмәт менән телгә алабыҙ. Башҡортостан илдең иң ҡеүәтле аграр төбәктәренең береһе булды һәм булып ҡала.
Әлбиттә, йыл еңелдән булманы, ҡоролоҡ 5 млрд һум зыян килтерҙе. Шулай ҙа беҙ ауылды ярҙамдан ташламаясаҡбыҙ. Зыянды федераль һәм республика бюджеттары иҫәбенә ҡаплаясаҡбыҙ.
Республика башлығы ауыл хужалығы тармағының төрлө өлкәләренә ҡағылып, уны үҫтереүҙә төрлө дәүләт программаларының әһәмиәте ҙур булыуын да һыҙыҡ өҫтөнә алды. Р.Хәмитов билдәләүенсә, малсылыҡ ауыл хужалығының иң өҫтөнлөклө һәм табышлы тармаҡтарының береһе булып тора. Рөстәм Зәки улы үҙенең сығышында һөтсөлөк йүнәлеше буйынса уңышлы эшләгән төбәктәр рәтендә Баймаҡ районын да атап үтте.
Байрам тантаналары республиканың сәнғәт оҫталары әҙерләгән ҙур концерт менән тамамланды.
Азамат Мөхәмәтшин.
Подписаться на: Комментарии к сообщению (Atom)