text:
Көрсөккә ҡаршы маркетинг буйынса йыйынтыҡ сығарылды
Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы нәшриәте «Көрсөккә ҡаршы маркетинг: теория, методология һәм практика» Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли коференцияһы материалдарының яңы йыйынтығын сығарҙы.
Йыйынтыҡта Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан: Ҡазан, Орел, Воронеж, Өфө, Стәрлетамаҡ һәм башҡа ҡалаларҙан 40-тан ашыу ҡатнашыусының материалдары бирелгән. Бындай кимәлдәге конференцияны Академияның маркетинг кафедраһы дүртенсе тапҡырына үткәрҙе.
Йыйынтыҡ нигеҙенә көрсөккә ҡаршы маркетингтың теоретик нигеҙҙәре, көрсөк шарттарында маркетинг процестары, коммуникациялар менән идара итеү үҙенсәлектәре, маркетинг менән идара итеүҙең ойоштороу аспекттары мәсьәләләре һалынған.
Китап ғилми хеҙмәткәрҙәрҙе, уҡытыусыларҙы, аспиранттарҙы, студенттарҙы һәм көрсөккә ҡаршы маркетинг проблемаларын тикшереү менән шөғөлләнеүселәрҙең барыһын да ҡыҙыҡһындырасаҡ.


c: text/html

text:
Мартта нисек ял итәбеҙ?
Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө яҡынлаша. Һәм, ғәмәлдәге ҡануниәткә ярашлы, киләһе дүшәмбе, 8 март, байрам көнө булып тора. Уның ял көндәренән һуң килеүе бигерәк тә уңайлы. Бер ниндәй күсереүҙәр булмаясаҡ, тимәк, байрам көндәре өсөн был юлы башҡа көндәрҙә өҫтәмә эшләү ҙә талап ителмәй.
«Башинформ» хәбәрсеһенә Башҡортостан Республикаһының Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, байрам көнө — 8 Март алдынан килмәгәнгә күрә, йомалағы эш көнө лә ҡыҫҡартылмаясаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Милли китапханала Германиянан әҙәбиәт яңылыҡтары ҡуйылды
Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Башҡортостан Республикаһы Милли китапханаһының немец теле уҡыу залы теләүселәрҙең барыһын да 2008-2009 йылғы әҙәбиәт яңылыҡтары күргәҙмәһенә саҡыра.
Милли китапхананың сит телдәрҙәге баҫмалар бүлеге мөдире Индира Хәйретдинова хәбәр итеүенсә, был һайланма баҫмалар Германияла Франкфурт китап йәрминкәһенә ҡуйылған булған. Улар араһында — классиканан авангардҡа тиклем хәҙерге заман немец яҙыусыларының, абруйлы әҙәби премиялар лауреаттарының иң яҡшы эштәре.
— Был күргәҙмә – күсмә, ул Гете исемендәге Немец мәҙәни үҙәге (Мәскәү) һәм Гете исемендәге институт (Мюнхен) ярҙамында ойошторолған. Ике аҙнанан китаптар илебеҙ китапханаларының башҡа немец залдарына оҙатыласаҡ, — ти Индира Рәил ҡыҙы.


text:
Өфөлә «Йондоҙҙар - балаларға» хәйриә концерты үтәсәк
Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә, 1 июндә, Өфөлә, «Динамо» стадионында, «Йондоҙҙар — балаларға» хәйриә концерты үтәсәк. Окологик сирле балаларға ярҙам күрһәтеүгә аҡса йыйыу – уның төп маҡсаты. Проектты «Самородов — фонд» төбәк йәмәғәт берекмәһе менән «Ҡурай» музыкаль каналы ойоштора.
«Йондоҙҙар — балаларға» концерт проектында Айҙар Ғәлимов, Вилдан Яруллин, Сәғиҙулла Байегет, Айгөл һәм Урал Рәшитовтар, Гөлназ Биктимерова, Фәдис Ғәниев, Лилиә Биктимерова, Венер Камалов һәм башҡалар ҡатнаша. Республиканың баш ҡалаһы барыһы 30-ҙан ашыу билдәле йырсыны һәм музыканттарҙы, Башҡортостан һәм Татарстандың халыҡ һәм атҡаҙанған артистарын ҡаршылаясаҡ.
Әйтергә кәрәк, проектта һәр кем үҙ теләге буйынса ҡатнаша.
Ойоштороусылар стадионға дүрт меңдән ашыу тамашасы йыймаҡсы, улар араһында балалар йорттары тәрбиәләнеүселәре һәм инвалид балалар ҙа буласаҡ.
Концертҡа билеттар һатыуҙан йыйылған аҡса хәйриә бюджетын тәшкил итәсәк, ул һуңынан операцияға мохтаж балалар өсөн донорҙар эҙләүгә һәм елек һатып алыуға йүнәлтеләсәк.
Концертҡа билеттарҙы Өфө ҡалаһы кассаларынан алырға мөмкин.
Борис Самородов хәйриә фонды иҫәбенә ҡулынан килгәнсә аҡса күсереп, һәр предприятие, ойошма ла «Йондоҙҙар — балаларға» проектында ҡатнаша ала. Аҡса күсереү өсөн «Башинвестбанк» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә иҫәп асылған:
р/с 40703810100150000048
к/с 30101810200000000866
БИК 048073866 ИНН 0274107764 КПП 027401001
алыусыһы «Самородов — фонд».


text:
Ауыл хужалығы министрлығы башлығы Нуриман районында мал ҡышлатыу барышын баһаланы
Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншин Нуриман районы ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермер хужалыҡтарында мал ҡышлатыу барышын баһаланы. Ведомство башлығы «Иҙел» агрофирмаһы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Хужалыҡ етәксеһе Мансур Хәйҙәров Ауыл хужалығы министрлығы етәкселеген быҙауҙарҙы үҫтереү алымдары, шулай уҡ бөгөнгө көндә мең ярымдан ашыу һыйыр малы аҫралған һөтсөлөк фермаһының мал аҙығы базаһы менән таныштырҙы.
«Терәкле» крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе Рафаэль Йосопов һарыҡсылыҡты үҫтереү пландары тураһында һөйләне. Бөгөн фермер романов тоҡомло 800 һарыҡ ҡарай. «Восход» крәҫтиән-фермер хужалығында Петр Крестьянинов йылҡысылыҡ менән шөғөлләнә, хужалыҡта 170 ат иҫәпләнә.
Азат Йыһаншин мал ҡышлатыу барышы, малдарҙы аҫрау технологияһы, мал аҙығы запасы, малсыларҙың эш шарттары, эш хаҡы менән ҡыҙыҡһынды.
Сәфәр йомғаҡтары буйынса министр хужалыҡтар, хеҙмәтләндереүсе ойошмалар етәкселәре, ауыл хужалығы идаралығы белгестәре менән эш кәңәшмәһе үткәрҙе. Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Азат Салауат улы уҙған йылға йомғаҡ яһаны, киләһе 2011 йылға бурыстар ҡуйҙы, республиканың агросәнәғәт комплексындағы хәл тураһында һөйләне. Ведомство башлығы тәғәйен иҫкәрмәләр яһаны һәм бюджет средстволарын һөҙөмтәле файҙаланырға саҡырҙы.


text:
Артюховтың ватан двигателдәр эшләү үҫешенә индергән өлөшө Үҙәк авиация моторҙар эшләү институтының миҙалы менән билдәләнде
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Александр Артюховтың ватан двигателдәр эшләү үҫешенә индергән өлөшө «П.И. Баранов исемендәге Үҙәк авиация моторҙар эшләү институты» федераль дәүләт унитар предприятиеһы менән билдәләнде.
Үҙәк авиация моторҙар эшләү институтының Фәнни-техник советы президиумы ҡарары менән предприятие етәксеһе миҙал менән наградланды, тип хәбәр итә Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр идаралығы.
Александр Артюхов «Машиналар эшләүҙә иҡтисад, ойоштороу һәм идара» белгеслеге буйынса Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлаған. Берекмәлә 1991 йылдан эшләй. 2006 йылдың мартынан «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры вазифаһын биләй. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты.


text:
Өфөлә ҡара риэлторҙар ялған документтар буйынса алты фатир һатҡан
Башҡортостандың баш ҡалаһында риэлторҙар торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж ғаиләләргә бирелергә тейешле бер нисә фатирҙы һатҡан. Енәйәт фактын Өфө буйынса Эске эштәр идаралығының иҡтисади енәйәттәр менән көрәш бүлеге оперативниктары асыҡлаған.
Оператив версия буйынса, ҡара риэлторҙар ялған документтар буйынса кәм тигәндә ошондай алты фатирҙы һатҡан. Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса был фатирҙарҙы һатып алыусылар ун миллион һумдан ашыу аҡсаһын юғалтҡан. Тәфтишселәр менән йыйылған материалдар «айырыуса ҙур күләмдә мутлашыу» статьяһы буйынса енәйәт эшен асыуға сәбәпсе булған, тип хәбәр итә БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Нидерланд Короллегенең Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы вәкиле Рональд Келлер менән осрашты
Фото:
14 мартта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Нидерланд Короллегенең Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы вәкиле Рональд Келлер һәм Нидерландтың Рәсәйҙәге Илселегенең ауыл хужалығы мәсьәләләре буйынса советнигы Сюзанна ван Тилбург менән осрашыу үткәрҙе.
Осрашыуҙа Башҡортостан менән Голландия араһында тышҡы сауҙа әйләнешен үҫтереү, республика иҡтисадына инвестициялар йәлеп итеү мәсьәләләре һәм Нидерланд бизнес-берләшмәһе менән хеҙмәттәшлек итеү варианттары тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
— Башҡортостан Республикаһының Нидерланд бизнесы менән килешеп эш итеүе буйынса ҙур мөмкинлектәр булыуын аңлайбыҙ. Беҙҙә бик матур тәбиғәт, ял итеү өсөн яҡшы мөмкинлектәр бар. Беҙҙең арала дуҫтарса мөнәсәбәттәр булыуын теләйем, — тине Рөстәм Хәмитов.
Ул инвесторҙар йәлеп итеүҙең ҙур һәм ҡатмарлы эш булыуын билдәләне.
— Иң мөһиме, бөгөн беҙ асыҡлыҡ һәм ғәҙеллек мөхитен булдырабыҙ. Һәм беҙҙең Хөкүмәт асыҡ, ғәҙел, граждандар мәнфәғәтен ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән булараҡ эш итә. Беҙ лозунг та билдәләнек – «Халыҡ өсөн эшләү, халыҡ менән эшләү». Һәм уны республика граждандары дәррәү күтәреп алды, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
«Башҡортостан Республикаһы менән Нидерланд бизнесы араһындағы тауар әйләнеше мөһим, әммә ул бер яҡлы ғына: нигеҙҙә беҙ Голландияны нефть продукттары һәм нефть эшкәртеү продукттары менән тәьмин итәбеҙ, ә техник һәм инновацион изделиеларҙы бик әҙләп һатып алабыҙ. Иҫләүемсә, былтыр Голландияла ни бары 15 миллион долларға продукция һатып алынды. Был бик әҙ», — тине Рөстәм Хәмитов.
Шул уҡ ваҡытта республика башлығы мотлаҡ үҫтереүҙе талап иткән йүнәлештәр булыуын билдәләне – был, тәү сиратта, ауыл хужалығы.
— Беҙҙең Нефтекама ҡалаһындағы завод Голландия компанияһы менән берлектә автобустар сығара. Беҙ DAF компанияһы менән республикала йөк автомобилдәрен етештереү мөмкинлектәре тураһында һөйләшеүҙәр алып барҙыҡ. Һәм ошо йүнәлештә һеҙҙең ярҙам итеүегеҙҙе теләр инек, һуңғы ваҡытта был һөйләшеүҙәр бер аҙ туҡтатылды. Был предприятие Башҡортостанда урынлашһын өсөн иң яҡшы, иң уңайлы шарттар булдырыр инек, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Ул шулай уҡ республиканың ауыл хужалығы техникаһын етештереү күләмдәрен үҫтерергә теләүе хаҡында ла хәбәр итте.
— Бындай хеҙмәттәшлекте үҫтерергә теләр инек. Беҙ ит, һөт, картуф етештерергә әҙер. Һеҙҙең белемегеҙ һәм технологияғыҙ кәрәк. Шуға күрә хеҙмәттәшлек итеү варианттары күп. Илселектә, йә булмаһа берәй махсус күргәҙмәлә беҙҙең республиканың презентацияһын үткәреү мөмкинлектәрен ҡарарға тәҡдим итер инек. Һәр инвестор өсөн ғәҙел, асыҡ эш итеүҙе гарантиялай алам. Быға шәхсән үҙем контроллек итергә әҙермен, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты.
— Осрашыу асыҡ һәм йылы үтте. Президенттың һәм уның командаһының шундай дәрт, ҡеүәт менән эшләүе һоҡландырҙы. Улар Башҡортостанды Рәсәй төбәге булараҡ ҡына түгел, ә донъя иҡтисадының бер өлөшө булараҡ та үҫтереүгә бар көсөн һала. Нидерландтар был процестың бер өлөшө булырға теләй. Бер нисә компания Башҡортостанда күптән бар инде. Әммә беҙҙең визиттан һуң, әйткәндәй, делегациябыҙ 70-тән ашыу компания исеменән сығыш яһай, мөнәсәбәттәрҙе әүҙемерәк үҫтерербеҙ, тип уйлайым, — тип билдәләне Рональд Келлер журналистар менән аралашыу барышында.


text:
Башҡортостан солистары II Халыҡ-ара төрки телле илдәрҙең этно-эстрада музыкаһы конкурсында ҡатнашты
19-23 майҙа Төркиәнең Силифке ҡалаһында 39-сы Халыҡ-ара мәҙәниәт аҙналығы сиктәрендә ТӨРКСОЙ ярҙамында II Халыҡ-ара төрки телле илдәрҙең этно-эстрада музыкаһы конкурсы үтте, унда Башҡортостан солистары Айҙар Хәмзин, Ләйсән Моталлапова, Әлфиә Беслер һәм Сәриә Вәлиева ҡатнашты. Конкурста шулай уҡ Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Хакасия, Татарстан, Тыва, Ҡырым (Украина) вокалсылары үҙ оҫталыҡтарын күрһәтте.
Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итеүенсә, башҡорт композиторы, музыкант, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ғ.Сәләм һәм Ф.Кәрим исемендәге премиялар лауреаты, Башҡортостан Республикаһының Музыка йәмғиәте президиумы рәйесе, БР Композиторҙар союзы идараһы ағзаһы Нур Даутов, төрлө илдәрҙең билдәле артистары һәм композиторҙары менән бер рәттән, халыҡ-ара конкурстың жюри ағзаһы булған.


text:
Өфөлә беренсе башҡорт мамыҡ шәле йәрминкәһе үтәсәк
Өфөлә 26 октябрҙә беренсе башҡорт мамыҡ шәле йәрминкәһе үткәрелә, тип хәбәр итә Республика халыҡ ижады үҙәге матбуғат хеҙмәте.
Йәрминкәлә Башҡортостандың Ейәнсура, Стәрлебаш, Мәләүез райондарынан данлыҡлы дебет шәл бәйләү оҫталары ҡатнашасаҡ. Шәл һәм селтәрле яулыҡтарҙан тыш, Өфө халҡы һәм ҡунаҡтары кәзә мамығынан бәйләнгән башҡа әйберҙәр ҙә: ойоҡбаш, бейәләй, бирсәткә, шарф, жилеттар һатып ала аласаҡ.
Йәрминкә Эшсе-хәбәрселәр урамы, 20 адресы буйынса махсус сауҙа майҙансығында сәғәт 10-дан 16 сәғәткә тиклем үтәсәк.


text:
Өфөлә вакансиялар йәрминкәһендә йәштәргә эш табырға ярҙам итәсәктәр Фото: Андрей Старостин
Өфөлә вакансиялар йәрминкәһендә йәштәргә эш табырға ярҙам итәсәктәр
Өфөлә вакансиялар йәрминкәһендә йәштәргә эш табырға ярҙам итәсәктәр Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
29 сентябрҙә Өфөлә вакансиялар йәрминкәһендә йәштәргә эш табырға ярҙам итәсәктәр. Сара иртәнге сәғәт 11-ҙә БДПУ-ла башлана (Октябрь революцияһы урамы, 3а), тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Йәрминкәлә Йәштәргә эш табырға булышлыҡ итеү үҙәгенең вакансиялар банкы менән танышырға, эш биреүселәр менән аралашырға, белгестәр менән кәңәшләшергә мөмкин.
Вакансиялар йәрминкәһендә ҡатнашырға теләүсе эш биреүселәр 279-06-56 телефоны буйынса мөрәжәғәт итә ала.


text:
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булдыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булды
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булдыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
20 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районына эш сәфәре барышында Кушнаренко ауылында Үҙәк район дауаханаһы эргәһендәге балалар һәм өлкәндәр өсөн поликлиникаларҙа булды.
Дөйөм майҙаны 1 000 квадрат метр тәшкил иткән балалар поликлиникаһы 1910 йылда төҙөлгән. 1990 йылдарҙа бында капиталь ремонт башланған, әммә аҡса етмәү арҡаһында туҡтатылған. 2011 йылда Кушнаренко районына эш сәфәре барышында төбәк етәксеһе объектта эштәрҙе тамамлау кәрәклеген билдәләгәйне. Бинаны төҙөкләндереү өсөн республика ҡаҙнаһынан 7 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелде. Республика Башлығы медицина персоналы, поликлиникаға килгән балалар менән аралашты. Улар бөгөн бында табиптарҙың эшләүе һәм пациенттар өсөн бар шарттар булдырылыуын билдәләне.
Хәҙер 1981 йылда һалынған ике ҡатлы өлкәндәр поликлиникаһы ремонтҡа мохтаж. Ул сменаһына 150 ҡабул итеүгә иҫәпләнгән. Рөстәм Хәмитов кабинеттарҙы ҡарап сыҡты, ҡорамалдарҙың торошо менән ҡыҙыҡһынды һәм республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығына бүлексәне төҙөкләндереү буйынса тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты.


text:
Хәйбулла хужалыҡтары ла әҙерлек һыҙығында
Хәйбулла хужалыҡтары ла әҙерлек һыҙығында
Яуаплы кампания алдынан Атингән ауылында агро кәңәшмә үтте. Сара район хакимиәте, ауыл хужалығы бүлеге, мәғлүмәт-консультация үҙәге, райондың ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәрен һәм баш белгестәрҙе йыйҙы.Вафа Сурин етәкләгән крәҫтиән-фермер хужалығы 2009 йылда ойошторола. Хужалыҡта эштең көйһөҙ барған, туҡтап торған мәле лә була. Әммә тәүәкәл етәксе төшөнкөлөккә бирелмәй, дәүләт ярҙамына таянып, яңынан-яңы мөмкинлектәр таба. Хәйер, ул бөгөн районда тотороҡло эшләп килгән хужалыҡтарҙың береһе һынала.
Атингән ауылында фермерлыҡ эше менән шөғөлләнеүселәр байтаҡ. Шуға ла агрокәңәшмәнең тап Атингән ауыл биләмәһе нигеҙендә үтеүенең маҡсаты - тәжрибә уртаҡлашыу, көнүҙәк мәсьәләләр буйынса фекер алышыу, тотороҡло эшләүсе хужалыҡтарҙың эшмәкәрлеге менән таныштырыу.
Кәңәшмәлә сәсеүгә әҙерлек, аграрийҙарға күрһәтеләсәк дәүләт ярҙамы, хужалыҡтарҙы минераль ашламалар, орлоҡ, химик препараттар менән тәьмин итеү юлдары ла барланды. Кәңәшмәлә билдәләнеүенсә, Хәйбулла аграрийҙары яҙғы сәсеүгә әҙерлекте әүҙем алып бара. Иң мөһим бурыс - орлоҡтарҙы сәсеүгә әҙерләү. Дөйөм алғанда, районда бөтәһе 76 мең гектар майҙанда ярауай культуралар сәсеү күҙаллана. Уның 65 меңе бөртөклө иген культуралары.


text:
Башҡортостан студенттары фән тауына үрләүен дауам итә
Башҡортостан студенттары фән тауына үрләүен дауам итә
Былтыр Рәсәй юғары уҡыу йорттарында ветеринарға уҡыусы бер төркөм егеттәр һәм ҡыҙҙар халыҡ-ара тәжрибә уртаҡлашыу программаһы сиктәрендә Германияла практика үтте. Улар араһында Башҡорт дәүләт аграр университеты студенты ла бар ине.Олег Фефелов 5-се курста белем ала. Сит илдә практика үтеү мөмкинлеге тураһында белеп ҡалғас та егет документ йыя башлай, немец телен өйрәнә. Һөҙөмтәлә, Олег һөнәре буйынса имтихандарҙы уңышлы тапшырып, программаға эләгә. Егет сит илдә лә үҙен яҡшы күрһәтә, практика һөҙөмтәләре буйынса студенттар араһында ул беренсе урын яулай. Олег Фефелов, Башҡорт дәүләт аграр университеты студенты: «Практика дүрт ай дауам итте. Мин фермерҙар ғаиләһендә йәшәнем, уларға ярҙам иттем. Бай тәжрибә тупланым тип әйтә алам. Практика һөҙөмтәләре буйынса 1-се урынға сығыуым өсөн миңә грант бирҙеләр. Ул ике ай дауамында Германияла ветеринария һөнәре буйынса практика үтеү хоҡуғы бирә».


text:
Кино донъяһында яңы һүҙ
Кино донъяһында яңы һүҙ
Мәскәү кинематографтар союзының төп майҙанындағы ваҡиға ошо исем аҫтында үтте. Тамашасыларға «Манхеттен»фильмы күрһәтелде. Фильмдың авторы Өфөлә тыуып үҫкән йәш режиссер Урал Сафин. Кинототаҫма «Улар һәм Вуди Аллен» спектакленә нигеҙләнеп ижад ителгән. Үҙ дәүерендә Вуди Аллендың «Манхеттен» фильмындағы ситуациялар фантазияһы һәм этюдтарына ҡоролған спектакль, ваҡыт үтеү менән драма әҫәре кимәленән сығып, үҙ эсенә хореография, акробатика һәм пантомимо элементтарын алған.Урал Сафин, режиссер: «Миңә сәхнә генә етмәне. Экранда бер ниндәй ҙә сикләүҙәр юҡ. Сәхнәлә күрһәтеп булмағанды экран аша тамашасы зауығына тап килерҙәй итеп күрһәтеү мөмкинлеге бар. Тик ҡыҙыҡлы тарих ҡына булһын».
Юрий Беленький, продюсер: «Башҡортостанлыларҙы талантлы ул үҫтереп биреүҙәре менән ҡотлайым. Ул һәләтле һәм үҫә торған егет».
Урал Сафин билдәле актерҙар династияһынан, бөйөк актер Арыҫлан Мөбәрәковтың бүләһе. Ул кино сәнғәтен һайлаған.
Салауат Мөбәрәков, Урал Сафиндың ағаһы: «Ул беҙҙең ғаилә традицияларын дауам итә. Был бик яҡшы. Ул йәш, көслө, дәртле һәм талантлы. Киноо сәнғәтендә һәм ғөмүмән сәнғәттә эшләүсе режиссер өсөн был бик мөһим».


text:
Бөгөн «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте яғыулыҡ-энергетика компанияһы хеҙмәткәрҙәре араһында мини-футбол буйынса турнир үткәрҙе
Бөгөн «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте яғыулыҡ-энергетика компанияһы хеҙмәткәрҙәре араһында мини-футбол буйынса турнир үткәрҙе
Кубок өсөн Рәсәй төбәктәренән һигеҙ команда һынау тотто. Ойоштороусылар билдәләүенсә, Ватанды һаҡлаусылар көнөнә һәм Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған мини-футболдың маҡсаты яғыулыҡ-энергетика комплексы предприятиелары араһында үҙ-ара бәйләнеште нығытыу..


text:
Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында боҙ майҙансығы сафҡа инде
Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында боҙ майҙансығы сафҡа инде
Башлыса, республиканың Урал аръяғы төбәктәре өсөн белгестәр әҙерләүсе уҡыу йорто йылдан-йыл камиллаша.Мәҫәлән, яҡын киләсәктә йәштәрҙе техник һөнәрҙәргә лә уҡыта башлаясаҡтар. Әлбиттә, был институттың матди-техник базаһын нығытыуҙы талап итә. Шуға ла учреждениела төҙөлөш эштәре йәйелдерелгән. Бынан тыш, уҡыу йорто етәкселеге студенттарҙың сәләмәтлегенә ҙур иғтибар бүлә. Ошо маҡсатта физик культура менән шөғөлләнеү өсөн заманса комплекс төҙөү күҙаллана. Әле ҡаҙанлыҡты реконструкциялау башланған. Бар эштәрҙе киләһе йыл файҙаланыуға тапшырыу көтөлә.


text:
Нефтекамала күк күкрәп ҡойма ямғыр яуған
Нефтекамала күк күкрәп ҡойма ямғыр яуған
Ваҡиға шаһиттары социаль селтәрҙәрҙә яҙыуынса, яуым-төшөм биш минут дауам иткән. Ҡыҙыу ҡояшты алыштырған көслө дауыл төбәктә ағастарҙы тамырынан аҡтарған, дүрт ҡатлы йорттоң ҡыйығын осорған. Бик күп автомобилдәр зыян күргән. Әйткәндәй, был һуңғы көндәрҙә теркәлгән тәүге ғәрәсәт кенә түгел.Өфөлә көндөң саманан тыш эҫе булыуынан асфальттың иреүе күҙәтелгән. Быға бәйле, баш ҡала хакимиәте аэропорт юлын һаҡлау маҡсатында тейешле саралар күрә. Йәғни, йөк автомобилдәре хәрәкәте сикләнде. Бындай ҡарар федераль әһәмиттәге юлдарға ла ҡағыла. Өфөлә шулай уҡ асфальтҡа даими һыу һибеп тороласаҡ. Билдәле булыуынса, 2010-сы йылда Мәскәүҙә лә юлдарҙы ошондай ысул менән һаҡлап алып ҡалғайнылар.


text:
Бер кем дә онотолмаған
Бер кем дә онотолмаған
«Юлдаш» йыр-моң һәм мәғлүмәт каналының сираттағы халыҡсан акцияһы шулай тип атала. Ижади коллектив Орел өлкәһендә урынлашҡан туғандар ҡәберлектәрендә ерләгән Башҡортостан яугирҙарына изге аманат - бер ус туған ер тупрағы илтеп, мәрхүмдәр рухына доға ҡылыуҙы бурыс итеп ҡуйҙы. Бөгөн улар Орел ҡалаһына барып етте.Салауат районы Мәсетле ауылынан Көнһылыу Ҡазыханова Орел өлкәһе Воронов ауылындағы туғандар ҡәберлегенә бер ус ҡара тупраҡ оҙатыу маҡсатында Өфөгә килгән. Был төбәктә барған ҡанлы бәрелештәрҙә уның туғаны башын һалған.
Белорет районынан Наил Хәмзин олатаһы Байназар Хәмзин һәләк булған урындарҙы күреү, уның батырлығы алдында баш эйеү өсөн радио хеҙмәткәрҙәре менән бергә Орел өлкәһенә юлланды.
Орел өлкәһе Колпна районында 1943 йылдың ҡышында фашистар менән ҡаты бәрелештәр була. 12 февралдә район дошмандарҙан тулыһынса азат ителә. Советтар Союзының төрлө төбәктәренән 10 меңдән ашыу һалдат башын һала. Колпнала 42 туғандар ҡәберлеге бар. Унда Башҡортостан яугирҙары ла ерләнгән. Башҡортостан «Юлдаш» телевидениеһында «Йома», ә «Юлдаш» радиоһында «Иман» тапшырыуҙарын алып барыусы Морат Лоҡманов мәрхүмдәр рухына доға ҡыласаҡ.
Сәфәр сығыусыларға хәйерле юл теләп ҡалыусылар араһында Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты Руфина Шаһапова ла булды. Уның фекеренсә, донъяны фашизмдан азат иткән быуындың тиңһеҙ батырлығын мәңгеләштереү өсөн барыһы ла ҡулдан килгәнсе көс һалырға тейеш.
Бөгөн республика вәкилдәре Орел ҡалаһына барып етте. Иртәгә Башҡортостандан изге аманатты илтеүсе яҡташтарыбыҙ был төбәктә үтәсәк Еңеү байрамы сараларында ҡатнаша.
Илебеҙҙә Бөйөк ватан һуғышы ҡағылмаған ғаилә юҡ. Яуҙа алынған яралар саҡ төҙәлә, һыҙланыуҙар баҫылған кеүек тойола. Түгелгән ҡан бушға китмәһен, ҡәһәрле һуғыш ҡабатланмаһын өсөн, йәш быуын тарихты белеп үҫергә тейеш. «Юлдаш» йыр-моң һәм мәғлүмәт каналының акцияһы ла ла ата-бабаларыбыҙҙың тиңһеҙ батырлығы онотолмаһын һәм онотторолмаһын өсөн ойошторолған.


text:
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ
Сүриәлә Рәсәй хәрби көстәре вертолеты ҡолап төшөүе һөҙөмтәһендә ике пилот һәләк булған. Эҙләү-ҡотҡарыу эштәре барышында уларҙың кәүҙәләре урындағы авиабазаға эвакуацияланған. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, фажиғәгә ҡатмарлы осоу шарттары сәбәпсе булыуы ихтимал. Сөнки һауа судноһында бер ниндәй ҙә атыу эҙҙәре табылмаған.
ХХХ
Владимир Путин бөгөн телекүпер режимында Халыҡ-ара Йыһан станцияһы экипажын һәм әлеге ваҡытта Көнсығыш космодромына сәфәр ҡылыусы данлыҡлы совет космонавтарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Рәсәй Президенты Валентина Терешкова һәм Алексей Леоновтан яңы объект мөмкинлектәре, уның башҡа майҙансыҡтарҙан төп айырмаһы менән ҡыҙыҡһынды.
ХХХ
Америкала йәшәүсе балыҡ урынына крокодил тотҡан.
Ваҡиға Луизиана штатында теркәлгән. Урындағы кемпингта ялға туҡтаған туристар катамарандарҙа эргәләге йылғаға балыҡ тоторға төшә. Әммә уларҙың береһе хәүефле табышҡа юлыға. Һыуҙа ҡалдырылған махсус ҡоролмаға ҙур крокодил эләгә. Был мәлде ваҡиға шаһиты видеокамераға төшөрөп өлгөргән.


text:
Миллионлы халҡы булған мегаполиста тығындарҙан ҡотҡарыу сараһы
Миллионлы халҡы булған мегаполиста тығындарҙан ҡотҡарыу сараһы
Өс йыл элек баш ҡалала йәшәүсе Алексей Андреев «тимер ат»ынан баш тартып, мопедта йөрөй башлаған. Ике тәгәрмәсле техника йыл әйләнәһенә юлда.Алексей Андреев буш ваҡытын өйҙә түгел, ә гаражда үткәрергә күнеккән. 1994 йылғы мопедын даими ремонтлап, запас частарын алмаштырып тора. Йүнсел киләсәктә иҫке техниканың двигателен тағы ла яңыртып, ҡеүәтен көсәйтергә ниәтләй. Төп маҡсаты - тиҙлекте 100 км-ға тиклем арттырыу. «Эшкә йөрөүгә киткән ваҡыт күпкә ҡыҫҡарыр ине»,-ти Алексей.
Алексей Андреев, экстремал-водитель: «Иртәнге тығындарҙа Революция урамынан Сипайлово биҫтәһенә эшкә автомобилдә ике сәғәткә яҡын бара торғайным. Өсөнсө йыл инде мопедта йөрөйөм. Бик уңайлы, ни бары бер сәғәтлек ара. Ҡышҡыһын ғына ауырға төшә. Юлдар тайғаҡ, ҡар күп, шуға ла асфальт күренгән ерҙән барырға тырышам».
Алексей Андреев үҙен тәжрибәле водитель тип иҫәпләй, юл ҡағиҙәләрен теүәл үтәү яҡлы. Тик башҡа автоһәүәҫкәрҙәр ҙә иғтибарлыраҡ булһын ине, тигән теләктә ул. Күптән түгел ир светорфорҙа йәшел ут янғанда мопедта хәрәкәтен дауам итә һәм джипҡа бәрелә. Бәхеткә, уртаса кимәлдәге тән йәрәхәттәре алып ҡотола. Ә бит скутер, мотоцикл, мопедта йөрөүселәр аварияларға йыш эләгә. Күп осраҡта руль артындағыларҙың ғүмере аяныслы өҙөлә.
- Ике тәгәрмәсле техника хужалары үҙҙәре үк ғәйепле. Йәшәгеләре килһә, йөрөмәһендәр юлда шәп тиҙлек менән!
- Юлдар тайғаҡ, бында ҡышҡы резинаһы булған автомобиль менән көскә йөрөйһөң, ә еңел транспорт ҡаршыға килеп сыҡһа нимә эшләргә? Араларында юғары тиҙлектә йөрөүселәр күп бит.
Нисек кенә булмаһын, Алексей Андреев мопедын автомобилгә алмаштырырға уйламай, юлдағы тәртип өсөн һәр кем үҙе яуаплы,-ти ул. Был йәһәттән ир уяулыҡты юғалтмаҫҡа тырыша.


text:
БДУ-ның Сибай институты (филиалы) педагогика факультетында сираттағы еңеү! Рәсәй фундаменталь тикшеренеүҙәр фонды 150 мең һум күләмендә “Көньяҡ Урал: оронимдарҙы өйрәнеү” проектын раҫланы. Рельеф объекттарын йыйыу, өйрәнеү эштәрен планлаштырған был проект эшен филология фәндәре кандидаты, доцент Н.А.Ласынова етәкләй. Ғилми-тикшеренеү эшендә филол.ф.к., доцент Р.М. Латыпова, филол.ф.к., доцент Л.Р. Сөләймәнова, филол.ф.к., доцент Х.Б. Нурғәлина, пед.ф.к., доцент Л.Р. Фәйзуллина – педагогика факультетының уҡытыусылары һәм БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалынан филол. ф.д., профессор Г.Р.Абдуллина ҡатнаша.
Ғилми-тикшеренеү коллективы әлеге көндә үҙҙәренең тәүге экспедицияларын ойоштороу эшәтре менән мәшғүл.
Филол.ф.к., башҡорт һәм рус филологияһы кафедраһы мөдире Ласынова Н.А.
© Сибайский институт Башкирского Государственного Университета 1998-2017
Верстка и дизайн - Ринат Байрамгулов


text:
НУР ЭЙӘҺЕ НУРИЯИсеме есеменә тап килеп, һәр ваҡыт нур көлтәһе кеүек теремек ҡыҙ иртәнсәк һуҡмаҡ буйлап төшөп, Төйәләҫтең саф, йомшаҡ һыуында йыуынырға, мәғрур Ирәндек түбәләренә ҡарап һоҡланырға ярата. Ул бәләкәй саҡта уҡ ата-әсәһе яҡындағы Сибай ҡалаһына күсһә...
Арғаяштың аҫыл ҡыҙыУның кеүектәрҙе «ут шикелле» тиҙәр. Ысынлап та, 43 йыл ғүмерен мәғарифҡа арнаған, Силәбе өлкәһе Сосновка районында башҡорт ҡоролтайы ойоштороп, 15 йыл дауамында уны лайыҡлы етәкләгән, бөгөн «Аҡ тирмә» ойошмаһының филиалын булдырып, уның янында...
Емеш тирер мәле ғүмерҙеңУның яҙмышын, булмышын бер һүҙ менән сағылдырырға мөмкин – тоғролоҡ. Һәр дәүерҙә күңел бейеклеге күрһәткесе булараҡ баһаланған был сифат бөгөн, әхлаҡи ҡиблалар үҙгәргән заманда, айырыуса ҡәҙерле һәм танһыҡ. Яҡты хыялына, йәшлектә һайлаған йәренә,...
Сая рухлы ҡыпсаҡ ҡыҙыСиләбе башҡорттары саҡырыуы буйынса өлкәгә килгәндә Нурия Иҡсанованы күркәм сараны алып барыусы, тележурналист, гәзит мөхәррире булараҡ күрҙем. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте көндәре осрашыуҙары сиктәрендә Ҡамса Мортазинды 50 йәшлек юбилейы айҡанлы...
Изгелеккә инселәнгән яҙмышЕтемдәрҙең башынан ғына һыйпаһаң да, һиңә ожмах ишектәре асылыр, тигән хәҙис хәтеремдә. Балалар йортоноң да унда эшләүселәр яҙмышына ыңғай йоғонтоло, һүҙ менән аңлата алмаҫлыҡ ҡөҙрәте бар, тиҙәр. Оҙаҡ йылдар бала таба алмаған әллә нисә ҡатын бында...
«Үҙ юлымдан барам...»Сәхнәнән йыр ағыла. Талғын да, аһәңле лә, тыйнаҡ та был моң күңелдең иң нескә ҡылдарына ҡағылып, һине берсә күктәргә ашыра, берсә тынысландыра, үҙ тулҡынында бәүелтеп, илһамландыра, ҡанатландыра. Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Резидә...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Баймаҡ районы
Баймаҡ районы — Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан район. Көнсығышта Силәбе өлкәһе менән сиктәш. 1930 йылда ойошторолған. Майҙаны 5432 км². Районда Баймаҡ, Сибай ҡалаһы һәм Түбә ҡасабаһы бар. Райондың административ үҙәге — Баймаҡ ҡалаһы менән Өфө араһы тура һауа юлынан 275 км, автомобиль юлынан — 489 км.
Район халҡы (Сибай менән Баймаҡ ҡалаһы йәшәүселәрҙе индермәйенсә) 1995 башына 43,5 мең кеше булған (1970 — 47,9, 1979 — 41,4, 1989 — 42,1 мең кеше). Ауыл халҡының уртаса тығыҙлығы 1 км²-ға 8 кеше. Күпселеген башҡорттар һәм урыҫтар тәшкил итә. 90 ауыл бар. Иң ҙурҙары: Темәс (3,1 мең кеше), Урғаҙа (2,7 мең), Иҫке Сибай ауылы (2 мең), Аҡморон ауылы (1,7 мең).
Йөкмәткеһе
География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Геологик йәһәттән район територияһы Тагил-Магнитогорск бөгөлөнөң һәм Уралтау күтәрелешенең тектоник структураларынан ғибәрәт. Колчедан рудаһы (Сибай, Баҡыртау, Таштау, Балтатау, Ҡамаған һ.б.), рудалы алтын (Вост.-Семеновский, Түбә, Юлалы һ.б.), сәсмә алтын (Ҡараһаҙ, Төйәләҫ, Шүрәле һ.б.), цеолит (Сибай), биҙәү ташы (20-ләп ятҡылыҡ), эзбизташ, кирбес сеймалы һ.б. ятҡылыҡтар тикшерелгән.
Райондың төньяҡ-көнбайыш өлөшөн Уралтау һырты биләй. Уның был тирәһе бейек түгел һәм тигеҙләнгән, ләкин ярайһы уҡ дымлы, ҡарағай, ҡайын һәм уҫаҡ урмандары менән ҡапланған. Уралтау һәм Ирәндек һырттары араһындағы түбән урындарҙа ваҡ сусаҡтар бар. Уңдырышлы ҡара тупраҡлы далала төрлө үлән һәм ҡылғандар үҫә, уның байтаҡ өлөшө һөрөлгән, ҡоролоҡ хас. Район территорияһын меридиональ йүнәлешттә киҫеп үткән Ирәндек һыртының киңлеге 10—20 км, уртаса бейеклеге төньяғынта 700—800 м, көньяғында— 400—500 м, урыны менән ҡарағас ҡатыш ҡайынлыҡтар, ҡаты төп тау тоҡомдары ер өҫтөнә сығып торған, аҙ уңдырышлы, эрозияға бирелгән тупраҡ өҫтөнлөк итә. Район территоряһының көнсығыштағы тар ғына һыҙатын эреле-ваҡлы убалар теҙмәһенән торған тигеҙлек тәшкил итә. Бындағы ҡара тупраҡлы далала ҡылған һәм һәр төрлө үлән үҫә.
Баймаҡ районы Урал тауҙары аръяғында урынлашҡанлыҡтан, Азия материгының континенталь климаты йоғонтоһон кисерә.
Климаты ҡоро, ҡышын ҡар аҙ була. Гидрографик селтәре Һаҡмар, Таналыҡ, Оло Урғаҙа (бәләкәй ҡушылдыҡтары менән) йылғалары, Талҡаҫ, Күлтабан күлдәренән тора. Майҙаның ҙур өлөшө дала ерҙәре. Ағас запасы 18,8 млн м³ булған 126,4 мең га майҙанда (Райондың дөйөм майҙанының 24,4 %) урман үҫә (шуның 3,4 млн м ылыҫлы ағас).
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Средняя плотность сельского населения 8 человек на 1 км².
- Урбанизация
В городских условиях (город Баймак) проживают 30,38 % населения района.
- Милли составы
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ һанын иҫәпкә алыу мәғлүмәттәре буйынса: башҡорттар — 83,3 %, урыҫтар — 11,9 %, татарҙар — 3,5 %, башка — 1,3 %[10].
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
19 быуаттың 30-сы йылдарында Төйәләҫ йылғаһының үрге ағымында һибелмә алтын ятҡылыҡтары үҙләштерелә башлай. Һибелмә һәм рудалы алтындың яңы ятҡылыҡтарын үҙләштереү, баҡыр колчеданы рудаларынан алтынды айырып алыу иҫәбенә алтын табыу арта. 1923 йылда Таналыҡ-Баймаҡ таулы округы бөтөн Уралда сығарылған алтындың 40 % таба. Баҡыр колчеданы рудаларын эшкәртеү менән Башҡортостан баҡыр-көкөрт комбинаты, алтын сығарыу менән «Башзолото» дәүләт производство предприятиеһының Түбә руднигы, «Зауральская» һәм «Түбә» старателдәр артелдәре шөғөлләнә. Төйәләҫ ятҡылығында эзбизташ сығарыла. Яндырылған эзбиз шәкәр заводында ҡулланыла һәм башҡа региондарға ла ебәрелә.
Район сәнәғәтенең башҡа тармаҡтарына ағас әҙерләү (Темәс һәм Баймаҡ леспромхоздары), төҙөлөш материалдары етештерә (Темәс хуж.-ара кирбес заводы), мет. эшкәртеү (Түбә йоҙаҡ һәм тимер-томор әйберҙәр заводы) һәм еңел сәнәғәт (Түбә тегеү фабрикаһы) инә. Баймаҡ районы ауыл хужалығы продукцияһы күпләп етештерелә. Ауыл хужалығы ерҙәре 331,3 мең га (Башҡортостанда 1-се урында тора), шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 164,1 мең га, сабынлыҡтар — 44,0 мең га (Белорет районынан һуң 2-се урында), көтөүлектәр — 123,0 мең га (1-се урында). 19 ауыл хужалығы предприятиеһы, шул иҫәптән Башҡортостан игенселек һәм баҫыу культуралары селекцияһы институтының Баймаҡ тәжрибә-производство хужалығы бар. Район малсылыҡ һәм игенселек буйынса махсуслашҡан. Һарыҡсылыҡ тармағы ҙур урын тота. Башҡортостанда етештерелгән көслө һәм ҡаты сортлы бойҙайҙың төп өлөшө ошо районға тура килә. Иң ҙур ауыл хужалығы предпритиеһы — Йылайыр совхоз-техникумы. Совхоздың 80 мең га ауыл хужалығы ере бар, ул районда үҫтерелгән игендең өстән бер өлөшөн етештерә.
Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Район территорияһын Ира—Йылайыр—Сибай—Магнитогорск һәм Аҡъяр—Сибай—Асҡар—Сермән автомобиль юлдары киҫеп үтә. Сит өлкәләр менән бәйләнештә Сибай тимер юл станцияһы һәм аэропорты мөһим роль уйнай. Урындағы бәйләнештәрҙә Баймаҡ—Ҡана, Баймаҡ—Темәс, Баймаҡ—Әбделкәрим автомобиль юлдары ҙур әһәмиәткә эйә.
Социаль-мәҙәни өлкә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Районда 75 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 40 урта мәктәп һәм 2 лицей; Йылайыр совхозы нигеҙендә ауыл хужалығы техникумы, 41 китапхана, 75 клуб учреждениеһы, Баймаҡта һәм Темәс ауылдарында тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы, Йылайыр совхозында Сиҙәм музейы, үҙәк район һәм 8 участка дауаханаһы, Талҡаҫ күле буйында Баймаҡ ял йорто эшләй.
Урыҫ һәм башҡорт телдәрендә «Баймакский вестник» һәм «Һаҡмар» гәзите сыға.
Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғүмәров Айытбай Әхмәт улы (26.11.1942) — ғалим-хирург, юғары мәктәп уҡытыусыһы, Рәсәй медицина-техник академияһы академигы. Медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһының (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының (1997) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡортостандың (1991) атҡаҙанған табибы. Сындәүләт ауылынан (хәҙер юҡ)[11].
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Предварительная оценка численности населения Республики Башкортостан на 1 января 2016 года по муниципальным образованиям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 февраль 2016. 21 февраль 2016 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
- ↑ 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
- ↑ Оценка численности постоянного населения на 1 января 2009 года
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 март 2013. 5 март 2013 тикшерелгән.
- ↑ Ғүмәров Айытбай Әхмәт улы — Башҡорт энциклопедияһы (Тикшерелгән 21 ноябрь 2017)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан. Ҡыҫҡа энциклопедия. «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәте. Өфө, 2007.
- Администрация района
- На сайте Республики Башкортостан
- Города Зауралья Республики Башкортостан: особенности этнодемографического развития на историко-краеведческом портале Ургаза.ру


text:
Мәктәп тупһаһынан сыҡҡан һәр йәш кеше һѳнәр һайлау тураһында етди уйлана. Улар меңләгән, шулар араһынын күңелеңә ятҡанын, унан матди ғына түгел, рухи ҡәнәғәтлек алырлығын һайлау бик мѳһим. Баймаҡ ауыл хужалығы техникумында егет һәм ҡыҙҙарҙы тормошта кәрәкле, хеҙмәт баҙарында һорау менән ҡулланған һѳнәрҙәргә уҡыталар.
Урал аръяғында иң тәүгеләрҙән булып асылған уҡыу йорто быйыл үҙенең 50 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Был белем усағы 1963 йылда беҙҙең тѳбәктә урта звено ауыл хужалығы белгестәре ҡырҡа етешмәү сәбәпле булдырыла. 1965 йылда уҡыу йортон Баймаҡ ҡалаһынан Сибайға күсерәләр. Ә 1977 йылда Баймаҡ ауыл хужалығы техникумы Баймаҡ районының Урғаҙа ауылында тѳпләнә.
Ярты быуатлыҡ эшмәкәрлеге осоронда уҡыу йортон 13 меңдән ашыу кеше тамамлаған. Улар ауыл хужалығында ғына түгел, илебеҙҙең, республикабыҙҙың халыҡ хужалығы тармаҡтарының барлыҡ ѳлкәләрендә лә хеҙмәт итә. Техникумды тамамлаусылар араһында Социалистик Хеҙмәт Геройы, ауыл хужалығының атҡаҙанған хеҙмәткәрҙәре, ғалимдар һәм башҡа күренекле шәхестәр бар.
Бѳгѳнгѳ уҡыу йорто заманса йыһазландырылған уҡыу кабинеттары, оҫтаханалары, техника паркы булған комплексты тәшкил итә. Техникумдың китапханаһының китап фонды бик бай, спорт һәм тантаналар залдары иркен. Студенттар ѳсѳн ике ятаҡхана бар, ашхана эшләй. 2008-2009 йылдарҙа уҡыу корпусы һәм ятаҡтар тулыһынса реконструкцияланған. Ауыл хужалығы белгестәрен үҙ эшенең оҫталары итеп әҙерләү ѳсѳн «Дон-1500», «Кейс», «Нью-Холланд» комбайндары, 2 «МакДон» бесән сапҡысы, тракторҙар бар.
Уҡыу йорто коллективы заман менән бергә атлауҙы, яңылыҡтарға ынтылып йәшәүҙе маҡсат итеп алған. Яҡын киләсәктә «Ер һәм мѳлкәт мѳнәсәбәттәре» специальносын асыу күҙаллана. Техникум менән Башҡорт дәүләт аграр университеты, Скрябин исемендәге Мәскәү дәүләт ветеринария медицинаһы һәм биотехнологиялар академияһы араһында килешеүҙәр тѳҙѳлгән. Ошоға ярашлы сығарылыш уҡыусылары юғары уҡыу йортонда тиҙләтелгән программа буйынса белем ала.
Техникум студенттары үҙ специальностары буйынса «Урал аръяғы» МТС-ында, Баймаҡ тәжрибә-хужалығында практика үтә. Унда студенттар үҫемлекселек, малсылыҡ, ауыл хужалығы машиналарын ремонтлау, орлоҡ сифатын билдәләү, малдарҙы яһалма ҡасырыу буйынса практика үтеп, белемдәрен камиллаштыра.
2011 йылдан техникумдың берҙәм коллективын Гѳлнара Марат ҡыҙы Хасйәнова етәкләй. Уҡыу йортонда тѳрлѳ спорт секциялары, түңәрәктәр эшләй. Ѳҫтәмә профессиялар биреү факультеты булдырылған. Бейеүгә маһирҙар—данлыҡлы «Йәйғор», йыр-моңға ғашиҡтар «Умырзая» ансамблдәрендә шѳғѳлләнә. Йыл дауамында уҡыу йортонда художестволы үҙешмәкәрлек смотрҙары, тѳрлѳ конкурстар, КВН, спорт ярыштары уҙғарылып тора.
Белем биреү менән бер рәттән студенттарҙың йәшәү рәүешен, кѳнкүрешен яҡшыртыуға ла ҙур иғтибар бүленә. Йәшәү ѳсѳн бѳтә уңайлы шарттар бар: бушлай тѳшкѳ аш тәҡдим ителә, ятаҡ бүлмәләре иркен һәм яҡты.
2013-2014 уҡыу йылына Баймаҡ ауыл хужалығы техникумы түбәндәге специальностар буйынса ѳҫтәмә рәүештә студенттар ҡабул итә: агрономия, ветеринария, ауыл хужалығын механизациялау, иҡтисад һәм бухгалтер иҫәбе. Ошоға тиклем һѳнәр һайлауҙа икеләнгән йәштәрҙе техникумға уҡырға килергә саҡыралар. Уҡыу йортоноң ишектәре һеҙҙең ѳсѳн һәр ваҡыт асыҡ!
Һүрәттәрҙә: уҡыу процесынан күренеш.


text:
Төрлө ойошмаларҙа эшләп ҡарағас, илдә яңылыҡ булып бөрөләнгән фермерлыҡҡа тотоноп ҡарарға ниәт итә. Ҡатыны Гөлүсә лә үҙаллы эшләүҙе хуплай. Шулай итеп, Ахуновтарҙың йәш ғаиләһе 2004 йылда дүрт бейә һатып ала.
Төрлө ойошмаларҙа эшләп ҡарағас, илдә яңылыҡ булып бөрөләнгән фермерлыҡҡа тотоноп ҡарарға ниәт итә. Ҡатыны Гөлүсә лә үҙаллы эшләүҙе хуплай. Шулай итеп, Ахуновтарҙың йәш ғаиләһе 2004 йылда дүрт бейә һатып ала.
Рәсәй Хөкүмәте етәксеһе Дмитрий Медведев мәғариф тармағындағы тап ошо мөһим әҙерлек мәсьәләләренә арналған видеоконференция үткәрҙе. Уның эшендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.
Минеңсә, төбәк вәкиле Тәтешле районы буйынса эске эштәр бүлегендә хеҙмәт иткән Вадим Әптекәев кеүек булырға тейеш: етди, ғәҙел, кешелекле, тәүәккәл.
1997 йылда милицияға эшкә килгәнсе Вадим Төркмәнстанда сик буйы ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә, Краснохолм нефть һәм газ сығарыу идаралығында иретеп йәбештереүсе булып эшләй.
Күгәрсен муниципаль район хакимиәте башлығы Фәрит Мырҙагилде улы МУСИН, байтаҡ йылдар ауыл хужалығын етәкләгән, урта звено етәксеһе вазифаһын да башҡарған сағында уҡ ауылдаштары, райондаштары, ғөмүмән, замандаштары хәстәрлеген үҙ иңенә йөкмәп тартҡан уҙаман, әңгәмәбеҙҙә үтелгәндәр аша бөгөнгә бер аҙ ҡараш ташлай.
– һуңғы йылдар ҙур өмөттәр бағлап сәселгән иген, мал аҙығы культуралары ҡоролоҡ арҡаһында ыратып уңыш бирә алмауы ауыл хужалығы предприятиеларының ғына түгел, ә тотош райондың социаль-иҡтисади хәл-торошона насар йоғонто яһаны. Ошо хәлдән күгәрсендәр нисегерәк сыҡты һәм артабан ни эшләргә уйлай?
– Республика етәкселеге, һуңғы йылдарҙың ауыл хужалығы өсөн бик уңайҙан булмаясағын алдан иҫкәртеп, мал аҙығын 1,5-2 йылға етерлек итеп әҙерләп ҡуйырға кәрәклеге тураһында йыш иҫкәртә килде.
— Һуңғы осорҙа мәғариф өлкәһендәге үҙгәрештәр уҡытыу планына ярайһы төҙәтеүҙәр индерергә мәжбүр итте, — ти Рәхим Собханғолов. — Информатика, сит ил дәрестәре арттырылып, хеҙмәт дәресе «кәрәкмәгән» тип һаналғандар иҫәбенә кәметелде. Мәҫәлән, 9-сы класта технология фәне бөтөнләй бөтөрөлдө. Һүҙ юҡ, бөгөн һәр уҡыусы компьютерҙы яҡшы белергә, сит телдә иркен аралашырға тейеш. Әммә хеҙмәт тәрбиәһе тураһында онотоу кәрәкмәҫ ине.
— Салатта каротин һаҡланып ҡалһын өсөн ҡаймаҡты йәки майонезды табынға ултыртыр алдынан ғына һалырға кәрәк.
— Кишерҙәге каротинды яҡшыраҡ үҙләштереү өсөн, май йәки ҡаймаҡ һалып, һауыттың ҡапҡасын ябып быҡтырырға кәңәш ителә.
— Витаминдарын юғалтмаһын өсөн кәбеҫтәне бешерергә түгел, ә быҡтырырға кәрәк.
Үҙем дә йәйәү йөрөүҙе хуп күрәм. Дөрөҫөн әйткәндә, автомобиль йөрөтөү танытмаһын алырға теләк уянһа, күптән махсус курстарға юлланған һәм бер ауырлыҡһыҙ уҡып сыҡҡан булыр инем. Мәгәр яуаплылыҡ тигән төшөнсә күберәк, күрәһең: әлегә үҙемдә "ҡорос ат"ҡа идара итерлек ышаныс тоймайым, хәүефһеҙ хәрәкәт итеүемә инанмайым, һәм был теләк "замандан артта ҡалмайым" тигән маҡсаттан күпкә көслөрәк.
Иртән тамаҡ туйҙырып сығып киткән малайҙар кискеһен көтөү ҡайтҡас та күренмәгәс, әсәләре борсолоп, балаларҙы эҙләй башлай. Һуңынан райондың барлыҡ хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәре лә аяҡҡа баҫа. Юғалған балаларҙы эҙләүгә илленән ашыу полиция хеҙмәткәре йәлеп ителгән. Ә бер туғандар Филүс менән Азат һәм уларҙың тоғро дуҫы Айрат ташландыҡ ҡаралтыла йәшеренеп ултырған. Ҡасҡалаҡтарҙы таңға ғына эҙләп табалар. Ярай әле ауылда батырлыҡ күл-йылға, аҙашырлыҡ урман юҡ. Филүс менән Айрат өҫтөнә йылы кейем кейгән, ә бына биш йәшлек Азат күлдәксән генә булған.
Күмертауҙан бер ир полицияға:
— Таныш булмаған берәү өс мең аҡсамды, дүрт меңлек телефонымды талап алды, туҡманы, — тигән ялыу менән килә.
Хеҙмәткәрҙәр шунда уҡ ғәйеплене эҙләргә тотона. Баҡһаң, иргә берәү ҙә һөжүм итмәгән. Ул танышының машинаһын алып тора ла боҙоп килтерә. Зыянды ҡаплау өсөн аҡсаһын да, телефонын да машина эйәһенә үҙе биргән булып сыға.
Хәҙер “бәләгә тарыған әҙәм”гә алдашҡаны өсөн 12 мең һумын сығарып һалырға тура киләсәк.


text:
900 кѳнгә һуҙылған мәхшәр
27 ғинуар ил тарихында Ленинград блокадаһын ѳҙѳү кѳнѳ булып ҡалды. 900 кѳн дауам иткән мәхшәрҙә олоһо ла, йәше лә, сабыйы ла берҙәй ыҙа-михнәт сигә, һәләк була.
Беҙҙең ҡалала ла Ленинград блокадаһын башынан үткәргән Галина Андреевна Федорова йәшәй. Ул Ленинградта тыуып, ун йәшкә тиклем йәшәй. 1949 йылда уларҙың ғаиләһен яҙмыш еле Белорет ҡалаһына алып килә. Һуғыш ваҡытында бәләкәй булһа ла, ул был ҡот осҡос йылдарҙы иҫләй һәм бала хәтерендә уйылып ҡалған мәлдәрҙе тулҡынланып һѳйләй.
- Атайым Андрей Яковлевич Димитрук Балтика фронты капитаны ине. Һуғыш башланғанда әсәйем - Екатерина Сергеевнаға 21 йәш була. Ул тәүҙә мебель фабрикаһында эшләй. Һуғыш башланғас, башҡалар кеүек үк окоп та ҡаҙа, фугастарҙы ла һүндерә, китеп барғанда урамда ҡолап үлгән кешеләрҙе йыя һ.б.


text:
«Атайсал» гәзите мөхәрририәте 2016 йылға баҫмабыҙға яҙылыусылар араһында лото-уйын үткәрәсәк. Отошта ярты йәки бер йылға яҙылған квитанция күсермәләре уйнатыла. Бүләктәребеҙ бик шәп!
Бер йылға яҙылыусылар араһында йылдағыса «Сибай» профилакторийы тарафынан бүленгән путевка уйнатыласаҡ. 10 көнлөк путевканың хаҡы—14 600 һум. Ярты йылға яҙылыусылар 3х2 үлсәмле келәм, электр мейесе, тиҙлекле интернет үткәреүгә 5 сертификат, Яңы йыл һүрәтле 5 бокал отоу мөмкинлегенә эйә.
Лото-уйындың бағыусыларына, милли баҫмабыҙға эскерһеҙ ярҙам итеүсе дуҫтарыбыҙға ҙур рәхмәт белдерәбеҙ! Улар—«Сибай» шифахана-профилакторийы директоры Радмир Айҙар улы Fөбәйҙуллин, «Аладдин» магазины директоры Джума Багамаева, «Гефест» магазиндар селтәре етәксеһе Максим Низаметдинов, уның урынбаҫары Ирек Мостафа улы Зибаров, «Инфоком» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Ирек Әсхәт улы Мусин, «Аҙаш» кампанияһы етәксеһе Рифат Раҡаев.
Лото-уйын «Атайсал» гәзите редакцияһында Яңы йыл байрамы алдынан ойоштороласаҡ.
Хөрмәтле яҡташтар! Һеҙҙе «Атайсал» гәзитенә яҙылырға һәм квитанцияларығыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәрергә саҡырабыҙ. Адресыбыҙ: Сибай ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 22.
«Атайсал»ға почта аша яҙылыу хаҡы: 6 айға—461 һум 22 тин (индексы—50629), 12 айға—922 һум 48 тин (индексы—6029). Сибайҙа һәм Иҫке Сибайҙа йәшәүселәр ярты йылға 420 һум, ә бер йылға 840 һум менән яҙыла ала. Гәзиттең электрон варианты 6 айға—250 һум.


text: Яңыраҡ Өфө депутаттары баш ҡала урамдары, скверҙары һәм башҡа адреслы урындарҙың атамаларына конкурс положениеһын раҫланы. Ундан ашыу атама вариантын тәҡдим итергә мөмкин. Фекерҙәр 6 декабргә тиклем ҡабул ителә (gorsovet@ufacity.info). Шуға күрә, хөрмәтле милләттәштәр, ҡыйыуыраҡ һәм әүҙемерәк булайыҡ. Аҙаҡ ризаһыҙлыҡ белдергәнсе, әле ризалыҡ менән яңы фекер әйтәйек. Мәҫәлән, билдәле фольклорсы, ғалим Әхмәт Сөләймәнов ғүмере буйы мәркәзебеҙҙә йәшәне, ижад итте. Ниңә, мәҫәлән, уның исемен бирмәҫкә урамдарҙың береһенә?


text:
Рәсәй һәм донъя яңылыҡтары
Сүриәнең Алеппо ҡалаһының хөкүмәт ғәскәрҙәре контролдә тотҡан өлөшөндә автобус туҡталышын утҡа тотоу сәбәпле 7 бала һәләк булған, 8 бала яраланған. Ҡалала хәл көндән-көн ҡатмарлаша. Белгестәр әйтеүенсә, ҡан көҫәгән ҡушма Штаттар Германияны ла был һуғышта ҡатнашырға мәжбүр итә.
Таиланд депутаттары туғыҙ минут тынлыҡ менән вафат булған король Адульядетты иҫкә алды. Милли ҡанундар сығарыу ассамблеяһының ғәҙәттән тыш йыйылышы илдең барлыҡ телеканалдарында күрһәтелде. Адульядет илдә иң абруйлы сәйәсмәндәрҙең береһе булған. Шуға ла был көндәрҙә Таиландта йәшәүсе һәр кем королдың үлемен шәхсән ҡайғыһы итеп ҡабул итә.
Америкала Арканзас штатында бынан бер быуат элек төҙөлгән күперҙе шартлатҡандар. Ике миллион тонналыҡ конструкция һелкенмәгән дә. Төҙөүселәргә уны һүтеүҙән башҡа әмәл ҡалмаған. Был күперҙе 2010 йылда уҡ ышанысһыҙ тип тапҡандар һәм унда автомобиль хәрәкәтен тыйғандар.
Хәбәрҙәр
Һаҡ булығыҙ! Боҙлауыҡ!
Төбәктең ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты республикала боҙлауыҡ булыуы хаҡында иҫкәртә. Был алдағы ике көндә бер аҙ йылытып, һауа температураһының нольдән 5 градус түбән булыуы менән бәйле. Ә төндәрен, ғәҙәттәгесә, һалҡын. Аяҙытҡанда 20 градусҡа тиклем һыуытып, бер аҙ ҡар...
Яңы аттар - яңы еңеүҙәр
Башҡортостандың заманса бишалыш буйынса мәктәбе үҙенең техник базаһын нығыта. Буласаҡ Олимпия уйындары чемпиондары өөсөн республика ҡаҙнаһынан бүленгән аҡсаларға яңы аттар алынды. Бағдад ҡушаматлы айғыр өсөн әлегә был яңы һарай. Йылҡы малы үҙен тыныс тотһа ла, уны ярыштарға өйрәтеүсе жокей,...
Иҫке өйҙә лә матур йәшәргә мөмкин
Быны Өфөләге күп ҡатлы йорттарҙың береһендә йәшәүселәр һүҙҙә түгел, эштә иҫбатлаған. Бөхтә һәм таҙа подъезд, матур интерьер, видеокүҙәтеү, консьерж. Был элиталы торлаҡ түгел, ә ябай йорт хаҡында һүҙ. Ишектән инеү менән ихлас йылмайып консьерж ҡаршылай, ә тир-яҡтағы бөхтәлекте күреп был ябай подъезд...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Бөгөн Рим папаһының Латин Америкаһы буйлап турнеһы башланды. Кисә үк ул Сантьягоға килгән. Чили президенты МишЕль БачелЕт уны самолеттан ҡаршы алған. Ә ҡала урамдарына пантификты сәләмләргә меңәрләгән кеше сыҡҡан. Йылы ҡабул итеүҙәрен әҡарамаҫтан, уныү бында килеүе урындағы халыҡ араһында...
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай президиумы республика парламентының сираттағы 55-се ултырышы көн тәртибен билдәләне
25 ғинуарҙа депутаттар 30-ҙан ашыу закон проекттарын тикшерергә ниәтләй. Физик шәхестәрҙең һалым түләү тәртибе, административ хоҡуҡ боҙоуҙар, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт тураһында һәм башҡа закондарға үҙгәрештәр индереү күҙ уңында тотола. Урындағы үҙидаралыҡ, граждандар йәмғиәте һәм киң мәғлүмәт...
Бөгөн Республика хөкүмәтендә хеҙмәт алдынғыларының бер төркөмөнә дәүләт наградалары тапшырылды
Башҡортостан башлығы Указына ярашлы, республика предприятиеларында эшләүселәргә атҡаҙанған энергетик, элемтәсе, архитектор, уҡытыусы, һатыусы һәм табип исемдәре бирелде. Шулай уҡ, Башҡортостан башлығының рәхмәт хаттарына лайыҡ булыусылар тәбрикләнде.
Дуҫлыҡ күпере
Башҡортостан һәм Удмурт республикалары сигендә Кама йылғаһы аша асылған яңы күпер, яңы мөмкинлектәр бирә. Концессия нигеҙендә төҙөлгән стратегик объект, илдә һуңғы йылдарҙағы иң ҙур проектарҙың береһе. Ғиләж Хәкимов хәҙер Ҡазандан Башҡортостанға күпкә тиҙерәк килеп етә. Быға тиклем юлсылар ...
Командировканан ҡайтыуына өйө юҡ булған
Өфөлә йәшәүсе кешеләрҙең ике ҡатлы йортон билдәһеҙ кешеләр һүтеп ташлаған. Ҡала хакимиәте һәм яҡында ғына төҙөлөш алып барған компания етәкселеге иһә торлаҡты емереүгә ҡыҫылышыбыҙ юҡ тип белдерә. Хәҙер был урында төҙөлөш бара. Ә күпмелер ваҡыт элек ике ҡатлы йорт торған. Фәрҙәт Шәйнуров...
Бөгөн Рәсәйҙә тәфтиш комитеты ойошторолған көн
Был туралағы федераль закон 2011 йылдың 15 ғинуарында ғәмәлгә инде. Уға ярашлы элек прокуратура составындағы хеҙмәт үҙ-аллы структураға әйләнеп Рәсәй Президентына туранан-тура буйһона башланы. Тәфтиш комитеты эшмәкәрлеген енәйәттәрҙе иҫкәртеү һәм асыҡлау менән шөғөлләнгән башҡа хеҙмәттәр менән...
Һалҡын һыу яратыусылар
Сәләмәт тәндә-сәләмәт рух. Өфөлә “морждар” Яҡутов паркындағы күлдә һыу инде. Һауа температураһының утыҙ градус һалҡын булыуы ла уларға ҡамасауламай, ә киреһенсә дәрт кенә өҫтәй. Йәшенән ҡартынаса йыйылған “морждар” өсөн ҡышҡыһын боҙло һыуҙа йөҙөү яратҡан спорт төрөнә әйләнгән. Һауа...
Тыныс тормошта ла батырлыҡ эшләп була
Яңы йыл алдынан Алкино хәрби гарнизонында хеҙмәт итеүсе егет һыуға батып барыусыны үлем тырнағынан ҡотҡарып алып ҡала. Бәләгә тарыусының хәле яҡшы. Шәмбе көндө йортона ҡайтып барған Владимир Семальченконы яр ситендәге тар ғына һуҡмаҡтан китеп барған шәүлә йәлеп итә. Күп тә үтмәй, йәш кешенең һыуға...
“Йыл кешеһе 2017”
Беҙҙе уратып алған ысынбарлыҡҡа битараф ҡалмаған кешеләр халыҡтың бары 15 процентын тәшкил итә, әммә тормош уларҙың хеҙмәтенә туранан-тура бәйләнгән. Бөгөн республика башлығы “Йыл кешеһе 2017” бәйгеһендә еңеүселәр менән осрашыуҙа шулай тип белдерҙе. “Республика Башкортостан" газетаһы бишенсе йыл...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Төркиәлә самолет диңгеҙ ярына тәгәрәп төшкән. Анкара – Трабзон рейсын үтәгән һауа судноһы ергә ултырған ваҡытта юлдан төшөп киткән. Ҡара диңгеҙгә етергә уға бер-ниә метр ғына ҡалған. Борттағы 162 кешенең береһе лә ауыр йәрәхәттәр алмаған. Һиндостанда донъялағы тәүге робот-полиция...
Иҫкесә Яңы йылға сатлама һалҡындар
Иҫкесә Яңы йыл көнөндә Башҡортостанда 34 градусҡа тиклем һыуыта. За кадром. Аҙна башында уҡ, синоптитар республикаға яҡынлашҡан һалҡындар тураһында иҫкәрткәйне. Бөгөн төндә айырым райондарҙа термометр бағанаһы -27 градусҡа тиклем төштө. Ә иртәгә, Иҫкесә Яңы йыл көндө тағы ла нығыраҡ...
Килешле лә, хаҡы ла тешләшмәй
Байрам яҡынлашҡан һайын, гүзәл заттарҙы “нимә кейергә” тигән һорау нығыраҡ борсой. Килешле лә булһын, хаҡы ла тешләшмәһен, күңелгә лә оҡшаһын. Бигерәк тә, оҙон итәкле күлдәктәр һорау менән ҡуллана. Был йәһәттән һеҙгә “Резеда Сөләймән” кибете ярҙамға килә. Шулай уҡ, бында байрамға бүләктәр ҙә...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Чехияла президент һайлауҙары бара. Бөгөн һәм иртәгә тәүге туры үтә. Дәүләт башлығы урынына 9 кандидат көс һынаша. Әммә социаль һорауҙарға ярашлы, төп көрәш әлеге президент Милош Земан һәм Иржи Драгош араһында бара. Беренсе турҙа кандидаттарҙың береһе лә 50 проценттан күберәк тауыш йыймаһа, ике...
Прокурорҙар көнө
Өфөлә йәшәүсе Илдар һәм Әлиә Нурушевтар өсөн 12 ғинуар үҙенсәлекле дата. Икеһе лә прокурорҙың өлкән ярҙамсыһы вазифаһын етди башҡарған йәш ғаилә һөнәри байрамын билдәләй. Хеҙмәт хоҡуҡтарын үтәү йүнәлеше буйынса эш алып барған прокурорҙың өлкән ярҙамсыһы Әлиә Нурушева көнөнә ун бишләгән ғариза ҡабул...
Ғәҙәттән тыш хәлдәр сафтарында ғәҙәттән тыш хәл
Салауат ҡалаһының эҙәрмән-ҡотҡарыусылар отряды етәкселек менән өсөнсө йыл инде уртаҡ тел таба алмауына зарлана. Был хәлгә идаралыҡ та битараф түгел. Ике яҡтың һәр ҡайһыһының үҙ хәҡиҡәте бар. Вадим Вәлитовтың махсус кейемде үҙ иҫәбенә һатып алып яратҡан эшен бушҡа башҡарыу мөмкинлеге сикле. Ғаилә,...
Михаил Гордеев ярҙам һорай
Михаил Гордеевтың дауалы үләндәре менән бөтә илгә билдәле предприятиеһы юҡҡа сығыу сигендә. Ғинуар башында ҙур янғын сығып үләндәрҙе эшкәртеү заводы тулыһынса янып бөттө. Ә ойошмала эшләгән йөҙләп хеҙмәткәр эшһеҙ ҡалды. Пациенттарҙы дауалауға әҙер киптерелгән үләндәр күҙ асып...
Бөгөн Өфөлә заправка янып киткән
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хәбәр итеүенсә, Мокроусово ҡасабаһының Яңы урамында цистерналарҙың яныуы тураһында хәбәр диспетчер пультына сәғәт иртәнге биштә килә. Әлеге ваҡытҡа янғын һүндерелгән. Һәләк булыусылар һәм зыян күреүселәр юҡ.
Рәсәйҙәге иң популяр фильм “Движение вверх” нәфис таҫмаһы тураһында тамашасылар ошо фекерҙә
Ышаныс, өмөт, маҡсат һәм ғорурлыҡ. Рәсәйҙәге иң популяр фильм “Движение вверх” нәфис таҫмаһы тураһында тамашасылар ошо фекерҙә. СССРҙың спорт тарихындағы иң легендар еңеүҙәрҙең береһе – Мюнхендағы Олимпия уйындарында баскетбол буйынса турнирҙың алтын миҙалын яулаған атлеттар яҙмышын...
Башҡортостан батырҙарға бай төбәк
Өфөлә йәшәүсе Владимир Романов ҡаҙау, ат дағаһы, арматура, сөй һурғыс һәм башҡа тимер-томорҙо бер ауырлыҡһыҙ бөгә. 5 минут эсендә өсйөҙлөк 8 ҡаҙауҙы бөккәне өсөн ир Рәсәйҙең рекордтар китабына индерелде. Баһадир хаҡында Закир Шәрипов репортажы. Владимир Романов был спорт төрө менән 4 йыл элек...
2017 йылдың “Йыл ғаиләһе” Бөтә Рәсәй бәйгеһендә Башҡортостан исемен яҡлаған иң ҙур ғаилә Хәйбулала йәшәй
2017 йылдың “Йыл ғаиләһе” Бөтә Рәсәй бәйгеһендә төбәк исеменән ҡатнашҡан һәм еңеү яулаған ғаиләләр Башҡортостандың ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова менән осрашты. Улар төрлө райондарҙа йәшәй. Шулай ҙа саҡырылған көнгә барыһы ла килеп етте. Өлгөлө ғаиләләр менән беҙҙең...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Римда “Мед-7” саммиты үтә. Унда Евросоюздың урта диңгеҙ илдәре миграция, иҡтисад, мәғариф һәм мәҙәниәт тураһындағы һорауҙарҙы күтәрә. 4-се форумда беренсе тапҡыр Франция президенты Эмманюэль Макрон ҡатнаша. Шулай уҡ, саммитта Италия, Испания, Португалия һәм Греция вәкилдәре бар. Юғалған самолет...
Бармаҡ остарындағы белем
Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Алина Әхмәтшина насар күргән һәм бөтөнләй күрмәгән кешеләр өсөн махсус ҡулланма уйлап тапҡан. Был эштә уға уҡытыусылары ла ярҙам иткән. Яңы әсбап ярҙамында тиҙ арала фәнни тел тарихын өйрәнергә була. Мәҫәлән, рун...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Альп тауҙарын ҡар баҫҡан. Бындай хәл унда 1978 йылдан бирле күҙәтелмәгән. Ике көн эсендә ике метрлыҡ ҡар ятҡан. 13 меңдән ашыу кеше Швейцария курорттарының береһендә ҡамауҙа ҡалған, бер саңғысы хәбәрһеҙ юғалған. Ҡотҡарыусылар кешеләргә өйҙәренән сыҡмаҫҡа кәңәш итә. Сахарала ҡар яуған. Урындағы...
Күпләп яуған ҡарҙы сатлама һыуҡтар алмаштыра
Республикаға һалҡын ҡыш килә, алдағы ял көндәрендә айырым райондарҙа һауа температураһы 30 градусҡаса төшәсәк, ти синоптиктар. Ә үткән көндәрҙә яуым-төшөм төбәктә ярты айлыҡ норманы арттырҙы. Коммуналь хеҙмәткәрҙәр баш ҡалала тығындар барлыҡҡа килмәһен өсөн ике тәүлек буйына урам-юлдарҙы...
Йөҙйәшәр ветеран
Ошо көндәрҙә Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Мөғин Кәрим улы Нуғаев 100 йәшлек юбилейын билдәләне. Ул 112-се Башҡорт кавалерия дивизия составында һуғыш юлын үтә. Күрһәткән батырлыҡтары өсөн ике тапҡыр Советтар Союзы геройы исеменә тәҡдим ителә. Тик, төрлө сәбәптәр арҡаһында Алтын йондоҙҙо алмай ҡала....
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Ике Корея килешеү яҡлы. Бөгөн Көньяҡ Корея һәм Корея халыҡ-демократик республикаһы араһында ҡатмарлы мөнәсәббәтте яйға һалыу буйынса һөйләшеүҙәр башланған. Был ике сиктәш илдең 2015 йылдағынан һуң тәүге осрашыуы. Һөйләшеүҙәр ябыҡ режимда үтте. Анкара ғәҙҙәттән тыш хәл режимын оҙайта. Ул тағы ла...
Кеше ғүмере һағында
Күбеһе өсөн бөгөн Яңы йылдың тәүге эш көнө. Ә бына ашығыс медицина ярҙамы станцияһында ял да, байрамдар ҙа юҡ. Бигерәк тә, ҡышҡы каникул осоронда уларға көсөргәнешле режимда эшләргә тура килә. Өфөнөң ашығыс медицина ярҙамы станцияһының Көньяҡ подстанцияһы бер туҡтауһыҙ эшләй. Байрам көндәрендә,...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Сәләм, йәмәғәт! Быға тиклем бөтөн башҡортса яңылыҡтарҙы агрегатор битендә генә уҡырға мөмкин ине, ә хәҙер Twitter хеҙмәте аша ла уҡып була. Беҙҙең рәсми каналыбыҙға яҙылығыҙ! @NewsBashkort
Метка: Башҡорт теле
Башкортостан райондарының картаһы
Ҡайһылыр ваҡыт элек үҙемдең компьютерымда электән эшләлгән Башҡортостан Республикаһының тапҡайным. Унда райондар күрһәтелгән. Интернетҡа сығарып элергә булдым, сөнки күптәргә векторлы карталар кәрәк, ул төрлө осраҡтарҙы ҡулланыуы мөмкин. Бәлки, үҙегеҙгә лә кәрәк булыр. Архив эсенда төрлө форматтарҙа файлдар: EPS, SVG и AI (Adobe Illustrator).
Йөкләргә ZIP архив, 1Мб


text:
Парламент-ара эшмәкәрлек
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың төбәк-ара һәм халыҡ-ара бәйләнештәр өлкәһендәге эшмәкәрлеге
Башҡортостан Республикаһында халыҡ-ара, төбәк-ара, хөкүмәт-ара, ведомство-ара һәм башҡа бәйләнештәр договорҙар һәм килешеүҙәр төҙөү ярҙамында тормошҡа ашырыла. Шулар араһында закондар сығарыу һәм башҡа эшмәкәрлек өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тарафынан төҙөлгән парламент-ара килешеүҙәр мөһим урын алып тора.
Дәүләт Йыйылышының 1995 йылдың мартында барлыҡҡа килеүенән алып республика парламентарийҙары тарафынан парламент-ара хеҙмәттәшлеккә, Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының, шулай уҡ Рәсәй субъекттарының закондар сығарыусы органдары менән бәйләнештәр булдырыуға ҙур иғтибар бүленә.
1995 йылдың апрелендә Өфө ҡалаһында Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы һәм Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы араһында хеҙмәттәшлек тураһында беренсе Протоколға ҡул ҡуйыла. Ул артабан 1997 йылдың 22 мартында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы араһында төҙөлгән хеҙмәттәшлек тураһындағы Килешеүҙең нигеҙе булып тора.
Халыҡ-ара, төбәк-ара һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәрҙе үҫтереүҙә республиканың килешеүҙәр төҙөү тәртибен яйға һалыусы хоҡуҡи базаһы булыу мөһим роль уйнай. 1992 йылда уҡ Башҡортостан Республикаһының “Башҡортостан Республикаһының халыҡ-ара эшмәкәрлегендәге килешеүҙәре тураһында” Законы ҡабул ителә. Ул 2001 йылда Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан Республикаһының халыҡ-ара эшмәкәрлек өлкәһендәге килешеүҙәре тураһында" Законын ҡабул иткәнгә тиклем ғәмәлдә була. Был өлкәлә закондар сығарыуҙың артабан камиллашыуы 2003 йылда ике норматив хоҡуҡи акт ҡабул итеүгә килтерә: Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан Республикаһының дәүләт власы органдарының Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы органдары менән килешеүҙәре тураһында" һәм Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан Республикаһының дәүләт власы органдарының халыҡ-ара һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәре хаҡында килешеүҙәре тураһында" Закондары.
Килешеү, формаһына һәм исеменә ҡарамаҫтан, башҡа закондар һәм норматив хоҡуҡи акттар менән бер рәттән Башҡортостан Республикаһының закондар сығарыу системаһының нигеҙ элементын тәшкил итә. Килешеүҙәрҙең айырым төрө булараҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән Рәсәй Федерацияһы субъекттарының закондар сығарыусы (вәкиллекле) органдары, сит ил дәүләттәренең дәүләт власының вәкиллекле органдары, сит ил федератив дәүләт субъекттары һәм сит ил дәүләттәренең административ-территориаль берәмектәре араһында төҙөлгән парламент-ара килешеүҙәр билдәләнә.
Бөгөнгө көндә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән ун биш Рәсәй Федерацияһы субъекттарының закондар сығарыусы органдары һәм сит ил парламенттары тарафынан хеҙмәттәшлек итеү тураһында 18 килешеү һәм 1 протокол, хеҙмәттәшлекте артабан камиллаштырыу тураһында 2 протокол, үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеүгә теләк белдереү тураһында 1 протокол төҙөлгән. Төҙөлгән килешеүҙәр парламент-ара мөнәсәбәттәрҙе артабан тәрәнәйтеүҙең юридик нигеҙе булып тора.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Рәсәй Федерацияһы субъекттарының закондар сығарыусы (вәкиллекле) органдары менән хеҙмәттәшлеге ике яҡлы бәйләнештәр булдырыу менән генә сикләнмәй. Хеҙмәттәшлекте үҫтереүҙең перспектив йүнәлештәре булып парламент-ара берләшмәләр ойоштороу тора. 1997 йылдың 22 июлендә Екатеринбург ҡалаһында Рәсәй субъекттарының "Ҙур Урал" Ассоциацияһы сиктәрендә Рәсәй Федерацияһының 9 закондар сығарыусы органы тарафынан Урал парламент үҙәге барлыҡҡа килтерелә. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән бер рәттән уның ойоштороусолары булып Ҡурған өлкә Думаһы, Ырымбур өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы, Пермь өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы, Коми-Пермяк автономиялы округы Закондар сығарыу Йыйылышы, Свердловск өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы, Төмән өлкә Думаһы, Удмурт Республикаһы Дәүләт Советы, Силәбе өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышы тора. Килешеүгә ярашлы рәүештә Урал парламент үҙәге уртаҡ ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған мәсьәләләр буйынса фекер алышыу, документтар проекттарын тикшереү маҡсатында ойошторолған консультатив институт булараҡ барлыҡҡа килтерелә. Уның идаралығының иң юғары органы булып Дөйөм Йыйылыш тора. Тәүге ултырышы 1999 йылда Өфө ҡалаһында үткәрелә.
Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәсәй Федерацияһының Волга буйы федераль округы субъекттары дәүләт власының закондар сығарыусы органдары Ассоциацияһы ағзаһы булып тора. Ассоциация консультатив институт булараҡ уртаҡ ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған мәсьәләләр буйынса фекер алышыу, документтар проекттарын тикшереү өсөн 2002 йылдың 14 майында ойошторола. Ассоциацияның ултырыштары Волга буйы федераль округына ингән Рәсәй Федерацияһы субъекттарының үҙәк ҡалаларында ярты йылға бер тапҡырҙан да кәм үткәрелмәй.
Атап үтелгән килешеүҙәр Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышында субъекттарҙың закондар сығарыу инициативаһын координациялауҙы, уртаҡ закон проекттарын әҙерләүҙе, килешеү төҙөгән яҡтар тарафынан индерелгән проекттарҙы һәм закондар сығарыуҙағы тәҡдимдәрҙе яҡлауҙы күҙ уңында тота.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың хеҙмәттәшлеген киңәйтеүгә Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһы һәм Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советы менән бәйләнештәре үҫеүе, шулай уҡ Дәүләт Йыйылышының Дәүләт Думаһы депутаттары, депутаттар төркөмө һәм фракциялары менән тура бәйләнештәр ҙә булышлыҡ итә. Өфө ҡалаһында 1998 йылдың 9 июнендә "Рәсәй региондары" депутаттар төркөмө (бойондороҡһоҙ депутаттар) һәм 1998 йылдың 10 июнендә "Беҙҙең йорт – Рәсәй" фракцияһы менән Дәүләт Йыйылышы араһында үҙ-ара эшмәкәрлек тураһында килешеүҙәр төҙөлә.
Башҡортостан Республикаһы парламентының һәм депутаттар корпусының халыҡ-ара, төбәк-ара һәм башҡа өлкәләге эшмәкәрлеге күп төрлөлөккә эйә һәм даими киңәйә бара. 2007 йылда ғына Татарстан, Удмуртия, Мәскәү, Ырымбур, Тула, Брянск, Ульяновск, Камчатка һәм Иркутск өлкәләренең, Мәскәү, Санкт-Петербург ҡалаларының дәүләт власының закондар сығарыусы органдарынан вәкилдәр төркөмө Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай эшмәкәрлеге менән танышты.
2010 йылда Марий Эл Дәүләт Йыйылышы, Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы делегаттарын ҡабул итеү ойошторолдо һәм Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай делегацияһының Санкт-Петербург Закондар Сығарыу Йыйылышына, Корея Республикаһына рәсми сәфәре тормошҡа ашырылды.
Ағымдағы йылда Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай делегацияһының Ҡаҙағстан Республикаһына рәсми сәфәре булды, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа Удмурт Республикаһының рәсми делегацияһын ҡабул итеү ойошторолдо.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың сит ил дәүләттәре парламенттары менән парламент-ара хеҙмәттәшлеге
Парламент-ара бәйләнештәр
1. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай делегацияһының Төмән өлкә Думаһына рәсми сәфәре.
2. Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Ғ. Рәхимовтың Ҡаҙағстан Республикаһы Президенты Н. А. Назарбаев менән осрашыуы.
3. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе К. Б. Толкачевтың Ландтаг Президенты урынбаҫар А. Домбуа менән осрашыуы.
4. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе К. Б. Толкачевтың етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай делегацияһының Төркиә Республикаһына рәсми сәфәре.
5. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе К. Б. Толкачевтың етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһының рәсми делегацияһының Чехия һәм Словакия Республикаһына рәсми сәфәре.
6. Чехия Республикаһы Парламентының Депутаттар палатаһы Вице-спикеры Войтех Филип етәкселегендәге Чехия Республикаһы делегацияһының Башҡортостан Республикаһына рәсми сәфәре.
7. Ырымбур өлкәһенең рәсми делегацияһының Башҡортостан Республикаһына рәсми сәфәре.
8. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе К. Б. Толкачевтың етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһының рәсми делегацияһының Марий Эл Республикаһына рәсми сәфәре.
9. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың рәсми делегацияһының Марий Эл Республикаһына сәфәре.
10. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың рәсми делегацияһының Корея Республикаһына рәсми сәфәре.
11. Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы рәсми делегацияһының Башҡортостан Республикаһына сәфәре.
12. Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың рәсми делегацияһының Ҡаҙағстан Республикаһына сәфәре.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Йәшлек гүзәле » Страница 2
Айгөл РАХМАНҒОЛОВА
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 25-09-2017, 10:59
Әлиә РӘХМӘТУЛЛИНА
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 18-09-2017, 10:59
Айгөл Ғафарова
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 8-09-2017, 12:36
Нурзилә САФИУЛЛИНА
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 25-08-2017, 12:39
Гөлфинә ӘМИНЕВА
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 21-08-2017, 14:50
26 йыл элек Магнитогорск ҡалаһында тыуғанмын, шунда үҫкәнмен. Үҙемде барыбер Әбйәлил ҡыҙы итеп хис итәм, сөнки атай-әсәйемдең сығышы шунан.
Мәктәпте тамамлағас, Магнитогорск дәүләт университетында документовед һөнәрен алдым, аҙаҡ техник университеттың юриспруденция бүлеген тамамланым. Тормошта төрлө хәл була, кәрәге тейер әле тип, массажсы, медицина шәфҡәт туташы курстарын тамамланым. Ысынлап та, алған белемемдең кәрәге тейеп кенә тора.
Интернет заманы булғас, өйҙә лә, эштә лә компьютер артында күп ултырырға тура килә, арыуҙы баҫыр өсөн көнсығыш бейеүҙәре менән шөғөлләнәм. Иң яратҡан шөғөлөм – фото төшөрөү һәм сәйәхәт итеү, тәбиғәттең матурлығын күрә белеү.
...
Мәктәпте тамамлағас, Магнитогорск дәүләт университетында документовед һөнәрен алдым, аҙаҡ техник университеттың юриспруденция бүлеген тамамланым. Тормошта төрлө хәл була, кәрәге тейер әле тип, массажсы, медицина шәфҡәт туташы курстарын тамамланым. Ысынлап та, алған белемемдең кәрәге тейеп кенә тора.
Интернет заманы булғас, өйҙә лә, эштә лә компьютер артында күп ултырырға тура килә, арыуҙы баҫыр өсөн көнсығыш бейеүҙәре менән шөғөлләнәм. Иң яратҡан шөғөлөм – фото төшөрөү һәм сәйәхәт итеү, тәбиғәттең матурлығын күрә белеү.
...
Ләйсән Мусина. 22 йәш.
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 11-08-2017, 11:29
“Үҙегеҙ өсөн ваҡыт табығыҙ”
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 3-07-2017, 15:32
“Исемең – сәскә, фамилияң – батыр.
Ямаҡай ауылында тыуһаң да,
Үҙең бигерәк матур!” – тип яҙғайны миңә шағирә Зөһрә Ҡотлогилдина.
Эйе, минең исемем – Роза, фамилиям – Батыраева. 1992 йылдың 24 мартында Благовар районында донъяға ауаз һалғанмын. Мин дә, яҙ миҙгеле кеүек, төрлө яҡтан үҙемде һынап ҡарарға яратам.
Татыу, матур ғаиләлә апайҙарымдың “ҡояшыбыҙ” тип иркәләүенә, атай-әсәйемдең наҙына төрөнөп үҫтем....
Ямаҡай ауылында тыуһаң да,
Үҙең бигерәк матур!” – тип яҙғайны миңә шағирә Зөһрә Ҡотлогилдина.
Эйе, минең исемем – Роза, фамилиям – Батыраева. 1992 йылдың 24 мартында Благовар районында донъяға ауаз һалғанмын. Мин дә, яҙ миҙгеле кеүек, төрлө яҡтан үҙемде һынап ҡарарға яратам.
Татыу, матур ғаиләлә апайҙарымдың “ҡояшыбыҙ” тип иркәләүенә, атай-әсәйемдең наҙына төрөнөп үҫтем....
Айгөл Назарова, Мәскәү ҡалаһы
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 19-06-2017, 12:18
23 йәштә, Йылайыр районының Матрай ауылында тыуып үҫкән.
Мәктәпте алтын миҙалға, бакалавриатты ҡыҙыл дипломға тамамлаған. Әле А. Косыгин исемендәге Рәсәй дәүләт университетында химик-технолог һөнәре буйынса белем алып, магистр дәрәжәһен яҡларға йыйына.
Бейергә ярата. Бишенсе йыл рәттән "Алтын Ай" Мәскәү бейеү коллективында сығыш яһай. Киләсәктә үҙенең һөнәре буйынса юғары үрҙәр яулау теләге менән яна.
...
Мәктәпте алтын миҙалға, бакалавриатты ҡыҙыл дипломға тамамлаған. Әле А. Косыгин исемендәге Рәсәй дәүләт университетында химик-технолог һөнәре буйынса белем алып, магистр дәрәжәһен яҡларға йыйына.
Бейергә ярата. Бишенсе йыл рәттән "Алтын Ай" Мәскәү бейеү коллективында сығыш яһай. Киләсәктә үҙенең һөнәре буйынса юғары үрҙәр яулау теләге менән яна.
...
Сөмбөл Лоҡманова: «Мәскәүҙә йәшәһәм дә, башҡорт рухын юғалтмайым»
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 13-06-2017, 10:43
Сөмбөл Вәли ҡыҙы Лоҡманова булам. Миңә 18 йәш, Башҡортостандың иң матур төбәгендә – хозур тәбиғәтле Әбйәлил районында тыуып үҫкәнмен.
Бәләкәй сағымдан йыр-моңға, бейеүгә ғашиҡмын. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатына уҡырға ингәс тә, “Аҡйондоҙ” бейеү ансамблендә сығыш яһаным. Гимназия мине ҡыйыулыҡҡа, үҙ маҡсатыма ирешергә, бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡтан ҡурҡмаҫҡа өйрәтте.
Әлеге ваҡытта Мәскәүҙә М. Ломоносов исемендәге нескә химик технологиялар институтының беренсе курсында уҡыйым. “Йәсмин” гүзәллек һәм матурлыҡ студияһында, “Алтын ай” башҡорт бейеү ансамблендә сығыш яһайым. “Рәсәй студенты – 2016” халыҡ-ара форумында һәм “Мәскәү һылыуҡайы – 2017” гүзәллек конкурсында үҙ көсөмдө һынап ҡараным.
Тыуған еремдән алыҫта булһам да, бала сағымдан ҡаныма һеңгән саф башҡорт рухын илебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә лә юғалтмаҫҡа тырышам.
...
Бәләкәй сағымдан йыр-моңға, бейеүгә ғашиҡмын. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатына уҡырға ингәс тә, “Аҡйондоҙ” бейеү ансамблендә сығыш яһаным. Гимназия мине ҡыйыулыҡҡа, үҙ маҡсатыма ирешергә, бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡтан ҡурҡмаҫҡа өйрәтте.
Әлеге ваҡытта Мәскәүҙә М. Ломоносов исемендәге нескә химик технологиялар институтының беренсе курсында уҡыйым. “Йәсмин” гүзәллек һәм матурлыҡ студияһында, “Алтын ай” башҡорт бейеү ансамблендә сығыш яһайым. “Рәсәй студенты – 2016” халыҡ-ара форумында һәм “Мәскәү һылыуҡайы – 2017” гүзәллек конкурсында үҙ көсөмдө һынап ҡараным.
Тыуған еремдән алыҫта булһам да, бала сағымдан ҡаныма һеңгән саф башҡорт рухын илебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә лә юғалтмаҫҡа тырышам.
...
«Уҡыйым. Бейейем. Ҡул эштәре менән булышам»
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 2-06-2017, 11:17
Айгөл Юлай ҡыҙы Ҡоҙабаева булам. 1998 йылдың 14 ғинуарында Хәйбулла районының Аҡъяр ауылында тыуғанмын.
Әле бала саҡтағы хыялымды – табип булыуҙы тормошҡа ашырам. Башҡорт дәүләт медицина университетының I курсында уҡыйым.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, ҡул эштәре менән булышырға яратам. Мәктәптә уҡығанда “Сиҙәм” бейеү ансамблендә шөғөлләндем, “Байыҡ” телефестивалендә ҡатнаштым.
Ғаиләлә дүрт ҡыҙ үҫәбеҙ. Атай-әсәйебеҙгә яҡшы тәрбиә биргәндәре өсөн рәхмәт әйтәм. Киләсәктә, уҡыуымды тамамлап, халҡым өсөн кәрәкле кеше булырға хыялланам.
...
Әле бала саҡтағы хыялымды – табип булыуҙы тормошҡа ашырам. Башҡорт дәүләт медицина университетының I курсында уҡыйым.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, ҡул эштәре менән булышырға яратам. Мәктәптә уҡығанда “Сиҙәм” бейеү ансамблендә шөғөлләндем, “Байыҡ” телефестивалендә ҡатнаштым.
Ғаиләлә дүрт ҡыҙ үҫәбеҙ. Атай-әсәйебеҙгә яҡшы тәрбиә биргәндәре өсөн рәхмәт әйтәм. Киләсәктә, уҡыуымды тамамлап, халҡым өсөн кәрәкле кеше булырға хыялланам.
...


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Улар ябай халыҡты зар илатҡан
Улар ябай халыҡты зар илатҡан
Гәзиттең 1-се һанында «Ҡасҡын ҡатындары», ә 3-сө һанда «Ҡасҡындар беҙҙә лә булған» тигән мәҡәләләрҙе уҡығас, мин дә үҙ белгәндәремде бәйән итмәксемен. Һәр заманда ла ҡасҡындар булған, әммә совет власы, һуғыш, ил яҙмышы хәл ителгән мәлдә, халыҡҡа иң ауыр осорҙа уларҙы ыҙалатып, ҡасҡын булып йөрөгәндәрҙе Бейеш, Буранбай, «Шоңҡар» поэмаһындағы Әхмәткә тиңләргә ярамай. Башҡорт халҡында ауыҙ-тел ижады юғары үҫешкән. Ҡобайыр, бәйеттәр телдән-телгә күсеп, беҙгә килеп еткән.
Абдулла ҡараҡ беҙҙең яҡтарҙа йөрөгән. Уның ҡасҡын дуҫтары күп булған. Уларға Белорет районының Хөсәйен ауылы муллаһы етәкселек итә. Беҙҙең Әбйәлил районының Рыҫҡужа ауылынан Ғәлиәхмәт Усманов, Амангилденән Нәбиулла Рәхмәтов һәм Әбделғәзенән Ғәббәс (фамилияһын онотҡанмын) ағаһы улар менән йөрөгән. Беҙ бала саҡта, ҡылған яуызлыҡтары хаҡында зыян күргәндәрҙән ишетеп үҫтек. Яуыз енәйәттәрен иҫбатларға документтарыбыҙ булмаһа ла, дәлилдәр күп (документтар элекке НКВД архивтарында һаҡланырға тейеш). Абдулла 2 килограмм он өсөн йәнен йәлләп ҡасҡын булып киткән, ябай халыҡты, туғандарын, бала-сағаһының киләсәген уйламаған. Улар ат урлау менән шөғөлләнә. Ғәббәс ағай, урланған аттарға документты үҙем эшләнем, тип һөйләй ине. Ошо аттар өсөн яуаплы булған күпме үҫмер малай, ҡатын-ҡыҙ, ҡарт-ҡоро (ир-ат – фронтта) төрмәгә эләккән. Ҡасҡындар тарафынан күпме ҡатын-ҡыҙҙың яҙмышы ҡыйралған. Быларҙы ғәфү итеү мөмкин түгел. Бәлки, ҡасҡындар араһында зарураттан йөрөгәндәре лә булғандыр. Ундайҙар, төрмә ваҡытын тултырғас, тормошта үҙ шөғөлөн табып, тынысланып йәшәне. Кешеләрҙең нәфрәтенә, ҡарғышына түҙә алмағандары, судлашып, ауыл советы, милиция тупһаларын тапаны. Халыҡтың хәтере тәрән. Нәбиулла Рәхмәтовты Ҡаҙмаш ауылы ҡатын-ҡыҙҙары Ҡырҡты буйында, Ырғайҙы йылғаһында атына һыу эсергәндә күрә. Йылҡылдап торған көр атҡа атланған ҡасҡын бик затлы, ауыл халҡы төшөндә лә күрмәгән кейемдә булған. Атыбыҙҙы алып китә яҙҙы, инәлеп, ялбарып илап, саҡ күндерҙек, ти апайҙар.
– Мине күреүегеҙ хаҡында берәйһенә әйтһәгеҙ, төндә килеп, атып китәм, – тип янаған ул. Ул замандағы 10 – 12 йәшлек ҡыҙҙар хәҙер – оло инәйҙәр. Үҙҙәренең ҡасҡындар тураһында белгәндәрен әле лә һөйләп ултыралар. Нәбиулла Рәхмәтов Ирәндек буйындағы Таһир, Һәмән ауылдары тирәһендә тотола. Ул барып йөрөгән ҡатын, өйҙә кеше булһа, тышҡа таҫтамал элгән. Оҙаҡ күҙәткәндән һуң, бер милиционер быны һиҙеп ҡала һәм ҡатын күрмәгәндә таҫтамалды ала. Ҡасҡынды тотҡас, ауылына – Амангилдегә алып киләләр. Ауылдаштары уға ташланып, бер күҙен сығара һуға.
– Күҙе иҙәндә сәсрәп ятып ҡалды, – тип һөйләнеләр аҙаҡ. Ҡасҡындарҙың атаманын, Хөсәйен ауылы муллаһын, Рәз тауына ҡарай ҡамайҙар. Уның башына менеп еткәс, мулла, көпөһөнөң итәген ҡанат кеүек йәйеп, аҫҡа һикерә һәм иҫән-имен төшөп ҡаса. Уның артынан һикергән милиционерҙың аяғы һына. Атаман һуңыраҡ барыбер тотола.
Ғәлиәхмәт Усмановты Рыҫҡужа ауылы янында, һыу буйында үҫкән оло тирәк башынан тоталар. Ул – көндөҙ тирәк башында, ә төндә кәртәһендә, йортонда эш менән булышҡан.
Ҡасҡындарҙың һәр береһен ун йылға хөкөм итеп, этап менән Монголияға, фронттағы аттар өсөн бесән әҙерләргә ебәргәндәр.
Айһылыу ХӘСӘНОВА.
Әбйәлил районы,
Рыҫҡужа ауылы.
Абдулла ҡараҡ беҙҙең яҡтарҙа йөрөгән. Уның ҡасҡын дуҫтары күп булған. Уларға Белорет районының Хөсәйен ауылы муллаһы етәкселек итә. Беҙҙең Әбйәлил районының Рыҫҡужа ауылынан Ғәлиәхмәт Усманов, Амангилденән Нәбиулла Рәхмәтов һәм Әбделғәзенән Ғәббәс (фамилияһын онотҡанмын) ағаһы улар менән йөрөгән. Беҙ бала саҡта, ҡылған яуызлыҡтары хаҡында зыян күргәндәрҙән ишетеп үҫтек. Яуыз енәйәттәрен иҫбатларға документтарыбыҙ булмаһа ла, дәлилдәр күп (документтар элекке НКВД архивтарында һаҡланырға тейеш). Абдулла 2 килограмм он өсөн йәнен йәлләп ҡасҡын булып киткән, ябай халыҡты, туғандарын, бала-сағаһының киләсәген уйламаған. Улар ат урлау менән шөғөлләнә. Ғәббәс ағай, урланған аттарға документты үҙем эшләнем, тип һөйләй ине. Ошо аттар өсөн яуаплы булған күпме үҫмер малай, ҡатын-ҡыҙ, ҡарт-ҡоро (ир-ат – фронтта) төрмәгә эләккән. Ҡасҡындар тарафынан күпме ҡатын-ҡыҙҙың яҙмышы ҡыйралған. Быларҙы ғәфү итеү мөмкин түгел. Бәлки, ҡасҡындар араһында зарураттан йөрөгәндәре лә булғандыр. Ундайҙар, төрмә ваҡытын тултырғас, тормошта үҙ шөғөлөн табып, тынысланып йәшәне. Кешеләрҙең нәфрәтенә, ҡарғышына түҙә алмағандары, судлашып, ауыл советы, милиция тупһаларын тапаны. Халыҡтың хәтере тәрән. Нәбиулла Рәхмәтовты Ҡаҙмаш ауылы ҡатын-ҡыҙҙары Ҡырҡты буйында, Ырғайҙы йылғаһында атына һыу эсергәндә күрә. Йылҡылдап торған көр атҡа атланған ҡасҡын бик затлы, ауыл халҡы төшөндә лә күрмәгән кейемдә булған. Атыбыҙҙы алып китә яҙҙы, инәлеп, ялбарып илап, саҡ күндерҙек, ти апайҙар.
– Мине күреүегеҙ хаҡында берәйһенә әйтһәгеҙ, төндә килеп, атып китәм, – тип янаған ул. Ул замандағы 10 – 12 йәшлек ҡыҙҙар хәҙер – оло инәйҙәр. Үҙҙәренең ҡасҡындар тураһында белгәндәрен әле лә һөйләп ултыралар. Нәбиулла Рәхмәтов Ирәндек буйындағы Таһир, Һәмән ауылдары тирәһендә тотола. Ул барып йөрөгән ҡатын, өйҙә кеше булһа, тышҡа таҫтамал элгән. Оҙаҡ күҙәткәндән һуң, бер милиционер быны һиҙеп ҡала һәм ҡатын күрмәгәндә таҫтамалды ала. Ҡасҡынды тотҡас, ауылына – Амангилдегә алып киләләр. Ауылдаштары уға ташланып, бер күҙен сығара һуға.
– Күҙе иҙәндә сәсрәп ятып ҡалды, – тип һөйләнеләр аҙаҡ. Ҡасҡындарҙың атаманын, Хөсәйен ауылы муллаһын, Рәз тауына ҡарай ҡамайҙар. Уның башына менеп еткәс, мулла, көпөһөнөң итәген ҡанат кеүек йәйеп, аҫҡа һикерә һәм иҫән-имен төшөп ҡаса. Уның артынан һикергән милиционерҙың аяғы һына. Атаман һуңыраҡ барыбер тотола.
Ғәлиәхмәт Усмановты Рыҫҡужа ауылы янында, һыу буйында үҫкән оло тирәк башынан тоталар. Ул – көндөҙ тирәк башында, ә төндә кәртәһендә, йортонда эш менән булышҡан.
Ҡасҡындарҙың һәр береһен ун йылға хөкөм итеп, этап менән Монголияға, фронттағы аттар өсөн бесән әҙерләргә ебәргәндәр.
Айһылыу ХӘСӘНОВА.
Әбйәлил районы,
Рыҫҡужа ауылы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Медиа » «Иҡтисад һәм донъя» йәки ялҡау бесәй булмайыҡ
«Иҡтисад һәм донъя» йәки ялҡау бесәй булмайыҡ
Иҡтисад – боронғо грек һүҙе. Мәғәнәһен беҙҙеңсәгә әйләндергәндә, «йорт хужалығын алып барыу» төшөнсәһен бирә. Хәҙерге заманда иҡтисадты башлыса аҡса менән бәйләп ҡарау ғәҙәткә ингән. Ә дөйөм алғанда, уның төп функцияһы – халыҡтың тормошо һәм эшмәкәрлеге өсөн кәрәк булған уңайлыҡтарҙы булдырыу. Сөнки иҡтисадһыҙ йәмғиәттең үҫешмәүе барыбыҙға ла яҡшы мәғлүм. Ана шулай ҡатмарлы, шул уҡ ваҡытта бик ябай ғына аңлатырға мөмкин «Иҡтисад һәм донъя» тапшырыуының асылын. Берәүҙәр ауыл хужалығы өлкәһендә бәхетен һынап ҡарай: мал үрсетеп, ер эшкәртеп аҡса табырға өйрәнә. Икенселәре – төҙөлөштә, өсөнсөләре – интеллектуаль бизнеста, дүртенселәре башҡа йүнәлеш таба.
Кескәйҙәр өсөн бесәй тураһында шиғырҙан өҙөк иҫкә төштө:
Килтерегеҙ сысҡан, ти, ҡайҙа һуң ул ҡасҡан, ти.
Килтерегеҙ хәҙер, ти, мин тоторға әҙер, ти.
Ана шул ялҡау бесәй һымаҡ ятмаған осраҡта ғына йорт хужалығы менән идара итеп, үҙеңде, ғаиләңде ҡарарға, йәмғиәттә башҡаларҙан кәм-хур булмай йәшәргә мөмкин. Тапшырыу геройҙары – миллионер олаталарынан мираҫ алып ҡалғандар түгел, һәр кем үҙ көсө, үҙ аҡылы, тырышлығы менән донъя малын ишәйтергә өлгәшеүселәр. Тапшырыуҙың маҡсаты ла шул – ошондай кешеләрҙе өлгө итеп күрһәтеү, башҡаларҙа: «Ул эшләй алған минең ҡулдан килмәйме ни?!» – тигән сәм уятыу. Ыңғай фекер-ҡараштар ыңғай кәйеф тыуҙыра. Тыңлаусыларыбыҙ араһынан сәмле егеттәрҙе яңы эшкә тотонорға йөрьәт иттереүгә өлгәшелә икән, насар түгел бит. Тик бер иҫкәрмә: Мостай Кәримдең «Өс таған»ында әйтелгәнсә, тура эште кәкре ҡул менән эшләмәйҙәр, йәғни берүк көмөшкә, «фанфурик»тар һатмағыҙ. Ҡырын юлда байып булмай...
Һәр кесе йомала 11 сәғәт 15 минутта һәм ҡабатлап киске 9-сы 15 минутта «Юлдаш» радиоһында «Иҡтисад һәм донъя» тапшырыуы сыға. Микрофон алдында – авторы Байтулла Фәтҡуллин.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Яйыҡ гәзите » Материалы за Октябрь 2015 года
БЫЛ - ЙӘШМӘЛӘР ИЛЕ29.10.2015
Йыйынтыҡта Наурыҙ ауылында тыуып, Яйыҡ һыуын һыулап үҫкән, күңелдәрендә Ҡарас сәсән рухын йөрөткән һүҙ оҫталарының ижад емештәре урын алған. Уларҙың тормош асылы, йәшәү мәғәнәһе тураһындағы уйҙар менән һуғарылған, йәнтөйәктәренә дан йырлаған шиғырҙары ауылдаштарына иҫтәлек-бүләк булһын.
Ҡайҙа ғына булмай, ниҙәр күрмәй...28.10.2015
Тиңдәше Мөшәрифәгә өйләнгәндә Истамғол ауылы егете Махиянға 14 кенә йәш була әле. Атаһы - Сәлим олатай берҙе айыуға һунарға сыҡҡанда Ҡотой ауылынан Сәйетборхан менән танышалар, уртаҡ тел табалар һәм балаларын өйләндерергә килешәләр.
Егет менән ҡыҙҙың үҙҙәренән һорап та тормайҙар. Хәҙер генә йәштәр саманан тыш аҡыллы бит ул, үҙ белдектәре менән ҡауыша, бәғзеләре күп тә тормай айырылыша, туй үткәрергә алынған кредитты ла парлап түләп өлгөрмәй ҡалалар. ª бына хәҙерге заман күҙлегенән «ҡырағай» булып күренерлек йола буйынса өйләндерелгән Махиян менән Мөшәрифә аяуһыҙ тормош һынауҙарына бирешмәйҙәр, 52 йыл татыу йәшәйҙәр, 11 балаға ғүмер бирәләр һәм лайыҡлы кешеләр итеп үстерәләр. Дәһшәтле һуғыш та айыра алманы уларҙы.
Егет менән ҡыҙҙың үҙҙәренән һорап та тормайҙар. Хәҙер генә йәштәр саманан тыш аҡыллы бит ул, үҙ белдектәре менән ҡауыша, бәғзеләре күп тә тормай айырылыша, туй үткәрергә алынған кредитты ла парлап түләп өлгөрмәй ҡалалар. ª бына хәҙерге заман күҙлегенән «ҡырағай» булып күренерлек йола буйынса өйләндерелгән Махиян менән Мөшәрифә аяуһыҙ тормош һынауҙарына бирешмәйҙәр, 52 йыл татыу йәшәйҙәр, 11 балаға ғүмер бирәләр һәм лайыҡлы кешеләр итеп үстерәләр. Дәһшәтле һуғыш та айыра алманы уларҙы.
Был донъяла ниҙәр бар?28.10.2015
Хәйерлегә булһын, өсөнсө донъя һуғышы тураһында хәбәрҙәр йыш сыға башланы. Ниңә беҙҙең Рәсәйгә бәйләнәләр һуң? Абруйлы «Око планеты» порталы эксперттары фаразы буйынса, төп сәбәп Рәсәйҙең үҙендә түгел - көньяҡ-көнсығыш күршебеҙҙә. Фәҡәт Ҡытай йылдам үсешеп, донъяла хакимлыҡ ҡылған Америка һәм Европаны артта ҡалдыра башланы. ª Рәсәй нефть һәм газ һатыуҙы туҡтатһа, иҡтисадтары йәһәт тонсоғасаҡ. Ельцин дәүерендә генә американдарҙың «айт» тигәндәренә «тайт» тиергә әҙер илебеҙ бөгөнгө көндә ҡеүәтле һәм тыныс күршебеҙ менән хеҙмәттәшлек итеүҙән баш тартырға риза түгел. Юҡҡамы ни, Көнбайыш хәстәрләп үстергән ИГИЛ бер ҙә Американың үҙенә түгел, тәү сиратта, Рәсәй менән Ҡытайға теш ҡайрай.
Яҙылығыҙ, отоғоҙ!28.10.2015
Хөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ, 2016 йылға ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыу кампанияһының ҡыҙыу мәле бара. Һәр йылдағыса, «Яйыҡ» үҙенең тоғро дуҫтарын иғтибарһыҙ ҡалдырмаясаҡ. Ошо маҡсатта гәзит коллективы инде традицияға ингән акцияларын йәнә иғлан итә.
«Еңеүсегә - елле бүләк» акцияһы. Приздарҙы уйнатыу ноябрҙән башлап, матбуғатҡа яҙылыу тамамланғансы, йәғни декабрь аҙағынаса, бер нисә этапта башҡарыласаҡ. Кем «Яйыҡ» ҡа ярты йылға яҙылыуын иҫбатлаусы квитанцияһын йәки уның күсермәһен тиҙ арала редакцияға ебәрә, шулар йыл аҙағына тиклем барлыҡ уйындарҙа ла ҡатнашасаҡ. Акцияға ни тиклем тиҙерәк ҡушылһағыҙ, шәп бүләк отоу мөмкинлеге лә шул тиклем арта ғына.
«Бөтә класс менән «Яйыҡ»ҡа!» акцияһында ҡатнашыу өсөн класс менән ярты йыллыҡҡа гәзиткә яҙылып, квитанцияны йәки уның күсермәһен редакцияға клтерергә йәки шылтыратып хәбәр итергә кәрәк. Класта балалар һаны 12-нән кәм булһа, ике класс ҡушылып ҡатнаша ала. Конкурста ҡатнашҡан кластарҙың һәм класс етәкселәренең фотолары, улар тураһында яҙмалар гәзитебеҙҙә урын аласаҡ, уларға бүләктәр тапшырыласаҡ.
Редакция коллективы почтальондарҙы дәртләндереү маҡсатында «Яйыҡ» гәзитенә яҙылыу кимәлен арттырған почта бүлексәләренә лә приздар әҙерләйәсәк. Шулай уҡ подписканы былтырғы кимәлгә еткергән бүлексәләр ҙә буш ҡалмаясаҡ.
Мөхәрририәт.
«Еңеүсегә - елле бүләк» акцияһы. Приздарҙы уйнатыу ноябрҙән башлап, матбуғатҡа яҙылыу тамамланғансы, йәғни декабрь аҙағынаса, бер нисә этапта башҡарыласаҡ. Кем «Яйыҡ» ҡа ярты йылға яҙылыуын иҫбатлаусы квитанцияһын йәки уның күсермәһен тиҙ арала редакцияға ебәрә, шулар йыл аҙағына тиклем барлыҡ уйындарҙа ла ҡатнашасаҡ. Акцияға ни тиклем тиҙерәк ҡушылһағыҙ, шәп бүләк отоу мөмкинлеге лә шул тиклем арта ғына.
«Бөтә класс менән «Яйыҡ»ҡа!» акцияһында ҡатнашыу өсөн класс менән ярты йыллыҡҡа гәзиткә яҙылып, квитанцияны йәки уның күсермәһен редакцияға клтерергә йәки шылтыратып хәбәр итергә кәрәк. Класта балалар һаны 12-нән кәм булһа, ике класс ҡушылып ҡатнаша ала. Конкурста ҡатнашҡан кластарҙың һәм класс етәкселәренең фотолары, улар тураһында яҙмалар гәзитебеҙҙә урын аласаҡ, уларға бүләктәр тапшырыласаҡ.
Редакция коллективы почтальондарҙы дәртләндереү маҡсатында «Яйыҡ» гәзитенә яҙылыу кимәлен арттырған почта бүлексәләренә лә приздар әҙерләйәсәк. Шулай уҡ подписканы былтырғы кимәлгә еткергән бүлексәләр ҙә буш ҡалмаясаҡ.
Мөхәрририәт.
Матбугат-201628.10.2015
Матбуғат-2016
Хөрмәтле дуҫтар!
Сираттағы гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы етте. «Яйыҡ»ҡа 2016 йылдың тәүге яртыһына бөтә почта бүлексәләрендә лә яҙылырға була. Хаҡына килгәндә, ул бер аҙға ғына артҡан: ярты йылға гәзиткә яҙылыу өсөн - 719 һум 34 тин, өс айға 359 һум 67 тин аҡса кәрәк буласаҡ. Шулай уҡ, редакцияның үҙенә килеп, һеҙ «Яйыҡ»тың электрон версияһына ла яҙыла алаһығыҙ.
Индексыбыҙ - 50682.
Хөрмәтле дуҫтар!
Сираттағы гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы етте. «Яйыҡ»ҡа 2016 йылдың тәүге яртыһына бөтә почта бүлексәләрендә лә яҙылырға була. Хаҡына килгәндә, ул бер аҙға ғына артҡан: ярты йылға гәзиткә яҙылыу өсөн - 719 һум 34 тин, өс айға 359 һум 67 тин аҡса кәрәк буласаҡ. Шулай уҡ, редакцияның үҙенә килеп, һеҙ «Яйыҡ»тың электрон версияһына ла яҙыла алаһығыҙ.
Индексыбыҙ - 50682.
Баҙар гөрләп тора27.10.2015
Ҡалабыҙҙа йыл әйләнәһенә тиерлек ойошторолған йәрминкәләр учалылар өсөн уңайлы булды. Шәхси хужалыҡтар, шәхси эшҡыуарҙар үҙҙәре етештергән продукцияны һатыуға сығара, халыҡ яйлап ҡарап һатып ала. Әле көҙгө йәрминкәнең иң ҡыҙған мәле. Аҙна һайын шәмбе, йәкшәмбе көндәре баҙар гөрләп тора. Уҙған аҙнала ла кеше күп булды.
Филармония артындағы майҙанда энә төшөрлөк тә урын юҡ. Рәттәр буйлап теҙелгән өҫтәлдәрҙә йәнең нимә теләй - бөтә бар. Көҙгө муллыҡтың төрлөлөгө һушты алырлыҡ. Ауылдарҙан килгән уңған ҡатындар һөтөн, эремсеген, май-ҡаймағын, йомортҡаһын ихлас тәҡдим итә. Һөттөң литры - 35-40 һум, ҡаймаҡтың 0,5 литрлыҡ банкаһы - 160 һум, эремсектең килограмы - 100-120 һум. Тауыҡтың килограмы - 180 һум, ҡаҙ - 380, өйрәк - 280 һум. Әбейҙәр ҙә ситтә ҡалмаған - ҡыҙарып бешкән гөлйемеш, балан, миләш емештәрен, төрлө дарыу үләндәрен, кишер-сөгөлдөрҙәрен һатыуға сығарғандар.
Филармония артындағы майҙанда энә төшөрлөк тә урын юҡ. Рәттәр буйлап теҙелгән өҫтәлдәрҙә йәнең нимә теләй - бөтә бар. Көҙгө муллыҡтың төрлөлөгө һушты алырлыҡ. Ауылдарҙан килгән уңған ҡатындар һөтөн, эремсеген, май-ҡаймағын, йомортҡаһын ихлас тәҡдим итә. Һөттөң литры - 35-40 һум, ҡаймаҡтың 0,5 литрлыҡ банкаһы - 160 һум, эремсектең килограмы - 100-120 һум. Тауыҡтың килограмы - 180 һум, ҡаҙ - 380, өйрәк - 280 һум. Әбейҙәр ҙә ситтә ҡалмаған - ҡыҙарып бешкән гөлйемеш, балан, миләш емештәрен, төрлө дарыу үләндәрен, кишер-сөгөлдөрҙәрен һатыуға сығарғандар.
Уңыш юлдаш булһын сәфәрҙә!23.10.2015
«Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһының Учалы АТП-һы филиалы 1954 йылда барлыҡҡа килә. 60 йылдан ашыу ул йөк һәм пассажирҙарҙы ташыу эшен уңышлы атҡара. Бөгөнгө көндә предприятиела бөтәһе 200 кеше хеҙмәт итә. Автопаркта 100 автобус иҫәпләнә. Учалыларҙан тыш, АТП Белорет, Бөрйән, Әбйәлил райондарын хеҙмәтләндерә. Ҡала эсендә - ике, район буйынса - 24, ҡала-ара 10 маршрут йөрөй.
- Әлбиттә, эш шарттарын, хеҙмәт хаҡын иҫәпкә алып, эшкә ваҡытлыса урынлашыусы йәштәр бар. Әммә коллективтың нигеҙен 15 йылдан да кәм эшләмәгән белгестәр тәшкил итә. Юғары күрһәткестәргә ирешкән намыҫлы һәм яуаплы хеҙмәткәрҙәребеҙ күп. Дилморат Хәйруллаев, Шамил Хужин, Булат Хәмзин, Ғәфүр Әбүбәкиров, Алмат Соғондоҡов, Айҙар Харисов, Рафиҡ Мөхәмәтдинов, Нәсимә Әғзәмова, Әлфиә Ғайсина, Айҙар Бәҙретдинов - был исемлекте оҙаҡ дауам итергә мөмкин, - тине АТП директоры Фәнүз Шаймарҙанов. - 2013 йылдан беҙҙең АТП-ға Белорет бригадаһы ла ҡушылды. Һуңғы өс йыл эсендә 24 автотранспортыбыҙ яңыртылды, уларҙың бишеһен Белоретҡа юлланыҡ, ҡалғандары райондаштарыбыҙҙы хеҙмәтләндерә.
- Әлбиттә, эш шарттарын, хеҙмәт хаҡын иҫәпкә алып, эшкә ваҡытлыса урынлашыусы йәштәр бар. Әммә коллективтың нигеҙен 15 йылдан да кәм эшләмәгән белгестәр тәшкил итә. Юғары күрһәткестәргә ирешкән намыҫлы һәм яуаплы хеҙмәткәрҙәребеҙ күп. Дилморат Хәйруллаев, Шамил Хужин, Булат Хәмзин, Ғәфүр Әбүбәкиров, Алмат Соғондоҡов, Айҙар Харисов, Рафиҡ Мөхәмәтдинов, Нәсимә Әғзәмова, Әлфиә Ғайсина, Айҙар Бәҙретдинов - был исемлекте оҙаҡ дауам итергә мөмкин, - тине АТП директоры Фәнүз Шаймарҙанов. - 2013 йылдан беҙҙең АТП-ға Белорет бригадаһы ла ҡушылды. Һуңғы өс йыл эсендә 24 автотранспортыбыҙ яңыртылды, уларҙың бишеһен Белоретҡа юлланыҡ, ҡалғандары райондаштарыбыҙҙы хеҙмәтләндерә.
(№ 122-123)
Һағынып иҫкә алам20.10.2015
Минең алда ғаилә архивында һаҡланған 1964 йылдың 23 июнендә Белоретта баҫылған «Урал» гәзите. 2-се, 3-сµ, 4-се биттәрен йыш ҡына ҡы´ыҡһыныу һәм илһам, һағыш ҡатыш һағыныу менән уҡып алам. Булды бит заманалар! Хәбәрсе Н. Ғүмәрованың Учалы, Белорет, Бөрйән үҙешмәкәр коллективтарының ижади смотры тураһында «Таланты народные» тигән күләмле мәҡәләһе. Һуғыш тамамланыуға ни бары 19 йыл үткән, мәҙәниәткә һыуһаған халыҡ дәррәү, бар күңелен биреп ҡатнаша.Әлбиттә, Учалы артистары 1-се урынға сыҡҡан. Мәҡәләлә учалылар 60 кешелек хор менән сығыш яһауҙары телгә алына, етәкселәре - Ғәбдрәхим Вилданов. «Куба һалдаты» һәм «Кукуруз үҫтергән ҡыҙ» әҫәрҙәрен йырлағандар. Яңы Байрамғолдан Тәүхит Мөхәмәҙиев - «Байыҡ», Иҫтамғолдан Хәтифә Садиҡова «Оло ҡатындар бейеүе»н оҫта башҡарыуҙары хаҡында яҙылған.
Яңы биометрик паспорт20.10.2015
Аҡсаһыҙлыҡ, көрсөк тураһында күпме генә һүҙ алып бармаһындар, тормош шарттары барыбер яҡшы икән, тигән фекергә киләһең. Халыҡ ваҡ-төйәген алырға ла сараһын таба, йыл һайын сит илгә ялға йөрөүселәр ҙә бихисап. Ҡайһы берәүҙәр хатта йылына бер-нисә тапҡыр сит илгә барып ҡайтырға өлгөрә. Әлбиттә, сик һыҙығын үтеү өсөн, тәү сиратта, сит ил паспорты талап ителә. Әлегә тиклем был йәһәттән учалыларға байтаҡ хитланырға тура килде.
Сит ил паспортын алыу өсөн мотлаҡ Белорет йә Өфөгә барырға кәрәк ине. Юлға киткән ваҡытты, сығымдарҙы иҫәпкә алғанда мәшәҡәте күп булды. Ниһайәт, ошо көндәрҙә күптәрҙең хыялы бойомға ашты. Хәҙер сит ил паспортын үҙебеҙҙә алыу мөмкинлеге бар. 15 октябрҙә Федераль миграция хеҙмәте БР идаралығының Учалы бүлексәһендә яңы өлгөлө беренсе документ тапшырылды.
Сит ил паспортын алыу өсөн мотлаҡ Белорет йә Өфөгә барырға кәрәк ине. Юлға киткән ваҡытты, сығымдарҙы иҫәпкә алғанда мәшәҡәте күп булды. Ниһайәт, ошо көндәрҙә күптәрҙең хыялы бойомға ашты. Хәҙер сит ил паспортын үҙебеҙҙә алыу мөмкинлеге бар. 15 октябрҙә Федераль миграция хеҙмәте БР идаралығының Учалы бүлексәһендә яңы өлгөлө беренсе документ тапшырылды.
Эшләһәң, эш ҡарышмай20.10.2015
Шәхси эшҡыуарҙар хаҡында йыш яҙабыҙ. Бының бер насарлығы ла юҡ, тип иҫәпләйем. Эшҡыуарлыҡ - ауыл ерендә берҙән-бер килем сығанағы, тиһәк тә хата булмаҫ. Эш юҡлыҡҡа һылтанып, урам типтереп йөрөүселәр бихисап бит. Беҙҙең геройыбыҙ хаҡында уҡып, бәлки, башҡа берәүҙә лә үҙ көсөн һынап ҡарау теләге уяныр, тәүәккәллеге артыр.
Айҙар Йомағужин - Абҙаҡ ауылы кешеһе. Әрме хеҙмәтенә тиклем автомәктәптә уҡып сығып, водитель һөнәрен үҙләштерә, совхозда эшләй. Ике йыл Чита өлкәһендә хеҙмәтен тултырғас, ҡайтып ауылында төпләнә. 24 йыл ул «Поляковка», «Абҙаҡ» совхоздарында шофер булып эшләй. Колхоз-совхоздар бөтөрөлгәс, балалар тәрбиәләүсе ғаилә башлығы: «Ҡайҙа барырға?» - тигән һорауға бирелә.
Айҙар Йомағужин - Абҙаҡ ауылы кешеһе. Әрме хеҙмәтенә тиклем автомәктәптә уҡып сығып, водитель һөнәрен үҙләштерә, совхозда эшләй. Ике йыл Чита өлкәһендә хеҙмәтен тултырғас, ҡайтып ауылында төпләнә. 24 йыл ул «Поляковка», «Абҙаҡ» совхоздарында шофер булып эшләй. Колхоз-совхоздар бөтөрөлгәс, балалар тәрбиәләүсе ғаилә башлығы: «Ҡайҙа барырға?» - тигән һорауға бирелә.
Рубрикалар
Яңылыҡтар архивы
№ газеты Табырға
Яңылыҡтар календары
Популяр яңылыҡтар
Ҡайҙа ҡиммәтерәк?
Яңы йыл алдынан ниндәй ҡалаларҙа Ҡыш бабайҙы...
Яңы йыл алдынан ниндәй ҡалаларҙа Ҡыш бабайҙы...
Байрамдар тыныс үтһен
Тиҙҙән барыбыҙҙың да яратҡан байрамы - көтөп...
Тиҙҙән барыбыҙҙың да яратҡан байрамы - көтөп...
Ғаилә үтәй алмаҫлыҡ бурыс бармы икән?
Ҡала мәҙәниәт үҙәгендә физик мөмкинлектәре...
Ҡала мәҙәниәт үҙәгендә физик мөмкинлектәре...
«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017»...
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017»...
Яңы йылға өмөт-ышаныстар бағлайбыҙ
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Бөтә хоҡуҡтар ҙа яҡланған. Мәҡәләләрҙе күсереп баҫҡанда һәм уларҙы өлөшләтә файҙаланғанда «Яйык» («Яик»)
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.


text:
Ғинуарҙың тыныс, аяҙ, йомшаҡ көндәре. Ҡояш ҡарағанда, оҙон толомло нурҙары ап-аҡ ҡарҙарға сағылып, бар донъяны шундай сағыу яҡтылыҡҡа күмә. Шулай булыуға ҡарамаҫтан тирә-яҡтарҙа тынлыҡ, һиллек. Йән эйәләре һирәк-һаяҡ ул-был яҡҡа йөрөштөрөп тора. Һәр бер ҡыбырлау күҙ уңы иғтибарынан һис тә ситтә ҡала алмай. Бына атылған уҡ кеүек тиҙ генә сырҡылдап турғай осоп уҙа, бағана башына ҡунған һайыҫҡан, шыҡырлап: “Мин бында!” – тигәндәй, үҙен белдертеп ҡуя, һыуыҡ ҡарлы юлдарҙы еҫкәп теге йәки был эт, ҡойроҡтарын өҫкә күтәреп болғап, үтеп китә… Ә ағас-ҡыуаҡтар, бындай оҙаҡ һалҡынға түҙмәй, бөтөнләй туңып ҡалғандай, теҙ генә баҫып, ҡатып ҡалғандар. Ҡайҙандыр килеп сыҡҡан көсһөҙ генә ел уларҙың был “мәңгелек позицияларынан” бер нисек тә ҡуҙғата алмай. Исмаһам, бер ботағын булһа ла ҡымшандырып ҡуймай. Шуғалыр, үсегеп, артабан осоп китә.
Инде көндәр оҙонайыуға күсте. Төндөң ҡара пәрҙәһе яйлап ҡына, ләкин һиҙелерлек итеп артҡа сигенеп бара. Көн еткелек алсаҡ булып торһа ла әлегә төндәр барыбер ҡырыҫыраҡ. Шуға күрәлер төндөң ҡорос һауаһында бары тик ишектәр шығырлауын ғына ишетерһең. Мөрйәләрҙән күтәрелгән ҡуйы аҡһыл төтөн шунда уҡ өҫкә, болоттарға тиклем тартыла. Тик февраль етһен генә әле, ажғыр бурандар был өйрәнелгән, көн дә бер-береһенә оҡшаш көндәрле тормоштан тиҙ арала арындырыр. Аяҡ аҫтындағы йомшаҡ, шығырлап ятҡан ҡар, бурандың әсе тынына ҡатып, көрттәр һалып бөтөр.


text:
- Подробности
- Просмотров: 332
ТӘБИҒИ ШӘКӘРҘӘР, тере организмдар составына ингән полигидроксикарбониллы берләшмәләр һәм уларҙың бик күп химик модификациялар һөҙөмтәһендә (окисланыу, ҡайтарылыу, урын алыштырыусылар индереү) алынған сығарылмалары. Т.ш. үҫемлектәр составында осрай. Моно‑ (глюкоза, фруктоза, галактоза, рибоза һ.б.), олиго‑ (сахароза, мальтоза, лактоза һ.б.), полисахаридтарға (моносахаридтарҙан барлыҡҡа килгән полимерҙар) бүленә. Ашҡаҙан‑эсәк юлында һеңдерелгән (крахмал, гликоген) һәм һеңдерелмәгән полисахаридтарҙы (күҙәнәкле туҡыма, гемицеллюлоза, пектиндар) айыралар. Глюкоза, фруктозанан башҡа (төп сығанаҡтары — бал, татлы йәшелсәләр, емештәр) ирекле моносахаридтар тәбиғәттә һирәк осрай. Олигосахаридтарҙан иң таралғандары — дисахаридтар (сахароза — үҫемлектәрҙә, трегалоза — бөжәк һәм бәшмәктәрҙә, лактоза — имеҙеүселәрҙең һөтөндә осрай). Олигосахаридтарҙың төрлө физиологик актив матдәләрҙе (йөрәк гликозидтары), ҡайһы бер сапониндарҙы (үҫемлектәрҙә), күп антибиотиктарҙы (бәшмәк, бактерияларҙа), гликолипидтарҙы берләштергән күпһанлыгликозидтары билдәле. Моносахаридтар һыуҙа эрей, аҙ поляр органик эреткестәрҙә эремәй. Таутомер әүерелештәргә һәләтлелек моно‑ һәм олигосахаридтарҙың кристаллашыуын ауырлаштыра; әгәр уларға мөмкинлек булмаһа, матдәләр (гликозидтар, сахароза) еңел кристаллаша. Гликозидтарҙың күбеһе (сапониндар) өҫкө йөҙҙә актив матдәләр үҙенсәлектәренә эйә. Полисахаридтар гидрофиль, күбеһе ныҡ йәбешкәк эретмәләр (үҫемлек лайлалары), ҡайһы саҡ ныҡ гелдәр (агар, пектиндар һ.б.), һыуҙа эремәүсе юғары тәртипкә килтерелгән молекуляр структуранан (хитин, целлюлоза) өҫтөн структуралар барлыҡҡа килтерә. Аҙыҡ‑түлек сәнәғәтендә, кондитер сәнәғәтендә, медицинала ҡулланыла. Моносахаридтарҙың спирт барлыҡҡа килтереп әсеүе этил спирты алыуҙа,һыра ҡайнатыуҙа, икмәк бешереүҙә; әсеүҙең башҡа төрҙәре — глицерин, һөт, лимон к‑талары һ.б. етештереүҙә файҙаланыла. Целлюлоза — вискоза сүсе, ҡағыҙ, ҡайһы бер пластик массалар алыр өсөн сеймал. Сахароза, үҫемлек полисахаридтары — органик синтез сәнәғәтендә нефтте алыштырған перспективалы сеймал. Башҡ‑нда Өфө витамин заводында 1976 й. тиклем глюкоза синтетик аскорбин к‑таһы етештереүҙә ҡулланыла, 1976 й. таблеткаларҙа глюкозалы С витамины (1991 й. — порошок хәлендә), 1996 й. алып — кальций глюконаты, 1997 й. — натрий глюконаты сығарыу үҙләштерелгән.
Н.В.Кудашкина
Тәрж. Ф.А.Ғималова


text:
Аҡҡоштар
Аҡҡош, ҡаңғылдаҡ аҡҡош (лат. Cygnus) — һыу ҡошо.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙҙан ҙурыраҡ. Йәш саҡта-һорғолт көрән, ҙурайғас-бөтә ҡауырһындары ла ап-аҡ. Йөҙгәндә муйынын туры тота. Күҙҙәре һәм аяҡтары ҡыҙыл, суҡышы ҡыҙғылт һары. Тауышы яңғырауыҡлы: «Ҡаңҡ» йәки «ҡаң-ға». Ярҙары ҡамышлы ҙур күлдәрҙә, йылғаларҙа йәшәй. Үлән, төрлө орлоҡ, иген менән туҡлана. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Ояһы ҡуйы ҡамышлыҡтарҙа. 4—6 бөртөк аҡ йомортҡа һала.
Ҙур ҡоштар, кәүҙәләре 150 см-ға ҡәҙәр оҙонлоҡта, ауырлығы 12 кг-ға ҡәҙәр. Кәүҙәһе һуҙынҡы, муйыны оҙон. Ҡаурыйҙары аҡ төҫтә. Башы уртаса ҙурлыҡта. Аяҡтары ҡыҫҡа, бармак араһындағы йөзү ярылары ҙур. Йәш ҡоштарҙың томшоҡтары алһыу төҫтә, осо ҡара. Ыҫылдауыҡ акҡоштоң кәүҙәһе, муйыны оҙон, ҡыҙғылт һары томшоҡ төбөндә ҡалынайған ҡара урыны бар. Һары моронло аҡҡош тәбәнәк формаһы һәм ҡыҫҡа муйыны менән айырылып тора, томшоҡ төбө һары. Аҡҡоштар бер миҙгелдә һорғолт-зәңгәр төҫтәге 5-9 ҙур йомортҡа һала. Һыу үҫентеләре, шулай уҡ бөжәктәр һәм уларҙың ҡурсаҡтары, селәүсендәр, ҡабырсаҡар, балыҡтар менән туҡланалар. Башҡорттарҙа изге ҡош тип иҫәпләнелә. Уны ауларға ярамай. Ҡарғышы ҡаты була, тиҙәр.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аҡҡош
- Бөҙрә аҡҡош
- Ҡара аҡҡош


text:
Фото:
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының Эшлекле советы составына инде
Фото:
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Азат Фазлыев Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Эшлекле советының Рәсәй Федерацияһынан милли бүлеге рәйесе урынбаҫары итеп тәғәйенләнде, тип хәбәр иттеләр республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһынан.
Бындай ҡарарҙы Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Эшлекле советының Рәсәй Федерацияһынан милли бүлеге рәйесе Сергей Катырин ҡабул итте.
Азат Фазлыевҡа ШОС Эшлекле советының Рәсәй Федерацияһынан милли бүлегенең Рәсәйҙең сауҙа-сәнәғәт палаталары буйынса ойоштороласаҡ сараларҙы әҙерләү һәм үткәреү буйынса эшмәкәрлеген координациялау бурысы йөкмәтелә. Шулай уҡ Азат Фазлыев 2015 йылда Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының Эшлекле форумын ойоштороуға булышлыҡ итәсәк, ШОС Эшлекле советының Рәсәй Федерацияһынан милли бүлегенең имиджын күтәреү маҡсатында киң мәғлүмәт саралары менән эшләйәсәк.


text:
Балаларҙың йәйге ялы - Өфө властарының иғтибар үҙәгендә
— Өфө мәктәптәре уҡыусыларының 98 проценты өсөн йәйге ял ойоштороласаҡ, — тине баш ҡаланың мәғариф идаралығы начальнигы Азамат Сәйфуллин, Өфө хакимиәте башлығы эргәһендәге кәңәшмәлә сығыш яһап.
Ҡала ситендәге 18 сәләмәтләндереү үҙәгендә 14 меңгә яҡын бала ял итәсәк. Һәр ваҡыттағыса, күп балалы һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән балаларҙың, етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу планлаштырыла.
Уҡыусыларға хеҙмәт тәрбиәһе биреү мәсьәләләре лә күҙ уңынан ситтә ҡалманы. Хеҙмәт берләшмәләренә 3850 өлкән класс уҡыусыһы йәлеп ителәсәк. Улар мәктәп мебелен ремонтлаясаҡ, мәктәп эргәһе участкаларында эшләйәсәк. Унда, башлыса, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән балалар эшләйәсәк.
148 мәктәптә көндөҙгө лагерҙарҙа 11382 бала ял итәсәк.
Өлкән класс уҡыусылары араһында туристик һәм күп көнлөк походтар элеккесә иң әүҙем һәм ҡыҙыҡлы ял итеү төрө булып ҡала. Төрлө маршруттар буйынса 10 меңләп уҡыусы походтарға юл аласаҡ.
Өфө властары опека һәм попечителлек органдарында иҫәптә торған балаларҙың ялына һәм уларҙы сәләмәтләндереүгә лә ҙур иғтибар бүлә. Былтырғы кеүек уларға ла санаторийҙарға һәм ҡаланан ситтәге лагерҙарға путевкалар бүленәсәк.