text:
Михаил Бабич Волга буйының киң мәғлүмәт саралары етәкселәре менән осрашты Фото: Анастасия Макарычева/РБК
Михаил Бабич Волга буйының киң мәғлүмәт саралары етәкселәре менән осрашты
Михаил Бабич Волга буйының киң мәғлүмәт саралары етәкселәре менән осрашты Фото: Анастасия Макарычева/РБК
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Шишәмбе көндө Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич матбуғат конференцияһы уҙғарҙы. Унда төбәктең билдәле киң мәғлүмәт саралары етәкселәре саҡырылғайны, тип хәбәр иттеләр РБК – Нижний Новгород телеканалынан.
Осрашыуҙа Башҡортостандан «Башинформ» агентлығының баш мөхәррире Шамил Вәлиев менән «Республика Башкортостан» гәзитенең сәйәсәт бүлеге мөдире Гүзәл Нәбиева ҡатнашты.
Финанс баҙарындағы хәл һөйләшеүҙең төп темаларының береһе булды. Михаил Бабич һүҙҙәренсә, округтың бөтә төбәктәрендә кризисҡа ҡаршы штабтар булдырылған, башҡа эштәрҙән тыш, улар иң кәрәкле тауарҙарҙың хаҡын күҙәтеп бара. Тулы хоҡуҡлы вәкил Волга буйы федераль округында әлеге тауарҙарға хаҡтың артмауын, әммә хәлде күҙ уңында тоторға кәрәк тип билдәләне.
Бынан тыш, бер нисә йыл элек Михаил Бабич инициативаһы буйынса старт алған төбәк-ара авиацияны үҫтереү программаһы тикшерелде. Әлеге көндә ул Волга буйы федераль округында уңышлы тормошҡа ашырыла. 2014 йылда пассажирҙар ташыу 60 процентҡа артҡан. Йыл йомғаҡтары буйынса самолеттарҙа 150 мең кеше осҡан. Бынан тыш, яҡын арала Рәсәй Хөкүмәте ошо программаның эшен өс йылға оҙайтырға ниәтләй.
Тиҙҙән Волга буйы ҡалалары араһында һауа юлын артабан үҫтереү өсөн илдә етештерелгән самолеттың яңы моделе эшләп сығарыласаҡ. Түбәнге Новгородтың «Сокол» һәм Һамарҙың «Авиакор» заводтарын Ил-114 самолетын төҙөү өсөн майҙансыҡ сифатында файҙаланыу ҡарала.
Михаил Бабич самолеттар төҙөлөшөнә тура инвестициялар 12-16 миллиард һум тәшкил итәсәк тип билдәләне. Проектты ғәмәлгә ашырыу өсөн 30-32 миллиард һум талап ителә.
Киләһе йылдың июлендә Волга буйы федераль округы Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарын ҡабул итә, ә 2018 йылда округтың дүрт төбәгендә футбол буйынса Донъя кубогы этаптары үтә. Ҡатмарлы иҡтисади хәлгә ҡарамаҫтан, объекттар ваҡытында әҙер буласаҡ, тине Тулы хоҡуҡлы вәкил.


c: text/html

text:
Мәскәүҙә «Асыҡ инновациялар» форумында Башҡортостандың ҡояш электр станцияһы эшенә старт бирелде Фото: Руслан Шәймөхәмәтов
Мәскәүҙә «Асыҡ инновациялар» форумында Башҡортостандың ҡояш электр станцияһы эшенә старт бирелде
Мәскәүҙә «Асыҡ инновациялар» форумында Башҡортостандың ҡояш электр станцияһы эшенә старт бирелде Фото: Руслан Шәймөхәмәтов
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Мәскәүҙә «Асыҡ инновациялар» форумында Башҡортостандың ҡояш электр станцияһын файҙаланыуға старт бирелде. 29 октябрҙә Хәйбулла районының Бүребай ауылында «Хевел» компанияһы 10 МВт ҡеүәтле Бүребай ҡояш электр станцияһының беренсе сиратын сафҡа индерҙе. Рәсәйҙең энергетика министры Александр Новак, «Ренова» компаниялар төркөмөнөң юғары технологиялы активтарын үҫтереү буйынса директоры Михаил Лифшиц һәм РОСНАНО идараһы рәйесе Анатолий Чубайс «Асыҡ инновациялар» форумы майҙансығынан телекүпер аша станцияны сафҡа индереүгә рөхсәт бирҙе. Бүребай ауылынан республиканың сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры урынбаҫары Илдар Шахмаев, «Хевел» компанияһының генераль директоры урынбаҫары Олег Шуткин һәм Хәйбулла районы башлығы Раил Ибраһимов станцияны файҙаланыуға рөхсәт итте.
Икенсе сиратты сафҡа индергәс, Бүребай станцияһының дөйөм ҡеүәте 20 МВт тәшкил итәсәк. Станция өсөн ҡорамалдарҙың 70 проценттан ашыуы Рәсәйҙә етештерелгән.
Бүребай ҡояш электр станцияһы — «Хевел» компанияһының Башҡортостанда төҙөргә ниәтләгән ете станцияның беренсеһе. Төбәктәге бөтә ҡояш электр станцияларының дөйөм ҡеүәте 59 МВт тәшкил итәсәк, инвестицияларҙың дөйөм күләме алты миллиард һумдан ашыу тип баһалана, тип хәбәр иттеләр РОСНАНО идараһының матбуғат хеҙмәтендә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан Контроль-иҫәп палатаһына Федераль именлек хеҙмәте вәкиле инде
Федераль именлек хеҙмәте һәм башҡа территориаль власть органдары хеҙмәткәрҙәре хәҙер Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы Коллегияһы составына инә ала. Был турала закон проектын БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары кесе йома көнө Бюджет, һалым, финанстар һәм милек мәсьәләләре буйынса комитет ултырышында хуплап сыҡты.
— Ғәмәлдәге «БР Контроль-иҫәп палатаһы тураһында»ғы законға ярашлы, Палата Коллегияһына республика власть органдары вәкилдәре инә, — тип хәлде аңлатты Комитет рәйесе Лев Бакусов. – Ләкин шарттар Коллегия составына урындарҙағы федераль власть органдары вәкилдәре лә инеүен талап итә. Күптән түгел, мәҫәлән, Коллегияға Федераль именлек хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы өлкән офицерҙарының береһен индерергә ҡарар ителде. Был үҙгәртеү закон менән нығытылырға тейеш.
БР Дәүләт Йыйылышының яҡын араларҙағы ултырыштарының береһендә закон проекты беренсе уҡыуҙа һәм тотош ҡараласаҡ.


text:
14 ноябрҙә Бөтә донъя сифат көнө билдәләнә
14 ноябрҙә Бөтә донъя сифат көнө билдәләнә – ул ошо көндәрҙә барған Бөтә донъя сифат аҙналығының кульминацияһы.
Был дата донъяның күпселек илдәрендә ноябрҙең икенсе кесе аҙнаһында билдәләнә. Байрам Берләшкән Милләт Ойошмаһы ярҙамында Европа Сифат ойошмаһы инициативаһы менән ойошторола. Тәүге тапҡыр донъя йәмәғәтселеге был көндө 1989 йылда билдәләй. Һуңыраҡ, 1995 йылда, Европа сифат ойошмаһы ноябрҙең икенсе кесе аҙнаһы тура килгән аҙнаны Европа сифаты аҙналығы тип иғлан итә.
Продукттарҙың һәм хеҙмәттәрҙең юғары сифаты – заман технологияларын тап килтереү, аҡыллы етәкселек һәм яуаплы хеҙмәт һөҙөмтәһе. Сифат проблемаһы күп илдәрҙең, шул иҫәптән Рәсәйҙең дә, иҡтисади сәйәсәте өҫтөнлөктәренең береһе.
Был көндәрҙә күпселек ватан предприятиеларында тематик саралар: сифатҡа арналған смотрҙар, күргәҙмәләр һәм конференциялар – уҙғарыла. БР Стандартлаштырыу, метрология һәм һынауҙар төбәк үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда Аҙнаның төп сараһы – Бөтә донъя сифат көнөнә арналған республика конференцияһы. Ул 15 ноябрҙә БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығында үтәсәк.
Конференцияла республика предприятиеларының 2013 йылғы «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» федераль конкурсында ҡатнашыу һөҙөмтәләре иғлан ителәсәк. Уны ойоштороусылар – Рәсәй стандарты һәм Сифат проблемалары академияһы.


text:
Төбәктең суд приставтары журналистар конкурсы еңеүселәрен бүләкләнеФото: Федераль суд приставтары хеҙмәтенең матбуғат хеҙмәте
Төбәктең суд приставтары журналистар конкурсы еңеүселәрен бүләкләне
Төбәктең суд приставтары журналистар конкурсы еңеүселәрен бүләкләнеФото: Федераль суд приставтары хеҙмәтенең матбуғат хеҙмәте
Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса Идаралығында сираттағы «Закон көсө — уның үтәлешендә» журналистар конкурсына йомғаҡ яһалды. Ғәҙәттәгесә ижади ярышта еңеүселәр һәм призерҙар биш номинация: «Телевидение», «Радио», «Баҫма киң мәғлүмәт саралары», «Электрон киң мәғлүмәт саралары һәм мәғлүмәт агентлыҡтары», «Социаль реклама», буйынса билдәләнде. Награданы төрлө киң мәғлүмәт сараларынан бөтәһе 20 хеҙмәткәр алды.
Рәсәй Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Зариф Байғусҡаров билдәләүенсә, «күпселек осраҡта киң мәғлүмәт сараларының эше ярҙамында беҙгә йәмғиәт иғтибарын йыйылған проблемаларға йәлеп итеп, уларҙы бергәләп хәл итеп, кире бәйләнеш булдырып була». «Үҙ хоҡуҡтарыңды белеү республика халҡына ҙур ярҙам килтерә, сөнки ҡайһы бер кешеләр законды үтәргә теләмәгәнлектән түгел, ә үҙҙәренең бурыстары булыуы тураһында белмәүҙән үтәмәй, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ведомство башлығы.
Тулыраҡ мәғлүмәт РФ Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса Идаралығының рәсми сайтында.


text:
- Подробности
- Просмотров: 519
ГЕРАСИМОВ Виктор Фёдорович (1879, С.‑Петербург губ. Кронштадт ҡ. — ?), дәүләт эшмәкәре. 1900‑сө йй. — РСДРП, 1917 й. Хеҙмәт халыҡ-соц. партияһы ағзаһы. С.‑Петербург ун‑тында уҡыған. 1907 й. алып Кронштадт ҡала башҡармаһы хеҙм‑ре; 1913—17 йй. Өфө губ. земство башҡармаһының бойороҡ биреү бүлеге секретары. Февраль революцияһынан һуң Өфө губерна йәмәғәт ойошмалары ком‑ты президиумы секретары, апрелдән Ваҡытлы хөкүмәттең Өфө губернаһы б‑са комиссар ярҙамсыһы вазифаһын башҡарыусы, июль—ноябрҙә — комиссары. Октябрь революцияһынан һуң власты Советтарға биреүгә ҡаршы сыға, ХКС‑ҡа буйһонмауы т‑да белдерә. Нояб.—дек. эштәрҙе Өфө губерна революцион комитетына тапшырыуҙан баш тартҡаны өсөн өйҙә һаҡ аҫтында була. 1918 й. көҙөндә Өфө губерна земство башҡармаһы рәйесе урынбаҫары. Артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.
Хеҙм.: Очерк деятельности Уфимского губернского земства (к 50‑летию введения земских учреждений). Уфа, 1914.
С.М.Исхаҡов, Г.В.Мордвинцев
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Башҡортостан балалары иғтибар үҙәгендә
Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы менән Башҡортостан республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил араһында төп принцибы бәлиғ булмаған балалар мәнфәғәтен яҡлау, уларҙың азатлығын һәм хоҡуғын хөрмәт итеү булған килешеүгә ҡул ҡуйылған.
Был килешеү буласаҡ граждан йәмғиәтен формалаштырыуҙа хеҙмәттәшлек итеү, социаль көсөргәнешлекте кәметеү, әсәлек һәм балалыҡты яҡлау маҡсатында әҙерләнгән.
Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы етәксеһенең урынбаҫары Луиза Колошевина әйтеүенсә, төҙөгән килешеү нигеҙендә суд ҡарарҙарын үтәү барышында суд приставтары бәлиғ булмаған балаларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәтен ҡыҫыу осраҡтарын асыҡлаһа, был турала мәғлүмәт, тейешле сараһын күреү маҡсатында, БР-ҙағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилгә ебәреләсәк.
Ҡағиҙә булараҡ, күп осраҡта бындай хоҡуҡ боҙоуҙар ата-әсәләре менән баланы ҡарау өсөн алимент түләмәүҙән ғибәрәт. 2010 йылдың дүрт айында ғына Башҡортостан Республикаһы буйынса Идаралыҡта алимент түләтеү буйынса 44519 эш ҡаралған.
«Башинформ» агентлығына Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, быйылғы йылдың тәүге дүрт айында суд приставтары — законды үтәүселәр менән бурыслыларҙы – алимент түләргә тейешле кешеләрҙе эҙләү тураһында 2799 ҡарар ҡабул ителгән. Бынан тыш, 649 бурыслы гражданға ҡарата алимент түләүҙән ҡасҡаны өсөн енәйәт эше асылған.
Ғәмәлдәге ҡануниәт менән ҡаралған сараларҙан тыш, республиканың суд приставтары үҙенсәлекле алымдар ҙа ҡуллана. 2010 йылдың 7 июненән башлап, мәҫәлән, телеэкрандарҙан сираттағы отпуск миҙгелендә актуаль булған «Бурыстарыңды түлә лә, көньяҡҡа ос» анимацион ролигы күрһәтелә башлаясаҡ.


text:
«КЭС-БАСКЕТ» яңы мәктәп чемпионаты 13 октябрҙә старт ала
«КЭС-БАСКЕТ» мәктәп баскетбол лигаһы чемпионаты Башҡортостанда 13 сентябрҙә старт аласаҡ. Сараны асыу тантанаһы Башҡорт дәүләт медицина университетында үтәсәк.
Ярыштар сиктәрендә матбуғат конференцияһы, мастер-класы, спортсыларға туптар тапшырыу тантанаһы, күңел асыу программаһы һәм башҡа саралар ҡарала.
Башҡортостан райондарында 2010-2011 миҙгеле «КЭС-БАСКЕТ» мәктәп баскетбол лигаһы чемпионатында ҡатнашыусы мәктәптәргә баскетбол туптарын тапшырыу дауам итә. Тапшырыу тантаналары республиканың Туймазы, Ишембай, Дыуан, Ғафури, Бүздәк, Бөрйән, Бөрө, Балтас, Саҡмағош һәм башҡа райондарында үтте.
Әлеге ваҡытта 2011-2012 миҙгеле «КЭС-БАСКЕТ» мәктәп баскетбол лигаһы чемпионатында ҡатнашыу өсөн заявка биреү кампанияһы бара.


text:
Өфөлә Диснейленд аналогы төҙөләсәкФото: Мирон Доровских
Өфөлә Диснейленд аналогы төҙөләсәк
Өфөлә Диснейленд аналогы төҙөләсәкФото: Мирон Доровских
Рәсәйҙә генә түгел, бөтә Европала иң ҙур күңел асыу парктарының береһе оҙаҡламай Өфөлә төҙөләсәк. Франциялағы Диснейленд, Испаниялағы Port Aventura һәм Германиялағы Europa-Park күңел асыу парктарынан бер ҙә ҡалышмаған комплекс М.Ғафури исемендәге Үҙәк мәҙәниәт һәм ял паркында урынлашасаҡ. Был хаҡта инвестор вәкиле — «Триколор» компанияһының генераль директоры Михаил Абрамов журналистар менән аралашыу барышында хәбәр итте.
Проектлаусы – Европаның парктар һәм аттракциондар проектлау буйынса иң ҙур компанияларының береһе (Baustudio Architects Associates) – төбәктең бөтә үҙенсәлектәрен, шул иҫәптән климатын иҫәпкә алған, шуға күрә комплекстың йыл әйләнәһенә эшләйәсәк япмалы өлөшө лә ҡаралған.
2013 йылдың декабрендә бында яңы күҙәтеү тәгәрмәсе эшләй башлаясаҡ. Уның бейеклеге – 48 метр (сағыштырыу өсөн: элеккеһенең бейеклеге 20 метр ине). Мәскәү һәм Сочиҙан һуң, был бейеклеге буйынса Рәсәйҙә өсөнсө күҙәтеү тәгәрмәсе буласаҡ. Шаршамбы, 28 августа, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов уға тәүге нигеҙ ташын һалды.
Парк тематик зоналарға бүленәсәк. Йәмғеһе алты зона булдырыу планлаштырыла: башҡорт милли, балалар, ғаилә, экстремаль, мажаралар һәм «Донъя халыҡтары архитектураһы» парктары. Һәр береһендә аттракциондар урынлаштырыласаҡ.
Шулай уҡ комплекста ретро-автомобилдәр музейы, балалар автомобиль юлы, уйын майҙансығы, ҡышҡы баҡса, кинотеатр, ресторандар, йәйге верандалар, яһалма күлдәр, боулинг, лабиринттар урынлашасаҡ. Бынан тыш, ҡыҙыҡлы һыу аттракциондары эшләйәсәк. Паркты 2015 йылдың йәйендә асыу планлаштырыла.
Төҙөлөшкә инвестициялар күләме яҡынса 120 миллион доллар тәшкил итәсәк. Барлыҡ средстволарҙы шәхси инвесторҙар бүлә.


text:
Lada Samara етештереү быйыл декабрҙә туҡтатыла
«АвтоВАЗ» Samara автомобилдәрен етештереүҙе тулыһынса туҡтата. Компания вәкилдәре белдереүенсә, машиналар 2014 йылдан тарихҡа китәсәк.
Lada-2115 седандары сығарыу былтыр йыл аҙағында туҡтатылғайны, быйыл июндә Тольяттиҙа өс ишекле хэтчбек Lada-2113-тө сығарыуҙы туҡтаттылар, ә быйыл декабрҙән Lada-2114 индекслы биш ишекле хэтчбек та сығарылмаясаҡ
Өфөләге рәсми дилер, был автомобилдәр һатыуҙа юҡ, әммә 14-се моделде һатып алырға теләүселәр, үҙ мәғлүмәттәрен ҡалдырып, автоүҙәккә мөрәжәғәт итә ала, тип хәбәр итә.
Тольятти етештереүсеһенең ҡарары турыһынса аҡланған, сөнки уҙған быуаттың 80-се йылдарында эшкәртелгән Samara автомобилдәренә талап ҡырҡа кәмене, хәҙер һатып алыусылар заманса Lada Granta йәки икенсе быуын Kalina автомобилдәрен алыуҙы өҫтөн күрә.. Бөгөн «АвтоВАЗ» заманса моделдәргә ставка яһай. Мәҫәлән, ошо көндәрҙә яңыртылған Lada Priora автомобилен презентациялау үткәрелде. Уның салоны тулыһынса яңыртылған. Ә «люкс» версиялары өсөн яңы 106 ат көслө двигатель, курс тотороҡлолоғо системаһы, круиз-контроль, хәүефһеҙлек мендәрҙәре, мультимедия системаһы һәм башҡалар ҡаралған.


text:
Башҡортостан етәксеһе Нуриман районында бер нисә социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан етәксеһе Нуриман районында бер нисә социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙе
Башҡортостан етәксеһе Нуриман районында бер нисә социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Нуриман районы буйынса эш сәфәрендә йөрөгәндә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бер нисә социаль объекттың төҙөлөш барышын һәм сафҡа индерелеүен тикшерҙе.
Шулай, республика етәксеһе үҙәк район дауаханаһының яңы корпусын ҡараны. Уның төҙөлөшө 2002 йылда башлана, әммә 2006 йылда оҙаҡ төҙөлөш категорияһына күсеп уны һалыу туҡтатыла. 2011 йылда ошоға оҡшаш эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов корпусты төҙөп бөтөргә ҡуша.
Хәҙер эштәр тулыһынса тамамланған һәм бина файҙаланыуға тапшырылған. Бында лабаратория, аҙыҡ-түлек блогы, конференциялар залы, дауахана хакимиәте урынлашҡан.
Шулай уҡ Красная Горка ауылында Рөстәм Хәмитов физкультура-сәләмәтләндереү комплексын ҡараны. Дөйөм 916 квадрат метрлыҡ ҡоролманы 2010 йылда уҡ төҙөй башлайҙар, әммә финанслау һәм подрядсыны һайлау проблемаһы арҡаһында ул 2013 йылдың декабрендә генә файҙаланыуға тапшырылды. Төҙөлөштөң хаҡы – 38 миллион һумдан ашыу. Комплекс менән файҙаланыуға тотоноуҙар йыл һайын 3,5 миллион һум тәшкил итәсәк. Комплекс коллективы 11 хеҙмәткәрҙән тора. Бинала балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе урынлашҡан, 40 секция эшләй, шул иҫәптән уйын спорт төрҙәре (волейбол, баскетбол, бадминтон һәм башҡалар) буйынса ла. Шулай уҡ спорт комплексында ауыл мәктәбе уҡыусылары өсөн физкультура дәрестәре уҙғарыла.
— Мин республикала ошондай спорт объекттары күберәк булһын яҡлы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Район яҡшы спорт комплекслы булды, тик уны төҙөүгә средстволар бюджет сәйәсәте ҡарашынан һөҙөмтәле файҙаланылды тип әйтә алмайым. Проект ныҡ ҡиммәт, спорт залды дүрт йыл самаһы төҙөнөләр, был 40 миллион һумға ике ошондай уҡ бинаны ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төҙөргә була ине. Бөтә республика буйынса үҫмер спортсылар өсөн спорт комплекстары күберәк төҙөлөүе менән ҡыҙыҡһынам. Әммә ул бюджет тотоноуҙары ҡарашынан аҡыллы, ҡулайлы варианттар булырға тейеш.
Республика Президенты Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуровҡа мәктәп, спорт комплексы, балалар майҙансығы һәм башҡа социаль-мәҙәни көнкүреш объекттары төҙөлөшөнөң һәр проекты буйынса бюджет средстволарын һөҙөмтәле файҙаланыуҙы баһалау буйынса ведомствола махсус комиссия төҙөргә ҡушты. Бынан тыш, Башҡортостан етәксеһе тиҙ төҙөү конструкцияларын ҡулланып, ҡиммәт булмаған спорт комплекстары төҙөлөшөнөң типовой проекттарын эшләргә талап итте.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов 139 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөү барышы менән танышты. Был мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһының төҙөлөшө Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә Красная Горка ауылында 2013 йылдың ноябрендә башланды. Төҙөлөш-монтажлау эштәренең, шул иҫәптән блоклы ҡаҙанлыҡ, трансформатор һәм дизелле подстанция урынлаштырыу, инженер селтәрҙәрен һалыу, территорияны төҙөкләндереүҙең, дөйөм хаҡы 84 миллион һум тәшкил итә. Буласаҡ балалар баҡсаһының майҙаны – 3,7 мең квадрат метр. Объектты 2015 йылда тапшырыу планлаштырылған.
— Мин технологияларҙы теүәл үтәүҙәрен, айырыуса үтә һыуыҡ көндәрҙә, һәм төҙөлөш-монтажлау эштәрен башҡарыуҙың юғары сифатын талап итәм, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әгәр сифат булмаһа, бындай төҙөүсе ойошмалар менән артабан уртаҡ эш тә булмаясаҡ.
Красный Ключ ауылында республика етәксеһе, бассейны менән 260 уҡыусылыҡ урта мәктәбе һәм 110 урынлыҡ балалар баҡсаһы ингән, белем биреү комплексы төҙөлөшөн тикшерҙе. Бинаның дөйөм майҙаны – 10 мең квадрат метр. Төҙөлөштөң хаҡы – 302 миллион һум. Төҙөлөш башланғандан алып (2012 йыл) 180 миллион һум үҙләштерелгән, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Алтайҙан маралдар Башҡортостан ҡурсаулығында иректә йәшәйәсәк
Фото:
Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығында, Алтай крайынан бер йыл элек килтерелгән, бер төркөм маралды иреккә сығарырға әҙерләнәләр. Хайуандарҙы Һарғайа ҡурсаулығының үҙәк усадьбаһында махсус йыһазландырылған майҙансыҡта ҡарайҙар.
Белгестәр фекеренсә, хайуандар үҙ аллы йәшәргә әҙер. Маралдар ҙурайған, ата маралдарҙың мөгөҙө үҫкән, ә инәләре оҙаҡламай тоҡом бирә алырлыҡ. Уларҙы шуның өсөн дә Башҡортостанға алып килгәндәр.
Ҡурсаулыҡтың маҡсаты – Көньяҡ Уралда эре себер боландарының иҫәбен арттырыу. Уңайлы йәшәү мөхитендә Алтай боландарының тығыҙлығы мең гектарға биш-алты башҡа тиклем етеүе ихтимал.
Үткән йыл эсендә, Көньяҡ Уралда маралдарҙы тергеҙеүгә «нигеҙ һалыусыһы» булараҡ, Башҡорт дәүләт ҡурсаулығы маралдарҙың иҫәбен тергеҙеү, яңы боландарҙың кәрәкле биомониторингын алып барыу һәм уларҙы бындағы маралдар көтөүенә индереү буйынса күп маҡсатлы бурысты этаплап атҡара алыуы тураһында раҫланы.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең тәрән тикшеренеүҙәр фонды советы рәйесе Владислав Панченко менән осраштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең тәрән тикшеренеүҙәр фонды советы рәйесе Владислав Панченко менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең тәрән тикшеренеүҙәр фонды советы рәйесе Владислав Панченко менән осраштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
14 октябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең тәрән тикшеренеүҙәр фонды советы рәйесе, Рәсәй Фәндәр академияһының Лазер һәм мәғлүмәт технологиялары проблемалары институты директоры, физика һәм математика фәндәре докторы, Рәсәй Фәндәр академияһы академигы Владислав Панченко менән осрашты. Яҡтар фәндең һәм етештереүҙең үҙ-ара эш итеү, республикала инновация технологияларының үҫеше мәсьәләләрен тикшерҙе.
Республика Башлығы Башҡортостанда бойомға ашырыу күҙалланған төп инновация йүнәлештәрен билдәләне. Улар иҫәбендә – сәнәғәт роботтарын эшләү буйынса предприятие, яңы прототип үҙәктәре, шулай уҡ Аҙ тоннажлы химия үҙәген асыу.
– Беҙ – ҙур тоннажлы етештереү буйынса чемпион. Йөҙҙәрсә мең тонна төрлө продукт. Әммә был тәүге эшкәртеү. Ә тәрән эшкәртеү юҡ. Шуға күрә беҙ Рәсәйҙең Энергетика, Сәнәғәт һәм сауҙа министрлыҡтары, «Ростех», «Башнефть» менән берлектә Аҙ тоннажлы химия үҙәген ойошторабыҙ, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
– Әле генә һеҙ коллегаларыбыҙ менән тикшергән йүнәлештәрҙе билдәләп үттегеҙ. Улар берлектәге эштең нигеҙе булыуы ихтимал тип уйлайым, – тине Владислав Панченко. – Мин тағы ла бер мөһим секторҙы – юғары технологиялы медицинала аддитив технологиялар, заманса фотоника ҡулланыуҙы өҫтәр инем. Беҙ бында күп эштәр башҡара алабыҙ. Һеҙҙә ҡеүәтле офтальмология үҙәктәре бар, кардиохирургия донъя кимәлендә. Улар илебеҙҙә, беҙҙең институттарҙа әҙерләнгән аппараттар менән эшләй.
Осрашыу барышында Башҡортостан Хөкүмәте менән Рәсәйҙең тәрән тикшеренеүҙәр фонды араһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Документ тәрән фәнни тикшеренеүҙәр, шул иҫәптән дисциплина-ара проекттары төбәк конкурстарын уҙғарыуҙы, шулай уҡ халыҡ-ара ғилми саралар ойоштороуҙы күҙ уңында тота.


text:
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдарында иң популяр тәбиғәт парктары билдәләнде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдарында иң популяр тәбиғәт парктары билдәләнде
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдарында иң популяр тәбиғәт парктары билдәләнде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдарында иң популяр тәбиғәт парктары билдәләнде. «Ирәмәл»гә 582 турист сәйәхәт ҡылған, «Асылыкүл»дә — 111, Мораҙым тарлауығында 40-ҡа яҡын кеше ял иткән, тип хәбәр итә Башҡортостан Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы.
Республика Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Илдус Яхин һүҙҙәренсә, һуңғы йылдарҙа туристар тап «Ирәмәл» тәбиғәт паркында Яңы йыл каникулдарын үткәреүгә өҫтөнлөк бирә.
«Был иһә парктың үҫешеүе, яңы маршруттар һәм һуҡмаҡтар булдырылыуы хаҡында һөйләй, — тине министр урынбаҫары. — 2015 йылдың ноябрендә «Ирәмәл» биләмәһендә «Урал батыр» башҡорт халыҡ эпосы буйынса сираттағы экологик-мәҙәни маршрут асылды. Уның оҙонлоғо 30 саҡрым тәшкил итә. Экскурсия һуҡмағы билдәләнгән, унда туристик туҡталыштар, беседкалар, усаҡтар һәм аншлагтар ҡуйылған».
Башҡортостан Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекцияһы хәбәр итеүенсә, бөгөнгә 320 турист, шул иҫәптән 2016 йылдың башынан 119 кеше яңы маршрут буйлап үткән.
Ҡыш көнө балыҡсылар «Асылыкүл» тәбиғәт паркын һайлай, ә Мораҙым тарлауығы биләмәһендә ял итеү өсөн уңайлы.


text:
Рөстәм Хәмитов гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү мәсьәләләре буйынса Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнаштыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү мәсьәләләре буйынса Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү мәсьәләләре буйынса Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнаштыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
19 декабрҙә Ҡазанда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты. Унда гражданлыҡ-ватансылыҡ тәрбиәһе һәм округ төбәктәрендә хәрби хеҙмәткә әҙерлек мәсьәләләре тикшерелде. Ултырышта төбәк етәкселәре, Дәүләт Думаһы депутаттары һәм Федерация Советы ағзалары, профилле федераль ведомстволар етәкселәре, шулай уҡ Волга буйы федераль округының Йәштәр советы вәкилдәре ҡатнашты.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич бөгөн йәштәргә патриотик тәрбиә биреү темаһы – мөһим мәсьәлә, айырыуса уҙған йылдарҙа уға тейешле иғтибар бүленмәне тип билдәләне. Хәҙерге көндә ил буйынса хәрби-патриотик үҙәктәр, оборона-спорт лагерҙары асыла, ошо йүнәлештә күләмле проекттар тормошҡа ашырыла. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек барышында эҙәрмән отрядтарының эшмәкәрлеге әүҙемләшә, геройҙарҙың иҫтәлеген мәңгеләштереү, ветерандарҙың социаль-көнкүреш мәсьәләләрен хәл итеү буйынса ҙур эш алып барыла.
– Бөгөнгө көндә илебеҙ күтәрелеш осоро кисерә. 2014 йылдың сәйәси ваҡиғалары, Ҡырымдың Рәсәй Федерацияһы составына инеүе һәм Украинаның көньяҡ-көнсығышында барған ваҡиғалар йәштәр менән ошо эштең мөһим һәм әһәмиәтле булыуын тағы бер тапҡыр дәлилләй. Әгәр беҙ йәштәр менән эшләмәйбеҙ икән, улар менән беҙҙең күҙ алдында Украиналағы хәлде бер нисә ай эсендә граждандар һуғышына алып барып еткергән көстәр идара итә, – тине Михаил Бабич.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле һүҙҙәренсә, патриотик тәрбиә биреү йәштән үк башланырға тейеш.
– Йәштәребеҙ һәйбәт, улар үҙ илен ярата. Әммә был эште лозунгыларға ғына ҡайтарып ҡалдырырға ярамай. Уны балалар баҡсаһынан, мәктәп эскәмйәһенән башларға кәрәк. Гражданлыҡ-патриотик белем биреү программаһының йәштәрҙе тәрбиәләүҙең бөтә системаһына үтеп инеүе зарур. Беҙ Рәсәй граждандарын һәм патриоттарын тәрбиәләйбеҙ. Улар фән, мәғариф, мәҙәниәт, спорт өлкәһендә үҙ урындарын табырға, иң мөһиме – үҙ иле өсөн ғорурлыҡ кисерерлек сәбәп булырға тейеш. Беҙгә шуның өсөн тырышырға кәрәк, – тип һыҙыҡ өҫтөнө алды Михаил Бабич.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле үҙ субъекттарында ошо йүнәлештә әүҙем позиция күрһәткән һәм уны сифатлы ғәмәлгә ашырған өсөн төбәк етәкселәренә рәхмәт белдерҙе.
Журналистарҙың һорауҙарына яуап биреп, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов патриотик тәрбиә темаһын мөһим тип билдәләне.
Төбәк етәксеһе Башҡортостанда патриотик клубтар һәм йәштәр ойошмаларының әүҙем эшләүе хаҡында әйтте. Былтыр хәрби-патриотик йүнәлештәге сараларға 30-400 мең бала йәлеп ителгән.
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек тураһында һөйләгәндә, төбәк башлығы ошо эштең тәрбиәүи әһәмиәтен һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Ултырышта Волга буйы федераль округында йәш быуынды хәрби-патриотик тәрбиәләүгә йүнәлтелгән бер нисә проект тормошҡа ашырыла тип билдәләнде. Түбәнге Новгород һәм Пенза өлкәләрендә икенсе йыл рәттән «Гвардеец» оборона-спорт лагеры, Ырымбур өлкәһендә «Зарница» хәрби-спорт уйыны финалы уҙа, Башҡортостан һәм Татарстан Республикаларында, Удмурт Республикаһында, Пермь крайында «КаДетство» проекты сиктәрендә округ кадет корпустары булдырылған һәм үҫешә. Ағымдағы йылда Киров өлкәһендә тәүге тапҡыр Эҙәрмән отрядтарының округ слеты булды.
Башҡортостанда гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү буйынса эш координацияһын республика Хөкүмәте ҡарамағындағы Граждандарҙы патриотик тәрбиәләү һәм хәрби хеҙмәткә саҡырыуға әҙерлек буйынса ведомство-ара координация советы ғәмәлгә ашыра. 2012 йылда Йәштәрҙе патриотик тәрбиәләү һәм хәрби хеҙмәткә саҡырыуға әҙерлек үҙәге булдырылған.
2014 йылда ошо эште төрлө сығанаҡтарҙан финанслау күләме 95,3 миллион һум тәшкил иткән, шул иҫәптән 44 миллион һум Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек планын тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән.
Республикала А.В. Достовалов исемендәге Волга буйы федераль округының Башҡортостан кадет корпусы, Өфө мәктәп-интернаты, 1 958 уҡыусы белем алған һигеҙ кадет кластары эшләй. Шулай уҡ Башҡортостанда 1 048 түңәрәк, секция, патриотик йүнәлештәге берекмәләр һәм 106 хәрби-патриотик клубтар ойошторолған.


text:
Ҡалала ул муниципаль филармонияны ҡарап сыҡты. Бында 11-се ижад миҙгелендә капиталь төҙөкләндереүҙән һуң концерт залы асылды. Учалы районындағы төп мәҙәниәт үҙәге 1970 йылда уҡ һалынған. Шул осорҙан бирле бер тапҡыр ҙа ремонтланмаған. 2000 йылда ғына бинаның алғы яғы менән ҡыйыҡ яңыртылған. Тап шул осорҙа “Таусы” мәҙәниәт йорто муниципаль филармония статусына эйә була.
Концерт залы заман талаптарына, тәү сиратта янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләренә яуап бирмәй башлағас, былтыр яҙ уны ремонтҡа ябыу тураһында ҡарар ҡабул ителә.


text:
Ер йөҙөндәге һәр кеше үҙендә ошо аһәңде йөрөтә. Ул кешенең асылын, юлын һәм хатта яҙмышын билдәләй. Был хаҡта боронғолар ҙа әйткән.
Ер йөҙөндәге һәр кеше үҙендә ошо аһәңде йөрөтә. Ул кешенең асылын, юлын һәм хатта яҙмышын билдәләй. Был хаҡта боронғолар ҙа әйткән.
– Юрматы Фатима Мостафина исемендәге башҡорт гимназияһында уҡый, быйыл II класты тамамланы, – тип һөйләне егеттең әсәһе.
А– башланғыс символы; нимәнелер башлап, уны тормошҡа ашырырға теләү; рухи һәм физик уңайлылыҡҡа ынтылыу.
Б– романтизм билдәһе; аралашыуҙа тотороҡло һәм ышаныслы булыу; инициатива күрһәтеү һәм ҡыйынлыҡтарҙы йырып сығыу һәләте; үҙен матди яҡтан тәьмин итергә тырышыу.
500 хеҙмәткәрҙән торған коллектив алдына ҡуйылған бурыстарҙы намыҫлы үтәй. Шуның 58-е табип, 247-һе – урта звено медицина хеҙмәткәре.
Аңы, шәхес иманы ауылының, иле-халҡының киләсәге өсөн үҙен шәхсән яуаплы тойоу кимәленә күтәрелгән кешеләр бар. Нурияны шундайҙар иҫәбенә индерергә булалыр.


text:
Уның хужалары – өс балалы йәш Даяновтар ғаиләһе. Илдар менән Олеся һөнәрҙәре буйынса – хоҡуҡ белгестәре, икеһе лә Миәкә районында тыуып үҫкән.
Баш табип Илдар Атанғолов, Гиппократ антына тоғролоҡ һаҡлап, сирлеләрҙе дауалауға сирек быуат ғүмерен биргән. Төбәктең һаулыҡ һаҡлау өлкәһе хаҡында бәйән иткәндә Илдар Ғәлимйән улы бындағы дауалау эшенең төп, киҫкен мәсьәләләрен, яңы уңыштарын, киләсәккә ниәттәрен дә телгә алды.
– Тотош илдә барған көрсөк беҙҙә лә эҙһеҙ үтмәй, әммә был күренешкә уфтанып ултырыуҙан бер фәтүә лә юҡ.
Май сүлмәге тышынан билдәле тигәндәй, һәр төбәк хаҡындағы тәьҫорат тәү сиратта унда килеп ингән ерҙең сағыу биҙәлешенән, бөхтәлегенән, ихлас ҡаршылауынан бөрөләнә. Был йәһәттән, әгәр район Башҡортостандың башҡа республика йә өлкә менән күрше, сиктәш икән, уға үҙенең генә түгел,
Гәзит уҡыусыларҙың, бәлки, хәтерендәлер, фильм төшөрөр алдынан игеҙәктәр эҙләгәйнеләр. Айгиз менән Нургиздең әсәһе кастинг иғлан итеүҙәре тураһында ишетеп ҡала. Шунан малайҙар Сибайға бара.
Беҙ һеҙгә Ғафури районының Сәйетбаба ауылында йәшәгән Саимә менән Рәхимйән Игелековтарҙың ғаиләһендә үҫкән Гөлназ менән Айназ тураһында һөйләмәксебеҙ. Улар Учалы районының Миндәк ауылында тыуып үҫкән. Аҙаҡ был ғаиләне яҙмыш елдәре Ғафури яҡтарына илтә.
Игеҙәктәр Сәйетбаба мәктәбендә, Красноусолдағы башҡорт гимназия-интернатында һәм Өфөләге Р. Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт республика гимназия-интернатында белем алғас, белем эстәү өсөн тағы Өфөгә юлланған.
Линиза менән Луиза: “Атай-әсәйебеҙҙең берҙән-бер ҡыҙҙарыбыҙ. Игеҙәк булһаҡ та, бер-беребеҙгә оҡшамағанбыҙ”, – тиһә лә, уларға ҡарап күҙ ҡамаша, исемдәрен бутай башлайһың.
Линиза менән Луиза М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының филология факультетын тамамлаған. Линиза “Башҡортостан” киностудияһында эшләй.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Страница 8
Ниңә беҙҙекеләр әрмелә Тау егеттәре өсөн бәҙрәф йыуа?
Махсус бит / Проблема // 24-10-2015, 14:35
Хәрби комиссариаттарҙа быйылғы көҙгө саҡырылыш та башланып тора. Әрме сафында егерме биш йыл йөрөгән, хәрби хеҙмәттең күп нескәлеге менән таныш кеше булараҡ, күптәрҙе борсоған бер мәсьәлә буйынса үҙемдең фекерем менән бер аҙ бүлешмәксе булам. Әлеге шул “бабайлыҡ” мәсьәләһе. Элегерәк, хеҙмәте икенсе йылға киткәс кенә әкренләп “бабай”лана башлай ине һалдат. Ә хәҙер ул ярты йыл тулыуға “ҡартайып” та китә, күрәһең. Хәрби хеҙмәт срогын бер йылға ғына ҡалдырҙылар. Әммә әрменең ошо “хроник сире” һаман да булһа уны оҙата килә. Ил һағына алынасаҡ егеттәрҙе ҡайһы саҡ ҡыҙыу нөктәләргә эләгеү ҡурҡынысы түгел, ә әлеге “дедовщина” нығыраҡ борсоған һымаҡ. Шулай ҙа, әрме хеҙмәтен тамамлап ҡайтҡан ҡайһы ғына кешенән һорама, береһе лә үҙе хеҙмәт иткән частағы “бабайлыҡ”ҡа зарлана һалып бармай. Ул ғына ла түгел, күптәр хатта үҙенең “бабай” булып йөрөгән сағын ниндәйҙер ғорурлыҡ менән иҫкә ала. Бәғзеләр, әрмене “бабайҙар” ғына тотоп тора, тип бер аҙ фәстереп тә ебәргеләй... Тик бының менән хәрби хеҙмәткә барасаҡ призывниктарҙы, уларҙың ата-әсәләрен тынысландырып булмай, әлбиттә....
Бар булайыҡ, бай булайыҡ!
Махсус бит / Проблема // 2-10-2015, 11:41
Тормошта уңа алмай, йә уҡый алмай, йә йүнле эштә эшләй алмай бай, етеш, матур тормошта йәшәй алмаған бәндәләр, башҡа өлгөлө, гөрләтеп йәшәгәндәрҙән көнләшеп, үҙенең булдыкһыҙлығын, ялҡаулығын аҡлап ҡолаҡҡа ятмаған фекерен башҡаларға тағып, халҡым аңына кире йоғонто яһай. Гөлдәр Кадаева тәүге һөйләмендә үк үҙен хәйерсе менән тиңләй. Бик яратҡан айфонын бер нисә йыл йыйған аҡсаһына алғандыр инде. Уны боҙған өсөн, үҙенең йәненән дә артыҡ күреп, илап ултыра. Әле генә машинаһын боҙған. Йүнле кеше автомашинаны ҡарап, йүнәтеп йөрөтә. Аяғын һындырып, автомашинаһын боҙоп, айфонын һыуға ташлаған бәндә гәзит аша мине нисек итеп “йәшәргә” өйрәтә....
Йәшәүгә ынтылыш
Махсус бит / Проблема // 24-07-2015, 15:54
– Һау-мы-һы-ғыҙ, – киңәйтелгән диванда ятҡан Динара, сәләмебеҙҙе алып, торорға маташты, әммә хәленән килмәгәс, ғәйепле йылмайҙы, – мин һеҙҙең хаҡта әсәйемдән ишетеп беләм…
Әсәһен хәтерләгәс, йөҙөн ҡара һөрөм баҫты:
– Мин өс аҙна элек кенә әсәйемдең һәм ҡыҙымдың вафаты тураһында белдем… Миңә бик ныҡ ҡыйын булды был хаҡта ишетеүе…
Телен саҡ әйләндереп көс-хәлгә һөйләшкән Динараның бите буйлап ҡайнар күҙ йәштәре тәгәрәне, уларҙы һөртөргә итте, тик оҙаҡ хәрәкәтһеҙ ятыуҙан ғәрипләнгән ҡулдары уны тыңламаны.
– Динараҡай, зинһар, илама, – күҙ йәштәрен үҙем һыпырҙым.– Юғиһә мине лә илатаһың. Ә мин бер башлаһам, туҡтай алмайым, йә һине йөҙҙөргәнсе илар ҙа ҡуйырмын, биллаһи, диваның менән ҡуша ағып китерһең! Бәлки, һин йөҙә лә белмәйһеңдер әле…...
Әсәһен хәтерләгәс, йөҙөн ҡара һөрөм баҫты:
– Мин өс аҙна элек кенә әсәйемдең һәм ҡыҙымдың вафаты тураһында белдем… Миңә бик ныҡ ҡыйын булды был хаҡта ишетеүе…
Телен саҡ әйләндереп көс-хәлгә һөйләшкән Динараның бите буйлап ҡайнар күҙ йәштәре тәгәрәне, уларҙы һөртөргә итте, тик оҙаҡ хәрәкәтһеҙ ятыуҙан ғәрипләнгән ҡулдары уны тыңламаны.
– Динараҡай, зинһар, илама, – күҙ йәштәрен үҙем һыпырҙым.– Юғиһә мине лә илатаһың. Ә мин бер башлаһам, туҡтай алмайым, йә һине йөҙҙөргәнсе илар ҙа ҡуйырмын, биллаһи, диваның менән ҡуша ағып китерһең! Бәлки, һин йөҙә лә белмәйһеңдер әле…...
Зыяны үҙенә генә түгел шул
Махсус бит / Проблема // 26-06-2015, 14:02
Наркомания сиренә юлыҡҡандарға мотлаҡ ярҙам итергә кәрәк, уларҙы йәлләмәһәк тә, исмаһам, үҙебеҙ өсөн. Улар тәне һәм йәне менән генә сирле кешеләр түгел, иртәме-һуңмы һалҡын ҡанлы енәйәтселәргә әйләнәсәк. Мотлаҡ. Сөнки улар бер ҡайҙа ла эшләй алмай, ә аҡса кәрәк. Йә урларға, йә берәйһен таларға ғына ҡала. Статистика буйынса, бер наркоман ҡыҫҡа ғүмерендә 7 – 25 кешене үҙенең “арбаһына” ултырта. Әгәр берәй кешенең психотроп матдәләр ҡуллана башлауын һиҙеп ҡалдығыҙ икән, ай-вайына ҡуймай, тейешле һүҙҙәр табып, дауалау учреждениеларына алып барырға тырышығыҙ. Яҡындары тарафынан ошондай иғтибар күрһәтелгән наркомандарҙың 5 – 10 процентының һауығып китергә мөмкинлеге бар....
Самаһын белеп ыҙғышыу... ғаиләне нығыта
Махсус бит / Проблема // 26-06-2015, 13:54
Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, йәш ғаиләләрҙең бөтәһендә лә тиерлек көн һайын тауыш сыға икән. Бәләкәй генә ыҙғыш та ғаилә өсөн бик мөһим. Көнөнә бер тапҡыр талашығыҙ һәм һеҙгә бер ниндәй ҙә табип кәрәкмәйәсәк, ти ғалимдар. Уларҙың фекеренсә, дошманлашып алыу яратышып йәшәү өсөн кәрәк.
Хикмәт шунда, һәр кешелә бер-береһенә ҡапма-ҡаршы торған ике ихтыяж бар. Беренсеһе – яратҡан кешең менән ҡушылып китеү, уның менән бер булыу, икенсеһе – үҙеңде-үҙең раҫлау, “мин”легеңдең көсөн күрһәтеү. Талашыу ни тиклем мөһим булһа, уның формаһы ла шул ҡәҙәр әһәмиәтле. Йәш парҙарҙың бик күбеһе дөрөҫ ыҙғышмай. Бының сәбәбенең береһе шунда – ир-ат низағҡа башҡасараҡ, ҡарай. Улар баҫалҡы булырға тарышып, хата яһай....
Хикмәт шунда, һәр кешелә бер-береһенә ҡапма-ҡаршы торған ике ихтыяж бар. Беренсеһе – яратҡан кешең менән ҡушылып китеү, уның менән бер булыу, икенсеһе – үҙеңде-үҙең раҫлау, “мин”легеңдең көсөн күрһәтеү. Талашыу ни тиклем мөһим булһа, уның формаһы ла шул ҡәҙәр әһәмиәтле. Йәш парҙарҙың бик күбеһе дөрөҫ ыҙғышмай. Бының сәбәбенең береһе шунда – ир-ат низағҡа башҡасараҡ, ҡарай. Улар баҫалҡы булырға тарышып, хата яһай....
Ағасты һата күрмә... Башыңа бәлә килер
Махсус бит / Проблема // 6-06-2015, 09:57
Күрше диләнкәлә эшләп йөрөгән кешеләрҙән күпмегә ағас сығарғандарын һорағайным, бер кубометрҙы 450 һумға, тиҙәр. Үҙеңдең техникаң булмаһа, ағас сығарырға транспортлы кешене ялларға тура килә. Тимәк, 150 кубометр ағасты сығарыу өсөн 67500 һум аҡса кәрәк. Ташытыу ҙа ҡиммәт. Диләнкәнән ҡалаға бер рейс өсөн 10 000 һумдан да кәм һорамайҙар. Ҙур йөк машинаһына яҡынса 20 кубометр ағас һыя. Тимәк, 60 саҡрымдан 150 кубометр ағасты ташытып алыу өсөн 7 рейс өсөн түләргә кәрәк. Аҡса теле менән әйткәндә, 70 мең һумды сығарып һалырға тура киләсәк. Шулай итеп, шартлыса миңә 150 кубометр ағасты үҙләштереү өсөн генә 167 500 һум аҡса талап ителә. Ә унан тыш бура буратыу, таҡта быстырыу кеүек эштәрҙе лә атҡарып сығырға кәрәк....
Репертуар кәрәк
Проблема / Әҙәбиәт // 23-04-2015, 18:53
“Һаумыһығыҙ, хөрмәтле редакция! “Йәшлек”те һәр ваҡыт көтөп алам, йотлоғоп уҡыйым. Бай йөкмәткеле гәзит сығарыуығыҙға рәхмәтемде белдерәм. Артабан да халҡыбыҙ өсөн арымай-талмай хеҙмәт итеүегеҙҙе теләп ҡалам.
Һеҙгә шундай һорауым да бар ине: баҫманың 20-се битендә концерт-театрҙар программалары тураһында гел иғлан бирелеп килде. Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы репертуарын ошонан ҡарап, концертҡа йөрөй инек. Бик уңайлы булды. Хәҙер ниңәлер анонс юҡ. Ниңә икән? Ғөмүмән, бер урында бөтә концерттар, театрҙар репертуары баҫылыуы бик уңайлы бит“.
Нәсимә СӘҒИТОВА....
Һеҙгә шундай һорауым да бар ине: баҫманың 20-се битендә концерт-театрҙар программалары тураһында гел иғлан бирелеп килде. Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы репертуарын ошонан ҡарап, концертҡа йөрөй инек. Бик уңайлы булды. Хәҙер ниңәлер анонс юҡ. Ниңә икән? Ғөмүмән, бер урында бөтә концерттар, театрҙар репертуары баҫылыуы бик уңайлы бит“.
Нәсимә СӘҒИТОВА....
Исем ҡушҡанбыҙ. Тик телгә алабыҙмы һуң?
Мәҙәниәт / Проблема // 28-03-2015, 10:36
Беҙ бөтә ошо учреждение-ойошмаларҙы нисек атайбыҙ һуң? Рәсми телдә түгел, ә халыҡса, тимәксемен. Төрлөсә. Мәҫәлән, Өфө дәүләт сәнғәт институтын, хәҙер инде академияһын, тамамлаусыларҙан һораһаң, уларҙың береһе лә, уҡыған урыным – Исмәғилев институты, тип аныҡламай. Сәнғәт институты, ти ҙә ҡуя. Был дөрөҫ тә һымаҡ. Сәнғәт институты республикабыҙҙа берәү генә бит. Әммә Заһир Ғарип улы Исмәғилев ошо институтҡа нигеҙ һалған һәм егерме йыл буйына уның менән уңышлы идара иткән, башҡорт милли һәм профессиональ сәнғәтен яңы кимәлгә күтәргән күренекле, атаҡлы шәхес булараҡ, ихтирамға һәм уның исемен хөрмәтләп телгә алыуға лайыҡ та баһа. Исмәғилев академияһын тамамланым, тип ғорурланып әйтеп була, тимәксемен....
Ырыуҙар хәрәкәтен тергеҙәйек!
Тарих / Проблема // 20-03-2015, 11:15
Һәр бер халыҡтың үҙ иле була. Ундай халыҡты төп, аҫаба халыҡ тип йөрөтәләр. Элек аҫаба халыҡтарға өҫтөнлөк бирелгән. Совет власы, төрлө һылтау табып, аҫабалыҡ хоҡуҡтарын бөтөрә.
Элек башҡорттар бер-береһе менән осрашһа, ҡайһы ырыуҙан, ҡәбиләнән, ниндәй йылға буйында урынлашыуын һорашҡан. Хәҙер ырыу төшөнсәһе бөтөрөлдө. Илем, телем, халҡым, тип һүҙ ҡуҙғатһаң, һин милләтсе һәм сепаратист булаһың. Халыҡ үҙ илендә эш таба алмай, ситкә китеп йотола. Унда ла беҙҙең халыҡты ҡолас йәйеп ҡаршыламайҙар.
Ырыуҙар хәрәкәте булғанда үҙ хәлебеҙҙе һөйләй, аңлата торғайныҡ. Берләшеп, хәл ителмәгән мәсьәләләрҙе күтәрә инек. Ауыл ерендә бөгөн ҡарттар ғына ҡалып бара. Ауылдар бөтөү, тарҡалыу юлында, етәкселәр беҙҙең турала хәстәрлек күрмәй. Миҫал өсөн Архангел районының Аҙау ауылын алайыҡ....
Элек башҡорттар бер-береһе менән осрашһа, ҡайһы ырыуҙан, ҡәбиләнән, ниндәй йылға буйында урынлашыуын һорашҡан. Хәҙер ырыу төшөнсәһе бөтөрөлдө. Илем, телем, халҡым, тип һүҙ ҡуҙғатһаң, һин милләтсе һәм сепаратист булаһың. Халыҡ үҙ илендә эш таба алмай, ситкә китеп йотола. Унда ла беҙҙең халыҡты ҡолас йәйеп ҡаршыламайҙар.
Ырыуҙар хәрәкәте булғанда үҙ хәлебеҙҙе һөйләй, аңлата торғайныҡ. Берләшеп, хәл ителмәгән мәсьәләләрҙе күтәрә инек. Ауыл ерендә бөгөн ҡарттар ғына ҡалып бара. Ауылдар бөтөү, тарҡалыу юлында, етәкселәр беҙҙең турала хәстәрлек күрмәй. Миҫал өсөн Архангел районының Аҙау ауылын алайыҡ....
Һалдаттарҙың үлеме һағайта
Махсус бит / Проблема // 13-02-2015, 11:58
Ошо көндәрҙә Балтик флотында хеҙмәт иткән Ейәнсура районының Үтәғол ауылы егете Айҙар Дәүләтбәковты ерләнеләр. Матрос ике ай ғына хеҙмәт итеп өлгөрә. Үлер алдынан дүрт сәғәт элек бер туған апаһына шылтырата, посылка һалыуҙарын үтенә. Шул уҡ көндө частан егеттең үҙ-үҙенә ҡул һалыуы хаҡында хәбәр итәләр.
«Хеҙмәт итә башлағас, атай менән әсәйгә, «дедовщина» бар бында, тип зарланғайны. Һуңынан, барыһы ла һәйбәт, өйрәндем, тигәс, беҙ ҙә тынысландыҡ. Барғас та гайморит менән сирләгән. Ике аҙна температура менән ятҡас ҡына госпиталгә һалғандар. Табиптарға, өс көн генә температурам булды, тип әйтергә ҡушҡандар. Посылка менән танауына һалырға дарыуҙар, эске кейем, ҡырыныу әйберҙәре һораны. Ашау яғы наҡыҫ булыуына зарланды. Хатта иҫке кейемдәрҙә йөрөгән....
«Хеҙмәт итә башлағас, атай менән әсәйгә, «дедовщина» бар бында, тип зарланғайны. Һуңынан, барыһы ла һәйбәт, өйрәндем, тигәс, беҙ ҙә тынысландыҡ. Барғас та гайморит менән сирләгән. Ике аҙна температура менән ятҡас ҡына госпиталгә һалғандар. Табиптарға, өс көн генә температурам булды, тип әйтергә ҡушҡандар. Посылка менән танауына һалырға дарыуҙар, эске кейем, ҡырыныу әйберҙәре һораны. Ашау яғы наҡыҫ булыуына зарланды. Хатта иҫке кейемдәрҙә йөрөгән....


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Үпкәсел балаға нисек ярҙам итергә?
Үпкәсел балаға нисек ярҙам итергә?
Биш йәшлек улым өс йыл инде балалар баҡсаһына йөрөй. Ул аралашыусан, тиҫтерҙәре менән рәхәтләнеп уйнай. Ләкин тиҙ ҡыҙа, үпкәсел, бойорорға ярата. Әгәр уны тыңламаһалар – һуғыша. Ата-әсәләр менән тәрбиәсәләр уға зарлана. Беҙ балалар баҡсаһын да алмаштырырға әҙер. Ләкин был хәл унда ла ҡабатланмаҫмы икән?
Ләйсән С.
Өфө ҡалаһы.
Психологтар телмәрендә “балалар баҡсаһы балаһы түгел” тигән төшөнсә бар. Ундай кескәйҙәр дискомфортҡа – асығыуға, арыуға, тыйыуҙарға бик һиҙгер. Ғәҙәттә, ул ниндәйҙер ҙур булмаған неврологик тайпылыштар йәки соматик ауырыуҙар менән бәйле була (дистония, аллергия, мускулдарының юғары тонусы һ.б.). Әгәр ҙә баланы көсөргәнешле хәлдәрҙән аралаһаң, йылы мөхит булдырһың, был проблема үҙенән-үҙе юҡҡа сыға.
Балалар баҡсаһы – кескәйҙәр өсөн ҙур “ҡайғы”: иртә тороу, ата-әсәнән айырылыу, яратып ашамаған бутҡа, ҡысҡырып һөйләшкән тәрбиәсе, уйынсығын тартып алған икенсе бала, берәүһенең этеп ебәреүе һ.б. Борсолоусан, үпкәсел, тынғыһыҙ баланы өйҙә йәки бәләкәйерәк төркөмдә тәрбиәләү отошло буласаҡ. Ләкин был уны коллективтан бөтөнләй айырырға кәрәк, тигән һүҙ түгел. Бары аралашыу ваҡытын кәметергә кәрәк. Шулай уҡ уға оҙаҡ итеп телевизор ҡарарға ярамай, ярһытыусы уйындарҙы лә сикләү зарур.
Бындай балаға көн режимын һаҡлау бик мөһим. Дөйөм массаж, гимнастика ыңғай һөҙөмтә бирәсәк. Бергәләп китап уҡыған саҡта бәләгә тарыған персонаждарға иғтибар итегеҙ. Ни өсөн ул бындай хәлгә ҡалғанын, уға нисек ярҙам итергә мөмкин булғанын аңлатығыҙ.
Һәр бала – кескәй генә шәхес. Шуға ла тәрбиә алымдары тап уға тура килерлек булырға тейеш. Ата-әсәләр шуны онотмаһын ине.
Земфира ҒӘЙФУЛЛИНА,
психолог.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Айҙар, йәш атай:
– Ғаиләм! Ике йыл элек тәүге мөхәббәтемә өйләндем. Белһәгеҙ икән нисек уның артынан йөрөгәнемде!
Фестивалде Башҡортостан Журналистар союзы менән республиканың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы ойошторҙо.
– Башҡортостанға, Өфөгә эш сәфәре менән генә түгел, күркәм мәҙәни программа ла алып килгәнһегеҙ.
Минең бәхетем тормошҡа мөнәсәбәтемә, ҡарашыма бәйле. Аҡылым быға ни тиклем көйләнгән һәм әҙер, шул тиклемгә бәхетлемен. Яҡшы һөҙөмтәгә ышанасаҡмын һәм уны тормошҡа ашырасаҡмын. Бәхет ул – һайлау. Мин уны теләһә ҡайһы ваҡытта, теләһә ҡайһы урында яһай алам. Мине ни бары уйҙарым бәхетле йәки бәхетһеҙ итә, тышҡы ваҡиғалар быға ҡаршылыҡ була алмай. Уйҙар менән идара итәһегеҙ икән, тимәк, бәхет менән идара итәһегеҙ тигән һүҙ.
Ул ҡатыны менән “Саҡмағошнефть” идаралығында эшләй. 2008 йылда Яңы Солтанбәк ауылындағы һатыуға ҡуйылған ташландыҡ ферманы алғандар.
* * *
Рөстәм Хәмитов Алексей Новиковты Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары итеп тәғәйенләне. Ул спорт ҡоролмаларын төҙөү һәм файҙаланыу мәсьәләләре менән шөғөлләнәсәк.


text:
Ғәзәл
Ғәзәл — лирик шиғыр.
Ике юллы строфаларҙан торған, юл һандары алты юлдан алып егерме дүрткә еткәнсә еткән бер төрлө рифмалашҡан шиғыр. Рифмалашыу схемаһы а-а, б-а, в-а, г-а, д-а… тәртибендә. Йәғни тәүге ике юл үҙ-ара рифмалаша ла алдағы юллыҡтарҙың икенсе юлы тәүге юлдың рифмаһы менән берҙәй яңғырашында үҫә, төрлөләнә бара.
Ғәзәлдә бер төрҙәге рифмаларҙан һуң бер төрлө һүҙ йәки бер-ике һүҙ төркөмө ҡушылып китергә мөмкин. Бындай ҡушылма һүҙҙәр рәдифтип атала.
Башҡорт әҙәбиәтендә ғәзәлгә Шәмсетдин Зәки, Ғәли Соҡорой, Мифтахетдин Аҡмулла, Мәжит Ғафури, Шәйехзада Бабич, Дауыт Юлтый күберәк мөрәжәғәт иткән.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғ. Хөсәйенов. Башҡорт әҙәбиәте. 9-сы класс өсөн дәреслек. 2-се баҫма. — Өфө, 2010. — ISBN 978-5-295-04834-0


text:
“Ирҙәребеҙ дан ине…”26-02-2016, 01:06 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Нимә етә әсә булыуға!
Ҡатындарҙың бөтә матурлығы,
Бөтә күрке – әсә булыуҙа!
Был юлдарҙы яҙған саҡта мәшһүр татар шағиры Һаҙый Таҡташтың күңелендә ниндәй хис-тойғо урғылғандыр, әммә бөгөн улар һәр кемдең йөрәгендә нығынған.
Ҡағыҙға текләнем дә баҙап ҡалдым: нисегерәк ошо ап-аҡ биткә ҡаршыла ултырған инәйҙәрҙең ябайлығын да, бөйөклөгөн дә һыйҙырмаҡ һүҙҙәр табырға ла ғүмерҙәрен бала тәрбиәләүгә, иренә бағышлаған оло йөрәкле ҡатындарға рәхмәт еткермәк кәрәк?!
Юҡҡа хафаландырған икән, осрашыуҙың тәүге минутында уҡ үҙҙәре күңелдәрен асты ла һалды: тотош романға торошло ғүмерҙәрен бер нисә юлда еткерҙеләр.
– Әйҙәгеҙ әле, апайҙар, миҙалдарығыҙҙы сыңлатып, бер кәртишкәгә төшөрәйем, – тинем, һүҙ асҡысы табырға тырышып. – Иҫтәлеккә булыр…
– Ҡуй, туған, беҙ йәш саҡта “брошка” таҡманыҡ, әле килеп миҙал тағып йөрөмәбеҙ инде…
– Хоҙай яралтҡанын донъяға тыуҙырып, тупылдатып торҙоҡ – сабыйҙарыбыҙҙы үлтереүсе булманыҡ. Хәҙер бала тапҡан өсөн буйтым аҡса бирһәләр ҙә, балнис сабыуҙан бушамайҙар…
– Иргә лә, балаларға ла ямаулы ыштан кейҙермәнек, ап-аҡ нәскиҙә йөрөнөләр, яңы бейәләйҙән өҙмәнек, быймаһын баҫтырҙыҡ….
Бер нисә генә юллыҡ һүҙҙәр. Ысын йөрәктән сыҡҡан ябай әсәләрҙең, ир ҡатындарының һүҙҙәре. Тормош ҡараһына мансылып, күңел ҡаурыйы менән яҙылған улар.
Әйтмәмбәт ауылында “Герой-әсә” исеменә ете әсә лайыҡ булған. Бөгөн бишәүһе иҫән-һау. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, өс йыл элек Мәғәсүрә апай Заһиҙуллина, унан һуң Әнисә апай Хөснөтдинова фанилыҡтан баҡыйлыҡҡа күскән. Урындары ожмахта булһын. Тағы шуны әйтке килә: йөҙ йорттан аҙ ғына күберәк был ауылдан ун бала үҫтергән Жәүәйрә Ҡотлоғәлләмова, Бибинур Вәлиева, Ғәйниямал Япарова, Гөлсәғиҙә Түлебаева, Рауза Әбхәлимоваларҙан тыш, биш-һигеҙ сабыйға ғүмер биреүселәр ҙә күп. Әле лә өс-дүрт бала тәрбиәләгән ғаиләләр етерлек. Был йәһәттән һандарға туҡтау урынһыҙ һымаҡ. Шулай ҙа кемгәлер фәһем булһын тип, инәй-ағайҙарға ихтирам йөҙөнән яҙмаҡ булдым: ете “Герой-әсә” 70(!) балаға ғүмер биреп, үҙҙәре әйтмешләй, Кеше иткән. Жәүәйрә апай менән Әхмәтша ағайҙың ун балаһынан 19 ейән-ейәнсәре, һигеҙ бүлә-бүләсәре бар, Рауза апай менән Ғиндулла ағайҙыҡы – 19 ейән-ейәнсәр, биш бүлә-бүләсәр, Гөлсәғиҙә апай менән Сәйетгәрәй ағайҙыҡы – 17 ейән-ейәнсәр, ете бүлә-бүләсәр, Ғәйниямал апай менән Хәбибулла ағайҙыҡы – 29 ейән-ейәнсәр, 22 бүлә-бүләсәр, Бибинур апай менән Сәхиәр ағайҙыҡы – 19 ейән-ейәнсәр, һигеҙ бүлә-бүләсәр. Әле иҫән-һау биш Герой-әсәнең генә лә ейән-ейәнсәре, бүлә-бүләсәре һаны – 158. Тағы ла ике ғаиләнекен ҡушһаң, етәүһенә бергә 200-ҙән аша!
Нәҫел ағасының ныҡлығы ла шунан ғибәрәт бит. Ирекһеҙҙән ҡайһы бер йәштәрҙең: “Был ауыр заманда-а…” – тигән һүҙҙәре, һуңынан “үҙебеҙ өсөн йәшәргә кәрәк” һымаҡ аҡланыуҙары иҫкә төшә. Булмаһа, һуғыштан һуңғы осорҙа бала табып, тәрбиәләп үҫтергән, һөнәр биргән әсәләргә һүҙ бирәйек. Ул заманда тормош нисек булған да, улар кем өсөн йәшәне икән?
– Һуғыштан аҙаҡҡы юҡлыҡ ваҡытында рәхәт булмағандыр инде. 54-се йылда Әхмәтшаға кейәүгә сыҡҡайным, йәшәнек тә киттек, – тип башланы һүҙен Жәүәйрә инәй Ҡотлоғәлләмова. – Тәүҙә “Искра” колхозы ине, аҙаҡ “Инйәр” совхозына әйләнде. Хәҙерге кеүек декрет ялы ҡайҙа ти?! Ясле булмағас, балалар ҡалдырырға ла урын юҡ. Үҫә килә дүрт класты бында бөтәләр ҙә Аҙауға китәләр. Әхмәтшам тырыш булды. Икебеҙгә ни балалар тәрбиәләүе лә еңелгә тура килде. Унан һуң, ҙурҙары бәләкәйҙәрен ҡараша башланы. Яйлап ҡул араһына керә барҙылар инде. Күмәк бала бер-береһенә таяныс бит, төрлө һөнәргә лә өйрәнәләр…
– Үҙем Оҙондар ауылынан, димләп кейәүгә бирҙеләр Ғиндуллаға. Аллаға шөкөр, матур ғына йәшәп алып киттек. Уның Сәрүәр апаһы беҙҙең ауылға кейәүгә сыҡҡайны. Шул оҡшатып йөрөгән икән мине, – тип һүҙгә ҡушыла Рауза апай Әбхәлимова. – Үҙем белмәнем дә, апаһы инәйемдәр менән алдан һөйләшеп килешкән. Мин көнө-төнө эштә. Элек бит артель, леспромхоз ине. Биш йыл ҡап һуҡтым. Һалабаш та төшөрҙөм, диләнкә лә яндырҙым, һөйән дә өйҙөм. Инәйемдәргә һуғыш ваҡытында айына йөҙ сабата һала торғайнылар. Ул саҡта дүртенсе класта ғына уҡыйым, ҡайтҡас, сабата үрҙем. Бер мин генә түгел, тиҫтерҙәр бөтәһе лә шулай. Һуғыш балалары бит инде. Ҡап һуғыуҙан биҙрәп, әхирәттәрем менән былай һөйләшәбеҙ: “Колхозға барайыҡ, бер ситса күлдәккә туйырбыҙ, исмаһам”, – тибеҙ, шаяртып.
– Ни өсөн улай ти инегеҙ? – тип һорайым.
– Ниңә, ҡап һуғыуҙы анһат тиһеңме ни? – тип тураһын ярҙы Рауза апай. – Белмәйһегеҙ шул. Йүкәне эләһең, яраһың арҡырыға-буйға, ҡап итеп һуғаһың. Уныһын бергә йыйып тегәһең. Зерә мәшәҡәт. Буйлыҡты матур итеп тип-тигеҙ ярырға кәрәк…
– Әйтмәмбәткә килгәс, ситса күлдәк кейҙегеҙме һуң?
– Минең бәхеттән 1957 йылда колхоз совхозға әйләнде. Ҡайынһеңлем бесәндә бер ай эшләп, 2 һум 60 тин аҡса алды. Ә ситсаның метры 60-70 тин ине. Шулай булғас, кейгәнбеҙҙер инде… Колхозда аҡса юҡ. “Трудодень” тип бушҡа эшләйһең. Ищу, етмәһә, 12 кило май һалалар, 12 кило ит. Инәйемдәр бер һыйыр ғына аҫрай, быҙауын иткә бирәләр, балаларҙан өҙөп, һөтөнән май бешеп тапшыралар. Ун баланан тыш, 17 йыл инәйемде тәрбиәләнек. Ҡәйнәм һуғыш осоронда кәбән һалғанда имгәнеп, мин килгәнсе вафат булғайны. Ауырыған, ауырыһа ла ышанмағандар – эшкә сыҡҡан. Иремдең атаһы 1944 йылда ниместе ҡыуған саҡта һәләк булған…
Хәҙер һүҙҙе Гөлсәғиҙә Түлебаеваға бирәйек.
– Ун ике йәштән колхозда эшләнем, һуғыштан алда уҡ. Элек игенде бабайҙар беләгенә биҙрә тағып, ҡул менән сәсә торғайны. Иген һирәк үҫә. Беҙ, балалар, утарға йөрөйбөҙ. Ҡайһы ерендә һирәгерәк сыҡҡан, шунда сүбен һалып барабыҙ. Ун дүрт йәшемдән бесән саптым. Ә ун алты йәштән һауынсы иттеләр, 20 һыйыр һауҙым. Үҙем Тирәкле ауылы ҡыҙы. Тырышып эшләгәстер инде, 18 йәшемдә ауыл Советына депутат итеп һайланылар.
Сәйетгәрәй Баҡынан ҡайтҡан, һуғыштан элек ФЗО-ға ебәргән булғандар. Атаһы Архангелдә охотсоюзда эшләгән. Шәмсеғүмәр тигән апайҙарға кергән дә: “Бына минең улым ҡайтты, уңған ғына ҡыҙ кәрәк ине”, – тигән. Минең турала әйткәндәр. Шунан һуң ни, Сәйетгәрәй менән танышып, никах уҡытып, донъя көтә башланыҡ инде…
Әле һөйләшеп ултырған өс инәй менән беҙ мәктәптә осраштыҡ. Бибинур инәй Вәлиева ауырыбыраҡ торғас, хәл белергә өйөнә барҙыҡ. “Ауырыбыраҡ” тиһәң, кемдер түшәктә ята, тип уйлар. Беҙ ҙә шулай уйлағайныҡ, бәлки, борсорға кәрәкмәҫтер ҙә, тинек. Юҡ, тик ята торғанмы һуң беҙҙең апайҙар – йөн иләп, орсоҡ әйләндереп ултыра ине.
– Ул тиклем түшәккә ҡалғас, хәлдәр тағы мөшкөлләнә бит. Былай, исмаһам, йыбанып ултыраһың. Тик атлап йөрөүе ҡыйын, ауырыта, – ти Бибинур инәй.
Беҙҙең гәзиткә мәҡәлә яҙасағыбыҙҙы белгәс, былай тине:
– Ҡуй, бала үҫтергән беҙ генә түгел. Шулай ҙа бер генә нәмәне яҙ: бабайым Сәхиәр менән 50 йыл бергә йәшәнек, бик уңған, тырыш ине. Балаларым ун бер ине лә, икеһе мәрхүм инде… Ҡалғандарына иҫәнлек бирһен Хоҙай. Бабайым менән бик татыу ғүмер кисерҙек. Балаларға булһын тип тырыштыҡ. Уңған, бик уңған ине. Шулай булмаһа, ҡарарһың донъяңды. Бөтә нәмә ирҙәрҙән тора…
Ғәйниямал апай Япарованың яҙмышы ла башҡа тиҫтерҙәренекенән айырылмай.
– Атайым Дәүләтша 1941 йылдың авгусында уҡ һуғышҡа китте. Ул Өфөлә биш йыл уҡып вуз бөткәйне. Тәүҙә ауыл Советында, һуңынан районда соцобеста эшләне. Һуғыш тураһындағы хәбәрҙе лә ауылға ул алып ҡайтты. Икенсе көндә үк өс кешегә повестка килде. Һуңынан аҙна һайын киттеләр инде…
Дәүләтша Ҡотлоғәлләмовты тәүҙә фронтҡа алмайҙар – белемле кадрҙар районда кәрәк, ләкин үҙе теләп һуғышҡа китә. Ғәйниямал апайҙың әсәһе дүрт бала менән тороп ҡала. Иң ҙурыһы, Ғәйниямал, бишенсе класта ғына уҡый. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, алтынсы кластан ҡыҙыҡайға ул саҡта үтә мөһим бурыс – почта ташыу йөкмәтелә.
– Ауылда дүрт класс ҡына, бишенсегә Аҙау мәктәбенә барҙым, – тип хәтер йомғағын һүтә Ғәйниямал инәй. – Беҙҙең һыйыр бар ине. Колхоз бесәнде “трудоденгә” бирә. Инәйемдең эш көнөнә әҙ килә. Үҙе звеновод булһа ла. Колхоз рәйесе инәйемә: “Ҡыҙың уҡыуға шәп икән, почта алып ҡайтып йөрөһөн”, – тигән. Унда гәзит аҙ ине ул, гел фронт хаттары. Өскөл хат та “похорон” инде…
Оло йөк була был бала өсөн. Бөгөн хатта күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын: сабый ғына килеш… өйҙәргә “похоронка” илтеү, ай-һай…
Инәйҙәр һөйләгән саҡта ирҙәре менән осрашыуҙары, тормош көтөүҙәренән дә бигерәк, гелән һуғыш осоро тураһында иҫләйҙәр. Бәғерҙәренә үткән ул һуғыш. Улар беҙҙе лә ҡурсалай төҫлө: Аллам һаҡлаһын, һуғыш ҡына булмаһын!
Ирҙәре лә һуғыш балалары бит. Шуға ла яҙмыштары оҡшаш. Ирекһеҙҙән уйлап ҡуяһың: бәлки, ошо ғаилә нигеҙенең ныҡлығына ла булышлыҡ иткәндер – ауырлыҡтарға түҙеү, булғанына шөкөр итеү, Хоҙай яралтҡан сабыйҙарын нисек тә һаҡлау, ҡурсалау. Тағы шуны өҫтәге килә: Герой-әсәләрҙең береһе лә: “Ай, ауыр булды балаларҙы аяҡҡа баҫтырыуы”, – тимәне. Уның ҡарауы, “Күмәк булғас, уныһы ғына булғандыр инде”, “Аллаға шөкөр, үҫеп еттеләр, Хөкүмәткә рәхмәт” һымаҡ хәбәр аҙым һайын тиерлек ҡабатланды. Тағы бер һүҙ телдәренән төшмәне: “Ирем һәйбәт, тырыш булды…”
Ғәйниямал инәй Япарова ла: “Хәбибуллам тырыш ине, ай, йөктө һөйрәне, бахырҡайым”, – тине. Жәүәйрә инәй Әхмәтша ағайҙы маҡтап бөтә алманы, Рауза инәй – Ғиндулла ағайҙы, Гөлсәғиҙә инәй – Сәйетгәрәй ағайҙы, Бибинур инәй – Сәхиәр ағайҙы… Ғаиләнең ныҡлығы, балаларын Кеше итеүҙәренең дә нигеҙ ташы ошонда түгелме?
…Тауҙар ҡосағында ҡалды Әйтмәмбәт. Тырыш, һәүетемсә генә донъя көткән ябай, алсаҡ кешеләре булғанға күңелгә уйылырлыҡ меңдәрсә ауылдарҙың береһе ул…


text:
Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты, Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы рәйесе Зөһрә РӘХМӘТУЛЛИНА:
– Ысынлап та, бөгөн йәмғиәттә башҡорт телен уҡытыу йәһәтенән халыҡта төрлө фекер йөрөй. Кемдәрҙер ҡаршы, икенселәр быны урынлы һанай. Дөрөҫөн әйткәндә, күп телдәрҙе белеү, шулай уҡ башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеү уҡыусыларға, бигерәк тә башҡорт милләтенән булмаған балаларға бик ыңғай йоғонто яһай. Күп телдәрҙе белеү ҡыҙ һәм малайҙарҙың зиһенен нығыта, донъяға ҡарашын киңәйтә. Шул уҡ ваҡытта әгәр ҙә иптәштәрең менән уларҙың телендә аҙ булһа ла аралаша алаһың икән, тәү сиратта был иғтибар һәм ихтирам күрһәтеүгә тиң.
Башҡортостан – башҡорт милләтенең тыуған төйәге, уның даирәһе. Ошо илдә, ошо республикала башҡорт теле һаҡланырға, үҫешергә тейеш.


text:
915,1 мең кеше киҙеүҙән прививка яһатты
Уҙған аҙнала медиктар Башҡортостанда йәшәүсе 17500-ҙән ашыу кешегә ОРВИ диагнозы ҡуйҙы. Сирләүселәрҙең 71,2 процентын 14 йәшкә тиклемге балалар тәшкил итте. Роспотребнадзорҙың БР буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, уҙған аҙна менән сағыштырғанда сирләүселәр һаны 9 процентҡа артты. Киҙеү осраҡтары теркәлмәгән.
Ауырыуҙарҙың биш меңгә яҡыны республика баш ҡалаһына тура килә. Сирләү эпидемия сигенән 19 процентҡа кәмерәк.
6 декабргә киҙеүгә ҡаршы прививкаларҙы 915,1 мең кеше яһатты. Был республика халҡының 22,6 проценты.


text:
Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы индексы 105,5 процент тәшкил итте
Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы һуңғы биш йылда уртаса Рәсәй күрһәткестәре менән сағыштырғанда юғарыраҡ темптар менән үҫешә. 2012 йылдың 11 айы һөҙөмтәләре буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 105,5 процент тәшкил итте. Йыл аҙағына күрһәткестең түбәнәйеүе билдәләнде – ғинуар-октябрь айҙарына был һан 106,8 процентҡа тиң ине.
Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Территориаль органы (Башҡортостанстат) мәғлүмәттәре буйынса, ағымдағы йылдың ғинуар-октябрь айҙарында сәнәғәт производствоһы индексы Рәсәй буйынса – 102,8 процент, Волга буйы федераль округы буйынса 104,6 процент тәшкил итте.


text:
Фото:
Мәләүездә балалар һабантуйы үтте
Фото:
Мәләүездә Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә арналған һабантуй үтте. Байрам бәләкәй артистарҙың сығыштары менән асылды. Артабан республика һәм Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа, ярыштарҙа, олимпиадаларҙа юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкән балаларға грамоталар һәм аҡсалата приздар тапшырылды, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Николай Крюков балалар һабантуйын үткәреүҙә финанс ярҙамы күрһәткән. Ул йүнәлткән аҡсаға һабантуйҙа ҡатнашыусылар, Мәләүез мәктәп-интернатында һәм социаль приютта тәрбиәләнеүселәр өсөн бүләктәр һатып алынған.
Йола буйынса, мәктәп һәм өҫтәмә белем биреү учреждениелары уҡыусылары ҡул эштәре күргәҙмәһен ойошторҙо. Йәш техниктар станцияһы ағастан эшләнгән «Ҡышҡы ихата» композицияһын тәҡдим итте. Был эш республика конкурсында өсөнсө урынға лайыҡ булған.
Байрам сиктәрендә төрлө бәйгеләр, спорт ярыштары ойошторолдо. Шулай итеп, милли көрәштә Смак ауылынан Руслан Фәйзуллин, Ильяс Көсөкәев, Ергән ауылынан Руслан Ғәлин, Радмир Исмәғилев, Альфред Мөхәмәҙиев иң көслө көрәшселәр тип танылды. Ә ун ике йәшлек Даниил Садыҡов бүрәнәгә менеү бәйгеһендә беренсе булды.


text:
БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы Өфөнән Көнсығыш сығыу юлын төҙөү менән ҡыҙыҡһынаФото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы Өфөнән Көнсығыш сығыу юлын төҙөү менән ҡыҙыҡһына
БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы Өфөнән Көнсығыш сығыу юлын төҙөү менән ҡыҙыҡһынаФото: Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы Өфөнән Көнсығыш сығыу юлын төҙөү менән ҡыҙыҡһына. Ошо хаҡта Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
16 июндә Санкт-Петербургта ХХ Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы барышында республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәновтың БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы президенты Кундапур Ваман Каматх менән осрашыуы булды. Потенциаль инвесторҙарға республиканың баш ҡалаһынан М-5 «Урал» федераль әһәмиәтендәге автомобиль юлына Көнсығыш сығыу юлын төҙөү буйынса концессия килешеүе проекты тәҡдим ителде. Төбәк Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта яңы объектты төҙөүҙең финанс моделе әҙерләнгән, объектты проектлау һәм төҙөү осоро дүрт йыл самаһы тәшкил итәсәк. Объекттың дөйөм оҙонлоғо — яҡынса 16 саҡрым. Иҫәп ағымы — тәүлегенә ун мең автомобиль. Автомобиль юлы түләүле буласаҡ. Төҙөлөштө финанслау һәм файҙаланыу моделе юл өсөн алынған аҡсаны республика ҡаҙнаһына йүнәлтеүҙе күҙ уңында тота.
БРИКС-тың Яңы үҫеш банкы президенты Каматх әфәнде Өфө проектына ҡыҙыҡһыныу белдерҙе һәм яҡын арала ойошма эксперттары уны буласаҡ хужаларҙы кредитлау йәһәтенән ентекле өйрәнәсәк.
Бынан тыш, осрашыуҙа ҡатнашҡан Рәсәйҙең финанс министры урынбаҫары Сергей Сторчак Өфө проектын өҫтәмә федераль финанслау вариантын иғтибарҙан ситтә ҡалдырманы.
«Беҙ быны БРИКС банкы өсөн пилот проекты булараҡ ҡарайбыҙ. Был бик мөһим, сөнки БРИКС банкын ойоштороусылар — федераль дәүләт ҡоролошо булған илдәр», — тип билдәләне Сергей Сторчак.


text:
- Подробности
- Просмотров: 280
МОРТАЗА ЙОРТОМОВ, М. Й о р т а у ы л о в, Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Исәт провинцияһы Әйле улусы башҡорто. Шул уҡ улустың старшинаһы. 1774 й. 1 февр. Силәбе ҡәлғәһе тирәһендә Мансур Таймаҫов м‑н берлектә — И.А.Деколонг, апр. башында секунд-майор Д.О.Гагрин етәкс. хөкүмәт ғәскәренә ҡаршы һуғыштарҙа ҡатнаша. Май— июндә Төп баш күтәреүселәр ғәскә‑ ре составында була. 1774 й. аҙ. ғәйебен танып килә. Артабанғы яҙмышы билдәһеҙ.
С.У.Таймаҫов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Вальтер Гигер етәкселегендә Швейцарияның рәсми делегацияһы килеүе көтөлә
Башҡортостанда Швейцария Конфедерацияһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Вальтер Гигер етәкселегендә Швейцарияның рәсми делегацияһы килеүен көтәләр.
Ҡунаҡтарҙың Өфөгә килеү программаһы дүрт көнгә иҫәпләнгән. Сәфәрҙең бөтә төп рәсми саралары 28-29 июнгә планлаштырылған. Атап әйткәндә, дүшәмбе көнө дипломаттың республика етәкселеге менән осрашыуы көтөлә. Шул уҡ көндө Швейцария делегацияһы беренсе вице-премьер, БР финанс министры Айрат Ғәскәров, һунынан Юғары мөфтөй, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин менән һөйләшеүҙәр алып барырға тейеш.
Делегацияның эшлекле өлөшө Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәкселеге менән осрашасаҡ.
29 июндә Өфөлә презентация үткәреләсәк, унда ҡунаҡтар Башҡортостанда тормошҡа ашырылған ҙур инвестицион проекттар тураһында тулы мәғлүмәт ала аласаҡ. Шишәмбегә шулай уҡ вице-премьер, БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илишев менән осрашыу планлаштырылған. Сәфәр программаһына ҡайһы бер иҡтисад объекттарына барыу ҙа индерелгән.


text:
Һеҙ Башҡортостан Республикаһының иң төп юғары уҡыу йорто студенты булдығыҙ, тимәк тормошоғоҙҙоң иң ҡыҙыҡлы, ваҡиғаларға бай, бик мөһим этабы башлана. Алдағы йылдарҙа һеҙҙе киң мөмкинлектәр көтә.
Тәү сиратта, һеҙ сифатлы профессиональ белем ала һәм уҡыу йортон тамамлауға хеҙмәт баҙарында көтөп алынған белгес була аласаҡһығыҙ.
Һеҙ үҙегеҙҙең мөмкинлектәрегеҙҙе фән өлкәһендә лә һынап ҡарай алаһығыҙ – был маҡсатта һәр факультетта студенттарҙың фәнни түңәрәктәре эшләй, БДУ-ның Йәш ғалимдар советы бар, студенттарҙың ғилми конференциялары, конкурстар, олимпиадалар үткәрелә. Фән менән шөғөлләнеү күңелегеҙгә хуш килһә, киләсәктә һеҙ уҡыуығыҙҙы аспирантурала дауам итә алаһығыҙ.
Әле уҡыу ваҡытында уҡ төп һөнәрегеҙгә өҫтәмә рәүештә белем, күнекмәләр алыу мөмкинлеге бар. Был маҡсатта университетта Йәмәғәтселек профессиялары факультеты эшләй, унда студенттарға белем биреү буйынса төрлө программалар тәҡдим ителә – сит телдәр курстары, экскурсоводтар курстары, лидерлыҡ мәктәбе, вожатыйҙар мәктәбе, хоҡуҡ нигеҙҙәрен өйрәнеү һ.б. Журналист булырға хыялланыусылар Практик журналистика үҙәге программаларында ҡатнаша ала.
Һеҙ йәмәғәтселек тормошонда актив ҡатнаша алаһығыҙ. Университетта ижади коллективтар, төрлө йүнәлештә берләшмәләр эшләй. Улар яңы ағзаларға һәр саҡ шат. Йыл һайын студенттар ҡатнашлығында тиҫтәләрсә ҡыҙыҡлы саралар үткәрелә.
Спорт менән мауығыусыларҙы спорт секциялары һәм түңәрәктәре саҡыра. Ә ял итергә һәм сәләмәтлеген нығытырға теләүселәрҙе БДУ-ның санаторий-профилакторийы, спорт-һауыҡтырыу лагеры һәм студенттарҙың профкомы биргән льготалы путевкалар буйынса төрлө ҡалаларға сәйәхәттәр көтә.
Бер һүҙ менән әйткәндә, Башҡорт дәүләт университетында уҡыу йылдарын һәр студент тормошоноң иң һәйбәт йылдары тип иҫендә ҡалдырасаҡ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 434
“БАЛА ҠАРҒА”, башҡ. инструменталь көйө. Тәүге тапҡыр А.С.Ключарёв тарафынан 20 б. 30‑сы йй. яҙып алына, “Башҡорт халҡ йырҙары” йыйынтығында баҫтырыла. Инструменталь көйҙөң берҙән‑бер вокаль версияһы К.М.Дияровтан яҙып алына һәм “Сал Уралдың моңдары” (1988) китабында баҫыла. Көйҙө башҡарыу алдынан бер нисә варианты булған легенда бәйән ителә. Сюжеттың төп мотивы — ҡоҙғондоң баланы тәрбиәләүе — башҡорттарға хас булған ҡоштарҙы (ҡара: Ҡоштар культы) һәм ағастарҙы хөрмәтләүҙе (ҡара: Исламға тиклемге дини инаныуҙар) сағылдыра. Инструменталь көй йыр‑бейеү характерында, уның нигеҙен артабанғы башҡарыуҙарҙа төрлөләнә барған, мелодик фраза тәшкил итә. “Б.ҡ.” башҡарыусылар араһында ҡурайсылар Р.Ғ.Бүләкәнов, Т.Х.Латипов, Ғ.З.Сөләймәнов.
Әҙәб.: Песни моего народа=Халҡым йыры= Songs of my folk. Уфа, 1995.
Л.Ҡ.Сәлмәнова
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Эфиопия
Эфио́пия (амх. ኢትዮጵያ [ʾiːtjoːṗṗjaː]), официальное название — Эфиопия Федератив Демократик Республикаһы (амх. የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ [je.iːtjoːṗṗjaː feːdeːralaːwiː diːmoːkraːsiːjaːwiː riːpebliːk]) — Көнсығыш Африкалағы дәүләт; 1993 йылдың 24 майында, Эритрея айырылғас, диңгеҙгә сығыу юлы юҡ.
Рельеф[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эфиопия — Африканың таулы иле. Ҙур өлөшөн төньяҡтан көньяҡҡа һуҙылған Эфиопия тауҙары алып тора. Таулыҡтың иң бейек өлөшө — төньяҡта. Был өлөштә илдең иң бейек нөктәләре — Рас-Дашен (4620 м) һәм Тало (4413 м) — урынлашҡан. Көнсығышта таулыҡ Африканың иң түбән нөктәләренең береһе — Афар уйһыулығына күсә. Эфиопия тауҙарының көнбайыш өлөшөнөң рельефы һөҙәгерәк.
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эфиопия тулыһынса субэкваториаль һәм тропик климат бүлкәтендә урынлашҡан. Әммә, дәүләттең ҙур өлөшө Эфиопия таулығында урынлашҡанға күрә, климат йомшаҡ һәм дымлы. Температура йыл әйләнәһенә +25…+30 һәм яуым-төшөм етерлек кимәлдә. Эфиопияның көнсығыш өлөшөндә ҡапма-ҡаршы климат — бында ҡоро эҫе һәм ҡоро сүллек климаты. Эфиопия өсөн йыллыҡ температура үҙгәреше хас түгел. Бында тик көндөҙгө һәм төнгө температура үҙгәреше бар, айырма 15 градус тирәһе.
Һыу ресурстары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эфиопияның көнбайыш өлөшө йылғалары Нил бассейнына ҡарай. Иң эреләре — Абай, йәки Зәңгәр Нил. Эфиопияның иң ҙур күле — Тана. Көнсығышта ҡоро климата йылғалар тулы һыулы түгел. Иң ҙуры — Джубба.


text:
Мортаза Рәхимов Борай һәм Балтас райондарына юлланды
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов бөгөн республиканың Борай һәм Балтас райондары буйлап эш сәфәренә сыҡты. Уның иғтибарын иҡтисад һәм социаль өлкә биләйәсәк.
Атап әйткәндә, Борай районында төбәк башлығы ҡайһы бер ауыл хужалығы объекттарына барырға планлаштыра. Былар "Махсус орлоҡсолоҡ хужалығы", ит һәм ит продукттарын эшкәртеү цехы, һөтсөлөк фермаһы — "Урожай" ауыл хужалығы производство кооперативы объекттары.
Бынан тыш, Мортаза Рәхимов "Һөтсөлөк эше — Борай" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә буласаҡ. Был май заводында реконструкция алып барыла. Ул "Борай" инкубатор-ҡошсолоҡ станцияһына ла барасаҡ.
Ауыл хужалығы объекттарынан тыш, республика башлығы социаль тәғәйенләнештәге объекттарҙы ла ҡараясаҡ. Атап әйткәндә, ул Борай ауылындағы 240 урынлыҡ башҡорт гимназияһына барырға планлаштыра.
Балтас районында ла төбәк башлығы район тормошоноң иҡтисади һәм социаль яғы менән ҡыҙыҡһынасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов иҫәп алыуҙа беренселәрҙән булып ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов иҫәп алыуҙа беренселәрҙән булып ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов иҫәп алыуҙа беренселәрҙән булып ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов беренселәрҙән булып 2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа ҡатнашты. Кесе йома, 14 октябрҙә, иҫәп алыу кампанияһының тәүге көнө иртәһендә республика башлығы, миллионлаған рәсәйлеләр кеүек үк: «Һаумыһығыҙ! Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу. Мин Һеҙҙең иҫәп алыусығыҙ», тигән һүҙҙәрҙе ишетте.
Ҡатыны Гөлшат Хәмитова менән бергә Президент иҫәп алыусының һорауҙарына яуап бирҙе. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, ул 1954 йылда Кемерово өлкәһендә тыуған. Милләте буйынса – башҡорт, туған теле итеп башҡорт телен иҫәпләй, шул уҡ ваҡытта рус телен камил белә һәм инглиз телендә иркен аралаша. Уның ҡатыны татар телен дә белә. Республика башлығы юғары белемле һәм фән докторы ғилми дәрәжәһенә эйә. Табыштар тураһындағы һорауға Рөстәм Хәмитов, уларҙың төп сығанаҡтары булып хеҙмәт эшмәкәрлеге тора, тип яуап бирҙе.
Иҫәп алыусы һорауҙарына яуаптарҙан һуң, Рөстәм Хәмитов, улар бик уңайлы төҙөлгән, тип билдәләне.
— Иҫәп алыу ҡағыҙының бөтә һорауҙары ябай һәм аңлайышлы, — тине республика башлығы. – Кешеләрҙә уларға яуап менән проблемалар тыуырға тейеш түгел.
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 14 октябрҙә старт алды һәм 25 октябргә тиклем һуҙыласаҡ. Был көндәр эсендә Башҡортостан Республикаһы территорияһында 631 иҫәп алыу участкаһы эшләйәсәк. Иҫәп алыуҙың тәүге йомғаҡтары киләһе йыл апрелдә иғлан ителәсәк: Рәсәй халҡының дөйөм иҫәбе, ауыл һәм ҡалаларҙа ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар һаны. 2010 йылғы иҫәп алыуға 2013 йыл аҙағына тиклем йомғаҡ яһаласаҡ һәм баҫыла барасаҡ.
Иҫәп алыу кампанияһы алдынан Рөстәм Хәмитов күп тапҡырҙар был сараның тотош Рәсәй өсөн дә, айырым Башҡортостан өсөн дә мөһим булыуына республика халҡының иғтибарын йүнәлтте. Төбәктә иҫәп алыу күтәргән һорауҙарҙы өйрәнеү менән бәйле хәлде белмәй тороп, алға барыуы ҡыйын буласаҡ. Рөстәм Хәмитов, халыҡ иҫәбен алыуҙы артыҡ сәйәсиләштерергә кәрәкмәй, тип иҫәпләй. Был тик техник процесс, уға Рәсәйҙең һәр гражданы аңлап ҡарарға тейеш.


text:
Өфөлә донорлыҡ буйынса автоуҙыш үтте
Өфөлә 15 октябрҙә «Авто-Мото Донор» юл хәрәкәтендә ҡатнашыусылар өсөн бөтә Рәсәй донорлыҡ акцияһы үтте. Ул иртәнге сәғәт туғыҙҙа «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙандан старт алды. Сағыу байраҡтар һәм плакаттар менән биҙәлгән15 машина ҡаланың үҙәк урамдары буйлап үтеп, Республика ҡан тапшырыу станцияһы янында туҡталды.
Күпселек ҡатнашыусылар акцияға ҡан тапшырыу станцияһында ҡушылды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына сараны ойоштороусылар – Рәсәй автомобиль хужалары федерацияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе. Шулай итеп, 15 октябрҙә Республика ҡан тапшырыу станцияһына 54 кеше мөрәжәғәт итте, уларҙың 42-һе ҡан тапшырып, юл-транспорт һәләкәтенә осраған кешеләр өсөн ярҙам күрһәтә алды. Акция барышында йәмғеһе 20 литр тирәһе ҡан тапшырылды.
Киләсәктә акция Өфөлә йылына ике тапҡыр – октябрь һәм апрель айҙарында үткәреләсәк.


text:
Өфөлә «Ғаилә ҡиммәттәре» конкурсында еңеүселәр тәбрикләнәсәк
«Ғаилә ҡиммәттәре» конкурсында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 19 июндә Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә.
Иң яҡшы ғаиләләр алты номинацияла билдәләнә.
Конкурс баш ҡала хакимиәтенең Мәғариф идаралығы ярҙамында Ҡаланы үҫтереү йәмәғәт фонды һәм «Дошкольная Уфа» журналы редакцияһы башланғысы менән ойошторола. Сара Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы сиктәрендә үткәрелә.
Ҡаланы үҫтереү йәмәғәт фондынан асыҡлауҙарынса, финалда ҡатнашыусы ғаиләләр үҙҙәренең йолалары, традициялары, шөғөлдәре хаҡында һөйләйәсәк. Һәр ғаилә өсөн дипломдар һәм бүләктәр әҙерләнгән.
Байрам программаһында: оҫталыҡ дәрестәре, балалар һәм ололар өсөн конкурстар, бәйгелә ҡатнашыусылар тарафынан әҙерләнгән күргәҙмә.
Сара 17 сәғәттә башлана.


text:
Республика делегацияһы Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы сауҙа вәкиле менән осрашты
Ҡаҙағстан менән тауарҙар әйләнеше буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең тәүге биш төбәге иҫәбенә инә. Дүшәмбе, 16 сентябрҙә, Астанала Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы сауҙа вәкиле Александр Яковлевтың Башҡортостан делегацияһы менән осрашыуында республика вәкиллегенең ике яҡлы хеҙмәттәшлекте киңәйтеүгә индергән өлөшө хаҡында әйтелде. Осрашыуҙа һүҙ республиканың иҡтисади презентацияһын үткәреүгә әҙерлек тураһында барҙы. Башҡортостан презентацияһы Астанала октябрҙә үтәсәк, тип хәбәр иттеләр «2015 йылда Өфө ҡалаһында ШОС һәм БРИКС сараларын үткәреү өсөн шарттар булдырыу буйынса проекттарға ярҙам итеү офис-төркөмө» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһының матбуғат хеҙмәтенән.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов сауҙа вәкиленә презентацияға әҙерлек тураһында һөйләне һәм ике яҡлы осрашыуҙарҙа тикшереләсәк төп мәсьәләләрҙе билдәләне.
Александр Яковлев һүҙҙәренсә, октябрҙә үтәсәк презентация Ҡаҙағстан эшҡыуарҙарында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята, уларҙың күптәре — Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы илселеге ҡарамағындағы Эшлекле совет ағзалары, «Рәсәй — Ҡаҙағстан» клубы составына инә.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостан менән Ҡаҙағстан араһындағы тауарҙар әйләнеше күләме 2012 йылда 193,5 миллион АҠШ доллары тәшкил иткән, шул иҫәптән 192 миллион доллар – экспорт. 2013 йылдың тәүге ярты йыллығы йомғаҡтары буйынса үҙ-ара сауҙа итеү күләме 39,2 миллион доллар тәшкил иткән. Тышҡы сауҙа әйләнеше күләме буйынса Ҡаҙағстан Башҡортостандың партнер илдәре араһында 28 урында тора, уның өлөшө 0,6 процент тәшкил итә.


text:
Башҡортостан артистары Ҡаҙағстандағы һабантуйҙа ҡатнаша
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
17 майҙа Ҡаҙағстандың Аҡтау ҡалаһында һабантуй уҙғарыла. Байрамда ҡатнашыу өсөн Өфөнән ижади төркөм юлға сыҡты. Быйыл һабантуй Ҡаҙағстан халыҡтары ассамблеяһының 20 йыллығы һәм «Салауат» башҡорт мәҙәни үҙәгенең 25 йыллығы сиктәрендә билдәләнә.
Ғәҙәттәгесә, милли көрәш — һабантуйҙың иң төп бәйге төрө. Шулай уҡ тоҡ кейеп, ҡалаҡҡа йомортҡа һалып йүгереү, көршәк ватыу, арҡан тартышыу, биҙрә көйәнтәләп уҙышыу кеүек ярыштар буласаҡ. Спорт уйындарынан тыш, ойоштороусылар бай концерт программаһы әҙерләгән.
Байрамға йыйылыусылар алдында Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары: виртуоз ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов, бейеүсе Ильяс Ҡарабулатов, ҡурайсы Илнур Хәйруллин, йырсылар Сәйҙә Ильясова, Филүс Ҡалмурзин, Башҡорт драма театры актеры Хөрмәтулла Үтәшев сығыш яһаясаҡ.
Ҡаланың ижади коллективтары һәм спортсылар ҙа үҙҙәренең сәнғәтен һәм спорт ҡаҙаныштарын күрһәтәсәк. Байрамда Башҡортостандың Ҡаҙағстан Республикаһындағы вәкиле Ренарт Яуынбаевтың, «Салауат» башҡорт мәҙәни үҙәге рәйесе Урал Аҙнабаевтың ҡатнашыуы көтөлә.


text:
9-02-2018, 11:10 / ---
Бурҙан ҡала, уттан ҡалмай...
Һуңғы йылдарҙа халыҡтың күп өлөшө эш юҡлыҡтан, аҡсаһыҙлыҡтан йонсоно. Берәүҙәр эшһеҙлектән аптыранһа, икенселәр йәшәргә, донъяһын көтөргә, балаларын тәрбиәләргә, кейендерергә тырышып, Себер, Мәскәү, Петербург һәм башҡа тарафтарға йөрөп аҡса эшләргә ынтыла. Бик тә булмаһа, урындағы эшҡыуарҙарға ялланып арыу ғына аҡса табалар. Ләкин был алыҫ сәфәрҙәрҙән аҡсаһыҙ алданып ҡайтыусылар ҙа булғылай. Был беҙҙең халыҡтың артыҡ ышаныусанлығы, үҙ яҙмышын кеше һүҙенә генә ышанып тапшырыуы, килешеү тѳҙѳмәй эшкә ялланыуы һөҙөмтәһелер инде. Бер танышымдың улы йөҙ меңгә яҡын аҡсаһын ике аҙна тирәһе көтөп...


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована 2 года назад пользователемАлла Запольская
1 Фразеооогик берәмектәр Был өлкәлә эшләүсе ғалимдар: Был өлкәлә эшләүсе ғалимдар: 1. Моратов Н.С. «Төрки телендә тоторо ҡ ло һү ҙ бәйләнештәр». 2. Ура ҡ син З.Ғ. «Баш ҡ орт теленең фразеооогия һү ҙ лиге». 3. Ура ҡ син З.Ғ. «Русско- башкирский фразеооогический словарь». 4. Гиндуллина А.Ф., Каримова Ф.Х. «Русско- башкирский учебный ситуативный словарь фразеооогических единиц». 5. Йосопов Х.Ғ. 6. Кейекбаев Ж.Ғ.
2 1.Энәһенән ебенә тиглем. 2. Бил бөгөү. 3. Баш күтәрмәй эшләү. 4. А ҡ ылға ултыртыу. 5. Бер ҡ ала ҡ тан (таба ҡ тан) ашау.
3 1. Юлай үткән дәресен … һөйләне. 2. Малай ҙ ар шау-шоу күтәрә башлағас, Кәрим … 3.Мәсьәлене у ҡ ыу менән төшөнөп алған Салауат … эшләп бөттө. 4. Бабай менән әбей был балаға писем э ҙ ләп биг о ҙ а ҡ …
4 иллюстрация лоу А ҡ са ҡ ооо ( а ҡ саға, малға ҡ арата мөкиббән киткән кешегә ҡ арата кәмһетеп әйтелә). А ҡ са ҡ ооо ( а ҡ саға, малға ҡ арата мөкиббән киткән кешегә ҡ арата кәмһетеп әйтелә). Ауы ҙ эсендә бут ҡ а бешереү ( һү ҙҙ е асы ҡ ҡ ына һөйләмәү, бығырлау). Ауы ҙ эсендә бут ҡ а бешереү ( һү ҙҙ е асы ҡ ҡ ына һөйләмәү, бығырлау). Аранан ҡ ара бесәй үтеү ( ду ҫ ли ҡ мөнәсәбәте по ҙ оооу). Аранан ҡ ара бесәй үтеү ( ду ҫ ли ҡ мөнәсәбәте по ҙ оооу). Кү ҙҙ е алиу ( ҡ арашты диккенсе нәмәгә күсереү). Кү ҙҙ е алиу ( ҡ арашты диккенсе нәмәгә күсереү). Бүрәнә үтә бүре күреү ( белмәйенсә күрмәйенсә һөйләү ҙ е аңлата). Бүрәнә үтә бүре күреү ( белмәйенсә күрмәйенсә һөйләү ҙ е аңлата). Ҡ олағына ла элмәй ( тыңламай). Ҡ олағына ла элмәй ( тыңламай).
5 рус телендәге варианттарын табырға. Делать из мухи слона. Делать из мухи слона. Делить шкуру неубитого медведя. Делить шкуру неубитого медведя. Подкладывать свинью. Подкладывать свинью. Готов сквозь землю провалиться. Готов сквозь землю провалиться. Валиться из рук. Валиться из рук.
6 «Сәләм, бе ҙ талант тара ҙ ләйбе ҙ » рубрикаһы.
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2018 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
Әҙәбиәткә шағирҙар тулҡын-тулҡын булып килеүсән. Быуын-быуын тип тә әйтер инем мин. Бала саҡтан уҡ һуғыштың афәттәрен күргән, тырма-һабандарға ат булып егелгән беҙҙең быуын өсөн асылған әҙәбиәт ишегенән оҙаҡ та тормай Риф Мифтаховтар быуыны килеп керҙе.
Әҙәбиәткә шағирҙар тулҡын-тулҡын булып килеүсән. Быуын-быуын тип тә әйтер инем мин. Бала саҡтан уҡ һуғыштың афәттәрен күргән, тырма-һабандарға ат булып егелгән беҙҙең быуын өсөн асылған әҙәбиәт ишегенән оҙаҡ та тормай Риф Мифтаховтар быуыны килеп керҙе.
Инә ҡорт йомортҡа һалыуҙан туҡтай. Шарттарҙың үҙгәреүенә ҡарап, был осор айҙың төрлө ваҡытына тура килеүе ихтимал. Быйылғы йәш инәләр ҡарттары менән сағыштырғанда аҙна-ун көнгә йомортҡаны оҙағыраҡ һала.
Был хәл “Башкирэнерго” етәкселегенең ҡотон ала. Мәскәүҙән өҙөклөктө ете көн эсендә бөтөрөүҙе талап итәләр. Поездар йөрөшөн тотҡарлаған өсөн ҙур штраф менән ҡурҡыталар, төрмә менән янайҙар. Егерме километр араға ете көндә бағаналар ултыртып сығыу мөмкин түгел, кәмендә бер ай кәрәк буласаҡ, ти белгестәр.
Йәш Пановтар ғаиләһе ошо көндәрҙә өй туйланы. Әлмира һәм Виктор өс балаһы менән әлегә тиклем барак рәүешендәге йортта көн күрә ине. Бәхетле ғаилә фатирҙы Башҡортостандың Авария хәлендәге торлаҡ фондынан күсереү программаһына ярашлы алды. Әлеге күп фатирлы йортто сафҡа индереү — райондағы ошо юҫыҡтағы эштең тәүге өлөшө.
Айым моңһоу баҡҡанда.
Ерҙә алтын юҡ тимәнем,
Бары баҡыр тапҡанда.
Аҡылды ялған сәсәтте,
Һөйөү бысаҡ ҡаҙаны.
Бәйгелә булды еңгәнем,
Тик бәйелем аҙманы.
Бер намаҙға ике аҙан
Булды әйткән саҡтарым.
Булды төтөндән ҡасҡаным,
Ләкин утта янғаным.
Ҡайтыр яҡҡа тағы юл алдым.
Күңелемдәге ярһыу хистәремдең
Өйөрмәһе менән сорналдым.
(Т. Сәйфуллина, “Бик һағынғас”).


text:
Яҙ
Яҙ — йылдағы дүрт миҙгелдең береһе, ҡыштан һуң һәм йәйҙән алда килә.
Һүҙҙең мәғәнәүи нигеҙҙәре боронғо индоевропей телдәре менән бәйләнгән. Мәҫәлән, литва телендәге «vasarà» — башҡортса «йәй» тигәнде аңлатһа, латыш телендәге «pavasaris», санскрит һәм башҡа һин телдәрендәге «vasantás» — «яҙ», ә «vasar» — «иртә» тигән мәғәнәләрҙе бирә[1].
Йөкмәткеһе
Календарь буйынса яҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҙ миҙгеле өс айҙан тора: төньяҡта — март, апрель һәм май, көньяҡта — сентябрь, октябрь һәм ноябрь.
Яҙын көндәрҙең оҙонайыуы дауам итә һәм 20 мартта көн менән төн оҙонлоғо тигеҙләшә, һауа температураһы һиҙелерлек күтәрелә. Тирә-яҡ мөхиттәге йәнлектәр һәм үҫемлектәр йәнләнә башлай.
Астрономия буйынса яҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
астрономик яҙ календарь ваҡыты менән сағыштырғанда бер аҙ һуңғараҡ килә. Яҙғы көн һәм төн тигеҙләшкән ваҡыт — 20 март (кәбисә йылдарҙа 20 йәки 21 март) (Төньяҡ ярымшарҙа) һәм 22 йәки 23 сентябрь (Көньяҡ ярымшарҙа), һәм йәйге ҡояшторошона тиклем дауам итә, 21 июнь (кәбисә йылдарҙа 20 йәки 21 июнь) (Төньяҡ ярымшар) һәм 21 йәки 22 декабрь (Көньяҡ ярымшар) (был даталар Бөтә донъя ваҡыт менән күрһәтелгән; башҡа сәғәт бүлкәттәрендә 1 тәүлеккә айырыла).
Климатик яҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Климатик яҙ килеүе тәүлектең уртаса температураһы Цельций шкалаһы буйынса 0 градустан юғары күтәрелеүе менән билдәләнә.
Фенология буйынса яҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фенологик яҙ етеү ҡар ирей башланыу менән билдәләнә (ялан-ҡырҙа ҡарҙан, боҙҙан әрселгән ҡара ер бүлемдәре күренә башлай). Яҙҙан һуң йәй башланыуы гөлйемеш (әлморон) сәскә атҡан ваҡыттан һанала.
Яҙғы моң[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- А. Вивальди. «Йыл миҙгелдәре» циклынан 1-се концерт: Часть 1: Аллегро , Часть 2: Ларго , Часть 3: Аллегро
- П. И. Чайковский. «Йыл миҙгелдәре» фортепиано циклы: № 3 — Март. «Һабан турғайы» йыры; № 4 — Апрель. «Умырзая»; № 5 Май — «Аҡ төндәр».
- Эдвард Григ. «Яҙ» (фортепиано өсөн пьеса).
- Самуил Майкапар. «Яҙ көнөндә» (фортепиано өсөн пьеса).
- Сергей Рахманинов. Ф. Тютчев шиғырына «Яҙғы һыуҙар» романсы, «Яҙ» кантатаһы.


text:
Рузалия Хисмәтуллина Халыҡтар дуҫлығы орденына лайыҡ булды
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Башҡортостан Президенты Дәүләт Йыйылышының Бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм территориаль үҫеш буйынса комитет рәйесе Рузалия Хисмәтуллинаны республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур өлөш индергәне һәм күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн Халыҡтар дуҫлығы ордены менән бүләкләү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы.
Рузалия Сафиулла ҡыҙы Хисмәтуллина 1954 йылдың 14 октябрендә Марый АССР-ының Моркин районында Комсомольск ҡалаһында тыуған, Ҡазан финанс-иҡтисади институтын тамамлаған.
1976 йылдан алып төбәктең финанс системаһында эшләй башлай. Иҡтисадсынан алып Башҡортостандың финанс министры вазифаһына тиклем хеҙмәт юлын үтә. БР атҡаҙанған иҡтисадсыһы.
2013 йылдың 8 сентябрендә 47-се бер мандатлы Ермолаев һайлау округы буйынса республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайына депутат итеп һайлана.


text:
Башҡортостан «Китап» нәшриәте «Автограф көнө» уҙғара
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
26 мартта Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап » нәшриәте «Автограф көнө» уҙғара.
Сарала «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» китап-альбомының, Шәйехзада Бабичтың «Весенняя песнь», Аҫылғужа Баһумановтың «Бер һыҙылды шырпы» китаптарының исем туйы үтә. Осрашыуҙа актриса Гөлли Мөбәрәкова, Таңсулпан Бабичева һәм яҙыусы Аҫылғужа Баһумановтың тол ҡалған ҡатыны Миңниса Баһуманова ҡатнаша.
Сара Өфө ҡалаһының «Мир» фирмаһы» туҡталышында урынлашҡан 4-се китапханаһында үтә (Октябрь проспекты, 9). Осрашыуға рәхим итегеҙ! Сәғәт 12-лә башлана. Инеү ирекле.


text:
Еләк кенә саҡтың ҡәҙере
Заман хәстәре иңендә
«Рухиәтем, булмышым менән әсәйемә бурыслымын», – ти Неля ханым. Уның билдәле шағирә, журналист, драматург, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Тамара Ғәниеваның берҙән-бер һөйөклө ҡыҙы икәнлеген күптәр белеп тә етмәйҙер. Ярһыу рухлы, халҡым тип янған, башҡорт шиғриәтенә хеҙмәтте ғүмерлек бурысы, күңел, намыҫ талабы итеп алған әҙибәнең ҡыҙы булыу яуаплы ла, ауыр ҙа, шул уҡ ваҡытта рәхәттер ҙә.
Шиғыр яҙмаһа ла, шиғри күңелле ул Неля. Ижад кешеләренең сәйерлектәренә, үҙенсәлектәренә аңлап ҡарай. Журналист, илһөйәр, телһөйәр булараҡ әсәһенең юлын лайыҡлы дауам итә.
Бала саҡтан уҡ Башҡортостан радиоһында «Пионер осҡоно», 8-9-сы кластарҙа үҫмерҙәр өсөн «Йәйғор» тапшырыуҙарын алып барып, бөтә республикаға танылырға өлгөргән, тыныслыҡ илсеһе Саманта Смитҡа яҙған хаты иң яҡшыларҙан тип табылып, «Ленинец» гәзитендә баҫылып сыҡҡан ҡыҙыҡайға һөнәр һайлағанда артыҡ уйланырға тура килмәй. Башҡорт дәүләт университетында асылған «Журналистика» бүлегенең тәүге ҡарлуғастары, әлеге көндә исемдәре таныулы Ғәлим Яҡупов, Азат Ғиззәтуллин, Зәйтүнә Ниғмәтйәнова, Әлфиә Шәрипова, Гөлдәр Бүләкбаева-Биргәнова, Шамил Әхмәтшиндар менән бер тулҡын булып, балҡып килеп инә ул ижади мөхиткә. Студент йылдарынан уҡ уҡыу менән эште тигеҙ тарта. Башҡортостан телерадиокомпанияһында эшләү дәүерендә уны «Даирә» тапшырыуының тәүге алып барыусыһы, «Һаулыҡ», «Бер күҙлектән ҡарағанда» тапшырыуҙар циклының авторы булараҡ әле лә хәтерләйҙәр. Социаль страховкалау фондының төбәк бүлексәһендә матбуғат секретары эшен теүәл һәм яуаплы ойоштороуы ла ыңғай баһалана уның.
Тиҫтә йылға яҡын инде Неля Шәмсетдин ҡыҙы Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының баҫма саралар бүлегендә китап сығарыу эштәренә, республика журналдары эшмәкәрлегенә бәйле һорауҙарҙы көйләү, БР дәүләт заказы буйынса тематик план әҙерләү, БР Хөкүмәте эргәһендәге Китап сығарыу комиссияһының эш төркөмө, Агентлыҡтағы Журналистар союзы ойошмаһының секретары вазифаларын намыҫлы башҡара. Башҡортостан Республикаһы Президенты эргәһендәге Башҡортостан Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында уҡып, «Дәүләт хеҙмәте» буйынса махсус белем алыуы ла эшенә яуаплылығын һөйләй торғандыр. «Башҡортостан ҡыҙы», «Рампа», «Тамаша» журналдарының, «Истоки» гәзитенең мөхәрририәте ағзаһы ла ул. Ошоларҙы билдәләп үткәндән дә уның ниндәй яуаплы өлкәлә хеҙмәт итеүен, ниндәй ҡәтғи ҡарарҙар ҡабул итергә тура килеүен күҙ алдына килтерергә була. Наҙлы, йомшаҡ ҡына тойолған ханымда ихтыяр көсө, рух ныҡлығы хайран ҡалдыра, итәғәтле алсаҡлығы артында сабыр, төплө аҡыл йәшеренгәнен тойомлата.
Мөхәббәт, ғаилә, бала...
Неля мөхәббәтен һәм буласаҡ тормош иптәшен 16 йәшендә осрата. Ата-әсәһе Үзбәкстанға китеп йәшәгән ғаиләнән булған Ҡадир урта мәктәпте тамамлағас та Өфөгә, апайҙарына килә. «Моғайын да, самолеттан төшкәс тә тәүге күргән ҡыҙы мин булғанымдыр», – тип йылмая Неля. Дуҫ ҡыҙының ағаһы хаҡында әйткән һүҙҙәре сәменә тейә ҡыҙыҡайҙың. Үҙенә ғашиҡ иттергәс тә ҡапыл тынысланған ҡыҙ артынан күләгә кеүек йөрөй башлаған егеткә хистәренең ихласлығын иҫбат итер өсөн байтаҡ ныҡышмалылыҡ һалырға тура килә. Һалдатҡа алынғас, йәштәр дуҫтарса хат яҙышып тора. Хеҙмәт итеп ҡайтҡас иһә, Неляның ғына түгел, ҡәйнәһенең дә ышанысын яулай Ҡадир. Матур итеп ғаилә ҡоралар. Искәндәр тыуғас, ғаиләгә ҡот, бәрәкәт ҡуна. Һаулығы өсөн хәүефле булғанлыҡтан, Неляға табиптар бала табырға рөхсәт итмәй. Әммә йәш ҡатын үҙенең көсөнә ышана. Табиптарҙың «әгәр ҙә...» тигәненә ҡарамай, туптай теремек, һау малай тыуҙырыуы бер мөғжизә, батырлыҡ тип ҡабул ителә яҡындары тарафынан да. Әлбиттә, уларҙы ышандыра ала Неля. Барыһын да ыңғай тулҡынға көйләргә күнеккән, тормоштан тик яҡшылыҡ ҡына көткән һәм шуға ышанған кешенең теләктәре, хыялы мотлаҡан үтәлә бит ул!
22 йыл инде улар бергә. Бер-береһенә таяныс булып, иңгә-иң терәп ғүмер итәләр. Донъя буйлап сәйәхәт итеү оҡшай Ғәйнетдиновтарға. Биш диңгеҙҙә булырға өлгөргәндәр: Ҡара, Ҡыҙыл, Аҡ, Эгей, Крит диңгеҙҙәренән килтерелгән иҫтәлектәр ҡыҙыҡлы һәм мауыҡтырғыс ялдар хаҡында йылы тәьҫораттарҙы уята.
Ә иң һөйөндөргәне – улдары. Искәндәр Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһын тамамлап, Мәскәү дәүләт мәғлүмәт университетында медиабизнес менеджеры һөнәрен үҙләштерә. Мәктәптә уҡығанда уҡ фото төшөрөү менән мауыҡҡан егет хәҙер компьютер технологияларын ҡулланыу, художестволы дизайн менән етди шөғөлләнә, клиптарын, фото, афиша, плакаттарын Интернет киңлектәренә Искан Райтерев псевдонимы менән сығара. Рәсәй йондоҙҙарының концерттары һәм сығыштарынан әҙерләнгән видеоотчеттар, фотолар, төшөргән клиптары федераль кимәлдәге музыкаль каналдар аша күрһәтелә.
Рухи ҡәғбәләр
«22 йыл буйы уның яҙған хаттарына ҡағыла алманым. Уны юғалтыуҙан йәнем һыҡраны. Быйыл, ниһайәт, уларҙы ҡайтанан уҡып сығырға көс таптым, – ти Неля. – Халҡыбыҙҙың яҙылмаған әхлаҡи ҡанундарын, рух юғарылығын әсәйемдең әсәһе – Әминә өләсәйем аша төшөнгәнмен, һәр һорауыма унан яуап тапҡанмын. Уның аҡылына, йәнемде, рухымды ҡурсалап, нығыта, мине ижадҡа илһамландыра алыуына, ышанысы ҡөҙрәтенә, илаһи булмышына һаман да һоҡланам», – ти Неля. Өләсәй наҙын, өләсәй аҡылын татыған ҡыҙҙар үҙен бәхетлерәк тоя шул, улар биргән йылы ғүмер буйына етә. Ә Неляның күңелендә өләсәһенең һуңғы хаты алтын хәрефтәр менән яҙылып ҡуйылғандай: «Бөгөн, ҡыҙым, һине радионан тыңланым. Бик ҡыҙыҡлы тапшырыу әҙерләгәнһең. Ысын кеше, үҙ һөнәреңдең оҫтаһы, журналист булғанһың. Хәҙер инде үлһәм дә, үкенмәйем». Хатты яҙғандан һуң ике ай үткәс, өләсәһе мәңгелеккә күҙҙәрен йома...
Үткәндәрҙә ҡалған үкенестәр
Өс йәштән атаһынан айырылған Неля ғүмер буйына күңелендә йөрөгәнен бер ултырыуҙа хатҡа теҙеп яҙа. Ни тиклем уны күрергә теләүен, уның менән осрашыу хыялын. Һәм бына бер айҙан хат килеп төшә. Почта йәшнигенән «Дилмөхәмәтовтан» тигән яҙыулы ҡағыҙ остоғон алғанда, ҡулдары ҡалтырай, йөрәге күкрәк ситлегенән сығырҙай булып дөпөлдәй. Хатты Руслан ҡустыһы яҙған булып сыға, күптән түгел генә атаһы баҡый донъяға күскән икән. Ә Неляның атаһына хат яҙырға батырсылыҡ итеүе уның теүәл ҡырҡ көнлөгөнә тура килеүе лә осраҡлылыҡ ҡына микән?
Үкенес ҡыуаныс менән йәнәш килә: әллә ҡайҙа сит яҡта, ер аяғы ер башында ятҡан Иркутск яғында, баҡтиһәң, уның өс бер туғаны йәшәп ята, имеш! Шунан бирле бер-береһенең хәлен белешеп, аралашып йәшәй бауырҙаштар.
Йылайырҙа ғүмер иткән атаһының әсәһе, 101 йәшенә еткән Сабира өләсәһен дә барып күрә Неля. Һуғыш ваҡытының бөтә ауырлыҡтарын елкәһендә күтәргән йөҙйәшәр ҡатын ейәнсәренә үҙенең оҙаҡ йәшәү серен сисә: «Ғүмер буйы эшләнем, спиртлы эсемлектәр ҡулланманым», – ти ул. Уның доғаларын тыңлап, фатихаһын алыу бәхетенә лә ирешә ейәнсәр. Бер аҙҙан ул да мәрхүмә була.
Бәләкәй генә сағынан үҙен тәрбиәләгән, ата наҙын да, олатай хәстәрен дә биргән, ерҙә дан булып йәшәгән, туҡһанын тултырып донъя ҡуйған әсәһенең атаһы Әхмәтшәриф Ғәниевтың Бөйөк Ватан һуғышында батарея командиры вазифаһын үтәүен, атаһының атаһы, билдәле ҡурайсы Ишмулла Дилмөхәмәтовтың туғаны – Йәнғәле олатаһының Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашып, ҡаһарман командир булыуын да ғорурланып һөйләй Неля.
Шәжәрә ағасы ла ике тамырҙан ҡеүәт ала. Ҡоштарға ла осҡанда ике ҡанат кәрәк. Неляның ике яҡты ла ҡан тартыуы, ҡан хәтере тип ҡабул итеп, ата-бабалары өсөн ғорурлыҡ кисереүе шунандыр.
Яҙмышҡа яҙылғаны
Һәр кеше ғүмер юлын үҙенсә үтә. Иртәнән кискә тиклем дәүләт хеҙмәтендә эшләгән Неля Шәмсетдин ҡыҙының да тормошо, мөмкинлектәре, уйҙары – үҙенең яҙмышына яҙғанса. Һүҙ ҡәҙерен, кешеләрҙең, яҡындарының ҡәҙерен белеүе, илем, халҡым тип йәшәүе асыҡ сағыла уның һәр ғәмәлендә.
Теги:


text:
Ир баһаһы – изгелек
...Үҙҙәре ябай эшсе булыуға ҡарамаҫтан, балаларын һәр саҡ белем алырға өндәй өлкән Йәрмөхәмәтовтар. Атаһының кәңәшен тотоп, Зиннур Ғөбәйҙулла улы башта тау техникумын, артабан Магнитогорскиҙа ошо йүнәлештәге юғары уҡыу йортон тамамлай, заманында данлыҡлы булған Башҡортостан баҡыр-көкөрт комбинатында хеҙмәт баҫҡыстары үтә. Шул уҡ мәлдә маҡсатлы, үҙ-үҙенә талапсан йәш белгес иҡтисад буйынса икенсе юғары белемгә эйә була. Ир уртаһы – иллелә тигәндә, уға ҡала менән етәкселек итеүҙе ышанып тапшыралар. Тап Йәрмөхәмәтов етәкселек иткән осорҙа Сибайҙың икенсе һулышы асыла, ул башҡорт Урал аръяғы төбәгенең мәҙәни, мәғрифәти баш ҡалаһына әйләнә. Был турала оҙон-оҙаҡ һөйләп тороуҙың кәрәге лә юҡ. Филармония, балалар театры, уҡыу йорттары, башҡорт мәктәбе, яңы предприятиелар асылған, булғандары гөрләп эшләп торған йылдар Сибай йылъяҙмаһына сағыу биттәр булып өҫтәлгән.
«Атайым был уңыштарҙы күрә алманы, үкенескә күрә, иртә мәрхүм булды. Ә әсәйем, оҙон ғүмер кисереп, ябай ғына башҡорт ҡатыны булыуға ҡарамаҫтан, һәр саҡ эшем, хәстәрҙәрем хаҡында хәбәрҙар булып, кәрәк саҡта аҡыллы кәңәштәрен биреп ултырҙы. «Хужа булдым тиеп, маһайып китмә, халыҡ менән бергә бул, кешеләрҙең хәленә инергә тырыш», – тигән һүҙҙәре әле лә ҡолағымда сыңлап киткәндәй...» – ти әңгәмәсем ҡәҙерлеләрен оло хөрмәт менән иҫкә алып.
Эйе, ата-әсәһенең аҡыллы кәңәштәрен тотоп, улар биргән фатиханан күңеленә көс-ҡеүәт алып, халыҡ өсөн хеҙмәт итеүен дауам итә хөрмәтле уҙаман. Шуға күрә лә арҙаҡлы ир азаматының һәр һүҙе ышаныслы, ғорур яңғырай: «Бөгөн мин ҡалалаштарым йөҙөнә тура ҡарай алам, урамда уларҙың ихлас сәләм биреүен, рәхмәт һүҙҙәрен ишетәм икән, тимәк, башҡарылған эштәр, йәшәлгән йылдар – береһе лә бушҡа булмаған...»...
Сибай ҡалаһы.
Фотолар ғаилә архивынан алынды.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 11-се һанында уҡығыҙ.
Теги:


text:
Республика делегацияһы Мәскәүҙә АККОР XXV съезында ҡатнашасаҡ
Башҡортостан делегацияһы Рәсәйҙең Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһының (АККОР) XXV съезында ҡатнаша, ул Мәскәүҙә 20-21 февралдә үтә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй фермерлығы өсөн мөһим сарала 80 төбәктән 800-ҙән ашыу делегат ҡатнашасаҡ.
Башҡортостан делегацияһы составында – республика Ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рәил Афзалов етәкселегендә 19 кеше. Делегация составына БР Ауыл хужалығы министрлығы, БР Ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәр союзы, БП Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге вәкилдәре, шулай уҡ Архангель, Балтас, Баҡалы, Бишбүләк, Борай, Иглин, Илеш, Ишембай, Ҡариҙел, Миәкә, Нуриман, Туймазы һәм Шаран райондары фермер хужалыҡтары етәкселәре, район крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ассоциациялары ағзалары инде.
Рәсәйҙең Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһының «юбилейлы» съезында РФ ауыл хужалығы министры Николай Федоров, Рәсәй Хөкүмәте вәкилдәре, Федерация Советы етәкселеге һәм ағзалары, Дәүләт Думаһы депутаттары, төбәктәр власть органдары етәкселәре ҡатнашыуҙары көтөлә. Бынан тыш, съезға Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының аҙыҡ-түлек һәм ауыл хужалығы ойошмаһы, Халыҡ-ара фермерҙар ойошмаһы делегациялары, Германия, АҠШ, Финляндия, Ҡаҙағстан һәм Белорусия крәҫтиән (фермер) союздары вәкилдәре киләсәк.
Фекер алышыуҙың төп темалары – фермерлыҡ потенциалын үҫтереү, эшләп килгән Дәүләт программаһы сиктәрендә бәләкәй форма хужалыҡтарға дәүләт ярҙамы һөҙөмтәлелеген арттырыу мәсьәләләре буласаҡ. Съезда ҡатнашыусылар шулай уҡ ер мөнәсәбәттәрен, ауыл хужалығы продукцияһын һатыу һәм кооперацияны үҫтереү, ауылдың социаль төҙөлөшөндә фермер хужалыҡтарының ролен, фермерлыҡ хәрәкәтен нығытыуҙы тикшерәсәк.
Рәсәйҙең Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһының съезы эшенең тәүге көнөндә, 20 февралдә, делегаттарҙың профилле министрлыҡтар һәм ведомстволар вәкилдәре менән эшсе осрашыуҙар һәм кәңәшмәләр үткәреү планлаштырылған.
21 февралдә Мәскәү ваҡыты буйынса сәғәт 10-дан алып 12-гә тиклем пленар ултырыш уҙасаҡ, уның тура трансляцияһы АККОР сайтында ойоштороласаҡ.


text:
Йомғаҡ яһалды. Алда – бүләкләү!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // Вчера, 17:28
Булат Солтангәрәев исемендәге республика уҡыусылар конкурсының быйылғы ярышы тамам!
21 май, дүшәмбе көн редакциябыҙҙа айырыуса ҡыҙыу үтте. Нимә булды тиерһегеҙ – уҡыусылар ижади бәйгеһенә йомғаҡ яһаныҡ. БДУ-ның журналистика кафедраһы профессоры Тимерғәле Килмөхәмәтов рәйеслегендәге баһалама комиссияһы гәзиттә баҫтырылған эштәрҙе ҡараны, үҙенең фекерен белдерҙе.
- Бына дүртенсе йыл рәттән “Йәшлек”тәр бик матур эш башҡара, - тип белдерҙе Тимерғәле Әбделнәғим улы. – Балалар бер-береһенән күреп сәмләнеп ярыша, конкурс уларҙы дәртләндерә, ҡанатландыра. Эштәрҙә етди фекерләү бар, хикәйәләр фантазия менән ысынбарлыҡ аша көндәлек проблемалар өҫтөндә уйландырырға мәжбүр итә. Уҡыусыларҙы әҙерләгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларына рәхмәт, балаларға аҡыл һәм яҙыу культураһы биргәндәр....
Наҙгөл БАЙЕГЕТОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 22-05-2018, 07:00
Баймаҡ районының Үрге Таулыҡай ауылынанмын. Әлеге ваҡытта 9-сы класта белем алам.
Үҙем тураһында әйткәндә, буш ваҡытымды юҡҡа үткәрергә тырышмайым. Бәйләргә, аш-һыу әҙерләргә яратам. Төрлө конкурстарҙа, олимпиадаларҙа призлы урындарҙы яулайым, мәктәптә гел “дүртле” һәм “бишле” билдәләренә генә өлгәшәм. Фотоһүрәт төшөрөү менән мауығам, киләсәктә лә ошо профессия менән шөғөлләнергә йыйынам.
Матур, татыу ғаиләлә тәрбиәләнәм: атай-әсәйем, ағайым, апайым һәм һеңлем бар. Уларҙан өлгө алам.
“Тырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан”, – ти халыҡ мәҡәле. Маҡсатым – имтихандарҙы уңышлы тапшырып, уҡыуымды артабан дауам итеү....
Аҙашмайыҡ болан балаһылай
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 18-05-2018, 14:32
Эй, еркәйем! Уттар үткән халҡым
Мәңгелеккә төйәк тапҡан ер.
Тынғы белмәҫ сиктәреңде һаҡлап,
Ир-егеттәр яуҙар сапҡан ер.
(Р. Бикбаев).
Башҡорт халҡы балаларында бәләкәй саҡтан уҡ Тыуған иленә, йәнтөйәгенә сикһеҙ мөхәббәт тәрбиәләргә тырышҡан. Сөнки унан башҡа йәшәүҙең үҙ халҡыңдан, телеңдән, моңоңдан айырылыу икәнен яҡшы аңлаған. Уларҙан айырылдыңмы, тамырынан сабып ауҙарылған ағас һымаҡ булаһың. Әллә шуғамы икән теләһә кемде арбарлыҡ моң боронғо йырҙарыбыҙҙа?!...
Мәңгелеккә төйәк тапҡан ер.
Тынғы белмәҫ сиктәреңде һаҡлап,
Ир-егеттәр яуҙар сапҡан ер.
(Р. Бикбаев).
Башҡорт халҡы балаларында бәләкәй саҡтан уҡ Тыуған иленә, йәнтөйәгенә сикһеҙ мөхәббәт тәрбиәләргә тырышҡан. Сөнки унан башҡа йәшәүҙең үҙ халҡыңдан, телеңдән, моңоңдан айырылыу икәнен яҡшы аңлаған. Уларҙан айырылдыңмы, тамырынан сабып ауҙарылған ағас һымаҡ булаһың. Әллә шуғамы икән теләһә кемде арбарлыҡ моң боронғо йырҙарыбыҙҙа?!...
Мең яманға баш булғансы, бер яҡшыға ҡуш бул
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 18-05-2018, 14:32
Демография, экология, атом ҡоралы – борсоуға һалыусы, уйландырырлыҡ һүҙҙәр! Ер шарының иң ҙур проблемалары шулар бөгөн. Кешене демографик һәләкәттән, экологик афәттән, атом ҡурҡынысынан нисек ҡотҡарырға? Глобаль проблемалар хөкөм һөргән мөхиттә башҡорт милләтен һаҡлап ҡалырға мөмкинме? Нисек телебеҙҙе яҡларға? Беҙҙең киләсәк ышаныслы ҡулдарҙамы?...
Гөлкәй СИРАЖЕТДИНОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 11-05-2018, 13:19
Иҫ киткес матур тәбиғәтле Учалы районының йәмле Ирәмәл тауы буйында, Яйыҡ йылғаһы эргәһендә урынлашҡан Юлдаш ауылында тыуып үҫкәнмен.
21 йәштәмен. Әлеге ваҡытта Өфө дәүләт авиация техник университетының 3-сө курсында инженер-метролог һөнәрен үҙләштерәм.
Бәләкәй сағымдан уҡ бейергә яраттым, әле лә был һөнәремә тоғро ҡалам. Буш ваҡытта китап уҡыйым, йырлайым. Спорт менән шөғөлләнәм, сәләмәт йәшәүҙе үҙ итәм.
Атай-әсәйем, туғандарым минең менән ғорурланһын тип хыялланам. Киләсәктә сәйәхәт итергә, дуҫтарыма һәм ғаиләмә төрлө илдән матур открыткалар ебәреп ҡыуандырырға теләгем бар.
"Булдыра алмаҫлыҡ бер нәмә лә юҡ!" тигән тормош девизы буйынса йәшәйем. Ысынлап та, тырышһаң, ҙур теләгең булһа, барыһы ла килеп сығасаҡ!...
«Халҡым» тип янып йәшәйек!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 11-05-2018, 11:56
Халҡыбыҙ элек-электән ҡыйырһытылыу, кәмһетелеүҙәргә дусар булған. Еребеҙҙе, телебеҙҙе, илебеҙҙе яҡлап, күпме башҡорт яуға күтәрелгән, ғәйрәтле, алдынғы ҡарашлы күпме баһадирыбыҙ азатлыҡ юлында ҡорбан булған....
Ике Ситдыҡлы өй
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 11-05-2018, 11:56
Етмеш өс йыл элек тыуған илемә шатлыҡлы хәбәр килә. Ул – Еңеү көнө! Ә һуғыш тигән ҡот осҡос һүҙҙе беҙ ололар аша ишетеп кенә беләбеҙ. Әммә уның ниндәй ҡайғылар алып килеүе әле лә быуындан-быуынға еткерелеүсе төрлө хәтирәләр аша йәшәп килә. Хәтер тере, тарих мәңгелек!
Берәүҙәрҙең ғәзиз улын, балаларының атаһын, ирен ҡәһәрле һуғыш йотоуын ишетеп кенә белгәндәр бар. Ә беҙҙең затта, быуындан-быуынға күсеп, оло бер тарих һаҡланып килә. Ул өләсәйебеҙгә ҡағылышлы хәл булған. Шуны һеҙгә бәйән итергә теләйем....
Берәүҙәрҙең ғәзиз улын, балаларының атаһын, ирен ҡәһәрле һуғыш йотоуын ишетеп кенә белгәндәр бар. Ә беҙҙең затта, быуындан-быуынға күсеп, оло бер тарих һаҡланып килә. Ул өләсәйебеҙгә ҡағылышлы хәл булған. Шуны һеҙгә бәйән итергә теләйем....
Изгелек ерҙә ятып ҡалмаҫ
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 15:43
Мин техникумда уҡыйым. Уҡыуҙан буш ваҡытымды спортҡа бүләм, егет кеше булһам да, шиғриәт менән ҡыҙыҡһынам. Күңелемә ятҡан бер матур шиғыр менән мәҡәләмде башлайым:...
Илеңдең кәрәкле кешеһе булыу – ҙур бәхет!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 13:07
Һуңғы дәрес бөтөүен белдереп, ҡыңғырау шылтыраны. Шау-гөр килеп, курсташтарым кабинет ишегенән коридорға һибелде. Кемдер ашыға, кемдер һалмаҡ ҡына атлай... Егет-ҡыҙҙар бер-береһен көтөп, һөйләшеп кейенешеп, һаубуллашып, ҡайтыр юлға сыға.
Ғәҙәттә, колледждан хыялдарға бирелеп ҡайтырға яратам. Тиҫтерҙәремә, йәштәргә ҡағылышлы проблемалар борсой. Бәләкәй саҡтан миңә: «Барыһы ла – үҙ ҡулыңда, яҡшы уҡы, аҡыллы, тәрбиәле булыу һинең үҙеңдән тора», – тигәнде йыш ишетергә тура килде. Ә үҫә төшкәс, был һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә нығыраҡ ышана барам....
Ғәҙәттә, колледждан хыялдарға бирелеп ҡайтырға яратам. Тиҫтерҙәремә, йәштәргә ҡағылышлы проблемалар борсой. Бәләкәй саҡтан миңә: «Барыһы ла – үҙ ҡулыңда, яҡшы уҡы, аҡыллы, тәрбиәле булыу һинең үҙеңдән тора», – тигәнде йыш ишетергә тура килде. Ә үҫә төшкәс, был һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөнә нығыраҡ ышана барам....
Күңел матурлығы сәхифә матурлығынан өҫтөнөрәк!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 13:07
2118 йыл. Донъя төрлө яңы технологиялар менән тулған. Кешеләр бер-береһе менән аралашмай. Улар виртуаль донъяла йәшәй. Әйтерһең, интернет кеше менән идара итә. Заманса технологиялар арҡаһында кешелек хатта икенсе планеталар менән бәйләнештә була ала. Ә бына кешеләрҙең баш күтәреп тирә-яҡҡа ҡарарға, һөйләшергә лә ваҡыты юҡ. Яңылыҡ, кәрәккән-кәрәкмәгән мәғлүмәт, бөткөһөҙ проблема…
Бына шулай йәшәгән ваҡытта беҙҙең геройыбыҙ яңылыш ҡына үҙенең өләсәһенең көндәлеген табып алды. Бында йөҙ йыл элекке, 2018 йылғы, ваҡиғалар бәйән ителгәйне. Бына нимәләр яҙылған унда....
Бына шулай йәшәгән ваҡытта беҙҙең геройыбыҙ яңылыш ҡына үҙенең өләсәһенең көндәлеген табып алды. Бында йөҙ йыл элекке, 2018 йылғы, ваҡиғалар бәйән ителгәйне. Бына нимәләр яҙылған унда....