text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Страница 3
Бәхет сере – уңғанлыҡта
Махсус бит / Письма // 12-03-2017, 12:07
Кәримә Бәҙретдинова Нижневартовск ҡалаһының почетлы гражданы ғына түгел, Исмаҡай ҡыҙы булып та ҡала белә
Ҙурмы ул, бәләкәйме – һәр кешегә тыуған ауылы, уның тәбиғәте, кешеләре яҡын. Тыуған ауыл, тыуған яҡ төшөнсәләре һәр беребеҙ өсөн дә ғәзиз һәм ҡәҙерле. Тәүге тапҡыр тәпәй баҫҡандан алып ғүмеренең һуңғы көндәренә ҡәҙәр ул кешегә көс- таяныс бирә, онотолмаҫ моң булып оҙатып йөрөй. Һәм, әлбиттә, һәр ауылдың ғорурланып йәшәр кешеләре, шәхестәре бар. Исмаҡайҙарҙың да ғорурланырлыҡ ауылдаштары бихисап. Бөгөн һүҙем уларҙың береһе – хөрмәтле ауылдашыбыҙ Кәримә Сабир ҡыҙы Бәҙретдинова тураһында....
Ҙурмы ул, бәләкәйме – һәр кешегә тыуған ауылы, уның тәбиғәте, кешеләре яҡын. Тыуған ауыл, тыуған яҡ төшөнсәләре һәр беребеҙ өсөн дә ғәзиз һәм ҡәҙерле. Тәүге тапҡыр тәпәй баҫҡандан алып ғүмеренең һуңғы көндәренә ҡәҙәр ул кешегә көс- таяныс бирә, онотолмаҫ моң булып оҙатып йөрөй. Һәм, әлбиттә, һәр ауылдың ғорурланып йәшәр кешеләре, шәхестәре бар. Исмаҡайҙарҙың да ғорурланырлыҡ ауылдаштары бихисап. Бөгөн һүҙем уларҙың береһе – хөрмәтле ауылдашыбыҙ Кәримә Сабир ҡыҙы Бәҙретдинова тураһында....
Мөхәббәт эликсиры бармы?
Махсус бит / Письма // 22-02-2017, 16:35
Һөйөү һәр кемгә килә. Беҙҙең заманда ҡатындар күп, ирҙәр әҙ, шуғамы икән, күптәр, ниндәйҙер өмөт бағлап, төрлө күрәҙәсе, имсе, экстрасенсҡа йөрөй. Уларға бер өйрәнһәң, ҡат-ҡат барырға тура килә, мөхәббәт эликсирының көсө бөттөмө, тағы барырға сәбәп табыла. Күп ирҙәр йөрәк өйәнәгенән йә ҡан баҫымының үҙгәреүенән үлеп китә. “Ҡара көс”тәр электән килә. Халыҡ, бигерәк тә ҡатындар, шул ауға эләгеп кенә бара. Әҙәмгә Һауа, йылан өгөтөнә бирелеп, ҡыҙыл алма ашата. Тәү башлап “ҡара көс”тәр менән ҡатын кеше килешеү төҙөй ҙә инде....
Беҙгә яҙалар:
Махсус бит / Письма // 12-09-2015, 15:50
Фатир һатып алырға йыйынабыҙ. Дәүләт теркәүе үткәндә, фатир һатыусынан коммуналь хеҙмәттәр һәм милеккә һалым буйынса бурысы булмауы тураһында белешмә талап ителәме?
Ф. НУРИМАНОВ.
Өфө ҡалаһы....
Ф. НУРИМАНОВ.
Өфө ҡалаһы....
Ышаныслы ил һаҡсылары тәрбиәләгәнһегеҙ
Махсус бит / Письма // 5-06-2015, 14:55
Һеҙҙең гәзит аша Бүрәтстандың Кяхта ҡалаһындағы Щаденко исемендәге Будапешт Ҡыҙыл Байраҡлы, Ҡыҙыл Йондоҙ орденлы 37-се айырым гвардия уҡсылар бригадаһында хеҙмәт итеүсе данлы разведчиктарҙы, ысын ир-егеттәрҙе тәрбиәләгән ата-әсәләренә рәхмәт һүҙҙәрен еткергем килә.
Беҙҙә хеҙмәт итеүсе Башҡортостан егеттәре – Благовещен ҡалаһынан разведчик-сапер Юрий Йосопов, Ауырғазы районының Иҫке Күҙәк ауылынан өлкән разведчик Илсур Лоҡманов, Стәрлетамаҡтан разведчик-сапер Илгиз Байтимеров, Сибай ҡалаһынан разведчик-пулеметсы Марсель Мортазин, Салауаттан өлкән разведчик Руслан Хисамиев, Дүртөйлө районының Сабанай ауылынан разведчик-гранатометчик Руслан Әҙелшин, Ҡыйғы районының Йыланлы ауылынан радиотелеграфист Артур Мөхәмәтйәнов, Ишембай районының Әхмәр ауылынан разведчик-снайпер Илнур Байғазин өлгөлө хеҙмәт итеүҙәре менән айырылып тора. Улар бер йыл элек айырым разведка ротаһына һайлап алынғайны....
Беҙҙә хеҙмәт итеүсе Башҡортостан егеттәре – Благовещен ҡалаһынан разведчик-сапер Юрий Йосопов, Ауырғазы районының Иҫке Күҙәк ауылынан өлкән разведчик Илсур Лоҡманов, Стәрлетамаҡтан разведчик-сапер Илгиз Байтимеров, Сибай ҡалаһынан разведчик-пулеметсы Марсель Мортазин, Салауаттан өлкән разведчик Руслан Хисамиев, Дүртөйлө районының Сабанай ауылынан разведчик-гранатометчик Руслан Әҙелшин, Ҡыйғы районының Йыланлы ауылынан радиотелеграфист Артур Мөхәмәтйәнов, Ишембай районының Әхмәр ауылынан разведчик-снайпер Илнур Байғазин өлгөлө хеҙмәт итеүҙәре менән айырылып тора. Улар бер йыл элек айырым разведка ротаһына һайлап алынғайны....
Һорауға - яуап
Махсус бит / Письма // 25-05-2015, 14:10
Гәзит уҡыусыларыбыҙҙың күбеһе ауылда йәшәй. Бөтә кешенең дә район үҙәгенә барып, үҙен ҡыҙыҡһындырған теге йәки был һорауға юристарҙан төплө яуап алыу мөмкинлеге юҡ. Ошоно күҙ уңында тотоп, «Хоҡуғыңды бел!» рубрикаһын яңынан тергеҙергә булдыҡ. Һеҙҙең һорауҙарға адвокат Марсель Шамил улы Уразбахтин ҙур теләк менән яуап бирергә ризалашты. Рәхим итеп, был мөмкинлектән файҙаланығыҙ. Хаттарығыҙҙы «Йәшлек»тең уе 02 @ уаndex. ru йәки аdvoкat-rв@ вк.ru электрон почтаһына яҙып ебәрә алаһығыҙ....
Ә беҙҙең ауылда...
Махсус бит / Письма // 16-05-2015, 13:51
– Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына биш ветеранға торлаҡ сертификаты тапшырылды. Дөйөм алғанда, беҙҙең ауыл хакимиәтенән 41 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны йорт һатып алыуға бүленгән аҡсаға документ алды. Байрамға әҙерлек барышында һуғышта һәләк булғандар хөрмәтенә ҡуйылған стелаларҙы ла яңырттыҡ, ремонт эштәре башҡарылды.
Ҡарамалы-Ғөбәй ауылы үҫә, яңыра, йәштәр ҙур, матур йорттар һала. Быйыл Йәштәр урамына «зәңгәр яғыулыҡ» үткәрелде. Бында 30-лап йорт буласаҡ. Ауылда эш булмағас, йәштәрҙең күбеһе ситтә эшләй. Былтыр бер эшҡыуарыбыҙ «500 ферма» программаһына ярашлы һөт эшкәртеү цехы асып, алты кешегә эш урыны тәҡдим итте. Урындағы халыҡ үҙ хужалығынан артҡан һөтөн ошо предприятиеға тапшыра, аҡсаһы ваҡытында түләнә. Цех мәктәптәрҙе лә сифатлы һөт менән тәьмин итә, продукцияһы үтемле....
Ҡарамалы-Ғөбәй ауылы үҫә, яңыра, йәштәр ҙур, матур йорттар һала. Быйыл Йәштәр урамына «зәңгәр яғыулыҡ» үткәрелде. Бында 30-лап йорт буласаҡ. Ауылда эш булмағас, йәштәрҙең күбеһе ситтә эшләй. Былтыр бер эшҡыуарыбыҙ «500 ферма» программаһына ярашлы һөт эшкәртеү цехы асып, алты кешегә эш урыны тәҡдим итте. Урындағы халыҡ үҙ хужалығынан артҡан һөтөн ошо предприятиеға тапшыра, аҡсаһы ваҡытында түләнә. Цех мәктәптәрҙе лә сифатлы һөт менән тәьмин итә, продукцияһы үтемле....
«Килендәшем «Йәшлек»те уҡып, бәлки, мине ғәфү итер…»
Объявления / Письма / Тормош юлдары ҡатмарлы // 20-03-2015, 11:57
«К. районында «Йәшлек»те күп кеше алдырамы?» – ят ҡатындың тәүге һорауы шул булды. Яҡынса күпме яҙылыусыбыҙ булғанын ишеткәс, ауыр һулап ҡуйҙы. Хушлашты. Һуңынан, оҙаҡ ҡына ҡыймай йөрөгәндән һуң, ахыры, яңынан шылтыратты. Ысын исемен әйтмәне, Сайма*, тиерһең, тине:
– Элекке килендәшем шул районда йәшәй, – артабан ни әйтергә белмәгәндәй байтаҡ шым торҙо, әллә бәйләнеш өҙөлдөмө, тип трубканы һалырға ла уйлағайным, ул тағы телгә килде, – бәлки, ул «Йәшлек»те алдыралыр, гәзит аша ғәфү үтенергә ине миңә унан…
Асыҡланыуынса, килендәше социаль селтәрҙәрҙә теркәлмәгән, Сайма уның телефонын да белмәй. Үҙенә тыныслыҡ тапмай, гәзит аша булһа ла килендәшенән кисереү һорарға теләгән ҡатын, мәҡәләне уҡыһа, таныр, тип өмөтләнде:
– Туҡмап харап иттем мин уны… Эсенә тибеп, балаһын төшөрттөм, хәҙер шуға үҙемде үҙем күрә алмай йәшәйем…
Был һүҙҙәре менән шаңҡытҡан Сайма килендәше менән булған хәлде тасуирлағанда, ваҡиғалар таҫмаһын бер алға күсереп, бер кинәт артҡа китеп, фекер ебен сырмалтып, өҙөп, мине ҡаңғыртып бөттө. Шулай ҙа һөйләм һайын тиерлек аныҡлап һорауҙар бирә торғас, хәлдең айышына яйлап төшөндөм....
– Элекке килендәшем шул районда йәшәй, – артабан ни әйтергә белмәгәндәй байтаҡ шым торҙо, әллә бәйләнеш өҙөлдөмө, тип трубканы һалырға ла уйлағайным, ул тағы телгә килде, – бәлки, ул «Йәшлек»те алдыралыр, гәзит аша ғәфү үтенергә ине миңә унан…
Асыҡланыуынса, килендәше социаль селтәрҙәрҙә теркәлмәгән, Сайма уның телефонын да белмәй. Үҙенә тыныслыҡ тапмай, гәзит аша булһа ла килендәшенән кисереү һорарға теләгән ҡатын, мәҡәләне уҡыһа, таныр, тип өмөтләнде:
– Туҡмап харап иттем мин уны… Эсенә тибеп, балаһын төшөрттөм, хәҙер шуға үҙемде үҙем күрә алмай йәшәйем…
Был һүҙҙәре менән шаңҡытҡан Сайма килендәше менән булған хәлде тасуирлағанда, ваҡиғалар таҫмаһын бер алға күсереп, бер кинәт артҡа китеп, фекер ебен сырмалтып, өҙөп, мине ҡаңғыртып бөттө. Шулай ҙа һөйләм һайын тиерлек аныҡлап һорауҙар бирә торғас, хәлдең айышына яйлап төшөндөм....
Ә беҙҙең ауылда...
Махсус бит / Письма // 14-03-2015, 10:41
Баймаҡ районының Сәйғәфәр ауылы:[/b]
– Урам-урам менән концерт ҡуйыу – беҙҙең ауылда элек-электән килгән матур йола. Быйыл да, ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар советы менән кәңәшләшеп, һәр байрамға урамдарҙың концертын ойошторорға булдыҡ. 23 февралдә Тау урамының концерты булды. Ул бик матур үтте. 8 Мартта ауылдаштар Тыныслыҡ урамының концертын ҡарап кинәнде. Әйткәндәй, халыҡ бындай концерттарға бик теләп йөрөй. Зал шығырым тулы була. Беҙҙең ауыл клубында – 120 урын, буш урын ҡалмай, хатта йәштәр баҫып тороп ҡараны.
Әле Йәштәр урамы менән Түләш урамы байрам сығыштарын әҙерләй. Ул ғына ла түгел, күрше ауылдар ҙа килеп концерт ҡуя. Ауылдаштар бындай сараларҙы көтөп кенә тора. Йыл аҙағында клуб ремонтланғандан һуң, уның эше лә йәнләнеп китте, йыл башынан алып бөтәһе биш концерт ойошторолдо. Әле, спектакль ҡуяйыҡ, тип дәртләнәләр. Аллаға шөкөр, ауылда мәҙәни тормош гөрләп тора....
– Урам-урам менән концерт ҡуйыу – беҙҙең ауылда элек-электән килгән матур йола. Быйыл да, ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар советы менән кәңәшләшеп, һәр байрамға урамдарҙың концертын ойошторорға булдыҡ. 23 февралдә Тау урамының концерты булды. Ул бик матур үтте. 8 Мартта ауылдаштар Тыныслыҡ урамының концертын ҡарап кинәнде. Әйткәндәй, халыҡ бындай концерттарға бик теләп йөрөй. Зал шығырым тулы була. Беҙҙең ауыл клубында – 120 урын, буш урын ҡалмай, хатта йәштәр баҫып тороп ҡараны.
Әле Йәштәр урамы менән Түләш урамы байрам сығыштарын әҙерләй. Ул ғына ла түгел, күрше ауылдар ҙа килеп концерт ҡуя. Ауылдаштар бындай сараларҙы көтөп кенә тора. Йыл аҙағында клуб ремонтланғандан һуң, уның эше лә йәнләнеп китте, йыл башынан алып бөтәһе биш концерт ойошторолдо. Әле, спектакль ҡуяйыҡ, тип дәртләнәләр. Аллаға шөкөр, ауылда мәҙәни тормош гөрләп тора....
Әсәйем…
Махсус бит / Письма // 6-03-2015, 11:22
Әсәй… Ниндәй яғымлы, матур һүҙ ул. Бөтә кешегә әсәй – бик ҡәҙерле, яҡын кеше.
Әсәйем… Һин донъяла берәү генәһең, күҙ нурым минең. Һин бөтә ауырлыҡтарҙы еңәһең. Йомшаҡ, нәфис ҡулдарың биткә ҡағылып үтһә, ниндәй рәхәт! Ә мин яратам шулай иркәләгәнеңде…
Әсәкәйем… Ҡулдарың алтын һинең, бар эшкә лә өлгөрәһең. Бешергән аштарың шундай тәмле, телеңде йоторлоҡ. Татлы ризыҡтарыңды ауыҙ итһәң, арыуыңды онотҡандай булаһың. Әллә һин тылсымсыһың?...
Әсәйем… Һин донъяла берәү генәһең, күҙ нурым минең. Һин бөтә ауырлыҡтарҙы еңәһең. Йомшаҡ, нәфис ҡулдарың биткә ҡағылып үтһә, ниндәй рәхәт! Ә мин яратам шулай иркәләгәнеңде…
Әсәкәйем… Ҡулдарың алтын һинең, бар эшкә лә өлгөрәһең. Бешергән аштарың шундай тәмле, телеңде йоторлоҡ. Татлы ризыҡтарыңды ауыҙ итһәң, арыуыңды онотҡандай булаһың. Әллә һин тылсымсыһың?...
Әсәй менән донъя – түңәрәк
Махсус бит / Письма // 6-03-2015, 11:15
Әсәйем – ялан ҡыҙы. Дала яҡтарынан алып ҡайтҡан уны атайыбыҙ. Йәшләй генә кейәүгә сығып, егерме алты йәшендә өс балаһы булған әсәйем башҡаларҙан бер яғы менән дә айырылмай: тәмле итеп бәлеш бешерә, күпереп торған икмәк һала, йылы бейәләйҙәр, ойоҡбаштар бәйләй, гөлөн дә үҫтерә, оҫта итеп ҡорама юрғандар һырый, бәләкәс кенә диван яҫтыҡтары эшләй, ваҡытында халыҡ театрында спектаклдәрҙә уйнаны, концерттарҙа ҡатнашты, матур йырлай… Ошо әле һанап кителгән эштәр ауыл ҡатынының тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ эше – һыйыр һауыу, уның ағын эшкәртеү, ҡош-ҡортто тәрбиәләү, баҡса ҡарау, шул уҡ ваҡытта һәр беребеҙгә иғтибар, наҙ, һөйөү, кәңәштәр биреү...


c: text/html

text:
4 мартта Мәләүездә ҡала Советы депутаттары һайланасаҡ
Мәләүез районында 4 мартта Рәсәй Президенты һайлауҙары Мәләүез ҡалаһы ҡала биләмәһе Советы һәм Арыҫлан ауыл советы һайлауҙары менән тап килә. Ҡала Советындағы 20 урынға 44 кандидат дәғүә итә: 20-һе – «Берҙәм Рәсәй» партияһынан, дүртәүһе – Рәсәй Федерацияһының Коммунистар партияһынан, ҡалған 20-һе – үҙҙәрен үҙҙәре күрһәтеүселәр, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына райондың территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Виталий Иванов.
Районда йәмғеһе 63 һайлау участкаһы ойошторолған, уларға 4 мартта 64,9 мең һайлаусының килеүе көтөлә. Иштуған һәм Һарыш ауылдарында һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары эшләйәсәк.
— Теркәүҙән төшөрөү таныҡлыҡтарын биреү дауам итә, — тине Виталий Иванов. – Ялыуҙар юҡ. Һайлауға әҙерлек эштәре планға ярашлы алып барыла.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Наши новости
Опрос
Как Вы оцениваете работу филармонии?
2018 - Год Семьи
2018 год объявлен в Башкортостане Годом семьи
Абонементы
Всероссийский старт продажи абонементов
ЭЛЕКТРОННЫЕ БИЛЕТЫ
Продажа билетов онлайн
Получить всю информацию о наличии и стоимости билетов теперь легко: не выходя из дома, с мобильных устройств, подключенных к сети Интернет.
Наш репертуар
Апрель 2018
Май-Июнь 2018
Пресса ⇒ Алма ағасынан алыҫ төшмәй
Алма ағасынан алыҫ төшмәй
Автор: Айгиз БАЙМӨХӘМӘТОВ / "Башҡортостан" гәзите
Дата: 29.07.2014
Хөрмәтле дуҫтар!
Илебеҙҙә һәм республикабыҙҙа барған Мәҙәниәт йылы уңайынан, шулай уҡ гәзитебеҙ редакцияһы ойошторған “Талантлыны данлай “Башҡортостан” конкурсы сиктәрендә “Моңло ғаилә” тип аталған фотобәйге иғлан итәбеҙ. Конкурста халҡыбыҙҙың күркәм традицияларын дауам иткән, йыр-моңға әүәҫ ғаиләләр ҡатнаша ала. Бының өсөн редакциябыҙға сифатлы фотоһүрәт һәм шул ғаилә хаҡында ҡыҫҡаса белешмә яҙып ебәреүегеҙ талап ителә. Бәйләнеш өсөн телефон һандарын, адресығыҙҙы күрһәтергә онотмағыҙ. Еңеүселәргә йыл аҙағында иҫтәлекле бүләктәр тапшырыласаҡ.
Әлеге фотоны күреп, кемдәр хаҡында һүҙ барасағын аңлағанһығыҙҙыр. Эйе, был – Өфөлә йәшәгән Зәйнетдиновтарҙың моңло ғаиләһе.
Ғаилә башлығы — республикабыҙҙа ғына түгел, Рәсәйҙә, хатта бөтә донъяла билдәле ҡумыҙсы, Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов. Ул милли музыка ҡоралында оҫта уйнағаны, уны танытыуҙа ҙур эш башҡарғаны өсөн “Донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы” тигән маҡтаулы исемгә, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһына лайыҡ булды.
Музыканттың хәләл ефете Гөлгөнә иһә – оҫта бейеүсе. Заманында ул Дыуан районындағы “Дуҫлыҡ” халыҡ бейеүҙәре ансамбленең солисы ла булған. Әлеге көндә Өфөнөң Ф. Мостафина исемендәге 20-се ҡала башҡорт гимназияһында уҡыта.
Зәйнетдиновтар ғаиләһендә өс бала тәрбиәләнә. Ләйсән, быйыл ғына мәктәпте тамамлап, Башҡорт дәүләт университетының иҡтисад факультетына уҡырға инде, Азамат VIII класҡа бара, ә Илүзәгә өс йәш кенә әле.
Алма ағасынан алыҫ төшмәй, тиҙәр бит. Ләйсән — ҡумыҙҙа, ҡурайҙа, думбырала, гитарала, Азамат иһә ҡурайҙа, ҡумыҙҙа уйнай, бейей. Хатта кескәй Илүзә лә ағаһының ҡурай моңона үҙенсә тыпырлатып бейергә маташа!
– Йыр-моңға һөйөү нәҫелдән киләлер, – тип ихлас йылмая Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Миңлеғәфүр Зәйнетдинов. – Һәр балабыҙҙың музыкаға һәләте кескәйҙән үк төҫмөрләнә башланы. Мин күрмәгәндә йә ҡурайҙа һыҙҙыртырға маташалар, йә ҡумыҙҙа сирткеләп ҡарайҙар ине. Шөкөр, хәҙер ғаилә ансамбле менән төрлө сараларҙа сығыш яһайбыҙ.
Зәйнетдиновтар ғаиләһендә моң йәшәй. Ә инде ул сихри көс һәр ерҙә изгелек нурҙарын сәсә, тормошта бөтә ауырлыҡтарҙы ла еңеп сығырға ярҙам итә.
Әйткәндәй, ошо көндәрҙә Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Германияның Лейпциг ҡалаһына юллана. Унда билдәле сәхнә оҫтаһы Халыҡ-ара ҡумыҙсылар фестивале-конгресында ҡатнашасаҡ. Замандашыбыҙға уңышлы сәфәр теләйбеҙ!
Айгиз БАЙМӨХӘМӘТОВ / "Башҡортостан" гәзите


text:
Электромобилдәргә һалым бөтә5-08-2016, 01:03 // Тәгәрмәс // Баҫып сығарырға
Белгестәр фекеренсә, документ проекты халыҡты электромобилде күпләп һатып алыуға дәртләндерәсәк. Бындай төр машина хужаларының хоҡуғы таксистарҙыҡына тиңләштерелеп, уларға йәмәғәт транспорты өсөн тәғәйенләнгән барлыҡ һыҙаттарҙа йөрөргә рөхсәт итеү күҙаллана. Ҡалала, мөмкинлеге сикләнгән граждандарға кеүек үк, машиналарҙы ҡалдырыу өсөн бушлай махсус урындар булдырыласаҡ. Түләүле юлдарҙа ла уларға 50-нән алып 100 процентҡа ҡәҙәр ташлама ҡаралған. Әле бындай хоҡуҡтан “Ашығыс ярҙам” һәм башҡа хеҙмәттәр машиналары файҙалана. Транспорт һалымы йәһәтенән дә бер аҙ аҡса кеҫәлә ҡаласаҡ. Уны тулыһынса бөтөрөргә тәҡдим итәләр.
Программала уларҙы ил күләмендә заправкалау селтәре булдырыу тураһында ла һүҙ алып барыла. Ер бүлеп биреү мәшәҡәттәре ябайлаштырыла.
Бөгөн донъяла 1,26 миллион электромобиль иҫәпләнә, шуның 650-һе Рәсәйҙә теркәлгән. Шулай ҙа Хөкүмәттә уның һаны тиҙ артасағына ышаналар. Илдә 60-лап электр менән заправкалау майҙансығы төҙөлгән, ә ике-өс йылдан уның меңәрләгән булырына өмөт ҙур.
Хәҙер номер бирелмәй
Тиҙҙән Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһында теркәү һандары биреү бөтөнләй туҡтатыласаҡ. Уның урынына шоферға теге йәки был номер тәғәйенләнеүе хаҡында СТС (транспорт сараһын теркәү танытмаһы) тоттороласаҡ.
“Тимер ат” хужаһына номерҙы үҙенә рәсми ойошмаларҙа эшләтеп алырға тура киләсәк. Бөгөн бындай фирмалар дубликат етештереү менән шөғөлләнә. Белгестәр фекеренсә, был яңылыҡ ҡаҙна аҡсаһын һаҡсыл тотонорға һәм автомобилде иҫәпкә ҡуйыуҙы тиҙләтергә мөмкинлек бирәсәк.


text:
Яугирҙар осрашыуы
18 августа 2017 йыл | Хаттар
9 – 13 августа Ырымбур өлкәһенең Боҙолоҡ ҡалаһында хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашҡан яугирҙарҙың IX слеты һәм "Сәләм, Бача!” хәрби-патриотик йыр фестивале үтте. Уға элекке Советтар Союзынан 5 меңдән ашыу кеше килгәйне.
Сал тарихлы ауылым
18 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Хеҙмәт алдынғылары
Район кимәлендә танылыу алған башҡа механизаторҙарыбыҙ ҙа бихисап. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, "Почет Билдәһе” ордендары кавалеры Мәғәсүм Халиҡов, "Почет Билдәһе” орденына лайыҡ булған Зөфәр Вәлиев күп тапҡырҙар район комбайнсылары араһында еңеүсе булды. Заманында йәш һабансылар араһында Ғаяз Вәлиев менән Шәүкәт Камалетдинов та призлы урындарҙы яуланы. Сәфиулла Әхмәҙуллин, Әхәт Суфиянов, Наил Суфиянов, Малик Суфиянов, Фаил Исламов, Фәрүәт Исламғолов, Рәхим Хәлилов һәм башҡа механизаторҙарҙың эштәре лә башҡаларға өлгө булып торҙо. Ҡырҡ йылға яҡын бригадирҙың техника буйынса ярҙамсыһы, гараж мөдире булған Ғәле Ғиззәтуллин техниканы һәр саҡ төҙөк тоторға тырышты. Төрлө йылдарҙа тимерсе булып эшләгән Зөфәр Ғибаҙуллин, Ғәлим Әхмәтйәновтың хеҙмәте лә маҡтауға лайыҡ.
Район кимәлендә танылыу алған башҡа механизаторҙарыбыҙ ҙа бихисап. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, "Почет Билдәһе” ордендары кавалеры Мәғәсүм Халиҡов, "Почет Билдәһе” орденына лайыҡ булған Зөфәр Вәлиев күп тапҡырҙар район комбайнсылары араһында еңеүсе булды. Заманында йәш һабансылар араһында Ғаяз Вәлиев менән Шәүкәт Камалетдинов та призлы урындарҙы яуланы. Сәфиулла Әхмәҙуллин, Әхәт Суфиянов, Наил Суфиянов, Малик Суфиянов, Фаил Исламов, Фәрүәт Исламғолов, Рәхим Хәлилов һәм башҡа механизаторҙарҙың эштәре лә башҡаларға өлгө булып торҙо. Ҡырҡ йылға яҡын бригадирҙың техника буйынса ярҙамсыһы, гараж мөдире булған Ғәле Ғиззәтуллин техниканы һәр саҡ төҙөк тоторға тырышты. Төрлө йылдарҙа тимерсе булып эшләгән Зөфәр Ғибаҙуллин, Ғәлим Әхмәтйәновтың хеҙмәте лә маҡтауға лайыҡ.
Инженерҙар инженеры
18 августа 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ, Йәмғиәт
[/thumb]Үтәк ауылы илебеҙгә бик күп шәхестәр биргән. Заманында ошо ауылда мәҙрәсә тотоп, тирә-яҡ ауылдар халҡын белем әйҙәргә эстәгән Хәбибназар Һатлыҡов, БАССР Хөкүмәтенең элекке рәйесе Насир Уразбаев, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Зәки Мәхмүтов һәм башҡа бик күп шәхестәр йәмле Егән буйындағы Үтәк ауылында тыуып-үҫкән. Шулар араһында бар ғүмерен ауыл хужалығы белгестәре әҙерләүгә бағышлаған һоҡланғыс шәхес, Башҡорт дәүләт аграр университеты доценты, техник фәндәр кандидаты Рауил Мәхмүтов та (һүрәттә) бар.
Хеҙмәт ветераны
18 августа 2017 йыл | Хаттар
Сәйетбаба ауы-лында хеҙмәткә бағышланған тормошо менән башҡаларға өлгө булырҙай кешеләр бик күп. Шундайҙарҙың береһе – Миңнеәхмәт Рахманғолов (һүрәттә) 1944 йылда ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуа.
Уға атай икмәге ашап үҫергә тура килмәй – бәләкәйҙән үҙе колхоз эшенә егелә. Мал йәнле булғанғалыр, фермаға эшкә бара һәм армияға тиклем башмаҡтар ҡарай. Хеҙмәт итеп ҡайтҡас, Әлшәй районының Шафран ауылында ветеринар һөнәренә уҡый. 1968 йылдың көҙөндә ул эш башлауға малдарҙа бешмә (ящур) сире тарала. Уға ҡаршы бик күп көс һалырға тура килә йәш белгескә. 10 йыл ветеринар булып эшләгән дәүерендә ауыл халҡының малын яҡшы ҡарай, ҡулынан килгән ярҙамды күрһәтә Миңнеәхмәт ағай. 1971 йылда уны Коммунистар партияһы сафына алалар. "Йондоҙ” колхозының һыйыр фермаһында быҙауҙар ҡарай, һыйыр ҙа һауа, бер нисә йыл етәксе вазифаһын да башҡара. 2003 йылда хаҡлы ялға сыға хеҙмәт ветераны. "Оло йәштә булһам да, һаман мал аҫрайым, бер нәмәгә зарланмай донъя көтәм. Әлеге тормош элекке һымаҡ түгел – өйөмә газ үткән, һыуым да ишек алдында ғына. Йәштәргә хеҙмәт яратып, ҡура тултырып мал аҫрап етеш йәшәргә бар мөмкинлектәр ҙә бар хәҙер. Ялҡауланмаҫҡа ғына кәрәк”, - ти Миңнеәхмәт ағай.
Көмөшбикә РАХМАНҒОЛОВА.
Сәйетбаба ауылы.
Уға атай икмәге ашап үҫергә тура килмәй – бәләкәйҙән үҙе колхоз эшенә егелә. Мал йәнле булғанғалыр, фермаға эшкә бара һәм армияға тиклем башмаҡтар ҡарай. Хеҙмәт итеп ҡайтҡас, Әлшәй районының Шафран ауылында ветеринар һөнәренә уҡый. 1968 йылдың көҙөндә ул эш башлауға малдарҙа бешмә (ящур) сире тарала. Уға ҡаршы бик күп көс һалырға тура килә йәш белгескә. 10 йыл ветеринар булып эшләгән дәүерендә ауыл халҡының малын яҡшы ҡарай, ҡулынан килгән ярҙамды күрһәтә Миңнеәхмәт ағай. 1971 йылда уны Коммунистар партияһы сафына алалар. "Йондоҙ” колхозының һыйыр фермаһында быҙауҙар ҡарай, һыйыр ҙа һауа, бер нисә йыл етәксе вазифаһын да башҡара. 2003 йылда хаҡлы ялға сыға хеҙмәт ветераны. "Оло йәштә булһам да, һаман мал аҫрайым, бер нәмәгә зарланмай донъя көтәм. Әлеге тормош элекке һымаҡ түгел – өйөмә газ үткән, һыуым да ишек алдында ғына. Йәштәргә хеҙмәт яратып, ҡура тултырып мал аҫрап етеш йәшәргә бар мөмкинлектәр ҙә бар хәҙер. Ялҡауланмаҫҡа ғына кәрәк”, - ти Миңнеәхмәт ағай.
Көмөшбикә РАХМАНҒОЛОВА.
Сәйетбаба ауылы.
Табип ҡабул итеүенә... скайп аша
18 августа 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 2017 йылдың 27 июнендәге "Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ҡарамағындағы медицина ойошмалары етәкселәре тарафынан граждандарҙы шәхси ҡабул итеүҙе ойоштороу тураһында”ғы 1551-Д һанлы бойороғон бойомға ашырыу йәһәтенән 10 августа үҙәк район дауаханаһында баш табип Алик Рәмил улы Йәнешевтың БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының бүлек начальнигы Гөлнара Фаат ҡыҙы Зиннурова менән берлектәге граждандарҙы ҡабул итеүе ойошторолдо. Уларға үҙәк район дауаханаһы баш табибының халыҡты медицина күҙәтеүе бу-йынса урынбаҫары Ирек Зиннур улы Фәйзуллин һәм поликлиника мөдире Зәбиҙә Әхмәт ҡыҙы Ҡужина ярҙам итте.


text:
Нимә ул бәхет? Һәр кеше бәхетле булыу тураһында хыялланалыр, моғайын. Бары үкенес менән йәшәргә яҙмаһын. Уҡыусыларға бәйән иткән яҙмам – булған хәл.
Нимә ул бәхет? Һәр кеше бәхетле булыу тураһында хыялланалыр, моғайын. Бары үкенес менән йәшәргә яҙмаһын. Уҡыусыларға бәйән иткән яҙмам – булған хәл.
Уның ижады бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда айырыуса аһәңле яңғырай, үҙенең героик һәм патриотик рухы, тормошсанлығы менән һоҡландыра, күптәргә өлгө булып тора. Әҫәрҙәренең һәр ҡайһыһында үҙенә генә хас ҡабатланмаҫ сифаттар бар. Ул ижад иткән образдарҙың һәр береһе үлемһеҙ, уларҙа Тыуған иленә бирелгәнлек, уның азатлығы, бәхетле киләсәге өсөн үҙ-үҙеңде ҡыҙғанмайынса көрәшеү тойғолары ярылып ята.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов 9 ноябрҙә Иваново ҡалаһында үткәрелгән «РФ субъекттарының һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программалары тураһында» кәңәшмәлә ҡатнашты. Видеоконференция режимында уны Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин алып барҙы. Кәңәшмәлә һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры Татьяна Голикова, Федераль Йыйылыш, ҡайһы бер профилле ведомстволар вәкилдәре, шулай уҡ Рәсәйҙең бөтә субъекттары башлыҡтары ҡатнашты.
Һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау халыҡты хеҙмәтләндереүҙе яҡшыртырға тейеш. РФ Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығына Рәсәйҙең бөтә субъекттарынан да тиерлек программалар проекттары килде. Модернизациялау программалары Федераль мотлаҡ медицина страховкаһы фонды субсидиялары, РФ субъекттарының тупланма бюджет средстволары, шулай уҡ территориаль мотлаҡ медицина страховкаһы фондтары бюджеттары средстволары иҫәбенә финансланасаҡ.
Республика һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһы проекты, беренсе сиратта, һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының матди-техник базаһын яҡшыртыуҙы, уларҙы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыуҙы, ҡала һәм район дауаханаларын йәш квалификациялы кадрҙар менән тәьмин итеүҙе, медицина хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын арттырыуҙы, системаны мәғлүмәтләштереүҙе күҙ уңында тота.
Кәңәшмәлә Владимир Путин билдәләүенсә, һаулыҡ һаҡлау һәм кешеләрҙең сәләмәтлеге һәр дәүләт өсөн иң мөһим мәсьәләләрҙең береһе булып тора. Һуңғы бер нисә йылда илебеҙҙә был тармаҡта етди саралар күрелә. Мәҫәлән, “Сәләмәтлек” өҫтөнлөклө милли проекты. Биш йылда уны тормошҡа ашырыуға дәүләт 590 миллиард һум аҡса тотондо. Яҡындағы өс йылда тағы ла 446 миллиард һум бүленәсәк. Был проект менән бер рәттән 2011 йылдың 1 ғинуарынан илдең һаулыҡ һаҡлау өлкәһен модернизациялау буйынса программа эшләй башлаясаҡ. Уны бойомға ашырыуға дәүләт бюджеты 460 миллиард һум күләмендә средстволар бүлә. Бынан тыш, дәүләт федераль һаулыҡ үҙәктәрен ағымдағы финанслауҙы үҙендә ҡалдыра.
РФ Хөкүмәте башлығы фекеренсә, һаулыҡ һаҡлау системаһын камиллаштырыуға, беренсе сиратта, халыҡҡа медицина ярҙамы күрһәтеү сифатын яҡшыртыуға һәм арзанайтыуға йүнәлтелгән был программалар һәм проекттар комплексы Рәсәй тарихында иң күләмлеһе булып тора. Уларҙы тормошҡа ашырыу бөтә кимәлдәрҙә ҙур даими эш алып барыуҙы талап итә.
Үҙ сиратында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, РФ субъекттарының һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программалары хаҡында кәңәшмә бик уңай тура килде, тип билдәләне. Тиҙҙән Өфөлә һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереү мәсьәләләре буйынса Республика Советының күсмә ултырышы үтәсәк.


text:
Истанбул делегацияһы Өфөләге байрам сараларында ҡатнашасаҡ
Өфөгә ете көнлөк эш сәфәре менән Истанбул ҡалаһының Фәтих районынан ҡаланың вице-мэры Аднан Гюлер етәкселегендәге делегация килде.
Беренсе көндө ҡунаҡтар Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов мнән осрашты. Ул Фәтих районы вәкилдәрен Өфөнөң социаль-иҡтисади хәле менән таныштырҙы, Башҡортостан Республикаһы көндәрен үткәргәндә Истанбулға сәфәрҙән алған тәьҫораттары менән уртаҡлашты һәм
ҡала инфраструктураһын, транспорт селтәрен үҫтереү өлкәһендә Өфөнөң төрөк коллегалары менән тәжрибә уртаҡлашырға әҙер булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Өфө хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу дауамында яҡтар эшлекле хеҙмәттәшлекте киңәйтеү мөмкинлеген тикшергән.
Визиттарының икенсе көнөндә Истанбул делегацияһы М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында булды. БДПУ ректоры Рәил Әсәҙуллин юғары уҡыу йорто буйлап ҙур булмаған экскурсия үткәрҙе, инновацион технологияларҙың нисек ҡулланылыуына, тыуған яҡтың тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеүгә университеттың ни тиклем етди ҡарауына, студенттарҙың һәләттәренә иғтибар итергә саҡырҙы. Әйтеп үтергә кәрәктер, бөгөн БДПУ составында биш институт, ете факультет һәм 48 кафедра иҫәпләнә.
Ҡунаҡтарға былтыр «Көньяҡ» биҫтәһендә педуниверситет базаһында асылған спорт комплексын да күрһәттеләр. Эльбрус Ниғмәтуллин — пауэрлифтинг һәм армрестлинг буйынса спорт мастеры, «Рәсәйҙең иң көслө кешеһе» турнирының дүрт тапҡыр еңеүсеһе үҙенең оҫталыҡ дәресен үткәрҙе.
Спорт комплексы «500 бассейн» программаһы буйынса төҙөлгән һәм ике бассейнды (ололар өсөн — 25х16 м һәм балалар өсөн – 16,4х4,7 м), ике тренажер залын, бер уйын бүлмәһен, дүрт уҡыу кабинетын, солярийы һәм массаж кабинеты булған медицина-тергеҙеү үҙәген үҙ эсенә ала.
Төркиәнән килгән ҡунаҡтар һуңынан «Ләлә-Тюльпан» мәсетенә барып, йома намаҙын уҡыны.
Өфөлә булған арала Төркиә делегацияһы ҡаланың бер нисә белем биреү һәм социаль учреждениеһы менән танышасаҡ, Рәсәй көнөнә, Салауат Юлаев көндәренә һәм Өфө ҡалаһы көнөнә арналған байрам сараларында ҡатнашасаҡ.


text:
Башҡортостан райондарында БР бизнес-омбудсменының ярҙамсылары эш башлаясаҡ
Башҡортостан райондарында республикала эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкилдең йәмәғәт эшмәкәрҙәре эш башлаясаҡ. Ошо көндәрҙә уларға тейешле танытмалар тапшырылды, тип хәбәр иттеләр БР бизнес-омбудсмены аппаратының матбуғат хеҙмәтенән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, вәкилдең йәмәғәт ярҙамсылары институты «Эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкил тураһында»ғы БР законына ярашлы булдырыла. Белоретта ярҙамсылар менән осрашыу барышында Рафаил Ғибәҙуллин билдәләүенсә, төбәктең барлыҡ муниципаль берәмектәрендә эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкилдең йәмәғәт ярҙамсыһы вазифаларын булдырыу үтә мөһим, сөнки был граждандарҙың мөрәжәғәттәренә тиҙ арала яуап биреү, бизнес вәкилдәренең хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен үтәү буйынса хәлде контролдә тотоу мөмкинлеген бирә.
Бизнес-омбудсмен Әбйәлил, Архангел, Балаҡатай, Белорет, Йылайыр, Ҡыйғы, Салауат, Учалы, Хәйбулла райондары һәм Сибай ҡалаһынан йәмәғәт ярҙамсыларына танытмалар тапшырҙы. Бынан һуң улар өсөн махсус семинар ойошторолдо.


text:
Иғтибар үҙәгендә — БҮЗДӘК РАЙОНЫ31-05-2012, 03:55 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Ауыл ерендә табиптар етешмәй. Шул уҡ ваҡытта йәш белгестәрҙең, пенсия йәшендәгеләр менән йәнәш эшләп, бай тәжрибәгә өйрәнеп ҡалыуы зарур. Кадрҙарға бәйле проблемалар тураһында һүҙ алып барғанда Бүздәк үҙәк район дауаханаһының баш табибы Айрат Шәймулла улы Хәзиев үҙҙәрендә ошо мәсьәләгә етди ҡарауҙарын белдерҙе.
— Медицина хеҙмәткәрҙәре араһында пенсия йәшендәгеләрҙең күп булыуы, йәштәрҙең уларҙың урындарын алырға ашыҡмауы — күптәнге проблема. Һис шикһеҙ, быуындар алмашыныуы булырға тейеш. Хәҙер заманса ҡорамалдар менән эш ителә, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә яңы проекттар тормошҡа ашырыла һәм юғары технологиялар ҡулланыуға өҫтөнлөк бирелә. Быларҙың барыһы ла эште яңыса ойоштороуҙы талап итә һәм белемле йәш табиптарға ихтыяжды арттыра. Әлбиттә, диплом алыу ғына әҙер белгес булыуҙы аңлатмай, тәжрибә туплау өсөн кәм тигәндә биш йыл эшләргә кәрәк. Был осорҙо улар үҙ эшенә мөкиббән бирелгән, пациенттарҙы йылы һүҙе, яғымлы мөнәсәбәте менән дә һауыҡтырған өлкән коллегалары менән бергә үтһә, бигерәк тә яҡшы.
Беҙҙә табиптар менән тәьмин ителеш, дөйөм алғанда, насарҙан булманы. Шулай ҙа, һәр ҡайҙағы кеүек үк, тар белгестәр етешмәне. Хәҙер хәл ыңғай яҡҡа үҙгәрә, бер төркөм йәштәр хеҙмәт юлын башланы. Ниһайәт, акушер-гинеколог, стоматолог, эндокринолог һәм кардиологлы булдыҡ, ә педиатрҙар элек тә етерлек ине.
Ғөмүмән, һуңғы өс йылда кадрҙар мәсьәләһе менән ныҡлы шөғөлләндек. Белгесте төбәккә килергә ылыҡтырыу өсөн тәү сиратта торлаҡ кәрәк. Шуға ла ошо проблемаға иғтибарҙы арттырҙыҡ. Мәҫәлән, бушлай ер майҙаны бирҙек, фатир менән тәьмин иттек. Быларҙың барыһы ла район хакимиәте ҡарары буйынса хәл ителде. Күреп тораһығыҙ, һөҙөмтә бар. Былтыр коллективыбыҙ алты табип менән тулыланһа, быйыл һигеҙ белгесте көтәбеҙ. Улар ҙа “Ауыл табибы” программаһы буйынса киләсәк.
Район үҙәгенән тыш, участка дауаханаларында ике дөйөм практик табип эшләй. 42 фельдшер-акушерлыҡ пунктын да һаҡлап ҡала алдыҡ. Сер түгел, ауылдарҙа медицина ярҙамына мохтаждар күп. Шулай уҡ халыҡта медицина хеҙмәтләндереүенә ҡарата ҡәнәғәтһеҙлек белдергән осраҡтар ҙа бар. Әлбиттә, ҡытыршылыҡтарҙан ҡотолорға тырышабыҙ. Мәҫәлән, ауырыуға мөмкин тиклем иртәрәк ярҙам күрһәтә башлау маҡсатында быйыл биш волонтерлыҡ хәрәкәте ойошторҙоҡ һәм уларҙы иң мөһим кәрәк-яраҡ менән тәьмин иттек. Унда белемле, тәү медицина ярҙамы күрһәтә алырлыҡ, “ашығыс ярҙам” менән бәйләнешкә инеп, хәлде контролдә тоторлоҡ кешеләр тупланды.
Районыбыҙҙағы 30,5 меңдән ашыу кешенең һаулығы һәм именлеге өсөн яуаплыбыҙ. Үкенескә ҡаршы, беҙҙә әлегә халыҡтың тәбиғи артыу күрһәткесе шәптән түгел. Шулай ҙа һуңғы осорҙа хәлдең яҡшырыуы күҙәтелә. Демографик күрһәткестәрҙе түбәнәйтеүгә килтергән сәбәптәр байтаҡ. Мәҫәлән, ауылдарҙа оло йәштәгеләр арта, йәштәр тыуған төйәгендә ҡалып ғаилә ҡормағас, тыуым аҙ. Әгәр илдә ауыл хужалығына ҡарата сәйәсәт ыңғай яҡҡа үҙгәреүен дауам итһә, хәл яҡшырыр тип өмөт итәбеҙ.
Әле төбәктә 68 табип медицина ярҙамы күрһәтә. 51 урынлыҡ көндөҙгө, 179 койкалыҡ тәүлек әйләнәһенә эшләүсе стационар бар. Поликлиника бер сменала 525 кешене ҡабул итә ала. Ҡулайлаштырыу шарттарында койкалар һанын һаҡлауы еңелдән түгел, шулай ҙа халыҡты медицина ярҙамынан мәхрүм итмәү өсөн тырышабыҙ. Участка дауаханаларында дөйөм практик табип бүлексәһе астыҡ. Һөҙөмтәлә тотош коллективты һаҡлап ҡалдыҡ. Шулай уҡ бер кемдең дә эш урынын юғалтыуға юл ҡуйылманы. Беҙҙең өсөн быныһы ла мөһим, — тип һүҙен йомғаҡланы Айрат Хәзиев.
Эш тә бар, дәрт тә ташып тора, етмәһә, кеҫәлә — миллион!
Быйыл йыл башынан “Ауыл табибы” федераль программаһының башланыуы, унда ҡатнашыу шарттары тураһында хәбәр иткәйнек инде. Күптән түгел уның тормошҡа ашырылыуына үҙебеҙ инандыҡ. Йәш белгестәр 1 миллион һум аҡсаға эйә булған да инде. Һәр хәлдә Бүздәк үҙәк район дауаханаһына эшкә ҡайтҡан алты табиптың банктағы иҫәбенә ошо күләмдә аҡса күсерелгән.
Береһенән-береһе мөләйем, йәшлек дәрте урғылып торған, тормошҡа ҙур ышаныс менән баҡҡан “миллионер”ҙар менән осрашып, тәьҫораттары менән ҡыҙыҡһындыҡ. Тәүге көндәрҙә шул сама аҡсаға эйә булыуҙарына береһе лә ышанып етмәгән. “Оҙаҡламай буласаҡ” тигәс тә, ул ҡәҙәре тиҙ арала килеп етер тип өмөтләнмәгәндәр. Баштараҡ ҡаушабыраҡ ҡалһалар ҙа, хәҙер үҙҙәрен ҡулға алғандар.
Кемдәр һуң ул ауыл табиптары программаһында ҡатнашыусылар? Булмаһа, танышып китәйек. Башҡорт дәүләт медицина университеты дипломын алып, хеҙмәт юлын парлап башларға, йәғни ғаилә ҡорорға ла өлгөргән Лиана менән Альберт Савиндарға, моғайын, күптәр аҡ көнләшеү менән ҡарайҙыр. Һәр ҡайһыһының иҫәбенә миллион һум күсерелгән. Етмәһә, йәш ғаиләнең тормошо тағы ла түңәрәкләнергә тора — бәпес көтәләр.
Лиана — ошо төбәктән, район хакимиәте юлламаһы буйынса уҡыған. II курстан алып үҙәк район дауаханаһында практика үтеп, үҙен күрһәтеп тә өлгөргән, коллектив менән дә ныҡлап танышҡан. Ғөмүмән, бер кемгә лә сит-ят кеше түгел. Лиана ла, Альберт та район өсөн бик кәрәкле һөнәр эйәләре — акушер-гинекологтар.
— Программа буйынса бирелгән аҡса беҙҙең өсөн бик ваҡытлы ярҙам булды. Район хакимиәте бушлай ер майҙаны ла бүлде, әле шуны рәсмиләштереп йөрөйбөҙ. Аҡсаны фәҡәт йорт төҙөүгә тотонасаҡбыҙ. Эшебеҙ бар, үҙ торлағыбыҙ ҙа булһа, ҡайһылай яҡшы! Ауыл еренә эшкә ҡайтыусылар матди яҡтан дәртләндерелә тигәс, тиҙ генә тормошҡа ашмаҫ хыял тип уйлағайныҡ. Хәҙер иһә киләсәккә ышаныс нығынды. Был, һис шикһеҙ, хеҙмәтебеҙгә мөнәсәбәттә лә ыңғай сағылыш табасаҡ. Һынатмаҫҡа тырышасаҡбыҙ, хәстәрлекте аңлап, табиплыҡ бурысыбыҙҙы еренә еткереп атҡарасаҡбыҙ, — тине Альберт.
Рауил Кәбиров та — Бүздәк “миллионер”ҙарының береһе. Невролог һөнәренә эйә булған белгесте көтөп алғандар. Уға ла яҡташтары ҙур ышаныс күрһәткән — юллама буйынса уҡыған. Табиплыҡты теләп, үҙен ошо һөнәргә бәләкәйҙән әҙерләгән. Невролог эше үҙенсәлекле булыуы менән бергә мауыҡтырғыс та тип иҫәпләй ул. Бирелгән аҡсаны Рауил да йорт төҙөүгә тотонмаҡсы.
— Үҙ өйөң, ихатаң булыуға етәме ни! Һаман да ышанып етмәйем кеүек. Бигерәк тә ата-әсәм шат, — тине ул.
Лилиә Хәйбрахманова — клиник лаборатория-диагностика табибы. Уның ҡайтыуы ла дауахананың күптәнге проблемаһын хәл иткән. Практиканы ошонда үтеп, коллектив араһына ингән. Миллион һумды мотлаҡ торлаҡ өсөн тотонорға ҡарар иткән.
Мария Обловатная был төбәктә тыуып үҫмәһә лә, нәҫел тамырҙары Бүздәк ауылы менән бәйле. Психиатр һөнәренә эйә булған ҡыҙҙы уҡыу йортондағы осрашыу ваҡытында баш табип үҙҙәренә килергә “ҡоҙалаған”. Әлегә ҡәҙәр ул да табиптар өсөн тәғәйенләнгән фатирҙа йәшәгән. Бер ниндәй проблема менән осрашмаған, эш шарттары һәйбәт, эргәһендә йәштәр ҙә, тәжрибәле белгестәр ҙә бар. Банктағы шәхси иҫәбендәге миллион һумды нисек тотонасағын әлегә хәл итмәгән, әммә шатлыҡтан ҡыҙҙың йөҙө балҡый. “Ошондай матди ярҙам күрһәтелеү киләсәккә ышаныс тыуҙырыуы менән һөйөнөслө”, — ти ул.
Бишенсе “миллионер” — Илдар Мырҙабулатов. Ул да эшкә тыуған төйәгенә ҡайтҡан. Боғаҙы ауылы егете лә район хакимиәте юлламаһы буйынса уҡыған. Табип булыу — уның да бала саҡ хыялы. Шөкөр, теләге тормошҡа ашҡан. Дауаханала практика үтеп, һайлаған һөнәренең нескәлектәре менән таныша торған. Хирург, эндоскопия буйынса әҙерлек үткән белгесте лә ҡуш ҡуллап ҡаршы алғандар. Ул да аҡсаһын йорт һалыу өсөн тотонмаҡсы.
Бүздәк үҙәк район дауаханаһы бер юлы алты табип менән тулыланған. Етмәһә, барыһы ла ифрат кәрәкле һәм күптән өмөт бағлап көтөп алынған белгестәр. Эшкә дәрте ташып торған йәштәргә фатиха биреп, уңыштар ғына теләйһе ҡала.
Мәктәпле ауылда тормош һүнмәй
Бүздәк районында ла, һәр төбәктәгесә, байтаҡ осор демографик күрһәткестәр һөйөндөрмәгән. Һөҙөмтәһе билдәле: балалар һаны кәмей, мәктәптәр бушап ҡала һәм, бәләкәй комплектлы тип, бер нисәһе берләштерелә. Ә ауыл ерендә тыуып үҫкән кешегә мәктәп ишегенең ябылыуы нимәгә килтерәсәген аңлатып тороу кәрәкмәй. Ундағы тормоштоң һүнеүенә һәм халыҡтың таралыуына юлыҡтыра бындай күренеш. Әммә киләсәкте күҙаллап эш иткәндә, ҡотолғоһоҙ тойолған хәлдәрҙе лә булдырмаҫҡа мөмкин.
Район хакимиәте башлығы Радик Хәзиев мәғариф тармағындағы ҡулайлаштырыу шарттарында балалар учреждениеларының ябылыуына йәки уларҙың файҙаланылмай тороуына, йә булмаһа башҡа маҡсатта ҡулланылыуына юл ҡуймаҫҡа тырышыуҙарын белдергәйне. Миҫалға Ғафури урта дөйөм белем биреү мәктәбе һәм Ҡартамаҡ балалар баҡсаһы килтерелгәйне. Район ҡаҙнаһынан аҡса бүлеп, Ғафури мәктәбенә капиталь ремонт яһарға ҡарар иткәндәр. Киләсәкте күҙаллап хәстәрләгән ошо ҙур эшкә фатиха бирелеү менән аҡса бүленгән.
Ғафури урта дөйөм белем биреү мәктәбе менән танышыу ҡыҙыу эш мәленә тап килде, төҙөүселәр баш ҡалҡытмай эшләй ине. Балалар йорто менән йәнәшәләге иркен, уңайлы урында урынлашҡан ул. Халыҡ “Иҫкегә тейһәң, иҫең китә” тип юҡҡа әйтмәй, ярты быуат хеҙмәт иткән бина, ысынлап та, заманға яраҡлаштырыуҙы талап итә. Тәҙрә-ишектәр, электр үткәргестәр тулыһынса яңыртыла. Спорт залының ҙурайтылыуын да шатланып хәбәр иттеләр. Уҡыусылар бынан ары үҙҙәренең ашханаһында туҡланасаҡ, әлегә ҡәҙәр балалар йортона йөрөгән.
Әле бында 154 үҫмер белем алһа ла, яңыртылған мәктәп 340 уҡыусыға иҫәпләнгән, сөнки киләсәктә балалар һаны артасаҡ, тиҙәр. Капиталь ремонтҡа бәйле, уҡыусыларҙы ваҡытлыса Михайловка мәктәбенә йөрөтәләр. Башланғыс кластар балалар йорто бинаһында ҡалған.
Ғафури мәктәбе элек-электән районда алдынғылар иҫәбендә һанала. Ул — үҙ эшен яҡшы белгән уҡытыусылары һәм төрлө сараларҙа һынатмаған уҡыусылары менән билдәлелек яулаған белем усағы. “Шарттар яҡшырғас, мөмкинлектәр арта, тағы ла нығыраҡ тырышасаҡбыҙ”, — тип дәртләнеп, төҙөлөш уртаһында ҡайнап йөрөй директор Әлтәф Йомаҙилов.
— Ҙур күләмле эште башлар алдынан киләсәкте күҙалланыҡ. 2018-2019 йылдарҙа балалар күпкә артасаҡ. Бында Яңы Килем, Михайловка, Комсомол, Сыртлан ауылдарынан да балалар уҡыясаҡ. Беҙ генә түгел, ата-әсәләр ҙә шатланып бөтә алмай. Ә үҫмерҙәр тураһында әйтеп тораһы ла түгел, түҙемһеҙлек менән көтәләр. Район етәкселәре күпме сығым талап ителәсәген иҫәпләп, мәктәпте яңыртыуҙы мотлаҡ башларға ҡарар иткәйне. Хакимиәт башлығы Радик Хәзиев үҙе килеп фатихаһын бирҙе. Әле иһә барлыҡ көстө эште сифатлы итеп атҡарыуға һәм белем усағын билдәләнгән ваҡытҡа тапшырырға йүнәлтәбеҙ, — тине директор.
Килешеү буйынса, “Башстройснаб” йәмғиәте төҙөүселәре эште 1 июлгә теүәлләргә тейеш. Августа тирә-йүнде төҙөкләндереүҙе тамамлау бурысы тора. Билдәле, күләмле эш ҙур сығым да талап итә. Мәктәпте яңыртыуға район ҡаҙнаһынан миллиондарса һум аҡса тотонола. Әммә уныһы борсолдормай, сөнки, Радик Әнүәр улы әйтеүенсә, балалар һәм уларҙың киләсәгенә бәйле булғанда аҡса мәсьәләһе артҡа күсә.
Ҡартамаҡ кескәйҙәренең шатлығы
Ҡартамаҡ ауылындағы балалар баҡсаһы менән танышҡанда, кескәйҙәрҙең иҙерәп йоҡлаған мәле ине. Шуға күрә һаҡ ҡына йөрөп, бүлмәләрҙе, ғөмүмән, уңайлыҡтарҙы ҡарап сыҡтыҡ. Уны Иҫке Таулар балалар баҡсаһы филиалы иткәндәр.
Мөдире Айгөл Мөхәмәтйәнова әйтеүенсә, кескәйҙәрҙең шатланып баҡсаға йөрөүенә оҙаҡ ваҡыт үтмәгән: ул март урталарында ғына ишектәрен асҡан. Быға саҡлы ауылда балалар баҡсаһы булмаған. Шуға күрә сағыу буяуҙарға буялған, зауыҡлы биҙәлгән һәм өр-яңы йыһазлы бинаға аяҡ баҫыу — һәр кем өсөн оло шатлыҡ. Әле бында ике ауылдан 20-ләп бала йөрөй, 10-ыһы — Иҫке Ҡарбаш ауылынан. Кескәйҙәр ҙур теләк менән килә, тиҙәр. Ә ата-әсәнең ҡыуанысы хаҡында әйтеп тораһы ла түгел.
Балалар баҡсаһы махсус төҙөлгән бина түгел. Мәғариф өлкәһендәге сәйәсәт, йәғни ҡулайлаштырыу Ҡартамаҡ уҡыусыларын Таулар мәктәбенә йөрөтөп уҡытырға мәжбүр иткән, сөнки унда ни бары 36 үҫмер белем алған. Буш ҡалған бинаны нисек итеп һөҙөмтәле файҙаланыу тураһында оҙон-оҙаҡ уйлап тормағандар, сөнки балалар баҡсаһына ихтыяж күптән тыуған. Район хакимиәте башлығы килеп ҡарап, баҡсаға йөрөрҙәй кескәйҙәрҙең күпме булыуы менән ҡыҙыҡһынған да мәктәпте баҡса итеп үҙгәртеп ҡорорға ҡарар иткәндәр. Ә киләсәктә аҫҡы ҡатты башланғыс класс уҡыусылары өсөн файҙаланмаҡсылар.
“Бер генә бинаны ла маҡсатһыҙ файҙаланыуға йә булмаһа туҙҙырыуға юл ҡуймайбыҙ”, — тигәйне район хакимиәте башлығы Р. Хәзиев бер осрашҡанда. Ҡартамаҡта һүҙҙең эштән айырылмауына аныҡ миҫалда инандыҡ та инде.
Минзилә ҒАБДРАХМАНОВА әҙерләне.


text:
Өфөгә Рубенстың «Кающаяся Мария Магдалина»һын килтергәндәр
Ошо көндәрҙә Өфө художество галереяһында «Шедеврҙың ҡайтыуы» бер картинаның уникаль күргәҙмәһе асылды. Ҡарарға килеүселәрҙең иғтибарына Ирбит дәүләт һынлы сәнғәт музейы йыйылмаһынан Пауль Рубенстың «Кающаяся Мария Магдалина с сестрой Марфой» рәсеме тәҡдим ителә.
Фламанд рәссамының хеҙмәт емеше 1976 йылдан алып Силәбе өлкәһенең Ирбит ҡалаһында Һынлы сәнғәт музейында була. Ул саҡта Эрмитаж картинаны, Венала Художество-тарихи музейында һаҡланыусы, Рубенстың шундай уҡ рәсеменең күсермәһе кеүек бүләк итә. Барыһы ла үҙгәрешһеҙ ҡалыр ине, әгәр ҙә Ирбит музейы һаҡлаусыларының ғилми тикшеренеүҙәре булмаһа. 2012 йылда уҙғарылған реставрация эштәренән һәм фламанд һынлы сәнғәте белгесе, Дәүләт Эрмитажының өлкән ғилми хеҙмәткәре Наталья Грицай, рәсемде ҡарағандан һуң ул картина төп нөсхә тип раҫланды.
Башҡортостандың баш ҡалаһына һүрәт Урал тамашаһын Рубенстың ысын рәсеме менән киң таныштырыу маҡсатында килтерелгән. Күренекле рәсемде өфөлөләргә тантаналы күрһәтеү сараһында сәнғәт белгесе Ирина Оськина ҡатнашты, ул һүрәтте Өфөгө килтереү инициаторы булып тора.
— Был картинаны бөтә Өфө генә түгел, ә республика ла ҡарарға тейеш. Бында килгән һәр кеше ысын уникаль эштән сыҡҡан энергия нурҙары менән һуғарылыр тип ышанам. Бәлки шунда һәр кем беҙҙе, ҡиммәттәр бар һәм уларҙы һаҡларға, тергеҙергә һәм киләһе быуынға тапшырырға кәрәклеген, аңлаясаҡ. Ул Рәсәйҙең мәҙәниәт мираҫы, — тип билдәләне Ирина Оськина.
Башҡортостандың мәҙәниәт министры урынбаҫары Шамил Абдраков сараны ойоштороусыларға рәхмәт әйтте һәм уны сағыу ваҡиға тип атаны.
Мария Магдалина төшөрөлгән рәсемде Өфөгә, шедеврҙың төп нөсхәһен раҫлаусы, Ирбит музейы генераль директоры Валерий Карпов оҙатып килтергән. Оҫта үҙенең эҙләнеүҙәре тураһында һөйләне.
— Реставрация ваҡытында Марияның күҙ эргәһе таҙартылды һәм мин картинаның төп нөсхәһе тураһында фараз итеүҙәремә раҫлау таптым. Күҙҙе бер кем дә, быны Рубенс эшләгән кеүек, төшөрмәй. Йыш ҡына рәссам эскиз һыҙмаһын картинала эшләгән, һуңынан һүрәтте уҡыусылары яҙған, ә оҫта рәсемде тамамлаған.
Был күргәҙмә Өфөлә ай самаһы буласаҡ. Артабан картинаны Пермь халҡы күрәсәк. Майҙа рәсем Ирбитҡа ҡайтасаҡ. «Кающаяся Мария Магдалина с сестрой Марфой» картинаның төп нөсхәһе музейҙың терракота залында урын табасаҡ.
Шедеврҙың Өфө художество галереяһындағы күргәҙмәһе көн һайын 11 сәғәттән алып 19 сәғәткә тиклем, тәнәфесһеҙ һәм ялһыҙ, шәмбе һәм йәкшәмбелә 11 сәғәттән алып 18-гә тиклем асыҡ буласаҡ.


text:
Төбәктә яҙғы һунар бер аҙнаға һуңыраҡ башлана Фото: Олег Яровиков
Төбәктә яҙғы һунар бер аҙнаға һуңыраҡ башлана
Төбәктә яҙғы һунар бер аҙнаға һуңыраҡ башлана Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда яҙғы һунар миҙгеле апрелдең өсөнсө шәмбеһенән дүртенсеһенә күсерелде. Республика Башлығының тейешле бойороғо төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы сайтында баҫылған.
Шулай итеп, яҙғы һунар 23 апрелдә башлана һәм 10 көн дауам итә.
Республиканың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Илдус Яхин әйтеүенсә, һунар ваҡытын үҙгәртеү уның һөҙөмтәлелеген арттырасаҡ: «Һунарсылар ойошмаһы күҙәтеүҙәре, метеохеҙмәт мәғлүмәттәре буйынса элекке һунар ваҡытында көндәр һалҡын торҙо, ҡар яуҙы. Шуға бәйле һыуҙа йөҙөүсе ҡоштар һәм ҡурпысыҡтар ҡышлау урындарынан һуңыраҡ осоп китте. Шул уҡ ваҡытта һунар ваҡытын күсереү ҡырағай ҡоштарҙың һанына кире йоғонто яһамаясаҡ».
Яҙ көнө Башҡортостан биләмәһендә ҡурпысыҡ, ҡаҙ, ата өйрәк, ҡор, һуйыр ауларға рөхсәт ителә.


text:
Интернетта нисек аҡса эшләргә?
Әлеге тормош шарттары, боронғо ир-егет – табышсы, ҡатын – усаҡ һаҡлаусы, тигән аҡылды ла ҡырҡ төрлөгә үҙгәртә. Иң сәйере, бының киреһе менән бергә әллә күпме ыңғай яҡтары ла бар. Ул ҡатын-ҡыҙға үҙен теләгән бер өлкәлә һынау, эшҡыуарлыҡҡа тотоноп, сәмләнеп юғары уңыштарға өлгәшеү, яҙмышын үҙ ҡулына алыу мөмкинлеген дә бирә. Элек, мәҫәлән, декрет ялын йәш әсәләр йүргәккә күмелеп, аш-һыу әҙерләүҙән һәм кер йыуыуҙан баш сыҡмаған осор тип ҡабул итһә, хәҙер – киреһенсә. Күп йәш ҡатындар, тап ошо арауыҡта, яңы һөнәрҙәр өйрәнеп, быға тиклем баҙнат итмәгән ғәмәлдәргә тотоноп, төрлө юлдар менән аҡса эшләргә өйрәнә, аралашыу даирәләрен киңәйтә, сит телдәр үҙләштерә. Интернеттың сикһеҙ мөмкинлектәре һәр ябай ҡатын-ҡыҙҙың тормошон төрләндереүгә, ҡыҙыҡлыраҡ итеүгә генә түгел, матди яҡтан тотороҡландырыуға ла юл аса. Бында үҙеңде асыу, үҙ урыныңды яулау өсөн юғары урындарҙа ултырған туғандар йә таныштар талап ителмәй. Компьютер һинең холҡоңа һәм ҡиәфәтеңә лә битараф. Әкрен йә шымтояҡ булыуың, артыҡ йомоҡлоғоң һәм башҡа үҙенсәлектәреңде ул етешһеҙлеккә һанамай, әммә ҡыҙыҡһыныусан, тәүәккәл, ныҡыштарҙы айырыуса үҙ итә.
Ҡул аҫтында интернеты булған һәр кем үҙенең бәләкәй генә һәләтен, мауығыуын йә ҡыҙыҡһыныуын аҡса эшләү сығанағына әйләндерә ала. Шөкөр, әле төрлө социаль селтәрҙәрҙә теркәлеү, үҙеңдең төркөмдәреңде асыу бушлай. Һәм унда һәр кем мауығыуҙары хаҡында иркен һөйләй, фекерҙәштәрҙе, күрһәтә алған хеҙмәте йә эшләй алған тауары менән ҡыҙыҡһыныусыларҙы еңел таба ала. Әлбиттә, һәр эш төрө ваҡыт талап итә. Һәм бәләкәй балағыҙға бүлә торған ваҡытты тулыһынса интернет аша аҡса эшләүгә ҡорбан итеү хилаф. Әммә баланың йоҡо мәлен самалап, алтын урталыҡты табырға мөмкин. Ә инде сабыйын яңғыҙ үҫтергән әсәгә бәпәйен балалар баҡсаһына урынлаштырғансы, селтәр аша аҡса эшләү мең тапҡыр отошло.
Иң тәүҙә һәләттәрегеҙҙе, оҫталыҡтарығыҙҙы барлағыҙ, тағы ла ниҙәргә өйрәнергә теләүегеҙ хаҡында уйлағыҙ. Мәҫәлән: ҡул эштәре. Күп әсәләр декрет ялында бәйләү, сигеү, сәйлән үреү менән мауыға һәм хеҙмәт емештәренең һүрәтен әхирәттәренә күрһәтер өсөн социаль селтәрҙәргә урынлаштыра. Өнһөҙ реклама ла шул уҡ реклама инде ул, яйлап ҡыҙыҡһыныусылар, заказсылар ҙа барлыҡҡа килә. Күҙ нурҙарығыҙҙы түгеп бәйләгән йә сиккән әйберҙәрегеҙҙе йәһәт кенә һатып алыусылар табылмаһа ла, күңелегеҙҙе төшөрмәгеҙ. Бәлки, тәүгеләрен бүләк итергә лә тура килер, уларҙы йөрөтөүселәр оҫталығығыҙ хаҡында хәбәр тарата торасаҡ. Мәҫәлән, бер танышым, ҡыҙы тыуғас, бәпесенә матур байрам күлдәктәре тегергә өйрәнеп алды. Ҡыҙының шул кейемдәрҙә төшкән рәсемдәрен селтәргә һалғас, бер нисә заказсы тапты. Яйлап оҫтарып китте. Хәҙер балалар баҡсаларындағы байрамдар, Яңы йыл, сығарылыш кисәләре өсөн күлдәктәр тектереүгә уға интернет аша бер ай алдан сиратҡа торалар. Әҙер һыҙмалы һүрәттәрҙе ҡулдан сигеп, селтәр аша аҡса эшләгән ҡыҙҙарҙы ла беләм. Ундай һүрәттәр, машинала сиккәнгә ҡарағанда, күпкә юғары баһалана.
Бешеренергә яратаһыңмы? Өйҙә туйҙарға, тыуған көндәргә тематик яҡтан төрлөсә биҙәлгән торттар бешерергә оҫтарып, заказға эшләй башлаған ҡыҙҙар хаҡында ишеткәнегеҙ барҙыр. Ундай торттарҙы бешереп, мастика һәм башҡа нәмәләр менән матурлау байтаҡ ваҡытты ала, әлбиттә, ләкин хаҡы ла шуға торошло. Әгәр ҙә аш-һыуға әүәҫ булһаң, ниңә уйлап ҡарамаҫҡа? Сәк-сәк, бауырһаҡ бешереүгә заказдарҙы интернет аша йыйған оҫталар ҙа, “Бәйләнештә”ге диуарына, һалма йәйәм, тип яҙыусылар ҙа бар. Теләгән йүнен таба. Күп ҡатын-ҡыҙҙарҙың эшләп йөрөүен, туҡмас йәйеп ултырырға ваҡыты юҡлығын иҫәпкә алһаң, был да бик һәйбәт ысул. Һәр башҡорт ғаиләһендә бишбармаҡ яраталар, ә магазинда үҙебеҙсә ҡырҡылған өй һалмаһын табыуы ауыр.
Арабыҙҙа уҡытыусылар күптер, моғайын. Улар ҙа интернет аша кәңәштәр биреү һәм репетиторлыҡ итеү өсөн клиенттар таба ала. Skype, ISQ, электрон почта һәм башҡа программалар ярҙамында интернет аша әллә ҡайҙа ултырған бала менән дә шөғөлләнеп була. Скайп бәйләнешенең бушлай булыуын иҫәпкә алһаң, был бигерәк тә отошло. Уҡыусының өйөнә барып етеү өсөн ваҡытыңды ла әрәм итмәйһең. Үҙегеҙҙең хеҙмәтегеҙ хаҡында иғландарҙы төрлө форумдарҙа һәм сайттарҙа ҡалдыра алаһығыҙ. Ә инде сит телдәрҙе лә белһәгеҙ, интернетта тәржемә менән шөғөлләнеп аҡса эшләргә була. Төрлө фәндәрҙе яҡшы белеүселәр башҡалар өсөн контроль һәм курс эштәре яҙып донъя бөтәйтә.
Илебеҙ халҡы, әрләй-яманлай барып, селтәрле маркетингтың да тормошобоҙға китмәҫкә килеүенә төшөндө. Декрет ялында ултырған күп әсәйҙәр төрлө косметика һәм башҡа тормош-көнкүреш әйберҙәре һатҡан маркетинг компанияларында теркәлә, етеҙерәктәре арыу ғына эш хаҡы алыуға ла өлгәшә. Иң мөһиме –донъя баҙарында хөрмәт яулап өлгөргән ышаныслы фирманы һайлау.
Шулай уҡ ҡулы һөнәр белгәндәр өйгә йөрөп сәс ҡырҡыу, маникюр, массаж, татуаж яһау, керпек үҫтереү менән дә булыша, клиенттарҙы улар, аңлашыла, селтәр аша таба.
Фото эшкәртеүҙе үҙләштереп, реклама баннерҙары эшләгән, фото төшөрөргә өйрәнеп, фотосессиялар үткәреп тә аҡса эшләгән әсәйҙәр байтаҡ.
Был һеҙҙең мауығыуҙар һәм һәләттәрегеҙгә бәйле эшләү ысулдары булды. Уларҙан тыш та интернетта аҡса табыу юлдары етерлек. Баштан уҡ байып китмәһәгеҙ ҙә, һәр хәрәкәтегеҙ аша тәжрибә тупланыуын да онотмағыҙ.
Яндексҡа “интернетта аҡса эшләү” тип баҫһағыҙ, иң тәүҙә копирайтинг, рерайтинг тигән яҙыуҙар килеп сығыр. Интернет – ул текстарға һалынған икһеҙ-сикһеҙ мәғлүмәт яланы һәм ул текстарҙы беҙҙең һымаҡ уҡ ябай кешеләр яҙа. Бушлай түгел, күп осраҡта аҡсаға. Яңы текстар яҙыу мең баҫма тамғаға уртаса 10-50 һумдан баһалана, тиелгән селтәрҙә. Бына был ысулды сирҡаныс алып өйрәнеү өсөн бер нисә юллауыс (ссылка): etxt.ru, neotext.ru и textsale.ru. Тексты алдан заказ алып яҙырға йәки ирекле яҙып һатыуға ҡуйырға мөмкин. Бик шәбәйеп китһәгеҙ, юғарыраҡ баҫҡысҡа – оҫталыҡ класы тигәненә лә тәүәккәлләрһегеҙ, бәлки. Ул да копирайтингља оҡшаған. Копирайтинг аңлайышлы, грамоталы итеп текст йә мәҡәлә яҙыу булһа, оҫталыҡ класында һәр эшеңде аптыратырлыҡ итеп, матур итеп күрһәтә белеү мөһим. Мәҫәлән, киске ашҡа бешергән үҙенсәлекле ризыҡ төрөн әҙерләүегеҙҙең һәр аҙымын фотоға төшөрөп, рәсемдәре аҫтына ҡыҫҡа, әммә аңлайышлы текст яҙһағыҙ, шундай хеҙмәтегеҙгә лә заказсылар табыла. Тегеү, бәйләү, балалар ижады, гөл ултыртыу, һабын ҡайнатыу һәм башҡа хобби төрҙәренә оҫталыҡ кластары һатып алыусы мәҡәләләр биржалары бар.
Интернетта аҡса эшләүҙең тағы ла бер ысулы – сайттар модераторы булыу. Йәш әсәләр, ғәҙәттә, төрлө форумдарҙа донъя көтөүҙең һәр яғы хаҡында аралаша, әңгәмәләшә. Ошондай сайт хужалары уртаса хаҡҡа модераторҙар тота. Модераторҙың бурысы форумдағы тәртипте күҙәтеү, уны темаға ҡағылышлы булмаған йә йөкмәткеһендә алама һүҙҙәр ҡулланылған һөйләмдәрҙән таҙартыу, законһыҙ рекламаларҙы алып ташлау, хәбәрләшеүгә ҡыҫылып, уны теремекләндереп тороуҙан һәм башҡа ваҡ эштән ғибєрәт. Уларға айына уртаса 2-4 мең күсерәләр. Был эш күп ваҡытты алмаһа ла, селтәргә даими инеп тороуҙы талап итә. Мәҫәлән: кис һайын. Быны интернетың булһа, иң төпкөл ауылда йә кеше йәшәмәгән утрауҙа ултырып та башҡарып була. Ә аҡсаны хәҙер бөтә донъяла электрон карталарға йә электрон янсыҡтарға һалалар. Бер кеше әллә нисә сайтта модератор булып тора ала.
Виртуаль иғлан таҡталарына белдереүҙәр урынлаштырыу эше лә бик уңайлы. Бер белдереү ҡуйыу 3-8 һум, уға 1-3 минут ваҡыт китә. Бүтән эш юҡта был да ярап ҡала. Бындай эште freelancejob.ru free-lance.ru юллауыстары аша ҡарарға мөмкин.
Селтәр донъяһына хатта фекер яҙыусылар ҙа кәрәк. Ҡаланың ниндәй ҙә булһа ойошмаһы йә фирмаһы, улар етештергән тауар йә күрһәткән хеҙмәт тураһында үҙеңдең уй-фекереңде кәрәкле форумдарҙа яҙып ҡалдырыуҙан тора был шөғөл. Коляска менән тышта йөрөгәндә шул ойошма баннеры эргәһендә фотоға ла төшөп, tulp.ru сайтына ҡуйһағыҙ, уныһына ла өҫтәп түләйҙәр, тиҙәр. Бер фекер ҡалдырыу уртаса 20 һум тора.
Фото төшөрөргә яратыусылар һүрәттәрен ru.depositphotos.com, dreamstime.com, ru.fotolia.com тигән фотобанктарҙа ҡалдыра ала. Уларҙы төрлө сайттар, баҫмалар һатып ала, әгәр ҙә оҡшатһалар инде. Һәләтлеләрҙең барыбер ҙә шансы бар.
Тағы ла почта рассылкалары сервисы бар. Ҡайһы бер сайттар реклама хаттарын асып уҡыған, оҡшай тип “төрткө” менән төртөп киткән, сайтта теркәлеү үткән өсөн дә бер ғәмәлгә 5 тиндән алып 15 һумға тиклем аҡса түләй. Йәки, мәҫәлән, сайтҡа мең тапҡыр инеп сыҡһаң, янсығыңа 50 һум күсә. Был ысулдар байыу өсөн бармай инде, шулай ҙа тәжрибә йыйыу һәм интернетҡа түләрлек аҡса эшләү өсөн ярап ҡала. Ер шарының ҡайһы мөйөшөндә булыуың да мөһим түгел. Был өлкәлә ошо юллауыстарҙы маҡтайҙар: WMmail.ru, SB-Money.
Тағы бер юл – һорау алыуҙа ҡатнашыу, анкеталар тултырыу. Алдан килешеү буйынса, һеҙҙең почтаға һорауҙар яҙылған бланк ебәрәләр. Бурысығыҙ – шуны тултырып кирегә оҙатыу. Бының уңайһыҙлығы шунда: һәр саҡ почтаны тикшереп торорға кәрәк, ҡайһы бер ерҙә хат килгән минуттарҙа ғына яуап яҙһаң түләйҙәр. Ләкин хәҙер күптәрҙең кеҫә телефонында ла интернет булғас, булышып ҡарарға мөмкиндер. Был юҫыҡ ҡыҙыҡһындырһа, ошонда күҙ һалырға мөмкин: oprosoff.net, anketka.ru.
Ситтән тороп эшләүҙең төрлө сөмбәйҙәре лә бар, бөтә ерҙәгесә, бында ла һаҡ һәм абай булыу ҡамасауламаҫ. Мәҫәлән, алдаҡсылар, ғәҙәттә, ябай ғына эш өсөн ҙур аҡсалар вәғәҙә итә. Бер ҡағиҙәне иҫтән сығармағыҙ: хаҡы һалған хеҙмәтегеҙгә һәм оҫталығығыҙға самалы булырға тейеш. Эш алғанда шарттарына иғтибарлы булығыҙ. Мәҫәлән, копирайтингта ике мең тамғалыҡ файл ебәреп, һеҙҙән аҙаҡ биш мең тамға таптырыуҙары мөмкин. Шуның өсөн һәр заказ һәм түләүҙе теркәп барығыҙ. Бушлай эшләп ҡарағыҙ, булдыраһығыҙмы икән, тигән эштәргә ризалашмағыҙ. Уйлап ҡарағыҙ, 20-30 кешенең бер ҡатлылығы арҡаһында сайттар күпме мәҡәлә йә анкетаны бушлай урынлаштырып ҡала. Эште билдәле, ышаныслы, күп кеше ҡулланған, үтә күренмәле юллауыстар аша алырға тырышығыҙ. Алда һанап кителгән ысулдарҙан башҡа ла әллә күпме юлдары бар селтәрҙә аҡса эшләүҙең.
Ябай хеҙмәттең түләүе әҙерәк, әммә улар интернетта аҡса эшләүҙең беренсе аҙымдары. Бәләкәй балалары булып, селтәрҙә оҙаҡ ултыра алмаһалар ҙа, айына мәҡәләләр яҙып, 6-11 мең һум эшләүсе әсәйҙәр бар. Йәш әсә өсөн был арыу хаҡ, минеңсә. Интернетта ла, тормоштағы һымаҡ, һәр нәмә үҙеңдән тора. Бөгөн ябай ғына ғәмәлдәрҙән башлаһағыҙ ҙа, яйлап, селтәр серҙәрен өйрәнеп алып, бәлки, киләсәктә үҙ сайттарығыҙҙы, интернет-магазиндарығыҙҙы ла булдырырһығыҙ. Уларға халыҡты йәлеп итеп, реклама урындары һатып йә башҡа ысулдар менән ҙур аҡсалар ҙа эшләрһегеҙ, кем белә?!
Миллиондар эшләп торған, ҙур әйләнешле сайт хужалары ла – ҡасандыр интернет ауына ҡыйыуһыҙ ғына аяҡ баҫҡан ҡәҙимге кешеләр бит. Әйткәндәй, үҙеңдең сайтыңды төҙөп ҡарау өсөн хәҙер селтәрҙә бушлай программалар ҙа бар. Был юҫыҡ – үҙе бер айырым тема, уға ла киләсәктә туҡталып китербеҙ.
Бөгөн интернетҡа инеп китәм дә күп аҡса һуғам тип әйтеп булмай, әммә... Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй, ти халыҡ мәҡәле. Һәр уңышҡа ла кәртәләр емереп, хаталар аша, тәжрибә туплап киләләр. Тәүәккәлдәргә уңыштар теләйек!
Г. БУРАНЉАЕВА.
Теги:


text:
Фото:
Йәш парламентарийҙар Рәсәй Хеҙмәт кодексына төҙәтмәләр индерергә теләй
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ултырышында «Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 177-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында» Федераль закон буйынса үҙҙәренең проектын республика парламентына ебәрергә ҡарар ителде.
Хеҙмәт кодексының ғәмәлдәге редакцияһында 173-176-сы статьялар менән ҡаралған өҫтәмә отпускыларға эш биреүсенең һәм хеҙмәткәрҙең килешеүе буйынса йыл һайын бирелә торған түләүле отпускылар ҡушылыуы мөмкин (177-се статьяның икенсе өлөшө). Ә РФ Конституцияһының 37-се статьяһының 5-се пункты хеҙмәт договоры буйынса эшләүсегә шул иҫәптән йыл һайын бирелә торған түләүле отпуск та гарантиялай. Тимәк, эшләү менән бер рәттән юғары йәки урта махсус белем биреү учреждениһында ла уҡыған хеҙмәткәрҙәр йыл һайын түләүле отпуск алыу хоҡуғына ла эйә, сөнки академик отпускыла хеҙмәткәрҙең ял итеүе ҡаралмаған.
Йәштәр йәмәғәт палатаһының сәнәғәт һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комиссияһы рәйесе Максим Пустовгаров, закон проекты менән таныштырып, күп предприятиеларҙа эш биреүселәр, отпуск өсөн түләүгә средстволарҙы экономиялау маҡсатында, хеҙмәткәрҙәрҙе сираттағы түләүле отпускыларын РФ Хеҙмәт кодексының 173-176-сы статьялары менән ҡаралған өҫтәмә отпускылар менән берләштерергә мәжбүр итә, тип билдәләне.
Мәжбүр итеү шуға ҡайтып ҡала: киләһе йылға йыл һайын бирелә торған түләүле отпускылар графигын төҙөгәндә эш биреүселәр уларҙы РФ Хеҙмәт кодексының 173-176-сы статьялары менән ҡаралған өҫтәмә отпускылар менән тап килерлек итеп төҙөй. Был, йәш парламентарий фекеренсә, Рәсәй Федерацияһының ялға конституцион гарантияларына бөтөнләй ҡаршы килә. Төҙәтмә ҡабул итеү эш биреүсе менән производствонан айырылмайынса профессиональ уҡыу йортонда уҡыусы хеҙмәткәр араһында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләйәсәк.


text:
Башҡортостанда күп балалы ғаиләләрҙең ер участкалары менән тәьмин ителеше – 60 процент Фото: «Берҙәм Рәсәй»ҙең матбуғат хеҙмәте
Башҡортостанда күп балалы ғаиләләрҙең ер участкалары менән тәьмин ителеше – 60 процент
Башҡортостанда күп балалы ғаиләләрҙең ер участкалары менән тәьмин ителеше – 60 процент Фото: «Берҙәм Рәсәй»ҙең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2017 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда 50 меңдән ашыу күп балалы ғаилә йәшәй, уларҙың 47 меңе шәхси йорт төҙөү өсөн ер участкаһы алырға хоҡуҡлы. Ошо категорияға ҡараған граждандарҙың участкалар менән тәьмин ителеше – 60 процентҡа яҡын. Кисә Өфөлә шундай һандар яңғыраны.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова ишле ғаиләләргә ер участкаларын бүлеү мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Сара «Ныҡлы ғаилә» партия проектын тормошҡа ашырыу барышында «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк башҡарма комитетында уҙҙы.
Кәңәшмә эшендә Хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары Евгений Гурьев, Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүтов, депутаттар, министрлыҡ һәм ведомство вәкилдәре ҡатнашты.
Кәңәшмәлә күп балалы ғаиләләрҙе ер участкалары һәм башҡа дәүләт ярҙамы саралары менән тәьмин итеү буйынса бурысты бөтөрөү бурысы ҡуйылды. Йомабикә Ильясова билдәләүенсә, дөйөм алғанда, республикала ошо күрһәткес буйынса хәл ҡәнәғәтләнерлек.
«Өфөлә һәм Өфө районында, Стәрлетамаҡта, Нефтекамала, Салауатта, Сибайҙа эштәр торошо хәлде ҡатмарлаштыра, – тип асыҡлыҡ индерҙе парламентарий. – Был биләмәләр менән айырым эшләрбеҙ. Йәмәғәт Советы ағзаларынан, депутаттарҙан, тейешле ведомстволарҙың вәкилдәренән эшсе төркөм ойошторорға ниәтләйбеҙ. Шулай уҡ «Ныҡлы ғаилә» проекты ипотека торлаҡ кредитлауын дәүләт ярҙамы менән берлектә тормошҡа ашырыуҙы күҙ уңында тота.


text:
Ер тетрәү
Ер тетрәү — тәбиғи сәбәптәр (ер аҫтындағы тектоник процесстар) йәки яһалма процесстар (шартлатыу, һыуһаҡлағыстарҙы тултырыу, ер аҫтындағы бушлыҡтарҙы емереү) арҡаһында барлыҡҡа килгән тирбәлештәр, күсештәр; Ҙур булмаған ер тетрәү вулкан атылғанда лава күтәрелгәндә булыуы мөмкин.
Йылына бер миллионға яҡын көсһөҙ һәм бер нисә мең көслө ер тетрәү теркәлә. Көслө ер тетрәүҙәр етди емереклектәргә алып килә. Ер аҫтында ундарса километр тәрәнлектә ятҡан тау тоҡомдары күсә башлай. Был күренеш мантияның өҫкө өлөшөн төҙөгән плиталарҙың үҙ-ара тоташҡан йөйөндә булыусан. Плиталар һәр ваҡыт хәрәкәттә. Плиталарҙың ҡырҙары тейгән урында ер тетрәү барлыҡҡа килә. Иң көслө тирбәлеш булған урынды ер тетрәү үҙәге (эпицентр) тип йөрөтәләр. Ер тетрәүҙәр йыш булған урынды сейсмик хәүефле урын тип атайҙар.
Ер тетрәүҙәр, ғәҙәттә, таулы өлкәләрҙә йыш теркәлә. Тымыҡ океан яры буйлап иң күп ер тетрәүҙәр булыусы һыҙыҡ үтә. Был күренеш бик күп бәлә-ҡазалар алып килә. Ҙур-ҙур ҡалалар емереклектәр хәленә ҡалырға мөмкин. Емереклектәр аҫтында ҡалған кешеләргә ҡурҡыныс янай. Ер тетрәү һөҙөмтәһендә ер өҫтөндә тәрән ярыҡтар барлыҡҡа килә, йылғалар үҙ юлдарын үҙгәртә, һыу баҫыуҙар, цунимиҙар барлыҡҡа килә.
Ер тетрәү — ер ҡабығының йәки мантияның өҫкө өлөшөнөң ҡапыл шыуыуы һәм өҙөлөүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән һәм ҙур араларға күскән ер аҫты тетрәүе һәм ер өҫтө тирбәлеүе. Килеп сығышы буйынса тектоник, вулканик, ишелмә һәм техноген ер тетрәү айырыла.
Йөкмәткеһе
Ер тетрәү характеристикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ер тетрәү энергетик характеристикаһы өсөн магнитуда ҡулланыла. Магнитуда ҡиммәттәренә (1—9) нигеҙләнгән ер тетрәү классификацияһы Рихтер шкалаһы тип атала. Ер өҫтө һелкенеү дәрәжәһе менән характерланған ер тетрәү көсө сейсмик балдарҙа баһалана. Халыҡ-ара 12 баллы шкала буйынса көсһөҙ — 1—3 балл, уртаса — 4, арыу уҡ көслө — 5, көслө — 6, бик көслө — 7, һәләкәтле — 8, емергес — 9, ҡаты — 10, катастрофик — 11, үтә көслө катастрофик — 12 баллы ер тетрәүҙәргә бүленә. Һәләкәтле ер тетрәү эффекты быуаларҙың, һыуһаҡлағыстарҙың йырылыуы, шыуғын һәм ишелмәләрҙең төшөүе, цунамиҙарҙың килеп сығыуы менән көсәйә.
Уралда ер тетрәүҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уралдағы ер тетрәү башлыса — тектоник, һирәгерәк ишелмә һәм техноген сығышлы. Тектоник ер тетрәү — Уралда 350—500 млн йыл, Урал янында 550 млн йыл элек барлыҡҡа килгән боронғо һынылышлы боҙолоуҙарҙың хәҙерге әүҙемлеге, ишелмә — карст процестары, техноген ер тетрәү нефть һәм газ сығарыу, һыуһаҡлағыстарҙы тултырыу һ.б. менән бәйле. СССР Фәндәр Академияһының Ер физикаһы институтыты мәғлүмәттәре буйынса, 1693—1958 йылдарҙа Уралда (систематик теркәү 1913 йылдан башлап Екатеринбург ҡалаһы Урал сейсмик станцияһы алып барыла) 6 балға тиклем көслө ер тетрәү билдәле. Иң юғары сейсмик әүҙемлек Урта Уралға хас. Иң көслө ер тетрәү (5-6 балл) 1914 йылдың 17 авгусында Пермь губернаһы Белембай ҡасабаһында 350 мең кв. км майҙанлы территорияла була.
Башҡортостанда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шулай уҡ Башҡортостанда теркәлгән ер тетрәүҙәр билдәле:
- 1878 йылдың 14 ғинуарында — Стәрлетамаҡ өйәҙе Бәйес һәм Бишҡайын ауылдары янында;
- 1893 йылда — Өфө өйәҙе Вавилов ауылы, 1922 йылда — Благовещен заводы ҡасабаһы янында.
- 1990 йылдың 28 майында Салауат районының Первомайский ҡасабаһы һәм Урмансы ауылы эргәһендә тирбәлеү интервалы 5 минут 18 секунд һәм үҙәге 33 км тәрәнлектә булған ер тетрәү теркәлгән.
- 1997-98 йылдарҙа Өфөлә Рабкорҙар, Ҡариҙел һәм Тамбов урамдары районында ер ҡабығының бер нисә тирбәлеүе күҙәтелә.
- 2005 йылдың 30 мартында Шишмә районы Ар ауылы 3-4 баллы көс менән ер тетрәү теркәлгән.
- 2011 йылдың мартында Мәләүез ҡалаһы һәм Мәләүез районында Рихтер шкалаһы буынса 3,6 көслө һәм үҙәге 10 км тәрәнлектә булған ер тетрәү, бер үк ваҡытта Өфөлә локаль ер тетрәү була.
1990 йылдарҙа Геология институтының структура геологияһы лабораторияһы сейсмотектоник тикшеренеүҙәр алып бара (Ю. В. Казанцев), уларҙың һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан Республикаһы территорияһының хәҙерге геодинамик режимын сағылдырған сейсмотектоник карта төҙөлә.
Сейсмотерминология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сейсмотерминология — сейсмикаға ҡаршы проект эшендә ҡулланылған мөһим терминдар һәм мәғәнәләр йыйынтығы.
- Сейсмикаға ҡаршы проект — яңынан проектланған һәм реконструкцияланған энергетика объекттарының сейсмик тотороҡлоғон тәьмин итеү саралары.
- Ер тетрәү — ер өҫтө тирбәлеүе.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Никонов А. А. Землетрясения… Прошлое, современность, прогноз. 3 е изд. М., 2009.


text:
- Подробности
- Просмотров: 195
САВИНДАР, С о в и н д а р, дворяндар нәҫеле. Өфө тармағына нигеҙ һалыусы — Ефим Иванович С. (?— 1640), Стародуб ҡ. сыҡҡан. 1622 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са түләүле хәрби хеҙмәткә (поместье һәм аҡсалата эш хаҡына) алына һәм Өфөгә хеҙмәт итергә ебәрелә. 1626 й. Ольховое күле (Ағиҙел й. басс.) буйында 60 сирек поместье бирелә, һуңыраҡ Ташлы й. (Ағиҙел й. басс.) буйындағы Пушкарево а. уныҡы тип иҫәпләнгән. 1635 й. Ф.И.Каловский (ҡара: Каловскийҙар) етәкс. дворяндар отряды составында ҡалмыҡтарҙың Өфө өйәҙенә ябырылыуын булдырмаҫ өсөн Урал аръяғына ебәрелә. Һәләк була. Уның иң билдәле улдары: Лука Ефимович С. (?—1659). 1624 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. 1627 й. уның поместье оклады 250 сирек ер тәшкил итә, ҡатынының бирнәһе итеп Шөгөр й. (Өфө й. ҡушылдығы) буйында 20 сирек поместье ала. 1647 й. Шөгөр й. буйындағы ауыл уныҡы тип иҫәпләнгән. Һәләк була; Юрий Ефимович С. (?—1663). 1632 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. Башҡорт ихтилалын (1662—64) баҫтырыуҙа ҡатнашыусы. 1635 й. ҡатынының бирнәһе итеп Түңәрәккүл (Ағиҙел й. басс.) буйында 65 сирек алпауыт ере ала. Һәләк була. 1665 й. ихтилалды баҫтырыуҙағы хеҙмәттәре өсөн уға үлгәндән һуң 50 сирек алпауыт ере бирелә. 1678 й. уның Шөгөр й. буйындағы 25 сирек алпауыт ере үгәй улдары һәм ҡыҙҙары араһында бүленә. Уның улы Михаил Юрьевич С. 1657 й. дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. 1682 й. уның поместье оклады 500 сирек ер тәшкил итә. 1684 й. Өфөлә баш городовой итеп тәғәйенләнә. 1678 й. мираҫҡа атаһының 25 сирек ерен ала. Шулай уҡ билдәлеләр: Гаврила С., капрал. 1767 й. Өфөлә тәүге дворяндар йыйылышына һайлауҙа ҡатнаша; Пётр Гаврилович С., прапорщик. 1782 й. алып Ырымбур губ. идараһында, 1785 й. Өфө шарап приставы (ҡаҙна шарабы һаҡлағысы мөдире) булып хеҙмәт итә. 1801 й. С. нәҫеле Ырымбур губернаһының нәҫел тарихы китабының 6‑сы киҫәгенә яҙылған.
Б.Ә.Аҙнабаев
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
285-77-85 (прямой эфир)
262-88-08 (реклама)
262-88-18 (поздравление)
+7 (937) 167-54-66 (WhatsApp)
Баш ҡаланың Киров районы хакимиәте Юлдаш радиоһы менән берлектә Салауат Юлаев майҙанында яңы уҡыу йылын ҡаршылап, "Сәләм, студент!" тигән сара уҙҙы. Йыл да үткәреп килгән был байрамға быйыл ун меңдән ашыу халыҡ йыйылды. Салауат Юлаев һәйкәле янындағы майҙан иләү кеүек геүләп торҙо. Студенттарға был көн дәртле йырҙар, уйындар, бүләктәр, ихлас аралашыу – күрешеү минуттары менән хәтерҙә ҡаласаҡ.
105.5 FMАудиопоток


text:
Республикала Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандарҙы ҡәҙерләп иҫкә алаларФото: Олег Яровиков, Айгөл Кирамова
Республикала Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандарҙы ҡәҙерләп иҫкә алалар
Республикала Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандарҙы ҡәҙерләп иҫкә алаларФото: Олег Яровиков, Айгөл Кирамова
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Бөгөн, Хәтер һәм ҡайғы көнөндә — Бөйөк Ватан һуғышы башланған көндә Башҡортостанда ошо ҡот осҡос һуғышта һәләк булғандарҙы иҫкә алыу саралары үтә. 21 июндә киске сәғәт 10-да Еңеү паркындағы мемориаль комплексҡа сәскә һалыу тантанаһы булды. Башланғысты «Иртәгә һуғыш булды» дөйөм Рәсәй акцияһы сиктәрендә Рәсәй Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы тәҡдим иткән. Өфөлә ул Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө ҡалаһы буйынса эштәр идаралығы хеҙмәткәрҙәре, ветерандар менән берлектә Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзалары ҡатнашлығында үтте.
Төнгө сәғәт 12-лә «Берҙәм Рәсәйҙең йәш гвардияһы» ойошмаһының әүҙем ағзалары Бөйөк Ватан һуғышы башланыуға 75 йыл тулыу уңайынан «Хәтер шәме» акцияһын үткәреү өсөн Ағиҙел йылғаһы яры буйына («Ватан» паркы янында) йыйылды. Акцияға теләгән һәр кем ҡушылды.
Бөгөн иртәнге сәғәт 6-ла «Хәтер иртәһе» акцияһы сиктәрендә Еңеү паркында теләүселәр Тыуған ил өсөн һәләк булғандарҙы бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды һәм шәмдәр ҡабыҙҙы.
Өфөләге Еңеү паркында матәм саралары көнө буйына дауам итәсәк.
Республика Хәрби Дан музейында 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы башланыуҙың 75 йыллығына арналған «Һуғыш шулай башланды» күргәҙмәһе эш башлай.
Милли йәштәр театры Өфө халҡы һәм ҡунаҡтары өсөн «Барыһын да исемләп хәтергә төшөрәйек» тигән музыкаль-шиғри композиция тәҡдим итә. Сара театр алдында көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана.


text:
Кескәйҙәр шатланды
19 ноября 2014 йыл | Хаттар
Ошо көндәрҙә Ҡарағай ауылындағы "Гөлдәр” балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре оло шатлыҡ кисерҙе. Уйын майҙансығына бәүелсәк, карусель һәм башҡа күп төрлө ҡоролмалар бүләк иттеләр. Уйын ҡоролмаларын майҙансыҡҡа урынлаштырыуҙа атайҙар ҙур ярҙам күрһәтте. Ата-әсәләр исеменән Имәндәш ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Әхнәф Әхиәр улы Ноғайғоловҡа, мәктәп директоры Хәмит Рәсүл улы Әбүзәровҡа кескәйҙәргә шатлыҡ бүләк иткәндәре өсөн ҙур рәхмәт белдерәбеҙ һәм эштәрендә уңыштар, иҫәнлек-һаулыҡ теләйбеҙ.
Таһира ҒӘЛИӘКБӘРОВА,
тәрбиәсе.
тәрбиәсе.
“Ауылымда артһын бәрәкәт”
19 ноября 2014 йыл | Яңылыҡтар
22 ноябрҙә Сәйетбабала ауылдың күренекле шәхесе - мәғрифәтсе, мулла, I Бөтә донъя һуғышында ҡатнашҡан Мөхәмәтша Ҡаһарман улы Латиповтың тыуыуына 125 йыл тулыуға арналған Хәтер кисәһе була.
“Берҙәм Рәсәй” ҡабул итә
19 ноября 2014 йыл | Яңылыҡтар
1 декабрҙә "Берҙәм Рәсәй” Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының Берҙәм ҡабул итеү көнө үткәрелә.
Уңыштар һәм йәшлек дәрте һеҙгә!
19 ноября 2014 йыл | Урындағы үҙидара
"Йәш гвардия”ны 9 йыллығы уңайынан ихлас ҡотлайым.
Татлы тауарҙы - океан аръяғына
19 ноября 2014 йыл | Ауыл хужалығы
Район хакимиәте бинаһында умартасылар йыйылышы булып үтте. Уның эшендә район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаров, район Советы рәйесе, район ветеринар станцияһы начальнигы Фаил Зәйнетдинов, Канаданан килгән умартасы Михаил Куцый, Стәрлетамаҡ ҡалаһынан Канада технологияһы буйынса эшләүсе умартасы Рөстәм Резбаев, республикабыҙҙың төрлө райондарынан, шулай уҡ Ырымбур, Силәбе өлкәләренән, Татарстан, Удмурт Республикаларынан килеүселәр һәм, әлбиттә, район умартасылары ҡатнашты.


text:
Һауа шарттарына бәйле ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителде
Метеорологтар мәғлүмәте буйынса, алдағы өс көндә ғәҙәттән тыш һауа шарттары көтөлә. Бөгөн, 16 мартта, синоптиктар епшек ҡар яуыуын, боҙлауыҡ булыуын, ҡарҙың сымдарға һырыуын күҙаллай. Ел көньяҡтан секундына 7-12 метр тиҙлектә иҫәсәк, ваҡыты менән секундына 15-20 метрға етәсәк. Республиканың көньяғында яуым-төшөмдөң аҙыраҡ булыуы көтөлә. Төнөн температура -3,-8, көндөҙ +2,+3.
17-18 мартта аяҙлы-болотло көндәр көтөлә. Урыны менән епшек ҡар яуасаҡ, боҙлауыҡ буласаҡ. Ел көньяҡтан, көньяҡ-көнсығыштан секундына 9-14 метр тиҙлектә иҫәсәк. Төнән -3,-8, аяҙытҡанда -10, -15-кә тиклем һалҡын буласаҡ. Көндөҙ +2,+3.
Киҫкен ел иҫеүе, епшек ҡар һырыуы арҡаһында электр үткәргестәр һәм элемтә линияларының өҙөлөүө, насар нығытылған ҡоролмаларҙың емерелеүе, шул иҫәптән реклама плакаттары эленгән бағаналарҙың, ағастарҙың тротуарға һәм автотранспортҡа ҡолауы ихтимал. Юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы, һырынты һалыуы, күреү мөмкинлеге насарланыуы арҡаһында юл-транспорт һәләкәттәре ихтималлығы ла арта.
— Мәғлүмәт министрлыҡ, ведомстволар етәкселәренә, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарына, янғын һүндереү гарнизондары начальниктарына еткерелде, — тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығынан. — Кешеләргә ғәҙәттән тыш һауа шарттарында эшләргә әҙер булырға кәрәк.


text:
Фото:
Яңауылда Башҡортостандағы төньяҡ райондарҙың иң яҡшы китапханасылары тәбрикләнде
Фото:
Яңауылда етенсе тапҡыр ойошторолған «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы китапханасыһы-2012» республика конкурсының зона этабы үтте. Сараны ойоштороусылар булып БР Мәҙәниәт министрлығы, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана, Яңауыл районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге, Яңауыл үҙәк китапханаһы сығыш яһаны.
Сарала ҡатнашыусылар алдында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса урынбаҫары Зикаф Хузин, мәҙәниәт бүлеге начальнигы Гәүһәр Миңлейәрова, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана директоры Айгөл Әхмәҙиева сығыш яһаны.
Конкурста республиканың төньяҡ төбәгендәге ете район вәкилдәре ҡатнашты. Яңауыл, Ҡалтасы, Борай, Тәтешле, Асҡын, Мишкә һәм Балтас китапханасылары өс номинацияла көс һынашты.
Һөҙөмтәлә «Мәңгелек китаптар», «Барыһы ла уҡый», «Уҡыған ил уңыр» номинацияларында шул тәртиптә Асҡын районынан Ольга Бәҙретдинова, Яңауыл районынан Гөлнара Вәлиева, Балтас районынан Ләйсән Усманова еңеү яуланы.


text:
Өфөнөң рус теле уҡытыусыһы «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы» конкурсында ҡатнашасаҡ
Шаршамбы, 25 сентябрҙә, Мәскәүҙә «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» Бөтә Рәсәй конкурсының йомғаҡлау этабы уҙасаҡ. Башҡортостандан унда Өфө ҡалаһының 115-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Оксана Шәрәфетдинова ҡатнашасаҡ.
Ул Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған, 15 йыллыҡ педагогик стажы бар.
Ни өсөн мәктәптә эшләүе оҡшай, тигән һорауға Оксана Шәрәфетдинова «Мин оптимисмын һәм миңә дәрескә килгән балалар – ул илебеҙҙең киләсәге булыуына ысын күңелдән ышанам. Балалар аҡыллы, изге күңелле, ихлас, талантлы, барыһын да яҡшыға үҙгертеүгә һәләтле», — тип яуап ҡайтарҙы.
Конкурс бер нисә этапта үтәсәк. Беренсе турҙа Оксана Шәрәфетдинова, башҡа Рәсәй финалында ҡатнашыусылар кеүек, үҙ фәне буйынса дәрес бирәсәк, класс сәғәте һәм ата-әсәләр йыйылышы үткәрәсәк. Уҡытыусы тәүге тапҡыр класҡа килеп таныш булмаған аудиторияла балалар һәм ололар менән аралашасаҡ.
Йомғаҡтар буйынса конкурста ҡатнашыусы 15 кеше һайлап алынып, икенсе турға үткәреләсәк, унда уларға мастер-класс һәм асыҡ лекция уҡырға тура киләсәк.
Был этаптың һөҙөмтәләре буйынса 5 финалға үтеүсе 5 кешенең исеме билдәле буласаҡ. Улар бәләкәй гәлсәр пеликан менән бүләкләнәсәк.
«Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» исеме менән конверт 5 октябрҙә, Уҡытыусылар көнөнә арналған тантаналы йыйылышта асыласаҡ.
Билдәләп китергә кәрәк, «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» Бөтә Рәсәй конкурсының йомғаҡлау этабында 80 педагог, уларҙың 27-һе ир-ат һәм 53 ҡатын-ҡыҙ, ҡатнашасаҡ.


text:
Владимир Путин Һалым кодексына үҙгәрештәр индерҙе
ӨФӨ, 2014 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Һалым кодексына бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеүгә йүнәлтелгән үҙгәрештәр индерелде. Рәсәй Президенты шуға ярашлы Федераль законға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр иттеләр kremlin.ru сайтынан.
Документ бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән. Атап әйткәндә, Рәсәй төбәктәренә тәүге тапҡыр шәхси эшҡыуар булараҡ теркәлгән, һалым һалыуҙың ябайлаштырылған йәки патентлы системаһына күскән һалым түләүселәр өсөн күрһәтелгән махсус режимды файҙаланғанда түләгән һалымдар буйынса 0 процент күләмендә ставкалар билдәләү хоҡуғы бирелә.
Һалым түләүселәр 0 процент күләмендәге ставкаларҙы ике һалым осоронда ҡуллана ала.
РФ субъекттары льготалы һалым ставкаларын файҙаланыуға, шул иҫәптән шәхси эшҡыуарҙарҙың сикке килем күләме һәм хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса һаны рәүешендә сикләүҙәр индерергә хоҡуҡлы.


text:
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2015 йылдың ғинуар-август айҙарында Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25139,5 һум булды. Реаль эш хаҡы 90,4 процент тәшкил итте (ҡулланыу хаҡтары индексын иҫәпкә алып), тип хәбәр иттеләр Башҡортостанстатта.
Ағымдағы йылдың 1 октябренә эш хаҡы буйынса кисектерелгән бурыстың дөйөм суммаһы 3,3 миллион һум тәшкил иткән. 2015 йылдың 1 сентябре менән сағыштырғанда, бурыстың дөйөм күләме 0,3 миллион һумға (9,7 процент) артҡан.


text:
Мөғжизәле һүрәттәр донъяһындаБаймаҡ районының Темәс ауылында йәшәүсе һәүәҫкәр рәссам Марат Ғафаровтың оҫта ҡулдары тыуҙырған үҙенсәлекле һүрәттәр, картиналар бөгөн Башҡортостан, Рәсәй кимәлендә генә түгел, хатта сит ил кешеләрендә лә ҡыҙыҡһыныу уята. 3D форматында биҙәлгән...
Ижадында – риүәйәттәр илеНелли Аҡсурина – Өфө ҡыҙы. Бәләкәйҙән төрлө яҡлап һәләтле, ижади күңелле ҡыҙҙарын ата-әсәһе республикала билдәле музыка йүнәлешендә белем биргән мәктәпкә алып бара. Туғыҙ йыл уҡыу дәүерендә бигерәк тә башҡорт теле һәм әҙәбиәтен, мәҙәниәтен уҡытыусы...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Йондоҙнамә (5-11декабрь)
Йондоҙнамә (5-11декабрь)
Ылаҡ (22.12 – 20.01)
Уйламаған ерҙән төрлө ҡыйынлыҡ сығып торор. Шаршамбыла кемдер һеҙгә ниндәйҙер дәғүә белдереүе ихтимал. Ҡыйын булһа ла, өйрәнелгән көн һәм эш тәртибенән сыҡмағыҙ. Ҙур эштәрегеҙҙе ваҡытлыса туҡтатып тороуығыҙ хәйерле.
һыуғояр (21.01 – 19.02)
Йыш ҡына аҡсаға ҡытлыҡ кисерерһегеҙ. Шулай ҙа ғаиләгеҙҙә һәм шәхси тормошоғоҙҙа барыһы ла һәйбәт буласаҡ. Аралашыу һәр саҡ ҡәнәғәтлек килтерер. Кесе йомала йондоҙҙарға ышанығыҙ, улар дөрөҫ юл күрһәтер.
Балыҡ (20.02 – 20.03)
Яңы эштәрегеҙ яҡшы барыр. Ғөмүмән, тормошоғоҙҙағы үҙгәрештәр ыңғай булыр. Шаршамбыла ниндәйҙер матди ярҙам алыуығыҙ ихтимал. Үҙегеҙ ҙә һеҙгә мөрәжәғәт иткәндәрҙе ярҙамһыҙ ҡалдырмағыҙ.
Ҡуҙы (21.03 – 20.04)
Аҙна барышында ваҡиғалар барышы икенсе, һеҙ уйламаған йүнәлеш алыуы мөмкин. Уларҙы тейешле яҡҡа бороу күп көс-ваҡыт талап итер һымаҡ. Кесе йомала һис уйламағанда ниндәйҙер бүләк алыуығыҙ бар.
Буға (21.04 – 21.05)
Осор артыҡ ҙур булмаған мәшәҡәттәр килтерер. Был арала йондоҙҙар етди осрашыу-һөйләшеүҙәр тәғәйенләргә ҡушмай, уларҙан барыбер файҙа булмаясаҡ. Төп иғтибарығыҙҙы ваҡ эштәрегеҙҙе тамамлауға йүнәлтегеҙ.
Игеҙәктәр (22.05 – 21.06)
Тормош алдығыҙҙа яңы мөһим бурыстар ҡуйыр, моғайын. Уларҙы хәл итеү өсөн үҙегеҙҙең генә тәжрибәгеҙ етмәҫ. Бәғзеләр ярҙам эҙләргә мәжбүр булыр. Шаршамбыла ҡәҙимге көн тәртибе ҡапыл боҙолоп китер.
Ҡыҫала (22.06 – 23.07)
Аҙна тыныс һәм еңел үтер. Һуңғы танышыуҙар өмөтлө һәм оҙайлы булырға оҡшай. Аралашыу ваҡытында үҙегеҙ өсөн файҙалы мәғлүмәт белерһегеҙ. Йондоҙҙар был арала кеше йомоштары менән артыҡ булышмаҫҡа кәңәш итә.
Арыҫлан (24.07 – 23.08)
Йәшерәктәрҙең уй-хыялдарын күберәк мөхәббәт мәсьәләләре биләр. Үҙегеҙҙең кисерештәрегеҙ тураһында артыҡ һөйләмәүегеҙ хәйерле. Кесе йомала артыҡ мәшәҡәттәрҙән ҡасырға тырышығыҙ.
Ҡыҙ (24.08 – 23.09)
Һәйбәт осор. Йыш ҡына иғтибар үҙәгендә булырға тура килер. Бәғзеләр уңышлы сығыш яһар. Шишәмбеләге хәлдәр кәйефегеҙҙе тағы ла күтәрер. Йомала иҫке бурысты ла ҡайтарырҙар.
Үлсәү (24.09 – 23.10)
Көндәр ыңғай булыуы менән айырылып торор. Ауыр мәсьәләләрҙе ҡәҙимгенән еңелерәк хәл итерһегеҙ. Ҡаршы енес вәкилдәре менән арағыҙ мотлаҡ яҡшырырға тейеш. Кеше аҡсаһы менән генә һағыраҡ булығыҙ.
Саян (24.10 – 22.11)
Күтәренке кәйефегеҙ бар эштә лә булышлыҡ итер. Кеше араһында һүҙегеҙ үтемле булыр. Кәрәкле мәғлүмәттәр ваҡытында килеп торор. Мәл матди мәсьәләләрҙе тәртипкә килтереү өсөн уңайлы. Йомаға тәғәйенләнгән эште күсерергә тура килер.
Уҡсы (23.11 – 21.12)
Осорҙоң һәйбәт килеүе башта һиҙелмәҫ тә һымаҡ. Ләкин шаршамбынан һуң быны асыҡ күрерһегеҙ. Кесе йомала эштәрегеҙ бер аҙ туҡтағандай тойолор. Йондоҙҙар ашыҡмаҫҡа, саҡ ҡына түҙемлерәк булырға ҡуша.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Страница 10
Берҙәмлектә беҙҙең көс
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 6-03-2017, 11:02
Мин Малаяҙ башҡорт гимназияһының 11-се класында уҡыйым. Музыканы үҙ итәм: сәнғәт мәктәбенең баян һәм ҡурай класын тамамланым. Баян буйынса йәш музыканттарҙың бөтә Рәсәй конкурсында өсөнсө урын алырға, Вәкил Шөғәйепов исемендәге ҡурайсылар бәйгеһендә еңеүсе булырға яҙҙы. Республика кимәлендәге ҡурайсылар байрамында ла ҡатнашыу бәхете тейҙе.
Быларҙы маҡтаныу өсөн әйтмәйем. Халҡымдың “Азамат”, “Иҫке Урал”, “Гөлнәзирә”, “Ҡарабай” кеүек көйҙәрен уйнап, Аҡмулла, Байыҡ кеүек сәсәндәребеҙ менән ғорурланып, рухтарына тап төшөрмәй, тыуған еремдә йәшәү – минең өсөн оло бәхет....
Быларҙы маҡтаныу өсөн әйтмәйем. Халҡымдың “Азамат”, “Иҫке Урал”, “Гөлнәзирә”, “Ҡарабай” кеүек көйҙәрен уйнап, Аҡмулла, Байыҡ кеүек сәсәндәребеҙ менән ғорурланып, рухтарына тап төшөрмәй, тыуған еремдә йәшәү – минең өсөн оло бәхет....
"Һылыуҡай - 1992": сирек быуат матурлыҡ өлгөһө улар
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 2-03-2017, 10:20
25 йыл элек, “Йәшлек” гәзите башланғысы менән, республикала тәүге тапҡыр “Һылыуҡай” матурлыҡ конкурсы үткәйне. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының мөһабәт сәхнәһенә сығып, тәүге тапҡыр башҡорт ҡыҙҙарының матурлыҡ өлгөһө булып сығыш яһаған ҡыҙҙарҙың батырлығына таң ҡалырлыҡ ине. Бөгөн, аҙналар буйы ойоштороусылар ярҙамында репетиция яһап, сәхнәлә игеҙәктәр кеүек бер иш 15 – 16 ҡыҙ йөрөһә, ул заманда ете ҡыҙ ике сәғәт буйы тәүге “Һылыуҡай” таҫмаһы өсөн көс һынашты.
Бөгөн тәүге һылыуҡайҙар ҡайҙа йәшәй? Нимә менән шөғөлләнә? Ниндәй эштәре менән башҡорт милләтен данлай? Ошо һорауҙар менән уларҙың һәр береһенә мөрәжәғәт итеп, яуаптар алдыҡ....
Бөгөн тәүге һылыуҡайҙар ҡайҙа йәшәй? Нимә менән шөғөлләнә? Ниндәй эштәре менән башҡорт милләтен данлай? Ошо һорауҙар менән уларҙың һәр береһенә мөрәжәғәт итеп, яуаптар алдыҡ....
Сәнғәт ене ҡағылған кешеләр
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 1-03-2017, 16:59
Ҡәйнәм Әлфиҙә, өлкән ҡәйнәм Еҙбикә һәм ҡайным Ғәлимйән йыр-моңға маһирлығы, донъя көтөргә әүәҫлеге менән беҙҙе һоҡландыра
“Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам” конкурсы хаҡындағы мәғлүмәтте күреп ҡалғас, үҙемдең ҡайным-ҡәйнәм тураһында яҙырға булдым. Һәр ғаиләлә тормошта таянырға ҡайны-ҡәйнә бар. Ләкин уларҙың төрлө ҡарашлыһы була. Ә бына минең ҡайны-ҡәйнәм Әлфиҙә һәм Ғәлимйән Ултраҡовтар кеүектәр бик һирәктер тим. Сөнки улар ябай ғына ҡайны-ҡәйнә түгел, ә йыр-моңға ғашиҡ, бейеүгә маһир, бер һүҙ менән әйткәндә, һоҡланғыс, сәхнә ене ҡағылған сәнғәт кешеләре....
Майлы ҡоймаҡ ҡойоү сере
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 28-02-2017, 13:05
Бөгөн бөтә донъяла Майлы Шишәмбе көнө билдәләнә! Был байрамды майлы ҡоймаҡ бешереп үткәрергә тәҡдим ителә. Һеҙҙен өсөн Фирҙәүес Кәримованан ҡоймаҡ рецебы:
1 литр hөткә 0.5 литр (0.5 л банка) йылымыс hыу. Шуга 2 сәй ҡалағы пакмай, 3 с.ҡ. шәкәр кушырға, ҡоймаҡтан саҡ ҡына ҡуйыраҡ булырлыҡ итеп он өҫтәп, болғатып, әсетергә ҡуйырга. Масса әсеп, купереп сыҡҡас, өҫтөнә болғата-болғата, 1 стакан ҡайнап торған торған hыу өҫтәргә. Шунан 3 йомортҡа, 50 грамдай үҫемлек майы, 1 аш ҡалагы тулыр-тулмаҫ тоҫ ҡушабыз. Тағы ла 10-15 минутҡа ситкә, күпсеп сыҡҡансы ҡуйып торабыҙ. Шунан әсе ҡоймаҡты ҡоя башлаhан да була.
Мин бер ыңгай ике табала ҡоям. Ҡалын төплө табалар отошлораҡ. Табаларҙы майламайым, бешкән ҡоймаҡтарҙы hыйыр майы менән майлап, ҡатлап hалып барам. Ҡоймаҡтар ҡалын ғына, иләк кеүек тишекле, үтә куренмәле килеп сыга....
1 литр hөткә 0.5 литр (0.5 л банка) йылымыс hыу. Шуга 2 сәй ҡалағы пакмай, 3 с.ҡ. шәкәр кушырға, ҡоймаҡтан саҡ ҡына ҡуйыраҡ булырлыҡ итеп он өҫтәп, болғатып, әсетергә ҡуйырга. Масса әсеп, купереп сыҡҡас, өҫтөнә болғата-болғата, 1 стакан ҡайнап торған торған hыу өҫтәргә. Шунан 3 йомортҡа, 50 грамдай үҫемлек майы, 1 аш ҡалагы тулыр-тулмаҫ тоҫ ҡушабыз. Тағы ла 10-15 минутҡа ситкә, күпсеп сыҡҡансы ҡуйып торабыҙ. Шунан әсе ҡоймаҡты ҡоя башлаhан да була.
Мин бер ыңгай ике табала ҡоям. Ҡалын төплө табалар отошлораҡ. Табаларҙы майламайым, бешкән ҡоймаҡтарҙы hыйыр майы менән майлап, ҡатлап hалып барам. Ҡоймаҡтар ҡалын ғына, иләк кеүек тишекле, үтә куренмәле килеп сыга....
Ир-егеттең аҫылдары!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 27-02-2017, 12:18
“Минең батырым” конкурсында ҡатнашҡан һәр кемде еңеүсе тиергә була
Хөрмәтле йәмәғәт, күптәрегеҙҙең “Йәшлек” иғлан иткән конкурстарҙа үҙен һынап ҡарағаны бар. Рәхмәт һеҙгә! Шундай әүҙем уҡыусыларыбыҙ менән һәр ярыш ҡыҙыҡлы, бай йөкмәткеле үтә. Конкурсты башлап ебәрерлек байрамдар, яҡшы ваҡиғалар ҙа булып тора бит әле ул, рәхмәт төшкөрө....
Хөрмәтле йәмәғәт, күптәрегеҙҙең “Йәшлек” иғлан иткән конкурстарҙа үҙен һынап ҡарағаны бар. Рәхмәт һеҙгә! Шундай әүҙем уҡыусыларыбыҙ менән һәр ярыш ҡыҙыҡлы, бай йөкмәткеле үтә. Конкурсты башлап ебәрерлек байрамдар, яҡшы ваҡиғалар ҙа булып тора бит әле ул, рәхмәт төшкөрө....
Улар беҙгә үҙ атай-әсәбеҙҙәй ғәзиз!
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 21-02-2017, 17:34
«Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам»
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 21-02-2017, 17:33
Бөтә ил менән көтөп алған Яңы йылды ҡаршылап, уны иҫкесә лә, ҡытайса ла билдәләп, инде ныҡлап эшкә сумыуға беҙҙе тағы ла байрамдар көтә: 23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар, 8 мартта Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө билдәләнә. Тәүгеһен халыҡ – ир-ат, икенсеһен ҡатын-ҡыҙҙар байрамы тип ҡабул итә.
Ошо ике ҙур байрам алдынан «Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам» тип аталған өр-яңы конкурс иғлан итәбеҙ. Исеменән үк күренеүенсә, маҡсатыбыҙ – гәзит уҡыусыларға тормош көткәндә ҙур таяныс булған, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашҡан, йәшәү тәжрибәһе менән ихлас уртаҡлашҡан ҡайны-ҡәйнәләренә рәхмәт белдереү мөмкинлеге биреү.
Бәйгенең шарттары ябай ғына: ҡайны-ҡәйнәгеҙҙең, һеҙгә ярҙам итеүҙән тыш, яратҡан шөғөлдәре, ҡыҙыҡһыныуҙары, тормош принцибы һәм башҡа өлгө булырлыҡ сифаттары һәм мотлаҡ тормошоғоҙҙа һеҙгә онотолмаҫлыҡ һабаҡ биргән ваҡиға тураһында редакцияға йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы хат ебәрергә кәрәк. Уға ҡушып, ғәзиздәрегеҙҙең сифатлы фоторәсемдәрен дә һалырға онотмағыҙ. Яҙмағыҙҙың күләме өс биттән артмаһын. Конверт тышына «Конкурсҡа» тигән билдә ҡуйығыҙ. Хатығыҙҙы «Йәшлек»тең электрон почтаһына ла – ye02@yandex.ru һала алаһығыҙ.
Һеҙҙән ҡыҙыҡлы хаттар көтөп ҡалабыҙ, дуҫтар!
Мөхәрририәт....
Ошо ике ҙур байрам алдынан «Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам» тип аталған өр-яңы конкурс иғлан итәбеҙ. Исеменән үк күренеүенсә, маҡсатыбыҙ – гәзит уҡыусыларға тормош көткәндә ҙур таяныс булған, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашҡан, йәшәү тәжрибәһе менән ихлас уртаҡлашҡан ҡайны-ҡәйнәләренә рәхмәт белдереү мөмкинлеге биреү.
Бәйгенең шарттары ябай ғына: ҡайны-ҡәйнәгеҙҙең, һеҙгә ярҙам итеүҙән тыш, яратҡан шөғөлдәре, ҡыҙыҡһыныуҙары, тормош принцибы һәм башҡа өлгө булырлыҡ сифаттары һәм мотлаҡ тормошоғоҙҙа һеҙгә онотолмаҫлыҡ һабаҡ биргән ваҡиға тураһында редакцияға йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы хат ебәрергә кәрәк. Уға ҡушып, ғәзиздәрегеҙҙең сифатлы фоторәсемдәрен дә һалырға онотмағыҙ. Яҙмағыҙҙың күләме өс биттән артмаһын. Конверт тышына «Конкурсҡа» тигән билдә ҡуйығыҙ. Хатығыҙҙы «Йәшлек»тең электрон почтаһына ла – ye02@yandex.ru һала алаһығыҙ.
Һеҙҙән ҡыҙыҡлы хаттар көтөп ҡалабыҙ, дуҫтар!
Мөхәрририәт....
Мине киләсәк борсой
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 20-02-2017, 17:29
Хыял... Хыял ҡанатландыра, уйға һала, әйҙәй, бейеклектәргә саҡыра, битараф булмаҫҡа өндәй… Хыял… Ниндәйҙәре генә юҡ уларҙың… Мин уны мамыҡ кеүек йомшаҡ ҡына, ҡабарып ҡына торған, ап-аҡ, сафлыҡ бөркөп торған итеп күҙ алдыма килтерәм. Хыялланып йәшәү, алдыңа маҡсаттар ҡуйып йәшәү шәп бит ул!
Бәләкәй генә саҡтан хыялланырға яратам. Өләсәйем: “Йәне бар кеше хыялланырға тейеш, хыял менән кеше йыһанға ла осто”, – тип әйтергә ярата. Ысынлап та, хыялланмаған, уйланмаған сәғәтем, минутым да юҡ бит ул! Көндөң аҙағы нисек булыр, ә иртәгә мине нимә көтә, алдағы аҙнала, ә киләсәктә?..
IX класс уҡыусыһы булараҡ, төрлө һорау борсой: киләсәктә ҡайҙа уҡырға барырға, кем булырға, хәҙерге заманда ниндәй һөнәр һайларға? Илемде, еремде, халҡымды киләсәктә ниндәй яҙмыш көтә?.....
Бәләкәй генә саҡтан хыялланырға яратам. Өләсәйем: “Йәне бар кеше хыялланырға тейеш, хыял менән кеше йыһанға ла осто”, – тип әйтергә ярата. Ысынлап та, хыялланмаған, уйланмаған сәғәтем, минутым да юҡ бит ул! Көндөң аҙағы нисек булыр, ә иртәгә мине нимә көтә, алдағы аҙнала, ә киләсәктә?..
IX класс уҡыусыһы булараҡ, төрлө һорау борсой: киләсәктә ҡайҙа уҡырға барырға, кем булырға, хәҙерге заманда ниндәй һөнәр һайларға? Илемде, еремде, халҡымды киләсәктә ниндәй яҙмыш көтә?.....
Сочник (эремсектән тәмлекәс)
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 15-02-2017, 15:19
Ҡамыр өсөн: 210 гр он, 100 гр аҡ май (йә маргарин), 50 гр шәкәр ҡомо, 1 йомортҡа, 1/4 сәй ҡалағы ҡамыр ҡабартҡыс һәм самалап тоҙ.
Эслек өсөн: 200 гр эремсек, 40 гр шәкәр, 30 гр он, 20 гр ҡаймаҡ, 1 йомортҡа һарыһы.
Был ингредиенттарҙан ҡамыр баҫып, йәйергә һәм түңәрәк формалар менән ҡырҡырға. Һәр түңәрәктең эсенә эслек һалып ярым түңәрәк итеп бөкләргә, Килеп сыҡҡан ярым түңәрәктәрҙе майлы табаға һалып, 200 градуста 20 минут самаһы бешереп алабыҙ....
Әҙер ләүәштән рулет
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 8-02-2017, 16:56
150 грамм майонезға 3 – 4 бүлкәт һарымһаҡты иҙеп һалырға. Айырым һауытҡа 150 грамм сырҙы ҡырырға, 200 грамм тирәһе ветчинаны туҡмаслап турарға, ваҡланған укроп һалып бутарға. Әҙер ләүәштең өҫтөнә тәүҙә майонезды, аҙаҡ сыр менән буталған ветчинаны һыларға. Уның өҫтөнә икенсе ләүәште һалғас, рулет итеп төрөргә лә, 2 – 3 сәғәткә һыуытҡысҡа ҡуйырға. Табынға ҙур булмаған телемдәргә бүлеп бирергә кәрәк.
...
...


text:
Диск ырғытыу
Диск ырғытыу — махсус спорт снарядын — дискты алыҫлыҡҡа ырғытыу буйынса еңел атлетика дисциплинаһы.
Ырғытыуға һәм еңел атлетиканың техник төрө программаһына инә. Спортсынан көс һәм хәрәкәттәге уҙ-ара ярашыуҙы талап итә.
Ир-аттар өсөн1896 йылдан, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн 1928 йылдан еңел атлетиканың Олимпия дисциплинаһы булып тора.
Еңел атлетиканың күпбәйгеләр составына инә.
Йөкмәткеһе
Ярыштар һәм ҡағиҙәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ярышта ҡатнашыусылар диаметры 250 см булған түңәрәк әйләнәһенән ырғытыу башҡара. Ырғытып ебәреүҙең аралығы был түңәрәктең тышҡы әйләнәһенән снарядтың барып төшкән урынына тиклем үлсәнә.
Ир-егеттәр өсөн дисктың ауырлығы — 2 кг, үҫмер спортсылар өсөн —1,75 кг, ҡатын-ҡыҙҙар һәм үҫмер ҡыҙҙар өсөн 1 кг ауырлыҡта була.
Дисктың диаметры 219—221 мм ир-егеттәр өсөн һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн 180—182 мм тәшкил итә.
Рәсми ярыштарҙа ҡатнашыусыларҙың алты мөмкинлеге була. Әгәр ҡатнашыусылар һаны һигеҙҙән күберәк булһа, 3 мөмкинлектән һуң улар араһынан һигеҙ иң көслө ҡатнашыусы һайланып алына. Сираттағы өс мөмкинлектә алты мөмкинлектең иң күп һөҙөмтәһе буйынса иң яҡшыһын һайлап алалар
Диск ырғытыу селтәр менән кәртәләнгән секторҙан рөхсәт ителгән горизонталь 35° осош мөйөшөнән юғары булмаған, дөрөҫөрәге, 34,92° башҡарыла.
Юғиһә диск яланға осоп сыға алмаясаҡ һәм селтәргә йәки терәүҙәргә барып төртөләсәк.
Диск осошоноң киңлеге 6 метр тәшкил итә. Спортсыға, диск ергә барып төшмәйенсә сектор сигенә сығыу тыйыла.
Әгәр ҙә башҡа ҡағиҙәләр боҙолмаһа, ырғытылған дисктың сектор ҡоймаһына ҡағылыуы мөмкин.
Боронғо Грецияла диск ырғытыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Диск ырғытыу — бик боронғо спорт төрө. Беҙҙең эраға тиклем 5 быуатта скульптор Мирон диск ырғытыусы скульптураһын эшләй (Diskobolos). Ул хәҙер бөтә донъяға билдәле.
Шулай уҡ, боронғо грек аллалары диск менән уйнағандар. Мифтарҙың береһе буйынса, Аполлон диск ырғытыу буйынса үҙенең һөйөклө кешеһе, Спарта принцы Гиакинф менән ярыша.
Тәьҫир итеү маҡсатында, Аполлон дискты барлыҡ көсөнә ырғыта. Гиакинф, үҙ яғынан, Аполлонға оҡшарға тырышып, осоп барған дискты тотоп алырға маташа. Диск Гиакинфҡа барып тейә, һәм ул һәләк була.
Икенсе легенда буйынса, көнбайыш елдәренең көнсөл аллаһы Зефир, Гиакинфты үлтереү өсөн дискка өрөп ебәрә.
Археологик ҡаҙыныуҙар һәм тарихсыларҙың тикшеренеүҙәре күрһәтеүенсә, диск ырғытыу Боронғо Грецияла киң танылған. Был ярыштар боронғо олимпия уйындарында үткән.
Ҡорамал бронзанан һәм таштан яһалған. Ауырлығы 1,25 кг алып 5,70 кг, диаметры 16,5 см алып 34 см тиклем булған.
Тарихи мәғлүмәттәргә ҡарағанда, атлеттар ҡабырға хәрәкәте менән дисктың яҫылығы ергә перпендикуляр булған ҡалҡыулыҡтан ырғытҡандар.
Заманса техника[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төр булараҡ диск ырғытыуҙы хәҙерге ваҡытта Афинала Беренсе олимпия уйындарында(1896) тергеҙеү ҡарар ителә.
Ул саҡта техникаһы тураһында аныҡ күҙаллау булмай һәм ярыштарҙы грек стилендә үткәрергә ҡарар итәләр.
1908 йылда Лондондағы олимпия уйындарында ярыштарҙы ике стилдә: грек һәм ирекле стилдә(хәҙергегә яҡын)үткәрәләр.
Ирекле стиль буйынса алыҫлыҡ ота. Артабан стилдәрҙе камиллаштырыу башлана. Был осраҡта баштағы торошта дисктың әйләнеүе горизонталь яҫылыҡта бара.
Башта, боронғо гректар һымаҡ, ҡалҡыулыҡтан ырғыталар, артабан йәҙрә ташлау секторына күсәләр. Әммә секторҙың күләме бәләкәй була. Шуға 1910 йылдан IAAF диск ырғытыу өсөн сектор күләмен 2,5 метрға тиклем арттыра.
1921 йылда американлы Догерти яңы стиль — боролош ярым менән ырғытыуҙы тәҡдим итә. Атлет алдағы ырғытыу юнәлешенә ҡарай һул ҡабырға менән хәрәкәт башлай, һәм башта һул аяҡта әйләнеп, уң аяҡҡа атлап сыға.
1930 йылда американлы Кренц 50 м (51,03 м) үрен яулай һәм уның техника варианты, юғары һикерештәге боролошо, бөтә донъяла киң танылыу ала.
1940 йылға тиклем ошо стилде камиллаштырыу бара һәм шул ваҡыттан алып диск ырғытыусыларҙың техникаһы үҙгәрмәй.
Диск ырғытыу физикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дисктың башланғыс тиҙлеге юғары класлы ир-егет атлеттарҙың 25 м/с етә.
Диск ырғытыусы ир-егеттәр өсөн елһеҙ көндә ҡорамалдың 36-38° осош мөйөшө иң яҡшыһы тип һанала[1].
Ырғытыу хәрәкәтен үтәгәндә атлеттар шулай уҡ үҙҙәренең өйрөлөүен дә дискка өҫтәп бирәләр. Был ҡорамалға осошта өҫтәлмә тотороҡлоҡ мөмкинлеге бирә.
~5 м/с тиклем тиҙлекле ҡаршы ел (шулай уҡ саңғы менән трамплиндан һикергәндә) уңайлы фактор булып тора.
Ә инде ни тиклем ҡаршы елдең тиҙлеге юғары, шул тиклем атлет ҡулынан ҡорамалдың осош мөйөшө кәмерәк булырға тейеш.
Шунлыҡтан, елде тоя белеү һәм оҫталыҡ, спортсылар әйтмешләй, «снарядҡа тейҙереү» һәм «дискты елгә һалыу» — юғары класлы диск ырғытыусыларҙың оҫталығының береһе.
Юғары булмаған класлы спортсыларҙың дәлиле булып дисктың осоштағы арҡыры бәрелеше, тотороҡһоҙ осош траекторияһы һанала. Был саҡта диск ҡырын китә һәм тиҙ аҫҡа төшә.
Хәҙерге заман үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөтә башҡа ырғытыу дисциплиналарындағы кеүек, диск ырғытыуҙа оҙаҡ йылдар АҠШ атлеттары өҫтөнлөк итә.
1980 йылдан башлап улар менән ГДР һәм ФРГ атлеттары көнәркәшлек итәләр.
2000 йылдарҙан башлап, Венгрия, Эстония, Литва спортсылары лидерлыҡ итә башлайҙар
1928 йылда ҡатын-ҡыҙҙарҙың диск ырғытыуы Олимпия уйындарының ярыш программаһына инә. Еңел атлетикала беренсе совет чемпионы Нина Пономарева-Ромашкова (1952) була.
Был спорт төрөндә юғары һөҙөмтәләргә американлы Ортер Эл өлгәшә. Ул 1956 йылдан алып 1968 йылға тиклем Олимпия уйындарында 4 алтын миҙал яулай.
Диск ырғытыуҙы йыш ҡына йәҙрә ырғытыу менән ҡушыу хас.. Совет спортсыһы Тамара Пресс Олимпия уйындарында йәҙрә ташлап (1960, 1964)һәм диск ырғытып (1964) еңеү яулай.
Рекордтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Спортсылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Герд Кантер (Эстония)
- Ортер Эл (АҠШ)
- Мак Уилкинс (АҠШ)
- Ларс Ридель (Германия)
- Юрген Шульт (ГДР)
- Виргилиус Алекна (Литва)
- Владимир Трусенев (СССР)
- Эллина Зверева (Белоруссия)
- Нина Пономарева-Ромашкова (СССР)
- Фаина Мельник (СССР)
- Эвелин Яль (ГДР)
- Наталья Садова (Рәсәй)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Буханцов К. И. Метание диска — 2-е изд., доп. — М.: Физкультура и спорт, 1977. — 56 б.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Правила соревнований по легкой атлетике на 2014-2015 годы. — Международная ассоциация легкоатлетических федераций. — С. 197-200.
- Centrepiece of the ancient Olympics. — CBC Sports, 2008.


text:
Һөйөнсө, республикабыҙҙың Яҙыусылар союзы «Йәншишмә» һәм башҡа башҡорт баҫмалары менән берлектә «Башҡортостандың әҙәбиәт мәктәбе» проектын тормошҡа ашыра башланы. Ул Рәсәй Федерацияһы Президенты гранты ярҙамы менән башҡарыла һәм сентябрь айының аҙағына тиклем дауам итәсәк.
Был проектта үҙ көсөн әҙәбиәттә һынап ҡарарға теләгән 14 йәштән 25 йәшкә тиклемге һәр кем ҡатнаша ала. Бер ниндәй ҙә сикләүҙәр юҡ. Бының өсөн бары «Бәйләнештә» селтәрендәге «Башҡортостан әҙәбиәте» төркөмөндәге (https://vk/ com/rbgodliteratura) ғаризаны тултырып, litshkola@ mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк. Шулай уҡ союздың почтаһына ла һалырға була. Әлбиттә, үҙ ижад өлгөгөҙҙө ебәреү мөһим. Ҡатнашыусыларҙың башҡорт, урыҫ һәм татар телдәрендәге ҡулъяҙмалары республикабыҙҙың билдәле әҙиптәре тарафынан тикшереләсәк һәм баһаланасаҡ, уларға тейешле баһа һәм кәңәштәр биреләсәк. Шулай уҡ проект барышында йәш ижадсылар өсөн оҫталыҡ дәрестәре, семинарҙар, төрлө осрашыуҙар ҙа үткәреү ҡаралған. Һәр кем бында үҙен ҡыҙыҡһындырған һәм борсоған һорауҙарға яуап табасаҡ һәм артабан дәртләнеп ижад итеүгә этәргес аласаҡ.
Көсөн һынаусылар араһынан 30 иң өмөтлө йәш ижадсы был проекттың еңеүсеһе итеп билдәләнәсәк. Улар өсөн баш ҡалабыҙ Өфөлә бүләкләү тантанаһы үтәсәк, шулай уҡ музей һәм театрҙарға сәйәхәт, халыҡ шағирҙары менән осрашыуҙар ҙа ҡаралған. Был йәштәр Башҡортостан Яҙыусылар союзының йәштәр бүлеге исемлегенә индереләсәк һәм халыҡ-ара сараларҙа ҡатнашыу хоҡуғына эйә буласаҡ. Мәҫәлән, былтыр Ҡырымға һәм Төркиәгә сәйәхәт ойошторолдо һәм республикабыҙҙан бер төркөм йәш ҡәләмдәштәребеҙгә унда барып ҡайтыу бәхете тәтене.
Әйткәндәй, еңеүселәрҙең ижады тупланған айырым йыйынтыҡ сығарыу ҙа күҙ уңында тотола. Ҡулъяҙмалары юғары кимәлдә тип табылғандарҙың ижад емештәре Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтенең «Йәштәр тауышы» серияһында баҫылыуға тәҡдим ителәсәк. Шуға ла әҙәбиәт менән ҡыҙыҡһынған, ҡәләм тибрәтеп ҡараған һәр йәш кешене ошо проектта үҙ көсөн һынап ҡарарға саҡырабыҙ. Әйҙәгеҙ, әүҙемерәк булайыҡ, дуҫтар!
Рәшит ЗӘЙНУЛЛИН.


text:
Мәғдән
Руда, мәғдән — билдәле бер металл менән байытылған һәм шул металды алыу өсөн сығарыуға иҡтисади яҡтан уңайлы минерал[1] ; ер аҫты байлығы, ҡаҙылма байлыҡ; руда[2]; ер аҫтынан байлыҡ ҡаҙған ер; рудник, шахта; Ҡаҙылма байлыҡ; руда, металл[3]; билдәле бер металл менән байытылған һәм шул металды алыу өсөн сығарыуға иҡтисади яҡтан уңайлы файҙалы ҡаҙылма; составында металл йәки уның берләшмәләре булған тәбиғи минераль сеймал.
-
Тимер рудаһы
-
Марганец рудаһы
-
Ҡурғаш рудаһы
-
Алтын рудаһы
-
Пачука-де-Сото тау эштәре буйынса тарихи музейында мәғдән ташыу торған арба, Мексика
Һылтанма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Руда төшөнсәһе «Тау энциклопедияһы» сайтында. (рус.)


text: Баймаҡ ере – таланттар төйәге, әйтерһең дә, мәғрур Ирәндек тауҙары ниндәйҙер илаһи һәм сихри көс менән таланттарҙы үҙенә йыя ла, ҡанат нығытҡан балаларын ояһынан осорған ҡош кеүек иңләргә фатиха бирә. Тап ошо төбәктә башҡорт шиғриәте шоңҡарҙары Батыр Вәлид, Абдулхаҡ Игебаев, Рәйес Түләков, Буранбай Исҡужиндар үҙ юлын тапты, танылған яҙыусылар Аҫылғужа Баһуманов, Таңсулпан Ғарипова, Мирас Иҙелбаевтар төрлө йылдарҙа эшләп һәм йәшәп китте. Бында талантлы һәм һәләтле кешеләр йәшәй: уларҙың рухы тауҙарҙан бейек, күңел киңлегенең иге-сиге юҡ. Шулай булмаһа, танылған яҙыусы һәм драматург, башҡорт әҙәбиәтенең йөҙөк ҡашы, Салауат Юлаев премияһы лауреаты Таңсулпан Ғарипованың 70 йәшлек юбилей кисәһенә ҡатнашырға теләк белдергән яҙыусылар һәм ғалимдарҙан торған тотош делегацияның килеүе мөмкинме һуң?! Юҡтыр, күрәһең!


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована 2 года назад пользователемПолина Баранова
1 Нәғимә ҡ ы ҙ ына ғаиләнең тар ҡ алыуын, атаһы Әхмүштең хыянат юлына төшөүен нисегерәк аңлата, ә ҫ әр ҙ ән ошо урынды табабы ҙ. Бе ҙ бик татыу тора инек, көтмәгәндә минең башыма бәхетһе ҙ лек килде: минең атайымды ҡ улға алдылар. Шунан инде бе ҙҙ ең татыу ғаиләбе ҙҙ ә лә сыуалыштар башланып китте. Мин халы ҡ дошманының ҡ ы ҙ ы булам бит инде хә ҙ ер. Шундай ҡ атын менән бер ҡ ыйы ҡ а ҫ тында уға уңайһы ҙ булғандыр, күрәһең.
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2018 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
Фото:
Башҡортостанда Мордва көндәре башланды
Фото:
Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәре башланды. Кесаҙна, 10 мартта, БР Хөкүмәтендә Мордовия рәсми делегацияһының БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина менән осрашыуы үтте.
Йәмғеһе Мордванан Башҡортостанға 80-дән ашыу кеше килде. Улар араһында төбәк етәкселеге вәкилдәре, ижади коллективтар, крайҙы өйрәнеүсе ғалимдар, халыҡ кәсептәре оҫталары бар.
Делегация башлығы, Мордва Республикаһы Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары – Мордваның мәҙәниәт министры Петр Тултаевтың хәбәр итеүенсә, Башҡортостанда Мордва көндәре мордва халҡының Рәсәй дәүләте халыҡтары менән берләшеүенең 1000 йыллығы уңайынан үткәрелә. Был датаны байрам итеү тураһында тейешле указға Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡул ҡуйған, ә юбилейҙы байрам итеүгә әҙерлек буйынса ойоштороу комитетын РФ Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин етәкләй. Ойоштороу комитеты составына илдең бер нисә төбәге башлыҡтары, федераль министрлыҡтар һәм ведомстволар етәкселәре, Мәскәү һәм Бөтә Рәсәй Патриархы Кирилл һәм башҡа хөрмәтле кешеләр ингән.
Мордва мәҙәниәте көндәрен илдең 35 төбәгендә үткәреү планлаштырылған. Шуларҙың 20-нән ашыуында улар үткән дә инде. Башҡортостан, әйткәндәй, бындай сара үткәрелгән беренсе милли республика.
Петр Тултаев һүҙҙәренән, Башҡортостан Мордваға тәү сиратта милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе нығытыу буйынса беҙҙең республика менән тупланған тәжрибәне өйрәнеү йәһәтенән ҡыҙыҡлы. Мордвала ла бөгөн үҙҙәренең мәҙәниәтен һаҡлау һәм үҫтереү, туған телдәрен өйрәнеү өсөн бөтөн милләт вәкилдәренә лә уңайлы шарттар тыуҙырырға тырышалар.
Башҡортостанда Мордва Республикаһы көндәрен байрам итеү 12 мартҡа тиклем дауам итәсәк. Бөгөн Өфөлә «Мордва халҡы мәҙәниәте – күп милләтле Рәсәй байлығы» тип исемләнгән түңәрәк өҫтәл, халыҡ кәсептәре изделиелары күргәҙмәһе, мордва ижади коллективтары ҡатнашлығында концерт планлаштырылған. 11 мартта тантаналар Стәрлетамаҡта һәм Федоровка районында дауам итәсәк.