text:
Баш ҡалала «Вакцинация - сәләмәт милләт» бөтә Рәсәй кампанияһы менән таныштырҙылар
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Вакцинация — сәләмәт милләт» бөтә Рәсәй кампанияһы менән таныштырҙылар. Мәғлүмәт марафонын Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тәҡдиме менән Медицина ярҙамын күрһәтеүгә бәйле инфекцияларҙы контролдә тотоу буйынса белгестәрҙең милли ассоциацияһы, Рәсәйҙең медик-социаль мәғлүмәт агентлығы ойошторған. Уның төп маҡсаты — иҫкәртеү мәсьәләләрендә киң мәғлүмәт сараларының һәм халыҡтың грамоталылығын арттырыу.
Федераль кампания сиктәрендә Мәскәүҙә, Новосибирскиҙа һәм Красноярскиҙа журналистар өсөн семинарҙар, матбуғат конференциялары һәм вакцина ярҙамында иҫкәртеү тураһында фәнни фильмдар күрһәтелгән. Проекттың Өфөләге презентацияһына Волга буйы федераль округының киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре килде. Абруйлы эксперттар, төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығы вәкилдәре журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Сеченов исемендәге Мәскәү дәүләт медицина университеты доценты, эпидемиология буйынса профилле комиссия секретары Роман Полибин билдәләүенсә, донъяла вакцина ярҙамында иҫкәртеүгә 220 йыл үткән һәм ошо заманса ысул һөҙөмтәһендә миллиондарса кешенең ғүмере ҡотҡарып ҡалына, ғүмер оҙайлығы арта.
Һуңғы йылда Башҡортостанда төбәк халҡын вакцинациялау арҡаһында дифтерия, полиомиелит, һын ҡатыу, ҡыҙылса осраҡтары теркәлмәгән, туберкулез, В гепатиты менән ауырыу кәмегән, тип иҫәпләй СПИД-ҡа һәм инфекция сирҙәренә ҡаршы көрәш буйынса республика үҙәгенең баш табибы Рафаэль Яппаров.
Вакцина ярҙамында иҫкәртеүҙең мөһимлегенә йәмәғәтселектең иғтибарын арттырыу һәм ошо хаҡтағы мәғлүмәттең асыҡлығын тәьмин итеү маҡсатында www.yaprivit.ru порталы булдырылған. Медицина һәм фәнни яҡтан тикшерелгән мәғлүмәт сығанағында инфекция ауырыуҙары, вакциналар хаҡында белергә, борсоған һорауҙарға яуап алырға була.
Бөгөнгө көндә донъяла 1,5 меңдән ашыу инфекция иҫәпләнә, кешелек иҫкәртеү прививкалары ярҙамында бары тик 30 иң хәүефле инфекцияны ғына булдырмаҫҡа һәләтле. Хәҙер Рәсәйҙә прививкалар календарына һыу сәсәгенә, өлкән йәштәге балалар өсөн папиллома вирусына, аналыҡтағы яман шешкә ҡаршы өҫтәмә вакциналар индереү тураһында мәсьәлә ҡарала.


c: text/html

text:
Башҡортостанда математика буйынса БДИ һөҙөмтәләре билдәле булды: 4266 кеше имтиханды тапшыра алманы
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда математиканан профилле Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләре билдәле булды. Имтиханда 17027 кеше ҡатнашты. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл сығарылыш класс уҡыусыларына математика буйынса БДИ тапшырыу өсөн профилле йәки база кимәлен һайлау мөмкинлеге бирелде.
Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, бер кем дә йөҙ балға яҙмаған, өс уҡыусы 98 балл йыйған – икәүһе Өфөнән һәм берәүһе Белорет районынан. 294 ҡатнашыусы 80 һәм унан юғарыраҡ балл (1,7 процент) туплаған. Республикала профилле кимәлдәге математика буйынса уртаса балл – 42,8. Сағыштырыу өсөн: былтыр ул 44,6 балл тәшкил итте.
4266 кеше һынауҙы бирә алманы. Әгәр ҙә уларҙың рус теленән БДИ һөҙөмтәләре 24 балдан күберәк булһа, 23 июндә имтиханды ҡабаттан тапшырасаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Шыйыҡса
Шыйыҡса — шыйыҡ агрегат хәлендә булған, ҡаты һәм газ хәлдәре араһында урын алып торған матдә[1]. Уны башҡа агрегат хәлендә булған матдәләрҙән айырып тороусы төп үҙенсәлеге булып хатта бик аҙ ғына булһа ла механик көсөргәнеш тәьҫире аҫтында, күләмен шул килеш һаҡлап, формаһын сикһеҙ алмаштырыуы тора.
Йөкмәткеһе
Дөйөм мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иреүенә (һәм кристализацияға) һул тармаҡ һәм өслө нөктәнән өҫтәрәк, сублимацияға — һул яҡтараҡ тармаҡ һәм өслө нөктәнән түбәндәрәк тура килә. Йәшел өҙөк һыҙыҡ һыуҙың үҙен аномаль тотошон күрһәтә. Ғәҙәттә шыйыҡ торош ул ҡаты есем һәм газ араһында тип иҫәпләйҙәр: газ күләмен дә, формаһын да һаҡламай, ә ҡаты есем икеһен дә һаҡлай.
Шыйыҡ есемдәрҙең формаһы уларҙың өҫтө үҙен тығыҙ мембрана кеүек тотоуынан тулыһынса йәки өлөшләтә билдәләнеүе мөмкин. Шулай итеп, һыу тамсыларға йыйылыуы мөмкин. Әммә шыйыҡса хатта үҙенең ҡуҙғалмаҫ өҫ яғынан ағырға һәләтле, һәм был да уның формаһын (шыйыҡ есемдең эске өлөштәрен) һаҡламауын аңлата.
Шыйыҡса молекулаларының билдәләнгән урыны юҡ, әммә шул уҡ ваҡытта уларға иркен урын алыштырыу мөмкинлеге лә юҡ. Бер береһен яҡын арауыҡта тотоп тороу өсөн улар араһында арыу уҡ көслө тартылыу бар. Матдә температураның билдәле интервалы араһында шыйыҡ хәлдә тора, шул интервалдан түбән төшһә, ҡаты хәлгә (кристаллизация йәиһә ҡаты есемле аморф хәлгә — быялаға әүерелә), юғары күтәрелһә — газ хәленә күсә (парға әйләнә). Был интервалдың сиктәрен баҫым билдәләй. Ҡағиҙә булараҡ, матдә шыйыҡ хәлдә бер генә модификацияға эйә. (Айырыуса әһәмиәтлеһе — квант шыйыҡсалары һәм шыйыҡ кристалдар). Шунлыҡтан күпселек осраҡта шыйыҡса агрегат хәлдә генә түгел, ә термодинамик фазала (шыйыҡ фаза) булып тора.
Бар шыйыҡсалар ҙа таҙа шыйыҡсалар һәм ҡатышмаларға бүленә. Ҡан, диңгеҙ һыуы кеүек ҡайһы бер ҡатышма шыйыҡсалар йәшәү өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Шыйыҡсалар иреткес функцияһын үтәй ала.
Шыйыҡсаларҙың физик үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ағыусанлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шыйыҡсаларҙың мөһим үҙенсәлеге булып ағыусанлығы тора. Әгәр ҙә шыйыҡсаның тигеҙлек хәлендәге өлөшөнә тышҡы көс һалһаң, шыйыҡсаға ҡайһы йүнәлештә был көс һалынған, шул йүнәлештә шыйыҡса өлөшсәләренең ағымы барлыҡҡа килә: шыйыҡса аға. Шулай итеп, тышҡы көс тәьҫире аҫтында шыйыҡса формаһын һәм өлөштәренең шартлы урынлашыуын һаҡламай, шунлыҡтан үҙе тултырылған һауыт формаһын ала. Һығылмалы ҡаты есемдәрҙән айырмалы рәүештә шыйыҡса ағыусанлығының сиге юҡ: шыйыҡса аҡһын өсөн бик аҙ миҡдарҙа тышҡы көстөң тәьҫире лә етә.
Күләмен һаҡлауы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шыйыҡсаның характерлы үҙенсәлеге булып уның билдәле күләмгә эйә булыуы тора. Шыйыҡсаны механик рәүештә ҡыҫыу мөмкин түгел, сөнки уның, газдан айырмалы рәүештә, молекулалары араһында буш ара бик аҙ. Һауытҡа һалынған шыйыҡсаға яһалған баҫым ул шыйыҡса күләменең һәр нөктәһенә үҙгәрешһеҙ тапшырыла (Паскаль законы, шулай уҡ газдар өсөн дә хаҡлы). Бик аҙ миҡдарҙа ҡыҫылыусанлығы менән бер рәттән был үҙенсәлек гидравлик машиналарҙа ҡулланыла. Шыйыҡсалар ғәҙәттә йылытҡанда күләмен арттыра (киңәйә) һәм һыуытҡанда кәметә (ҡыҫыла). Хәйер, был ҡағиҙәнән ситләшеүҙәр ҙә осрай, мәҫәлән, һыу йылытҡан осраҡта, нормаль баҫымда һәм температураһы 0-дән яҡынса 4 градусҡа тиклем булғанда ҡыҫыла.


text:
Фото:
Мәшғүллек үҙәгендә ойошторолған сираттағы вакансиялар йәрминкәһендә 100-ҙән ашыу өфөлө эш тапты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
16 апрелдә Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үтте. Күмәртәләп һәм ваҡлап һатыу, йәмәғәт туҡланыуы предприятиелары, ресторандар һәм ҡунаҡханалар эш эҙләүсе граждандарға вакансиялар тәҡдим итте.
Йәрминкәгә 456 кеше килде, уларға 25 предприятиелағы 300 эш урыны хаҡында мәғлүмәт бирелде. Эш биреүселәр менән әңгәмәләшеүҙән һуң 109 кандидат эшкә саҡырылды.
Был көндө 28 граждан эшкә урынлашыуға ярҙам алыу маҡсатында йәштәр менән эшләү һәм ойоштороу-методик эш буйынса бүлеккә мөрәжәғәт итте. Улар һөнәри йүнәлеш буйынса тест үтте, консультация алды.
23 апрелдә коммуналь, социаль, шәхси хеҙмәттәр өлкәһендә сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үткәрелә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 418
ЕЖОВ Николай Герасимович (4.1.1922, АСБР‑ҙың Ҡыпсаҡ-Ете ырыу кантоны Иҫке Йәҙгәр утары — 1.3.1945, Брансберг ҡ. янында, Германия), Советтар Союзы Геройы (1945). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. 1942 й. тиклем Медногорск баҡыр-көкөрт комб‑тында эшләй. 1942 й. алып Дон, Сталинград, Көньяҡ, 4‑се Украина, 1‑се Балтик буйы һәм 3‑сө Белоруссия фронттарында хеҙмәт итә. Герой исеменә 2‑се гвардия армияһы 154‑се уҡсылар див. 571‑се артиллерия полкының орудие ком. сержант Е. 1945 й. 1 мартында Брансбергтан 30 км көнсығыштараҡ Тифен күле буйындағы һуғышта күрһәткән батырлығы өсөн үлгәндән һуң лайыҡ була. Ленин (1945), Ҡыҙыл Байраҡ (1944), 3‑сө дәрәжә Дан (1944) орд. м‑н бүләкләнгән. Ырымбур өлк. Ҡыуандыҡ р‑ны Ибраһим а. Е. һәйкәл ҡуйылған; Медногорск ҡ. урамға исеме бирелгән, ул йәшәгән йортҡа һәм Медногорск баҡыр-көкөрт комб‑ты бинаһына мемориаль таҡтаташтар ҡуйылған.
Әҙәб.: Разведчики в боях за родину. М., 1967.
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы йомғаҡтары буйынса иң яҡшы предприятие билдәләнәсәк
Быйылғы Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә Башҡортостандың Экология министрлығы республиканың иң яҡшы предприятиеһын билдәләйәсәк.
Конкурста ҡатнашыуға агросәнәғәт, яғыулыҡ-энергетика комплексы һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ предприятиелары саҡырыла. Һәр ваҡыттағыса, конкурс өс номинацияла үткәрелә.
Еңеүселәрҙе билдәләү критерийҙары иҫәбендә – тирә-яҡ мөхиттең бысраныуын кәметеү динамикаһы күрһәткестәренең яҡшырыуы, предприятиеларҙың ҡалдыҡтарҙы утилләштереү мәсьәләһен хәл итеү буйынса эшмәкәрлеге, газ һәм һыу таҙартыу ҡорамалдары эшенең һөҙөмтәлелеге, шулай уҡ яңы энерго- һәм ресурс һаҡлау технологияларын индереү.
Конкурста ҡатнашыуға заявкалар 2013 йылдың 20 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Тулыраҡ мәғлүмәтте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының рәсми сайтында алырға була.


text:
- Подробности
- Просмотров: 198
СТАНИЦА, 1) 16—17 бб. Рәсәйҙә көньяҡ һәм көньяҡ‑көнсығышта ҡарауыл хеҙмәтенең бер төрө. С. составына станица башлығы, 10—20 станица кешеһе, юл күрһәтеүселәр ингән, улар алдан билдәләнгән маршрут б‑са йөрөп, разведка үткәргән һәм халыҡты теге йәки был дошман барымтаһы т‑да иҫкәрткән. Өфө өйәҙендә станица хеҙмәте даими булмаған, уны башҡорттар (ҡайһы ваҡыт Өфөнөң хеҙмәтле кешеләре м‑н маршрутҡа сыҡҡандар) үтәгән. 17 б. башында Башҡортостанға С. Ҡазандан ебәрә башлағандар; 2) бер нисә утарҙы һәм ауылды берләштергән казак торамаһы (адм.‑терр. берәмек). Башында станица атаманы, идара һәм йәмәғәт (хәрби ҡатлам кешеләре) торған. 20 б. башында Ырымбур губернаһында 43 С. иҫәпләнгән.
Р.Ғ.Буканова
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Баш ҡала райондарында өмәләргә әҙерлек алып барыла
Санитар таҙартыу айлығы сиктәрендә Башҡортостандың баш ҡалаһының Совет районында әҙерлек эштәре башланды. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта өмәләрҙә йөк ташыу өсөн автотранспорт бүлергә тейешле ойошмалар исемлеге барлана. Уҡыу йорттары, сәнәғәт, сауҙа предприятиелары вәкилдәре, урам комитеттары һәм гараж кооперативтары рәйестәре ҡатнашлығында эко-кәңәшмәләр үткәреү ваҡыты билдәләнә. Бынан тыш, ойошторолмаған сүп-сар урындары асыҡлана, уларҙы бөтөрөү буйынса саралар күрелә.
Санитар таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү айлығы Өфөлә 23 майға тиклем дауам итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһы коллективын 10 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланы
21 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһына 10 йыл тулыу айҡанлы үткәрелгән байрам кисәһендә ҡатнашты. Сара Конгресс-холл бинаһында үткәрелде, ә Салауат Юлаев исемендәге майҙанда йәштәр өсөн программа ойошторолдо.
Конгресс-холдың концерт залында БЮТ хеҙмәткәрҙәре һәм уларҙың хеҙмәттәштәре, Башҡортостан телевидениеһы ветерандары, власть органдары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре йыйылғайны.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БЮТ коллективын юбилейы менән ҡотланы һәм телеканалға юғары баһа бирҙе.
— Ун йыл – ул ысынлап та ҙур срок. Көндәр менән иҫәпләгәндә, 3650 көн килеп сыға. Сәғәт менән иҫәпләгәндә, тәүлегенә 10 сәғәт эшләгәндә — 36 меңдән ашыу сәғәт. Ә һеҙҙең коллективта тәүлегенә 20-шәр сәғәт эшләгән кешеләр ҙә бар. Хатта ки 25-шәр сәғәт эшләгәндәр ҙә бар! Был бик ҙур һандар. Улар һеҙҙең изгелекле, ғәҙел, фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ менән тулыландырылған, — тине Рөстәм Хәмитов.
Республика башлығы БЮТ хеҙмәткәрҙәренең үҙҙәре өсөн түгел, ә Башҡортостан халҡы һәм беҙҙең ҙур илебеҙ – Рәсәй өсөн эшләүҙәрен һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Һеҙ халыҡ өсөн эшләгән хеҙмәткәрҙәр. Был бик мөһим, — тип иҫәпләй Президент. Шулай уҡ ул телевидение хеҙмәткәрҙәренең конкуренция мөхитендә булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Сәғәт һайын уларға нисек итеп тапшырыуҙы ҡыҙығыраҡ итеү, яңы тамашасыларҙы йәлеп итеү хаҡында уйларға кәрәк.
— Һеҙ яңы киң мәғлүмәт саралары менән дә конкурентлыҡ итәһегеҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Кем кемде еңеүе билдәле түгел әле. Интернет, беҙ белмәгән башҡа төрлө мәғлүмәт тапшырыу саралары сәхнәгә сыға. Беҙ яңы технологияларҙы отоп ала белергә, заманаға яраҡлаша белергә тейешбеҙ.
Республика Президенты Башҡортостан телевидениеһының кешелекле булыуына иғтибарын йүнәлтте һәм БЮТ каналында күңелле, эскерһеҙ, профессиональ йәһәттән оҫта эшләнгән балалар тапшырыуҙарын нығыраҡ яратыуы хаҡында әйтте.
Рөстәм Хәмитов БЮТ хеҙмәткәрҙәренә тәү сиратта эскерһеҙ һәм ғәҙел булыуҙарын теләне.
— Әгәр шулай булһағыҙ, кешеләр һеҙҙе ҡараясаҡ, һеҙгә ышанасаҡ һәм һәр ваҡыт һеҙҙең менән буласаҡ, — тине Президент.
Бынан һуң «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы хеҙмәткәрҙәренә почетлы исемдәр тапшырылыуы хаҡында иғлан ителде. Рөстәм Хәмитов Башҡортостан юлдаш телевидениеһының дүрт хеҙмәткәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы. Мәғлүмәт тапшырыуҙары баш редакцияһының режиссер-монтажлаусыһы Гүзәл Әхмәҙиева, режиссер Булат Кәримов һәм телеоператор Рәмил Хәйруллин «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» исеменә лайыҡ булды. «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған элемтәсеһе» исеме күсмә телевизион ҡоролмалар цехы начальнигы Фәнис Кәримовҡа бирелде.
Бының менән Башҡортостан юлдаш каналының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен ҡотлау һәм бүләкләү тамамланманы. Республиканың элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов ҡайһы бер БЮТ хеҙмәткәрҙәренә министрлыҡтың Почет грамоталарын тапшырҙы. Ә сәхнә оҫталары тамашасыларға матур концерт номерҙарын бүләк итте.
Юбилей билдәләүселәр үҙҙәре лә тамашасыларға бүләк — «БЮТ каналында бер көн» тип аталған телевизион кисә әҙерләгән ине. Йола буйынса уны «Сәләм» иртәнге каналының ижади коллективы асты.


text:
Өфөлә «Салауат йыйыны батыры» һәм «Сая ҡыҙҙар» конкурсына һайлап алыу туры үтә
«Салауат йыйыны батыры» һәм «Сая ҡыҙҙар» конкурсына һайлап алыу туры Өфөлә 29-30 апрелдә үтәсәк. Уны Республика халыҡ ижады үҙәге белгестәре ойоштора.
«Башинформ» агентлығына халыҡ ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, һайлап алыу турынан үткән конкурсанттар «Салауат йыйыны» республика фольклор байрамына, республика батыры һәм иң сая ҡыҙы исеменә ярышҡа саҡырыу аласаҡ.
Бының өсөн уларға ижади һәм спорт ярыштарын – бейеү, йыр, сәсәнлек, музыкаль инструменттарҙа уйнай оҫталығы, уҡ атыу, һөңгө ырғытыу кеүек бәйгеләрҙән үтергә тура киләсәк. Бынан тыш, ҡатнашыусыларға үҙҙәре әҙерләгән ҡул эштәрен дә күрһәтеү мотлаҡ.
«Салауат йыйыны» байрамы быйыл 12 июндә Ишембай районында урынлашҡан Торатау итәгендә үтәсәк. Йыйында Рәсәй төбәктәре вәкилдәренең, сит ил ҡунаҡтарының, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттарының ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Фото:
Башҡортостан уттан зыян күргән төбәктәрҙән балаларҙы ял итеүгә ҡабул итергә әҙер
Фото:
Волга буйы федераль округы субъекттары урман янғындарынан һәм төтөндән үтә ныҡ зыян күргән Нижегородка өлкәһе, Мордовия һәм Марий Иле райондарынан балаларҙы ял итеүгә саҡырыу инициативаһы менән сығыш яһаны.
Был турала РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Августа Башҡортостандың иң яҡшы һауыҡтырыу лагерҙары — 345 баланы, Татарстан лагерҙары — 100 баланы, Ырымбур өлкәһе — 590 баланы, Һамар өлкәһе — 175 баланы, Һарытау өлкәһе — 50-не, Пермь крайы — 20 баланы ҡабул итергә әҙер. Шул уҡ мәлдә балаларға лагерҙа ял итеүгә киткән сығымдарҙы ҡабул итеүселәр тотошлай үҙ өҫтөнә ала.
РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота төбәк башлыҡтарының инициативаһын хупланы һәм был тәҡдимдәрҙе яҡын арала ҡарарға саҡырҙы.


text:
Башҡортостанда шәкәр сөгөлдөрө уңышы 1,4 миллион тоннанан ашҡан
Башҡортостанда шәкәр сөгөлдөрөнөң һәр гектарҙан уртаса уңышы 344 центнер тәшкил итеп, бөгөнгө көндә 1, 428 миллион тонна татлы тамыр аҙыҡ ҡаҙып алынған.
Шәкәр сөгөлдөрөнәң иң юғары уңышы – Благовар районында, бында һәр гектарҙан 448-шәр центнер алалар. Бүздәк һәм Йәрмәкәй райондарында был күрһәткес гектарынан 434 һәм 410 центнерға тиң.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республиканың шәкәр заводтарына 638,8 мең тоннанан ашыу сөгөлдөр оҙатылған. Уларҙың 346,2 мең тоннаһынан күберәге эшкәртелгән.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, төбәктә шәкәр сөгөлдөрө 41,6 мең гектар майҙандан ҡаҙып алынған, ул сәселгән майҙандың 79 процентын тәшкил итә.
Тик һуңғы тәүлектә генә шәкәр сөгөлдөрө 1,5 мең гектарҙа йыйылған, ул пландың өс процентын тәшкил итә.
Шул уҡ ваҡытта был көндө Саҡмағош, Көйөргәҙе, Ҡырмыҫҡалы, Благовар һәм Әлшәй райондарының ауыл хужалығы предприятиелары ҙур майҙандарҙа (һәр береһендә 128-190 гектарҙан) уңыш йыйып алған.


text:
Башҡортостан Санкт-Петербург Евразия ивент-форумында партнер төбәк булды
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
17-19 ғинуарҙа Санкт-Петербургта Евразия ивент-форумы үтә. Был ивент-тармаҡ белгестәре, күргәҙмә, форум һәм конференция ойоштороусылар, эшлекле һәм интенсив-туризм белгестәре өсөн үҙенсәлекле коммуникация майҙансығы. Башҡортостан Республикаһы 2018 йылда Евразия ивент-форумында партнер төбәк булып сығыш яһай.
Бөгөн, 18 ғинуарҙа, рәсми рәүештә сара асыу тантанаһы була. Ойоштороусыларҙың һүҙҙәренсә, сарала ҡатнашыу өсөн донъяның 15 иленән һәм Рәсәйҙең 20 төбәгенән 500-ҙән ашыу делегат теркәлгән.
Республиканың конгресс-күргәҙмә потенциалы менән Башҡортостандың Конгресс-бюроһы таныштыра. Башҡортостандың Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Мирсаяпов форум эксперты булды. Ул форум даирәләрендә эшлекле осрашыуҙар сессияһы уҙғарасаҡ.
Башҡортостандың Конгресс-бюроһы матбуғат секретары Елена Арямнова хәбәр иткәнсә, конгресс программаһының төп темаһы – «Креатив иҡтисадта ивент-индустрия: яңы донъяла конкуренция һәләтен нисек һаҡлап ҡалырға». Түңәрәк өҫтәл, пленар дискуссия, тематик сессиялар форматтарында күргәҙмә бизнесы, осрашыуҙар индустрияһы, майҙансыҡтар менән идара итеү, мәғариф һәм хеҙмәт баҙары буйынса мәсьәләләр тикшереләсәк. Программала шулай уҡ технологиялар һәм ҡорамалдар менән тәьмин итеүселәр һәм Event Expo хеҙмәттәр сервисы күргәҙмәһе, Event Talents осрашыуҙар индустрияһында йәш белгестәрҙең тармаҡ конкурсы һәм EFEA Awards 2018 бойондороҡһоҙ тармаҡ премияһы.
«Быйыл Евразия ивент-форумы сиктәрендә Башҡортостандың Когресс-бюроһы сарала ҡатнашыусылар өсөн таныштырыу программаһынан тыш, бер нисә башҡорт ҡунаҡсыллығы майҙансығы әҙерләй. Эшлекле бәйләнештәр биржаһы майҙансығында төбәктең ивент һәм MICE тәҡдимдәре менән танышырға, хуш еҫле сәй артында милли ризыҡтарҙан ауыҙ итергә мөмкин, — тип һөйләне Башҡортостандың Конгрес-бюроһы директоры Николай Фадеев. — 18 ғинуарҙа Гала-киске аш сиктәрендә республиканың халыҡ кәсептәре изделиелары менән фото төшөү урыны һәм үҙенсәлекле башҡорт ашамлыҡтары менән фуршет ойошторола».
http://www.bashinform.ru/news/1105023-bashkiriya-stala-regionom-partnerom-evraziyskogo-ivent-foruma-v-sankt-peterburge/


text:
ISBN
Фольклорный архив Башкирского государственного университета
Әрмәнде тун (әкиәт)
Баймаҡ районы, Темәс ауылы Аҫтанбаев Һиҙиәтулла Кираметдин улынан 1957 йылдың авгусында Арсланбәков Зәйнетдин яҙып алған.
Бик борон-борон заманда бер ярлы ғына бабай менән әбей йәшәгән, уларҙың өс улдары булған, ти. Уландары ир етеп, кеше булғандан һуң, берҙән-бер көндө әбей ҡартҡа; "Бабай, уландарыбыҙ ир еттеләр, һин дә, мин дә ҡартайҙыҡ бит инде. Хәҙер уларҙың һәр береһенә кәләш алып бирергә кәрәк, исмаһам балаларыбыҙҙың балалары үҙ күҙебеҙ менән күреп үлербеҙ", — тине, ти. Ҡарт әбейҙең был һүҙенә риза булып: "Ярай, улайһа, алып бирәйек, һәр береһе үҙ бәхетенә яҙғанды алһындар. Бының өсөн күптән бирле минең уйлап йөрөгән шартым бар, йәғни һәр береһенә уҡ менән ян (йәйә( яһап бирәм һәм һәр береһе һауаға үргә ук сорғотһондар. Кайһыһының уғы ауылдағы кемдең өйөнөң башына төшһә, шул кешенең ҡыҙын алып бирәм", — тип, үҙ шартын аңлатып бирҙе, ти. Уландары ла был эшкә риза булып: "Ярай, атай кеше әйткәс, беҙ был шартҡа ҡаршы түгелбеҙ инде",- тип, атаһының яһаған уғын сорғоторға әҙерләнә башлайҙар. Иң тәүҙә оло улы ук менән янды алып, үргә уҡты сорғотоп ебәрә, уҡ яҡшы хәлле генә бер кешенең өй башына барып ҡаҙала. Икенсе улы үргә уҡты сорғотоп ебәрә — ук урта хәлле бер кешнең өй башына барып ҡаҙала. Унан һуң иң кесе улына сират етә. Кесе улы уҡты алып, үргә сорғотоп ебәрә, уҡ бик юғары менә һәм бер кемдең дә өйөнөң башына төшмәйенсә һаҙ араһына барып төшә. Шул ваҡыт ҡарт: "Бына минең шартым шул ине, хәҙер оло һәм уртансы уландарым, мин һеҙгә үҙ яҙмышығыҙға бирелгән ҡыҙҙарҙы әйттерәм, унан һуң туй яһарбыҙ”, — тине, ти. Был һүҙгә ике улы ла шатланалар. Бабай кесе улына ҡарап: "Улым, мин һиңә бер ни ҙә эшләй алмайым, бәхетең һаҙ, баткак араһындалыр, әйҙә, шунда кит", — тип ҡыуып ебәрҙе, ти. Бабай оло улына яҡшы хәлле кешенең, ә уртансы улына урта хәлле кешенең ҡыҙҙарын әйттереп, туй яһай башлайҙар.Туй бик күңелле һәм матур үтә. Шул ваҡыт кесе малай ағаларының туйына килеп инергә еңгәләренән һорай, ләкин еңгәләре лә, ағалары ла рөхсәт итмәйҙәр. Унан һуң атаһынан һорап ҡарай. Ләкин атаһы уға асыулана: "Һин, улым, кит бынан, мин һиңә үҙ шартымды әйтеп, кәләш алып бирергә теләнем, ләкин һин бәхетһеҙ булып сыҡтың, әйҙә, бар, уғың төшкән һаҙға”, — тип тағы ла ҡыуып ебәрҙе, ти. Малай илай-илай һаҙға бара һәм ҡаҙалған уғы тирәһендә әйләнеп йөрөй башлай. Шул ваҡыт малай бер йәшел төҫтәге әрмәнденең телгә килеп: "Нишләп илайһың, егет?" — тип әйткән тауышын ишетеп ҡурҡып китә һәм көскә-көсә башынан үткәндәрен һөйләп бирә. Әрмәнде егеттең һөйләгәнен тыңлағандан һуң: "Юҡҡа ҡайғырма, егет, ят та йоҡла, бары ла булыр, ағаларыңдың өйөнән дә яҡшы өйөң булыр, ни теләһәң, шул булыр, тик сабырлы бул", — тине лә, үҙе күлгә сумып та китте, ти. Егет бер яҡтан был эшкә ғәжәп ҡалһа ла, әрмәнденең был һүҙенән һуң тумар өҫтөнә ятып йоҡлап китте, ти. Егет йоҡонан уянып китһә, ни күҙе менән күрһен, бик матур бер өй, тирә яҡтары матур рәшәткәләр менән уратып алынған, төрлө-төрлө емештәр үҫеп ултыра, һәр емеш ағастарында төрлө матур ҡоштар һайрап ултырғанын күреп, төшөммө, әллә өнөммө тип, тирә-яғына ҡаранып алды, ти. Был арала күлдән Әрмәнде килеп сыға һәм егетте өй эсенә алып инә. Өй эсендәге йыһаҙға егет бөтөнләйгә хайран ҡала. Шул ваҡыт әрмәнде үҙенең әрмәнде тунын сисеп ташлай һәм бик матур тулған айға оҡшаған ҡыҙ ҡиәфәтенә инә. Был ҡыҙ, егеттең буласаҡ кәләше икәнлеген, оялсан ғына йөҙ менән әйтеп бирә. Егет бик ныҡ шатлана ла, ҡайғыра ла, сөнки уның әрмәнде ҡиәфәтендә кейенеп йөрөүенә ағалары, еңгәләре һәм ата-әсәһе алдында оят һымаҡ булып күренде, ти.
Егеттең ҡайғырғанын һиҙеп, ҡыҙ уға:
"Ниңә ҡайғыраһың, егет, әллә мине яратмайһыңмы?” — тине, ти. Егет белгертмәҫкә тырышып: "Юҡ, ҡайғырмайым, тик бына ағайҙарыма ҡунаҡҡа барырға кәрәк ине, беҙҙең ат та юҡ, етмәһә, һаҙлыҡ, йөрөү өсөн күпер ҙә юҡ, шуны уйлап бер аҙ бормолам",- тигән булды, ти. Әрмәнде шул ваҡыт: "Ҡайғырма, егет, ят та йоҡла, бары ла булыр", — тине. Егет сисенеп, бик йомшаҡ йәйелгән урынға ята, уның эргәһенә әрмәнде тунын сисеп ташлап, бик матур бер ҡыҙ килеп ятты, ти. Егет иртән торғанда ни күҙе менән күрһен, бик матур алтын һарай, уның эсендә уйнап торған ике айғыр. Уларҙың өйөнән ағаларының өйөнә тиклем көмөштән һалынған күпер, күпер аҫтынан сылтырап, тере көмөш кеүек, һыу аға, тирә-яғы баҡсалыҡ, ағас һайын һандуғас һәм башҡа ҡоштар һайрап ултырыуын күреп, тағы ла ушы китә. Был эшкә ағалары көнләшеп тә ҡуялар. Хәҙер инде ағалары ҡустыһын ҡунаҡҡа саҡырырға булалар. Оло ағаһы саҡырырға килә, ти. Егет менән ҡыҙ, ике айғыр егелгән еңел тәгәрмәсле арбаға ултырып, көмөш күпер өҫтөнән ҡунаҡҡа китәләр. Әрмәнде шул ваҡыт арбанан бер төшөп, бер арбаға һикереп менеп бара башлай. Егет ҡайғыра. Әрмәнде быны һиҙеп: "Нишләп ҡайғыраһың?" — тип һорай. Егет уға үҙенең әрмәнде бисә менән ағаларына ҡунаҡҡа барғанда оялыуын һөйләй. Әрмәнде уға: "һин минең был эшемә риза бул, мин унһыҙ йәшәй алмайым, һәм үтенәм, йоҡлаған ваҡытта мин үҙ тунымды һалып ятам, ләкин һин уға теймә, минең бөтә үтенесем шул", — тине, ти. Егет быға риза була.
Быларҙы ағалары, еңгәләре ҡаршы алалар, әрмәндене күргән еңгәләре ҡасып өйгә инеп китәләр. Әрмәңде өйгә инеү менән тунын сисеп һандыҡ эсенә һала һәм бик матур, ҡош кеүек бер ҡыҙ була. Хәҙер инде еңгәләре уның һылыулығына көнләшеп ҡуялар, ти. Еңгәләре егеттән уның әрмәнде кәләш алыуына көләләр һәм уның әрмәнде тунын яғырға ҡушалар, ләкин егет үҙ һүҙен боҙорға теләмәй һәм был эштән тыйылып ҡала.
Былар өс көн, өс төн ҡунаҡ булғандан һуң, ағалары менән хушлашып, ҡайтып китәләр. Бер ни тиклем ваҡыт үткәндән һуң, ағаларының үҙҙәрен ҡунаҡҡа саҡыралар. Ағалары килеп бик яҡшы ғына ҡунаҡ булалар, ләкин еңгәләре һаман да әрмәнде килендең тунын яғырға ҡушалар. Егет башта риза булмаһа ла, өсөнсө көн йоҡларға ятҡас, ҡыҙҙың әрмәнде тунын яғыу өсөн уның тышҡа сығыуын көтә башлай. Был ваҡытта ҡыҙҙың тышта ниндәйҙер ҡунаҡ хөрмәтләү эше бөтмәгән була. Шул эште эшләп бөтөү өсөн ҡыҙ тышҡа сығыу менән үк, егет әрмәнде тунын усаҡҡа яғып та өлгөрҙө, ти. Шул мәлдә эшен бөтөрөп ҡыҙ ҙа өйгә инә. Инеү менән өй эсендәге ниндәйҙер
еҫте һиҙеп:
"Уф, уф, ниндәй еҫ сыға? Әллә һин минең әрмәнде тунымды яҡтыңмы? — тип һораны, ти. Егеткә танырға урын ҡалмағанлыҡтан: "Эйе, яҡтым шул, ағай, еңгәйҙәрем араһында бик уңайһыҙ бит", — тине, ти. Ҡыҙ бик асыуланып: "Был яғына һин минеке түгел, мин һинеке түгел. Мин һиңә бөтә яҡшылыҡтарҙы эшләнем, хатта үҙем дә кәләш булдым, ләкин һин аңламаның. Ярай, был яғына мине күрә алмаҫһың иңде", — тип, өйҙән күгәрсен булып осоп сығып китте, ти. Был ваҡытта егеттең торғай өйҙәре, һарайҙары, күперҙәре һәм сылтырап ағып ятҡан һыуҙары ла юҡ булды, ти. Уның ағалары, еңгәләре һаҙ уртаһындағы тумар араһында ятып ҡалғандар һәм үкенә-үкенә өйҙәренә ҡайтып китәләр, ти. Егет бик ҡайғыра. Ул илай-илай ҙа ҡыҙҙы эҙләп сығып китә, ти. Шул рәүешле ете көн, ете төн барғандан һуң, ул урман ситендә бәләкәй генә бер өй күрә, өй ишеге алдына килә һәм ишек ҡаға. Әйҙән: "Әйҙә, ин, улым", — тигән тауыш ишетә. Егет, инеп, иҫәнлек-һаулыҡ һорашҡандан һуң, үҙенең хәлен түкмәй-сәсмәй һөйләп бирҙе, ти. — Әбей тыңлап ултырғандан һуң, егеткә үҙенең бынан бик алыҫ булмаған ерҙә уртансы апайының булыуын һәм ул үҙенән күберәк нәмә белеүен әйтә һәм егеткә шунда барырға юл өйрәтеп ебәрҙе, ти. Егет, әбейгә рәхмәт әйтеп, уртансы апайын эҙләп юлға сыға. Ул өс ай, өс көн барғандан һуң ғына урман эсендә бер урта ҙурлыҡтағы өй күрә һәм өй янына барып ишек ҡаға. Өйҙән: "Әйҙә, ин, егет!" — тигән тауыш ишетелә. Егет инә, бөтәһен дә һөйләп бирә. Әбей, уның тамағын туйҙырып, ял иттергәндән һуң, үҙенең был турала бер ни ҙә белмәүен, алыҫта, урман ситендә өлкән апайы булыуын һәм уның күп нәмәләр белеүен әйтеп, юл өйрәтеп ебәрҙе, ти. Егет китә, әбейҙе таба. Әбей уға: "Был тиклем алыҫ аралыҡта нишләп кенә йөрөйһөң, улым?" — тип һораны, ти. Егет барыһын да һөйләп бирә. Әбей был хәлде тыңлап ултырғандан һуң: "Әй, улым, улым! һин бик хата эшләгәнһең бит, улай кеше һүҙенә төшмәҫ кәрәк ине. Мин был турала бик үк белеп етмәйем. Шулай ҙа мин шуны әйтәм — миңә көн һайын диңгеҙ аръяғындағы батшалыҡтан өс күгәрсен ҡыҙ килеп уйнайҙар, икәүһе күк төҫтә, берәүһе аҡ төҫтә, ләкин нишләптер аҡ төҫтәгеһе көн дә бойоңҡо була, бер ҙә рәтләп уйнамай. Улар миңә күгәрсен булып осоп киләләр ҙә, күгәрсен тундарын сисеп һалып, матур, тулған ай кеүек ҡыҙ булалар һәм арығансы уйнап ҡайталар. Улар килеү менән, бөтә урындарҙы ла ҡарап сығалар, ишектәрҙе бикләтәләр, унан һуң кеше-фәлән юҡлығына ышанғандан һуң ғына уйнай башлайҙар", — тине ти. Һәм әбей, бер аҙ Һиҙгән төҫлө: "Шул бойоңҡо күгәрсен ҡыҙ һинең кәләшең түгелме икән! Мин унан һорап ҡарайым әле", — тине, ти. Әбей егеткә мунсала йоҡлап торорға ҡуша. Егет риза була. Кис өс күгәрсен дә киләләр, уйнай башлайҙар. Шул ваҡыт бер яҡта бойоңҡорап, уйынға аҙ ҡатнашыусы күгәрсен ҡыҙ янына әбей килеп, уның нишләп бойоғоуын һораны, ти. Ҡыҙ әбейгә: "Әй, әбей, әбей, һин минең ҡайғымды белмәйһең шул. Мин бер егеттең ҡатыны инем, минең әрмәндә туным бар ине, шул тунды яратмайынса, егеттең еңгәләре ҡәйнешен димләп, минең әрмәнде тунымды утҡа яҡтырҙылар һәм мин, ғәрләнеп, күгәрсен булып осоп сығып киттем. Ул егетте мин башҡа күрә алмам инде. Бына иптәш ҡыҙҙарым уйнайҙар, ә мин ҡайғырам" — тип илап ебәрҙе, ти. Әбей уға: "Әгәр ҙә ул егет килеп сыҡһа, барыр инеңме?" — тип һораны, ти. Ҡыҙ әбейгә; "Ҡайҙа ул уны башҡа күреү, ул хәҙер бик алыҫта, кеше үтеп килә алмаҫлыҡ урмандар, тауҙар аръяғында ҡалды, бәлки үлгәндер ҙә инде", — тип тағы ла ҡайғыра башлай, һәм, әгәр ҙә килеп сыҡһа барыр инем, — тине, ти. Әбей уның һүҙен ала һәм бер ни ҙә өндәшмәй.
Ҡыҙҙар уйын бөткәс, осоп сығып киттеләр, ти. Егет өйгә килә һәм әбейҙән һораша башлай. Әбей уға ҡыҙҙың һөйләгәндәрен түкмәй-сәсмәй һөйләп бирҙе, ти. Егет ҡыуанып китә. Ләкин нисек осрашыу юлын белә алмай ҡайғыра башлай. Шул ваҡыт әбей уға: "Улым, юҡҡа ҡайғырма. Мин һине улар күгәрсен туңдарын сисеп һала торған һандыҡ эсенә йәшерермен. Ә һин улар ҡыҙып уйнай башлағас, һандыҡтың ҡапҡасын ас та, аҡ төҫлө күгәрсендең тунына йәбеш", — тине, ти. "Ләкин бик тиҙ эшлә. Унан һуң ул ҡыҙ бер ҡайҙа ла китә алмаҫ, яңынан һинеке булыр", тине, ти.
Кис булғас, егетте һандыҡ эсенә һалып ябып ҡуя ла, әбей күгәрсендәр килеүен көтә башлай. Бына тиҙҙән улар осоп киләләр һәм бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс юҡлығын һиҙеп, тундарын сисеп, һандыҡ өҫтөнә һалалар ҙа, уйнай башлайҙар, ти. Уйын бик ҡыҙып киткән бер ваҡытта егет һандыҡты аса ла, аҡ күгәрсен тунға саҡ йәбешеп ҡала, күк күгәрсен тунлылар осоп та сығып киттеләр, ти. Шул ваҡыт ҡыҙ илай һәм инәлә башлай, "Егет, һин зинһар мине ебәр, ни теләһәң шуны бирәм, иптәштәремдән айырма, мин барыбер һиңә кәләш була алмайым", — тине, ти. Егет уға: "Юҡ, һин миңә кәләш булмаһаң, минән туныңды ала алмаҫһың", — тине, ти. Ә был ваҡытта әбей ҙә егеткә ярҙам итеп, ҡыҙға былай тине: "Һин бит үҙең әйттең, әгәр ҙә мәгәр минең егетем килһә, һис шикһеҙ барыр инем тинең. Әй, ҡыҙым, ҡыҙым, һүҙеңде боҙорға ярамай, был бит һинең ирең", — тине, ти. шул ваҡытта егетте танып, был яғына мәңге торорға һүҙен биреп, ҡосаҡлашып үбештеләр, ти.
Егет ҡыҙҙы алып ҡайтып, шул һаҙлыҡ эсенә яңынан матур өй һалып, донъя көтә башланылар, ти. Уларҙың донъялары элеккенән дә матур һәм гүзәлләнә төшә, ә ағалары һаман да үҙҙәренең утар кеүек өйөндә йәшәй бирәләр, ти.
Егет һәм ҡыҙҙың хәҙер биш улы, өс ҡыҙы булып, үҙҙәре ҡарт һәм ҡарсыҡ булғандар һәм бик татыу ғына йәшәүҙәрен дауам итәләр, ти.
Ссылка на эту публикацию:
Әрмәнде тун (әкиәт) [Электронный документ] // Фольклорный архив Башкирского государственного университета: электронное научное издание / под ред. Б. В. Орехова, А. А. Галлямова. [20112018]. Дата обновления: 11.02.2014. URL: http://lcph.bashedu.ru/editions/efolk.php?go=folk_id.186&w=%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD (дата обращения: 23.05.2018).


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Иман » Ҡөрьән – хәҡиҡәттең үҙе
Ҡөрьән – хәҡиҡәттең үҙе
Дәүләкән районының Ҡаҙанғол ауылында йәшәүсе Гөлсөм Шәмсетдинова ҡабарынҡы ғәрәп хәрефтәре менән «Алла» һүҙе яҙылған тауыҡ йомортҡаһын ҡулыма килтереп тотторғас, төрлө йылда Ер шарының төрлө урынында булған илаһи яҙмаларға бәйле мөғжизәләрҙе иҫкә төшөрҙөм...
2009 йылда Дағстанда Якубовтар ғаиләһендә тәненә Ҡөрьән аяттары яҙылған бала тыуа. Ғалимдар: «Был мөғжизәне хәҙерге фән аңлата алырлыҡ түгел», – тип яуап бирә.
Аллаһы Тәғәләнең ғәрәпсә, Ҡөрьән телендә үҙенең барлығын белдереүен, изге китапта бәндәгә ике донъяла ла бәхетле булыу юлын күрһәтеүен аңлайбыҙ. Раббыбыҙ бойорғандарҙы һәм тыйғандарҙы һанға һуҡмай, юлдан яҙып йөрөгәндәрҙе был фани донъяла ла, Әхирәттә лә күрәсәк ғазаптары, уңышһыҙлыҡтары, бәхетһеҙлектәре тураһында киҫәтә.
Беҙ бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт Мостафа саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләмгә индерелгән Ҡөрьән менән генә ғәмәл ҡылабыҙ, шуның буйынса йәшәйбеҙ, дауаланабыҙ.
Ҡөрьән – Алла хөкөмдәренән төҙөлгән илаһи китап, хәҡиҡәттең үҙе.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, халҡыбыҙҙың бер өлөшө был ысын хәҡиҡәтте, дөрөҫлөктө аңламай, дин ҡанундарын белергә лә теләмәй.
Көндәлек тормошобоҙҙа иманға битараф кешеләрҙең күплеге эскелек, ваҡытһыҙ үлем, боҙоҡ ғаиләләр, бәхетһеҙ, тәрбиәһеҙ балалар, үҙ-үҙен үлтереү, енәйәтселек, йәмғиәттәге башҡа әшәке күренештәрҙе тыуҙыра.
Ябай халыҡ араһындағы был кире күренештәргә өйрәнеп бөткәнбеҙ. Ә бына мәсеттәребеҙҙәге ҡайһы бер етешһеҙлектәрҙе, муллалар араһындағы тупаҫ мөнәсәбәттәрҙе иғтибарға алһаҡ, динебеҙгә әйтеп бөткөһөҙ зыян килтерәбеҙ.
«Кешеләргә ҡарата нәфрәтегеҙ һеҙҙе ғәмһеҙлек гонаһына алып бармаһын», – тип әйтелә «Маидә» сүрәһендә (8-се аят). Шул уҡ сүрәнең 16-сы аятында Аллаһы Тәғәлә тыныслыҡҡа, ҡараңғылыҡтан яҡтылыҡҡа, тура юлдан барырға өйрәтә.
Бөтә булған мөғжизәле яҙмаларҙың Ҡөрьән телендә (хәҙерге ғәрәп теле түгел) бирелеүе изге китапты тик шул телдә генә уҡырға икәнлеген аңлата. «Беҙ – тиелә аятта, – Ҡөрьәнде үҙебеҙ индерҙек һәм үҙгәртеүҙән дә уны үҙебеҙ һаҡларбыҙ» («Әл-Хижр», 9-сы аят).
Беҙ Ҡөрьәнде фәҡәт ғәрәп хәрефтәре менән генә уҡырға тейешбеҙ. Хаталы уҡыу ҙа – гонаһ.
Дин белгесе Рәүил Үтәбай Кәрими әйтеүенсә, дүрт мәҙһәбтең дә ғалимдары ғәрәп теле булмаған шрифт-алфавиттарҙы Ҡөрьән уҡыуҙа файҙаланыуҙы тыйған. Аңлауыбыҙса, транскрипция менән уҡыуҙың интонацияһы ла, мәҡәме лә дөрөҫ булмай.
Совет осоронан бөгөнгө көнгә тиклем һаҡланған Ҡөрьән уҡыусы муллаларҙың ялҡытҡыс тауышы ҡолаҡҡа һеңеп ҡалған. Мәсеткә йөрөмәй, юғарыла әйтелгәнсә, үҙ аллы уҡырға өйрәнгән муллаларҙың яңы быуыны күренә башланы.
Аллаһы Тәғәлә ҡөҙрәте менән кешелек өсөн изге Ҡөрьән төшөрөлгән.
Нурлы, серле, моңло Ҡөрьәндең 114 сүрәһенең һәр береһенең күп төрлө мәҡәме, моңо бар. Уны уҡыуҙың, өшкөрөүҙең көсө Ҡөрьән тыңлаған, өшкөрөлгән кешенең йәненә барып етә алыуына, тәьҫиренә бәйләнгән. Ҡайһы бер кеше хис-тойғо, фекер йөрөтөү көсө һәм рухи һиҙемлеге менән Алланың бөтә мөғжизәһен тойоп, аңлап тора.
Шулай итеп, мөғжизәле йомортҡа – ул осраҡлылыҡ түгел. Беҙ изге Ҡөрьәнгә таянып дөрөҫ йәшәү рәүешен мөмкин тиклем дин ҡәрҙәштәребеҙгә еткерергә тейешбеҙ.
Бәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт с.ғ.с.: «Ғилем өйрәнеү һәр мосолман ир һәм ҡатынға фарыз», – тип өйрәткән. Шуның өсөн иман килтереү һәм ғибәҙәттә тейешле ғилемде һәр мосолман өйрәнергә бурыслы.
Аллаһы Тәғәлә алған ғилемдәребеҙ һәм ҡылған ғибәҙәттәребеҙ менән риза булһын! Иншалла!
Мөхәммәт хәҙрәт ИСМӘҒИЛЕВ.
Дәүләкән районы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Рима Баталова: «Баланы спортҡа йәлеп итеү өсөн ата-әсәнең өлгөһө кәрәк»
Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова «Берҙәм Рәсәй» партияһының Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты. Депутатҡа Башҡортостанда яңы спорт биналарын төҙөү мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт иттеләр. Атап әйткәндә, йорт һәм мәктәп ихаталарында хоккей һәм футбол майҙансыҡтарын булдырыу мәсьәләһе ҡуҙғатылды.
— Бөгөн үҫеп килгән быуындың сәләмәтлеге хаҡында, бәхеткә күрә, күптәр уйлана, — тип билдәләне Рима Баталова. – Йәштәрҙе сәләмәтләндереү өсөн дәүләт кимәлендә күп саралар күрелә. Шулай итеп, мәктәптәрҙә күптән түгел физик культура буйынса өҫтәмә дәрес индерелде. Был башланғыстың һөҙөмтәләре хаҡында һүҙ йөрөтөү әлегә иртәрәк. Күпселек белем биреү йорттарында берәр генә спорт залы булыуын иҫәптә тотоу зарур. Физик культура буйынса өҫтәмә дәрестәр индрелгәс, спорт майҙансыҡтарын арттырыу кәрәклеге лә килеп тыуа. Әлеге ваҡытта был мәсьәлә ҡайһы бер мәғариф учрежденеларында хәл ителә.
Депутат билдәләүенсә, балаларҙы спортҡа һәм физкультураға йәлеп итеүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең физкультура-сәләмәтләндереү комплекстарын төҙөү буйынса проекты ҙур роль уйнай.
— Физкультура-сәләмәтләндереү комплекстары – ҙур комплекстар, унда теләгән һәр кем шөғөлләнә ала, — тине Рима Баталова. – Партия проекты сиктәрендә республикала шулай уҡ ябыҡ бассейндар төҙөлә. Уларҙа мәктәп уҡыусылары һәм студенттар йөҙөргә өйрәнеүҙән тыш, ярыштарға ла әҙерләнә ала.
Рима Баталова үҫеп килгән быуындың һаулығын нығытыуҙа республикала тормошҡа ашырылған «Йорт тренеры» партия проектының ҙур роль уйнауын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Йәш спортсыларҙы әҙерләгән иң яҡшы йорт тренерҙары ошо көндәрҙә грамоталар һәм ҡиммәтле бүләктәр менән наградланды, — тип хәбәр итте ул. – Уларҙың һөҙөмтәле эшмәкәрлеге йәштәрҙе спортҡа һәм сәләмәт тормошҡа йәлеп итеүҙә ҙур роль уйнай.
Бынан тыш, баланы спортҡа йәлеп итеүҙә, тәү сиратта, ата-әсәнең өлгөһө кәрәк, тип билдәләне депутат.
— Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн ата-әсәләрҙең көсөргәнешле йәшәү ритмы балаларҙың ял сәғәтенә күп ваҡыт бүлергә форсат бирмәй. Әммә ял көндәрендә телевизорҙан йәки яратҡан китаптан бер аҙға айырылып, балалар менән урамға сығырға йәки урманға барып килергә кәрәк. Һәр иртә һайын йүгереү балалар һәм үҫмерҙәр өсөн генә түгел, ата-әсәләр һаулығы өсөн дә бик файҙалы. Үҙебеҙҙең өлгөлә генә балаларға спорттың ни тиклем файҙалы һәм ҡыҙыҡлы булыуын күрһәтә алабыҙ. Атайҙарҙың, әсәйҙәрҙең һәм билдәле спортсыларҙың өлгөһө үҫеп килгән быуынға файҙалы һәм ҡыҙыҡлы эш, ә бәлки, үҙҙәренең тормош юлын табырға ярҙам итәсәк, — тип белдерҙе Рима Баталова.
Спорт биналарына килгәндә, депутат һүҙҙәренсә, уларҙы төҙөү республикала дауам ителәсәк. Шуға күрә балаларға һәм ата-әсәләргә хәүефләнергә урын юҡ: үҙҙәренең спортҡа ҡағылышлы хыялдарын улар юғары кимәлдә тормошҡа ашыра ала.


text:
Салауат Хөсәйенов Өфөнөң беренсе вице-мэры булды
Өфөнөң Октябрь районының элекке башлығы Салауат Хөсәйенов баш ҡаланың беренсе вице-мэры булды. Ул хаҡлы ялға сыҡҡан Владимир Дмитрюкты алмаштырҙы.
Салауат Хөсәйенов 1964 йылдың 10 мартында Башҡортостанда Миәкә районының Елдәр ауылында тыуған. Инженер-механик һөнәре буйынса Мәскәү технологик институтының Өфө филиалын тамамлаған. 2011 йылда Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «Муниципаль берәмектәрҙә кризисҡа ҡаршы идара итеү» программаһы буйынса белемен камиллаштырған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген Миәкә районы колхозында инженер-механик вазифаһында башлай. Өфөлә ҡаланың торлаҡ-файҙаланыу идаралыҡтарында, «Өфөгаз» участкаларында, район хакимиәттәрендә эшләй. 2013 йылдың 29 ғинуарынан алып Салауат Хөсәйенов Өфөнөң Октябрь районы хакимиәте менән етәкселек итә.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика прокуратураһы коллегияһының былтырғы эш йомғаҡтарына һәм алдағы осорға законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыу бурыстарына арналған киңәйтелгән ултырышында сығыш яһаны. Уны Рәсәйҙең генераль прокуроры урынбаҫары Сергей Зайцев һәм Башҡортостан прокуроры Андрей Назаров үткәрҙе.
– Ҡатмарлы иҡтисади шарттарҙа республикала йәшәүселәрҙең хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлау власть органдары һәм прокуратура эшендә тәүге урынға сыға, – тине төбәк етәксеһе. – Беҙ көрсөк күренештәре, илдә баҙар иҡтисадының булыуы хаҡында һөйләйбеҙ. Ҡайһы бер предприятие етәкселәре үҙҙәренең шәхси һорауҙарын граждандарҙың мәнфәғәттәренә зыян килтереп хәл итергә тырышыуҙарын беләбеҙ. Шуға күрә кешеләргә, тәү сиратта аҙ килемлеләргә һәм мохтаждарға ярҙам итеү мөһим.
Республика прокуратураһы тырышлығы менән былтыр хеҙмәт хаҡы буйынса бурысты 450 миллион һумға тиерлек кәметтек, тип хәбәр итте республика Башлығы. Намыҫһыҙ етәкселәргә ҡарата 11 енәйәт эше ҡуҙғатылды.
Башҡортостан Башлығы һүҙҙәренсә, ветерандарҙың, инвалидтарҙың, балаларҙың, күп балалы ғаиләләрҙең, етемдәрҙең хоҡуҡтарын яҡлау – мөһим бурыс. Мәҫәлән, былтыр прокуратура, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының берлектәге саралары һөҙөмтәһендә 700 етем бала торлаҡлы булды.
Рөстәм Хәмитов прокуратура эшмәкәрлегенең һөҙөмтәле эшлекле мөхит булдырыуға ярҙам итеү, финанс дисциплинаһын нығытыу, коррупцияға, терроризмға һәм экстремизмға ҡаршы тороу, киберенәйәтселеккә ҡаршы көрәш йүнәлештәренә айырыуса иғтибар бирергә кәрәклеген белдерҙе.


text:
“БАШҠАЛАРҘАН АЙЫРЫЛЫП ТОР!”4-05-2018, 00:03 // Рухиәт // Баҫып сығарырға
– Яҙылмаған ҡағиҙә булараҡ, һөйләшеүебеҙ башында үҙең менән таныштырып үтһәң…
– Мин Әбйәлил районының Асҡар ауылынан. Таһир Кусимов исемендәге Асҡар гимназияһын тамамланым, әле БДПУ-ның башҡорт филологияһы факультетында өсөнсө курста уҡып йөрөйөм. Бала саҡтан спорт менән шөғөлләнәм, бокс буйынса спорт мастерлығына кандидатмын. Шулай уҡ төрлө шиғыр уҡыу бәйгеләрендә ҡатнашып үҫтем. Сираттағы оҙайлы шөғөлөм – бейеү.
– Ә ни өсөн филология факультетын һайланың? Уҡытыусы булыу теләгенәнме әллә?..
– Дөрөҫөн әйткәндә, мин был өлкәгә тәүҙә үҙ теләгем менән аяҡ баҫмағайным. Юғары белем кәрәк булыуы ошо аҙымға этәрҙе. Тәүҙә башҡа факультеттарға күсеү теләге лә көслө булды. Аҙаҡ инде төркөмдәштәремә өйрәндем, факультеттың төрлө сараларға бай ижади мөхите, әүҙем тормош, студенттар активы мине үҙ эсенә ялманы, китеү теләге бөтөнләй һүрелде. Инде беренсе курс аҙағына ошо факультетты бар күңелдән яратып өлгөрҙөм. Тап башҡорт филологияһы факультетына уҡырға инеүемә ҡыуанып бөтә алмайым хәҙер, сөнки бында шул тиклем ғаилә мөхите, бер-беребеҙҙе яратып, хөрмәт итеп, үҙ-ара ярҙам итешеп йәшәйбеҙ.
– Бейеү һине бала саҡтан уҡ оҙатып киләме?
– Эйе. Алтынсы кластар тирәһендә Асҡарҙағы “Йәйғор” ансамблендә бейей башланым, шунан “Сулпан” өлгөлө бейеү ансамбленә саҡырҙылар. Унда ун беренсене бөткәнсе шөғөлләндем, төрлө ерҙәргә сығыш яһарға йөрөнөк, ҡара төнгәсә репетицияларҙа юғала инек. Бик көслө ансамбль ул. Ысынын әйткәндә, хатта уҡырға ла ваҡыт ҡалмай ине. Шулай уҡ “Сулпан” менән бер ҡатар “Йәшлек” халыҡ бейеү ансамблендә сығыш яһаным. Өфөгә уҡырға килгәс тә, бейеүҙе ташлап ҡуйманым, әлбиттә. Факультетыбыҙҙағы студенттарҙан торған “Ете ырыу” ансамбленә бейеү һалдым, ғүмерҙә лә бейемәгән егеттәрҙе бейеттем, ансамблгә етәкселек эшен тулыһынса үҙ өҫтөмә алдым: “Студент көҙө”, “Студент яҙы” һәм башҡа сараларға күп кенә бейеүҙәр һалдыҡ.
– Киләсәктә ниндәй һөнәр һайларға йыйынаһың? Педагогия университетында уҡығас, уҡытыусы булыу теләге уянғандыр?
– Практика үткән ваҡыттарҙа уянып китә ул теләк, әммә барыбер киләсәктә үҙемде уҡытыусы итеп күрмәйем. Полиция хеҙмәткәре булырға хыялланам. Йә булмаһа, үҙ эшемде асып, ирекле йәшәгем килә.
– Һин тағы бер сәнғәт өлкәһендә, атап әйткәндә, театр мөхитендә балыҡтай йөҙәһең. “Ҡорос” халыҡ театрына нисек килеп эләктең?
– Уларға Ҡаҙағстанда сығыш яһарға төрлө концерт номерҙары кәрәк ине. Мине әлеге лә баяғы шул бейеү менән саҡырҙылар. Йөрөп ҡайтҡас, “Ҡорос” бәләкәй генә тамаша әҙерләне, театр етәксеһе Илнур ағай Лоҡманов миңә роль бирҙе. Артабан уйнауымды күреп, 2017 йылдың башынан алып әҙерләй башлаған “Тиле йәшлек” спектаклендә төп Зөлҡәрнәй ролен бирҙе. Спектакль шул былтыр ноябрҙә тамашасы хөкөмөнә сыҡты.
– Театрҙа уйнау теләгең бар инеме, әллә был һиңә яҙмыштың көтөлмәгән бүләге булдымы?
– Асҡарҙа уҡыған осорҙа уҡ беҙ уҡытыусыбыҙ етәкселегендә төрлө матур спектаклдәр ҡуя торғайныҡ. Уҡытыусыбыҙ эштән киткәйне, был шөғөл дә туҡталды. Эй һағына инем шул мөхитте, сәхнәлә уйнауҙарҙы. Университетҡа уҡырға килеп, “Ҡорос”тан саҡырыу алғас, бик ҡыуанып, ҙур теләк менән барҙым һәм артабан был яҡшы мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмай, уға ҡуш ҡуллап тотондом.
– Һеҙ ҡуйған “Тиле йәшлек” спектаклен, һинең уйнауыңды халыҡ нисек ҡаршы алды?
– Был бик мәшһүр спектакль. Һәм мин уйнаған роль дә бай йөкмәткеле. Мөхәббәт тилертә бит инде. Тамашала тәүҙә һушым китеп ғашиҡ булып йөрөйөм, аҙаҡтан инде дуҫтарым менән араларҙы боҙорға тура килә, шундай һынылышлы мәлдәр башлана. Ғөмүмән, был спектакль үҙ эсенә тормоштоң бар яҡтарын да ялмап алған: дуҫлыҡ, мөхәббәт, шулай уҡ халҡыбыҙҙың борондан килгән йола күренештәрен дә сағыу һүрәтләй. Бик оҙаҡ әҙерләнгәс, беҙ премьера көнөн түҙемһеҙләнеп көттөк, “аһ!” иттерерлек итеп сығыш яһап, тиҙерәк бушанғы килә ине. Спектакль барышында ҡыҙыҡлы мәлдәр ҙә булғыланы: һүҙҙәр онотола, улар урынына икенсеһен ҡыҫтырып ебәрәһең… Халыҡ бик йылы ҡабул итте, аяғүрә тороп алҡышланылар, шәхсән килеп рәхмәт, һоҡланыу һүҙҙәрен еткереүселәр ҙә күп булды.
– Тап һинең үҙеңә, уйнауыңа ҡарата һоҡланыу белдереүселәр ҙә булғандыр…
– Эйе.
– Тәғәйен нимә тинеләр?
– М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына ла, Илнур ағай (Лоҡманов — авт.) аша М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрына ла саҡырыуҙар булды, сәнғәт академияһына уҡырға инергә тәҡдимдәр яңғыраны.
– Был тәҡдимдәрҙән һуң һиндә теләк уянып китмәнеме? Әллә театр һинең өсөн мауығыу, шөғөл генәме?
– Мауығыу, шөғөл генә, сөнки асылым шундай: үҙемде теге йәки был өлкәлә һынап ҡарағым килә, миңә шулай оҡшай. Үҙемде ғүмерҙә лә спектакль менән ҙур сәхнәләргә сығырмын тип күҙ алдыма килтермәй инем. Әммә теләк уянды, һәм мин сыҡтым.
– “Тиле йәшлек”те әҙерләгәндә ниндәй мәлдәр иҫтә ҡалырлыҡ булды?
– Күп ундай мәлдәр. Репетицияларҙан төнгө ун икеләрҙән һуң ғына сыға инек. Етәксебеҙ Илнур ағай талапсан кеше, спектаклде сәхнәләштергәндә барыһын да энәһенән-ебенәсә, хатта ҡалаҡтың нисек ятырға тейеш икәненәсә ентекләп уйлай, күҙҙән үткәрә. Күптәр бит сәхнәгә сыҡҡас, асылып етмәй, баҙап ҡала, уларҙы шаяртыу аша, әрләп түгел, ә тап шаяртып “һындыра”.
– Бая үҙ эшеңде асыу хаҡында әйтә биреп ҡуйғайның. Үҙ көсөңә, ниәтең килеп сығырына ышанаһыңмы? Ниндәй өлкәлә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә иҫәбең бар, әгәр сер булмаһа?
— Спектаклде ҡуйып бөтөп, әҙерәк буш ваҡыт хасил булғайны, бизнес хаҡында уйлана башланым. Әйтеп үтеүемсә, үҙемде төрлө юҫыҡта һынап ҡарарға яратам. Элек ҡулға ла алмай торғайным, хәҙер китаптар уҡый башланым. Тап бизнес, үҙ эшеңде асыу тураһында хеҙмәттәр ҡыҙыҡһындыра. Үҙемә тәғәйен өлкәне лә һайланым, ул да булһа, мәктәптәрҙә электрон турникеттар ҡуйылыуын системалаштырыу уйы менән янып йөрөйөм. Ата-әсәләр балаларын мәктәпкә ебәргәндә улар барыбер борсолоу кисерә, эйеме? Ә был турникеттар ярҙамында улар балаларының сәғәт нисәлә мәктәпкә килгәнен һәм нисәлә сыҡҡанын белеп торасаҡ, сөнки бала ингән-сыҡҡан ваҡытта уның ата-әсәһенең телефонына смс хәбәр килә. Был системаның башҡа ерҙәрҙә ҡулланылыуын ишеттем дә, үҙебеҙҙең Башҡортостанда ла уны эшкә ебәреү теләге уянды.
Күпселегебеҙҙе, ғәҙәттә, стереотиптар аша тәрбиәләйҙәр: “уҡып сығып, йүнле генә эшкә урынлаш. Үҙ башыңдан юғары һикерә алмаҫһың барыбер”. Мин был ҡанундарҙы һындыра башланым, тормошто икенсе төрлө лә уңышлы итеп ҡороп булыуын иҫбатлағым килә.
– “Шундай егетмен” тигән егеттең тормош девизын белге килә…
– “Башҡаларҙан айырылып тор” — тап ошо минең девизым. Театрҙа ла, мәҫәлән, беҙгә теҙелеп торорға ҡушалар икән, мин бер аҙымға алдараҡ баҫа алам. Ҡайҙа булһа ла үҙемде күрһәтергә ынтылам, был һыҙат минең күнегелгән бер төрлөлөккә ҡаршы барыуымдан килә.
– Ағымға ҡаршы йөҙөү еңел түгел бит… Әллә һине тап ауырлыҡтар ылыҡтырамы?
– Тормоштоң теге йәки был күренештәрендә, мин булған коллективтарға ҡарата “һеҙ – аңра һарыҡ” тип әйткәндәрен ишетергә тура килде. Шунан китте лә инде. Бер ни аңламаған һарыҡ өйөрө, һоро масса араһында ҡалырға кәрәкмәй. Үҙ тауышы, үҙ ҡарашы булмаған кешеләрҙән дә ары торорға кәрәк, улар һине аҫҡа һөйрәйәсәк.
– Был тормош позицияң менән һин кемгәлер нимәнелер иҫбатларға теләйһеңме, әллә үҙеңдән һуң яҡты эҙ ҡалдырыу ниәтеме?
– Эҙ ҡалдырыу хаҡында мин яңыраҡ ҡына ныҡлап уйлана башланым, ә быға тиклем бар эшемде атай-әсәйем ғорурланһын тип башҡара инем. Берәй ярышта ҡатнашып, икенсе урынды яулап ҡайтһам, атай һорай: “Ә ниңә беренсе түгел?” Мине гел беренсе булырға ынтылышта үҫтерҙеләр. Ысынлап та, бар эштә лә беренсе булырға тырышырға кәрәк. Әсәй-атайға ла ҡаҙаныштарым хаҡында башҡа туғандарыма ғорурлыҡ менән һөйләү оло ҡыуаныс бит.
– Буласаҡ кәләшең ниндәй булырға тейеш: үҙең һымаҡ башҡаларҙан айырылып торған, сая, үткерме, әллә, киреһенсә, тыйнаҡ, шымыраҡмы?
– Иң мөһиме — минең менән тиң булмаһын (йылмая – авт.) Йәки, тиң булған хәлдә лә, миңә буйһона белһен.
– Сөнки һин ир-егетме?..
– Эйе. Ҡатын-ҡыҙ һәр ваҡытта ла ир-атты аңлап, уны йылы һүҙҙәр менән йыуатып, дәртләндереп торорға, өмөтлө тыл булырға тейеш тип һанайым. Тағы ла кәләш алғанда шуға ла ҡараясаҡмын: кешенең күңеле ятҡан шөғөлө булырға тейеш. Ҡыҙҙар ғына түгел, ғөмүмән, хәҙерге ҡайһы бер йәштәрҙе, студенттарҙы алып ҡараһаҡ, уларҙың тормошо тик университет менән ятаҡтан тора. Ятаҡта көндәр буйы нимә эшләп ятмаҡ кәрәк ул, аптырайым. Теге йәки был сарала ҡатнаш, театрға йөрө…
– Ошонан сығып, йәштәштәреңә ниндәй теләктәрең булыр?
– Бер нәмәнән дә ҡурҡырға ярамай. Ҡурҡҡан хәлдә лә, нимәнән ҡурҡаһың, шул эшкә тотонорға кәрәк, шул саҡта ҡурҡыуың юғаласаҡ. Күп мөмкинлектәр тап ҡурҡыу арҡаһында юҡҡа сыға. Тағы ла һине тик алға әйҙәгән мөхит булырға тейеш тирә-яғыңда. Ә ундай мөхитте үҙең генә төҙөй алаһың.
Йәнә йәштәргә әүҙем тормош теләйем. Тап йәш, көс етерлек саҡта йөрөп, күреп-белеп ҡалмаһаң, ҡасан тағы мөмкинлектәр асыласаҡ әле? Һоро масса булып, күнегелгән тормош менән йәшәмәһендәр ине…
Әйткәндәй, Фәдис менән әңгәмә барышында тағы уның, юғарыла һанап үтелгән бихисап шөғөлдәренән тыш, ҡурай класын тамамлағаны, буш ваҡытында ҡурайҙа уйнарға яратҡаны, йәнә лә “Бәйләнештә” селтәрендә бизнесҡа бәйле блогын асыуы билдәле булды. Һөйләшеүебеҙҙе тамамлар алдынан тағы бер отҡор фекере хәтерҙә уйылып ҡалды маһир Әбйәлил егетенең: “Бейеү менән шөғөлләнеү дисциплинаны нығыта, ә театр кеше психологияһын тәрәнерәк аңларға ярҙам итә, спорт иһә күңелдәрҙә сәм уята”, – тине ул.
Һай, үҙебеҙҙең башҡорт йәштәре, айырыуса башҡорт егеттәре! Шулай киләсәккә яҡты ҡараш ташлап, бөгөнгөһөнөң һәр көнөн, минутын сарыфламай, файҙалы эшкә арнарға тырышҡан быуын булғанда, күңел тыныс, ҡанатлы, шундай шәхестәргә ҡарап һоҡланып ҡына ҡалмай, бөтмәҫ сәм, дәрт һәм өлгө лә алаһың әле!


text:
Фото:
Сибайҙа БР Президенты ҡарамағындағы Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы башланды
Фото:
Сибайҙа Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы асылды. Көн тәртибенә ҡуйылған төп мәсьәлә — Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүенең республика иҡтисадына йоғонтоһо, шулай уҡ Муниципаль берәмектә уңайлы инвестицион мөхитте тәьмин итеү буйынса урындағы үҙидара органдары эшмәкәрлеге стандартын индереү һөҙөмтәләре.
Сираттағы, иҫәп буйынса өсөнсө, ултырыш «Урал аръяғы-2012» төбәк-ара форумы сиктәрендә үткәрелә. Ул федераль һәм төбәк власы органдары вәкилдәре ҡатнашлығында киңәйтелгән форматта үтә.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов беренсе булып һүҙ алды. Артабан «Эшлекле Рәсәй» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы президенты Александр Галушканың, Башҡортостан Президенты советнигы — Башҡортостан Президентының инвестицион хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса махсус вәкиле Андрей Назаровтың, Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаровтың, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншиндың, форумда ҡатнашыусы башҡа кешеләрҙең сығышы көтөлә.


text:
Ҡөрьән Академияһы мөмкинселектәре
Бының менән әле үк эшләргә була
Ҡөрьән Академияһы булдырыусылары бер юлы төрлө өйрәтеүсе механизмдарҙың бөтөн бер сафын булдырырға ниәтләйҙәр, ысынында, уларҙың һәр береһе ҡыйынлығы буйынса айырым бер ҙур проект булып тора. Әлеге ваҡытта беҙ иң иртән үҫеш осорондабыҙ, әммә әле үк беҙҙә, бығаса эшләп өлгөргән, күп төрлө ҡорамалдарҙы ҡулланып була.
Ҡөрьәнде уҡыу
Изге Ҡөрьәнде уҡыр өсөн беҙ иң уңайлы ҡоролма булдырырға тырышабыҙ. Әле бөгөн үк һеҙ унда, башҡа бер ерҙә лә юҡ тиерлек, ҡабатланмаҫ мөмкинселектәрҙең тулы йыйылмаһын таба алаһығыҙ.
- Һүҙҙәр буйынса юлдар аҫтындағы тәржемә. Һеҙ Ҡөрьәндең һәр бер һүҙен уңайлы булған телдә күрә алаһығыҙ. Әле үк беҙҙә рус телендә тулы тәржемә бар, сәхифәгә инглиз теленә тәржемә йөкләнде, шулай уҡ Ҡөрьән һүҙҙәрен башҡорт, таджик, әзербайджан һәм төрөк телдәренә тәржемә итеү эштәре бара.
- Тәфсирҙәр күплеге. Һеҙ ғәрәп телендә төп ете Ҡөрьән тәфсирҙәренең береһен аса алаһығыҙ, шулай уҡ рус телендәге ике билдәле тәфсирҙе: әл-Мүнтәхәб һәм ас-Саади. Шул уҡ ваҡытта, беҙҙең ирекле хеҙмәткәрҙәребеҙ ибн-Кәҫир тәфсирен сәхифәбеҙгә тоташтырыу эшен алып бара.
- Тәджвид ҡағиҙәләрен яҡтыртыу. Һеҙ Ҡөрьәнде тиҙ дөрөҫ уҡырға өйрәнһен өсөн, һеҙ тәджвид ҡағиҙәләренең, буялған бер хәрефкә курсорҙы күсергәнгдә килеп сығыусы, ярҙамсы һүҙҙәрен ҡуллана алаһығыҙ.
- Ҡөрьән буйынса төрлө юллау ысулдары. Һеҙҙә һүрәтләнеш ысулдарын алмаштырыу мөмкинселеге бар: һеҙ Ҡөрьәнде аяттар, сүрәләр, рубтар, хизбтар һәм джуздар буйынса уҡый алаһығыҙ. Шулай уҡ, аяттарҙы ағым рәүешендә уҡырға мөмкинлек биргән туҡтауһыҙ уҡыу ысулын тоҡандыра алаһығыҙ.
Ғәрәп теле һәм тәджвид буйынса курстар
Беҙ интерактив уҡыу курстары булдырыу өҫтөндә эшләйбеҙ, улар видео-лекцияларҙы, шулай уҡ һеҙҙең белемдәрегеҙҙе тикшереү өсөн һорауҙар йыйылмалары булған тесттарҙы үҙ эсенә ала. Шулай уҡ, курсты үткәндән һуң, һеҙгә, уны үткән ваҡытта бар белемдәрегеҙгә тикшеү үткәрергә ярҙам итеүсе, йомғаҡлау мастер-тестын үтеү файҙалы булыр.
Ҡөрьән һүҙлеге
Был бүлектә беҙ Ҡөръән һүҙҙәрен өйрәнеү ҡорамалдарын булдырыу өҫтөндә эшләйбеҙ. Һеҙ Ҡөръән һүҙҙәрен һәм уларҙың мәғәнәләрен өйрәнә алаһығыҙ.
Әлеге ваҡытта беҙҙә ҡулланыу өсөн түбәндәге ятлау ҡорамалдары асыҡ:
- b>Флеш-карталар/b>. Һеҙгә Изге Ҡөрьәндең бер һүҙе булған карточкаһы күрһәтелә. Һеҙ уны әйләндереп тәржемәһен күрә алаһығыҙ.
Ятлау
Был бүлек ниндәйҙер кимәлдә Ҡөрьән һүҙлегенә оҡшаш, әммә бында һеҙ, һеҙгә Изге Ҡөрьәндең аяттарын тиҙерәк ятлау мөмкинселеген биреү маҡсатлы булған, ҡорамалдар менән эш итәсәкһегеҙ.
Әлеге ваҡытта беҙҙә ҡулланыу өсөн түбәндәге ятлау ҡорамалдары асыҡ:
- Аятты тамамларға. Һеҙгә өлөшләтә тултырылған һәм буш күҙәнәктәре булған аят бирелә. Һеҙгә төшөп ҡалған һүҙҙәрҙе дөрөҫ тултырырға кәрәк.
- Тыңларға һәм һүҙҙәрҙе тултырырға. Һеҙгә аятты тыңлап ҡарарға мөмкинселек бирелә. Бынан һуң һеҙгә уның һүҙҙәрен дөрөҫ тәртиптә тултырырға кәрәк.
- Һүҙҙәрҙе тәржемәләренә ярашлы ҡуйырға. Һеҙгә буш күҙәнәктәр йыйылмаһы бирелә. Һеҙҙең маҡсат - аяттың һүҙҙәрен тәржемәләренә ярашлы итеп кәрәкле күҙәнәктәргә ҡуйырға.
Был биткә аңлатмалар
Был биттең фунциялары йәки йөкмәткеһе буйынса фекерегеҙҙе әйтергә теләйһегеҙме? Әңгәмә башлаусы булығыҙ.


text:
28-04-2017, 11:20 / ---
Һирәктәр өлөшөнә төшкән бәхет
Фәриҙә апай Әзекәй ауылында ишле Ғәбитовтар ғаиләһендә тыуып үҫә. Йәше тулғас, тиҫтерҙәре менән бергә мәктәпкә бара. Ишбулды Йомадил улы ла Әзекәйҙеке. Әлбиттә, уларға кескәй саҡтан ил күргәнде күрергә, күп ауырлыҡтар аша үтергә тура килә. Ишбулды Сәйетов та армия сафына алынғансы нығынып, егет ҡорона инеп өлгөрә. Һалдат булараҡ та һынатмай, Ватан һағында тик маҡтау һүҙҙәренә лайыҡ булып, Свердловск өлкәһендә артиллерия часында наводчик булып 3,5 йыл хеҙмәт итә. Хеҙмәттән ҡайтҡас, төрлө эштәрҙә эшләй. Буласаҡ кәләше менән тыуған ауылында таныша. Йәш пар алдан осрашып, бер-береһенә тауҙай...


text:
Ике көн дауам иткән сараны асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Дәүләт һәм
Ике көн дауам иткән сараны асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Дәүләт һәм
Республикабыҙҙа былтыр 12 сентябрҙә тәү тапҡыр уҙғарылған «Театрҙар төнө» акцияһы барышында М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында мәғариф министрының пьесаһы менән танышыу, йәғни асыҡ репетиция, үҙе бер ҙур ваҡиға булғайны. Унда төрлө уҡыу йорттары студенттары, өлкән быуын тамашасылары, журналистар, уҡытыусылар һәм башҡалар пьесаны мауығып, иғтибар менән тыңланы, ошонан һуң матбуғат баҫмаларында бер нисә ҡабат Әлфис Ғаязовтың күп яҡлы талант эйәһе икәне, «Яңғыҙҙар ташы»ның тормош,
Әлеге көндә йәшәгән еребеҙҙе сүп-сар күмеп барыуы эсте бошора. Ҡайһылыр "аҡыллы баш" зыярат эргәһендә контейнерҙар ҡуйҙы. Шунан башланды ла инде мәхшәр... Сүп-сарҙы башлыса тирә-яҡтағы баҡса хужалары ташлай.
Украинаның Донбасс һәм Луганск өлкәләрендә граждандар һуғышы бара. Әлегә ике яҡ та бирешергә теләмәй. Был өлкәләр президент һайлауҙа ҡатнашмаҫҡа иҫәп тота. АҠШ һәм Европа союзы илдәре иһә Украиналағы хәл-ваҡиға өсөн Рәсәйҙе ғәйепләүен дауам итә.
Тәүге тапҡыр сығыш яһауына ҡарамаҫтан, кескәйҙәр баҙап ҡалманы, ғәжәп матур сығыш яһаны. Һамаҡлап һөйләүе, ҡумыҙ, ҡурай уйнауы, өзләүе менән тамашасыларҙың күңелен ныҡлы яулап алды улар.
Был көндә географиянан һәм әҙәбиәттән һынау тотоу ҡаралған. Унан, 29 майҙа, мотлаҡ бирелә торған имтихан етә — урыҫ теле буйынса белем сифаты тикшереләсәк. Төп этаптағы артабанғы һынауҙар июндә тапшырыла, һуңғыһы — 19-ында.
Республикала шәжәрә байрамын иң тәүҙә Баймаҡ районының Йомаш ауылы халҡы ойошторҙо. Был ваҡиға 1989 йылда булды. Изге башланғысҡа яйлап башҡа райондар ҙа ҡушыла башланы.


text:
Ғайсаның Хаҡ Сиркәүе
«Ғайсаның Хаҡ Сиркәүе» (ҡытайса - 真耶稣教会, урыҫса - Истинная церковь Иисуса) — Ҡытайҙа 1917 йылда асылған бойондороҡһоҙ сиркәү. Бөгөн сиркәүҙең алты континентта һәм ҡырыҡ биш илдә 1,5 миллионға яҡын ағзаһы бар. ХХ быуат башында барлыҡҡа килгән Сиркәү Христианлыҡтың Илленселәр бүлегенә ҡарай. 1995 йылда сиркәү Рәсәйҙә эшләй башлай. Ул Иисустың Икенсе мәртәбә Пәйҙә булыуы алдынын евангелиены бөтә халыҡтарға өйрәтергә тырыша. Сиркәүҙең 10 иң изге ышаныуҙары:
- Изге Рух
- Суҡыныу
- Таҙарыныу
- Изге сифат
- Шәмбе көнө
- Ғайса/Иисус Христос
- Изге Библия
- Ҡотолоу
- Сиркәү
- Һуңғы ҡарар


text:
- Подробности
- Просмотров: 210
МАГНЕТИЗМ (гр. magnе†tis — магнит), тәбиғәттәге һәр бер есемдең ниндәйҙер дәрәжәлә магнит үҙенсәлектәренә эйә булыуына бәйләнгән универсаль тәбиғәт күренеше. Был, башлыса, матдәләрҙең атомдары составына ингән электрондарҙың магнит моменттары булыуы м‑н аңлатыла. Ҡайһы бер химик элементтар атомдарының төҙөлөшөнә бәйле рәүештә магнит моменты бар (парамагнетиктар), ә икенселәренеке юҡ (диамагнетиктар). Диамагнетиктарҙы магнит ҡырына индергәндә улар магнитлана, ләкин был осраҡта магнитланыу тышҡы магнит ҡырына ҡаршы йүнәлештә була. Үҙ‑ара ныҡ тәьҫир итешеү арҡаһында тимер атомдарының магнит моменттары бер‑береһенә параллель йүнәлгән була, шуға күрә атомдарының магнит моменттары үҙ‑ара параллель булған матдәләрҙе — ферроомагнетиктар; атомдарының магнит моменттары тәьҫир итешеүе уларҙың антипараллель йүнәлештә булыуына килтергән матдәләрҙе антиферромагнетиктар тип атайҙар. Бөтә төр магнетиктар араһынан тик ферромагнетиктар ғына ғәмәли ҡулланыу таба, уларҙың магнит үҙенсәлектәре электро‑, радиотехникала һ.б. файҙаланыла. Башҡортостанда М. өйрәнеү 1959 й. БДУ‑ның физика ф‑тында башлана. Л.С.Мамаева ҡатнашлығында магнит күренештәре физикаһы өлк. эксперименталь тикшеренеүҙәр үткәреүгә нигеҙ һалына. 1966 й. ферромагнетизм теорияһы б‑са (М.М.Фарзетдинов, М.Ә.Шәмсетдинов), 1967 й. алып тау тоҡомдарының магнит үҙенсәлектәрен өйрәнеү б‑са (К.А.Вәлиев, В.И.Максимочкин, С.С.Әпсәләмов) тикшеренеүҙәр башлана. 1986—2000 йй. Металдарҙың үтә һығылмалылығы проблемалары ин‑тында – нанокристаллик структуралы ферромагнетиктарҙың магнит үҙенсәлектәре (Х.Я.Мөлөков), 1988 й. алып Молекулалар һәм кристалдар физикаһы ин‑тында феррит‑гранаттарҙың оптик үҙенсәлектәре (Р.А.Дорошенко) тикшерелә.
Х.Я.Мөлөков
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Мәләүез районы аграрийҙары республикала тәүгеләрҙән булып сәсеүгә төштө Фото: Олег Яровиков
Мәләүез районы аграрийҙары республикала тәүгеләрҙән булып сәсеүгә төштө
Мәләүез районы аграрийҙары республикала тәүгеләрҙән булып сәсеүгә төштө Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2018 йыл, 24 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Мәләүез районының «Старт» крәҫтиән (фермер) хужалығы эшсәндәре Башҡортостанда тәүгеләрҙән булып сәсеүгә төштө. Республика Ауыл хужалығы министрлығының һуңғы мәғлүмәттәре буйынса, улар 60 гектар майҙанға арпа сәскән.
«Яҙ һуңланы, ваҡыт уҙып бара, — тип билдәләне хужалыҡ етәксеһе Илдус Шәрипов. — Шуға күрә мөмкинлек булыу менән сәсеүгә сыҡтыҡ. Хужалыҡта бөтәһе мең гектарҙа бөртөклө культуралар сәсеү күҙаллана».
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, быйыл, ужым культураларын ҡабаттан сәсеүҙе иҫәпкә алмайынса, бөтәһе 2,065 миллион гектар майҙанда яҙғы сәсеү эштәрен башҡарыу бурысы тора. Был бер йыл элеккегә ҡарағанда 131 мең гектарға күберәк.
Яҙғы культураларҙы 1,353 миллион гектар майҙанда сәсеү ҡаралған. Былтыр иһә 1,468 миллион гектарҙа сәселгән. Шәкәр сөгөлдөрө өсөн 48,7 мең гектар, көнбағышҡа — 216,2 мең гектар, мал аҙығы культураларына 858,8 мең гектар бүлеү күҙаллана.
http://www.bashinform.ru/news/1148742-agrarii-meleuzovskogo-rayona-pervymi-v-bashkirii-nachali-vesenniy-sev/


text:
Ҡаҙҙар – Мерәҫкә осто...
Шулай итеп, Мерәҫтән М.Әйүпов – 10 ҡаҙ бәпкәһе, Йомаштан Х.З. Әбдрахманова – бер батман бал, Темәстән Альбина Дәүләтбаева – сәй сервизы, Мерәҫтән Хөрмәт Рыҫмөхәмәтов 2013 йылда “Һаҡмар” гәзитендә бушлай ҡотлау йәки иғлан биреү бәхетенә эйә булды. Уларҙың приздарын редакциянан килеп алыуы һорала. Был бүләктәрҙе Г.З. Байрамғолова, В.В. Әминев, Беренсе Этҡол биләмәһе башлығы Г.Й. Азаматова әҙерләгән ине.
Хөрмәтле дуҫтар! 16 ноябрҙә 5 тонна ҡырсынташ (ДРСУ), 5 центнер һоло (“Алғаҙы” ЯСЙ-һы), сәй сервизы (Түбә ауыл биләмәһе), электр ит үткәргесе (“Баймаҡ ПМК-һы”), бассейнға бушлай йөрөү өсөн абонемент (спорт комитеты), 2013 йылда “Һаҡмар” гәзитендә бушлай ҡотлау уйнатыласаҡ.
Ашығығыҙ! Гәзитебеҙгә бөгөн үк яҙылып, квитанцияғыҙҙы ебәрһәгеҙ, декабрь аҙағына тиклем елле бүләктәрҙе отоу мөмкинлегенә эйә буласаҡһығыҙ. “Һаҡмар” ҙа, приздарыбыҙ ҙа тик һеҙҙең өсөн, дуҫтар!


text:
Бәхет - матур ғаилә йөҙөндә
Ирҙе ир, ҡатынды йөҙөк ҡашы иткән Зөлхизә һәм Илнур Әхмәтшиндар ғаиләһенә нигеҙ һалыныуға 8 йыл. Был йылдар эсендә бер-береһен ярты һүҙҙән аңларға, һәр нәмәне уртаҡ уйлап, кәңәшләшеп эшләргә кәрәклеген, ике яҡ туғандарҙы ла үҙеңдеке кеүек ҡабул итергә өйрәнеүҙән тыш, тәүге хистәрен һаҡлап, ҡәҙерләп йәшәгән матур йәш ғаиләләрҙең береһе улар.
Аҙналы ауылы егете Илнур Рәфил улы бөгөнгө көндә Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында музыканан уҡыта. Гимназияла этно-түңәрәк алып бара һәм «Етегән» йыр ансамбленә етәкселек итә. Шул уҡ ваҡытта ситтән тороп Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының «Хор дирижеры» бүлегендә белемен камиллаштырыуҙы дауам итә. Баймаҡ районы Сәйғәфәр ауылында тыуып үҫкән Зөлхизә Әбүзәр ҡыҙы ҡаланың хәрби комиссариатында мобилизация бүлеге етәксеһе ярҙамсыһы булып эшләргә лә, ғаиләһен тәмле аштар, бәлештәр менән һыйларға ла өлгөрә.
Халыҡтың «Малайға тәрбиә биреп - ил, ҡыҙға тәрбиә биреп - милләт тәрбиәләйһең» тигән әйтемендәгеләй, был ғаиләлә киләсәктә ил тәрбиәләр ете йәшлек Ғәзиз һәм милләт тәрбиәләр өс йәшлек Әминә үҫә. Улдары I класта уҡыһа, ҡыҙҙары балалар баҡсаһына йөрөй. Әхмәтшиндар айына бер тапҡыр пиццерияға барып ял итеүҙе ғаилә традицияһы итеп алған. Бигерәк тә, был көндө балалар көтөп ала. Бынан тыш, Салауат Юлаев командаһының иң әүҙем көйәрмәндәре Илнур Рәфил улы һәм кескәй Ғәзиз Әхмәтшиндар хоккей ҡарарға ярата. Магнитогорск ҡалаһының боҙ аренаһында үткән матчтарға йыш йөрөйҙәр.
- «Шәжәрә»не бѳтә байрамдарҙан иң ѳҫтѳнѳ тип иҫәпләйем. Киләсәктә Әхмәтшиндарҙың ошондай байра- мын йыл һайын үткәреп тороуҙы маҡсат итеп ҡуйҙыҡ. Был байрамды үткәреү ырыу тарихының йылъяҙмаһы булған шәжәрәне һаҡлау, быуындан-быуынға күсәгилешлекте дауам итеүҙән туҡтатмау, һәр кем үҙенең тамырҙарын, ете быуын туғанын белһен ѳсѳн кәрәк, - ти ғаилә башлығы Илнур.
Балаларына башҡорт рухын һеңдереп, милли йолаларға таянып үҫтерергә тырышҡан, алдарына яңынан-яңы маҡсаттар ҡуйып йәшәгән Әхмәтшиндарҙың татыу, берҙәм ғаиләһенә (һүрәттә) һоҡланып, бар ниәттәренең тормошҡа ашыуын, үҙҙәренә именлек, бәрәкәт теләйбеҙ.


text:
Матур йәшәйҙәр һәм эшләйҙәр
Балалар баҡсаһының 5-7 йәшлек тәрбиәләнеүселәре “Инйәр хазиналары” район конкурсында ҡатнаша. Матур, сағыу кейемдәрҙә яңғыҙ һәм парлашып башҡорт бейеүҙәрен бейейҙәр. Тәүге тапҡыр жюри ағзалары, тамашасы алдында сығыш яһаусы кескәйҙәр юғалып ҡалманы. Тик ҡаршыларында, бейеү хәрәкәттәрен күрһәтеп тороусы апайҙарына ғына ҡарап-ҡарап алалар.
Свердловск өлкәһендә тыуып үҫкән, күберәген башҡа милләттәр тәшкил иткән мөхиттә тәрбиәләнгәнгә, башҡорт телен әллә ни белмәгән Эльвира Байтулла ҡыҙы яҙмыш елдәре үҙен Берештамаҡ ауылына килтерер ҙә, балаларға милли бейеүҙәр өйрәтермен, тип уйламағандыр ҙа. Икенсе өлкәлә тыуып үҫһә лә, Эльвира йәйен йыл да тиерлек ата-әсәһе менән Береш ауылында йәшәгән олатай- өләсәйҙәренә ҡайтып йөрөй. Ошо ауылда осрата ла инде ул буласаҡ тормош иптәше - Харис Мәғәфүр улын. Яңы ғына Свердловск педагогия училищеһын тамамлаған йәш белгес Береш ауылына килен булып төшә.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 10.05.2017
Еңел бәлеш
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 10-05-2017, 16:03
Ҡамыр өсөн 4 ҡалаҡ майонез, тәменсә тоҙ, 2 йомортҡа, 1 стакан он кәрәк. Эслеккә 500 г фарш, һуған, 2 – 3 картуф, тәмләткестәр алырға. Майланған табаға ҡаймаҡ ҡуйылығындағы ҡамырҙың яртыһын ҡоябыҙ. Өҫтөнә фарш менән ҡырғыста ыуылған картуфты һалабыҙ һәм ҡалған ҡамыр менән өҫтөн ҡаплайбыҙ. Бәлеш ҡыҙыу мейестә 0 – 45 минут бешә.
...
...
Йондоҙнамә (8 – 14 май)
Махсус бит // 10-05-2017, 15:54
Рауил БИКБАЕВ Фекерҙәр һәм афоризмдар (10.05.2017)
Әҙәбиәт / Шиғырҙар // 10-05-2017, 15:51
Герой-ҡалаларҙы йыһандан ҡарағыҙ!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 10-05-2017, 13:54
Бөйөк Ватан һуғышы мәлендә халҡының һәм һалдаттарының ҡаһарманлығы, Еңеүгә һалған өлөштәре өсөн ҡайһы бер ҡалалар герой исемен йөрөтә. Альбомда шул герой-ҡалалар: Мәскәү, Керчь, Киев, Минск, Мурманск, Новороссийск, Одесса, Севастополь, Смоленск, Санкт-Петербург, Тула, Волгоград һәм Брест герой-ҡәлғәһе йыһандан төшөрөлгән фотолары урын алған....
“Хәтер – мәңгелек”
Яңылыҡтар таҫмаһы // 10-05-2017, 09:41
9 майҙа Баймаҡ районының Билал, Һәмән ауылы халҡы Билалға “Хәтер – мәңгелек” исемле хәтер һәм ҡәҙер кисәһенә йыйылды.
Халыҡ ауыл урамдары буйлап “Үлемһеҙ полк”тың үткәнен ҡарап атай – олатайҙарын хәтерҙән үткәрҙе. Обелиск янында тантаналы митингҡа йыйылыусылар яу яландарында, тыныс тормошта ҡайтып һуғышта алған яраларынан үлеп ҡалыусы ветерандарыбыҙ иҫтәлегенә венок һалды. Артабан ветерандар байрам кисәһе үтәсәк мәҙәниәт йортона тиклем тере коридор аша үтте.
Беҙ 15 тыл, 2 һуғыш ветеранын, Афған яуы үтеп ҡайтҡан егеттәрҙе тәбрикләнек. Район депутаты Илнур Мырзагилдин, хакимиәт башлығы Мәжит Заманов, мәктәп директоры Фәнүр Садыҡов, ағинәйҙәр Советы рәйесе Гөлдәр Юлмөхәмәтова, хәрби өҫтәл начальнигы Фирҙәүес Бикйәнова ветерандарға изге теләктәрен еткерҙе. Уҡыусылар, уҡытыусыларҙың бейеүҙәре, ауылымдың йырсылары Фирҙәүес Ҡаһарманова, Ләйсән Әминева, Нурзиә Иҫәнюловаларҙың моңло йырҙары бар тамашасыларға ла оҡшаны.
Хәтер – мәңгелек. Ул тере саҡта кеше лә йәшәй. Беҙгә тыныс тормош бүләк иткән яугирҙәрҙе оноторға тейеш түгелбеҙ!...
Халыҡ ауыл урамдары буйлап “Үлемһеҙ полк”тың үткәнен ҡарап атай – олатайҙарын хәтерҙән үткәрҙе. Обелиск янында тантаналы митингҡа йыйылыусылар яу яландарында, тыныс тормошта ҡайтып һуғышта алған яраларынан үлеп ҡалыусы ветерандарыбыҙ иҫтәлегенә венок һалды. Артабан ветерандар байрам кисәһе үтәсәк мәҙәниәт йортона тиклем тере коридор аша үтте.
Беҙ 15 тыл, 2 һуғыш ветеранын, Афған яуы үтеп ҡайтҡан егеттәрҙе тәбрикләнек. Район депутаты Илнур Мырзагилдин, хакимиәт башлығы Мәжит Заманов, мәктәп директоры Фәнүр Садыҡов, ағинәйҙәр Советы рәйесе Гөлдәр Юлмөхәмәтова, хәрби өҫтәл начальнигы Фирҙәүес Бикйәнова ветерандарға изге теләктәрен еткерҙе. Уҡыусылар, уҡытыусыларҙың бейеүҙәре, ауылымдың йырсылары Фирҙәүес Ҡаһарманова, Ләйсән Әминева, Нурзиә Иҫәнюловаларҙың моңло йырҙары бар тамашасыларға ла оҡшаны.
Хәтер – мәңгелек. Ул тере саҡта кеше лә йәшәй. Беҙгә тыныс тормош бүләк иткән яугирҙәрҙе оноторға тейеш түгелбеҙ!...


text:
Бөркөттәр таҙа мөхитте үҙ итә29-12-2012, 04:14 // Экология // Баҫып сығарырға
— Атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Журналистар союзы ағзаһы, “Башҡортостан” гәзитенең биҙәлеш мөхәррире Нәсих Хәлисовтың эше иң яҡшы эмблема проекты тип табылды. Унда һыу тамсыһы фонында күккә олғашҡан аҡ бөркөт һүрәтләнә, — тине министрлыҡтың матбуғат секретары Нина Никандрова.
Эштең авторы Нәсих Хәлисов әйтеүенсә, бөркөт эмблемала осраҡлы һынландырылмаған.
— Бөркөттәр экологик яҡтан таҙа төбәкте генә төйәк итә. Эмблеманың фонын тәшкил иткән һыу тамсыһы республикабыҙҙың флагын һынландырып, зәңгәр, аҡ һәм йәшел төҫтән тора, — тине конкурста еңеүсе.
“Иртәгәһе көнөбөҙҙө һаҡлайыҡ!” тигән слоган Башҡортостанда Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылының иң яҡшы девизы тип билдәләнде. Уның авторы — Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәтенең Башҡортостан республика ойошмаһы.


text:
18-12-2012, 15:27 / Иҡтисад
Миңә “М-СиТи” оҡшаны
Бѳгѳн магазиндар күп, тик нимәлер һатып алам тиһәң, кәрәкле әйберҙе табыуы, ай-һай, ҡыйын. Фатир ремонтлай башлағас, быны үҙ иңебеҙҙә татыныҡ. Ремонтты ишектәрҙе алыш-тырыуҙан башланыҡ. Бер магазиндан алайыҡ тиһәк, бер детале етмәй, икенсеһендә беҙгә оҡшағаны юҡ, ѳсѳнсѳһѳнә барһаҡ, хаҡтар тешләшә. Шулай итеп, эҙләнеп йѳрѳй торғас, ҡаланың «Стин» заводы бинаһында (элекке ЗМСИ) урынлашҡан «М-СиТи» тѳҙѳлѳш материалдары магазинына барып индек. Бында бинаның иркенлеге, яҡтылығы, тауарҙарҙың күплеге, рәхәтләнеп һайлап алыу мѳмкинлеге оҡшаны, аҡсаң етмәһә, кредитын да бирәләр икән. Башҡаса ҡала...


text:
Киләсәккә ѳмѳт менән...Күптән түгел Межгорье ҡалаһынан бер апай БСТ каналындағы «Времечко» программаһына шылтыратып, милли мәғариф ѳлкәһендәге үҙгәрештәрҙе тәнҡитләп, әсенеп, ярһып, ризаһыҙлығын белдереп һѳйләне. Уҡытыусы булараҡ, мине лә уның борсолоуҙары уйландырҙы һәм уға ҡарата үҙ ҡарашымды белдерергә булдым. Минеңсә, милли мәғариф ѳлкәһендә үҙгәрештәр кәрәк икәнен күп ата-әсәләр аңлап етмәй. Был үҙгәрештәр заман талабы. Киләсәк быуынды уҡытыу һәм тәрбиәләү һѳҙѳмтәһендә социаль, психик яҡтан үҫешкән, аң-белемгә ынтылған шәхес тәрбиәләү бик кәрәк....
Ҙур ҡалалағы оло еңеүҙәрБыйылғы ҡышҡы каникулды Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы, 14-се гимназия, 20-се мәктәп уҡыусылары күңелле һәм файҙалы үткәрҙе. Быға тиклем халыҡ-ара, республика конкурстарында һүрәт тѳшѳрѳү буйынса еңеүсе урындар яулаған ун уҡыусы Санкт-Петербург ҡалаһында үткән “Планета киләсәге” тип аталған халыҡ-ара конкурс-фестивалендә ҡатнашты. Уҡыусыларҙы “Самоцветы” изостудияһы етәксеһе Дәүләтова Эльвира Рафаэль ҡыҙы конкурсҡа әҙерләне һәм, үҙ ѳҫтѳнә ҙур яуаплылыҡ алып, балалар менән алыҫ юлға сыҡты....
Ихласлыҡтары менән ҡыуандырҙылар2012 йылда, «Урал» гәзитенең 90 йыллыҡ юбилейы айҡанлы, редакция хеҙмәткәрҙәре ауылдарға сығып, гәзит уҡыусылар менән осрашыуҙар ойошторҙо. Сара Әзекәй ауылында тамамланды. Билдәләнгән ваҡытҡа әзе-кәйҙәр ауыл китапханаһына йыйылды. Баш мѳхәррир Сатура Минһажитдинова «Урал» гәзите тарихы, почта таратыуҙағы проблемалар тураһында ентекләп һѳйләне. Артабан лотерея уйыны ойошторолдо. Ике йәшлек Яҙгѳл Таһирова уйында ҡатнашыусыларҙың абонементтарын тартып сығарҙы....
Әсәйемме, әллә инәйемме?Был бик ҡатмарлы һорау, сѳнки башҡорт әҙәби теленә “әсәй” һүҙе ингән. Шулай ҙа күп кеше “инәй” тип һѳйләшә. Инәй - кемдер ѳсѳн ул атаһының йәки әсәһенең апаһы, ә кемдер ѳсѳн иң ҡәҙерле кешеһе - әсәһе....
Енәйәт тураһында ғаризаны тәртип һаҡлау органдарына нисек тапшырырға?Белорет район-ара прокурор ярҙамсыһы Артур САФИН аңлата: - Енәйәт тураһындағы ғаризала йәмғиәт ѳсѳн ҡурҡыныс тыуҙырған эш һәм уның эҙемтәләре тураһында мәғлүмәт булырға тейеш. Ғариза асыҡ, аңлайышлы яҙылырға һәм уның авторы мотлаҡ күрһәтелергә тейеш. Енәйәт тураһындағы аноним ғариза енәйәт эше ҡуҙғатыуға сәбәпсе була алмай. Шулай уҡ ғариза биреүсе, РФ УПК-һының 141-се статьяһы 4-се бүлегенә ярашлы, РФ Енәйәт кодексының 306-сы статьяһы буйынса ялған донос ѳсѳн енәйәт яуаплылығына тарттырыласағы тураһында ла иҫкәртелә....
Лицензиялары булмағанПрокуратура район-ҡала мәғариф учреждениеларында белем биреү эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыуҙа лицензия законы үтәлешен тикшерә. Һѳҙѳмтәлә Үҙәнбаш урта белем биреү мәктәбенең 2012 йылдың майынан лицензияһыҙ эшләүен асыҡлай. Ошондай уҡ хәл Исҡушты, Исмаҡай, Мулдаҡай, ҡалала В.К. Сурин исемендәге 3-сѳ, 23-сѳ мәктәптәрҙә, шулай уҡ Үҙән балалар баҡсаһында күҙәтелә. Был факт буйынса директорҙарға ҡарата административ яуаплылыҡ буйынса эштәр ҡуҙғатылған. Ә мәғариф бүлеге начальнигы етешһеҙлектәрҙе бѳтѳрѳү талабы менән дисциплинар яуаплылыҡҡа тарттырыла....
Алой үләненең файҙаһы һәм зыяныӨйҙәрендә күптәр алой үләнен үҫтерә. Уны ашҡаҙандың сей яраһын, бөйәнде, эс ҡатыуҙы, шәкәр диабетын, үпкә шешен, асыҡ яраны, бешкән урынды, ир-ат менән ҡатын-ҡыҙҙың түлһеҙлеген дауалауҙа файҙаланалар. Алой үләненән яһалған дарыуҙар бихисап. Бер нисәһен тәҡдим итәбеҙ....
Китап уҡыуҙың файҙаһы1 апрелдән 30 ноябргә тиклем «2012 йылда Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы китап уҡыусыһы» тип аталған республика конкурсы уҙҙы. Унда ѳс йәш категорияһы буйынса бѳтәһе 530 кеше ҡатнашҡан. Дауыт Юлтый исемендәге башҡорт китапханаһының 5 китап уҡыусыһы ла был конкурста ҡатнашты. 8 йәштән 14 йәшкә тиклем - лицей-интернаттан VIII класс уҡыусыһы Әнүәр Хажин, 14-се гимназиянан VI “а” класс уҡыусыһы Элина Ғибәҙуллина, башҡорт гимназияһынан III класс уҡыусыһы Азалия Шәғәлина, 15 йәштән 24 йәшкә тиклем - 20-се мәктәптән X класс уҡыусыһы Эрик Солтанов һәм 25 йәштән ѳлкәндәр араһында педколледждың...
Ҡоштай ос, Олимпия уты!Сочи ҡалаһында үтәсәк 2014 йылғы Ҡышҡы Олимпия уйындарын ойоштороусылар Олимпия эстафетаһының һәм паралимпия утының факелы менән таныштырҙы. Факелдың дизайнында бәхет ҡошоноң (Жар-птица) ҡаурыйы тѳҫмѳрләнә. Алдан был силуэт Уйындың визуаль образы - “ҡорама юрған” менән шифрланған була. Олимпия һәм Паралимпия эстафетаһында ҡатнашыусыларҙың униформаһы ла күрһәтелә. Униформаны Олимпия уты эстафетаһында ҡатнашасаҡ 14 мең, паралимпияла ҡатнашасаҡ 1 меңдән ашыу спортсы ғына аласаҡ. Презентация баш ҡала сауҙа үҙәгенең күрһәтеү залында үтте. “Сочи-2014” ойоштороу комитетының президенты Дмитрий...
Эшсән бәхете - эштәЙәмле Белорет районы Бирҙеғол ауылында тыуып үҫкән Ғәйшә бәләкәйҙән хеҙмәт тәмен татырға ѳйрәнә. Улар ғаиләһендә эшһѳйәрҙәр тәрбиәләнә. Әле баҡса тултырып картуф, кәбеҫтә үҫтерәләр, әле һәр тѳрлѳ йәшелсәләргә текә һуҡмаҡ буйлап кѳйәнтәләп һыу ташыйҙар, әле бейә, кәзә ҡымыҙы мәшәҡәттәре менән булалар, әле тирләп-бешеп бесән әҙерләйҙәр, ҡышҡылыҡҡа емеш-еләк, бәшмәктән ризыҡтар ѳлгѳртәләр. Атаһының ҡурай моңонан әҫәрләнгән ҡыҙ ғүмере буйына кешеләрҙә тик матурлыҡ сифаттары ғына күрә, үҙе лә ѳҙҙѳрѳп мандолина ҡылдарын сиртә....
Новости Башкортостана
Жители Башкирии могут принять участие в публичных слушаниях об исполнении бюджета
23 мая 2018 14:01
В Уфе на подземной парковке торгового комплекса «загорелся» автомобиль
23 мая 2018 13:59
В Башкирии МЧС предупреждает о шквалистом усилении ветра до 21 м/с
23 мая 2018 13:52
Новое реалити-шоу «Свадьба наизнанку»
23 мая 2018 12:44
Делегация Башкирии представила Россию на конференции пчеловодов в Словении


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Йәшлек гүзәле » “Тормош маҡсатым – яҡтылыҡҡа әйҙәргә!”
“Тормош маҡсатым – яҡтылыҡҡа әйҙәргә!”
Рузилә Хәлил ҡыҙы Иҙелбаева булам. Миңә 16 йәш. Тәбиғәттең иң гүзәл ерендә – Күгәрсен районының Теләүембәт ауылында тыуҙым. Әлеге ваҡытта Өфө ҡалаһында Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия-интернатында белем алам.
Буш ваҡытымда бейергә, бәйләргә яратам. Бәйләгән әйберҙәремде туғандарыма, дуҫтарыма бүләк итәм.
Бәхетле булыу өсөн яратҡан эшеңде бирелеп башҡарырға кәрәк, тип һанайым. Шуға күрә киләсәктә үҙемде табип итеп күрәм. Кешеләргә һаулыҡ өләшеүсе, тормошҡа йән өрөүсе, тик изгелеккә, яҡтылыҡҡа әйҙәүсе булыу – минең тормош маҡсатым.
Буш ваҡытымда бейергә, бәйләргә яратам. Бәйләгән әйберҙәремде туғандарыма, дуҫтарыма бүләк итәм.
Бәхетле булыу өсөн яратҡан эшеңде бирелеп башҡарырға кәрәк, тип һанайым. Шуға күрә киләсәктә үҙемде табип итеп күрәм. Кешеләргә һаулыҡ өләшеүсе, тормошҡа йән өрөүсе, тик изгелеккә, яҡтылыҡҡа әйҙәүсе булыу – минең тормош маҡсатым.
Әйткәндәй, конкурста ҡатнашырға теләһәгеҙ, “Бәйләнештә” селтәрендә хәбәр яҙыу мөмкинлеге (асыҡ “личка”) булдырығыҙ. Фотоһүрәтле альбомдарҙы асыҡ, беҙ ҡарай алырлыҡ итегеҙ. Һөйгәндәрегеҙгә, дуҫ егеттәрегеҙгә “Йәшлек” гүзәле” ярышында ҡатнашыуығыҙ тураһында алдан әйтегеҙ. Ни өсөн тигәндә, ошоға бәйле үҙ-ара аңлашылмаусанлыҡ, һүҙ көрәштереү осраҡтары, хатта әрләшеү-янауҙар ҙа булып алды. Ундай егеттәр “ҡара исемлек”кә оҙатылды, ҡыҙҙары ла шул хәлгә дусар ителде.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ул бит берҙән-бер ине...
Ул бит берҙән-бер ине...
19 ғинуарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында талантлы актер, драматург һәм педагог Илшат ЙОМАҒОЛОВтың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған хәтер кисәһе үтәсәк.
Унда Башҡорт дәүләт академия драма театры, Салауат һәм Стәрлетамаҡ драма театрҙары артистары ҡатнашасаҡ, драма әҫәрҙәренән өҙөктәр уйналасаҡ һәм “Башватҡыс” фильмы күрһәтеләсәк (“Башҡортостан” киностудияһы, режиссеры – А. Йомағолов).
Мөһабәт кәүҙәле, асыҡ сырайлы, тура һүҙле – ошондай булып замандаштары хәтерендә һаҡлана был шәхес. Ул уйнаған ролдәр видеояҙмаларҙа ғына түгел, халыҡ хәтеренә лә уйылып ҡалған. Илшат Йомағоловтың билдәле ролдәре араһында Макбет, Прометей, Никита, Протасов, Треплев кеүек классик образдар ҙа, Закир («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафури), Аҡъегет («Ай тотолған төндә», М. Кәрим) һәм башҡа ғашиҡ геройҙар ҙа бар. Арҙаҡлы шәхесебеҙҙең “Семәрле тәхет” трагедияһы, “Юғалтыуҙар аша”, “Торналар ҡайта”, “Буш сәңгелдәк” драмалары киң билдәле. Ә уның “Нәркәс”е классик әҫәрҙәр иҫәбенә инде, 1968 йылдан бирле сәхнәнән төшмәй ҡуйыла. Тағы ла Илшат Хәлил улы байтаҡ артист өсөн яратҡан педагог. Ул Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетында уҡытты.
Стәрлетамаҡ дәүләт драма театрын ойоштороуға күп көс һалған, драматург, актер, уҡытыусы булараҡ башҡорт театр сәнғәтенә бөтә ғүмерен арнаған Илшат Йомағоловтың хәтер кисәһендә ҡатнашып, уға булған хөрмәтебеҙҙе, һөйөүебеҙҙе тағы ла бер иҫбатлайыҡ.
Г. ВӘЛИТОВА.
Унда Башҡорт дәүләт академия драма театры, Салауат һәм Стәрлетамаҡ драма театрҙары артистары ҡатнашасаҡ, драма әҫәрҙәренән өҙөктәр уйналасаҡ һәм “Башватҡыс” фильмы күрһәтеләсәк (“Башҡортостан” киностудияһы, режиссеры – А. Йомағолов).
Мөһабәт кәүҙәле, асыҡ сырайлы, тура һүҙле – ошондай булып замандаштары хәтерендә һаҡлана был шәхес. Ул уйнаған ролдәр видеояҙмаларҙа ғына түгел, халыҡ хәтеренә лә уйылып ҡалған. Илшат Йомағоловтың билдәле ролдәре араһында Макбет, Прометей, Никита, Протасов, Треплев кеүек классик образдар ҙа, Закир («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафури), Аҡъегет («Ай тотолған төндә», М. Кәрим) һәм башҡа ғашиҡ геройҙар ҙа бар. Арҙаҡлы шәхесебеҙҙең “Семәрле тәхет” трагедияһы, “Юғалтыуҙар аша”, “Торналар ҡайта”, “Буш сәңгелдәк” драмалары киң билдәле. Ә уның “Нәркәс”е классик әҫәрҙәр иҫәбенә инде, 1968 йылдан бирле сәхнәнән төшмәй ҡуйыла. Тағы ла Илшат Хәлил улы байтаҡ артист өсөн яратҡан педагог. Ул Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетында уҡытты.
Стәрлетамаҡ дәүләт драма театрын ойоштороуға күп көс һалған, драматург, актер, уҡытыусы булараҡ башҡорт театр сәнғәтенә бөтә ғүмерен арнаған Илшат Йомағоловтың хәтер кисәһендә ҡатнашып, уға булған хөрмәтебеҙҙе, һөйөүебеҙҙе тағы ла бер иҫбатлайыҡ.
Г. ВӘЛИТОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
3-12-2014, 14:28 / Социаль ѳлкә
Тормошонан мәғәнә табып йәшәй
Борон-борондан халыҡта, әҙәм балаһы был донъяға тормош һынауҙары үтер өсөн тыуа, тигән фекер йәшәп килгән. Ысынлап та, кешеләрҙең төрлө яҙмыштарын күрәһең дә боронғолар фекере нигеҙендә дөрөҫлөк барлығына инанаһың. Тәҡдиренә төшкән өлөшө, тормош һынауҙары аша кешенең рух ныҡлығы, ихтыяр көсө һынала ла инде. Берәүҙәр, юлындағы ауырлыҡтарҙы күтәрә алмайынса, бөгөлөп төшһә, икенселәр тимер кәртәләрҙе лә емереп, алға ынтылып, ниндәй генә хәлгә тарыуына ҡарамаҫтан, кешеләр араһында сәмләнеп йәшәй. Бына шундайҙар иҫәбендә Абҙаҡ ауылы егете Фәнгиз Нуретдиновтың тормошо асыҡ миҫал булып тора....


text:
Яҙғы сессияла Дума 550 самаһы закон проектын ҡараясаҡ
Дәүләт Думаһының бөгөн асылған яҙғы сессияһы сиктәрендә депутаттар 550-нән ашыу закон проектын ҡараясаҡ, тип хәбәр итте Дәүләт Думаһы Рәйесе Борис Грызлов.
Сессия башына Думаның закон проекттары эше портфелендә 550-нән ашыу закон проекты тупланған, шуларҙың 50-һен комитеттар өҫтөнлөклө тип билдәләне, тине спикер. Президенттың Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһе положениеларын тормошҡа ашырыу буйынса эш дауам иттереләсәк, өҫтөнлөктәр иҫәбендә – беренсе уҡыуҙа ҡабул ителгән «Дәүләт (муниципаль) хеҙмәтләндереүҙәре күрһәтеүҙе һәм дәүләт (муниципаль) функцияларын башҡарыуҙы ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында» закон да.
Закон проекттары эшенең ҙур блогы электр энергетикаһы тураһында закондарҙы камиллаштырыуға арналасаҡ. Бында Саян-Шушенск ГЭС-ында ғәҙәттән тыш хәл килеп тыуыу менән бәйле шарттарҙы парламент тикшереүе һөҙөмтәләре иҫәпкә алынасаҡ.
2010 йылға беҙҙең һәр ҡайһыбыҙ өсөн мөһим дата – Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы тура килә. Эштең бөтә йүнәлештәре араһында парламентарийҙар Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙам тураһында ҡарарҙарҙың, шул иҫәптән ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү тураһындағы закондарҙың нисек үтәлеүен контролгә алыуға айырыуса ҙур иғтибар бүләсәк.


text:
Республиканың ҡала һәм райондарында мәғариф буйынса август кәңәшмәләре үтәФото: Ольга Колесникова
Республиканың ҡала һәм райондарында мәғариф буйынса август кәңәшмәләре үтә
Республиканың ҡала һәм райондарында мәғариф буйынса август кәңәшмәләре үтәФото: Ольга Колесникова
Ошо көндәрҙә республиканың ҡала һәм райондарында уҡытыусыларҙың август кәңәшмәләре үтә. Уларҙа алдағы уҡыу йылына ҡағылышлы мәсьәләләр тикшерелә, иң яҡшы уҡытыусылар тәбрикләнә.
Бөгөн Белорет районы мәғариф хеҙмәткәрҙәренең август кәңәшмәһе Белорет ҡалаһының Мәҙәниәт һарайында үтте. Уҡытыусылар үткән уҡыу йылына йомғаҡ яһаны, киләсәккә маҡсаттар ҡуйҙы.
Сарала Башҡортостан Республикаһының Милли банкы рәйесе вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радмир Ғәниев, БР Мәғарифты үҫтереү институты ректоры ярҙамсыһы Сергей Лысов, район хакимиәте башлығы Владислав Миронов ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Белорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов мәктәпкәсә белем биреү мәсьәләләренә туҡталды.
— Белорет районында мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына сиратта 3-7 йәштәрҙәге меңдән ашыу бала тора, был райондағы дөйөм балалар һанының 12,8 процентын тәшкил итә. Шуға күрә был беҙҙең өсөн актуаль мәсьәлә, — тине Владислав Миронов. Уның билдәләүенсә, әлеге ваҡытта был проблеманы хәл итеүҙә ыңғай күренештәр күҙәтелә. Белорет өсөн юбилейлы йылда ҡала халҡы 220 урынға иҫәпләнгән яңы бала баҡсаһын бүләккә алды. Бынан тыш, Белоретта бөгөн 220 урынлыҡ тағы бер бала баҡсаһы төҙөлә, Абҙаҡ һәм Инйәр ауылдарында мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларын проектлау башланған. Шулай уҡ, район хакимиәте етәксеһе фекеренсә, дәүләткә ҡарамаған шәхси бала баҡсаларын төҙөү кеүек йүнәлеште лә үҫтерергә кәрәк, сөнки үткәрелгән социологик тикшеренеүҙәр мәғлүмәттәре буйынса, ата-әсәләр мәктәпкәсә йәштәге балаларын бындай учреждениеларға йөрөтөргә әҙер.
Заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған, яңы методикалар буйынса эшләгән ҙур мәктәптәр төҙөү төбәктә белем биреү системаһын үҫтереү мөмкинлектәренең береһе булып тора, тип иҫәпләй район башлығы.
Форум барышында шулай уҡ белем биреү объекттарында хәүефһеҙлекте тәьмин итеү, һәләтле һәм һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар менән эшләү, «Беҙҙең яңы мәктәп» милли мәғариф инициативаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре тикшерелде.
Кәңәшмә аҙағында Белорет ҡалаһы һәм районының иң яҡшы педагогтары Рәсәй һәм республика наградалары менән билдәләнде.
Бөгөн мәғариф буйынса август кәңәшмәһе Йылайыр районында ла үтте. Ул «Белем биреү сифаты менән идара итеү механизмдарын камиллаштырыу: шарттар булдырыу һәм һөҙөмтәләргә ирешеү» темаһына үткәрелде.
Кәңәшмәлә Башҡортостан Республикаһының элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов, район башлығы Илгиз Фәтҡуллин, БР Мәғариф министрлығының баш белгесе Фәриҙә Әхмәрова, мәғариф учреждениелары етәкселәре, уҡытыусылар, урындағы уҙидара органдары, хоҡуҡ һаҡлау органдары, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау, халыҡты социаль яҡлау, эшҡыуарлыҡ учреждениелары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты, тип хәбәр итте район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге белгесе Люция Кәримова.
Ултырышта мәғариф өлкәһендәге көнүҙәк мәсьәләләр тикшерелде, үткән уҡыу йылына йомғаҡ яһалды, яңы пландар билдәләнде. Сара аҙағында иң яҡшы педагогтарға Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының, район хакимиәтенең Почет грамоталары, «РФ дөйөм мәғарифының почетлы хеҙмәткәре» билдәләре тапшырылды.


text:
Күмертауҙа социаль торлаҡ программаһы ҡабул ителде
Күмертау халҡы торлаҡ һатып алыу йәһәтенән яңы мөмкинлектәргә эйә булды. «Арзан һәм уңайлы торлаҡ – Рәсәй граждандарына» өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ҡала округы Советы «Арзан торлаҡ – Башҡортостан Республикаһының Күмертау ҡалаһы ҡала округы халҡына» тип исемләнгән программа ҡабул итте, тип хәбәр иттеләр урындағы хакимиәттең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Күмертау биләмәһендә торлаҡ төҙөү һәм уны социаль хаҡтар буйынса һатыу программаның төп масҡаты булып тора.
Торлаҡҡа мохтаж булараҡ иҫәптә торған граждандар, шул иҫәптән 2002-2010 йылдарға, 2011-2015 йылдарға иҫәпләнгән «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһында ҡатнашыусылар составынан 35 йәш тулыу сәбәпле сығарылған йәш ғаиләләр; федераль, республика, муниципаль торлаҡ программаларында ҡатнашыусылар; «етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар» статусына ҡасандыр эйә булған, торлаҡ ҡануниәтенә ярашлы, торлаҡ алыуға үҙ хоҡуҡтары менән файҙаланмаған граждандар; 23 йәшкә тиклемге өс һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән ғаиләләр; инвалидтар; инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләр; бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттар средстволары иҫәбенә финансланған ойошма, учреждение һәм предприятиеларҙа эшләгән граждандар программала ҡатнашыу хоҡуғына эйә.


text:
Өфөлә ике тәүлек эсендә 35 кеше өшөгән
Өфөлә һуңғы ике тәүлектә 35 кеше тәнен өшөткән. Дүрт кеше һәләк булған, тип хәбәр итә ҡала «Ҡотҡарыу хеҙмәте 112».
Синоптиктар, Өфө ситендә 40-45 градусҡа тиклем экстремаль температура була тип иҫкәртә.
Ҡотҡарыусылар шәхси транспортта алыҫ юлға сәфәргә сыҡмаҫҡа, йылытылған бинанан кәрәкһеҙ сыҡмаҫҡа, йылы кейенергә һәм иҫерткес эсемлектәр эсмәҫкә кәңәш итә. Һыуыҡтан зыян күреүселәрҙең күбеһе был ҡыш алкоголдән иҫергән хәлдә була. Ҡотҡарыу хеҙмәте шулай уҡ, электр приборҙарҙы ҡабыҙылған килеш ҡалдырмаҫҡа саҡыра, һыуыҡтарҙа йыш ҡына янғын сыға.


text:
Төбәктә плюс һигеҙ градусҡа тиклем йылытасаҡ Фото: Андрей Старостин
Төбәктә плюс һигеҙ градусҡа тиклем йылытасаҡ
Төбәктә плюс һигеҙ градусҡа тиклем йылытасаҡ Фото: Андрей Старостин
25 һәм 26 март – был аҙнала иң йылы көндәр. Башҡортостанда плюс алты-һигеҙ градусҡа тиклем йылытасаҡ, тип хәбәр итә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.
Ҡалған көндәрҙә һауа көндөҙ ике-дүрт градусҡа тиклем йылынасаҡ, төндә икенән алып биш градусҡа тиклем һыуынасаҡ. Ялға табай төбәктә тағы ла бер аҙға һыуытасаҡ – урыны менән төндә минус һигеҙ һәм көндөҙ плюс бер-ике градусҡа тиклем.
Шаршамбынан, 26 марттан, алып бер төркөм райондарҙа ямғыр һәм ҡар рәүешендә бер аҙ яуым-төшөм яуасаҡ. Улар республикала аҙна аҙағына тиклем һаҡланасаҡ. Яңы аҙнаның тәүге ике көнөндә яуым-төшөм көтөлмәй, тип билдәләй синоптиктар.


text:
Фото:
Мәсәғүттә «Һабантуй-2014» байрамында Рөстәм Хәмитов ҡатнашты
Фото:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Дыуан районында сәсеү эштәрен тамамлауҙы байрам итеү сараларында ҡатнашты, байрамды асыуҙа сығыш яһаны, ат сабыштарында булды, милли спорт төрҙәре барған ярыштар майҙансыҡтарын ҡараны.
— Һабантуй ауыл хужалығы эштәрен тамамлауға ғына арналмаған, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Тәү сиратта, ул беҙҙе барыбыҙҙы ла берләштергән халыҡ байрамы. Башҡортостанда эштәр яҡшы бара, республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын үҫтерергә тырышабыҙ. Әлегә хәл ителмәгән мәсьәләләр байтаҡ, улар араһында юлдар, торлаҡ, социаль объекттар төҙөлөшөн финанслау, әммә дөйөм алғанда яҡшы эшләйбеҙ. Бөгөн яңы медицина үҙәгендә булдым. Үҙәк бик матур, ул заманса медицина аппараттары менән йыһазландырылған, унда иң яңы заманса медицина технологиялары ғәмәлгә ашырыласаҡ. Ауырыуҙарҙы реабилитациялауҙы бында үткәреү, махсус клиникалар асылһын, шифаханаларыбыҙ кешеләр мәнфәғәтенә эшләһен өсөн тырышасаҡбыҙ. Хаҡтарҙың юғары булғанын һәм тулы күләмдә ярҙам алыуға мөмкинлектәрҙең булмауын аңлап торам, әммә шуға ҡарамаҫтан, был эштәрҙе башҡарасаҡбыҙ.
Беҙҙең өсөн төп өҫтөнлөктәрҙең береһе – ауыл хужалығына ярҙам итеү. Ауылһыҙ ерҙә тормош булмаясаҡ. Техниканы яңыртыу, яңы ҡорамалдар һатып алыу, ауыл хужалығында яңы идара итеү моделдәрен алға этәреү өсөн ресурстар табырға тырышабыҙ. Былар барыһы ла ауыр, әммә беҙгә яңыға, эштәрҙең яңы варианттарына өйрәнергә кәрәк.
Шулай уҡ Мәсәғүттә һабан байрамында Рөстәм Хәмитов Дыуан районының иң яҡшы аграрийҙарына дәүләт наградаларын тапшырҙы. «Кировский» ауыл хужалығы етештереү кооперативы механизаторы Михаил Веденов «Атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды, ә Дыуан районының «Лемазы» ауыл хужалығы етештереү кооперативы баш агрономы Иван Трегубовҡа Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһын тапшырҙылар.


text:
Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү өсөн кәмендә 500 волонтер талап ителәсәкФото: Андрей Старостин
Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү өсөн кәмендә 500 волонтер талап ителәсәк
Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү өсөн кәмендә 500 волонтер талап ителәсәкФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
2015 йылда Өфөлә уҙасаҡ ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреүгә һәм әҙерләүгә кәмендә 500 волонтер йәлеп итеү күҙаллана. Был хаҡта, шаршамбы көнө «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында уҙған, матбуғат конференцияһында «Өфө-2015» ШОС һәм БРИКС офис-төркөмө директоры Руслан Мирсаяпов хәбәр итте.
Саммиттарға волонтерҙарҙы әҙерләүсе оператор – Рәсәй йәштәр союзының төбәк бүлексәһе, ул махсус өс баҫҡыслы уҡытыу программаһын әҙерләгән.
Дистанцион этабы заявкалар ҡабул итеү менән бер үк ваҡытҡа планлаштырылған. Уның эсенә ШОС һәм БРИКС ойошмаларының барлыҡҡа килеү тарихы һәм уларҙың эш спецификаһы тураһындағы мәғлүмәтте еткереү, ҡатнашыусы илдәрҙең тарихы, мәҙәниәте һәм милли йолалары менән таныштырыу, шулай уҡ волонтерҙарҙы яҡынса баһалау һәм лидерҙарҙы асыҡлауға йүнәлтелгән бер нисә тест инә.
Сентябрҙән алып майға тиклем БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «Эшлекле һөйләшеүҙәр һәм ораторлыҡ оҫталығы мәктәбе»ндә эшлекле коммуникациялар оҫтылыҡтарын үҫтереү буйынса уҡыуҙар уҙасаҡ.
Шул уҡ осорға ҡунаҡтарҙы урынлаштырыу объекттарында махсус уҡыуҙар ҙа ҡаралған.
Офис-төркөм директоры Руслан Мирсаяповтың әйтеүе буйынса, 500 волонтерҙы уҡытыуға 2,5 миллион һумлап аҡса талап ителәсәк. Әммә уларҙың һаны, яҡынса прогноздар буйынса, 800-ҙән артыуы ихтимал, ул саҡта сығымдар артасаҡ.
18 йәштән өлкәнерәк һәр теләүсе волонтер була ала. Заявкалар ҡабул итеү һәм ирекмәндәрҙе артабан уҡытыу өсөн 3 сентябрҙән алып махсус сайт һәм социаль селтәрҙә төркөм эшләй башланы. Бынан тыш, (347) 266-01-50 телефоны буйынса ҡыҙыу линия ойошторолған, унда волонтерҙарға бөтә кәрәкле мәғлүмәт биреләсәк.


text:
Әмир Ишемғолов: «Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы халыҡ өсөн абруйлы ойошма булырға тейеш»
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы власть һәм халыҡ араһында бәйләүсе звено булырға тейеш. Ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә ойошма ниндәй йүнәлештә эш алып барасағын билдәләне. 2015 йылдың 21 ноябрендә Бөтә донъя башҡорттарының IV съезында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе итеп һайланған Әмир Ишемғолов быға ышана.
— Беҙҙе аңлағандары һәм ярҙам иткәндәре өсөн республика етәкселегенә рәхмәтлебеҙ, сөнки ярҙамһыҙ эште алып барыуы ауыр. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы халыҡ өсөн абруйлы ойошма булырға тейеш. Ҡоролтай идеологик тәрбиә биреү, социаль-иҡтисади хәлде яҡшыртыу, башҡорт халҡының мәҙәниәтен һәм телен һаҡлау, үҫтереү эшендә ҙур роль уйнай. Пландарға килгәндә, әле яңы составтағы Башҡарма комитет ултырышын уҙғарырға ниәтләйбеҙ, унда ойоштороу мәсьәләләре тикшереләсәк, Башҡарма комитеттың яңы структураһы — башҡорт йәмәғәт ойошмалары менән эшләү буйынса координация советы ҡабул ителәсәк. Былтыр декабрь айында Өфөлә Әхмәтзәки Вәлидиҙең мемориаль таҡтаташына сәскә һалыу ойошторҙоҡ. Быйыл 19 февралдә күренекле дәүләт эшмәкәре Муса Мортазиндың тыуыуына 125 йыл тулыуға арналған түңәрәк өҫтәл үткәрҙек. Ошо саралар Башҡортостандың барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тулыуҙы байрам итеүгә әҙерләнеүгә старт бирҙе. Эш «Йөҙ йыллыҡҡа йөҙ шәхес» программаһы сиктәрендә дауам итәсәк, — тип һөйләне Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов.
Үҫеп килеүсе быуынға килгәндә, федераль дәреслектәргә төрлө предметтар буйынса төбәк компонентын индерергә ниәтләйҙәр. Ошо маҡсатта белем биреү буйынса эшсе төркөм булдырыла. Был булған дәреслектәрҙе күсереп яҙыу түгел, ә уларҙы тулыландырыу. Мәҫәлән, биология йәки географияны өйрәнгәндә балалар Башҡортостандың йәнлектәр донъяһы һәм климат үҙенсәлектәре менән танышасаҡ. Шул рәүешле мәктәп эскәмйәһенән үк тыуған төйәккә һөйөү тәрбиәләргә мөмкин. Бынан тыш, Башҡортостандың Мәғариф министрлығы менән берлектә балалар өсөн байтаҡ мәҙәни программалар планлаштырылған. Шулай уҡ дизайнерҙар менән йәштәр өсөн милли символика төшөрөлгән заманса кейем тегеү күҙ уңында тотола. Бында башҡорт биҙәктәре хаҡында ғына түгел, республикабыҙҙа йәшәүсе барлыҡ халыҡтарҙың атрибуттары тураһында һүҙ бара.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов менән әңгәмәне бында уҡырға мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт баҙарындағы хәл һәм мәшғүллеккә булышлыҡ итеү саралары тураһында кәңәшмәлә ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт баҙарындағы хәл һәм мәшғүллеккә булышлыҡ итеү саралары тураһында кәңәшмәлә ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт баҙарындағы хәл һәм мәшғүллеккә булышлыҡ итеү саралары тураһында кәңәшмәлә ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев Чебоксарҙа (Сыуаш Республикаһы) хеҙмәт баҙарындағы хәл һәм мәшғүллеккә булышлыҡ итеү саралары тураһында кәңәшмә үткәрҙе. Унда Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Ольга Голодец, Рәсәйҙең мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливанов, хеҙмәт һәм социаль яҡлау министры Максим Топилин, төбәк башлыҡтары, эшҡыуарлыҡ һәм профсоюз ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың хеҙмәт баҙарындағы хәле тураһында доклад менән сығыш яһаны.
Кәңәшмәне асып, Хөкүмәт Рәйесе Хөкүмәттең 2016 йылда тотороҡло социаль-иҡтисади үҫеште тәьмин итеүгә йүнәлтелгән эш планына ҡул ҡуйыуын билдәләне. Ундағы саралар ике төп йүнәлеш буйынса төркөмләнгән.
Хеҙмәт баҙарындағы хәл тураһында һөйләгәндә Дмитрий Медведев «беҙ эшен юғалтҡан йәки эштән китеү ҡурҡынысы янаған кешеләргә бергәләп ярҙам итергә тырышырға, икенсе яҡтан, сәнәғәт, иҡтисадтың башҡа тармаҡтары өсөн квалификациялы кадрҙарҙы һаҡлап ҡалырға тейеш» тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Был 2015 йылда хеҙмәткәрҙәрен ҡыҫҡартырға мәжбүр булған предприятиеларҙың һаны ике тапҡырға тиерлек артыуына бәйле. Былтыр март айында эшһеҙлек иң юғары нөктәгә етте – 4,5 миллион кеше, был иҡтисади әүҙем халыҡтың яҡынса 5,9 процентын тәшкил итә.
Хөкүмәттең раҫланған эш планына ярашлы быйылға мәшғүллеккә булышлыҡ итеү буйынса өҫтәмә саралар ҡаралған. Төбәктәргә субсидияларға федераль бюджеттан 3 миллиард һум аҡса бүленә, өҫтәүенә тағы ла 7 миллиард резервта ҡала. Башҡа предприятиеларҙан киткән кешеләрҙе эшкә алған эш биреүселәрҙе дәртләндереү саралары ҡаралған. Бынан тыш, бюджетта Моноҡалаларҙы үҫтереү фондына бүлеү өсөн 7 миллиард һум аҡса һалынған, улар яңы инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыу өсөн кәрәкле инфраструктура объекттарын берлектә финанслауға йүнәлтеләсәк.
Рөстәм Хәмитов үҙ сығышында республиканың ошо өлкәләге тәжрибәһе менән уртаҡлашты һәм эшһеҙлек мәсьәләләрен федераль, төбәк, урындағы властар, йәмәғәт ойошмалары һәм эшҡыуарлыҡ менән бергә хәл итергә мөмкин булыуын билдәләне.
Республика Башлығы республиканың хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлекте кәметеү буйынса федераль программала ҡатнашыуы арҡаһында 218 миллион һум аҡса алыуы хаҡында ла һөйләне.
– Биш меңдән ашыу кеше яңынан әҙерлек үтте, йә иһә ваҡытлыса эшләне. Әлбиттә, был аҡсалар ҡайһы бер ҙур предприятиеларҙа хәлде тотороҡландырыуҙа ҙур роль уйнаны, – тип билдәләне төбәк етәксеһе. – 2016 йылға аҡсаны Рәсәй Хөкүмәте бүлә. Республика былтырғынан кәмерәк алмаҫ тип ышанам.


text:
Өфөлә «Урал моңо» халыҡ-ара фестивалендә республика исеменән сығыш яһаясаҡ йырсыларҙың исемдәре билдәле булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Урал моңо» халыҡ-ара фестивалендә республика исеменән сығыш яһаясаҡ йырсыларҙың исемдәре билдәле булды.
Конкурс тыңлауҙары буйынса 13 ҡатнашыусы һайлап алынды. Улар — Өфөнән Заһир Зәйнетдинов, Рүзилә Йәмилева, Илдар Хәйруллин, Рәфис Сирусин, Радмир Хәсәнов, «Саптар» (етәксеһе Гүзәл Үмәрғәлина) һәм «Ятаған» (етәксеһе Илдар Шакиров) этно-төркөмдәре, шулай уҡ республикабыҙҙың төрлө райондары вәкилдәре: Марат Әхмәҙиев (Октябрьский), Илдар Ямалов (Учалы), Олеся Лукина (Стәрлетамаҡ), Илмир Ҡоҙабаев (Благовар районы), «Тархан» (Сибай) һәм «Байымбәт» (Күгәрсен районы) этно-төркөмдәре.
Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, апрелдә үтәсәк репетиция хәл иткес этап буласаҡ. Тап унда халыҡ-ара фестивалдә республика исеменән сығыш яһаусы йырсыларҙың исемдәре аталасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрөбәеҙ, 26-28 майҙа Өфөлә «Урал моңо-2016» төрки йәштәрҙең халыҡ-ара конкурс-фестивале уҙа. Конкурсҡа Азербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Алтай Республикаһы, Молдова, Дағстан, Татарстан, Хакасия, Ҡабарҙа-Балҡар, Ҡырым Республикаһы, Алтай крайынан ҡатнашыусыларҙың килеүе көтөлә.


text:
Республикала 60 565 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй Фото: Олег Яровиков
Республикала 60 565 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй
Республикала 60 565 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йәшәй Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Бер йыл эсендә төбәктә Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының һаны 69 меңдән 60,5 мең кешегә тиклем кәмегән. Һуғышта ҡатнашыусылар һәм инвалидтар меңгә аҙайған. Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ошондай статистика мәғлүмәттәрен килтерә.
Бөгөн республикала 60 565 Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм һуғышта ҡатнашыусыларҙың тол ҡатындары иҫәпләнә. Был категорияға Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар (3131 кеше), «Блокадалы Ленинградта йәшәүсе» билдәһе менән бүләкләнеүселәр (137), тыл хеҙмәтсәндәре (39 964), элекке концлагерҙарҙың бәлиғ булмаған тотҡондары (150), һәләк (вафат) булған һуғыш инвалидтарының һәм ветерандарының ғаилә ағзалары (17 183) ҡарай.


text:
Республикала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды Фото: Олег Яровиков
Республикала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды
Республикала 55 мең беренсе класс уҡыусыһы өсөн яңы уҡыу йылы башланды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
1 сентябрҙә Башҡортостанда 55 мең самаһы бала тәүге тапҡыр парта артына ултыра, 450 мең уҡыусы өсөн яңы уҡыу йылы башлана. Республикала 1362 мәктәп уҡыусылар өсөн үҙ ишектәрен аса.
Өфөлә 107 меңдән ашыу уҡыусы дөйөм белем биреү учреждениеларына бара, уларҙың 12 мең самаһы — беренсе класс уҡыусылары.
Тантаналы линейкаларҙан һуң «Минең буласаҡ һөнәрем» һәм «Тормош хәүефһеҙлеге нигеҙҙәре» темаһына асыҡ дәрестәр үткәрелә. Һуңынан һәр уҡыу йорто Белем көнөнә арналған байрам ойоштора.
Башҡортостандың мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова уҡыусыларға, уларҙың ата-әсәләренә һәм уҡытыусыларға ҡотлау менән мөрәжәғәт итте. Унда былай тиелә: «Яңы ҡаҙаныштарға нигеҙ һалған етди эштең сираттағы осоро башлана. Киләһе уҡыу йылы яңы ҡаҙаныштарға һәм асыштарға бай булһын. Яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеү, илебеҙҙең лайыҡлы граждандары булыу өсөн бөтә көстө һалырға кәрәк, сөнки заманса шарттарҙа сифатлы белем алыу — тормошта уңыш ҡаҙаныу мөмкинлеге ул. Уҡытыусылар һәм мәғариф ойошмалары етәкселәре өсөн Белем көнө — үҫеп килеүсе йәш быуынды тәрбиәләү буйынса яңы яуаплы эштең башланыуы. Хөрмәтле уҡытыусылар, һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, ижади көс, бәхет һәи именлек теләйем!».