text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 31(2011) » Страница 3
«Бергә беҙ – көс!»
Новости // 23-04-2011, 11:35
Бөгөн Өфөнөң Урмансылар паркында ошо исемдә экологик өмә үтә. Сараны БР Урман хужалығы һәм Өфө урмансылығы булышлығында Башҡортостан йәштәр яҡташтар ойошмалары ассоциацияһы ойоштора. Өмәлә ҡатнашыусылар ҙа – студенттар, йәш белгестәр.
Ассоциация рәйесе Илнур Ҡотләхмәтов һүҙҙәренсә, был өмә йәштәрҙең тирә-яҡ мөхит торошона ҡарата яуаплылығын күтәреү маҡсатын ҡуя. «Ошондай саралар менән беҙ тораҡ пункттарҙа йәшәү мөхитен яҡшыртабыҙ, ҡала күркәмлеге кимәлен арттырабыҙ», – ти ул.
Өмәлә ҡатнашырға теләүселәр паркка сәғәт дүрттә йыйыла.
Әйткәндәй, бөтөн республикабыҙ буйынса экологик өмәләр дауам итә. Унда битараф булмаған һәр кем ҡатнаша ала....
Ассоциация рәйесе Илнур Ҡотләхмәтов һүҙҙәренсә, был өмә йәштәрҙең тирә-яҡ мөхит торошона ҡарата яуаплылығын күтәреү маҡсатын ҡуя. «Ошондай саралар менән беҙ тораҡ пункттарҙа йәшәү мөхитен яҡшыртабыҙ, ҡала күркәмлеге кимәлен арттырабыҙ», – ти ул.
Өмәлә ҡатнашырға теләүселәр паркка сәғәт дүрттә йыйыла.
Әйткәндәй, бөтөн республикабыҙ буйынса экологик өмәләр дауам итә. Унда битараф булмаған һәр кем ҡатнаша ала....
Тәүге полиция бүлегенә рәхим итегеҙ!
Новости // 23-04-2011, 11:34
Шишмә районы буйынса эске эштәр бүлеге өй туйланы – йәмәғәт именлеге хеҙмәте төҙөкләндерелгән бинаға күсте. Был – республикала «полиция» тигән алтаҡталы беренсе бина.
Эске эштәр бүлегенә ремонт эшләтеүҙә район хакимиәте ярҙам күрһәткән. «Тимәк, власть та хоҡуҡ һаҡлау органдарының эшенә битараф түгел. Полицейскийҙарға эш өсөн – яҡшы шарттар, халыҡҡа уларҙың лайыҡлы ярҙамы булһа, бынан барыһы ла отасаҡ», – ти БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин....
Эске эштәр бүлегенә ремонт эшләтеүҙә район хакимиәте ярҙам күрһәткән. «Тимәк, власть та хоҡуҡ һаҡлау органдарының эшенә битараф түгел. Полицейскийҙарға эш өсөн – яҡшы шарттар, халыҡҡа уларҙың лайыҡлы ярҙамы булһа, бынан барыһы ла отасаҡ», – ти БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин....
Хәүеф юҡ
Новости / Башҡортостан // 23-04-2011, 11:34
Башҡортостанда иң ҙур ташҡын 27 апрелдә көтөлә. Был көнгә тиклем һыу таша барып, һуңынан кәмей башлаясаҡ.
Башҡортостан Республикаһының Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы белгестәре биргән мәғлүмәттәр буйынса, ташҡын беҙҙә әллә ни көслө булмаясаҡ. Әле ямғырҙар яуып, бер аҙ ҡурҡытһа ла, һыу иң күбе ярты метрға ғына күтәреләсәк, тип фараз итәләр. Ямғырҙар ҡойоп яуһа ла, ғәҙәттән тыш хәлдәр булыр, тип хәүефләнергә кәрәкмәй....
Башҡортостан Республикаһының Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы белгестәре биргән мәғлүмәттәр буйынса, ташҡын беҙҙә әллә ни көслө булмаясаҡ. Әле ямғырҙар яуып, бер аҙ ҡурҡытһа ла, һыу иң күбе ярты метрға ғына күтәреләсәк, тип фараз итәләр. Ямғырҙар ҡойоп яуһа ла, ғәҙәттән тыш хәлдәр булыр, тип хәүефләнергә кәрәкмәй....
Сәләмәтлек етди бурыс ҡуя
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 23-04-2011, 11:33
Башҡортостан Республикаһы хөкүмәте менән РФ Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығы, Мотлаҡ медицина страховкаһы федераль фонды тарафынан өс яҡлы килешеүгә ҡул ҡуйылды....
Наркотиктарға ҡаршы көрәш ҡыҙа
Новости / Рәсәй // 23-04-2011, 11:32
Башҡортостан Президенты Иркутскиҙа «Йәштәр араһында наркотиктар ҡулланыуға ҡаршы көрәште көсәйтеү саралары тураһында»ғы мәсьәләләр буйынса Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советы Президиумы ултырышында ҡатнашты.
Әйткәндәй, Башҡортостанда наркомания менән сирле һәм наркотиктар ҡулланыусы 9 мең самаһы кеше иҫәптә тора (100 мең халыҡҡа – 140 кеше). Рәсәй буйынса уртаса күрһәткес менән сағыштырғанда, был һан 1,7 тапҡырға түбәнерәк. Төбәктә илдәге бер нисә дәүләт реабилитация үҙәктәренең береһе эшләй. Быйыл республикала реабилитация койкалары иҫәбен 80-дән 300-гә тиклем арттырырға ҡарар ителгән....
Әйткәндәй, Башҡортостанда наркомания менән сирле һәм наркотиктар ҡулланыусы 9 мең самаһы кеше иҫәптә тора (100 мең халыҡҡа – 140 кеше). Рәсәй буйынса уртаса күрһәткес менән сағыштырғанда, был һан 1,7 тапҡырға түбәнерәк. Төбәктә илдәге бер нисә дәүләт реабилитация үҙәктәренең береһе эшләй. Быйыл республикала реабилитация койкалары иҫәбен 80-дән 300-гә тиклем арттырырға ҡарар ителгән....
Салауат ҡалаһында – яңы башлыҡ
Новости / Башҡортостан // 23-04-2011, 11:32
Салауат ҡалаһы ҡала округы советы ултырышында ҡала хакимиәте башлығын тәғәйенләү тураһында мәсьәлә ҡаралды.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса был вазифаға контракт буйынса Фәрит Фәррәх улы Ғилманов тәғәйенләнде....
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса был вазифаға контракт буйынса Фәрит Фәррәх улы Ғилманов тәғәйенләнде....
Яңы закон проекттары ҡаралды
Новости / Башҡортостан // 23-04-2011, 11:31
Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы − Ҡоролтай депутаттары 37-се ултырышын үткәрҙе. Пленар йыйылыштың көн тәртибенә 80-гә яҡын мәсьәлә сығарылды. Депутаттар 30-ҙан ашыу закон проектын да ҡараны.
Беренсе уҡыуҙа ҡаралып, ҡабул ителгән закон проектында киләһе саҡырылышта депутаттар һанын 110-ға тиклем ҡыҫҡартыу күҙаллана. Был һайлаусылар иҫәбен күҙ уңында тотоп үҙгәртелә....
Беренсе уҡыуҙа ҡаралып, ҡабул ителгән закон проектында киләһе саҡырылышта депутаттар һанын 110-ға тиклем ҡыҫҡартыу күҙаллана. Был һайлаусылар иҫәбен күҙ уңында тотоп үҙгәртелә....
«ВТБ24» банкыһы Башҡортостанда эшмәкәрлеген киңәйтмәксе
Новости // 23-04-2011, 11:30
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов «ВТБ24» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Михаил Задорнов менән эшлекле осрашыу үткәрҙе.
Был осрашыуҙа «ВТБ24» банкыһы менән Башҡортостан Республикаһы араһында артабанғы хеҙмәттәшлек тураһында һүҙ барҙы. Республика башлығы билдәләүенсә, Башҡортостандың банкылар хеҙмәте баҙарында лидер булырлыҡ мөмкинлеге бар. Ошо юҫыҡта эш алып барыуҙы әүҙемләштерергә генә кәрәк....
Был осрашыуҙа «ВТБ24» банкыһы менән Башҡортостан Республикаһы араһында артабанғы хеҙмәттәшлек тураһында һүҙ барҙы. Республика башлығы билдәләүенсә, Башҡортостандың банкылар хеҙмәте баҙарында лидер булырлыҡ мөмкинлеге бар. Ошо юҫыҡта эш алып барыуҙы әүҙемләштерергә генә кәрәк....
Өс һөйләм менән
Новости / Башҡортостан // 23-04-2011, 11:28
Владимир Путиндың Башҡортостандағы төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә БР хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев халыҡты ҡабул итте. Республика халҡы министрға төрлө һорауҙар менән мөрәжәғәт итеп, кәңәш һәм яуаптар алды. Вице-премьер Эрнст Исаев билдәләүенсә, бындай осрашыуҙар бик файҙалы, айырым проблемаларҙы хәл итеү менән тотош тармаҡты борсоған мәсьәләләрҙе асыҡларға булышлыҡ итә....


c: text/html

text:
- Подробности
- Просмотров: 741
ЕР ЭШКӘРТЕҮГӘ БӘЙЛЕ ЙОЛАЛАР, ер эштәрен үтәүгә (ҡара: Игенселек) тап килтерелгән традицион йолалар. Башҡорттарҙың Е.э.б.й. шартлы рәүештә 2 төркөмгә бүленә: беренсеһе — сәсеүгә әҙерләнеү һәм уны үткәреүгә (яҙ һәм йәй), икенсеһе уңышты үҫтереүгә һәм йыйып алыуға (йәй һәм көҙ) бәйле. Е.э.б.й. изге теләктәр әйтеүгә ҙур урын бирелгән: уларҙы йола атҡарыу урынына барғанда, ҡорбан килтергәндә, йола ашы әҙерләгәндә, бергәләп табын ҡорғандан, һыу ҡойонғандан һуң, ҡайтҡан саҡта һ.б. осраҡта әйткәндәр. Башҡорттар уңыштың мул булыуын, уны һаҡлап алып ҡалыуҙы, киләһе йылдың сәсеү эштәрен әҙерләүҙе тәьмин итеүгә йүнәлтелгән таҙарыныу, һаҡланыу һ.б. йола ғәмәлдәре башҡарған. Байтаҡ Е.э.б.й. һыуҙы ололау (ҡара: Исламға тиклемге дини инаныуҙар) м‑н бәйләнгән, күпселеге ямғыр яуҙырыуға йүнәлтелгән булған (ғәҙәттә, яҙғы‑йәйге йолалар, байрамдар ваҡытында үткәрелгән ҡойоноу уларҙың иң боронғоһо һәм ябайы иҫәпләнә). Е.э.б.й. ҡыяҡлыларҙан (арпа, тары, бойҙай) бешерелгән аштар мөһим урын тотҡан. Йола табыны өсөн уңыш биреүҙе кәүҙәләндереүсе ярма, йомортҡа төп аҙыҡ һаналған. Сәсеү осоронда буласаҡ уңыш нигеҙен нығытыуҙы маҡсат иткән йолалар атҡарылған. Тотош ғаилә баҫыуға сыҡҡан, үҙ биләмәһенә барған юлда ғаилә башлығы балаларға, етемдәргә, ярлыларға йомортҡа таратҡан, уны ш. уҡ орлоҡ м‑н бергә баҫыу өҫтөнә ташлаған. Сәсеүҙе тамамлаған көндә “Һабан һыуы” йолаһы үткәрелгән: һабансыларҙы, баҫыуҙарҙы, ишек алдын, үләнде, малды һыуға ҡойондорғандар. “Һабан бутҡаһы” йолаһы билдәле: ҡыяҡлыларҙан бутҡа бешереп, һабансыларҙы, ҡарттарҙы, балаларҙы һыйлағандар. Йәй ҡоро килгәндә “Ямғыр теләү” йолаһы башҡарылған: аҡһаҡалдар билдәләгән көндә (йыуыныу, таҙа кейем кейеү тыйылған) бөтә ауыл йылға буйына сыҡҡан, яр буйында ҡара (болот төҫөн кәүҙәләндергән) һыйыр йәки бер нисә һарыҡ ҡорбан ителгән. Малдың баш-тояғын һыуға ташлағандар йәки күмгәндәр; күмәк табындан һуң йылғаға ҡоромланған тишек ҡаҙан йәки тимер әйбер ташлағандар, йәштәр һыу һибешкән, төрлө халыҡ уйындары уйнаған, өлкәндәр зыяратта йәки баҫыуҙа доға уҡыған (ҡара: Мосолман йолалары). Тау-урманлы төбәктәрҙә “Ямғыр теләү” йолаһын ш. уҡ тау түбәһендә лә үтәгәндәр, унда хөрәфәттәр б‑са изге, тылсымлы үҙенсәлектәргә эйә таштар булған: уларҙы ҡайһы яҡҡа бороуға ҡарап (көнсығышҡа йәки көнбайышҡа), аяҙ йәки яуынлы һауа торошо урынлашҡан. Төньяҡ-көнбайышта һәм төньяҡта ямғырҙы ут ярҙамында саҡырып була, тигән ышаныу йәшәгән. “Ағас уты сығарыу” йолаһын атҡарғандар: бер бағанаға йәнәш бәләкәйерәк бағана ултыртҡандар, улар араһына арҡан уралған саған таҡта беркеткәндәр һәм ике кеше ут быҫҡый башлағанға тиклем арҡанды тартҡан; бынан һуң бер аҙна буйына ямғыр көткәндәр, әгәр ул яумаһа — йоланы ҡабатлағандар. Көньяҡ-көнсығышта ҡатындар араһында килендең яланғас арҡаһына һыу һибеү йолаһы йәшәгән. Башҡортостандың Урал аръяғында һәм көньяғында ямғырлы йәйҙә “Ҡәһәрле ямғыр” йолаһы үткәргәндәр: аҡһаҡалдар билдәләгән көндә өлкәндәр һәм балалар (таҙа кейемдә булыу талап ителгән) яҡындағы түбә башына менеп, йола табыны ойошторған (аҡ һыйыр йәки һарыҡ һуйылған), өлкәндәр доға уҡыған (алданыраҡ “Ямғыр теләү” йолаһы үткәрелгән осраҡта һыуҙан тишек ҡаҙанды алғандар). Боронғо ҡояш культына барып тоташҡан “Ҡояш теләү” йолаһы ямғырҙы туҡтатыуға һәм ҡояш саҡырыуға йүнәлтелгән. Сәсеүлектәрҙе һаҡлау өсөн ҡорбан килтереү, йола табыны, доға уҡыуҙан торған “Теләк” йолаһы башҡарылған. Ямғыр саҡырыу өсөн йола ғәмәлдәрен, ҡара мал ҡорбан итеп, һыу буйында, ҡояш саҡырыу маҡсатында, аҡ мал салып, тауҙа атҡарғандар. Ғәҙәттә, йола ямғыр туҡтатыу өсөн үткәрелһә, йорттан ишек алдына ялтыр металл әйбер сығарғандар йәки ергә бысаҡ ҡаҙағандар (ҡояш күренеү м‑н, уларҙы кире алып ингәндәр). Тау-урманлы төбәктәрҙә “Теләк” йолаһы, ғәҙәттә, зыяратта үткәрелгән: ҡорбан салғандар, именлек, бай һәм мул уңыш теләп, ата-бабаларға мөрәжәғәт иткәндәр (ҡара: Ата-бабалар культы). Уңыш йыйыу осоронда “Ер кәтмәне” йолаһы булған: ҡорбан килтергәндән һуң (һыйыр, һарыҡ һуйғандар) ҡорбан малының ҡанын ер өҫтөнә һипкәндәр, ергә бер ус иген күмгәндәр. Аштан һуң халыҡ уйындары үткән. Ер эштәре циклы м‑н байтаҡ халыҡ байрамдары бәйләнгән. Яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға тап килгән һабантуй уларҙың иң мөһиме иҫәпләнә. Яҙын йәки йәй башында ш. уҡ ҡарғатуй, кәкүк сәйе үткәрелгән, унда муллыҡ, именлек теләге м‑н тәбиғәткә, ҡоштарға арнап йола ғәмәлдәре башҡарылған, ҡыяҡлыларҙан йола бутҡаһы бешерелгән. Иртә көҙҙә тәүге уңыш хөрмәтенә “Ашлыҡ байрамы” үткәрелгән: ҡыяҡлыларҙан йола бутҡаһына ҡунаҡ саҡырғандар. Бындай Е.э.б.й. Башҡортостанда йәшәгән мари, сыуаш, татар, удмурт һ.б. халыҡтар араһында ла булған.
Әҙәб.: Янгузин Р.З. Дореволюционные земледельческие обряды башкир //Фольклор народов РСФСР. Уфа, 1980; Нагаева Л.И. Весенне-летние празднества и обряды башкир //Исследования по исторической этнографии Башкирии. Уфа, 1984.
Р.З.Йәнғужин
Тәрж. Д.К.Үзбәков

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Төбәктә мультиплексҡа күсеү дауам итә
Цифралы телевышкалар республика буйынса 216 урында төҙөләсәк. Федераль программаға ярашлы, 2018 йылға тиклем Башҡортостан халҡының 95 проценты түләүһеҙ цифралы телевидение менән тәьмин ителергә тейеш. Әлеге ваҡытта 22 вышка ҡулланыуға тапшырылған. Беҙҙең хәбәрселәр шуларҙың береһе – Бөрө вышкаһының сигналдар тапшырыу сифаты менән ҡыҙыҡһынды.
Бөрө ҡалаһы янындағы цифралы телевизион станция былтыр 6 ноябрҙә эшләй башлағайны. Әле ул теле һәм радио сигналдарҙы райондың 90 процентына — яҡынса 60-62 биләмәгә тапшыра..
Вышка өсөн урын 30-40 саҡырым радиуста сигналдарға бер ҡаршылыҡ та тыуҙырмаған бейеклеклектә һайланған Ҡоролмалар барыһы ла үҙаллы эшләй, белгестәргә уларҙың торошон күҙәтергә генә ҡала.
Бөрө һәм Үҙән балалар йорто тәрбиәләнеүселәре “Соколенок” лагерында ял итә. Ҡойма ямғырҙар яуғанда ҡыҙ-малайҙар ҡул эштәре, пластилин әүәләү, сканвордтар сисеү, һүрәт төшөрөү менән мәшғүл. Теләктәр таҡтаһына яҙылған яҙыуҙың бер нисә минуттан бойомға ашырын уйлап та бирмәй улар.
Рәсәй теле һәм радио тапшырыуҙар селтәре эшләй башлауға август айында — 15 йыл. Ошо уңайҙан компанияның төбәк филиалынан Бөрө балалар йортона бүләккә — һанлы приставка. Башҡа 90 процент бөрөлөләр менән бер рәттән был ҡыҙ һәм малайҙар ҙа хәҙер 10 телеканалдың, 3 радиостанцияның тапшырыуҙарын юғары сифатта ҡарау һәм ишетеү мөмкинлегенә эйә.
75 метр бейеклектәге панелле тапшырыу антеннаһы федераль сигналдарҙы һәр йорттағы ҡабул итеү антенналарына тарата, артабан сигнал ДВБ-Т2 приставкаһы аша цифрлы форматҡа үҙгәртелеп телевизорға йүнәлтелә. Тәүге кадрҙарҙы ҡыҙыҡһынып күҙәткән балаларҙың быға тиклем лагерҙа телевизор ҡарау мөмкинлеге бөтөнләй булмаған.
Ҡыҙҙарҙың һәм малайҙарҙың араһында тыумыштан ишетмәгән һәм һөйләшмәгәндәр ҙә бар. Тик һүрәткә, күренешкә ҡарап тормошто төшөнгән бындай балаларға телевидение — мәғлүмәт алыуҙың төп сығанаҡтарының береһе. Тап улар өсөн Рәсәй теле һәм радио тапшырыуҙар селтәре төбәк филиалының бүләге ҙур әһәмиәткә эйә.
Хәбәрҙәр
«Мәрхәмәт» Хәйриә фонды ойошторолоуға ете йыл тулды
Мөмкинлеге сикләнгән сабыйҙарға ярҙам иткән «Мәрхәмәт» Хәйриә фонды ойошторолоуға ете йыл тулды. Ошо уңайҙан «Башҡортостан» дәүләт концерт залында ҙур сара үтте. Унда республиканың симфоник оркестры ҡатнашлығында билдәле артистар сығыш яһаны. Әллә күпме йырсыларҙың йырҙарын яттан белгән, үҙе лә...
Республикала киҫкен респиратор вирус менән сирләүселәр артҡан
Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенең төбәк идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ошондай хәл йыл һайын һыуыҡтар төшөү менән күҙәтелә. Ведомствонан белдереүҙәренсә, әлегә, грипп йоҡтороусылар теркәлмәгән. Башҡортостанда прививкалау кампанияһы дауам итә. Әлегә 1 миллион 700 мең самаһы кеше...
Боҙ ҡалын түгел
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре йылға-күлдәрҙә боҙ ҡалынлығын тикшерҙе. Дуҫлыҡ монументы янында Ағиҙел йылғаһында, Сипайлово тирәһендә Ҡариҙел йылғаһында боҙ ҡалынлығы ни бары 2-5 сантиметр ғына. Күлдәрҙә иһә хәл икенсерәк-7-10 сантиметр тирәһе...
Өфөлә Ағиҙел йылғаһы аша иҫке күпер емерелә башлаған
Шуға ла бер һыҙатта автомобиль хәрәкәте сикләнде, ә ауыр йөк машиналарына бөтөнләй йөрөргә ярамай. Өфө янындағы автомобиль күпере тарихы 1953 йылда башлана. 3 йылдан ул төҙөлөп бөтә һәм файҙаланыуға тапшырыла. Объект 60 йылдан ашыу хеҙмәт итә. Әммә, 2014-се йылда уҡ иҫке күпер авария хәлендә тип...
Республика башлығы энергетика системаһы төбәк диспетчер идаралығы эшмәкәрлеге менән танышты
Башҡортостанда Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендәге кеүек ут һүндерелмәйәсәк. Энергетика системаһына бәйле мәсьәлә махсус ойошмаларҙың ныҡлы күҙәтеүенә алынған. Ошо хаҡта бөгөн Республика башлығы Рөстәм Хәмитов төбәк энергетика системаһы диспетчер идаралығы эшмәкәрлеге менән танышҡас белдерҙе....
Дуҫлыҡ теле нисек яңғырай?
Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәре ошо һорауға яуап эҙләп, кисә "Минең телем - дуҫлыҡ теле" тип аталған республика акцияһына ҡушылды. Сәғәт көндөҙгө ун икелә бөтә район, ҡалаларҙа төрлө телдәрҙә туған телгә бағышлап шиғыр юлдары яңғыраны. Дәүләт эшмәкәрҙәре, шағирҙар, уҡыусылар,...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Мәскәү өлкәһендә Федераль именлек хеҙмәте “Ислам дәүләте” яҡлыларҙы ҡулға алды. Улар Яңы йыл байрамы һәм ил президентын һайлауға әҙерлек кампанияһы ваҡтында Мәскәүҙә террор ғәмәле әҙерләгән. Австрияла газ бүлеү станцияһында шарталу яңғыраны. Бер кеше һәләк булған, 20 кеше йәрәхәтләнгән. Ававрия...
Белгестәр пиротехника һатып алғанда мотлаҡ именлек сараларына иғтибар итергә саҡыра
Шартлатҡыс менән сауҙа итеүсе магазиндарҙа лицензия, уларҙы ҡулланыу ҡағиҙәләре күрһәтелгән аңлатма булырға тейеш. Сағыу төҫтөрҙәге уттар балҡыуы, шартлау, һөҙөмтәлә дауахана. Йыл һайын республикала ғына яңы йыл мажаралары тиҫтәләгән күңелһеҙ осраҡ менән тамамлана. Башҡортостанда күңелһеҙ...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй президенты ҡушыуы буйынса Оборона министрлығы Сүриәнән Рәсәй хәрбиҙәрен сығара башланы. Владимир Путин ошо турала Хмеймим авиабазаһында махсус белдереү яһаны. Хәрбиҙәр алдарына ҡуйылған бурысты тулыһынса үтәне, тине ил етәксеһе. Рәсәйҙең Сүриәләге операцияһы 2 йылдан ашыу дауам...
Парламент президиумы ултырышы үтте
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм балаларҙы эшкә урынлаштырыу, уларға һөнәри белем биреү бурысы дәүләткә, атай әйткәндә халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәренә йөкмәтелә. Республикала ошо туралағы закон проекты әҙерләнгән. Был хаҡта бөгөн парламент президиумы ултырышында һүҙ барҙы.
Баланан бәхетең булмаһа – йәшләй ҡартайырһың
Өфөлә йәшәүсе Любовь Дионисьевна үҙ балалары менән фатир өсөн көрәшә. Ире вафат булғкас, бәләкәй ҡыҙы тәҡдиме буйынса, ул иҫке фатирын һатып, яңы торлаҡҡа күсә. Әммә ул милексе түгел түгел. Шуға ла Любовь Дионисьевна урамда ҡалыуҙан ҡурҡа. Любовь Дионисьевна инде өс йылға яҡын үҙ балалары менән...
Бөгөн төнөн Өфөлә ағас йорт янып китте
Утта 53 йәшлек ир һәләк булған. Ут менән һаҡһыҙ эш итеү-был янғындың төп сәбәбе тип хәбәр итәләр, республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан.
Рәттән дүртенсе еңеү
Ниһәйәт, “Салауат Юлаев” хоккейсылары көйәрмәндәрҙең тауышын ишетте. “Юлаевсылар” Ярославлдең «Локомотив»ын үҙ боҙонда 3 кә 2 иҫәбе менән еңде. Хоккей белгестәре Өфө хоккейсыларының агрессив уйнай башлауын билдәләй. Кисәге уйында Игорь Макаровтың хәләл ефете Лера Кудрявцева алдында мах бирмәй...
Асылыкүл - Башҡортостандың иң ҙур күле
Ә Рәсәйҙә ул етенсе урынды биләй. 1962 йылдан тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелеп, бөгөнгәсә һаҡлау аҫтында. 24 йыл элек күл яны биләмәһе милли паркка әйләндерелде. Ғалимдар тәбиғи парктың экосистемаһын өйрәнеп, уны һаҡлау йәһәтенән ҙур эш алып бара. Һыуһылыуҙар төйәк иткән Асылыкүл. Уны...
“Рәсәй – минең тарихым”
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтендә тере тарих менән балалар танышыу алыра тейеш тип белдергәйне. Совет районынан йөҙләгән бала тәүгеләрҙән булып уны ҡарай алды. Дәрестәге ялҡытҡыс тестар бында инде бөтөнләй икенсе төҫ ала. Һорауҙар шул уҡ әммә уға яуап биреүе...
Ватан ҡаһармандары көнөндә Башҡортостанда 3 һәйкәл асылды
Бөйөк Ватан һуғышы батырҙарының хәтерен мәңгеләштереүсе мемориалдар Архангел һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында барлыҡҡа килде. Подлубово ауылында батыр яҡташ, Иван Полунинды иҫкә алдылар. Советтар Союзы геройына бюст ҡуйылды. Архангель районындағы Валентиновкала авиация маршалы Иван Пстыгоға, Оҙондар...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Ғыйраҡтың башҡалаһында “Ислам дәүләте” террорсыларын еңеү уңайынан хәрби парад үтте. Унда хәрбиҙәр һәм полиция хеҙмәткәрҙәре ҡатнашҡан. Ил премьер-министры Хәйҙәр әль Әбади ҡарары менән ИГИЛ-ды ҡыйратыу көнө йыл да милли байрам булараҡ билдәләнәсәк. Киевта Одесса өлкәһенең экс-...
Республикала йәшелсә-емешкә хаҡ арта
Әммә белгестәр раҫлауынса, яңы йыл алдынан был ғәҙәти күренеш. Статистика хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ризыҡтың айырым төрҙәре 10-15 процентҡа арзанайған. Рәхим Мерәҫов хаҡлы ялда. Шуға ҡарамаҫтан, ул сифатлы аҙыҡ-түлек һатып алыуға аҡсаһын йәлләмәй. Рәхим Зәки улы төрлө акцияларға ла...
Өфөлә ир микрофинанслау офисын талаған
Был хәл Степан Кувыкин урамында теркәлә. Видеонан күренеүенсә, башына маска кейгән ир бысаҡ менән ҡурҡытып аҡса талап итә. Тик талаусы, офис хеҙмәткәренә “Һеҙ” тип кенә өндәшә. Хатта сыҡҡан ваҡытта 10 минуттан һуң полицияға шылтыратырға ла рөхсәт бирә. Енәйәттә шикләнеүсе үҙе менән 15 мең һум аҡса...
Республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары арта
Көндәр һыуытыу менән республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары ла арта.Өфө үҙәгендә ВАЗ машинаһында сыҡҡан янғын һүндерелде. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Башҡа машиналарға ла зыян килмәгән. Шаһиттар янғын һүндереүселәргә шылтыратып өлгөргән.
Айыуҙар ниңә йоҡламай?
Ҡыш еткәс тә тайыштабандарҙың оҙон йоҡоға китеүе билдәле. Әммә быйыл урмансылар паркында аҫыралған айыуҙар йоҡлай алмай интегә. Шуға ла улар агрессив хәлдә. Михаил ҡушаматлы айыу балаһы быйыл беренсе тапҡыр ҡышты үткәрә. Парк хеҙмәткәрҙәре күҙәтеүенсә, тәүге ике йылда улар ҡышты ни өсөндөр...
Башҡортостандың төп Яңы йыл шыршыһында ҡатнашыусыларҙы ниндәй тамаша һәм бүләк көтә?
Байрамға 780 бала саҡырылған. Сара ике өлөштән торасаҡ, тип хәбәр итә Башинформ агентлығы. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнау һәм «Яңы йыл тауышы» тигән тамаша. Яңы йыл тамашаһында театр-концерт ойошмалары артистары, «Башҡортостан» дәүләт концерт залының хореография коллективтары ҡатнаша. Татлы...
Башҡортостан юнармия сафтары йәнә 150 кешегә артты
Ойошмаға яңы ағзаларҙы ҡабул итеү тантанаһы республикала асылған Йәштәр сәйәсәте көндәре сиктәрендә үтте. Юнармияның Башҡортостан төбәк штабының бер йылдан ашыу элек кенә ойошторолоуына ҡарамаҫтан бөгөн республиканың һәр районында кесе ойошмалар әүҙем эшләй. Хәйбулла районында ғына 18 мәктәп...
Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығы
Башҡорт дәүләт университетында Халыҡ-ара ғилми–ғәмәли конференция үтте. Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығына арналған сарала билдәле ғалимдар сығыш яһаны. Конференцияға Төркмәнстан, Ҡазағстан, Үзбәкстандан һәм Беларуссиянан да фәнни мәҡәләләр ебәрелгән. Башҡорт матбуғатының үткәнен бөгөнгөһөн...
Өфө халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итергә әҙер
2019-сы йылда Өфөлә үтәсәк Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарына барлыҡ тиерлек объекттар ҙа әҙер. Башҡортостан башлығы Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты генераль секретары Ричард Смит менән осрашты. Унда баш ҡалала төҙөлгән спорт үҙәге тураһында ла һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, объект...
Владимир Путин рухи үҫешкә етди этәргес бирҙе
Владимир Путиндың президент һайлауында ҡатнашыу тураһындағы ҡарарына ҡарата дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре үҙ фекерен белдереүҙе дауам итә. Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин фекеренсә, Владимир Путин Рәсәй халҡын дөйөм маҡсаттар тирәләй туплап рухи үҫешкә етди...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Дональд Трамптың Иерусалимды Израилдың башҡалаһы тип таныуы сәбәпле ҡаршылыҡ акциялары башланды. Рамалла ҡалаһында митингта ҡатнашыусыларҙы ҡыуыу өсөн Израиль полицияһы күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған. Рәсәй хәрбиҙәре Сүриәлә “Ислам дәүләте” террорсыларын юҡ итеү буйынса бурысты тулыһынса...
Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде
Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү өсөн урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың килешеп эшләүе мөһим. 8 районды берләштергән субрегионды социаль иҡтисади үҫтереү программаһы 2011 йылда уҡ ҡабул ителгәйне. Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде. Ул ваҡытта...
Резиденттарға ярҙам төрҙәре киңәйтелә
Башҡортостанда әүҙем социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарына ярҙам төрҙәре киңәйтелә. Республика Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, хәҙер «Бәләбәй» һәм «Күмертау» социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре резиденттары өсөн дәүләт мөлкәтен ҡуртымға алғанда түбән коэффициент ҡаралған. Бынан...
Импортты алмаштырыу-көн талабы
Өфөлә төбәктәрҙең закондар сығарыу органдары етәкселәре ултырышында Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич импортты алмаштырыу йүнәлешендә лә әүҙем эшләү кәрәклеген билдәләне. Башҡортостан предприятиелары был йәһәттән уңышлы эшләй....
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Фото:
Президент БДУ-ның Сибай институтында булды
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында (филиалы) булды. Институтҡа ингән саҡта уның иғтибарын быйыл ҡуйылған, ете башҡорт ырыуын символлаштырған стелаға йүнәлттеләр. Рөстәм Хәмитов вуздың төп уҡыу корпусын, шулай уҡ уның спорт комплексын ҡараны.
Институт 1998 йылда ойошторола. Бөгөн бында биш факультет эшләй: педагогика, тәбиғи-техник, тарих-филология, иҡтисад һәм юридик факультеттар. Шулай уҡ институтта ике йыл инде Троицк ҡалаһының Урал дәүләт ветеринария медицинаһы академияһы студенттары «Ауыл хужалығы продукцияһы етештереү һәм эшкәртеү технологияһы», «Товароведение һәм тауарҙарға экспертиза», «Ветеринария», «Зоотехния» белгеслектәре буйынса уҡый.
Вуз 17 белгеслек буйынса әҙерлек алып бара, уларҙа көндөҙгө бүлектә һәм ситтән тороп биш меңгә яҡын студент уҡый. Бында ике йөҙгә яҡын уҡытыусы эшләй, улар иҫәбендә 12 фән докторы һәм 90-дан артыҡ фән кандидаты. Институт студенттары фәнни һәм ижади эшмәкәрлектә яҡшы ғына һөҙөмтәләргә өлгәшә.


text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 20(2011)
Гөлсәсәк АҠЫЛОВА: «Бары тик «алға» ғына»
Конкурстар // 15-03-2011, 13:37
Мин Башҡортостандың иң матур төбәктәренең береһе – Хәйбулла районының Әбүбәкер ауылында ерҙе ап-аҡ ҡар ҡаплағанда, ата-әсәйемде ҡыуандырып, 1992 йылдың 1 декабрендә Уҡсы йондоҙлоғо аҫтында донъяға килгәнмен.
Бала саҡтан йыр-моңға, бейеүгә маһир булдым. Н. Мусиндың, З. Биишеваның, Д. Бүләковтың әҫәрҙәрен яратып уҡыйым. Күңелемдә булған хис-тойғоларымды шиғыр юлдарына һалам. Әлеге ваҡытта Башҡорт дәүләт университетында 1-се курста белем алам. Ҡул ҡаушырып ултырырға яратмайым. Бейеү түңәрәгенә йөрөйөм, китаптар уҡыйым. Был донъяның һәр минутының ҡәҙерен белеп йәшәргә тырышам. Саф күңелле, алсаҡ, мөләйем кешеләрҙе яратам. Киләсәккә маҡсаттарым күп. Теләгем – төплө белем алып, республикама файҙалы кеше булыу....
Бала саҡтан йыр-моңға, бейеүгә маһир булдым. Н. Мусиндың, З. Биишеваның, Д. Бүләковтың әҫәрҙәрен яратып уҡыйым. Күңелемдә булған хис-тойғоларымды шиғыр юлдарына һалам. Әлеге ваҡытта Башҡорт дәүләт университетында 1-се курста белем алам. Ҡул ҡаушырып ултырырға яратмайым. Бейеү түңәрәгенә йөрөйөм, китаптар уҡыйым. Был донъяның һәр минутының ҡәҙерен белеп йәшәргә тырышам. Саф күңелле, алсаҡ, мөләйем кешеләрҙе яратам. Киләсәккә маҡсаттарым күп. Теләгем – төплө белем алып, республикама файҙалы кеше булыу....
Ҡышһылыу билдәләнде, Яҙһылыуҙарҙы көтөп ҡалабыҙ
Конкурстар // 15-03-2011, 13:35
«Йәшлек» гәзите Ҡышһылыуҙы билдәләр өсөн «Вконтакте» сайтында үҙенең төркөмөн булдырғайны. Ул http://vkontakte.ru/club24213300 адресы буйынса урынлашҡан. Ҡышһылыу исеменә дәғүә итеүсе дүрт һылыуҡай – Луиза Хәлфетдинова, Луиза Зәкирйәнова, Гөлнара Сабитова һәм Айгөл Вәлитова өсөн тауыш бирергә була ине унда. Тауыш биреүгә ихлас ҡушылыуығыҙ өсөн рәхмәт. Һеҙҙең фекерҙе белеү беҙҙең өсөн бик мөһим. Шулай итеп, иң күп тауыш йыйыусылар Луиза Зәкирйәнова менән Айгөл Вәлитова булып сыҡты. Редакция хеҙмәткәрҙәре менән кәңәшләшкәндән һуң, Ҡышһылыу титулын Айгөл Вәлитоваға бирергә булдыҡ. Ҡышһылыу, Яҙһылыу, Йәйһылыу, Көҙһылыу «Йәшлек» гүзәле – 2011» исеме өсөн көрәшен дауам итәсәк. Ә әлегә Яҙһылыу исеменә конкурс башланды. Ситтә ҡалмағыҙ, ҡыҙҙар!
Яҙһылыу исеменә тәүге конкурсантыбыҙҙы тәҡдим итәбеҙ....
Яҙһылыу исеменә тәүге конкурсантыбыҙҙы тәҡдим итәбеҙ....
Дуҫлыҡты нығыта фестиваль
Новости / Мәҙәниәт // 15-03-2011, 13:34
Башҡорт-татар йырҙарын башҡарыусыларҙы «Туған тел» каналы халыҡ-ара телевизион фестивалгә йыя. Фестиваль милли мәҙәниәтебеҙҙең берҙәм үҫешенә булышлыҡ итеү, милләт-ара татыулыҡты нығытыу ниәте менән ойошторола. Конкурс йыр-моң һөйөүсе татарҙарға ла, башҡорттарға ла ҙур байрам булмаҡсы. Унда, күптән танылған сәхнә «йондоҙ»ҙары Фидан Ғафаров, Фәрит Бикбулатов, Хәниә Фәрхи, Салауат Фәтхетдинов, Рәсүл Ҡарабулатов, Гөлсөм Бикбулатова, Ризуан Хәкимов, Рәүилә Мәсәлимова, Ғәзим Ильясов, Фәриҙә һәм Роберт Тимербаевтар, Динә һәм Рафаэль Латиповтар менән бер рәттән, йәш артистар ҙа сығыш яһаясаҡ. Тамаша 25 мартта – 19 сәғәттә, 26 мартта 18 сәғәттә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк.
Р. РИНАТОВА....
Р. РИНАТОВА....
«20 йыл һеҙҙең менән – йырҙарым, тамашасыларым!»
Новости / Мәҙәниәт // 15-03-2011, 13:34
17 мартта Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, «Урал моңо», «Дуҫлыҡ йыры», «Яҙғы моңдар», «Ирәндек моңдары» кеүек абруйлы йыр конкурстары лауреаты, «Ихлас» эстрада төркөмөнөң художество етәксеһе Радик Вәлмөхәмәтов «20 йыл һеҙҙең менән – йырҙарым, тамашасыларым!» исемле юбилей концертына саҡыра (сценарий авторы һәм ҡуйыусы режиссер – Салауат Итбаев)....
Әфлисун һәм һут
Әҙәбиәт // 15-03-2011, 13:33
Остазы уҡыусыһын баҙарға әфлисун һатырға ебәрә. Тауарҙы ишәккә тейәгәс, уҡытыусы уҡыусыһына һуңғы кәңәштәрен бирә лә, тегеһе юлға сыға.
Ул баҙарҙа бер нисә көн йөрөй, әммә һатыу бер ҙә уңыш килтермәй. Һәм тауарын кире тейәп, ҡайтырға мәжбүр була.
– Нимә булды? – тип ҡаршы ала уны остазы. – Һин бит бер нәмә лә һатмағанһың тиерлек.
– Баҙарҙағы халыҡ тауарымды алырға теләмәне, – тип аҡлана уҡыусыһы. – Берәүҙәре әфлисунды, серегән, ә икенселәре, хаҡы бик ҡиммәт, тине. Ундағы халыҡ нишләптер минең менән бик насар мөғәмәлә итте!...
Ул баҙарҙа бер нисә көн йөрөй, әммә һатыу бер ҙә уңыш килтермәй. Һәм тауарын кире тейәп, ҡайтырға мәжбүр була.
– Нимә булды? – тип ҡаршы ала уны остазы. – Һин бит бер нәмә лә һатмағанһың тиерлек.
– Баҙарҙағы халыҡ тауарымды алырға теләмәне, – тип аҡлана уҡыусыһы. – Берәүҙәре әфлисунды, серегән, ә икенселәре, хаҡы бик ҡиммәт, тине. Ундағы халыҡ нишләптер минең менән бик насар мөғәмәлә итте!...
Үәт, ҡыҙыҡ!
Әҙәбиәт / Юмор // 15-03-2011, 13:32
– Табип әфәнде, ҙур проблемам бар, – ти бер ир. – Башымда бер бәләкәй генә кеше ултыра һәм бер туҡтауһыҙ һүгенә. Быны дауалап буламы?
– Табип булараҡ, шуны әйтә алам, был һеҙгә 1000 долларға төшәсәк.
– Ә бәләкәй кешенең нимә әйткәнен белгегеҙ киләме?...
– Табип булараҡ, шуны әйтә алам, был һеҙгә 1000 долларға төшәсәк.
– Ә бәләкәй кешенең нимә әйткәнен белгегеҙ киләме?...
Балаңа ололап ҡара
Рубрикалар // 15-03-2011, 13:31
Йәш йөрәктәрҙең дәрте, өмөтө, һүнмәҫ хыялы булып донъяға килә сабый бала. Кескәй булһа ла, уның күңеленә бөтөн донъя һыя. Дәрәжәһе оло: ул бит – һөйөү бүләге, мөхәббәт емеше.
Балаһына ошолай ҙурлап ҡараған йәш ата-әсәләр ота: бындай сабыйҙар киләсәктә көслө ихтыярлы, зирәк аҡыл эйәләре булып үҫә. «Аҡбуҙат» журналы – тап ана шундай ғаиләләрҙең тоғро дуҫы һәм кәңәшсеһе. Егерме йыл инде ул балаларҙың күңел һағында тора, рухтарын нығыта. Ҡайһы берҙә атай-әсәй күреп етмәгән аҡылды бирә, халҡыбыҙ тарихына һәм теленә ихтирам тәрбиәләй....
Балаһына ошолай ҙурлап ҡараған йәш ата-әсәләр ота: бындай сабыйҙар киләсәктә көслө ихтыярлы, зирәк аҡыл эйәләре булып үҫә. «Аҡбуҙат» журналы – тап ана шундай ғаиләләрҙең тоғро дуҫы һәм кәңәшсеһе. Егерме йыл инде ул балаларҙың күңел һағында тора, рухтарын нығыта. Ҡайһы берҙә атай-әсәй күреп етмәгән аҡылды бирә, халҡыбыҙ тарихына һәм теленә ихтирам тәрбиәләй....
Йә бөгөн, йә ...
Новости / Спорт // 15-03-2011, 13:29
Елдән етеҙ елеп
Новости / Спорт // 15-03-2011, 13:27
5 – 6 мартта «Йәншишмә» гәзите призына республика саңғы бәйгеһе үтте. Финал ярыштарында Өфө, Белорет, Бәләбәй ҡалаларынан, Ҡалтасы, Кушнаренко, Туймазы, Мишкә, Баҡалы, Салауат райондарынан 10 команда ҡатнашты.
Быйыл 1997 – 1998 йылғы 27 ҡыҙ һәм 50 малай үҙ-ара көс һынашты.
Ярыш бәрәкәтле Кушнаренко ерендә уҙҙы. Тәүге көндә шәхси беренселеккә көс һынаштылар. Классик йөрөш менән ҡыҙҙар – 3, малайҙар 5 саҡрымға йүгерҙе. Былтыр 1-се урынды алған Ҡалтасы ҡыҙы Аделина Тимиряева быйыл да һынатманы – финишҡа беренсе булып килде. Билдәләнгән араны ул 11 минут 41 секундта үтте. Аделинаның яҡташы Оля Чужекова 2-се урынды алды. 3-сө урынды Туймазынан Төхвәтуллиналар бүлеште....
Быйыл 1997 – 1998 йылғы 27 ҡыҙ һәм 50 малай үҙ-ара көс һынашты.
Ярыш бәрәкәтле Кушнаренко ерендә уҙҙы. Тәүге көндә шәхси беренселеккә көс һынаштылар. Классик йөрөш менән ҡыҙҙар – 3, малайҙар 5 саҡрымға йүгерҙе. Былтыр 1-се урынды алған Ҡалтасы ҡыҙы Аделина Тимиряева быйыл да һынатманы – финишҡа беренсе булып килде. Билдәләнгән араны ул 11 минут 41 секундта үтте. Аделинаның яҡташы Оля Чужекова 2-се урынды алды. 3-сө урынды Туймазынан Төхвәтуллиналар бүлеште....
Дуҫ тураһында һүҙ
Рубрикалар / Хәтер // 15-03-2011, 13:26
...Ғилман Ишкинин менән беҙ 1996 йылдың йәмле яҙ көндәрендә таныштыҡ. Ул саҡта Өфөнөң Әй урамында урынлашҡан «редакциялар дөйөм ятағы» ишегенән беҙ – «Толпар» журналы йәштәре – ниҙер тураһында көлөшә-көлөшә һөйләшеп, ҡайҙалыр сығып барабыҙ. Ҡаршыбыҙға икенсе бер төркөм – «Шоңҡар» журналының егет-ҡыҙҙары килә. Улар ҙа йәш, улар ҙа көләс. Май ҡояшы йөҙҙәренә күскән тиерһең! Араларында миңә таныш булмаған егеттәр ҙә бар. Күрештек, танышып киттек. Мин үҙ исемемде атағас, таҙа ғына, ауылса әйтһәң, «төптән үҫкән кәүҙәле» береһе бот сабып:...


text:
- Подробности
- Просмотров: 154
ПРАВОСЛАВИЕ ҠОРАМДАРЫ, ғибәҙәт ҡылыу һәм православие йолаларын башҡарыу өсөн тәғәйенләнгән культ ҡоролмалары. Алтары көнсығышҡа ҡаратып төҙөлә; ҡайһы берҙә изгеләргә йәки сиркәү тормошондағы ниндәйҙер ваҡиғаға арналған бер нисә алтарь (придел) була. П.ҡ. тәре (Иисус Христос символы), карап (Нух кәмәһе), һирәгерәк ҡулса (мәңгелек) рәүешендә төҙөлә, көмбәҙ (күк йөҙө символы) м‑н ослана һәм уның башына тәре ҡуйыла. 1 (Иисус Христосты кәүҙәләндерә), 2 (Иисус Христостың илаһи һәм инсани асылы), 3 (Троицаның изге 3 йөҙө), 5 (Христос һәм дүрт инжилсы), 7 (сиркәүҙеңһәм Бөтә йыһан соборҙарының 7 изге йолаһы), 9 (9 фәрештә чины), 13 (Иисус Христос һәм 12 апостол) башлы көмбәҙҙәр була. Ҡорамдың көнбайышында сиркәү манараһы урынлаша. П.ҡ. ваҡиға йәки берәй изге (ҡара: Православие сиркәүе изгеләре) хөрмәтенә изгеләндерелә, уны хәтергә алыу көнөҡорам (өҫтәл) байрамы тип атала (ҡара: Православие байрамдары). Ҡорамдың притворы (тәүҙә ул “иғлан ителгәндәргә” – христианлыҡ ҡабул итергәәҙерләнеүселәргә тәғәйенләнгән), ашханаһы, урта өлөшө (ҡорам), алтары (ҡорамдағы төп урын – Күк Батшалығы символы; унда тик руханиҙар ғына инә ала) була. Алтарҙың уртаһында өҫтәл (изгеләндерелгән, аҡ тауар йәки барса ябылған тура дүрт мөйөшлөөҫтәл) тора, уға антиминс (Иисус Христосты табутҡа һалыу мәлен һүрәтләгән һәм берәй изгенең мәйете ҡалдыҡтары ҡушып тегелгән, архиерейтарафынан изгеләндерелгән ебәк туҡыма киҫәге), өҫтәл Инжилы (ҡара: Дини китаптар), тәре, бүләк һандығы (Алла бәрәкәтенәҡушылыу өсөн изге бүләктәр һалынған ҡумта), күсереп йөрөтмәле бүләк һандығы ҡуйыла. Көнсығыш стена буйында өҫтәл артындағы күтәрмә “бейек урын” (унда ете тармаҡлы шәмдәл м‑н өҫтәл артындағы тәре тора) тип атала; төньяҡ стена буйындағы иконостас (алтарь бүлкәһе) артында ҡорбанлыҡ (причастие өсөн икмәк м‑н шарап әҙерләй торған өҫтәл) тора, иконостас алдындағы күтәрмә – солея, уның уртаһы – амвон. Солея ситтәренән ҡорам стенаһы буйына клиростар (йырсылар һәм ҡысҡырып уҡыусылар өсөн урындар) урынлаштырыла, улар янына бер нисә хоругвь (тауар киҫәгенә төшөрөлөп, ағас һапҡа беркетелгән иконалар; тәре йөрөштәренә тотоп сығалар) ҡуйыла. Иконостас бер нисә рәт (ғәҙәттә, 5, ҡайһы берҙә күберәк) иконанан тора; 3 ишеге бар: урта — Батша Ҡапҡаһы (Благовещение иконалары һәм инжилсылар һүрәттәре м‑н биҙәлә), өҫтөнә Йәшерен кис һүрәте төшөрөлгән икона эленә; ситке (көньяҡһәм төньяҡ). Батша Ҡапҡаһынан уңдараҡ — Ҡотҡарыусыныңһәм ҡорам изгеһенеңҡорам хөрмәтенә изгеләндерелгән иконалары, һулдараҡ Божья Матерь иконаһы урынлаштырыла. Ҡабырғалағы ишектәргә — архангелдар Гавриил м‑н Михаил, эргәләренәҡайһы берҙә тәүге диакондар Стефан, Филипп, тәүге рухани Аарон, пәйғәмбәр Моисей һүрәттәре төшөрөлә. Иконостастыңөҫтөнәҡаҙаҡланған Иисус Христосты һүрәтләгән тәре ҡуйыла. Өфө епархияһында Александр сиркәүе, Воскресение кафедраль соборы, Илья сиркәүе, Ҡазан Божья Матерь соборы, Троица сиркәүе һ.б. эшләгән. БР‑ҙа 170‑кә яҡын П.ҡ. бар (2010). Шулай уҡҡара: Сиркәүҙәр, Өфөләге сиркәүҙәр.
П.В.Егоров
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина
ПРАВОСЛАВИЕ ҠОРАМДАРЫ, ғибәҙәт ҡылыу һәм православие йолаларын башҡарыу өсөн тәғәйенлән‑ гән культ ҡоролмалары. Алтары көн‑ сығышҡа ҡаратып төҙөлә; ҡайһы берҙә изгеләргә йәки сиркәү тормошондағы ниндәйҙер ваҡиғаға арналған бер нисә алтарь (придел) була. П.ҡ. тәре (Иисус Христос символы), карап (Нух кәмәһе), һирәгерәк ҡулса (мәңгелек) рәүешендә төҙөлә, көмбәҙ (күк йөҙө символы) м‑н ослана һәм уның ба‑ шына тәре ҡуйыла. 1 (Иисус Хрис‑ тосты кәүҙәләндерә), 2 (Иисус Хрис‑ тостың илаһи һәм инсани асылы), 3 (Троицаның изге 3 йөҙө), 5 (Хрис‑ тос һәм дүрт инжилсы), 7 (сиркәүҙеңһәм Бөтә йыһан соборҙарының 7 из‑ ге йолаһы), 9 (9 фәрештә чины), 13 (Иисус Христос һәм 12 апостол) башлы көмбәҙҙәр була. Ҡорамдың көнбайышында сиркәү манараһы урынлаша. П.ҡ. ваҡиға йәки берәй изге (ҡара: Православие сиркәүе изгеләре) хөрмәтенә изгеләндерелә, уны хәтергә алыу көнөҡорам (өҫтәл) бай‑ рамы тип атала (ҡара: Православие байрамдары). Ҡорамдың притворы (тәүҙә ул “иғлан ителгәндәргә” – христианлыҡ ҡабул итергәәҙерлә‑ неүселәргә тәғәйенләнгән), ашханаһы, урта өлөшө (ҡорам), алтары (ҡорам‑ дағы төп урын – Күк Батшалығы символы; унда тик руханиҙар ғына инә ала) була. Алтарҙың уртаһында өҫтәл (изгеләндерелгән, аҡ тауар йә‑ ки барса ябылған тура дүрт мөйөшлөөҫтәл) тора, уға антиминс (Иисус Христосты табутҡа һалыу мәлен һүрәт‑ ләгән һәм берәй изгенең мәйете ҡал‑ дыҡтары ҡушып тегелгән, архиерей__тарафынан изгеләндерелгән ебәк туҡыма киҫәге), өҫтәл Инжилы (ҡара: Дини китаптар), тәре, бүләк һандығы (Алла бәрәкәтенәҡушылыу өсөн из‑ ге бүләктәр һалынған ҡумта), күсереп йөрөтмәле бүләк һандығы ҡуйыла. Көнсығыш стена буйында өҫтәл ар‑ тындағы күтәрмә “бейек урын” (унда ете тармаҡлы шәмдәл м‑н өҫтәл ар‑ тындағы тәре тора) тип атала; төньяҡ стена буйындағы иконостас (алтарь бүлкәһе) артында ҡорбанлыҡ (при‑ частие өсөн икмәк м‑н шарап әҙерләй торған өҫтәл) тора, иконостас алдын‑ дағы күтәрмә – солея, уның уртаһы – амвон. Солея ситтәренән ҡорам сте‑ наһы буйына клиростар (йырсылар һәм ҡысҡырып уҡыусылар өсөн урын‑ дар) урынлаштырыла, улар янына бер нисә хоругвь (тауар киҫәгенә төшөрөлөп, ағас һапҡа беркетелгән иконалар; тәре йөрөштәренә тотоп сығалар) ҡуйыла. Иконостас бер нисә рәт (ғәҙәттә, 5, ҡайһы берҙә күберәк) иконанан тора; 3 ишеге бар: урта — Батша Ҡапҡаһы (Благовещение ико‑ налары һәм инжилсылар һүрәттәре м‑н биҙәлә), өҫтөнә Йәшерен кис һүрәте төшөрөлгән икона эленә; ситке (көньяҡһәм төньяҡ). Батша Ҡапҡаһы‑ нан уңдараҡ — Ҡотҡарыусыныңһәм ҡорам изгеһенеңҡорам хөрмәтенә изгеләндерелгән иконалары, һулдараҡ Божья Матерь иконаһы урынлашты‑ рыла. Ҡабырғалағы ишектәргә — ар‑ хангелдар Гавриил м‑н Михаил, эр‑ гәләренәҡайһы берҙә тәүге диакондар Стефан, Филипп, тәүге рухани Аарон, пәйғәмбәр Моисей һүрәттәре төшөрөлә. Иконостастыңөҫтөнәҡаҙаҡланған Иисус Христосты һүрәтләгән тәре ҡуйыла. Өфө епархияһында Александр сиркәүе, Воскресение кафедраль соборы, Илья сиркәүе, Ҡазан Божья Матерь соборы, Троица сиркәүе һ.б. эшләгән. БР‑ҙа 170‑кә яҡын П.ҡ. бар (2010). Шулай уҡҡара: Сиркәүҙәр, Өфөләге сиркәүҙәр. П.В.Егоров Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
«Башнефть» һәм «Башкирнефтепродукт» йәмғиәттәренең автозаправкалау станцияларында бензин ҡиммәтләнде
Ағымдағы йылдың 10 майынан «Башнефть» һәм «Башкирнефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренең автозаправкалау станцияларында яғыулыҡҡа ваҡлап һатыу хаҡтары үҙгәрҙе. Бензиндың хаҡы уртаса 2,4 процентҡа артты. «Премиум Евро-95» маркаһындағы бензиндың бер литрына хаҡ 25,7 һум тәшкил итә, «Регуляр Евро-92» – литрына 23,7 һум, «Нормаль-80» – литрына 22,6 һум. «Евро» маркаһындағы дизель яғыулығы һәм «Супер-98» маркаһындағы бензин хаҡы үҙгәрмәне.
«Башинформ» агентлығына «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, продукцияға хаҡтар артыуы мотор яғыулығы етештереүҙә файҙаланыусы сеймалға хаҡтар формалашыуын билдәләүсе нефттең дөйөм донъяла ҡабул ителгән хаҡтарының артыу тренды менән бәйләнгән.


text:
Фото:
«Рәсәй тимер юлдары» йәмғиәте Өфө тимер юл вокзалын ваҡытында тапшырырға вәғәҙә итте
Фото:
Мәскәүҙә «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә Өфө тимер юл вокзалының беренсе комплексын төҙөү буйынса эш кәңәшмәһе үткәрҙе. Ултырышты «Рәсәй тимер юлдары» йәмғиәтенең Тимер юл вокзалдары дирекцияһы начальнигы Сергей Абрамов алып барҙы. Кәңәшмәлә ҡатнашҡан Башҡортостан Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов әйтеүенсә, «Рәсәй тимер юлдары» етәкселеге Өфө тимер юл вокзалының беренсе комплексын файҙаланыуға тапшырыу буйынса элек ҡабул иткән йөкләмәләрҙе раҫланы.
Кәңәшмә йомғаҡтары буйынса протокол ҡабул ителде, яҡтарҙың яуаплы башҡарыусылары һәм беренсе сафҡа индереләсәк комплекс төҙөлөшө буйынса тәғәйен эш төрҙәре билдәләнде.
Өфө тимер вокзалын реконструкциялау 2006 йылдың майында башланғайны. Төп эштәр 2007 йыл аҙағына тамамланырға тейеш ине. Әммә «Рәсәй тимер юлдары» йәмғиәте яғынан финанслау яғынан проблемалар арҡаһында объектты тапшырыу сроктары оҙаҡҡа һуҙылды һәм пассажирҙар өсөн әле булһа бер ниндәй уңайлылыҡтар булдырылмаған.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, быйыл августа вокзалды ҡарап сығып, был проблеманы хәл итеү өсөн бөтә кәрәкле сараларҙы күрергә, тигән бурыс ҡуйҙы, тип хәбәр итә БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөнөң Затон биҫтәһендә икенсе күперҙе «Уралмостострой» ойошмаһы 4,8 миллиард һумға төҙөйәсәк
Силәбе өлкәһенең «Уралмостострой» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте Өфөнөң Затон биҫтәһендә Ағиҙел йылғаһы аша икенсе күпер төҙөү һәм документация әҙерләүгә асыҡ конкурста еңеүсе булды. Был эштәрҙе ойошма минималь хаҡҡа – 4,8 миллиард һумға башҡарырға тәҡдим итте.
«Башинформ» агентлығына Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, еңеүсенән тыш, сауҙала «Волгомост» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (Һарытау), «Мостострой-12» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Төмән) һәм «Мостовик» ғилми-етештереү берекмәһе» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Омск) ҡатнашҡан.
Мэрия мәғлүмәттәренә ярашлы, объект Ағиҙел йылғаһы аша һалынған автомобиль күперенән 40 метр өҫтәрәк төҙөләсәк. Уның оҙонлоғо 936,1 метр тәшкил итәсәк. Күперҙә өс һыҙатлы хәрәкәт ойоштороу планлаштырыла. Был объект ҡаланан сыҡҡан урында тығындарҙы бөтөрөргә ярҙам итәсәк, М-5 «Урал» һәм М-7 «Волга» федераль трассалары араһында транспорт бәйләнешен тәьмин итәсәк.
«Уралмостострой» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте – махсуслаштырылған күпер төҙөү ойошмаһы. Уның составына алты күпер төҙөү предприятиеһы, шул иҫәптән Өфөнөң 30-сы күпер төҙөү отряды инә.


text:
150 уҡыусы Президент Рөстәм Хәмитов менән бергә Байконурға барасаҡ
Өфөгә Рәсәй Космонавтика федерацияһының төбәк бүлексәһе саҡырыуы буйынса Рәсәй космонавы Владимир Коваленок килде. Ул Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашты.
Төбәк бүлексәһенең башҡарыусы директоры Сергей Плюхов хәбәр итеүенсә, осрашыу барышында яҡындағы ике-өс йылда Өфөлә балалар өсөн аэрокосмик үҙәк төҙөү тураһында һөйләшеп килешелде. Рөстәм Хәмитов шулай уҡ Башҡортостандан уҡыусыларҙы шәхсән үҙе Байконур космодромына экскурсияға алып барырға вәғәҙә итте, был сәфәр 2011 йылдың март аҙағына планлаштырыла. Республиканың өлкән класс уҡыусылары сираттағы йыһан карабын осороу шаһиты буласаҡ. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, делегация составына балиғ булмағандар эштәре буйынса инспекцияла иҫәптә торған ауыр тәрбиәләнгән балаларҙы индерергә планлаштырыла. Тормоштан күренеүенсә, ғәҙәттә, бындай экскурсияларҙан һуң ауыр үҫмерҙәр йыш ҡына иҫәптән алына һәм уларҙың донъяға ҡарашы тамырынан үҙгәрә. Рәсәй Космонавтика федерацияһының төбәк бүлексәһе ойоштороусылары фекеренсә, Байконурға экскурсия өлкән класс уҡыусылары өсөн танып белеү генә түгел, ҙур тәрбиәүи әһәмиәткә лә эйә буласаҡ.
Владимир Коваленок Краснокама районының Ҡуян ауылында ла булды, унда ауыл уҡыусылары менән осрашты. Космонавты был районда балалар һәм үҫмерҙәр ойошмаларының совет системаһы – октябряттарҙан алып комсомолецтарға тиклем – һаҡланыуы ғәжәпләндерҙе. Владимир Васильевич «был ыңғай тәжрибәне бөтә Рәсәй буйлап таратырға" ниәтен белдерҙе.
«Башҡорт балы» төбәк фәнни-производство үҙәге яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте етәксеһе Ришат Ғәлиев менән дә осрашыу үткәрелде, уның ойошмаһы бына 10 йыл инде Халыҡ-ара космос станцияһын башҡорт балы менән тәьмин итә. Башҡорт балы Рәсәй космонавтарында ғына түгел, донъяның төрлө илдәренән уларҙың коллегаларында ла ҙур популярлыҡ менән файҙалана.


text:
Баш ҡалала матбуғат баҫмаларына яҙылыу һәм уларҙы таратыу мәсьәләләре тикшерелдеФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала матбуғат баҫмаларына яҙылыу һәм уларҙы таратыу мәсьәләләре тикшерелде
Баш ҡалала матбуғат баҫмаларына яҙылыу һәм уларҙы таратыу мәсьәләләре тикшерелдеФото: Олег Яровиков
Шаршамбы, 18 июндә, Рәсәйҙең элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Алексей Волин Өфөлә матбуғат баҫмаларына яҙылыу һәм уларҙы таратыу мәсьәләләренә арналған кәңәшмә уҙғарҙы. Унда төбәк киң мәғлүмәт саралары, БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы, «Рәсәй Почтаһы» Федераль дәүләт унитар предприятиеһының республика филиалы, «Роскомнадзор» етәкселәре, шулай ҡала хакимиәте вәкилдәре ҡатнашты.
Кәңәшмә ҡатнашыусылары көн үҙәгенә сығарған төп мәсьәләләрҙең береһе «Рәсәй Почтаһы»ның матбуғат баҫмаларын илтеп биреүгә тарифтарҙың артыуы булып торҙо. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Рәсәй Почтаһы» 2008 йылдан алып матбуғатты доставкалауға йыл һайын 3 миллиард һум күләмендә алып килгән дәүләт субсидияларын бөтөрөү менән бәйле яҙылыуға хаҡтар артты.
— Ҡулланыусылар өсөн һатыу хаҡын бер нисә тапҡырға арттырыуға юл ҡуймауға йүнәлтелгән бөр төркөм саралар әҙерләнде, – тип хәбәр итте Алексей Волин. – Мәҫәлән, Мәскәүҙә беҙ матбуғат индустрияһы һәм «Рәсәй Почтаһы» вәкилдәре араһында осрашыуҙар ойошторҙоҡ. Һөҙөмтәлә күп тиражлы гәзит һәм журналдар өсөн ташламалар биргән акциялар ойошторолдо. Бынан тыш, үҙҙәренең гәзит һәм журналдарын почта бүлексәләренән килеп алған яҙылыусылар өсөн ташламалар бирергә ҡарар ителде.
Министр урынбаҫары һөйләүенсә, был мәсьәлә РФ Президенты Владимир Путиндың Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты вәкилдәре менән осрашыу барышында тикшерелде.
— Президент Матбуғат буйынса федераль агентлыҡҡа киң коммуникациялар өлкәһендә социаль яҡтан мөһим проекттарға булышлыҡ итеүгә бүленгән гранттарҙы һәм субсидияларҙы тик төбәк киң мәғлүмәт сараларына бүлергә ҡушты, — тине Алексей Волин.
Министр урынбаҫары Башҡортостанда башҡа төбәктәр менән сағыштырмаса яҙылыу хәленең бик үк насар булмауын билдәләне.
— «Рәсәй Почтаһы» республика филиалы биргән прогноздарға ярашлы, 1 июлгә яҙылыу күләменең кәмеүе 10 процент самаһы тәшкил итәсәк. Билдәләп үтергә кәрәк, дөйөм алғанда ил буйынса был күрһәткес йыл һайын 5-6 процентҡа кәмей. Әле Башҡортостан халыҡ иҫәбенә матбуғат баҫмалары һаны буйынса лидер булып тора.
Алексей Волин реклама ҡануниәтенә үҙгәрештәр индереү юҫығында киң мәғлүмәт сараларына дәүләт ярҙамын кәметеү мәсьәләһенә айырым туҡталып үтте.
— Беҙҙең министрлыҡтың ҡарашы шундай: бер үк ваҡытта бөтә кимәлдәге киң мәлүмәт сараларын бюджетлауҙы ҡыҫҡартырға һәм реклама баҙары мөмкинлектәрен сикләргә ярамай.
Кәңәшмә ҡатнашыусылары шулай уҡ матбуғатты берәмләп таратыу һәм район матбуғат баҫмаларына ярҙам итеү мәсьәләләрен тикшерҙе.


text:
Республика башлығы бөгөн эш сәфәре менән Федоровка, Стәрлебаш, Миәкә райондарында
Республика башлығы бөгөн эш сәфәре менән Федоровка, Стәрлебаш, Миәкә райондарында.
Федоровкала Рөстәм Хәмитов мәктәп асыу тантанаһында ҡатнашты. Ул балаларға яңы уҡыу йылында уңыштар теләне. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, мәктәптәрҙә икенсе смена булырға тейеш түгел. Республика етәкселеге бының өсөн барыһын да эшләйәсәк. Райондың Ново-Михайловка ауылы янында яңы күпер ҙә төҙөлгән. Район өсөн ул бик кәрәк. Сөнки бында Покров-Эннат монастырына йылына 10 меңләп кеше килә. Рөстәм Хәмитов Федоровкала Балыҡ хужалығы эшмәкәрлеге менән дә танышты. Республика башлығының эш сәфәренә арналған сюжетты яңылыҡтарҙың киләһе сығарылыштарында ҡарағыҙ.


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы 8 октябрҙә төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы 8 октябрҙә төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы 8 октябрҙә төбәктә дауыл сығыу ихтималлығы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, 8 октябрҙә Башҡортостанда епшек ҡар яуыуы, елдең секундына 15-20 метрға тиклем көсәйеүе, боҙлауыҡ, электр сымдарына, ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, ваҡытлыса ҡар ятыуы, төньяҡ-көнбайыш райондарҙа буран сығыуы көтөлә.
«Ошондай һауа шарттарында төрлө авариялар: ағастарҙың һыныуы, электр сымдарының өҙөлөүе, юл-транспорт ваҡиғалары булыуы ихтимал. Һаҡ булыуығыҙҙы һорайбыҙ», — тип мөрәжәғәт иттеләр граждандарға Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында.


text:
Википедия версияһы буйынса, Башҡортостандың биш юғары уҡыу йорто — Рәсәйҙең 300 иң яҡшы вуздары исемлегендә
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
«Викияңылыҡтар» ирекле мәғлүмәт порталы Рәсәй юғары уҡыу йорттарының популярлыҡ буйынса рейтингын баҫтырып сығарҙы. Рус Википедияһы версияһы буйынса, вуздың абруйлылығы виртуаль энциклопедиялағы уҡыу йорто хаҡындағы мәҡәләне көнөнә нисә тапҡыр ҡарау буйынса баһалана. Исемлеккә илдең 300 юғары уҡыу йорто индерелгән.
Билдәле булыуынса, ил вуздарының милли рейтингын төҙөгәндә баһалауҙың төрлө критерийҙары файҙаланыла. Шул иҫәптән бер нисә тапҡыр Википедиялағы юғары уҡыу йорттары хаҡында мәҡәләләрҙе ҡарауҙың объектив күрһәткесен дә иҫәпкә алырға тәҡдим ителде. Ошо күрһәткестең күп факторҙарға бәйле булыуына ҡарамаҫтан, ғалимдар уны милли рейтингты төҙөү өсөн мөһим критерийҙарҙың береһе сифатында ҡулланыу мөмкинлеген билдәләй. Emaus ҡатнашыусылары тарафынан төҙөлгән Википедия версияһы буйынса, рейтинг ғалимдарҙың күҙаллауын дәлилләй. Рус Википедияһындағы Рәсәй вуздарының популярлыҡ буйынса рейтингындағы тәүге өс урын халыҡ-ара рейтинг менән тап килә. Беренсе урында — Мәскәү дәүләт университеты (көнөнә 1128 ҡарау), артабан Санкт-Петербург дәүләт университеты (652) һәм Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университеты (431).
Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев хәбәр итеүенсә, Рус Википедияһы версияһы буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы вуздары исемлегендә Башҡортостандың биш юғары уҡыу йорто ла бар. Өфө дәүләт нефть техник университеты рейтингта 72 урынды биләй. Артабан Өфө дәүләт авиация техник университеты (97 урын), Башҡорт дәүләт университеты (211), Башҡорт дәүләт медицина университеты (233), М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты (243) килә.


text:
Өфөлә ғилми эштәр конкурсы еңеүселәре бүләкләнәсәк
Башҡортостан Республикаһы юғары уҡыу йорттары һәм фән учреждениеларының йәш ғалимдары араһында иң яҡшы ғилми эшкә конкурс тамамланды. «Мәғариф. Фән. Карьера-2011» 11-се махсус күргәҙмәһе – мәғариф форумын ябыу сиктәрендә еңеүселәрҙе наградлау тантанаһы үтәсәк.
Жюри ҡатнашыусыларҙы техник фәндәр, гуманитар фәндәр, тәбиғәт фәндәре, инновациялы инженер-техник проекттар кеүек дүрт йүнәлеш буйынса баһаланы.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, йыл һайын был конкурс фундаменталь һәм ғәмәли фәндәрҙең һөҙөмтәлелеген күтәреү, Башҡортостан Республикаһының фән һәм мәғариф өлкәһендәге инновацион инфраструктураны камиллаштырыу маҡсатында ойошторола.
Бүләкләү тантанаһы 1 апрелдә 16 сәғәттә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Конкурс еңеүселәре хаҡында тулыраҡ мәғлүмәтте http://bash.rosmu.ru/activity/announces/424.html сайтынан алырға мөмкин.


text:
Өфө ҡыҙы БРИКС һәм ШОС илдәренең иң сибәр студенты тип танылдыФото: М.Аҡмулла исемендәге БДПУ, социаль селтәрҙәр
Өфө ҡыҙы БРИКС һәм ШОС илдәренең иң сибәр студенты тип танылды
Өфө ҡыҙы БРИКС һәм ШОС илдәренең иң сибәр студенты тип танылдыФото: М.Аҡмулла исемендәге БДПУ, социаль селтәрҙәр
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
«Яҙ королеваһы-2016» XXV Халыҡ-ара матурлыҡ, грация һәм артислыҡ оҫталығы конкурсында М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Гөлнур Зиннәтова еңеү яуланы. Талантлы йәш ҡыҙҙар бәйгеһе Өфөлә «БРИКС һәм ШОС илдәренең студент яҙы» халыҡ-ара фестивале сиктәрендә уҙҙы.
Донъяның һигеҙ иленән 10 ҡыҙ һылыуҡай тажы өсөн көрәште. Улар — Көньяҡ Африка Республикаһы, Ҡытай, Тажикстан, Үзбәкстан, Әрмәнстан, Ҡаҙағстан, Рәсәй һәм Белоруссия вәкилдәре. Рәсәй исеменән конкурста Гөлнур Зиннәтова һәм «Краса Студенчества России-2016» Полина Беспалова сығыш яһаны.
«Яҙ королеваһы» бәйгеһендә ҡатнашыусылар милли кейемдәрҙә, киске һәм туй күлдәктәрендә дефиле күрһәтте, йырланы, бейене, театрлаштырылған номерҙар тәҡдим итте һәм спорт трюктарын башҡарҙы. Мәҫәлән, Ҡытайҙан Ван Сыюе — ҡытайҙарҙың боронғо һөнәре, Әрмәнстан вәкиле Мелина Петросян бер нисә тхэквондо алымы менән таныштырҙы. «Яҙ королеваһы» титулына лайыҡ булған Гөлнур Зиннәтова сәхнәлә ысын башҡорт һабантуйын күрһәтте, йырланы, бейене һәм флейтала уйнаны. Еңеүсе тажын инвалид коляскаһында ултырған ҡыҙҙар араһында «Мисс мира-2013» титулына эйә булған, әүҙем йәмәғәт эшмәкәре Ксения Безуглова тапшырҙы.
Гөлнур Зиннәтоваға 23 йәш, ул сығышы менән Ҡыйғы районының Үрге Ҡыйғы ауылынан. Хәҙер Башҡорт дәүләт педагогия университетында «музыка уҡытыусыһы» белгеслеге буйынса уҡый, «Хылыукай — Bashkirian Beauty» студияһында шөғөлләнә. Быйыл апрель айында Гөлнур илдең иң матур 20 ҡыҙ исемлегенә инде. Үҙе һөйләүенсә, өлгәшелгәндәрҙә туҡталып ҡалырға йыйынмай, киләсәктә лә халыҡ-ара һәм республика проекттарында ҡатнашырға ниәтләй.


text:
Башҡортостанға Финляндия Республикаһының Милли парламенты делегацияһы килде
25 майҙа Башҡортостанға Финляндия Республикаһының Милли парламенты делегацияһы визит менән килде. Делегация составында Финляндия Республикаһы Милли парламенты финанс комитетының бүлек рәйесе, Рәсәй менән дуҫлыҡ клубы рәйесе Йоуко Скиннари, «Европа хоккей сервисы» (European Hockey Service Oy) акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Владислав Грищинцов, «Понссе» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Вилле Сиеккинен, Йоуко Скиннариҙың шәхси ярҙамсыһы Наталья Кюльманен бар.
25 майҙа Финляндия парламентарийҙары БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай етәкселеге менән осрашты, Башҡортостан парламенты эшмәкәрлеге менән танышты. Визиттың рәсми программаһында шулай уҡ Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, Башҡортостан митрополияһы башлығы, Өфө епархияһы етәксеһе, Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров менән осрашыуҙар ҡаралған. Делегация Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте, БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы етәкселеге менән дә осрашасаҡ.
Финляндия ҡунаҡтары Өфөнөң иҫтәлекле урындары менән танышасаҡ, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Р.Ғ.Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты ҡарамағындағы Археология һәм этнография музейына, «Аҡбуҙат» ипподромына барасаҡ.
26 майҙа Финляндия парламентарийҙары Мәләүез районында үтәсәк һабантуйҙа ҡатнаша.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов урлашыуҙарға сик ҡуйыуҙы талап итте
Фото:
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостан урмандарын урлаусыларға һәм әләф-тәләф итеүселәргә ҡаршы аяуһыҙ көрәшергә саҡырҙы. Был турала ул Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең «БР урман ресурстарын файҙаланыу торошо һәм ағас эшкәртеү сәнәғәтен үҫтереү тураһында» мәсьәләһе буйынса ултырышында белдерҙе.
— Беҙгә республикала йәшәүселәрҙең күбеһе хужалыҡ ихтыяждарына ағас ала алмауҙары хаҡында халыҡтан ялыуҙар күп килә,– тине Президент.
— Шул уҡ ваҡытта, – тип дауам итте Рөстәм Хәмитов, – Башҡортостан урмандарын вәхшиҙәрсә ҡырыу һәм талау дауам итә.
Президент Урман хужалығы министрлығынан браконьерҙарҙың ағастарҙы күпләп ҡырҡыуына ҡәтғи сик ҡуйыуҙарын талап итте. Шулай уҡ урмандарҙы тергеҙеү буйынса договор шарттарын үтәмәүсе урман арендаторҙары менән ҡуртым килешеүҙәрен өҙөргә саҡырҙы.
Тармаҡта тәртип урынлаштырыу өсөн Рөстәм Хәмитов түбәндәге төп бурыстарҙы билдәләне: ағас урлауҙы туҡтатырға, урмандарҙы тергеҙеүҙе яңыртырға. Президент республиканың урындағы халҡын хужалыҡ ихтыяждары өсөн ағас менән тәьмин итеү кәрәклеген айырып билдәләне.


text:
Өфө мәктәптәренә - светофор
Өфөнөң байтаҡ балалары өсөн бынан ары мәктәпкә йөрөү хәүефһеҙерәк буласаҡ. Ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллиндың хәбәр итеүенсә, хәрәкәт ҡыҙыу булған урамдарҙа урынлашҡан мәктәптәр алдында 22 светофор ҡуйыу тураһында ҡарар ителгән. Элегерәк ата-әсәләр һәм педагогтар үтенесе буйынса был мәсьәлә ҡала депуттары менән бер тапҡыр күтәрелгәйне инде. Әммә ЮХХДИ алты светофор урынлаштырыуға ғына ыңғай яуап бирҙе.
— Әлеге ваҡытта, был мәсьәлә яңынан ҡаралғас, бөтә 22 светофорҙы ла ҡуйырға ҡарар ителде, — тине Ирек Ниғмәтуллин. – Һәм бөгөн Совет менән ҡала бюджетына тейешле төҙәтмәләр индереү тураһында ҡарар ҡабул ителде, был ҡарар үҙ сиратында светофорҙар ҡуйыуға средстволар бүлеүҙе лә күҙаллай.


text:
Өфөнөң Урмансылар паркын төҙөкләндереүгә 50 миллион һум бүленгән – Башҡортостан ПрезидентыФото: Андрей Старостин, Виолетта Әхмәтшина
Өфөнөң Урмансылар паркын төҙөкләндереүгә 50 миллион һум бүленгән – Башҡортостан Президенты
Өфөнөң Урмансылар паркын төҙөкләндереүгә 50 миллион һум бүленгән – Башҡортостан ПрезидентыФото: Андрей Старостин, Виолетта Әхмәтшина
Өфөлә Урмансылар паркын төҙөкләндереүгә бюджеттан тыш аҡсаларҙан 50 миллион һум бүленгән, улар был йәй дауамында үҙләштереләсәк, тип белдерҙе шишәмбе көнө журналистар менән осрашыу барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов. Республика башлығы был мәсьәләне үҙ контроленә алыуын билдәләне. 2015 йылдан алып ике-өс йыл дауамында бында кешеләр өсөн заманса, яҡшы парк эшләнергә тейеш. Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов өфөлөләрҙе был парк биләмәһен тәртипкә килтереүҙә ҡатнашырға саҡырҙы.
Парк зоналары тураһында һөйләгәндә, республика башлығы, Өфөлә 20 мең гектар ер бар һәм бер генә яҡшы парк та юҡ, тип билдәләне.
— Бысратылған, ҡаҙылған территориялар, гараждар, ниндәйҙер мөгәрәптәр менән тултырылған ҡаралмаған урмандар, емерелгән һуҡмаҡтар. Кешеләр спорт менән шөғөлләнерлек урындар юҡ. Байрам көндәрендә – 2 һәм 3 майҙа – шәхси рәүештә парк тип йөрөтөлгән биләмәләрҙе ҡарап сығырға булдым. Ундағы хәл ҡот осҡос. Урмансылар паркы биләмәһендә булдым – Өфө үҙәгендә Салауат Юлаев проспекты һәм Менделеев урамы араһында 100 гектар ер катастрофик хәлдә. Унда урман насар түгел, әммә ҡартайған. Бысраҡ, сүп-сар, тағы ла шул юлдарҙың булмағанлығы. Зверинец тип йөрөтөлгән ҡырағай йәнлектәрҙе күрһәтеү урынын ҡараным. Бахыр хайуандар, уларҙы кешеләргә күрһәтмәһәләр яҡшыраҡ булыр ине, улар ниндәй хәлдә, бөтә ялан кәртәләр һәм вольерҙар ниндәй торошта. Был бик борсоулы күренеш.
«Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай, Нефтекама һәм республиканың башҡа ҡалалары биләмәләрендә кисектермәйенсә яңы заманса парктар булдырыуға тотонорға» кәрәк, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.
— Ҡалаларҙа ғына түгел, ә ауылдарҙа, ауыл биләмәләрендә ла кешеләр үҙҙәрен уңайлы тойһон, ял итһен, балалары менән ваҡыт уҙғарһын өсөн территориялар эшләргә кәрәк. Комфорт биләмәләрен булдырыу зарур. Бындай программаны яҡын ваҡыт эсендә ҡабул итәсәкбеҙ һәм уны үҙем контролдә тотасаҡмын, сөнки ошондай территорияларҙың булыуынан ҡалаларыбыҙҙа һәм ауылдарыбыҙҙа йәшәгән кешеләрҙең кәйефе тора.


text:
Владимир Спиваков «Өфө ҡалаһының почетлы гражданы» исеменә лайыҡ булды Фото: Георгий Шишкин
Владимир Спиваков «Өфө ҡалаһының почетлы гражданы» исеменә лайыҡ булды
Владимир Спиваков «Өфө ҡалаһының почетлы гражданы» исеменә лайыҡ булды Фото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Владимир Спиваков саҡыра» халыҡ-ара фестивале барышында танылған маэстроға «Өфө ҡалаһының почетлы гражданы» исеме бирелде. Владимир Спиваковҡа мәртәбәле исемде Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов тапшырҙы. Награда һуңғы биш йыл эсендә тәүгә бирелде.
Кисәлә Рәсәй Милли филармония оркестры башҡарыуында Петр Чайковскийҙың Бишенсе симфонияһы, Жюль Массненың «Сид» операһынан балет тамашаһы һәм Мендельсондың скрипка концерты яңғыраны. «Башҡортостан» дәүләт концерт залы сәхнәһендә Санкт-Петербургтан виртуоз скрипкасы, туғыҙ халыҡ-ара конкурс лауреаты Сергей Догадин сығыш яһаны.
18 сентябрҙән 20-нә тиклем Өфөлә беренсе тапҡыр «Владимир Спиваков саҡыра» фестивале үтте. Сараны ойоштороусылар —Башҡортостан Башлығы, Рәсәйҙең Мәҙәниәт министрлығы, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы һәм Өфө ҡалаһы хакимиәте булышлығында Владимир Спиваковтың Башҡортостандағы Халыҡ-ара хәйриә фонды.


text:
Иранда Рәмил Килмәмәтовтың күргәҙмәһен үткәреү планлаштырыла
Иранда Башҡортостан Республикаһы фоторәссамдары ойошмаһы рәйесе, РФ һәм РБ-ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәмил Килмәмәтовтың фотоһүрәттәре күргәҙмәһен үткәреү күҙаллана. Уны ойоштороу буйынса тәүге тәҡдимде быйыл ғинуар айында Рәмил Килмәмәтовтың БР мосолмандары Диниә назаратында үткән күргәҙмәһендә Иран Республикаһының Мәскәүҙәге Мәҙәниәт вәкиллегенең рәсми вәкиле Сирус Борзу яһаны.
«Башинформ» агентлығына БР мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф, тышҡы бәйләнештәр һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәховтың әйтеүенсә, күргәҙмәне республиканың дини, мәҙәни, йәмәғәт эшмәкәрҙәренең быйылғы йылдың июленә билдәләнгән Иранға танышыу сәфәре барышында ойоштороу планлаштырыла. Шуның менән бергә Рәмил Килмәмәтов Иран халҡы тормошо, мәҙәниәте һәм илдең тәбиғәте хаҡында фотоматериалдар әҙерләмәксе, улар һуңынан Башҡортостанда күрһәтеләсәк.


text:
Иглин районы аграрийҙары республикала беренсе булып көнбағыш сәсеүҙе тамамланы
Иглин районы игенселәре бөгөн, 4 майҙа, республикала тәүгеләрҙән булып көнбағыш сәсеүҙе тамамланы. Иглин баҫыуҙарында был техник культура 700 гектарҙы биләй, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Төбәктә йәмғеһе 73681 гектарҙа көнбағыш сәселгән, пландың был 57 процентын тәшкил итә. Майлы культураны 32 райондағы ауыл хужалығы предприятиелары эшкәртә.
Башҡортостанда яҙғы сәсеү дауам итә. Ул планлаштырылған майҙандарҙың яртыһында үткәрелгән — 972000 га. Иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар әле 777000 гектарҙы биләй. Планға ҡарата был 64 процент, шәкәр сөгөлдөрө 23509 га майҙанда (41 процент) сәселгән.
Ямғырҙар арҡаһында күп райондарҙа сәсеү темптары бер аҙ һүлпәнәйҙе. Һуңғы тәүлектә яҙғы сәсеү күрһәткесе дүрт процентҡа артты. Урал аръяғының дүрт районында – Бөрйәндә, Ейәнсурала, Йылайыр һәм Хәйбуллала күрһәткестәр үҙгәрешһеҙ ҡалған.


text:
Вил Ғабдуллин көрәш сәнғәте буйынса 33-сө тапҡыр донъя чемпионы булдыФото: «Берҙәм Рәсәй»ҙең матбуғат хеҙмәте
Вил Ғабдуллин көрәш сәнғәте буйынса 33-сө тапҡыр донъя чемпионы булды
Вил Ғабдуллин көрәш сәнғәте буйынса 33-сө тапҡыр донъя чемпионы булдыФото: «Берҙәм Рәсәй»ҙең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Испанияның Бенидорм ҡалаһында көрәш сәнғәте буйынса сираттағы донъя чемпионаты уҙҙы.
IAKSA Pro версияһы буйынса донъя рекордсмены Вил Ғабдуллин Рәсәй йыйылма командаһы составында был чемпионатта ла уңышлы сығыш яһаны.
Дүрт ҡитғанан өс меңдән ашыу спортсы үҙҙәренең оҫталығын күрһәтергә килгән. Вил Ғабдуллин каратэ бүлектәрендә өс алтын һәм дүрт көмөш миҙал яуланы.
Шулай итеп, хәҙер Ғабдуллин 33 тапҡыр донъя чемпионы тигән титулға эйә.


text:
Матвиенко, Иваны чызг Валентинæ
Матвиенко (Тютина) Иваны чызг Валентинæ (райгуырд 1949-æм азы 7 апрелы Шепетовкæйы сахары, Украинæйы) куыста Бетъырбухы губернатор æмæ сахары хицауады сæрдарæй 2003-æм азæй 2011-æм азы онг.
2011-æм азы сентябры Матвиенко нысангонд æрцыдис Уæрæсейы Федералон æмбырды Федерацийы Советы сæрдарæй. Уый у, Уæрæсейы цы бæрнон бынæттæ сылгоймæгтæ амæй размæ истой, уыдонæй æппæты уæлдæр.
Мамсыраты Таймураз йæ арфæйы телы ныффыста[1]:
Ахæм паддзахадон бæрнон бынатмæ фыццаг хатт æвзæрст æрцыд сылгоймаг, уый ууыл дзурæг у, æмæ уæрæсейаг сылгоæмæгтæ удыхъæдæй сты тыхджын, ис сын бирæ гæнæнтæ. Фидарæй зæгъæн ис, Федерацийы Советы ног спикер разæнгардæй кæй архайдзæн Уæрæсейы хорздзинадыл. Валентинæ Матвиенко бирæ азты куыста бæрнон бынæтты, уыцы фæлтæрддзинад ын æххуыс уыдзæн бæстæйы закъондæттæг уæлдæр оргæны хæстæ æнтыстджынæй æххæст кæнынæн.


text:
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы 26 786 һумға етте Фото: Андрей Старостин
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы 26 786 һумға етте
Төбәктә уртаса хеҙмәт хаҡы 26 786 һумға етте Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Ошо йылдың июнь-август айҙарында хеҙмәткәрҙәрҙе һайланма тикшереү мәғлүмәттәре буйынса, июлдә Башҡортостанда уртаса эш хаҡы 26 789 һум тәшкил иткән. Эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы 9363 һумға тиң. Был хаҡта республика Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Тикшереүҙәргә ярашлы, төбәктә иҡтисади яҡтан әүҙем халыҡ һаны 2 миллион 015,9 мең кеше тәшкил иткән.
Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттары буйынса, эшһеҙҙәр һаны — 110 меңдән ашыу. Дөйөм эшһеҙлек кимәле 5,5 процентҡа тиң булған.
1 октябргә республикала рәсми рәүештә теркәлгән 22,5 мең эшһеҙ һәм 36,3 мең вакансия иҫәпләнгән. Теркәлгән эшһеҙлек кимәле 1,11 процент тәшкил иткән.


text:
Башҡортостандың һигеҙ районы һауым буйынса бер меңлек сикте үтте
2013 йыл башынан алып республиканың һигеҙ районы һауым буйынса бер меңлек сикте үтте. Лидерҙар иҫәбендә – Саҡмағош (һәр һыйырҙан 1375 кг һөт һауып алынған), Стәрлетамаҡ (1295), Тәтешле (1200), Өфө (1173), Мәләүез (1165), Дүртөйлө (1112), Ауырғазы (1051) һәм Күгәрсен (1009) райондары.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, дөйөм алғанда республика буйынса ғинуар-март айҙарында һәр һыйырҙан уртаса 857 кг һөт һауып алынған. 2012 йыл менән сағыштырғанда, был ете килограмға күберәк.
Был көндәрҙә һәр һыйырҙан уртаса тәүлек һауым 11 килограмм тәшкил итә. Иң юғары күрһәткестәр Стәрлетамаҡ (бер һыйырҙан 16,8 кг һөт һауып алына), Саҡмағош (15,5), Тәтешле (15,4), Өфө (14,6), Мәләүез (14,4) һәм Ауырғазы (13,4) райондарында.
Башҡортостанда тулайым һауым беренсе квартал аҙағына 304 мең тоннанан ашыу тәшкил итте. Шуларҙың 141,5 мең тоннанан ашыуы ауыл хужалығы предприятиеларына һәм фермерлыҡ хужалыҡтарына тура килә.
Был ваҡыт эсендә 133,2 мең тоннанан ашыу һөт һатылған, шуларҙың яҡынса 124 мең тоннаһы республиканың ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермерлыҡ хужалыҡтарында етештерелгән.


text:
Досье Иван Петров
Адрес: Россия, Омск
Сайт: vk.com/id16163415 offline
Следить за пользователем
Нам не известно когда родился Иван Петров. Мы не знаем где родился Иван. За то, мы выяснили, что сейчас он проживает в городе Омск, Россия.
Друзья пользователя:
Скрытые друзья пользователя:
Скрытые друзья еще не проверялись.
Вот, что рассказывает Иван о себе:
ййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййй


text:
Өфөлә «Сервис инновациялары һәм перспективалары» тикшереләсәк
7 декабрҙә Өфөлә VIII «Сервис инновациялары һәм перспективалары» халыҡ-ара фәнни-техник конференцияһы асыласаҡ. Форум Башҡортостанда Халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереү үҙәге ойошторолоуына 50 йыл тулыуға һәм Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы юбилейына арнала. Сараның ойоштороусыһы булып БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты ярҙамында Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы сығыш яһай.
Конференцияла республика муниципалитеттарының, тармаҡ йәмәғәт ойошмаларының, халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереү өлкәһе ветерандары советының вәкилдәре, эшҡыуарҙар һәм студенттар ҡатнашасаҡ.
Тематик секциялар үткәреү планлаштырыла. Уларҙың береһе халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереү проблемаларына, был өлкәләге эшҡыуарлыҡ торошон анализлауға һәм уны үҫтереүгә, инновацион системаларҙы үҫтереүгә һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләргә арналасаҡ. Конференция сиктәрендә йәштәр өсөн ғилми мәктәп эшләйәсәк.


text:
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде
Төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығына яңы етәксе тәғәйенләнде. Рөстәм Мосабиров ошо структураның директоры вазифаһын башҡарасаҡ. Ведомство хеҙмәткәрҙәре менән эш кәңәшмәһендә республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков уның менән рәсми рәүештә таныштырҙы, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.
Рөстәм Дамир улы Мосабиров 1972 йылдың 5 сентябрендә Өфөлә тыуған. Юғары белемле, Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Юридик фәндәр кандидаты. 1997 йылдан Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының Төп тәфтиш идаралығында хеҙмәт итә. 2003-2004 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтында ассистент, 2004-2008 йылдарҙа — «Хоҡуҡи ярҙам үҙәге» юридик фирмаһы директоры, 2008-2015 йылдарҙа «Һөҙөмтә» юридик фирмаһы директоры булып эшләй. 2015 йылдың сентябренән — Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлыҡтың «Дәүләт шәхси-партнерлыҡ үҙәге» бүлеге етәксеһе. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, «Берҙәм Рәсәй» бөтә Рәсәй сәйәси партияһы фракцияһы ағзаһы.


text:
Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «Башҡортостан иҡтисадын модернизациялауҙың демографик факторҙары» темаһы тикшереләсәк
20 октябрҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында белгестәр «Башҡортостан Республикаһы иҡтисадын модернизациялауҙың демографик факторҙары» темаһына фекер алышасаҡ. Түңәрәк өҫтәл Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының 20 йыллығына арнала.
Был өлкәгә ҡағылышы булған республика министрлыҡтары һәм ведомстволары вәкилдәре, ғалимдар был проблемаға ҡарата үҙ фекерен әйтәсәк.
Ҡатнашыусылар демографик үҫештең йәмғиәтте яңыртыуға бәйле булыуын күрһәтергә ниәтләй. Түңәрәк өҫтәл дауамында бер нисә проблеманы ҡарау һәм хәл итеү планлаштырыла. Атап әйткәндә, белгестәр демографик хәлдәр үҙгәрешенең хеҙмәт баҙарына ниндәй йоғонтоһо яһауын асыҡлаясаҡ. Иҡтисадты модернизациялау арҡаһында ғаилә мөнәсәбәттәренең трансформацияланыуы мәсьәләһен күтәрәсәк, модернизацияың халыҡ сәләмәтлегенә нисек йоғонто яһауын тикшерәсәк.
Түңәрәк өҫтәлдә Башҡортостанда хәҙерге демографик процестар, халыҡтың йәшәү кимәле, демографик тенденциялар һәм кешелек потенциалының үҫеше, хеҙмәт миграцияһы проблемалары, никах тенденциялары һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшереү күҙаллана.


text:
Халыҡтар мәҙәниәте диалогы мәсьәләләре буйынса конференция
"Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәттәре диалогы: сәйәси-хоҡуҡи, тарихи һәм социаль-мәҙәни аспекттар" республика ғилми-ғәмәли конференцияһы 29 майҙа Башҡорт дәүләт педагогия университетында үткәрелә. Форум Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ассамблеяһының II съезын үткәреүгә әҙерлек сиктәрендә ойошторола.
Конференцияның ойоштороу комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, унда ҡатнашыусылар Башҡортостан территорияһында йәшәүсе халыҡтар мәҙәниәттәрен тергеҙеү һәм үҫтереүҙең төп этаптарын һәм механизмдарын тикшерергә планлаштыра. Конференцияны ойоштороусылар — Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, БР Фәндәр академияһы, БР Фәндәр академияһының Гуманитар тикшеренеүҙәр институты, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты.


text:
БР Мәғарифты үҫтереү институтында республика ата-әсәләр йыйылышы уҙасаҡ
Кесаҙна, 20 февралдә, БР Мәғарифты үҫтереү институтында үтәсәк республика ата-әсәләр йыйылышы темаһы «Балалар һәм үҫмерҙәр араһында белем биреү һәм тәрбиә-профилактик эште ойоштороу буйынса белем биреү учреждениеларының ата-әсәләр йәмғиәте менән үҙ-ара эш итеү» тип билдәләнгән.
Ғаилә һәм мәктәп балаларҙы тәрбиәләү һәм белем биреү мәсьәләһен бергә хәл итергә тейеш, тип иҫәпләй сараны ойоштороусылар – БР Мәғариф министрлығы. Осрашыуға бөтә төбәктән ата-әсәләр комитеттары рәйестәре, шулай уҡ Эске эштәр министрлығы, Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт учреждениелары вәкилдәре саҡырылған.
Тикшерергә планлаштырған төп мәсьәләләр – уҡыусылар араһында юл-транспорт һәләкәттәрен һәм хоҡуҡ боҙоуҙы иҫкәртеү, уларҙың сәләмәтлектәрен нығытыу.
Быйыл һәр районда һәм ҡалала ата-әсәләр йыйылышының тура трансляцияһы ойоштороласаҡ, шуға күрә ғәҙәттәгегә ҡарағында ҡатнашыусыларҙың һаны күберәк булыуы көтөлә.
Тура трансляцияға һылтанма ведомствоның рәсми сайтында урынлашасаҡ.
Йыйылыш 11 сәғәттә башлана.


text:
Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округының Демографик сәйәсәт буйынса советы ултырышында ҡатнашты
29 мартта Ижевскиҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнашты, уны Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич үткәрҙе. Ултырышта һүҙ округ төбәктәрендә демографик сәйәсәтте тормошҡа ашырыу тураһында барҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Кәңәшмә барышында субъект башлыҡтары демографик сәйәсәттең бөгөнгө хәленә анализ бирҙе, ыңғай һөҙөмтәләрҙе билдәләне, мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдарын тикшерҙе.
Һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда демографик хәл яҡшыра бара. Үткән йылда тыуым 5,1 процентҡа артҡан, үлем 2,2 процентҡа кәмегән (58997 кеше тыуған, 53380 кеше үлгән). Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында Башҡортостан күп балалыҡ кимәле буйынса беренсе урында тора (республикала 34,5 мең күп балалы ғаилә йәшәй, уларҙа 100 меңдән ашыу бала тәрбиәләнә).


text:
"Автобус" операцияһының тәүге һөҙөмтәләре
"Автобус" оператив-профилактика операцияһының беренсе этабы йомғаҡтары буйынса административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында 49 протокол төҙөлдө. Материалдар суд органдарына ебәрелде, унда РФ Административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында кодексына ярашлы, хоҡуҡ тәртибен боҙоусыларҙы яуаплылыҡҡа тарттырыу тураһында ҡарар ҡабул ителәсәк.
Операцияны БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ менән берлектә Транспорт өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса Дәүләт автоюл күҙәтеүе идаралығы үткәрә.
Идаралыҡтан хәбәр итеүҙәренсә, операцияның беренсе этабы барышында 161 хужалыҡ итеүсе субъектҡа ҡараған 791 автобус тикшерелгән. Автобустарҙың пассажирҙарҙы ташыуҙы ойоштороу тәртибен боҙоуына ҡағылышлы 155 осраҡ асыҡланған.
Водителдәргә рейс алдынан медосмотр үткәреүҙе ойоштороу тәртибе йыш ҡына боҙола, водителдәрҙең билдәләнгән хеҙмәт һәм ял режимдары күҙәтелмәй. Юл хәрәкәте именлеген тәьмин итеү менән бәйле вазифаларҙы йыш ҡына тейешле аттестация үтмәгән белгестәр биләй. Автотранспортҡа техник хеҙмәтләндереү үткәргәндә ҡағиҙәләр боҙола. Линияға сығарылған транспорт сараларына көндәлек техник контроль етди ойошторолмай.


text:
Торатау тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын һаҡларға тейеш
Башҡортостан Республикаһының тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Иҙел Шәйәхмәтов Торатауҙың артабанғы яҙмышы төп тема булып торған түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашты. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар — экологтар, сәнәғәтселәр һәм йәмәғәтселек эшмәкәрҙәре — йәмәғәт ойошмалары һәм бизнес мәнфәғәттәрен нисек берләштерергә мөмкин булыуы тураһындағы һорауға яуап эҙләне.
Проблеманың асылын хәтерегеҙгә төшөрәйек: ошо көндәргә тиклем Торатау Стәрлетамаҡтың «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәте өсөн эзбиз табыу сеймал сығанағы булараҡ ҡаралды.
— Торатау – үҙенсәлекле тау. Үҙенең геологик төҙөлөшө буйынса ул донъяла берҙән-бер, — тип үҙ фекерен белдерҙе Иҙел Шәйәхмәтов. — Тәбиғәт ҡомартҡыһы биләмәһендә Ҡыҙыл китапҡа индерелгән 25 төрлө үҫемлек үҫә. Бынан тыш, Торатау бөтә республикабыҙ халҡы өсөн ҙур тәрбиәүи һәм тарихи әһәмиәткә эйә: тауҙа борон-борондан төрлө йолалар башҡарылған һәм башҡорт халҡы өсөн мөһим ҡарарҙар ҡабул ителгән.
— Был тау – Башҡортостандың символы, уны мотлаҡ һаҡларға кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды министр.


text:
Указға ҡул ҡуйылды
24 июндә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов БР Президентының 2006 йылдың 29 майындағы "Рәсәй Федерацияһында Һайлаусыларҙы, референдумда ҡатнашыусыларҙы теркәүҙең (иҫәпкә алыуҙың) дәүләт системаһы тураһындағы положениены тормошҡа ашырыу буйынса саралар хаҡында"ғы УП-226-сы Указына үҙгәрештәр индереү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
Указ ҡул ҡуйған көндән көсөнә инде.
Указ "Ведомости Государственного Собрания-Курултая, Президента и Правительства Республики Башкортостан"да тулыһынса баҫыласаҡ.


text:
XXIII Халыҡ-ара Аксаков байрамына арналған фотокүргәҙмә асылды
Халыҡ-ара Аксаков байрамына ҡарата махсус әҙерләнгән «Көндөҙ ҙә, төнөн дә…» тип аталған фотокүргәҙмә Үҙәк ҡала китапханаһында асылды.
Парк, ҡала урамдары, архитектура ҡоролмалары фотолары тәүлектең төрлө ваҡытында төшөрөлгән – көндөҙ һәм төнөн. Күргәҙмәнең исеме тап шунан алынған.
— Эльмира Фәтихованың фото эштәре китапханалар системаһы күргәҙмә залдарында беренсе тапҡыр ғына ҡуйылмай. Башлыса улар Рәсәй һәм Башҡортостан буйлап сәйәхәт иткәндә төшөрөлгән фотоһүрәттәр ине. Ҡала серияһы эштәре беренсе тапҡыр күргәҙмәгә ҡуйыла, — тип һөйләй Үҙәк ҡала китапханаһының нәшриәт-мөхәрририәт бүлеге мөдире Наталья Ольховская. – фоторәссамдың төнгө һүрәттәрендә Телеүҙәк эргәһендәге фонтан — фәрештә ҡанаттары кеүек, Ҡарауанһарайҙың баҫҡыстары эркелеп килеүсе тулҡын кеүек күренә. Фонарҙар менән яҡтыртылған Софья аллеяһы алтын төҫлө күренә.
Анатолий Ефимов шулай уҡ ҡаланың тәү ҡарашҡа ябай күренгән урындарын бик матур итеп һынландырған.
Күргәҙмә Өфө ҡалаһы, Комсомол урамы, 138-се йорт адресы буйынса 18 октябргә тиклем эшләйәсәк.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Өфөнөң 29-сы бала баҡсаһында тәрбиәләнеүселәрҙе байрам менән ҡотланы
Фото:
Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Орджоникидзе районындағы реконструкциянан һуң асылған 29-сы балалар баҡсаһында булды. Унда 100 балаға иҫәпләнгән дүрт төркөм эшләйәсәк.
Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы Беренсе май урамында 1960 йылда асылған. Әммә 90-сы йылдар башындағы демографик көрсөк арҡаһында уны 17-се спорт мәктәбе итеп үҙгәртеп ҡорғандар. Һуңғы ваҡытта тыуым арта, бөтә ил буйынса балалар баҡсаларында урындар етмәй һәм һәр субъект был мәсьәләне үҙенсә хәл итергә тырыша. Шуға күрә район хакимиәте мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы эшмәкәрлеген ҡайтанан тергеҙергә ҡарар итә. Спорт мәктәбе икенсе бинаға күсерелә, ә балалар баҡсаһында реконструкция башлана. «Реконстрой» фирмаһы үҙгәртеп ҡороу эштәрен ярайһы тиҙ һәм сифатлы башҡарып сыға.
— Оят булмаһын өсөн тырыштыҡ, — тинеләр төҙөүселәр Президент менән әңгәмә барышында.
Рөстәм Хәмитов учреждениеның йоҡо бүлмәләрен, медицина кабинетын, туҡланыу бүлмәһен, биләмәһен ҡараны, шулай уҡ ата-әсәләр, балалар, хеҙмәткәрҙәр менән аралашты. Балалар Президентҡа рәхмәт йөҙөнән йыр йырлап ишеттерҙе.
Республика башлығы яңы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларын төҙөү һәм булғандарын реконструкциялау буйынса ҡаланың тырышлығын ыңғай баһаланы, балалар баҡсаларының күберәк төҙөләсәген билдәләне.
— Был мәсьәләне ҡуҙғатҡанығыҙ өсөн рәхмәт, — тине Рөстәм Хәмитов, ата-әсәләргә мөрәжәғәт итеп. – Быйыл йәнә 40-45 баҡсаны сафҡа индерергә ниәтләйбеҙ. Башлыса райондарҙа һәм бәләкәй ҡалаларҙа был мәсьәләнең ҡырҡыулығын кәметәбеҙ, ә Өфөлә, әлбиттә, ике-өс йыл дауамында ошондай уҡ темптар менән барырға кәрәк. Әммә аҙаҡтан балалар баҡсалары буш тормаһын өсөн тыуымды ла арттырыу зарур. Был беҙҙең өсөн айырыуса мөһим.
Дөйөм алғанда Орджоникидзе районында балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе ыңғай хәл ителә. Һуңғы йылдарҙа бында 10 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы кире ҡайтарылған, яңылары төҙөлә. Йыл һайын 1,5 мең йүнәлтмә бирелә. Районда йәмғеһе 54 балалар баҡсаһы иҫәпләнә.
Президент әлеге бина эргәһендә урынлашҡан йәнә бер балалар баҡсаһына инеп сыҡты. 119-сы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы 1959 йылда төҙөлгән, һуңғы тапҡыр капиталь ремонт 80-се йылдарҙа үткәрелгән. Әммә косметик ремонт бында йыл һайын үткәрелә, тип ышандырҙылар Президентты учреждение хеҙмәткәрҙәре.
— Былтыр ҡыйығына ремонт үткәрелде, быйыл тәҙрәләрҙе алмаштырырға вәғәҙә иттеләр, шулай уҡ видеокүҙәтеү урынлаштырырға торабыҙ, — тине баҡса мөдире. – Беҙҙең учреждение 92 балаға иҫәпләнгән, әммә даими рәүештә 70 бала йөрөй.
Әйткәндәй, Орджоникидзе районы хакимиәте башлығы Мәхмүт Бикбулатов был учреждениеға капиталь ремонт үткәреү өсөн киләһе йылға бюджетҡа аҡса һалырға һүҙ бирҙе.
Рөстәм Хәмитов тәрбиәселәрҙең эш хаҡы менән ҡыҙыҡһынды.
— Президент түләүҙәре менән бергә эш хаҡы уртаса 7 мең һумға тиң, — тип яуапланылар уға.
– 1 июлдән республикала бюджет өлкәһендә эшләүселәргә хеҙмәт хаҡын 15 процентҡа арттырыу планлаштырыла, — тине Президент. – Был ҙур аҙым беҙҙән 3,5 миллиард һум талап итәсәк, әммә был аҙымға аңлы рәүештә барабыҙ. Балалар баҡсаларында эш хаҡын арттырырға кәрәк, әлбиттә, 2015 йылға, әле булған өҫтәмә түләүҙәрҙе һаҡлап ҡалып, эш хаҡы буйынса уртаса республика кимәленә сығырға ниәтләйбеҙ.
Белешмә өсөн. Былтыр Өфөлә яңы төҙөлгән биш, кире ҡайтарылған һәм реконструкцияланған ике балалар баҡсаһы үҙ ишектәрен асты, улар 1,5 меңдән ашыу баланы ҡабул итте.
Әлеге ваҡытта тағы кире ҡайтарылған ике балалар баҡсаһын реконструкциялау һәм дүрт яңы учреждение төҙөү буйынса эштәр аҙағына яҡынлаша. Шулай итеп, яҡын арала ҡаланың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында 920 урын булдырыласаҡ.
Бынан тыш бөгөн Өфөлә һигеҙ дәүләткә ҡарамаған балалар баҡсаһы эшләй, 37 шәхси эшҡыуар балаларҙы тәрбиәләү буйынса хеҙмәттәр күрһәтә.


text:
Һағыҙаҡтар
Һағыҙаҡ — ярыҡанатлылар ғаиләһенә кергән буй-буй һыҙатлы, ҡара төҫтөге саға торған бөжәктәр; осоусы ҡорттар.
Тыраж, тараш, һары һағыҙаҡ (лат. Vespa, (урыҫ. Шершни ) — ярыҡанатлылар ғаиләһенә кергән буй-буй һыҙатлы, ҡара төҫтөге саға торған бөжәктәр;осоусы ҡорттар; ҡараһыу йәки һарғылт төҫтәге ярыҡанатлы, саға торған эре бөжәк; оҙонлоғо 26-30 мм самаһы, бал ҡорттарына ныҡ зыян килтерә[1] ; Европала һәм Себерҙә йәшәй, һоро ҡағыҙ һымаҡ матдәнән оя яһай, саға, сағыуы кешеләр, бигерәк тә балалар өсөн ҡурҡыныслы була торған эре һағыҙаҡ[2].
20-гә яҡын төрө билдәле, киң таралғандар; Рәсәйҙә 5—7 төрө йәшәй. Ояһы шар һымаҡ формала, диаметры 25 см тирәһе, ағас ҡыуышлыҡтарында, сыйырсыҡ ояларында, ағас ҡоролмаларҙа оя ҡора. Ояны ҙур һағаҙаҡтар ҡағыҙға оҡшаған материалдан яһайҙар. Был материал ҡайындың йәш ботаҡтарынан кимереп әҙерләнә. Ҡыш сыҡҡан аталанган инә зат үҙе тыуған оянан файҙалана йәки яңыһын төҙөй. Башта ул яңы ояның стенаһын «ҡағыҙ» менән тышлай, унан һуң аҫҡа ҡарап торған күзәнәкләрҙән кәрәҙ яһай. Ғаилә ҙурайғас, беренсе кәрәҙгә икенсеһе эленә һәм шулай дауам итә. Эре ояларҙа 6 ҡатҡа ҡәҙәр кәрәҙ була, был ояның диаметры ярты метрга етергә мөмкин. Ата заттар августта күренә башлай һәм ҡушылғаннан һуң тиҙ генә үләләр. Етлеккән ҙур һағаҙаҡтар төрлө аҙыҡ менән туҡлана. Личинкаларын туйындырыу өсөн инә ҙур һағаҙаҡтар һәм эшсе божандар эре себендәрҙе, бал ҡорттарын, һирәк кенә яңғыҙ ҡырағай умарталарҙы тоталар. Умарталыҡтар янына урынашып, умартасылыҡҡа һиҙелерлек зыян килтерергә мөмкиндәр. Ҙур һағаҙаҡ уғы кеше өсөн ҡурҡыныс.


text:
Башҡортостан «Полиэф» заводының республикаға ҡараған акциялар пакетын һатты Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан «Полиэф» заводының республикаға ҡараған акциялар пакетын һатты
Башҡортостан «Полиэф» заводының республикаға ҡараған акциялар пакетын һатты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостан «Полиэф» заводының республикаға ҡараған акциялар пакетын һатты. 22 декабрҙә Благовещен предприятиеһы устав капиталының 17,5 процент акцияларын һатыу буйынса аукцион уҙғарылды. 582 637 094 дана ябай акциялар 476,3 миллион һумға һатыулашты.
Уны заводтың төп хужаһы — илдәге ҙур «Сибур» нефть химияһы концерны һатып алды, тип хәбәр итә, республиканың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы сығанағына һылтанып, «Коммерсант» гәзите. Шулай итеп, корпорация Башҡортостан предприятиеһының 100 процент акцияларын тупланы. Дәғүәселәр һаны һәм пакеттың хаҡы тураһында мәғлүмәттәр әлегә юҡ.
«Полиэф»та терефталь кислотаһы етештерелә. Ул фото- һәм видеопленка, аҙыҡ-түлек контейнерҙары эшләүҙә, шулай уҡ туҡыу сәнәғәтендә ҡулланыла.


text:
Республика юлдары буйынса ауыр йөк машиналарына хәрәкәт итеүҙе 1 апрелдән сикләйҙәр Фото: Андрей Старостин
Республика юлдары буйынса ауыр йөк машиналарына хәрәкәт итеүҙе 1 апрелдән сикләйҙәр
Республика юлдары буйынса ауыр йөк машиналарына хәрәкәт итеүҙе 1 апрелдән сикләйҙәр Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан ҡарамағындағы төбәк һәм муниципаль-ара юлдары буйынса яҙғы осорҙа хәрәкәтте ваҡытлыса сикләүҙе 1 апрелдән алып 30-на тиклем индерәсәктәр. Республика Хөкүмәтенең тейешле бойороғо рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған.
Ваҡытлыса сикләү осоронда транспорт саралары күсәренә мөмкин тиклем төшкән йөк ауырлығы билдәләнәсәк. Магистралдәрҙә үлсәү контроле пункттары ойоштороласаҡ.
Шулай уҡ ваҡытлыса сикләү осоро 1 июндән алып 31 августҡа тиклем һауа температураһы 32 градустан ашҡан осраҡта ғәмәлдә буласаҡ: ауыр йөр машиналарына 22 сәғәттән 10 сәғәткә тиклем хәрәкәт итергә рөхсәт ителәсәк.


text:
Бөгөн — иҫке стиль буйынса Яңы йыл
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөгөн Рәсәйҙә иҫке стиль буйынса Яңы йыл билдәләнә. Был байрамды билдәләү йолаһы Рәсәйҙә йылдарҙы иҫәпләүҙең яңы системаһына күскәс, 1918 йылдан баш ала. Ул иҫке юлиан («иҫке стиль») менән яңы григориан календарҙары айырмаһы менән бәйле. Был айырма XX – XXI быуатта 13 көнгә тиң.
Һөҙөмтәлә бик һирәк була торған тарихи феномен – элек юлиан календары буйынса йәшәгән илдәрҙә Яңы йылды ике тапҡыр билдәләү күҙәтелә. Ә дини кешеләр өсөн Иҫке Яңы йыл бигерәк тә әһәмиәтле, сөнки рустарҙың православие сиркәүе һаман да григориан стиленә күсмәгән. Шуға ла һуң православие динен тотоусылар Раштыуа посы тамамланғас ҡына Яңы йылды байрам итә ала. Дини кешеләр өсөн тап иҫке Яңы йыл төп байрам булып иҫәпләнә.
Раштыуаға өҫтәлгән быуаттар һанын дүрткә бүлеп булғанда юлиан һәм григориан календарҙары айырмаһы йөҙ йыл һайын бер көнгә артып бара. Шулай итеп, 2100 йылдың 1 мартында был айырма 14 көнгә етәсәк, һәм 2101 йылдан Иҫке Яңы йыл 14 ғинуарҙан 15-нә ҡарай билдәләнәсәк. Раштыуа ла, тимәк, бер көнгә һуңлай.
Йылдар үткән һайын Иҫке Яңы йыл илебеҙҙә популярлаша бара. Ул оҙайлы Раштыуа-Яңы йыл байрамдарының ахыры булһа ла, уға төп Яңы йыл төнөндә була торған ығы-зығы хас түгел.
Иҫке Яңы йылды билдәләү традицияһы беҙҙең илдә генә таралмаған. СССР тарҡалғандан һуң был байрамды, рәсми рәүештә булмаһа ла, Молдавия, Әрмәнстан, Беларуссия, Украина, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан һәм Грузия билдәләй. Ошондай уҡ йола Сербия һәм Черногорияла ла йәшәп килә, сөнки рус сиркәүе кеүек үк, Сербия православие сиркәүе юлиан календары буйынса йәшәүен дауам итә. Сербтар был байрамды Сербия Яңы йылы тип йөрөтә.
Иҫке Яңы йыл Македонияла, хатта Швейцарияның ҡайһы бер немец телле кантондарында ла билдәләнә. Рәсәйҙәге кеүек үк, Швейцарияла бындай традиция XVII — XVIII быуаттарҙа булып үткән григориан календарына күсеүҙе халыҡтың ҡабул итергә теләмәүе арҡаһында барлыҡҡа килгән.


text:
Һыҙыҡлы алгебра
Һыҙыҡлы алгебра – математиканың векторҙар, вектор арауыҡтарын, һыҙыҡлы арауыҡтарҙы, һыҙыҡлы сағылыштарҙы һәм һыҙыҡлы тигеҙләмәләр системаһын өйрәнеүсе өлөшө.
Һыҙыҡлы алгебра фундаменталь һәм ғәмәли математика өлкәләрендә киң ҡулланыла. Мәҫәлән, абстракт алгебра вектор арауығының аксиомаларын йомшартыуҙан барлыҡҡа килә. Функциональ анализ вектор арауыҡтарының сикһеҙ үлсәмле осрағын өйрәнә. Иҫәпләмә менән менән бергә һыҙыҡлы алгебра дифференциаль тигеҙләмәләрҙең һыҙыҡлы системаларын сисеүҙе еңелләштерә. Һыҙыҡлы алгебра ысулдары аналитик геометрияла, машина төҙөү, физика, тәбиғи фәндәр, компьютер фәндәре, ижтимағи фәндәрҙә (айырыуса иҡтисадта) ҡулланыла.


text:
Баш ҡалала «Тасуири уҡыу көнө» акцияһы ойошторола
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
24 майҙа Өфөлә Әҙәбиәт йылына арналған «Тасуири уҡыу көнө» йәштәр акцияһы үткәрелә. Быйыл ул тәүге тапҡыр асыҡ майҙансыҡта уҙа. Был иһә теләгән һәр кемдең тыңлаусылар алдында сығыш яһау мөмкинлеге бар тигәнде аңлата.
«Тасуири уҡыу көнө» ике турҙа үтә. Беренсе турҙа ҡатнашыусы мөхәббәт темаһына шиғыр йәки проза әҫәрен уҡый. Икенсеһендә улар ирекле темаға сығыш яһай. Сығыштың ваҡыты дүрт минуттан да артмауы зарур. Байрам аҙағында иң яҡшы өс ҡатнашыусы билдәләнәсәк һәм ҡиммәтле әҙәби приздар менән бүләкләнәсәк.
— Сарала ҡатнашыу өсөн ниндәйҙер һәләт йәки сығыш яһау тәжрибәһенә эйә булыу кәрәкмәй. Беҙ сәхнәлә үҙҙәрен һынап ҡарарға теләүселәрҙе көтөп ҡалабыҙ, — тип хәбәр иттеләр ойоштороусылар.
Ҡатнашыу өсөн алдан теркәлергә һәм төрлө күләмдәге ике шиғри йәки проза әҫәрен ятларға кәрәк.
Ошондай акция былтыр беренсегә уҙғарылды. Унда ҡатнашҡан йәштәр билдәләүенсә, бындай сара халыҡ алдында сығыш яһарға өйрәтә, хәтерҙе яҡшырта һәм яңы танышлыҡтар булдырырға мөмкинлек бирә.
Тулыраҡ мәғлүмәт — «Бәйләнештә» сайтындағы биттә.


text:
Тапма
Тапма (биҙгәк, тотанаҡ, һуғылма[1], урыҫ. Малярия, урта быуаттарҙа итал. mala aria — «насар һауа»[2] — Anopheles төрөндәге «тапма серәкәйе» тешләгәндән һуң кешегә йөҡҡан транмиссив йоғошло ауырыу. Биҙгәк тотоу, ҡалтыраныу, спленомегалия (талаҡ (селезёнка) үлсәме ҙурайыу), гепатомегалия (бауыр ҙурайыу), анемия — ауырыуҙың билдәләре; тапма плазмодийы тыуҙырған биҙгәкле ауырыу[3][4]. Йыл һайын тапма менән сирләгән 350—500 миллион кеше теркәлә, уларҙың 1,3—3 миллионы үлем менән тамамлана[5]. Ауырыу йоҡтороуҙың 85—90 % Африкала Сахаранан көньяҡтараҡ теркәлә[6], шуларҙың күп өлөшө 5 йәшкә тиклем балалар.[7] Киләһе 20 йылда үлем осрағы ике тапҡырға артыуы көтөлә.[8]
Йөкмәткеһе
Ауырыуҙы өйрәнеү тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тапма менән кешеләр 50 000 йылдан артыҡ ауырый тигән фараз бар[9]. Ауырыуҙың килеп сыҡҡан урыны булып Үҙәк һәм Көнбайыш Африка һанала.
Тапма тыуҙырған биҙгәк тураһында беренсе яҙылған мәғлүмәт Ҡытайҙа табыла. Был йыляҙмалар, Ся династияһы осоронда Б. э. т. 2700 йылда яҙылған[10].
Женева табибы 1696 йылда Мортон ауырыуҙы мөстәкил төр итеп айырып сығара һәм дауалау өсөн хин ағасы ҡабығын ҡулланыуҙың файҙаһын иҫбатлай (Перу индеецтарына ағастың был сифаты мәғлүм була). 1717 йылда Италия табибы Ланцизи биҙгәк килеп сығуҙың һаҙлы урындар менән бәйләнешен раҫлай. Француз А. Лаверан ауырыу сығанағын тасүирлай (1830). И. И. Мечников ауырыу сығанагын Protozoa тибына нисбәтләй (1887). Р. Росс ауырыуҙың күсеү юлдарын асыҡлай (1897), Ф. И. Гизе давалау өсөн хинин кристаллын булдыра (1816). XX быуат уртаһында хлорохон синтезлана. Бөтә донъя сәламәтлек ойошмаһы биҙгәкте бөтөрөү буйынса глобаль программа ҡабул итә һәм, шуның нәтижәһе булараҡ, доньяла ауырыу ике тапкыр кәмей.
Биҙгә́к ауырыуы́, макрофагаль-моноцитар система (организмды һаҡлау системаһы) күҙәнәктәре һәм эротроциттарҙың күп өлөшо зарарланыуы сәбәпле, кешенең антропоз, протозой, трансмиссив инвазия халәте, биҙгәк өянәге, анемия һәм гепотопиленомегалия күренеше. Киң таралган ауырыу. Биҙгәк ауырыуының яман формалары: церебраль формалағы менингизм, коматоз халәт; гемоглобин аҙайыу йә иһә көслө гемолиз һәм гемолитик һары гемоглобинур менән бәйле ҡара һыу биҙгәге; йоғошло — ағыуланыу шогы халәтендәге, алгид формаһы, бөйөр зәғийфлегенең көсәйеүе; фиброз панкреатит (һеңерҙәр ауыруы). Тапма — айырыуса Азия, Океания, Африка, Үҙәк һәм Төньяҡ Америка илдәрендә киң таралған паразит ауырыу.
Ауырыу билдәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ауыр һәм оҙаҡҡа һуҙылған ауырыу ваҡытында бауыр һәм талаҡтың ҙурайыуы, нәтижәлә әҙ ҡанлылылыҡ билдәләре күҙәтелә. Йоҡторолғандан алып ауырыу башланғансыға ҡәҙәр 7-25 көн уҙа. Әмма беренсе өйәнәктәр хатта 8-14 айҙан һуң да башланырға мөмкин. Ауырыуҙың характерлы билдәһе — көн дә йәки ике, өс көндән һуң ҡабатланырға мөмкин булған биҙгәк өйәнәктәре. Шулай уҡ нервы системаһы, бөйөр, бауыр һәм башҡа органдар ауырыуҙары булыуы ихтимал. Өйәнәктәрҙең туҡтауы ауырыу тулыһынса терелде дигәнде аңлатмай. Бер ниҡаҙәр ваҡыттан һуң ауырыу кире ҡайтарға мөмкин.
Таралыу юлдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Биҙгәк ваҡытында тән температураһы йәһәт кенә 40 градусҡа күтәрелә, кешене биҙгәк тота башлай, ул тирләй, хәле бөтә, башы ауырта, бауыры, талағы ҙурая. Был хәл, ғәҙәттә, 3-4 көнгә һуҙыла. Тропик тапма ваҡытында кешенең организмы ағыуланып, мәрткә китергә йә иһә үлергә лә мөмкин.
Ауырыу сығанағы — паразит йөрөтөүсе, ҡанында плазмодий гаметоциттары булған, биҙгәктең беренсел һәм көслө билдәләре булған ауырыу кеше. Тапма ауырыу кешенән тапмалы серәкәй тешләү юлы менән күсә. Эҫҫе ваҡытта серәкәйҙәр айырыуса актив. Тапма ҡурҡынысы булған территорияләр исемлегенә кермәгән урындарҙа ла был ауырыуҙы йоҡтороу ихтималы ҙур.
Ауырыуҙың беренсе билдәләре күренеүгә киҫекмәҫтән табибҡа мөржәғәт итергә кәрәк. Үҙ ваҡытында дауаланһаң, ауырыу оҙаҡҡа һуҙылмай.
Профилактика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Биҙгәк ауырыуы профилактикаһы — плазмодий-серәкәй-кеше биоценозын өҙөүҙән ғибарәт: Росс ысулы менән серекәйҙәрҙе юҡ итеү йә иһә кешене уларҙан айырыу, Кох ысулы менән кеше организмындағы сығанаҡтарҙы юҡ итеү. Зарарланған районда шәхси һаҡланыу яйланмаларын булдырыу зарур.
Серәкәйҙәрҙең артыуы һыулыҡтарҙа ғына түгел, йыйылған һыуҙарҙа, ағас төптәрендә, сүплектә, консерв банкларында ла була.
Серекәйҙәр ҡараңғылыҡны яратыусы йән эйәләре. Ҡояш байығас урамға сыҡһағыҙ, оҙон еңле кейем кейергә тырышығыҙ, тәнегеҙҙең асыҡ ҡалған өлөштәренә серекәйҙәрҙә өркөтә торған махсус кремдар һөртөгөҙ.
Малайзия, Вьетнам, Һиндостан, Көньяҡ Америка илдәренә барғанда бигрәк тә һаҡ булырға кәрәк. Ул илдәрҙә тапманың тропик формаһын эйәртеү ҡурҡынысы ҙур. Шуныһын да иҫтә тоторға кәрәк: тропик һәм субтропик илдәрҙә булып ҡайткандан һуң, өс йыл дауамында, тән температураһы күтәрелгән һайын киҫекмәҫтән табибҡа мөрәжәғәт итергә һәм элегерәк тропик илдә булыуығыҙҙы иҫкәртергә кәрәк.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь терминов народной медицины (Р. Н. Каримова, 2005)
- ↑ Тапма // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- ↑ Русско-башкирский словарь медицинских терминов (В. З. Гумеров, 1981)
- ↑ Русско-башкирский толковый словарь медицинских терминов (М. Т. Азнабаев, 2007)
- ↑ Campbell, Neil A. et al. «Biology» Seventh edition. Menlo Park, CA: Addison Wesley Longman, Inc. 2005
- ↑ Scott P. Layne, M.D. UCLA Department of Epidemiology, «Principles of Infectious Disease Epidemiology / EPI 220»
- ↑ Greenwood BM, Bojang K, Whitty CJ, Targett GA Malaria. — 2005. — Т. 365. — С. 1487-1498.
- ↑ Hull, Kevin. (2006) «Malaria: Fever Wars». PBS Documentary
- ↑ Joy D, Feng X, Mu J, Furuya T, Chotivanich K, Krettli A, Ho M, Wang A, White N, Suh E, Beerli P, Su X Early origin and recent expansion of Plasmodium falciparum. // Science — 2003—300 (5617) — 318-21
- ↑ Cox F (2002). «History of human parasitology.». Clin Microbiol Rev 15 (4): 595—612.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рожкова Е. В., Хунафина Д. Х. Тапма // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Татар энциклопедияһы. Ҡазан, 2008. (тат.)
- Тапма — ҡурҡыныс ауырыу (тат.)


text:
Республиканың агросәнәғәт комплексы предприятиеларын Астаналағы «KazFood 2014» күргәҙмәһенә саҡыралар
15-17 майҙа Астананың конгресс-холында «KazFood 2014» һәм «Kazakhstan International Hahal Expo 2014» дүртенсе берләшкән халыҡ-ара күргәҙмә үтә.
«KazFood 2014» халыҡ-ара күргәҙмәнең төп маҡсаты – ватан һәм сит ил предприятиелары тауарҙарын һәм хеҙмәттәрен күрһәтеү, партнерҙар эҙләү, илдәр араһында тауар әйләнешен яйға һалыу, баҙарҙы донъя сифатына тап килгән туҡланыу аҙыҡ-түлеге менән байытыу.
Күргәҙмә сиктәрендә һөнәри конкурс, семинарҙар, «түңәрәк өҫтәл»дәр, ҡатнашыусы фирмалар презентацияларын үткәреү ҡаралған.
Тулыраҡ мәғлүмәтте Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығында алып була.


text:
Нефть эшкәртеү заводтары мотор яғыулыҡтары сығарыуҙы арттырҙы
Быйыл сентябрҙә нефть эшкәртеү заводтарының Өфө төркөмө мотор яғыулыҡтары сығарыуҙы 6,14 процентҡа арттырҙы. Атап әйткәндә, сентябрҙә “Өфөнефтехим”, “Новойл”, “Өфө нефть эшкәртеү заводы” асыҡ акционерҙар йәмғиәттәрендә мотор яғыулыҡтары сығарыу күләме 1482,2 мең тонна тәшкил итте. Был 2009 йылдың авгусында етештерелгән күләм менән сағыштырғанда 6,14 процентҡа күберәк, тип хәбәр иттеләр предприятиеның матбуғат хеҙмәтенән.
Өфө төркөмө нефть эшкәртеү предприятиеларына нефть килеү күләме 2009 йылдың сентябрендә август менән сағыштырғанда 9,12 процентҡа артты һәм 1959,4 мең тонна тәшкил итте.


text:
Башҡортостанда йәшәү минимумы 6436 һум тәшкил итә
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән республикала 2013 йылдың өсөнсө кварталында йәшәү минимумының уртаса айлыҡ күләме билдәләнгән – 6436 һум. Эшкә һәләтле халыҡтың йәшәү минимумы 6897 һум күләмендә билдәләнгән, пенсионерҙар өсөн – 5224 һум, балалар өсөн – 6300 һум.
Йәшәү минимумы Рәсәй субъекты кимәлендә билдәләнә, социаль программалар төҙөгәндә һәм тормошҡа ашырғанда халыҡтың йәшәү кимәлен баһалау өсөн тәғәйенләнгән. Был күрһәткестән сығып, әҙ тәьмин ителгән граждандарға социаль ярҙам күләме иҫәпләп сығарыла, тип хәбәр иттеләр Хөкүмәттең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Төбәктә туҡланыу продукттары арзанайҙы Фото: Олег Яровиков
Төбәктә туҡланыу продукттары арзанайҙы
Төбәктә туҡланыу продукттары арзанайҙы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда йәшелсә-емешкә, йомортҡаға хаҡтың төшөүе күҙәтелә. Был хаҡта республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетының май айында үткәргән мониторинг һөҙөмтәләре раҫлай.
Тикшереү йомғаҡтары буйынса, 29 майҙан 3 июнгә тиклем айырыуса ҡыярға, томатҡа хаҡ төшкән. Тәүгеләре — 22,6, икенселәре 15 процентҡа осһоҙланған. Татлы боростоң хаҡы 4 процентҡа төшкән. Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты билдәләүенсә, республика тауар етештереүселәренең фирма магазиндарында ҡыярҙы — 40, помидорҙы — 90, картуфты — 15, кишерҙе 25 һумға һатып алырға була.
Йәшелсәгә хаҡтың төшөүе миҙгелгә, республика тауар етештереүселәренең, шулай уҡ башҡа төбәктәрҙән килтереүселәрҙең һатыу хаҡын кәметеүгә бәйле.
Шулай уҡ емеш-еләккә хаҡтың төшөүе теркәлгән. Виноград — 6,8, әфлисун — 3, банан 2,6 процентҡа арзанайған.
Йомортҡаға хаҡ төшкән, уның бер тиҫтәһен 51,10 һумға алырға мөмкин. Был шәхси хужалыҡтарҙа етештереүҙең артыуы менән бәйле.


text:
9 март
9 март — григориан стиле буйынса йылдың 68-се (кәбисә йылында 69) көнө. Йыл аҙағына тиклем 297 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1497 — Николай Коперник тәүге астрономик күҙәтеүҙәр үткәрә.
- 1858 — Филадельфияла почта йәшнигенә патент алына.
- 1918 — Совет Рәсәйенең баш ҡалаһы Петроградтан Мәскәүгә күсерелә.
- 1972 — Нижневартовск эшселәр ҡасабаһына ҡала статусы бирелә.
- 1990 — Берлинда Германияның берләшеүе хаҡында һөйләшеүҙәр башлана.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1934 — Гагарин Юрий Алексеевич, Ерҙең беренсе космонавы.
- 1947 — Рим Хәсәнов, Башҡортостандың билдәле композиторы, БАССР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1814 — Тарас Григорьевич Шевченко, күренекле украин шағиры һәм художнигы.
- 1966 — Мөхәммәтша Буранғолов, Башҡортостандың халыҡ сәсәне (1944).
- 1992 — Менахем Бегин, Израилдең сәйәси эшмәкәре, Тыныслыҡ өсөн Нобель Премияһы лауреаты.