text:
Башҡортостан вәкилдәре - «Рәсәйҙең алтын ҡаурыйы» әҙәби премияһы лауреттары
Мәскәүҙә йыл һайын «Рәсәйҙең алтын ҡаурыйы» милли әҙәби премияһы сиктәрендә уҙғарылған халыҡ-ара конкурс еңеүселәрен ҡотланылар. Бүләкләү тантанаһы 23 октябрҙә Үҙәк әҙәбиәтселәр йортонда үтте. Номинанттар исемлегендә Башҡортостанда йәшәүселәрҙең фамилиялары ла бар.
«Шиғриәт» номинацияһында Өфөнән билдәле башҡорт шағирәһе Рәшиҙә Бикметова көмөш премия лауреаты булды. Ул абруйлы конкурс наградаһына Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә 2012 йылда сыҡҡан «Александр Невский» китабында баҫылған шул уҡ исемдәге тарихи поэмаһы өсөн лайыҡ булды.
«Балалар өсөн әҙәбиәт» номинацияһында Өфөнөң 26-сы мәктәбе уҡытыусыһы, «Ҡояшлы түңәрәк» («Солнечный круг») балалар радиотапшырыуы етәксеһе Элеонора Дударь , Өфөнән «Турғай нимә тураһында сиҡылдай» («О чем чирикал воробей») әкиәте һәм ундағы һүрәттәре өсөн Оля Кулакова, шулай уҡ Күмертауҙан «Терпе» («Ёж») әҫәре өсөн Виктория Черкасова көмөш лауреаттар булды.
«Минең бәләкәй ватаным» («Моя малая родина») номинацияһында «Яр йылғаны күндергән»(«Берег речку уговаривал») әҫәре өсөн Стәрлетамаҡтан Константин Вуколов та билдәләнде. Ул да көмөш лауреат.
Быйыл жюри ағзалары 70 илдән 30 меңдән ашыу әҫәр ҡараған. 21 номинация буйынса эштәр быйыл 1 ғинуарҙан 1 октябргә тиклем ҡаралған.
«Рәсәйҙең алтын ҡаурыйы» милли әҙәбиәт премияһы 2005 йылда ойошторолған.
Уның ойоштороусылары араһында – Мәскәү Яҙыусылар союзы, Рәсәй Яҙыусылар союзы, Рус һүҙлеге фонды. Конкурс әҙәби ижад өлкәһендә һәләтлеләрҙе асыҡлау, уларға ярҙам итеү һәм дәртләндереү, шулай уҡ рус телен һәм әҙәбиәтен популярлаштырыу маҡсатында үткәрелә.


c: text/html

text:
Волга буйы федераль округы профсоюз форумы Өфөлә јтәсәк
Өфө 24-27 сентябрҙә үтәсәк Волга буйы федераль округының III Йәштәр профсоюз форумында ҡатнашыусыларҙы ҡаршыларға әҙерләнә.
БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, форумға Волга буйы федераль округының 14 төбәгенән 150 кеше килеүе көтөлә. Ҡунаҡтар араһында шулай уҡ БР Президенты хакимиәте һәм Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы вәкилдәре лә буласаҡ.
Форум сиктәрендә төрлө ҡалаларҙан йәш профсоюз лидерҙары тәжрибә уртаҡлаша, команда төҙөү күнекмәләрен үҙләштерә, отчет-һайлау компаниялары үткәрергә өйрәнә аласаҡ.
Бындай форумдар үткәреү изге традицияға әйләнде. Уларҙың тәүгеһе 2002 йылда Ҡазанда үткәрелде. Артабан эстафетаны Пенза ҡабул итте, һәм бына хәҙер ҡунаҡтарҙы Өфө ҡабул итә.
Башҡортостандың профсоюз ойошмалары йәштәр менән эшләүгә һәр ваҡыт ҙур иғтибар бирҙе. Бөгөн республика профсоюздары 320 меңдән ашыу йәш кешене берләштерә. 2004 йылдан йәш профактивистар инициативаһы менән БР Хөкүмәте, эш биреүселәр берләшмәләре һәм БР Профсоюздар федерацияһы араһында Генераль килешеүгә "Йәштәрҙең хеҙмәт шарттары һәм социаль гарантиялары" бүлеге индерелде һәм ул әле лә ғәмәлдә.
Республиканың йәш профактивистары тармаҡ, республика, округ, Бөтә Рәсәй форумдарында һәм конференцияларында ҡатнаша. Германия, Төркиә, Ҡытай профсоюздары менән халыҡ-ара хеҙмәттәшлек юлға һалынған. БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай ҡарамағында Йәштәр йәмәғәт палатаһы булдырылған, уға республика профсоюздарының дүрт вәкиле ингән.
Форум 25 сентябрҙә Профсоюздар йортонда тантаналы асыласаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Яңауылда Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға һәм тыл эшсәндәренә һәйкәл асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Еңеүҙең 70 йыллығы алдынан Яңауылда Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға һәм тыл эшсәндәренә һәйкәл асылды. Ул ПМС-215 етәксеһе Рөстәм Мәхмүтовтың һәм ул етәкләгән коллективтың башланғысы буйынса ҡала лицейы ихатаһында ҡуйылды. Һәйкәл хеҙмәткәрҙәрҙең иғәнәһенә төҙөлгән, тип хәбәр иттеләр муниципалитеттан.
— Тимер юл эшселәренең миҫалы күптәргә өлгө булырлыҡ. Бындай эштәр хаҡында барыһы ла, айырыуса йәш быуын, белергә тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды үҙ сығышында район хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов.
Ул яңауылдар исеменән тимер юл машиналары станцияһы коллективына һәм һәйкәл авторы Валерий Ғариповҡа рәхмәт белдерҙе. Тантанаға Горьков тимер юлының Ижевск төбәге буйынса етәкселе вәкилдәре лә килде.
— Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан тыуған ҡалабыҙҙа һәйкәл асыу теләге тыуҙы. Уны лицей ихатаһында ҡуйырға булдыҡ, сөнки ҡасандыр бында тимер юл мәктәбе булған. Һуғыш йылдарында ошо бинала фронтта яраланыусыларҙы ҡабул иткәндәр, — тип һөйләне Рөстәм Мәхмүтов.


text:
Өфө егете Вил Ғабдуллин утыҙынсы тапҡыр һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионы исемен яуланы
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Италияла һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионаты үтте.
Унда Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында башҡорт атлеты, һуғыш сәнғәте буйынса 29 тапҡыр донъя чемпионы Вил Ғабдуллин ҡатнашты.
Яҡташыбыҙ каратэ буйынса уңышлы сығыш яһап, алтын миҙал яуланы һәм утыҙынсы тапҡыр һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионы исеменә лайыҡ булды.
Ярыштарға Австрия, Шотландия, Латвия, Венгрия, Хорватия, Иран, Үзбәкстан, Тажикстан, Италия һәм Рәсәйҙән иң яҡшы спортсылар килгәйне.
«WASСO донъя чемпионаттарында бишенсе йыл ҡатнашам һәм миңә һәр ваҡыт уңыш йылмайҙы. Өҙлөкһөҙ күнекмәләр һәм маҡсатҡа ынтылышым арҡаһында ошондай уңыштарға ирештем», — тип тәьҫораттары менән бүлеште чемпион.
Вил Ғабдуллин бер аҙ ял иткәндән һуң, яңы көс менән WTKA һуғыш сәнғәте буйынса донъя чемпионатына әҙерләнергә ниәтләнә. Ярыш быйыл 27 октябрҙән 1 ноябргә тиклем Италияла уҙа.


text:
Төбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
Төбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан
Төбәктә онкология сирҙәре 11 процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда Роспотребнадзор идаралығы 2010-2014 йылдарҙа яман шеш менән ауырыу һәм ошоға бәйле үлем осраҡтары тураһында статистика мәғлүмәттәрен баҫтырып сығарҙы. Тикшереү республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә нигеҙләнгән. Былтыр онкология ауырыуҙары 11 процентҡа тиерлек артҡан һәм 100 мең кешегә 1884 сирле тура килгән. Күрһәткес Баймаҡ районында 742-нән алып Салауатта 3000-гә тиклем үҙгәрә.
Тәүге урында — һөт биҙе яман шеше (12,4 процент). 2005 йылға тиклем был төр дүртенсе урынды биләне, 2003 йылдан икенсе, 2011 йылдан иһә беренсе урында.
Икенсе урында — ҡурылдай, үпкә (11,3 процент), өсөнсөлә — тире (9,6 процент), дүртенселә простата биҙенең яман шеше (8,4 процент) тора.
Биш йылда яман шештән үлем осрағы 8 процентҡа артҡан. 2014 йылда 5686 онкологик сирле үлгән, шуларҙың 27-һе — бәлиғ булмағандар. Үлемгә килтереүсе ауырыуҙарҙан тәүге урында тын юлдары (18,6), икенселә — ашҡаҙан (11), өсөнсөлә — һөт биҙе яман шеше (9 процент).
Биш йылда балалар араһында онкология сирҙәре 21,6 процентҡа кәмегән һәм былтыр 100 мең балаға (14 йәшкә тиклем) 11,6 ауырыу тура килгән.


text:
Мөншөгөр
Мөншөгөр (урыҫ.Большая выпь, лат. Botaurus stellaris) — селәндәр ғаиләһендәге ҡош.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өйрәктән ҙурыраҡ төн ҡошо. Муйыны оҙон ҡауырһынлы булғанға, йыуан күренә. Аяҡтары оҙон. Муйынын бөкләп ауыр оса. Ҡурҡҡанда ҡойроғонда ултыра һәм өҫкә ҡарап ҡатып ҡала. Түбәһе, күҙҙәреаша үткән һыҙыҡтар ҡара. Дөйөм төҫөҡара сыбарлы һарғылт көрән. Башҡа ҡоштап менән бутау мөмкин түгел. Осҡанда «ҡау» тигән тауыш сығара. Яҙғыһын ата ҡош үгеҙ кеүек үкерә.Күсмә ҡош. Һирәк осрай.
Йәшәү урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡамышлы һәм бейек үләнле күлдәрҙә, йылғаларҙа, һаҙлыҡтарҙа йәшәй.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәлмәрйен, балыҡ, сысҡан, ҡош балалары, бөжәктәр менән туҡлана.
Үрсеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Түңгәктәрҙә оялай.3-7 бөртөк һарғылт йомортҡа һала. Беренсе йомортҡа һалғас та баҫырға ултыра. Башлыса инә ҡош үҙе генә баҫа. Һирәк осраҡтарҙа ата ҡош та баҫыүы күҙәтелгән. 24-26 көндән себештәре моронлай. 2-3 аҙнанан сығып йөрөй башлайҙар. Ике айҙан осалар һәм ғаилә тарҡала.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт теленең диалекттарында ул мәнгәшәр, мөжөһөр,һыу буғаһы.күл буғаһы,һыу үгеҙе,ғопой.һоңҡолдауыҡ тип тә атап йөрөтөлә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. — Өфө, 1986.
- А. Э. Брэм — Жизнь животных. Птицы. Том II. гл. «ПОДОТРЯД: Цаплевые (Ardeae)» (урыҫ.)
- Жизнь животных т.6 Птицы М.: Просвещение 1986 (урыҫ.)
- Ганзак Я. Иллюстрированная энциклопедия птиц Прага: Артия 1990 (урыҫ.)
- Бейчек В., Штясны К. Птицы. Иллюстрированная энциклопедия М.: Лабиринт-пресс 2004 (урыҫ.)


text:
Халыҡ-ара телдәр фестивале республикала йыл һайын үткәреләсәк
Өфөлә Башҡорт дәүләт университеты нигеҙендә күренекле башҡорт телсеһе, билдәле яҙыусы Жәлил Кейекбаевтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған I Халыҡ-ара телдәр фестивале үтте. Сара Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты ҡарамағында уҙғарылды.
Башҡортостанда бындай мәҙәни-ағартыу сараһы тәүгә үткәрелде. Телдәр фестивале идеяһын 1995 йылда үҙе бындай сара үткәргән эсперанто телендә һөйләшеүсе Америка гражданы Дэнис Киф тәҡдим иткән. Шул ваҡыттан алып телдәр фестивале Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Чебоксарҙа, Волгоградта, Новокузнецкиҙа, Ульяновскиҙа һәм Рәсәй Федерацияһының, БДБ-ның һәм алыҫ сит илдәрҙең башҡа ҡалаларында даими үткәрелә.
Республиканың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, 80-дән ашыу сығыш яһаусы Башҡортостан, Рәсәй Федерацияһы һәм сит ил халыҡтарының 46 теленә презентация үткәргән.
Фестивалдә ҡатнашыусылар алты төркөм-секцияла сығыш яһаны. Сарала Мәскәү, Ульяновск, Өфө һәм Рәсәй, Болгария, Германия, Голландия, Ҡаҙағстан, Африка илдәренең башҡа ҡалаларынан вәкилдәр ҡатнашты.
Фестивалде ябыу тантанаһында ҡатнашыусыларға сертификаттар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.
Сара аҙағында бындай фестивалде Башҡортостандың алдынғы юғары уҡыу йорттары нигеҙендә йыл һайын үткәрергә тигән ҡарар ҡабул ителде.


text:
Төбәк башлығы Өфөнөң Затон биҫтәһендә музыка мәктәбе өсөн яңы бина табырға ҡушты Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Төбәк башлығы Өфөнөң Затон биҫтәһендә музыка мәктәбе өсөн яңы бина табырға ҡушты
Төбәк башлығы Өфөнөң Затон биҫтәһендә музыка мәктәбе өсөн яңы бина табырға ҡушты Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 24 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов граждандарҙы ҡабул иткән саҡта Өфөнөң Затон биҫтәһендә йәшәүсе Ольга Першина ҡыҙы гобой класында шөғөлләнгән, А.Исҡужин исемендәге 9-сы балалар музыка мәктәбе өсөн яңы бина төҙөү мәсьәләһен хәл итеү үтенесе менән мөрәжәғәт итте. Учреждение 1926 йылда төҙөлгән авария хәлендәге ағас бинала урынлашҡан. 40 йыл элек уҡ экспертиза конструкцияларҙың 75 процентҡа иҫкергәнен күрһәткән. Әммә әлегә тиклем бер сара ла ҡабул ителмәгән.
Хәҙер мәктәпте Әхмәтов һәм Летчиктар урамдары киҫелешендәге ике йорт төкөтмәһендә урынлаштырыу варианты ҡарала. Әммә ул ваҡытта балаларға бер корпустан икенсеһенә урам аша сығырға тура киләсәк. Өҫтәүенә яңы биналар, хәҙергеһе кеүек, 300-ҙан ашыу уҡыусыны ҡабул итә алмаясаҡ, ә биҫтәнең ихтыяжы унан да күберәк. Башҡортостан Президенты республика Хөкүмәтенә һәм Өфө мэры Ирек Ялаловҡа Затон балаларын заманса музыка мәктәбе бинаһы менән тәьмин итеү буйынса мәсьәләне хәл итеүҙе тиҙләтергә ҡушты.
— Мәктәп бик насар хәлдә. Мәсьәләне тиҙерәк хәл итергә кәрәк, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үтте
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә үткән Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумына билдәле шағирҙар, прозаиктар, илдең әҙәбиәт тәнҡитселәре йыйылды.
Ҡаурый оҫталары фекерләүенсә, бөгөн әхләҡи байлыҡтар икенсе планға күсте, шул иҫәптән әҙәбиәттә лә. Классика үҙ урынын «еңел» «бульвар» романдарына һәм ябай детективтарға бирҙе.
Хәҙерге әҫәрҙәрҙә булған проблемаларҙы сағыуыраҡ яҡтыртырға, рус теленең сафлығына иғтибар бүлергә, тәнҡитселәр һәм тәржемәселәр эшен көсәйтергә кәрәк, тип иҫәпләй яҙыусылар.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова Пленумда ҡатнашып, ҡәләм оҫталарының бөгөнгө йәмғиәттә мөһим роль уйнауҙары хаҡында әйтеп үтте. Республикала әллә күпме әҙәби премиялар булдырылған, китап нәшер итеү комиссияһы линияһы буйынса ғына милли әҙәбиәткә ярҙамға йыл һайын 100 миллион һумдан ашыу аҡса бүленә. Рәсәй әҙәбиәтенең иң яҡшы әҫәрҙәре башҡорт теленә тәржемә ителә һәм киреһенсә. Тик шулай ғына үҫеп килгән быуында бәләкәйҙән әҙәбиәткә һөйөү тәрбиәләй аласаҡбыҙ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Лилиә Ғүмәрова.
Вице-премьер Пленумда ҡатнашыусыларға Республика Президентының сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙе.
Артабан Лилиә Ғүмәрова РФ Яҙыусылар союзы рәйесе Валерий Ганичевҡа әҙәбиәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары һәм уңышлы ижимағи эшмәкәрлеге өсөн БР Почет грамотаһы тапшырҙы.


text:
2015 - 2016 уҡыу йылы
Фотоларҙы ҙурайтып ҡарау өсон фотоға баҫырға кәрәк...
1 класс уҡыусылары
2 класс уҡыусылары уҡытыусылары Шәүрә Баян ҡыҙы менән
2 кластың яҡшы уҡыусылары
2 кластан тик бишлегә уҡыусылар Ҡаһарманов Урал, Зәйнуллина Зиләрә, Мостафина Зөлфиә, Асҡаров Мирйән
3 класс уҡыусылары Айгөл Ишбулды ҡыҙы менән
3 кластың яҡшы уҡыусылары
3 кластан тик бишлегә уҡыусылар Зыяева Гөлиә, Сафиуллина Сафия, Асҡарова Лена
4 класс уҡыусылары Гөлсинә Рәсүл ҡыҙы менән
4 кластың яҡшы уҡыусылары
4 кластан тик бишлегә уҡыусылар Ҡаһарманов Салауат, Мөхәмәтова Лилиә
"Һаумы, һаумы әкиәт" район конкурсында 1 урын яулаусы Асҡарова Лена Фәрит ҡыҙы
Башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы призеры Мөхәмәтова Лилиә Миҙхәт ҡыҙы
Математика буйынса район олимпиадаһы призеры Зәйнуллина Наилә Хәлил ҡыҙы
"Һаумы, һаумы әкиәт" конкурсы призеры Һибәтова Ләйсән Айбулат ҡыҙы
Бәләкәй фәндәр академияһы (МАН) сиктәрендә район конкурсы призеры Зәйнуллин Наил Ишморат улы
Технология буйынса район олимпиадаһы еңеүсеһе Мостафин Рәмзил Фазыл улы
Технология буйынса район олимпиадаһы еңеүсеһе Ғәйфуллин Нургиз Ласын улы
Компьютер технологиялары буйынса КРИТ район конкурсы призеры Басырова Зилиә Марс ҡыҙы
Наверх


text:
«Миңә ғүмер бүләк ит!» акцияһы старт ала
Башҡортостанда 9 июлдән 15-енә тиклем Рәсәй Федерацияһы Премьер-министрының хәләл ефете Светлана Медведева етәкселегендәге Социаль-мәҙәни башланғыстар фонды менән ойошторолған «Миңә ғүмер бүләк ит!» акцияһы (аборттар менән көрәш аҙналығы) үткәрелә.
Ул йәмәғәтселек иғтибарын аборттар проблемаһына йәлеп итеүгә, шулай уҡ йөклөлөктө яһалма туҡтатыуҙы иҫкәртеүҙә медицина, йәмәғәт һәм дини ойошмаларҙың көсөн берләштереүгә йүнәлтелгән.
Акция саралары иҫәбендә ҡатын-ҡыҙҙар консультацияларында асыҡ ишектәр көнө ойоштороу, кәрәкле мәғлүмәт биреүсе реклама материалдары, брошюралар таратыу, юристар, психологтар һәм социаль хеҙмәткәрҙәрҙең консультацияларын үткәреү ҡаралған, тип хәбәр иттеләр Өфөнөң Һаулыҡ һаҡлау идаралығының матбуғат хеҙмәтендә.
Әлеге ваҡытта, РФ Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығы статистикаһы буйынса, Рәсәйҙә 100 яңы тыуған сабыйға 59 аборт тура килә. Килеп тыуған хәлдәр илдә аборттарҙы иҫкәртеү һәм уларҙың иҫәбен кәметеү, демографик күрһәткестәрҙе яҡшыртыу буйынса әүҙем эшмәкәрлек алып барыуҙы талап итә.


text:
Өфөлә милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса Рәсәй Дәүләт советы Президиумы ултырышы үтәсәк
11 февралдә Өфөлә ил Президенты Дмитрий Медведев рәйеслегендә «Рәсәй йәмғиәтендә милләт-ара татыулыҡты нығытыу буйынса саралар тураһында»ғы мәсьәлә буйынса Дәүләт советы Президиумы ултырышы үтәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 27 декабрҙә Мәскәүҙә, Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советының һәм Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Өҫтөнлөклө милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу һәм демографик сәйәсәт буйынса комиссияһының берлектәге ултырышында, Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевҡа Дәүләт Советы Президиумының милләт-ара һәм конфессия-ара мөнәсәбәттәр мәсьәләһе буйынса ултырышын тап Башҡортостанда үткәрергә тәҡдим итте.
Рөстәм Хәмитовтың ул ваҡытта билдәләүенсә, «был теманың көнүҙәклеге илдә экстремистик рухтағы дини һәм милли хәрәкәттәрҙең әүҙемләшә барыуы менән аңлатыла». Уның фекеренсә, «башҡа төбәктәр менән республика милләт-ара мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса тәжрибәһе менән уртаҡлаша алыр ине».
Башҡортостанда 2011 йылдың Милләт-ара атыулыҡты нығытыу йылы тип иғлан ителеүе лә юҡҡа түгел.
Рәсәй Дәүләт советы Президиумының Башҡортостанда йыйылғаны булманы. 2007 йылдың 11 октябрендә Өфөлә көн тәртибендәге «Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы органдарының төбәктәрҙең иҡтисади үҫеше өсөн инвестициялар йәлеп итеү буйынса эшмәкәрлеге тураһында» мәсьәләһе буйынса Дәүләт советы ултырышы үтте.
Шулай итеп, 11 февралдә Башҡортостанда беренсе тапҡыр РФ Дәүләт советы Президиумы ултырышы үтәсәк.
Белешмә өсөн. Рәсәй Федерацияһы Дәүләт советы — ил тормошондағы мөһим мәсьәләләрҙе тикшереүсе РФ Президенты ҡарамағындағы кәңәшмә органы. Ул 2000 йылдың 1 сентябрендә дәүләт башлығы Указы менән ойошторолдо.
Дәүләт советы Президиумы ашығыс мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн йыйыла. Уның составы Рәсәй Президенты менән билдәләнә һәм ярты йылға бер тапҡыр үҙгәртелергә тейеш.
Был орган Дәүләт советының эш планын, уның сираттағы ултырышының көн тәртибен ҡарай, Дәүләт советының эш планы һәм уның ҡарарҙарының үтәлешен анализлай.
Дәүләт советы Президиумы ултырыштары зарурлыҡҡа ҡарап үткәрелә, әммә, ҡағиҙә булараҡ, айына бер тапҡырҙан һирәгерәк түгел.
РФ Дәүләт советы тураһындағы Положениеға ярашлы, 2000 йылдың 1 сентябренән Рәсәй субъекттарының юғары вазифалы кешеләре (дәүләт власының юғары башҡарма органдары етәкселәре) уның ағзалары булып тора. Ил Президенты — Дәүләт советының һәм уның Президиумының рәйесе.
Президиум ағзалары һигеҙ федераль округ вәкилдәренән тәғәйенләнә.
Президиумдың әлеге составына, ул 2010 йылдың 20 декабрендә билдәләнде, Якутия Президенты Егор Борисов, Ярославль өлкәһе губернаторы Сергей Вахруков, Коми Президенты Вячеслав Гайзер, Ростов өлкәһе хакимиәте башлығы (губернатор) Василий Голубев, Ямал-Ненец автономиялы округы губернаторы Дмитрий Кобылкин, Дағстан Президенты Магомедсалам Магомедов, Иркутск өлкәһе губернаторы Дмитрий Мезенцев, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов инә.


text:
Өфө амфитеатрында Симфония төнөн уҙғарыуға 3 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә Фото: Олег Яровиков
Өфө амфитеатрында Симфония төнөн уҙғарыуға 3 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә
Өфө амфитеатрында Симфония төнөн уҙғарыуға 3 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө амфитеатрында Симфония төнөн уҙғарыуға федераль бюджеттан 3,1 миллион һум аҡса йүнәлтелә. Был хаҡта дәүләт һатып алыуҙары порталы хәбәр итә, унда Өфөлә традицион open air үткәреү өсөн тендер урынлаштырылған. «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, өфөләр яратып өлгөргән асыҡ һауалағы акция 25 майҙа ойошторола һәм «Евразия йөрәге» халыҡ-ара сәнғәт фестивален аса.
Быйыл Симфония төнө Йәштәр симфоник оркестры һәм Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы, БРИКС илдәренең сәхнә йондоҙҙары ҡатнашлығында үтә. Фестивалде ойоштороусы булып Башҡорт дәүләт филармонияһы сығыш яһай.
2013 йылдың 5 сентябрендә Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Өфө амфитеатрында тәүге тапҡыр Симфония төнөн ойошторҙо. 2014 йылда эстафетаны республиканың Йәштәр симфоник оркестры ҡабул итте. 2015 йылда ике оркестр ҙа С.Т.Аксаков исемендәге баҡсала һәм «Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдында симфоник әҫәрҙәр башҡарҙы. Быйыл Симфония төнө Өфө амфитеатрында уҙғарыла.


text:
Филармония солисы Ынйы Вәдүтова концертына саҡыра
Билдәле йырсы, халыҡ-ара конкурстар һәм фестивалдәр лауреаты, Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы Ынйы Вәдүтова бенефисҡа саҡыра. Уңын ижад кисәһе 21 мартта «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк.
Концертта «Карауанһарай» фольклор-эстрада төркөмө, «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө, «Ҡалья» рок төркөмө, Башҡортостандың халыҡ артистары Роберт Заһретдинов, Рәсүл Ҡарабулатов, Рәжәп Вәдүтов, башҡорт-татар эстрадаһының башҡа йондоҙҙары, шулай уҡ республиканың бейеү һәм ижади коллективтары ҡатнашасаҡ.
Ынйы Вәдүтованың әйтеүенсә, «Бәхет илендә» тип аталған концерт программаһына мөхәббәткә, тоғролоҡҡа һәм өмөткә арналған яңы хиттары индерелгән.


text:
Фото:
Өфөнөң икенсел торлаҡ баҙарында хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелде
Фото:
Бер аҙнала Өфөнөң икенсел күсемһеҙ милек баҙарында хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелгән. Бөтә төрҙәге фатирҙар өсөн тәҡдим ителгән уртаса хаҡ квадрат метрына 42,5 мең һум тәшкил итә.
Иң аҙ күтәрелгән хаҡтар күп бүлмәле фатирҙар сегментында күҙәтелә – 0,1 %, ә иң ныҡ артҡан хаҡтар – ике бүлмәлеләрҙә, унда квадрат метрҙың хаҡы 0,3 процентҡа күтәрелгән. Ә бер бүлмәле һәм өс бүлмәле фатирҙарға хаҡтар 0,2 процентҡа артҡан.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлығы селтәре хәбәр итеүенсә, йыл башынан Өфөлә торлаҡ майҙандың квадрат метрына хаҡтар 6,1 процентҡа артҡан.
Бөгөн Карл Макс урамында ҡалалағы иң арзан өс бүлмәле фатирҙы 1150 мең һумға алып була. Уның майҙаны — 45 кв.м. Иң ҡиммәт «элиталы» фатирҙы (Киров урамы) 18,5 миллион һумға һатып алырға мөмкин. Ул биш бүлмәнән тора, майҙаны 225 кв.м.
Новоженов урамындағы 17 квадрат метрлыҡ иң арзан бүлмә 400 мең һумға тәҡдим ителә, ә иң ҡиммәтлеһе – Сочи урамындағы (майҙаны - 23 кв.м.) 1100 мең һумлыҡ бүлмә.


text:
Хәшим Мостаевҡа 90 йәш
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры ветераны, Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбленең балетмейстер-консультанты Хәшим Фәтих улы Мостаев 90 йәшлек юбилейын билдәләне.
Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Минзиә Нәсибуллина Хәшим Мостаевтың тәүге уҡыусыһы. Тормошоноң 70 йылын ул башҡорт хореографияһына бағышлап, уның үҫешенә ҙур өлөш индерә. Ошо дәүер эсендә бер нисә быуын бйеүселәр тәрбиәләп, ул асҡан талант эйәләре тамашасыларҙы үҙ ижады менән ҡыуандыра.
Ижад кисәһенә килеүселәр Мостаевтың ижады менән һоҡланыуын йәшермәй
Хәшим Мостаев балетмейстер, хореограф ҡына түгел, ул ижад менән дә етди шөғөлләнә. Юбилей кисәһендә ижад емештәренең береһе – “Шоңҡар” тип исемләнгән романының исем туйы ла үтте. Был китап балетмейстерҙың йылдар буйына йыйылып килгән илһамы, ижад тупланмаһы.
Тантана Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле һәм Республика артистары ҡатнашлығында ҙур концерт менән тамамланды. “Миңә әле 90 ғына, эшләнәһе эштәр алда әле”, ти юбиляр.


text:
Баш ҡалала танылған композитор Нур Дауытов үҙенең ижадын һөйөүселәрҙе йыйҙыФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала танылған композитор Нур Дауытов үҙенең ижадын һөйөүселәрҙе йыйҙы
Баш ҡалала танылған композитор Нур Дауытов үҙенең ижадын һөйөүселәрҙе йыйҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Танылған башҡорт композиторы, йәмәғәт эшмәкәре һәм педагог Нур Дауытов 60 йәшен билдәләне. Маэстро үҙенең ижадын һөйөүселәрҙе «Башҡортостан» дәүләт концерт залына «Йөрәгем моңдары» исемле ижад кисәһенә йыйҙы.
Юбилярҙы республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова һәм Бәләбәй районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Олег Данилин ҡотланы. Солистар, республиканың милли симфоник оркестры һәм Дәүләт академия хор капеллаһы башҡарыуында «Баҡыр шишмә», «Бар ғүмерем», «Берҙән-берем — ғәзиз ерем», «Миләш», «Ҡыр ҡаҙҙарын һиңә оҙатам» йырҙары һәм композиторҙың инструменталь музыкаһы яңғыраны. Концертта йәш йырсылар Руслан Сәйфетдинов, Вадим Зәкиев, Гөлназ Асаева, Радмир Хәсәнов, билдәле артистар — йырсы Вәхит Хызыров һәм баянсы Владимир Суханов ҡатнашты. Раушан Яҡупов менән Камил Абдуллин дирижерлыҡ итте. Кисәне композиторҙың ҡыҙы Лина Сарбаева һәм музыка белгесе Ләйлә Аралбаева алып барҙы, икенсе ҡыҙы Диана Утарбаева атаһы ижад иткән «Әсәйем» йырын башҡарҙы.
Концертта Нур Дауытовтың иң популяр әҫәрҙәренең береһе — «Фатима» пьесаһы яңғыраны. Ул милли симфоник оркестрҙың концерттарында, шулай уҡ төрлө составтағы ансамблдәр тарафынан даими башҡарыла. Күп йылдар элек Флорид Бүләковтың «Һөйәһеңме,һөймәйһеңме?» спектакленә музыка булараҡ яҙылған әҫәр меңәрләгән тыңлаусының һөйөүен яуланы.
«Бөгөн «Һин онотма ерҙә мин барын» йырына 40 йыл тула, мин уны 1976 йылда ижад иттем», — тине композитор.
Концертта ҡатнашҡан йырсыларҙың күбеһе композиторҙа белем алған: Нур Әсғәт улы оҙаҡ йылдар Өфө сәнғәт училищеһында уҡыта. Йәш башҡарыусылар ҙа маэстрола уҡый, Нур Дауытовтың йырҙары уларға популярлыҡ яуларға, ҙур сәхнәгә юл ярырға ярҙам итә.
Нур Дауытов — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы, Ғ.Сәләм һәм Ф.Кәрим исемендәге премиялар лауреаты, «Ҡыҙыл алма» халыҡ-ара премияһы лауреаты, Башҡортостандың Музыка берләшмәһе рәйесе. Авторҙың музыкаһы республикала һәм унан ситтә киң танылыу яуланы.


text:
Өфөлә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты төбәк бүлексәһенең конференцияһы асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфөлә «Халыҡ фронты — Рәсәй өсөн» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте төбәк бүлексәһенең конференцияһы эшләй башланы.
Форум эшендә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының йөҙгә яҡын делегаттары, республика власы органдары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре һәм эксперттар берләшмәһе ҡатнаша. Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы башҡарма комитетынан Артем Балыхин тәҡдим ителгән.
Форумды асып, төбәк штабы рәйестәше Эльвира Айытҡолова конференцияның Ҡырымдың Рәсәйгә ҡушылыуына бер йыл тулған көндө үтеүен билдәләне. Ҡатнашыусылар 18 мартта баш ҡалала ойоштороласаҡ концерт-митингка барырға ниәтләй.
Конференцияла Рәсәй Президенты Владимир Путиндың «май» указдары үтәлеше мәсьәләләре, дәүләт башлығының икенсе «Ғәмәлдәр форумы» йомғаҡтары һәм Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһе буйынса бурыстары, төбәк штабының 2015 йылға эш пландары тикшерелә.


text:
Фото:
Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы Башҡортостан Хөкүмәтенә «Ҡыҙыл паша»ның документтарын тапшырҙы
Фото:
Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә ватаныбыҙҙың арҙаҡлы дипломаты, Яҡын Көнсығышта «Ҡыҙыл паша» исемен алған яҡташыбыҙ Кәрим Хәкимовтың тормошо һәм эшмәкәрлеге хаҡындағы документтарҙың күсермәләрен тапшырҙы.
Документтар тапшырыу тантанаһы 1 мартта үтте. Рәсәй Сил ил эштәре министрлығы яғынан ҡабул итеү-тапшырыу актына — Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге вәкиле Илшат Миңлебаев, республика Хөкүмәте яғынан БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина ҡул ҡуйҙы.
Дөйөм алғанда Өфөгә Мәскәүҙән 20 документ бирелде. Улар быйыл республикала Кәрим Хәкимовтың тыуыуына 120 йыл тулыуын байрам итеү уңайынан үтәсәк тантаналы сараларҙа күргәҙмәгә ҡуйыласаҡ.
Зөһрә Рәхмәтуллина һүҙҙәренсә, тапшырылған документтар өсөн БР Хөкүмәтенән Рәсәй Сит ил эштәре министрлығына рәхмәт хаты ебәреләсәк.
Тапшырылған документтар тураһында тулыраҡ материалды «Башинформ» агентлығы сайтының «Тулылыҡ» бүлегендә уҡығыҙ: http://www.bashinform.ru/podrob/343743/.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Ҡатын-ҡыҙ – бәхеткә саҡырыу ул»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатын-ҡыҙҙарҙы 8 Март менән ҡотланы.
— Бөгөн беҙҙең, ир-егеттәрҙең, һеҙгә — хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙар, иң изге хистәребеҙҙе һәм рәхмәтебеҙҙе белдерергә мөмкинселегебеҙ бар. Һеҙ үҙегеҙҙең иңдәрегеҙгә ғаилә усағы, йылылығы һәм именлеге өсөн яуаплылык һалғанһығыҙ. Шул ук вакытта күптәр балаларын тәрбиәләп, йорт мәшәҡәттәре менән генә булып ҡалмай, һөнәри эшсәнлектә лә ҙур уңыштарға өлгәшә. Белемлелегегеҙҙе, ойошҡанлығығыҙҙы, ҡайғыртыусанлығығыҙҙы күрһәтеп, һеҙ ир-егеттәр менән бер рәттән республикабыҙ тормышоноң күп тармаҡтары үҫешенә ҙур өлөш индерәһегеҙ. Дәүләттең һәм йәмғиәттең төп бурысы — ҡатын-кыҙҙарҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен тәьмин итеү, ғаиләне һәм әсәләрҙе һаҡлау. Башҡортостанда ошо максаттар дәүләт сәйәсәтенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре булып тора. Хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙар, һеҙҙең көндәлек проблемаларығыҙ һәм талантығыҙҙы, белем-осталығығыҙҙы тулы күләмдә ҡулланыу өсөн шарттар тыуҙырыу киләсәктә лә беҙҙең иғтибар үҙәгендә булыр.
Ҡатын-ҡыҙ – бәхеткә саҡырыу ул, тиҙәр. Һәм беҙ, ир-егеттәр, ошо саҡырыуға лайыҡлы булырға ынтылырға тейешбеҙ. Байрам көнөндә генә һеҙгә ҡарата ихтирамлы мөнәсәбәт күрһәтергә тейеш түгелбеҙ. Һәр көн һеҙҙең өсөн ышаныслы терәк, хәстәрле ул, яратыусы тормош юлдашы, изгелекле хеҙмәттәш, тоғро дуҫ булырға бурыслыбыҙ.
Ихлас күңелдән һеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм именлек теләйем, — тиелә төбәк башлығының ҡотлауында.


text:
Константин Канунников һәм Николай Самойленко «Йәш Гвардия»ның V съезында республика исеменән сығыш яһай
17 августа Липецк өлкәһендә «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның V съезы үтә. «Йәш Гвардия»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһе исеменән ике делегат — «Йәш Гвардия»ның төбәк штабы начальнигы Константин Канунников һәм БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәйесе Николай Самойленко сығыш яһай.
Сарала меңдән ашыу кешенең, шул иҫәптән яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән «Йәш Гваридия»ға оҡшаш йәмәғәт ойошмалары вәкилдәренең ҡатнашыуы көтөлә. Съездың көн тәртибенә түбәндәге өс һорау индерелгән: «Йәш Гвардия» Уставының яңы редакцияһын раҫлау; ойошманың етәкселәр составын яңыртыу; «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның федераль проекттарын раҫлау.
26 июндән «Йәш Гвардия» сайтында яңы бит (forum.mger2020.ru/gvardeysk) булдырылғайны, унда теркәлгән һәр кеше 15 июлгә тиклем «Йәш Гвардия» эшмәкәрлегенең төрлө йүнәлештәре буйынса үҙ тәҡдимдәрен индерә ала ине. Съезды ойоштороусылар мәғлүмәттәре буйынса, интернет менән ҡулланыусылар «Йәш Гвардия» Уставына 17-нән ашыу төҙәтмә индергән, ойошманың етәксе органдарына 50-нән ашыу кандидатура, шулай уҡ федераль статусҡа дәғүә иткән 70-тән ашыу төрлө проект тәҡдим иткән. «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Константин Канунников — «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның Волга буйы федераль округы буйынса координаторы вазифаһына өс кандидат иҫәбендә.


text:
23 март
23 март — григориан стиле буйынса йылдың 82-се (кәбисә йылында 83) көнө. Йыл аҙағына тиклем 283 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- БМО — Бөтә донъя метеорология көнө.
- Замбия — Африка көнө.
- Украина — Мәҙәниәт һәм халыҡ сәнғәте аниматорҙары көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1919 — Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы төҙөлә.
- 1933 — Салауат башҡорт дәүләт драма театры эшләй башлай.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1947 — Фәүзиә Юлдашбаева, башҡорт шағирәһе.


text:
Башҡортостанда дүрт тәбиғәт объекты тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителде
Башҡортостанда тәбиғәт ҡомартҡыларының иҫәбе артты. Уникаль тәбиғәт ландшафттарын һаҡлап ҡалыу һәм рекреацион ресурстарҙы һөҙөмтәле файҙаланыу маҡсатында дүрт тәбиғәт объекты һәм комплексы – республика әһәмиәтендәге тәбиғәт ҡомартҡыһы, ә улар биләгән территориялар айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре тип иғлан ителде. Республика Хөкүмәтенең тейешле ҡарарына 2011 йылдың 30 декабрендә ҡул ҡуйылды.
— Тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә Ғафури районындағы мәмерйәләр, Мәләүез районындағы Ҡарағайлыҡ үҙәне һәм райондың Озерки ауылы эргәһендәге Ҡарағайлыҡ, шулай уҡ Нуриман районындағы Билгеләр күле һәм һаҙлығы индерелде, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
Тәбиғәт ҡомартҡылары биләмәләрен һаҡлау режимы булдырылды.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән асыҡлауҙарынса, документ әлеге тәбиғәт ҡомартҡыларын һаҡлаясаҡ ойошмаларҙы билдәләй. Ҡарарға ярашлы, төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына Башҡортостан Республикаһының айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләренең дәүләт кадастрына төҙәтмәләр индерергә, шулай уҡ тәбиғәт объекттарына һәм комплекстарына паспорт юлларға ҡушылды.


text:
2013 йылғы хоккей буйынса Донъя чемпионатын Өфө лайыҡлы үткәрәсәкФото: Олег Яровиков
2013 йылғы хоккей буйынса Донъя чемпионатын Өфө лайыҡлы үткәрәсәк
2013 йылғы хоккей буйынса Донъя чемпионатын Өфө лайыҡлы үткәрәсәкФото: Олег Яровиков
Шаршамбы, 29 августа, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселеге аҫтында йәштәр командалары араһында шайбалы хоккей буйынса Донъя чемпионатының ойоштороу комитеты ултырышы үтте. Ярыштар Өфөлә 2012 йылдың 26 декабренән 2013 йылдың 5 ғинуарына тиклем үтә.
Кәңәшмәлә Рәсәй Хоккей федерацияһы президенты Владислав Третьяк, Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, Өфө мэры Ирек Ялалов ҡатнашты.
Ултырыш башында Рөстәм Хәмитов төп мәсьәләләрҙе билдәләне.
— «Өфө-Арена», аңлауымса, чемпионатҡа тулыһынса әҙер, — тине республика башлығы. – Спорт һарайында реконструкциялау эштәре тамамлана. Бағыусылар менән эш итеүгә айырыуса иғтибар бүлергә кәрәк, сөнки ваҡыт бик әҙ ҡала. Был йәһәттән эш барышы менән ҡәнәғәт түгелмен. Башҡарылған эштәр буйынса башҡаларҙан да отчет ишетергә теләйем.
— Был һеҙҙең республика өсөн генә түгел, Рәсәй өсөн дә ҙур ваҡиға, — тип билдәләне Владислав Третьяк. – Хоккейҙы үҫтергәнегеҙ өсөн рәхмәт. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә Өфөлә ҡатын-ҡыҙҙар хоккей командаһы булдырылды. Ҡатын-ҡыҙҙар хоккейы – Олимпия уйындарына индерелгән спорт төрө, Сочиҙа үтәсәк Олимпиадаға лайыҡлы команда әҙерләргә тейешбеҙ. Өфөлә йәштәр араһында Донъя чемпионатында 10 ил ҡатнашасаҡ. Чемпионат Сочиҙа Олимпия уйындары алдынан үткәрелә, беҙгә шулай уҡ яҡшы команда әҙерләргә кәрәк. Башҡортостан баш ҡалаһында чемпионатҡа әҙерлек кимәлен тикшерҙем, был турнирҙы юғары кимәлдә үткәрербеҙ, тип ышанам.
Андрей Иванюта йәштәр араһында Донъя чемпионатына әҙерлек барышы хаҡында һөйләне.
— 30 августан 1 сентябргә тиклем «Өфө-Арена»ла хоккей буйынса Башҡортостан Кубогы 2013 йылғы Донъя чемпионаты алдынан тест ярыштары булараҡ үтәсәк, — тип билдәләне Иванюта. – Йәштәр беренселегенең фирма стиле һәм символикаһы әҙерләнгән, тренировкалар ваҡыты һәм турнир матчтары теҙмәһе раҫланған.
Андрей Иванюта шулай уҡ реклама кампанияһы, чемпионатта ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы урынлаштырыу мәсьәләләренә лә ҡағылды.
Ултырышта ҡатнашыусылар фекеренсә, генераль бағыусы менән бәйле мәсьәлә бөгөнгө көнгә иң ҡатмарлыһы. Был проблема хәл ителә.
Баш ҡала мэры «Өфө-Арена» һәм Спорт һарайы биләмәләрен төҙөкләндереү, уларҙың эргәһендә урынлашҡан йорттарға ремонт үткәреү, яңы уңайлы парковкалар булдырыу хаҡында һөйләне. Барлыҡ был сараларға ҡала 227 миллион һум аҡса тотонған.
Ултырышта командаларҙы һәм туристарҙы чемпионат барышында ҡала буйлап йөрөтөү, бағыусылар менән эш итеү, медицина хеҙмәтләндереүе һәм хәүефһеҙлек мәсьәләләре, мәҙәни программа тикшерелде. Чемпионатҡа әҙерлек эштәре графикка ярашлы үтә. Республика донъя кимәлендәге был сараға әҙерлек эштәрен күрһәтелгән ваҡыт эсендә тамамларға тейеш, тигән бурыс ҡуйҙы Рөстәм Хәмитов.


text:
Мал аҙығы культуралары 51% майҙанда йыйып алынды
Башҡортостан аграрийҙары мал аҙығы культураларының 51 процентын йыйып алды. 764 мең гектар майҙанда сабылған. Бөгөнгө көнгә республиканың ауыл хужалығы предприятиелары 324 мең тонна бесән әҙерләгән, был пландың 44 процентын тәшкил итә. Сенаж траншеяларына 940 мең тоннанан ашыу йәшел масса һалынған. Республика буйынса уртаса бер шартлы мал башына 7,9 центнер мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән.
Бынан тыш, ауыл халҡы япраҡ аҙыҡ һәм төрлө үләндәр йыйыуын дауам итә. Был запастар 14500 һәм 35000 тонна тәшкил итә.
Ҡырмыҫҡалы, Баҡалы, Краснокама, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Өфө райондары бесән әҙерләү планын 70 проценттан ашыуға үтәне.
Сенаж әҙерләү буйынса Стәрлетамаҡ районы алда бара, унда һутлы мал аҙығы һалыу буйынса план 109 процентҡа үтәлгән. Ғафури районында сенаж һалыу – 65%, Дәүләкәндә – 63%, Ҡырмыҫҡалыла 57 процентҡа үтәлгән.
Алдағы ҡышлатыуға һәр шартлы мал башына иң күп мал аҙығы Стәрлетамаҡ районында әҙерләнгән – 15,1 центнер мал аҙығы берәмеге. Был республика буйынса уртаса күрһәткестән ике тапҡырға күберәк. Борай һәм Яңауыл райондарында 14 центнерҙан ашыу мал аҙығы берәмеге һалынған.


text:
«Өфө» аэропорты Ҡазандан рейстарҙы ҡабул итеүгә әҙер
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты штат режимында эшләй һәм Ҡазанға осоусы һауа судноларын ҡабул итеүгә әҙер.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 17 ноябрҙә 19 сәғәт 25 минутта Татарстан республикаһында Ҡазан ҡалаһы аэропортына ултырған саҡта Боинг-737 самолеты шартлай. Хәбәр итеүҙәренсә, бортта 44 пассажир һәм 6 экипаж ағзаһы булған. Мәскәү — Ҡазан рейсы самолетында бөтә пассажирҙар һәләк булған. Бортта балалар булмаған. Һәләк булыусылар исемлеге Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы сайтында урынлаштырылған.
Ҡазанда авиакатастрофала һәләк булған пассажирҙарҙың туғандары өсөн ҡыҙыу линия асылған. Улар 8-800-775-17-17 телефоны буйынса мөрәжәғәт итә һәм психологик, мәғлүмәти ярҙам ала ала. Владимир Путин Ҡазандағы авиакатастрофа сәбәптәрен тикшереү буйынса комиссия төҙөргә ҡушты.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау» төшөнсәһе - социаль категория
Бөгөн Өфөлә Башҡортостан Республикаһының ведомство-ара йәмәғәт хәүефһеҙлеге Советы экология мәсьәләләрен тикшерҙе. «Һәр илдә лә экологик хәүефһеҙлек милли хәүефһеҙлектең бер өлөшө тип иҫәпләнә», — тип темаға иғтибар бүлеүгә асыҡлыҡ индерҙе ултырышты алып барыусы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.
— Сәнәғәт потенциалының ҙур булыуына, тимәк, уның тирә-яҡ мөхиткә зыян килтереүенә ҡарамаҫтан, республикала ярайһы уҡ ҙур ғына саф, кеше аяғы баҫмаған тәбиғәт майҙандары бар. Айырыуса һаҡланған территориялар майҙандың 7 процентын тәшкил итә, был беҙҙең милли байлығыбыҙ. Әммә ҡалған территорияла хәл ҡатмарлы ғына. Республикала экологик йәһәттән бысраҡ производстволарҙың күп булыуы – тарихи яҡтан барлыҡҡа килгән хәл. Был нефть сығарыу, нефть эшкәртеү, химия.
Рөстәм Хәмитов айырыуса иғтибарын ғәмәлдәге ике объектҡа йүнәлтте — «Уфахимпром» акционерҙар йәмғиәтенә һәм Баймаҡ районындағы Семеновск алтын сығарыу фабрикаһына. Республика властары алдында был предприятиеларҙа әле Совет осоронда уҡ йыйылған зарарлы матдәләрҙе юҡ итеү бурысы тора. «Химпром» ҡалдыҡтарында диоксин бар, Семеновск фабрикаһы биләмәһендә терегөмөш, ауыр металдар, цианид бар.
— Банкрот булған был предприятиеларҙың эшмәкәрлеген бөтөрөү дәүләт иңенә ята. Был ярайһы уҡ ауыр йөк. Проектлаусылар иҫәпләп сығарыуынса, «Химпром» биләмәһен санациялау өсөн – ике миллиард һум, Семеновск фабрикаһын санациялау өсөн бер миллиард һум аҡса талап ителә. Был аҡсаларҙы ҡайҙан алырға? Федераль бюджет ярҙамынан тыш был һорауҙы хәл итә алмауыбыҙ билдәле. Һәм ошо юҫыҡта Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы менән әүҙем эш алып барыла, — тип хәбәр итте Рөстәм Зәки улы.
Банкрот булған предприятиеларҙан айырмалы рәүештә, ғәмәлдәге предприятиелар түләүгә һәләтле, шуға күрә экологик зыянды юҡ итеү уларҙың үҙҙәренең иңенә ятырға тейеш, тип иҫәпләй Президент.
— Әлегә ғәмәлдәге предприятиелар тирә-яҡ мөхиткә зыян килтереүен дауам итә. Президент Хакимиәтенә Өфөлә, Стәрлетамаҡта, Салауатта һауаның газдар менән бысратылыуына бәйле күп һанлы ялыуҙар килә. Яңыраҡ Салауат ҡалаһына Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота килде. Көн елһеҙ ине, һәм ул вертолеттан ҡала өҫтөндәге атмосфера торошоноң ғәмәлдә нисек булыуын күрҙе. Тулы хоҡуҡлы вәкил «сағыу» тәҫьораттар алды.
Президент предприятиеларҙың үҙҙәренең отчеттарында ҡалдыҡтар күләмен кәметеп күрһәтеүенә иғтибарын йүнәлтте. Ә халыҡтан килгән ялыуҙар һаны һис кәмемәй.
— Быйыл йәй Өфөнөң Орджоникидзе районы халҡынан күп һанлы ялыуҙар килде. Өҫтәүенә ҡалдыҡтар төндә, таңға табан, ял көндәрендә сығарыла. Был беҙҙең һыу ятҡылыҡтарына ағыҙылған бысраҡ һыуҙарға ла ҡағыла. Республикала ҙур йылғаларҙың, тәү сиратта Ағиҙел йылғаһының сифаты яҡшырмай.
Рөстәм Хәмитов проблеманан сығыу юлын производствоны модернизациялауҙа һәм заманса технологияларҙы ҡулланылышҡа индереүҙә күрә.
— Экологик хәлдең насарайыуын тәү сиратта приборҙар һәм лабораториялар түгел, ә кешеләр һиҙә. Һәр кеше барыһынан өҫтөн үҙенең һаулығын ҡайғырта. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттарының мәғлүмәттәре буйынса, халыҡтың сәләмәтлеге уртаса 50 процентҡа – кешеләр тормошоноң иҡтисади йәһәттән тәьмин ителеүенә, 25 процентҡа тирә-яҡ мөхит торошона бәйле. Дүрттән бер өлөшө — ул ярайһы уҡ ҙур күрһәткес. Шуға күрә «тирә-яҡ мөхитте һаҡлау» төшөнсәһе – техник ҡына түгел, социаль категория ла. Халыҡ үҙенең именлеген нәҡ экология менән бәйләй, — тине республика Президенты.


text:
Республиканың баш ҡалаһында дүрт айҙа 90 мең квадрат метрға яҡын торлаҡ төҙөлгән
Ғинуарҙан алып апрелгә тиклем Өфөлә 89,6 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. Был уҙған йылдағы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда күпкә артығыраҡ. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Ҡала башлығы йәнә, үрҙә күрһәтелгән осорҙа сәнәғәт производствоһы индексы — 108,5%, ә ҡулланыу хаҡтары индексы 104,4% тәшкил итте, тип билдәләне. Зыянға эшләүсе предприятиелар иҫәбе ҡалала бөгөн 23,7% тәшкил итә һәм урындағы властар уларҙың иҫәбен кәметергә тырыша. Өфө властарын эш хаҡы буйынса бурыстар ҙа борсой. Рәсми мәғлүмәттәргә ҡарағанда ла, эш биреүселәрҙең Өфө халҡына 25 миллион һумдан ашыу бурысы бар.


text:
11 октябрҙә Өфөнөң йәмәғәт транспорты байрам режимында эшләйәсәк
Баш ҡала мэрияһы Өфө халҡына һәм ҡала ҡунаҡтарына Бушлай юл йөрөү көнө бүләк итә. Шишәмбе, 11 октябрҙә, Башҡортостанда Республика көнө билдәләнгәндә, бөтә троллейбус һәм трамвайҙар пассажирҙарҙы бушлай йөрөтәсәк.
Бынан тыш, ҡала транспортының эш ваҡыты 24 сәғәткә тиклем оҙайтыласаҡ, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфө хакимиәтенең транспорт бүлегенән. Был электр транспортына ла, дәүләт автобустарына ла ҡағыла. Шулай итеп, ял итеүселәр 22.30-ҙа башланасаҡ салюттан һуң нисек ҡайтып етеү хаҡында борсолмаһа ла була.
Әйткәндәй, баш ҡала властары байрам саралары арҡаһында юлдарҙы ябырға йыйынмай. Быйыл машиналар ҡуйыу урындарын ғына сикләү ҡаралған. 16.00-дән тантаналар тамамланғанға тиклем Октябрь проспектындағы Ленин майҙаны алдында, шулай уҡ Рус драма театры бинаһы янында машиналар ҡуйыу тыйыла.


text:
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайының беренсе съезында 500-ҙән ашыу кеше ҡатнашаФото: Олег Яровиков
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайының беренсе съезында 500-ҙән ашыу кеше ҡатнаша
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайының беренсе съезында 500-ҙән ашыу кеше ҡатнашаФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайының беренсе съезы 500-ҙән ашыу ҡатнашыусыны берләштерәсәк. 24 августа «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе, Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенең генераль директоры Әмир Ишемғолов ошо хаҡта хәбәр итте.
Тәүге съезд 27 августа Сибайҙа уҙа. Ойоштороусылар — «Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы» халыҡ-ара йәмәғәт берекмәләре союзы һәм урындағы хакимиәт.
Сараның программаһында пленар ултырыш, Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайының съезы, төбәк-ара һәм район-ара башҡорт ҡоролтайҙары кәңәшмәһе, ҡала һәм Баймаҡ районы Темәс ауылы буйлап экскурсия, тарих һәм крайҙы өйрәнеү музейына барыу, «Юлдаш» радиоһының ижади төркөмө ҡатнашлығында концерт ҡаралған.
Форум төбәк-ара бәйләнештәрҙе һәм халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытыу, башҡорт халҡының милли мәҙәниәтен һәм ҡиммәттәрен һаҡлау, үҫтереү буйынса тәжрибә алмашыу, йәштәрҙе илһөйәрлек рухында тәрбиәләү өсөн үткәрелә, тип билдәләне Әмир Ишемғолов.
Республикала зона (район-ара һәм төбәк-ара) ҡоролтайҙар булдырыу форумдың икенсе мөһим ваҡиғаһы буласаҡ. Беренсе зона — Урал аръяғы, үҙәге — Сибай ҡалаһы. Икенсеһе — Бәләбәй зонаһы, үҙәге — Бәләбәй, артабан Нефтекама. Һуңынан үҙәктәр Өфөлә, Стәрлетамаҡта һәм Малаяҙҙа урынлашасаҡ. Планлаштырылған өсөнсө сара — Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын ойоштороу.
«Ойошманың уставын раҫлау, етәксе һәм уның урынбаҫарҙарын һайлау, комиссия, шулай уҡ 35-40 етәксе төркөмдәр булдырыу ҡаралған. Бындай ойошма илдәге башҡорт йәштәрен берләштереү өсөн кәрәк. Структура йәштәрҙә әүҙем тормош позицияһын биләргә, башҡорт халҡының традицияларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙергә ярҙам итәсәк», — тип билдәләне спикер.
Семинар-кәңәшмәгә район ҡоролтайҙарының 260 вәкиле, шулай уҡ күрше төбәктәрҙән ҡунаҡтар килә. Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайы съезында 500-ҙән ашыу кеше ҡатнашырға теләк белдергән.


text:
Башҡортостандың өс университеты Рәсәйҙә йыл һайын уҙғарылып килгән вуздар рейтингында үҙ күрһәткестәрен яҡшыртты
Өфө дәүләт нефть техник, Башҡорт дәүләт һәм Өфө дәүләт авиация университеттары, «Эксперт РА» рейтингтар агентлығы төҙөгән, йыл һайын уҙғарылып килгән Рәсәйҙең йөҙ университеты рейтингында үҙ күрһәткестәрен яҡшыртҡан. Өфө дәүләт нефть техник университеты хәҙер 47-се урынды (2013 йылда 52-се урында) биләй, Башҡорт дәүләт университеты – 88-се урында (106-сы), ә Өфө дәүләт авиация университеты – 89-сыла (90-сы).
Рейтингты әҙерләгәндә статистика күрһәткестәре ҡулланылған, 7,5 мең респондент – эш биреүселәр, академия һәм ғилми даирә вәкилдәре, студенттар һәм юғары уҡыу йортон тамамлаусылар араһында һорау алыу уҙғарылған.
Өсөнсө йыл рәттән рейтинг еңеүсеһе – М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты. Шулай уҡ Мәскәү дәүләт университеты ғилми-тикшеренеү әүҙемлеге кимәле буйынса элеккесә беренсе булып тора.


text:
Колкер Борис Григорий улы
Борис Григорий улы Колкер (1939 йылдың 15 июлендә тыуған) – совет эсперантологы, телдәр уҡытыусыһы һәм тәржемәсе. Бер нисә эсперанто теле дәреслектәренең авторы. 1993 йылдан Кливлендта (Огайо штаты, АҠШ) йәшәй.
Йөкмәткеһе
Тормош һәм хеҙмәт юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1962 йылда Кишинев университетын, «Урыҫ теле, әҙәбиәт һәм француз теле» бүлеген тамамлай. 1985 СССР Фәндәр Академияһының Тел белеме Институтында эсперанто темаһына дөйөм тел белеме буйынса кандидат диссертацияһын яҡлай.
1965 йылдан 1993 йылға тиклем Борис Колкер Башҡортостанда йәшәй. Ул Бирск педагогика институты, Өфө педагогика институты һәм Башҡорт дәүләт университетында уҡыта, Өфө моторҙар эшләү берекмәһендә сит ил белгестәре менән тәржемәсе булып эшләй. 20 йыл дауамында Бөтә Рәсәй нефть геофизикаһы ғилми тикшеренеү институтында тәржемә бюроһы етәксеһе вазифаһын биләй. Уның мәҡәләләре Совет Башҡортостаны һәм Ҡыҙыл таң гәзиттәре менән бер рәттән, бөтә Өфө гәзиттәрендә баҫыла. 1973 йылда Ленинец гәзитендә уның эсперанто дәрестәре баҫылып сыға, был дәрестәр урыҫ телендәге иң киң билдәле эсперанто дәреслектәренең нигеҙе булып тора һәм күп мәртәбә яңыртыла. Вечерняя Уфа гәзитендә эсперанто тураһында даими рубрика алып бара.
1957 йылдан эсперанто хәрәкәтенә ҡушыла. Төрлө кимәлдәге өс эсперанто теле дәреслектәренең, халыҡ-ара тел ғилеменән мәҡәләләр һәм баһаламалар авторы. Эсперанто Aкадемияһының ағзаһы, Бөтә донъя эсперантистары берләшмәһенең (Universala Esperanto Asocio, UEA) ағзаһы, эсперанто телендәге Monato (Ай) журналы мөхәррирҙәренең береһе. Ике тиҫтә йыл дауамында Рәсәйҙә эсперанто телен ситтән тороп уҡыу курстарын алып бара, был курстарҙы 900-гә яҡын кеше тамамлай. Әлеге мәлдә интернет аша көсәйтелгән курстар (Internacia Perfektiga Koresponda Kurso, IPKK) алып бара.
Төрлө ваҡыттарҙа Борис Колкер Совет эсперанто йәштәре хәрәкәте (Sovetia Esperantista Junulara Movado, SEJM), Өфө эсперанто клубы, Совет эсперантистары берләшмәһе (Asocio de Sovetiaj Esperantistoj, ASE), Совет республикалары эсперантистары союзы (Sovetrespublikara Esperantista Unio, SEU), Рәсәй эсперантистары союзының (Rusia Esperantista Unio, REU) нигеҙ һалыусыларының һәм етәкселәренең береһе була, СССРҙа һәм Рәсәйҙә эсперанто телен өйрәтеү буйынса вәкил, Бөтә донъя эсперантист йәштәр ойошмаһы (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, TEJO) комитетының ағзаһы, Бөтә донъя эсперантистары берләшмәһенең (Universala Esperanto Asocio, UEA) ағзаһы һәм СССРҙа төп вәкиле, Эсперанто телендә яҙыусылар ойошмаһының (Esperantlingva Verkista Asocio, EVA) нигеҙ һалыусыһы һәм ағзаһы. Бөтә донъя эсперантистары конгрестарында 1963 йылда София ҡалаһында үткән 48-се конгрестан алып докладтар менән сығыш яһай, 2000 йылда Тель-Авивта үткән 85-се Конгрестың темаһын билдәләй.
Төп хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кандидат диссертацияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эсперанто теленең яһалыуында һәм үҫешендә урыҫ теленең өлөшө. Мәскәү: СССР Фәндәр Академияһы, Тел белеме институты, 1985. – 23 бит. Диссертацияға автореферат
Эсперанто теленән дәреслектәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Эсперанто халыҡ-ара теле. Тулы дәреслек.
- Vojaĝo en Esperanto-lando. Эсперанто теленән тәрәнәйтелгән курс һәм эсперанто мәҙәниәтенә юл күрһәткес.
- Эсперанто теленән дәреслек. Төп курс.
- Эсперанто 16 көн эсендә. Тиҙләтелгән курс.
Һүҙлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Эсперанто-урыҫса һүҙлек. 3000 тирәһе һүҙ. – Мәскәү: Импэто, 1993. – 53 бит. ISBN 5-7161-0002-3.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Борис Колкер тураһында:
- "Известия-Башкирия" гәзитендә интервью, 2008 йыл, 5 март. Интервьюны Лилиә Ғабдрафиҡова алып бара. PDF форматында. (урыҫ.)
- "Молдавские ведомости" гәзитендә интервью, 2008 йыл, 24 октябрь. Интервьюны Игорь Мельник алып бара. (урыҫ.)
- Шәхси бит (урыҫ.)
- Биографик белешмә (урыҫ.)
- E-Mail: b_kolker-@-yahoo.com


text:
Кена (Онега ҡушылдығы)
Кена — Рәсәй йылғаһы. Архангельск өлкәһе, Вологда өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Онега йылғаһының һул ярына тамағынан 310 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 39 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Онега йылғаһы. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Онега[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса [2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03010000112103000001328
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103000132
- Бассейн коды — 03.01.00.001
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 03
- ГӨ буйынса сығарылыш — 0
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Кена.


text:
Башҡортостан кадастр инженерҙары иҫәбе буйынса алдынғылар рәтендә
Ағымдағы йылдың 1 мартына ҡарата Башҡортостанда кадастр инженеры аттестатын алыуға дәғүә иткән 1350 кешенең 587-һе квалификация имтиханын уңышлы тапшырған.
Бирелгән ғаризалар һәм аттестация үткән инженерҙар иҫәбе буйынса республика Краснодар крайы, Мәскәү һәм Ростов өлкәләре һәм Мәскәү ҡалаһы менән бергә Рәсәйҙең иң яҡшы биш төбәге рәтендә тора. Был турала Росреестрҙың БР буйынса идаралығы хәбәр итә.
Былтыр Идаралыҡ комиссияның 50-нән ашыу ултырышында ҡатнашҡан. Ултырыш йомғаҡтары буйынса 736 дәғүәсе имтиханға үткәрелгән, 385 кеше имтиханды уңышлы тапшырған (52%). Онлайн-тест формаһында имтихан тапшырған белгестәр аттестат ала.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 2014 йылға техник инвентаризация белгестәре һәм ер үлсәүселәргә алмашҡа кадастр инженерҙары ғына ҡаласаҡ.


text:
Башҡортостан дөйөм Рәсәй янғынға ҡаршы кампанияһында ҡатнашасаҡ
Рәсәйҙә «АнтиПАЛыч» янғынға ҡаршы кампанияһы старт алды. Илдең 30-ҙан ашыу төбәге, шул иҫәптән Башҡортостан унда ҡатнашырға теләк белдергән.
Янғынға ҡаршы акцияны ойоштороусылар булып Федераль урман хужалығы агентлығы һәм «ЭКА» йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһай.
Апрель-май дауамында Рәсәй төбәктәрендә белем биреү акциялары ойоштороласаҡ. Халыҡҡа янғынды иҫкәртеү буйынса саралар һәм янғын сыҡҡанда күрелергә тейеш саралар хаҡында мәғлүмәт биреләсәк.
Ойоштороусылар һүҙҙәренсә, 95 процент осраҡта урман янғындары кеше факторы арҡаһында сыға. Урмандарҙы һаҡлап ҡалыу өсөн йәмәғәтселек көстәрен берләштереү зарур.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, хәҙер һәр кеше урман янғындары тураһында мәғлүмәт биреүҙән тыш, урманда күҙәтелгән хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында ла хәбәр итә ала. Урман һағының тура линияһы телефоны: 8(347) 262-40-39. Шулай уҡ федераль номерҙан файҙаланырға мөмкин: 8-800-100-94-00 (шылтыратыу бушлай).


text:
Фото:
Коррупцияға ҡаршы эш буйынса йәмәғәтселек советы төҙөләсәк
Фото:
Республика Хөкүмәтендә БР Коррупцияға ҡаршы комиссияһы ултырышы үтте. Сығыш яһаусыларҙың барыһы ла тиерлек ғәмәлдәге коррупцияға ҡаршы эштең һөҙөмтәһеҙлеге тураһында белдерҙе. БР ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Юлай Ильясов, элекке административ-хоҡуҡ нормаларынан арынырға кәрәк, тине. Рәсәй Прокуратураһы ҡарамағындағы тикшереү комитетының БР буйынса Тикшереү идаралығы етәксеһе Алексей Касьянов ведомство эсендәге йомшаҡ контролде коррупцияға килтереүсе төп фактор тип атаны.
— Граждандарҙың мәсьәләләрҙе ришүәт ярҙамында хәл итергә күнегеүе лә проблема булып тора, — тине Тикшереү идаралығы етәксеһе. — Бер ваҡыт беҙҙең хеҙмәткәрҙәребеҙ Салауат ҡалаһы башлығы урынбаҫарын енәйәт өҫтөндә тотто, ул дәфтәренә үҙенең бөтә “түләүселәрен” – кем, нимә өсөн һәм күпме уға бирергә тейешлеген тәфсилләп яҙып барған. Беҙ мөрәжәғәт иткән коммерсанттарҙың береһе лә уның өҫтөнән ғариза яҙырға теләмәне.
— Материалдар күбәйгәндән-күбәйә, бөтә ерҙә лә кешеләр түрәләрҙең урлашыуына зарлана, — тип йомғаҡ яһаны Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов. — Әгәр власта ултырыусылар үҙ проблемаларын еңел генә хәл итһә, ябай кешеләр коррупция алдында яҡлаусыһыҙ, көсһөҙ. Улар балаһын нисек итеп балалар баҡсаһына, мәктәпкә урынлаштырырға икән тип ҡайғыра. Чиновниктар үҙҙәре бер ҡасан да ришүәтселектең осо-ҡырыйына сыға алмаясаҡ. Коррупцияға ҡаршы комиссия составын ҡайтанан төҙөргә тәҡдим итәм. Партияларға, йәмәғәтселеккә һәм бизнес-берләшмәгә таянасаҡбыҙ. Улар бының нимә икәнлеген яҡшы белә, һәм беҙгә күп нәмә һөйләй аласаҡ. Бөгөн мин Президент ҡарамағында Йәмәғәтселек советы төҙөү тураһында Указға ҡул ҡуям. Ул чиновниктар структураларына буйһонмаясаҡ, һәм уны Контроль-иҫәп палатаһының элекке етәксеһе Петр Миронович Бобылев етәкләйәсәк. Уға сәйәси партиялар, йәмәғәт һәм милли ойошмалар вәкилдәре инәсәк.
— Ултырыш үҙенсәлекһеҙ үтте, — тине Президент, — миҫалдар аҙ. Киләһендә беҙ ноябрь аҙағынан да һуңға ҡалмайынса йыйыласаҡбыҙ һәм ултырышты яңы составта, яңы кешеләр, яңы маҡсаттар менән үткәрәсәкбеҙ.


text:
Фото:
Октябрьскийҙа универсаль спорт майҙансығы асылды
Фото:
Кесе йома, 28 августа, 17-се мәктәп, 3-сө балалар спорт мәктәбе уҡыусылары һәм Октябрьский ҡалаһының ошо биҫтәһендә йәшәүсе малайҙар һәм ҡыҙҙар иҫ киткес бүләк алды – улар универсаль спорт майҙансығына эйә булды. Йәйен – ул футбол, волейбол һәм ҙур теннис өсөн майҙансыҡ, ҡышын – хоккей корты.
Спорт майҙансығын асыу тантанаһында Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығы Алексей Шмелев, Башҡортостан Республикаһының Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Рим Ғиләзетдинов, республика Мәғариф министрлығы вәкилдәре, башҡа рәсми кешеләр ҡатнашты. Мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар, биҫтә халҡына ҡотлау һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итеп, ҡала хакимиәте башлығы, проект республика етәксеһе Рөстәм Хәмитовтың күмәк спортты үҫтереү буйынса инициативалары сиктәрендә тормошҡа ашырылды, тип билдәләне.
Майҙансыҡ урындағы бюджет финаслауы ярҙамында һәм ҡала хәйриә фонды аҡсаларын файҙаланып төҙөлгән. «ДорСтройРемонт» муниципаль унитар предприятиеһы һәм «Октябрьский электр селтәрҙәре» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселәре – универсаль майҙансыҡ төҙөүҙә туранан-тура ҡатнашҡан ойошмалар, уны асыу көнөндә балаларға тағы ла бер бүләк эшләне: футбол һәм волейбол туптарын тапшырҙы.
Майҙансыҡты тантаналы рәүештә асҡандан һуң Октябрьский һәм Туймазы, шулай уҡ күрше Татарстандың Урыссы ҡасабаһы йәш спортсылары тәүге мачты уйнау хоҡуғына эйә булды. Алексей Шмелев һәм Рим Ғиләзетдинов дуҫтарса осрашыуҙы астылар, тип хәбәр иттеләр муниципалитетта.


text:
Санитар-эпидемияға ҡаршы комиссия ултырышы
Башҡортостанда ҡотороу сире буйынса хәүефле шарттар һаҡлана. Шаршамбы көнө БР Хөкүмәте ҡарамағындағы санитар-эпидемияға ҡаршы комиссия ултырышында был хәүефле инфекцияны иҫкәртеү тураһында һөйләнеләр.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов хәбәр итеүенсә, 2008 йылда төбәк биләмәһендә хайуандарҙың ҡотороу ауырыуы менән 103 сирләү һәм һәләк булыу осрағы теркәлгән.
— Сир таралыу географияһы бик киң булыуы ла борсой, — тине Фидус Әғләм улы. — Ауырыуҙар 36 райондың 102 ауылында һәм ике ҡалала теркәлде.
2008 йылда 12000 кеше хайуандарҙың тешләүенән зарар күрҙе. Шуларҙан 232 кеше "ҡотороу" диагнозы лаборатор рәүештә раҫланған йәнлектән тешләнде. Ә 2009 йылда тәбиғи сығанаҡтарҙа ҡотороу әүҙемләшеүе күҙәтелә — өс айҙа ғына ауырыуҙың артыуы теркәлгән.
Был ауырыуҙы артыуын иҫкәртеүҙең иммунлаштырыуҙан башҡа ысулы юҡ. "Роспотребнадзор"ҙың БР буйынса идаралығы начальнигы Роберт Такаев әйтеүенсә, йыл һайын 9000-дән ашыу кеше антирабик дауалау курсы үтә.
Иҫкәртеү маҡсатында йыл һайын республикала профессиональ эшмәкәрлеге был вирусты йоҡтороу хәүефе менән янаған 2000 кешегә ҡотороуҙан прививка яһала, санитар-ағартыу эше үткәрелә.
Республика ветеринария хеҙмәттәре был йүнәлештә алып барған эш тураһында БР баш дәүләт ветеринар инспекторы Хәлил Борғанов хәбәр итте. Атап әйткәндә, ул, республикала 1700000 башҡа еткән һыйыр малын мотлаҡ вакцинациялауға йыл һайын 38 миллион һум аҡса талап ителә, тине.
Әммә "именлектә экономияларға кәрәкмәй", тип билдәләне Фидус Ямалетдинов һәм хеҙмәткә "был мәсьәләлә тағы ла әүҙемерәк эшләргә" кәңәш итте.


text:
Елена Скрынник: «Ауыл хужалығы етештереүселәре сауҙа селтәрҙәренә продукцияны аралашсыһыҙ һата аласаҡ»
— Ваҡлап сауҙа итеүсе компаниялар ассоциацияһы (АКОРТ) Башҡортостандың ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре менән уларҙың продукцияһын ваҡлап сауҙа итеүсе компанияларға туранан-тура һатыу тураһында килешеү төҙөнө, — тине Өфөлә барған Бөтә Рәсәй аграр форумы сиктәрендә журналистар өсөн ойошторолған брифингыла РФ ауыл хужалығы министры Елена Скрынник.
Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы башлығының әйтеүенсә, бөтә төр хужалыҡ формаһындағы ауыл хужалығы предприятиелары — уртаса, ҙур, крәҫтиән хужалыҡтары ла селтәрҙәргә туранан-тура инеү мөмкинлеге аласаҡ.
Елена Скрынник әйтеүенсә, үткән аҙнала ошондай уҡ эштәр Алтай крайында үткәрелгән, унда Ваҡлап сауҙа итеүсе компаниялар ассоциацияһы етештереүселәрҙән Алтай крайында етештерелгән продукцияны сауҙа селтәрҙәренә аралашсыһыҙ һатып алыу тураһында килешеүгә ҡул ҡуйған.
— Ошондай уҡ икенсе сессияны беҙ Өфөлә, Башҡортостанда, үткәрергә ҡарар иттек, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды илдең агар ведомствоһы башлығы. — Был Башҡортостандағы ауыл хужалығы етештереүселәренең ваҡлап сауҙа итеүсе компанияларға үҙ тауарҙарын үҙҙәре поставкалаясаҡ тигәнде аңлата.
«Атап әйткәндә, республика территорияһында эшләгәндәргә. Былар X5, Ашан, Метро һәм Мәскәү менән Санкт-Петербургты аҙыҡ-түлек менән тьәмин итеүсе Үҙәк федераль округының ваҡлап сауҙа итеүсе компанияһы», — тип өҫтәне Елена Борисовна.
Ваҡлап сауҙа итеүсе компаниялар менән ауыл хужалығы ойошмалары араһындағы мөнәсәбәттәрҙе РФ Ауыл хужалығы министрлығы тейешле документта – Намыҫлы ғәмәлдәр кодексында сағылдырырға тәҡдим итте. Уның форматы аграр ведомствоның сайтында күрһәтелгән.
— Яҡын арала беҙ тейешле ассоциациялар, компаниялар, йәмәғәт ойошмалары менән уны еренә еткереп эшләү буйынса консультациялар үткәрәсәкбеҙ, — тип аңлатма бирҙе Елена Скрынник.
Ул Рәсәй Федерацияһы территорияһында эшләгән ваҡлап сауҙа итеүсе компаниялар менән ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре араһындағы мөнәсәбәттәрҙе рәткә һалыуҙың мөһимлеген билдәләне.
— Ҡулланыусыларҙың адекват хаҡтар буйынса сифатлы продукция алыуы, был сылбырҙан аралашсыларҙы төшөрөп ҡалдырып, сауҙа менән шөғөлләнгән предприятиеларға туранан-тура сифатлы продукция һатырға мөмкинселек биреү — беҙ күҙ уңында тотҡан төп маҡсат, — тине министр.
Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы рәйесе Андрей Даниленконың билдәләүенсә, ауыл хужалығы етештереүселәре өсөн продукция һатыу төп мәсьәлә булып тора. Был туранан-тура ауыл хужалығы производствоһының табышлылығына бәйләнгән.
— Был килешеү — ғәйәт ҙур алға китеш, — тип иҫәпләй Андрей Даниленко. — Аграрийҙар сауҙа селтәрҙәре менән тығыҙыраҡ хеҙмәттәшлек итһен өсөн тап РФ Ауыл хужалығы министрлығы майҙанында бөтә шарттар ҙа булдырылған.
Намыҫлы ғәмәлдәр кодексын булдырыу Рәсәй ҡануниәтенә альтернатива була алмай, ә етештереүселәргә сауҙа итеүселәр менән бергә бәхәсле мәсьәләләрҙе хәл итеү, конфликттарҙы судҡа еткермәйенсә, һөйләшеп килешеү мөмкинлеге бирәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Даниленко.
— Сауҙа селтәрҙәре һәм ауыл хужалығы етештереүселәре араһындағы бындай килешеүҙәр илебеҙҙең башҡа ҙур төбәктәрендә лә төҙөләсәк, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Елена Скрынник, журналистар менән осрашыуҙы йомғаҡлап.
Был минуттарҙа Бөтә Рәсәй аграр форумы сиктәрендәге һуңғы түңәрәк өҫтәл үтә. Унда 2008-2012 йылдарға Ауыл хужалығын үҫтереү дәүләт программаһын тормошҡа ашырыуға йомғаҡтар яһала һәм 8 йылға иҫәпләнгән яңы Дәүләт программаһы проекты тикшерелә. Түңәрәк өҫтәлдең модераторы булып Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Елена Скрынник сығыш яһай.


text:
Башҡортостанда 14 мең тонна иген һуғып алынған
Башҡортостанда иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын сабыу – республиканың 30 районында ҡайһы бер баҫыуҙарҙа, ашлыҡ һуғыу 14 районында алып барыла. Ауыл хужалығы буйынса консультация үҙәгенең һуңғы мәғлүмәттәренә ярашлы, ужым арышы һәм ужым бойҙайы, борсаҡ һәм арпа 23 мең гектар майҙанда сабылған, 6 мең гектар майҙанда һуғылған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, уртаса уңыш һәр гектарҙан 22,9 центнер тәшкил итә, былтыр гектарынан 9,6 центнер уңыш йыйып алынған. Бөгөнгө көнгә 14 мең тонна иген һуғып алынған.
Алдан фаразлау буйынса, уртаса уңыш һәр гектарҙан 20-25 центнер була ҡалһа, тулайым урып һуғылған иген 3,3 миллион тонна тәшкил итәсәк.


text:
Төбәктә көҙгө сессияла Дәүләт Йыйылышы депутаттары 60 закон ҡабул иткәнФото: Олег Яровиков
Төбәктә көҙгө сессияла Дәүләт Йыйылышы депутаттары 60 закон ҡабул иткән
Төбәктә көҙгө сессияла Дәүләт Йыйылышы депутаттары 60 закон ҡабул иткәнФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда көҙгө сессия ваҡытында республика Дәүләт Йыйылышы 84 закон проектын ҡараған, бөгөн шуларҙың алтмышы закон статусын алған. Закон сығарыу башланғыстарының яртыһынан ашыуын (55,4 процент) даими комитеттар индергән. Республика парламенты спикеры Константин Толкачев Дәүләт Йыйылышының 2015 йылғы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһағанда ошо хаҡта һөйләне.
Отчет осоронда төбәк парламенты 500-гә яҡын федераль закон проектын, Дәүләт Думаһы һәм Рәсәйҙең башҡа субъекттарындағы коллегалары тәҡдим иткән башланғыстарҙы һәм мөрәжәғәттәрҙе ҡараған. Былтыр көҙгө сессияла Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы Дәүләт Думаһына ете закон сығарыу башланғысын индергән. Республика парламентының бишенсе саҡырылыш осоронда Дәүләт Думаһына бөтәһе 33 закон сығарыу башланғысы йүнәлтелгән.
Һөҙөмтәлә Волга буйы федераль округының төбәк парламенттары араһында Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы индерелгән закон проекттары һаны буйынса икенсе һәм федераль закон көсөнә эйә булған закон сығарыу башланғыстары һаны буйынса беренсе урын биләй.


text:
Ветерандарҙы льготалы дарыуҙар менән тәьмин итеү мәсьәләһе хәл ителәсәк
Башҡортостанда ветерандарҙы, инвалидтарҙы, льготалы категорияға ҡараған башҡа граждандарҙы дарыуҙар менән тәьмин итеүҙә тәртип булдырыласаҡ. Әлегә был өлкәлә билдәле ҡатмарлыҡтар бар. Был турала Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының Башҡортостан республика советының киңәйтелгән пленумында республика Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
Билдәләнгән проблеманың, уның фекеренсә, ике сәбәбе бар. Беренсеһе – был мәсьәлә менән шөғөлләнергә тейешле айырым чиновниктарҙың үҙ эшенә вайымһыҙ ҡарауы. Икенсе сәбәп – аҡса етмәүе. Республика бөгөн, үкенескә күрә, беҙ теләгәнсә бай түгел. Шуға күрә республика кимәлендә льготалы дарыуҙар менән тәьмин итеүгә тейешле бер миллиард һум урынына ни бары 500 миллион бүленә. Ләкин, Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, Башҡортостан етәкселеге был дефицитты тулыландырыу мөмкинлеген эҙләй, һәм дарыуҙар менән тәьмин итеү мәсьәләһе тулыһынса хәл ителәсәк.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, республикала тәғәйен айырым маҡсатлы программа сиктәрендә ветерандар һәм инвалидтар өсөн уңайлы мөхит булдырыу буйынса ҙур эштәр башҡарыла. Былтыр пандустар эшләүгә генә 10 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән.


text:
Ҡыяр
Ҡыяр (лат. Cucumis sativus) — ваҡ һары сәскәле, еле һабаҡлы, оҙонса йәшелсә биргән баҡса үҫемлеге һәм шуның йәшелсәһе[1]; ҡабаҡтар ғаиләһендәге бер йыллыҡ үлән үҫемлек (Cucurbitaceae), ырыу төрө ҡыяр (Cucumis). Үрмәләп үҫкән һабағының оҙонлоғо 1,5 метрға етә. Июнь—июль айҙарында сәскә ата.
Йөкмәткеһе
- 1 Биологик яҙма
- 2 Тарихы
- 3 Ҡыярҙың витаминдар составы
- 4 Ҡыярҙы үҫтереү
- 5 Ҡоротҡостары һәм ауырыуҙары
- 6 Башҡортостанда сығарылған сорттар
- 7 Химик составы
- 8 Диетик үҙенсәлеге
- 9 Этимология
- 10 Халыҡ ижадында
- 11 Ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр
- 12 Иҫкәрмәләр
- 13 Сығанаҡ
- 14 Әҙәбиәт
- 15 Һылтанмалар
Биологик яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һабағы ҡырлы, ябай мыйыҡлы. Япрағы сиратлы, айырсалы, бысҡы ситле. Сәскәһе һары, ике енесле: аталары — 5-әрләп йәки 7-шәрләп тәлгәшкә йәки ҡалҡансаға йыйылған, инәләре — яңғыҙ, һирәгерәк 2—3-әр, япраҡ ҡуйынында. Емеше — төрлө формалағы ҡабаҡ. Емештәре 100—400 орлоҡло йәки орлоҡһоҙ (партенокарпик).
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡыярҙы тәү тапҡыр өй янында һиндостанлылар үҫтереп ҡарай. Библияла ул Египет йәшелсәһе тип билдәләнгән. Ҡыяр боронғо гректарға һәм римлыларға ла таныш булған. Урта быуаттарҙа Европала үҫтерелә башлай. Ә Рәсәйгә ул XV быуатта ғына килеп етә. Шул уҡ ваҡытарҙан ул бик танылып, популярлашып китә. Ниндәй ергә төртһәң дә шытып сығыр был йәшелсә ҡабаҡтар ғаиләһенә ҡарай. Ә ботаниктар фекеренсә ул емеш!
Ул иң түбән калориялы йәшелсә булып иҫәпләнә. 100 грам ҡыяр ни бары 15 ккал аш ҡиммәтенә эйә. Составында май бөтөнләй юҡ, 95-98 проценты һыуҙан тора.
Ҡыяр эс-ҡарын эшмәкәрлеген яҡшырта, организмдағы кире тәьҫирле холестериндарҙы яндыра, таҙарта. Туры эсәктә яман шеш ауырыуына ҡаршы ярҙам итә. Баҡсанан яңы ғына өҙөлгән ҡыяр калий сығанағы булып тора. Калий составы ҡан баҫымын түбәнәйтә, калийҙың һәм һыуҙың күп булыуы бәүел ҡыуҙырыу үҙенсәлегенә эйә. Ҡыярҙы йыш ашау бөйөр эшмәкәрлеген яҡшырта.
Ҡыярҙың витаминдар составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 100 грамм ҡыярҙа 17 мкг К витамины бар. Ул һөйәк туҡымаларын нығыта, нервылар системаһын көйләй.
- антиоксиданттар
- бета- һәм альфа-каротин
- С витамины
- Зеаксантин
- Лютеин
Был барлыҡ тәбиғи ҡушылмалар организмды ҡартайыуҙан, төрлө ауырыуҙарҙан һаҡлай.
Ҡыяр бик файҙалы йәшелсә. Уны тоҙлаған ваҡытта ла витаминдары тарҡалмай һаҡлана. Тик витаминнар һәм антиоксидантларҙың юғалыуын иҫтән сығарырға ярамай. Ҡыяр файҙалы йәшелсә тип әйтеп уҙҙыҡ, уның тоҙлоһонда шулай уҡ ҡабығын әрсергә кәрәкмәй. Ҡыяр ҡабығында минералдар, клетчатка һәм фитохимик матдәләр бар.
Тәбиғәт шарттарында ҡыяр осрамай, йәшелсә булараҡ сәсеп үҫтерелә.
Ҡыярҙы үҫтереү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Орлоҡ сәсеп йәки үрсетмә ысулы менән үҫтерелә. Рәтле сәсеү ысулында орлоҡто сәсеү нормаһы 5—8 кг/га (рәт аралары 70—90 см, рәттә үҫемлектәр араһы 10—20 см). 2011 йыл республикала сәсеү майҙаны яҡынса 1,5 мең га, асыҡ грунтта уңдырышлылығы яҡынса 150 ц/га, ябыҡта — 20—30 кг/м2 тәшкил итә. Шытымдары барлыҡҡа килгәндән һуң 40—50 көндән (теплица сорттары — һуңыраҡ) сәскә ата, һәм 7—10 көндән емеш бирә. Емешенең составы: 98%‑ҡа тиклем һыу, 1,1—2,5% шәкәр, 0,5—1,1% аҡһым, С, В1, В2 витаминдары, А провитамины, органик кислоталар, микроэлементтар һ.б. Яҡтылыҡ, дым яратыусы, йылыға һәм тупраҡтың уңдырышлылығына талапсан үҫемлек. Төп элгәрҙәре — баклажан, борос, иртә йәки уртаса иртә өлгөрөүсе кәбеҫтә, иртә өлгөрөүсе картуф, ҡуҙаҡлылар, һуған.
Ҡоротҡостары һәм ауырыуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡырауҙан һәм еүешлектән тыш(парниктарҙа) уларҙың ҡоротҡостары ла етерлек. Шуларҙың иң әүҙеме ҡыуығаяҡ (Heliothrips), ул үҫемлектең һутын һура.Tetrawychus telarius L, һабағының ҡороуына килтереүсе талпан. Ялан лайлалы ҡусҡары ҡарышлауығы тағы ла бернисә төр лайлалы ҡусҡарҙар һәм бөжәктәр япраҡтары менән туҡлана. Ҡартыраҡ үҫемлектәрҙе онло ысыҡ (мучнистая роса) яфалай.Ул бәшмәксектәр ҡыяр япраҡтарын киптерә, төрөнә ҡарап төрлө төҫтәргә буяй.
Антракноз (медянка)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Антракноз — ҡыяр өсөн иң ҡурҡыныс ауырыуҙарҙың береһе. Ошо осраҡта йәшелсәнең япраҡтары ҡорой, емештәре серей. Был бәшмәк ауырыуы үҫентеләрҙе бөтөнләй юҡ итергә мөмкин. Уның барлыҡҡа килеүенә ысыҡ менән ямғыр йоғонто яһай. Антракноздың тәүге билдәләре япраҡтарҙа сағыла: уртаһында бәләкәй һары-алһыу йәки көрән таптар барлыҡҡа килә. Һабаҡтар һәм емештәр көрән йәки ҡара ҡутырлы яралар менән ҡаплана. Дымлы һауа торошонда ауырыу арта бара, таптар алһыулана.
Антракнозға ҡаршы саралар:
- ерҙе тәрән эшкәртеп, сүп үләндәренән таҙартыу;
- саманан тыш еүешлек барлыҡҡа килеүҙе киҫәтеү;
- һыуҙы йәшелсәнең төбөнә һибеү, япраҡтарға һыу тейҙермәү;
- ауырый башлаған япраҡ-һабаҡтарҙы алып ташлау;
- ҡулланған инструменттарҙың таҙа булыуы.
Был саралар ярҙам итмәһә, махсуслаштырылған химик препараттарҙы ҡулланырға тура киләсәк. Мәҫәлән, ровраль, эупарен, цинеб, цирам һ.б.
Мозаика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мозаика — ҡыярҙың вируслы ауырыуы. Йәш япраҡтарҙа төрлө төҫтәге таптар барлыҡҡа килеүе менән билдәләнә. Ауырыған япраҡтар бәләкәй балдаҡтар һәм йәшел-һарғылт таптар менән ҡаплана. Артабан ябай мозаика үҫешә. Ныҡлы зарарланғанда, япраҡтар ҡатып йыйырсыҡлана. Ҡыярҙың үҫеше тотҡарлана, сәскә атыу һәләте кәмей. Тәүҙә мозаика емеш һабағында барлыҡҡа килә, аҙаҡ бөтөн емештәргә тарала. Ҡайһы ваҡытта йәшелсә аҡ төҫкә инә. Ғәҙәттә, ҡуйы-йәшел урындар һөйәлле кеүек ҡалҡыу була.
Ҡыярҙы вируслы ауырыуҙарҙан һауыҡтырып булмай тиерлек, әммә сирҙең таралыуын киҫәтергә мөмкин. Бының өсөн түбәндәге ысулдар ҡулланыла:
- беренсе ауырый башлаған үҫентеләрҙе юҡҡа сығарыу;
- күп йыллыҡ сүп үләндәрен юҡ итеү;
- йәшелсә бетенә (тля) һәм талпанына (паутинный клещ) ваҡытында ҡаршы тороу;
- ултыртыу алдынан орлоҡто калий перманганаты иретмәһендә (марганцовка) зарарһыҙландырыу;
- ауырыуға дусар булған үҫентеләргә 10% майһыҙландырылған һөт ҡушымтаһы һибергә.
Кладоспориоз[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ул — бәшмәктән таралған иң зарарлы ҡыяр ауырыуҙарының береһе. Ҡыярҙың ер өҫтө өлөшөн зарарлай, әммә йәшелсәһенә зыяны күберәк. Ауырыу япраҡтарҙа төрлө формалы тимгелдәр менән билдәләнә, күбеһенсә япраҡтар бөрөшә. Һабаҡ һәм япраҡтарында ҡутырлы яралар барлыҡҡа килә, дымлы һауа торошонда улар зәйтүн төҫөнә инә. Емешкә төймәләнеү туҡтай, улар яйлап ҡороп ҡойола. Ҡыяр ҡутырланып үҫә, уңыш кәмей. Тупраҡта был инфекция ике-өс йыл буйы йәшәй. Кладоспориоз ауырыуының беренсе билдәләре күҙгә күренһә, үҫентегә һыу һибеүҙе биш-алты көнгә туҡтатырға, уны 1% бордослы шыйыҡса менән эшкәртергә кәрәк. Ярҙам итмәһә – “Оксихом”ды ҡулланырға.
Башҡортостанда сығарылған сорттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Агротехникаһын эшләү буйынса фәнни тикшеренеүҙәр 1954—61 йылдарҙа Ауыл хужалығы институтында (Л.И.Мансурова) үткәрелә. Ҡыяр бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә. Башҡортостанда Декан, Маша сорттары, Дружина, Журавлёнок һ.б. гибридтары ҡулланылышҡа индерелгән.
Химик составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡыяр составында 95—97 % һыу һәм бик әҙ генә кимәлдә аҡһымдар, майҙар һәм углеводтар бар. Ҡалған 3 % каротин, PP, C һәм B витаминдары, шулай уҡ макро- һәм микроэлементтар бар. Шулай уҡ ҡыярҙа бик күп калий бар.
Диетик үҙенсәлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡыярҙар ҡатмарлы органик матдәләргә бик бай. Улар кеше организмында мәтдәләр алмашыныуын көйләй. Шулай уҡ улар башҡа аҙыҡтарҙың ашҡаҙанда еңел эшкәртелеүен тәьмин итә. Аппетитты аса, шуға күрә гастрит менән ауырыусы ашҡаҙан әселеге юғары булған кешеләргә һәм ашҡаҙан язваһы менән яфаланғандарға күп ашарға ярамай.
Ҡыяр составындағы калий йөрәк эшсәнлеген һәм бөйөрҙәрҙең эшмәкәрлеген яҡшырта.
Тоҙ миҡдары буйынса ҡыяр ҡара торманан ғына ҡалыша. Был тоҙҙар күпселек аҙыҡтар менән организмға килеп кергән, һәм организмды тиҙ ҡартайыуға килтергән әселек ҡатнашмаларын нетралләштерә, бөйөрҙәрҙә һәм бауырҙа кристаллик ҡатнашмалар(таштар) йыйылыуҙы тотҡарлай.Шулай итеп ҡыяр кеше организмы өсөн санитар ролен үтәй.
Ҡыяр — йод сығанағы ла булып тора. Ул кеше организмы тарафынан тиҙ һәм еңел үҙләштерелә. Фәнни тикшеренеүҙәргә ҡарағанда ҡыярҙы күп ашаған кеше ҡалҡан биҙе һәм ҡан тамырҙары системаһы ауырыуҙарына бирешмәй.
Шулай уҡ ҡыярҙа, башҡа йәшелсәләрһәге кеүек күҙәнәк (клетчатка) бик күп. Күҙәнәк кеше организмында ашҡаҙан-эсәк эшмәкәрлеген көйләй, һәм артыҡ холестеринды ҡыуа. Холестериндың күп булыуы организмда атеросклероз, бауыр, бөйөр ауырыуҙары барлыҡҡа килтерә.
Этимология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп теленән килеп кергән һүҙ خيار.
Халыҡ ижадында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәҡәл, әйтемдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хәйерсегә ҡыяр бирһәң, кәкре икән, тиер.
Йомаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бәләкәй генә йорт, эсе тулы ҡорт.
- Тәҙрәһе юҡ, ишеге юҡ, эсе тулы халыҡ
Таҡмаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аҡлы ситса күлмәгемдең
- Биҙәге ҡыяр-ҡыяр.
- Туғаным менән һөйләшеп
- Ҡасан телдәрем туяр
Ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Александр Лукашенконың тыуған төйәгендә,Шклов ҡалаһында 2007 йылда ҡыярға һәйкәл ҡуйылған.
- Мәскәү өлкәһенең Луховицы ҡалаһында ла ҡыяр- туйындырыусы һәйкәле бар.
- Нежин ҡалаһында ла ҡыярҙың Нижинский сортына һәйкәл ҡуйғандар.
- Иранда ҡыяр емеш булараҡ билдәле, уны баҙарҙарҙа емеш-еләктәр менән бергә һаталар.
- Киров өлкәһенең Истобенск ауылында күп йылдар ҡыяр байрамы уҙғарыла. Был ауыл ҡыяр баш ҡалаһы тип йөрөтөлә.
- 27 июль Халыҡ-ара Ҡыяр көнө булараҡ билдәләнә. Ошо көн Суздалдә беренсе ҡыяр байрамы ойошторолған булған.
- Ҡыяр, йәшелсә булараҡ, алты мең йыл самаһы билдәле. Уның тыуған иле Һиндостан булырға тейеш, тип иҫәпләнә, сөнки унда бөгөн дә, ағастарҙы уратып, ҡыярҙың ҡырағай ҡәрҙәштәре үҫә. Ауылдарҙа кәртәләр шуның менән уратылған.
- Ҡасандыр, ҡыяр бик һирәк булған заманда, ҡырыҫ һәм һаран төрөк солтаны Мөхәммәт II үҙенә күстәнәскә ебәрелгән ҡыярҙы кем урлап ашауын белеү өсөн ете вәзирҙең эсен ярырға бойорған.
- Кешенең ҡыярҙы ҡасан махсус үҫтерә һәм ризыҡ булараҡ ҡуллана башлауы тураһында аныҡ ҡына мәғлүмәттәр юҡ. Әммә рәсеме Боронғо Мысыр биҙәктәрендә, Греция стеналарында һүрәтләнеүе уның «оло йәштә» булыуы тураһында һөйләй. Рәсәйгә ҡыяр ХV быуатта Көнсығыш Азия яҡтарынан килеп эләгә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)
Сығанаҡ[вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Всё о лекарственных растениях на ваших грядках / Под ред. Раделова С. Ю. — СПб: ООО «СЗКЭО», 2010. — Б. 49—53. — 224 б. — ISBN 978-5-9603-0124-4.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡыяр. Башҡорт энциклопедияһы
- Ҡыяр ҙа ауырый. Башкортостан. 3.08.2013
- Заболевания огурца на сайте Лаборатория защиты растений Российского государственного аграрного университета — МСХА имени К. А. Тимирязева
- Самый большой огурец в мире
- Раздел посвященный выращиванию огурца на agromage.com
- Статья «Праздник огурца» в журнале «Наука и жизнь»
- Статья «Русский, украинский и белорусский памятники огурцам» на iloveua.org
- Памятник огурцу на http://izvestia.vbelgorode.ru


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Благовещенда ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашыуҙар үткәреүҙе дауам итә. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, республика Президенты бынан алда Баҡалы һәм күрше-тирәләге район башлыҡтары менән 6 октябрҙә осрашҡайны.
Бөгөн, 14 октябрҙә, Благовещенда республика башлығы Благовещен, Нуриман, Мишкә, Кушнаренко һәм Бөрө кеүек биш райондың ауыл биләмәләре етәкселәре менән аралашты. Был Рөстәм Хәмитовтың ошондай өсөнсө осрашыуы, йәмғеһе һигеҙ осрашыу планлаштырылған.
— Бындай осрашыуҙар үткәреү минең өсөн айырыуса мөһим, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты. – Сөнки иң мөһиме һәм иң яуаплыһы урындарҙа башҡарыла. Һеҙ халыҡ менән эшләйһегеҙ, уларҙың ихтыяждарын беләһегеҙ.
Рөстәм Хәмитов, динамика, тормошҡа ҡарашты үҙгәртеү талап ителә, тип билдәләне. Башҡортостан башлығының ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашыуы ла ошоға булышлыҡ итә.
— Беҙ һеҙҙең менән яҡшы республикала йәшәйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты. – Беҙҙә эшһөйәр, белемле, яҡшы кешеләр йәшәй.
Шул уҡ мәлдә тормош алға бара һәм үҙгәрештәр талап ителә. Хәҙер бөтә илгә әүҙем динамикалы тормош хас, республика халҡы ла был процесҡа йәлеп ителгән. Төбәгебеҙҙә артабан үҫешеү өсөн бөтәһе лә бар.
Президент билдәләүенсә, Башҡортостан уңайлы урынлашыуы, бай тәбиғәт ресурстары, матур тәбиғәте менән айырылып тора. Совет заманында бында эре сәнәғәт предприятиелары булдырылған. Республика бөгөн 300 млрд һум самаһы һалым йыя, шул уҡ ваҡытта, субсидиялар, субвенцияларҙы иҫәпкә алғанда, уларҙың яртыһы тиерлек төбәктә ҡала. Әммә артабан хәрәкәт итеү өсөн был ғына аҙ.
Яңы заманса производстволар, тимәк, етди инвесторҙар кәрәк. Ә бының өсөн уларҙы йәлеп итерлек шарттар булдырыу мөһим. Сөнки инвестициялар йәлеп итеүгә бөгөн Рәсәй Федерацияһының бөтә 82 субъекты ла конкуренция көрәше алып бара.
Башҡортостан Президенты был йүнәлештә бер йыл эсендә нимәләр эшләнеүе хаҡында һөйләне. Республика иҡтисадының ниндәй тармаҡтарының үҫешеүе һәм яҡын арала тормошҡа ашырыласаҡ проекттар, атап әйткәндә, технопарктарҙың береһен Благовещенда ойоштороу планлаштырылыуы хаҡында бәйән итте.
Рөстәм Хәмитов йән башына бюджет тәьминәте буйынса Башҡортостандың артта ҡалыуына бәйле борсолоу белдерҙе. Һәм был эшмәкәрлектең төп йүнәлештәренең береһе һанала.
— Беҙ һүҙҙә түгел, ә эштә иң һөҙөмтәлеһе булырға тейешбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Кешеләрҙе алдарға, үҙеңде тынысландырырға ярамай. Эшләргә кәрәк, проблема үҙенән-үҙе бөтмәйәсәк.
Ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашыуҙа Рөстәм Хәмитов аграрийҙарыбыҙҙың ҡаҙаныштары ла туҡтаны. Иген уңышы республикала быйыл 3 миллион тоннанан ашты. Президент әлеге һөҙөмтәнең арттырып күрһәтелмәүен билдәләне. Ә ғәҙел ҡараш төбәктәге хәлдәрҙе лә, эшкә ҡарашты ла үҙгәртә. Республика башлығы сәсеүлек майҙандары структураһын нисек күреүенә бәйле уй-фекерҙәре менән уртаҡлашты, агросәнәғәт комплексына ярҙам йыл һайын арттырыла барасаҡ, тип ышандырҙы. Сөнки аҙыҡ-түлек һәм уны етештереү –кешелектең иҡтисади йәһәттән үҫешенең төп элементтары.
Республика башлығы инвестициялар үҫешен дә билдәләне. Быйыл улар 160 млрд һум тәшкил иткән. Был былтырғыға ҡарағанда 20 миллиардҡа күберәк. Инвесторҙарҙың республикаға ышанысы арта, һәм 2012 йылдағы һөҙөмтә тағы ла юғарыраҡ булырға тейеш.
— Әгәр беҙ үҫеш булыуын, республиканың үҫеүен, киңәйеүен һәм нығыныуын теләһәк, үҙебеҙ ҙә үҙгәрергә тейешбеҙ, — тип мөрәжәғәт итте Башҡортостан Президенты ауыл биләмәләре башлыҡтарына.


text:
Республикала Йәрмәкәй районының яңы етәксеһе менән контрактҡа ҡул ҡуйылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
30 апрелдә Йәрмәкәй район Советы ҡарары менән Илшат Райманов контракт буйынса район хакимиәте башлығы вазифаһына тәғәйенләнде. Быға тиклем ул Йәрмәкәй районы хакимиәте башлығының төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, транспорт, элемтә һәм юл хужалығы буйынса урынбаҫары вазифаһын биләне.
Илшат Райманов 1965 йылда тыуған, Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған. 1994 йылдан алып Бишбүләк районы хакимиәтенең иҡтисад һәм финанстар буйынса идаралығы етәксеһе, «Приютовагрогаз» предприятиеһында баш бухгалтер, директорҙың иҡтисад буйынса урынбаҫары, беренсе урынбаҫары һәм директор булып эшләй.
2009 йылдан — Йәрмәкәй районы хакимиәте башлығының иҡтисад, төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалығы буйынса урынбаҫары.


text:
Өфөлә яңы ҡунаҡхана төҙөлөүе ихтимал
«Кеско» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Өфөлә отель төҙөргә ниәтләй. Башҡортостандың баш ҡалаһынан тыш, ҡунаҡханалар илебеҙҙең йәнә биш ҡалаһында — Санкт-Петербургта, Ҡазанда, Екатеринбургта, Краснодар һәм Новороссийскиҙа төҙөлөүе ихтимал. Был маҡсатта Бөтә донъя банкы төркөмөнөң инвестицион бүлексәһе булған Халыҡ-ара финанс корпорацияһы (IFC) «Кеско» йәмғиәтенә 40 миллион доллар күләмендә кредит бирергә әҙер.
IFC мәғлүмәтенә ҡарағанда, проекттың дөйөм хаҡы 216,6 миллион доллар менән иҫәпләнә. Отелдәр менән Францияның Accor ҡунаҡханалар операторы идара итәсәк, тип күҙаллана.
«Кеско»ның Өфөлә эшләү тәжрибәһе бар. Компания ҡалала «А» класындағы бизнес-үҙәктәрҙең береһен төҙөгән һәм файҙаланыуға тапшырған.


text:
Рөстәм Хәмитов һәм Рөстәм Миңлеханов «КАМАЗ» йәмғиәтенең етештереү цехтарын ҡараны
22 сентябрҙә Татарстанға рәсми визиты сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Яр Саллы ҡалаһында булды. Ҡала аэропортында уны Татарстан Президенты Рөстәм Миңлеханов ҡаршы алды.
Яр Саллыла Рөстәм Хәмитов менән Рөстәм Миңлеханов «КАМАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең производство цехтары менән танышты. Төп конвейерҙа ике төбәк башлығы йөк машиналары шассийын йыйыуҙың төп этаптарын ҡараны. Тәүлегенә бында 180 автомашина эшләп сығарыла.
Рөстәм Хәмитов Татарстан Президенты оҙатыуында «КАМАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Фәнни-техник үҙәгендә эшләп сығарылған йөк машиналары һәм автобустарының яңы моделдәр рәте менән танышты. 2010 йылда компания эске һәм тышҡы баҙарҙа 30 меңдән ашыу машина һатҡан.
«КАМАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә Рөстәм Хәмитов бронялы «Тайфун» йөк машинаһына айырым иғтибар бүлде. Был машина Рәсәй Оборона министрлығына тәүге тапҡыр 2011 йылдың июнендә күрһәтелгән. Әлеге ваҡытта «Тайфун» тейешле һынауҙар үтә, бынан һуң уның ҡоралландырыуға ҡуйылыуы ихтимал. Рөстәм Миңлеханов менән бергә Рөстәм Хәмитов хәрби машинаның салонына инеп сыҡты һәм уның техник үҙенсәлектәрен, мөмкинлектәрен баһаланы.


text:
Күгәрсен районында ике яңы ФАП асылды
Күгәрсен районының ике тораҡ пунктында — Семиречье утары менән Түбәнге Һаҙ ауылында фельдшер-акушерлыҡ пункттары асылды (ФАП).
Семиречьелағы ФАП-ты асыу тантанаһында Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусин төҙөүселәргә, бинаны күтәреүҙә әүҙем ҡатнашҡан ауыл халҡына рәхмәт белдерҙе. Айырыуса тырышлыҡ күрһәткәндәргә район хакимиәтенән рәхмәт хаттары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.
— Медицина — халыҡтың имен йәшәйешен тәьмин итеүҙәге мөһим фактор, — тип билдәләне Фәрит Мусин. — ФАП-тар төҙөүҙән тыш, районда Йомағужа ауылындағы инвалидтар йортон реконструкциялау, Мораҡта балалар баҡсаһы төҙөү кеүек башҡа күләмле төҙөлөш эштәре лә алып барыла. Төҙөүселәр алдында тағы бер мөһим бурыс — Семиречьелағы ауыл клубын реконструкциялау бурысы тора. Бөгөнгө көндә Күгәрсен, Побоище ауылдарында ла ошондай уҡ эштәр алып барыла.
Бөгөн Күгәрсен районында 52 фельдшер-акушерлыҡ пункты, биш ауылда амбулатория, Үҙәк район дауаханаһы бар, уларҙа 58 табип һәм 270 урта медицина персоналы хеҙмәткәре эшләй. Районда дауалау-профилактика учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыуға етди иғтибар бирелә. 2011 йылда бөтөн кәрәкле медицина ҡорамалдары менән йыһазландырылған Тәүәкән амбулаторияһы файҙаланыуға тапшырылған. Сирбай фельдшер-акушерлыҡ пунктында капиталь ремонт һәм тағы ун ФАП-та ағымдағы ремонт эштәре үткәрелгән.


text:
Агросәнәғәт комплексы проблемалары һәм үҫеш перспективалары тикшерелә
Башҡорт дәүләт аграр университетында уҡыу йортоноң 80 йыллығына арналған «Агросәнәғәт комплексының хәҙерге хәле, проблемалары һәм үҫеш перспективалары» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтә.
Рәсәй, Ҡаҙағстан, Белоруссия, Төркмәнстан һәм Германиянан белгестәр аҙыҡ-түлек һәм иҡтисади көрсөк шарттарында донъя агросәнәғәте комплексын үҫтереү мәсьәләләрен һәм агросәнәғәт комплексы вуздары һәм ойошмалары араһында артабанғы фәнни хеҙмәттәшлек ысулдарын ҡарай.
Халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференция менән бер рәттән университетта «2009-2013 йылдарға инновацион Рәсәйҙең фәнни һәм фәнни-педагогик кадрҙары» Федераль маҡсатлы программаһы сиктәрендә йәш белгестәр өсөн биотехнология, ауыл хужалығы, урман, балыҡсылыҡ хужалығы һәм аҙыҡ-түлек өлкәһендә конференция үтте. Әйткәндәй, был форумды үткәреүгә грантты БДАУ быйыл яҙ отҡайны.


text:
Википедия ирекмәндәре халыҡ-ара фотоконкурста ҡатнаша ала
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре республика халҡын фотоконкурста ҡатнашырға һәм Башҡортостанды халыҡ-ара кимәлдә күрһәтергә саҡыра.
Башҡорт Википедияһы хакимы Рөстәм Нуриев хәбәр итеүенсә, «Викимедиа РУ» «Вики Ерҙе ярата 2015» исемле фотоконкурс иғлан итте. Конкурс «Wiki Loves Earth 2015» халыҡ-ара ярыш сиктәрендә үткәрелә һәм Рәсәй биләмәһендәге тәбиғәт ҡомартҡыларына (айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләренә) арналған. Конкурстың маҡсаты — тәбиғәт ҡомартҡыларын, шул иҫәптән ботаник баҡсаларҙы, ҡурсаулыҡтарҙы, заказниктарҙы, ландшафт һәм милли парктарҙы, шулай уҡ тау, ҡая, тарлауыҡ кеүек айырым тәбиғәт объекттарын фотоға төшөрөү.
Конкурс тәүге тапҡыр 2013 йылда Викимедианың Украина ойошмаһы тарафынан уҙғарыла. Быйыл унда 18 илдең ҡатнашыуы көтөлә. Бәйгелә ҡатнашасаҡ тәбиғәт объекттарының исемлеге менән әле үк танышырға мөмкин.
Рәсәйҙә фотоконкурс 2015 йылдың 1 майынан 31-нә тиклем бара. Конкурс башланғанға тиклем тәбиғәт объекттарының исемлегенә төҙәтмәләр индерергә, уларҙың ниндәй биләмәгә ҡарауын һәм ҡайҙа урынлашыуын асыҡларға кәрәк.
Конкурс «Викимедиа РУ» интернет-порталында ойошторола. Фотоконкурстың партнеры — «GEO» журналы.
Милли конкурс йомғаҡтары буйынса халыҡ-ара кимәлдәге конкурста ҡатнашыу өсөн 10 фотоһүрәт һайлап алына.
Конкурс хаҡында тулыраҡ мәғлүмәт менән «Викимедиа» коммерцияға ҡарамаған партнерлығы сайтында танышырға була.


text:
Зворыкин премияһы лауреаты Лилия Анисимова үҙ проектын «Селигер-2010»ға тәҡдим итте
2009 йылда «Иң яҡшы инновацион проект» номинацияһында Владимир Козьмич Зворыкин исемендәге премия лауреаты Лилия Анисимова үҙенең «Тирә-яҡ мөхитте экологик хәүефле ксенобиотиктарҙан таҙартыу өсөн биопрепарат» уникаль проекты һөҙөмтәләрен «Селигер-2010»ға тәҡдим итте.
Бер йыл элек «Селигер» инновацион форумы Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биология институты аспиранткаһы Лилия Анисимованың тормошон ҡырҡа үҙгәртте. 2009 йылда ул форумға тупраҡты һәм һыуҙы пестицидтарҙан тиҙ һәм арзан таҙартырға мөмкинлек биреүсе үҙенең биопрепарат проектын алып барғайны. Телекүперҙән һуң уның проекты менән бер юлы бер нисә эре партнер ҡыҙыҡһыныу белдерҙе, һәм бөгөнгө көнгә ҡыҙ ҙур инвестицион килешеүҙәргә ҡул ҡуйған, сәнәғәт өлгөһө алған, етештереү базаһы менән килешеү төҙөгән, хатта яҡынса заказдар ҙа бар.
Үҙәк телеканалдарға үҙ интервьюларының береһендә Лилия: «Мин Селигерға үҙ проектымды килтерҙем, президентҡа күрһәттеләр, грант алдым, инвесторҙар таптылар, хәҙер һатыла», тип әйткәйне.
Уникаль биопрепарат — был махсус бактериялар: улар тупраҡтағы зарарлы пестицидтарҙы һәм канцерогендарҙы һыуға, кислородҡа һәм органик ҡалдыҡтарға айыра.
Ойоштороусылар «Селигер» форумын талантлы йәштәрҙе һайлап алыу, үҫтереү һәм яҡлау буйынса һөҙөмтәле системалы майҙансыҡ тип атай. Ул 2005 йылдан Тверь өлкәһе Осташков ҡалаһы эргәһендәге ошо уҡ исемдәге күл эргәһендә үткәрелә. Форумда ҡатнашыусылар менән традицион рәүештә РФ властары, Рәсәй интеллигенцияһы вәкилдәре, популяр музыканттар осраша. Быйыл «Селигер» 30 июлгә тиклем барасаҡ.


text:
Өфө авиация университетында өлкән кластар өсөн йәкшәмбе мәктәбе асылды
Өфө дәүләт авиация техник университетында һәләтле өлкән класс уҡыусылары өсөн йәкшәмбе математика мәктәбе эшләй башланы. Унда дәрестәрҙе ӨДАТУ-ның алдынғы ғалимдары, декандары, кафедра уҡытыусылары, шулай уҡ Өфө математиктары — уҡытыусылар, методистар алып барасаҡ.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, уҡыу бушлай буласаҡ. Тыңлаусыларға хәҙерге фән проблемалары, математика буйынса лекциялар тәҡдим ителәсәк. Теория уҡыуҙан тыш, практик өлөш тә ҡаралған, унда йәштәр ҡатмарлы мәсьәләләр сисеү менән шөғөлләнәсәк.
Бөтә һорауҙар буйынса sunday_school_onf@mail.ru адресына мөрәжәғәт итергә кәрәк. Был e-mail адрес спам-боттарҙан һаҡланған, уны ҡарау өсөн Javascript ҡулланыу мотлаҡ.


text:
Ауыл биләмәләре палатаһы булдырыла
«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре Советы» Ассоциацияһы сиктәрендә Ауыл биләмәләре палатаһы ойошторола. Был турала ҡарарҙы Ассоциация идараһы ҡабул итте. Уға республиканың бөтә 54 муниципаль районының ауыл муниципалитеттары етәкселәре, һәр райондан берәр кеше инә. Палата ауыл биләмәләрендә абруйлы урындағы үҙидара булдырыу, ауыл территорияларының социаль-иҡтисади үҫеше проблемаларын хәл итеү, ауыл биләмәләренең үҙ-ара хеҙмәттәшлеген тормошҡа ашырыуҙың йоғонтоло ҡоралы булып торорға тейеш.
Башҡортостанда бөгөн 895 муниципаль берәмек, шуларҙың 817-һе – ауыл биләмәләре, уларҙа республика халҡының 40 процентҡа яҡыны йәшәй. Ауыл муниципалитеттарының проблемалары уртаҡ, уларҙы хәл итеүгә ыңғай тәжрибәне өйрәнеү һәм таратыу, берҙәм позиция, урындағы үҙидараның өҫтөнлөклө мәсьәләләрен хәл итеүҙең тәғәйен механизмдарын булдырыу булышлыҡ итәсәк. Ауыл биләмәләре палатаһы тап ошоно маҡсат итеп ҡуя ла.
БР муниципаль берәмектәр Советы Идараһы тарафынан раҫланған Ауыл биләмәләре палатаһы тураһындағы Положениеға ярашлы, уның вәкәләтлек срогы – ике йыл. Ауыл биләмәләре палатаһына һәр муниципаль район вәкилен муниципаль район Советы ебәрә. Етәксе «ядро»ны — рәйесте, уның урынбаҫарын һәм секретарҙы – Палата үҙ составынан бер йылға һайлай.
БР муниципаль берәмектәр Советының Ауыл биләмәләре палатаһы 2010 йылдың ғинуарынан ғәмәлдә булған Дөйөм Рәсәй муниципаль берәмектәр конгресының Ауыл биләмәләре палатаһы аналогияһы буйынса төҙөлә. Был идея Рәсәйҙең күп төбәктәрендә яҡлау тапты.


text:
Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары өҫтәмә түләүҙәр аласаҡ
Рәсәй Президенты Владимир Путин Указына ярашлы, Еңеүгә 67 йыл тулыу айҡанлы Рәсәй Федерацияһында даими йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына бер тапҡыр бирелә торған өҫтәмә түләүҙәр биреләсәк. Средстволарҙы Пенсия фонды ағымдағы йылдың май-июнь айҙарында түләйәсәк.
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар, һуғышта ҡатнашыусыларҙың һәм инвалидтарҙың тол ҡатындары (ирҙәре), блокадалы Ленинградта йәшәүселәр, һауа һөжүменән һаҡланыу объекттарында һәм оборона ҡоролмалары төҙөлөшөндә эшләгән кешеләр, бәлиғ булмаған фашизм тотҡондары бишәр мең һум аласаҡ.
Тыл хеҙмәтсәндәренә, һуғыш йылдарындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн СССР ордендары һәм миҙалдары менән наградланған кешеләргә, элекке нацистик концлагерҙар, төрмәләр һәм геттоларҙың балиғ булған тотҡондарына бер мең һум күләмендә аҡса түләнәсәк, тип хәбәр иттеләр Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтенән.
Бер нисә категория буйынса бер тапҡыр бирелә торған түләү алыуға хоҡуҡлы граждандарға ҙурыраҡ күләмдә бер түләү биреләсәк.
— Беҙҙең республикала 30 меңдән ашыу һуғыш ветераны – 5000 һум күләмендә, 76 меңдән ашыу кеше 1000 һум күләмендә түләү аласаҡ. РФ Президенты Указын тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән средстволарҙың дөйөм күләме Башҡортостанда 230 миллион һум тәшкил итәсәк, — тип комментарий бирҙе Рәсәй Пенсия фонды Идараһы ағзаһы, Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров.


text:
"Социаль форум-2009" социаль проекттар конкурсы
Башҡортостанда Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылы сиктәрендә март уртаһында мәктәп, лицей, гимназияларҙың 11-се синыф уҡыусылары араһында "Социаль форум-2009" социаль проекттар конкурсы башланды. Конкурстың девизы — "Йәштәрҙең дәртен һәм инициативаһын — йәмғиәт файҙаһына!" "Берҙәм Рәсәй" партияһының төбәк бүлексәһе ярҙамында уны ойоштороусылар — БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, БР Мәғариф министрлығы, Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалы. Был инде республикабыҙҙа үткәрелгән алтынсы социаль проекттар конкурсы.
Конкурстың төп номинациялары: йәштәр хеҙмәт баҙарында — эшһеҙлек проблемаларын хәл итеү; йәштәр эшҡыуарлығы; һәләтле йәштәргә ярҙам; балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе, йәш ғаиләләрҙе социаль яҡлау. Проектта һайланған теманың актуаллеге тураһында ҡыҫҡаса мәғлүмәт, проблемаға характеристика, уны потенциаль хәл итеү юлдары һәм бының өсөн кәрәкле ресурстар бирелергә тейеш. Проектҡа төп талап — муниципаль берәмек кимәлендә уны тормошҡа ашырыу мөмкинлеге.
Конкурс эштәре 30 майға тиклем ҡабул ителәсәк. Конкурсҡа йомғаҡ яһау һәм еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһын Өфөлә быйыл 5 июндә үткәреләсәк "Ҙур ҡаланың социаль майҙанында йәш ғаилә" Бөтә Рәсәй конгресында үткәрергә планлаштырыла.
Бәйләнеш телефондары: (347) 257-05-50, 253-99-45.


text:
Йәмғиәт һәм власть араһында иң конструктив диалогка конкурс дауам итә
Ағымдағы йылдың 15 апреленә тиклем IV «Мәғлүмәт партнерлығы: Власть – Йәмғиәт – Киң мәғлүмәт саралары» милли конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеү сроктары оҙайтылды. Профессиональ бәйге матбуғат, власть һәм йәмәғәтселектең үҙ-ара килешеп эш итеү механизмдарын нығытыу маҡсатында журналистар һәм урындағы үҙидара органдарының вазифалы кешеләре араһында үткәрелә. Сараны РФ Федераль Йыйылышының Федерация Советы һәм муниципаль берәмектәрҙең дөйөм Рәсәй конгресы ярҙамында Мәғлүмәт сәйәсәтен үҫтереү фонды ойоштора, тип хәбәр иттеләр БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығынан.
Конкурста ҡатнашыуға бөтә төр киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре һәм урындағы хакимиәт хеҙмәткәрҙәре, шул иҫәптән муниципалитет башлыҡтары һәм депутаттар саҡырыла. Журналистар һәм чиновниктар араһында еңеүселәр айырым билдәләнәсәк. Киң мәғлүмәт саралары өсөн киләһе номинациялар ҡаралған: «Кире бәйләнеш», «Социаль йүнәлештәге проекттар», «Территорияны үҫтереү», «Коррупцияға ҡаршы мәғлүмәт кампанияһын ойоштороу», «Киләсәк моделе». Муниципаль берәмектәр өсөн — «Мәғлүмәт сәйәсәте», «Үҫеш стратегияһы», «Коррупцияға ҡаршы мәғлүмәт кампанияһын ойоштороу», «Халыҡ башлығы», «Халыҡ депутаты», «Һөҙөмтәле матбуғат секретары».
Конкурс материалдары 119002, Мәскәү ҡалаһы, 13-сө абонент йәшниге адресы буйынса ҡабул ителә. Мәғлүмәт сәйәсәтен үҫтереү фонды сайтында тулыраҡ мәғлүмәт урынлаштырылған.


text:
Район
Улица Все районы Чкаловский Железнодорожный Кировский Ленинский Октябрьский Орджоникидзевский Верх-Исетский Все улицы бульвар Сиреневый бульвар Верх-Исетский Новостроя пер. Хибиногорский пр. Ленина проспект Космонавтов проспект Ленина Сибирский тракт дублер ул. 40 лет Комсомола ул. 8 Марта ул. Академика Бардина ул. Академика Шварца ул. Академика Вонсовского ул. Альпинистов ул. Амундсена ул. Азина ул. Бабушкина ул. Бахчиванджи ул. Баумана ул. Бебеля ул. Белинского ул. Белореченская ул. Благодатская ул. Блюхера ул. Боровая ул. Черкасская ул. Декабристов ул. Ерёмина ул. Гагарина ул. Грибоедова ул. Гурзуфская ул. Хохрякова ул. Ильича ул. Кирова ул. Комсомольская ул. Красноармейская ул. Краснофлотцев ул. Краснолесья ул. Красных Командиров ул. Крауля ул. Крестинского ул. Куйбышева ул. Кузнецова ул. Латвийская ул. Ломоносова ул. Луначарского ул. Малышева ул. Мамина-Сибиряка ул. Машиностроителей ул. Металлургов ул. Миномётчиков ул. Монтёрская ул. Новостроя ул. Новосвердловской ТЭЦ промзона ул. Победы ул. Посадская ул. Радищева ул. Санаторная ул. Щербакова ул. Шаумяна ул. Софьи Ковалевской ул. Сортировочная ул. Советская ул. Союзная ул. Старых Большевиков ул. Сулимова ул. Сурикова ул. Сыромолотова ул. Техническая ул. Титова ул. Турбинная ул. Тверитина ул. Уральская ул. Уральских Рабочих ул. Викулова ул. Вильгельма де Геннина ул. Восточная ул. Выездной пер ул. Высоцкого ул. Ясная Применить


text:
Рәсәй Хөкүмәте 2020 йылға тиклем агросәнәғәт комлексын үҫтереү программаһын ҡабул итәсәк
Рәсәйҙә ағымдағы йылда 2020 йылға тиклем агросәнәғәт комплексын үҫтереү дәүләт программаһы ҡабул ителәсәк. Был хаҡта Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Владимир Путин Өфөлә Бөтә Рәсәй аграр форумында хәбәр итте.
— Ауыл хужалығын, шул иҫәптән ауыл ерендә бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереүгә ҙур, оҙайлы импульс бирергә тейешбеҙ, — тип иҫәпләй Владимир Путин. – Илдә етештерелгән продукттарҙың конкурентлыҡҡа һәләтен үҫтереү өсөн шарттар булдырыу зарур. Сит илдән килтерелгән продукцияны үҙебеҙҙекенә алмаштырыу процесын тиҙләтергә, үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлек баҙарында позицияларҙы нығытырға кәрәк. Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына ҡушылыу йәһәтенән был айырыуса мөһим.
Ил етәкселеге «Ауылды социаль үҫтереү» федераль маҡсатлы программаһын 2013 йылға тиклем дауам итергә тигән ҡарар ҡабул итте, тип хәбәр итте Рәсәй Хөкүмәте рәйесе. Әммә был эш элеккегә ҡарағанда киңерәк алып барылырға тейеш.
— Ауыл өсөн заманса социаль сәйәсәт булдырырға тейешбеҙ, — тине премьер. – Һәм тәү сиратта граждандар мәнфәғәтенән сығып эш итергә кәрәк. Айырыуса мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау кеүек өлкәләрҙә. Әлеге ваҡытта «Ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү программаһы» әҙерләнә. Ул ауылдың социаль, инженер, торлаҡ-коммуналь инфраструктураһын камиллаштырыуҙың барлыҡ төп йүнәлештәрен үҙ эсенә алырға тейеш.
Владимир Путин шулай уҡ бөгөн ауыл хужалығында һанға ғына түгел, сифат күрһәткестәренә лә айырыуса иғтибар бүлергә кәрәклеге хаҡында әйтте.


text:
Баш ҡала студияһы «Арт Вижн» халыҡ-ара конкурсының финалына сыҡты
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөнән «ShowTime» студияһы «Арт Вижн» халыҡ-ара конкурсының финалына сыҡты. Республика вәкилдәре «Мәскәү фабрикаһы» эшен тәҡдим итә.
23-27 сентябрҙә «Круг Света» VI Мәскәү халыҡ-ара фестивале барышында 17 илдән бөтәһе 49 ҡатнашыусы үҙҙәренең эше менән таныштыра. Еңеүселәрҙе донъяла танылған яҡтылыҡ дизайнеры Патрик Вудрофф етәкселегендәге халыҡ-ара жюри билдәләй. «Арт Вижн» конкурсы майҙансыҡтарына инеү бушлай.
Конкурста компьютер графикаһы, видео төшөрөү, аудиовизуаль тәьҫир һәм күләмле проекциялар буйынса белгестәр ҡатнаша. Сара йылдан-йыл күберәк ҡатнашыусыларҙы һәм тамашасыларҙы йәлеп итә. «Арт Вижн» өс номинацияла Ҙур театр алдында, Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһенең төп павильонында, «Известия Hall» концерт залында ойошторола.
Алты йыл эсендә конкурс ҙур халыҡ-ара ваҡиғаға әүерелде. Ҡатнашыусыларҙың эштәре төрлө. Сара ғаризаларҙың дөйөм һаны буйынса (26 илдән 121 ғариза) былтырғы рекордты уҙып китте. Быйыл ойоштороусылар 31 илдән 156 ғариза ҡабул иткән.


text:
Стәрлетамаҡта Франция делегацияһы булып китте
Стәрлетамаҡта Франция делегацияһы булып китте. Визит Башҡортостан менән Франция араһында ҡалаларҙың монопрофилле булыуынан арыныу һәм сәнәғәт зоналары иҡтисадын кластерлы үҫтереү буйынса килешеү сиктәрендә үтте.
Сарала РФ Хөкүмәте ҡарамағындағы Финанс университеты эксперттары, БР Иҡтисади үҫеш министрлығы, уның профилле бүлектәре вәкилдәре, шулай уҡ Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай ҡалалары хакимиәттәре белгестәре ҡатнашты. Был хаҡта Стәрлетамаҡ хакимиәтенең киң мәғлүмәт саралары менән бәйләнештәр буйынса бүлегенән хәбәр иттеләр.
Ҡунаҡтар ҡаланың төрлө сәнәғәт предприятиеларында, шулай уҡ Өфө дәүләт нефть техник университетының Стәрлетамаҡтағы филиалында булды. Пленар өлөштә сит ил ҡунаҡтарын төбәктәге өс көньяҡ ҡаланың иҡтисади мөмкинлектәре менән таныштырҙылар.
Осрашыуҙа ҡатнашыусылар, төбәктәр араһындағы хеҙмәттәшлекте артабан үҫтерергә кәрәк, тигән дөйөм фекергә килде.