text:
Федераль бюджеттан һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүгә 7,9 миллиард һум аҡса бүленә
2011-2012 йылдарға иҫәпләнгән Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһына ярашлы Башҡортостан федераль ҡаҙнанан 7,925 миллиард һум аҡса аласаҡ. Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры Татьяна Голикова рәйеслегендәге комиссия республикала һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙең төбәк программаһын хупланы.
2010 йылдың авгусында Рәсәй Хөкүмәте һәр төбәккә һаулыҡ һаҡлау системаһын модернизациялауҙың үҙ концепцияһын эшләргә ҡушҡайны. Башҡортостанда ул ноябрь аҙағында ойошторолдо. Финанслау күләмдәре буйынса республика Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында, Түбәнге Новгород һәм Һамар өлкәләренән һуң, өсөнсө урынды биләне; Татарстан был күрһәткес буйынса – дүртенсе урында. Рәсәйҙә һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһын тормошҡа ашырыуға киләһе ике йыл эсендә федераль бюджеттан бөтәһе 460 миллиард һум аҡса бүленәсәк.
Аҡса беренсе сиратта халыҡтың үлем күрһәткестәренә ҙур йоғонто яһаған сирҙәргә (йөрәк-ҡан тамырҙары системаһы, онкологик ауырыуҙарға) ҡаршы көрәшкә, тышҡы сәбәптәрҙән (имгәнеүҙәр, үҙ-үҙеңә ҡул һалыуҙар) үлемде кәметеүгә, акушерлыҡты һәм гинекологияны, перинатологияны үҫтереүгә йүнәлтеләсәк.
Дауалау учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыу (төҙөлөш, капиталь ремонт, заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыу) мөһим бурыстарҙың береһенә әүереләсәк. Башҡортостанда туғыҙ медицина округы ойоштороу планлаштырыла, уларҙың үҙәктәре Өфө, Стәрлетамаҡ, Бөрө, Нефтекама, Октябрьский, Сибай, Белорет, Күмертау ҡалаларында һәм Мәсәғүт ауылында (Дыуан районы) буласаҡ. Уларҙа махсус медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса муниципаль-ара медицина үҙәктәре урынлашасаҡ. Шулай уҡ республика программаһы менән Республика балалар клиник дауаханаһында диагностика корпусын, Октябрьский ҡалаһында хирургия һәм акушерлыҡ-гинекология корпустарын, Мәсәғүттә муниципаль-ара үҙәк һәм Өфө ҡалаһының 13-сө ҡала клиник дауаханаһында яңы корпус төҙөү ҡарала.
Тағы ла бер йүнәлеш – медицинала мәғлүмәт технологияларын үҫтереү. Был ауырыуҙарҙың һәм күрһәтелгән медицина хеҙмәттәре иҫәбен алыуҙы тәьмин итеү өсөн илебеҙҙең һаулыҡ һаҡлау системаһында берҙәм мәғлүмәт селтәре булдырыу мөмкинлеге бирәсәк. Ә был, кешеләр Рәсәйҙең һәр төбәгендә медицина ярҙамы ала аласаҡ, тигән һүҙ. Ошо маҡсатта берҙәм медицина полисы булдырыласаҡ. Бынан тыш, эште автоматлаштырыу документтар тултырыу ваҡытын ҡыҫҡартып, ауырыуҙарҙы ҡабул итеү ваҡытын оҙайтасаҡ.
Федераль аҡса шулай уҡ медицина ярҙамы кимәленә (тәүге ярҙамдан алып юғары технологиялыға тиклем) ҡарап, уның берҙәм федераль стандарттарын индереүгә тотоноласаҡ. Был стандарттар ғәмәлгә индерелгәндән һуң граждандар бөтә ил территорияһындағы медицина учреждениеларында берҙәй сифатлы медицина ярҙамына эйә буласаҡ. Бынан тыш, яңылыҡтар һөҙөмтәһендә пациенттарҙың төрлө дарыуҙар, заманса материалдар алыу мөмкинлеге киңәйәсәк, ә медицина хеҙмәткәрҙәре сифатлы хеҙмәттәре өсөн лайыҡлы эш хаҡына эйә буласаҡ.
“Программаны тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә 2012 йылдан һуң Рәсәй һаулыҡ һаҡлау системаһын артабан үҫтереү өсөн нигеҙ һалынасаҡ. Программаны уңышлы тормошҡа ашырыу заманса медицина ярҙамының барыһы өсөн дә асыҡ булыу гарантияһына әүереләсәк”, – тине Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Георгий Шебаев.
2011 йыл йомғаҡтары буйынса уңышлы эшләгән төбәктәр 2012 йылға өҫтәмә средстволар алыуға иҫәп тота ала.


c: text/html

text:
Пионер булып әрәм булманыҡ,әҙәм булдыҡ
Осраҡлы тап килдеме, әллә махсус эшләндеме, октябрь аҙағында, комсомолдың тыуған көнөндә, ил Президенты Владимир Путин "Рәсәй уҡыусылары хәрәкәте" дөйөм Рәсәй ижтимағи-балалар һәм үҫмерҙәр ойошмаһын булдырыу тураһында" Указға ҡул ҡуйҙы. Был күптән көтөлгән ҡарар ине, әлбиттә. Уны көтә торғас, һуңғы пионер һәм комсомолдар менән бөгөнгө йәштәр араһында бер ниндәй йүнәлеш тәьҫире татымаған тотош бер быуынды "юғалттыҡ". Үҫмерлек йәшен күптән уҙып, утыҙын тултырҙы улар хәҙер.
Ҡайһы берәүҙәр әлеге утыҙҙағыларҙы, ысынлап та, "юғалған быуын" тип атай. Бында дөрөҫлөк барҙыр, бәлки. Ләкин был ярлыҡты тотош бөтәһенә лә тағыу дөрөҫ тә булмаҫ. Белем генә түгел, тәрбиә биреүҙе лә бурысы тип һанаған энтузиаст уҡытыусылар, төплө ғаилә тәрбиәһендә үҫкәндәре үҙҙәрен бына тигән шәхестәр һәм һөнәр эйәләре сифатында раҫлап, илгә файҙа килтерә. Урта йәштәрҙәге эшҡыуарҙар ҙа байтаҡ. Шул уҡ ваҡытта үҙҙәренең тәғәйенләнешен, маҡсатын таба алмай йүңкегәндәре лә күп. Уларҙың күбеһе осраҡлы һөнәргә эйә булып, күбеһе күңеленә ятҡан эш таба алмай, һаман үҙ асылын эҙләү юлында аҙашып йөрөй. Ә бит киләсәккә йүнәлеш, ғәҙәттә, бала, үҫмер саҡтан уҡ күңелгә төйнәлә. Тик бөгөн беҙҙең балалар тыуғандан башлап көнбайыш яғына йөҙ бороп үҫә: сит ил музыкаһы тыңлай, уларҙың фильмдарын ҡарай, уларҙың ризыҡтарын ашай, сит идеология йоғонтоһона бирелеп, шикле ойошмаларға ла барып эләгә. Билдәле режиссер Станислав Говорухин яңыраҡ бөгөнгө үҫмерҙәр хаҡында шулай тип әйткәйне: "Жан-Жак Руссо 250 йыл элек, цивилизацияның юғары формаһы ҡырағайлыҡҡа алып киләсәк, тип яҙған. Бөгөн беҙ ана шул күренештең шаһитыбыҙ ҙа инде. Террорсылар 16-18 йәшлек үҫмерҙәр булыуына иғтибар иттем. Бына шундай балалар үҫеп килә. Был Рәсәйҙә лә һиҙелә. Техник прогресс, компьютер, текә телефондар... Йәштәр тормош "энциклопедияһын" кеҫәләрендә генә йөрөтә хәҙер, ә баштарында хәтер ҙә, белем дә юҡ". Указда әйтелеүенсә, бөгөн балалар һәм үҫмерҙәрҙең "Рәсәй йәмғиәтенә хас ҡиммәттәр нигеҙендә шәхес булып үҫеүенә йоғонтолоҡ итеү" төп маҡсат итеп ҡарала. Пионерия тураһында һүҙ ҙә юҡ әле, яңы проекттың маҡсаты бик дөйөм, ә барыбер был документ илдең үткәнен күрә алмаусы ҡайһы берәүҙәрҙең ҡотон осорҙо. "Улар яңы проект хаҡында ишеткәс, хафаға ҡалды: пионерияны хәтергә төшөрөү совет системаһын тергеҙеүгә аҙым булмаҫмы?" - тип яҙа "АиФ" күҙәтеүсеһе В. Костиков (№46). Әйткәндәй, автор үҙе лә ҡайһы бер совет традицияларының тормошобоҙға әйләнеп ҡайтыуына ҡырҡа ҡаршылығын белдереп, уны хәүефле күренеш тип атай һәм ни өсөндөр үҙенең быуат төпкөлөндә ҡалған батша империяһы заманының да вариҫы булыуын иҫенә төшөрә.
Кем әйтмешләй, бөтәбеҙ ҙә пионер, комсомол мәктәбен үткәнбеҙ, тик беребеҙ ҙә әрәм булманыҡ, ә әҙәм булдыҡ. Киләсәккә маҡсат ҡуйып йәшәнек, шуға өлгәшергә ынтылдыҡ. Әлеге абитуриенттарҙы алып ҡараһаң, ҡайҙа балл йыя ала, шунда инә лә, ошо уҡыуын тамамлағас, бөтөнләй икенсе профиль буйынса эшләп йөрөй. Дөрөҫөн әйткәндә, тамаҡ аҫырау өсөн генә эшләй улар. Совет идеологияһы, тиҙәр ҙә - ҡоттары оса. Идеология йоғонтоһо, сәйәсиләштереү тигән нәмә булманы түгел булды, ләкин идеологияһыҙ йәмғиәт буламы? Бер ниндәй ҙә идеология юҡ икән, тимәк, ул маңҡорттар һәм дә ҡулланыусылар төйәгенә әйләнәсәк бит. АҠШ йә булмаһа көнбайыш илдәре идеологияһыҙ ғына көн күреп ятамы ни әллә? Башҡа илдәрҙең эске эштәренә ҡыҫылыу, баҫып алыу, һуғыш асыу, йә булмаһа, тыныслыҡ өсөн көрәшеү, милләт-ара килешеп йәшәүгә өндәү, граждандарға етеш, матур тормош тәьмин итеү - былар барыһы ла ахыр сиктә ниндәйҙер кимәлдә барыбер шул уҡ идеология бит.
Совет идеологияһы беҙҙе аламалыҡҡа өйрәтте, тип әйтә алмаҫ инем. Ҡанэскес Сталин заманын иҫәпләмәгәндә. Шәхес культы әйләнеп ҡайтыр, тип ҡурҡалармы? Улай тиһәң, диктаторлыҡ социализм ҡоролошона ғына хас нәмә лә түгел (Гитлер, Муссолини кеүек палачтарҙы иҫләгеҙ). Социализмдың кешелекле, позитив тәжрибәләрен дә оноторға хаҡыбыҙ юҡ. Һәр хәлдә, ул саҡта йәш быуынды хеҙмәтте һәм Ватаныбыҙҙы һөйөүсе, әхлаҡ кодекстарына ярашлы шәхес итеп тәрбиәләргә ынтылыш беренсе урында торҙо. Яңылыҡ - ул үткән тәжрибәләрҙең фәҡәт яҡшы яҡтарын ғына алыуҙа һәм уны артабан үҫтереүҙә лә кәүҙәләнә бит.
Рәсәй Президенты В. Путин 3 декабрҙә Федерация Советына Мөрәжәғәтнамәһендә тап шул турала бик асыҡ итеп әйтте лә: "...элекке пионерҙар һарайы, йәш техниктар эшендәге тәжрибәләрҙең иң һәйбәттәрен алырға һәм эште тамырынан яңыса, заманса нигеҙҙә, бизнес, юғары уҡыу йорттары ҡатнашлығында" ойошторорға ҡушты. Быныһы инде мәғариф һәм йәштәр эштәре буйынса чиновниктарҙың бурысы. Ҡулдарынан килерме - әйтеүе ҡыйын. Сәйнәп биргәнде генә көтөп ултыралар юғиһә. Өр- яңы проект уйлап сығарһындар, әйҙә: пионерҙы ла, комсомолды ла телгә алмаһындар, коммунизм төҙөргә лә саҡырмаһындар, тик был балалар һәм үҫмерҙәрҙе белемгә, изгелеккә, ижади хеҙмәткә әйҙәүсе, уларҙы илебеҙ патриоттары итеп тәрбиәләүсе хәрәкәт булһын һәм ул балаларҙы ҡыҙыҡтыра, үҙенә йәлеп итә алһын. Юғиһә, бөгөнгө баланы виртуаль донъя һәм компьютерҙан айырып алыуы бик ауырға төшәсәк. Ә һеҙ нисек уйлайһығыҙ, йәмәғәт?
Фәүзиә ИҘЕЛБАЕВА.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Химик элементтарҙың периодик системаһы
Химик элементарҙың периодик таблицаһы, (Д. И. Менделеевтың периодик системаһы) — химик элементтарҙың үҙенсәлектәрен атом ядроһы заряды менән бәйле квалификациялау. Система, 1869 йылда урыҫ химигы Д. И. Менеделеев асҡан периодик закондың, график һүрәтләмәһе булып тора. Уның беренсе вариантын Д. И. Менделеев 1869—1871 йылдарҙа төҙөгән. Химик элементтарҙың атом ауырлығына (хәҙергесә: атом массаһына) бәйле химик үҙенсәлектәре уҙгәререүен һүрәтләгән таблица. Барлығы периодик таблицаның бер нисә йөҙ варианты тәҡдим ителгән[1]. Периодик система өсөн ике үлсәмле таблица ҡабул ителгән. Таблицаның бағаналары (группа) элементтың төп физик-химик үҙенсәлеген күрһәтә, ә таблицаның юлдары период үҙмә-эҙлеклеген (ҡабатланыуын) күрһәтә.
Йөкмәткеһе
Асыу тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XIX быуат уртаһына 63 химик элемент булыуы билдәле була. Химик элементтарҙы бер системаға бер нисә мәртәбә төҙөп ҡарайҙар. 1829 йылда Дёберейнер "Триада законы"н аса: химик үҙенсәлектәре оҡшаш булған элементтарҙың атом ауырлығы ике яҡ күрше элементтарҙың уртаса арифметик атом ауырлығына тигеҙ. Химик элементтарҙы атом ауырлығы буйынса беренсе мәртәбә Александр Эмиль Шанкуртуа (1862) төҙөп ҡарай. Ул элементтарҙы винт формаһындағы баҫҡысҡа теҙә һәм элементтарҙың үҙенсәлеге циклик рәүештә ҡабатланыуын билдәләй. Ике модельда ғилми йәмғиәттең иғтибарын йәлеп итмәй.
1866 йылда периодик системаның үҙ вариантын химик һәм музыкант Джон Александр Ньюлендс тәҡдим итә. Уның «октава законы» Менделеев таблицаһын хәтерләтә, әммә таблицала мистик музыкаль гармония эҙләү үҙен аҡламай. Был йылдарҙа тағы бер нисә тапҡыр периодик таблицаны төҙөп ҡарайҙар.
Д. И. Менделеев үҙенең таблицаһының беренсе вариантын 1869 йылда Урыҫ химия йәмғиәте журналында «Химик элементтарҙың атом ауырлығын үҙенсәлеге менән сағыштырыу» мәҡәләһендә яҙып сыға, 1869 йылдың февралендә асыш тураһында донъя химиктарына хәбәр ебәрелә.
Легенда буйынса Д. И. Менделеев периодик системаны төшөндә күрә, әммә уның периодик системаны нисек астығыҙ тигән һорауға «Мин был турала егерме йылға яҡын уйланып йөрөнөм, ә һеҙ ти генә әҙер законды уйлап сығарған, тип әйтәһегеҙ», тип яуап биргәне билдәле.
Карточкаға элементтың үҙенсәлектәрен яҙып Менделеев карточкаларҙы бер нисә тиртиптә теҙеп карай. Тикшереү нәтижәһе булып 1869 йылда Рәсәй һәм сит ил фәнни учреждениеларына ебәргән 19 горизонталь рәттән (хәҙерге группалар), һәм 6 вертикаль бағананан торған (хәҙерге периодтар) таблица булып тора. 1870 йылда «Основы химии» журналында һелтеле металдарҙан башланып галогендар менән бөткән периодик система вариантын тәкдим итә. Һәр период ике рәткә бүленә, группа бәләкәй группаға бүленә.
Менделеев таблицаһының әһәмиәте элементтың атом массаһы үҫеү менән үҙенсәлеге периодик рәүештә ҡабатлана. Мәҫәлән, натрий калийға оҡшаған, фтор хлорға оҡшаған, алтын көмөш менән баҡырға оҡшаған. Әлбиттә, үҙенсәлектәре теүәл ҡабатланмай, үҙгәрә бара. Менделеев, башҡа тикшереүселәрҙән айырмалы булараҡ, элементтарҙы атом ауырлығы буйынса һәм химик оҡшашлығы буйынса классификациялай. Периодик система тулы булһын өсөн Менделеев бер нисә элементтың атом массаһын төҙәтә (мәҫәлән, бериллий, индий, уран, торий, церий, титан, иттрий). Таблицала асылмаған элементтар өсөн бер нисә буш оя ҡалдыра.
Периодик система үенең фәнни ышаныслылығын тиҙҙән иҫбат итә. 1875—1886 йылдарҙа билдәле булмаған элементтар галлий (экааллюминий), скандий (экабор) һәм германий (экасилиций) асыла. Менделеев уларҙын атом массаһын һәм физик-химик үҙенсәлектәрен таблицаһында яҙған була.
XX быуат башында, атом төҙөлөшө асылғас, период атом ауырлығы буйынса түгел, ә атом ядроһы заряды менән бәйле икәне асыҡлана. Элементың үҙенсәлеген тышҡы орбиталағы электрондар билдәләй.
Периодик таблицаның төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Менделлев таблицаһының 3 варианты киң таралған: «ҡыҫҡа», «оҙон» һәм «ныҡ оҙон». «Ныҡ оҙон» вариантында химик элеметтар бер юлға теҙелгән. «Оҙон» варианта латаноидтар һәм актаноидтар таблицанан ситкә сығарылған. «Ҡыҫҡа» варианта дүртенсе һәм унан һүң периодтар 2 юлға урынлаштарыла, төп һәм бәләкәй группа элементтарҙың символдары ояның төрлө мөйөштәренә яҙыла.
1969 йылда Теодор Сиборг периодик системаның киңәйтелгән вариантын тәҡдим итә. Нильс Бор баҫҡыс (пирамида) формаһындағы периодик система төҙөй. Бөгөнгө көндә ғалимдар периодик системаның яңынан-яңы төрөн тәҡдим итә.
Периодик системаның әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Менделеевтың периодик таблицаһы атом-молекуляр тәғлимәт үҫешендә мөһим баҫҡыс булып тора. Асылмаған элементтарҙың үҙенсәлектәрен билдәләргә мөмкинлек бирә.
Химия һәм химия менән ҡәрҙәш фәндәрҙе, дөйөмләштереп, нәтижә яһап, алдар күрә белеп берҙәм системаға берләштерә.
Химик элементтарҙың периодик системаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Таблица Менделеева на сайте IUPAC (инг.)
- Интерактивная таблица Менделеева
- Основы строения вещества. Глава 5. Структура периодической системы элементов
- Периодическая система элементов (pdf)
- Статья: Филатов Д. В. Вклад европейских учёных в становление и укрепление периодического закона // Химический портал Новосибирска, 2009
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Агафошин Н. П. Периодический закон и периодическая система элементов Д. И. Менделеева. — М.: Просвещение, 1973. — 208 с.
- Евдокимов Ю., кандидат химич. наук. К истории периодического закона. Наука и жизнь, № 5 (2009), С. 12-15.
- Макареня А. А., Рысев Ю. В. Д. И. Менделеев. — М.: Просвещение, 1983. — 128 с.
- Макареня А. А., Трифонов Д. Н. Периодический закон Д. И. Менделеева. — М.: Просвещение, 1969. — 160 с.
- Eric R. Scerri. The Periodic Table: Its Story and Its Significance. — Нью-Йорк: Oxford Univercity Press, 2007. — 368 с. — ISBN 978-0-19-530573-9


text:
Башҡортостан Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуҙы билдәләүгә әҙерләнә
Башҡортостан Хөкүмәтендә Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуҙы билдәләүгә әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитетының ултырышы үтте.
Рәсәй Президенты Указына ярашлы, әлеге йыл Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыу билдәһе аҫтында үтә. Беҙҙең төбәк тә еңеүгә ҙур өлөш индергән – хәрби операцияларҙа егерме һигеҙ башҡорт атлы полкы һәм Өфө йәйәүле полкы ҡатнашҡан.
Республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ултырыш барышында, июнь башында Өфөлә Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуға арналған Халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция үткәреләсәк, тип билдәләнде.
Августа Башҡортостан вәкилдәре Мәскәү өлкәһенең Можайск ҡалаһы эргәһендә үтәсәк «Бородино көнө» Бөтә Рәсәй хәрби-тарихи фестивалендә ҡатнашасаҡ, ә октябрҙә Германия Федератив Республикаһының Лейпциг ҡалаһында үтәсәк Наполен армияһын тар-мар итеүгә бағышланған халыҡ-ара хәрби-тарихи байрамдарға барасаҡ.
Йыл дауамында еңеүгә арналған ижади конкурстарға йомғаҡ яһаласаҡ, улар сәнғәт эшмәкәрҙәренең иң яҡшы эштәрен асыҡлаясаҡ. Юбилей йылы Өфөнөң Еңеү паркында хәрбиҙәргә — 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға һәйкәл асыу менән тамамланасаҡ.


text:
Өфөлә быйыл 47 күп фатирлы йорт ремонтланасаҡ
— 2012 йылда Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды ҡатнашлығында 47 күп фатирлы йортта ремонт үткәреү планлаштырылған, шул иҫәптән күп фатирлы 42 йортта комплекслы ремонт үткәреләсәк, – тип хәбәр итте мэрияла үткән матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Владимир Дмитрюк.
Былтыр Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды менән 194 миллион һум бүленгән булған. Был эштәр шулай уҡ йорт хужалары һәм ҡала бюджетынан бүленгән средстволар иҫәбенә башҡарылған. Ошо аҡсаға 39 күп фатирлы йорт ремонтланған, шул иҫәптән 11,5 мең өфөлө йәшәгән дөйөм майҙаны 272 мең квадрат метрлыҡ 11 йортта комплекслы ремонт үткәрелгән.
Өфөләге торлаҡ фонды менән 900-ҙән ашыу торлаҡ милекселәре ширҡәттәре һәм 40 идарасы компания идара итә. Ҡалалағы йорттарҙың 90 проценттан ашыуы — иң ҙур һигеҙ идарасы ҡарамағында.


text:
Эшҡыуарҙарҙы Ҡытайға йәрминкәгә саҡыралар
Ҡытайҙың Гуанчжоу ҡалаһында (Гуандун провинцияһы) быйыл 15 сентябрҙән 18-енә тиклем VII Ҡытай халыҡ-ара бәләкәй һәм урта предприятиелар йәрминкәһе үтәсәк.
Сара йыл һайын ҠХР-ҙың Дәүләт планы, коммерция һәм финанстар министрлыҡтары, Дәүләт сәнәғәт-сауҙа административ идаралығы, ҠХР Тауарҙар сифатына техник һәм карантин контроле буйынса дәүләт идаралығы, шулай уҡ ҠХР Банк эшмәкәрлегенә идара итеү буйынса дәүләт комитеты яҡлауында үткәрелә.
Йәрминкәне ойоштороусы – Гуандун провинцияһы Халыҡ хөкүмәте (Иҡтисадҡа һәм инвестицияларға булышлыҡ итеү комитеты). Сараны ойоштороуҙа сит ил ярҙамсыһы булып 2010 йылда Австралия сығыш яһай.
Төп маҡсат – Ҡытайҙың бәләкәй һәм урта бизнесы менән таныштырыу, донъяның күп дәүләттәре бизнесы өсөн ҡыҙыҡһындырыу тыуҙырған өлкәләрҙә (электроника, көнкүреш электротехникаһы һәм машиналар эшләү, нефтехимия, туҡыу һәм трикотаж, аҙыҡ-түлек һәм һыуытҡыс эсемлектәр, төҙөлөш материалдары, ҡағыҙ етештереү, автомобилдәр эшләү, медицина һәм фармацевтика) халыҡ-ара бәйләнештәрҙе үҫтереүгә булышлыҡ итеү.
Ойоштороу комитеты хәбәр итеүенсә, йәрминкә барышында эшлекле донъя вәкилдәре өсөн тематик уҡыу семинарҙары һәм конференциялар үткәреләсәк, программа сиктәрендә киң масштаблы презентациялар планлаштырылған.
Унда ҡатнашыуға бөтә ҡыҙыҡһынған сит ил делегациялары, бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәре саҡырыла. Йәрминкәне үткәреү урыны — Гуанчжоу халыҡ-ара күргәҙмә үҙәге.
Ентекле мәғлүмәтте exporeg@mtpp.org адресы буйынса Мәскәү Сауҙа-сәнәғәт палатаһы бирә.
Өҫтәп шуны әйтергә кәрәк, 2009 йылда Өфөлә Башҡортостан-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте ойошторола. Бынан алда БР Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы ағзалары делегацияһы Гуанчжоуға йәрмикәгә барып ҡайтты ла инде, ә эшҡыуарҙарҙың береһе Шеньянда күргәҙмәлә булды.


text:
Берғаҙан
Берғаҙан (урыҫ. Пеликан, лат. Pelecanus Linnaeus) — берғаҙан һымаҡтар отрядына ҡараған берғаҙандар ғаиләһендәге ауырлығы 12- 14 килограмға еткән ҙур ҡош. 8 төрҙө берләштерә. Антарктиданан башҡа, уртаса һәм тропик климат поясында тереклек итә. Уртаса киңлектәге ҡоштар күсмә ҡоштар. Рәсәйҙә 2 төрө осрай: ал берғаҙан(Pelecanus onocrotalus, розовый) һәм бөҙрә берғаҙан(Pelecanus crispus, кудрявый).
Күмәкләп йәшәйҙәр. Дөйөм төҫө аҡ,баш һәи елкә ҡауырһындары бөҙрәләнеп тора. Ҡанат ситендәге ҡауырһындары ҡара. Оҙон һорғолт һары суҡышының аҫтары ҡара.
-
-
-
Глухов полкы гербы
Берғаҙан сәнғәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шиғыр Эдуарда Асадова «Пеликан»(урыҫ телендә) (1964).
- Нәфис фильм Оливье Орле Эмир Кустурицей менән төп образда «Пеликан» (2011)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баба-птица // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)


text:
Өфөлә Бөйөк Октябрҙең 96 йыллығына арналған автоярыш уҙасаҡ
Өфөлә 7 ноябрҙә Бөйөк Октябрҙең 96 йыллығын байрам итеүгә арналған автоярыш уҙасаҡ. Акцияны ойоштороусы — «Ваҡыт асылы» Йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан бүлексәһе.
Бөйөк Октябрь социалистик революцияһы көнө 70 йыл дауамында илебеҙҙә төп байрамдарҙың береһе булды. Был дата СССР-ҙы ойоштороуға нигеҙ һала, һуңынан Рәсәй уның хоҡуҡи вариҫы була.
Автоярыш бөйөк державаны ойоштороусыларҙы хөрмәтләп иҫкә алыу маҡсатында үткәрелә. Автомобилдәр колоннаһы ҡыҙыл флагтар менән 7 ноябрҙә 19 сәғәттә Карл Маркс урамындағы 69-сы йорт эргәһенән ҡуҙғалып, бөтә ҡала буйлап уҙасаҡ (Карл Маркс урамы – Ираһимов бульвары – Ҙур Граждандар урамы – Зорге – ССССР-ҙың 50 йыллығы – Октябрь проспекты – Ленин исемендәге майҙан).
Унда бөтә теләүселәр ҡатнаша ҡала. Белешмә өсөн телефон: 89174232307.


text:
Фото:
Президент шыршыһы: хыялдар тормошҡа аша
Фото:
Яңы йылдың Президент шыршыһында бөтә балалар ҙа булырға хыяллана. Тик шунда ғына ысын мөғжизә булырына ышаналар. Бәлки, был дөрөҫтөр ҙә, сөнки республика етәкселеге байрамды үткәреүгә ҙур иғтибар бүлде.
22 декабрь бөтә республиканан йыйылған 700 баланың хыялы тормошҡа ашты – улар ысын әкиәт тамашаһын күреү бәхетенә ирештеләр. Ул бөгөн Өфөнөң иң яҡшы Концерт залы – Конгресс-холда үтте.
Президент Мортаза Рәхимовтың Яңы йыл тантанаһына путевка республиканың ҡала һәм район мәктәптәренән иң уңған, иң һәләтле балаларға – уҡыу алдынғыларына, предмет олимпиадалары, спорт ярыштары еңеүселәренә, үҙешмәкәр сәнғәт фестивалдәре лауреаттарына, шулай уҡ хеҙмәт бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби, эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәренең балаларына бирелә.
Шыршы байрамын үткәреүгә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ, Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрҙарының актерҙары йәлеп ителде.
-Президент шыршыһына әҙерлек бик әүҙем барҙы, — тип белдерҙе байрам тантанаһында булыусы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев. – Башҡортостанда алдағы йыл Республика йылы тип иғлан ителәсәк. Республикабыҙҙың үҫешенә ҙур өлөш индереүегеҙгә ышанам. Тик бының өсөн һеҙгә тырышып уҡырға, өлкәндәрҙе ихтирам итергә, тыуған ил тарихын һәм туған телде өйрәнергә кәрәк ,- тип белдерҙе йәш быуынға Илдус Ғөбәйҙулла улы.
Илдус Илешев, Башҡортостан Республикаһы Президенты исеменән ҡотлап, бөтәһенә лә һаулыҡ, уңыштар теләп үҙ сығышын тамамланы.


text:
Айҙар Ғәлимов Ололар көнөнә арнап хәйриә концерты уҙғара
Билдәле эстрада йырсыһы, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Айҙар Ғәлимов Өфөнөң Орджоникидзе районы хакимиәте менән берлектә 1 октябрҙә «Химик» Мәҙәниәт һарайында Ололар көнөнә арналған хәйриә концерты уҙғара. Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов ойошторған хәйриә концертының күп йыллыҡ йолаһы бар. Улар араһында һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары, инвалидтар өсөн, балалар йорттары һәм интернатта тәрбиәләнеүселәр өсөн сығыштар, республиканың һәм Өфөнөң асыҡ майҙандарында телевизион һәм байрам программалары. Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға яңыраҡ депутат булып һайланғандан һуң үҙенең эшмәкәрлеген байрам концерты программаһын ҡуйыуҙан башларға ниәтләнә. Унда балалар ижади коллективтары: «Салют» хореография студияһы һәм «Айҙар» театр-студияһындағы вокал мәктәбе тәрбиәләнеүселәре әүҙем ҡатнашасаҡ.
Концерт 18 сәғәттә башлана.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе завод хеҙмәткәрҙәре өсөн традицион ҡышҡы уйындар үткәрә
Шәмбе, 21 ғинуарҙа, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре Н.Гастелло исемендәге паркта ҡышҡы мәҙәни-спорт байрамына йыйыласаҡ. Эшселәр ҡышҡы спартакиада иҫәбенә традицион саңғы ярыштарында ҡатнашасаҡ, һәр төрлө конкурстарҙа һәм халыҡ уйындарында күңел аса аласаҡ.
Сара спортты һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау маҡсатында йыл һайын үткәрелә һәм мотор эшләүселәр араһында киң популярлыҡ алған.
«ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ҡунаҡтарҙы «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы артистарының сығыштары, уйындар, балалар өсөн «күңелле старттар» көтә. Һәр ваҡыттағыса, ярышта еңеүселәргә бүләктәр тапшырыласаҡ.


text:
Башҡортостандағы 28 ойошманың эш хаҡы буйынса бурысы бар
2012 йыл башына эш хаҡы буйынса бурыс Башҡортостанда 2011 йылдың 1 ғинуары менән сағыштырғанда 28,5 процентҡа артҡан һәм 111,5 млн һум тәшкил иткән.
Көн элгәре «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванованың хәбәр итеүенсә, бурыслы ойошмалар иҫәбе төбәктә 27-нән 28-гә еткән. Үҙ сиратында эш хаҡы алмаған хеҙмәткәрҙәр иҫәбе әлеге ваҡытта 20 процентҡа — 4732-нән 5670-кә тиклем артҡан.
Шул уҡ ваҡытта, Ленара Иванованың әйтеүенсә, эш хаҡы буйынса бурыстарҙың яртыһынан ашыуы банкротлыҡтың төрлө стадияһында булған 18 ойошмаға тура килә. Был ойошмаларҙың бурысы 56 миллион һумдан ашыу сумманы, йәғни дөйөм бурыстың 50 проценттан ашыуын тәшкил итә.


text:
Фото:
Легендар, әммә ябай Ирина Роднина Өфө балаларына фигуралы шыуыу серҙәрен өйрәтте
Фото:
Кесаҙна, 24 мартта, Өфөлә эш сәфәре менән өс тапҡыр Олимпия чемпионы, атҡаҙанған спорт мастеры, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Ирина Роднина булды.
Башҡортостандың баш ҡалаһы буйынса тығыҙ эш сәфәре графигында Ирина Константиновна балаларға ла ваҡыт тапты. Рихард Зорге урамындағы Спорт һарайы боҙонда үткәрелгән мастер-класын ул тап йәш фигуристарға арнаны.
Спорт һарайына визитында бар донъяға билдәле данлыҡлы спортсыны Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин оҙатып йөрөнө.
Ирина Константиновна конькиға баҫты һәм, көйәрмәндәренән, балаларҙың ата-әсәләренән, Өфөнөң фигуралы шыуыу мәктәбе тренерҙарынан, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренән торған тере коридорҙы йырып үтеп, балаларға боҙҙа төп элементтарҙы һәм күнегеүҙәрҙе күрһәтте, йәш спортсыларға хас типик хаталарҙы билдәләп китте.
Ҙур булмаған 15 минутлыҡ дәрестән һуң Ирина Роднина республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыуға ашыҡты.
— Ғәфү ит, ҡояшҡай, миңә һуңларға ярамай, — тине Ирина Константиновна уның менән оҙағыраҡ аралашырға теләгән 5 йәшлек фигурист ҡыҙыҡайға, һәм оҙатып йөрөүселәре араһына инеп юғалды.


text:
Италия технологиялары менән танышыу мөмкинлеге тыуҙы
Башҡортостанда "Сауҙа-сәнәғәт палаталары селтәре аша бәләкәй һәм урта предприятиеларҙы интернационалләштереү" Европа проекты башлана. Уның төп маҡсаты — республиканың бәләкәй предприятиеларына халыҡ-ара эшлекле миссияларҙы ойоштороуҙа матди таяныс булдырыу, экспортҡа тауарҙар етештереүсе предприятиеларға ярҙам күрһәтеү һәм сит ил ҡорамалдарын алмаштырыусы технологияларҙы индереү.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты рәйесе, Италия — Рәсәй сауҙа палатаһының Башҡортостан вәкиллеге етәксеһе Руслан Кинйәкәев хәбәр итеүенсә, Италия — Рәсәй сауҙа палатаһы үҙенең төбәктәге вәкиллеге офисы аша Италияға маҡсатлы эшлекле сәфәрҙәргә кандидаттарҙы конкурс нигеҙендә һайлап ала. Улар бер үк ваҡытта эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенең биш төрө буйынса күргәҙмә-йәрминкә сараларына ла ҡатнашасаҡ.
Быйыл Италияға 11 кеше ебәреләсәк. Улар бер нисә көн буйына эшлекле миссия менән Италия ҡалаларының береһендә буласаҡ.


text:
Өсөнсө бала тыуғандан һуң бушлай ер участкаһы алырға мөмкин
Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет республика парламентына БР Хөкүмәте менән индерелгән «Башҡортостан Республикаһында ер мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына төҙәтмәләр индереү тураһында» закон проектын ҡараны.
Закон проектына ярашлы, ғәмәлдәге закондың 10-сы статьяһын положениелар менән тулыландырырға тәҡдим ителә. Уға ярашлы, өсөнсө һәм унан һуңғы балалары тыуғанда йәки уллыҡҡа алынғанда, 2011 йылдың 1 ғинуарынан башлап, торлаҡ шарттарын яҡшыртыу маҡсатында ата-әсә индивидуаль йорт төҙөү өсөн дәүләт йәки муниципаль милектәге ер участкаһын бушлай бер тапҡыр үҙ милкенә ала ала.
Республика парламентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, депутаттар закон проектының көнүҙәклеген билдәләгән, ләкин уның етешһеҙлектәрен дә күрһәткән, сөнки ғәмәлдәге ҡануниәт, балалары иҫәбенең күпме булыуына ҡарамаҫтан, республикала мохтажлыҡ кисергән йәш ғаиләләргә ерҙе бушлай бүлеүҙе күҙ уңында тота. Хәҙер өсөнсө һәм киләһе балалары тыуған ғаиләләргә торлаҡҡа мохтажлыҡ кисереүҙәрен иҫбатларға кәрәкмәүе уның ыңғай яғы тип билдәләнә. Депутаттар закон проектына төҙәтмәләр индереүҙең көнүҙәклеген нигеҙләне. Миҫал өсөн, участканың аныҡ ҡына ҡайҙа бүленергә тейешлеген, уның үлсәмдәрен, төҙөлөш эштәренең ниндәй ваҡыт эсендә башҡарылырға тейешлеген күрһәтеү маҡсатҡа ярашлы буласаҡ.
— Буш ер участкаһын алыу торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү тигән һүҙ түгел, йорт төҙөүгә лә аҡса күп кәрәк, һәм бында ла кешеләргә ярҙам итергә ине, тип билдәләй Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет рәйесе урынбаҫары Валерий Лебедьков. — Мәҫәлән, кешеләргә участканы урман янынан бирергә мөмкин, ағастарҙы һирәкләтеп, ул ағас йорт төҙөүгә материал әҙерләй аласаҡ. Киләсәктә закондың был нормаһын торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән, мәҫәлән, әсәлек капиталын алыу ярҙамында, федераль һәм республика программаларына бәйләүе отошлораҡ булыр ине.


text:
Математика буйынса берҙәм дәүләт имтиханын республикала 977 кеше тапшыра алмаған
Башҡортостанда 3,6 процент ҡатнашыусы йәки 977 кеше математика буйынса берҙәм дәүләт имтиханынан балдарҙың иң түбән күләмен йыя алманы. Рус теленән БДИ-ны уңышлы тапшырғандар математиканы 21 июндә ҡайтанан бирә ала.
Быйыл 27214 уҡыусы математика буйынса имтихан биргән. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был фән буйынса БДИ мотлаҡ һанала. Уның һөҙөмтәләре аттестат алыуға һәм һәр йүнәлештә юғары уҡыу йорттарына, урта һөнәри белем биреү йорттарына уҡырға инеүгә йоғонто яһай. Мәғариф өлкәһен күҙәтеү менән билдәләнгән һуңғы сик – 21 балл.
Математика буйынса БДИ һөҙөмтәләре менән киләшмәү тураһында апелляция 21 һәм 22 июндә 9 — 18 сәғәттәрҙә Башҡортостан республикаһы Мәғарифты үҫтереү институты бинаһында (Өфө ҡалаһы, Минһажев урамы, 120) үтәсәк.
Апелляцияға ғаризалар үрҙә күрһәтелгән адрес буйынса вестибюлдә 18 июндә (9.00 -18.00 сәғәттәрҙә) 1АП формаһы буйынса йәки ошо уҡ форма буйынса apege@mail.ru электрон почтаһы аша ҡабул ителә.
Әйткәндәй, БР Мәғариф министрлығынан билдәләүҙәренсә, апелляция һөҙөмтәләре буйынса балдар иҫәбенең артыуы ла, кәмеүе лә ихтимал.


text:
Башҡортостан Башлығының сифат өлкәһендәге премияһына лайыҡ булыусылар билдәләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Башҡортостан Башлығының сифат өлкәһендәге премияһына эйә булыусылар билдәләнде. Тейешле указ республиканың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған.
Башҡортостан Башлығының сифат өлкәһендәге премияһында беренсе урын Өфө дәүләт нефть техник университетына, «Мәләүез тимер бетон конструкциялар заводы», «Ҡыҙыл пролетарий» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренә һәм 8-се ҡала клиник дауаханаһына бирелде.
Икенсе урынға Башҡортостандың Техник инвентаризация бюроһы һәм «Стәрлетамаҡ икмәк комбинаты» лайыҡ булды.
Тәүге урын алыусыларға Башҡортостан Башлығы премияһының эмблемаһы төшөрөлгән кубок һәм беренсе дәрәжә дипломдар тапшырыласаҡ. Икенсе урын яулаған ойошмалар дипломдар аласаҡ.


text:
Мәскәү – Ҡазан – Екатеринбург юғары тиҙлекле тимер юл магистрале Өфө аша үтәсәк
Мәскәү – Ҡазан – Екатеринбург юғары тиҙлекле тимер юл магистрале Өфө аша үтәсәк.
— Юғары тиҙлекле магистралдәр төҙөү стратегияһына беҙ ҙә эләктек. Һүҙ Өфө аша үтәсәк Мәскәү – Ҡазан – Екатеринбург магистрале төҙөү тураһында бара, — тип хәбәр итте Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Moody’s Investors Service компанияһы аналитиктары менән осрашыуҙа. – Ошо көндәрҙә белгестәрҙең килеүен көтәбеҙ. Транспорт коридоры төҙлөшөн ентекле тикшерәсәкбеҙ.
Рәсәйҙә тимер юл бәйләнешен үҫтереү мөмкинлектәре көн элгәре Сочиҙа үткән кәңәшмәлә тикшерелде. Сарала Рәсәй Президенты Владимир Путин да ҡатнашты.
Магистраль РФ Президентының «Рәсәй Федерацияһында юғары тиҙлекле тимер юл транспроты хәрәкәтен ойоштороу саралары тураһында»ғы Указына ярашлы төҙөлә.


text:
Международный конкурс по математике «Поверь в себя»
для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний
Задания конкурса по математике «Поверь в себя» разработаны таким образом, чтобы каждый ученик вне зависимости от уровня подготовки смог проявить себя.
К ОПЛАТЕ ЗА ОДНОГО УЧЕНИКА: ВСЕГО 28 РУБ.
Конкурс проходит полностью дистанционно. Это значит, что ребенок сам решает задания, сидя за своим домашним компьютером (по желанию учителя дети могут решать задания и организованно в компьютерном классе).
Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы
Башҡортостан Республикаһы Мәләүез районы
муниципаль районының
муниципаль дөйөм белем биреү бюджет учереждениеһы
1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе
Бында ерҙең ниғмәттәре,
Хуш еҫле шиңмәҫ гөлдәре,
Тынғы белмәҫ урман шауы,
Алтындай көн һәм төндәре.
Республика көнөнә һәм Рәсәй киноһы йылына арналған
«Республикама дан йырлайым»
конкурсына инша
Башҡарыусы: Ваһапова Гүзәлиә,
Мәләүез ҡалаһы
1-се урта дөйөм
белем биреү мәктәбенең
8-се в класс уҡыусыһы
Етәксеһе: Морозова Фаягөл Кәфил ҡыҙы,
башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Мәләүез – 2016
– Һин бәхетлеме? Әйт, ни өсөн үҙеңде бәхетлемен, тип уйлайһың, ә? – тип күҙемә кереп киләсе ҡуңыр йөҙлө шуҡ бер сегән малайы. Ҡайҙан килеп сыҡтың әле һин бында? Хәҙер мин һине тыңлап та тормай, үҙемдекен теҙеп һөйләп алып китәм:
– Беренсенән, һәм, моғайын, иң мөһимелер, мин сәләмәт ҡыҙыҡаймын. Ә икенсенән, минең атай-әсәйем, олатайым менән өләсәйем бар. Яҡындарым, туғандарым һәм әхирәттәрем бик күп...
–Һи, улайһа, мин дә бәхетле! Беләһең килһә, минең туғандарым һинекенән күберәк! – тип бәхәсләшә был минең менән.
–Туҡта! Һин мине тыңлап бөт! Эйе, әлбиттә, һинең туғандарың күп. Ә бына тыуған илең бармы һуң һинең? – тип, әңгәмәсемдең бәхәсләшеү теләген һүрелтеп, үҙемдекен һөйләп алып киттем.
–Бына һин, беҙҙең яҡтарға килеп сыҡҡас, ожмахҡа эләктем, тип уйлағанһыңдыр әле. Ысынлап та, ожмах кеүек ерҙә йәшәйбеҙ беҙ. Бик аҙға ғына айырылһам да, мин үҙ тыуған еремде һағынып ҡайтам. Ошо ерҙәр элек-электән башҡорттарҙыҡы булған. Бында минең олатайҙарым, өләсәйҙәрем тәү башлап килеп ултырған. Шуға күрә башҡорттарҙы “аҫаба” халыҡ тип йөрөтәләр. Ә инде һуңғараҡ башҡа милләт халыҡтары күсенеп килгән. Киң күңелле башҡорттар уларға үҙ ерҙәренән урын биргән. Бөгөнгө көндә минең илемдә йөҙҙән ашыу милләт халҡы дуҫ һәм татыу йәшәй. Эйе, йомарт, ҡунаҡсыл халыҡ йәшәй беҙҙә. Бына хәҙер үҙеңде өйгә саҡырып, өләсәйемдең ҡоймағы менән һыйлаһам, телеңде йоторһоң әле, - тип, ҡунағымды эйәртеп, өйгә инеп киттем.
... Ошо урында төшөм өҙөлөп, йоҡомдан уянып киттем. Өйҙә яңы бешкән ҡоймаҡ еҫе таралған. Өҫтәлдә әле генә айыртылған ҡаймаҡ, бал ҡуйылған. Өләсәйем, моғайын, тышта ҡош-ҡорт менән булалыр. Хәҙер иртәнге сәйемде эсәм дә ярҙамлашырға сығам.
Ысынлап та, мин иң бәхетле бала! Теге төшөмдәге малайҙы эргәмә ултыртырға ине лә һүҙемде дауам итергә ине! Их, күҙе ҡыҙыр ине минең бәхеткә! Тыуған илем, тыуған ҡалам тураһында һөйләп тә өлгөрмәнем... Юҡ, һөйләп кенә ҡалмаҫ инем, ә күрһәтер инем! Хатта, атайымды өгөтләп, баш ҡалаға ла барып сығыр инек әле. Унда инде иң тәүҙә батырыбыҙ Салауат Юлаев һәйкәленә юл тотор инек. Милли геройым тураһында ғорурланып һөйләр инем! Мөһабәт һәйкәлде күрһәң, белер инең минең ниндәй тоҡомдан икәнемде!
Ә үҙ ҡаламда һәр урамды йөрөп сығыр инек. Бигерәк тыныс, матур ҡала бит ул Мәләүез! Тыуған ҡалам көндән-көн ҙурая, күркәмләнә. Өр-яңы йорттар, биҫтәләр ҡалҡып сыға. Оҡшар ине ул һиңә һис шикһеҙ! Тағы ла ошо яҡтарҙа тыуып үҫкән күренекле кешеләр менән дә таныштырыр инем. Тәнзилә, Флүрә, Юлай Үҙәнбаевтарҙың йырҙарын тыңлап хисләнер инек. Динис олатай Бүләковтың, Булат олатай Рафиҡовтың фәһемле хикәйәләрен дә уҡыр инек. Ә инде диңгеҙ кеүек йәйелеп ятҡан Нөгөш буйынан ҡайтып киткең дә килмәҫ! Тәбиғәте тәнгә сихәт, йәнгә рәхәт бирер. Беҙ ғаиләбеҙ менән йәйге мәшәҡәтле көндән һуң Ағиҙел һәм Нөгөш буйҙарында талсыҡҡан тәнгә ял, күңелгә тыныслыҡ алып ҡайтабыҙ. Күҙҙең яуын алып торған сәскәле яланда ҡыҙарып бешкән еләктәрҙе йыябыҙ.
Етеш тормошта йәшәү өсөн бөтә мөмкинселектәр ҙә бар беҙҙә. Өләсәйем йыш ҡына: “Ҡол кеүек эшләһәң, хан кеүек йәшәрһең”, - тип ҡабатлай. Атайым менән әсәйемдең дә бер минут та тик торғандарын күрмәҫһең. Көндөҙ улар эштә булғанда, беҙ өләсәйем менән өйҙәге эштәрҙе эшләйбеҙ. “Аллаға шөкөр, етеш, имен тормошта йәшәйбеҙ” , - ти олатайым. Ысынлап та, мин бер нәмәгә лә мохтажлыҡ кисермәйем – был үҙе ҙур бәхет бит!
Бәлки, төрлө кеше бәхет тигән һүҙҙең мәғәнәһен төрлөсә аңлайҙыр. Их, төшөмдәге теге малайҙың үҙенән дә һорарға ине. Ул бәхетлеме икән? Ә минең бәхетле булыуыма шиге ҡалмағандыр. Сөнки минең өсөн бәхет – ул үҙ еремдә, атай-әсәйем, яҡындарым менән бергә йәшәү, минең дә, уларҙың да иҫән-һау булыуҙары.
Эйе, ил яҙмышы, ер яҙмышы – беҙҙең яҙмышыбыҙ. Еремдә тыныслыҡ булһын! Илем, һиңә булған мөхөббәтем сикһеҙ. Киләсәктә үҙемде еремә кәрәкле кеше итеп күрәһем килә. Бының өсөн тырышып уҡыйһым, кәрәкле һөнәр һайлайһым бар. Күңелем хыялдар менән тулы.
Сегән малайы менән үҙемде сағыштырам. Минең боронғо ата-бабаларым кеүек сегәндәр ҙә күсмә тормош менән йәшәй бит. Иректе һөйгән халыҡ бөгөн дә үҙ тарихын, ғөрөф-ғәҙәттәрен онотмай, йолаларын һаҡлап килә. Ә минең халҡым, уларҙан айырмалы рәүештә, Урал итәген ғәзиз төйәк итеп йәшәй. Тыуған илен һаҡлап күпме яу саба, ҡан түгә. Сегән халҡы иһә һаман яңынан-яңы ерҙәргә күсеп йөрөй бирә. Матур тормошмо, бәхет эҙләйҙәрме икән…
Илемде үҙ иткән һәр кешегә тыныс тормош һәм бәхетле оҙон ғүмер теләйем. Донъяла булып торған һәр төрлө һәләкәттәр, ҡот осҡос енәйәттәр, сәйәси болғаныштар һәм халыҡтар араһында ығы-зығылар бер үк тыумаһын ине беҙҙә!
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Ампир
Ампи́р ( франц. empire style — «империя стиле»)) — XIX быуат башында Европа архитектураһы һәм сәнғәтендәге стиль. 18-19 быуат аҙағында Францияла барлыҡҡа килә, классицизм стиле үҫешен тамамлай.
Ампир Боронғо Рим сәнғәтен идеал итеп ала, шулай уҡ унда боронғо Мысыр сәнғәте мотивтары ла сағылыш таба. Ампирҙың композицияһы монументаль классик ордер формаларының тигеҙ диуар өҫлөгө менән контрастлашыуына, ошо стильгә хас формаларҙың һәр өлөшөн конструктив яҡтан айырымлап күрһәтеүсе тар биҙәк поястары ҡулланыуға ҡоролған. Ампирга архитектура ансамбльдәре ҡоролошонда, урам-майҙан композицияларын төҙөгәндә киң ҡоласлылыҡ һәм тәүәкәллек хас. Ҡоролмаларҙың монументальлығы, формаларҙың ҙурлығы, үҙәк күсәргә нигеҙләнгән композициянең тотороҡлолоғо, биҙәктәрҙең ҡупшылығы (ликтор бәйләгестәре, таждар, балталар, уҡтар, бөркөт-ҡоштар һ.б.), асыҡ төҫтәр (ҡыҙыл, зәңгәр, алтын төҫлө, аҡ) − ампирҙы характерлаусы сифаттар. Рәсәйҙә ампир баш ҡала һәм провинция йүнәлешендә үҫеш ала.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- * Татар энциклопедияһы (тат.)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ампир — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- Александр Спельц. Орнаменты Ампира. — 1924. Иллюстрации
- Bourgeois E. Le style Empire, ses origines et ses caractères. P- ., 1930.
- Некрасов А. И. Русский ампир. — М., 1935.


text:
Фото:
ДОСААФ-тың республика бүлексәһе Рәсәйҙә лайыҡлы урын биләй
Фото:
Кисә Рәсәй Президенты Хакимиәте Етәксеһе Сергей Нарышкин видеоконференция режимында илебеҙ граждандарын ҡабул итте.
Видеокәңәшмәлә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов һәм БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡатнашты.
Өфө мәктәптәренең береһенән 10-сы синыф уҡыусыһы Рафаэль Зарипов Башҡортостан ДОСААФ-ы ҡарамағындағы ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев исемендәге аэроклубты тергеҙеү һәм яңы авиатехника һатып алыуға, уны матди-техник яҡтан тәьмин итеүгә өҫтәмә аҡса бүлеү тураһында мәсьәлә менән мөрәжәғәт итте.
Сергей Нарышкин был һорауҙы Башҡортостан Президентына йүнәлтте һәм был проблеманы хәл итеүҙә республика ниндәй ярҙам күрһәтеүе тураһында һөйләүен һораны.
— Бөгөнгө көндә ДОСААФ системаһын һаҡлап ҡалыу проблемаһы бөтә төбәктәрҙә лә киҫкен тора. Башҡортостанда уның тарҡалыуына юл ҡуйылманы, киреһенсә, һаҡлап ҡалынды, мөмкин булған тиклем ярҙам итергә тырышабыҙ. Беренсе сиратта, финанс менән тәьмин итәбеҙ, — тине Мортаза Рәхимов.
Президент ДОСААФ-тың техник яҡтан яңыртылыуына айырым иғтибар бүлде. Бөгөн был көнүҙәк проблема, сөнки техника бик иҫкергән. Шуға күрә федераль үҙәктең ярҙамы ла кәрәк.
— Беҙҙең ДОСААФ төбәк бүлексәһе Рәсәйҙә лайыҡлы урын алып тора. Республика бюджетынан быйыл ун миллион һум аҡса бүленде. Беҙ бының менән ни өсөн шөғөлләнәбеҙ? Сөнки киләсәгебеҙ ватансылыҡ рухында тәрбиәләнгән йәштәр ҡулында, — тип билдәләне Мортаза Рәхимов.
Бөтә Рәсәй ДОСААФ ижтимағи-дәүләт ойошмаһы рәйесе Сергей Маев, торлаҡ йорттар араһында урынлашҡан Муса Гәрәев исемендәге аэродромды күсереү мәсьәләһен беренсе сиратта хәл итергә кәрәклеге хаҡында әйтте. Ихтимал, ул тиҙҙән Өфө районының Ҡыҙылъяр ауылына күсерелер.
— Республика етәкселеге менән берлектә был проблеманы хәл итербеҙ тип уйлайым, — тине видеоконференция ваҡытында Сергей Маев. Ул шулай уҡ Башҡортостан ДОСААФ-ының авиация паркы тәртипкә килтереләсәк, атап әйткәндә, быйыл ике вертолетты ремонтлау планлаштырыла, тип хәбәр итте.
Сергей Нарышкин Өфө аэроклубын тергеҙеү менән бәйле мәсьәләләрҙе контролдә тотоуҙы Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапотаға йөкмәтте. Тулы хоҡуҡлы вәкил: «Был проблема киң таралған күренеш» тип яуап бирҙе.
— Бөгөн Башҡортостанда ДОСААФ системаһына булышлыҡ итеү өсөн күп эшләнә, ләкин федераль үҙәк ярҙамынан тыш, был мәсьәләне хәл итеү һәм техниканы яңыртыу ауыр буласаҡ, — тине Григорий Рапота. Сергей Нарышкин уның фекере менән килеште.
— Ысынлап та, был дөйөм проблема, шуға күрә был мәсьәләне бергәләшеп хәл итергә кәрәк, — тине Рәсәй Президенты Хакимиәте Етәксеһе.


text:
Ирек Даукаев: «Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре кешеләрҙе һәм халыҡтарҙы дуҫлаштыра»
Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре дауам итә. Бөгөн Өфө районы Октябрьский ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбендә билдәле поляк педагогы, яҙыусы, табип һәм йәмәғәт эшмәкәре Януш Корчакка арналған асыҡ дәрес үтте. Дәрестән һуң, йола буйынса, Януш Корчак иҫтәлегенә күккә ҡағыҙ осорғос ебәрелде. Бынан һуң Вольдзики тигән поляк ауылы иҫтәлегенә мәктәп янында урынлашҡан мемориаль таҡтаташҡа сәскәләр һалыу тантанаһы үтте.
БР Татар дворяндар йыйылышы етәксеһе Ирек Даукаев иҫәпләүенсә, Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәрен үткәреү халыҡтар берҙәмлегенә асыҡ миҫал булып тора.
— Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәре – бик матур сара. Һәм бында уны ойоштороусылар — «Яңырыу» поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәгенең эше юғары баһаға лайыҡ, — тине Ирек Даукаев. – Үҙәк эшмәкәрлеге халыҡтар берҙәмлеген, уларҙың бер-береһенә ҡарата йылы, ихлас мөнәсәбәтен күрһәтә.
Ирек Даукаев билдәләүенсә, поляктар һәм Рәсәй халҡы араһындағы дуҫлыҡҡа күп быуаттар элек нигеҙ һалынған. Гданьск ҡалаһында уңышлы эшләп килгән Татар дворяндар йыйылышы филиалы бының бер символы булып тора.
— Бындай саралар кешеләрҙе һәм халыҡтарҙы дуҫлаштыра. Улар мөнәсәбәттәр тарихында яңы биттәр аса. Быларҙың барыһы ла халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытыуға булышлыҡ итә, — тип иҫәпләй Ирек Даукаев.


text:
Быйыл илдә грипп менән ауырыусылар күп буласаҡ
Быйыл илдә грипп менән ауырыусылар күп буласаҡ.
Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәте етәксеһе Анна Попова быйыл илдә грипп менән ауырыусылар күп буласаҡ тип фаразлай. Киҙеүҙең ҡайһы бер, әйтәйек, «Гонконг», төрөнә кешеләрҙә бөтөнләй иммунитет юҡ. Башҡортостанда әле грипҡа ҡаршы прививка яһайу дауам итә. Милли календарь сиктәрендә республикала 200 мең кешегә, шул иҫәптән 14 мең балаға прививка яһалған. Уҡытыусылар, медицина, коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре, 60 йәштәр өлкән пенсионерҙарға ул бушлай яһала.


text:
Бәләкәй бизнесҡа дәүләт ярҙамы мәсьәләләре буйынса конференция үткәрелә
27 октябрҙә Өфө Конгресс-холында “Рәсәй терәге” Дөйөм Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы менән берлектә «ОПОРА-КРЕДИТ» медиахолдингы тарафынан ойошторолған «Бәләкәй бизнес. Финанслау һәм дәүләт ярҙамы» конференцияһы үткәрелә.
Сараның маҡсаты — Башҡортостан баш ҡалаһы бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәрен ғәмәлдәге дәүләт ярҙамы механизмдары, шулай уҡ уларҙы финанслауҙың башҡа төрлө юлдары менән таныштырыу.
Пленар ултырыш бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам программаһын тикшереүгә арналасаҡ.
Бынан тыш, банкылар, лизинг, инвестиция һәм факторинг компаниялары, микрофинанслау үҙәктәре, венчур фондтары ҡатнашлығында «Бизнесҡа нисек аҡса йәлеп итергә» дискуссия майҙансығы ойоштороласаҡ.
Форум сиктәрендә «ОПОРА-КРЕДИТ» медиахолдингының «Бизнес Уңыш — 2010» конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы үткәреләсәк.


text:
«Берҙәм Рәсәй» сираттан тыш съезд үткәрәсәк
«Берҙәм Рәсәй» партияһы үҙенең сираттан тыш отчет-һайлау съезын үткәрергә планлаштыра. Ул яҡынса май аҙағы – июнь башына билдәләнгән. Аныҡ дата әле билдәле түгел. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, съезд яңыраҡ илдә үткәрелгән һайлауҙарға йомғаҡ яһауға бағышланасаҡ.
Альберт Мифтахов һуңғы бер нисә ай эсендә илдә сәйәси системаның етди үҙгәрештәр кисереүен иҫкә төшөрҙө.
— Беҙҙә бөтөнләй башҡаса һайлау ҡануниәте. Был партияларға ла, шулай уҡ губернатор һайлауға ла ҡағыла, — тине ул. – Закондар сығарыу йыйылыштарына ла һайлау системаһы үҙгәртеләсәк. Урындағы үҙидара органдарына үҙаллылыҡты күберәк биреү тураһында ла һорау ҡуҙғатыла. Был осраҡта партия эшмәкәрлеге лә үҙгәрергә тейеш. Съезд йыйып, нимәләр булып үтеүен теркәргә һәм киләсәккә бурыстар билдәләргә кәрәк.
Альберт Мифтахов съезд һөҙөмтәләре буйынса партияның Генераль советында етде үҙгәрештәр булыу мөмкинлеген дә йәшермәне. Атап әйткәндә, унан Мортаза Рәхимов, Юрий Лужков, Минтимер Шәймиевтың китеүе көтөлә. Был элекке төбәк етәкселәре бөгөн күп параметрҙар буйынса Генераль совет форматына тура килмәй.
Альберт Мифтахов билдәләүенсә, «Берҙәм Рәсәй» съездары элеккегә ҡарағанда ябайыраҡ, тик эш форматында ғына үтергә тейеш.
Съезға делегаттар һайлауҙа ла ошондай алым булырға тейеш, тип иҫәпләй берҙәм рәсәйлеләрҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе. Бындай сараларҙа партияла һәм илдә барған хәлдәрҙе аныҡ аңлаған айырым кешеләрҙең генә ҡатнашыуы зарур. Партия съездарына эшселәрҙе һәм ауыл хужалығы вәкилдәрен саҡырыу йолаһы ла һөҙөмтә бирмәй. Бындай делегаттар, ғәҙәттә, «үрҙәгеләр» менән ҡабул ителгән ҡарарҙар өсөн пассив рәүештә генә тауыш бирә.


text:
Өфөлә ғилми монографияны презентациялау үткәрелә
27 сентябрҙә Башҡортостан Республикаһының Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты, «Рәсәйҙә мәғрифәтселек: сығанаҡтар, традициялар, хәҙерге заман» Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы сиктәрендә, «Башҡортостанда социаль-демографик процестар» темаһына «түңәрәк өҫтәл» үткәрә.
«Түңәрәк өҫтәл»дә БР Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты тарафынан әҙерләнгән «Башҡортостан Республикаһының демографик потенциалы: торошо һәм үҫеш тенденциялары» фәнни монографияһын презентациялау үткәрелә, Китапта тыуым, үлем, миграция, ғаилә һәм никах өлкәләрендә республиканың демографик үҫешенең төп йүнәлештәрен сағылдырған үҙенсәлекле социологик һәм статистик мәғлүмәттәр бирелгән.
«Түңәрәк өҫтәл» эшендә республиканың уҡыу һәм ғилми учреждениелары вәкилдәре ҡатнашасаҡ, тип хәбәр итте институт директорының фән буйынса урынбаҫары Гөлдәр Хилажева.
Сара 11.00 сәғәттә башлана. Өфө ҡалаһы, Киров урамы,15 (103-сө бүлмә) адресы буйынса үткәрелә.


text:
Рәсәйҙә Төркиә граждандарын эшкә алырға рөхсәт ителгән эш биреүселәр исемлеге раҫланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведевтың ҡарары менән 2016 йылдың 1 ғинуарынан Төркиә граждандарын эшкә алырға рөхсәт ителгән эш биреүселәр исемлеге раҫланды. Уға Рәсәйҙең 13 төбәгенән 53 компания ингән. Документтың тексы Министрҙар кабинеты сайтында урынлаштырылған.
Исемлектә Башҡортостан, Ҡырым, Татарстан республикаларында, Краснодар крайында, Владимир, Калуга, Мәскәү, Нижегород, Һамар һәм Төмән өлкәләрендә, Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Ямал-Ненец автономиялы округында урынлашҡан компания һәм ойошмалар бар.
Документтағы белешмәлә билдәләнеүенсә, был ойошмалар төҙөлөш, автомобилдәр эшләү, төҙөлөш материалдары, полимер торбалар, сантехника ҡорамалдары етештереү өлкәһендә эшләй.
Ҡабул ителгән ҡарар исемлеккә ингән эш биреүселәргә киләһе йылдың 1 ғинуарынан Төркиә граждандарын эшкә йәлеп итергә мөмкинлек бирәсәк.


text:
Википедия:Тасуирлама
«Википе́дия» (ингл. Wikipedia) — вики принцибына нигеҙләнгән күп телле, асыҡ эстәлекле универсаль интернет энциклопедия; ҡайһы бер бүлектәрҙә ирекһеҙ материалдар бар.
Википедия комерцияға ҡарамаған «Викимедиа Фонды»на ҡарай. Фондтың 39 төбәк бүлексәһе бар. Уның маҡсаты — күп телле энциклопедия төҙөү. Башҡорт телендәге Википедия —күп телле проекттың бер өлөшө.
Энциклопедяның исеме ике өлөштән тора. Беренсе өлөшө инглиз телендәге wiki «вики» һүҙенән, был һүҙ сайт төҙөлгән технологияны аңлата; үҙ сиратында был һүҙ гавай телендә «тиҙ, етеҙ» тигәнде аңлата. Икенсе өлөшө encyclopedia «энциклопедия» һүҙенән алынған.


text:
Өфөлә хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләнеләр
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлиә Антипина/.
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәрен уларҙың һөнәри байрамдары менән ҡотлап, тантаналы сара уҙҙы.
БР буйынса эске эштәр министры Михаил Закомалдин хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәрен ҡотланы.
— Бөтә заманда ла ошондай үҙ эше оҫталарының ҡәҙерен белделәр һәм уларҙы ихтирам иттеләр. Улар һәр саҡ халыҡҡа хеҙмәт итте. Хеҙмәттәштәребеҙҙең күбеһе был көндө хәрби һаҡта тора. Һәр минут республикабыҙ халҡының тыныслығын патруль-пост хеҙмәте, оператив подразделениелар, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы, ведомствонан тыш һаҡ, тикшереү һәм бик күп башҡа хеҙмәттәр хеҙмәткәрҙәре һаҡлай. Тап улар беренселәрҙән булып кешегә ярҙамға килә — йәмәғәт тәртибен тәьмин итә һәм граждандарҙы енәйәти ҡул һуҙыуҙарҙан һаҡлай. Башҡортостан полицияһы хеҙмәткәрҙәренә ҡайҙа ғына хеҙмәт итергә тура килмәһен, ул булһынмы ҡала урамдарында йәки ҡыҙыу нөктәләрҙә, уларҙы һәр ваҡыт юғары һөнәри оҫталыҡ, оператив-хеҙмәт бурыстарын уңышлы үтәү өсөн юғары яуаплылыҡ, батырлыҡ һәм фиҙаҡәрлек кеүек сифаттар айыра. Хеҙмәт бурысын үтәгәндә һәләк булған иптәштәребеҙ тураһында мәңге хәтерләйәсәкбеҙ. Уларҙың миҫалында йәш быуын хеҙмәткәрҙәрен Ватанға намыҫлы хеҙмәт итергә, антҡа тоғро ҡалырға өйрәтәбеҙ, — тип айырып әйтте Михаил Закомалдин.
Ул шулай уҡ дөйөм эшкә полиция хеҙмәткәрҙәренең туғандары һәм яҡындары индергән өлөштө лә билдәләне һәм йәш быуын хоҡуҡ һаҡлаусыларын ҡотланы.
Рәсәй Эске эштәр министрлығы башлығы Владимир Колокольцевтың тәбрикләү телеграммаһы уҡып ишеттерелде. Унда, атап әйткәндә, былай тиелә: «10 ноябрҙе беҙҙең менән бергә миллионлаған граждан билдәләй, ул эшебеҙҙең һөҙөмтәһен баһалау билдәһе. Бындай ышаныс белдереүҙең буштан ғына килмәүен аңлайбыҙ. Уға тиҫтәлән йылдарҙың көндәлек хеҙмәте нигеҙ булып тора».
Михаил Закомалдин иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә дәүләт ведомство-ара наградаларын тапшырҙы. Шулай уҡ хеҙмәткәрҙәрҙең ҡаҙанышы Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы грамоталары менән билдәләнде. Байрамды сәнғәт эшмәкәрҙәре тамамланы.


text:
Һөйрәлеүселәр
Һөйрәлеүселәр (рептилиялар — лат. Reptilia) — ташбаҡа, крокодил, томшоҡбашлылар, амфисбен, кәҫәртке һәм йыландарҙы берләштергән умыртҡала хайуандар класы. XVIII—XIX быуаттарҙа амфибиялар төркөмөнә һалҡын ҡанлы умырҡалылар берләштерелә. Дөнъяла һөйрәлеүселәрҙең 9400 төрө билдәле[1], Рәсәйҙә 72 төр тереклек итә.[2][3] Динозаврҙар – боронғо һөйрәлеүселәрҙең вәкиле. Мезозой осоронда һөйрәлеүселәрҙең тереклек итеүе осоро булған, улар ерҙә, диңгеҙҙә, һауала өҫтөнлөк алған. Мел осоронда күп һөйрәлеүселәр юҡҡа сыҡҡан. Хәҙерге заман рептилиялары шул замандан ҡалған һөйрәлеүселәрҙең айырым төрҙәре.
Рептилиялар 260 миллион йылдар элек барлыҡҡа килгән. Улар – ер йөҙөндәге беренсе умыртҡалы хайуандар. Йылы урындарҙы һәм уртаса климатты яраталар, Ер йөҙөндә Антарктиданан башҡа барлыҡ урында йәшәйҙәр. Ҡайһы бер төрҙәр ерҙә йәшәһә, башҡалары һыуҙа йәшәүҙе хуп күрә.
Риптилялар – һалҡын ҡанлы умыртҡалы хайуандар. Тиреләре ҡоро, тышҡа яҡтан мөгөҙсөл тәңкәләр менән ҡапланған. Тире биҙҙәре, ҡағиҙә булараҡ юҡ, үпкә менән һулыш алалар.
Баш мейеһенең төҙөлөшө ер-һыу хайуандарына ҡарағанда ҡатмарлылаҡ. Бүлеп сығарыу органдары – бөйөрҙәр. Тән температураһы даими түгел, шуға уларҙың активлығы тирә-яҡ температураһына бәйле. Кәлтә, йылан кеүек һөйрәлеүселәрҙең тәне – тиреле япма, крокодил һәм ташбаҡаныҡы известь кабырсаҡ менән ҡапланған.
Һөйрәлеүселәрҙең күбеһе — йыртҡыстар, йәки бөжәк ашусылар. Ә ҡоро ер ташбаҡалары үҫемлек менән туҡлана. Һөйрәлеүселәр араһында йыландарһың ғына ослоҡтары юҡ. Башҡа һөйрәлеүселәрҙең икешәр пар ослоҡтары һәм һәр ослоҡта тырнаҡлы бишәр бармағы бар. Рептилиялар дүрт отряҡа бүленә: тәңкәлеләр, ташбаҡалар, крокодилдар һәм томшоҡбашлылар.
Ер-һыу хайуандары менән сағыштырғанда, рептилиялар хәрәкәтсәнерәк, активыраҡ һәм тайга урмандарынан алып сүллектәргә, тропиктарға ҡәҙәр йәшәргә яраҡлашҡан
Быға уларҙың мөгөҙматденән торған тәңкәләр менән ҡапланған һәм кибеүән һаҡлаған ҡоро тиреһе, тиҙ хәрәкәтләнеүгә яйлашҡан ослоҡтары, бармаҡ остарында төрлө өҫлктәрҙә шыуышырға мөмкинлек биреүсе тырнаҡтары булышлыҡ итә. Шулай уҡ уларҙың ослоҡтары оҙон. Ваҡ күҙәнәкле упкә газдар алмашына камиллыҡ бирә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рәхимов И.И., Ибраһимова К.К., Татарстанның үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы. Казан, Мәгариф, 2007.
- «Хайваннар дөньясы : Балыклар. Җир-су хайваннары. сөйрә лү-Х11 челәр / [серия авт. һәм авт.-төз. Т. шакирова ; рәссамы а. Тимер-галина]. — Казан : Татар. кит. нәшр., 2011. — 95 б. : рәс. б-н. — («Табигатькә сәяхәт» сериясе). ISBN 978-5-298-02124-1


text:
Башҡортостан — картуф етештереү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбендә
Росстат мәғлүмәттәренә ярашлы, 2013 йылда илдең бөтә категория хужалыҡтарында 2,1 миллион гектар майҙанда картуф ултыртылған. РФ субъекттарының агросәнәғәт комплексы идаралығы органы мәғлүмәттәренә ярашлы, бөтә категория хужалыҡтарҙа 30,5 миллион тонна картуф ҡаҙып алынған.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы сайтында хәбәр ителеүенсә, был былтырғы кимәлдән өс процентҡа күберәк һәм 2013-2020 йылдарға ауыл хужалығын үҫтереү Дәүләт программаһының маҡсатлы йыллыҡ индикаторын үтәүгә тап килә.
2013 йылда картуф үҫтереүсе лидерҙар иҫәбендә – Воронеж өлкәһе, бында 1,7 миллион тонна йыйып алынған, Татарстан — 1,3 млн, Красноярский крайы — 1,2 млн, Башҡортостан — 1,1 млн. Иң яҡшы бишәү исемлеген Брянск өлкәһе тулыландыра, уның аграрийҙары 1 миллион тонна «икенсе икмәк» ҡаҙып алған.
Быйыл вегетация һәм уңыш йыйыу мәлендә тәбиғәт-климат шарттары уңайһыҙ булыуға ҡарамаҫтан, яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса тотош ил буйынса гектарынан 140 центнерҙан ашыу уртаса уңыш алынған, был 2012 йыл кимәленән өс-дүрт процентҡа юғарыраҡ. Бер йыл элек картуфтың һәр гектарынан уртаса 134,4 центнер уңыш алынғайны.
Үҙәк федераль округта тулайым картуф йыйыу 9,3 миллион тонна тәшкил итте, йәғни дөйөм Рәсәй күрһәткесенең 30,5 проценты. Волга буйы федераль округында был күрһәткес 7,8 миллион тоннаға (25,6 процент), Себерҙә – 5,5 млн (18 процент), Уралда – 2,4 млн (7,9 процент), Көньяҡта — 1,7 млн (5,6 процент), Төньяҡ Кавказда — 1,4 млн (4,6 процент), Төньяҡ-Көнбайышта — 1,4 млн (4,6 процент), Алыҫ Көнсығышта — 1 миллионға (3,2 процен) тиң.
Белгестәр билдәләүенсә, был культураны эшкәртеүҙә сифатлы орлоҡ материалдары менән заманса технологиялар, юғары етештереүсәнле техника, химиялаштырыу сараларын ҡулланыу аграрийҙарға картуф етештереү күрһәткестәрен арттырырға мөмкинселек бирҙе.
2014 йылда картуфҡа бүленгән майҙанды Рәсәйҙә 2,2 миллион гектарға, йәғни 104, 8 процентҡа тиклем арттырыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр РФ Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлектәрҙе химиялаштырыу һәм һаҡлау департаментынан.


text:
Фото:
Өфөгә Яугир-интернационалистар эштәре буйынса комитет делегацияһы килде
Фото:
20 апрелдә Өфөлә БДБ дәүләттәре хөкүмәт башлыҡтары Советы ҡарамағындағы Яугир-интернационалистарҙың эштәре буйынса комитетының Координация советы ултырышы үтәсәк.
Ултырышта ҡатнашыусылар иң тәүҙә Өфөнөң Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды.
Артабан ҡунаҡтар Республика Хәрби дан музейына инде, унда Бөйөк Ватан, Афған һәм Чечен һуғыштарына арналған экспозициялар менән танышты, шулай уҡ һәләк булған һалдаттарҙың әсәләре менән осрашты. Руслан Аушев музейға Александр Ляховскийҙың «Трагедия и доблесть Афгана» тип аталған китабын, Афған һуғышы тураһында документаль фильмдар һәм йырҙар менән дискыларҙы, башҡа төрлө сувенирҙар бүләк итте.
Бынан һуң ултырышта ҡатнашыусылар ХХ быуаттағы локаль һуғыштарҙа һәләк булған Башҡортостандың хәрби хеҙмәткәрҙәре мемориалы — «Ҡайғырыусы әсә»гә сәскәләр һалды һәм Республика һуғыш ветерандары госпитале пациенттары менән осрашыуға йүнәлде.
Көндөң икенсе яртыһында Өфөләге Конгресс-холда Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһендә ҡатнашыусы илдәрҙең хөкүмәт башлыҡтары Советы ҡарамағындағы Яугир-интернационалистар эштәре буйынса комитетының Координация советы ултырышы үтәсәк.
Белешмә өсөн. БДБ дәүләттәре хөкүмәт башлыҡтары Советы ҡарамағындағы Яугир-интернационалистарҙың эштәре буйынса комитеты – Берләшмә илдәренең локаль һуғыштарҙа ҡатнашыусылары эштәре буйынса үҙәк орган, ул шулай уҡ йәмәғәт ойошмаларының дәүләт структуралары менән бәйләнешен тәьмин итә. Комитет 1992 йылда СССР Министрҙар Советы ҡарамағындағы Яугир-интернационалистар эштәре буйынса комитетының үҙгәртеп ҡоролоуы нигеҙендә ойошторолған. Ойошторолғанынан алып бөгөнгәсә Комитетҡа Советтар Союзы Геройы Руслан Аушев етәкселек итә.
Комитет эшмәкәрлеге һуғыш ветерандарының, локаль конфликттарҙа ҡатнашыусыларҙың, терроризм ҡорбандарының тормош кимәлен яҡшыртыуға булышлыҡ итеүҙе күҙ уңында тота. 1979-1989 йылдарҙа Афғанстандағы һуғыш барышында хәбәрһеҙ юғалған элекке Совет Армияһы хеҙмәткәрҙәрен эҙләү, һәләк булған һалдаттар ерләнгән урындарҙы табыу һәм уларҙың һөйәктәрен Тыуған илгә ҡайтарыу, шулай уҡ Афғанстандағы хәрби эшмәкәрлеге өсөн наградланған, әммә наградаһын ваҡытында алмаған хәрбиҙәрҙе асыҡлау Комитеттың өҫтөнлөклө бурыстарының береһе булып тора. Комитет локаль конфликттарҙа зыян күргән Дағстан, Төньяҡ һәм Көньяҡ Осетия, Ингушетия, Приднестровье, Тажикстан, Чечня халҡына, шулай уҡ стихиялы бәлә-ҡазаларҙан зыян күреүселәргә матди ярҙам күрһәтә.


text:
Өфөлә ШОС, БРИКС һәм Евразия иҡтисади союзы лидерҙарының дөйөм осрашыуы була
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
9 июлдә Өфөлә ШОС, БРИКС һәм Евразия иҡтисади союзы лидерҙарының дөйөм осрашыуы була. Был хаҡта Рәсәй Президентының Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы эштәре буйынса махсус вәкиле Бәхтиәр Хәкимов «Рәсәй бөгөн» халыҡ-ара мәғлүмәт агентлығында үткән матбуғат конференцияһында белдерҙе. Улар «сәскә атыу һәм үҫеш өсөн» хеҙмәттәшлек мәсьәләһен тикшерәсәк.
Бәхтиәр Хәкимов билдәләүенсә, Өфөләге ШОС һәм БРИКС саммиттарының көн тәртибе бер-береһенә тура килмәйәсәк, сөнки был форматтарҙың бурысы бөтөнләй икенсе.
«БРИКС — ул мөһим мәсьәләләр буйынса үҙ-ара килешеп эш итеү, тәү сиратта иҡтисади йүнәлештә эшләү майҙансығы. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы — күп функциялы структура, ул хәүефһеҙлек, сәйәсәт, иҡтисад һәм гуманитар өлкәләрҙе үҙ эсенә ала», — тине Рәсәй Президентының Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы эштәре буйынса махсус вәкиле.


text:
«Эске туризм өлкәһендә инновациялар» Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе үткәреләсәк
9 декабрҙән 11-енә тиклем Өфө Конгресс-холында “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе үткәреләсәк.
Сараны ойоштороусылар – РФ Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы, Туризм буйынса федераль агентлыҡ, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, форумда туризм өлкәһендә һәм төрҙәш тармаҡтарҙа инновациялар индереүҙе стимуллаштырыу механизмдарын эшләргә, Рәсәйҙә эске һәм ситтән килеүселәр өсөн туризмды үҫтереүҙең мөһим инвестицион һәм инновацион проекттарын билдәләргә планлаштырыла. Кәңәшмә сиктәрендә шулай уҡ төбәк-ара туристик продуктты алға һөрөү концепцияһын тикшереү, эске туризмды үҫтереү өлкәһендә төбәк-ара хеҙмәттәшлек юлдарын һәм перспективаларын билдәләү планлаштырыла.
Программала пленар ултырыш, туризм индустрияһы күргәҙмәһе, туризм өлкәһендәге актуаль мәсьәләләр буйынса секциялар эше ҡаралған.
Сарала федераль һәм төбәк башҡарма власть органдары һәм урындағы үҙидара вәкилдәре, туристик фирмалар етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары һәм бизнес вәкилдәре ҡатнашасаҡ.


text:
Башҡортостандан депутат Сәлиә Мырҙабаева «Земство табибы» проектын дауам итеү яҡлы
Башҡортостандан депутат, Дәүләт Думаһының Һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты ағзаһы Сәлиә Мырҙабаева 2014 йылға һәм артабанғы йылдарға ауыл еренә эшкә барған медицина хеҙмәткәрҙәренә дәүләт ярҙамы күрһәтеүҙе дауам итеү тураһында закон проектын әҙерләү, шулай уҡ проектҡа бәләкәй ҡалаларҙы индереү башланғысын хупланы. «Земство табибы» проектын дауам итеү мәсьәләһе «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе Дмитрий Медведевтың Иркутск өлкәһенең партия активы менән осрашыуында тикшерелде.
— «Земство табибы» программаһы 2012 йылда ауыл медицинаһына һигеҙ меңгә яҡын табипты йәлеп итергә мөмкинселек бирҙе, быйыл йәнә биш меңдән ашыу табип ауыл еренә эшкә барасаҡ, — тип билдәләне Сәлиә Мырҙабаева. – Әммә тармаҡта квалификациялы кадрҙар етешмәү әле булһа иң актуаль мәсьәләләрҙең береһе булып ҡала. Шулай ҙа табиптар дефициты һуңғы йылдарҙа 40 мең кешегә тиклем кәмене, ә урта медицина персоналы дефициты 270 меңгә тиклем артты.
«Земство табибы» программаһын дауам итеү кәрәклегенә комментарий биреп, парламентарий ағымдағы йылдың 1 ғинуарынан проекттың федераль һәм республика бюджеттарынан ҡушып финанслау шарттарында тормошҡа ашырылғанын билдәләне.
— Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөтә субъекттар ҙа әлеге проектты финанслау өсөн тигеҙ мөмкинлектәргә эйә түгел, был ҡатнашыусылар һанының кәмеүенә килтерә, — тип билдәләне депутат.
Сәлиә Мырҙабаева проектты финанслау схемаһын ҡайтанан ҡарарға һәм федераль бюджет средстволары иҫәбенә финанслау күләмдәрен арттырырға тәҡдим итте.
— Беҙ, Һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет ағзалары, бер йыл элек «Земство табибы» проектына ауылдарҙы ғына түгел, ә бәләкәй ҡалаларҙы ла индерергә тәҡдим иткәйнек. Был идеяның «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе тарафынан хупланыуы ҡыуаныслы, — тип һүҙен йомғаҡланы Сәлиә Мырҙабаева.


text:
Өфөлә «Алмас» халыҡ-ара көнсығыш бейеүҙәре фестивале үтәсәк
Беренсе «Алмас» халыҡ-ара көнсығыш бейеүҙәре фестивале 15-17 февралдә Өфөлә үтә.
Сарала Рәсәйҙең 35 ҡалаһынан, шулай уҡ БДБ илдәренән йәмғеһе 200 бейеүсенең ҡатнашыуы көтөлә. Ҡатнашыусылар араһында ике ир кеше лә бар. Бейеү сәнғәте оҫталарының ижадына баһа биреү һәм тәжрибә уртаҡлашыу өсөн Мысырҙан билдәле бейеүсе Ранда Камел киләсәк.
— Киевта халыҡ-ара бейеү фестивалдәре йылына бер нисә тапҡыр үткәрелә. Бейеүселәрҙең һәм педагогтарҙың оҫталыҡ кимәлен күтәреү уларҙың төп маҡсаты булып тора, — тип билдәләне «Алмас» фестивален ойоштороусы Яна Ғилметдинова.
15 һәм 17 февралдә фестивалдә ҡатнашыусылар өсөн оҫталыҡ дәрестәре ойошторола, ә 16 февралдә концерт һәм еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтә.
Сара Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә. Инеү бушлай. Тулыраҡ мәғлүмәт фестивалдең рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Йәш пианист Чайковский исемендәге халыҡ-ара конкурста Башҡортостан исеменән сығыш яһай
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөләге урта махсус музыка колледжы уҡыусыһы Тимофей Владимиров Петр Чайковский исемендәге IX халыҡ-ара конкурсында Башҡортостан исеменән сығыш яһай. Бөйөк рус композиторы Петр Ильич Чайковскийҙың тыуыуына 175 йыл тулыуға арналған конкурс тәүге тапҡыр Новосибирск ҡалаһында асылды. Унда 23 илдән: Рәсәй, Әрмәнстан, Азербайжан, Украина, Белоруссия, Ҡаҙағстан, Бөйөк Британия, Франция, Италия, Германия, Австрия, Люксембург, Дания, Хорватия, Румыния, Корея, Ҡытай, Япония, Монголия, АҠШ, Канада, Израиль һәм Австралиянан 127 йәш музыкант ҡатнаша.
Финалсылар Новосибирск академик симфоник оркестры һәм Беларусь Республикаһының Дәүләт академик симфоник оркестры оҙатыуында сығыш яһай. Еңеүселәр 15 декабрҙә иғлан ителә.
Петр Чайковский исемендәге халыҡ-ара конкурс – 17 йәшкә тиклемге музыканттар өсөн ҙур һөнәри бәйге. Конкурс фортепиано, скрипка, виолончель белгеслектәре буйынса уҙғарыла.
Тимофей Владимиров — республика, Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты, «Щелкунчик» йәш музыканттарҙың XIV халыҡ-ара телевизион конкурсы дипломанты, Башҡортостан Башлығы стипендиаты, «Рәсәйҙең һәләтле балалары» проекты еңеүсеһе, Владимир Спиваковтың халыҡ-ара хәйриә фонды стипендиаты. Тимофей урта махсус музыка колледжында билдәле педагог, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Татьяна Погодина класында уҡый. Тимофей Владимиров 10 йәшенән үк Мәскәү, Санкт-Петербург, Ырымбур, Вологда һәм Мантаа (Финляндия) ҡалаларының иң яҡшы концерт залдарында сығыш яһай.