text:
Башҡортостан Президенты БР прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре алдында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты БР прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре алдында сығыш яһаны
Башҡортостан Президенты БР прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре алдында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
30 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, 2013 йылда төбәк прокуратура органдары эштәренең йомғағына арналған, Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында ҡатнашты һәм сығыш яһаны, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Президент ведомствоның һәм республиканың бөтә хоҡуҡ һаҡлау системаһының эшмәкәрлек һөҙөмтәлелеген артабан да арттырыу тураһында һөйләне.
— Прокуратура – закондар үтәлешен контролдә һәм күҙәтеүҙә тотоуҙа – дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙа төп инструменттарҙың береһе. Закондар бөтәһе өсөн дә, мин һыҙыҡ өҫтөнә алам – бөтәһе өсөн дә, берҙәм һәм үтәлешкә мотлаҡ. Асылда, ил хәҙер үҙ үҫешенең күсеү этабын кисерә. Күп кенә социаль механизмдар, сәйәсәт системаһы, граждандар йәмғиәте институты, иҡтисад үҫеш стадияһында. Бындай шарттарҙа закондар боҙоу, коррупция, эш вазифаһын үҙ мәнфәғәтендә файҙаланыуҙар өсөн юлдар ҡала әле. Бөтә был күренештәр менән ни тиклем һөҙөмтәле көрәшеүҙән, күп осраҡта граждандарҙың власҡа ышанысы тора. Ә ул, үҙ сиратында, күбеһенсә дәүләттең тотороҡлоғон билдәләй, — тине Рөстәм Хәмитов.
Ул шулай уҡ, «прокуратура органдарының – ҙур эш фронты һәм өҫтәүенә йәмәғәт тормошоноң күп өлкәләрендә закондарҙы үтәүҙе күҙәтеү өлөшөндә ҙур вәкәләттәр», тип билдәләне.
— Башҡортостан прокуратураһы был мәсьәләләрҙе яҡшы атҡарыуы тураһында, бөгөн, Волга буйы федераль округында ғына түгел, ә илдең иң алдынғы һәм һөҙөмтәле эшләүсе прокурор хеҙмәттәре иҫәбенә инеүе һөйләй, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе.
Рөстәм Хәмитовтың БР прокуратураһы коллегияһының киңәйтелгән ултырышындағы сығышының стенограммаһы менән БР Президентының рәсми сайтында танышырға була.


c: text/html

text:
Яңауылда газ шартлау ваҡытында зыян күргән ике кешене Өфөнөң тән бешеүҙе дауалау үҙәгенә килтерҙеләр
Яңауылда газ шартлау ваҡытында зыян күреүселәрҙе Өфөнөң 18-се клиник дауаханаһының тән бешеүҙе дауалау үҙәгенә күсереп килтерҙеләр. Күсереүҙә уларҙың торошо насарайманы, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Өфөгә шартлау булған фатирҙың 39 йәшлек хужаһы һәм уның 15 йәшлек улы һалынды. Уларҙың торошон табиптар бик ауыр тип баһалай. Шишәмбе, 21 ғинуарҙа, Башҡортостандың баш ҡалаһына тағы ла бер йәрәхәтләнгән килтереләсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, йәкшәмбе кис Яңауылда биш ҡатлы йорттарҙың береһендә шартлау һәм уның артынан янғын сығыу һөҙөмтәһендә биш кеше һәләк булды һәм унауһы зыян күрҙе. Баштағы мәғлүмәттәргә ярашлы, ғәҙәттән тыш хәл, ремонт өсөн алынған газ балонынан газ сығып тороп, газ-һауа ҡатышмаһы шартлау арҡаһында килеп сыҡты.
Енәйәт эше РФ Енәйәт кодексының 228-се статьяһының 3-сө өлөшө буйынса асылды.
Яңауылда шартлау һөҙөмтәһендә зыян күреүселәргә ҡан Республика ҡан биреү станцияһында ла, шулай уҡ Республика ҡан биреү станцияһының Нефтекама филиалында ла ҡабул ителә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Район
Улица Все районы Чкаловский Железнодорожный Кировский Ленинский Октябрьский Орджоникидзевский Верх-Исетский Все улицы Арамильский тракт 21 км Бахчиванджи пер. Баранова пер. Черноморский пер. Выездной проспект Космонавтов проспект Ленина ул. 8 Марта ул. Академика Бардина ул. Альпинистов ул. Амундсена ул. Армавирская ул. Бабушкина ул. Бебеля ул. Белинского ул. Блюхера ул. Бычковой ул. Черепанова ул. Черняховского ул. Цвиллинга ул. Данилы Зверева ул. Добролюбова ул. Донбасская ул. Энгельса ул. Ереванская ул. Индустрии ул. Кирова ул. Ключевская ул. Колхозников ул. Крауля ул. Крестинского ул. Куйбышева ул. Лобкова ул. Металлургов ул. Мира ул. Московская ул. Новосибирская 2-я ул. Новостроя ул. Первомайская ул. Проезжая ул. Пролетарская ул. Репина ул. Розы Люксембург ул. Самолётная ул. Шарташская ул. Шаумяна ул. Старых Большевиков ул. Сулимова ул. Техническая ул. Турбинная ул. Умельцев ул. Уральская ул. Вильгельма де Геннина ул. Вишнёвая ул. Восстания ул. Восточная ул. Высоцкого ул. Заводская Применить


text:
Мортаза Рәхимов Рәсәй Хөкүмәте президиумы ултырышында ҡатнашты
12 июлдә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов эш сәфәре менән Мәскәүҙә булды.
Мортаза Рәхимов Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин үткәргән РФ Хөкүмәте Президиумы ултырышында ҡатнашты. Ултырышҡа ҡоролоҡтан айырыуса ныҡ зыян күргән төбәк етәкселәре саҡырылғайны. Зарар күргән ауыл хужалығы тауар етештереүселәренә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән саралар ҡаралды.
Рәсәйҙең баш ҡалаһына сәфәр сиктәрендә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов ҡоролоҡ проблемалары буйынса кәңәшмәлә лә ҡатнашты. Уны Рәсәй Хөкүмәте Рәйесенең беренсе урынбаҫары Владимир Зубков үткәрҙе.
Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, ғәҙәттән тыш хәл Рәсәй Федерацияһының 14 субъектында, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһында ла иғлан ителде. Әле ҡоролоҡтан ҡаза күргән төбәктәрҙә зыянды иҫәпләү эше алып барыла. Алынған мәғлүмәттәр ауыл хужалығы предприятиеларына дәүләт ярҙамы күрһәтеү өсөн нигеҙ булып торасаҡ.


text:
Классный час
Класс сәғәте
Маҡсат:
1) Ғаилә, ҡиммәт төшөнсәһенә аңлатма биреү;
2) Күргәҙмәлелек аша уҡыусыларҙың телмәрен, фекерләү һәләтен үҫтереү;
3) Уҡыусыларҙа кешелеклелек, әҙәплелек, өлкәндәргә ихтирам тойғоһо тәрбиәләү.
Класс сәғәтенең барышы:
1. Ойоштороу мәле: Һаумыһығыҙ, уҡыусылар!
Хәйерле иртә! Ултырығыҙ.
2. Тимәк, беҙ бөгөн класс сәғәтебеҙҙә “ғаилә” темаһына һөйләшәсәкбеҙ. Ә нимә һуң ул ғаилә?(уҡыусыларҙың фекерен тыңлау.)
Уҡытыусы: Ғаилә – кешеләрҙең ниҡахҡа, туғанлыҡҡа, балалар тәрбиәләүгә нигеҙләнгән һәм бергә ғүмер итеү , мәнфәғәттәр уртаҡлашыу, үҙ –ара хәстәрлек күреү союзы. Кеше хоҡуҡтары дөйөм декларацияһына ярашлы ғаилә йәмғиәттең төп тәбиғи ойошмаһы булып тора һәм дәүләт, йәмғиәт тарафынан яҡлауға хоҡуҡлы. Юҡҡа ғына быйыл беҙҙең Башҡортостаныбыҙҙа 2012 йыл – Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен яҡлау йылы тип иғлан ителмәгәндер.
Сөнки “ил” һәм “ғаилә” төшөнсәләре тығыҙ бәйләнгән. Халҡыбыҙҙа был фекерҙе ҡеүәтләгән “Ныҡлы ғаилә – ил терәге ” тигән аҡыллы әйтем дә бар. Тимәк, йәмғиәтебеҙҙә ни тиклем әҙәпле, күркәм, бәхетле, ныҡлы ғаиләләр булһа, илебеҙҙең бөгөнгөһө яҡты, киләсәге өмөтлө тигән һүҙ.
Ә ниндәй ғаиләне беҙ бәхетле, ныҡлы ғаилә тип атай алабыҙ?
Ғаилә ҡиммәттәренең нигеҙе нимәлә икән?
Бына ошо һорауҙарға беҙ бөгөн класс сәғәтендә яуап эҙләп ҡарарбыҙ.
Һеҙҙең алда бал кәрәҙе формаһында схема ята. Уртаһында “Бәхетле һәм ныҡлы ғаилә” тип яҙылған. Беҙ ошо кәрәҙҙәрҙе дәрес барышында тултыра барырбыҙ һәм һуңынан һығымта яһарбыҙ.
Ғаиләнең бәхетле булыуына нигеҙ булыусы беренсе төшөнсәгә иғтибар итәйек. Һеҙҙең алда һүрәт, уға ҡарап һеҙ нимә әйтә алаһығыҙ:
Был йөрәктәр беҙгә нимә хаҡында һөйләй?
Әлбиттә, ғаиләлә иң беренсе мөхәббәт булырға тейеш. Мөхәббәт – ғаиләнең нигеҙе. Яҙып ҡуяйыҡ. МӨХӘББӘТ.
Ғаиләнең икенсе ҡиммәтен асыҡлар өсөн мин һеҙгә бер хикәйәт һөйләйем. Һеҙ уны иғтибар менән тыңлағыҙ. Бында нимә тураһында һүҙ бара икән?
Йәшәгән, ти бер насар холоҡло малай.
Атаһы уға бер тоҡсай ҡаҙаҡ биргән һәм һәр саҡ нимәгәлер түҙемлеге бөткән һайын, йәки берәй кем менән әрләшкән сағында ошо ҡаҙаҡтарҙы баҡса кәртәһенә ҡаҙаҡларға ҡуша.
Беренсе тапҡыр малай 37 ҡаҙаҡ ҡаҙаҡлай. Икенсе аҙаналарҙа ул үҙен тыйырға тырыша, кәртәлә әҙерәк ҡаҙаҡтар ҡаға. Ҡаҙаҡтарҙы ҡаҙаҡлағансы, үҙ үҙеңде тыйыу еңелерәк икәнен асыҡлай. Берҙән – бер көндө ул бер ҡаҙаҡ та ҡаҡмай. Атаһына барып ошо хаҡта әйткә һәм атаһы улына ошо ҡаҙаҡтарҙы түҙемле булған һәр көнөндә кәртәләрҙән киренән һурып сығырға ҡуша.
Көндәр үтә, ахырҙа ул бөтә ҡаҙаҡты ла сығарып бөтә.. Атаһы уны кәртәләр янына алып килә лә былай ти:
Улым минең, һин үҙеңде яҡшы тоттоң, ләкин ҡаҙаҡтарҙан ҡалған ошо тишектәргә ҡара әле. Улар бер ҡасан да элеккесә булмаясаҡ.
Кеше менән әрләшкән сағында, йәки кемгәлер ауыр һүҙҙәр әйткәндә һин кешегә ошондай уҡ уңалмаҫ яра эшләйһең. Һин кешегә хәнйәр ҡаҙайһың һәм шунда уҡ уны сығараһың. Ләкин яра ҡала...”. Нисә тапҡыр ғәфү үтенһәң дә күңел яраһы ҡаласаҡ.
Ошо хикәйәт беҙгә нимә тураһында әйтә?
Ысынлап та, бер ҡасан да кешегә яман һүҙҙәр әйтергә ярамай. Һәр ваҡыт түҙемле булырға кәрәк. Түҙемлелек беҙҙең ғаиләлә кәрәк. Тимәк, беҙҙең икенсе ҡиммәтебеҙ – ТҮҘЕМЛЕЛЕК.
Ә хәҙер тағы ла бер һүрәт ҡарап үтәйек. Ошо һүрәт башҡорт халҡының ниндәй мәҡәленә тура килә икән?
ТЫРЫШҠАН ТАБЫР, ТАШҠА ҠАҘАҠ ҠАҒЫР. Ысынлап та, тырышлыҡ ғаилә өсөн иң мөһим сифаттарҙың береһе. Әгәр ҙә ғаиләлә мөхәббәт кенә булһа, ә ата – әсәләр ялҡау булһа, тормоштарын яҡшыртырға, балаларын кеше итергә тырышмаһа, бер ниндәй ҙә һөҙөмтәләр килеп сыҡмаясаҡ.
Киләһе һүрәткә иғтибар итәйек. Был һүрәт беҙгә нимә әйтергә теләй?
Был ҡулдар бер – береңә таяныс, терәк булыу тураһында һөйләй. Ғаилә ағзалары бер – береһенә һәр ваҡыт таяныс, терәк булырға, ярҙам итергә тейеш. Бер – береһенең мәнфәғәттәрен яҡларға тейеш. Бәхетебеҙҙең киләһе асҡысы – БЕР- БЕРЕҢӘ ТАЯНЫУ, ЯРҘАМ ИТЕҮ. Яҙып ҡуяйыҡ.
Бына бәхетле ғаиләлә беҙ мөхәббәт, тырышлыҡ, түҙемлелек, бер – береңде яҡлау кеүек сифаттар булырға тейеш тип әйттек. Тағы ла ниндәй ҡиммәттәрҙән башҡа ғаиләбеҙ бәхетле була алмай икән? Уныһын киләһе хикийәтте тыңлағас әйтерһегеҙ.
- Һин тылсымға ышанаһыңмы?-тип һорай Тормош бер кешенән.
- Юҡ,- тип яуаплай татлы ашамлыҡтар һатыусы. -Уға тик балалар ғына ышана.
- Ә һин мәңгелек мөхәббәт барлығына ышанаһыңмы?
- Юҡ, - тип яуаплай кеше. Мөхәббәт донъяла юҡ ул. Беҙҙе тик химия ғына берләштерә, 3 йылдан һуң уның тәҫьире юғала.
- Хыялға ышанаһыңмы?
- Юҡ, сөнки алйоттар ғына хыяллана.
- Һин яҡшылыҡҡа ышанаһыңмы?
- Юҡ, кешеләр бөтәһе ямандар.
- Ә нимәгә ышанаһың һуң һин?
- Мин яҡшы беләм: ата – әсәләр үҙҙәренең балаларына тәмлекәстәр алырға аҡса бирмәйҙәр. Шунлыҡтан мин тауарымды һата алмайым, минең яҡшы итеп йәшәргә мөмкинселегем ҡалмай.
- Ә һин теләккә ышанаһыңмы?
- Ышанам, ләкин минең бер теләгем дә тормошҡа ашмай...
- Бахыр,- тип яуап ҡайтара Тормош, һинең менән бер ҡасан да мөғжизә булмаясаҡ. Һин мәңгелек мөхәббәтеңде осратмаясаҡһың, хыялдарың тормошҡа ашмаясаҡ, һин кешеләрҙә бер ҡасан да изгелекте күрмәйәсәкһең һәм һинең теләктәрең бер ҡасанда үтәлмәйәсәк.
- Ни өсөн?- тип ҡысҡыра һатыусы.
- Сөнки тормошта нимәгәлер ышанырға кәрәк. Ышаныс – ул мөмкинлек. Мөмкинлек беҙгә йүнәлеш күрһәтә. Йүнәлеш беҙгә юлдар аса. Тормош юлдары- теләктәрҙең тормошҡа ашыуына килтерә.
Был хикәйәт беҙгә ышаныс тураһында әйтә. Ләкин ышаныс теләктәрҙе тормошҡа ашырғанда ғына кәрәкме икән? Уйлап ҡарайыҡ әле. (уҡыусыларҙың яуаптары). Ғаиләлә шулай уҡ иң мөһиме – БЕР – БЕРЕҢӘ ЫШАНЫУ.
Киләһе һүрәттәргә ҡарап һеҙ нимә әйтә алаһығыҙ:
Ғаиләлә тағы ла нимә булыуы мөһим. Әлбиттә – ТЫТЫУЛЫҠ.
Бына беҙ һеҙҙең менән кәрәҙҙәребеҙҙе лә тултырып бөттөк. Бағы ла бер ҡабатлап үтәйек әле. Ғаиләбеҙ ныҡлы, бәхетле булһын өсөн ғаиләлә ниндәй ҡиммәттәр булыуы мотлаҡ.
Ғаилә – ул мөхәббәт,
Ғаилә – ул шатлыҡ,
Ғаилә – ул изгелек һәм мәрхәмәтлек,
Ғаилә – ул бер – береңде аңлау һәм ышаныс,
Ғаилә – ул балалар.
Ә бөтәһе бергә ул – БӘХЕТ!
Тап ошо сифаттар аша ғаилә мөнәсәбәттәре нығына, ә улар ныҡлы булһа, балалар ҙа үҙҙәрен ышаныслы, бәхетле тоя. Ғаиләбеҙ – ул беҙҙең байлығыбыҙ. Ошо байлыҡты һаҡлайыҡ һәм юғалтмайыҡ.
Бөгөнгө класс сәғәтен шиғыр юлдары менән тамалағым килә(йәки “Тамыр” йыр студияһы башҡарыуында “Татыу ғаилә” йырын тыңлау)
Ошоноң менән класс сәғәтебеҙ тамам. Иғтибарығыҙ өсөн рәхмәт!
Автор: Абдуллина Эльвира Маратовна


text:
Туғыҙ айҙа төбәктә 168,5 миллиард һум һалым йыйылған
2013 йылдың ғинуар-сентябрендә Башҡортостан территорияһындағы бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттарға 168,5 миллиард һум һалым һәм һалым органдары һалған башҡа мәжбүри түләүҙәр инде. Был 2012 йылдың ошо уҡ осорҙағы күрһәткесенән 10 процентҡа күберәк, тип хәбәр итте шишәмбе көнө «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе Марат Вәхитов.
Идаралыҡ мәғлүмәттәренә ҡарағанда, федераль бюджетҡа 75 313 миллион һум аҡса (бөтә керемдәрҙең 44,7 проценты) күсерелгән, 2012 йылдың ғинуар-сентябрендәгегә ҡарағанда үҫеш 12,8 процент.
Башҡортостан Республикаһының тупланма бюджетына 70 471 миллион һум ингән, үҫеш — 6,6 процент. Шуның 54 461 миллион һумы республика бюджетына (плюс 4,3 процент) ингән, 16 010 миллион һумы — урындағы бюджеттарға (плюс 15,3 процент).


text:
Башҡортостан социаль технологиялар институты абруйлы наградаға лайыҡ булды
Башҡортостан социаль технологиялар институты Мәскәүҙә үткән “Мәғариф мөхите-2009” Бөтә Рәсәй форумы сиктәрендә бер юлы ике диплом яуланы. Сара Рәсәй мәғариф системаһын үҫтереүҙең хәҙерге һәм перспективалы йүнәлештәренә арналды. Вуз күргәҙмәгә ҡуйған инновация проекты Федераль мәғариф буйынса агентлыҡтың “Рәсәй мәғарифын яңыртыуға йүнәлтелгән проекттар эшкәрткән һәм индергән өсөн” һәм “Социаль партнерлыҡ системаһын проектлауҙың социаль технологияларын һәм гуманитар инновацияларын эшкәрткән һәм индергән өсөн” дипломдары менән билдәләнде.
Тағы бер награда институт директоры Тәнзилә Ниғмәтуллинаға тапшырылды. Ул “Бөтә Рәсәй Күргәҙмә Үҙәге лауреаты” миҙалына лайыҡ булды.


text:
Башҡортостанда игендең уңышы планлаштырылған күрһәткестән юғарыраҡ
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Әлеге мәлгә республика аграрийҙары яҡынса 3,214 миллион тонна ашлыҡ йыйған.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, 11 райондың һәр береһе 100 мең тоннанан ашыу иген йыйған. Стәрлетамаҡ (152 мең тонна), Саҡмағош (130 мең), Илеш (128 мең) һәм Мәләүез (124 мең) районы хужалыҡтары башҡаларҙан күберәк ашлыҡ һуҡҡан.
Республикала 1,714 миллион гектар майҙанда (96 процент) иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар сабылған, 1,7 миллион гектарҙа (95 процент) һуғылған.
Әле гектарҙан уртаса уңыш 18,9 центнер тәшкил итә. Саҡмағош районы игенселәре алда бара, улар һәр гектарҙан 30,5 центнер уңыш ала.


text:
Саҡмағош районы һауым буйынса Башҡортостанда беренселекте биләй
Бөгөн Башҡортостанда һауым буйынса иң юғары күрһәткестәрҙе Саҡмағош районы хужалыҡтары биләй. Бында уртаса тәүлек һауым 14,8 килограмм тәшкил итә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йыл башынан алып Саҡмағош районында һәр һыйырҙан 270 килограмдан ашыу һөт һауып алынған.
Ғинуарҙың тәүге көндәренән алып тулайым һауым инде ике мең тоннанан ашҡан, уларҙың 1,9 мең тонна тирәһе һатылған. Сағыштырыу өсөн: бер йыл элек был күрһәткестәр 95 һәм 106 тоннаға әҙерәк ине.
Көн һайын Саҡмағоштың ауыл хужалығы предприятиелары хәҙер 110-шар тонна һөт һауып ала, уларҙың 101 тоннаһын һата.
Шул арала, БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республика буйынса әлеге ваҡытта һәр һыйырҙан уртаса 9,3 килограмдап һөт алалар.
2014 йылдың башынан алып республикала уртаса һәр һыйырҙан 170 килограмдан ашыу һөт һауып алынған, ул былтырғы күрһәткестәр менән сағыштырғанда 5 килограмға күберәк. Тулайым һауым яңы йылдың өс аҙнаһы эсендә төбәктә 62,2 мең тоннаға етте, уларҙың 26 мең тоннанан ашыуы һатылған.


text:
1 июлдән торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренә тарифтар артты
1 июлдән алып Рәсәйҙең бөтә төбәктәрендә лә торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар артты. Тарифтарҙы арттырмай, хеҙмәттәрҙең сифатын арттырып булмай, тип иҫәпләй Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы. Йылылыҡ трассаларын ремонтлау менән һуңға ҡалыу, коммуналь объекттарҙы яңыртыуға аҡса юҡлығы, коммуналь комплекстың энергия һөҙөмтәлелегенең кәмеүе – был бөтә мәсьәләләр ресурстар менән тәьмин итеүсе компанияларҙың үҙ ваҡытындағы ремонтҡа кәрәкле күләмдә аҡса булмауы менән бәйле. Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар артыуы тәү сиратта Ағиҙел, Благовещен, Ишембай, Нефтекама, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ һәм Өфө ҡалалары халҡына ҡағыласаҡ. Мәҫәлән, һыу менән тәьмин итеүгә үҫеш 40 процентҡа, ә коммуналь хеҙмәттәр өсөн дөйөм иҫәпләнгән түләү уртаса 18 процентҡа етеүе мөмкин.
Икенсе ярты йыллыҡта тарифтарҙың артыуын иҫәпкә алып республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов халыҡҡа социаль ярҙамды адреслы социаль түләү рәүешендә биреүҙе дауам итергә ҡарар итте.
Бынан тыш аҙ тәьмин ителгән граждандар торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәрҙе түләүгә субсидия юллай ала. Был субсидияға коммуналь хеҙмәт өсөн түләүҙәре ғаилә ағзалары килеменең 20 процентынан юғарыраҡ булғандар иҫәп тота ала. Был түләүҙәр коммуналь хеҙмәттәр өсөн артҡан сығымдарҙың бер өлөшөн булһа ла ҡапларға мөмкинлек бирә. Суммаһы торлаҡтың майҙанынан һәм ҡулланылған ресурстар күләменән тора. Субсидия һәм адреслы социаль түләү алыу өсөн Халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеүсе республика үҙәгенә йәки был учреждениеның филиалдарының береһенә, йәки йортоғоҙ беркетелгән торлаҡ менән файҙаланыу идаралығына, шулай уҡ күп функциялы үҙәк бүлексәләренә мөрәжәғәт итергә мөмкин.


text:
Туризм менән ҡыҙыҡһыныусы ғаиләләр махсус конкурста ҡатнаша ала
“Иң яҡшы ғаилә туристик маршруты” республика конкурсына эштәр ҡабул итеү дауам итә.
Бәйгенең маҡсаты – ғаилә туризмын үҫтереү, ҡыҙыҡлы тәбиғи объекттарҙы асыҡлау, маршрутта тыуған яҡты өйрәнеү эштәрен алып барыу, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, балаларҙы һәм ата-әсәләрҙе тыуған яҡты әүҙем өйрәнеүгә ылыҡтырыу.
Конкурста туризм үҙәктәре, туристик клубтар, секциялар, йәш турист станцияларының ярҙамы менән республиканың ғаилә туристик төркөмдәре ҡатнаша ала.
Ғаилә туристик сәйәхәте отчетын 2010 йылдың 20 ғинуарына тиклем БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығына, БР Мәғариф министрлығына һәм БР Турист-спорт үҙәгенә ебәрергә. Адресы: 450008. Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, тел/факс (347)251-57
Еңеүселәр кубок һәм грамоталар менән бүләкләнеләсәк. Конкурсты ойоштороусылар - БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы, БР Мәғариф министрлығы һәм БР Турист-спорт үҙәге.


text:
Екатеринбургта «Башҡорт теле – донъялағы боронғо төрки телдәренең береһе» тигән темаға конференция ойошторола
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
18 октябрҙә Екатеринбургтың Халыҡ ижады һарайында «Башҡорт теле – донъялағы боронғо төрки телдәренең береһе» тигән темаға ғилми-ғәмәли конференция ойошторола. Сара иртәнге сәғәт 10-да башлана.
Конференцияла Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан килгән ғалимдар: Рәсәйҙең академия һәм юғары уҡыу йорто фәне, йәмәғәт ойошмалары, музей йәмәғәтселеге вәкилдәре, тыуған яҡты өйрәнеүселәр ҡатнаша. Улар үҙҙәренең сығыштарында боронғо башҡорт теле, уның барлыҡҡа килеүе, үҫеше, хәҙерге торошо мәсьәләләренә ҡағыласаҡ.
Свердловск милләт-ара китапханаһы һәм Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең тарих, тел һәм әҙәбиәт институты белгестәре башҡорт теленә арналған китаптар күргәҙмәһен ойоштора.
Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, конференцияға республиканың Урал федераль округындағы рәсми вәкиле Амур Хәбибуллин килә.
Әҙәбиәт йылы уңайынан сара үткәрергә Свердловск өлкәһенең башҡорт үҙәге тәҡдим иткән. Ул Башҡортостан менән Свердловск өлкәһе хөкүмәттәре булышлығында уҙа. Конференцияла Башҡортостан Фәндәр академияһы, Свердловск өлкәһе губернаторы хакимиәте, Екатеринбург ҡалаһы хакимиәте, Свердловск өлкәһенең Мәҙәниәт министрлығы, Свердловск өлкәһендәге Йәмәғәт ойошмалары документацияһы үҙәге вәкилдәре ҡатнаша.


text:
Өфө күҙ ауырыуҙары институты Президент ҡушыуын үтәне
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә БР Фәндәр академияһының Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты директоры Мөхәррәм Бикбовтан хат килде. Хатта Башҡортостан офтальмология хеҙмәтен үҫтереүҙә ярҙам иткәне өсөн рәхмәт белдерелә.
«Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Һеҙгә Башҡортостан Республикаһында офтальмология хеҙмәтен үҫтереүгә йүнәлтелгән бөтә башланғыстарыбыҙҙа һәр яҡлап ярҙам күрһәткәнегеҙ өсөн ихлас рәхмәтебеҙҙе белдерергә рөхсәт итегеҙ. Шулай уҡ Һеҙҙең республиканың бөтә халҡы өсөн институтта офтальмология ярҙамын бушлай яһарға ҡушыуығыҙ үтәлеүе тураһында ла иғтибарығыҙға еткерәбеҙ.
Киләсәктә лә беҙ бушлай офтальмологик ярҙам күрһәтеү сифатын яҡшыртыу өҫтөндә эшләйәсәкбеҙ, тип ышандырырға теләйбеҙ. Сөнки кеше һаулығы – мәңге һаҡлана торған ҡиммәт, һәм уны һаҡлау – беренсе дәрәжәләге бурыс һәм республикала үткәрелгән социаль сәйәсәттең иң мөһим йүнәлеше», — тиелә Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты директоры Мөхәррәм Бикбовтың хатында.


text:
Республикала «Кушнаренко таңдары» фестиваль-конкурсы үтәсәк
«Кушнаренко таңдары» республика фольклор ижады фестиваль-конкурсының һуңғы этабы 21-22 сентябрҙә Кушнаренко ауылында үтә, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенән. Бәйгенең һайлап алыу этабы Башҡортостан ҡала һәм райондарында үтте.
— Һуңғы этапта иң яҡшы коллектив исеме өсөн Ҡыйғы, Благовар, Ҡариҙел, Дәүләкән, Стәрлетамаҡ, Хәйбулла, Саҡмағош һәм Дүртөйлө райондары вәкилдәре көс һынашасаҡ, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Кушнаренко районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге белгесе Линура Сәлимова. – Еңеүселәр түбәндәге номинацияларҙа билдәләнәсәк: «Иң яҡшы хореография фольклор коллективы», «Иң яҡшы вокаль фольклор коллективы», «Иң яҡшы инструменталь фольклор коллективы», «Иң яҡшы этнографик фольклор коллективы». Фестиваль-конкурс һөҙөмтәләре буйынса I, II, III дәрәжә лауреат исемдәре бирелә.
«Кушнаренко таңдары» республика фольклор ижады фестиваль-конкурсында ҡатнашыуға заявкалар 2012 йылдың 19 сентябренә тиклем ҡабул ителә.
Фестиваль Кушнаренко ауылының мәҙәниәт йортонда – 21 сентябрҙә 17 сәғәттә, гала-концерт 22 сентябрҙә 16 сәғәттә башлана.


text:
Фото:
Стәрлетамаҡ районы малсылары һауым буйынса алда бара
Фото:
Стәрлетамаҡ районы малсылары бөгөн һәр һыйырҙан уртаса 14 килограмдан ашыу һөт һауа. Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, был былтырғы кимәлдән бер килограмға күберәк. Һәм был ҡышлатыу иң ауыр осорона аяҡ баҫыуына ҡарамаҫтан. Мал аҙығы запастары наҡыҫлана, яҙға табан уларҙың сифаты ла насарая. Былар барыһы ла район игенселәренең быйылғы ҡышлатыу осорона мал аҙығы базаһын мул итеп әҙерләүе хаҡында һөйләй.
Райондың ауыл хужалығы предприятиелары буйынса йыл башынан алып һәр һыйырҙан уртаса һауым 585 килограмм тәшкил итте. Тулайым һауым — 4757 тонна, 4030 тонна һөт һатылған. Был күрһәткестәр ҙә былтырғы кимәлдән юғарыраҡ.


text:
Заокскийы адвентистон университет
Заокскийы адвентистон университет у æвдæм боны адвенистты уæлдæр ахуырдон Уæрæсейы Федерацийы. Æрбынат кодта Тулæйы облæсты посёлок Заокскийы, Мæскуыйы облæстимæ арæнмæ хæстæг. Уый у фыццаг протестантон уæлдæр ахуырдон Советон Цæдисы территорийыл. Университеты бындур æрæвæрдæуыд Заокскийы дины академийы базæйыл (байгом чындис 1987-æм азы; раздæр хаста Заокскийы дины семинары ном). Академийы цур ма сарæзтæуыд Заокскийы райдайæн чырыстон скъола, ныртæккæ у астæуккаг æппæтахуырадон чырыстон скъола.
2003-æм азы Академийы бындурыл байгом чындис Заокскийы чырыстон экономикон-гуманитарон институт. Уыцы бындурыл ма кусы Еленæ Уайты фæллæйттæ иртасæн центр, стæй, йæ сæргъы М.П. Кулаков кæмæн у, уыцы Библи тæлмац кæныны институт. Академийы цур ма ис æртæ куыстуаты: хъæууонхæдзарадон хайад «Агро Миттлайдер», дукани «Кедрон» æмæ, тротуарон плиткæ чи аразы, уыцы «Ева&А».
Университеты ис ахæм факультеттæ: музыкалон, теологион, экономикон æмæ фæсарæйнаг (англисаг) æвзаджы факультет. Ис ма дзы доктор Миттлайдеры методмæ гæсгæ зæхкуысты курсытæ. Университеты ахуыр у æргъыл; ис дзы разаууонмæ æмæ фæсаууонмæ хайæдтæ.
Студентты фылдæр хай сты адвентисттæ. Уыдонæй иуæй-иутæ ахуыр кæнынц лæвар — аргъуаны фæрæзты хардзæй (уыцы агъуал хуындæуы «спонсордзинад»). Разаууонмæ хайады чи ахуыр кæны, уыцы студентты нымæц 300-йæ фылдæр нæ вæййы.
Университеты сæйраг аргъуаны æрвылбон вæййы аргъауæнтæ. Разамынды рекомендацимæ гæсгæ, уыдоны архаинаг сты студенттæ сеппæт. Ацы ахуырдоны æндæр хицæнгæнæн миниуæг у уый, æмæ дзы студенттæн кæй бабар чындæуы, арæх йæ фидæны дæсныйадимæ баст чи нæу, ахæм кусинæгтæ. Алы студент къуыри цалдæр сахаты хъуамæ хардз кæна уыцы кусинæгтæ сæххæст кæнынæн.


text:
Билдәле йырсы Радик Динәхмәтов шиғырҙар йыйынтығын баҫмаға әҙерләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әҙәбиәт йылы уңайынан билдәле музыкант һәм эстрада йырсыһы Радик Динәхмәтов «Кеше…» тип аталған китапты баҫмаға әҙерләне. Уның исем туйы апрель баштарында уҙасаҡ.
Китапта башҡорт һәм татар шағирҙарының кешене ҙурлаған, эш һөйөүсәнлекте, кешелеклекте, илһөйәрлек тойғоларын, Тыуған илгә тоғролоҡто данлаған 30-ға яҡын шиғырҙары тупланған. Йыйынтыҡ Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай редакцияһы аҫтында баҫмаға әҙерләнгән. Хеҙмәттең ғилми консультанты — М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның ғилми-тикшеренеү лабораторияһы мөдире Ганс Хәкимов.
Йырсы шиғырҙарҙы үҙенең концерттарында уҡырға ниәтләй. Йыйынтыҡҡа электрон ҡушымта ла индерелгән. Дөйөм белем биреү ойошмалары уҡытыусылары китапты дәрестәрҙә, кластан тыш сараларҙа ла ҡуллана ала.
— Башҡортостан һәм Татарстан әҙәбиәтендә сағыу эҙ ҡалдырған шағирҙарҙың китапта урын алған әҫәрҙәре йәш быуынға рухи васыятнамә булып тора. Йыйынтыҡ заманса шарттарҙа Тыуған илгә файҙа килтерергә һәләтле мәҙәниәтле йәштәрҙе тәрбиәләүгә йүнәлтелгән, — тине Радик Динәхмәтов.


text:
Бөгөндән Өфөлә һыу кире ҡайта башлаясаҡ — ҡала хакимиәтенең Граждандарҙы яҡлау идаралығы Фото: Олег Яровиков
Бөгөндән Өфөлә һыу кире ҡайта башлаясаҡ — ҡала хакимиәтенең Граждандарҙы яҡлау идаралығы
Бөгөндән Өфөлә һыу кире ҡайта башлаясаҡ — ҡала хакимиәтенең Граждандарҙы яҡлау идаралығы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Бөгөндән Өфөлә һыу кире ҡайта башлаясаҡ. Был хаҡта шишәмбе, 26 апрелдә, «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында баш ҡала хакимиәтенең Граждандарҙы яҡлау идаралығы етәксеһе Рәсим Абдуллин хәбәр итте.
«Өфө биләмәһендә әле 50 йорт — һыу аҫтында. Ағиҙел, Ҡариҙел, Дим йылғалары ташыуҙан туҡтаны тиерлек. Бөгөндән һыу кире ҡайта башлаясаҡ, тип ышанайыҡ», — тине Рәсим Абдуллин.
Республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты рәйесе Фәрит Ғүмәров һүҙҙәренсә, хәҙер ташҡын эҙемтәләрен бөтөрөү ташҡынға ҡаршы сараларҙың төп фазаһы буласаҡ.
«Һыу тиҙ генә килә, әммә кәмемәй. Ғәҙәттән тыш хәлдәр булмаһын, ауырыуҙар таралмаһын өсөн бөтә сараларҙы күрергә кәрәк. Һыу баҫҡан урамдарҙың, райондарҙың һәм йорттарҙың йәшәү тәьминәте системаһын тейешле хәлгә килтерергә тейешбеҙ», — тип билдәләне Фәрит Ғүмәров.


text:
Өс йылда Башҡортостандағы балалар баҡсаларында 30-35 мең урын булдырылырға тейеш
Башҡортостанда балалар баҡсаһына сиратҡа бәйле хәл ҡатмарлы булып ҡала. 50 мең самаһы урын етешмәй. Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов был хаҡта «Промышленник России» журналына интервьюһында белдерҙе. Уның әйтеүенсә, был ғәйәт ҙур һан.
Шулай ҙа был мәсьәлә республика етәкселеге менән әүҙем хәл ителә. Билдәле программа бар, уға ярашлы өс йыл дауамында Башҡортостандағы балалар баҡсаларында 30-35 мең самаһы урын булдырылырға тейеш.
— Программа хаҡы яҡынса һигеҙ миллиард һум, — тип билдәләне БР Президенты. — Ҡалған 20 мең урынды беҙ йорт төркөмдәре ойоштороусыларға ярҙам итеү аша тулыландырырға теләйбеҙ.
Төбәк башлығы күп балалы ғаиләләргә милеккә ер биреү мәсьәләһен дә күтәрҙе. Уның фекеренсә, ер республикала бөтөн категориялағы ғаиләләргә лә етергә тейеш. Ләкин бында уны алырға мөмкинлек бирмәгән ҡаршылыҡтар күп.
— Беҙ был ҡаршылыҡтарҙы кәметеү өҫтөндә эшләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Аҙна аҙағына көндәр йылынасаҡ
Фото:
Башҡортостанда аҙнаның икенсе яртыһы йылы буласаҡ. Был турала гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса Башҡортостан идаралығы начальнигы Юрий Ферапонтов хәбәр итте.
— 7 октябргә тиклем һалҡын һауа торошо һаҡланасаҡ. Төнөн урын-урыны менән 2-7 градусҡа тиклем һыуытыуы көтөлә. Көндөҙ термометр бағанаһы 2-7 градус йылы билдәһендә буласаҡ, — тине ул. – Аҙна уртаһына республика буйынса йылы фронт үтәсәк. Урыны менән бер аҙ ямғыр яуыуы ихтимал. Фронт үтеүгә һауа температураһы күтәреләсәк.
Юрий Ферапонтов әйтеүенсә, төнөн ике градус һыуыҡтан өс градус йылыға тиклем буласаҡ. Көндөҙ һауа 12-16 градусҡа тиклем йылынасаҡ. Яуым-төшөм көтөлмәй.


text:
Башҡортостанда терегөмөшлө ҡалдыҡтар менән эш итеү буйынса методик рекомендациялар әҙерләнде
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы халыҡтан терегөмөшлө ҡалдыҡтарҙы йыйыу, транспортлау һәм зарарһыҙландырыу схемаларына методик рекомендациялар әҙерләне. Улар республиканың муниципаль район һәм ҡала округы хакимиәттәренә ҡулланыуға тәҡдим ителә.
Төбәк министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, документта терегөмөшлө ҡалдыҡтарҙы ҡабул итеүҙе ойоштороу, ҡабул итеү, йыйыу, һаҡлау, транспортлау һәм финанслау шарттары тәфсирләп яҙылған.
Терегөмөш – сәләмәтлеккә һәм тирә-яҡ мөхиткә үтә насар йоғонто яһаусы иң ныҡ таралған һәм хәүефле токсиканттарҙың береһе. Шуға күрә терегөмөшлө ҡалдыҡтарҙы утилләштереүҙе ойоштороуға айырыуса ҙур иғтибар талап ителә.
Халыҡтан терегөмөшлө ҡалдыҡтарҙы йыйыуҙы ойоштороу, ташыу һәм зарарһыҙландырыу схемаларына методик ҡулланмалар менән Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы сайтында танышырға мөмкин.


text:
Баймаҡта етем балаларҙың законлы мәнфәғәттәрен һәм хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләһен тикшерҙеләр
Баймаҡта Көньяҡ Урал райондары хакимиәттәренең опека һәм попечителлек органдары белгестәре, балалар йорттары етәкселәре һәм муниципалитеттар башлыҡтары урынбаҫарҙары ҡатнашлығында ғаиләне, әсәлекте, аталыҡты һәм балалыҡты һаҡлау мәсьәләләре буйынса Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағындағы ведомствj-ара советтың күсмә ултырышы уҙҙы.
БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, дәүләт һәм муниципаль учреждениеларҙа тәүлек әйләнәһенә булған етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың законлы мәнфәғәттәрен һәм хоҡуҡтарын яҡлау буйынса саралар тикшерелде.
Вице-премьер Лилиә Ғүмәрова билдәләүенсә, «ауыр тормош шарттарында йәшәгән ғаиләләргә ярҙам итеү системаһында мөһим звеноларҙың береһе булып опека һәм попечителлек органдары тора». Бөтә балалар ҙа – ғаиләлә, беренсе сиратта, үҙ ғаиләһендә, төрлө сәбәптәр арҡаһында мөмкин булмағанда – тәрбиәгә алған, патронат һәм опекун ғаиләләрҙә тәрбиәләнергә тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Лилиә Ғүмәрова.
Шулай уҡ, үҫмерҙәр енәйәтселегенә һәм суицид осраҡтарына баһа бирелде.
Атап әйткәндә, бөгөн республикала 24 балалар йорто эшләй, уларҙа бер меңдән ашыу бала тәрбиәләнә. Әммә, белгестәр раҫлауынса, ҡайһы бер балалар йорттары директорҙары тәрбиәләнеүселәре менән үҙ-ара ихлас мөнәсәбәттәр төҙөй алманы, уларға тормошта килеп тыуған проблемаларҙы хәл итеүҙә ярҙам итә алмай. Был турала күптән түгел Сәрмән һәм Өфө ҡалаһының 2-се балалар йорттарында балалар менән ҡаты мөғәмәлә итеү осраҡтары, шулай уҡ Түбә балалар йортонда тәрбиәләнеүсенең үҙ-үҙенә ҡул һалыуы иҫбатлай. Эксперттар баһалауынса, был факттар етәкселәрҙең учреждение эшмәкәрлегенә етерлек контроллек итмәүе, етемдәр өсөн учреждениеларға кадрҙарҙы ентекле һайлап алмауҙары, бындай учреждениеларҙа яҡшы белгестәр – психологтар һәм дефектологтар етешмәүе тураһында һөйләй.


text:
Баш ҡалала «Киләсәк мәғарифы» форумы эш башланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Баш ҡалала «Киләсәк мәғарифы» форумы эш башланы
Баш ҡалала «Киләсәк мәғарифы» форумы эш башланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
23 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Конгресс-холда асылған «Киләсәк мәғарифы» форумында ҡатнашты.
Форум барышында республика етәксеһе М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының уҡытыусының һөнәри үҫеше өсөн шарттар тыуҙырыу буйынса мөмкинлектәре менән танышты. Уҡыу йортоноң ректоры Раил Әсәҙуллин «Асыҡ мәктәп» проектын тәҡдим итте. Был – берҙәм республика теҙмәһенә ярашлы төбәктәге мәктәптәрҙе мәктәп программаһының бөтә предметтары буйынса өҙлөкһөҙ уҡыу һәм өҫтәмә онлайн-контент менән тәьмин итеүсе электрон белем биреү ресурсы. Порталда дәрестәрҙе Өфөнөң һәм республиканың алдынғы уҡытыусылары алып бара.
– «Асыҡ мәктәп» сайтын ҡарағас, уҡытыусыларҙың уҡыуына аптыраным. Уҡытыусы ябай тел менән аңлатырға тейеш, – тине Рөстәм Хәмитов. – Идеяһы яҡшы, әммә йөкмәткеһе өҫтөндә эшләргә кәрәк. Хәҙер «Асыҡ мәктәп» менән бер кемде лә аптыратып булмай, йөкмәтке, сифат, материалды аңлата белеү мөһим.
М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның мәғлүмәт технологиялары буйынса проректоры Илья Кудинов республика Башлығына алдынғы педагогик тәжрибәләрҙе таратыуға йүнәлтелгән «Башҡортостандың мәғлүмәт-мәғариф порталы» һәм «Башҡортостандың иң яҡшы уҡытыусылары һәм мәктәптәре» проекттары хаҡында һөйләне.
Рөстәм Хәмитов республика белем биреү ойошмаларының күргәҙмәһе менән танышты һәм «Йәш профессионалдар» чемпионатының төбәк этабында еңеүселәргә дипломдар тапшырҙы.
– Бөгөн бында Башҡортостандағы бөтә уҡыу, белем биреү учреждениеларының стендтары ҡуйылған. Был һеҙҙең менән яңы форматта аралаша башлауыбыҙ хаҡында һөйләй. Бөгөнгө мәғариф булһа ла, беҙ уны «Киләсәк мәғарифы» тип атайбыҙ. Һис шикһеҙ, белем биреү аша йәмғиәтебеҙ яңы тәжрибә туплай, прогресҡа булышлыҡ итә ала һәм тейеш, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Республика халҡы урман янғындарынан зыян күреүселәргә ярҙам итеүен дауам итә
Башҡортостанда урман янғындарынан зыян күреүселәргә аҡса йыйыу дауам итә. Рәсәй Федерацияһының Йәмәғәт Палатаһы менән РФ Президенты Дмитрий Медведевың аҡса йыйыу буйынса инициативаһын ябай граждандар ҙа, бихисап ойошмалар, предприятиелар, ведомстволар хеҙмәткәрҙәре лә күтәреп алды. Атап әйткәндә, Рәсәй ауыл хужалығы банкыһының Башҡортостан төбәк филиалы хеҙмәткәрҙәре зыян күреүселәр иҫәбенә бер көнлөк эш хаҡын күсерҙе. "Башинформ" агентлығына банктың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ағымдағы йылдың 6 сентябрендә 400 мең һумдан ашыу аҡса күсерелгән.


text:
«Башинформ» - киң мәғлүмәт сараларында профсоюздар эшмәкәрлеген яҡтыртҡан иң яҡшы агентлыҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы киң мәғлүмәт сараларында профсоюздар эшмәкәрлеген яҡтыртҡан конкурс һөҙөмтәләре буйынса иң яҡшыһы тип танылды. Еңеүселәр Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы Президиумы ултырышында бүләкләнде. Конкурс республикалағы профсоюздар эшмәкәрлегенең мөһим мәсьәләләренә журналистарҙың иғтибарын йәлеп итеү, уларҙы киң мәғлүмәт сараларында яҡтыртыу маҡсатында ойошторолған.
Башҡортостан Профсоюздар федерацияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, комиссия хөкөмөнә репортаж, очерк, интервью, мәҡәләләр тәҡдим ителгән. Баһалама ағзалары республиканың Профсоюздар федерацияһы, профсоюздарҙың тармаҡ комитеттары һәм беренсел профсоюз ойошмаларының эшмәкәрлеге менән бәйле темаларҙы асыуҙа авторҙарҙың һөнәри оҫталығын билдәләне.
Бәйге йомғаҡтары буйынса «Иң яҡшы автор» исемен Федоровка районының «Ашҡаҙар таңдары» гәзите хәбәрсеһе Татьяна Зәйнуллина алды, иң яҡшы телетапшырыу тип «Башкортостан» ДТРК-ның «Ауаз» мәғлүмәт-күңел асыу программаһы танылды, иң яҡшы репортаж авторы – Благовещен районының «Панорама» гәзите хәбәрсеһе Любовь Белова. «Профсоюз хәбәрсеһе» исеменә Рәсәй авиация сәнәғәте хеҙмәтсәндәре профсоюзы Башҡортостан ойошмаһының әйҙәүсе белгесе Оксана Дронова лайыҡ булды. «1 майҙы иң яҡшы яҡтыртҡан өсөн» дипломы «Вечерняя Уфа» гәзите хәбәрсеһе Ильвина Хузиәмәтоваға тапшырылды. «Ҡыҙыл таң» гәзите – йәштәр профсоюзы эшмәкәрлеген, «Республика Башкортостан» гәзите социаль-хеҙмәт мәсьәләләрен яҡтыртыуҙа иң яҡшыһы тип танылды, «Иң яҡшы профсоюздар журналы» исеме БР машиналар төҙөү профсоюзының «Металлист Инфо» баҫмаһына бирелде.
Еңеүселәргә БР Профсоюздар федерацияһының дипломдары һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Конкурста ҡатнашыусыларҙың барыһына ла рәхмәт хаттары ебәрелде.


text:
Рөстәм Хәмитов «2012 йылда Еңеү көнөн байрам итеү тураһында»ғы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы
Бөйөк Еңеүҙең 67 йыллығы уңайынан Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «2012 йылда Еңеү көнөн байрам итеү тураһында»ғы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бойороҡҡа ярашлы, 4 майҙа Өфөләге Конгресс-Холда байрам концерты һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын тантаналы ҡабул итеү ойоштороласаҡ.
9 майҙа Өфөнөң Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа, Советтар Союзы Геройы Александр Матросов менән Миңлеғәле Ғөбәйҙуллинға, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың ҡәберенә сәскәләр һәм веноктар һалыу тантанаһы үтәсәк.
Район һәм ҡала хакимиәттәренә Хәрби комиссариат бүлектәре, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советтары, йәштәр һәм балалар йәмәғәт берекмәләре менән берлектә һәйкәлдәргә һәм обелискыларға веноктар һәм сәскәләр һалыуҙы ойошторорға, изге байрамға арналған тантаналы йыйылыштар һәм күмәк мәҙәни саралар үткәрергә, фронтовиктарҙы һәм тыл эшсәндәрен тәбрикләүҙе ойошторорға тәҡдим ителде.


text:
Июндә Өфө янындағы йорттар ҡыйбатланған, ер арзанайған
Өфөгә яҡын урынлашҡан ҡала ситендәге йорттар июндә ҡыйбатланған, ә ер участкалары арзанайған.
Бөгөнгө көнгә ҡарата барлыҡ йорттар, коттедждар һәм таун-хаустар буйынса уртаса хаҡ квадрат метрына 27,2 мең һум тәшкил итә. Был үткән ай менән сағыштырғанда өс процентҡа күберәк, һәм йыл башындағына ҡарағанда 12,4 процентҡа күберәк.
Өфө янындағы ер участкалары буйынса тәҡдимдәрҙең уртаса хаҡы – бер сутыйға 56,4 мең һум. Июндә ул 3,4 процентҡа кәмегән, ә ағымдағы йыл башынан алып 16,3 процентҡа артҡан.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре мәғлүмәте буйынса, ҡаланан ситтәге йорттоң минималь хаҡы бөгөн 600 мең һум тәшкил итә. Кушнаренколағы 50 квадрат метрлыҡ йорт ошо хаҡҡа һатыла. Иң ҙур хаҡ буйынса – 20 миллион һум –Михайловкала 348 квадрат метр майҙанлы коттедж тәҡдим ителә.
«Эксперт» картотекаһында иң түбән хаҡҡа тәҡдим ителгән ер участкаһы — 150 мең һум. Был Иглиндағы 15 сутыйлыҡ участка. Ҡаланан ситтәге иң ҡиммәт ер – шул уҡ Михайловакала 25 сутый. Был участканы 2,8 миллион һумға тәҡдим итәләр.


text:
Башҡортостанда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттарын бүләкләү тантанаһы булдыФото: автор фотоһы | Видео: Мирон Доровских
Башҡортостанда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттарын бүләкләү тантанаһы булды
Башҡортостанда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттарын бүләкләү тантанаһы булдыФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте йортонда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге Хөкүмәт премияһын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Лауреаттарға наградаларҙы Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов тапшырҙы.
Быйыл Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға «Труд» гәзитенең бүлек мөхәррире Гүзәл Агишева, Белорет мәғлүмәт үҙәгенең «Урал» гәзите хәбәрсеһе Рәмилә Мусина һәм Стәрлетамаҡ районы мәғлүмәт үҙәгенең «Ауыл тормошо» гәзите фотохәбәрсеһе Юрий Нестеренко лайыҡ булды.
Премия Гүзәл Агишеваға республиканың рухи мираҫын һаҡлауға һәм Мәскәүҙә республиканың ыңғай имиджын булдырыуға булышлыҡ итеүсе Башҡортостан һәм яҡташтар тураһында мәҡәләләр шәлкеме өсөн бирелде. Был уның өсөн бишенсе премия, СССР Журналистар союзының тәүге премияһы уға 1989 йылда тапшырылғайны. Гүзәл Агишева әле һаман республикала ошо премияға лайыҡ булған берҙән-бер кеше. «Кеше тормошҡа һоҡланып йәшәргә тейеш. Ҡайһы берҙә был ғына етмәй һәм ул үҙенең асыштарын иҫенә төшөрә. 42 йыл эсендә шундай асыштарым булды: «Ленинец», «Комсомольская правда», «Известия», «Труд», улар ҡарашымды ысынбарлыҡҡа әүерелдерҙе», — тине Гүзәл Агишева.
Рәмилә Мусина наградаға «Урал» гәзитендә баҫылған публицистик мәҡәләләре өсөн лайыҡ булды. «Был премия эшкә дәрт өҫтәй. Мин мөһим мәсьәләләрҙе яҡтыртыуымды дауам итәсәкмен. Журналист актуаль, объектив булырға һәм уҡыусыға аңлайышлы телдә яҙырға тейеш», — тип билдәләй Рәмилә Мусина.
Премия Юрий Нестеронкоға «Улар Тыуған иле өсөн көрәште», «Тыуған ил ҡайҙан башлана...», «Спорт — көсһөҙҙәр өсөн түгел» фотоһүрәттәр шәлкеме өсөн тапшырылды. «Мин 30 йылдан ашыу фотохәбәрсе булып эшләйем. Иң ҡыҙыҡлыһы — эшеңде эшләү, кешеләрҙе күҙәтеү. Һәр береһенең үҙ холҡо, психологияһы. Мин фотоһүрәттәремдең психологияһы өҫтөндә эшләйем», — ти фотохәбәрсе.
Бүләкләү бергәләп фотоға төшөү менән тамамланды.
Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге Хөкүмәт премияһы 1989 йылдан тапшырыла. Премия Башҡортостан Журналистар союзы тарафынан киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренең ижади эшмәкәрлеген дәртләндереү маҡсатында булдырыла. Йыл һайын иң яҡшы журналист әҫәрҙәре өсөн айырым хәбәрселәргә йәки авторҙар коллективына бирелә.


text:
Копейск ҡалаһында «Башҡорт мәҙәниәте көндәре» тамамланды
Силәбе өлкәһе Копейск ҡалаһының крайҙы өйрәнеү музейында «Башҡорт мәҙәниәте көндәре»н ябыу тантанаһы үтте. Был проектты музей Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайының Копейск ҡалаһындағы бүлексәһе менән берлектә ойошторҙо. Бер аҙна алдан әҙерләнгән күргәҙмә проектта төп урын биләп торҙо, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Башҡорт ҡоролтайынан. Был ваҡыт эсендә күргәҙмә экспозициялары менән 750-нән ашыу кеше танышты.
Башҡорт ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы Наил Шәйҙуллин проектты ойоштороусыларҙы «Башҡорт мәҙәниәте көндәре»нең уңышлы үтеүе менән ҡотланы. Был йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Морис Йосопов исеменән ул музей хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт һүҙен еткерҙе һәм артабанғы ижади уңыштар теләне. Айырыуса рәхмәтен ул Башҡорт ҡоролтайының Копейск ҡалаһындағы бүлексәһе рәйесе Рәмилә Асабаеваға белдерҙе.
Был проектта әүҙем ҡатнашҡан кешеләр Башҡорт ҡоролтайының Почет грамоталары менән бүләкләнде. Улар араһында мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар бар.
— «Башҡорт мәҙәниәте көндәре»ндә ҡатнашҡан балалар һәм өлкәндәр башҡорт халҡы,уның традициялары тураһында күп нәмә белде, — тип билдәләне Башҡорт ҡоролтайының матбуғат хеҙмәте белгесе Динә Нафиҡова. – Хәҙер Копейск ҡалаһы халҡы башҡорт мәҙәниәте менән танышыуын үҙ аллы дауам итәсәк.


text:
Раил Сарбаев "Асы" шифиханаһында кәңәшмә үткәрҙе
1 октябрҙә "Асы" санаторийында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев шифахананың икенсе сираты объекттарын төҙөү мәсьәләләре буйынса эш кәңәшмәһе үткәрҙе.
Премьер-министр объекттың әҙер булыу срогын билдәләне — 12 октябргә. Был датаға дауалау-диагностика комплексы кәрәкле ҡорамалдар менән тәьмин ителергә, ә административ комплексты 300 урынлыҡ ашхана менән тоташтырыусы йылы бина төҙөлөп бөтөргә тейеш.
Быйыл бында бер юлы өс объект файҙаланыуға тапшырылырға тейеш: дауалау-диагностика блогы, административ бина һәм буш ваҡытты үткәреү үҙәге. Был шифахана төҙөлөшөнөң һуңғы этабы. Өс корпусты сафҡа индереү менән шифахана комплексы тулыһынса әҙер буласаҡ.


text:
Владимир Путин Рөстәм Хәмитовты Рәсәй көнө менән ҡотланы
Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин Башҡортостан Республикаһы Президенты исеменә Рәсәй көнө айҡанлы телеграмма ебәрҙе. Ил башлығының ҡотлау хатында былай тиелә:
Хөрмәтле Рөстәм Зәки улы!
Һеҙҙе Рәсәй көнө менән ҡотлайым.
Беҙ илебеҙ, уның тарихы менән ғорурланабыҙ, державаның лайыҡлы киләсәгенә ышанабыҙ. Ватаныбыҙ яҙмышы өсөн яуаплылыҡ, быуаттар буйы йәшәп килгән ватансылыҡ һәм гражданлыҡ традициялары – артабан да халҡыбыҙҙы берләштерәсәк, ҙур һәм мөһим маҡсаттарға ирешергә ярҙам итәсәк. Һеҙгә уңыштар һәм изгелектәр теләйем.


text:
Фото:
Башҡортостан уттан зыян күргән төбәктәрҙән балаларҙы ял итеүгә ҡабул итергә әҙер
Фото:
Волга буйы федераль округы субъекттары урман янғындарынан һәм төтөндән үтә ныҡ зыян күргән Нижегородка өлкәһе, Мордовия һәм Марий Иле райондарынан балаларҙы ял итеүгә саҡырыу инициативаһы менән сығыш яһаны.
Был турала РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Августа Башҡортостандың иң яҡшы һауыҡтырыу лагерҙары — 345 баланы, Татарстан лагерҙары — 100 баланы, Ырымбур өлкәһе — 590 баланы, Һамар өлкәһе — 175 баланы, Һарытау өлкәһе — 50-не, Пермь крайы — 20 баланы ҡабул итергә әҙер. Шул уҡ мәлдә балаларға лагерҙа ял итеүгә киткән сығымдарҙы ҡабул итеүселәр тотошлай үҙ өҫтөнә ала.
РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота төбәк башлыҡтарының инициативаһын хупланы һәм был тәҡдимдәрҙе яҡын арала ҡарарға саҡырҙы.


text:
Башҡортостанда балалар баҡсаларына сират ике тапҡырға кәмене
2013 йылда Башҡортостанда балалар баҡсаларына сират ике тапҡырға кәмене. Әгәр 2012 йылда мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында өс йәштән ете йәшкә тиклем 29 меңдән ашыу бала сиратта торһа, хәҙер уларҙың һаны 14 меңгә тиклем кәмене.
БР Мәғариф министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, дөйөм алғанда 2013 йылда планлаштырылған 11 080 урынына 15 050 урын булдырылды, уларҙың 2530-ы яңы 17 балалар баҡсаһы төҙөлгәнгә күрә, 5593 – биналарҙың кире ҡайтарылыуы, мәктәпкәсә һәм дөйөм белем биреү учреждениеларында өҫтәмә урындар бүлеү арҡалы, 6927 урын – мәктәпкәсә белем биреү формаларының альтернативаһын индереүгә күрә: мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары ҡарамағында ғаилә тәрбиәләү төркөмдәре, ҡыҫҡа ваҡытта булыу урыны, мәктәп алдынан әҙерлек.
Шул арала республикала балалар баҡсаларына сиратты кәметеү буйынса «юл картаһы» эшләй, ул 2016 йылда урындар етмәүҙе тулыһынса бөтөрөүҙе ҡарай. «Мәктәпкәсә белем биреү. Анализ һәм мониторинг» федераль сайттың мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостан 2013 йылда мәктәпкәсә белем биреү төбәк системаһын модернизациялау практикаһы һәм «юл картаһын» үтәү буйынса иң яҡшы төбәктәрҙең унлығына инде.
Белешмә. «БР мәктәпкәсә белем биреү системаһын үҫтереү» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2008 йылдан алып 2012 йылға тиклемге осорҙа 29 820 урын индерелгән.
2015 йылдың аҙағына тиклем тағы ла өҫтәмә 27 940 урын индереү планлаштырылған.


text:
Шәхси саҡырыу буйынса килгән Японияның эшлекле даирәләре вәкилдәре Башҡортостан предприятиелары эшмәкәрлеге менән таныша
Башҡортостанға өс көнлөк эш визиты менән Японияның эшлекле даирәләре, атап әйткәндә, Китакюсю ҡалаһы хакимиәте вәкилдәре килде. Уларҙы «Рәсәй терәге» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының федераль башҡарма власть органдарында эшҡыуарҙар берләшмәһе мәнфәғәттәрен яҡлау буйынса вәкиле Светлана Халфина саҡырған.
Япония делегацияһының шәхси саҡырыу буйынса республикаға икенсегә килеүе. «Рәсәй терәге» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенән хәбәр итеүҙәренсә, кисәнән алда улар Белорет ҡалаһында булып ҡайтҡан. Ә кисә Өфөлә Башҡортостандың баш ҡалаһы һәм Китакюсю араһында төрлө эшмәкәрлек өлкәләрендәге хеҙмәттәшлекте үҫтереүҙе күҙ уңында тотҡан ниәттәр протоколына ҡул ҡуйылды.
Саралар программаһында шулай уҡ Стәрлетамаҡтың сәнәғәт предприятиеларына («Сода», «Каустик», «Каучук» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре) эш сәфәре һәм уларҙың етәкселеге менән осрашыу ҡаралған.


text:
Килһендәр, өйрәнһендәр...10-01-2017, 02:48 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға
– Айнур Ғүмәр улы, һеҙ етәкләгән үҙәк эшҡыуарҙарға ниндәй ярҙам күрһәтә?
– Бөгөн Сибай ҡалаһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса төрлө программа эшләй. Йыл һайын муниципаль программалар буйынса күрһәтелгән ярҙамдың Сибай халҡы тарафынан тулыһынса үҙләштерелеүен иҫәпкә алып, республика һәм федераль программаларҙа ҡатнашыу өсөн эшҡыуарҙарҙың әүҙемлеген арттырыуҙы күҙ уңынан ысҡындырмайбыҙ.
Республика программаһы нигеҙендә тормошҡа ашырылған микрофинанслау ҙа үҙ эшен асыусыларға этәргес ролен үтәй. Беҙҙең үҙәктә бәләкәй эшҡыуарлыҡ өсөн микрофинанс ойошмаһы бүлеге бар. Улар эшҡыуарҙарға 8,25 проценттан алып 12,5 процентҡа тиклем өҫтәмә менән микрозайм бирә. Үткән йылда 15 кеше 21 миллион 300 мең һумлыҡ микрозайм алды. Шулай уҡ бизнес-инкубаторҙа 18 эшҡыуар офис өсөн беҙҙең бүлмәләрҙе файҙаланды. Улар үҙҙәренең шәхси эшендә 73 кешегә эш урыны булдырҙы.
– Йыл буйына һеҙҙең үҙәккә нисә кеше мөрәжәғәт итте? Улар араһында үҙ эшен асҡандар бармы?
– Быйыл бизнес-инкубаторға төрлө һорау менән 660 кеше мөрәжәғәт итте. Уларҙың барыһы ла үҙенә кәрәкле яуап алды. Һөҙөмтәлә 24 кеше үҙ эшен асһа, 44 эшҡыуарға төрлө программалар буйынса финанс ярҙамы алыу өсөн документтар әҙерләнде. Шуларҙың һигеҙе Башҡортостандағы инвестиция инициативаһы үҙәге аша ике процентлыҡ займ алды. Белеүегеҙсә, коммерция банктары уларға 20-25 процентлыҡ кредит тәҡдим итә.
– Белеүебеҙсә, тап һеҙҙең башланғыс һәм ярҙам менән йәш эшҡыуарҙар төрлө форумдарҙа ҡатнаша...
– Ысынлап та, беҙҙең эшҡыуарҙар төрлө иҡтисади форумдарҙа ҡатнаша ала. Мәҫәлән, үткән йыл аҙағында Гөлназ Азатова менән Зөфәр Таҡалов Мәскәүҙә үткән ҙур форумда ҡатнашыу бәхетенә өлгәште. Улар өсөн самолетҡа билет хаҡы республика ҡаҙнаһынан түләнде, шулай уҡ Курск ҡалаһында үткән кәңәшмәнән беҙҙең эшҡыуарҙар дәртләнеп һәм сәмләнеп ҡайтты. Әйтергә кәрәк, 2013 – 2016 йылдарҙа 115 ойошма һәм эшҡыуар бизнес-инкубаторҙың резиденттары булды. Шуларҙың 78-е уңышлы эшләп йөрөй, йәғни 66 процент эшҡыуар үҙ эшен юлға һалды тип һанала.
– Үҙ эшен асҡандар араһында милләттәштәребеҙҙең аҙ булыуы борсоуға һала. Эшҡыуарлыҡты үҫтереү йәһәтенән уларҙың аҡрын “ҡыбырлауының” төп сәбәптәрен нимәлә күрәһегеҙ?
– Беренсенән, ойоштороу кимәленең түбән булыуынан: кемдер шикләнә, үҙенә ышанмай. Икенсенән, үҙаллылыҡтың булмауынан. Беҙҙең халыҡ әле һаман быға өйрәнеп китә алмай. Быны быуындан быуынға күсеп килгән коллективизм бәләһе тип һанарға кәрәктер. Беҙҙә дөйөм мөхиттән айырылып, социаль баҫҡыс буйынса күтәрелә башлағандарға шикләнеп ҡарау ҙа ошонан киләлер, минеңсә. Мәҫәлән, ышаныс тойғоһоноң булмауы, көнләшеү, коррупцион фекер йөрөтөү, йәғни ришүәтһеҙ бер нимәгә өлгәшә алмаясаҡһың кеүек хата фекерҙең йәшәүе лә үҙ эҙемтәләрен бирмәй ҡалмай.
Йыш ҡына, халҡыбыҙҙың йәшәйеш кимәлен күтәреү өсөн илдең социаль-иҡтисади хәлен яҡшыртыу кәрәк, тибеҙ. Эйе, бөгөн ошо юҫыҡта байтаҡ эш башҡарыла һәм иң мөһиме – бөгөнгө иҡтисадты үҫтереүҙә эшҡыуарлыҡ ҙур роль уйнай. Шуға күрә, халҡыбыҙҙың йәшәү кимәлен яҡшыртабыҙ, тип әйтәбеҙ икән, башҡорттарҙың эшҡыуарлыҡ рухын күтәреү мотлаҡ. Ә бының өсөн халыҡтың психологияһын һәм фекерләүен үҙгәртергә тейешбеҙ. Уларға мин әйтер инем: “Эшҡыуарлыҡҡа ҡыйыу килегеҙ, йылдамыраҡ булығыҙ, үҙ көсөгөҙҙө һынап ҡарағыҙ”.
– Айнур Ғүмәр улы, яңы эш башларға теләгәндәрҙең барыһының да иҡтисади йәки финанс белеме юҡ. Был осраҡта уларға ниндәй кәңәш бирер инегеҙ?
– Иң мөһиме – теләктәре булһын! Бизнес-инкубатор эшҡыуарҙарҙың финанс белеменә ҙур иғтибар бүлә. Был тәңгәлдә төрлө тренинг һәм семинарҙар, кәңәшмәләр, курстар үткәрәбеҙ. Унда эште планлаштырыу, һалым һәм пенсия фондына түләүҙәр кеүек төрлө һорауҙар ҡарала, кәңәштәр бирелә. Һуңғы ике айҙа ғына беҙгә федераль кимәлдәге ете бизнес-тренер килеп, эшҡыуарҙар өсөн бушлай дәрестәр үткәреп китте. Башҡа ҡалаларҙа уларҙың курстары 5 – 30 мең һум тора. Беҙҙә 280 кеше уларҙан кәңәш алды.
Үҙенең продукцияһын йәки хеҙмәтен башҡаларға күрһәтергә, реклама яһарға теләгән эшҡыуарҙар өсөн беҙҙең бизнес-үҙәк төрлө күргәҙмәләр ойошторорға ярҙам итә, шулай уҡ контракттар төҙөргә булышабыҙ. Бөгөн бизнесты асыу һәм үҫтереү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырылған, тик уны файҙалана белергә генә кәрәк.
К. ИШБУЛДИНА әңгәмәләште.


text:
Фото:
Сибайҙың «Сулпан» театры Төркиәләге халыҡ-ара театр фестивалендә ҡатнаша
Фото:
14 — 24 апрелдә Төркиәнең Конья ҡалаһында V «Мең һулыш һәм бер тауыш» халыҡ-ара төрки телле театрҙар фестивале үтәсәк. Башҡортостан Республикаһының театр сәнғәтен унда Сибайҙың «Сулпан» башҡорт театры күрһәтәсәк. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Гөлнара Вәлитова етәкселегендәге коллектив Зәйнәб Биишеваның повесы буйынса «Мөхәббәт һәм нәфрәт» спектаклен әҙерләгән. Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлиховтың хәбәр итеүенсә, спектаклдең премьераһы 18 апрелдә Сельджук университетының Диляк Сабанджи сәхнәһендә үтәсәк. Сибай артистары Конья ҡалаһында башҡорт халыҡ йырҙары һәм бейеүҙәре концерты менән сығыш яһарға ла ниәтләй.
Фестивалдә Әзербайжан, Болгария, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Төркиә, Төньяҡ Кипр театрҙары һәм Татарстан Республикаһының Түбәнге Кама татар драма театры ҡатнаша.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, былтыр «Мең һулыш һәм бер тауыш» фестивалендә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры менән Стәрлетамаҡ дәүләт башҡорт театры ҡатнашҡайны.


text:
«Мәғариф» милли проекты буйынса Башҡортостандан 37 уҡытыусы грант аласаҡ
«Мәғариф» милли проекты сиктәрендә федераль грантҡа эйә булыусылар билдәләнде. Башҡортостанда Әбйәлил, Әлшәй, Архангел, Баймаҡ, Баҡалы, Борай, Дыуан, Ейәнсура, Йылайыр, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Ҡыйғы, Мишкә, Миәкә, Мәсетле, Салауат, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Саҡмағош, Шишмә райондарынан, Өфө, Благовещен, Стәрлетамаҡ, Ишембай ҡалаларынан 37 иң яҡшы педагог 200 мең һум күләмендә матди дәртләндереү аласаҡ. Грантҡа эйә булыусылар араһында – алты ир, Саҡмағош ауылының 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең технология уҡытыусыһы Радик Әмирханов, Борай ауылының 2-се гимназияһынан филолог Ирек Ғәллиев, Үрге Ҡыйғы ауылының 1-се мәктәбенән физика уҡытыусыһы Рәфил Мамиляев һәм Баҡалы ауылының 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенән уның коллегаһы Алексей Немов, Өфөнөң Октябрь районынан айырым предметтарҙы тәрән өйрәнеү менән 42-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең география уҡытыусыһы Вадим Марушин, Туймазы педагогия колледжының тарих, йәмғиәтте өйрәнеү фәне уҡытыусыһы Салауат Мөсифуллин.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, башта грант алыу хоҡуғына төбәк конкурсында 380-гә яҡын уҡытыусы ҡатнашты. Еңеүселәрҙе 40 кешенән торған эксперт комиссияһы һайланы. Бөтә материалдарҙы ҡарап сыҡҡандан һуң йомғаҡлау рейтингы төҙөлдө, уның буйынса еңеүселәрҙе билдәләнеләр ҙә. Бында эксперттар уҡытыусының йәмғиәттә танылыу яулауы, уҡыусыларының юғары һөҙөмтәләре, әүҙем кластан тыш эш алып барыу, төрлө семинарҙарҙа, мастер-кластарҙа ҡатнашыу, шулай уҡ үҙ белем биреү программалары булыуы кеүек факторҙарҙы иҫәпкә алды.
Әйтергә кәрәк, 2010 йылда иң яҡшы уҡытыусылар конкурсында еңеүселәр һаны һиҙелерлек кәмене. Мәҫәлән, проектты бойомға ашырыуҙың тәүге өс йылында100 мең һум күләмендәге премияға Башҡортостандың 363 талантлы педагогы лайыҡ булғайны, 2009-ҙа уларҙың һаны 377-гә тиклем артты. Дүрт йылда республиканан инновацион белем биреү программаларын индереүсе бөтәһе 1466 уҡытыусы грант алды.
2010 йылдан матди дәртләндереү суммаһы 200 мең һумға тиклем арттырылды.


text:
Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты менән осрашыу
28 июндә Республика Йортонда Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, СССР-ҙың летчик-космонавы Владимир Ковалёнок менән осрашты.
Осрашыуҙа республикала төҙөлгән Рәсәй Космонавтика Федерацияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе эшмәкәрлеге перспективалары ҡаралды. Мортаза Рәхимов Федерация инициативаһын ыңғай баһаланы һәм ватан ракета-космос тармағын артабан үҫтереү кәрәкләген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Республика Президенты фекеренсә, йәмғиәттә, айырыуса йәштәр араһында, һөнәри йүнәлеш биреү һәм космонавтиканы популярлаштырыу буйынса эште әүҙемләштерергә кәрәк.
Осрашыуҙа Владимир Ковалёнок Башкортостан Президенты Мортаза Рәхимовҡа Рәсәй Космонавтика федерацияһының иң юғары наградаһын — авиация һәм космонавтика өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн К.Э. Циолковский орденын тапшырҙы.
Осрашыуҙа БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, Рәсәй Космонавтика федерацияһының беренсе вице-президенты Василий Кузнецов, Рәсәй Космонавтика Федерацияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе Рәмил Дәүләтбаев ҡатнашты.


text:
30 һәм 31 октябрҙә Өфөлә һуңғы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк
30 һәм 31 октябрҙә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк. Баш ҡала хакимиәтенең Ҡулланыусылар баҙары хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, улар ҡаланың алты районында үтәсәк. Бөтәһе ике меңгә яҡын сауҙа урыны бүленәсәк. Иң ҙур йәрминкәләр Спорт һарайы, Йәштәр Мәҙәниәт һарайы һәм Орджоникидзе исемендәге Мәҙәниәт һарайы эргәһендәге майҙандарҙа үтәсәк.
Республиканың төрлө муниципаль райондарынан тауар етештереүселәр ҡала халҡы өсөн үҙ ауыл хужалығы продукцияһын килтерәсәк. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре миҙгеле аҙағына яҡынлаша.


text:
Башҡортостанда эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы 8863 һум тәшкил итте Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы 8863 һум тәшкил итте
Башҡортостанда эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы 8863 һум тәшкил итте Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән 2015 йылдың IV кварталында халыҡтың йән башына йәшәү минимумы күләме билдәләнгән — 8 328 һум. Эшкә һәләтле халыҡ өсөн ул — 8 863, пенсионерҙарға — 6 801 һәм балаларға 8 313 һумға тиң.
Йәшәү минимумы дәүмәле квартал һайын төбәктә ҡулланыу кәрзине һәм Башстаттың аҙыҡ-түлеккә, башҡа тауарҙарға һәм хеҙмәттәргә ҡулланыу хаҡтары кимәле тураһындағы мәғлүмәттәре нигеҙендә билдәләнә.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 2015 йылдың III кварталында халыҡтың йән башына йәшәү минимумы 8 643 һум тәшкил иткән. Эшкә һәләтле халыҡ өсөн ул — 9 197, пенсионерҙарға — 7 037 һәм балаларға 8 653 һумға тиң.


text:
Башҡортостанда 50 ҡатын-ҡыҙға «Әсәлек даны» миҙалы тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда 50 ҡатын-ҡыҙға «Әсәлек даны» миҙалы тапшырылды
Башҡортостанда 50 ҡатын-ҡыҙға «Әсәлек даны» миҙалы тапшырылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Бөгөн, 17 мартта, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов күп балалы әсәләргә «Әсәлек даны» миҙалын тапшырҙы.
Өфөгә республиканың төрлө мөйөштәренән 50 ҡатын-ҡыҙ килде. Улар араһында хужабикәләр, медицина хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар, ауыл эшсәндәре, эшҡыуарҙар бар. Әммә һәммәһен дә балаларға һөйөү берләштерә.
— Һеҙ ысын мәғәнәһендә Герой-әсәләр, сөнки беҙҙең төп байлығыбыҙ — балалар, — тине Салауат Сәғитов. — 2014 йылда республикала 60 517 сабый донъяға килде. Был 1991 йылдан алып иң юғары күрһәткес. 2013 йылда 59 меңдән ашыу бала тыуған.
Республика властары ғаилә, әсәлек һәм балалыҡ ҙур иғтибар үҙәгендә булыуын эш менән иҫбатлай, тип билдәләне вице-премьер. Уларҙың льготалар, пособиелар, өҫтәмә түләүҙәр алыуға хоҡуҡтары республика закондары менән нығытылған. Башҡортостанда балалы ғаиләләргә социаль ярҙам сараларының 30-ға яҡын төрө күрһәтелә. Йыл һайын ошо маҡсаттарға федераль һәм республика бюджеттарынан 8 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленә.
Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж биш һәм унан күберәк балалары булған ғаиләләргә торлаҡ сертификаттары бирелә.
— 200-ҙән ашыу күп балалы ғаилә ошо хоҡуҡ менән файҙаланды, шул иҫәптән 2014 йылда 40 ғаилә 130 миллион һумлыҡ сертификаттар алды. Торлаҡ сертификаты буйынса социаль түләүҙәрҙең уртаса күләме бер ғаиләгә 3 миллион һумдан ашыу тәшкил итте, — тине Салауат Сәғитов. — Һеҙгә ғүмерегеҙ буйына әсәлек бәхете оҙата барыуын теләйем.
«Әсәлек даны» миҙалы 1998 йылда булдырылды, шул ваҡыттан алып ул 6704 ҡатын-ҡыҙға тапшырылды. Былтыр 447 әсә ошо наградаға лайыҡ булды.


text:
Сыуаш теле
Сыуаш теле (cыу. Чăваш чĕлхи) — сыуаш халҡының милли теле, урыҫ теле менән бер рәттән Сыуаш Республикаһының дәүләт теле итеп иғлан ителгән.
Сыуаш теле төрки телдәренең Иҫке Булғар бүлегенә ҡарай.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыуаш теле — төрки телдәрҙең береһе (болғар төркөмө), Сыуашстандың дәүләт теле. Шулай уҡ Башҡортостанда, Татарстанда, Һамар, Ульяновск өлкәләрендә һәм Рәсәйҙең ҡайһы бер башҡа төбәктәрендә таралған. Һөйләшеүселәр һаны — 1 млн 300 меңдән ашыу. Башҡортостанда 98 меңдән күберәк кеше сыуаш телен белә, шул иҫәптән уларҙың 91 меңдән ашыуы — сыуаштар (2002).
Тарихи нигеҙҙә болғар теленә барып тоташа. Сыуаш телендә 2 төп диалект айырып ҡарала: үрге (о‑лаштырып һөйләшеү) һәм түбәнге (у‑лаштырып һөйләшеү). Хәҙерге әҙәби сыуаш теле XIX быуаттың икенсе яртыһында үрге диалект нигеҙендә формалаша башлай. Сыуаш теле башҡа төрки телдәрҙән бик ныҡ айырыла.
Фонетик үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыуаш телендәге [р] өнө дөйөм төрки [з], [л] — [ш] өндәренә тап килә, мәҫәлән, сыуашса «хур» (ҡаҙ) ху[р] — дөйөм төрки «ҡаз» ҡа[з], «утмãл» (алтмыш) утмã[л] — «алтмыш» алтмы[ш]; [ы] һуҙынҡы фонемаһы тик беренсе ижектә генә ҡулланыла, мәҫәлән, сыуашса «тымар» — башҡортса «тамыр», ҡалған һуҙынҡылар бөтә позицияларҙа ла осрай; сонор тартынҡылар төрлө фонетик позицияларҙа була ала; тартынҡыларҙың йомшаҡлығы һәм ҡатылығы уларҙың һүҙҙәге позицияһы менән билдәләнә, тик [л], [н], [т] тартынҡыларының йомшаҡлығы ғына позицион яҡтан сикләнмәгән — уларҙың үҙ аллы йомшаҡ варианттары бар [л'], [н'], [т']: «халь» (хәҙер) — «хал» (көс), «юрать» (ярай, бара) — «юрат» (яратырға) һ. б.
Морфология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Морфологияһы өсөн дөйөм төрки телендәге күплекте күрһәткән -лар урынына эйәлек аффиксы менән бер үк ваҡытта ҡулланылғанда, унан һуң килгән (башҡа төрки телдәрҙә — уға тиклем) -сем ҡулланыла, мәҫәлән, сыуашса «сěтел-ěм-ěр-сем» — башҡортса «өҫтәл-дәр-ебеҙ»; алмаш һүҙҙәр яһаған та-/те- һәм ни- префикстары ҡулланыла, мәҫәлән, «такам» (кемдер), «никам» (бер кем); төп һандарҙың тулы (абстракт иҫәпләүҙә ҡулланыла) һәм ҡыҫҡа (предметтарҙың һанын билдәләү өсөн) формалары бар, мәҫәлән, сыуашса «пěррě» һәм «пěр» — башҡортса «бер», «виҫҫě» һәм «виҫě» — «өс». Сыуаш теле синтаксисы зат мәғәнәһен белдергән хәбәрлектең суффиксы булмауы: «эпир студентсем» (беҙ студенттар); хәбәр алдынан әйтелгәндәрҙең мәғәнәүи үҙәген ҡуйыу менән характерлана: «пичче ыран яла каять» (өлкән ағай иртәгә бара ауылға), «пичче яла ыран каять» (өлкән ағай ауылға бара иртәгә) һ.б.
Сыуаш теленең алфавиты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыуаш теле хәрефтәре кириллицаға нигеҙләнгән. Милли алфавитта улар 37.
Башҡортостанда cыуаш теле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан Республикаһында cыуаш телен уҡытыу 27 мәктәптә һәм 4 мәктәп филиалында алып барыла; тел предмет булараҡ 93 мәктәптә өйрәнелә. Сыуаш теле буйынса белгестәр БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалында (Стәрлетамаҡ педагогия академияһы), Бәләбәй педагогия колледжында һәм Стәрлетамаҡ киң профилле һөнәр биреү колледжында әҙерләнә. «Аургаза хыпарси» («Аургазинский вестник», «Урал сасси», «Щуда щул» гәзиттәре сыуаш телендә сыға).
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Чувашский язык: история и современность. Чебоксары, 1994.
- Эктор Алос-и-Фонт, «Преподавание чувашского языка и проблема языкового поведения родителей», Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2015, Шупашкар.


text:
11 ғинуар – бөтә Рәсәй ҡурсаулыҡтар һәм милли парктар көнө
Бөгөн, 11 ғинуарҙа, Рәсәйҙә Ҡурсаулыҡтар һәм милли парктар көнө билдәләнә. Тап ошо көндә 1916 йылда илдә тәүге Баргузин дәүләт ҡурсаулығы асылған. Ул Байкалдағы Баргузин кешен һәм башҡа йәнлектәрҙе һаҡлау маҡсатында ойошторолған.
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда “Башҡорт”, “Шүлгәнташ”, “Көньяҡ Урал” кеүек өс ҡурсаулыҡ һәм бер “Башҡортостан” милли паркы бар. Был тәбиғәт объекттарының дөйөм майҙаны 407 мең гектарҙан ашыу тәшкил итә.
— Заповедниктар һәм милли парктар тәбиғәт процестарының һәм күренештәренең тәбиғи әйләнешен, үҫемлек һәм хайуандар донъяһының генетик фондын һаҡлау өсөн булдырылған, — тине республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.


text:
Өфөлә Бөтә Рәсәй аграр форумы үтәсәк
Бөтә Рәсәй аграр форумы Өфөлә 27-28 февралдә үтәсәк, тип хәбәр итте яҙғы сәсеү эштәрен үткәреү буйынса штаб ултырышында Башҡортостандың ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Азат Йыһаншин.
Форумдың пленар ултырышында һәм секцияларында аграр тематикаға бәйле барлыҡ мәсьәләләр ҙә тикшереләсәк. Был, Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүен иҫәптә тотоп, илдең агросәнәғәт комплексын артабан үҫтереү юлдары, ауыл хужалығы производствоһының ҡайһы бер тармаҡтарына дәүләт ярҙамы күрһәтеү саралары, ауылды социаль йәһәттән үҫтереү һәм урындағы үҙидаралыҡ проблемалары.
Көн элгәре Виктор Зубков Рәсәй аграр хәрәкәте Үҙәк советының Бөтә Рәсәй аграр форумына әҙерлек буйынса президиумын үткәрҙе.


text:
Информатика, биология һәм тарих буйынса БДИ һөҙөмтәләре 8 июндән дә һуңға ҡалмайынса билдәле буласаҡ
Башҡортостанда информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары, биология һәм Рәсәй тарихы буйынса тәүге Берҙәм дәүләт имтихандарының һөҙөмтәләре 8 июндән дә һуңға ҡалмайынса билдәле буласаҡ. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Төбәк мәғлүмәт эшкәртеү үҙәге директоры Андрей Блинов хәбәр итте. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, был дисциплиналарҙы уҡыусылар теләк буйынса 28 майҙа тапшырғайны.
Шул уҡ ваҡытта Рәсәй Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт (Рособрнадзор) үрҙә аталған фәндәр буйынса минималь балл күләмен билдәләгән: информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары буйынса — 40 балл, биология буйынса — 36, тарих буйынса — 32.
Информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары буйынса — уҡыусыларҙың 11,1 проценты, биология буйынса — 8,2%, тарих буйынса 12,9% минималь сиктән үтә алмаған.
Информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары буйынса — 315 ҡатнашыусы, тарихтан — 195, биологиянан 51 уҡыусы 100 балл йыйған.
Бөтә ил буйынса йәмғеһе 153000 кеше биологиянан БДИ тапшырһа, тарих буйынса имтиханда — 141000, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары буйынса имтиханда 57000 кеше ҡатнашҡан, тип хәбәр итә Рособрнадзорҙың матбуғат хеҙмәте.
Башҡортостанда биологияны – 5207, тарихты – 3392, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологияларын 2658 уҡыусы тапшырған.


text:
Өфөнән яҙыусы Камил Йыһаншин Курскиға әҙәбиәт һәм сәнғәт фестиваленә бара
Өфөнөң билдәле яҙыусыһы Камил Йыһаншин Үҙәк федераль округының “Беҙгә был юлдарҙы оноторға ярамай” тип исемләнгән әҙәбиәт һәм сәнғәт фестивалендә ҡатнашасаҡ. Сара Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арнала һәм 3-6 индә Курск өлкәһендә үтә. Курскиға Камил Йыһаншин Башҡортостандың яҙыусылар ойошмаһы вәкиле булараҡ бара.
Камил Йыһаншиндың әҫәрҙәре — староверҙар тормошо хаҡында бәйән итеүсе «Скитники» романы һәм уның дауамы «Золото Алдана» Рәсәйҙәге хеҙмәттәштәре араһында ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған. Автор әйтеүенсә, «Золото Алдана» романын Мәскәүҙең «Вече» нәшриәтендә баҫтырыу тураһында килешеү бар.
Бынан тыш, уҡыусыларға Камил Йыһаншин ҡырағай йәнлектәр тураһындағы повесть һәм хикәйәләре аша ла билдәле. Улар араһында – «Лохматый», «Маха», «Щедрый Буге», «Боцман» һәм башҡалар.


text:
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 26-сы ултырышы
Өфөлә, БР Дәүләт Йыйылышы йортонда, Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 26-сы ултырышы башланды. Уның эшендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, Федерация Советы ағзалары һәм Дәүләт Думаһы депутаттары, БР Хөкүмәте ағзалары ҡатнаша. Ултырышта шулай уҡ территориаль федераль ведомстволар органдары, республика башҡарма власть органдары етәкселәре, Президент Хакимиәте, Дәүләт Йыйылышы Секретариаты һәм республика Хөкүмәте Аппаратының яуаплы хеҙмәткәрҙәре, Башҡортостан Республикаһы суд, хоҡуҡ һаҡлау органдары етәкселәре, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнаша.
Депутаттар ҡабул иткән көн тәртибендә 39 мәсьәлә, шул иҫәптән 30 республика закон проекты, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың «Рәсәй Федерацияһында сауҙа эшмәкәрлеген дәүләт көйләүе нигеҙҙәре тураһында» Федераль законға үҙгәрештәр индереү тураһында” Федераль закон проектын Дәүләт Думаһына индереү буйынса закон сығарыу инициативаһы, айырым суд участкалары мировой судьялары вазифаһына һайлау, БР Контроль-иҫәп палатаһы составына үҙгәрештәр индереү.


text:
Спикер һәм сенатор Сибай халҡын ҡабул итте
Урал аръяғы буйлап эш сәфәре сиктәрендә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев һәм Федерация Советы ағзаһы Рудик Исҡужин Сибайҙа граждандарҙы ҡабул итте.
Мөрәжәғәттәр башлыса дөйөм ҡала мәсьәләләренә ҡағылды. Атап әйткәндә, ҡалала йәшәүселәрҙең береһе Алтын микрорайонында мәктәп һәм балалар баҡсаһы төҙөү мәсьәләһен хәл итеүҙә ярҙам итеүҙәрен һораны.
Үҙәк ҡала дауаханаһының баш врачы урынбаҫары ике махсус реанимобиль бүлеүҙә ярҙам итеүҙәрен һорап мөрәжәғәт итте. Уның әйтеүенсә, махсус машиналар ауырыуҙарҙы хәүефһеҙ транспортировкалауҙы ойоштороу һәм медицина ярҙамы күрһәтеү кимәлен яҡшыртыу өсөн кәрәк.
Шулай уҡ спикерға һәм сенаторға хоккей буйынса тренер килде. Ул «Ирәндек» спорт боҙ һарайында шөғөлләнгән йәш хоккейсылар өсөн форма һатып алыу мәсьәләһен хәл итеүҙәрен үтенде.
Константин Толкачев менән Рудик Исҡужин бөтөн мәсьәләләрҙе ыңғай хәл итергә вәғәҙә итте.


text:
Уҡытыусылар көнө алдынан Башҡортостанда иң яҡшы педагогтар бүләкләнде
Уҡытыусылар көнө алдынан БР мәғариф министры Әлфис Ғаязов донъя йөҙөндә иң абруйлыларҙан һаналған һөнәр эйәләренә дәүләт наградалары тапшырҙы. Улар араһында мәғариф учреждениелары етәкселәре, мәктәп, вуз, колледж, техникум, лицей уҡытыусылары ла бар. Уларҙың күбеһе үҙенең эшендә инновацион мәғариф технологияларын файҙалана, үҙҙәренең педагогик методикаларын эшләп сығара.
Ведомство башлығы үҫеп килеүсе быуынға белем һәм тәрбиә биргән педагогтарҙың әһәмиәтен билдәләп, уларҙы һөнәри байрамдары менән ҡотланы.
— Фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ өсөн рәхмәт, — тине Әлфис Ғаязов. — Педагог булыу — ул юғары бурыс.
Ул йәнә, дәүләт уҡытыусы хеҙмәтен һәр ваҡыт тейешенсә баһаламай, шулай ҙа һуңғы йылда төбәктә педагогтарҙың матди хәлен яҡшыртыу өсөн күп нәмә эшләнде, тип билдәләне.
— Уҡытыусыларҙың эш хаҡы быйыл республика буйынса уртаса күрһәткескә — 16,5 мең һумға етте, — тине Әлфис Ғаязов. – Киләһе йыл башында ул 19 меңгә етергә тейеш. Беҙ был йүнәлештә артабан да эшләйәсәкбеҙ.
Уның әйтеүенсә, төбәктең мәғариф системаһын үҫтереүгә федераль үҙәктән 712 млн һум аҡса күсерелгән, тағы 111 млн – республика бюджетынан бүленгән.
«Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре» кеүек юғары наградаға лайыҡ булған 11 кеше араһында Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусыһы Флүзә Фәтҡуллина ла бар. Ул башҡорт филологияһы һәм журналистика факультететында, рус филологияһы кафедраһында уҡыта һәм 25 йылдан ашыу тел ғилеме менән шөғөлләнә.
— Ҙур кластарҙа мине рус теле һәм әҙәбиәте буйынса бик яҡшы педагог уҡытты,— тип хәтерләй Флүзә Ғабдулла ҡыҙы. — Ул үҙенең предметына ҙур һөйөү уятты, һәм мин бер шикһеҙ филология факультетын һайланым. Беренсе курста мине БашДУ-ның атаҡлы профессорҙары Васильев, Ибраһимова, Ғайсина уҡытты. Тап шул ваҡытта тел ғилеме менән етди ҡыҙыҡһына башланым һәм әле лә шөғөлләнәм.
Флүзә Фәтҡуллина әллә күпме арҙаҡлы уҡыусылар сығарған. Әле ул 17 кандидатлыҡ һәм бер докторлыҡ диссертацияларының ғилми етәксеһе. Дүрт дәғүәсе уның етәкселегендә рус теле буйынса кандидатлыҡ эшен яҡлаған.
«Башҡортостан Респубикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре» исеменә Башҡорт дәүләт университетының тағы бер профессоры — Марат Йомағолов лайыҡ булды.
Биш педагог Башҡортостан Респубикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы исемен алды, икәүһе – «БР Мәғариф отличнигы» билдәһе, өс педагог БР Мәғариф министрлығының Маҡтау грамотаһы менән наградланды.
Өфө районы Алексеевка ауылы дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Ирина Бебко, бүләген ҡулына алып, уҡытыусы – һөнәр түгел, ә йәшәү рәүеше, тине.
— Яҡшы уҡытыусы булыр өсөн үҙ фәнеңде һәм уҡытҡан балаларыңды яратырға кәрәк, — тип өҫтәне ул.


text:
География
Геогра́фия (грек телендә YewYpaφίa, ерҙе тасуирлау) — Ерҙе тасуирлаған, йәғни Ерҙең географик тышлығын тикшергән фәндәр системаһы. Географик тышлыҡ иһә литосфера, атмосфера, гидросфера һәм биосфераның бер-береһенә үтеп инеү һәм йоғонто яһау сфераһы итеп аңлайҙар. Физик география был тышлыҡтың физик асылы менән шөғөлләнә (уның элементтарының бер-береһенә ҡарата урынлашыу һәм унда барған процестар менән). Шунан тыш, географияның сәйәси, социаль һәм иҡтисади тармаҡтары бар. Был һуңғы йүнәлештәр кеше эшмәкәрлегенең төрлө төрҙәрен географик аспекта өйрәнәләр.
Йөкмәткеһе
Физик география[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡитғалар
- Архипелагтар
- Утрауҙар
- Тауҙар
- Тигеҙлектәр
- Сүллектәр
- Океандар
- Диңгеҙҙәр
- Боғаҙҙар
- Йылғалар
- Күлдәр


text:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы» Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы»
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы» Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
19 майҙа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы үҫешенең һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләренә арналған кәңәшмә үткәрҙе. Унда Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, муниципалитет башлыҡтары, ҙур агросәнәғәт предприятиелары етәкселәре һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты.
– Бер яҡтан, республикабыҙ – Рәсәйҙең ҙур аграр төбәге. Беҙ күпләп һөт, ит, йомортҡа, иген етештерәбеҙ. Икенсе яҡтан, ауыл хужалығының һөҙөмтәлелеге түбән. Етештергән продукциябыҙҙың сығымдары ҙур, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Һуңғы йылдарҙа ауыл хужалығына ныҡ ярҙам итәбеҙ. «500 ферма» кеүек программалар буйынса эшләйбеҙ. Алға китеш бар. Шул уҡ ваҡытта конкуренттар ҙа беҙҙән ҡалышмай. Беҙ агросәнәғәт комплексы үҫеше темптарын арттырырға бурыслы.
Республика етәксеһе һүҙҙәренсә, Башҡортостанда эшләүсе инвесторҙарҙың күбеһе – башҡа төбәктәрҙән. Шәхси инвестиция проекттары юҡ тиерлек.
– Беҙ үҙебеҙ ресурстар, аҡса таба белмәйбеҙ. Шуға күрә һуңғы бер нисә тиҫтә йылда республикала ҙур ауыл хужалығы производстволары булманы. Тармаҡта бер кешегә етештереү күләме аҙ. Был йылына 750-800 мең һум самаһы. Алдынғы төбәктәр 2 миллион һумлыҡ сикте күптән уҙған. Бындай үҫеш темптары менән алға китеш булмаясаҡ, – тине Башҡортостан Башлығы.
Рөстәм Хәмитов машина-трактор станцияһының һәм дәүләт унитар предприятиеларының һөҙөмтәһеҙ эшләүен билдәләне. Ҡайһы бер райондарҙа унға яҡын ҙур объект әле һаман да төҙөлөп бөтмәгән.
– Импортты алмаштырыу хаҡында, баҙарҙар асыла, эшләү өсөн бөтә мөмкинлектәр булдырыла тип һөйләйбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Инвесторҙар иҫәбенә түгел, ә үҙ ҡулдарыбыҙ менән эшләргә кәрәк. Беҙҙә ҙур, ҡеүәтле хужалыҡтар булырға тейеш.
Башҡортостан алдынғылар рәтендә иҫәпләнгән тармаҡтарҙа ла үҫеш өсөн ҙур мөмкинлектәр бар, тип билдәләне республика Башлығы.
– Ауыл хужалығына дотациялар етерлек күләмдә бүленә. Йыл һайын был һандар 5 миллиард һумдан аша. Беҙ артабан да булышасаҡбыҙ, әммә яҡшы һөҙөмтәләр кәрәк. Сөнки һәр ваҡыт ошондай күләмдә ярҙам күрһәтә алмайбыҙ, – тип билдәләне төбәк етәксеһе. – Ярҙам адреслы, маҡсатлы булырға тейеш. Кредит ставкаһын субсидиялау, яңы ҙур ауыл хужалығы производстволарын төҙөү. Бөгөнгө көндә инвесторҙарға етерлек ярҙам итәбеҙ. Сусҡа комплексын төҙөгән бер инвесторға 400 миллион һум, Әлшәйҙәге ҡошсолоҡ комплексы өсөн 200 миллион бирелде. Һөҙөмтәләр юҡ – ит, ҡош ҡайҙа?
Ошо бурыстарҙы хәл итеү өсөн Рөстәм Хәмитов 7-10 көн эсендә ауыл хужалығы һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләре менән шөғөлләнәсәк махсус комиссия төҙөргә тәҡдим итте. Уның составына Хөкүмәт етәкселәре, муниципалитет һәм ижтимағи хәрәкәт вәкилдәре инәсәк.
Сығыштың тулы стенограммаһы республика Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы министрының яңы урынбаҫарын тәғәйенләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Юрий Лысовты республиканың ауыл хужалығы министры урынбаҫары итеп тәғәйенләне. Төбәк Хөкүмәте сайтында хәбәр ителеүенсә, ул эшкәртеү сәнәғәте, дәүләт унитар предприятиелары һәм ауыл биләмәләре өсөн яуаплы буласаҡ.
Быға тиклем ошо вазифаны йыл башында үҙ теләге менән эштән киткән Рәфит Йәғәфәров биләне, тип аңлатма бирҙеләр Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында.
Юрий Лысов 1974 йылдың 19 ноябрендә Краснодар крайында тыуған.
1997 йылда Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлаған.
1997-2001 йылдарҙа — «Башҡортостан икмәк продукттары» дәүләт унитар предприятиеһында технологик ҡорамалдарҙы ремонтлау буйынса инженер.
2001-2004 йылдарҙа — «Өфө икмәк продукттары комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәксеһе.
2004-2011 йылдарҙа — «Өфө икмәк продукттары комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары, етештереү буйынса директор, башҡарма директор.
2011-2012 йылдарҙа — «Урал–Волга буйы агросәнәғәт төркөмө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры.
2012 йылдан әлегә тиклем «Башҡортостан» ҡошсолоҡ фабрикаһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең башҡарма директоры була.


text:
Башҡортостан парламентында етәксе вазифалар структураһы үҙгәрәсәк
Республика парламентының ойоштороу комитеты ултырышында етәксе вазифаларҙың яңы структураһы тәҡдим ителде. Ул дүртенсе саҡырылыштағыһынан, иң элек, профилле Комитеттар рәйестәре урынбаҫарҙарының һанын арттырыу менән айырылып тора. Даими нигеҙҙә эшләүсе депутаттарҙың дөйөм һаны, «БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тураһында» БР законының 1-се статьяһы менән билдәләнгән һәм 22 кеше тәшкил итә.
Ойоштороу комитеты ҡарауына республика парламенты етәксе вазифаларының түбәндәге структураһы тәҡдим ителде: республика Дәүләт Йыйылышы рәйесе һәм уның ике урынбаҫары — даими нигеҙҙә, бер урынбаҫар — даими нигеҙҙә түгел, йәғни төп эшмәкәрлегенән айырылмайынса. Комитеттарҙың бөтә рәйестәрен элеккесә парламентта даими профессиональ нигеҙҙә эшләүгә йәлеп итергә тәҡдим ителде. Дәүләт Ҡоролошо, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитетта бер урынбаҫар даими нигеҙҙә тәҡдим ителде, икенсеһе — даими түгел. Дүрт Комитетта — Урындағы үҙидара, граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү һәм киң мәғлүмәт саралары; Бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм территориаль үҫеш; Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ; Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктураны үҫтереү буйынса – рәйестең даими профессиональ нигеҙҙә эшләүсе берәр урынбаҫарын раҫларға тәҡдим ителде. Республика парламентының өс Комитетында – Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу; Мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте; Һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандарҙың эштәре буйынса — даими нигеҙҙә эшләүсе икешәр урынбаҫар раҫларға.
Яңы парламенттың етәксе вазифалары структураһы тураһында һуңғы ҡарар 3 октябрҙә, бишенсе саҡырылыш БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың беренсе ултырышында ҡабул ителәсәк.


text:
Республика күрше төбәктәр менән туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө
Йома, 4 апрелдә, Екатеринбургта барған «Ҙур Урал-2014» II халыҡ-ара туристик форумдың эшлекле программаһы сиктәрендә, Башҡортостан Республикаһы туризм үҫеше өлкәһендә һәм «Ҙур Урал\Great Ural» туристик брендты күмәкләп алға этәреүҙә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы.
Республиканан документҡа БР Туризм үҙәге директоры Наталья Никольская ҡул ҡуйҙы. Уҙаҡташтар составына Свердловск, Силәбе, Ҡурған өлкәләре, Пермь крайы, Ханты-Манси һәм Ямал-Ненец автономиялы округтары, Коми Республикаһы инде.
Килешеү төрлө яҡлы, һөҙөмтәле хеҙмәттәшлеккә, «Ҙур Урал» бренды аҫтында туристик ресурстарҙы бергәләп алға этәреүгә һәм эске туризмды үҫтереүҙә уртаҡ мәсьәләләрҙе хәл итеүгә йүнәлтелгән.
— Был килешеү төбәк-ара хеҙмәттәшлекте яҡшыртыуға, Уралда төбәк-ара маршруттарҙы үҫтереүгә һәм Башҡортостан Республикаһына туристар ағымын арттырырға булышлыҡ итәсәк, — тип ҡул ҡуйған документҡа комментарий бирҙе Наталья Никольская.


text:
Өфө тормошо тураһындағы иң яҡшы мәҡәлә өсөн мэрия «Алтын шөрөп» тапшырасаҡ
Журналистика өлкәһендәге «Медиапрофи» республика премияһы сиктәрендә Өфө хакимиәте «Алтын шөрөп» исемле махсус награда булдырҙы, тип хәбәр иттеләр мэрияның матбуғат хеҙмәтенән.
«Алтын шөрөп» Өфө һәм өфөлөләр, ҡаланың проблемалары һәм уларҙы хәл итеү юлдары, баш ҡаланың үткәне һәм уны үҫтереү мөмкинлектәре тураһындағы иң ҡыҙыҡлы, бәхәсле, үткер материал өсөн тапшырыласаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылғы «Медиапрофи» премияһы «Хеҙмәт кешеһе» темаһына арнала. Ойоштороусылар фекеренсә, әлеге премия квалификациялы хеҙмәткәрҙәргә ҡағылышлы проблемаларҙы хәл итеү юлдарын табырға ярҙам итәсәк.


text:
Эш эҙләү мөмкинлектәре арта
Trud.com порталы Өфөлә йәшәүселәр өсөн эш эҙләү һәм уңышлы карьера өсөн яңы мөмкинлектәр аса.
Эш эҙләү мәле – ул карьерала һәм ғөмүмән кешенең тормошонда үтә лә мөһим өлөш. Күп нәмә: килем, үҫеш перспективаһы, һайлаған һөнәрең менән ҡәнәғәт булыу уның һөҙөмтәлелегенә бәйләнгән
Өфөләге вакансиялар ҡыҙыҡһындырған белгестәр эш эҙләү өсөн уңайлы алым –Trud.com порталын файҙалана ала. Ғәҙәттә, хеҙмәт баҙарында йәнлелек күҙәтелгән көҙгө миҙгелгә ҡарата махсус рәүештә интерфейс яңыртылды, һәм бөгөн Интернет-ресурсты тағы ла һөҙөмтәлерәк файҙаланырға мөмкин. Вакансиялар тураһында мәғлүмәт сығанаҡтары иҫәбе даими арттырыла, эҙләү алгоритмдары камиллаштырыла бара. Дөйөм алғанда, был белгескә артыҡ мәшәҡәтләнмәйенсә хеҙмәт баҙары тураһында мәғлүмәттәр йыйырға һәм эш биреүселәрҙән тәғәйен тәҡдимдәр табырға мөмкинлек бирә.


text:
Ҡытай компанияһы Башҡортостанда машиналар эшләү менән ҡыҙыҡһына
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Ҡытайҙың «Чжифан» компанияһы Башҡортостанда машиналар эшләү менән ҡыҙыҡһына. Был хаҡта бөгөн, 31 августа, республиканың Инвестиция йәлеп итеү агентлығында уҙған эшлекле осрашыуҙа ойошма вәкилдәре белдерҙе.
Осрашыу «Волга-Янцзы» форматындағы Волга буйы федераль округы һәм Янцзы йылғаһының юғары, урта ағымы төбәктәре етәкселәренең түңәрәк өҫтәл ултырышы йомғаҡтары буйынса үтте. Ҡытай яғынан «Чжифан» компанияһы етәксеһе Ван Лунь әфәнде сығыш яһаны.
Ҡытай инвесторҙары машиналар эшләүҙән тыш, күмер сығарыу һәм ауыл хужалығы өсөн ҡорамалдар эшләүгә аҡса һалырға әҙер. Башҡортостанда сит ил делегацияһы 4 сентябргә тиклем буласаҡ.


text:
Төбәктә быйыл 1915 йылда тыуғандар һәм йәшерәктәр диспансеризация үтергә тейеш
2014 йылда 1993, 1990, 1987, 1984, 1981, 1978, 1975, 1972, 1969, 1966, 1963, 1960, 1957, 1954, 1951, 1948, 1945, 1942, 1939, 1936, 1933, 1930, 1927, 1924, 1921, 1918 һәм 1915 йылдарҙа тыуған граждандар диспансеризация үтергә тейеш.
2013 йылда диспансеризациялауҙың беренсе этабын 648 913 кеше үтте. Улар араһында Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтары һәм ҡатнашыусылары – 14 мең 142 кеше, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Мобиль медицина комплекстарҙы ҡулланып 32 мең самаһы граждан ҡаралған. 2013 йылда бөтәһе 649 мең 847 кеше ҡаралырға планлаштырылғайны.
Тикшереү 91 медицина учреждениеһында, шул иҫәптән Сәләмәтлек үҙәктәрендә үткәрелә. Республикала өлкәндәр өсөн 12 Сәләмәтлек үҙәктәре эшләй. Уларҙың Өфөлә медицина ойошмалары нигеҙендә алты сәләмәтлек үҙәге (дүртәүһе өлкәндәр өсөн һәм икәүһе балалар өсөн) эшләй: Республика врач-физкультура диспансеры, 2-се, 38-се, 46-сы поликлиникалар, 5-се һәм 8-се балалар поликлинкалары.
Стәрлетамаҡта өлкән халыҡ өсөн бер үҙәк – 6-сы ҡала поликлиникаһы нигеҙендә һәм балалар өсөн үҙәк – 4-се балалар поликлиникаһы нигеҙендә урынлашҡан. Нефтекамала сәләмәтлек үҙәге Үҙәк ҡала дауаханаһы нигеҙендә эшләй.
Сәләмәтлек үҙәктәрендә табип-белгестәр кабинеттары, дауалау физкультура залдары, сәләмәтлек мәктәптәре, тест үткәреү кабинеттары урынлашҡан. Үҙәктәр график буйынса ике сменала эшләй.


text:
Санкт-Петербург дәүләт университетының көнсығыш факультетында башҡорт телен өйрәнәсәктәр
Ихтимал, киләһе уҡыу йылынан уҡ Санкт-Петербург дәүләт университетының көнсығыш факультеты студенттары башҡорт телен өйрәнә башларҙар. Был турала М.Аҡмулла исемендәге БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин хәбәр итте. Ошо хаҡта килешеүгә Әсәҙуллиндың Санкт-Петербургка сәфәре барышында өлгәшелә, бында ул Рәсәй Федерацияһында Уҡытыусы йылын асыуҙа ҡатнаша.
Рәсәй Федерацияһының 80 төбәгенән 500 самаһы делегат йыйылған педагогик ассамблеяның почетлы ҡунағы ил Президенты Дмитрий Медведев булды. Ул педагогтар берләшмәһе алдында “Беҙҙең яңы мәктәп” милли мәғариф инициативаһы менән сығыш яһаны.
— Иң элек, был коллегалар – педагогик юғары уҡыу йорттары ректорҙары һәм студенттарының ҙур осрашыуы булды, — тип һөйләне Раил Әсәҙуллин. – Ассамблея сиктәрендә 14 майҙансыҡ эшләне. Дискуссиялар барышында мәғарифтың төрлө кимәлдәге мәсьәләләре — Рәсәй дөйөм белем биреү системаһын артабан үҫтереү юлдарынан алып уҡытыусы кадрҙар әҙерләү һәм уларҙың квалификацияһын күтәреү проблемаларына тиклем – тикшерелде.
Педагогик ассамблея эшләй башлағанға тиклем Санкт-Петербургтағы БР тулы хоҡуҡлы Вәкиллеге етәксеһе Риф Сәхәбетдинов М. Аҡмулла исемендәге БДПУ, З. Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы, Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы ректорҙарының Санкт-Петербург дәүләт университетының көнсығыш факультеты һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Төрки тикшеренеүҙәр үҙәге профессор-уҡытыусылар составы менән осрашыуын ойошторҙо.
Бында, көнсығыш факультетының эске ихатаһында, Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең бюсы ҡуйылған, ә университеттың көнсығыш факультеты, филология һәм сәнғәт факультеты корпусының алтынсы ҡатында Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Төрки тикшеренеүҙәр үҙәге урынлашҡан. Раил Әсәҙуллин әйтеүенсә, Үҙәктә төрки халыҡтар телдәре, мәҙәниәте һәм традициялары өйрәнелә, ҡайһы бер тарих, тарих-география һәм филология проекттары тормошҡа ашырыла.
Конструктив диалог барышында юғары уҡыу йорттары араһында академик хеҙмәттәшлектең төрлө формалары тикшерелде. Атап әйткәндә, Башҡортостан вуздарында эшләү өсөн төп шәрҡиәтселәрҙе саҡырыу, академик хеҙмәттәшлек сиктәрендә студенттар менән алмашыу, Санкт-Петербург дәүләт университетының көнсығыш факультетында боронғо төрки телдәрҙең береһе булараҡ башҡорт телен уҡытыу мәсьәләләре ҡаралды. Факультет деканы Евгений Зеленев фекеренсә, студенттарҙың һәм магистранттарҙың боронғо төрки телдәрҙең береһен өйрәнергә теләге ҙур, ләкин вузда был өлкәлә белгестәр юҡ. Яҡтар яҡын арала көнсығыш факультет менән М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның башҡорт теле кафедраһы СПбДУ студенттары өсөн башҡорт телен уҡытыуҙың берлектәге программаһын әҙерләй башлаясағы тураһында һөйләшеп килеште.
Әйткәндәй, бөгөн СПбДУ-ның көнсығыш факультетында 30-ҙан ашыу белгеслек буйынса 600-ләп студент уҡый, дүрт йыллыҡ бакалаврҙар әҙерләү программаһы һәм ике йыллыҡ магистратура программаһы бойомға ашырыла. Уҡыу программаһында мотлаҡ ике көнсығыш һәм бер көнбайыш телде өйрәнеү ҡаралған. Теоретик курстар тарих, әҙәбиәтте өйрәнеү, лингвистика, этнография, динде өйрәнеү дисциплиналарын солғап алған.


text:
Башҡортостан аспиранты студенттарҙың Бөтә донъя инженерҙар премияһына лайыҡ булды
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө дәүләт нефть техник университеты аспиранты Айгөл Теләшева студенттарҙың Henry DeWitt Smith исемендәге Бөтә донъя инженерҙар премияһына лайыҡ булды.
Айгөл Теләшева — Рәсәйҙә Өфө дәүләт нефть техник университеты нефть-газ сәнәғәте инженерҙарының бөтә донъя ойошмаһы президенты. Тап уның етәкселегендә ойошма «Иң яҡшы студенттар ойошмаһы» номинацияһында премия, шулай уҡ Рәсәй һәм Каспий төбәк идаралығы премияһын (1 урын) алды.
23 йәшлек ҡыҙ — Донъя нефть советы алтын мираҫының рәсми исеменә эйә һәм бик күп төбәк, бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара олимпиадалар, конференциялар еңеүсеһе. Ул Өфө дәүләт нефть техник университетын яҡшы тамамлаған. Премияға лайыҡ булыусы инглиз телендә иркен аралаша, бер нисә ғилми хеҙмәттәре бар.
Айгөл — студенттар менән профессиональ мөхит араһында бәйләнеш булдырыусы «ProfTELEPORT» проектының авторы. Проектты йәш, белемле һәм юғары квалификациялы йәштәрҙе эшҡыуарлыҡҡа йәлеп итеү өсөн бер нисә ҙур нефть һәм газ компаниялары ҡабул иткән.


text:
Мәләүез районында Хакимиәт көндәре үтә
Октябрь башынан Мәләүез районының 16 ауылында Хакимиәт көндәре үтте. Саралар сиктәрендә район етәкселеге халыҡ менән осрашыуҙар ойошторҙо, тип хәбәр итә райондың мәғлүмәт-аналитика бүлеге.
— Халыҡ проблемаларын хәл итеү көнүҙәк мәсьәлә булып тора, — тип билдәләне Мәләүез районы башлығы Малик Вәхитов. – Хакимиәт көндәре генә түгел, ҡаланың һәм райондың барлыҡ хеҙмәттәре эше лә быға йүнәлтелгән.
Хакимиәт көндәрен үткәреү барышында халыҡ туранан-тура район етәкселеге менән аралаша алды. Кешеләр, нигеҙҙә, көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу, юлдарҙы төҙөкләндереү, һаулыҡ һаҡлау мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итте.
Ҡайһы бер һорауҙар урында уҡ хәл ителде. Улар араһында – Нордовка ауылындағы балалар баҡсаһын компьютер менән тәьмин итеү, Восточный ауылы урамына газ үткәреү.
Шулай уҡ халыҡ ауылдарҙы һыу менән тәьмин итеү, ҡайһы бер ауылдарҙа кәрәҙле элемтә, интернет селтәренә сығыу мөмкинселеген булдырыу кеүек мәсьәләләр менән мөрәжәғәт итте, уларҙы хәл итеү өсөн, әлбиттә, оҙағыраҡ ваҡыт кәрәк.
Ағымдағы ай аҙағынаса хакимиәттең мобиль төркөмдәре Мәләүез районының барлыҡ 94 ауылы халҡы менән осрашасаҡ. Киләсәктә район етәкселеге ошондай уҡ осрашыуҙарҙы Мәләүездең хеҙмәт коллективтары менән ойошторорға уйлай.


text:
Башҡортостанда кемдең эш хаҡы юғары икәнлеге билдәләнде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда кемдең эш хаҡы юғары икәнлеге билдәләнде
Башҡортостанда кемдең эш хаҡы юғары икәнлеге билдәләнде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда ҡайһы өлкәлә эшләүсе хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы юғары икәнлеге иҫәпләп сығарылды. Мәғлүмәттәр 2015 йылдың ғинуар-май айҙарында төбәктә иҡтисад, социаль һәм финанс тармаҡтарында хәлде үҙгәртеү буйынса отчет сиктәрендә билдәле булды.
Документтан күренеүенсә, апрелдә иң юғары хеҙмәт хаҡын файҙалы ҡаҙылмалар сығарыусылар алған. Уларҙың эш хаҡы 44 меңдән ашыу тәшкил иткән. Икенсе урында — финанс эшмәкәрлеге (37 меңдән ашыу). Мәғариф хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы 19,3 меңгә еткән һәм былтырғы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда 9 процентҡа артҡан, ә һаулыҡ һаҡлау һәм социаль хеҙмәттәр күрһәтеү өлкәһендә эшләүселәр 23 меңдән ашыу ала, был 2014 йылға ҡарағанда 13,3 процентҡа күберәк.
Ағымдағы йылдың апрелендә Башҡортостанда хеҙмәткәрҙең уртаса айлыҡ эш хаҡы 25,5 мең һум тәшкил иткән. Уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, бында 0,8 процентҡа кәмеү күҙәтелә. Республика Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында 2015 йылдың ғинуар-апрель айҙарында уртаса айлыҡ хеҙмәт хаҡы күләме буйынса бишенсе урынды биләй.


text:
Өфөлә 72 миллиард һум табыш йыйылды
2009 йылдың туғыҙ айында Өфө биләмәһендә бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттарға 72 миллиард һумдан ашыуыраҡ табыш йыйылды, был 2008 йылдың ошо уҡ осорондағынан 23 процентҡа кәмерәк. Йыйылған сумманың 47 проценты – федераль бюджетҡа, 45 проценты – республика бюджетына һәм һигеҙ проценты тирәһе (алты миллиард һумға яҡын) ҡала ҡаҙнаһына инде, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Өфө бюджеты табыштары һалым түләүҙәренән, шулай уҡ республика бюджетының ҡалаға бирелгән дәүләт вәкәләттәрен финанслауға бюджет-ара трансферттарынан һалына. 2009 йылдың октябрь башына ҡарата Өфө бюджеты табыштар буйынса 10,011 миллиард һум күләмендә 97 процентҡа үтәлде, былтыр ошо уҡ осорҙа 9,2 миллиард һум ине. Айырма иҫке һәм авария хәлендәге йорттарҙы һүтеүгә керемдәр менән аңлатыла. Былтырғы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда табыштар үҫеше туғыҙ процент тиерлек тәшкил итә. Ә табыштар буйынса план юғары бюджеттарҙан 300 миллион һумдан ашыу суммаға бюджет-ара трансферттар инеп етмәүе һөҙөмтәһендә үтәлмәне. Үҙ табыштары буйынса план 5,7 миллиард һум күләмендә 100 процентҡа үтәлде.
Баш ҡала бюджеты килемдәренең төп сығанағы булып физик шәхестәр табыштарына һалым ҡала.
Сәнәғәткә килгәндә, быйыл туғыҙ айҙа ҡала предприятиелары 179 миллиард һумлыҡ үҙҙәре етештергән тауар тейәп оҙатты, эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр башҡарҙы, был былтырғы кимәлгә ҡарата 82 процент тәшкил итә. Дөйөм алғанда, ҡала сәнәғәте буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 95 процент самаһы тәшкил итте.


text:
Фото:
Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары наградланды
Фото:
Традиция буйынса йыл һайын Республика көнө алдынан Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге журналист премияһы лауреаттарын наградлау үткәрелә. Бөгөн был сара сираттағы тапҡыр үткәрелде. Ул Шәһит Хоҙайбирҙиндың тыуған яғы — Күгәрсен районының Хоҙайбирҙе ауылында үтте.
Тантаналы сарала БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы Эдуард Юлдашев, Башҡортостан Журналистар союзы вәкилдәре ҡатнашты.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы журналистика өлкәһендәге Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияларҙы биреү буйынса комиссия абруйлы республика премияһының 2009 йылғы өс лауреатын билдәләне. Улар — Башҡорт дәүләт университетының дөйөм физика кафедраһы доценты Юрий Ергин, Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге белгесе Таһир Ишкинин һәм "Башҡортостан" дәүләт телерадиокомпанияһы радиожурналисы Флүрә Солтанова.
Юрий Ергин — БР мәҙәниәте һәм мәғарифы тарихы буйынса мәҡәләләре, Таһир Ишкинин — "Киске Өфө" гәзитендәге "Аҙна шаңдауы" рубрикаһы аҫтында баҫылып сыҡҡан мәҡәләләре, Флүрә Солтанова "Ватандаштар", "Йәдкәр" радиотапшырыуҙары һәм "Алыҫ араларҙы яҡынайтып" телепрограммалары өсөн лауреат исеменә лайыҡ булды.
Журналист премияһы лауреаттарына наградаларҙы комиссия рәйесе Илдус Илешев тапшырҙы. Ул танылған авторҙарҙы ихлас ҡотланы һәм уларға яңы ижади уңыштар теләне.


text:
БДПУ-ла буласаҡ уҡытыусылар өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк
28 апрелдә 10-16 сәғәттәрҙә М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында буласаҡ уҡытыусылар өсөн бишенсе вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк.
Сара Башҡортостан Республикаһының Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Мәғариф министрлығы, Дәүләт халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте ярҙамында үткәрелә, тип хәбәр иттеләр университеттың матбуғат хеҙмәтенән. Йәрминкәлә республиканың алдынғы белем биреү учреждениелары, төбәктең эш биреүселәре һәм сығарылыш курс студенттары ҡатнашасаҡ. Республика вакансиялар йәрминкәһе программаһында юғары уҡыу йортон тамамлаусыларҙың эш биреүселәр (министрлыҡ һәм ведомство, мәғариф учреждениелары етәкселәре) менән осрашыуы, хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу, компаниялар презентацияһы, «Үҙең менән таныштырыу. Шәхси имидж булдырыу» оҫталыҡ дәресе, төрлө тестар ҡаралған. Шулай уҡ мобиль халыҡ мәшғүллеге үҙәге эшләйәсәк.
Эш тәҡдим итеүселәр 2012 йылда уҡыу йортон тамамлаусы иң яҡшы һәм һәләтле йәштәрҙе һайлап алыу мөмкинлеге менән файҙалана ала. Ә йәштәр, эш биреүселәр менән туранан-тура аралашып, иртәгә үк карьераһын башлай ала.


text:
Асыҡ ишектәр көнө
Республика врач-физкультура диспансерында бөгөн Асыҡ ишектәр көнө үткәрелә.
Сәғәт 10-дан 18 сәғәткә тиклем белгестәр балаларға бушлай консультациялар үткәрә һәм физик культура, дауалау физкультураһы менән шөғөлләнеү, сәләмәт йәшәү рәүеше, физик тәрбиә һәм сынығыу буйынса тәҡдимдәр бирәсәк. Балалар бүлексәһе белгестәре һәм инструктор-методистар ҡабул итәсәк.
Республика врач-физкультура диспансеры Блюхер урамы, 1 адресы буйынса урынлашҡан. Ентеклерәк мәғлүмәттәрҙе 233-01-14, 235-60-07 телефондары буйынса алырға мөмкин.


text:
Бөрөлә «Керәшен һыуыҡтары» фестивале старт алды
XVII «Керәшен һыуыҡтары» республика эстрада йырҙары һәм бейеү фестивале Бөрөлә сираттағы ижади миҙгелен асты. Йола буйынса ул 19 ғинуарҙа конкурсанттар килеүе, теркәлеүе, йәрәбә һалыу һәм репетицияларҙан башлана. Был юлы ла барыһы ла ошо тәртиптә барҙы. «Башинформ» агентлығына Бөрө хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, фестиваль башланыуға боронғо Бөрө ҡалаһына 400-ҙән ашыу ҡатнашыусы килгән. Татарстан Республикаһынан, Силәбе һәм Свердловск өлкәләренән килеүселәр ҙә бар.
Бөгөн, 20 ғинуарҙа, Бөрө Ҡала мәҙәниәт һарайының концерт залында фестивалде асыу тантанаһы үтте, һәм «Вокал» номинацияһы менән беренсе конкурс көнө башланды.
Бынан алдағы йылдарҙағы кеүек үк, быйыл да фестиваль программаһының был номинацияһында ҡатнашыусылар күп. Урал Иҙелбаев етәкселегендәге жюри ағзаларына 70-тән ашыу конкурсантты тыңлап ҡарарға тура киләсәк.
21 ғинуарҙа Ҡала мәҙәниәт һарайы сәхнәһенә хореографик һәм музыкаль коллективтар күтәреләсәк. Фестиваль лауреаттарҙың ике гала-концерты менән 22 ғинуарҙа, шәмбелә, тамамланасаҡ.


text:
Фото:
Сергей Ефремов вафат булды…
Фото:
2010 йылдың 12 майында Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе, БР-ҙың атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе Сергей Ефремов вафат булды.
Сергей Петрович Ефремов 1958 йылдың 31 ғинуарында Стәрлетамаҡта тыуған. Хеҙмәт биографияһын 1980 йылда Ленин исемендәге Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводының механика цехында мастер вазифаһында башлаған. 13 йылдан һуң ул «Инмаш» концернының генераль директоры, биш йылдан – Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, республиканың сәнәғәт министры. Артабан металлургия тармағында юғары вазифаларҙа эшләй.
2008 йылдан алып Сергей Ефремов БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһына етәкселек итә. Ул яҡшы етәксе, аҡыллы, ғәҙел һәм намыҫлы кеше ине.
Уның хаҡында яҡты хәтирәләр генә ҡалды.


text:
Һәр өфөлөгә 17,5 мең һум бюджет аҡсаһы тура килә
Башҡортостандың баш ҡалаһы бюджет менән тәьмин ителеш кимәле буйынса Рәсәйҙең тәүге ун ҡалаһы исемлегенә эләкмәне. Йән башына 17,5 мең һумға тиң күрһәткес менән Өфө Федерацияның 15 субъектының баш ҡалаһы рейтингында 11-се урында килә. Төбәк иҡтисадын тикшереү үҙәге ошондай мәғлүмәт бирә.
Үҙәк менән 2011 йыл буйынса үткәрелгән тикшереү һөҙөмтәләренә ярашлы, беренсе баҫҡысты Красноярск алған, унда һәр кешегә 28,2 мең һум ҡаҙна аҡсаһы тура килә. 27 мең менән Ҡаҙан икенсе урында тора, өсөнсөлә — Силәбе — 25,8 мең һум. Рәсәйҙең иң эре 15 ҡалаһы араһында иң түбән тәьмин ителеш кимәле Омскиҙа күҙәтелә — 12,8 мең һум.
Әйткәндәй, был рейтингыға индерелмәгән Мәскәү менән Санкт-Петербургта йән башына 134,8 һәм 88,6 мең һум бюджет аҡсаһы тура килә.


text:
Арзан коттедждар төҙөү торлаҡҡа хаҡты бер аҙнала ете процентҡа кәметте
"Бюджет хеҙмәткәрҙәре һәм аҙ тәьмин ителеүселәр өсөн арзан торлаҡ төҙөлөшөн әүҙем алып барыу тәүге аҙнала уҡ торлаҡ баҙарында тәҡдимгә йоғонто яһаны — Өфөлә хаҡтар бер аҙнала ете процентҡа төштө", — тип хәбәр итте БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Хөкүмәт ултырышында.
— Беҙҙең күҙаллауҙар буйынса индивидуаль төҙөлөш арҡаһында хаҡтар артабан да кәмейәсәк, — тине Премьер-министр.
Раил Сарбаев шулай уҡ республикала Ласселсбергер" (Австрия) компанияһы менән берлектә йылына бер миллион квадрат метр ҡеүәт менән еңел ҡоролоусан аҙ ҡатлы торлаҡ йорттар конструкциялары етештереү буйынса заводты файҙаланыуға тапшырыу планлаштырылыуын раҫланы. Завод Өфөлә йәки Стәрлетамаҡта урынлашасаҡ.
— Бөгөн үк беҙ аҙыраҡ сығымдар менән заманса производство итеп үҙгәртеп ҡороу өсөн бина эҙләйбеҙ, — тип хәбәр итте республиканың төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин.
Австрияла бурсанан йорт конструкцияһының бер квадрат метры 400 евро тора, республикала ул иң күбе 12 мең һумдан һатыласаҡ.
"Беҙҙә был завод продукцияһының үҙҡиммәтен һәм һатыу хаҡын тағы ла нығыраҡ арзанайтыу мөмкинлеге бар", — тине Раил Сарбаев.


text:
Фото:
Өфө балалары республикалағы тиҫтерҙәренә ҡарағанда йышыраҡ ауырый
Фото:
Бөтә республикалағы балаларға ҡарағанда Өфө балалары дүрт процентҡа күберәк ауырый. Был турала ҡала хакимиәте башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Роспотребнадзорҙың БР буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары Нәсимә Күсимова хәбәр итте.
Йышыраҡ ауырыуҙан тыш, бөтә йәш төркөмөндәге Өфө балалары умыртҡа бағанаһының кәкрәйеүенән дә йышыраҡ йонсой. 177 мең баланы үҙ эсенә алған профилактик тикшереү һөҙөмтәләре Өфөлә арҡаһы көмөрәйеүе күҙәтелгән балалар өлөшөнөң республика күрһәткестәренән бер ярым – ике тапҡырға күберәк булыуын күрһәткән. Шул уҡ мәлдә бығаса уҡыусыларҙа ғына була торған был ауырыу бәләкәй балалар араһында ла киң тарала. Һуңғы ике йылда тән торошо боҙолған балалар иҫәбе Өфөлә 3,5 тапҡырға артҡан.


text:
Һаҙ килейеге
Һаҙ килейеге, сырылдаҡ килейек, сырлауыҡ (лат. Садовая славка, лат. Sylviidae)— турғай һымаҡтар отрядендәге ҡошсоҡ.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғай ҙурлыҡ. Ботаҡтар араһында һикергеләп йөрөүсе теремек ҡош. һырты һорғолт көрән, ҡанаттары ҡара-көрән. Кәүҙәһенең аҫ яғы һарғылт һоро, ҡорһағы һорғолт аҡ. һоро килейектән алһыу төҫө булмауы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы киҫкен генә: «тек-тек». һайрауы яңғырауыҡлы,
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
сылтырап аҡҡан йылға тауышын хәтерләтә, һыу буйындағы һирәк ағастарҙа, ҡыуаҡлыҡтарҙа йәшәй. Төрлө бөжәктәр, еләктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ҡыуаҡта йәки ағас ботаҡтарында оялай. Ҡыҙғылт көрән таплы 5—6 бөртөк һорғолт аҡ йомортҡаһы була. Зарарлы бөжәктәрҙе, ҡырып, файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9