text:
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫландыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫландыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында Килешеүгә «юл картаһы» Сочиҙа XIII Халыҡ-ара инвестиция форумында раҫланды. Һүҙ «Башҡортостан Республикаһы ойошмаларының юғары технологик, шул иҫәптән импортты алмаштырыусы продукцияларын файҙаланыуҙы киңәйтеү» (2014 йылдың 23 майындағы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеү сиктәрендә) проекты тураһында бара. Документ Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитовтың һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Алексей Милерҙың ҡул тамғалары менән беркетелде.
«Юл картаһы» «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте объекттарында файҙаланылған илебеҙҙең эффектив технологияларын, ҡорамалдарын, системаларын һәм материалдарын, программа продукттарының өлөшөн үҫтереү буйынса аныҡ аҙымдарҙы күҙаллай. Проектты ғәмәлгә ашырыу республикала юғары технологик продукциялар сығарыусы ойошмаларҙың етештереү, шулай уҡ «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте өсөн продукттар һәм хеҙмәттәрҙең күләмен арттырыуға, ғилми-техник һәм сәнәғәт потенциалдың үҫешенә, инновацион импортты алмаштырыусы ҡорамалдар менн йыһазландырыуға йоғонто яһаясаҡ, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


c: text/html

text:
Республикала «Шихандар» туристик-тергеҙеү паркын булдырыу планлаштырыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә барған «Туризм. Спорт. Ял. Шифаханалар» күргәҙмәһендә «Шихандар» туристик-тергеҙеү паркы проектының презентацияһы әҙерләнә. Уны Ишембай районында булдырырға ниәтләйҙәр.
— Бер нисә ай буйына әүҙем эш алып барҙыҡ. Ишембай районындағы социаль-иҡтисади хәлде, туристик-тергеҙеү мөмкинлектәрен, уның тәбиғәт ресурстарын тулыһынса өйрәндек. Был парк өсөн перспективалы биләмәне билдәләү маҡсатында эшләнде. Ҡуштау тирәһендә төрлө туристик объекттар: тау саңғыһы комплексы, музейҙар, бәләкәй ҡунаҡханалар үҫеше өсөн инвестициялар майҙансығын булдырырға мөмкин. Парк республика халҡы өсөн ҡыҙыҡлы булыр ине, — тип һөйләне Башҡортостандың Туризм үҙәге директоры Наталья Никольская.
«Шихандар» проекты Ҡуштау тауы һәм Шәкетау карьеры биләмәһен үҙ эсенә ала. Наталья Никольская һүҙҙәренсә, яҡын киләсәктә карьерҙы тергеҙеп, уның урынында асыҡ һауалағы боронғо хайуандар музейын булдырыу планлаштырыла.
Башҡортостандың Туризм үҙәге директоры билдәләүенсә, туристик-тергеҙеү паркы — индустриаль парк менән сағыштырғанда, яңы ойоштороу формаһы.
— Беҙҙең мәғлүмәттәр буйынса, ошо проектты ғәмәлгә ашырыу яҡынса өс миллиард һумға төшәсәк. Әммә туристик объекттарҙың инвесторҙары өсөн 10-15 миллион һумдан артмаясаҡ. Был күп инвесторҙар тырышлығы менән төҙөләсәк кластер, — тине Наталья Никольская.
Туризм үҙәге етәкселеге проектҡа дәүләт ярҙамы буласағына өмөтләнә. «Туризм. Спорт. Ял. Шифаханалар» күргәҙмәһендәге презентациянан һуң парктың проектын махсуслаштырылған эшлекле даирәләрҙә һәм башҡарма власть органдарында тәҡдим итеү планлаштырыла.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы Советы ултырышы үткәрелә
Бөгөн 14 сәғәт 30 минутта Башҡортостан Республикаһы Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығының йыйылыштар залында БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы Советының киңәйтелгән ултырышы үткәрелә.
Көн тәртибендә ике тема: «Урындағы үҙидара органдарының һәм эшҡыуарҙар берләшмәһенең үҙ-ара хеҙмәттәшлеге» һәм «Янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү һәм йәмәғәт туҡланыуы, граждандарҙың мәҙәни ял итеү һәм күңел асыу объекттарында “Янғын хәүефһеҙлеге талаптары тураһында техник регламент” федераль законын үтәү».
Ултырышта республикала көрсөккә ҡаршы сараларҙы тормошҡа ашырыу, муниципаль берәмектәрҙең бюджет етешлеген күтәреү юлдары, муниципаль берәмектәрҙең оҙайлы осорға һәм уртаса ваҡытҡа комплекслы социаль-иҡтисади үҫеш программаларын булдырыу аша биләмәләрҙең һөҙөмтәле иҡтисади сәйәсәтен төҙөү төп мәсьәләләр булып торасаҡ. Бынан тыш, биләмәләрҙең инвестицион йәлеп итеүсәнлеген күтәреү ҡоралы булараҡ муниципаль берәмектәрҙең бизнес-карталары хаҡында ла һүҙ барасаҡ.
Сарала БР Президенты Хакимиәте, республиканың дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары вәкилдәре, БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы ағзалары – Башҡортостандың бизнес-берләшмәһе вәкилдәре ҡатнашасаҡ.


text:
Республикала муниципаль һайлау кампанияһы старт алды
Башҡортостанда муниципаль һайлау кампанияһы башланды.
Республиканың муниципаль райондарының киң мәғлүмәт сараларында территориаль һайлау комиссияларының һайлауҙар көнөн билдәләү һәм округ һайлау комиссиялары вәкәләттәрен территориаль һайлау комиссияларына йөкмәтеү тураһындағы ҡарарҙары баҫтырылды. Территориаль һайлау комиссиялары ултырыштарында муниципаль райондар Советтарына депутаттар һайлауға әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса сараларҙың календарь планы раҫланды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 14 октябрҙә республикала 54 муниципаль район Советтарына депутаттар һайлау үтә. Ошоноң менән бергә Белорет районының 14 ауыл биләмәһенә Советтар һайлау, шулай уҡ бер нисә муниципаль райондың ауыл Советтарына депутаттар һайлау үтәсәк.


text:
Л.Н.Гумилев исемендәге Евразия милли университетында БашДУ көндәре үтәсәк
22 — 25 сентябрҙә Л.Н. Гумилев исемендәге Евразия милли университетында (Астана ҡалаһы) Башҡорт дәүләт университеты көндәре үтәсәк.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, Евразия милли университетының механика-математика, физика-техника факультеттары, шулай уҡ социаль һәм тәбиғи фәндәр факультеттары студенттары Башҡорт дәүләт университеты ғалимдарының лекцияларын тыңлаясаҡ һәм университеттың фәнни ҡаҙаныштары менән танышасаҡ.
Башҡорт дәүләт университеты делегацияһы составында уҡыу эштәре буйынса проректор, профессор Йәүҙәт Солтанаев, профессорҙар Роберт Яҡшыбаев һәм Рәүеф Бәхтизин, химия фәндәре докторы Ринат Әхмәтханов, доцент Ғәйнислам Ибраһимов бар.


text:
Милли йәштәр театры республика буйлап гастролгә сыҡты
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры Башҡортостан буйлап гастролгә сыҡты. Йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса менеджер Дарья Ольхова хәбәр итеүенсә, 20 һәм 21 ғинуарҙа башҡорт труппаһы Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры сәхнәһендә «Аладдин» көнсығыш әкиәтен, «Аҡса булһа бер муҡса…» музыкаль комедияһын һәм «Диңгеҙ ярын иңләй ала эт» спектаклен ҡуя. 22 ғинуарҙа Баймаҡ район мәҙәниәт йортонда артистар «Аладдин» һәм «Аҡса булһа бер муҡса…» спектаклдәрен тәҡдим итә.
2015 йылдың ноябрендә «Аҡса булһа бер муҡса…» музыкаль комедияһының премьераһы булды. Уны Азат Йыһаншин сәхнәләштерҙе. Сибай һәм Баймаҡ тамашасылары өфөләрҙән һуң тәүгеләрҙән булып яңы спектаклде баһалай аласаҡ. Башҡорт труппаһының баш режиссеры Рөстәм Хәкимов ҡуйған «Аладдин» көнсығыш әкиәте — бөтә ғаилә өсөн спектакль. Сибай тамашасылары театрҙың художество етәксеһе Мөсәлим Күлбаев сәхнәләштергән «Диңгеҙ ярын иңләй ала эт» исемле спектаклен ҡараясаҡ.


text:
Махсус күргәҙмәлә Яңы йыл бүләктәре өсөн төргәктәр тәҡдим ителә
Яңы йылға тиклем алыҫ әле, ә бөгөн Өфөлә асылған “ПродУрал. Төргәк-2009” XV Төбәк-ара махсус күргәҙмәһендә ҡатнашыусыларҙың экспозицияларында байрам һулышы тойола. Өфө компаниялары ла, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән экспоненттар ҙа балаларға Яңы йыл бүләктәре, шулай уҡ туғандарға һәм дуҫтарға презенттар өсөн сағыу һәм төрлө төргәктәр тәҡдим итә.
Тәүге тапҡыр был күргәҙмәлә бынан ун йыл элек Өфө эшҡыуары Ирина Иванова асҡан “Байрам өсөн төргәк” магазины ҡатнаша. Үҙ күргәҙмә майҙансығында ул Яңы йыл бүләктәре өсөн төргәктәргә төп баҫым яһай. Шуға күрә лә уның стенды эргәһенән көн буйына кеше өҙөлмәй. Күмәртәләп һатып алыусыларға уңайлы булһын өсөн Ирина Иванова быйыл йәй тармаҡта беренсе интернет-магазин асҡан, ул һатыусыларҙың эшен күпкә еңеләйтә һәм сауҙа залында урынды экономиялай.
Ә күптән түгел Ирина Иванова тағы ла бер үҙенең күптәнге хыялын тормошҡа ашырҙы – биналарҙы һауа тултырылған шарҙар менән биҙәү буйынса өйрәтеү семинары үткәрҙе. Баҡһаң, Өфөлә һәм республиканың башҡа ҡалаларында был нескә, шатлыҡ бүләк итеүсе оҫталыҡҡа өйрәнергә теләүселәр байтаҡ икән. Эшҡыуарҙың планында – Өфөлә һауа шарҙары фестивале үткәреү, уға ул исем дә уйлап тапҡан – “Тылсымлы бала саҡ донъяһы”.


text:
Рөстәм Хәмитов Әлмәт татар театры гастролдәре тураһында: «Бындай спектакль беҙгә кәрәкмәй»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шишәмбе БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында сығыш яһап «Нур» Өфө дәүләт татар театры сәхнәһендә Әлмәт татар драма театры гастролдәре менән бәйле хәлгә комментарий бирҙе.
— Әлмәт татар театры килтергән постановкала әхлаҡи нормалар боҙолдо, уларҙың гастролдәре туҡтатылды. Бындай спектакль беҙгә кәрәкмәй, шунлыҡтан гастролдәр булмаясаҡ. Татарстан властары рәсми рәүештә ғәфү үтенде, миңә Татарстан Президенты шылтыратты. Интернетта Татарстан Мәҙәниәт министрлығының рәсми белдереүе урынлашыуы тураһында һеҙ беләһегеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Был мәсьәләне дөрөҫ хәл итеү һәм уны Татарстан Республикаһының, унда йәшәгән халыҡтың түгел, ә айырым кешеләрҙең ҙур хатаһы итеп күреү, был хәлде аңлау өсөн беҙгә түҙемлек етер тип ышанам.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Әлмәт драма театрының, уның 70 йыллығына арналған, Өфөләге гастролдәре 19-22 мартҡа планлаштырылғайны. Гастролдәрҙе асыу көнөндә тамашасылар хөкөмөнә Тажи Ғиззәттең «Ҡыйыу ҡыҙҙар» классик комедияһы буйынса режиссер Илдар Хәйруллин сәхнәләштергән спектакль тәҡдим ителде. Тамашасылар әйтеүенсә, диалогтарҙа төп нөсхәлә булмаған һүҙҙәр яңғыраны һәм әхлаҡи нормалар боҙолдо. Әлмәт театры гастролдәре 21 мартта ҡабул итеү яғының инициативаһы буйынса ваҡытынан алда туҡтатылды.


text:
Өфөлә ит йәрминкәләре асыла
Өфөлә февралдә ит йәрминкәләре үткәреү планлаштырылған. Был турала дүшәмбе көнө Өфө хакимиәтендәге кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, йәрминкәләр 5, 6, 12, 13, 19 һәм 20 февралдә ҡаланың Дим, Калинин, Октябрь һәм Киров райондарында үтәсәк.
— Йәрминкәләр үткәреү тураһында ҡарар ғинуар айында аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар күтәрелеү менән бәйле ҡабул ителде, — тип аңлатты Павел Качкаев. – Беҙ йәрминкәләргә алыпһатарҙарһыҙ ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәрҙе йәлеп итергә һәм шулай итеп ҡала халҡын мөмкин тиклем арзаныраҡ хаҡҡа ит менән тәьмин итергә йыйынабыҙ.


text:
Башҡортостанда берлектәге «РусГидро-Альстом» предприятиеһы төҙөлә
9 декабрҙә Мәскәүҙә Башҡортостандағы «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән Францияның «Альстом» компанияһы араһында берлектәге «РусГидро-Альстом» предприятиеһын төҙөү тураһында Килешеүгә ҡул ҡуйылды.
«Ҡул ҡуйылған Килешеү республика өсөн ҙур социаль-иҡтисади әһәмиәткә эйә, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов. — «РусГидро» акционерҙар йәмғиәте һәм «Альстом» республикала гидростанциялар өсөн энергетик ҡорамалдар етештереү буйынса бер йәки бер нисә берлектәге предприятие төҙөйәсәк. Планлаштырылған инвестициялар суммаһы 500 миллион евро самаһы тәшкил итәсәк, артабанғы этаптарында бер миллиард евроға тиклем арттырылыуы ихтимал».
Башҡортостанда ил өсөн уникаль һәм талап ителгән ҡорамалдар етештереү технологияһы булдырыласаҡ. Заманса гидротурбиналар республикала, атап әйткәндә, Түбәнге Һөйән гидроузелы төҙөлөшөндә ҡулланыу табыу ғына түгел, шулай уҡ Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә талап ителәсәк. Мәҫәлән, Кубандә һәм Волга-Кама бассейнында гидроэлектростанциялар каскады төҙөлөшөндә. Берлектәге предприятие планында – Өфө заводы продукцияһын бөтә донъя буйлап һатыу.
Потенциаль инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуға иң элек республика ойошмалары йәлеп ителәсәк. Беренсе сиратта, был проектлау һәм төҙөлөш эштәре. Өфөнөң «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Гидравлика» дәүләт унитар предприятиеһы, шулай уҡ ӨДАТУ-ның инженер потенциалы талап ителәсәк. Беренсе этапта 500-ләп яңы эш урыны булдырыласаҡ. Һуңынан яңы берлектәге предприятие хеҙмәткәрҙәре һаны бер нисә меңгә етәсәк.
Заводты 2011 йылдың май аҙағында төҙөй башларға планлаштырылған, йыл ярымдан тәүге продукция сығарыла башларға тейеш.
«РусГидро-Альстом» берлектәге предприятиеһының производство-техник комплексы Өфө районының Зубово ауыл Советы ерҙәрендә урынлашасаҡ, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте.


text:
Skonnect 2014 республиканың телекоммуникация индустрияһы вәкилдәрен саҡыра
26 майҙа телекоммуникациялар өлкәһендә Skonnect 2014 I Бөтә Рәсәй проекттар конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеү тамамлана. Уны «Сколково» фонды уҙғара.
Skonnect-2014 һәм Асыҡ Сколково Университетының «Идеянан алып бизнесҡа тиклем» программаһы сиктәрендә Мәскәүҙә Фондтың Рәсәй һәм сил ил эксперттары ҡатнашлығында алты семинар уҙасаҡ. Еңеүсе проект өсөн ойоштороусыларҙан дөйөм потенциаль инвестициялар күләме 46 миллион һум тәшкил итә.
Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәт «Сколково» инновацион үҙәк сайтында бирелгән.


text:
Цинь Ши Хуан
Цинь Шихуан-ди (ҡыт. ғәҙәти 秦始皇帝, , пиньин: Qín Shǐ Huáng-dì, һүҙмә-һүҙ: «Первый император Цинь»), ысын исеме Ин Чжэн (ҡыт. ғәҙәти 嬴政, , пиньин: Yíng Zhèng, б. э. т. 259—210 йй.) — Цинь батшалығы (б. э. т. 246йй.) хакимы, Һуғышҡан Батшалыҡтарҙың оҙайлы эпохаларына сик һалыусы. Б. э. т. 221 йылда. Эске Ҡытайҙа хакимлыҡты тотошлайы менән үҙ ҡулына ала һәм тариҡа беренсе үҙәкләштерелгән ҡытай дәүләте хакимы булып инеп ҡала. Ул нигеҙ һалған Цинь династияһы, Ҡытай менән 10 меңдәрсә быуын дауамында хакимлыҡ итергә тейеш тип планлаштырһа ла, үлеменә бер нисә йыл үтеү менә ҡолатыла..
Йөкмәткеһе
- 1 Бала сағы, үҫмер осоро, йәшлеге (Цинь батшалығы ваны)
- 2 Кәшәнәһе
- 3 Цинь Шихуанди тураһында фильмдар һәм опералар
- 4 Иҫкәрмәләр
- 5 Әҙәбиәт
Бала сағы, үҫмер осоро, йәшлеге (Цинь батшалығы ваны)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тыумышы һәм тәхеткә ултырыуы, б. э. т. 258—246 йй.[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ин Чжэн б. э. т. 259 йылда, Чжао кенәзлегенең баш ҡалаһы Ханьданда тыуған, атаһы Чжуансян-ван аманат (заложник) булған. Уның атаһы ван (хаким) ейәне булған, әммә түбән сығышлы кәнизәктән тыуған һәм тәхеткә өмөт тота алмаған. Люй Бувэй тигән сауҙагәр уға хакимлыҡҡа килергә ярҙам итергә һүҙ биргән.
Ин Чжэндың әсәһе лә кәнизәк булған, уны Чжуан Сянванға Люй Бувэей бүләк иткән. Килгәндә үк ауырлы булған тигән мәғлүмәт тә бар. Малайға Чжэн («беренсе») тип исем биргәндәр.
Ҡарт ван үлгәс, тәхет вариҫы Аньго бик әҙ генә идара итеп өлгөрә, Люй Бувэй төрлө хәйләләр менән Чжуансян-вандың тәхеткә ултырыуына өлгәшә. Әммә хаким булып, тәхеттә 3 йылдан да әҙерәк ултыра. Бынан һуң Ин Чжэн тәхеткә килә. Имеш-мимештәргә ҡарағанда (Сым Цянь быны раҫлай) Люй Бувэй — Чжэндың[1] ысын атаһы.
Был фекер 2000 йыл самаһы йәшәп килә, әммә профессорҙар ДжонКноблок һәм Джефри Ригель Люйша Чунцюның анналдарын өйрәнгәндә был императорҙың сығышын шик аҫтына ҡуйыр өсөн уйлап сығарылған ғәйбәт тип һанай.[2]
Люй Бувэйҙың регентлығы (б. э. т. 246—237 йй.).[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ин Чжэн ул саҡтағы иң ҡеүәтле Цинь батшалығы тәхетенә көтмәгәндә, 13 йәшендә килеп ултыра (б.э.т. 246 й.) . Премьер-министр Люй Бувэй уның ҡурсыусыһы (опекун) булып китә. Люй Бувэй ғалимдарҙы бик ярата, төрлө батшалыҡтарҙан меңдәрсә ғалим саҡыра, улар үҙ-ара бәхәстәр ҡороп, китаптар яҙа. Уның шундай эшмәкәрлеге арҡаһында данлыҡлы «Люйши чуньцю» энциклопедияһы яҙыла.[3]
246 йылда Хань батшалығынан инженер Чжэн Го . Шэньсиҙа 150 км оҙонлоғондағы ирригация каналы төҙөтә башлай. Канал ун йыл төҙөлә һәм 40,000 гектар һөрөнтө ерҙе һуғара һәм Цинь батшалығына иҡтисади үҫеш бирә. .[4]
Ин Чжэндың атаһы үлгәс, Люй Бувэй уның әсәһенең һөйәренә әйләнә, етмәһә Лао Ай тигән алашар (евнух) бүләк итә. Әйтеүҙәренсә, ул алашар булмаған, ришүәт биреп, шундай ҡағыҙ алған.[5]
Лао Ай бар эште үҙ ҡулына ала, Ин Чжэн үҙенә бала итеп ҡарауҙарын яратмай. 238 йылда балиғлыҡ йәшенә етә һәм хакимлыҡты үҙ ҡулына ала. 238 йылда әсәһенең Лао Ай менән йәшәгәнен, унан йәшерен рәүештә ике бала тапҡанын ишетә. Уның береһен тәхеткә ултыртырға йыйынғандарын белә.[5] Был ваҡыт эсендә Лао Ай ялған дәүләт мөһөрөн эшләтә, ван һарайына һөжүм итергә ғәскәр йыя. Ин Чжэн кәңәшселәренә тиҙ арала ғәскәр йыйырға һәм Лао Айға ҡаршы ебәрергә ҡуша. Лао Ай, уның туғандары һәм арҡалаштары юҡ ителә, ғәскәре ҡыйратыла.[6]
237 йылда Люй Бувэй Лао Ай менән бәйләнеше өсөн һөргөнгә ебәрелә, әммә юлда уҡ ул үҙенә ҡул һала. Ин Чжэна әсәһен дә һөргөнгә оҙаттыра, әммә кәңәшселәренең өгөтө менән кире ҡайтара[6]
Премьер-министр Ли Сы менән идара (б. э. т. 237—230 йй).[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Люй Бувэйҙан һуң премьер-министр булып легист Ли Сы тәғәйенләнә.
Ли Сы уны хаталы аҙымдарҙан тотоп ҡала.
Ли Сы йәш хакимға бик ныҡ йоғонто яһай, шуның өсөн Цинь имеперияһын туплаусы Ин Чжэн түгел, ә тап ул булған тигән фекер ҙә бар. Ли Сы хатта фекерҙәше Хань Фэйҙы ла үлемгә алып барып еткереүҙән тартынмай. (Хандең яҙмаларын уҡып, һуңынан , Ин Чжэн уны төрмәгә ебәргәненә бик үкенгән)
Ин Чжэн һәм Ли Сы көнсығышта һуғыштар алып бара һәм еңә. Хаким еңеү хаҡына бар ысулдарҙы — ришүәт, шымсылыҡ һ.б. — кәңәшселәренең фекерҙәрен дә файҙалана. Ли Сы беренсе урында була.
Ҡытайҙың берләшеүе (б. э. т. 230—221 йй.).[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡытай Цинь тоҡомо ҡулы аҫтына туплана башлай. Дәүләттеү ҡеүәтле ғәскәре һәм күп һанлы бюрократияһы була.
32 йылда ул үҙе тыуған кенәзлекте яулай. Чжэн бер-бер артлы 6 дәүләтте яулап ала. 39 йәшендә Чжэн тарихта беренсе тапҡыр тотош Ҡытайҙы бергә туплай, Цинь Шихуан тигән тәхет исеме ала, Цинь династияһына баш һала һәм үҙен уның тәүге хакимы тип иғлан итә.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ул 210 йылда Чжифу утрауына диңгеҙ юлы менән барғанда үлеп ҡала. Үлгән көнө 210 йылдың 10 сентябре тип һанала.[7][8] Ул терегөмөш ҡушылған үлемһеҙлек дарыуын эсеп үлә.[9]
Император көтмәгәндә үлеп ҡалғас, Чжао Гао һәм Ли Сы ике айлап уның үлемен йәшерә. Үлеме асылғас, элекке династиялар империя байлығын таларға тотона, 206 йылда императорҙың вариҫтары тотош ҡырып бөтөрөлә.
Кәшәнәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Императорҙы ерләр урын тере сағында уҡ башлана. Ул мөһабәтлеге менән таң ҡалдыра. Кәшәнәне 700 оҫта эшләй. Периметры — 6 км.
Ҡорған 1974 йылда ғына табылған.Әле өйрәнелеп бөтмәгән.[10]
Цинь Шихуан кәшәнәһе ҡытай ҡомартҡыларынан беренсе итеп ЮНЕСКО-ның Донъя мәҙәни мираҫ объекттары реестрына индерелгән.
Цинь Шихуанди тураһында фильмдар һәм опералар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1962 япон фильм төшөрөлгән «The Great Wall» (в оригинале япон. 秦・始皇帝, Shin shikōtei — «Цинь Шихуанди» в японском произношении). Синтаро Кацу имеператор ролендә.
- В 1986 году на гонконгском телеканале ATV был снят и показан 63-серийный сериал Emperor Qin Shi Huang /Rise of the Great Wall (один из крупнейших проектов канала) о молодости Ин Чжэна (будущего императора Цинь Шихуана) с Тони Лиу (инг.)баш. в главной роли.
- В 1996 году в Гонконге Жу Сяовэнем /Zhou Xiaowen/ был снят фильм «Тень императора» с участием Гэ Ю.
- По мотивам истории объединения Китая Чэнь Кайгэ в 1999 году снял фильм «Император и убийца», достаточно точно следующий канве «Ши цзи».
- В 2002 году Чжан Имоу снял на эту тему самый дорогой фильм в истории китайского кино — «Герой».
- В 2008 году роль Цинь Шихуана в голливудском блокбастере «Мумия: Гробница императора драконов» сыграл Джет Ли.
- В 2006 году на сцене Метрополитен-оперы (Нью-Йорк) состоялась премьера оперы «Первый император» (композитор — Тань Дунь, режиссёр — Чжан Имоу). Партию императора спел Пласидо Доминго.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Сыма Цянь. Исторические записки. Т.7, глава 85, стр. 296—297.
- ↑ The Annals of Lü Buwei — Stanford University Press, 2001. — ISBN 978-0-8047-3354-0. p. 9
- ↑ Сыма Цянь. Исторические записки. Т.7, глава 85, стр. 298.
- ↑ Zheng Bai Qu
- ↑ 5,0 5,1 Сыма Цянь. Исторические записки. Т.7, глава 85, стр. 298—300.
- ↑ 6,0 6,1 Сыма Цянь. Исторические записки. Т.2, глава 6, стр. 55-56.
- ↑ O’Hagan Muqian Luo, Paul. (2006). 讀名人小傳學英文: famous people . 寂天文化. publishing. ISBN 986-184-045-1, ISBN 978-986-184-045-1. p16.
- ↑ Xinhuanet.com. «Xinhuanet.com.» 中國考古簡訊:秦始皇去世地沙丘平臺遺跡尚存. Retrieved on 2009-01-28.
- ↑ Wright, David Curtis The History of China — Greenwood Publishing Group, 2001. — P. 49. — ISBN 0-313-30940-X.
- ↑ ЖИЗНЬ: Найдена дорога на небо
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сыма Цянь. Исторические записки. Перевод Р. В. Вяткина. т. 2 (гл. 6 «Основные записи [о деяниях] Цинь Ши-хуана»)
- Сыма Цянь. Исторические записки. Перевод Р. В. Вяткина. т. 7 (гл. 85 «Жизнеописание Люй Бувэя»)
- Сыма Цянь. Исторические записки. Перевод Р. В. Вяткина. т. 8 (гл.86 «Жизнеописания мстителей: жизнеописание Цзин Кэ»)
- Сыма Цянь. Исторические записки. Перевод Р. В. Вяткина. т. 8 (гл. 87 «Жизнеописание Ли Сы»)
- Переломов Л. С. . Империя Цинь — первое централизованное государство в Китае (221—202 гг. до н. э.) // Академия наук СССР. Институт народов Азии. — М.:
- Ульянов, М. Ю. Цинь Шихуан и его армия — Восточная коллекция, 2007, с. 20-38.


text:
Комиҙың Подъелск ауылындағы ҡарттар йортонда янғын сығып унда йәшәгән 23 кеш һәләк булғандан һуң, Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә ошондай интернаттар, социаль приюттар тикшерелә башланы.
Ошо көндәрҙә Мәләүез ҡарттар йортонда ла янғын хәүефһеҙлеге тикшерелә. Бында әлеге ваҡытта 40 кеше йәшәй. Ун биш йыл элек төҙөлгән ике ҡатлы бинала йыл һайын әҙерәк төҙөкләндерелә, әммә, быға тиклем бер тапҡыр ҙа капиталь ремонт үткәрелмәгән. Күптән түгел бында район хакимиәтендә төҙөлгән махсус комиссия финанс етмәү арҡаһында туҡталып торған ремонтты яңынан башларға ҡушҡан.


text:
Салауат Юлаев проспекты Бөрө трактына тоташтырыласаҡ
Өфөлә Салауат Юлаев проспектының дауамы төҙөлә башлаясаҡ. Был турала ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов хәбәр итте.
Проспекттың икенсе сиратының оҙонлоғо 7,5 километрға етәсәк. Ул Бөрө трактына тоташтырыласаҡ һәм башҡа урамдарҙағы транспорт йөкләнеше проспектҡа күсереләсәк. Төҙөлөштө биш йылда тамамлау планлаштырыла. Әгәр проект тормошҡа ашырылһа, Салауат Юлаев проспекты Рәсәйҙәге светофорҙар ҡуйылмаған иң оҙон урам буласаҡ.
Ирек Ялаловтың әйтеүенсә, Комсомол һәм Рәсәй урамдарын да етди реконструкция көтә. Улар һигеҙ һыҙатҡа тиклем киңәйтеләсәк, тротуарҙар һәм туҡталыштары төҙөкләндереләсәк. Һуңынан был урамдарға Октябрь проспектынан йәмәғәт транспорты маршруттарының бер өлөшөн күсереү планлаштырыла.


text:
Профойошмалар мәғариф хеҙмәткәрҙәре өсөн саңғы байрамы үткәрә
Мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәре өсөн саңғы спорты фестивале Өфөлә РФ Халыҡ мәғарифы һәм фәне хеҙмәткәрҙәре профойошмаһының Башҡортостан республикаһы комитеты инициативаһы менән үткәрелә.
«Башинформ» агентлығына БР Профойошмалар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, был сара Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына һәм Уҡытыусы йылына арнала.
Фестивалдә Өфө белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәре һәм уларҙың ғаилә ағзалары ҡатнаша. Байрам программаһы менән саңғы ярыштарын, ғаилә старттарын, хәрәкәтле уйындар үткәреү ҡаралған. Иң әүҙем ҡатнашыусылар маҡтау ҡағыҙҙары һәи ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләнәсәк.
Фестиваль «Ҡашкаҙан» мәҙәниәт һәм ял паркында 21 февралдә үтә. Сәғәт 12-лә башлана.


text:
Өфөлә Беренсе R2R форумында хеҙмәттәшлек тураһында дүрт эшҡыуарлыҡ килешеүенә ҡул ҡуйылды Фото: Олег Яровиков
Өфөлә Беренсе R2R форумында хеҙмәттәшлек тураһында дүрт эшҡыуарлыҡ килешеүенә ҡул ҡуйылды
Өфөлә Беренсе R2R форумында хеҙмәттәшлек тураһында дүрт эшҡыуарлыҡ килешеүенә ҡул ҡуйылды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
22 октябрҙә Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәренең Беренсе R2R форумында хеҙмәттәшлек тураһында дүрт эшҡыуарлыҡ килешеүенә ҡул ҡуйылды.
«Квант» координация советы рәйесе Владимир Лаптев һәм Ҡытайҙың Shandong Kerui Petroleum Equipment Co.,Ltd компанияһы вәкиллеге башлығы Ли Цзиньсюй хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө. Яҡтар нефть һәм газ ҡорамалдарын эшләү буйынса сәнәғәт һәм фәнни-техник хеҙмәттәшлек хаҡында һөйләшеп килеште.
«Башҡортостан Республикаһын үҫтереү корпорацияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Артем Кирәев һәм «Ляонин WOLF Нефтемаш» компанияһының генераль директоры (Ҡытай) Яо Гуанвэнь Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районында индустриаль паркты үҫтереү буйынса проектты берлектә тормошҡа ашырыу хаҡында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы.
КПМГ компанияһының Урал төбәк үҙәгенең идара итеүсе партнеры Нодирбек Вахидов һәм Башҡортостандың Инвестициялар йәлеп итеү буйынса агентлығы директоры вазифаһын башҡарыусы Рөстәм Мосабиров хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө. Яҡтар Башҡортостандың инвестиция сәйәсәте өлкәһендә үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек булдырырға һөйләшеп килеште.
Рәсәй франчайзинг ассоциацияһының башҡарма директоры Юрий Михайличенко һәм Евразия франчайзинг ассоциацияһының вице-президенты Куаныш Керимкулов хеҙмәттәшлек тураһында документҡа ҡул ҡуйҙы. Был килешеү берҙәм иҡтисади киңлек биләмәһендә брендтарҙы яҡшыртырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Константин Толкачев граждандарҙы ҡабул итте
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев "Берҙәм Рәсәй" партияһы Рәйесе Владимир Путиндың төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандарҙы ҡабул итте. Депутатҡа туғыҙ кеше Өфөлә һәм Салауатта өлөшләтә торлаҡ төҙөлөшө договорҙары буйынса төҙөүсе ойошмаларҙың договор йөкләмәләрен үтәмәүе, авария хәлендәге торлаҡ биналарынан һәм яңы төҙөлөш зонаһына эләккән торлаҡ йорттарҙан халыҡты күсереү проблемаһы, баҡса ширҡәттәре территорияһындағы ер участкаларын хосусилаштырыу менән ҡыйынлыҡтар тураһында мөрәжәғәт итте. Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Хәсән Хөснөризамов ҡала ветерандар ойошмаһы исеменән льготалы категория граждандарын өҫтәмә дарыуҙар менән тәьмин итеү тураһындағы мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам итеүҙе һораны, шулай уҡ дарыуҙарҙың ҡиммәт булыуына зарланды.
Константин Толкачев ҡайһы бер мөрәжәғәт итеүселәрҙең һорауҙарына яуаптар бирҙе, ә артабан эшкәртеүҙе талап иткән һорауҙарҙы контролгә алды.


text:
«Урал-батыр» башҡорт халыҡ эпосы дүрт телдә нәшер ителгән
Башҡортостан «Китап» нәшриәте «Урал-батыр» эпосын башҡорт, рус, инглиз һәм француз телдәрендә баҫтырып сығарҙы, тип хәбәр иттеләр нәшриәттән.
«Урал-батыр» эпосы – ул Евразияның таш билбауы – Урал тауында борондан йәшәгән башҡорт халҡының үҙенсәлекле ауыҙ-тел ижады хазинаһы. Ул башҡорт халыҡ шиғриәтенең боронғо жанры - ҡобайырға (маҡтау йыры, героик йыр) ҡарай. «Урал-батыр» меңәрләгән йылдар элек булған боронғо мифологияны үҙ эсенә алған. Унда үҙ тамырҙары менән тәүтормош йәмғиәте ҡоролошона барып тоташҡан боронғо ҡараштар спектры сағылдырылған. Әҫәргә бөтә донъя мәҙәниәтендә билдәле архаик эпос һыҙаттары ла, шулай уҡ үҙенсәлекле этник колорит та хас.


text:
«Иммунопрепарат» предприятиеһында яңы микробиологик лаборатория асылды
Өфөнөң «Иммунопрепарат» предприятиеһында («Микроген» фәнни-производство берекмәһе» филиалы) яңы микробиологик лаборатория асылды, уның майҙаны 1200 квадрат метр.
Бында персоналды һәм вакциналарҙы һаҡлау өсөн ламинар бокстар, һауа фильтрҙары, зарарһыҙландырыу һәм елләтеү системалары ҡуйылған.
Яңы лабораторияла белгестәр килгән сеймалға, субстанцияларға, төрөү материалдарына микробиологик контроль үткәрә, туҡландырыу мөхите үҙенсәлектәрен тикшерә, шулай уҡ таҙартылғаан һыу һәм инъекциялар өсөн шыйыҡсалар күрһәткестәре мониторингын үткәрә ала.
— Лаборатория халыҡ-ара GMP стандарттарына (фармацевтика препараттары етештереү ҡағиҙәләренә) ярашлы төҙөлгән, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Имуннопрепарат» предприятиеһының матбуғат секретары Гүзәл Йосопова. — Проект Чехияның «FAVEA» фирмаһы менән берлектә тормошҡа ашырылған.
«Иммунопрепарат» милли профилактик прививкалар календарына ярашлы һәм эпидемия күрһәткестәре буйынса Рәсәй һәм БДБ илдәре халыҡтарының талабын ҡәнәғәтләндереү өсөн вакциналар, сывороткалар, анатоксиндар етештерә. Улар иҫәбендә — киҙеүҙән, тартышыу ауырыуынан, дифтериянан, йүтәлдән, ҡотороуҙан, һәм башҡа инфекцияларҙан һаҡлау өсөн иммунобиологик препараттар.


text:
Башҡортостан ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше буйынса беренсе урында
458,9 миллиард һум — республикала 2009 йыл йомғаҡтары буйынса ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше бына ошондай. Был 2008 йыл кимәленә ҡарата 98 процент. Бер аҙ кәмеүгә ҡарамаҫтан, ваҡлап һатыу сауҙа әйләнешенең абсолют күрһәткесе буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең тәүге ун төбәгенә инә һәм Волга буйы федераль округында беренсе урынды биләй. Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ҡарағанда, йән башына ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше 113 мең һум самаһы тәшкил итте, йәғни былтырғы кимәлгә ҡарата 97,8 процент.
Ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше структураһында аҙыҡ-түлек продукттары, эсемлектәрҙе һәм тәмәке изделиеларын индереп, 49,9 процент тәшкил итте, аҙыҡ-түлек булмаған тауарҙар – 50,1 процент. 2008 йылда был күрһәткестәр 48,8 һәм 51,2 процент ине. Халыҡҡа аҙыҡ-түлек продукттары, эсемлектәр һәм тәмәке изделиеларын индереп, 229,2 миллиард һумлыҡ һатылды (2008 йылға ҡарата 100,2%), аҙыҡ-түлек булмаған тауарҙар – 229,7 миллиард һумлыҡ йәки 95,9 процент.
Республика статистиктары мәғлүмәттәренә ҡарағанда, йәмәғәт туҡланыуы әйләнеше 18,4 миллиард һумлыҡ тәшки итте, йәғни йән башына 4,5 мең һум.


text:
Балтас районында мәсет асылды
Балтас районының Штәнде ауылында мәсет асылды. Тантаналы сарала Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, Балтас районы хакимиәте башлығы Рәфил Ғәлләмов һәм Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың әсәһе Рәйсә Хәмитова ҡатнашты.
Был мәсет ун йыл элек төҙөлә башлаған. Әммә төҙөлөш эштәре һүлпән барған. Былтыр Рәйсә Хәмитова ярҙамы менән эштәр тиҙләтелгән.
Тәлғәт Тажетдин иман йортон төҙөргә ярҙам итеүселәрҙең барыһына ла – Рәйсә Хәмитоваға, урындағы хакимиәткә һәм төҙөүселәргә рәхмәтен белдерҙе.
— Барыһы ла ғаиләнән башлана, — тип билдәләне юғары мөфтөй. – Башҡортостанда 2012 йыл Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип юҡҡа ғына иғлан ителмәне. Ислам ғаиләгә, йәш быуынды тәрбиәләү һәм ололарға ҡарата ихтирамлы булыу мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүлә.
Штәнде ҡалаһында йәшәүсе Рәйсә Хәмитова һөйләүенсә, тыуған ауылында мәсет асыу уның күптәнге хыялы булған. Һәм бына, ниһайәт, уның теләге тормошҡа ашты.
Яңы мәсеттә тәүге дини сара – сабыйға исем ҡушыу йолаһы үткәрелде. Йорттоң беренсе ҡаты – ир-аттар, икенсе ҡаты ҡатын-ҡыҙҙар өсөн тәғәйенләнгән. Хәҙер бында ислам дине нигеҙҙәре буйынса дәрестәр ойоштороласаҡ, дини йолалар үткәреләсәк. Алдағы ваҡытта мәсет ҡарамағында мәҙрәсә лә асыласаҡ. Бығаса мәғрифәтселек эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән Рәйсә Хәмитова урындағы халыҡты ислам дине нигеҙҙәренә өйрәтәсәк.


text:
Рәсәй Олимпия комитеты Мортаза Рәхимовҡа рәхмәт белдерҙе
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Рәсәй Олимпия комитеты президенты Л.В. Тягачевтан хат килде. Унда республикала физик культураны һәм спортты үҫтереүгә ҙур ярҙам өсөн рәхмәт белдерелә.
Хатта шулай тиелә:
"Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
2009 йылдың 18-25 июлендә Финляндияның Тампер ҡалаһында үткән Х йәйге Европа үҫмерҙәр олимпия фестивалендә Рәсәй спортсылары, 18 алтын, 10 көмөш һәм 8 бронза миҙал яулап, сираттағы тапҡыр командалар араһында беренсе урынды алды.
3 мең метрға йүгереүҙә республиканан Гөлшат Фазлетдинова (тренеры Е.Г. Сенченко) көмөш миҙал яуланы.
Рәсәй Олимпия комитеты исеменән физик культура һәм спортты үҫтереүгә күрһәткән даими иғтибарығыҙ һәм хәстәрлегегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм күп яҡлы эшмәкәрлегегеҙҙә уңыштар теләйем."


text:
Вуздарҙың инновацион инфраструктураһын үҫтереү программаларын һайлап алыуға конкурс иғлан ителде
Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы, бәләкәй инновацион эшҡыуарлыҡҡа, федераль юғары профессиональ белем биреү учреждениеларына ярҙамды индереп, инновацион инфраструктураны үҫтереү программаларын конкурста һайлап алыу үткәреү тураһында иғлан итте. Ул инновацион инфраструктураны үҫтереүгә дәүләт ярҙамы тураһында Положениеға ярашлы үткәрелә.
БР Сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурс үткәреүҙе ойоштороу-техник һәм мәғлүмәт яғынан "Ғилми-тикшеренеү институты — Республика тикшеренеү фәнни-консультация экспертиза үҙәге" Федераль дәүләт учреждениеһы тәьмин итә. Конкурс документацияһы Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығы сайтында урынлаштырылған: www.mon.gov.ru.
Конкурста еңеүсе белем биреү учреждениеларының инновацион инфраструктураһын үҫтереүгә дәүләт ярҙамы өҫтәмә бюджет ассигнованиелары йәки бер йылдан өс йылға тиклем срокка йылына 50 миллион һум күләмендә субсидиялар биреү формаһында бойомға ашырыла.
Асыҡ конкурсҡа заявкалар быйыл 26 июлдә сәғәт 11-гә тиклем ҡабул ителә.
Конкурс һөҙөмтәләре һәм еңеүсенең исеме Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығы сайтында 23 августан да һуңға ҡалмайынса баҫылып сығасаҡ.


text:
«Ҡош юлы» бард йыры фестивале тәүге юбилейын билдәләй
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Быйыл «Ҡош юлы» бард йыры фестивале биш йыллыҡ юбилейын билдәләй. 11-13 июндә Ейәнсура районы йәнә тәбиғәт, усаҡ, йондоҙло күк һәм йыр-моң һөйөүселәрҙе ҡабул итә. «Ҡош юлы-2016» фестиваленең финалы йәмле Һүрәм йылғаһы буйында уҙа.
Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, сарала уҙған йылдарҙа еңеп сыҡҡан 17 лауреат һәм быйыл интернет тауыш биреүҙә еңеү яулаған биш йырсы ҡатнаша.
Сараның «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмөндә ҡатнашыусыларҙың видеояҙмалары буйынса конкурстың һайлап алыу туры бара. Йомғаҡ яһағанда автор әҫәрҙәренә, автор-башҡарыусыларға өҫтөнлөк бирелә. Фестиваль барышында йыл һайын йәш шағирҙар семинары уҙғарыла. Көн дауамында спорт ярыштары, халыҡ уйындары ойошторола.
Байрам Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы, «Шоңҡар» журналы һәм «Йәшлек» гәзите башланғысы менән 2012 йылдан үткәрелә башланы. Әлеге ваҡытта фестиваль башҡорт бард хәрәкәтен пропагандалау һәм үҫтереү өсөн һәйбәт стимул, гитарала уйнарға һәм бард йырын яратыусылар өсөн ҙур байрам булып тора.


text:
Ҡурай моңдары «Культура» телеканалында яңғыраясаҡ
Ошо көндәрҙә билдәле ҡурайсы Роберт Юлдашев коллективы менән Мәскәүҙә булып ҡайтҡан. Баш ҡалала улар «Культура» бөтә Рәсәй телеканалының халыҡ-ара этно-фолк-рок халыҡ ижады фестивален төшөрөүҙә ҡатнашҡан, унда Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең иң яҡшы коллективтары сығыш яһаған. Улар иҫәбендә — «Терем квартет», «Пелагея» төркөмө, Игорь Моисеев исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, Якутиянан «Айархаан» этник ансамбле һәм башҡалар. Билдәле булыуынса, Роберт Юлдашев командаһы фестивалдә «Сыңрау торна» боронғо башҡорт халыҡ көйөн уйнаған.
«Культура» телеканалында фестиваль декабрь айында күрһәтеләсәк.


text:
Урта махсус уҡыу йорттары яҙмышын Профсоюздар йортонда тикшерҙеләр
Профсоюздар йортонда үткән БР Профсоюздар федерацияһы етәкселегенең республиканың мәғариф министры Зиннәт Аллаяров менән осрашыуында урта профессиональ белем биреү федераль учреждениеларының артабанғы яҙмышы төп тема булып торҙо.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу барышында илебеҙҙә юғары уҡыу йорттарына ҡушыу юлы менән ҡайһы бер урта махсус уҡыу йорттарын ҡайтанан ойоштороу процесы күҙәтелеүе тикшерелде. Республиканың профсоюз лидерҙары фекеренсә, бындай процесс күп урта профессиональ белем биреү учреждениелары юғары уҡыу йорттарының әҙерлек бүлектәренә әйләнеүенә килтерә. Һөҙөмтәлә урта профессиональ белемле белгестәр әҙерләү буйынса дәүләт стандарттары боҙолоуы ихтимал.
Урта махсус уҡыу йорттарын юғары уҡыу йорттарына ҡушыуҙың төп хәүефлелеге, БР Профсоюздар федерацияһы етәкселеге фекеренсә, илебеҙҙә аҡрынлап урта махсус белем биреү системаһының тарҡалыу ихтималлығына ҡайтып ҡала. Ә илебеҙҙең бөтә ҙур предприятиелары бөгөн ошо уҡыу йорттарын тамамлаусыларға мохтаж бит.
Был осрашыу урта профессиональ белем биреүҙең бөгөнгө хәлен бергәләп тикшереү буйынса тәүге аҙымдарҙың береһе булды. Артабан был мәсьәләне БР Профсоюздар федерацияһы республика эш биреүселәр берләшмәләре, урта профессиональ белем биреү учреждениелары етәкселәре һәм башҡа ҡыҙыҡһынған яҡтар менән тикшерергә планлаштыра.


text:
Фото:
Өфөлә «Мостай Кәрим» энциклопедияһы нәшер ителәсәк
Фото:
Башҡортостанда «Мостай Кәрим» энциклопедияһы нәшер ителәсәк. Был уникаль китапты «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре әҙерләй. Унда шағирҙың биографияһын, ижадын сағылдырған бер мең ярым тирәһе мәҡәлә, фотоһүрәттәр һәм башҡа материалдар урынлаштырыласаҡ.
«Мостай Кәрим» энциклопедияһы БР Президентының 2006 йылдың 17 ғинуарындағы «Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостафа Сафа улы Кәримовтың (Мостай Кәримдең) иҫтәлеген мәңгеләштереү тураһында»ғы Указына һәм БР Хөкүмәтенең 2006 йылдың 7 ноябрендәге шул уҡ исемле ҡарарына ярашлы нәшер ителә. 2009 йылда ғилми редакция советы составы раҫланды. Әлеге ваҡытта был эшмәкәрлеккә йөҙгә яҡын автор йәлеп ителгән. Улар араһында Башҡортостандан ғына түгел, Мәскәүҙән һәм Рәсәйҙең башҡа ҡалаларынан, шулай уҡ яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән билдәле яҙыусылар, әҙиптәр, журналистар, крайҙы өйрәнеүселәр бар.
Энциклопедияны әҙерләү һәм нәшер итеүгә бер нисә йыл китәсәк. Билдәле бер ваҡыт хаҡында әйтергә иртәрәк әле, тип хәбәр иттеләр «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенән.


text:
БЕҘ ҠОЛ ТҮГЕЛ, сөнки еребеҙ, телебеҙ, рухыбыҙ бар!
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 19.07.2010 13:16
Быйылғы йәй үтә ҡыҙыу килде - эҫелек менән бер рәттән, баштарыбыҙ ҡыҙырлыҡ, йөрәктәребеҙгә ҡуҙ һалырлыҡ ижтимағи-сәйәси ваҡиғалар булып тора. Өсөнсө Бөтөн донъя ҡоролтайы милләттәштәребеҙгә халҡыбыҙҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге менән бәйле уй-фекерҙәрен, тәҡдимдәрен, бығаса булмағанса, ҡыйыу һәм ҡәтғи рәүештә иғлан итеү мөмкинлеген бирҙе. Һәм тап шулай булырға тейеш ине лә: беҙ башҡорттар бит! Республикабыҙ башлығы - Президент алышынған мәлдә арабыҙҙа ошо ҡыйыулығыбыҙға үкенес белдереп, баштарына көл һибеп йөрөүселәр ҙә бар. Әммә беҙ бөгөн дә, һис бер икеләнмәйенсә, ҡоролтайҙа яңғыраған бөтөн башҡорт халҡы фекерен ҡабатлап әйтергә тейешбеҙ: Башҡортостан Республикаһы Президенты мотлаҡ башҡорт булырға тейеш! Әгәр беҙ, башҡорттар, ҡоролтайыбыҙ резолюцияһында теркәлгән ошо ҡарарҙы бойомға ашыра алмайбыҙ икән, хоҡуҡһыҙ милләткә, ҡоллоҡ психологияһы өҫтөнлөк иткән халыҡҡа әүереләсәкбеҙ...
Ҡоллоҡ психологияһы тураһында һүҙ башлағас, Совет Рәсәйе тарихынан уҡый-яҙа белмәүсе кешеләрҙе уҡырға-яҙырға өйрәтеү менән бәйле бер ҡыҙыҡлы һәм фәһемле ваҡиға иҫкә төштө. 1919 йылда ябай халыҡты уҡырға-яҙырға өйрәтеү өсөн "Долой неграмотность. Азбука для взрослых" тигән китап сығарыла. Был китапты хәтергә төшөрөүемдең ғилләһе бына нимәлә: ошо ололар әлифбаһынан "Мы не рабы, рабы - не мы" тигән һөйләмде ижекләп уҡытып, хәреф танырға өйрәтәләр бала саҡта мәктәптә уҡыуҙан мәхрүм ителгәндәрҙе. Ул замандарҙан бирле бер быуат самаһы ваҡыт уҙһа ла, әлеге революцион лозунг һаман да көнүҙәк булып ҡала. Ни өсөн? Ватандаштарыбыҙ араһында наҙан кешеләр юҡ тиерлек, әммә ҡолдар - күп.
Дөрөҫөн әйткәндә, ысынбарлыҡта совет кешеләренән власть даирәләренә бер һүҙһеҙ буйһонған рухи ҡолдар яһау коммунистик идеология әһелдәренең төп маҡсаты булды. Әйтергә кәрәк, улар ҙур оҫталыҡ күрһәтеп, үҙ маҡсатына бик тиҙ арала өлгәшә алды. Нисек шулай булмаһын, әгәр ул саҡта СССР тип аталған илдә йәшәүсе милләттәрҙең иң аҫыл, иң аҡыллы, иң намыҫлы ул-ҡыҙҙары бығаса күрелмәгән репрессияға дусар ителеп тә, халыҡ өнһөҙ-тынһыҙ ҡалғас? Айырым милләттәрҙән бер генә совет халҡын булдырыуға, халыҡтарҙы милли хазинаһынан - телдәренән яҙҙырыуға ҡаршы һүҙ әйтеүселәр булмағас? Хаҡтыр: ҡолдар - телһеҙ. Беҙ, башҡорттар, Ер йөҙөндәге боронғо мәҙәниәтле халыҡтарҙың береһе. Был хәҡиҡәт - аксиома, һәм ул ғалимдар тарафынан да таныла бөгөн. Ә милләттәштәребеҙ өсөн бына нәмә мөһим: башҡорт тарихында ҡоллоҡ бер ҡасан да булмаған. Халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улы, донъя кимәлендә танылыу тапҡан шәреҡ тарихсыһы Әхмәтзәки Вәлиди үҙенең "Башҡорттарҙың тарихы" тигән китабында IX-XII быуаттарҙа уҡ башҡорттар тураһында мәғлүмәтле булған сит ил сәйәхәтселәренең, миссионерҙарҙың ата-бабаларыбыҙҙың бер кемгә лә буйһонмай, үҙ ирке менән йәшәүе, ҡыйыу һәм ғәййәр ҡәүем булыуы хаҡында яҙып ҡалдырыуын иҫкә ала. Ҡандан-ҡанға, быуындан-быуынға күсә килгән азатлыҡ рухы меңәр йылдар буйына халҡыбыҙҙы һаҡлап тороусы төп тарихи шарт була.
Беҙ, XXI быуат башҡорттары, ошо милли рух сафлығын һаҡлай алһаҡ, үҙебеҙҙе үҙаллы, бойондороҡһоҙ, ирекле халыҡ итеп тойһаҡ һәм барса ғәмәлдәребеҙҙе ошоға ярашлы башҡара алһаҡ ҡына рухи ҡоллоҡ бығауҙарынан арынырбыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, халҡыбыҙ йөҙәр йылдар дауамында геноцидҡа, ә һуңынан этноцидҡа нигеҙләнгән сәйәсәт йоғонтоһо һөҙөмтәһендә һан яғынан ғына түгел, милли сифаттары буйынса ла ауыр юғалтыуҙар кисерҙе. Бөгөн арабыҙҙа динһеҙҙәр, эскеселәр, наркомандар, ришүәтселәр, енәйәт ҡылыусылар, аҙып-туҙып йөрөүселәр, башҡа шундай иманһыҙ, рухһыҙ заттар бар икән, беҙ был аяныслы хәлдән нисек тә булһа ҡотолоу юлын эҙләргә бурыслыбыҙ. Былар барыһы ла рухи ҡоллоҡ билдәләре бит! Ә үҙенең ҡол икәнен белеп тә, ошо халәтенә риза булып йәшәргә хоҡуғы юҡ башҡортмон тигән башҡорттоң!
Эй, милләттәштәр, башҡортса йәшәйек, маңҡортса түгел!
Беҙ ҡол түгел, телһеҙҙәр ҡол. Меңәр йыллыҡ тарихы булған боронғо башҡорт теле бар, мәшһүр эпостарыбыҙҙы, тарихи риүәйәттәребеҙҙе, фәһемле әйтем-мәҡәлдәребеҙҙе, моңло йырҙарыбыҙҙы, хис тулы шиғриәтебеҙҙе бар иткән гүзәл телебеҙ бар. Балаларыбыҙға, ейән-ейәнсәрҙәребеҙгә бишектә ятҡан сағынан алып үҫеп балиғ булғансы тел байлығын тапшырайыҡ, тик башҡорт мәктәптәрендә генә уҡытайыҡ. Киләсәк быуындарыбыҙҙы туған телһеҙ ҡалдырып, башҡаларҙың ҡоло итмәйек.
Беҙ ҡол түгел, динһеҙҙәр ҡол. Хаҡ Тәғәләнең һөйкөмлө халҡы беҙ, бар һәм бер Илаһыбыҙға тоғро ҡалайыҡ, барыбыҙ ҙа иман юлына баҫайыҡ. Фани донъябыҙҙа Ҡөрьән-Кәрим өйрәткән әхлаҡ ҡанундарынан тайпылмайыҡ, инсандың ерҙә үткән ғүмеренән аҙаҡ йәненең баҡыйлыҡҡа күсеүен, әхирәттә яуап бирәсәгебеҙҙе онотмайыҡ. Нәфсеһен тыя алмаусылар, аҡсаға, харам байлыҡҡа табыныусылар, ошо арҡала енәйәт ҡылыусылар - йәндәрен иблескә һатыусылар - бына кемдәр ҡол.
Беҙ ҡол түгел, ерһеҙҙәр ҡол. Башҡорт - донъяның аҫаба халҡы. Туйындырған да, кейендергән дә - ер, өйлө-йортло иткән, ырыҫ-ҡот килтергән дә - ер. Еребеҙ булһа, мәңге йәшәрбеҙ. Һаҡлайыҡ, һатмайыҡ еребеҙҙе, унан яҙһаҡ, башҡорт тигән асылыбыҙ юҡҡа сығыр, ҡоллоҡҡа юл асылыр.
Беҙ ҡол түгел, илһеҙҙәр ҡол. Урал тигән мәңгелек төйәгебеҙ бар, Башҡортостан атлы илебеҙ бар. Республика тигән статусыбыҙ, дәүләтселеккә хоҡуғыбыҙ өсөн даръялай ҡан ҡойолған, меңәрләгән аҫылдарҙан-аҫыл ир-азаматтарыбыҙ йәндәрен ҡорбан иткән. Бөгөн Башҡорт иле йәшәһен өсөн ҡан ҡойоу ҙа, йән биреү ҙә талап ителмәй, әммә һәммәбеҙҙең рух ныҡлығы, ватансылығы, фиҙакәр эшмәкәрлеге кәрәк, милләтебеҙҙең үҙбилдәләнешкә хоҡуғын яҡлау өсөн Рәсәй һәм Башҡортостан Конституцияларында билдәләнгән бөтә мөмкинлектәрҙе ваҡытында ҡуллана белеү кәрәк. Халҡыбыҙға республика статусын күҙ ҡараһылай һаҡлау зарур, дәүләтселекте юғалтыу милләтебеҙ өсөн емергес шартлауға тиң. Беҙ ҡол түгел, халҡын етәкләр ҡөҙрәтле ил баштары, батырҙары һәм уҡымышлы заттары булмаған ҡәүемдәр ҡол. Батыр заттарға бай булғаныбыҙға шанлы-яулы һәм дә данлы тарихыбыҙ шаһит. Ҡаныбыҙға Алдар Иҫәкәев, Батырша, Ҡараһаҡал, Салауат Юлаев, Кинйә Арыҫланов, Әхмәтзәки Вәлиди, Муса Мортазиндар рухы һеңһә, аңыбыҙға Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Тажетдин Ялсығолов, Аҡмулла, Зәйнулла Рәсүлев, Ризаитдин Фәхретдинов кеүек аҡыл һәм ғилем эйәләренең өгөт-нәсихәттәре, фәһемле фекерҙәре дөрөҫ йүнәлеш бирә. Илен етәкләр ир-азаматтарыбыҙ булды һәм буласаҡ. Башҡортостан башында бөгөн дә киң белемле, тәүәккәл, намыҫлы һәм ғәҙел инсан, маһир идарасы һәләте булған башҡорт торорға тейеш. Был - халыҡ талабы, һәм ул мотлаҡ үтәлергә тейеш!
Беҙ ҡол түгел, үҙ күләгәһенән ҡурҡыусылар, һатлыҡ йәндәр ҡол. Башҡортостаныбыҙҙың меңәрләгән ҡурҡыу белмәҫ улдары һуңғы яуға сығып, ҡоллоҡтан үлемде артыҡ күргән, үлгәндә лә азат кеше булып, донъялыҡтан әхирәткә уҙған. Бөгөн ил күге аяҙ, тормошобоҙ тыныс, әммә милли хоҡуҡтарыбыҙҙы яҡлар өсөн дә йөрәкле булыу, үҙ ихтыярыбыҙҙы бер ниҙән дә шөбһәләнмәйенсә, бер кемдән дә ҡурҡмайынса белдерә алыу фарыз. Аллаға шөкөр, бар ундай ҡуш йөрәкле ил улдары һәм ҡыҙҙары Башҡортостаныбыҙҙа - Өсөнсө Бөтөн донъя ҡоролтайы шуға дәлил.
Беҙ ҡол түгел, рухһыҙҙар ҡол. Башҡорт халҡына мәңгелек рухи ҡөҙрәт Илаһтан бирелгән, әгәр ул илаһи көс-ҡеүәтебеҙ булмаһа, бөгөн беҙ булмаҫ инек. Башҡорт рухы аҫабалыҡтан, ватансылыҡтан, имандан, намыҫтан, ғәҙеллектән, кешелеклелектән, азатлыҡ, ирекле һәм иркен йәшәү өсөн көрәштән яралған. Рухыбыҙҙы нығытһаҡ, яман көстәргә бер ҡасан да бирешмәбеҙ. Иманыбыҙ камил: беҙ, башҡорттар, мең йылдар элек үк бар донъяға билдәле азат халыҡ булдыҡ, бөгөн дә барбыҙ, киләсәктә лә буласаҡбыҙ.
Беҙ ҡол түгел, сөнки телһеҙ түгелбеҙ, бар донъяға әйтер һүҙебеҙ бар.
Беҙ ҡол түгел - динебеҙ, иманыбыҙ, халҡыбыҙҙы ҡурсалар Аллаһы Тәғәләбеҙ бар.
Беҙ ҡол түгел - бар тереклекте тыуҙырған изге еребеҙ, сал тарихыбыҙ, бәйғәмбәрҙәргә тиң Урал батырыбыҙ бар.
Беҙ ҡол түгел - башҡаларға ғына түгел, батшаларға ла баш эйҙертмәҫ милли рухыбыҙ бар.
Беҙ мәңге ҡол булмаясаҡбыҙ - азат рухлы, батыр йөрәкле халҡыбыҙ бар, мәңгелек Башҡортостаныбыҙ бар, иншалла!
Вәлиәхмәт БӘҘРЕТДИНОВ,
Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары.


text:
Төркиәнән боростар һәм гранаттар индереүгә сикләүҙәр ҡуйылды — Башҡортостан буйынса Россельхознадзор
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Россельхознадзор Рәсәйгә, шул иҫәптән өсөнсө илдәр аша, Төркиәнән боростар һәм гранаттар индереүҙе ваҡытлыса сикләү тураһында ҡарар ҡабул итте. Сәбәбе — Рәсәйгә тыйылған үҫемлекселек продукцияһын килтереү. Боросҡа һәм гранаттарға ваҡытлыса сикләү 17 марттан ғәмәлгә инде.
Башҡортостан буйынса Россельхознадзор идаралығында аңлатыуҙарынса, ошо датаға тиклем тейәлгән борос һәм гранатты лабораторияла тикшергәндән һуң ғына Рәсәй биләмәһенә индерергә мөмкин.


text:
Донъя илдәре һәм территориялары
Түбәндә донъя илдәренең исемлеге килтерелә. Исемлектә 261 ил бар, шул иҫәптән:
- 194 бойондороҡһоҙ дәүләт (193 дәүләт-БМО ағзалары һәм Ватикан.
- Статусы аныҡ булмаған дәүләттәр (13)[1][2][3][4][5][6][7][8]:
- БМО ағзаһы булмаған, ләкин бер йәки бер нисә БМО ағзаһы булған дәүләт тарафынан танылған 9 дәүләт (өлөшләтә танылған дәүләттәр):
- БМО ағзаһы булмаған һәм бер ниндәй ҙә БМО ағзаһы булған дәүләт тарафынан танылмаған 2 дәүләт. Өлөшләтә танылған ҡайһы бер дәүләттәр тарафынан танылған дәүләттәр:
- БМО ағзаһы булмаған, бер ниндәй ҙә БМО ағзаһы булған дәүләт йәки өлөшләтә танылған дәүләт тарафынан танылмаған, ләкин ысынбарлыҡта бойондороҡһоҙ булған 2 дәүләт:
- Башҡа территориялар (54):
- Халыҡ-ара килешеүҙәрҙә әйтеп үтелгән махсус статуслы 4 территория: Аланд утрауҙары, Гонконг (Сянган), Макао (Аомынь) һәм Шпицберген.
- Дауамлы халҡы булған 38 бойондороҡло территория:
- Австралияның 3 тышҡы территорияһы: Кокос (Килинг) утрауҙары, Норфолк утрауы һәм Раштыуа утрауы;
- Бөйөк Британияның 3 тажлы ере: Гернси, Джерси һәм Мэн утрауы;
- Бөйөк Британияның 12 диңгеҙ аръяғы территорияһы: Ангилья, Бермуда утрауҙары (Бермудалар), Һинд океанындағы Британия территорияһы, Британия Виргин утрауҙары, Гибралтар, Кайман утрауҙары, Монтсеррат, Питкэрн утрауҙары, Изге Елена, Күтәрелеү һәм Тристан-да-Кунья утрауҙары, Тёркс һәм Кайкос, Фолкленд утрауҙары (Аргентина дәғүә итә) һәм Көньяҡ Георгия һәм Көньяҡ Сандвич утрауҙары (Аргентина дәғүә итә);
- Данияның 2 территорияһы (автоном регионы): Гренландия һәм Фарер утрауҙары;
- Нидерландтарҙың 3 диңгеҙ аръяғы (автоном) территориялары: Аруба, Кюрасао һәм Синт-Маартен;
- Яңы Зеландия менән ирекле берләшмәлә булған 2 үҙидаралы дәүләт берәмеге: Кук утрауы һәм Ниуэ (Савидж);
- Яңы Зеландияның 1 бойондороҡло территорияһы: Токелау;
- АҠШ-тың 5 диңгеҙ аръяғы биләмәһе (ҡушылмаған территориялары): Америка Виргин утрауҙары, Америка Самоаһы, Гуам, Пуэрто-Рико һәм Төньяҡ Мариана утрауҙары;
- Францияның 5 диңгеҙ аръяғы берләшмәһе: Сен-Бартельми, Сен-Мартен, Сен-Пьер һәм Микелон, Уоллис һәм Футуна һәм Француз Полинезияһы;
- Францияның 2 диңгеҙ аръяғы махсус статуслы административ-территориаль берекмәләре: Яңы Каледония һәм Француз Көньяҡ һәм Антарктика территориялары.
- Дәүләттәрҙең айырылмаҫ өлөштәре тип һаналған, ләкин дәүләттең төп өлөшөнән алыҫта урынлашҡан 11 диңгеҙ аръяғы территория (атап әйткәндә, донъяның икенсе киҫәгендә булғандар):
- Испанияның Африкалағы 3 территорияһы: Канар утрауҙары һәм автоном ярым анклав ҡалалар Сеута һәм Мелилья;
- Португалияның 2 автоном регионы: Азор утрауҙары һәм Мадейра;
- АҠШ-тың 1 диңгеҙ аръяғы штаты: Гавай утрауҙары (Гавайҙар);
- Францияның 5 диңгеҙ аръяғы департаменты һәм регионы: Гваделупа, Майотта, Мартиника, Реюньон һәм Француз Гвианаһы.
- Статусы билдәләнмәгән, ҡайһы берәүҙәрҙең иҫәпләүенсә Берләшкән короллектәрҙең суверен диңгеҙ һыуҙарында урынлашҡан, шул уҡ ваҡытта үҙидара һәм Берләшкән Короллек дәғүә итмәгән 1 территория: Силенд.
Был исемлеккә индерелмәгәндәр:
- Ҡалып:Флагификация/Мальта ордены (БМО-ла күҙәтеүсе статусына эйә булыуға ҡарамаҫтан)
- Ҡалып:Флагификация/Таволара короллеге Хәҙерге ваҡытта аннексиянмауға ҡарамаҫтан де-факто Италияның өлөшө тип һанала.
- дауамлы халҡы булмаған бәйле һәм диңгеҙ аръяғы территориялар (мәҫәлән, Тышҡы ваҡ утрауҙар (АҠШ))
- үҙәк хөкүмәт тарафынан контроль ителмәгән, ләкин тулы бойондороҡһыҙлыҡҡа дәғүә итмәгән территориялар (мәҫәлән, Мьянмалағы Аракан, Ва һәм Шан; Сомалилағы Авдаленд, Азания, Галмудуг, Пунтленд һәм Хатумо)
- Виртуаль дәүләттәр (мәҫәлән, Молоссия)
- Башҡа дәүләт территорияларындағы хәрби һәм хәрби-диңгеҙ базалары.
Исемлек киләһе рәүештә төҙөлгән: (Флаг) Илдең ҡыҫҡа исеме — илдең тулы исеме: комментарийҙар
Илдәр исемлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Абхазия — Абхаз Республикаһы: БМО ағзаһы булған алты ил (Рәсәй Федерацияһы, Никарагуа, Венесуэла, Науру, Вануату һәм Тувалу), өлөшләтә танылған Көньяҡ Осетия һәм ике танылмаған дәүләт (Таулы Ҡарабах Республикаһы һәм Днестр алды Молдова Республикаһы) тарафынан танылған; Грузия конституцияһы буйынса Грузия составына инә
- Австралия — Австралия Союзы
- Австрия — Австрия Республикаһы
- Азавад — Бойондороҡһыҙ дәүләт Азавад: танылмаған дәүләт, 6 апрель 2012 йылда бойондороҡһыҙлығыны иғлан итте,; де-юре Мали составына инә
- Азад Кашмир — Азад Джамму һәм Кашмир: өлөшләтә танылған дәүләт (Пакистан таныған). БМО резолюцияһ буйынса Кашмир статусы плебисцит йәки референдум менән билдәләнергә тейеш; һуңғыһын Һиндостан кире ҡаҡҡан һәм урындағы советтың Һиндостан составында булырға теләү ҡарары плебисцитты алмаштыра тип аңлатҡан. Ирекле Кашмир ысынында Пакистан провинцияһы булып тора.
- Әзербайжан — Әзербайжан Республикаһы
- Азор утрауҙары — Португалияның Атлантик океандағы автоном регионы
- Аланд утрауҙары — Финляндияның автоном территорияһы, махсус халыҡ-ара килешеү буйынса идара ителә
- Албания — Албания Республикаһы
- Алжир — Алжир Халыҡ Демократик Республикаһы
- Америка Самоаһы — АҠШ-тың диңгеҙ аръяғы биләмәһе (ҡушылмаған территорияһы), шулай уҡ Көнсығыш Самоа тип билдәле
- Ангилья — Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Ангола — Ангола Республикаһы
- Андорра — Андорра Кенәзлеге
- Антигуа һәм Барбуда
- Аомынь (Макао) — Аомынь махсус административ районы: махсус халыҡ-ара килешеү буйынса Ҡытай Халыҡ Республикаһы идара иткән территория
- Аргентина — Аргентина Республикаһы
- Әрмәнстан — Әрмәнстан Республикаһы
- Аруба — Нидерландтарҙың автоном территорияһы
- Афғанстан — Афғанстан Ислам Республикаһы
- Багамдар — Багама Утрауҙары Берләшмәһе
- Бангладеш — Бангладеш Халыҡ Республикаһы
- Барбадос
- Бахрейн — Бахрейн Короллеге
- Беларусь — Беларусь Республикаһы
- Белиз
- Бельгия — Бельгия Короллеге
- Бенин — Бенин Республикаһы
- Бермудтар — Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Болгария — Болгария Республикаһы
- Боливия — Күп милләтле Дәүләт Боливия
- Босния һәм Герцеговина — ике үҙидаралы берләшмәнән тора — Серб Республикаһы һәм Босния һәм Герцеговина Федерацияһы
- Ботсвана — Ботсвана Республикаһы
- Бразилия — Бразилия Федератив Республикаһы
- Ҡалып:Флагификация/Һиндостан океанындағы Британия территорияһы — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы (Чагос утрауҙарында БМО ҡарарына ҡаршы булдырылған)
- Бруней — Бруней-Даруссалам Дәүләте
- Буркина-Фасо (элекке Үрге Вольта)
- Бурунди — Бурунди Республикаһы
- Бутан — Бутан Короллеге
- Вануату — Вануату Республикаһы
- Ватикан — Ватикан
- Бөйөк Британия —Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллектәре
- Венгрия
- Венесуэла — Венесуэла Боливар Республикаһы
- Британия Виргин утрауҙары — Британия Виргин утрауҙары: Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- АҠШ-тың Виргин утрауҙары — АҠШ диңгеҙ аръяғы территорияһы (ҡушылмаған территория)
- Көнсығыш Тимор — Көнсығыш Тимор Демократик Республикаһы
- Вьетнам — Вьетнам Социалистик Республикаһы
- Габон — Габон Республикаһы
- Гаити — Гаити Республикаһы
- Гайана — Гайана Кооператив Республикаһы
- Гамбия — Гамбия Республикаһы
- Гана — Гана Республикаһы
- Гваделупа — Францияның диңгеҙ аръяғы регионы
- Гватемала — Гватемала Республикаһы
- Гвинея — Гвинея Республикаһы
- Гвинея-Бисау — Гвинея-Бисау Республикаһы
- Германия — Германия Федератив Республикаһы
- Гернси — Бөйөк Британияның тажлы ере, Нормандия утрауҙары киҫәге
- Гибралтар — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Гондурас — Гондурас Республикаһы
- Гонконг (Сянган) — Ҡытай Халыҡ Республикаһының Гонконг махсус административ районы: Ҡытай тарафынан махсус халыҡ-ара килешеү нигеҙендә идара ителә
- Гренада
- Гренландия — Данияның бойондороҡлы территорияһы (автоном регион)
- Греция — Грек Республикаһы
- Грузия
- Гуам — АҠШ диңгеҙ аръяғы биләмәһе(ҡушылмаған территория)
- Дания — Дания Короллеге
- Джерси — Бөйөк Британияның тажлы ере, Нормандия утрауҙары киҫәге
- Джибути — Джибути Республикаһы
- Доминика — Доминика Берләшмәһе
- Доминика Республикаһы
- Мысыр — Мысыр Ғәрәп Республикаһы
- Замбия — Замбия Республикаһы
- Зимбабве — Зимбабве Республикаһы
- Израиль — Израиль Дәүләте
- Һиндостан — Һиндостан Республикаһы
- Индонезия — Индонезия Республикаһы
- Иордания — Иордания Хашимит Короллеге
- Ираҡ — Ираҡ Республикаһы
- Иран — Иран Ислам Республикаһы
- Ирландия
- Исландия
- Испания — Испания Короллеге
- Италия — Италия Республикаһы
- Йемен — Йемен Республикаһы
- Кабо-Верде — Кабо-Верде Республикаһы (элекке Йәшел Морон Утрауҙары Республикаһы)
- Ҡаҙағстан — Ҡаҙағстан Республикаһы
- Кайман утрауҙары — Кайман Утрауҙары: Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Камбоджа — Камбоджа Короллеге (элекке Кампучия)
- Камерун — Камерун Республикаһы
- Канада
- Ҡалып:Флагификация/Канар Утрауҙары — Испанияның автоном өлкәһе
- Катар — Катар Дәүләте
- Кения — Кения Республикаһы
- Кипр Республикаһы — Кипр Республикаһыһы
- Ҡырғыҙстан — Ҡырғыҙ Республикаһы
- Кирибати — Кирибати Республикаһы
- ҠХР
- Ҡытай Республикаһы
- Кокос Утрауҙары — Австралияның тышҡы территорияһы
- Колумбия — Колумбия Республикаһы
- Комор Утрауҙары — Комор Утрауҙары Союзы (Коморҙар)
- Конго Республикаһы, шулай уҡ Конго (Браззавиль) тип атала
- Конго ДР — (элекке Заир), шулай уҡ Конго (Киншаса) тип атала
- КХДР — Корея Халыҡ Демократик Республикаһы
- Корея Республикаһы
- Косово Республикаһы — Косово Республикаһы: БМО протекторатында булған һәм Европа Союзы протекторатына күсеп барған өлөшләтә танылған дәүләт. Сербия конституцияһы буйынса Сербия составына инә һәм Косово һәм Метохия автоном крайы тип иҫәпләнә
- Коста-Рика — Коста-Рика Республикаһы
- Кот-д’Ивуар — Кот-д’Ивуар Республикаһы (элекке Фил Һөйәге Яры)
- Куба — Куба Республикаһы
- Кувейт — Кувейт Дәүләте
- Ҡалып:Флагификация/Кук Утрауҙары — Яңы Зеландия менән ирекле берләшмәлә булған үҙидаралы дәүләт
- Кюрасао — Нидерландтар Короллегенең автоном территорияһы
- Лаос — Лаос Халыҡ Демократик Республикаһы
- Латвия — Латвия Республикаһы
- Лесото — Лесото Короллеге
- Либерия — Либерия Республикаһы
- Ливан — Ливан Республикаһы
- Ливия — Ливия Республикаһы
- Литва — Литва Республикаһы
- Лихтенштейн — Лихтенштейн Кенәзлеге
- Люксембург — Люксембург Бөйөк Герцоглығы
- Маврикий — Маврикий Республикаһы
- Мавритания — Мавритания Ислам Республикаһы
- Мадагаскар — Мадагаскар Республикаһы
- Мадейра — Португалияның Атлантик океандағы автоном регионы
- Майотта — Францияның диңгеҙ аръяғы департаменты
- Македония — Македония Республикаһы, (Элекке Югослав Республикаһы Македония, FYROM)) тип тә атала
- Малави — Малави Республикаһы
- Малайзия — Малайзия
- Мали — Мали Республикаһы
- Мальдив — Мальдив Республикаһы
- Мальта — Мальта Республикаһы
- Марокко — Марокко Короллеге
- Мартиника — Францияның диңгеҙ аръяғы регионы
- Маршалл Утрауҙары — Маршалл Утрауҙары Республикаһы
- Мексика — Мексика Ҡушма Штаттары
- Мелилья — Испанияның яртылаш анклав ҡалаһы
- Микронезия — Микронезия Федератив Штаттары
- Мозамбик — Мозамбик Республикаһы
- Молдавия — Молдова Республикаһы
- Монако — Монако Кенәзлеге
- Монголия — Монголия
- Монтсеррат — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Мьянма — Мьянма Союзы (элекке Бирма)
- Остров Мэн — Бөйөк Британияның тажлы ере
- Ҡалып:Флагификация/Таулы Ҡарабах — өлөшләтә танылған Абхазия, Көньяҡ Осетия и һәм танылмаған Днестр алды Молдова Республикаһы тарафынан танылған; Әзербайжан конституцияһы буйынса Әзербайжан составына инә
- Намибия — Намибия Республикаһы
- Науру — Науру Республикаһы
- Непал — Непал Федератив Демократик Республикаһы
- Нигер — Нигер Республикаһы
- Нигерия — Нигерия Федератив Республикаһы
- Нидерланд — Нидерландтар Короллеге
- Никарагуа — Никарагуа Республикаһы
- Ниуэ — Яңы Зеландия менән ирекле берләшмәлә булған үҙидаралы дәүләт
- Яңы Зеландия
- Яңы Каледония — Францияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Норвегия — Норвегия Короллеге
- Остров Норфолк — Австралияның тышҡы территорияһы
- БҒӘ — Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре
- Оман — Оман Солтанлығы
- Пакистан — Пакистан Ислам Республикаһы
- Палау — Палау Республикаһы (элекке Белау)
- Палестинская национальная администрация / Филистин Дәүләте: Израиль оккупациялаған территория; үҙ эсенә Газа Секторын һәм Иордан йылғаһының көнбайыш ярын ала
- Панама — Панама Республикаһы
- Папуа — Яңы Гвинея — Папуа — Яңы Гвинея Бойондороҡһыҙ Дәүләте
- Парагвай — Парагвай Республикаһы
- Перу — Перу Республикаһы
- Питкэрн Утрауҙары — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Польша — Польша Республикаһы
- Португалия — Португалия Республикаһы
- Ҡалып:Флагификация/Днестр алды Молдова Республикаһы — өлөшләтә танылған Абхазия, Көньяҡ Осетия и һәм танылмаған Таулы Ҡарабах Республикаһы тарафынан танылған; Молдавия конституцияһы буйынса Молдавия составына инә
- Пуэрто-Рико — Пуэрто-Рико Берләшмәһе: АҠШ диңгеҙ аръяғы территорияһы (ҡушылмаған территория)
- Реюньон Реюньон — Францияның диңгеҙ аръяғы регионы
- Ҡалып:Флагификация/Раштыуа Утрауы — Австралияның тышҡы территорияһы
- Рәсәй — Рәсәй Федерацияһы
- Руанда — Руанда Республикаһы
- Румыния
- Сальвадор — Эль-Сальвадор Республикаһы
- Самоа — Самоа Бойондороҡһыҙ Дәүләте (1997 йылға тиклем Көнбайыш Самоа тип аталған)
- Сан-Марино — Сан-Марино Республикаһы
- Сан-Томе һәм Принсипи — Сан-Томе һәм Принсипи Демократик Республикаһы
- Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы — территорияһының күп өлөшө Марокко тарафынан оккупацияланған һәм үҙенә ҡушылған
- Сәғүд Ғәрәбстаны — Сәғүд Ғәрәбстаны Короллеге
- Свазиленд — Свазиленд Короллеге
- Ҡалып:Флагификация/Изге Елена, Күтәрелеү һәм Тристан-да-Кунья Утрауҙары — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Ҡалып:Флагификация/Себорга Кенәзлеге — Себорга Кенәзлеге: өлөшләтә танылған дәүләт (2009 йылда Буркина-Фасо тарафынан танылған)
- Ҡалып:Флагификация/Төньяҡ Мариан Утрауҙары — Төньяҡ Мариан Утрауҙары Берләшмәһе (АҠШ): АҠШ диңгеҙ аръяғы биләмәһе (ҡушылмаған территорияһы)
- Ҡалып:Флагификация/ТКТР — Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы: өлөшләтә танылған дәүләт (Төркиә тарафынан танылған); Кипр конституцияһына күрә Кипр Республикаһы составына инә
- Сейшель Утрауҙары — Сейшель Утрауҙары Республикаһы; Сейшелдар тип тә атала
- Сенегал — Сенегал Республикаһы
- Сен-Бартельми — Францияның диңгеҙ аръяғы берләшмәһе
- Сен-Мартен — Францияның диңгеҙ аръяғы берләшмәһе
- Сен-Пьер и Микелон — Францияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Сент-Винсент һәм Гренадиндар
- Сент-Китс һәм Невис — Сент-Китс һәм Невис Федерацияһы
- Сент-Люсия
- Сербия — Сербия Республикаһы
- Сеута — Испанияның яртылаш анклав ҡалаһы
- Силенд — Берләшкән Короллек дәғүә итмәгән, ҡайһы берәүҙәрҙең иҫәпләүенсә Берләшкән короллектәрҙең суверен диңгеҙ һыуҙарында урынлашҡан, үҙидаралы территория
- Синт-Маартен — Нидерландтарҙың автоном территорияһы
- Сингапур — Сингапур Республикаһы
- Сирия — Сирия Ғәрәп Республикаһы
- Словакия — Словак Республикаһы
- Словения — Словения Республикаһы
- АҠШ — Америка Ҡушма Штаттары
- Соломон Утрауҙары
- Сомали — Сомали Республикаһы, элекке Сомали Демократик Республикаһы: үҙ-ара дошманлашҡан бер нисә төркөмгә һәм төньяҡтағы де-факто бойондороҡһыҙ Сомалиленд бүленгән
- Сомалиленд — Сомалиленд Республикаһы: танылмаған дәүләт, де-юре Сомали составына инә
- Судан — Судан Республикаһы
- Суринам — Суринам Республикаһы
- Сьерра-Леоне — Сьерра-Леоне Республикаһы
- Таджикстан — Тажикстан Республикаһы
- Таиланд — Таиланд Короллеге
- Танзания — Танзания Берләшкән Республикаһы
- Тёркс һәм Кайкос — Тёркс һәм Кайкос Утрауҙары: Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Того — Тоголез Республикаһы
- Токелау — элекке Токелау (Юнион): Яңы Зеландияның бойондороҡлы территорияһы
- Тонга — Тонга Короллеге
- Тринидад һәм Тобаго — Тринидад һәм Тобаго Республикаһы
- Тувалу
- Тунис — Тунис Республикаһы
- Төрөкмәнстан — Төркмәнстан
- Төркиә — Төркиә Республикаһы
- Уганда — Уганда Республикаһы
- Үзбәкстан — Үзбәкстан Республикаһы
- Украина
- Уоллис и Футуна — Уоллис һәм Футуна утрауҙары территорияһы: Францияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Уругвай — Уругвай Көнсығыш Республикаһы
- Фарер Утрауҙары — Данияның бойондороҡлы территорияһы (автоном регионы)
- Фиджи — Фиджи Утрауҙары Республикаһы
- Филиппин — Филиппиндар Республикаһы
- Финляндия — Финляндия Республикаһы
- Фолкленд утрауҙары — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы, Аргентина дәғүә итә
- Франция — Франция Республикаһы
- Гвиана — Францияның диңгеҙ аръяғы регионы
- Француз Полинезияһы — Францияның диңгеҙ аръяғы берләшмәһе
- Французские Южные и Антарктические Территории — Францияның диңгеҙ аръяғы территорияһы
- Хорватия — Хорватия Республикаһы
- ҮАР — Үҙәк Африка Республикаһы
- Чад — Чад Республикаһы
- Черногория — Черногория
- Чехия — Чехия Республикаһы
- Чили — Чили Республикаһы
- Швейцария — Швейцария Конфедерацияһы
- Швеция — Швеция Короллеге
- Шпицберген — махсус халыҡ-ара килешеү нигеҙендә Норвегия тарафынан идара ителгән территория, Шпицберген архипелагын һәм Айыу утрауын үҙ эсенә ала
- Шри-Ланка — Шри-Ланка Демократик Социалист Республикаһы
- Эквадор — Эквадор Республикаһы
- Экваториаль Гвинея — Экваториаль Гвинея Республикаһы
- Эритрея — Эритрея Дәүләте
- Эстония — Эстония Республикаһы
- Эфиопия — Эфиопия Федератив Демократик Республикаһы
- Көньяҡ Георгия һәм Көньяҡ Сандвич утрауҙары — Бөйөк Британияның диңгеҙ аръяғы территорияһы, Аргентина дәғүә итә
- Көньяҡ Осетия — БМО ағзаһы булған биш ил (Рәсәй Федерацияһы, Никарагуа, Венесуэла, Науру һәм Тувалу), өлөшләтә танылған ике ил (Көньяҡ Осетия һәм Сахара Ғәрәп Демократик Республикаһы) һәм ике танылмаған дәүләт (Таулы Ҡарабах Республикаһы һәм Днестр алды Молдова Республикаһы) тарафынан танылған; Грузия конституцияһы буйынса Грузия составына инә
- КАР — Көньяҡ Африка Республикаһы
- Көньяҡ Судан — Көньяҡ Судан Республикаһы
- Ямайка
- Япония
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ил
- Дәүләт
- Дәүләттәр исемлеге
- БМО ағзалары дәүләттәр исемлеге
- Бойондороҡлы территориялар исемлеге
- Танылмаған һәм өлөшләтә танылған дәүләттәр
- Донъя башҡалалары исемлеге
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Regions and territories: Abkhazia (инг.)
- ↑ Regions and territories: Kosovo (инг.)
- ↑ Regions and territories: Western Sahara (инг.)
- ↑ Regions and territories: South Ossetia (инг.)
- ↑ Cyprus (инг.)
- ↑ Regions and territories: Nagorno-Karabakh (инг.)
- ↑ Regions and territories: Trans-Dniester (инг.)
- ↑ Regions and territories: Somaliland (инг.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Каталог сайтов официальных органов власти и организаций стран СНГ. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 5 июнь 2009 тикшерелгән.
- Общероссийский классификатор стран мира. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 5 июнь 2009 тикшерелгән.
- Островные, внутриконтинентальные, полуостровные страны мира и страны архипелаги. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 5 июнь 2009 тикшерелгән.


text:
Сауҙа һәм инвестициялар буйынса III Рәсәй-Һиндостан форумына әҙерлек бара
5 октябрҙә Рәсәйҙә Һиндостан йылы сиктәрендә Сауҙа һәм инвестициялар буйынса III Рәсәй-Һиндостан форумы үтәсәк.
Форумды ойоштороусылар — Рәсәй Федерацияһының Иҡтисади үҫеш министрлығы һәм Һиндостандың Сауҙа һәм сәнәғәт министрлығы.
Форумдың төп маҡсаты — Рәсәй менән Һиндостан араһында сауҙа-иҡтисади һәм инвестицион бәйләнештәрҙе артабан үҫтереүгә һәм нығытыуға булышлыҡ итеү, Рәсәй-Һиндостан иҡтисади хеҙмәттәшлеге формаларын һәм йүнәлештәрен диверсификациялау, яңы берлектәге проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙың оҙайлы ваҡытҡа перспективаларын, ике дәүләт компаниялары һәм төбәктәре араһында инде урынлаштырылған эшлекле бәйләнештәрҙең һөҙөмтәлелеген күтәреү юлдарын тикшереү. Айырыуса энергетика һәм энергоресурстар, транспорт һәм инфраструктура, юғары технологиялар кеүек секторҙарҙа партнерлыҡты үҫтереү мәсьәләләренә ҙур иғтибар биреләсәк. Сарала Рәсәйҙән һәм Һиндостандан 500 самаһы делегат ҡатнашыуы көтөлә.
БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы бөтә ҡыҙыҡһынған предприятиеларҙы һәм ойошмаларҙы сауҙа һәм инвестициялар буйынса өсөнсө Рәсәй-Һиндостан форумында ҡатнашырға саҡыра.


text:
Төнъяҡ амурҙары зәңгәр экрандарҙа
Яныбай Хамматовтың «Төнъяҡ амурҙары» романы экранға сығарыласаҡ. Башҡортостан киностудияһы ошо уңайҙан тарихи әҫәр буйынса әҙерләнгән тулы метражлы фильмға сценарий конкурсын иғлан итте.
Конкурстың маҡсаты – һәләтле авторҙарҙы асыҡлау, башҡорт әҙәбиәтенең алтын фондын экранлаштырыуға ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу. Ә Республиканың йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы Шәйхзада Бабич премияһына ижади эштәр ҡабул итә.
Шәйхзада Бабич исемендәге республика премияһы әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә ҙур ҡаҙаныштарға ирешкән һәләтле йәштәргә - рәссам, артист, яҙыусы, музыкант, режиссер, архитектор, дизайнерҙарға тапшырыла.
Авторҙар үҙ исеменән дә, биш кешелек ижади төркөм исеменән дә сығыш яһай ала. Бөтәһе 3 еңеүсе билдәләнәсәк, уларға 50шәр мең һумлыҡ премия ҡаралған.


text:
Рөстәм Хәмитов ташҡындан һуң тергеҙеү эштәрен тиҙләтергә ҡуштыФото: Альберт Заһиров
Рөстәм Хәмитов ташҡындан һуң тергеҙеү эштәрен тиҙләтергә ҡушты
Рөстәм Хәмитов ташҡындан һуң тергеҙеү эштәрен тиҙләтергә ҡуштыФото: Альберт Заһиров
Әбйәлил районындағы ғәҙәттән тыш хәл зонаһын тикшереү барышында Башҡортостан Президенты ташҡындан һуң тергеҙеү эштәре темптарын тиҙләтергә ҡушты.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, ташҡынға бәйле хәл тотороҡланды, хәҙер бөтә көстө емерелгән инфраструктураны, юлдарҙы, күперҙәрҙе тергеҙеүгә, зыян күреүселәргә ярҙам итеүгә йүнәлтергә кәрәк.
Республика етәксеһе Әбйәлил районында ваҡ таш сығарыу карьерында булды. Әлеге ваҡытта предприятиела эш ҡайнай, сөнки юлдарҙы һәм күперҙәрҙе тергеҙеү өсөн тиҙ арала төҙөлөш материалы кәрәк. Президент карьер эшмәкәрлеге менән танышты. Хеҙмәткәрҙәр менән аралашып, эш темптарын арттырыу кәрәклеген билдәләне.
Әбйәлил районына сәфәр йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Президенты килеп тыуған хәлдә республикалағы барлыҡ хеҙмәттәрҙең дәррәү эшләүен билдәләне. Ауыл биләмәләре башлыҡтары халыҡты эвакуациялау буйынса эште ваҡытында ойоштора алды. Район һәм республиканың оператив штабтары ла яҡшы эшләне. Күп ойошмалар ярҙам ҡулы ҡуҙҙы. Күрше төбәктәрҙә йәшәүселәр ҙә ситтә ҡалманы. Башҡортостандың ташҡындан зыян күргән райондарына ярҙамға Магнитогорскиҙан һигеҙ самосвал һәм ике экскаватор килде.
— Миңә Үҙәк хәрби округ ғәскәрҙәре командующийы шылтыратты, — тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Әммә хәрби техника йәлеп итеүҙең кәрәге булманы. Барыһын да үҙ көсөбөҙ менән башҡарҙыҡ.
Иң мөһиме — йәрәхәт алыусылар һәм һәләк булыусылар юҡ, тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
Уның һүҙҙәресә, әлеге ваҡытта тергеҙеү эштәрен башҡарыу мөһим.
— Зыян күреүселәргә бөтә республика менән ярҙам итәсәкбеҙ, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты. – Был маҡсаттарға аҡса бар.
Килтерелгән зыянды баһалау һәм документтар әҙерләүҙе иҫәпкә алғанда, ике аҙнанан зыян күреүселәргә тәүге ярҙам йүнәлтелергә тейеш.


text:
Бөтә Рәсәй олимпиадаһының мәктәп этабы старт ала
Яңы уҡыу йылы башланыу менән дөйөм белем биреү учреждениеларында уҡыусыларҙың йыл һайын үткәрелеп килгән Бөтә Рәсәй олимпиадаһына әҙерлек башлана. Уның маҡсаты — үҫеп килеүсе быуынды интеллектуаль үҫтереү һәм иң мөһиме — һәләтле балаларҙы асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү. Дөрөҫ, финалға сығыу өсөн уҡыусыларға башта мәктәп, ә һуңынан муниципаль һәм төбәк этаптарында үҙ белемдәрен иҫбатларға тура киләсәк.
Быйыл Бөтә Рәсәй олимпиадаһы 21 предмет буйынса — тәбиғи-ғилми һәм гуманитар блоктар — үткәрелә. Интеллектуаль ярыштар серияһы октябрҙә башлана, уны Башҡортостан ҡалалары һәм райондарының бөтә мәктәптәре үткәрә. Беренсе этап һөҙөмтәләре буйынса еңеүселәр муниципаль кимәлдә көрәштәрен дауам итәсәк, ул ноябрь-декабрҙә үткәрелә. Бөтә Рәсәй олимпиадаһының өсөнсө — төбәк этабы ҡышҡы каникул көндәрендә старт ала, йомғаҡлау этабы яҙ үтәсәк.
Былтыр республика намыҫын төбәк этабында еңеүсе 87 призер яҡланы, уларҙан 28-е призлы урындарға лайыҡ булды.


text:
Бройлер
Бройлер (ингл. broiler, от broil — утта ҡыҙҙырыу) —ит өсөн үҫтерелә торған гибрид себеш, тиҙ үҫеүе, етлегеүе, итенең яҡшы сифатлы булыуы менән айырылып тора. Бройлерҙы сәнәғәт етештереүе түбәндәге төп технологик принциптарға нигеҙләнә: етештереү процесстары тулыһынса механикалаштырылган тәҙерәһеҙ ҡош фермаларында алып барыла; юғары дәрәжәлә продукциялы гибрид ҡоштар файҙаланыла, ҡош организмының биологик ихжияжына тура килә торған ҡатнаш ҡоро аҙыҡ ҡулланыла; етештереү процессы ҡоштарҙы йыл әйләнәһе үҫтереү ритмын тәъмин итә алған технологик график менән ойошторола. Бройлер ҡошсолоғо йылына 1 м2 урындан 120 кг (иҙәндә) һәм 190-250 кг (ситлектә) ит ауыу мөмкинлеге бирә. Бройлер итенең 1 центнерға артымына 2,0-3,5 кеше/сәғәт һарыф ителә. Интенсив технологиялар ҡулланыу предприятие эшсәнлеге нәтижәләренә тәбиғи шарттар йоғонтоһон юҡҡа сығара.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/2547-brojler-osh
- Татар энциклопедияһы (тат.)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Боголюбский С.И. Селекция сельскохозяйственной птицы. М., 1991.


text:
Республикала тар белгеслек буйынса махсуслашҡан табиптар күберәк буласаҡ
Быйыл йыл аҙағына тиклем Башҡортостанда 147 табип ҡайтанан әҙерлек үтергә тейеш. Әлеге ваҡытта 50 белгес ҡайтанан уҡыуҙың икенсе этабында белем ала башлаған. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, табиптарҙы ҡайтанан әҙерләү республиканың хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеү буйынса өҫтәмә саралар программаһын тормошҡа ашырыу, шулай уҡ Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау сиктәрендә алып барыла. Был маҡсатҡа федераль бюджеттан Башҡортостандың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә туғыҙ миллион һум самаһы аҡса бүленгән.
— Әлеге ваҡытта ҡайтанан әҙерлек үтеүселәрҙең күбеһе – табип-терапевтар. Улар тәғәйен эш урындары һәм, иң мөһиме, яңы ҡорамалдарҙа эшләй алһын өсөн әҙерләнә. Улар араһында буласаҡ физиотерапевтар, эндоскопсылар, рентгенологтар, травматологтар, трансфузиологтар һәм башҡа белгестәр бар, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына БР Дәүләт халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте идаралығының һөнәри белем биреү бүлеге начальнигы Әлфиә Гәрәйшина.


text:
Өфөгә Вячеслав Глазычев килде
Өфөгә Рәсәй милли дизайн академияһы президенты, «Европа» нәшриәтенең генераль директоры Вячеслав Глазычев килде.
Бөгөнгө көндө Вячеслав Глазычев Салауат ҡалаһында үткәрәсәк. Бында ул ҡала етәкселеге, сәнәғәт предприятиелары вәкилдәре менән осрашасаҡ. Ҡаланы ҡараясаҡ, сәнәғәт һәм социаль объекттар менән танышасаҡ.
Иртәгә Вячеслав Глазычев Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм БР Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашасаҡ.
Биографик белешмә.
Вячеслав Леонидович Глазычев 1940 йылдың 26 февралендә Мәскәү ҡалаһында тыуған. 1963 йылда Мәскәү архитектура институтын тамамлаған. Философия фәндәре кандидаты. Сәнғәтте өйрәнеү фәндәре докторы.
1991 йылдан – Мәскәү архитектура институты (МАРХИ) профессоры.
2000-2005 йылдарҙа – Волга буйы федераль округы Стратегик тикшеренеүҙәр үҙәгенең ғилми етәксеһе.
2005-2008 йылдарҙа – «Реальная политика» телевизион программаһын алып барыусы (НТВ каналында).
Рәсәй Архитекторҙар союзы, Рәсәй Дизайнерҙар союза ағзаһы. Халыҡ-ара Архитектура Академияһының һәм Зальцбург ҡалаларҙы планлаштырыу семинарының мөхбир ағзаһы.
2005 йылдың мартында Рәсәй милли дизайн академияһы президенты итеп һайлана.
«Европа» нәшриәтенең генераль директоры.
Рәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2005 йылдан). Атом энергияһы буйынса федераль агентлыҡ ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2005 йылдан). Рәсәй Федераль именлек хеҙмәте ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы (2007 йылдан). Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының күҙәтеү советы ағзаһы (2007 йылдан). Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Өҫтөнлөклө милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу һәм демографик сәйәсәт советы эргәһендәге Эксперт советы ағзаһы (2007 йылдан).
Вячеслав Глазычев — 15 монография һәм 500-ҙән ашыу мәҡәлә авторы.
Уларҙың күбеһен http://www.glazychev.ru/ адресы буйынса табырға мөмкин
2006-2007 йылдарҙа – Рәсәй Федерацияһы Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Төбәктәр үҫеше һәм урындағы үҙидара мәсьәләләре буйынса комиссия рәйесе.
2008-2009 йылдарҙа — РФ Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Төбәктәр үҫеше буйынса комиссия рәйесе.
«Европа» нәшриәте” коммерция булмаған партнерлығы Мәскәүҙә 2005 йылда ойошторола. Төп эшмәкәрлек йүнәлештәре – сәйәси ағартыу, граждандар йәмғиәте институттарын һәм Европа дәүләте булараҡ Рәсәйҙең сәйәси системаһын нығытыу.
Рәсәй милли дизайн академияһы 2005 йылда ойошторола. Төп эшмәкәрлек йүнәлештәре –Рәсәй дизайнерҙары профессиональ берләшмәһе мәнфәғәттәрен алға һөрөү һәм күрһәтеү.


text:
2010 йылда Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең табышы 20 млдр 278 млн һумдан ашты
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте 2010 йылдағы эшенә яҡынса йомғаҡ яһаны. Предприятиеның табышы 20 миллиард 278 миллион һумдан ашҡан (2009 йыл йомғаҡтары буйынса табыш 20014 миллион һум тәшкил иткән булған).
Уҙған йылда АЛ-31Ф серияһы авиадвигателдәре менән тәьмин итеү һәм уларҙы сервис хеҙмәтләндереүе буйынса контракттар һәм килешеүҙәрҙе үтәүҙән алынған килемдәр табыштың төп өлөшөн тәшкил иткән. Экспорт өлөшө дөйөм етештерелгән продукция күләменең 75,6 процентына еткән (был күрһәткес экспортҡа продукция етештергән Рәсәй самолет эшләү предприятиеларына тауар ташыуҙы ла үҙ эсенә ала).
ӨМЭПБ-ның йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан аңлатыуҙарынса, был мәғлүмәт акционерҙар йәмғиәтенең производство һәм финанс эшмәкәрлеге тураһында аудит тикшереүен үтмәгән оператив мәғлүмәт нигеҙендә әҙерләнгән.


text:
БР Ауыл хужалығы министрлығында сәсеү кампанияһын үткәреү буйынса штаб ойоштороласаҡ
БР Ауыл хужалығы министрлығында яҙғы сәсеү эштәрен үткәреү буйынса штаб ойоштороласаҡ. Был турала ауыл халҡына Ейәнсура һәм Күгәрсен райондары буйлап эш сәфәре барышында БР Хөкүмәтенең вице-премьеры — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев хәбәр итте.
Вице-премьер малсылыҡ фермаларын, мал аҙығы һаҡланған ихаталарҙы, иген келәттәрен, машина-трактор оҫтаханаларын тикшерҙе. Хужалыҡ етәкселәре һәм белгестәре менән ҡышлатыу, мал аҙығы, орлоҡтар, яғыулыҡ-майлау материалдары менән тәьмин итеү мәсьәләләрен ҡараны.
Муниципаль райондарҙа Эрнст Фәрит улы ауыл биләмәләре башлыҡтары, ауыл хужалығы предприятиелары һәм крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары етәкселәре ҡатнашлығында кәңәшмәләр үткәрҙе. Республиканың Ауыл хужалығы министрлығы башлығы алдағы биш йыллыҡҡа һәм перспективала 2020 йылға тиклем республика агросәнәғәт комплексы үҫешенең маҡсаттары һәм бурыстарын билдәләне. Шулай уҡ ҡышлатыуҙы тамамлау һәм яҙғы баҫыу эштәрен үткәреү мәсьәләләре лә ҡаралды.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Валентина Әптекәева әйтеүенсә, ведомство башлығы малды витаминизациялау кәрәклегенә иғтибар итте. Ул йәнә ауыл халҡына, яҙғы сәсеү эштәрен үткәреүгә бәйле бөтә мәсьәләләр буйынса киҫкен проблемаларҙы оператив хәл итер өсөн БР Ауыл хужалығы министрлығындағы штабҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк, тигән мәғлүмәт еткерҙе.
Ейәнсура районында Эрнст Исаев биш хужалыҡта булды. Ҡоролоҡ арҡаһында ауыл хужалығы предприятиеларында мал ҡышлатыуҙы ойоштороу менән бәйле проблемалар бар. Әммә бөтә мәсьәләләр ҙә хәл ителерлек һәм хәл ителә лә. Аграрийҙар ужым культураларын ҡайтанан сәсеү талап ителеүе мөмкинлегенә лә әҙерләнә.
Күгәрсен районында аграр ведомство етәксеһе алты ауыл хужалығы предприятиеһын һәм бер крәҫтиән-фермер хужалығын ҡараны. Мал һәм ҡош-ҡорт иҫәбе бында ныҡ кәмемәгән. Мал аҙығы мул әҙерләнгән. Ужым культураларының һәләк булыуы көтөлмәй, орлоҡ та етерлек күләмдә.


text:
Силәбелә тәүге тапҡыр Башҡортостан кинематографистарының фильмдары күрһәтеләсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
21 февралдә Силәбелә тәүге тапҡыр Халыҡ-ара туған тел көнө уңайынан милли фильмдарҙы күрһәтәсәктәр.
Ҡаланың «Знамя» кинотеатрында башҡорт, татар, ҡаҙаҡ һәм рус телдәрендә кино ҡарарға мөмкин буласаҡ. Башҡортостан кинематографистары «Башҡортостан» киностудияһының ҡыҫҡа метражлы фильмдарын тәҡдим итә: «Өйләнәм» (режиссеры — Таңсулпан Бураҡаева), «Еңмеш» (режиссеры — Айнур Асҡаров), «Фирүзә муйынсаҡ» (режиссеры — Дилә Мөхәмәтйәрова). Бөтә фильмдар ҙа русса субтитрҙар менән бара.
Сараны ойоштороусы — Башҡорт йәштәре берләшмәһе. Башҡортостан Республикаһының Даими вәкиллеге мәғлүмәти ярҙам күрһәтә. Фильмдар көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана.


text:
Самолёт
Самолёт йә Осаҡ — көс ҡулайлама ярҙамы менән атмосферала осоуға тәғәйенләнгән һауа судноһы[1][2].
Конструкция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп элементтар:
- Самолёттың ҡанаты — алға ынтылышлыда күтәреү көс эшләй.
- Фюзеляж — экипаж, пассажирҙар һәм йөк урынлашырға тәғәйенләнгән.
- Ҡанат (авиация) — тотороҡлолоғо тәьминәт аэродинамик йөҙөләр.
- Шасси — йүгереп килеп һәм ултырырға таяныс системаһы.
- Көс ҡулайлама йәки двигатель — тейешле тартыу эшлергә.
- Борт ҡорамалдары системалар — төрлө шарттарда осоу эшләргә ҡорамалдары.
Классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Маҡсаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Airliners.net — Авиационные фотографии. Крупнейший портал-справочник о самолётах


text:
Өфөлә Рәсәйҙең халыҡ артисы Радик Гәрәевты иҫкә аласаҡтар
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, Ғ.Сәләм исемендәге республика премияһы лауреаты, «Ҡыҙыл ҡәнәфер» исемле халыҡ-ара йыр фестивалендә Гран-приға лайыҡ булған Радик Гәрәевты иҫкә аласаҡтар. Концерт 26 мартта, уның тыуыуына 60 йыл тулғандан һуң өс көн үткәс, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙа.
Концертта йырсының коллегалары — опера һәм эстрада йондоҙҙары Резеда Әминева, Светлана Арғынбаева, Любовь Буторина, Катерина Лейше, Олеся Мезенцева, Татьяна Никанорова, Йәмил Әбделмәнов, Иҙрис Ғәзиев, Владимир Копытов, Хәмит Ишбулдин, Владимир Белов, Раил Кучуков, Ян Лейше, Геннадий Родионов, Руслан Хәбибуллин, Вәхит Хызыров ҡатнаша. Шулай уҡ Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, «Забава» рус халыҡ уйын ҡоралдары ансамбле, хор, симфоник оркестр һәм театрҙың балет труппаһы артистары сығыш яһай. Концерт киске сәғәт 6-ла башлана.
Радик Гәрәев (1956-1996) республикала популяр опера һәм эстрада йырсыларының береһе, музыка һәм йәмәғәт эшмәкәре булды. Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры Миләүшә Мортазина класында уҡый. 1990-1994 йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры директоры булып эшләй. Театрға етәкселек иткән осорҙа баш ҡалала «Өфөлә Шаляпин кисәләре», Р. Нуриев исемендәге халыҡ-ара балет фестивалдәрен ойоштора, театр тарихы музейын асыуға өлгәшә.


text:
Илгә иман илтер төҙөлөш
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 23.05.2008 06:25
Баш ҡалабыҙҙың Салауат Юлаев проспектында Рәсәйҙә иң ҙур, иң күркәм мәсеттәрҙең береһе буласаҡ яңы Йәмиғ мәсете төҙөлөшө барғанын белмәгәндәр бөгөн һирәктер. Әлбиттә, бындай мөһабәт мәсетте төҙөү еңел-елпе эш түгел, уны бер нисә көндә генә ҡойоп ултыртыу мөмкин булмаған хәл. Мәсет төҙөлөшө былтырҙан барһа ла, эштәрҙең иге-сиге юҡ кеүек. Ни тиһәң дә, ул Рәсәй кимәлендә иң ҡиммәтле һәм иң күләмле проекттарҙың береһе.
Бер миллиард ярым һумға баҫасаҡ (56 миллион доллар тирәһе) мәсеттең ҡоролма проекты “Башкиргражданпроект” институты һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты менән берлектә эшләнгән. Төҙөлөш проекты Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренән килтерелгән документтарға таянып әҙерләнгән. Йәғни ғәрәп илдәренең мәсеттәр төҙөү буйынса быуаттар дауамында тупланған ҙур тәжрибәһе ошо мәсет төҙөлөшөндә ҡулланыласаҡ. Өфө ҡалаһы хакимиәтенең архитектура һәм ҡала төҙөлөшө баш идаралығы мәғлүмәттәренән мәсеттең дөйөм майҙаны ете мең квадрат метр тәшкил итәсәге билдәле. Ғибәҙәт ҡылыу залына ике меңгә яҡын кеше һыясаҡ. Мәсет көмбәҙенең киңлеге 34 метр, манараларының бейеклеге 71 метр буласаҡ. Ул заманса техника, һауаны сафландырғыс кондиционерҙар, хәүефһеҙлекте тәьмин итеү маҡсатында видеокүҙәтеү һәм янғынға ҡаршы ҡоролмалар менән йыһазландырыласаҡ.
Эйе, был мәсет Рәсәйҙә генә түгел, донъяла мосолман мәҙәниәтенең иң күркәм өлгөләренең береһенә әйләнер тип көтөлә. Әммә былар әлегә ҡағыҙ битендә генә. Киләсәктә изге йорт биҙәйәсәк урында бөгөн төҙөлөш эштәре ҡайнай. Төҙөлөш барышы менән яҡындан танышыу маҡсатында урынға юлландыҡ. Беҙҙең менән әңгәмәләшергә форсат тапҡан төҙөүселәр, үҙҙәре әйтмешләй, “Башнефтезаводстрой” ойошмаһының Башҡортостан ғына түгел, бөтә Рәсәйгә билдәле данлы 10-сы төҙөлөш идаралығынан ине. Тап улар мәсеттең нигеҙе өсөн яуаплы, фундамент ултыртыу, бетон ҡойоу һәм арматуралау, монолит эштәре менән шөғөлләнә. Ҡалған эштәр “Жилстройкомплектснаб” ойошмаһы төҙөүселәре иңендә.
- Иртәнге сәғәт һигеҙҙән киске һигеҙгә тиклем эшләйбеҙ. Былтырғы сентябрҙән алып ошо төҙөлөштәбеҙ. Бөгөнгө көндә етәүбеҙ, яҡын арала өҫтәмә көс аласаҡбыҙ - 20-25 кеше буласаҡбыҙ. Әле свай ҡағыу эштәре менән мәшғүлбеҙ, - тип һөйләне 10-сы төҙөлөш идаралығы мастеры Рәмил Мәрүәнов.
Уның һүҙҙәре буйынса, бөгөн мәсет нигеҙе 50-55 процентҡа әҙер. Башҡа йүнәлештә лә күп эштәр башҡарыла. Мәсет бит тик бинанан ғына тормай, унда һыуы ла, уты ла булырға тейеш. Шулай уҡ, проект буйынса, уның янында һыу ятҡылыҡтары, фонтандар һәм ял итеү урындары булған парк төҙөләсәк. Тупраҡ ташыусы йөк машиналары, төҙөлөштә ҡайнаған бихисап төҙөүселәр ҙә ошоно дәлилләй кеүек.
Баш ҡалабыҙҙы биҙәп ултырасаҡ изге йортҡа ингән һәр кеше күңелендә иман нуры ла алып сығасаҡ. Ошо төҙөлөш үҙе үк йәмғиәтебеҙгә иман ҡайтыуына ишара түгелме? Алла бойорһа, был мәсеттә лә йәштәр никах уҡытыр, сабыйҙарға исем ҡушырҙар, доға ҡылырҙар...
Башҡортостан Республикаһы Диниә назараты мөфтөйө Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин әйтеүенсә, һуңғы ваҡыт беҙҙә халыҡтың дингә иғтибары артты, республиканың төрлө төбәктәрендә хәйриә ярҙамы менән мәсеттәр төҙөлә. Был барыбыҙҙы ла шатландыра, әлбиттә. Әммә шуны ла онотмаҫҡа кәрәк, мәсет төҙөү айырым ойошманың йә кешенең генә шәхси эше түгел, ә бар халыҡ яуаплылығында. “Күмәкләгән яу ҡайтарған” тигән бит боронғолар. Әгәр һәр беребеҙ был эшкә үҙенең кескәй генә булһа ла ярҙамын индерһә, тиҙ арала мәсетебеҙҙе асыу тантанаһын күрергә насип булыр.
Рәшит ЗӘЙНУЛЛИН
«Башҡортостан» Гәзите
Мәсет төҙөлөшөнә аҡса күсереү өсөн банкылағы реквизиттар:
ООО ПКФ “Жилстройкомплектснаб”
ИНН 0275037943
р/с 40702810506000103705
в Башкирском ОСБ № 8598,
к/с 30101810300000000601
БИК 048073601


text:
Мостай Кәрим әҫәрҙәре йыйынтығының беренсе томы сығасаҡ
Ошо көндәрҙә Өфөлә Мостай Кәрим әҫәрҙәре йыйынтығының 3000 тираж менән беренсе томы баҫылып сығасаҡ. Уны Мостай Кәримдең улы Илгиз Кәримов менән Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты хеҙмәткәре Фирҙәүес Юнысова әҙерләне.
Илгиз Мостафа улы һөйләүенсә, Мостай Кәрим тере саҡта уҡ уның бер нисә әҫәрҙәр йыйынтығы сығарылған.
— Был күп томлыҡта әҫәрҙәренең тулыраҡ йыйынтығы биреләсәк, — тип аңлатты ул. – Атап әйткәндә, уның беренсе томына атайымдың 1934 йылдан 1969 йылға тиклем осорҙа яҙған шиғри әҫәрҙәре инәсәк.
Мөхәррирҙең һүҙҙәренә ҡарағанда, Әҫәрҙәр йыйынтығының беренсе томы өҫтөндә эшләүе ярайһы уҡ ауыр ғына булған. Был авторҙың үҙ әҫәрҙәренең датаһын ҡуйыуға еңел ҡарауы, ҡайһы берҙә яҙылған айын ғына күрһәтеүе менән бәйләнгән. Бынан тыш, хәҙерге уҡыусыға теге йәки был әҫәрҙәре менән бәйле шағир ғүмере осороноң ҡайһы бер реалийҙарын аңлатып китергә кәрәк булған.
— Дөйөм алғанда, был редакторлау ғына түгел, фәнни эш тә һалынған Мостай Кәримдең беренсе баҫмаһы, — тине Илгиз Кәримов.
Күп томлыҡтың беренсе китабына ҡасандыр ваҡытлы матбуғатта баҫылып сыҡҡан һәм унан һуң күренмәгән күп шиғырҙары инде. Нигеҙҙә, былар уҙған быуаттың 35-36-сы йылдарында яҙылған әҫәрҙәр.
— Уларҙың әһәмиәте шағирҙың таланты, донъяны танып белеүе үҫешеүенең ниндәйҙер стадияһын асыҡ күрһәтеүенә ҡайтып ҡала, ә был, минеңсә, бик ҡыҙыҡлы, — ти Илгиз Мостафа улы.


text:
«Бәләкәй Ватаныбыҙҙа - ҙур эштәр» конкурсына эштәр ҡабул итеү дауам ителә
2010 йылдың 20 мартына тиклем БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы «Бәләкәй Ватаныбыҙҙа — ҙур эштәр» социаль проекттар конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеүҙе дауам итә.
Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәрҙең гражданлыҡ әүҙемлеген арттырыу, үҫеп килеүсе быуындың лидерлыҡ сифаттарын, ойоштороу, проект, коммуникатив мәҙәниәтен үҫтереү, ауылдарҙа көнүҙәк мәсьәләне хәл итеүҙә балалар һәм йәштәрҙең социаль һәм ижади инициативаһына булышлыҡ итеү был сараның төп маҡсаты иҫәпләнә.
Конкурста БР муниципаль берәмектәренең мәғариф һәм йәштәр сәйәсәте учреждениеларында урынлашҡан балалар һәм йәштәрҙең йәмәғәт ойошмалары, уларҙың филиалдары һәм бүлексәләре ҡатнаша ала.
Проекттарҙың темалары — «Тәртип һәм хәүефһеҙлек», «Мәҙәниәт», «Мәғариф», «Һаулыҡ», «Ял», «Төҙөкләндереү», «Экология», «Үҙидара», «Үҫмерҙәр-йәштәр мөхитендә ирекле берекмәләр үҫеше буйынса ойоштороу эштәре».
Ойоштороусылар әйтеүенсә, ниндәй йүнәлешле булыуына ҡарамаҫтан, эштәр көнүҙәк булырға, ғәмәлгә ашырыу планы һәм аныҡ иҫәпләүҙәре күрһәтелергә тейеш (проектты ғәмәлгә ашырыуға ҡулда булған һәм талап ителгән сумманы күрһәтеп, заявкаға сығымдар сметаһы ҡушып бирелә).
Проектты тормошҡа ашырыуҙа күмәк йәштәр ҡатнашасаҡ эшләнмәләргә айырым иғтибар бирелә.
Оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән проекттар ҙа иғтибарҙан ситтә ҡалмаясаҡ.
Эштәр түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450000, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10-сы йорт. Белешмәләрҙе 251-57-19 телефонынан алырға мөмкин.


text:
Башҡортостан йөҙөүсе-паралимпиясылары Берлиндан туғыҙ миҙал менән ҡайтты
Берлинда паралимпиясылар араһында йөҙөү буйынса Европа чемпионаты тамамланды. Рәсәй йыйылма командаһы өсөн Башҡортостандан өс вәкил – паралимпия чемпионы Оксана Савченко, Михаил Зимин һәм Александр Неволин-Светов ҡатнашты.
Республика спортсылары төрлө дәрәжәләге туғыҙ миҙал яуланы (биш алтын, өс көмөш һәм бер бронза).
Оксана Савченко (S 12) төрлө дистанцияларҙа уңышлы сығыш яһап, дүрт тапҡыр Европа чемпионы-2011 булды: 200 метр (комплекслы йөҙөү), 100 метр (арҡала йөҙөү), 50 һәм 100 метр (ирекле стиль).
Александр Неволин-Светов (S 12) 100 метр дистанцияла (арҡала йөҙөү) алтын һәм 200 метр (комплекслы йөҙөү), 50 һәм 100 метр (ирекле стиль) дистанцияларҙа өс көмөш миҙал яуланы.
Мизаил Зиминға (SB 13) «бронза» эләкте.
Яуланған миҙалдар һаны буйынса Украинаның(I), Бөйөк Британияның(II) һәм Испанияның(III) йыйылма командаларына урын биреп, Рәсәй дүртенсе урын яуланы – 64 миҙал (22-21-21).


text:
Өфөнөң 14 мәктәбендә 2013 йылда ҡаршылыҡһыҙ белем биреү мөхите булдырыласаҡ
2013 йылда Өфөнөң 14 мәктәбендә барлыҡ балалар өсөн уңайлы белем биреү мөхите булдырыласаҡ. Өфөнөң Мәғариф идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, был проект 2011-2015 йылдарға «Уңайлы мөхит» дәүләт программаһы сиктәрендә тормошҡа ашырыла. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, әлеге программа ярҙамында Өфөлә 2012 йылда 12 мәктәптә белем биреү өсөн универсаль мөхит булдырылған. Проект муниципалитет менән ҡушып финанслау шарттарында тормошҡа ашырыла.
Муниципаль мәғариф системаһының бөтә кимәлдәрендә белем биреү хеҙмәттәрен күрһәтеүҙе уңайлыраҡ итеү ағымдағы йылдың йәнә бер мөһим маҡсаты булып тора. Уны мәғариф учреждениелары, мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары, шәхси бала баҡсалары селтәрен киңәйтеү иҫәбенә үтәү планлаштырыла.
2013 йылда белем биреү хеҙмәттәрен күрһәтеү сифатын яҡшыртыуға, балалар һәм үҫмерҙәрҙең ялын ойоштороуға, башланғыс класс уҡыусыларын Федераль дәүләт белем биреү стандарты буйынса уңышлы уҡытыу өсөн шарттар булдырыуға, дөйөм мәктәптә Федераль дәүләт белем биреү стандартын индереү буйынса әҙерлек эштәрен ойоштороуға айырыуса ҙур иғтибар бүленәсәк.
Һәләтле балаларҙы асыҡлау, уларға белем биреү, ярҙам итеү системаһы камиллаштырыласаҡ, бындай балалар менән эшләү буйынса квалификациялы кадрҙар әҙерләү дауам итәсәк.


text:
Өфөлә сауҙа һәм көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиелары «Хәтер» акцияһын үткәрәсәк
Өфөлә сираттағы «Хәтер» акцияһы үткәреләсәк. Бөйөк Еңеүҙең 67 йыллығын байрам итеү уңайынан уны Өфө хакимиәте һәм Башҡортостан Республикаһының Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты ярҙамында Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы үткәрә.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, Еңеү көнөнөң тарихи әһәмиәтен тағы бер билдәләү, үҫеп килеүсе быуынды ватансылыҡ рухында тәрбиәләү, шулай уҡ Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм инвалидтары, уларға тиңләштерелгән кешеләр тураһында хәстәрлек күреү был акцияның төп маҡсаты булып тора.
«Хәтер» акцияһы йыл һайын республиканың сауҙа һәм көнкүреш хеҙмәтләндереү педприятиелары менән уңышлы ғәмләгә ашырыла, халыҡ араһында ҙур һорау менән ҡуллана. 2011 йылда унда Бышҡортостандың ике меңдән ашыу, шул иҫәптән Өфөнөң 600 самаһы предприятиеһы ҡатнашты, 30 меңдән ашыу кеше хеҙмәтләндерелде.
Акция түбәндәгеләрҙән ғибәрәт: 8-9 майҙа магазиндарҙа һәм халыҡты көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиеларында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм уларға тиңләштерелгән кешеләргә тауар һәм хеҙмәттәргә ташлама бирелә. Акцияла ҡатнашҡан ойошмалар «Хәтер» акцияһы үткәрелеүе тураһында мәғлүмәт биреүсе берҙәм өлгөләге плакат сығарып элә. Ә магазин һәм предприятиелар эсендә ташламалар күрһәтелгән мәғлүмәт стенды ҡуйыла.
«Хәтер» акцияһын ойоштороу һәм үткәреү тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте 8 (347) 252-88-88 телефоны аша Башҡортостан сауҙа ойошмаһынан алырға мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осрашты
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
17 августа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов XXXI йәйге Олимпия уйындары чемпиондары, рапирасылар Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин, шулай уҡ уларҙың тренерҙары Рәмил Әйүпов, Лира Грушина һәм Руслан Нәсибуллин менән осрашты. Республикала ошо спорт төрөн үҫтереү, уның матди-техник базаһын нығытыу мөмкинлектәре тикшерелде.
– Мин бөгөнгө осрашыуҙы түҙемһеҙләнеп көттөм, республика халҡы исеменән һеҙгә ошондай юғары наградаларға лайыҡ булғанығыҙ, оло еңеүегеҙ өсөн рәхмәт әйткем килә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Һеҙ, һис шикһеҙ, Башҡортостан тарихына яңы бит өҫтәнегеҙ. Был беҙҙең өсөн бик мөһим. Был еңеүегеҙ илебеҙ, республикабыҙ, үҙегеҙ, спорт, фехтование өсөн мөһим. Һеҙгә нисек ауыр булғанлығын аңлайбыҙ, әлбиттә. Беҙ ҙә бик ҡайғырҙыҡ.
Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин Бразилияға Олимпиада башланырға ике аҙна ҡалғас килеүҙәре хаҡында һөйләне. Олимпия ауылынан 100 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан ҡалала ярышҡа әҙерләнгәндәр. Улар унда үҙҙәрен дөрөҫ көйләп, ярыштарҙа уңышлы сығыш яһай алған.
Республикала фехтованиены үҫтереү мөмкинлектәре тураһында һөйләгәндә Лира Грушина Өфөлә яңы үҙәк булдырыу кәрәклеген билдәләне. Унда буласаҡ рапирасылар шөғөлләнә алыр ине. Уның әйтеүенсә, Рәсәйҙең Фехтование федерацияһы ла был идеяны хуплай. Әлеге бина барлыҡ теләүселәрҙе лә ҡабул итә алмай. Бөгөн унда 900-гә яҡын бала шөғөлләнә.
– Беҙ теләһә ниндәй шарттарҙа берлектә финанслауҙа, шул иҫәптән инфраструктура, коммуникациялар үткәреү йәһәтенән ярҙам күрһәтәсәкбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бары тик ҙур, заманса үҙәк төҙөргә кәрәк, юғары кимәлдәге ярыштар уҙғарыу өсөн ҡорамалдар ҙа яҡшы булырға тейеш. Ике йылдан, бәлки, тиҙерәк тә шундай үҙәк буласаҡ.
Республика Башлығы олимпия чемпиондарына 2019 йылда Өфөлә үтәсәк йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын асыу тантанаһында ҡатнашырға тәҡдим итте.


text:
Өфөлә донорлыҡ буйынса автоуҙыш үтте
Өфөлә 15 октябрҙә «Авто-Мото Донор» юл хәрәкәтендә ҡатнашыусылар өсөн бөтә Рәсәй донорлыҡ акцияһы үтте. Ул иртәнге сәғәт туғыҙҙа «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙандан старт алды. Сағыу байраҡтар һәм плакаттар менән биҙәлгән15 машина ҡаланың үҙәк урамдары буйлап үтеп, Республика ҡан тапшырыу станцияһы янында туҡталды.
Күпселек ҡатнашыусылар акцияға ҡан тапшырыу станцияһында ҡушылды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына сараны ойоштороусылар – Рәсәй автомобиль хужалары федерацияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе. Шулай итеп, 15 октябрҙә Республика ҡан тапшырыу станцияһына 54 кеше мөрәжәғәт итте, уларҙың 42-һе ҡан тапшырып, юл-транспорт һәләкәтенә осраған кешеләр өсөн ярҙам күрһәтә алды. Акция барышында йәмғеһе 20 литр тирәһе ҡан тапшырылды.
Киләсәктә акция Өфөлә йылына ике тапҡыр – октябрь һәм апрель айҙарында үткәреләсәк.


text:
Республика башлығы Ҡытай Халыҡ Республикаһы менән эш итеү буйынса эш төркөмөн ойошторорға ҡушты
26 майҙа Өфөлә БР Хөкүмәтендә уҙғарылған оператив кәңәшмәлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ҡытайҙағы һәм Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумындағы эшкә йомғаҡ яһаны, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
Башҡортостан Республикаһы делегацияһының Ҡытай Халыҡ Республикаһына рәсми сәфәре 18-21 майҙа уҙҙы. Республика башлығы Ҡытай яғы менән бөтә осрашыуҙарҙы һәм килешеүҙәрҙе һанап үтте.
Республика башлығы Ҡытай Халыҡ Республикаһы предприятиелары һәм территориялары менән үҙ-ара эш итеү буйынса эшсе төркөм ойошторорға ҡушып, «ике-өс көн эсендә тиҙ генә эшсе төркөм ойошторорға, уның составына республика Хөкүмәте ағзаларын ғына түгел, шулай уҡ республиканың бизнес-йәмәғәт вәкилдәрен, Ҡытай Халыҡ Республикаһы предприятиелары менән берләштерелгән эш алып барыласаҡ урындарҙағы ҡала, муниципалитет вәкилдәрен индерергә кәрәк. Был эшсе төркөмдөң эш планын билдәләргә, килешеүҙәрҙең үҫешен эш планында теркәргә, эшләнгән бөтә эштәрҙе яҙырға һәм шулай итеп Ҡытай Халыҡ Республикаһы йүнселдәре менән эште артабан алып барырға кәрәк» тип билдәләне.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы сараларында ҡатнашыуҙың төп йомғаҡтары тураһында һөйләне.


text:
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы Фото: Олимпия уйындары-2016 сайты
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы Фото: Олимпия уйындары-2016 сайты
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
8 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов телефон аша һөйләшкәндә рапирасы Тимур Сафинды һәм уның тренерҙары Лира Грушина менән Руслан Нәсибуллинды Олимпия уйындарында бронза миҙал алыуҙары менән ҡотланы.
Республика етәксеһе спортсыға уңышлы сығыш яһағаны өсөн рәхмәт белдерҙе, уға һәм тренерҙарға уңыштар теләне.
– Һеҙҙе Тыуған илебеҙҙә көтәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов, һәм улар менән осрашырға теләүен хәбәр итте.
Республика Башлығы Тимур Сафин һәм уның тренерҙары исеменә ҡотлау телеграммалары ла ебәрҙе. Ҡотлауҙа былай тиелә:
«Хөрмәтле Тимур Марсель улы! Бразилияла барған ХХXI йәйге Олимпия уйындарында бронза миҙалға лайыҡ булыуығыҙ менән ихлас ҡотлайым! Донъяның төп ярыштарында юғары оҫталыҡ, рух ныҡлығы күрһәттегеҙ. Республика халҡы уңышлы сығыш яһағанығыҙ өсөн шатлана. Юғары кимәлдәге ярыштарҙа тағы ла яңы ҡаҙаныштар юлдаш булһын. Һеҙгә һәм илдең йыйылма командаһы ағзаларына уңыштар һәм еңеүҙәр теләйем!».
«Хөрмәтле Лира Рим ҡыҙы һәм Руслан Рафиҡ улы! Һеҙҙе тәрбиәләнеүсегеҙ Тимур Сафиндың Бразилияла барған ХХXI йәйге Олимпия уйындарында уңышлы сығыш яһауы менән ҡотлайым! Ошо ҡаҙаныштың нигеҙендә тренерҙарҙың, спорт мәктәбе коллективының күп йыллыҡ хеҙмәте ята. Артабан да уның тәрбиәләнеүселәре спортта яңы сағыу еңеүҙәр менән ҡыуандырһын! Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға ныҡлы һаулыҡ, именлек, илебеҙҙең спорт данын күтәреүҙә уңыштар теләйем».
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 7 августа Рио-де-Жанейрола XXXI йәйге Олимпия уйындарында рапирасы Тимур Сафин шәхси зачетта бронза миҙал яуланы. Был йәш спортсының карьераһында тәүге Олимпия миҙалы булды.


text:
Президент республика райондары буйлап эш сәфәрендә
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов республика райондары буйлап эш сәфәренә сыҡты. Бүздәк районында республика башлығы капиталь ремонттан һуң дөйөм белем биреү мәктәбе асылған Туғай ауылына, шулай уҡ Бүздәк консерва комбинатына барырға планлаштыра. Саҡмағош районында ул "Баҙы" ауыл хужалығы производство кооперативына барырға, ә Благовар, Кушнаренко, Шишмә райондарында ураҡ эштәре барышы менән танышырға йыйына.
Президенттың эш сәфәрендә төп объекттарҙың береһе, әлбиттә, Туғай ауылындағы мәктәп буласаҡ. 1902 йылда төҙөлгән мәктәп бинаһын капиталь ремонтлау 2009 йылдың 1 июлендә башланғайны. Ремонт эштәрен финанслауҙың күп өлөшөн республика бюджеты үҙенә алды. Мәктәп бинаһы ғына түгел, ашхана һәм балаларға йәшәү өсөн интернат та капиталь ремонтланды.


text:
Фото:
Эстонияла «Ағиҙел» башҡорт ойошмаһы 15 йыллығын билдәләне
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Таллинн ҡалаһындағы «Ағиҙел» башҡорт мәҙәни ойошмаһы 15 йыллығын билдәләне. Берекмә Эстонияла абруйлы ойошмаларҙан һанала. Коллектив башҡорт бейеүҙәре һәм йырҙары менән республика байрамдарында даими сығыш яһай. Был хаҡта ойошманың рәйесе Флүзә Хәйруллина һөйләне.
«Ағиҙел»дең 15 йыллығы уңайынан ойошторолған байрамға Эстонияға Башҡортостан Милли музейының генераль директоры Ғәли Вәлиуллин етәкселегендә ҡунаҡтар килде. Шулай уҡ Эстонияның Мәҙәниәт министрлығы вәкиле, Рәсәйҙең Эстониялағы илселеге вәкилдәре, Палдиски ҡалаһы хакимиәте етәкселеге, Салауат Юлаев исемендәге урындағы клуб ағзалары бар ине. Ғәли Вәлиуллин «Ағиҙел» ойошмаһының әүҙем ағзаларына Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы миҙалдарын һәм рәхмәт хаттарын тапшырҙы. Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова ҡотлау хаты ебәргән. Башҡортостандың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты, Салауат районы хакимиәте башлығынан ҡотлау һүҙҙәре еткерелде.
Таллинндың үҙәк майҙанында ҡунаҡтарҙы милли ризыҡ — сәк-сәк менән ҡаршы алдылар. Балалар иһә концерт ҡуйҙы. Тамашасылар «Башҡорт балы» бейеүен һәм ҡурай моңдарын тейешенсә баһаланы.