text:
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
- Төркиә президенты Рәжәп Эрдоган Германияны террорсыларға ярҙам итеүҙә ғәйепләне. Бер йылда ғына хәрби фетнәлә ҡатнашыусы 400 кеше Германияла сәйәси һыйыныу һораған. Анкара Берлиндан барлығы 4 меңдән ашыу кеше буйынса ентекле мәғлүмәт биреүҙе талап итә. Әммә уларҙың барыһы ла яуапһыҙ ҡала.
- Көньяҡ Европала эҫелек. Грецияла кондиционерҙар ҡуйылған бүлмәләр, берәҙәк эттәр һәм бесәйҙәр өсөн һыу эсеү урындары асылған. Италияла боҙлауыҡтар ирей. Шуға ла саңғы комплекстары ябыла. Австрия һәм Төнъяҡ Италияла көндәр, киреһенсә, һыуытҡан һәм ямғырҙар яуа башлаған. Юлдар, баҫыуҙар һыу аҫтында ҡалған.
- Бүрәт республикаһында ирекле көрәш буйынса халыҡ-ара класслы спорт мастеры Юрий Власконы үлтереүҙе шаһиттар видеоға төшөрөп алған. Рәсәй йыйылма командаһы формаһын кейгән Власко һәм йәштәр һуғыша башлай. Спортсы тубыҡланғанда бер ир уның арҡаһына бысаҡ ҡаҙай.
Хәбәрҙәр
Өфөлә “Юнармия” ағзалары арта
Бөгөн баш ҡаланың 97-се мәктәбендә 51 уҡыусыны Рәсәйҙең Йәштәр армияһы мәктәбенә алдылар.Проектта ҡатнашҡан уҡыусылар фән менән генә шөғөлләнмәй. Улар төрлө түңәрәктәрҙә һәм махсус лагерҙарҙа спорт менөн булыша. Ә Берҙәм дәүләт имтиханы тапшырғанда дөйөм балға өҫтәп Оборона министрлығы 30 бал ҡуша...
Кенәздәр юлһыҙ интегә
Биш йылға яҡын Шакша биҫтәһендәге Кенәз ауылында йәшәүселәр юл мәсьәләһен хәл итә алмай зарлана. Ун урамда соҡор –саҡырҙың күп булыуы арҡаһында һыу тула, һуңынан батҡаҡҡа әйләнә. Әллә күпме яҙылған ғаризанан һаман һөҙөмтә юҡ, ти улар. Район хакимиәте халыҡты борсоған һорауға нисек яуап ҡайтарған?...
Алданған өлөшсөләрҙе хәҙер закон нигеҙендә яҡлау саралары бар
Рәсәйҙең 11 төбәге тәжрибәһе буйынса Башҡортостанда ла торлаҡ төҙөлөшөнә инвестиция индергән шәхси граждандар хоҡуҡтарын үтәүҙе талап иткән документ ғәмәлгә инде.Республикала әле өлөшсөләр иғәнәләре иҫәбенә төҙөлөш башлап төрлө сәбәпле туҡтатылған 29 майҙан теркәлгән. Алданған өлөшсөләр иҫәбендә...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Сочи ҡалаһында Рәсәй президенты Владимир путин Сүриә президенты Башар Асад менән осрашты. Яҡтар фекеренсә, Сүриәлә хәрби операция тамамланғандан һуң сәйәси процестарға күсергә кәрәк. Башар Асад әйтеүенсә, Дамаск был йәһәттән Мәскәүҙә ҙур ышаныс бағлай. Ул террорға ҡаршы көрштә ярҙам күрһәткәне...
Тере килеш үлтергәндәр
Өфөлә йәшәүсе Рима Ғәлиеваны ваҡытынан алда иҫәндәр исемлегенән алып ташлап, мәрхүмә яһағандар. Эйәһенең үлеме сәбәпле, документтары ғәмәлдән сыҡҡан, тиҙәр уға банкка кредит алырға мөрәжәғәт иткәндә. Кеше тере, әммә документтар буйынса ул мәрхүм тип иҫәпләнә. Өфөлә йәшәүсе Рима Ғәлиева...
Аварияла кем ғәйепле?
Был һорауға криминалистар, тиҫтәләгән тикшереү үткәргәндән һуң, дөрөҫ яуап бирә ала. Бынан тыш, улар йылына йөҙәрләгән енәйәтсене асыҡларға ярҙам итә. Был кадрҙар Өфөнөң Ғөбәйҙуллин урамынан. Ҡот осҡос аварияла ике йәйәүле ауыр йәрәхәт ала. Ғәйеплене видеояҙма буйынса асыҡлайҙар, ә күп...
Шартлауҙан зыян күреүсе Сергей Кожевников дауахананан сыҡҡан
Өфөлә Армавир урамында машина шартлауҙан зыян күреүсе Сергей Кожевников дауахананан сыҡҡан. Элекк участка полиция хеҙмәткәре тере ҡалды, әммә уның ғүмерен һаҡлап ҡалыу өсөн аяғын ҡырҡырға тура килде. Әлегә шартлау сәбәптәре билдәле түгел. Ошо хәлдән һуң күп тә үтмәй, Ишембайҙа ла машина шартланы....
Яңы үрҙәр, яңы бейеклектәр
Беҙҙең каналдың милли тапшырыуҙар бүлеге программаһы – “Хәйерле иртә, республика!” тапшырыуының Бөйөк Ватан һуғышында еңеү көнөнә арналған сығарылышы «Мәңгелек ут» фестиваленең махсус призына лайыҡ булды. IX «Мәңгелек ут» халыҡ-ара телевизион хәрби-патриотик фильмдар һәм тапшырыуҙар фестивале...
Республика башлығы төрлө конкурстарҙа еңеү яулаған студенттар менән осрашты
Башҡортостанда инвалид студенттарҙы эшкә урынлаштырыу муниципалитеттар ҡарамағына тапшырыласаҡ. Был хаҡта бөгөн республика башлығы Халыҡ-ара һәм Рәсәй конкурстарында еңеү яулаған студенттар һәм уларҙың уҡытыусылары менән осрашыуҙа белдерҙе.
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Америка дәүләт департаменты Төнъяҡ Кореяға баҫым яһау өсөн 12 миллион доллар бүлә. Был аҡсаларҙы диңгеҙҙә йөктәр ташыуҙы, сауҙа операцияларын күҙәтеүгә алыуға тотоноу ҡарала. Вашингтон Пхеньяндың контрагенттары менән дә хеҙмәттәшлекте нығытырға ниәтләй. Рәсәйҙең күп функциялы радиолокацион...
Бал – һаулыҡ эликсиры
Борон замандарҙан уҡ бал ҡортоноң ағыуын, прополисын, һитәһен, балын халыҡ медицинаһында киң ҡулланғандар. Бал ҡортон халыҡ табибы, тип әйтһәк тә хата булмаҫ. Бал ҡорто ер шарындағы иң боронғо, файҙалы, ғәжәйеп бөжәк. Уның балы ғына түгел, хатта ағыуы ла шифалы. Борон гректар бер-береһенә “һине...
Бөгөн Башҡортостанда оло ваҡиға билдәләнә
50 йыл элек Өфөнөң Ағиҙел ярында Салауат Юлаевҡа һәйкәл асыла. Баш ҡалала бөгөн ошо датаға арналған митинг үтте. 1939 йылда БАССР-ҙың Халыҡ комиссарҙары Советы Салауат Юлаевтың һәйкәл проектына конкурс иғлан итә. Ә 1943 йылда Хөкүмәт комиссияһы осетин скульпторы Сосланбәк Тавасиевтың эскиздарын...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Мәскәү менән аңлашылмаусанлыҡтар булыуға ҡарамаҫтан, Дональд Трамп халыҡ-ара мәсьәләләр буйынса Владимир Путин менән хеҙмәттәшлек итеү кәрәклеген бик яҡшы аңлай. Был хаҡта Аҡ йорттоң рәсми вәкиле Сара Сандерс хәбәрселәр менән осрашыуҙа белдергән. Ракканы азат иткәндән һуң Америка етәкселегендәге...
Бурысҡа аҡса алғанда ғүмерҙе страховкалау тәртибенең үҙгәреүе ихтимал
Рәсәй юғары судының Өфө ханымы ғаризаһына биргән яуабы банктарҙың заем алыусыға коллектив страховка килешеүен көсләп тағыу тәжрибәһенә сик ҡуйыуы ихтимал. Гөлназ Исламова банктан аҡсалата кредитты беренсе тапҡыр ғына алмай. Страховка килешеүен төҙөү талабының ипотека менән автомобиль һатып алғандан...
Өфөлә юл-транспорт фажиғәләре ҡорбандарын иҫкә алалар
Ноябрҙең һәр өсөнсө йәкшәмбеһендә Юл-транспорт фажиғәләре ҡорбандарын иҫкә алалар. Хәтер көнө юлда һәләк булыусыларҙың йылдан-йыл артыуына иғтибарҙы йүнәлтә һәм уйландырырға мәжбүр итә. Донъяла тәүлегенә өс меңгә яҡын кешенең юлда ғүмере өҙөлә, 100 меңгә яҡын кеше төрлө йәрәхәттәр ала....
Һауа торошо боҙола
Республиканың юл хәрәкәте именлеге дәүләт инспекцияһы бөгөн водителдәрҙе алыҫ юлға сыҡмаҫҡа саҡырҙы. Ҡар яуыу һәм юлдарҙа боҙлауыҡ булыу сәбәпле бөгөн Өфөлә ҙур тығындар барлыҡҡа килде. Республика һәм федераль кимәлдәге юлдарҙағы авариялар йыш теркәлгән урындарҙа юл-патруль хеҙмәте нарядтары дежур...
Прокурор судьяны атып үлтергән
Бөгөн Башҡортостандың Мәсетле районы прокурорының Балаҡатай районы судьяһын атып үлтереүе тураһында билдәле булды. Фажиғәле осраҡ Мәсетле районында теркәлгән. Һунар ваҡытында бер кеше икенсеһенә мылтыҡтан атҡан. Яраланыусы һуңғараҡ дауаханала вафат булған.
Впервые меч Салавата Юлаева окажется в студии «Хәйерле иртә, республика!»
50 лет назад 17 ноября открыли памятник Салавату Юлаеву. Скульптор Сосланбек Тавасиев 25 лет работал над скульптурой. Изначально планировали установить его возле Горсовета или Центрального рынка. Но Тавасиев настоял на своём и памятник был установлен на высоком берегу р. Белой. Пришлось со склона...
Яңы йылға яңы цирк менән
Дәүләт циркын билдәһеҙ ваҡытҡа япҡандан һуң төбәктә тамашаларҙың был төрө юғалмай. Өфөлә Шапито циркына нигеҙ һалынды. Дөйә, як, киләһе йыл символы – маьмайҙар – Шапито артистары исемлеген улар аса. Был урында ысын цирк буласаҡ, ти “Триумф” циркының директоры Аллаһбирҙе Исрафилов. Әле бағаналары...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй һәм Венесуэла Каракастың Мәскәүгә 3 миллиард 15 миллион долларлыҡ бурысын ҡайтанан ҡарап сығыу тураһындаға килешеүһе имзаланы. Шулай итеп, халыҡ-ара финанс ойошмалар баҫымына эләккән илдәр өсөн Рәсәй ярҙам ҡулы һыҙыусы илдәр сафына баҫты. Рәсәй хәрби-космос көстәренең алты...
Мәләүез районында йәшәгән Салауат Алтынсурин улының үлемендә уҡытыусыны ғәйепләй
2016 йылда май айында экскурсияға тип сыҡҡан балалар һыу инә. Әммә 14 йәшлек Булат Алтынсурин, аяғы көҙән тартып, һыуҙан сыға алмай. Салауат хәҙер балалар өсөн яуаплылыҡ тотҡан етәксегә ғәҙел хөкөм ҡарарын сығарыуҙарын һорай. Тик йыл ярым эсендә туғыҙ тапҡыр судья алышына, бер кем дә был һорауға...
Ислам-әхләҡ һәм тәрбиә нигеҙе
Бөгөн Башҡортостан Динә назараты ойошторолоуға 100 йыл тулыуға арналған саралар башланды. Ул “Фәхретдинов уҡыуҙары” Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы менән асылды.
Улар һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер
Өфө тимер юл вокзалында пассажирҙар именлеген тәьмин итеүгә Холли һәм Жуля ҡушаматлы спаниель тоҡомло эттәр йәлеп ителде. Улар хәрби ҡорал, шартлатҡыстар, наркотик матдәләр эҙләү өсөн махсус өйрәтелгән. Холли ҡушаматлы эт шартлатҡыс һалынған сумканы бер-нисә минут эсендә эҙләп таба ала...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәйҙең оборона министрлығы Америка етәкселегендәге террорға ҡаршы коалицияны Сүриәлә террорсыларҙы яҡлауҙа ғәйепләне. Америка сигенеүсе террорсыларға ут асыуҙан баш тартып, үҙ биләмәһендә көс тупларға мөмкинлек бирә, тип белдергән Рәсәйҙең оборона министрлығы вәкиле. Рәсәй Федераль...
Бөгөн Өфө аэропорты 2 млн 500 меңенсе пассажирҙы хеҙмәтләндерҙе
Юғары күрһәткес республиканың төп һауа ҡапҡаһы тарихында тәүгегә. Әйткәндәй, бәхетлене Башҡортостан телерадиокомпанияһы хеҙмәткәре, “Хәбәрҙәр”ҙең алып барыусыһы Флүрә Мурзина ҡаршыланы. Билдәле диктор, “Хәбәрҙәр”ҙең алып барыусыһы Флүрә Мурзина бер көнгә һөнәрен алмаштырҙы. Уға Өфө...
«Их, өс егет...» проектына бағышланған матбуғат конференцияһы үтте
Башҡортостан ДТРК–һының Рәсәй медиа үҙәгендә «Их өс егет, өс егет, Азат, Азамат, Байегет» проектына бағышланған матбуғат конференцияһы үтте. Фекер алышыуҙа республиканың билдәле актерҙары - Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сәғиҙулла Байегет, Башҡортостандың халыҡ артистары Азамат Ғафаров һәм Алмас...
Аҙна аҙағында Башҡортостанға ысын ҡыш киләсәк
Синоптиктар хәбәр итеүенсә, әлеге циклон төбәктә ҡоро, тыныс һәм йылы көндәрҙе һаҡлай. Йәғни, кесаҙнаға тиклем, һауа температураһы 5 градусҡа тиклем күтәрелә. Ә йома ҡапыл һыуытасаҡ. Көндөҙ 2-4 градус һалҡын, ә төндәрен 10 градусҡа тиклем түбәнәйә.
Яңы йылға шараптың хаҡы ла 10-15 процентҡа артасаҡ
Ошо турала Милли сауҙа ассоцияцияһы һәм Рәсәй ритейл баҙары эксперттары ассоцияцияһына һылтанып Известия гәзите яҙа. Белгестәр билдәләүенсә, байрам алдынан шампандарға ихтыяж арта, шуға күрә спиртлы эсемлектең айырым төрө 10 процентҡа ҡиммәтләнәсәк. А арзан шараптарҙың хаҡы үҙгәрешһеҙ ҡалыуы...
Башҡортостандан бөгөн Алыҫ Көнсығышҡа эшелон юлға сыға
Яҡташ һалдаттарыбыҙ был төбәктәге хәрби гарнизондарҙа хеҙмәт итәсәк. Уларҙы сик буйы һәм ҡоро ер ғәскәрҙәрендә көтәләр. Республиканың башҡа райондарынан хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар кеүек үк, Баймаҡ һәм Йылайырҙан армия сафына алынған был егеттәрҙе алда ҙур һынау көтә. Хабаровскийға тиклем...
12 ҡатын һәм 29 бала Сүриәнән ҡайтарылды
Сүриәләге ҡыҙыу нөктәләрҙән махсус рейс менән Рәсәйгә ҡайтарылған кешеләр араһында Башҡортостан вәкилдәре лә бар. Кешеләрҙе ҡотҡарыу операцияһы Оборона министрлығы ярҙамы менән ике ай тирәһе дауам иткән. Рәсәй, Үзбәкстан һәм Ҡаҙағстан вәкилдәре кисә Грозный ҡалаһына ҡайтарылды. Унда 12 ҡатын һәм 29...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


c: text/html

text:
- Подробности
- Просмотров: 163
САВИНДАР, С о в и н д а р, дворяндар нәҫеле. Өфө тармағына нигеҙ һалыусы — Ефим Иванович С. (?— 1640), Стародуб ҡ. сыҡҡан. 1622 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са түләүле хәрби хеҙмәткә (поместье һәм аҡсалата эш хаҡына) алына һәм Өфөгә хеҙмәт итергә ебәрелә. 1626 й. Ольховое күле (Ағиҙел й. басс.) буйында 60 сирек поместье бирелә, һуңыраҡ Ташлы й. (Ағиҙел й. басс.) буйындағы Пушкарево а. уныҡы тип иҫәпләнгән. 1635 й. Ф.И.Каловский (ҡара: Каловскийҙар) етәкс. дворяндар отряды составында ҡалмыҡтарҙың Өфө өйәҙенә ябырылыуын булдырмаҫ өсөн Урал аръяғына ебәрелә. Һәләк була. Уның иң билдәле улдары: Лука Ефимович С. (?—1659). 1624 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. 1627 й. уның поместье оклады 250 сирек ер тәшкил итә, ҡатынының бирнәһе итеп Шөгөр й. (Өфө й. ҡушылдығы) буйында 20 сирек поместье ала. 1647 й. Шөгөр й. буйындағы ауыл уныҡы тип иҫәпләнгән. Һәләк була; Юрий Ефимович С. (?—1663). 1632 й. Мәскәүҙә дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. Башҡорт ихтилалын (1662—64) баҫтырыуҙа ҡатнашыусы. 1635 й. ҡатынының бирнәһе итеп Түңәрәккүл (Ағиҙел й. басс.) буйында 65 сирек алпауыт ере ала. Һәләк була. 1665 й. ихтилалды баҫтырыуҙағы хеҙмәттәре өсөн уға үлгәндән һуң 50 сирек алпауыт ере бирелә. 1678 й. уның Шөгөр й. буйындағы 25 сирек алпауыт ере үгәй улдары һәм ҡыҙҙары араһында бүленә. Уның улы Михаил Юрьевич С. 1657 й. дворяндар исемлеге б‑са хәрби хеҙмәткә алына. 1682 й. уның поместье оклады 500 сирек ер тәшкил итә. 1684 й. Өфөлә баш городовой итеп тәғәйенләнә. 1678 й. мираҫҡа атаһының 25 сирек ерен ала. Шулай уҡ билдәлеләр: Гаврила С., капрал. 1767 й. Өфөлә тәүге дворяндар йыйылышына һайлауҙа ҡатнаша; Пётр Гаврилович С., прапорщик. 1782 й. алып Ырымбур губ. идараһында, 1785 й. Өфө шарап приставы (ҡаҙна шарабы һаҡлағысы мөдире) булып хеҙмәт итә. 1801 й. С. нәҫеле Ырымбур губернаһының нәҫел тарихы китабының 6‑сы киҫәгенә яҙылған.
Б.Ә.Аҙнабаев
Тәрж. М.Х.Хужин

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Француз белгестәре 19 май Урта диңгеҙҙә һәләкәткә осраған EgyptAir аэробусының “ҡара йәшниген” тергеҙгәндәр. Унда осош тураһында мәғлүмәттәр һаҡланғаны асыҡланған. Хәтер картаһын Франциянан Мысырға ҡайтарғас ҡына, мәғлүмәт алынасаҡ. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Париждан Ҡаһирәгә осҡан самолетта 66 пассажир һәм экипаж ағзалары һәләк булғайны.
Америкала серәкәйҙәргә ҡаршы ау уйлап тапҡандар. Микропроцессорҙар ярҙамында эшләнгән ҡоролма Зика вирусы йоғоуынан да һаҡлай. Шулай уҡ, ауҙа урынлаштырылған датчиктар ниндәй патогендар инфекцияның таралыуына килтереүен асыҡлап, артабан уға ҡаршы вакцина уйлап табырға ярҙам итәсәк. Бөгөн Зика вирусы донъяның 39 илендә таралған.
Суп-сарҙан сәнғәт әйберҙәре. Кениялағы бер төркөм волонтерҙар океан ярынан балыҡтарға үлемес менән янаған пластик ҡалдыҡтарын, полиэтилен пакеттарҙы, кешеләрҙән ҡалған аяҡ кейемдәрен йыя. Аҙаҡ был сүп-сарға оҫталар йән өрә. Улар көндәлек тормошта ҡулланышҡа ингән кәрәк-яраҡтарға, һындарға, уйынсыҡтарға әүерелә. Үҙенсәлекле сәнғәт әйберҙәрен хатта Америка, Британия, Германия һәм башҡа илдәргә һатыуға оҙатыла.
Хәбәрҙәр
Айыуҙар ниңә йоҡламай?
Ҡыш еткәс тә тайыштабандарҙың оҙон йоҡоға китеүе билдәле. Әммә быйыл урмансылар паркында аҫыралған айыуҙар йоҡлай алмай интегә. Шуға ла улар агрессив хәлдә. Михаил ҡушаматлы айыу балаһы быйыл беренсе тапҡыр ҡышты үткәрә. Парк хеҙмәткәрҙәре күҙәтеүенсә, тәүге ике йылда улар ҡышты ни өсөндөр...
Башҡортостандың төп Яңы йыл шыршыһында ҡатнашыусыларҙы ниндәй тамаша һәм бүләк көтә?
Байрамға 780 бала саҡырылған. Сара ике өлөштән торасаҡ, тип хәбәр итә Башинформ агентлығы. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнау һәм «Яңы йыл тауышы» тигән тамаша. Яңы йыл тамашаһында театр-концерт ойошмалары артистары, «Башҡортостан» дәүләт концерт залының хореография коллективтары ҡатнаша. Татлы...
Башҡортостан юнармия сафтары йәнә 150 кешегә артты
Ойошмаға яңы ағзаларҙы ҡабул итеү тантанаһы республикала асылған Йәштәр сәйәсәте көндәре сиктәрендә үтте. Юнармияның Башҡортостан төбәк штабының бер йылдан ашыу элек кенә ойошторолоуына ҡарамаҫтан бөгөн республиканың һәр районында кесе ойошмалар әүҙем эшләй. Хәйбулла районында ғына 18 мәктәп...
Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығы
Башҡорт дәүләт университетында Халыҡ-ара ғилми–ғәмәли конференция үтте. Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығына арналған сарала билдәле ғалимдар сығыш яһаны. Конференцияға Төркмәнстан, Ҡазағстан, Үзбәкстандан һәм Беларуссиянан да фәнни мәҡәләләр ебәрелгән. Башҡорт матбуғатының үткәнен бөгөнгөһөн...
Өфө халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итергә әҙер
2019-сы йылда Өфөлә үтәсәк Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарына барлыҡ тиерлек объекттар ҙа әҙер. Башҡортостан башлығы Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты генераль секретары Ричард Смит менән осрашты. Унда баш ҡалала төҙөлгән спорт үҙәге тураһында ла һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, объект...
Владимир Путин рухи үҫешкә етди этәргес бирҙе
Владимир Путиндың президент һайлауында ҡатнашыу тураһындағы ҡарарына ҡарата дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре үҙ фекерен белдереүҙе дауам итә. Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин фекеренсә, Владимир Путин Рәсәй халҡын дөйөм маҡсаттар тирәләй туплап рухи үҫешкә етди...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Дональд Трамптың Иерусалимды Израилдың башҡалаһы тип таныуы сәбәпле ҡаршылыҡ акциялары башланды. Рамалла ҡалаһында митингта ҡатнашыусыларҙы ҡыуыу өсөн Израиль полицияһы күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған. Рәсәй хәрбиҙәре Сүриәлә “Ислам дәүләте” террорсыларын юҡ итеү буйынса бурысты тулыһынса...
Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде
Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү өсөн урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың килешеп эшләүе мөһим. 8 районды берләштергән субрегионды социаль иҡтисади үҫтереү программаһы 2011 йылда уҡ ҡабул ителгәйне. Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде. Ул ваҡытта...
Резиденттарға ярҙам төрҙәре киңәйтелә
Башҡортостанда әүҙем социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарына ярҙам төрҙәре киңәйтелә. Республика Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, хәҙер «Бәләбәй» һәм «Күмертау» социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре резиденттары өсөн дәүләт мөлкәтен ҡуртымға алғанда түбән коэффициент ҡаралған. Бынан...
Импортты алмаштырыу-көн талабы
Өфөлә төбәктәрҙең закондар сығарыу органдары етәкселәре ултырышында Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич импортты алмаштырыу йүнәлешендә лә әүҙем эшләү кәрәклеген билдәләне. Башҡортостан предприятиелары был йәһәттән уңышлы эшләй....
11 аварияла бер кеше һәләк булды, 11 кеше тән йәрәхәттәре алды
Бөгөн Өфө-Ырымбур юлының 39-сы километрындағы аварияға бәйле яңы мәғлүмәттәр иғлан ителде.Ауырғазы районында йәшәүсе ҡулдан эшләнгән прицепҡа ВАЗ машинаһын тейәп китеп барғанда идараны юғалта һәм ҡаршы яҡ юлға килеп сығып Деу Нексияға бәрелә. Әрйәләге ВАЗ машинаһы ла осоп барып тигәндәй Нексияға...
Ут һүндерелде
Бер-нисә минут элек кенә Достоевский урамындағы йортта сыҡҡан янғын һүңндерелде. Бәхеткә күрә, һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Алты кеше эвакуацияланған. Ваҡиға урынында техника һәм ҡотҡарыусылар эшләй.
Юристар белемен тикшерә
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы Башҡортостандың конституция суды менән берлектә студенттар өсөн юридик олимпиада ойошторҙо. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың конституция көнөнә арналған юридик олимпиадала...
Закон сығарыусылар йәнә Өфөгә йыйылды
Волга буйы федераль округы субъекттарының дәүләт власы закондар сығарыусылары ассоциацияһының 52–се ултырышы йәнә Өфөлә үтә. Төбәк парламенттары депутаттары һәм дәүләт власы органдары вәкилдәре бөгөн округ биләмәләрендә коррупцияға ҡаршы дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуҙы норматив-хоҡуҡи...
Бөгөн Салауат районында төнъяҡ көнсығыш райондарҙы үҫтереү юлдары тикшерелә
Хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға. Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү юлдары дөрөҫөн әйткәндә күп, әммә быны яйға һалыу өсөн дәүләт органдарының, урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың йөктө бер үк йүнәлешкә тартыуы мөһим. 8 районды...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Алыҫ араға осоусы ТУ-22 самолеттары Сүриәнең Дейр-эз-Зорра виләйәтенең көньяҡ-көнсығышында “Ислам дәүләте” объекттарын утҡа тотто. Һөҙөмтәлә боеприпастар тултырылған келәттәр, техника һәм террорсыларҙың терәк пункттары юҡ ителде. Яҡутияның холоҡ төҙәтеү колонияһында Том һәм Блейк ҡушаматлы...
Дмитрий Медведев Мәскәүҙә Рөстәм Хәмитов менән осрашты
Һүҙ транспорт инфраструктураһын үҫтереү хаҡында барҙы. Атап әйткәндә, Өфөнөң көнсығышынан сығыу юлын төҙөү тураһындағы проект тикшерелде. Рөстәм Хәмитов банктар, федераль Хөкүмәт менән берлектә эшләү ысулын тәҡдим итте. Дмитрий Медведевта ул хуплау тапты. Республика етәксеһе хаҡы 30...
Владимир Путин беҙҙең президент
Владимир Путин Түбәнге Новгородта ГАЗ автозаводы коллективы менән осрашыуҙа Рәсәй президентын һайлауҙа ҡатнашасағы тураһында белдерҙе.Ошо көндәрҙә автозавод үҙенең 85 йыллығын билдәләй. Владимир Путин данлы юл үткән предприятие хеҙмәткәрҙәрен оло юбилей менән ҡотлап 2018 йылда ил...
Өфөлә теракт әҙерләүҙә ғәйепләнеүсе төркөм ағзаларына хөкөм ҡарары сығарылды
Былтыр Федераль именлек хеҙмәте, эске эштәр министрлығының берлектәге махсус операцияһы ваҡытында Өфөлә теракт эшләргә йыйыныусы Ишбаев ҡулға алынғайны. Ул “Ислам дәүләте” халыҡ-ара террор ойошмаһы ағзаһы булыуын террор ғәмәле ҡылып раҫларға уйлаған. Ҡулға алыныусы теракт әҙерләгән осорҙа бәлиғ...
Өфө-Стәрлетамаҡ юлында 5 машина ҡатнашлығында авария
Еңел автомобиль тайғаҡ юлда ауыр йөк машинаһының аҫтына тиерлек инеп киткән. Аварияның сәбәптәре әле асыҡлана. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр тураһында хәбәр ителмәй.
Республикала көслө ел һәм боҙлауыҡ сәбәпле хәрәкәт сикләнеүе ихтимал
Юл инспекторҙары көсәйтелгән эш режимына күсерелде. Әле Һамар өлкәһе биләмәһендә циклон ҡотора. Күпләп ҡар яуыу һөҙөмтәһендә өлкәлә автомобиль хәрәкәте туҡтаған тиерлек. Һәләк булыусылар тураһында ла хәбәр ителә. Тиҙҙән циклон Башҡортостанға ла килеп етте. Шуға ла юл инспекторҙары алыҫ юлға...
Рус география йәмғиәте киләсәккә бурыстар билдәләне
Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе попечителдәр советы алдында йыл һөҙөмтәләре буйынса отчет тотто. Ултырышта ойошманың киләһе йылға пландары ла билдәләнде. Еҙем паркы, бал ауылы, Асҡын боҙ мәмерйәһе. География йәмғиәтенең республика бүлексәһе Башҡортостандың хозур тәбиғәтен, танылған...
Улар ҡарҙы иретеп эсергә лә риза
Стәрлетамаҡ районы Васильевка ауылында йәшәүселәр һыу мәсьәләһен хәл итеүҙе талап итә. Һыу бар, әммә ул эсерлек тә, йыуынырлыҡ та түгел. Бысраҡ һыуҙан, етмәһә, түҙеп торғоҙоҙ һаҫыҡ еҫ тә килә. Клеиндар һыу артынан 60 саҡырымға барырға мәжбүр. Ғаилә менән һыуға сәфәрҙе улар видеоға ла теркәп бара....
Башҡорт дәүләт медицина университетында хирургия буйынса Бөтә Рәсәй олимпиадаһы уҙа
Төрлө ил студенттары үҙҙәренең оҫталыҡтарын яраланған йөрәккә операция яһауҙа күрһәтә. Олимпиаданың төп маҡсаты – талантлы студенттарҙы асыҡлау һәм буласаҡ табиптарға артабан үҫешергә ярҙам итеү. Бишенсе курста белем алыусы Илдар Кадаев бала саҡтан уҡ табип һөнәрен һайлаған. Олимпиада 11 конкурстан...
Мишлен, Пирелли, Гуд-Ер, Нокиан шиналары Башҡортостан сеймалынан эшләнә
Туймазы ҡалаһындағы “Туймазытехуглерод” предприятиеһы Рәсәй генә түгел, донъя автоконцерндарын техник углерод менән тәьмин итә. Реакторҙарҙағы температура, бөтә күрһәткестәр махсус мониторҙа. Эшселәргә бер нисә йыл элек ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып иҫке ҡоролмаларҙа эшләргә тура килһә, бөгөн барыһы...
Халыҡтар дуҫлығы һәм берҙәмлеге менән йәшәй йөҙйәшәр Башҡортостан
Республикала муниципаль берәмектәр араһында халыҡ-ара фестивале старт алды. Беренселәрҙән булып Башҡорт дәүләт филармонияһы сәхнәһендә Учалы районы эстафетаны хәйбуллаларға тапшырҙы. Марафон Башҡортостандың 100 йыллығына арналған. Фестивалға беренеселәрҙән булып Учалы районы старт бирҙе.Райондың...
Салауаттың һалым түләү ҡеүәте арта
Ҡалала акрил кислотаһы етештереүсе завод асылды. Ул илдә иң ҙуры һанала һәм йылына 80 мең тонна бутилакрилат, 35 мең тонна туңдырылған акрил кислотаһы сығарырға һәләтле. Бында яңы эш урындары ла булдырылған. Хеҙмәт хаҡы уртаса 30-35 мең һум. Предприятие заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған һәм...
Тәүге ҡар һәм тәүге етди тығындар
Бөгөн республиканың башҡалаһында 10 баллыҡ тығындар теркәлде. Коммунистик, Октябрь революцияһы, Гагарин һәм Баязит Бикбай урамдарында хәрәкәт бөтөнләй туҡтаны тиерлек. Ошо сәбәпле күптәр эшкә һуңланы. Быға тиклем халыҡ туҙан тип мыжыһа, бөгөн иһә ҡар тип екеренде. Бындай тығындар...
Мультимедия паркын уҡыусылар һәм студенттар бушлай файҙаланасаҡ
Ойоштороусыларға был бурысты Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтендә йөкмәтте. “Рәсәй – тарихым” паркы башҡалала бынан биш ай элек асылғайны. Ул Башҡортостандың 100 йыллығына 100 объект программаһына ярашлы төҙөлдө. Тере дәреслекте әлегә ике меңләп кеше ҡулланған...
Өфөлә тимер юл вокзалын төҙөкләндереү Башҡортостандың 100 йыллығын байрам итеүгә тамамланасаҡ
Был турала «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең тимер юл вокзалдары дирекцияһы етәксеһе Виталий Вотолевский белдерҙе. Проект хаҡы 1 миллиард һумдан ашыу. Өфөләге тимер юл вокзалы бинаһын яңыртыуҙың беренсе өлөшөнә ҡала яғынан инеү урынында дүрт пандус ҡуйыу, һәр ҡатта, шул иҫәптән...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
ИНТЕРВЬЮ. ҠУМЫҘ МУЗЕЙЫ
ИНТЕРВЬЮ. ҠУМЫҘ МУЗЕЙЫ
Студия ҡунағы - Мәсетле районының тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы директоры Нәзирә Әхҡәмова.Башҡортостанда мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә иң яҡшы проекттарға Республика Башлығы Гранты бүленә. Грантҡа дәғүә итеүселәр араһында Мәсетле районы мәҙәниәт бүлеге тәҡдим иткән ҡумыҙ музейы проекты иғтибарға лайыҡ тип табыла. Рәсәйҙә берҙән-бер ҡумыҙ музейы эшмәкәрлеге нимәнән ғибәрәт? Бөгөн уның матди базаһы ниндәй хәлдә, экспонаттары күпме? Халыҡ араһында ҡыҙыҡһыныу уятамы?


text:
Иглин районының спорт-һауыҡтырыу үҙәгендә мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн спорт ярыштары уҙҙы
Иглин районының спорт-һауыҡтырыу үҙәгендә мөмкинлектәре сикләнгәндәр өсөн спорт ярыштары уҙҙы
Бәйгелә ҡатнашыусылар спорттың бер нисә төрө буйынса көс һынашты. Баскетбол кәрзиненә туп ташлау, армспорт, дартс, шафлборд, шашка һәм шахмат турнирҙары - уларҙың һәр ҡайһыһында үҙ еңеүселәре асыҡланды.Һуңғы йылдарҙа райондың мөмкинлектәре сикләнгән спортсылары республика һәм Рәсәй чемпионаттарынджа әүҙем ҡатнаша. Тәүге сынығыуҙы улар ошондай сараларҙа ала.
Мөмкинлектәре сикләнгәндәр араһында эштең әүҙемләшеүенә районда инвалидтар йәмғиәте бүлексәһен төҙөү ҙә булышлыҡ итә. Ойошма етәкселәре сәләмәт тормош рәүешен пропагандалау менән генә сикләнмәй. Төп маҡсаттары - ауыр тормош хәленә тарыусыларҙы яңғыҙ ҡалдырмау.


text:
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 22.05.2017
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 22.05.2017
Рәсәй осоусыһы Олег Пешковты үлтереүҙә ғәйепләнеүсе Алпарслан Челик законһыҙ ҡорал йөрөтөү статьяһы буйынса Төркиәлә 5 йылға иркенән мәхрүм ителгән. Был турала боевиктың адвокатына һылтанма яһап, «РИА Новости» агентлығы хәбәр итә. Шул уҡ ваҡытта Рәсәй хәрбиһен ултереүҙә Челиктың ҡатнашлығын тикшереү дауам итә. Мәғлүм булыуынса, Су-24 Рәсәй истребителен Төркиә самолеты утҡа тота. Экипаж катапульталанып өлгөрә. Әммә парашютта төшөп барған Олег Пешковты боевиктар һауала атып үлтерә.Мексиканың Чьяпас штатындағы юл фажиғәһендә 16 кеше һәләк булған, 25-е йәрәхәтләнгән. Пассажир автобусы 100 метр тәрәнлектәге тарлауыҡҡа ҡолай. Транспортта дини ойошма вәкилдәре булыуы билдәле. Фажиғәгә тиҙлекте арттырыу сәбәпсе булған, тип хәбәр итә мәғлүмәт сығанаҡтары.
ХХХ
Швеция йыйылма командаһы хоккей буйынса донья чемпионы. Финал уйында улар Канаданы буллиттар серияһында отоп, уйын 2-1 файҙаһына тамамланды. Ә Рәсәй йыйылма командаһы бронза миҙал өсөн финдар менән уйнаны. Уйын яҡташтарыбыҙ файҙаһына 5-3 иҫәбенә тамамланды.
ХХХ
Өсөнсө урын яулауға ҡарамаҫтан, яҡташыбыҙ, Рәсәй милли командаһының ҡапҡасыһы Андрей Василевский 2017 йылғы хоккей буйынса донья чемпионатының иң яҡшы голкиперы тип танылды. Турнирҙағы 9 уйындың өсәүһендә ул үҙ ҡапҡаһын ҡоро ҡалдырыуға өлгәште. Статистикаға ярашлы, Андрей Василевский шайбаларҙың 2 процентын уткәреп, 94 процентын кире ҡаҡҡан.


text:
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ
Рәсәй Президенты Владимир Путин Бөтә донъя энергетика конгрессында ҡатнашыу өсөн бөгөн Истамбулға килде. Форум сиктәрендә дәүләт башлығының Төркиә һәм Венесуэлла етәкселәре менән фекер ашыуы ла ҡаралған. Рәжәп Эрдоган менән осрашыуҙа яҡтар ике ил араһындағы мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу, шулай уҡ Сүриәләге сыуалыштар буйынса аныҡ тәҡдимдәрен еткерәсәк. Энергетика конгрессы 13 октябргә тиклем дауам итә.Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев «Башнефть»тең 50 процент контроль пакет акцияларын «Роснефть» компанияһына 329 миллиард 690 миллион һумға һатыу тураһындағы күрһәтмәгә ҡул ҡуйған. Был турала ул бөгөн вице-премьерҙар менән осрашыуҙа белдергән. Һатыуҙан килгән аҡсалар 14 октябргә тиклем илдең быйылғы бюджетын тулыландырыуға йүнәлтелә.
ХХХ
Ҡытайҙың Чжэцзян ҡалаһында 4 торлаҡ йорт ишелеп төшкән. Уларҙың береһе тулыһынса емерелгән. Ҡотҡарыусылар емереклектәр араһынан 10 кешенең кәүҙәһен сығарған. Фажиғә урынында ҡотҡарыу эштәре көнө буйы дауам иткән. Тикшереүҙәр барышында, йорттарҙың урындағы крәҫтиәндәр тарафынан законһыҙ төҙөлөүе һәм эшселәргә ҡуртымға бирелеүе асыҡланған.
ХХХ
Аргентинала йәшәүсе ҡатын-ҡыҙҙар үҙ хоҡуҡтарын митингта яҡлап сығыш яһаған. Улар гүзәл заттарға ҡарата мөнәсәбәттең саманан тыш ҡаты булыуына ризаһыҙлыҡ белдерә. Әммә урам акцияһында ҡатнашыусыларҙың был ҡылығын урындағы етәкселек өнәп етмәгән. Шуға ла полиция хеҙмәткәрҙенә ҡуҙғыған халыҡты резиналы пуля һәм күҙ йәшен сығарыусы газ ярҙамында тынысландырырға тура килгән.
ХХХ
Донъя тарихында тәүге тапҡыр футболсыға йәшел карточка күрһәтелде. Үҙенсәлекле ваҡиға Италияла теркәлде. Кристиано Галано типкән туп ҡапҡанан ситкә оса. Уйындың баш судьяһы бер икеләнеүһеҙ мөйөшкә күрһәтә. Әммә футболсы дәғүәселәрҙең тупҡа ҡағылмауын белдерә һәм судъяның хатаһын төҙөтә. Ғәҙел уйын өсөн Кристиано йәшел карточкаға лайыҡ була. Бындай яңылыҡ быйылғы миҙгелдән Италияның Б серияһында ғәмәлгә ашырыла башланы. Иң күп Грин-карта йыйған футболсы йыл аҙағында махсус приз менән бүләкләнәсәк.


text:
- Подробности
- Просмотров: 169
СУРКОВА Валентина Константиновна (31.7.1941, БАССР‑ҙың Шишмә р‑ны Шишмә а., хәҙ. БР‑ҙың ш. уҡ р‑ны Шишмә ҡсб), офтальмотравматолог. Мед. ф. д‑ры (1998), проф. (2013). РФ‑тың (1998) һәм БАССР‑ҙың (1988) атҡ. табибы, СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1979). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1966) Бөрө ҡ. трахоматоз диспансерында эшләй. 1968—73 йй. һәм 1976 й. алып Өфө күҙ ауырыуҙары ҒТИ‑нда: 1977 й. — ғилми секретарь, 1986 й. — фәнни эштәр б‑са дир. урынбаҫары, 2006 й. башлап күҙ мөгөҙсәһе һәм күҙ яҫмығы хирургияһы бүлегенең төп ғилми хеҙм‑ре. Фәнни эшмәкәрлеге күреү ағзалары травмаларында туҡымаларҙың регенерация механизмдарын һәм уларҙың эҙемтәләрен тикшереүгә, күҙҙең алғы бүлегенә реконструктив операциялар эшләүгә, яраларҙы уңалтыусы дарыу препараттарының һөҙөмтәлелеген уйлап табыуға һәм өйрәнеүгә арналған. С. тарафынан иридопластикала ҡулланылған төрлө трансплантаттарға гистологик характеристика бирелә, уның ҡатнашлығында керакол, азидарег дарыу препараттары, гөлйемеш, каротолин һ.б. майҙар нигеҙендә эшләнгән күҙ маздары уйлап табыла. 280‑дән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 36 уйлап табыу авторы.
Х е ҙ м.: Пластическая хирургия радужки. Уфа, 1997 (авторҙ.); Витреоретинальная хирургия при заболеваниях и травмах глаз. Уфа, 2008 (авторҙ.).
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
2018 йылға Башҡортостан бюджетының килеме 153,4 миллиард һумғаса арттырылған
ӨФӨ, 2017 йыл, 22 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдағы пленар ултырышта «2018 йылға һәм 2019, 2020 йылдарҙың план осорона Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында»ғы закон проектын ҡабул итергә күҙаллай. Икенсе уҡыуға әҙерләнгән закон проекты Бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм территориаль үҫеш буйынса профилле комитет тарафынан яҡлау тапты.
Әлеге ваҡытта республика бюджетының киләһе йылға төп күрһәткестәре: фаразланған дөйөм килем күләме – 153,4 миллиард доллар, дөйөм сығым күләме – 162,4 миллиард, тип хәбәр иттеләр төбәк парламентының матбуғат хеҙмәтендә.
«Закон проектының башланғыс редакцияһында булған суммалар ярайһы уҡ үҙгәрештәр кисерҙе, — тип аңлатма бирҙе республика парламенты спикеры Константин Толкачев. — Беренсе уҡыуҙа ҡабул ителгән федераль бюджет тағы ла күберәк бюджет-ара трансферттарҙы асыҡларға мөмкинлек бирҙе. Әммә республика бюджетының аҙаҡҡы параметрҙары тураһында федераль бюджет тулыһынса ҡабул ителгәндән һуң ғына һөйләргә мөмкин».
Дәүләт Йыйылышы рәйесе билдәләүенсә, республика бюджетына үҙгәрештәр уны аҙаҡҡы ҡабул итеүҙән һуң да индерелә. Бюджет килемдәрен һәм сығымдарын арттырыу яғынан төҙәтмәләр, ҡағиҙә булараҡ, йылына бер нисә тапҡыр индерелә. Ағымдағы йылға республика бюджетына төҙәтмәләрҙе депутаттар һуңғы тапҡыр сентябрь айында индерҙе.
Киәһе йыл бюджетының сығым өлөшөндәге үҙгерәштәренә килгәндә, Константин Толкачев, күп кенә ҡарарҙар закон проектын беренсе уҡыуҙа республика парламентының бөтә комитеттары тикшергәндә депутаттар белдергән тәҡдимдәрҙән, шулай уҡ октябрь айында уҙған асыҡ тыңлауҙар йомғаҡтарынан сығып ҡабул ителде, тип билдәләне.
«Беҙҙең өсөн төбәк бюджеты проектын асыҡ тикшереү тәжрибәһе тәүгә булды. Ул уңышлы килеп сыҡты, тип иҫәпләйем, — тине Дәүләт Йыйылышы рәйесе. — Республика халҡы бюджетты булдырыу мәсьәләһенә яуаплы ҡараны, байтаҡ ҡыҙыҡлы тәҡдимдәр индерҙе. Закон проектын эшләп бөткәндә депутаттар бөтә рациональ идеяларҙы ла иҫәпкә алды. Уларҙың күбеһе граждандарға социаль ярҙам итеү, мәғарифты һәм мәҙәниәтте үҫтереү өлкәһендәге сараларҙы финанслау менән бәйле. Бюджет проектын асыҡ тикшереү тәжрибәһен дауам итергә кәрәк тип уйлайым. Шундай рәүештә республика бюджетын үтәү тураһындағы отчеттарҙы ла асыҡ тыңлауҙарға сығарырға ниәтләнәбеҙ. Алдағы йылдарҙа граждандарҙан бюджет сараларын тотоноу ғына түгел, яңы килем сығанаҡтарын эҙләү йәһәтенән дә рациональ тәҡдимдәр алырға ине».


text:
Өфөлә йәшәүселәр туҙандан тонсоғаФото: автор
Өфөлә йәшәүселәр туҙандан тонсоға
Өфөлә йәшәүселәр туҙандан тонсоғаФото: автор
ӨФӨ, 2017 йыл, 24 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостандың баш ҡалаһында йәшәүселәр бер нисә көн социаль селтәрҙә ҡаланың туҙан менән ҡапланыуын тикшерә, «Башинформ» агентлығына ла ялыуҙар килә. Урындағы водителдәр әйтеүенсә, йыуғандан һуң автомобилгә шунда уҡ туҙан ултыра. Экологик үҙгәрештәргә айырыуса астма һәм үпкә ауырыуҙары менән яфаланыусылар бик һиҙгер. Туҙан, төтөн, насар химик еҫтәр — быларҙың барыһы ла һаулыҡта нисек сағылыш табыр һәм ҡасан тамамланыр — ҡала халҡын ошо һорауҙар борсой.
«Башинформ» агентлығы туҙандың кешеләрҙең сәләмәтлеге өсөн ни тиклем хәүефле икәнен асыҡларға булды. Хәлгә Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының пульмонология буйынса баш штаттан тыш балалар белгесе, медицина фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт медицина университетының педиатрия кафедраһы профессоры Радик Ғәтиәтуллин аңлатма бирҙе.
«Саңға килгәндә, мин дә уға иғтибар иттем. Был бик зыянлы, сөнки тын алыу системаһы былай ҙа миҙгелле респиратор инфекциялар тәьҫиренә дусар, өҫтәүенә инфекция һәм аллергия компоненттары булған бысраҡ һауа. Әлбиттә, бындай осраҡта сирләү хәүефе юғары», — тине профессор.
Балалар пульмонологы һүҙҙәренсә, бөгөн клиник эпидемиология балаларҙың элекке вирус респиратор инфекциялары ла актуаль булыуын күрһәтә, бронхиаль астма һәм аллергик ринит кеүек ауырыуҙар тағы ла киҫкенләшә. Табип балалар организмының инфекцияларға һәм экологик үҙгәрештәргә һиҙгер булыуын билдәләне.
«Аллергик сирҙәрҙең артыуы күҙәтелә. Беҙ былай ҙа экологик яҡтан таҙа аҙыҡ-түлек ҡулланмайбыҙ, өҫтәүенә ошондай хәлдәр, — тине Радик Ғәтиәтуллин. — Әгәр һауала туҙандың күплеген һиҙһәгеҙ, нисек кенә сәйер тойолмаһын, тәҙрәләрҙе асмай тороғоҙ. Ял итеү өсөн елле, ағаслы урындарҙы һайлағыҙ, бигерәк тә ылыҫлы урманда йөрөү файҙалы. Юл буйҙарынан һәм автотранспорт күп булған урындарҙан алыҫҡараҡ китергә кәрәк».
Мэрияның матбуғат хеҙмәтендә әле ҡалала һауа һалҡын һәм ҡоро, тип өҫтәнеләр.
«Ошондай һауа шарттарында һыу һибеү машиналарын файҙаланыу ҡәтғи тыйылған. Юлға һыу һибеү менән ул шунда уҡ һырғалаҡҡа әйләнә, һуңынан йәнә ҡом түгергә тура килә, — тине ведомство вәкиле. — Йәй көнө саң һурҙырғыс автомобилдәр туҙанға ҡаршы көрәшергә ярҙам итә ине. Улар һәр районда бар һәм ҡаланың барлыҡ үҙәк урамдарына сыға. Ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошондай температурала уларҙы файҙаланып булмай. Сөнки хәҙер бысраҡ һәм туҙан туңған, уны йәй көнөндәге кеүек дымландырыу мөмкин түгел. Шуға быны ҡоро килеш эшләү ҡыйынға тура килә».
Шуға ҡарамаҫтан, баш ҡала райондарының төҙөкләндереү буйынса учреждениелары хеҙмәткәрҙәре туҙанға ҡаршы көрәшергә тырыша — улар юл буйын сүп-сарҙан таҙарта. Өфө халҡына, тимәк, һауа шарттарының яҡшы яҡҡа үҙгәреүен сабыр ғына көтөргә ҡала.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Система» акционерҙар финанс корпорацияһының предприятие етәкселәре менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Система» акционерҙар финанс корпорацияһы составына ингән республиканың яғыулыҡ-энергетика комплексының предприятие етәкселәре менән осрашты. Кәңәшмәлә «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең топ-менеджерҙары һәм компанияның структур бүлексәләре директорҙары ҡатнашты.
Осрашыуҙа 2011 йылда нефть сығарыу һәм эшкәртеү, нефть продукттарын һатыу буйынса күрһәткестәр хаҡында әйтелде, предприятиеларҙы үҫтереү буйынса пландар тикшерелде.
— Яғыулыҡ-энергетика комплексының Башҡортостан өсөн ниндәй әһәмиәткә эйә булыуын әйтеп тораһы ла түгел, — тине Рөстәм Хәмитов, осрашыуҙа ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп. – Бер нисә һан килтерәм. Республика тупланма бюджетының дөйөм килем күләменең 24 проценты һеҙ етәкселек иткән предприятиеларға тура кула. Был 30 миллиард һумдан ашыу аҡса. Тейәп оҙатылған продукция дөйөм республикалағы күләмдең 50 процентын тәшкил итә. Килем республиканың барлыҡ предприятиелары буйынса – 60%, экспорт күләмдәре – 85%. Шуға күрә яғыулыҡ-энергетика комплексы Башҡортостан Республикаһы иҡтисадының төп өлөшө булып тора, тип әйтергә була. Һеҙҙең пландарығыҙ ҙа, артабан нисек эшләйәсәгебеҙ ҙә беҙҙе ҡыҙыҡһындыра.
Рөстәм Хәмитов бөгөн нефть сығарыуҙың 1970-80-се йылдарҙағы күрһәткестәргә ҡарағанда күпкә түбәнерәк булыуын билдәләне. Ул ваҡытта йылына – 40 миллион тоннаға тиклем нефть сығарылған, ә хәҙер – 12-13 миллионн. Әммә быға ҡарамаҫтан, Рөстәм Хәмитов фекеренсә, республиканың был өлкәлә перспективалары бар.
— Яңы ятҡылыҡтар эҙләүҙе дауам итергә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. – Нефть ташыу һәм эшкәртеү өлкәһендә артабан нисек эшләйәсәгебеҙҙе аныҡ аңларға тейешбеҙ. Әммә беҙ химия производствоһы, бәләкәй һәм урта предприятиеларҙа етештереү күләмдәрен арттырыу менән шөғөлләнергә тейешбеҙ.
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте идаралығы рәйесе Александр Корсик Рөстәм Хәмитовҡа «Башнефть» компанияһының һуңғы ваҡыттағы төп ҡаҙаныштары хаҡында һөйләне.
— Дөйөм алғанда 15 миллион тонна кимәленә яҡынлашабыҙ, уларҙың 500 мең тоннанан әҙерәге – Ханты-Манси автономиялы округында, ҡалғаны Башҡортостанда сығарыла, — тине ул. – Шуға күрә был өлкәлә алға китеш буласаҡ.


text:
Израиль
Изра́иль, рәсми исеме — Израиль Дәүләте, йәһ. מדינת ישראל, ғәр. دَوْلَةْ إِسْرَائِيل — көньяк-көнбатыш Азиялағы, Урта диңгеҙҙең көнсығышындағы дәүләт. Төньяҡтан Ливан, төньяҡ-көнсығыштан Сүриә, көнсығыштан Иордания, көньяҡ-көнбатыштан Ғәззә Секторы менән сиктәш.
1948 йылдың 14 майында (5708 йылдың 5 ияре) БМО Генераль Ассамблеяһының 1947 йылдың 29 ноябрендә ҡабул ителгән №181 резолюцияһы нигеҙендә иғлан ителә.
Бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһына ярашлы Израиль йәһүд дәүләте[3][4]. Шул уҡ ваҡытта Израиль күп милләтле һәм демократик дәүләт, йәһүдтәр менән башҡа этник төркөмдәр диненә ҡарамай тигеҙ хоҡуҡҡа эйә: мосолман-ғәрәптәр, христиан-ғәрәптәр, друздар, бәҙүәндәр, самариттәр, черкестар һ.б. Айырым алғанда друз һәм күсмә ғәрәптәр депутаттары, ғәрәп фирҡәһе һәм депутаттары Кнессетта урын алған[5].
Йөкмәткеһе
Исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һуңғы өс мең йыл буйы "Израиль" һүҙе Израиль ере (Э́рец-Исраэ́ль) һәм йәһүд халҡы тигәнде аңлата. Был һүҙҙең сығанағы Йәшәйеш Китабында (Книга Бытия), унда нәҫел башлығы Яаков (христиан традицияһы буйынса Иаков) Аллаһ менән көрәшкәс Израиль исемен алыуы тураһында яҙылған. Һүҙҙең мәғәнәһенә төрлө аңлатма бирелә. Берәүҙәр сара һүҙенән килеп сыҡҡан тип, идара итеүсе тигән мәғәнә бирә. Тағы "Аллаһ принцы", "Эль (йәғни Аллаһ) көрәше" тигән аңлатмалар бар. Һүңынан Иаковтан таралған йәһүд халҡын "Израиль балалары" йәки "Израиллеләр" тип атайҙар. Израиль һүҙен беренсе телгә алыу Боронғо Мысыр территорияһының Мернептах стенаһында (XIII быуат аҙағы б.э.т.) табылған, бында ил тураһында түгел, халыҡ тураһында яҙылған. Хәҙерге дәүләт «Медина́т Исраэ́ль» (Израиль дәүләте) тип аталған булған. Э́рец Исраэ́ль, Сион, Иудея тигән исемдәрҙә ҡарала, әммә ҡабул ителмәй. Үҙаллылыҡтың беренсе көндәренән үк хөкүмәт граждандарҙы исраэли́м "израиллеләр" тип атай. Был һүҙҙе беренсе тапҡыр Израиль тышҡы эштәр министры Моше Шарет ҡуллана.
Сиктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төрлө сәбәптәр менән Израиль үҙ сиктәрен билдәләүҙән баш тарта[6]; Израиль юристәре ил сиге мәжбүри дәүләт элементы түгел тип иҫәпләй[7]. Израиль ерҙәре бер нисә төрлө билдәләнә:
- Генераль ассамблеяһының 1947 йылдын 29 ноябрендә ҡабул ителгән 181 һанлы резолюцияһында күрһәтелгән йәһүд дәүләтенең сиктәре берҙән-бер халыҡ-ара хоҡуҡи документ булып тора. Был резолюцияны ғәрәп илдәре танымай һәм ҡабул итмәй.
- Бөгөнгө көндә Израиль контролендә, Алты көнлөк һуғышта баҫып алынған, 27 799 км² майҙанлы Иордан йылғаһының көнбатышындағы Фәләстин милли администрацияһы керә.
Физик-географик характеристика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Израиль көньяҡ-көнбатыш Азияла урынлашҡан, көнбатыштан Урта диңгеҙ, көньяҡтан Ҡыҙыл диңгеҙ менән йыуыла, көнсығышында ил сиге Иордан йылғаһы буйлап 1949 йылғы «Йәшел һыҙыҡ» булап үтә.
Геология һәм рельеф[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҙур булмаған территорияһына ҡарамаҫтан Израиль рельефы төрлөлөгө менән айырылып тора: көньяғындағы Негев сүллегенән алып, төньяғындағы Галилей, Кармель һәм Голан тау теҙмәләренә тиклем. Көнсығышында Иордан далаһы урынлашҡан. Үле диңгеҙҙең көньяғында Арава сүллеге, Ҡыҙыл диңгеҙҙең Эйлат ҡултығы урынлашҡан.
Административ-территориаль бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Берләшкән милләттәр ойошмаһы һәм күпселек дәүләттәр тарафынан беренсе һан дөрөҫ тип танылған, 1949 йылғы үҙаллылыҡ өсөн һуғыштан һуң суверенитет ошо сиктәрҙә булдырылған. Икенсе һан Израилдең рәсми ҡағыҙҙарында ҡулланылһа ла, БМО уны дөрөҫ тип танымай.
- ↑ 2,0 2,1 Халыҡ-ара валюта фонды
- ↑ Декларация Независимости Израиля — Ҡыҫҡа йәһүд энциклопедияһынан (рус.)
- ↑ Israel (инг.). Country Report. Freedom House (2007). 22 июня 2008 тикшерелгән.
- ↑ Демократический фронт за мир и равноправие (ХАДАШ). государство Израиль (2008). 1 июля 2008 тикшерелгән.
- ↑ «Планы раздела Палестины» — Ҡыҫҡа йәһүд энциклопедияһынан (рус.)
- ↑ Конституционное право зарубежных стран. Под общей редакцией члена-корреспондента РАН, профессора М. В. Баглая, Ю. И. Лейбо и Ф. М. Энтина. М., 2008, стр. 1023.


text:
Бөгөн 1 сентябрь – белем көнө
Республика башлығы уҡыусыларҙы, студенттарҙы һәм уҡытыусыларҙы ошо байрам менән ҡотланы.
Мәктәп тупһаһын тәүгә аша атлап үткән балаларға уҡыуҙарында уңыштар, студенттарға-маҡсатҡа ынтылыш, уҡытыусыларға-уҡыусыларығыҙҙың һеҙҙең хеҙмәтте баһалауын, уҡыуҙа юғары уңыштарға өлгәшеүен теләйем, тиелә республика башлығы ҡотлауында.
Хәбәрҙәр
«Мәрхәмәт» Хәйриә фонды ойошторолоуға ете йыл тулды
Мөмкинлеге сикләнгән сабыйҙарға ярҙам иткән «Мәрхәмәт» Хәйриә фонды ойошторолоуға ете йыл тулды. Ошо уңайҙан «Башҡортостан» дәүләт концерт залында ҙур сара үтте. Унда республиканың симфоник оркестры ҡатнашлығында билдәле артистар сығыш яһаны. Әллә күпме йырсыларҙың йырҙарын яттан белгән, үҙе лә...
Республикала киҫкен респиратор вирус менән сирләүселәр артҡан
Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенең төбәк идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ошондай хәл йыл һайын һыуыҡтар төшөү менән күҙәтелә. Ведомствонан белдереүҙәренсә, әлегә, грипп йоҡтороусылар теркәлмәгән. Башҡортостанда прививкалау кампанияһы дауам итә. Әлегә 1 миллион 700 мең самаһы кеше...
Боҙ ҡалын түгел
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре йылға-күлдәрҙә боҙ ҡалынлығын тикшерҙе. Дуҫлыҡ монументы янында Ағиҙел йылғаһында, Сипайлово тирәһендә Ҡариҙел йылғаһында боҙ ҡалынлығы ни бары 2-5 сантиметр ғына. Күлдәрҙә иһә хәл икенсерәк-7-10 сантиметр тирәһе...
Өфөлә Ағиҙел йылғаһы аша иҫке күпер емерелә башлаған
Шуға ла бер һыҙатта автомобиль хәрәкәте сикләнде, ә ауыр йөк машиналарына бөтөнләй йөрөргә ярамай. Өфө янындағы автомобиль күпере тарихы 1953 йылда башлана. 3 йылдан ул төҙөлөп бөтә һәм файҙаланыуға тапшырыла. Объект 60 йылдан ашыу хеҙмәт итә. Әммә, 2014-се йылда уҡ иҫке күпер авария хәлендә тип...
Республика башлығы энергетика системаһы төбәк диспетчер идаралығы эшмәкәрлеге менән танышты
Башҡортостанда Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендәге кеүек ут һүндерелмәйәсәк. Энергетика системаһына бәйле мәсьәлә махсус ойошмаларҙың ныҡлы күҙәтеүенә алынған. Ошо хаҡта бөгөн Республика башлығы Рөстәм Хәмитов төбәк энергетика системаһы диспетчер идаралығы эшмәкәрлеге менән танышҡас белдерҙе....
Дуҫлыҡ теле нисек яңғырай?
Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәре ошо һорауға яуап эҙләп, кисә "Минең телем - дуҫлыҡ теле" тип аталған республика акцияһына ҡушылды. Сәғәт көндөҙгө ун икелә бөтә район, ҡалаларҙа төрлө телдәрҙә туған телгә бағышлап шиғыр юлдары яңғыраны. Дәүләт эшмәкәрҙәре, шағирҙар, уҡыусылар,...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Мәскәү өлкәһендә Федераль именлек хеҙмәте “Ислам дәүләте” яҡлыларҙы ҡулға алды. Улар Яңы йыл байрамы һәм ил президентын һайлауға әҙерлек кампанияһы ваҡтында Мәскәүҙә террор ғәмәле әҙерләгән. Австрияла газ бүлеү станцияһында шарталу яңғыраны. Бер кеше һәләк булған, 20 кеше йәрәхәтләнгән. Ававрия...
Белгестәр пиротехника һатып алғанда мотлаҡ именлек сараларына иғтибар итергә саҡыра
Шартлатҡыс менән сауҙа итеүсе магазиндарҙа лицензия, уларҙы ҡулланыу ҡағиҙәләре күрһәтелгән аңлатма булырға тейеш. Сағыу төҫтөрҙәге уттар балҡыуы, шартлау, һөҙөмтәлә дауахана. Йыл һайын республикала ғына яңы йыл мажаралары тиҫтәләгән күңелһеҙ осраҡ менән тамамлана. Башҡортостанда күңелһеҙ...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй президенты ҡушыуы буйынса Оборона министрлығы Сүриәнән Рәсәй хәрбиҙәрен сығара башланы. Владимир Путин ошо турала Хмеймим авиабазаһында махсус белдереү яһаны. Хәрбиҙәр алдарына ҡуйылған бурысты тулыһынса үтәне, тине ил етәксеһе. Рәсәйҙең Сүриәләге операцияһы 2 йылдан ашыу дауам...
Парламент президиумы ултырышы үтте
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм балаларҙы эшкә урынлаштырыу, уларға һөнәри белем биреү бурысы дәүләткә, атай әйткәндә халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәренә йөкмәтелә. Республикала ошо туралағы закон проекты әҙерләнгән. Был хаҡта бөгөн парламент президиумы ултырышында һүҙ барҙы.
Баланан бәхетең булмаһа – йәшләй ҡартайырһың
Өфөлә йәшәүсе Любовь Дионисьевна үҙ балалары менән фатир өсөн көрәшә. Ире вафат булғкас, бәләкәй ҡыҙы тәҡдиме буйынса, ул иҫке фатирын һатып, яңы торлаҡҡа күсә. Әммә ул милексе түгел түгел. Шуға ла Любовь Дионисьевна урамда ҡалыуҙан ҡурҡа. Любовь Дионисьевна инде өс йылға яҡын үҙ балалары менән...
Бөгөн төнөн Өфөлә ағас йорт янып китте
Утта 53 йәшлек ир һәләк булған. Ут менән һаҡһыҙ эш итеү-был янғындың төп сәбәбе тип хәбәр итәләр, республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан.
Рәттән дүртенсе еңеү
Ниһәйәт, “Салауат Юлаев” хоккейсылары көйәрмәндәрҙең тауышын ишетте. “Юлаевсылар” Ярославлдең «Локомотив»ын үҙ боҙонда 3 кә 2 иҫәбе менән еңде. Хоккей белгестәре Өфө хоккейсыларының агрессив уйнай башлауын билдәләй. Кисәге уйында Игорь Макаровтың хәләл ефете Лера Кудрявцева алдында мах бирмәй...
Асылыкүл - Башҡортостандың иң ҙур күле
Ә Рәсәйҙә ул етенсе урынды биләй. 1962 йылдан тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелеп, бөгөнгәсә һаҡлау аҫтында. 24 йыл элек күл яны биләмәһе милли паркка әйләндерелде. Ғалимдар тәбиғи парктың экосистемаһын өйрәнеп, уны һаҡлау йәһәтенән ҙур эш алып бара. Һыуһылыуҙар төйәк иткән Асылыкүл. Уны...
“Рәсәй – минең тарихым”
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтендә тере тарих менән балалар танышыу алыра тейеш тип белдергәйне. Совет районынан йөҙләгән бала тәүгеләрҙән булып уны ҡарай алды. Дәрестәге ялҡытҡыс тестар бында инде бөтөнләй икенсе төҫ ала. Һорауҙар шул уҡ әммә уға яуап биреүе...
Ватан ҡаһармандары көнөндә Башҡортостанда 3 һәйкәл асылды
Бөйөк Ватан һуғышы батырҙарының хәтерен мәңгеләштереүсе мемориалдар Архангел һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында барлыҡҡа килде. Подлубово ауылында батыр яҡташ, Иван Полунинды иҫкә алдылар. Советтар Союзы геройына бюст ҡуйылды. Архангель районындағы Валентиновкала авиация маршалы Иван Пстыгоға, Оҙондар...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Ғыйраҡтың башҡалаһында “Ислам дәүләте” террорсыларын еңеү уңайынан хәрби парад үтте. Унда хәрбиҙәр һәм полиция хеҙмәткәрҙәре ҡатнашҡан. Ил премьер-министры Хәйҙәр әль Әбади ҡарары менән ИГИЛ-ды ҡыйратыу көнө йыл да милли байрам булараҡ билдәләнәсәк. Киевта Одесса өлкәһенең экс-...
Республикала йәшелсә-емешкә хаҡ арта
Әммә белгестәр раҫлауынса, яңы йыл алдынан был ғәҙәти күренеш. Статистика хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ризыҡтың айырым төрҙәре 10-15 процентҡа арзанайған. Рәхим Мерәҫов хаҡлы ялда. Шуға ҡарамаҫтан, ул сифатлы аҙыҡ-түлек һатып алыуға аҡсаһын йәлләмәй. Рәхим Зәки улы төрлө акцияларға ла...
Өфөлә ир микрофинанслау офисын талаған
Был хәл Степан Кувыкин урамында теркәлә. Видеонан күренеүенсә, башына маска кейгән ир бысаҡ менән ҡурҡытып аҡса талап итә. Тик талаусы, офис хеҙмәткәренә “Һеҙ” тип кенә өндәшә. Хатта сыҡҡан ваҡытта 10 минуттан һуң полицияға шылтыратырға ла рөхсәт бирә. Енәйәттә шикләнеүсе үҙе менән 15 мең һум аҡса...
Республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары арта
Көндәр һыуытыу менән республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары ла арта.Өфө үҙәгендә ВАЗ машинаһында сыҡҡан янғын һүндерелде. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Башҡа машиналарға ла зыян килмәгән. Шаһиттар янғын һүндереүселәргә шылтыратып өлгөргән.
Айыуҙар ниңә йоҡламай?
Ҡыш еткәс тә тайыштабандарҙың оҙон йоҡоға китеүе билдәле. Әммә быйыл урмансылар паркында аҫыралған айыуҙар йоҡлай алмай интегә. Шуға ла улар агрессив хәлдә. Михаил ҡушаматлы айыу балаһы быйыл беренсе тапҡыр ҡышты үткәрә. Парк хеҙмәткәрҙәре күҙәтеүенсә, тәүге ике йылда улар ҡышты ни өсөндөр...
Башҡортостандың төп Яңы йыл шыршыһында ҡатнашыусыларҙы ниндәй тамаша һәм бүләк көтә?
Байрамға 780 бала саҡырылған. Сара ике өлөштән торасаҡ, тип хәбәр итә Башинформ агентлығы. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнау һәм «Яңы йыл тауышы» тигән тамаша. Яңы йыл тамашаһында театр-концерт ойошмалары артистары, «Башҡортостан» дәүләт концерт залының хореография коллективтары ҡатнаша. Татлы...
Башҡортостан юнармия сафтары йәнә 150 кешегә артты
Ойошмаға яңы ағзаларҙы ҡабул итеү тантанаһы республикала асылған Йәштәр сәйәсәте көндәре сиктәрендә үтте. Юнармияның Башҡортостан төбәк штабының бер йылдан ашыу элек кенә ойошторолоуына ҡарамаҫтан бөгөн республиканың һәр районында кесе ойошмалар әүҙем эшләй. Хәйбулла районында ғына 18 мәктәп...
Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығы
Башҡорт дәүләт университетында Халыҡ-ара ғилми–ғәмәли конференция үтте. Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығына арналған сарала билдәле ғалимдар сығыш яһаны. Конференцияға Төркмәнстан, Ҡазағстан, Үзбәкстандан һәм Беларуссиянан да фәнни мәҡәләләр ебәрелгән. Башҡорт матбуғатының үткәнен бөгөнгөһөн...
Өфө халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итергә әҙер
2019-сы йылда Өфөлә үтәсәк Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарына барлыҡ тиерлек объекттар ҙа әҙер. Башҡортостан башлығы Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты генераль секретары Ричард Смит менән осрашты. Унда баш ҡалала төҙөлгән спорт үҙәге тураһында ла һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, объект...
Владимир Путин рухи үҫешкә етди этәргес бирҙе
Владимир Путиндың президент һайлауында ҡатнашыу тураһындағы ҡарарына ҡарата дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре үҙ фекерен белдереүҙе дауам итә. Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин фекеренсә, Владимир Путин Рәсәй халҡын дөйөм маҡсаттар тирәләй туплап рухи үҫешкә етди...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Дональд Трамптың Иерусалимды Израилдың башҡалаһы тип таныуы сәбәпле ҡаршылыҡ акциялары башланды. Рамалла ҡалаһында митингта ҡатнашыусыларҙы ҡыуыу өсөн Израиль полицияһы күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған. Рәсәй хәрбиҙәре Сүриәлә “Ислам дәүләте” террорсыларын юҡ итеү буйынса бурысты тулыһынса...
Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде
Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү өсөн урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың килешеп эшләүе мөһим. 8 районды берләштергән субрегионды социаль иҡтисади үҫтереү программаһы 2011 йылда уҡ ҡабул ителгәйне. Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде. Ул ваҡытта...
Резиденттарға ярҙам төрҙәре киңәйтелә
Башҡортостанда әүҙем социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарына ярҙам төрҙәре киңәйтелә. Республика Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, хәҙер «Бәләбәй» һәм «Күмертау» социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре резиденттары өсөн дәүләт мөлкәтен ҡуртымға алғанда түбән коэффициент ҡаралған. Бынан...
Импортты алмаштырыу-көн талабы
Өфөлә төбәктәрҙең закондар сығарыу органдары етәкселәре ултырышында Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич импортты алмаштырыу йүнәлешендә лә әүҙем эшләү кәрәклеген билдәләне. Башҡортостан предприятиелары был йәһәттән уңышлы эшләй....
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » “Өфө” аэропортына – Муса Гәрәев исеме
“Өфө” аэропортына – Муса Гәрәев исеме
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты шундай тәҡдим менән сыҡты – “Өфө” халыҡ-ара аэропортына ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, башҡорт халҡының данлыҡлы улы Муса Гәрәевтың исемен бирергә.
“Бөйөк Ватан һуғышы батырының исемен ошо рәүешле мәңгеләштереү мәсьәләһендә халыҡ фекерен белеү ҙә бик мөһим”, – тип белдерҙе ҡоролтай башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов.
2019 йылда республиканың барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тула. Шул датаға бәйле, 100 башҡорт шәхесенең исемен район-ҡалаларҙа мәңгеләштереү, арҙаҡлы башҡорттар тураһында китап сығарыу ниәте бар. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты Башҡортостан халҡының шәхестәр буйынса тәҡдимдәрен дә белергә теләй.
А. ЗИННУРОВА.
“Бөйөк Ватан һуғышы батырының исемен ошо рәүешле мәңгеләштереү мәсьәләһендә халыҡ фекерен белеү ҙә бик мөһим”, – тип белдерҙе ҡоролтай башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов.
2019 йылда республиканың барлыҡҡа килеүенә 100 йыл тула. Шул датаға бәйле, 100 башҡорт шәхесенең исемен район-ҡалаларҙа мәңгеләштереү, арҙаҡлы башҡорттар тураһында китап сығарыу ниәте бар. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты Башҡортостан халҡының шәхестәр буйынса тәҡдимдәрен дә белергә теләй.
А. ЗИННУРОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ҡырау төшөүе ихтимал
Ҡырау төшөүе ихтимал
Әле тышта эҫе торһа ла, иртәгәнән башлап көндәр һыуытасаҡ. Ҡырау төшөүе ихтимал: һауа температураһы -2-гә, тупраҡтыҡы 0-5 градусҡа етәсәк. Һауа температураһы көндөҙ 13-18 градустан күтәрелмәйәсәк.
Өй һыуыҡ тип йылытҡыс-фәләнде тоҡандырғанда, мейес яҡҡанда һаҡ булығыҙ.
Өй һыуыҡ тип йылытҡыс-фәләнде тоҡандырғанда, мейес яҡҡанда һаҡ булығыҙ.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 57(2011)
Был аҙнала беҙҙе...
Рубрикалар // 23-07-2011, 18:04
Хәүефләндерҙе...
АҠШ-тағы 40 градустан да юғарыраҡ аномаль эҫе ысын бәләгә әйләнгән.
Һәләк булыусылар исемлегендә 20-нән ашыу кеше иҫәпләнә, йөҙәрләгән кеше дауаханаға эләккән, ә һауа температураһы һаман түбәнәймәй.
Чилиҙа иһә хәл бөтөнләй башҡаса: һуңғы ун йылда быйылғы июль был ил халҡы өсөн иң һалҡыны һәм ҡарлыһы − егерме градус һыуыҡ. Бындай ҡышҡа коммуналь хеҙмәттәр әҙер булмай сыҡҡан. Ҡайһы бер ауылдар ҡар ҡамауында ҡалған....
АҠШ-тағы 40 градустан да юғарыраҡ аномаль эҫе ысын бәләгә әйләнгән.
Һәләк булыусылар исемлегендә 20-нән ашыу кеше иҫәпләнә, йөҙәрләгән кеше дауаханаға эләккән, ә һауа температураһы һаман түбәнәймәй.
Чилиҙа иһә хәл бөтөнләй башҡаса: һуңғы ун йылда быйылғы июль был ил халҡы өсөн иң һалҡыны һәм ҡарлыһы − егерме градус һыуыҡ. Бындай ҡышҡа коммуналь хеҙмәттәр әҙер булмай сыҡҡан. Ҡайһы бер ауылдар ҡар ҡамауында ҡалған....
Инвалид балалар ярҙамһыҙ ҡалдырылмаясаҡ
Рубрикалар // 23-07-2011, 00:16
«Инвалид балалар өсөн өҫтәмә белем биреү хеҙмәттәрен күрһәтеүҙе ойоштороу тураһында» проекты Даун синдромлы балалар өсөн өҫтәмә белем биреү сертификаттары (СОБР) тураһындағы проектҡа нигеҙләнә. Уны БР-ҙың «Ярҙам» тигән Даун синдромлы балаларҙың ата-әсәләренең төбәк йәмәғәт ойошмаһы РФ Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева ярҙамында эшләгән....
Торлаҡ төҙөлөшөн тиҙләтеү – кисектергеһеҙ мәсьәлә
Новости / Башҡортостан // 23-07-2011, 00:15
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Хөкүмәт ағзаларына ҡыҫҡа ваҡыт эсендә торлаҡ төҙөлөшө өсөн ер участкаларын биреү тәртибен ябайлаштырыу механизмын эшләргә ҡушты. Маҡсат − шәхси төҙөлөш өсөн ер бүлеп биреү күләмен арттырыу һәм хаҡын кәметеү.
«Республикала шәхси төҙөлөш өсөн бүлеп бирерлек ер күп, тик ул документтарҙы кабинеттан кабинетҡа йөрөтөүсе кешеләр төркөмө өсөн спекуляция предметына әүерелгән», − тине Президент Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте Президиумының Стәрлетамаҡтағы күсмә ултырышында....
«Республикала шәхси төҙөлөш өсөн бүлеп бирерлек ер күп, тик ул документтарҙы кабинеттан кабинетҡа йөрөтөүсе кешеләр төркөмө өсөн спекуляция предметына әүерелгән», − тине Президент Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте Президиумының Стәрлетамаҡтағы күсмә ултырышында....
«Балалар баҡсалары булдырыуҙың яңы механизмдарын табырға кәрәк»
Новости / Башҡортостан // 23-07-2011, 00:12
Бәләкәй балалары булған һәр кешегә балалар баҡсаһы проблемаһы яҡшы таныш. Ата-әсәләр бер нисә йыл алдан уҡ, йәғни сабый тыуғас та, сиратҡа яҙыла.
Шул рәүешле ҡатын-ҡыҙҙарҙың күбеһе эшкә сыға алмай. Икенсе берәүҙәр был проблеманы бала ҡараусы яллап хәл итә. Әммә бөтәһенең дә кеҫә ҡалынлығы бындай сығымдарҙы күтәрә алмай. Әлбиттә, баланы ауылға олатай-өләсәйҙәренә ҡайтарырға була. Тик ауылдағы тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ эштәр менән булышҡан ололарҙың балаға ваҡыты бик тар ҡала, ул үҙ яйына ҡуйыла. Ә олатай-өләсәй оло йәштә булһа, сабый тәрбиәләү улар иңенә ауыр йөк булып ята − баланың шуҡлыҡтарын, күҙ асып йомған арала әллә ҡайҙарға барып, әллә ниндәй эштәр ҡылып килеүен күҙәтеп тә өлгөрә алмайҙар....
Шул рәүешле ҡатын-ҡыҙҙарҙың күбеһе эшкә сыға алмай. Икенсе берәүҙәр был проблеманы бала ҡараусы яллап хәл итә. Әммә бөтәһенең дә кеҫә ҡалынлығы бындай сығымдарҙы күтәрә алмай. Әлбиттә, баланы ауылға олатай-өләсәйҙәренә ҡайтарырға була. Тик ауылдағы тауыҡ сүпләһә лә бөтмәҫ эштәр менән булышҡан ололарҙың балаға ваҡыты бик тар ҡала, ул үҙ яйына ҡуйыла. Ә олатай-өләсәй оло йәштә булһа, сабый тәрбиәләү улар иңенә ауыр йөк булып ята − баланың шуҡлыҡтарын, күҙ асып йомған арала әллә ҡайҙарға барып, әллә ниндәй эштәр ҡылып килеүен күҙәтеп тә өлгөрә алмайҙар....
Тәжрибә хуплауға лайыҡ
Новости // 23-07-2011, 00:12
БР Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов эш сәфәре менән Стәрлетамаҡта булып ҡайтты.
Ул «Дружба» ауыл хужалығы кооперативы, Явнов исемендәге, Салауат исемендәге кооперативтарҙың, Калинин исемендәге яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эшмәкәрлеге менән танышты, мал аҙығы әҙерләү мәсьәләһе менән ҡыҙыҡһынды. «Рощинский» совхозында сусҡасылыҡ предприятиеһының ит етештереү, әҙер продукция цехтарында, теплица комплексында булды. Стәрлетамаҡ районындағы Лазурный микрорайонында торлаҡ төҙөү барышы менән танышты.
− Стәрлетамаҡ районының агросәнәғәт комплексы, сит илдәрҙең һөҙөмтәле технологияларын уңышлы файҙаланып, йылдам үҫә, − тине Премьер-министр. − Республика өсөн бындай тәжрибә бик файҙалы....
Ул «Дружба» ауыл хужалығы кооперативы, Явнов исемендәге, Салауат исемендәге кооперативтарҙың, Калинин исемендәге яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эшмәкәрлеге менән танышты, мал аҙығы әҙерләү мәсьәләһе менән ҡыҙыҡһынды. «Рощинский» совхозында сусҡасылыҡ предприятиеһының ит етештереү, әҙер продукция цехтарында, теплица комплексында булды. Стәрлетамаҡ районындағы Лазурный микрорайонында торлаҡ төҙөү барышы менән танышты.
− Стәрлетамаҡ районының агросәнәғәт комплексы, сит илдәрҙең һөҙөмтәле технологияларын уңышлы файҙаланып, йылдам үҫә, − тине Премьер-министр. − Республика өсөн бындай тәжрибә бик файҙалы....
Өс һөйләм менән
Новости / Башҡортостан // 23-07-2011, 00:10
Башҡортостанда федераль милектә булған ерҙәрҙең бер өлөшө торлаҡ төҙөү өсөн биреләсәк. Өфөнән 100 саҡрым радиустағы ерҙәр, Стәрлетамаҡ, Ишембай һәм башҡа ҡалаларҙағы хәл анализланасаҡ. Быға тиклем таратылған ерҙәргә лә ревизия үткәреү кәрәк, тип белдерҙе БР Президенты Рөстәм Хәмитов....
Нимә сәсһәң, шуны урырһың
Рубрикалар // 23-07-2011, 00:08
Кеше үҙенең килеп сығышы, ҡайҙа һәм ҡасан был донъяға килеүе менән һәр саҡ ҡыҙыҡһынып йәшәй. Ул үҙен был йәмғиәттең бер өлөшө тип кенә ҡарамай, ә бик мөһим, кәрәкле, ҡабатланмаҫ шәхес итеп тоя. Кешегә үҙе тураһында маҡтаулы, мәртәбәле һүҙҙәр ишетеү бик оҡшай. Шуға күрә лә әҙәм балаһы үҙе тураһында гел яҡшы яҡтан һөйләргә тырыша. Был бигерәк тә балаларға хас күренеш....
Технопарклы булмаҡсыбыҙ
Новости // 23-07-2011, 00:05
[b][/b]Мәскәү ҡалаһында Рәсәй Федерацияһының элемтә һәм киң коммуникациялар министры Игорь Щеголев ҡатнашлығында кәңәшмә үтте. Был сарала юғары технологиялар өлкәһендә технопарктар булдырыу буйынса федераль программаны үҫтереү тураһында һүҙ барҙы. Кәңәшмәлә билдәләүҙәренсә, юғары технологиялы технопарктар перспективалы һәм был тармаҡ артабан да үҫтереләсәк....
Халыҡ ил бюджетын билдәләй
Новости / Башҡортостан // 23-07-2011, 00:05
Башҡортостанда «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Халыҡ бюджеты» проекты буйынса асыҡ тыңлауҙар дауам итә. БР Дәүләт Йыйылышы − Ҡоролтай Рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе сәйәси советы секретары Константин Толкачев был проектты, бюджет өҫтөндә эшләүҙең сифатлы яңы варианты, тип атаны. Беҙҙең ил тарихында дөйөм бюджет мәсьәләләрен бөтә халыҡ менән бергәләп хәл итергә тырышыу һәм ошо тармаҡта пландар ҡороуҙың булғаны юҡ ине әле....
Француздарға барыһы ла оҡшаны
Новости // 23-07-2011, 00:05
Әбйәлил районында «Күп яҡлы Волга − Урал төбәге. Заманса Рәсәйҙә этник һәм конфессиаль төркөмдәр» тип аталған йәйге мәктәп эшен тамамланы.
Франция – Рәсәй тикшеренеүҙәр үҙәгенең мәктәбе Башҡортостанда дүрт көн эшләне. Ошо ваҡыт эсендә сит ил ҡунаҡтары башҡорт халҡының йолаларын, кәсептәрен, көнитмешен өйрәнде. Ғалимдар ҡымыҙҙың нисек әҙерләнеүе менән танышты, ҡортсолоҡто ла ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны. Шулай уҡ башҡорт ғаиләһе менән танышыу, ҡурай менән ҡумыҙҙа уйнайҙы күреү ҙә нәзәкәтле француздарҙа ҙур кисерештәр уятты.
Билдәле булыуынса, 2011 йылдың майында Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Франция Республикаһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Жан де Глиниасти менән осрашҡайны. Шул осрашыу барышында француз ғалимдарының, беҙгә килеп, башҡорт халҡын өйрәнәсәге тураһында һөйләшеп килешелде.
Т. АМАНОВ....
Франция – Рәсәй тикшеренеүҙәр үҙәгенең мәктәбе Башҡортостанда дүрт көн эшләне. Ошо ваҡыт эсендә сит ил ҡунаҡтары башҡорт халҡының йолаларын, кәсептәрен, көнитмешен өйрәнде. Ғалимдар ҡымыҙҙың нисек әҙерләнеүе менән танышты, ҡортсолоҡто ла ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны. Шулай уҡ башҡорт ғаиләһе менән танышыу, ҡурай менән ҡумыҙҙа уйнайҙы күреү ҙә нәзәкәтле француздарҙа ҙур кисерештәр уятты.
Билдәле булыуынса, 2011 йылдың майында Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Франция Республикаһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Жан де Глиниасти менән осрашҡайны. Шул осрашыу барышында француз ғалимдарының, беҙгә килеп, башҡорт халҡын өйрәнәсәге тураһында һөйләшеп килешелде.
Т. АМАНОВ....


text:
Рубрикалар
Спорт матурлыҡ тыуҙыраҺуңғы йылдарҙа спорт стиле подиумдарҙы һәм ҡала урамдарын да яулап алды. Спорт стиле – йүгереү өсөн костюм һәм кроссовка ғына түгел. Юғары моданың ҡупшылығы менән спорт кейемдәренең сағыулығын һәм уңайлылығын үҙендә туплаған, яраштырған да ул. Тап...
Ваҡытында килһен бәхет!Хужабикә ҡунаҡ саҡырһа, айырыуса бер алсаҡлыҡ менән донъяһын йыйыштыра: өй эсендәге барлыҡ әйберҙәрҙе ялтыратып йыуа-йыша, таҙалай, иҫкеләрен һепереп түгә, яңырта, ишек алдын ялт иттереп ҡуя, аш бүлмәһендә иң тәмле ризыҡтар әҙерләнә, үҙе лә өҫ-башын...
Разия СолтанУрта быуаттың яҡынса 1200–1400 йылдарында Көнсығыштың байтаҡ илдәре менән мәмлүктәр идара итә. Сыңғыҙхандың бөйөк яулап алыуҙарынан һуң булған буталыштар заманында донъя баҙарҙарына ҡол сифатында эләккән төрки сығышлы малайҙарҙы Мысыр, Иран, Сүриә...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Иман » Ихласлыҡ, дуҫлыҡ һәм берҙәмлек байрамы
Ихласлыҡ, дуҫлыҡ һәм берҙәмлек байрамы
Кешелек донъяһының күктәрендә, бер ҡояш булараҡ балҡып торған хаҡ динебеҙ исламда, Раббыбыҙ мосолмандар өсөн көн һәм кистәрҙе билдәләгән. Шуларҙың береһе, беҙгә яҡын, аңлайышлыһы – Ҡорбан байрамы.
Ҡорбан ғәйете ҙур әһәмиәткә эйә. Мосолмандарҙың, ниндәй милләттән булыуҙарына ҡарамаҫтан, дуҫлығының, берҙәмлегенең сағыу күрһәткесе булып тора.
Аллаһы Тәғәләнең бөйөк көнөн, донъя мәшәҡәттәренән айырылып, Раббыбыҙ хозурына йүнәлеп, ғибәҙәттә үткәреү сауаплы һанала.
Ҡорбан салыу – Аллаға яҡынлашыу, Уның ризалығы өсөн. Ҡорбан салыуҙа кешенең матди-мәғәнәүи ихтыяждары күҙ уңында тотола. Алла ризалығы өсөн һәр нәмәне лә фиҙа (бүләк) ҡылыу мөмкин икәнлегенең символы булараҡ, хаҡ Тәғәләнең әмеренә буйһоноп салынған ҡорбандарға әжер-сауаптар вәғәҙә ителгән. Тормош ниғмәттәренә шөкөр ҡылып, Ибраһим (ғ. с.) ғәмәлен дауам итеп, Ҡорбан байрамында ҡатнашыуҙа күпме мөғжизә һәм хикмәт бар… Аллаһы Тәғәлә ниәтебеҙҙе, тәҡүәлелегебеҙҙе күреп торғанда, малыбыҙҙан саҙаҡа алып, иманыбыҙҙа тоғролоҡ күрһәткесе булараҡ, һиҙийәт юлын яҡтыртырға бурыслыбыҙ. Ихлас күңел менән салынған ҡорбандарыбыҙ һәр яҡлап хәйер һәм бәрәкәткә сәбәп була.
Ҡорбан күңел тыныслығы менән, ислам дәғүәһенә зыян килтермәйенсә, шартына еткереп салынырға тейеш. Алла, бәйғәмбәре, Китабы, ҡиблаһы, аҙаны, иман һәм ғибәҙәт нигеҙҙәре бер булған мосолмандарға һөйөнөс сәғәҙәттәре ошо бөйөк ғәйет көндәрендә, бер бөтөн ислам өммәте булараҡ, үҙ-ара аңлашып, берҙәмлек, ҡәрҙәшлек һарайына тупланыу мөһим.
Кешенең һәр бер ҡылған ғәмәле Аллаһы Тәғәләнең киҫкен һәм даими күҙәтеүе аҫтында. Ғүмер мәңгелек түгел, ике тапҡыр килмәй. Был фани донъяны үтеп киткәнсе һәр кем үҙенең ҡылған ғәмәлдәрен шәриғәт бизмәненә һалып үлсәп торорға тейеш. Беҙҙең барса шатлығыбыҙ һәм барлығыбыҙ – динебеҙ ышығында. Уй-ниәттәребеҙҙе фани нәфселәрҙән һаҡлап, баҡый мәңгелеккә күңел таҙалығы менән йүнәлтәйек.
Дини байрамдарыбыҙ халҡыбыҙҙың йәшәйеш саралары һанала. Айырыуса оло ғәйет көндәрендә бер-беребеҙгә булған ихласлығыбыҙҙы яңыртып, булған кәмселектәребеҙҙе ғәфү итешеп, өлкәндәргә – хөрмәт, кеселәргә һөйөү менән ҡарайыҡ. Үкһеҙҙәргә, толдарға, етемдәргә, мохтаждарға, сирлеләргә иғтибарлы булайыҡ. Иман һәм Ҡөрьән яҡтылығы – йәшәүҙең иң бейек баҫҡысы. Ата-бабаларыбыҙ, әсәй-өләсәйҙәребеҙ ауырлыҡтарҙан ҡурҡмай, хаҡ динебеҙ исламға һәр саҡ тоғро ҡалып йәшәгән.
Раббыбыҙ биргәненең ҡәҙерен белеп, булғанына шөкөр итеп, тейешлеһен үтәп, тыйғанынан тыйылып, ниәттәребеҙ изге, күңелдәребеҙ таҙа, ғәмәлдәребеҙ күркәм булып, динебеҙ сафлығын һаҡлап ҡалайыҡ.
Яралтҡан һәм тоғро юлды күрһәткән, әмер-бойороҡтар һәм сикләү-тыйыуҙарҙы ҡуйған, юғары һәм түбән ҡылған, шатлыҡтарҙан көлдөргән һәм ҡайғыларҙан илатҡан, үлгәндән һуң терелткән, күңелдәребеҙҙе асыҡлығы, һөйөнөсө, ҡыуанысы менән биҙәгән Ҡорбан байрамының хәйерле бәрәкәттәре, сауап-әжерҙәренең эйәһе итәсәк, иң яҡшы белеүсе Аллаһы Тәғәләгә маҡтауҙарыбыҙ булһын!
Фатима ЖӘЛИЛОВА.
Учалы районы,
Илсе ауылы.
Ҡорбан ғәйете ҙур әһәмиәткә эйә. Мосолмандарҙың, ниндәй милләттән булыуҙарына ҡарамаҫтан, дуҫлығының, берҙәмлегенең сағыу күрһәткесе булып тора.
Аллаһы Тәғәләнең бөйөк көнөн, донъя мәшәҡәттәренән айырылып, Раббыбыҙ хозурына йүнәлеп, ғибәҙәттә үткәреү сауаплы һанала.
Ҡорбан салыу – Аллаға яҡынлашыу, Уның ризалығы өсөн. Ҡорбан салыуҙа кешенең матди-мәғәнәүи ихтыяждары күҙ уңында тотола. Алла ризалығы өсөн һәр нәмәне лә фиҙа (бүләк) ҡылыу мөмкин икәнлегенең символы булараҡ, хаҡ Тәғәләнең әмеренә буйһоноп салынған ҡорбандарға әжер-сауаптар вәғәҙә ителгән. Тормош ниғмәттәренә шөкөр ҡылып, Ибраһим (ғ. с.) ғәмәлен дауам итеп, Ҡорбан байрамында ҡатнашыуҙа күпме мөғжизә һәм хикмәт бар… Аллаһы Тәғәлә ниәтебеҙҙе, тәҡүәлелегебеҙҙе күреп торғанда, малыбыҙҙан саҙаҡа алып, иманыбыҙҙа тоғролоҡ күрһәткесе булараҡ, һиҙийәт юлын яҡтыртырға бурыслыбыҙ. Ихлас күңел менән салынған ҡорбандарыбыҙ һәр яҡлап хәйер һәм бәрәкәткә сәбәп була.
Ҡорбан күңел тыныслығы менән, ислам дәғүәһенә зыян килтермәйенсә, шартына еткереп салынырға тейеш. Алла, бәйғәмбәре, Китабы, ҡиблаһы, аҙаны, иман һәм ғибәҙәт нигеҙҙәре бер булған мосолмандарға һөйөнөс сәғәҙәттәре ошо бөйөк ғәйет көндәрендә, бер бөтөн ислам өммәте булараҡ, үҙ-ара аңлашып, берҙәмлек, ҡәрҙәшлек һарайына тупланыу мөһим.
Кешенең һәр бер ҡылған ғәмәле Аллаһы Тәғәләнең киҫкен һәм даими күҙәтеүе аҫтында. Ғүмер мәңгелек түгел, ике тапҡыр килмәй. Был фани донъяны үтеп киткәнсе һәр кем үҙенең ҡылған ғәмәлдәрен шәриғәт бизмәненә һалып үлсәп торорға тейеш. Беҙҙең барса шатлығыбыҙ һәм барлығыбыҙ – динебеҙ ышығында. Уй-ниәттәребеҙҙе фани нәфселәрҙән һаҡлап, баҡый мәңгелеккә күңел таҙалығы менән йүнәлтәйек.
Дини байрамдарыбыҙ халҡыбыҙҙың йәшәйеш саралары һанала. Айырыуса оло ғәйет көндәрендә бер-беребеҙгә булған ихласлығыбыҙҙы яңыртып, булған кәмселектәребеҙҙе ғәфү итешеп, өлкәндәргә – хөрмәт, кеселәргә һөйөү менән ҡарайыҡ. Үкһеҙҙәргә, толдарға, етемдәргә, мохтаждарға, сирлеләргә иғтибарлы булайыҡ. Иман һәм Ҡөрьән яҡтылығы – йәшәүҙең иң бейек баҫҡысы. Ата-бабаларыбыҙ, әсәй-өләсәйҙәребеҙ ауырлыҡтарҙан ҡурҡмай, хаҡ динебеҙ исламға һәр саҡ тоғро ҡалып йәшәгән.
Раббыбыҙ биргәненең ҡәҙерен белеп, булғанына шөкөр итеп, тейешлеһен үтәп, тыйғанынан тыйылып, ниәттәребеҙ изге, күңелдәребеҙ таҙа, ғәмәлдәребеҙ күркәм булып, динебеҙ сафлығын һаҡлап ҡалайыҡ.
Яралтҡан һәм тоғро юлды күрһәткән, әмер-бойороҡтар һәм сикләү-тыйыуҙарҙы ҡуйған, юғары һәм түбән ҡылған, шатлыҡтарҙан көлдөргән һәм ҡайғыларҙан илатҡан, үлгәндән һуң терелткән, күңелдәребеҙҙе асыҡлығы, һөйөнөсө, ҡыуанысы менән биҙәгән Ҡорбан байрамының хәйерле бәрәкәттәре, сауап-әжерҙәренең эйәһе итәсәк, иң яҡшы белеүсе Аллаһы Тәғәләгә маҡтауҙарыбыҙ булһын!
Фатима ЖӘЛИЛОВА.
Учалы районы,
Илсе ауылы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Байрам өҫтәле нисә һумға төшәсәк?
Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә эконом класлы Яңы йыл өҫтәле күпмегә төшәсәген иҫәпләп сығарғандар. Баҡтиһәң, байрам өҫтәле өсөн арзан аҙыҡ-түлек — үҙәк төбәктәрҙә һәм Һамарҙа, иң ҡиммәте — Алыҫ Көнсығышта һатыла икән. Төбәктә Яңы йыл өҫтәле яҡынса 1 мең 700 һумға барып баҫасаҡ. Өйҙәгеләрҙе милли аш-һыу менән һыйлайым тиһәң өс меңдән ашыуыраҡ аҡса кәрәк буласаҡ. 3-4 килограмлыҡ алма һәм ҡара емеш тултырылған ҡаҙ яҡынса 1,5 мең һумға төшә. Йылҡы итенән әҙерләнгән ҡаҙының килограмы өсөн 450-1 мең 300 һум сығарып һалырға тура киләсәк. Ҡуллама — 500 һум. Уны бешереү өсөн һарыҡ ите, кишер, һуған һәм туҡмас кәрәк. Сәк-сәк — 200, ҡымыҙ 120 һум тора.
Хәбәрҙәр
Дуҫлыҡ теле нисек яңғырай?
Башҡортостанда йәшәгән төрлө милләт вәкилдәре ошо һорауға яуап эҙләп, кисә "Минең телем - дуҫлыҡ теле" тип аталған республика акцияһына ҡушылды. Сәғәт көндөҙгө ун икелә бөтә район, ҡалаларҙа төрлө телдәрҙә туған телгә бағышлап шиғыр юлдары яңғыраны. Дәүләт эшмәкәрҙәре, шағирҙар, уҡыусылар,...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Мәскәү өлкәһендә Федераль именлек хеҙмәте “Ислам дәүләте” яҡлыларҙы ҡулға алды. Улар Яңы йыл байрамы һәм ил президентын һайлауға әҙерлек кампанияһы ваҡтында Мәскәүҙә террор ғәмәле әҙерләгән. Австрияла газ бүлеү станцияһында шарталу яңғыраны. Бер кеше һәләк булған, 20 кеше йәрәхәтләнгән. Ававрия...
Белгестәр пиротехника һатып алғанда мотлаҡ именлек сараларына иғтибар итергә саҡыра
Шартлатҡыс менән сауҙа итеүсе магазиндарҙа лицензия, уларҙы ҡулланыу ҡағиҙәләре күрһәтелгән аңлатма булырға тейеш. Сағыу төҫтөрҙәге уттар балҡыуы, шартлау, һөҙөмтәлә дауахана. Йыл һайын республикала ғына яңы йыл мажаралары тиҫтәләгән күңелһеҙ осраҡ менән тамамлана. Башҡортостанда күңелһеҙ...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй президенты ҡушыуы буйынса Оборона министрлығы Сүриәнән Рәсәй хәрбиҙәрен сығара башланы. Владимир Путин ошо турала Хмеймим авиабазаһында махсус белдереү яһаны. Хәрбиҙәр алдарына ҡуйылған бурысты тулыһынса үтәне, тине ил етәксеһе. Рәсәйҙең Сүриәләге операцияһы 2 йылдан ашыу дауам...
Парламент президиумы ултырышы үтте
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм балаларҙы эшкә урынлаштырыу, уларға һөнәри белем биреү бурысы дәүләткә, атай әйткәндә халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәренә йөкмәтелә. Республикала ошо туралағы закон проекты әҙерләнгән. Был хаҡта бөгөн парламент президиумы ултырышында һүҙ барҙы.
Баланан бәхетең булмаһа – йәшләй ҡартайырһың
Өфөлә йәшәүсе Любовь Дионисьевна үҙ балалары менән фатир өсөн көрәшә. Ире вафат булғкас, бәләкәй ҡыҙы тәҡдиме буйынса, ул иҫке фатирын һатып, яңы торлаҡҡа күсә. Әммә ул милексе түгел түгел. Шуға ла Любовь Дионисьевна урамда ҡалыуҙан ҡурҡа. Любовь Дионисьевна инде өс йылға яҡын үҙ балалары менән...
Бөгөн төнөн Өфөлә ағас йорт янып китте
Утта 53 йәшлек ир һәләк булған. Ут менән һаҡһыҙ эш итеү-был янғындың төп сәбәбе тип хәбәр итәләр, республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан.
Рәттән дүртенсе еңеү
Ниһәйәт, “Салауат Юлаев” хоккейсылары көйәрмәндәрҙең тауышын ишетте. “Юлаевсылар” Ярославлдең «Локомотив»ын үҙ боҙонда 3 кә 2 иҫәбе менән еңде. Хоккей белгестәре Өфө хоккейсыларының агрессив уйнай башлауын билдәләй. Кисәге уйында Игорь Макаровтың хәләл ефете Лера Кудрявцева алдында мах бирмәй...
Асылыкүл - Башҡортостандың иң ҙур күле
Ә Рәсәйҙә ул етенсе урынды биләй. 1962 йылдан тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелеп, бөгөнгәсә һаҡлау аҫтында. 24 йыл элек күл яны биләмәһе милли паркка әйләндерелде. Ғалимдар тәбиғи парктың экосистемаһын өйрәнеп, уны һаҡлау йәһәтенән ҙур эш алып бара. Һыуһылыуҙар төйәк иткән Асылыкүл. Уны...
“Рәсәй – минең тарихым”
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтендә тере тарих менән балалар танышыу алыра тейеш тип белдергәйне. Совет районынан йөҙләгән бала тәүгеләрҙән булып уны ҡарай алды. Дәрестәге ялҡытҡыс тестар бында инде бөтөнләй икенсе төҫ ала. Һорауҙар шул уҡ әммә уға яуап биреүе...
Ватан ҡаһармандары көнөндә Башҡортостанда 3 һәйкәл асылды
Бөйөк Ватан һуғышы батырҙарының хәтерен мәңгеләштереүсе мемориалдар Архангел һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында барлыҡҡа килде. Подлубово ауылында батыр яҡташ, Иван Полунинды иҫкә алдылар. Советтар Союзы геройына бюст ҡуйылды. Архангель районындағы Валентиновкала авиация маршалы Иван Пстыгоға, Оҙондар...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Ғыйраҡтың башҡалаһында “Ислам дәүләте” террорсыларын еңеү уңайынан хәрби парад үтте. Унда хәрбиҙәр һәм полиция хеҙмәткәрҙәре ҡатнашҡан. Ил премьер-министры Хәйҙәр әль Әбади ҡарары менән ИГИЛ-ды ҡыйратыу көнө йыл да милли байрам булараҡ билдәләнәсәк. Киевта Одесса өлкәһенең экс-...
Республикала йәшелсә-емешкә хаҡ арта
Әммә белгестәр раҫлауынса, яңы йыл алдынан был ғәҙәти күренеш. Статистика хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ризыҡтың айырым төрҙәре 10-15 процентҡа арзанайған. Рәхим Мерәҫов хаҡлы ялда. Шуға ҡарамаҫтан, ул сифатлы аҙыҡ-түлек һатып алыуға аҡсаһын йәлләмәй. Рәхим Зәки улы төрлө акцияларға ла...
Өфөлә ир микрофинанслау офисын талаған
Был хәл Степан Кувыкин урамында теркәлә. Видеонан күренеүенсә, башына маска кейгән ир бысаҡ менән ҡурҡытып аҡса талап итә. Тик талаусы, офис хеҙмәткәренә “Һеҙ” тип кенә өндәшә. Хатта сыҡҡан ваҡытта 10 минуттан һуң полицияға шылтыратырға ла рөхсәт бирә. Енәйәттә шикләнеүсе үҙе менән 15 мең һум аҡса...
Республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары арта
Көндәр һыуытыу менән республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары ла арта.Өфө үҙәгендә ВАЗ машинаһында сыҡҡан янғын һүндерелде. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Башҡа машиналарға ла зыян килмәгән. Шаһиттар янғын һүндереүселәргә шылтыратып өлгөргән.
Айыуҙар ниңә йоҡламай?
Ҡыш еткәс тә тайыштабандарҙың оҙон йоҡоға китеүе билдәле. Әммә быйыл урмансылар паркында аҫыралған айыуҙар йоҡлай алмай интегә. Шуға ла улар агрессив хәлдә. Михаил ҡушаматлы айыу балаһы быйыл беренсе тапҡыр ҡышты үткәрә. Парк хеҙмәткәрҙәре күҙәтеүенсә, тәүге ике йылда улар ҡышты ни өсөндөр...
Башҡортостандың төп Яңы йыл шыршыһында ҡатнашыусыларҙы ниндәй тамаша һәм бүләк көтә?
Байрамға 780 бала саҡырылған. Сара ике өлөштән торасаҡ, тип хәбәр итә Башинформ агентлығы. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнау һәм «Яңы йыл тауышы» тигән тамаша. Яңы йыл тамашаһында театр-концерт ойошмалары артистары, «Башҡортостан» дәүләт концерт залының хореография коллективтары ҡатнаша. Татлы...
Башҡортостан юнармия сафтары йәнә 150 кешегә артты
Ойошмаға яңы ағзаларҙы ҡабул итеү тантанаһы республикала асылған Йәштәр сәйәсәте көндәре сиктәрендә үтте. Юнармияның Башҡортостан төбәк штабының бер йылдан ашыу элек кенә ойошторолоуына ҡарамаҫтан бөгөн республиканың һәр районында кесе ойошмалар әүҙем эшләй. Хәйбулла районында ғына 18 мәктәп...
Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығы
Башҡорт дәүләт университетында Халыҡ-ара ғилми–ғәмәли конференция үтте. Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығына арналған сарала билдәле ғалимдар сығыш яһаны. Конференцияға Төркмәнстан, Ҡазағстан, Үзбәкстандан һәм Беларуссиянан да фәнни мәҡәләләр ебәрелгән. Башҡорт матбуғатының үткәнен бөгөнгөһөн...
Өфө халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итергә әҙер
2019-сы йылда Өфөлә үтәсәк Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарына барлыҡ тиерлек объекттар ҙа әҙер. Башҡортостан башлығы Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты генераль секретары Ричард Смит менән осрашты. Унда баш ҡалала төҙөлгән спорт үҙәге тураһында ла һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, объект...
Владимир Путин рухи үҫешкә етди этәргес бирҙе
Владимир Путиндың президент һайлауында ҡатнашыу тураһындағы ҡарарына ҡарата дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре үҙ фекерен белдереүҙе дауам итә. Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин фекеренсә, Владимир Путин Рәсәй халҡын дөйөм маҡсаттар тирәләй туплап рухи үҫешкә етди...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Дональд Трамптың Иерусалимды Израилдың башҡалаһы тип таныуы сәбәпле ҡаршылыҡ акциялары башланды. Рамалла ҡалаһында митингта ҡатнашыусыларҙы ҡыуыу өсөн Израиль полицияһы күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған. Рәсәй хәрбиҙәре Сүриәлә “Ислам дәүләте” террорсыларын юҡ итеү буйынса бурысты тулыһынса...
Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде
Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү өсөн урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың килешеп эшләүе мөһим. 8 районды берләштергән субрегионды социаль иҡтисади үҫтереү программаһы 2011 йылда уҡ ҡабул ителгәйне. Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде. Ул ваҡытта...
Резиденттарға ярҙам төрҙәре киңәйтелә
Башҡортостанда әүҙем социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарына ярҙам төрҙәре киңәйтелә. Республика Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, хәҙер «Бәләбәй» һәм «Күмертау» социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре резиденттары өсөн дәүләт мөлкәтен ҡуртымға алғанда түбән коэффициент ҡаралған. Бынан...
Импортты алмаштырыу-көн талабы
Өфөлә төбәктәрҙең закондар сығарыу органдары етәкселәре ултырышында Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич импортты алмаштырыу йүнәлешендә лә әүҙем эшләү кәрәклеген билдәләне. Башҡортостан предприятиелары был йәһәттән уңышлы эшләй....
11 аварияла бер кеше һәләк булды, 11 кеше тән йәрәхәттәре алды
Бөгөн Өфө-Ырымбур юлының 39-сы километрындағы аварияға бәйле яңы мәғлүмәттәр иғлан ителде.Ауырғазы районында йәшәүсе ҡулдан эшләнгән прицепҡа ВАЗ машинаһын тейәп китеп барғанда идараны юғалта һәм ҡаршы яҡ юлға килеп сығып Деу Нексияға бәрелә. Әрйәләге ВАЗ машинаһы ла осоп барып тигәндәй Нексияға...
Ут һүндерелде
Бер-нисә минут элек кенә Достоевский урамындағы йортта сыҡҡан янғын һүңндерелде. Бәхеткә күрә, һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Алты кеше эвакуацияланған. Ваҡиға урынында техника һәм ҡотҡарыусылар эшләй.
Юристар белемен тикшерә
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы Башҡортостандың конституция суды менән берлектә студенттар өсөн юридик олимпиада ойошторҙо. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың конституция көнөнә арналған юридик олимпиадала...
Закон сығарыусылар йәнә Өфөгә йыйылды
Волга буйы федераль округы субъекттарының дәүләт власы закондар сығарыусылары ассоциацияһының 52–се ултырышы йәнә Өфөлә үтә. Төбәк парламенттары депутаттары һәм дәүләт власы органдары вәкилдәре бөгөн округ биләмәләрендә коррупцияға ҡаршы дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуҙы норматив-хоҡуҡи...
Бөгөн Салауат районында төнъяҡ көнсығыш райондарҙы үҫтереү юлдары тикшерелә
Хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға. Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү юлдары дөрөҫөн әйткәндә күп, әммә быны яйға һалыу өсөн дәүләт органдарының, урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың йөктө бер үк йүнәлешкә тартыуы мөһим. 8 районды...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Роман Филиппов. Эдуард Байков эштәр һәм дан тормош02.07.2017 08:43
ЭДУАРД БАЙКОВ ЭШТӘР ҺӘМ ДАН ТОРМОШ
(Дело жизни и славы Эдуарда Байкова)
на башкирском языке
Башҡортостандың Эдуард Байков исемендәге «Книжный ларёк» (рус.) – «Китап кибеттәрендә» (баш.) нәшриәте — Башҡортостан Республикаһының башҡорт, урыҫ, татар һәм республикала йәшәүсе башҡа халыҡтар телдәрендә нәфис, ғилми-популяр, педагогик, балалар өсөн, мәҙәни-ағартыу, тыуған яҡты өйрәнеү әҙәбиәтен, POS-материалдар һәм һынлы сәнғәт тауарҙарын сығарыусы берләштерелгән дәүләт ойошмаһы.
Әҙәбиәт йылында төп маҡсаттарҙың береһе — китап уҡыуға йәлеп итеү. Шуға күрә Әҙәби Интернет «Книжный ларёк» иң әһәмиәтле ваҡиғаларҙың береһе булып торалыр. Ошо хаҡта таныштырып китеү өсөн һүҙ хөрмәтле ҡунаҡтарыбыҙға бирелә Э. Байков һәм уның әҫәрҙәре менән дуҫ.
Күңелендә шиғыр осҡоно йөрөтөүселәрҙән кемдер донъя гүзәллегенә һоҡланыуын, кемдер шатлығын йә хәсрәт-зарын, кемдер мөхәббәтен аҡ ҡағыҙ битенә төшөрә. Шулай күңелендә ташҡан хис-тойғоларҙы башҡалар менән дә уртаҡлашырға теләй улар: «Книжный ларёк», Эдуард Байков афарин!
Сөнки улар туған халҡынан көс алып, киләсәгебеҙ тураһында ҡайғыртып йәшәгән оло шәхестәр. Хәҙер һүҙҙе тағы ҡунаҡтарға – авторы «Китап кибете» («Книжный ларёк») башҡа рәсәй ҡалаларының береһендә!
Хөрмәтле интернет-ҡунаҡтар (беҙҙең гәзит уҡыусылар клубы https://vk.com/club102616097), һеҙгә барығыҙға ла шундай онотолмаҫлыҡ минуттар бүләк иткәнегеҙ өсөн ҙур рәхмәт: электр китап уҡыу.
Күңелегеҙҙә илһамлы ижад ҡомары һүрелмәһен, ҡәләмегеҙ үткер, фекерегеҙ тос булһын. Төймә лә, дөйә лә бүләк, тиҙәр. «Книжный ларёк» уҡыусыларын үҙҙәренең иғтибары һәм бүләктәре менән дәртләндереп, ҡыуандырып һәм ҙурлап тороусыларҙың беҙҙең арала булыуы – үҙе бер оло ҡыуаныс.
«Китап кибете» – ул әҙәби, өфөнөң мәҙәни, социаль проблемаларҙы, сәйәсәт, дин мәсьәләләрен тикшереү һәм уларҙы хәл итеү юлдарын эҙләү урыны.
Хөрмәтле уҡыулар, тамашасылар, һеҙҙе беҙҙең проектҡа ҡарата битараф булмаҫҡа саҡырабыҙ. Үҙегеҙҙе борсоған мәсьәләләр, көнүҙәк һорауҙар менән мөрәжәғәт итегеҙ. Шылтыратығыҙ, яҙығыҙ! Беҙҙең рәсми төркөм бөтәгеҙ өсөн дә асыҡ: https://vk.com/club102616097.
Уҡыулар яҡын булыуҙың төп юлы – тап уларҙы борсоған һорауҙарҙы күтәреү. Проблемаларҙы хәл итеү юлдарын барлау.
Ябай кешеләр үҙ һорауҙары менән ҡайһы бер чиновниктарға барып етә алмай. Бөйөк һәм көстәр йоғонтоһо, яҙыусыларҙың роле Э. Байков.
Ҡайһы бер етәкселәр менән аңлашмаусанлыҡ мәсьәләләрҙең сиселешен тотҡарлай, кәртә ҡуя. Һеҙҙең төбәктә урындағы етәкселәр тарафынан ҡанун боҙоуҙар, административ кәртәләр ҡороуҙар бар икән, хәбәр итегеҙ.
© Роман Филиппов, текст, 2017
© Книжный ларёк, публикация, 2017
Теги:
—————


text:
- Подробности
- Просмотров: 274
ЛЮЦЕРНА (Medicago), ҡуҙаҡлы‑ лар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 60 төрө билдәле, Евразияла һәм Африкала таралған. Башҡортостанда 4 төрө үҫә. Күп һәм бер йыллыҡ (ҡомалаҡ һымаҡ Л.) үлән. Һабағы тармаҡлы, күтәрелеүсән йәки түшәлеүсән, ҡуйы булып япраҡлана, бейеклеге 100—150 см тиклем.
Япрағы өсәрле, япраҡ ҡолаҡсындары м‑н һабағына ҡушылған. Сәскәһе ваҡ, һары, ҡайһы берҙә күкһел шәмәхә төҫтә, ҡуйы тәлгәшендә йәки осонда урынлашҡан. Май—июлдә сәскә ата.
Емеше — ураҡ, бөрө йәки спираль рәүешле ҡуҙаҡ, июль—окт. өлгөрә. Болонда, урман ситендә, тау битләүендә, һирәгерәк далала үҫә. Һары, йәки ураҡ Л., ҡомалаҡ һымаҡ Л. — респ. бөтә терр‑яһында, румын Л. Башҡортостандың Урал алдында таралған. Баллы һәм мал аҙығы үҫемлеге; составында алкалоидтар, сапониндар, флавоноидтар бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Эндемик. Селтәр Л. (Башҡ‑н Урал алдында 4 урында табылған) БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
БР‑ҙа һары гибрид Л., күк гибрид Л. һәм күк, йәки сәсеү Л. үҫтерәләр. 1000 орлоғоноң ауырлығы 1,8—2 г. Ҡышҡа, ҡоролоҡҡа сыҙамлы, дым һәм йылы ярата, әсе тупраҡта үҫмәй, грунт һыуҙарының яҡын ятыуын яратмай. Күк гибрид Л. — 5—6 көнгә тиклем, һары гибрид Л. 15 көнгә тиклем һыу баҫыуға бирешмәй. Төп элгәрҙәре — аралыҡлы культуралар һәм ужым иген культуралары. Л. яҙғы иген культуралары япмаһы аҫтында яҡшы үҫә (ҡара: Ҡаплам аҫтындағы сәсеүлектәр). Тотош рәт сәсеү ысулы м‑н сәсеү нормаһы 15—16 кг/га, рәт араһы киң булғанда — 7—8 кг/га, сәсеү тәрәнлеге 1,5—2 см. Уңдырышлылыҡ (ц/га): йәшел масса — 320, бесән — 80, орлоҡ — 3,0; 100 кг йәшел массала 21,3 мал аҙығы берәмеге һәм 4,0 кг үҙләштерелеүсе протеин бар, 100 кг бесәндә ошоға ярашлы 50,2 һәм 13,7 (Көйөргәҙе р‑нының СССР‑ҙың 50 йыллығы ис. с‑зы, 1990). Йәшел мал аҙығы, бесән һ.б. итеп ҡулланыла. Л. сорттарын сығарыу һәм агротехникаһын эшләү б‑са фәнни тикшеренеүҙәр 1938 й. алып Ауыл хужалығы институтында үткәрелә (Р.З.Ғәлимуллин, Х.Ғ.Ғөбәйҙуллин, Р.С. Йәнекәев, В.А.Михеев һ.б.). Бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә. БР‑ҙа Л. респ. селекционерҙары сығарған Бибинур, Уфимская 7, Чишминская һ.б. сорттары ҡулланылышҡа индерелгән.
Әҙәб.: Губайдуллин Х.Г., Еникеев Р.С. Семеноводство многолетних трав. Уфа, 1980.
Х.Г.Ғөбәйҙуллин, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 169
СУМҒАН МӘМЕРЙӘҺЕ, Ҡ о т о ҡ - С у м ғ а н, БР‑ҙың иң оҙон мәмерйәһе. Ҡотоҡ төбәгендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, визе ярусы эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Көньяҡ‑көнбайыш һәм көньяҡ‑көнсығыш йүнәлешле горизонталь‑ауыш галереяларҙың, коридорҙарҙың һәм юлдарҙың 3 яруслы системаһынан тора. Оҙонлоғо 9860 м, тәрәнлеге 134 м, уртаса киңлеге 5,3 м, уртаса бейеклеге 8,3 м, майҙаны 52,3 мең м2, күләме 350 мең м3. Упҡын (тәрәнлеге 102 м) ауыҙы формаһындағы инеү урыны (оҙонлоғо 20 м, киңлеге 10 м) Йомағужа һыуһаҡлағысы кимәленән 111 м бейеклектә, Ҡотоҡ һәм Сумған ҡулдарының ҡушылған урынында ята. Упҡындың төрлө тәрәнлектәрендә инеү урыны упҡыны һәм ике ҡоҙоҡ (тәрәнлектәре 35 һәм 45 м) м‑н берләшкән өҫкө (оҙонлоғо 0,2 км), уртансы (3,8 км) һәм аҫҡы (4 км) ярустар башлана. Өҫкө ярус боролмалы коридорҙан тора, уртансыһы инеү урынынан 60,5 м тәрәнлектә фирн м‑н ҡапланған майҙансыҡтан башлана, уның төньяҡ стенаһы нигеҙендә Өмөт ҡыуышы (оҙонлоғо 15 м, киңлеге 6 м) урынлашҡан. Был ҡыуыштан мәмерйәнең көнсығыш өлөшөндә Китапхана системаһын (стеналарында китап кәштәләренә оҡшаған эрозия улаҡтары бар) булдырған каньон формаһындағы 3 коридор (оҙонлоҡтары 0,2 км) сыға. Уртансы коридорҙың төбө кальцит, гурҙар м‑н ҡапланған; стеналарында һәм түбәһендә конус һәм флаг формаһындағы сталактиттар, көнсығыш коридорҙа — гелектиттар бар. Өмөт ҡыуышы ҡаршыһында Һыйыр юлы (оҙонлоғо 60 м) урынлашҡан, унан көнбайышта — Фил һәм Кубиктар залы (икеһе лә — диам. 30 м, бейеклектәре 20 м тиклем). Өс киртләсле үрләс (оҙонлоғо 12 м) Кубиктар залының көньяҡ стенаһы буйлап йәйенке сталагмиттары (диам. 3 м) һәм һай гурҙары (ҡайһы берҙәре ҡоро) булған галереяға илтә, артабан коридор көнсығышта Вейс ҡоҙоғона (тәрәнлеге 45 м) алып бара һәм аҫҡы ярусҡа төшә. Залдан көнбайышта Тамаша залына (оҙонлоғо 65 м, киңлеге 13 м, бейеклеге 16 м) илткән киң бөгөлмә көмбәҙле Метрополитен галереяһы (60; 10; 4 м) ята. Төбө эзбизташ һыныҡтарынан, кварцит киҫәктәренән һәм ҡырсынташтан тора. Түбәнән шарлауыҡ ағып төшә. Залдың көнсығыш өлөшөндә тәрән булмаған күл (диам. 7 м), төньяҡ өлөшөндә аҫҡы ярусҡа төшөүсе Томанлы ҡоҙоҡ (тәрәнлеге 35 м) бар. Тамаша залынан төньяҡ‑көнбайышҡа табан конус һәм флаг формаһындағы сталактиттары, сталагмиттары һәм сталагнаттары булған балсыҡлы Эверест түбәһенә үрләс (киңлеге 12 м, оҙонлоғо 90 м) башлана, унан көнбайышҡа табан юл Геофак проспекты галереяһына (оҙонлоғо 350 м, киңлеге һәм бейеклеге 16 м тиклем) илтә. Стеналарында һәм түбәһендә кальцит япмалары һәм сталактиттар үҫешкән. Галереяның урта өлөшөндәге төбө бөтә оҙонлоҡ б‑са һуҙылған балсыҡлы арҡанан (бейеклеге 1,5—2 м) тора, алыҫтағы__өлөшөндә балсыҡлы таҡырҙар (диам. 1 м еткән 4, 6 һәм 8 ҡырлы призмалар) бар, аҙаҡҡы өлөшөндә Йомағужа һыуһаҡлағысы тарафынан ваҡыты‑ваҡыты м‑н һыу аҫтында ҡала торған Фортуна галереяһы урынлашҡан. Геофак проспектының урта өлөшөнән көньяҡҡа табан боролмалы Змеевик коридоры (оҙонлоғо 700 м) китә; кальцит һарҡымдары, кораллитлы гурҙар, сталактиттар һәм уникаль сталагнат (бейеклеге 6 м, диам. 2,5 м тиклем) булған Ҡурсаҡ театры, Ҡоҙоҡ, Һаҡал ҡыуыштары урынлашҡан. Ҡыуыштар араһындағы коридор һыулы, төбөндә — шыйыҡ балсыҡ, эре һәм ваҡ таштар өйөмө, кварцит киҫәктәре бар. Һаҡал ҡыуышы артында Метрополитен галереяһы м‑н тоташҡан камин (бейеклеге 20 м) урынлашҡан, икенсе коридор айырымланған тармаҡтары м‑н әкренләп һыу кимәленә төшә. Мәмерйәнең аҫҡы ярусы упҡындың инеү урыны төбөндә башлана. Йомағужа һыуһаҡлағысында һыу кимәле түбән булған осраҡта кәмәлә төньяҡ коридор буйлап ҙур таштар өйөмө, гур ванналары ҡалдыҡтары һәм гелектиттар булған коридорҙар лабиринтына (оҙонлоғо 500 м), төньяҡ‑көнбайыш коридор буйлап Ҡапҡалар залына (диам. 10 м, бейеклеге 20 м) етергә мөмкин. Алыҫтағы өлөшөндә упҡын төбөнә яңынан килеп сығыусы шишмә ағып ята. Вейс ҡоҙоғонан көньяҡҡа илтеүсе коридор кальцит япмалары, гурҙар, сталактиттар һәм сталагмиттар м‑н биҙәлгән. Аҫҡы ярустың көнбайыш өлөшө (оҙонлоғо 2,1 км) һыу аҫтында ҡалған. Һауа т‑раһы йәй көнө 6—12°С. Ярғанаттар йәшәй.
Ю.В.Соколов
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Матрона Московская янына меңләгән кеше килгән
27 ғинуарҙа Ғайса пәйғәмбәр әсәһе ғибәҙәтханаһына Матрона Московскаяның изге мәйетен алып килделәр. Өфөгә тәүгә килтерелгән был изге ҡатындың мәйете сиркәүҙә 8 февралгә тиклем буласаҡ. Артабан уны Инорс биҫтәһенә оҙатасаҡтар. 10 февралдә Матрона Московская мәйетен Башҡортостандың башҡа ҡалалары – Стәрлетамаҡ, Нефтекама, Бәләбәй һәм Белоретҡа алып барасаҡтар.
Йоманан алып сиркәүҙә меңләгән кеше булды, тип һөйләне сиркәүҙең өлкән священнигы, протоиерей Евгений Коробков.
Матрона Московская Рәсәйҙә халыҡ тарафынан хөрмәт ителгән изге кешеләрҙең береһе. Ул дауалау һәләте менән билдәле. Матронаға ауыр хәлдә ҡалғандар, сирлеләр ярҙам һорап мөрәжәғәт итә. Миңә ярҙам һорап килеүсе һәр кемгә лә ярҙам итермен, тигән ҡасандыр Матрона.


text:
- Подробности
- Просмотров: 179
СЕЙМАЛ ТАБЫУ ҺӘМ ЯҒЫУЛЫҠ ӘҘЕРЛӘҮ СӘНӘҒӘТЕ, ер аҫты, һыу һәм урманда сеймал һәм яғыулыҡтың төрлө төрөн сығарыу, ш. уҡ уларҙы беренсел эшкәртеү (байыҡтырыу) м-н шөғөлләнгән сәнәғәт тармаҡтары йыйылмаһы. Башҡортостанда С.т.һ.я.ә.с. яғыулыҡ сәнәғәтенән (нефть сығарыу сәнәғәте), төҫлө металлургиянан (төҫлө металл, ҡиммәтле металл мәғдәндәрен сығарыу), ҡара металлургиянан (тимер мәғдәндәрен сығарыу), химия сәнәғәтенән (тау-химия сеймалы сығарыу), төҙөлөш материалдары сәнәғәтенән, ағас әҙерләү сәнәғәтенән һ.б. тора (ҡара: табл.). С.т.һ.я.ә.с. продукцияһы башлыса эшкәртеү сәнәғәтендә файҙаланыла. БР-ҙа сәнәғәт продукцияһы күләменең 20%-ы С.т.һ.я.ә.с. өлөшөнә тура килә (2004).
И.В.Гурьянова, В.Ғ.Хәйруллина
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина
БР-ҙың сеймал табыу һәм яғыулыҡ әҙерләү сәнәғәте
продукцияһының төп төрҙәрен етештереү
* 1932 й. мәғлүмәттәре
** Тере, яңы тотолған йәки һыуытылған балыҡ
*** Эшкәртелмәгән ағас


text:
- Подробности
- Просмотров: 427
ГЕОФИЗИКА, Ерҙең төҙөлөшөн, физик үҙенсәлектәрен һәм уның ҡаты (литосферала), шыйыҡ (гидросферала) һәм газ (атмосферала) ҡабығында барған процестарын физик ысулдар м‑н өйрәнеүсе фәндәр комплексы. “Ҡаты” Ер физикаһына (геотермия, геоэлектрика, гравиметрия, сейсмология, разведкалау Г. һ.б.), гидрофизикаға (диңгеҙ һәм ер өҫтө һыуҙары физикаһы) һәм атмосфера физикаһына (аэрология, ионосфера физикаһы һ.б.) айырыла. Разведка Г. файҙалы ҡаҙылма ятҡылыҡтарҙы эҙләү, разведкалау һәм үҙләштереүҙе контролдә тотоу һәм геомагнит, гравитация, электр һ.б. ҡырҙарҙы үлсәү, ер ҡабығында сейсмик тулҡындарҙың таралыуын өйрәнеү нигеҙендә инженер-геологик эҙләнеү мәсьәләләрен хәл итә; ҡыр шарттарында һәм промысла (скважина) күләмендә тикшереү айырыла. Геофизик тикшереү һөҙөмтәләрен гидрометеорология хеҙмәте файҙалана. Башҡортостанда тәүге геофизик тикшереүҙәр 1925 й. Йылайыр кантонында төҫлө металл ятҡылыҡтарын эҙләгәндә үткәрелә. Ишембай нефть ятҡылығы үҙләштерелә башлағандан һуң, республикала Г. үҫешенең төп йүнәлеше — промысла Г. билдәләнә (ҡара: Скважиналарҙы геофизик тикшереү). 30‑сы йй. башынан нефть эҙләү һәм разведкалау б‑са тикшеренеүҙәр — гравиразведка, магниторазведка һәм сейсморазведка ысулдары м‑н, 30‑сы йй. аҙағынан ҡаты ҡаҙылма байлыҡтарҙы асыҡлау электроразведка ысулы м‑н алып барыла. 1934 й. алып “Башнефтегеофизика” ААЙ ҡыр шарттарында үткәрелгән геофизик эштәрҙе һәм скважиналарҙы тикшереүҙе промысла Г. ысулдарын файҙаланып алып бара (С.Н.Миролюбов, В.Д.Сапожников, Н.К.Юнысов, Й.Р.Әҙиев һ.б.). 1957 й. башлап “Башкиргеология” ААЙ‑нда мәғдән ятҡылыҡтарын, ер аҫты һыуҙарын һәм мәғдәнһеҙ сеймал ятҡылыҡтарын эҙләгәндә һәм разведкалағанда, геология планын төшөрөү һәм терр‑яларҙың тәрәндәге төҙөлөшөн өйрәнеү ваҡытында аэромагнит, электр, гравиметрик һ.б. ысулдарҙы файҙаланып геофизик тикшереүҙәр үткәрелә (В.М.Латыш, В.М.Попов һ.б.); 1962 й. алып Геология институтында төбәк профилдәр системаһы б‑са геотермик, палеомагнит, сейсмогеологик тикшеренеүҙәр алып барыла (И.В.Голованова, И.С.Огаринов, В.Е.Сальников һ.б.). Бөтә Союз геологоразведка скважиналарын геофизик өйрәнеү ғилми-тикшеренеү һәм проект-конструкторлыҡ ин‑ты һәм “Геофизика” ғилми-производство фирмаһы Г., аппараттар, комплекслы технологиялар, методик һәм программа саралары эшләү б‑са ғилми-тикшеренеү эштәре алып барыла (И.И.Башлыкин, П.А.Бродский, И.Г.Жувагин, В.В.Лаптев, А.А.Молчанов, Л.Г.Петросян һ.б.). 70‑се йй. “Башнефтегеофизика” тресында сейсморазведкала (В.В.Рыбачек, Р.И.Шаһмәмәтов, Юнысов) һәм алынған мәғлүмәттәрҙе эшкәртеүҙә, аңлатма биреүҙә дөйөм тәрән нөктәләр ысулы (Р.Х.Йәнекәев, А.С.Кронрод, А.П.Павлов) индерелә, нефть ятҡылыҡтарының төҙөлөшөн асыҡлау өсөн күләмле модификация (3D) һәм скважиналар эргәһен сейсмик юл м‑н ентекле тикшереү алымдары (В.В.Дуброва, В.Ф.Пахомов, В.И.Разуваев, А.В.Сухачёв) үҙләштерелә. 60‑сы йй. уртаһынан Башҡорт дәүләт университетында тикшеренеүҙәрҙең ядролы-геофизик ысулдарының математик моделен төҙөүгә мөмкинлек биргән физика һәм математика элементтарын берләштергән ғилми йүнәлеш — физикала Монте-карло һәм Г. ысулдары (И.Г.Дядькин, Д.Ҡ.Ғәлимбәков, В.Н.Стариков) үҫеш ала; 70‑се йй. башынан скважиналар термометрияһы өлкәһендә тикшеренеүҙәр алып барыла (А.С.Буевич, Р.А.Вәлиуллин, И.Л.Дворкин, Л.Л.Пацков һ.б.); 80‑се йй. аҙағынан нефть ятҡылыҡтарын файҙаланыуҙы геофизик контролдә тотоуҙың компьютерлаштырылған технологияларын булдырыу б‑са ғилми йүнәлеш үҫеш ала; автоматлаштырылған “Прайм”, “Гидрозонд” системалары уйлап табыла һәм БР‑ҙың, РФ‑тың башҡа төбәктәре геофизик пр‑тиеларында индерелә. 1985 й. алып Нефть техник университетында нефть ятҡылыҡтарының геологик төҙөлөшөн асыҡлау һәм ятҡылыҡтарҙы эшкәртеүҙә ҡулланылған системаны камиллаштырыу өсөн коллекторҙарға һыу ебәреү процестарын өйрәнеү б‑са ғилми-тикшеренеү эштәре алып барыла (В.И.Дворкин, Б.М.Орлинский). Республикала 500‑ҙән ашыу нефтле һәм газлы структура тикшерелә һәм нефть, газ сығарыу өсөн быраулауға әҙерләнә. БР терр‑яһы 1:200000 масштабында гравиметрик һәм аэромагнит ысул м‑н төшөрөп алына, терр‑яның платформа өлөшөнә 1:50000 һәм 1:25000 масштабында сейсморазведка үткәрелә. Ер ҡабығының төҙөлөшөн тикшереү һөҙөмтәһендә платформа рәүешендә ҡалҡыуҙарҙың һәм нефть ятҡылыҡтарының урынлашыу законлылыҡтары асыла, тәрәндәге ярылыу зоналары билдәләнә, бер нисә профиль б‑са сейсмогеологик һәм геофизик киҫелеш төҙөлә, баҡыр колчеданы ятҡылыҡтары, нефть һәм тимер мәғдәне ятҡылыҡтары һ.б. асыла. 90‑сы йй. халыҡ-ара “Европроба” программаһының Уралсейс—95 проектына ярашлы, Рәсәй, Германия, Испания, АҠШ һ.б. илдәрҙең ғилми-тикшеренеү учреждениелары ҡатнашлығында БР‑ҙың Геология һәм ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу б‑са дәүләт комитеты (Б.Д.Мәһәҙиев, А.Л.Чернов, В.Ф.Шадрин һ.б.), “Башнефтегеофизика” (Р.Б.Болғаҡов, Йәнекәев, В.И.Северин һ.б.), “Башкиргеология” ААЙ (А.А.Пацков һ.б.), Геология ин‑ты (А.М.Косарев, В.Н.Пучков һ.б.) тарафынан, Евразия литосфераһы ҡабығының һәм өҫкө мантияһының тәрәндәге төҙөлөшөн өйрәнеү маҡсатында, БР һәм Силәбе өлкәһе сиктәрендә 500 км һуҙылған трассала ҡыр эштәренең тулы комплексы үткәрелә. Төрлө сейсмик ысулдарҙы файҙаланып, Урал орогенының структура үҙенсәлектәре өйрәнелә.
Әҙәб.: Валиуллин Р.А., Рамазанов А.Ш. Термические исследования при компрессорном освоении нефтяных скважин. Уфа, 1992; Глубинное строение и геодинамика Южного Урала (проект Уралсейс). Тверь, 2001.
Р.Б.Болғаҡов, Р.А.Вәлиуллин
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Ашҡаҙар
Ашҡаҙар (рус. Ашкадар) — Көньяҡ Уралдағы йылға, Ағиҙелдең һул ҡушылдығы[1]. Стәрлетамаҡ янында ҡушылалар. Башҡортостандың Фёдоровка районы Өсбүләк ауылынан 2,2 км көнбайышта башлана, ратабан Мәләүез һәм Стәрлетамаҡ райондары аша аға. Йылға өҙөнлоғо — 165 км. Башынан тамағына тиклем ауышлыҡ — 271 м, бассейн майҙаны — 3780 кв. км, уртаса бейеклеге — 253 м.
Бассейндың үрге өлөшө Бөгөлмә-бәләбәй ҡалҡыулығында урынлашҡан, бында cаған, имән, йүкә ағастары осрай. Ашҡаҙар бассейнының түбәнге өлөшө ҡара тупраҡлы дала үҫемлектәре үҫкән уйһыулы түбәнлектә урынлашҡан. Бассейндың урманлы өлөшө — 5 %, һөрөлгән өлөшө — 70 %. Ашҡаҙар, башлысы, ҡар һыуҙары менән туйына. Тамағанда уртаса йыллыҡ һыу ағымы — 16,7 м³/с.
Төп ҡушылдыҡтары:
- уң яҡ
- һул яҡ
Легендаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Борон, Аҡ батша(Иван Грозный) халыҡты көсләп суҡындыра башлаған саҡта, өс бер туған ҡасып китәләр. Улар беҙҙең яҡтарға килеп сығалар. Бик матур йылға эргәһенә ял итергә туҡталалар. Шул урында иң бәләкәс ҡустыларына "ҡаҙан аҫ" тиҙәр. Йылға исеме шунан ҡалған тиҙәр ауылдағы олатайҙар. Улар йылғаны Аҫҡаҙан тип атар булғандар. Халыҡ телендә яйлап Ашҡаҙарға әйләнгән. Легенданы яҙып алды, РПЛИ-ның 8 класс уҡыусыһы Маликова Наҙгөл.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ашҡаҙар // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Ял көндәрендә Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә
Ял көндәрендә Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә
Баш ҡаланың Зорге урамындағы сауҙала республика төбәктәренән килгән етештереүселәр ҡала халҡына ит, балыҡ, май, картуф һәм башҡа аҙыҡ-түлек тәҡдим итте. Ит ҡиммәтләнһә лә ихтыяж кәмемәй. Һыйыр ите 200 -ҙән - 350-гә тиклем, сусҡаныҡы уртаса 230, тауыҡтыҡы 150 һум тирәһе. Хаҡтарға ризаһыҙлыҡ белдереүселәр юҡ. Барыһы ла ауыл хужалығы тауарҙарының баҙарҙыҡына ҡарағанда сифатлыраҡ булыуын билдәләй. Бәләбәй сырының килограмы йәрминкәлә 300 һумға һатыла, магазинда ул 460 тирәһе..


text:
«Бейеү-шоу»
«Бейеү-шоу»
Республиканың төп телеканалы эфирында сыҡҡан «Байыҡ» телевизион проекты ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары иғтибарына өр-яңы тамаша тәҡдим итте. «Бейеү-шоу» тип аталған тамаша халыҡ-ара бейеү көнө уңайынан ойошторолдо.Латин, полонез, халыҡ бейеүҙәре бер сәхнәлә. Бығаса йырсы, актер, режиссер ролендә генә күреп өйрәнгән ижадсылар бөгөн үҙҙәрен бейеүсе булараҡ һынап ҡараны. 14 конкурсант соло, парлы, трио номинацияһында сығыш яһаны. Улар араһында Башҡортостан юлдаш телевидениеһы алып барыусылары Ғәлиә менән Таһир Вахитовтар ҙа бар.
Ә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры артистары мәҫәлән, парлы бейеү номинацияһы буйынса һынау тотто. Балет оҫталары тамашасы хөкөмөнә заманса стилдәге хореография композияһын тәҡдим итте. Улар тамашасыны һығылмалығы менән һоҡландырҙы.
Халыҡ-ара бейеү көнө уңайынан ойошторолған "Бейеү-шоу" тамашаһы телевизион форматҡа ла төшөрөлдө. Ул республиканың төп телеканалында 26 апрелдә эфирға сыға.