text:
Рәсәйҙә «Универсаль электрон карта» проектын ғәмәлгә индереү буйынса Башҡортостан һигеҙенсе урында
Башҡортостан Рәсәйҙә «Универсаль электрон карта» проектын ғәмәлгә индереү буйынса һигеҙенсе урынды биләй.
Беренсе урында Тула өлкәһе. Рейтинг бер төркөм мөһим күрһәткестәр, шул иҫәптән ҡабул ителгән ғаризалар, бирелгән карталар, төбәк халҡының иҫәбен иҫәпкә алыу менән ғаризалар ҡабул итеү пункттары, шулай уҡ башҡа күрһәткестәр, нигеҙендә төҙөлгән.
Әле Башҡортостанда 30 меңләп ғариза ҡабул ителгән һәм 26 меңдән ашыу карта эшләнгән, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһының Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығының матбуғат хеҙмәтенән. 23 ғаризалар ҡабул итеү һәм Универсаль электрон карта биреү пункты эшләй. Универсаль электрон картала банк тәҡдимдәре өс кредит ойошмаһы тарафынан эмиссиялана – «Рәсәй Һаҡлыҡ банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Уралсиб» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Аҡ Барс» банкы асыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Универсаль электрон картаның транспорт ҡушымтаһы – берҙәм социаль йөрөү билетын ҡулланыу буйынса сервис тормошҡа ашырылған. Универсаль электрон картала Берҙәм социаль йөрөү билеты менән әүҙем ҡулланыусылар һаны – 1.536 кеше. Юл йөрөүҙәр һаны – 277.620. Шулай уҡ Башҡортостан социаль картаһының дисконт ҡушымтаһында һәм Берҙәм республика дисконт-бонус системаһында Универсаль электрон картаны ҡулланыу буйынса сервис бойомға ашырылған. Дисконт ҡушымта менән 1.980 кеше әүҙем ҡуллана. Мәҫәлән, хәҙер БР буйынса дисконтта Универсаль электрон карта буйынса операцияларҙың суммаһы – 7 миллион һумдан артҡан, ә иҫәпләп өҫтәгән бонустарҙың суммаһы – 113 мең һум.
Башҡортостан Республикаһының Төбәк дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр порталында (pgu.bashkortostan.ru) Универсаль электрон карта менән ҡулланыусыларҙы идентификациялау тәьмин ителгән. Күп функциялы үҙәк структураһында УЭК менән ҡулланыу буйынса сервис тормошҡа ашырылған.


c: text/html

text:
Каникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә? Фото: Depositphotos.com
Каникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә?
Каникулдар календары: республика уҡыусылары тағы ҡасан ял итә? Фото: Depositphotos.com
ӨФӨ, 2018 йыл, 16 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Ҡышҡы каникулдарҙан һуң уҡыуҙар башланып ҡына тора, күп кенә уҡыусылар иһә йәнә ял хаҡында хыяллана. «Башинформ» республика мәктәптәрендә белем алыусыларҙың тағы ҡасан ял итәсәген асыҡланы.
Мәҫәлән, мәктәп тормошона тулыһынса яраҡлашып өлгөрмәгән беренсе класс уҡыусыларына өсөнсө сиректең уртаһында бер аҙналыҡ өҫтәмә ял ҡаралған. Белем биреү учреждениеһы ошо датаны үҙе билдәләй, ләкин яҡынса алғанда, был 19 февралдән 25-нә тиклем булырға тейеш.
Башҡа уҡыусылар иһә Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан 23, 24 һәм 25 февралдә ял итә.
Яҙғы каникулдар 26 марттан алып 2 апрелгә тиклем билдәләнгән.
Әйткәндәй, март айында каникулдан тыш байрамдар ҙа бар. Был — Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә тап килгән 8 марттан 11 мартҡаса дүрт көнлөк ял. Апрелдә байрам көндәре — 29 апрелдән 2 майға ҡәҙәр (Яҙ һәм хеҙмәт байрамы), 9 май — Еңеү көнө.
Оҙайлы йәйге каникулдар 1 июндә башлана. Хәйер, 9 һәм 11 класс уҡыусылары төп һәм берҙәм дәүләт имтихандарын тапшырғас ҡына ял итә ала. Каникулдар буйынса тәҡдимдәрҙе Башҡортостандың Мәғариф министрлығы әҙерләгән, республикалағы һәр мәктәп ошо теҙмәгә уҡыу планына ярашлы төҙәтмәләрен индерә ала, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
http://www.bashinform.ru/news/1104322-kalendar-kanikul-kogda-budut-otdykhat-shkolniki-bashkirii-v-sleduyushchiy-raz/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡорт яҙыусыһы һәм сатиригы Марсель Сәлимов Канадала Эрнест Хемингуэй исемендәге халыҡ-ара премияға лайыҡ булдыФото: Анастасия Кондратьева, Вячеслав Стрижевский
Башҡорт яҙыусыһы һәм сатиригы Марсель Сәлимов Канадала Эрнест Хемингуэй исемендәге халыҡ-ара премияға лайыҡ булды
Башҡорт яҙыусыһы һәм сатиригы Марсель Сәлимов Канадала Эрнест Хемингуэй исемендәге халыҡ-ара премияға лайыҡ булдыФото: Анастасия Кондратьева, Вячеслав Стрижевский
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров, Михаил Спивак/.
Канада Короллегендә Эрнест Хемингуэй исемендәге әҙәби премияның 2017 йылғы лауреаттарын иғлан иттеләр. Рәсәй, Канада, АҠШ, Ҡаҙағстан, Украина илдәренән 13 ҡәләм оҫтаһы ошо абруйлы халыҡ-ара наградаға лайыҡ булды. Улар араһында — танылған башҡорт яҙыусыһы, Рәсәйҙә билдәле сатириктарҙың береһе, байтаҡ ҡына халыҡ-ара әҙәби премиялар, ижади конкурстар һәм фестивалдәр лауреаты Марсель Сәлимов (Мар. Сәлим).
«Президент бесәйе» юмористик һәм сатира әҫәрҙәре йыйынтығын (Мәскәү, 2016) премияға Украинаның Халыҡ-ара Әҙәбиәт һәм сәнғәт академияһы тәҡдим иткән, Марсель Сәлимов уның ағзаһы булып тора.
Канаданың йыллыҡ әҙәби премияһын 2015 йылда «Litsvet» нәшриәте һәм «Новый Свет» журналы (Торонто) булдырған. Премияның маҡсаты — әҫәрҙәрендә яңы художестволы формаларын эҙләүгә, тел һәмә мәғәнә сиктәрен киңәйтеүгә ынтылыш сағылдырылған рус телле авторҙарға ярҙам итеү. Американың күренекле яҙыусыһы, әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты Эрнест Хемингуэй хөрмәтенә бағышланған, ул үҙенең ижад юлын Канадала «Toronto Star» гәзите хәбәрсеһе булып башлаған.
Жюри составында танылған яҙыусылар, шағирҙар, журналистар, әҙәби тәнҡитселәр һәм нәшриәтселәр эшләй. Жюри ағзалары номинация исемлегендәге барлыҡ әҫәрҙәрҙе уҡый һәм баһалай. 2017 йылда премияға дәғүә иткән эштәрҙең географияһы бик киң. «Новый свет» журналына бөтә донъянан тип әйтерлек ғаризалар килгән. Һәр номинацияла еңеүсе иң юғары баһаларҙың суммаһы буйынса билдәләнә. Марсель Сәлимовтың жюри ағзалары ыңғай баһа биргән «Үлергә ваҡыт юҡ» юмористик хикәйәһе «Новый свет» журналында баҫылып сыҡҡан.
«Миңә Хемингуэйҙың ижады бик яҡын, ул үҙенең белгәнен, күргәнен һәм тойғанын яҙған. Тап Канадала яҙыусы һуғыш, онотолған ветерандар, бер кемгә лә кәрәкмәгән кешеләр, власҡа эйә булғандарҙың аңралығы һәм ғауға ҡуптарыуҙары хаҡында тәүге етди әҫәрҙәрен ижад итә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, мин дә шул турала яҙам, ләкин юмор менән», — тип һөйләне билдәле сатирик «Башинформ» агентлығына.
Төрлө йылдарҙа Анатолий Аврутин, Валерий Бочков, Сергей һәм Татьяна Дзюба, Александр Амчиславский, Дмитрий Бирман, Ирина Горюнова, Василий Слапчук, Елена Крюкова, Виталий Аронзон, Ирина Терра, Галымкаир Мутанов, Рауль Чилачава кеүек ҡәләм оҫталары Хемингуэй премияһына лайыҡ булды.
Февралдә Канаданың Ниагара Фолс ҡалаһында шиғриәт фестивале барышында Эрнест Хемингуэй исемендәге халыҡ-ара әҙәби премияһының яңы лауреаттарын бүләкләү тантанаһы уҙа.
http://www.bashinform.ru/news/1105003-bashkirskiy-pisatel-satirik-marsel-salimov-udostoen-mezhdunarodnoy-premii-imeni-ernesta-khemingueya-/


text:
«Алъяпҡыс кейгән ханым – һоҡланғыс...»Бишбүләк районы Дүсән ауылынан Зоя Ғәйнетдинова: «Яратҡан журналымды биҙәгән береһенән-береһе матур рубрикаларҙы ҡалдырмай уҡып барам. Бәйгеләрҙә ҡатнашырға тырышам, быйылғыһынан да ситтә ҡала алманым. Дүсән урта мәктәбендә 35 йыл уҡытыусы булып...
Алъяпҡысым ал ғынаБаймаҡ районы Таһир ауылынан Мәликә БИКТИМЕРОВА: «Бала саҡтан ҡул эштәре менән ҡыҙыҡһындым, бигерәк тә сигеү менән мауыҡтым. Үҫә килә ул шөғөлөм бер аҙ онотола төштө. Ҡәйнәм Ғәшүрә бик оҫта булды, серҙәре менән бүлешергә лә әҙер ине. Тик үҙем,...
НИНДӘЙ УЛ БАШҠОРТ ҠУРСАҒЫ?Баланың кем икәнен белгең килһә, уйынына ҡара, тигәндәр. Сепрәк ҡурсаҡ борондан балаларҙың яратҡан уйынсығы булған. Ҡыҙҙар уның менән уйнап, өйҙәге эштәргә өйрәнгән, төрлө ролдәргә инеп ҡараған. Ҡурсаҡ – зиһенде үҫтереүсе иң яҡшы уйынсыҡтарҙың...
Һәр сәскәлә – күңел нурыБелорет районы Йөйәк ауылынан Гөлсирә Салауатова: «Алъяпҡысым, алъяпҡысым Сәскә менән сигелгән. Һәр сәскәгә, әйтерһең дә, Күңел нуры һибелгән....
«Башҡортостан ҡыҙы»ның 2016 йыл лауреаттары!Тамара Ишбулды ҡыҙы Юлдашева – беренсе һанда баҫылған «Юҡ, китмәй ул бәхет һис ҡасан да» исемле шиғри шәлкеме өсөн. Ғәлиә Әхәт ҡыҙы Сәлихова – йыл дауамында «Психолог нимә ти?» рубрикаһын даими алып барып, журналыбыҙҙа көнүҙәк мәсьәләләрҙе ...
Күңел ҡушыуы«Башҡорт милли күлдәктәрен яратам, рәхәтләнеп кейеп йөрөйөм. Уларҙы районыбыҙҙа төрлө сараларҙа ҡатнашыусы ҡатын-ҡыҙҙар һорауы буйынса ла тегергә тура килә. Күңелемдә һәр саҡ заманса мосолман кейеме булдырыу теләге ятты. Әлеге күлдәк менән...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Симфония төнөндә милли симфоник оркестр Өфө халҡына ике сәғәтлек open air бүләк иттеФото: Олег Яровиков
Симфония төнөндә милли симфоник оркестр Өфө халҡына ике сәғәтлек open air бүләк итте
Симфония төнөндә милли симфоник оркестр Өфө халҡына ике сәғәтлек open air бүләк иттеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Симфония төнө» акцияһы тамамланды. Башҡортостандың баш ҡалаһында өсөнсө тапҡыр уҙғарылған проекттың төп маҡсаты — академик музыка сәнғәтен халыҡ араһында пропагандалау. Быйыл асыҡ һауалағы концерт ике майҙансыҡта ойошторолдо. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, Симфония төнөнә 10 мең кеше килгән: Аксаков исемендәге баҡсаға — дүрт мең, «Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдына алты мең тамашасы йыйылған.
Башҡортостандың милли симфоник оркестры дәүләт концерт залының болдоронда сығыш яһаны. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан һуң республиканың билдәле ижади коллективы ошо бинала урынлашасаҡ. Асыҡ һауалағы сәхнәне меңдәрсә кеше уратып алды. Көндөң ҡояшлы һәм тамашаға инеүҙең ирекле булыуы бик күп сәнғәт һөйөүселәрҙе йәлеп итте. Ленин һәм Киров урамдарында ике сәғәт ярымға транспорт хәрәкәте ябылды.
Башҡортостандың Милли симфоник оркестры классик әҫәрҙәр башҡарҙы. Концертта «Аҡҡош күле» балетынан сюита, Сенс Санстың «Самсон һәм Далила» операһынан «Вакханалия», «Интродукция һәм рондо-каприччиозо», Фореның «Павана», Массненың «Таис» операһынан «Уйланыу», «Арлезианка» сюитаһынан «Фарандола», Бизеның «Кармен» операһының III актына антракт, Берлиоздың «Рим карнавал»ы яңғыраны.
«Минеңсә, программа уңышлы һайланған. Тамашасылар һәр көйҙө әҫәрләнеп тыңланы», — тип билдәләне оркестрҙың баш дирижеры Раушан Яҡупов.
Концертта оркестр тулы составта — 70-тән ашыу кеше уйнаны. Башҡортостандың милли симфоник оркестрының солистары — скрипкасы Илшат Мөслимов, гобойҙа уйнаусы Ирина Табульдина, борғосо Илья Куленко, флейтасы Владимир Семин. Бинаға ҡуйылған видеоэкрандан музыканттарҙың йөҙҙәрен дә күрергә, 2013, 2014 йылдарҙа ойошторолған концерттарҙың иң иҫтәлекле мәлдәрен ҡарарға мөмкин ине.
«Асыҡ һауалағы концерттар музыканттарҙы һәм тамашасыларҙы берләштерә. Беҙҙе классик музыка һөйөүселәр генә түгел, урамдан үтеп барыусылар ҙа тыңлай», — тип иҫәпләй оркестрҙың концертмейстеры Айгөл Моратова.
Симфония сәнғәтен яратыусыларҙы йәнә бер бүләк көтә. Тап бер аҙнанан, 17 июндә, Башҡортостандың милли симфоник оркестры йәйге «Soundtrack-концерт» тәҡдим итәсәк. Унда популяр фильмдарҙан көйҙәр яңғыраясаҡ.


text:
«Беҙҙең күңел быуат кеүек сабыр, Беҙҙең йөрәк – ҡояш-ут шары...»Бәрәкәтле Тәтешле ерендә тыуып үҫкән, байтаҡ йылдар Татарстанда йәшәп, хәҙер Өфөлә көн иткән татар телендә ижад итеүсе шағирә, ғалимә, журналист, эшҡыуар Ләйсән Кәшфи шиғырҙары тормоштоң үҙе һымаҡ төрлө һәм күп ҡырлы. Йән тыныслығына, иман юлына...
Сирҙән бар ҡотолоу«Бөтә эсем аҫҡа төшөп барған кеүек. Һөйләүе лә уңайһыҙ инде», – тип оялып ҡына үҙ хәлен аңлата ауыл ҡатыны. Ғүмер буйы ауыр күтәреп, беләк көсөн һалып донъя көткән, алты балаға ғүмер биргән ханым эсе аҫҡа тартыуға түҙә алмайынса, уны бәйләп йөрөй...
Тултырҙыҡ... помидорҙыБыйылғы эҫе йәйҙә помидор айырыуса татлы булып беште, тип ҡыуана баҡсасылар. Ямғыр күп булмағас, был йәшелсәне серетә торған фитофтора ла артыҡ шашынманы... А, РР, К, Е, В төркөмө витаминдарына, фруктозаға, глюкозаға, минераль тоҙҙарға бай был...
«Бөгөнгөнөң ҡәҙерен беләйек»Һәр йәш ҡыҙҙың күңелендә яратҡан кешеһенә кейәүгә сығып, бәхетле ғаилә ҡороу хыялы йәшәй. Берәүҙәрҙең был ниәте тормош һынауҙары артында юғалып ҡала, бәғзеләр иһә тиңдәр араһынан тиңдәрҙе осратып, барыһын да һоҡландырырлыҡ күркәм ғаилә ҡора. Һәм был...
КитеүШамил ХАЖИӘХМӘТОВ Рус телендә ижад иткән прозаик, журналист Шамил Хажиәхмәтов (1941–2012) 13 китап баҫтыра, нәшерселек һәм тәржемә менән шөғөлләнә, «Вечерняя Уфа» гәзитен, «Башкнигоиздат», «Слово», «Скиф» нәшриәттәрен етәкләй. Һөнәре буйынса инженер...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Шәмбе көндө Өфөлә ауыл хужалығы продукцияһы йәрминкәләре үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлия Антипина/.
7 февралдә Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре эшләй башлай. Йәрминкәләр ай буйына барасаҡ. БР Ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, етештереүселәр арзан хаҡҡа төрлө аҙыҡ-түлек продукттары тәҡдим итәсәк. Аграр ведомство хаҡтар мониторингы үткәрәсәк.
7 февралдә Өфөнөң Киров, Ленин, Октябрь, Орджоникидзе, Совет райондарында йәрминкәләр үтә. Сауҙа Эшсе хәбәрселәр, Зорге урамдарында, «Пушкин» сауҙа-сервис комплексы, «Народный» павильоны (Өфө — Затон трассаһы), «Меркурий» сауҙа үҙәге, БДАУ-ның Йәштәр һарайы алдындағы майҙандарҙа ойоштороласаҡ.


text:
Ҡоштарым - ҡошсоҡтарым
Һалған емде ҡыуанышып сүпләүҙәрен ҡарап тороу - үҙе бер кинәнес. Ә быйыл, әллә ҡар күп булғанғамы, ағаста эленеп торған сыйырсыҡ ояһы емерелеп килеп төштө. Унда оялап өлгөргән турғайҙар ҙа өйһөҙ ҡалды, ә сыйырсыҡтар ҡайҙа ҡайтыр һуң? Атайым ярҙамға килде. Бергәләшеп ике сыйырсыҡ ояһы эшләп, береһен һарай ҡыйығына, икенсеһен баҡсалағы ағасҡа беркетеп ҡуйҙыҡ. Тик сыйырсыҡтарҙы кѳтѳп тормай, әрһеҙ турғайҙар ояға хужа булып та өлгѳрҙѳ. Яҙ еткәс, сыйырсыҡтар ҙа тыуған еренә ҡайтты. Ә уларҙың ѳйѳн турғайҙар баҫып алған! Китте сыр-сыу, өйгә талаш. Турғайҙар ҙа һис бирешергә теләмәй. Шулай ҙа сыйырсыҡтар турғайҙарҙы ҡыуып сығарып, ояларын таҙалап урынлашып алды. Яңы оя уларға бик оҡшаны. Иртәле-кисле тирә-яҡты моңға күмеп, һайрайҙар. Әйтерһең дә, үҙҙәренең йырҙары аша миңә рәхмәт әйтәләр. Ә мин инде уларҙың йырын тыңлай-тыңлай, бар донъямды онотоп, хыялдарға сумам.
Әлфиә Хәблетдинова.
Туҡан.


text:
Фәриҙәнең гөл баҡсаһы
Хәйбулла районы Бүребай ауылынан Фәриҙә ӘЛБӘКОВА:
«Әсәйемдең ботаника баҡсаһы», – тип йөрөтә ҡыҙҙарым гөлдәремде. Гөл үҫтереү теләге, уларға һөйөү бала саҡтан киләлер, тип уйлайым, сөнки бәләкәй генә өйөбөҙҙә әсәйем ниндәйен генә ултыртмай ине... Ғаилә ҡороп, үҙемдең донъям булғас, мин дә ныҡлап гөлдәр менән мауыға башланым. Япраҡтары матурҙарына өҫтөнлөк бирәм. Йәй етеү менән күбеһен (гиппеаструм, канна, абаға, пеларгония) баҡсаға сығарам, һеҙгә ебәргән фотоларҙа өйҙәгеләре генә төшөрөлгән.
Фикустың өс төрө үҫә, бик тә әрһеҙ гөл. Калатея һыу ярата, тупраҡ һәр саҡ дымлы булырға тейеш, япраҡтарына һыу һиптереп тороу мотлаҡ. Көндөҙ калатеялар япраҡтарын йәйеп ултыра, кис төп-төҙ булып ябыла. Аглаонема – бәләкәй ҡыҙымдың Екатеринбургтан алып ҡайтҡан бүләге. Уға тура ҡояш нурҙары ярамай, тәҙрә төбөндә япраҡтары яна, матурлығын юғалта.
Глориоза тип аталған үрмә гөлдө орлоҡтан үҫтерҙем. Сәскәләре иҫ китмәле матур! Беҙҙә һирәк осрай ул, ысынын әйткәндә, мин бер кемдә лә күргәнем юҡ. Орлоҡтарын Мәскәү өлкәһенән яҙҙырып алған инем. Гөлдөң төбөндә бүлбеһе була, берәүһенән бер генә һабаҡ шытып сыға. Шәп үҫә, йәш сағында каркас эшләп урап барыр кәрәк, сөнки тиҙ генә һына. Көҙгә тиклем сәскәләре менән ҡыуандыра. Аҙаҡ үҙенән-үҙе һулый, ҡышҡа һауыты менән баҙға төшөрөп ҡуям, апрель айында сығарып ерен алмаштырып, һыу ҡойһаң, 4-5 аҙнанан үҫә башлай. Орлоҡтан сәсһәң, икенсе йылы сәскә ата, улар 2 аҙна тирәһе тора.
Катарантус (барвинок) сәскәһен өйҙә лә, баҡсала ла үҫтерергә була. Бик матур гөл, йыл әйләнәһенә сәскә ата ла ултыра. Орлоҡтан да, ботағынан да үрсетергә мөмкин, әрһеҙлеге тураһында әйтеп тораһы ла юҡ. Драцена ла күп иғтибар талап итмәй. Ваҡытында һыу ҡойоп, тупрағын йомшартып, саңдарын һөртөп торһаң да етә.
Минең шөғөлөмдө белгән яҡындарым, дуҫтарым күберәк гөл бүләк итә. Уларҙы яратып ҡарайым. Хәҙер мәғлүмәткә ҡытлыҡ юҡ, барыһын да өйрәнеп, һирәк осраған гөлдәрҙе лә уңышлы ғына үҫтерергә була.
Махсус ашламаны орхидея өсөн генә алдым. Өлкән ҡыҙым Раушания тыуған көнөмә орхидея алып ҡайтҡас, был наҙлы гөл үҫһә ярар ине, тип борсолған инем. Өс йыл инде матур сәскәләре менән ҡыуандыра. Тик һыуҙы өҫтән түгел, һауытының аҫтындағы тәрилкәгә генә ҡоям, айына бер тапҡыр махсус ашлама һалам.
Һуған ҡабығын ташламайым: һыуға 2–3 көнгә һалып торам да шул һыуҙы гөлдәргә ҡоям. Ашлама төрлө ауырыуҙарҙан да һаҡлай.
Берәй ят гөл күрһәм, ботағын йә орлоғон табыр кәрәк, тип уйлай башлайым, тапмайынса тынысланмайым. Яңыраҡ азалия (рододендрон) ботағын алып ҡайттым еңгәйемдән, наҙлы гөл тип яҙалар, шуға ла түҙемһеҙләнеп эшемдең һөҙөмтәһен көтәм… Үҫәме, юҡмы?!
Гөлдәрем күп тип яҙһам да, ниңәлер роза сәскәләренә битарафмын… Күреп һоҡланам да шуның менән ҡыҙыҡһыныуым бөтә.
Гөлдәрҙе дөрөҫ тәрбиәләү өсөн күпме көс, ихласлыҡ кәрәк! Шулай ҙа, әхирәттәр, донъябыҙҙы матур гөлдәр менән биҙәйек, уларҙы үҫтереү серҙәре менән бүлешәйек».
Теги: Өйөм йәме гөл генә


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
Башҡортостанда Яҡтыкүл буйында Курорт һабантуйы уҙҙы. Заманса форматтағы һабан байрамы сарала ҡатнашыусыларға тағы ла бер ҡат милли башҡорт брендтары: билбау көрәше, бишбармаҡ менән һыйлау, башҡорт батырҙары хөрмәтенә ҡобайырҙар тураһында иҫкә төшөрҙө.
Ҡырҡтытау итәгендәге йәмле яланға яҡындағы ауылдарҙа йәшәүселәр һәм курортта ял итеүселәр генә түгел, Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән – Мәскәү, Ырымбур, Екатеринбург, Башҡортостан һәм Силәбе ҡалаларынан ҡунаҡтар килде. Байрамда ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры Салауат Сәғитов, Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов сәләмләне.
Төп майҙанды Әбйәлил, Бөрйән, Йылайыр һәм Учалы райондары тирмәләренән теҙелгән этноауыл биҙәне. Ваҡиғалар үҙәгендә «Яҡтыкүл батыры» исеменә көрәш, уҡ атыу буйынса спорт ярыштары, парашют спорты булды. Тамашасылар спорт ярыштары марафонында һәм халыҡ уйындарында ҡатнашты.Сағыу концерт программаһы булды.
Милли ихаталар күргәҙмәһендә этник стилдәге кейеҙ келәм фонында фото төшөргә, боронғо башҡорт биҙәүестәрен кейеп ҡарарға, башҡорт милли ризыҡтарынан ауыҙ итергә мөмкин булды. Ҡорот менән һөҙлөклө бишбармаҡ, талҡан, ҡымыҙ, буҙа, сәк-сәк – ошо милли ашамлыҡтарҙы тәмләп ҡарарға ғынан түгел, һатып алырға ла мөмкин ине. Халыҡ художество кәсептәре оҫталары байрам ҡунаҡтары өсөн үҙ изделиеларын һатыу йәрминкәһен ойошторҙо һәм оҫталыҡ дәрестәре уҙғарҙы.
Курорт һабантуйы төбәктең визит карточкаһына һәм Урал аръяғындағы ваҡиғалар туризмының сағыу проектына әйләнде. Быйыл байрам өсөнсөгә уҙғарылды.


text:
Арзан коттедждар төҙөү торлаҡҡа хаҡты бер аҙнала ете процентҡа кәметте
"Бюджет хеҙмәткәрҙәре һәм аҙ тәьмин ителеүселәр өсөн арзан торлаҡ төҙөлөшөн әүҙем алып барыу тәүге аҙнала уҡ торлаҡ баҙарында тәҡдимгә йоғонто яһаны — Өфөлә хаҡтар бер аҙнала ете процентҡа төштө", — тип хәбәр итте БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Хөкүмәт ултырышында.
— Беҙҙең күҙаллауҙар буйынса индивидуаль төҙөлөш арҡаһында хаҡтар артабан да кәмейәсәк, — тине Премьер-министр.
Раил Сарбаев шулай уҡ республикала Ласселсбергер" (Австрия) компанияһы менән берлектә йылына бер миллион квадрат метр ҡеүәт менән еңел ҡоролоусан аҙ ҡатлы торлаҡ йорттар конструкциялары етештереү буйынса заводты файҙаланыуға тапшырыу планлаштырылыуын раҫланы. Завод Өфөлә йәки Стәрлетамаҡта урынлашасаҡ.
— Бөгөн үк беҙ аҙыраҡ сығымдар менән заманса производство итеп үҙгәртеп ҡороу өсөн бина эҙләйбеҙ, — тип хәбәр итте республиканың төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин.
Австрияла бурсанан йорт конструкцияһының бер квадрат метры 400 евро тора, республикала ул иң күбе 12 мең һумдан һатыласаҡ.
"Беҙҙә был завод продукцияһының үҙҡиммәтен һәм һатыу хаҡын тағы ла нығыраҡ арзанайтыу мөмкинлеге бар", — тине Раил Сарбаев.


text:
Ҡоролоҡтан зыян күргән хужалыҡтарҙы яҡлау
"Росагролизинг" асыҡ акционерҙар йәмғиәте быйыл ҡоролоҡтан зыян күргән ауыл хужалығы етештереүселәренә ҡарата лизинг түләүҙәрен ваҡытында индермәгән өсөн штраф санкцияларын туҡтатты. Шулай уҡ уларға бер йылға тиклем кисектереү бирергә ҡарар ителде.
Бының өсөн лизинг алыусы РФ Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан раҫланған ҡоролоҡтан зыян күргән хужалыҡтар реестрына индерелергә тейеш. Бынан тыш, уның лизинг түләүҙәре буйынса ағымдағы бурысы ла булмаҫҡа тейеш.


text:
Башҡортостандың Юғары суд рәйесе Михаил Тарасенко Дуҫлыҡ ордены менән наградланды
Башҡортостан Республикаһының Юғары суды рәйесе Михаил Тарасенко Дуҫлыҡ ордены менән наградланды. Был турала указға 5 декабрҙә Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Медведев ҡул ҡуйҙы. Юғары дәүләт наградаһына Михаил Тарасенко законлылыҡты нығытыуҙағы ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ уңышлы хеҙмәте өсөн лайыҡ булды.
Михаил Иванович Тарасенко БР Юғары суды рәйесе вазифаһына РФ Президенты Владимир Путиндың 2007 йылдың 3 декабрендәге указы менән тәғәйенләнә. Бынан алда ул Ростов өлкәһе Таганрог ҡала суды рәйесе була, оҙаҡ ваҡыт суд системаһында һәм прокуратура органдарында эшләй.


text:
Башҡортостан Башлығы Урал аръяғында ауыл хужалығы техникаһының сәсеү кампанияһына әҙерлеген тикшерҙеФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан Башлығы Урал аръяғында ауыл хужалығы техникаһының сәсеү кампанияһына әҙерлеген тикшерҙе
Башҡортостан Башлығы Урал аръяғында ауыл хужалығы техникаһының сәсеү кампанияһына әҙерлеген тикшерҙеФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Хәйбулла районына эш сәфәре барышында «Урал аръяғы Агро» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы урындағы филиалы техникаһының сәсеү кампанияһына әҙерлеген тикшерҙе.
Филиал директоры Илшат Бохарбаев баҫыу эштәрен башҡарыу һәм ерҙе эшкәртеү буйынса ауыл хужалығы хеҙмәттәрен күрһәтеү өсөн 35 иген йыйыу һәм ике мал аҙығы йыйыу комбайндары, ике үҙйөрөшлө сапҡыс, 24 трактор һәм ете йөк автомобиле булыуы тураһында һөйләне.
Былтыр аграрийҙар 5 661 тонна, шул иҫәптән 3 418 тонна бойҙай, 1 479 тонна арпа, 745 тонна һоло, 20 тонна көнбағыш, 20 тонна шипкән һәм 72 тонна күп йыллыҡ үләндәр йыйып алған.
– Уҙған йыл райондың ауыл хужалығы өсөн һәйбәт булды. Ҡоро, бик ҡатмарлы йыл өсөн гектарынан 10 центнер уңыш алыу насар түгел, – тине Рөстәм Хәмитов. – Көтмәгәндә яуған ҡар запас дым туплауға ярҙам итер һәм быйыл да уңыш һәйбәт булыр тип ышанғы килә.
Илшат Бохарбаев һүҙҙәренсә, бөгөн филиалда 108 кеше эшләй, уртаса эш хаҡы 12 мең һум тәшкил итә.
– Аңлайым, шәхси ярҙамсы хужалыҡтар, башҡа килемдәр бар, кешеләр үҙҙәренә, балаларын уҡытырға, автомобиль һатып алырға аҡса эшләргә тырыша. Был килемдәр уртаса хеҙмәт хаҡына инмәй, – тип билдәләне республика Башлығы. – Әммә әлеге һан – кисәге көн түгел, әллә ҡасанғы. Беҙ бындай кимәлдә эшләй алмайбыҙ.
Төбәк етәксеһе йәштәрҙе ауылға йәлеп итеүҙең мөһимлеген билдәләне.
– Йәштәр кәрәк, әлбиттә. Был осраҡта юғары эш хаҡы, яҡшы хеҙмәт шарттары булдырыу зарур. Бөгөн беҙ машина-технология станцияһының филиалын ҡараныҡ: техника һәйбәт кеүек, ләкин уның ниндәй шарттарҙа һаҡланыуы бөтөнләй икенсе мәсьәлә. Унда барыһы ла насар, – тине Рөстәм Хәмитов. – Аңлашыла, базаны яңыраҡ ҡына кире ҡайтарҙыҡ, әле унда ремонт эшләргә кәрәк. Әммә йәштәр бындай шарттарҙа эшләмәйәсәк: тубыҡтан батҡаҡ, ҡыйыҡтан һыу аға, аяҡ аҫты еүеш. Йәш егеттәрҙе әлеге шарттарға йәлеп итеп булмай. Был көн кеүек асыҡ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 619
БӘШМӘКТӘР (Fungi, Mycota, Mycophyta), тере организмдар батшалығы. 3 бүлеккә айырыла: ысын Б., оомицеттар, лайлалы бәшмәктәр. Ысын Б. хитридиомицеттар, зигомицеттар, аскомицеттар, базидиомицеттар, дейтеромицеттар кластарын берләштерә. 100 меңдән ашыу төрө (Башҡортостанда 10 меңдән ашыу төрө) билдәле, киң таралған (иң күптөрҙәр һаны Европала һәм Төньяҡ Америкала). Үҫемлектәрҙең (хәрәкәтһеҙлек, өҫкө өлөштөң сикләнмәгән үҫеүе, витаминды синтезлау һәләте, күҙәнәк көбө булыуы) һәм хайуандарҙың (гетеротроф туҡланыу тибы, хитин, гликоген формаһындағы запас углеводтар булыуы, мочевина барлыҡҡа килеүе, цитохромдар структураһы) үҙенсәлектәрен берләштерә. Б. үҙенсәлекле үҫеш циклы м‑н айырыла(ядро фазаларының алмашыныуы, дикариондар, гетерокариоз, парасексуальпроцесс булыуы). Бер күҙәнәкле (йыш ҡына микроскопик) йәкикүп күҙәнәкле, төҙөлөшө һәм ҙурлығыб‑са төрлө булған организм; гетеротроф, аэроб. Күпселек Б. Вегетатив тәне — нәҙек тармаҡлы еп‑тәрҙән (гиф ептәре) торған мицелий (бәшмәклек). Күҙәнәкһеҙ, йәки ценотик (күп ядролы, бүлкәһе булмаған 1 гигант күҙәнәк), һәм күҙәнәкле, йәки септаланған (бүлкә — септа м‑н бер йәки күп ядролы күҙәнәктәргә бүленгән). Бәшмәклек урман түшәмәһендә, сереүсе үҙағаста һ.б. органик субстраттарҙа үҫешә. Күп Б. тығыҙ үрелгәнгиф ептәренән (плектенхима ялған туҡымаһы) емешлек тәндәре, ҡайһы берҙәрендә склероциялар, ризоморфтар барлыҡҡа килә. Ҡайһы бер паразит Б. мицелийы юҡ һәм вегетатив тән плазмодийҙан йәки ялған мицелийҙантора. Вегетатив, енесһеҙ, енси юл м‑н үрсей. Вегетативүрсеү мицелийҙың бер өлөшө йәки махсуслашҡан фрагменттар (оидиялар, хламидоспоралар) ярҙамында бара, сүпрәлә — бөрөләнеү м‑н. Айырыуса спора (зооспора, спорангиоспора, конидия) м‑н енесһеҙ үрсеү таралған. Ябай төҙөлөшлө Б. (зигомицеттар, оомицеттар, хитридиомицеттар) енси процесы — изо- һәм гетерогамия, аскомицеттарҙың — оогамия, базидиомицеттарҙың — соматогамия, дейтеромицеттарҙың гетерокариоз һәм парасексуаль процесы билдәле. Енси спора туплау ысулы һәм емешлек тәндәренең формаһы — мөһим систематик билдәләр. Б. (дискомицеттарҙың, гименомицеттарҙың) емешлек тәненеңспора барлыҡҡа килтереүсе ҡатламы гимений тип атала. Ябай төҙөлөшлө Б. гимений емешлек тәненең өҫкө өлөшөндә урынлаша, ҡатмарлы төҙөлөшлөләрҙә — аҫҡыһында. Гименийҙа енси спора туплау ағзалары(аскомицеттарҙа муҡсалар һәм базидиомицеттарҙа базидиялар) парафиздар (стериль күп йәки бер күҙәнәкле структуралар), базидиолдар (үҫешеп етмәгән базидиялар), цистидтар (орсоҡ формаһындағы оҙонстериль күҙәнәктәр) м‑н сиратлаша. Күп Б. үҫештең иртә стадияларында гимений Б. эшләпәһе үҫеүе барышында йыртылып, һаптың нигеҙендә еңсә (дөйөм япма) һәм эшләпә аҫтында яға(айырым япма) барлыҡҡа килтереүсеайырым һәм дөйөм япма м‑н ҡапланған. Гименийҙы йөрөткән Б. емешлектәненең өҫтө (гименофор) пластинка, йыйырсыҡ, көпшә, күҙәү һымаҡ һ.б. формала. Б. араһында күп экологик төркөмдәр билдәле, иң эреләренеңбереһе — органик матдәләрҙе минераллаштырыуҙа һәм серетмә барлыҡҡа килтереүҙә ҡатнашыусы тупраҡ Б. (мәҫ., үңәҙ бәшмәктәренең составы һәм һаны — тупраҡтың уңдырышлылығы күрһәткестәренең береһе). 10 меңдән ашыу төр паразит Б. төр‑көмөн тәшкил итә. Ауыл хужалығы һәм урман культуралары ауырыуҙарын тыуҙырыусы торон бәшмәктәре, тут бәшмәктәре, хитридийҙар һ.б. ҙур зыян килтерә. Б. ш. уҡ —хайуан микоздарын һәм кеше дерматоздарын тыуҙырыусылар, үңәҙ Б.аҙыҡ-түлектең һәм сәнәғәт тауарҙарының боҙолоуына килтерә. Ҡатмарлы төҙөлөшлө үҫемлектәр тамыры м‑н симбиозға инеүсе микориз Б. күп һанлы төркөмдө тәшкил итә (күпселеге ашарға яраҡлы бәшмәктәр). Ҡайһы бер Б. (аскомицеттар, һирәгерәк бази‑диомицеттар) ылымыҡ м‑н симбиозда лишайник барлыҡҡа килтерә. Махсуслашҡан экологик төркөмдәргә ксилофилдар (үҙағаста үҫә), копрофилдар (тиреҫтә) ҡарай. Б. араһында файҙалы төрҙәр күп. Ашарға яраҡлы Б. яҡынса 100 төрө билдәле, уларҙың ҡайһы берҙәре (аҡ көләпәрә, ҡарама бәшмәге) үрсетелә. Б. — микориз барлыҡҡа килтереүсе, үҫемлек тамырының һеңдереү йөҙөн арттыра. Үңәҙ Б. — микробиология сәнәғәтендә һәм биотехнологияла, уларҙан алынған антибиотиктар һәм алкалоидтар медицинала һәм ветеринарияла ҡулланыла. Сүпрә аҙыҡ‑түлек сәнәғәтендә һәм мал аҙығы етештереүҙә файҙаланыла.
С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән!
Республика Президенты Рәсәй Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы коллективын 11 мартта билдәләнгән Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотланы. Ҡотлауҙа шулай тиелә:
"Ҡәҙерле дуҫтар!
Рәсәй Федерацияһы Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы коллективын һөнәри байрам — Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым!
Илдең киләсәге һәм милләттең сәләмәтлеге, уларҙы наркоһөжүмдән ышаныслы һаҡлау күп яҡлап һеҙҙең эҙмә-эҙлекле, һөҙөмтәле эшегеҙгә бәйле. Шуныһы ҡыуаныслы: алты йыллыҡ эшмәкәрлек осоронда һеҙҙең идаралыҡ наркотиктар әйләнешенә контроль өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу, наркотиктар менән бәйле енәйәтселеккә ҡаршы көрәштең өр-яңы системаһын ойоштороу буйынса ҙур эш башҡарҙы.
2005 йылда Наркоманияны, эскелекте һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү йылы сиктәрендә комплекслы саралар программаһын тормошҡа ашырыу Башҡортостанда наркотиктарға ҡаршы эшмәкәрлеккә мөһим этәргес бирҙе. Иҫкәртеүҙе ойоштороу буйынса 2007 йылда республикабыҙҙың илдә иң яҡшы төбәк тип танылыуы, шулай уҡ Рәсәй наркотиктар әйләнешенә конроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының 2008 йылда Волга буйы округында оператив-хеҙмәт эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынды яулауы — ошо дөйөм тырышлыҡтың емеше ул.
Рәсәй Федерацияһы Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренә йөкмәтелгән яуаплы бурыстарҙы артабан да лайыҡлы үтәр, тип ышанам.
Һеҙгә хеҙмәтегеҙҙә яңы уңыштар һәм именлек теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
Республика Президенты эконом класындағы торлаҡ төҙөү өсөн яуаплы кешеләрҙе атаны
Торлаҡ төҙөү беренсе сиратта хәл итеүҙе талап иткән мәсьәләләрҙән һанала, тип билдәләне Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 25 сентябрҙә алданған өлөшсөләрҙең мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә. Унда БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты, төҙөүсе компаниялар, хоҡуҡ һаҡлау һәм контроллек итеү ведомстволары етәкселәре ҡатнашты.
Бөгөн республикала күҙәтелгән торлаҡ, айырыуса эконом класындағы торлаҡ дефициты кешеләрҙең шикле һатыусыларҙан торлаҡ һатып алыуына сәбәп булып тора, тип иҫәпләй Президент.
— Торлаҡ булһа, кешеләр мутлашыусыларға бармаҫ ине, фатирҙарҙы ғәҙәти компанияларҙан һатып алыр ине, — тип билдәләне Президент.
Уның һүҙҙәренсә, республикала йәмғеһе 25 йорт проблемалы һаналған, уларҙың 19-ы Өфөлә урынлашҡан. Бөгөнгө көндә был исемлектә 10 йорт иҫәпләнә, уларҙың алтауһы – быйыл, ҡалғандары киләһе йылдың тәүге ярты йыллығында сафҡа индереләсәк. Башҡортостанда йәмғеһе 2500-ҙән ашыу кеше намыҫһыҙ төҙөүселәрҙән зыян күргән. Алданған өлөшсөләр төркөмө ҡабаттан барлыҡҡа килмәһен өсөн, Президент кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы «төҙөлөш майҙансыҡтарына сығырға» саҡырҙы.
— Оҙаҡҡа һуҙмайынса эконом класындағы торлаҡ төҙөлөшөн башларға кәрәк, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. – Торлаҡ төҙөү мәсьәләһе өсөн ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтары, БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе, был мәсьәләне контролдә тотҡан вице-премьер яуап бирәсәк. Шуға күрә шуны иҫегеҙҙә тотоғоҙ: әгәр был эште урынынан ҡуҙғатмаһағыҙ, уны икенсе кешеләр башлаясаҡ.


text:
Баш ҡалала Яңы йыл ит фестивале ойошторола Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Яңы йыл ит фестивале ойошторола
Баш ҡалала Яңы йыл ит фестивале ойошторола Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
17-18 декабрҙә Өфөлә «ИтФест» тип аталған Яңы йыл ит фестивале уҙғарыла.
Сараның төп маҡсаттары — дөрөҫ туҡланыуҙы һәм сәләмәт йәшәү рәүешен популярлаштырыу, шулай уҡ Өфөләге ҡулланыусылар баҙарын сифатлы ит менән тәьмин итеү. Ойоштороусылар — Башҡортостан Хөкүмәте, республиканың Ауыл хужалығы министрлығы, Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Өфө хакимиәте.
Яңы йыл ит фестивале «Йәй» сауҙа комплексы майҙанында үткәрелә. Адресы: Пархоменко урамы, 156.


text:
“Зәңгәр яғыулыҡ” һәр йортҡа килһен
31 августа 2013 йыл | Йәмғиәт
Йылдың-йылы сентябрҙең тәүге йәкшәмбеһендә нефть һәм газ сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре, шул иҫәптән райондың газ хеҙмәте коллективы үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Әйтергә кәрәк, районыбыҙ халҡының йәшәү шарттарын яҡшыртыуға был коллектив хеҙмәткәрҙәре тос өлөш индерә. Һөнәри байрамдары уңайынан район газ участкаһы инженеры Риф Фәтҡуллинға бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.
- Риф Рауил улы, районыбыҙ газовиктары байрамды ниндәй күрһәткестәр менән һәм ниндәй кәйефтә ҡаршылай?
- Һөҙөмтәләр йөҙ ҡыҙартырлыҡ түгел. Газ хеҙмәте начальнигы Рөстәм Ғөбәйҙуллин етәкселегендәге беҙҙең коллектив үҙенә йөкмәтелгән бурысты намыҫлы үтәй. Район газовиктары яңы газ үткәргестәр төҙөүҙән тыш, бөтә газ селтәренең һәм ҡоролмаларының көйлө, аварияһыҙ эшләүе өсөн дә яуап-лы. Дөйөм алғанда район буйынса газ үткәргестәрҙең оҙонлоғо 700 километрға етә, бынан тыш 150 шкафлы һәм газ бүлеү пункттары
бар. Уларҙың барыһы ла беҙҙең ҡарамаҡта, йәнә 6,5 мең абонентты хеҙмәтләндерәбеҙ. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, йортона тәбиғи газ индереүселәр арта бара. Быйыл, мәҫәлән, 250-300 йортҡа тәбиғи газ инде. Район буйынса алғанда бөтөн йорттарҙың 65 проценты, ә Красноусолда 75 проценты газға тоташтырылды. Унан килеп, беҙ бит шәхси секторҙы ғына түгел, мәктәптәр, балалар баҡсалары, башҡа ойошмаларҙы ла хеҙмәтләндерәбеҙ. Бөгөнгө көндә бик күп муниципаль объекттар, шул иҫәптән 25 мәктәп һәм мәктәпкәсә учреждение, шулай уҡ медицина учреждениелары газдан файҙалана.
Республика етәкселегенең тос ярҙамы менән һуңғы йылдарҙа районда бик ҙур эштәр атҡарылды. Бөгөн газ төпкөлдәге урман зонаһы –
Ташлы ауылына ла килеп етте. Бында газ үткәргес төҙөү өсөн бик ҙур сығымдар түгелде, тик әлегә ташлылар йорттарына тәбиғи газ индереү буйынса бик һүлпән ҡуҙғала. Ни бары 17 йорт "зәңгәр ут”тан файҙалана. Хәйер, һуңғы йылдарҙа ғына газ үткән башҡа төбәктәрҙә, айырыуса райондың төньяғындағы ауылдарҙа ла ошондай уҡ хәл. Шулай ҙа был тәңгәлдә хәл үҙгәрер, кешеләр йорттарына газ индереүҙең отошло булыуын аңлар һәм был йәһәттән әүҙемләшер тигән теләктә ҡалабыҙ. Ысынлап та, уңайлы шарттарҙа йәшәргә теләүселәр мал-тыуарын тотоноп булһа ла йортона газ индерергә тырыша. Ә беҙ үҙ сиратыбыҙҙа уларҙың "зәңгәр яғыулыҡ”ты хәүефһеҙ һәм өҙөклөкһөҙ ҡулланыуын тәьмин итәсәкбеҙ. Әйткәндәй,
быйыл Красноусолдағы ҡайһы бер участкаларҙа газ үткәргестәр яңыртыла, дөрөҫөрәге, бәләкәй диаметрлы торбаларҙы ҙурыраҡҡа алмаштырабыҙ. 6-7 км оҙонлоҡтағы газ үткәргестәр яңыртылды ла инде.
- Риф Рауил улы, үҙегеҙҙең коллектив менән дә таныштырып үтһәгеҙ ине.
- Әлбиттә. Башҡарылған бөтә был эштәр артында 56 хеҙмәткәрҙе берләштергән коллектив тора. Тап уларҙың тырышлығы менән йорттарға, предприятие һәм учреждениеларға "зәңгәр яғыулыҡ” өҙөклөкһөҙ килә, төрлө авариялар, бәлә-ҡазалар иҫкәртелә.
Әйтергә кәрәк, беҙҙә бик берҙәм коллектив тупланған. Әле бына байрам уңайынан беҙҙең
системала оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгән Илдар Кәримов менән Николай Матвеев "Ишембайгаз” предприятиеһының Маҡтау грамотаһына тәҡдим ителде. Шулай уҡ Рөстәм Хәмиҙуллин, Вячеслав Лаврушин, Азамат Хәйретдинов, Рөстәм Ғәббәсов,Флүр Ғәлекәев, Рацил Күскилдинды айырып билдәләп үтке килә. Хәйер, беҙҙә һәр кем үҙенең бурысына яуаплы ҡарап, намыҫлы эшләй, барыһы ла маҡтауға лайыҡтар.
Газ участкаһы етәксеһе Рөстәм Хәлит улы һәм шәхсән үҙемдең исемдән бөтә газовиктарҙы, газ хеҙмәте ветерандарын, абоненттарҙы һөнәри байрамыбыҙ уңайынан ҡайнар ҡотлайым. Барыһына ла һаулыҡ, эштәрендә уңыштар, ғаилә именлеге теләйем. Һәм, әлбиттә, беҙгә йылылыҡ, уңайлылыҡ биргән "зәңгәр яғыулыҡ” һәр йортҡа килеп етһен, уны хәүефһеҙ ҡулланырға булһын.
- Һеҙҙең ҡотлауҙарға беҙҙә ҡушылабыҙ. Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт.
Шофер Николай Матвеев.
- Риф Рауил улы, районыбыҙ газовиктары байрамды ниндәй күрһәткестәр менән һәм ниндәй кәйефтә ҡаршылай?
- Һөҙөмтәләр йөҙ ҡыҙартырлыҡ түгел. Газ хеҙмәте начальнигы Рөстәм Ғөбәйҙуллин етәкселегендәге беҙҙең коллектив үҙенә йөкмәтелгән бурысты намыҫлы үтәй. Район газовиктары яңы газ үткәргестәр төҙөүҙән тыш, бөтә газ селтәренең һәм ҡоролмаларының көйлө, аварияһыҙ эшләүе өсөн дә яуап-лы. Дөйөм алғанда район буйынса газ үткәргестәрҙең оҙонлоғо 700 километрға етә, бынан тыш 150 шкафлы һәм газ бүлеү пункттары
бар. Уларҙың барыһы ла беҙҙең ҡарамаҡта, йәнә 6,5 мең абонентты хеҙмәтләндерәбеҙ. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, йортона тәбиғи газ индереүселәр арта бара. Быйыл, мәҫәлән, 250-300 йортҡа тәбиғи газ инде. Район буйынса алғанда бөтөн йорттарҙың 65 проценты, ә Красноусолда 75 проценты газға тоташтырылды. Унан килеп, беҙ бит шәхси секторҙы ғына түгел, мәктәптәр, балалар баҡсалары, башҡа ойошмаларҙы ла хеҙмәтләндерәбеҙ. Бөгөнгө көндә бик күп муниципаль объекттар, шул иҫәптән 25 мәктәп һәм мәктәпкәсә учреждение, шулай уҡ медицина учреждениелары газдан файҙалана.
Республика етәкселегенең тос ярҙамы менән һуңғы йылдарҙа районда бик ҙур эштәр атҡарылды. Бөгөн газ төпкөлдәге урман зонаһы –
Ташлы ауылына ла килеп етте. Бында газ үткәргес төҙөү өсөн бик ҙур сығымдар түгелде, тик әлегә ташлылар йорттарына тәбиғи газ индереү буйынса бик һүлпән ҡуҙғала. Ни бары 17 йорт "зәңгәр ут”тан файҙалана. Хәйер, һуңғы йылдарҙа ғына газ үткән башҡа төбәктәрҙә, айырыуса райондың төньяғындағы ауылдарҙа ла ошондай уҡ хәл. Шулай ҙа был тәңгәлдә хәл үҙгәрер, кешеләр йорттарына газ индереүҙең отошло булыуын аңлар һәм был йәһәттән әүҙемләшер тигән теләктә ҡалабыҙ. Ысынлап та, уңайлы шарттарҙа йәшәргә теләүселәр мал-тыуарын тотоноп булһа ла йортона газ индерергә тырыша. Ә беҙ үҙ сиратыбыҙҙа уларҙың "зәңгәр яғыулыҡ”ты хәүефһеҙ һәм өҙөклөкһөҙ ҡулланыуын тәьмин итәсәкбеҙ. Әйткәндәй,
быйыл Красноусолдағы ҡайһы бер участкаларҙа газ үткәргестәр яңыртыла, дөрөҫөрәге, бәләкәй диаметрлы торбаларҙы ҙурыраҡҡа алмаштырабыҙ. 6-7 км оҙонлоҡтағы газ үткәргестәр яңыртылды ла инде.
- Риф Рауил улы, үҙегеҙҙең коллектив менән дә таныштырып үтһәгеҙ ине.
- Әлбиттә. Башҡарылған бөтә был эштәр артында 56 хеҙмәткәрҙе берләштергән коллектив тора. Тап уларҙың тырышлығы менән йорттарға, предприятие һәм учреждениеларға "зәңгәр яғыулыҡ” өҙөклөкһөҙ килә, төрлө авариялар, бәлә-ҡазалар иҫкәртелә.
Әйтергә кәрәк, беҙҙә бик берҙәм коллектив тупланған. Әле бына байрам уңайынан беҙҙең
системала оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгән Илдар Кәримов менән Николай Матвеев "Ишембайгаз” предприятиеһының Маҡтау грамотаһына тәҡдим ителде. Шулай уҡ Рөстәм Хәмиҙуллин, Вячеслав Лаврушин, Азамат Хәйретдинов, Рөстәм Ғәббәсов,Флүр Ғәлекәев, Рацил Күскилдинды айырып билдәләп үтке килә. Хәйер, беҙҙә һәр кем үҙенең бурысына яуаплы ҡарап, намыҫлы эшләй, барыһы ла маҡтауға лайыҡтар.
Газ участкаһы етәксеһе Рөстәм Хәлит улы һәм шәхсән үҙемдең исемдән бөтә газовиктарҙы, газ хеҙмәте ветерандарын, абоненттарҙы һөнәри байрамыбыҙ уңайынан ҡайнар ҡотлайым. Барыһына ла һаулыҡ, эштәрендә уңыштар, ғаилә именлеге теләйем. Һәм, әлбиттә, беҙгә йылылыҡ, уңайлылыҡ биргән "зәңгәр яғыулыҡ” һәр йортҡа килеп етһен, уны хәүефһеҙ ҡулланырға булһын.
- Һеҙҙең ҡотлауҙарға беҙҙә ҡушылабыҙ. Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт.
Самат ҒӘЛИУЛЛИН әңгәмәләште.Слесарь Илдар Кәримов.
Шофер Николай Матвеев.


text:
Ҡускар (Байғусҡар) һәм Иләс ауылдары старшина Һағынбай Күҫәков командаһына ҡаралан.
Тарихтан билдәле булыуынса, 1798 йылдан алып башҡорттар шулай уҡ Үҫәргәндәр ҙә, хәрби казачье сословиеға әүерелә. Улар үҙ сығышы иҫәбенә - үҙенең аты, һуғыш ҡоралы, аҙыҡ-түлеге, кейем-һалымы менән ил сиген һаҡларға тейеш булған. Ил сиге Яйыҡ (Урал) йылғаһы буйлап һуҙылған, ә Яйыҡ иләстәргә бары 25-35 километр самаһы алыҫлыҡта ғына ағып ята. Яйыҡ буйлап крепостар, уларға яҡын тирәлә дистанциялар, пикеттар барлыҡҡа килтергән, пикет - бәләкәй генә һаҡсы отряд, дозор торған урын. Ҡайһы бер дистанциялар, пикеттар урынында ауылдар үҫеп сыҡҡан. Мәҫәлән, Ырымбур өлкәһе сигендәге Новочеркасск-Разоренный ауылын элек башҡорт ҡарттары "Бикәт, Пикәт" тип атап йөрөткәндәр.
Иләс ҡарт XVIII быуат аҙағында (1787 йылда) үҙенең дүрт улы менән Ҡыҙыл Мәсет (Мораҡ) яғынан Һүрән буйынан күсеп ултырған. Башта Умань (урыҫ ауылы, хәҙер инде юҡ) эргәһенә нигеҙ һала, ә һуңынан хәҙерге урынына күскән.
1816 йылғы 7-се ревизия буйынса Иләстә 10 хужалыҡ - "двор" булып, унда 31 ир-ат, 17 ҡатын-ҡыҙ донъя көткән.
Исемлектең башында 88 йәшлек Шәрифйән Иләсов тигән аҡһаҡал тора, тимәк ул 1728 йылғы булып сыға. Шәрифйән ҡарт ул саҡта үҙенең 25 йәшлек Әбделкәрим атлы улы менән йәшәгән. Әбделкәримдең Әбдерғәфәр, Әбделмәннән һәм Йәнтимер исемле 3-8 йәшлек малайҙары йүгереп йөрөгән. Исемлеккә икенсе һаны менән 30 йәшлек ир уҙаманы Искәнйәр Әбделмәнов яҙылған. Уның ғаиләһе булмаған. Исемлектә өсөнсө булып Ҡунаҡҡас Иләсов тора, 72 йәштә. Ул үҙенең 32 йәшлек Йәмилисмәғил исемле улы менән бергә йәшәгән. Йәмилисмәғилдең бер улы (Бикмөхәмәт - 3 йәш) һәм бер ҡыҙы булған (Гөлзифа 4 йәштә) булған.
Исемлек артабан түбәндәгесә дауам итә: 67 йәшлек Рәхмәтулла Иләсов, уның Байғөбәк, Буранғол һәм Иманғол исемле 3 улы булған. 27 йәшлек Байғөбәк үҙенең 8 йәшлек Йәғәфәр, Мөхәмәтәмин исемле малайҙарын үҫтергән. Икенсе улы Буранғол 1814 йылда Ватан һуғышында һәләк булған.
Ишкиде Ураҙғолов, 44 йәштә үҙенең 3 малайын (Ильяс, Ғиниәт, Ярал) үҫтергән. 78 йәшлек Һатыусал Иләсов үҙенең хорунжий булып хеҙмәт иткән улы Ишбулды Иләсов менән йәшәп ятҡан.
Шулай уҡ бында 53 йәшлек Ниғмәтулла Аҫҡаров та үҙенең ике улы һәм ҡыҙҙары менән көн күргән һәм башҡалар.
1834 йылда Иләс 16 хужалыҡтан тороп унда бөтәһе 98 кеше йәшәһә, хужалыҡта 248 кеше, ә 1859 йылда унда 45 хужалыҡта. Иләс ауылға әйләнә, ҙурая.
«Ырымбур губернаһы. Ауыл-ҡалалар теҙмәһе. 1866й.» китабында ошондай яҙыуҙар бар: Орск уезды, 2-се стан, №772 Иләс ауылы (Ильясово, Турат), башҡ., Турат йылғаһы буйында урынлашҡан, иҫке линия тракты (уң яғы), Орск – Өҫкөурал ҡалалары почта тракты (һул яғы) араһында. Уезд ҡалаһынан 80 саҡрым, стан фатирынан 30 саҡрым, йорт һаны – 43, халҡы: 142 ир-ат, 107 ҡатын-ҡыҙ.
1889 йылда ауылда 39 йортта 463 кеше, 1900 йылда – 91 йорт һәм 459 кеше.
Ауылда 1 мәҙрәсә, 1 мәсет, 1 һыу тирмәне эшләгән. Ә инде ошо быуат баштарында (1917 йылда) 138 хужалыҡ булып, 625 кеше йәшәгән. Ауыл икегә бүленгән: "Яңы ауыл", "Иҫке ауыл".


text:
Хәкимов Рәмил Ғәрәф улы
Хәкимов Рәмил Ғәрәф улы (13 июнь 1932 — 29 июнь 1999) — Башҡортостандың рус телендә ижад иткән яҙыусыһы, публицист, тәржемәсе, СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1964), Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1976).
Йөкмәткеһе
Тормошо һәм хеҙмәт эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәмил Хәкимов Өфө ҡалаһында хеҙмәткәр ғаиләһендә тыуған. 1954 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙер Башҡорт дәүләт университеты) рус теле һәм әҙәбиәте факультетын тамамлаған. 1954—1956 йылдарҙа «Советская Башкирия» (бөгөнгө «Республика Башкортостан») гәзитендә әҙәби хеҙмәткәр, 1956—1960 йылдарҙа «Ленинец» (бөгөнгө «Молодёжная газета») гәзитендә пропаганда бүлеге мөдире, редактор урынбаҫары булып эшләй. Был осорҙа ВЛКСМ-дың Өфө ҡала комитетының бюро ағзаһы итеп һайлана. Һуңынан ул профессиональ кимәлдә әҙәби ижад — поэзия, тәржемә һәм публицистика менән шөғөлләнә. Оҙаҡ һәм ҡаты ауырыуҙан 1999 йылдың 29 июнендә Өфөлә вафат була, ҡаланың мосолман зыяратында ерләнгән.
Ижади эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дәртле йәшлеге осоронда, үҙған XX быуаттың 50-се йылдары башында шиғыр яҙа башлаған Рәмил Хәкимов әҙәбиәткә ныҡлап 60-сы йылдарҙа рус телендә ижад итеүсе шағир булараҡ килә. Уның «Сердце на ладони» тип исемләнгән беренсе китабы 1963 йылда донъя күрә. Заманы өсөн көнүҙәк булған шиғыр һәм поэмаларында гражданлыҡ тауышы һәм юғары хистәр өҫтөнлөк итә. Артабан уның тағы ла «Голос космоса и колосьев» (1969), «Достать себя» (1974) һәм «Верность времени» (1974) тип аталған шиғыр һәм поэмалары тупланған йыйынтыҡтары Өфөлә Башҡортостан китап нәшриәтендә (бөгөн «Китап» нәшриәте) баҫыла, ә «Протуберанцы Земли» исемле шиғырҙар тупланмаһы Мәскәүҙә «Молодая гвардия» нәшриәтендә сыға. Был йыйынтыҡтар башҡорт, ҡазах, яҡут, литва, грузин, фин һәм венгр телдәренә тәржемә ителгән.
Әҙип, оҙаҡ йылдар һәм әүҙем эшләп, үҙен оҫта тәржемәсе итеп тә таныта. Ул бигерәк тә оло һәм урта быуын башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәрен рус теленә ауҙарыуға күп көс һала. Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең «Европа — Азия» шиғри циклын, «Йылмайыу» — көнсығыш әкиәтен рус уҡыусыһына беренсе булып Рәмил Хәкимов еткерә. Билдәле яҙыусы Динис Исламовтың башҡорт прозаһында күренекле урын алып торған «Мәскәү юлы» романын да руссаға 1974 йылда тәүгеләрҙән булып Рәмил Хәкимов тәржемә итә. Бынан тыш ул Фәрит Иҫәнғоловтың «Батырҙар утрауы» повесын (1968), Баязит Бикбай һәм Хәким Ғиләжев әҫәрҙәрен тәржемәләй.
Рәмил Хәкимов кино, радио һәм телевидение өсөн сценарийҙар яҙыуҙа ла даими һәм әүҙем ҡатнаша. Уның «Здравствуй, Уфа!» (1962), «Преображенный край» (1965), «Степной батыр», «Башкирский кумыс», «Әнәс Асаевҡа — 60 йәш» (1991) һәм башҡа телефильмдәре тамашасы һөйөүен урынлы яуланы.
Рәмил Хәкимов үҙен емешле публицист итеп тә танытты. Ул күп йылдар КПСС-тың төп баҫмаһы булған «Правда», шулай уҡ СССР ваҡытында илебеҙҙең бар тарафтарында ҙур популярлыҡ яулаған «Литературная газета» һәм «Комсомольская правда» гәзиттәре, «Огонек» һәм «Дружба народов» үҙәк журналдары менән хеҙмәттәшлек итә, Советтар Союзы буйлап ижади командировкаларға даими йөрөй. Уларҙың натижәһендә үҙәк матбуғатта Азербайджан, Әрмәнстан, Грузия, Карелия һәм Яҡутстан тураһында ҡыҙыҡлы һәм йөкмәткеле очерктар баҫтыра, илебеҙҙең иң көслө һәм әүҙем очерк яҙыусыларының береһе булып таныла. Әлбиттә, тыуған республикаһына оло ихтирам һәм һөйөү менән ҡараған Рәмил Хәкимовтың төп темаһы — ҡояшлы Башҡортостан, уның хеҙмәт һөйөүсән күп милләтле халҡы менән төрлө яҡлы сәнәғәте һәм ауыл хужалығы ҡаҙаныштары. Авторҙың бер-бер артлы Мәскәүҙә донъя күргән публицистик йыйынтыҡтары — «Книга о Башкирии» (1964), башлыса «Правда» гәзитендә һәм «Огонёк» журналдарында баҫылған төрлө жанр әҫәрҙәре һәм яңы ижад өлгөләре ингән «Мост» (1973), «Сабантуй» (1975), «Радостный мир» (1975) — һәм 1967 йылда Өфөлә нәшер ителгән «Здесь Азия встречается с Европой» китабы нәҡ беҙҙең республиканың киң ҡырлы бай тормош-көнкүрешен бөтә ил уҡыусыһына алып сыҡты. Рәмил Хәкимов бер нисә тапҡыр «Огонек» һәм «Дружба народов» журналдарының, «Комсомольская правда» гәзитенең йыллыҡ лауреаты булды.
Ҡәләм оҫтаһы тыуған Башҡортостанының әҙәби образын бик оҫта һәм матур сағылдырыу өсөн бар тырышлығын һалған һәм шуға ла әҙип ижадында үҙенсәлекле урын алып торған «На семи дорогах» китабы 1974 йылда Мәскәүҙә донъя күрә. Ул — республикабыҙ тураһында күп мәғлүмәтте дөйөмләштереп бергә туплаған документаль һәм бер үк ваҡытта әҙәби ижад емеше: баҫмала Башҡортостан тарихы боронғо яҙмаларҙа телгә алыныуҙан башлап революция ваҡиғаларына тиклем бик йәнле һүрәтләнә. Республикабыҙҙың бөгөнгө хәл-тормошо, күп төрлө һөнәр эйәләре араһында хеҙмәт алдынғылары булып танылған замандаштарыбыҙҙың сағыу образдары — ысын мәғәнәһендә публицистиканың матур өлгөһө. Был китабы өсөн Рәмил Хәкимовҡа 1976 йылда Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев премияһы бирелеүе бер ҙә юҡҡа түгел.
Публицист һәм тәржемәсе күп йылдар РСФСР һәм СССР яҙыусылар союздарында очерк һәм публицистика, әҙәби тәржемә советтарында даими ағза булды.
Яҙыусының китаптары үрҙә телгә алынғандан тыш инглиз, испан, поляк һәм башҡа сит ил телдәренә тәржемә ителгән.
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1976)
- «Дружба народов» журналы лауреаты
- «Огонёк» журналы лауреаты
- «Комсомольская правда» гәзите лауреаты
Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сердце на ладони: Стихи, поэмы. Уфа, 1963.
- Книга о Башкирии: Очерки. Москва, 1964.
- Здесь Азия встречается с Европой: Очерки. Уфа, 1967.
- Голос космоса и колосьев: Стихи. Уфа, 1969.
- Десять тостов — и все за Грузию: Очерки. Тбилиси, 1969.
- Протуберанцы Земли: Стихи. Москва, 1970.
- Мост: Очерки. Москва, 1973.
- Радуга Азербайджана: Очерки. Баку, 1974.
- Достать до себя: Поэма и стихи. Уфа, 1974.
- На семи дорогах: Очерки. Москва, 1974.
- Сабантуй: Очерки. Москва, 1975.
- Радостный край: Очерки. Москва, 1975.
- Верность времени: Стихи, поэмы, переводы. Уфа, 19682.
Тәржемәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Карим М. Улыбка: Восточная сказка, Уфа, 1962.
- Гиляжев Х. Меч Чапая: Стихи для детей. Уфа, 1964.
- Исянгулов Ф. Остров героев: Повесть для детей. Москва, 1968.
- Исмагилов З. Кодаса (Свояченница): Музыкальная комедия. Либретто Б.Бикбая. Уфа, 1968.
- Киньябулатова К. Внучка партизана: Повести для детей. Уфа, 1974.
- Исламов Д. Дорога Москвы: Роман. Уфа, 1974.
- Исянгулов Ф. Дубы на опушке: Повести. Москва, 1976.
Әҙип хаҡында мәҡәләләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Карим М. Пожелания идущему // Литература и жизнь. 1959. 20 дек.
- Смеляков Я. Герои берутся за перо // Комс.правда. 1961. 7 июня.
- Железнов П. Ряды для подвигов развернуты // Лит.газета. 1963. 11 апр.
- Озерова И. За общую радость // Лит.газета. 1963. 2 авг.
- Карим М. Сердце на ладони // В мире книг. 1963. № 8.
- Шкавро Л. Хорошее знакомство // Урал. 1963. № 8.
- Рамазанов Г. Сердечное слово о родной земле // Лит. Россия. 1966. № 27.
- Шутов М. Лучи человечества — люди // В мире книг. 1969. № 10.
- Краснов А. Книга о дружбе // Сов. Россия. 1969. 8 мая.
- Поройков Ю. Башкирия, отчий край // Огонек. 1975. № 4.
- Назиров Р. Дороги Р.Хакимова // Студенческий меридиан. 1976. № 10
- Муссалитин В. Чувство семьи единой // Известия. 1976. 7 окт.
- Каминский М. На семи дорогах. Радостный край // Лит .обозрение. 1976. № 1.
- Ермолаев А. Мост // Лит.обозрение. 1976. № 6.
- Кузьменко В. На семи дорогах // Октябрь. 1976. № 11.
- Амиров Р. Постоянство любви // Урал. 1977. № 5.
- Хусаинов А. Правда Рамиля Хакимова // Истоки. 2012, 13 июня.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1 (рус.) (Тикшерелгән 25 декабрь 2016)
- Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. (рус.)
- Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
- Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр. (рус.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хәкимов Рәмил Ғәрәф улы // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- В своих книгах он прославлял Башкортостан и его людей (К 80-летию со дня рождения писателя Рамиля Хакимова)
- ЭНЦИКЛОПЕДИЯ БАШКИРИИ → ХАКИМОВ РАМИЛЬ ГАРАФОВИЧ
- Айдар Хусаинов. Правда Рамиля Хакимова
- Башкортостан. Энциклопедия. Хакимов Рамиль Гарафович
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 13 июндә тыуғандар
- 1932 йылда тыуғандар
- Өфөлә тыуғандар
- 29 июндә вафат булғандар
- 1999 йылда вафат булғандар
- Өфөлә вафат булғандар
- Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаттары
- СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
- Башҡортостандың рус телендә ижад итеүсе яҙыусылары
- Башҡортостандың рус телендә ижад итеүсе шағирҙары
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- Башҡортостан тәржемәселәре
- Башҡортостан яҙыусылары
- «Ленинец» гәзите журналистары


text:
Сыуашстанда башҡорт фильмдары күрһәтеләсәк
Чебоксар халыҡ-ара кинофестиваленең ойоштороу комитеты «Башҡортостан» киностудияһын махсус программала ҡатнашыуға саҡырҙы. Фестиваль Чебоксар ҡалаһында 2013 йылдың 20-25 майында үтә.
«Башҡортостан» киностудияһынан хәбәр итеүҙәренсә, фестивалдә ике ҡыҫҡа метражлы фильм тәҡдим ителәсәк. Улар – «Карусель» (режиссеры Роман Пожидаев) һәм «Өйләнәм!» (режиссеры Таңсулпан Бураҡаева), шулай уҡ Вилюра Иҫәндәүләтованың «Рожденный дважды» исемле документаль фильмы.
«Рожденный дважды» фильмы бығаса VIII Ҡазан халыҡ-ара мосолман киноһы фестивалендә, XVIII «Сталкер» халыҡ-ара кеше хоҡуҡтары тураһындағы фильмдар фестивалендә, XI «Красногорский» халыҡ-ара спорт фильмдары фестивалендә ҡатнашты.
Чебоксар халыҡ-ара фестивале Сыуашстан Респубикаһында 26 майҙан 1 июнгә тиклем үтәсәк Башҡортостан Республикаһы көндәре алдынан ойошторола.


text:
Өфөлә Мәҙәниәт йылын тантаналы ябыуҙа конкурс еңеүселәрен һәм грант алыусыларҙы бүләкләйәсәктәр
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Йома, 5 декабрҙә, Башҡортостан Республикаһында Мәҙәниәт йылын тантаналы ябыу саралар циклы уҙасаҡ. Алдан «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы был датаға арналып «Башкортостан» дәүләт концерт залының (элекке «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы) асыласағын хәбәр иткәйне.
БР Мәҙәниәт министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, байрам программаһы иртә менән башлана. 11-ҙә Башҡортостан Республикаһында Мәҙәниәт йылына арналған күргәҙмә үҙ эшен башлай, инеү ирекле.
Төшкө икелә Дәүләт концерт залында Башҡортостан Президенты грантына конкурста еңеүселәргә дипломдар, «Иң яҡшы моделле Мәҙәниәт йорто» сертификаттарын тапшырыу, «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республиканың муниципаль берәмектәре араһында Республика мәҙәни саралар марафоны, «КЛУБ*ОК» республика конкурсы еңеүселәрен бүләкләү, «Turkvision» халыҡ-ара конкурсында өсөнсө урын яулаусы «ZAMAN» этно-фольклор төркөмөн наградлау уҙасаҡ.
Башҡортостанда Мәҙәниәт йылын рәсми рәүештә ябыуға арналған, республиканың сәнғәт оҫталары һәм Йәштәр симфоник оркестры ҡатнашлығында, гала-концерт киске дүрттә башлана.
Сараға республика етәкселеге вәкилдәре, хакимиәттәр башлыҡтары, мәҙәниәт бүлектәре начальниктары, дәүләт мәҙәниәт учреждениелары етәкселәре, мәҙәниәт һәм сәнғәт ветерандары, эшмәкәрҙәре, йәмәғәт берләшмәләре һәм ижади союздар вәкилдәре, иң яҡшы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, бүләкләнеүселәр саҡырылған.
Исемле йылды ябыуға шулай уҡ Өфө художество галереяһында БР Рәссамдар союзының 80 йыллығына арналған «Башҡортостан Республикаһының һынлы сәнғәте» республика күргәҙмәһе һәм «Урал» галереяһында «Боронғо ҡала серҙәре» фотолар һәм артефакттар күргәҙмәһе арналған.
«Башкортостан» дәүләт концерт залы бинаһындағы видеотамашаны өфөләр киске сәғәт алтыла ҡарай ала.


text:
- Подробности
- Просмотров: 334
ҠАРАБАЛЫҠТЫ, таш быуат — энеолит археологик ҡомартҡылары комплексы. Б.э.т. 10—3‑сө мең йыллыҡтарға ҡарай. Әбйәлил р‑ны Ташбулат а. эргәһендәге Ҡарабалыҡты күле буйында урынлашҡан. 1961 й. Г.Н.Матюшин тарафынан асыла һәм 1961—76 йй. өйрәнелә, 1991 й. Ю.А.Морозов тикшерә. Тораларҙан ғибәрәт (20‑гә яҡын; айырыуса Ҡ.II, Ҡ.V, Ҡ.VII, Ҡ.VIII, Ҡ.VIIIа, Ҡ.VIIIб, Ҡ.IX, Ҡ.X өйрәнелгән).
Ҡ.II. — мезолит тораһы (күлдең көнсығыш яры, ауылдан төньяҡ-көнсығышҡа табан 2,5 км алыҫлыҡта). Б.э.т. 10—6‑сы мең йыллыҡтарға ҡарай. 1961—62 йй., 1991 й. өйрәнелә. Таштан эшләнгән әйберҙәр (микролиттар, нуклеустар һәм ярсыҡтар) табылған.
Ҡ.V (Линевое) — мезолит — неолит тораһы (күлдең төньяҡ яры, ауылдан төньяҡ-көнбайышҡа табан 1,8 км алыҫлыҡта). Б.э.т. 6—5‑се мең йыллыҡтарҙың аҙағына ҡарай. 1962—63 йй., 1991 й. өйрәнелә. 104 м2 ҡаҙылған. Саҡматаштан һәм йәшмәнән ҡоралдар әҙерләү өсөн таш эшкәртеү оҫтаханалары асыҡланған (геом. микролиттар, бысаҡ рәүешендәге пластиналар, нуклеустар, ватҡыстар, ярсыҡтар, ҡырғыстар һ.б. табылған).
Ҡ.VII — палеолит — неолиттың күп ҡатламлы торамаһы (ҡара: Урта Түбә).
Ҡ.VIII — энеолит тораһы (күлдең көньяҡ яры, ауылдан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 0,7 км алыҫлыҡта). 1962 й., 1967 й., 1970 й. һәм 1991 й. өйрәнелә. 56 м2 ҡаҙылған. Суртанды мәҙәниәте керамикаһы (ауыҙы тыш яҡҡа бөгөп эшләнгән, тешле штамп м‑н баҫылған геом. орнаментлы түңәрәк төплө һауыттар), таш һәм йәшмә әйберҙәр (18 меңдән ашыу; ҡасауҙар, уҡ башаҡтары һәм һөңгө остары, бысаҡтар, нуклеустар, ҡырғыстар, балталар), хайуан һөйәктәре табылған.
Ҡ.VIIIа — энеолит тораһы (күлдең көньяҡ яры, ауылдан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 0,7 км алыҫлыҡта). 1965 й., 1970 й., 1976 й. һәм 1991 й. өйрәнелә. 160 м2 ҡаҙылған. Суртанды мәҙәниәте керамикаһы (тешле штамп м‑н баҫылған геом. орнаментлы түңәрәк төплө һауыттар), таш әйберҙәр (батырғыстар, бысаҡ һымаҡ пластиналар, нуклеустар, ике яғы үткер эш ҡоралдары) табылған.
Ҡ.VIIIб — энеолит тораһы (күлдең көньяҡ яры, ауылдан көньяҡ-көнсығышҡа табан 0,7 км алыҫлыҡта). 1969 й., 1991 й. тикшерелә. 56 м2 ҡаҙылған. Балсыҡтан (тешле штамп м‑н баҫылған геом. орнаментлы һауыттар) һәм таштан (2 меңгә яҡын; суҡмар, уҡ башаҡтары һәм һөңгө остары, бысаҡ рәүешендәге пластиналар, нуклеустар, ҡырҡҡыстар, ҡырғыстар, балта, ике яғы үткер эш ҡоралдары) эшләнгән әйберҙәр табылған.
Ҡ.IX — энеолит тораһы (күлдең көньяҡ яры, ауылдан көньяҡ-көнбайышҡа табан 0,7 км алыҫлыҡта). 1962 й., 1965 й., 1969 й. һәм 1991 й. тикшерелә. 60 м2 ҡаҙылған. Стеналары таш плиталар м‑н ҡапланған, таш иҙәнле һәм уртаһында усаҡ торған торлаҡ табылған. Керамика (1 меңгә яҡын фрагмент; тальк ҡушылған балсыҡтан яһалған тешле штамп эҙе м‑н биҙәлгән түңәрәк төплө һауыттар), таштан яһалған әйберҙәр (26 меңдән ашыу; батырғыс, тәпке, бысаҡ рәүешендәге пластиналар, уҡ башаҡтары, бысаҡтар, нуклеустар, ҡырғыстар, һыҙырғыстар, балталар) табылған.
Ҡ.X (Ташбулат I) — неолит тораһы (күлдең көньяҡ яры, ауылдан көньяҡ‑көнбайышҡа табан 0,8 км алыҫлыҡта). 1961—1962 йй., 1991 й. өйрәнелә. 104 м2 ҡаҙылған. Керамика (ҡом һәм тальк ҡушып яһалған тешле штамп эҙе баҫылған һырҙар м‑н биҙәлгән һауыттар), таштан (батырғыстар, ҡасауҙар, тәпке, уҡ башаҡтары, бысаҡ рәүешендәге пластиналар, бысаҡтар, нуклеустар, тишкестәр, ҡырғыстар, балталар) һәм баҡырҙан (тишкес, беҙ) эшләнгән әйберҙәр табылған. Өҫкө ҡатламында бер аҙ бронза быуаты керамикаһы табылған. Материалдар РФА Археология ин‑ты (Мәскәү) фондында һаҡлана.
Әҙәб.: М а т ю ш и н Г.Н. Неолитические стоянки Ташбулатово I и Сабакты III в Башкирском Зауралье //Древности Башкирии. Уфа, 1970.
Ю.А.Морозов
Тәрж. М.В.Хәкимова


text:
«Бәхет» сертификаттары тапшырылды
Йәш ғаиләләр өсөн федераль программала ҡатнашып торлаҡҡа сертификат алыу ҙур ярҙам. Улар Рәсәй, Башҡортостан һәм шулай уҡ район бюджетынан бүленгән аҡсаға үҙҙәренең торлаҡ шарттарын яҡшырта ала. Программа бойомға ашырылған осорҙа, мәҫәлән, һуңғы һигеҙ йыл эсендә, муниципаль район биләмәһендә 161 йәш ғаилә бәхетле таныҡлыҡҡа эйә булды. Үҙ бәхетен һынап ҡарарға теләүселәр бөгөн дә кәмемәй, әлеге ваҡытта 550 ғаилә дәүләт программаһына ярашлы торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн социаль түләүҙәр алыуға сиратта тора. Быйыл был маҡсаттан республика бюджетынан 9,5 млн һум аҡса бүленде.
Район, ҡалабыҙҙа торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булған йәш ғаиләләргә быйыл да ошондай социаль ярҙам күрһәтә алыуыбыҙға шатбыҙ. Дәүләт ярҙамы менән тиҙ арала үҙ маҡсатығыҙҙы тормошҡа ашыра алыуығыҙға ышанам.
Бөгөнгө шатлыҡлы көнөгөҙ менән ҡотлайым! Һатып алған йәки үҙегеҙ төҙөп сыҡҡан өйөгөҙ ҡотло, ғаилә нигеҙе ныҡлы булһын. Матур ғаилә булып, балаларығыҙҙы илебеҙ өсөн ышаныслы шәхестәр итеп үҫтереүегеҙ,- тине муниципаль район хакимиәте башлығы В. Г. Миронов.
Фәнил һәм Мәүсилә Ғәлиуллиндар «бәхетле» сертификатҡа эйә булғандарҙың береһе. Улар Ломовка ауылында йәшәй. Азалия һәм Рәис исемле балалар үҫтерә. Азалияға 10, Рәискә 8 йәш.
Бүленгән аҡса өй һатып алыу өсөн кредит юллауға тәүге взнос буласаҡ, ти улар
Эльзира һәм Флүр Ҡаһировтар Белоретта йәшәй. Урал һәм Вилиә исемле балалар үҫтерәләр. Таныштарынан ишетеп, дуҫтарынан күреп, программала ҡатнашырға документтар йыя башлайҙар һәм 2006 йылда сиратҡа торалар. Ете йыл эсендә ике ҡатлы өй һалып сығырға өлгөрәләр.
Йорт төҙөү өсөн дәүләт ярҙамы алыуға өмөтөбөҙ өҙөлә лә башлағайны инде. Программа талаптары буйынса йәшебеҙ 35-тән үтмәҫкә тейеш булғас, эләкмәҫбеҙ тип уйлағайныҡ. Түҙгәнгә - түш тигәндәй, быйыл, ниһайәт, хыялыбыҙ көттөрөп кенә тормошҡа ашты. Бүленгән 594 мең 720 һум аҡсаны башлаған йортобоҙҙо төҙөп бөтөүгә тотонасаҡбыҙ. Подрядсылар менән һөйләшкәнбеҙ, ҡалған эштәрҙе дауам итергә генә ҡалды. Йәш ғаиләләргә торлаҡ – мөһим мәсьәләләрҙең береһе. Ошо оло проблеманы хәл итеүҙә ярҙамлашҡан муниципаль район хакимиәтенә һәм торлаҡ секторы белгестәренә рәхмәт белдерәбеҙ.
Эльза Мөхәмәҙиева.


text:
1-04-2014, 15:22 / Яҙыусылар ижады
МӨСӘ һәм МӘҺӘР
Үҙҙәренең бер бөртөк улына кәләш әйттерергә тип, Ғәли ағай менән Ғәлиә еңгәләргә ҡыҙҙарын һоратып, ҡоҙалар килеп төштө. Ҡаланан үҙҙәре, башҡорт булһалар ҙа, ни үҙ телдәрендә, ни урыҫса, ни татарса түгел, һупалайҙар өс телде бергә бутап. Алдан, әлбиттә, ҡасан, ҡайһы көнгә килеүҙәре килешеп ҡуйылғас, һый ҙа әҙер, ризыҡ менән һығылып торған өҫтәл дә ҡунаҡтарҙы көтә ине. Ултырышҡас (бер – береһе менән тышта, ҡаршы алғанда уҡ танышҡайнылар), ғәҙәттәгесә, күпмелер ваҡыт һүҙ – һүҙгә берекмәй торҙо. Танышыу хөрмәтенә берәрҙе күтәреп алғас, буласаҡ ҡоҙа урынынан ҡалҡынды:...


text:
«Искож» йәмғиәтендә һынауҙар сифатына контроль системаһы индерелде
«Искож» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең һынауҙар лабораторияһында һынауҙар сифатына контроль системаһы индерелде.
Предприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, лаборатория секторҙарында бөтә һынауҙар ҡәтғи норматив документацияһына ярашлы үткәрелә. Уларҙың һөҙөмтәләре буйынса продукцияның билдәле бер стандарттарға тап килеүен раҫлаусы рәсми протокол бирелә.
Һынау лабораторияһы составына туҡыу һәм полимер материалдар секторҙары инә.
Уларҙа биш инженер-техник хеҙмәткәр эшләй. Физик-механик һынауҙар буйынса 27 лаборант һәм ун химик анализ лаборанты профессиональ үҫеш схемаларына ярашлы уҡыу үтә: квалификацияны күтәреү курстары, төрҙәш һөнәр үҙләштереү, яңы һынау методикаларын, яңы лаборатор ҡорамалдар индергәндә маҡсатлы тәғәйенләнеш курстары.
Матди-техник база ла ҙур әһәмиәткә эйә. Лаборатория заманса ҡорамалдар менән һынауҙар үткәреү өсөн бөтә кәрәкле нәмәләргә эйә. Ватанда һәм сит илдәрҙә етештерелгән агрегаттар һәм үлсәү саралары файҙаланыла.
Хәҙер лабораторияла материалдарҙың бер нисә төрө буйынса һынауҙар үткәрелә. Улар араһында – кизе-мамыҡ еп, трикотаж полотнолар, эске кейем изделиелары, әҙер туҡымалар, яһалма күн һәм полиэтилен пленкалар.
Нефтекаманың «Искож» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Рәсәйҙә һәм яҡын сит илдәрҙә сәнәғәттең төрлө тармаҡтары өсөн яһалма материалдар етештереү һәм тәьмин итеү буйынса иң ҙур предприятие булып тора. Ул меңдән ашыу атама менән продукция сығара. Компанияның фирма магазиндары илдең күп ҡалаларында эшләй. Планда — Түбәнге Новгородта, Ҡазанда һәм Магнитогорскиҙа яңы нөктәләр асыу.


text:
Өфөлә ике Яңы йыл шыршыһы ҡуйылды
Баш ҡаланың ике майҙанында Яңы йыл шыршылары ҡуйылды. Өфө хакимиәтенең коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы начальнигы урынбаҫары Игорь Трухневич хәбәр итеүенсә, быйыл баш ҡала халҡының үтенесе буйынса Ленин исемендәге майҙанда ысын шыршы ҡуйылды. Урман һылыуҡайының оҙонлоғо 30 метр. Икенсе, 25 метр оҙонлоғондағы, шыршы әле Конгресс-холл алдындағы майҙанда урын алды. Яңы йыл шыршылары Нуриман районынан килтерелде. Декабрь баштарында уларҙы байрамса “кейендерергә” тейештәр. Ул башлыса яҡтыртҡыс гирляндалар менән биҙәләсәк. Һәр ваҡыттағыса, шыршы эргәһендә бала-сағаны Ҡыш Бабай менән Ҡарһылыу көтәсәк. Әлеге ваҡытта белгестәр уларҙы ниндәй материалдан эшләргә икәнлеген тикшерә. Подиумды һәм фигураларҙы махсус пенопластан әҙерләргә, тигән тәҡдим бар. Был хәүефһеҙерәк тә, оҙағыраҡ һаҡланасаҡ та.
Декабрь уртаһына боҙ ҡаласыҡтар төҙөү тамамланырға тейеш. Әлегә коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы хеҙмәткәрҙәре көндәр һыуынғанын көтә. Яҡындағы йылға-күлдәрҙе тикшереп сыҡтылар. Уларҙа боҙҙоң ҡалынлығы 10 сантиметр, ә скульпторға эшләү өсөн кәмендә 20 сантиметр булыуы кәрәк. Боҙ ошондай ҡалынлыҡта булһын өсөн өс-биш көн булһа ла һыуыҡ (минус 10 градусҡа тиклем) булырға тейеш.
Баш ҡалала ғәҙәттәгесә 29 майҙанда Яңы йыл шыршылары ҡуйыласаҡ. Боҙ ҡаласыҡтары ла шул тиклем буласаҡ.


text:
Башҡортостан делегацияһы Санкт-Петербургта Халыҡ-ара һабантуйҙа ҡатнашты
23 июндә Ленинград өлкәһендә «Петербург һабантуйы» байрамы үтте. Унда Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнашты. Делегацияны БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Рафаил Зиннуров етәкләне.
Ойоштороу комитеты ҡарары буйынса, быйыл Петербург һабантуйына халыҡ-ара статусы бирелде. Тәүгә был сараға Ленинград өлкәһе һәм Санкт-Петербург ҡалаһының барлыҡ башҡорт һәм татар милли-мәҙәни берләшмәләре вәкилдәре, Польша, Украина, Швеция, Финляндия, Төркиә, Төркмәнстан, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Тажикстан һәм Ҡырғыҙстандан ҡунаҡтар йыйылды.
Башҡортостан Республикаһы исеменән байрамда Учалы районы сығыш яһаны. Учалы филармонияһы артистары ҡунаҡтарҙы йыр-бейеүҙәр менән ҡаршыланы. Бынан тыш, байрамда «Далан» эстрада төркөмө, БР М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры артистары Искәндәр Ғәзизов, Рөстәм Ғизәтуллин сығыш яһаны.
Сараны асыу тантанаһында ҡунаҡтарҙы Ленинград өлкәһе губернаторы Александр Дрозденко сәләмләне. Ул байрамдың Бөтә донъя йәйге универсиадаһы алдынан үткәрелеүен, Ҡазанға ҙур яуаплылыҡ йөкмәтелеүен билдәләне һәм ярыштарҙы үткәреүҙә ҡалаға уңыштар теләне. Ленинград өлкәһенә ижади коллективтар һәм делегациялар ебәреп, милли байрамды үткәреүҙә ярҙам күрһәткәндәре өсөн Башҡортостан Һәм Татарстан республикаларына рәхмәт белдерҙе. «Беҙҙең өсөн иң мөһиме – халыҡтар дуҫлығы, шуға күрә Һабантуйҙы башҡорт һәм татар халыҡтарының ғына түгел, ә бөтә Ленинград өлкәһенең байрамы итеп ҡабул итәбеҙ», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Александр Дрозденко.
БР Дәүләт Йыйылышы вице-спикеры Рафаил Зиннуров республика Президенты Рөстәм Хәмитовтың сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙе.
Байрам ҡунаҡтарын шулай уҡ Татарстандың Дәүләт Советы рәйесе Фәрит Мөхәмәтшин һәм Санкт-Петербург Хөкүмәтенең Мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесе Василий Панкратов сәләмләне.
Һабантуй сиктәрендә хөрмәтле ҡунаҡтар татар һәм башҡорт этнофольклор ауылдарында булды, ижади коллективтарҙың сығыштарын, милли көрәш бәйгеһен ҡараны. Петербург һабантуйының абсолют батырына Фәрит Мөхәмәтшин Татарстан Президенты исеменән яңы «Лада Калина»нан асҡыстар тапшырҙы. Майҙанда милли уйындар, ярыштар ойошторолдо. Байрам ҡунаҡтары милли ризыҡтарҙан ауыҙ итте, иҫтәлеккә сувенирҙар һатып алды.
Башҡортостан делегацияһы составында һабан байрамында шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Санкт-Петербургтағы вәкиле Риф Сәхәбетдинов, БР Мәҙәниәт министрлығының мәҙәни-күңел асыу эшмәкәрлеге бүлеге начальнигы Алһыу Сирғәлина, Учалы районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Зөһрә Гордиенко, БР Милли йәштәр театры директоры Геннадий Мокшаев һәм башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәктең Мәҙәниәт министрлығынан.


text:
- Подробности
- Просмотров: 420
БАЙДАРКА ҺӘМ КАНОЭЛА ИШЕҮ БУЙЫНСА СПОРТ МӘКТӘБЕ. Өфөлә урынлашҡан. 1992 й. Респ. ДЮСШ булараҡ ойошторола, 1994 й. алып СДЮСШОР, 2007 й. — байдарка һәм каноэла ишеү буйынса балалар һәм үҫмерҙәр махсус спорт мәктәбе. Байдарка һәм каноэла ишеү, ишеү слаломы бүлектәре эшләй. Мәктәптә 380‑дән ашыу уҡыусы шөғөлләнә, 11 уҡытыусы-тренер эшләй (2012). Кәмәләрҙе һаҡлау өсөн ангары, тренажёр залы (10×5 м), Затон биҫтәһендә баржаһы һ.б. бар. Тәрбиәләнеүселәре араһында А.Н.Попов, К.Н.Фомичёв, ш. уҡ 50‑нән ашыу Рәсәй спорт мастеры. Мәктәп м‑н тренерҙар Д.Н.Попов, Н.А.Попов, Н.А.Попова һ.б. эшмәкәрлеге бәйле.
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Төбәктә реставраторҙар Шүлгәнташ мәмерйәһен граффитиҙан таҙартасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Ноябрҙә палеолит дәүерендә ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙе өйрәнеү һәм һаҡлау буйынса ғалимдар, белгестәр Шүлгәнташ мәмерйәһе стеналарындағы заманса граффитиҙы бөтөрөү өсөн Бөрйән районына йыйыла. Андорра кенәзлегенән Европала билдәле реставратор Эдаль Антон Гийаменың килеүе көтөлә. Ул Франциялағы Шове, Ласко һәм Руфиньяк, Испаниялағы Альтамира мәмерйәләрендәге палеолит осоро рәсемдәрен таҙартыуҙа ҡатнашҡан. Башҡортостандағы мәмерйәлә сит ил эксперты менән бергә Рәсәй белгестәре лә эшләйәсәк. Уларға республика Мәҙәниәт министрлығының Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-етештереү үҙәге, «Шүлгәнташ» музей-ҡурсаулығы хеҙмәткәрҙәре ярҙам итәсәк.
Ғилми-етештереү үҙәгендә хәбәр итеүҙәренсә, 2016 йылда Башҡортостанда ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙе реставрациялау проблемаһына арналған Халыҡ-ара симпозиум уҙғарырға ниәтләйҙәр.
«Әлеге ваҡытта ҡаяға төшөрөлгән рәсемдәрҙе һаҡлау өлкәһендә билдәле белгестәрҙе саҡырыу буйынса һөйләшеүҙәр алып барыла. Бына улар: Альтамира музейы етәксеһе Хосе Антонио Лашерас, Тарихҡа тиклемге милли музей етәксеһе Жан-Жак Клейе-Мерль, мәмерйә һаҡлаусы Шове Мари Бардиза һәм Рәсәй Фәндәр академияһы Археология институтының ғилми секретары Екатерина Дэвлет», — тип һөйләнеләр ғилми-етештереү үҙәгендә.
Шүлгәнташ мәмерйәһе Рәсәйҙең тарихи һәм мәҙәни мираҫ объекты булып тора. Унда палеолит осоронда һүрәт эшләү сәнғәтенең үҫеше сағыла. Мәмерйә ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 474
БЕЛОРЕТ МЕДИЦИНА КОЛЛЕДЖЫ, 1935 й. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1936) шәфҡәт туташтары мәктәбе булараҡ нигеҙ һалына, 1939 й. алып акушерҙар мәктәбе, 1942 й. — фельдшер‑акушерлыҡ мәктәбе, 1943 й. — мед. техникумы, 2003 й. хәҙ. статусын ала (2009 й. башлап дәүләт авт. мәғариф учреждениеһы). Уҡытыу көндөҙгө һәм киске бүлектәрҙә акушерлыҡ эше, дауалау эше, шәфҡәт туташы эше һөнәрҙәре б‑са алып барыла. Китапханаһы, клиникаға тиклемге әҙерләү, “Сәләмәтлек” үҙәктәре, спорт залы, дөйөм ятағы бар. 8 меңдән ашыу белгес әҙерләнгән (2011).
А.Ғ.Хамматов
Тәрж. Т.С.Дәүләтбирҙина


text:
- Подробности
- Просмотров: 431
БИРСКАЯ 1, урман айрауығы сорты. 1993 й. В.И.Казачук, Р.С.Йәнекәев (БНИПТИЖиК) тарафынан БР флораһы үрнәктәренән күп тапҡыр күпләп һайлап алыу ысулы м‑н сығарыла. Ҡыуағы ярым киң, уртаса тығыҙлыҡта, һабағы йомро, төҙ, бейеклеге 1,5 м тиклем. Япраҡлылығы тигеҙ (52—83%). Япрағы уртаса йомшаҡлыҡта, эре, ланцет формаһында, төҫө асыҡ йәшелдән ҡараһыу йәшелгә тиклем. Сәскәлеге — уртаса һирәклектәге һепертке. Орлоғо һорғолт һары. 1000 орлоғоноң ауырлығы 1,2 г. Сорт уртаса өлгөрөшлө, ҡышҡа, ҡоролоҡҡа сыҙамлы, һоро һәм һабаҡ туты, онло ысыҡ м‑н аҙ зарарлана. Уртаса уңды- рышлылығы (ц/га): йәшел масса — 401,0, орлоҡ — 4,2; йәшел массала (ҡоро матдәгә күсереп иҫәпләгәндә) 5,7—7,2% сей протеин бар (Бөрө тәжрибә‑производство хужалығы, 1985—92). БР б‑са 1998 й. ҡулланылышҡа индерелгән, тау-урман зонаһында, төньяҡ урман‑дала зонаһында, төньяҡ‑көнсығыш урман‑дала зонаһында һәм көньяҡ урман‑дала зонаһында үҫтерелә.
Ғ.Ҡ.Зарипова
Тәрж. М.Н.Моратшина


text:
Тема: Я хәрефе.
Маҡсат: я хәрефенең һүҙҙәге позицияһын билдәләй белеү,тестан аңлашылмаған һүҙҙәрҙе айырымлай, уларҙың мәғәнәһен асыҡлау юлын таба белергә ынтылыу, я хәрефле һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡырға , һүҙҙең ҡайһы өлөшөндә тороуын асыҡларға тырышыу, я хәрефенең ҡалын һүҙҙәрҙә, уларҙың һүҙ башында ла, уртаһында ла, аҙағында ла яҙылыуын, ике өндө{йа}белдереүен аңлатыу; хәрефтәрҙе дөрөҫ тоташтырыу, һүҙҙәрҙе дөрөҫ яҙыу күнекмәһе булдырыу; балаларҙа иғтибарлылыҡ, телебеҙгә ҡарата һөйөү, уның менән ғорурланыу, тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш, үҙ-ара татыу булырға өндәү, эстетик зауыҡ сифаттары тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: дәреслек, дәфтәр, интеректив таҡта, йондоҙҙар, карточкалар, яулыҡ, буяу.
План.
I.Тема, маҡсатты әйтеү.
Сәләмләү. Хәйерле эш сәғәте теләп бер-береңә ҡарап йылмайыу.
II.Өй эшен тикшереү. (Кем күпме я хәрефле һүҙҙәр яҙып килгән).
1.Таҡтаға яҙам: яға, ярыш, ял, яҡ (был һүҙҙәрҙең мәғәнәләрен аңлатам). Балалар ошо һүҙҙәрҙе дәфтәрҙәренә матур итеп күсерәләр, бер-береһенекен тикшерәләр, баһалайҙар.
2.Эш дәфтәренән 1-се күнегеүҙе үтәү, өн моделен эшләү, транскрипциялау, дәфтәрҙә яҙыу.
Ике уҡыусы таҡтаға сыға.
□ ○ □ □ ○ □ □ ○ □ ○ □
[ й͜ а] у л ы ҡ б у [й͜ а] у
я у л ы ҡ б у я у
3.Интерактив таҡтала эшләү.( бер уҡыусы сыға).
я ғ а
□ ○ □ ○
[ й͜ а] ғ а
4.Дәреслектән 2–се күнегеүҙе уҡыйҙар.( ижектәрҙән һүҙҙәр төҙөргә, таҡтала ла, дәфтәрҙә лә йа өнөн дөрөҫ хәрефләп яҙыу). Яфа, ябай, яҡын, яуап, ялан, яҙыу, яла, ярыш.
Таҡтаға: яра, таяҡ, һарғая – һүҙҙәрен яҙам. Я - хәрефенең урынын билдәләйбеҙ. Я –хәрефе
һүҙҙең башында ла, уртаһында ла, аҙағында ла яҙыла.
Парталарҙа эшләү, икешәрләп, һүҙҙәр ҡырҡып бирәм, уҡыусылар уҡыйҙар, я – хәрефенең ҡайҙа торғанлығын билдәләйҙәр.
Ашъяулыҡ, таяҡ, баян, Раян, ҡулъяулыҡ.
5. Дәреслектән ҡағиҙә менән танышыу: һығымта яһау.
6. Ял минуты. «Ямғыр уйнарға саҡыра» йыры.
7. Дәреслектән 3-сө күнегеүҙе уҡып ишеттерәм.
а) Уҡыусыларҙың үҙ аллы уҡыуы.
-Ниндәй интонация, тойғо менән уҡыныҡ?
-Шатлыҡлы, ҡыуаныслы.
-Һөйләм аҙағында ниндәй тыныш билдәһе ҡуйылған?
-!
б) Буксирлы уҡыу.(уҡытыусыға эйәреп).
в) Текст өҫтөндә эшләү.
-Ни өсөн балалар ямғырҙан һуң урамға йүгереп сығалар?
-Ямғырҙан һуң тын алыуы еңеләйә,тирә-яҡ йәшәреп китә.
-Ямғыр нисек яуыуын автор ниндәй һүҙ аша сағылдыра?
-Шыбыр-шыбыр.
-Тағы ла ниндәй ямғырҙар була?
-Көслө, ҡойма, йылы, быҫҡаҡ, боҙло, йәшенле, күшектергес...
г)Билдәләнгән һүҙҙәрҙе айырымлап уҡыу. Яуа, ямғыр, ҡояш.
-Яғырҙар ваҡытында яуһын, уңыш мул булһын.
8.Һәр уҡыусыға һөйләмдәр яҙылған карточкалар таратып сығам. (Ҡысҡырып уҡыйҙар, я –хәрефле орфограмма табалар).
Яҙ байрамдарын шатланып ҡаршылайбыҙ.
Йәмле яҙ етә.
Ҡояш нығыраҡ йылыта.
III. Дәрестә ниндәй эштәр башҡарыу тураһында уҡыусыларҙан һығымта яһатыу. (Дәреслектән уҡыныҡ, таҡтала, дәфтәрҙә яҙҙыҡ, йыр йырланыҡ, интерактив таҡтала эшләнек, һүҙҙәрҙең өн моделдәрен һәм карточкалар буйынса эшләнек).
Уҡыусыларҙың яуаптарын баһалау, йондоҙҙар таратыу.
IV.Өйгә эш: 4-се күнегеү, 41-се бит.
Номер материала: ДВ-117271
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
- Подробности
- Просмотров: 450
ГЕОГРАФИК ПАТОЛОГИЯ, край патологияһы, организмдың һәм тирә-яҡ мөхиттең үҙ-ара тәьҫир итешеү процестарын, кеше, хайуан һәм үҫемлек ауырыуҙарының билдәле бер терр‑яла тәбиғәттең урындағы үҙенсәлектәренә (кеше өсөн ш. уҡ соц.‑иҡт. факторҙарға) бәйле характерын һәм клиник сағылышын өйрәнгән медицина һәм биология өлкәһе. Ауырыуҙарҙың тәбиғи сығанаҡтарына, биогеохимик эндемияларға (тупраҡта химик элементтарҙың артыҡ булыуы йәки етешмәүе), экологик факторҙарға (кешенең техноген эшмәкәрлегенә) бәйле булған Г.п. айырыла.
Кешенең Г.п. Башҡортостанда иң күп типик эндемик ауырыуҙарға боғаҡ, геморрагик биҙгәк, талпан нейроинфекциялары (энцефалит һәм боррелиоз), сирингомиелия, ш. уҡ тирә-яҡ мөхитте бысратыуға бәйле ауырыуҙар (аллергия, респиратор, тире һ.б.) инә. Респ. 20 б. 30‑сы йй. ғилми-тикшеренеү ин‑ттарында һәм БДМИ‑ла трахоманың (Г.Х.Ҡоҙаяров, В.И.Спасский), инфекцион ауырыуҙарҙың (Н.И.Мельников, М.Н.Мөхәмәтов, Н.И.Савченко, Б.В.Сөләймәнов), эндемик боғаҡтың (А.С.Альтшуль), тире-венерология ауырыуҙарының (А.И.Картамышев, М.М.Кузнец) һ.б. этиологияһы һәм патогенезы өйрәнелә, диагностикалау, дауалау һәм иҫкәртеү ысулдары эшләнә; 60‑сы йй. алып тирә-яҡ мөхиттә ҡайһы бер микроэлемент миҡдарының һәм нисбәтенең төбәк үҙенсәлектәре, уларҙың боғаҡ эндемияһы, теш кариесы, эндемик анемия һ.б. үҫешендәге әһәмиәте (Й.Н.Асҡарова, И.Ғ.Рәхмәтуллин һ.б.), сирингомиелия (Н.А.Борисова, Р.В.Мәғжәнов һ.б.), тарҡау склероз (К.З.Бәхтейәрова), геморрагик биҙгәк (А.И.Вишев, Г.Х.Мирсаева, Б.Ф.Тереғолов, Р.Ф.Әбдерәшитов), юғары көкөртлө нефть һәм уны эшкәртеү продукттарының организмға тәьҫир итеүенә бәйле сәнәғәт токсикологияһы (З.Ш.Заһиҙуллин, Д.Н.Лазарева, Ғ.М.Мөхәмәтова, Р.Ғ.Тереғолов) проблемалары тикшерелә. БДМУ‑ла, Хеҙмәт медицинаһы һәм кеше экологияһы институтында крайҙағы инфекцион ауырыуҙар һаны (Д.Ә.Вәлишин, И.М.Заһиҙуллин, Л.Б.Новикова, Р.М.Фазлыева, Д.Х.Хунафина һ.б.), тәбиғәттә йод етешмәүе (О.А.Малиевский, Ф.Ғ.Садиҡов һ.б.), тышҡы мөхиттәге микроэлементтарҙың боғаҡ ауырыуы үҫешенә тәьҫир итеүе (Л.М.Фәрхетдинова һ.б.), нефть сығарыу, нефть эшкәртеү, нефтехимия, химия, тау-ҡаҙылма, металлургия сәнәғәте пр‑тиелары тарафынан тирә-яҡ мөхитте бысратыу факторҙарының кеше организмына йоғонтоһо өйрәнелә, тирә-яҡ мөхитте санитар һаҡлау б‑са саралар күрелә (Л.М.Карамова, Л.Ҡ.Кәримова, Р.Ә.Сөләймәнов, З.С.Тереғолова, Э.Н.Әхмәҙиева һ.б.). 90‑сы йй. аҙ. БР ФА‑ның “Арауыҡ-ваҡыт берлегендә Башҡортостан экологияһы” программаһы б-са тикшеренеүҙәр үткәрелә, тирә-яҡ мөхиттең һәм халыҡ һаулығының экологик торошо мониторингыһы концепцияһы эшләнә (Борисова, Н.В.Старова, Тереғолова).
Хайуандарҙың Г.п. Респ. шарттарында баҡыр, йод, кальций, кобальт, магний, марганец, натрий, тимер тоҙҙары алмашыныуының боҙолоуы, ҡыуышлы ағзаларҙа таш-конкременттар барлыҡҡа килеүе һәм фосфор-кальций берләшмәләренең кәмеүенә бәйле. Тупраҡта һәм һыуҙа кобальт, марганец аҙ, барий, никель, стронций артыҡ булған урындарҙа һыйыр малында (һирәгерәк һарыҡ, кәзә һәм йылҡыла) — энзоотик остеодистрофия; тупраҡта һәм һыуҙа йод аҙ, кальций, кобальт, марганец, ҡурғаш, фтор, көкөрт берләшмәләре артыҡ күп булғанда эндемик боғаҡ күҙәтелә. Хайуандарҙың Г.п. б‑са фәнни тикшеренеүҙәр 60‑сы йй. башлап Аграр университетта (В.Н.Байматов, П.Я.Гущин, С.А.Ивановский, Э.Р.Исмәғилева, Н.Й.Мусина һ.б.) алып барыла. Н.А.Судаков етәкс. БР‑ҙа а.х. малдарының микроэлементоздары өйрәнелә. “Башҡортостан” үҙәгендә һәм “Ишембай” ст. биогеохимик шарттарҙы иҫәпкә алып терр‑яны картаға төшөрөү үткәрелә. 1985 й. БНИИЗиС‑та һәм БНИПТЖиК‑ла а.х. малдарын минераль туҡландырыу б‑са тәҡдимдәр эшләнә (Ә.К.Ҡудашев, М.Ғ.Маликова һ.б.).
Үҫемлектәрҙең Г.п. Сығышы м‑н инфекцион (бактериялар, бәшмәктәр һ.б.) һәм инфекцион булмаған (биогеохимик) Г.п. айырыла. Респ. шарттарында хлороз (азот етешмәгәндә барлыҡҡа килә), япраҡ сите некрозы (калий), шәкәр сөгөлдөрө тамыраҙығының ҡоро сереге (бор); картуф бүлбеләренең тутлы таптары (калий); йәш үренделәрҙең ваҡ япраҡлығы, ҡыҙарып тороуы (фосфор), япраҡ некрозы (калий), япраҡ һеңерсәләре араһы һарғайыу (магний), туҡымаларҙың кигермәкләнеүе һәм емештәр деформацияһы (бор), груша һәм алмағас япраҡтары хлорозы (тимер тоҙҙары) таралған. Үҫемлектәрҙең инфекцион булмаған ауырыуҙары БДАУ‑ҙа өйрәнелә (С.Ғ.Ғиззәтуллин, Й.А.Усманов һ.б.).
В.Н.Байматов, М.М.Ғәниев, В.В.Сперанский, З.С.Тереғолова, Л.М.Фәрхетдинова
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Ҡытай эшҡыуарҙары Башҡортостанға туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек итергә тәҡдим итте
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында ведомство рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов һәм республика туриндустрияһы вәкилдәренең Ҡытай Халыҡ Республикаһы эшҡыуарҙары менән осрашыуы үтте. Унда Ҡытай Халыҡ Республикаһының туриндустрия компанияһы директоры Лю Хунюань туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлекте көйләү, үҙ-ара туристик ағымды тәьмин итеү кәрәклеге тураһында белдерҙе, тип хәбәр ителә дәүләт комитеты сайтында.
Осрашыуҙа туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек булдырыу, Башҡортостан биләмәһендә ҡытай халыҡ медицинаһын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде. Төбәккә инвестиция йәлеп итеү варианттары ла ҡаралды. Республика туриндустрияһы вәкилдәре Ҡытай Халыҡ Республикаһынан килгән ҡунаҡтарға туристик тармаҡты үҫтереү буйынса проекттарын тәҡдим итте. Атап әйткәндә, Бөрйән районы һәм Павловка һыуһаҡлағысы биләмәләренең потенциалы күрһәтелде, Өфө буйынса туристик маршрут проекты тәҡдим ителде.
Яҡтар ағымдағы йылдың март айында сираттағы осрашыу үткәрергә килеште.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Иглин районының Мансаҙы ауылы янында ҡотороҡ карантины
Иглин районының Мансаҙы ауылы янында ҡотороҡ карантины
Иглин районының Мансаҙы ауылы янында урынлашҡан балсы А.И. Комаровтың умартасылығында хайуандарҙың ҡотороҡ ауырыу буйынса карантин иғлан ителде. Бының туралағы указға Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы.
Карантин мәлендә ҡортсолоҡ биләмәһенә эт-бесәйҙәрҙе индереү, ҡыр хайуандарын тотоу һәм уларҙы ситкә сығарыу тыйыла.
Карантин мәлендә ҡортсолоҡ биләмәһенә эт-бесәйҙәрҙе индереү, ҡыр хайуандарын тотоу һәм уларҙы ситкә сығарыу тыйыла.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Наши новости
Опрос
Как Вы оцениваете работу филармонии?
2018 - Год Семьи
2018 год объявлен в Башкортостане Годом семьи
Абонементы
Всероссийский старт продажи абонементов
ЭЛЕКТРОННЫЕ БИЛЕТЫ
Продажа билетов онлайн
Получить всю информацию о наличии и стоимости билетов теперь легко: не выходя из дома, с мобильных устройств, подключенных к сети Интернет.
Наш репертуар
Апрель 2018
Май-Июнь 2018
Пресса ⇒ ХӨСӘЙЕН ӘХМӘТОВ ИСЕМЕНДӘГЕ БАШҠОРТ ДӘҮЛӘТ ФИЛАРМОНИЯҺЫ ОЙОШТОРҒАН МӘҘӘНИ САРАЛАРҒА АБОНЕМЕНТ ҺАТЫЛА
ХӨСӘЙЕН ӘХМӘТОВ ИСЕМЕНДӘГЕ БАШҠОРТ ДӘҮЛӘТ ФИЛАРМОНИЯҺЫ ОЙОШТОРҒАН МӘҘӘНИ САРАЛАРҒА АБОНЕМЕНТ ҺАТЫЛА
Автор: Башкирское спутниковое телевидение/Новости
Дата: 07.12.2015
Концерттарға ташламалар ҡаралған. Яңы миҙгелдә старт алған абонемент системаһы баш ҡала халҡында ҙур ихтыяж менән файҙаланылған, шуға филармония етәкселеге акцияны 2016 йылда ла дауам итергә кәрәк тигән һығымтаға килә
Концерттарға ташламалар ҡаралған. Яңы миҙгелдә старт алған абонемент системаһы баш ҡала халҡында ҙур ихтыяж менән файҙаланылған, шуға филармония етәкселеге акцияны 2016 йылда ла дауам итергә кәрәк тигән һығымтаға килә. Хор булһынмы, орган сәнғәтеме - жанр төрлөлөгө бай һәм йөкмәткеле. Әйткәндәй, филармонияға килеп, һынлы сәнғәт, ә фойела һәүәҫкәр рәссамдарҙың сағыу эштәре менән танышырға мөмкин. Авторҙар картиналарында музыка донъяһын сағылдырған.
СЮЖЕТ, БСТ, 05.12.2015


text:
Николай Красниковҡа бөгөн 25 йәш тула
Бөгөн, 4 февралдә, Өфөнөң Ғ. Ҡадиров исемендәге спорт клубы лидеры Николай Красниковҡа 25 йәш тула. Был йәштә ҡайһы берәүҙәр мотоциклға ултырырға яңы тәүәккәлләй генә әле, был йәштә Ғабдрахман Ҡадиров боҙҙа мотоуҙыш буйынса беренсе тапҡыр донъя чемпионы була, ә Красников әле үк – 12 тапҡыр донъя чемпионы. Уның исеме брендҡа әйләнде, ә уның үҙен берәүҙәр – бер-бер артлы еңеү яулаусы кеше-машина, икенселәр сикһеҙ батырлыҡ, ныҡышмалылыҡ, ҙур талант һәм сиктән тыш эшһөйәрлек кеүек сифаттарға эйә кеше булараҡ ҡабул итә. Һуңғыһы хәҡиҡәткә тап килә. Тап ошо сифаттар Красниковҡа еңеүҙәр конвейерға ҡуйылған иң юғары кимәлгә күтәрелергә булышлыҡ итте.
Николай Красников йылдан-йыл, һәр еңеүе һайын камиллаша. Уҙған миҙгел аҙағында ул, бер нисә йыл элекке кеүек, хәҙер ярыш алдынан юлды өйрәнмәүен таныны. Хәҙер уға ҡайҙа йөрөһә лә барыбер, ысын оҫта теләһә ҡайһы тректа, теләһә ниндәй һауа торошонда берҙәй яҡшы йөрөргә тейеш. Төп критерий – юл түгел, ә ярышташтар. Красниковтың кредоһы: һәр ярышташты ихтирам итеү, бер кемде лә көсһөҙ тип иҫәпләмәү, һәр ярышта бөтә көсөн һалып сығыш яһау.
Быйыл үҙенең боҙ карьераһының 10 йыллығын билдәләгән юбиляр нимәләргә өлгәшеүен иҫкә төшөрәйек. Биш тапҡыр рәттән Николай Красников шәхси ярыштарҙа донъя чемпионы булды. Уның еңеүҙәр серияһы – был рекорд яҡындағы тиҫтә йылда, ай-һай, ҡабатланыр микән... Икенсе рекорд: ете йыл рәттән Красников – команда ярыштарында донъя чемпионы. Уҙған ял көндәрендә ул Мәскәү эргәһендәге Красногорск ҡалаһында Рәсәйгә сираттағы команда алтыны килтерҙе.
Былтырғы шәхси донъя чемпионатында Николай Красников бөтә һигеҙ финал этабында ла отоп, максималь мәрәйҙәр һаны менән еңеү яуланы.
Ғинуар башында Николай дүртенсе тапҡыр Рәсәй шәхси чемпионатында еңеү яуланы. “Королдәр” класында Рәсәй алтыны ярты быуат самаһы элек биш тапҡыр рәттән еңеү яулаған Борис Самородовта ғына уныҡынан күберәк. Шәхси донъя чемпионаттарында Ғабдрахман Ҡадировта ғына Красниковтан бер алтын миҙалға күберәк. XXI быуатта башлыса Красников арҡаһында Ҡадировтың исеме ҡайтанан еңеү символына әйләнде.
Меңәрләгән тиҫтерҙәре араһынан ни өсөн тап ул ошондай данға өлгәшә алған һуң? Бер аҙ уның бала, үҫмер сағына күҙ һалайыҡ...
Үҫмер Николай милициянан мопедта ҡасыр булған. 11 йәшендә мотоспорт менән шөғөлләнә башлай. Атаһы шунда уҡ улының талантын күреп, машинаһын һата ла уға «Сузуки-125» һәм «йомшаҡ» боҙ рамаһы һатып ала. 13 йәшенән, 1998/99 йылдың ҡышынан боҙҙа – күлдә уҙышыу менән шөғөлләнә башлай. 15 йәшендә рәсми ярыштарҙа ҡатнаша башлай, 2000 йылдың 18 февралендә, Рәсәй юниорҙар беренселегенең ярым финалында 15 мәрәй йыйып, үҙенең тәүге еңеүен яулай.
2000 йылдың 16 декабрендә Николай тәүге тапҡыр Өфөнөң “Төҙөүселәр” стадионы боҙонда Рәсәй команда чемпионатының беренсе этабында ШААЗ өсөн сығыш яһай, ә бер йылдан, 15 декабрҙә, шул уҡ стадионда Өфөнөң Ғ.Ҡадиров исемендәге спорт клубының «Башҡортостан» командаһы составында дебют яһай һәм юғары лиганың беренсе этабында Сергей Казаков, Илья Дроздов менән бергә еңеүгә өлгәшә. 2001/2002 йылдар миҙгелендә был трио Рәсәй чемпиондары алтын миҙалын яулап, Өфө клубының еңеүҙәр серияһын башлай. Шул ваҡыттан алып Николай Красниковтың тормошо һәм спорт биографияһы Өфө һәм Башҡортостан менән айырылғыһыҙ бәйләнгән. Шул уҡ 2002 йылда 17 йәшендә ул Европа чемпионатында көмөш миҙал яулай. Әйткәндәй, боҙҙа мотоуҙышта булған бөтә титулдарҙан Красниковтың бай спорт коллекцияһында Европа чемпионы титулы ғына юҡ.
Башта уның уҙышсы булып формалашыуында Владимир Белоногов менән Сергей Шутов ҙур роль уйнай. Һуңынан Белоногов Красников командаһына механик һәм тренер булып инә. Команданың тағы бер ағзаһы атаһы – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре Олег Красников. Былтырҙан башлап атаһы –Николайҙың тренеры һәм йөрөү буйынса механигы. Двигатель буйынса механигы – Октябрьскийҙан элекке уҙышсы, ә һуңынан «Лукойл» командаһы механигы Марат Куюков.
Шулай итеп, Николай Красниковтың спорт коллекцияһында – 12 донъя чемпионы алтын миҙалы. Башҡортостан спортсыларынан бер кем дә республикаға Ғ.Ҡадиров исемендәге спорт клубы мотоуҙышсыһы кеүек спорт даны килтергәне юҡ. Шәмбе көнө Тольяттиҙа Николай шәхси ярыштарҙа донъя чемпионы титулы өсөн көрәшкә инәсәк. Алда – 10 этаплы марафон, һәм фиништағы маҡсат – Ер шарының иң көслө уҙышсыһының 13-сө алтын миҙалы. Шуға күрә Красников Тольяттиҙа стартҡа сығасаҡ 13-сө номер ҙа киң мәғәнәгә эйә. Был һан уға күп тапҡырҙар уңыш килтерҙе инде. Ләкин уңыш, билдәле булыуынса, иң көслөләргә генә юлдаш. 2010 йылда ла ысын мәғәнәһендә иң көслө донъя чемпионы булһын ине!


text:
Автотуризмды үҫтереү перспективалары тикшереләсәк
Бөгөн БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында матбуғат конференцияһы үткәрелә. Унда төбәктә автотуризмды үҫтереү перспективаһы һәм “Туристик Башҡортостан” республика йәштәр автоэкспедицияһының беренсе этабы йомғаҡтары төп тема булып торасаҡ.
Министрлыҡтан хәбәр итеүҙәренсә, йәштәр проектының төп бурыстары булып автотуризмды һәм автоспортты популярлаштырыу, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, Рәсәйҙең ҙур туристик үҙәктәренең береһе булараҡ республика имиджын нығытыу, БР райондары туризмын үҫтереү өсөн перспективалы маршруттарҙы өйрәнеү тора.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, “Башҡортостан Республикаһы Ғафури районының туризм маршруттары” экспедицияһының беренсе этабы быйыл 27 сентябрҙән 1 октябргә тиклем үткәрелде.


text:
- Подробности
- Просмотров: 365
ҠУНАҠБАЙ ЙОМАЕВ (? — 1774 й. ғин.), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Себер даруғаһы Ирен улусы Сарысбаш (Самсун) а. башҡорто. Ихтилалға 1774 й. ғин. ҡушыла. Ҡәнзәфәр Усаев һәм Мәүлит Айытов м‑н берлектә Ҡазан губернаһының Пермь провинцияһы Әшит ҡәлғәһен ала, ш. уҡ провинцияның Тиса заводы эшселәрен һәм Торговиж бастругы халҡын баш күтәреүселәр армияһына мобилизациялай. Көңгөр ҡ. ҡамағанда һәләк була.
С.У.Таймаҫов
Тәрж. Ф.Ә.Ҡылысбаев


text:
Бер нисә тәүлек буйына илдең төрлө төбәктәренән һорауҙар яуҙы – 1,7 миллиондан ашыу мөрәжәғәт теркәлгән. Шул уҡ ваҡытта, Рәсәй Президентының матбуғат секретары Дмитрий Песков әйтеүенсә, эш һанда түгел, ә сифатта: төплө, нигеҙле һорауҙарҙың береһе лә яуапһыҙ ҡалмаясаҡ. Рәсәй граждандарын етем балалар яҙмышы, мәғариф өлкәһендәге хәл, социаль сәйәсәт, финанс көрсөгө һәм башҡа мөһим проблемалар борсой. Әлбиттә, тура эфирҙа уларҙың барыһына ла яуап биреү мөмкин түгел.
Бер нисә тәүлек буйына илдең төрлө төбәктәренән һорауҙар яуҙы – 1,7 миллиондан ашыу мөрәжәғәт теркәлгән. Шул уҡ ваҡытта, Рәсәй Президентының матбуғат секретары Дмитрий Песков әйтеүенсә, эш һанда түгел, ә сифатта: төплө, нигеҙле һорауҙарҙың береһе лә яуапһыҙ ҡалмаясаҡ. Рәсәй граждандарын етем балалар яҙмышы, мәғариф өлкәһендәге хәл, социаль сәйәсәт, финанс көрсөгө һәм башҡа мөһим проблемалар борсой. Әлбиттә, тура эфирҙа уларҙың барыһына ла яуап биреү мөмкин түгел.
Отошло география
“Урал аръяғында бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү проблемалары һәм уларҙы хәл итеү юлдары” тип аталған иҡтисади форумда Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илшат Тажетдинов, иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Вадим Үтәшев, “Ағиҙел” башҡорт художество кәсептәре” дәүләт унитар п
Бәйгенең төп маҡсаты – милли көрәште үҫтереү, эскелеккә, наркоманияға, тәмәке тартыуға ҡаршы көрәш, сәләмәт тормошто пропагандалау.
Турнирҙың шарттары менән гәзиттең киләһе һанында һәм сайтта танышырһығыҙ.
Алмас менән Айҙар Юнысовтар Өфө сәнғәт училищеһының баян класында белем алғандан һуң, сәнғәт академияһының хор-дирижер класын тамамлаған. Бөгөн “Нур” татар драма театрында музыкаль биҙәүсе булып эшләйҙәр. Әйткәндәй, уларҙың ҡатнашлығындағы “Төнгө сәйәхәт”, “Нурлы сәфәр” театрлаштырылған тамашаһын да халыҡ йылы ҡабул итте. Ә инде Алмас менән Айҙар яҙған йырҙар Салауат Фәтхетдинов, Искәндәр Ғәзизов, Айгөл Һағынбаева, Әнүәр Нурғәлиев кеүек сәнғәт йондоҙҙары башҡарыуында республикабыҙҙың, Татарстандың телевидениеһы һәм радиоһы аша йыш яңғырап тора.
Былтыр Рәсәй Президенты тарафынан 26 апрель Радиация аварияларында һәм һәләкәттәрҙә һәләк булғандарҙы иҫкә алыу көнө итеп иғлан ителде.
Хәйер, башта уның менән таныштырып үтәйек: Күгәрсен районының Түләбай ауылы егете Руслан Псянчин була ул.
— Быға тиклем ят тарафтарға гастролгә сыҡҡаным юҡ ине. Бары тик һабантуйҙарҙа ғына ҡатнаштым. Гөрләп торған байрам мәлендә милләттәштәр менән аралашыу мөмкинлеге сикләнгән. Ә был сәфәрҙә тыуған еренән ситтә йәшәгән башҡорттар менән аралашып, уларға һоҡланып ҡайттым. Түбәнге Һартым, Сорғот, Нефтеюганск, Нижневартовск, Лангепас ҡалаларында булдыҡ.
Командировкаға таң һарыһынан ҡуҙғалдыҡ. Йоҡомһорап ҡына ултырған юлдаштарымды водителдең ҡысҡыртып ҡуйған башҡорт йырҙары шунда уҡ уятты. Мәсәғүткә барып еткәнсе дәртле йыр-моң тыңлап барыу беҙҙе ифрат рухландырҙы. Килеп етеү менән башҡорт рухы аңҡып торған мөхиткә сумдыҡ. Мәҙәниәт һарайы алдында тирмәләр ҡуйылған, улар милли әйберҙәр менән йыһазландырылған.
Сибай ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының эшмәкәрлеге һуңғы йылдарҙа әүҙемләште. Бигерәк тә уның рәйесе итеп Ирек Бикмәтов тәғәйенләнгәс, эш алға киткәндәй булды. Был турала сығыш яһаусылар ҙа, ҡала хакимиәте етәксеһе лә билдәләне.


text:
Сулавеси
Ошибка: блок «Халыҡ тығыҙлығы» отсутствует в шаблоне Геокар.
Сулаве́си (индон. Sulawesi — бәлки sula (утрау) һәм besi (тимер) һүҙҙәренән барлыҡҡа килгән; традицион европа атамаһы — Целебес, порт. Celebes) — Индонезиялағы ҙур утрау, Ҙур Зонд утрауҙарына ҡарай. Майҙаны 174 600 км², ҙурлығы буйынса донъяла 11-се урынды биләй. Макасар боғаҙы, Сулавеси (Целебес) һәм Банда диңгеҙҙәре менән уратып алынған.
Йөкмәткеһе
География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәҙәти булмаған формаға эйә: дүрт аныҡ билдәләнеп торған ярымутрауҙарҙан тора, уларҙы тоташтырған үҙәк өлөшө таулы, шунлыҡтан ярымутрауҙар халҡы традицион рәүештә бер-береһе менән башлыса диңгеҙ аша бәйләнеш тота.
Флора һәм фауна[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утрау фаунаһы бик бай, бер нисә эндемиктар, шул иҫәптән юҡҡа сығыу янауында тороусы аноа буйволы һәм бабирус сусҡаһы бар.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Европалыларға 1512 йылдан билдәле (португалдар тарафынан асылған).
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халҡы 16 475 600 кеше (2007), башлыса бугистар һәм макасарҙар йәшәй. Шулай уҡ башҡа милләт вәкилдәре бар: тораджи, горонтало, болаанг-монгондоу, минахастар, мори һ.б. Сулавеси телдәрендә һөйләшләр.
80 % мосолмандар, 18 % христиандар. Иң ҙур ҡала — Макасар (Уджунгпанданг).
Административ бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Административ яҡтан алты провинцияға бүленә:
- Горонтало
- Көнбайыш Сулавеси
- Төньяҡ Сулавеси
- Үҙәк Сулавеси
- Көньяҡ Сулавеси
- Көньяҡ-Көнсығыш Сулавеси
Вулкандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утрауҙа Амбанг вулканы урынлашҡан.


text:
Төбәктә яҙғы сәсеүгә техниканың 94-98 проценты әҙер
Башҡортостанда яҙғы сәсеүгә тракторҙар паркының — 94 проценты, тупраҡ эшкәртеү, сәсеү машиналарының һәм ҡорамалдарҙың 95-98 проценты әҙер, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына БР Ауыл хужалығы министрлығының аналитика бүлегенән.
Бөгөнгө көндә дәүләт техник тикшереүе йомғаҡтары буйынса тракторҙарҙың 27 проценты эшкә әҙер тип танылған. Шул уҡ ваҡытта Архангел, Благовар, Дүртөйлө, Илеш, Ишембай, Нуриман, Стәрлетамаҡ һәм Шаран райондарында БР Үҙйөрөшлө машиналарҙың һәм башҡа төр техниканың техник торошон күҙәтеү буйынса дәүләт инспекцияһы белгестәре техниканың яртыһынан ашыуын тикшергән.
Республиканың машина-технологик станциялары аграрийҙар менән иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын сәсеүгә килешеүҙәр төҙөүен дауам итә.
Яҙғы сәсеү өсөн иген культуралары орлоғо шулай уҡ етерлек кимәлдә. БР Ауыл хужалығы министрлығының аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, республикала орлоҡ менән тәьмин ителеш быйыл 100 процент тәшкил итә.