text:
Башҡортостанды икенсе сәғәт бүлкәтенә күсереүҙәре ихтимал Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Башҡортостанды икенсе сәғәт бүлкәтенә күсереүҙәре ихтимал
Башҡортостанды икенсе сәғәт бүлкәтенә күсереүҙәре ихтимал Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Дәүләт Думаһына «Ваҡыт иҫәпләмәһе тураһында» Федераль законға үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы закон проекты индерелде, уның авторҙары – 98 депутаттан торған Думаның Һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты башлығы Сергей Калашников етәкселегендәге төркөм. 20 ғинуарҙың кисе баҫылып сыҡҡан закон проекты ҡышҡы ваҡытты даими сифатта ҡайтарыу ғына түгел, ә Рәсәйҙе ун сәғәт зонаһына бүлеүҙе күҙаллай. Әгәр закон ҡабул ителһә, Башҡортостан Республикаһы Урал сәғәт бүлкәтенән (Мәскәү ваҡыты + 2 сәғәт) икенсе зонаға: Мәскәү ваҡыты + 1 сәғәткә, күсәсәк. Башҡортостандан тыш, Пермь крайы, Ырымбур өлкәһе һәм Коми Республикаһы был ваҡыт буйынса йәшәй башлауы ихтимал.
Закон проектының аңлатмалы яҙыуында әйтелеүенсә, бындай сәғәт зоналары «UTC бөтә донъяла координацияланған ваҡыттың сәғәт бүлкәтенә мөмкин тиклем яҡын булыу иҫәбе менән» (төбәктәрҙә ваҡыт астрономик ваҡытҡа яҡын буласаҡ) билдәләнәсәк. Депутаттар төркөмө, бүлкәттәрҙе Башҡортостан өсөн генә түгел, ә Омск өлкәһе, Приморье, Хабаровск крайы, Яҡут Республикаһының ҡайһы бер райондары өсөн «шылдырырға» кәрәк, тип иҫәпләй. Закон проекты авторҙары ғәмәлгә уны быйыл 26 октябрҙең 02 сәғәтенән алып индерергә тәҡдим итә: сәйәсмәндәр инде бер нисә тапҡыр белдереүҙәренсә, Сочиҙағы Олимпиаданы трансляциялау буйынса төҙөлгән халыҡ-ара килешеүҙәр арҡаһында ваҡыт «реформаһын» тиҙ генә үткәреп булмай.
Хәҙерге ваҡыт буйынса Башҡортостан 1919 йылдан, РСФСР-ҙа сәғәт бүлкәттәре индерелгәндән, алып йәшәй, шул уҡ ваҡытта республиканың көнбайыш өлөшө 1956 йылға тиклем икенсе бүлкәттә булды. Беҙгә күсергә тәҡдим ителәсәк «Мәскәү ваҡыты + 1 сәғәт» сәғәт бүлкәте үҙе Рәсәй Хөкүмәте менән 2011 йылда бөтөрөлгәйне, алдан унда Һамар һәм Ижевск йөрөнө.
Дәүләт Думаһының закон проектын ҡасан ҡарауҙары хәбәр ителмәй, әммә уның рәйесе Сергей Нарышкин, депутаттар уны «бик иғтибарлы» өйрәнергә ниәтләнә, сөнки «тема көнүҙәк», тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.


c: text/html

text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Александр Ткачев менән осрашты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
19 июндә Санкт-Петербургта XIX Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы сиктәрендә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Александр Ткачев менән эшлекле осрашыу үткәрҙе. Төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу барышында республикала агросәнәғәт комплексындағы ҙур инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу барышы тикшерелде.
Төбәктә ауылды яңыртыу буйынса төп эш принциптары хаҡында һүҙ алып барғанда, Рөстәм Хәмитов республикалағы агропредприятиеларҙың етештереү күләменең түбән булыуын билдәләне – йылына бер кешегә 700-800 мең һум.
«Йәғни беҙ оҫталыҡ менән түгел, һан менән алдырабыҙ. Формаль яҡтан һөт, эре мөгөҙлө малдар һаны буйынса Рәсәйҙә беренсе урынды биләйбеҙ. Әммә был шәхси хужалыҡтар буйынса. Әлбиттә, ауыл хужалығын ойоштороу өсөн башҡа юлдар кәрәк», — тине төбәк Башлығы. Ул хәҙер агросәнәғәт комплексын үҫтереүҙең республика программаһы әҙерләнеүен һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры, үҙ сиратында, республикала күрһәткестәрҙең юғары булыуын, төбәкте Ауыл хужалығы министрлығы кимәлендә өлгө итеп ҡуйыуын билдәләне.
Осрашыуҙың тулы стенограммаһы менән Башҡортостан Башлығының сайтында танышырға мөмкин.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан «Сәнғәт төнө» бөтә Рәсәй акцияһына ҡушыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
3 ноябрҙә Мәҙәниәт министрлығы башланғысы буйынса Рәсәйҙә «Сәнғәт төнө» мәҙәни акцияһы ойошторола. Сара Халыҡтар берҙәмлеге көнө сиктәрендә уҙғарыла. Акцияла Башҡортостандың бөтә мәҙәниәт учреждениелары ҡатнаша.
Республиканың Мәҙәниәт министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, быйылғы акцияның слоганы — «Сәнғәт берләштерә». «Сәнғәт төнө»ндә айырыуса әҙәбиәткә һәм киноға иғтибар бүленәсәк. Сөнки Әҙәбиәт йылы тамамланып килә, ә 2016 йыл Рәсәй киноһы йылы тип иғлан ителә. Көндөҙгө сәғәт 3-тән төнгө 11-гә тиклем музейҙар, китапханалар, театрҙар, концерт ойошмалары берҙәм мәҙәни киңлек буласаҡ.
Ғәҙәттәгесә, «Төнгө осрашыуҙар» сараның төп ваҡиғаһына әүереләсәк. Лекциялар һәм фекер алышыуҙар төнгө кино күрһәтеү, әҙәби уҡыуҙар, экскурсиялар, театр интермедиялары, күргәҙмәләр, музыкаль ҡунаҡханалар менән тулыланасаҡ. Республика юғары уҡыу йорттары алдындағы майҙансыҡтарҙа флешмоб ойоштороласаҡ һәм Рәсәй флагы төҫөндәге шарҙар осороу менән тамамланасаҡ. Киске сәғәт 9-ҙа бөтә мәҙәниәт учреждениеларында Рәсәй гимны яңғыраясаҡ.
Тәүге «Сәнғәт төнө» 2013 йылда Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта уҙғарылды. Былтыр проект беренсе тапҡыр күп кенә төбәктәрҙә, шул иҫәптән Башҡортостанда тормошҡа ашырылды. «Сәнғәт төнө-2015» Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә республика музейҙарының саралар планы Мәҙәниәт министрлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Өфөләрҙе «Нур» театрына «Күңелем йырлағанда» исемле кисәгә саҡыралар
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
11 ноябрҙә өфөләрҙе «Күңелем йырлағанда» исемле музыкаль-театрлаштырылған программаға саҡыралар. «Нур» театры һәм Яҙыусылар союзының берлектәге сараһы Әҙәбиәт йылы сиктәрендә ойошторола. Тамашала шағирҙар, яҙыусылар, драматургтар сығыш яһай.
Сәхнәнән театр артистары башҡарыуында саҡырылған авторҙарҙың йырҙары, шиғырҙары һәм әҫәрҙәре яңғыраясаҡ. Танылған шағирҙар Фәниә Ғәбиҙуллина, Дилә Булгакова, Асхар Кәшфуллин, Венер Фәттәхов, Хәлисә Мөхәмәҙиева, Илдус Фазлетдинов, Рим Хәсәнов, Фердинанд Бигашев, Дилбәр Булатова, Наил Ғәйетбаев, Марат Кәримов, Рәдиф Тимершин һәм Мөнир Вафин үҙҙәренең ижады менән һөйөндөрәсәк.
«Ошо ижади осрашыу әҙәбиәт һөйөүселәр өсөн ысын байрам буласағына иманыбыҙ камил», — тине театрҙың әҙәбиәт бүлеге мөдире Гөлнур Усманова.
Кисә көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана. Инеү ирекле.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Йәйһылыу билдәләнде!
Йәйһылыу билдәләнде!
Гәзитебеҙҙең «Йәйһылыу» конкурсына йомғаҡ яһар мәл дә етте. Йәмле йәй мәлендә ҡыҙҙарҙан күп кенә матур, сағыу фотолы хаттар алдыҡ. Улар гәзит биттәрендә баҫыла килде һәм «Вконтакте» сайтында ла тауыш биреүгә ҡуйылды. Унда иң күп тауыш йыйыусылар Әлиә Йыһангирова һәм Ләйлә Әбдрәхимова булып сыҡты. Ҡағиҙә буйынса, редакция улар араһынан Йәйһылыуҙы һайлап ала.
Шулай итеп, еңеүсе − Әлиә Йыһангирова. Ә хәҙер Көҙһылыу исеме өсөн конкурс старт ала. Шарттары ғәҙәттәгесә: үҙегеҙ тураһында ҡыҫҡаса матур итеп яҙып, бер нисә сифатлы (!) фотоғыҙҙы һалып, беҙҙең адресҡа ебәрегеҙ. Фотоларығыҙ сағыу көҙ төҫтәре менән балҡып торһа, тағы ла һәйбәтерәк. Ә әлегә тәүге һылыуҡайҙың фотоһын тәҡдим итәбеҙ.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
7 июль
7 июль — григориан стиле буйынса йылдың 188-се (кәбисә йылында 189-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 177 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Рәсәй — Иван Купала көнө.
- Төньяҡ Осетия — Алания — Республика көнө.
- Соломон Утрауҙары — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Танзания — Ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1909 — Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы, Советтар Союзы Геройы (1944).
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алексеев Павел Фёдорович (7.07.1912—28.04.1985) — совет хәрби осоусыһы, подполковник. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1945). Сығышы менән Белорет ҡалаһынан.
- Хунафин Саубан Нурлығаян улы (7.07.1937) — ғалим-хирург, медицина фәндәре докторы (1987), профессор (1989). Рәсәй Тәбиғи фәндәр академияһы академигы. Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡортостан Республикаһының (1993) атҡаҙанған табибы. Рәсәй юғары мәктәбенең атҡҙанған хеҙмәткәре (2007). СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1967) һәм уйлап табыусыһы (1983). Сығышы менән Саҡмағош районы Яңы Ҡаръяуҙы ауылынан.
- Закиров Ринат Закир улы (7.07.1947) — ғалим-зоотехник, хужалыҡ һәм партия эшмәкәре, банкир. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты, доцент. Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының миҙалы, II дәрәжә Бөйөк Петр, Хаҡас Республикаһының «Хаҡасия алдындағы хеҙмәттәре өсөн» һәм «Изге эштәре өсөн» ордендары кавалеры. Сығышы менән Тәтешле районының Кәлтәй ауылынан.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың рәсми делегацияһы етәкселегендә Ҡырым Республикаһында булдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың рәсми делегацияһы етәкселегендә Ҡырым Республикаһында булды
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың рәсми делегацияһы етәкселегендә Ҡырым Республикаһында булдыФото: Андрей Старостин
23 апрелдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов рәсми делегация етәкселегендә Ҡырым Республикаһында булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Сәфәр барышында республика башлығы Симферополдә Ҡырым Республикаһы башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы, Министрҙар Советы Рәйесе Сергей Аксёнов, республиканың Министрҙар Советы ағзалары менән осрашты һәм Белогорск районында булды, унда ул территорияның социаль-иҡтисади торошо менән танышты.
Белогорскта республика етәксеһе үҙәк район дауаханаһында булды. Сәләмәтләндереү учреждениеһының биналар комплексы капиталь ремонтты, һыу үткәргес, канализация һәм йылылыҡ селтәрҙәрен алмаштырыуҙы талап итә. Булған барлыҡ медицина аппаратуралары иҫкергән. Юғары технологик медицина ярҙамы күрһәтеү өсөн Белогорсктан пациенттарҙы Симферополгә юллайҙар.
Табиптарҙың уртаса эш хаҡы алты мең тәшкил итә, кесе медицина персоналдарының – 4200 һум. Кадрҙар менән комплектлаштырыу – 96 процент. Баш табип Любовь Рудых әйтеүе буйынса, 2003 йылдан алып дауахана ихтыяждарҙан 30 процентҡа финанслана, аҡса эш хаҡын биреүгә һәм коммуналь хеҙмәттәрҙе түләүгә генә етә.
Һуңынан Рөстәм Хәмитов Кирилл Щёлкин исемендәге гимназия-интернатҡа барҙы. Бина капиталь ремонтҡа мохтаж. Белем биреү учреждениеһында 817 бала белем ала.
Артабан БР Президенты Белогорск тарих-крайҙы өйрәнеү музейында булды. Учреждениела тере тәбиғәт, этнография, заманса сәнғәт һәм Бөйөк Ватан һуғышы тарихы бүлектәре бар. Һаҡлағыстың фонды өс мең самаһы берәмек тәшкил итә. Шунан һуң Башҡортостан Президенты район мәҙәниәт йортона барҙы, ул шулай уҡ капиталь ремонтлауҙы талап итә, музыка мәктәбен, яңы мәсет төҙөлә башлаған майҙансыҡты ҡараны.
Сәфәр барышында Рөстәм Хәмитов Белогорск районы халҡы менән осрашты һәм уларҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Шулай уҡ осрашыуҙа Башҡортостан Хөкүмәте һәм Белогорск районы дәүләт хакимиәте араһында хеҙмәттәшлек тураһында Протоколға ҡул ҡуйылды. Документты БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рәүеф Ноғоманов һәм район хакимиәте башлығы Константин Луговик беркеттеләр. Протоколда Белогорск районының социаль инфраструктураһын нығытыу буйынса бурыстар яҙылған.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә төп маҡсат булып район инфраструктураһын йылытыу миҙгеленә әҙерләү билдәләнгән. Бынан тыш, Башҡортостан Белогорск районы халҡын авария хәлендәге йорттарҙан күсереү һәм туҙған йорттарҙы һүтеү мәсьәләләрендә булышлыҡ итәсәк.
Шефлыҡ ярҙамын күрһәтеү буйынса эште көйләү өсөн Башҡортостан Хөкүмәтендә оператив штаб ойошторолдо, уны Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты рәйесе Сергей Новиков етәкләне.


text:
Рөстәм Хәмитов «Торос» хоккей клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Торос» хоккей клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Торос» хоккей клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осраштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
27 апрелдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Торос» хоккей клубы уйынсылары һәм тренерҙар штабы менән осрашты. Улар уҙған аҙнала һуңғы дүрт йылда өсөнсө тапҡыр Юғары хоккей лигаһының төп бүләгенә – Братина кубогына лайыҡ булды.
– Уйынды ҡараным, был көндө Нефтекама ҡалаһына бара алмауыма бик үкендем. Әлбиттә, һеҙ бик яҡшы уйнанығыҙ. Мин яҡындарым менән бергәләп шатландым. Һеҙгә ҙур рәхмәт, – тине Рөстәм Хәмитов.
Осрашыуҙа хоккей миҙгеленең йомғаҡтары, шулай уҡ «Торос» хоккей клубының үҫеш перспективалары һәм алдағы осорға пландар тикшерелде. Клуб етәкселеге һәм уйынсылар республика Башлығына «Торос» клубына һәм республика хоккейына күрһәткән ярҙамы өсөн рәхмәт әйтте. Рөстәм Хәмитов, «Торос» хоккейсыларҙың яңы быуынын әүҙемерәк тәрбиәләһен, тигән теләк белдерҙе.
– Нефтекамала хоккейҙы үҫтерергә кәрәк. Спорт мәктәбе эшләргә тейеш. Бер аҙҙан хоккей интернаты тураһында ла уйларға мөмкин. Беҙ Нефтекаманың спорт ҡалаһына әүерелеүен теләйбеҙ, – тип билдәләне төбәк етәксеһе.
1988 йылда Нефтекамала «Торпедо» исеме аҫтында «Торос» хоккей клубы ойошторола. «Торос» хоккей клубына юғары һәм беренсе лигала уйнаусы «Торос» һәм «Батыр» командалары, шулай уҡ балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе инә. Быйыл «Торос» Ижевскиҙың «Ижсталь» командаһын 4:2 иҫәбе менән еңеп, Юғары хоккей лигаһы тарихында беренселәрҙән булып өс тапҡыр Братина кубогына лайыҡ булды.


text:
Башҡорт дәүләт педагогия университетында «Студент яҙы» «Беҙ тыныслыҡ яҡлы» девизы аҫтында уҙа
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡорт дәүләт педагогия университетында «Студент яҙы-2015» фестивале «Беҙ тыныслыҡ яҡлы» девизы аҫтында уҙа.
20 апрелдә Ҡала мәҙәниәт һарайы сәхнәһендә аҙна дауамында факультеттағы концерттарҙа һайлап алынған 500-ҙән ашыу иң яҡшы студент сығыш яһаясаҡ.
— Тамашасыларға «Грация» эстрада бейеү ансамбле башҡарыуында «Георгий таҫмаһы», «Кружева» халыҡ бейеүҙәре ансамбле бейеүенең премьераһы, «Держава» барабансылар төркөмөнөң хәрби маршы күрһәтеләсәк, — тип хәбәр итте уҡыу йортоноң йәмәғәтселек менән бәйләнеш һәм реклама бүлеге етәксеһе Ольга Михайлова.
Концерт киске сәғәт 6-ла башлана.
Студенттарҙың сығышын Башҡорт дәүләт филармонияһының баш режиссеры һәм эстрада художество етәксеһе Илшат Фәхертдинов, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Рим Әбделмәнов, Башҡортостан Йәштәр симфоник оркестрының художество етәксеһе Динар Дәүләтбаев, балетмейстер Эльмира Зиннәтуллина баһалай.
Апрелдә юғары уҡыу йорттарында «Студент яҙы-2015» республика фестивале сиктәрендә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған концерттар ойошторола.
Гала-концерт 29 апрелдә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтәсәк.


text:
Башҡортостан прокуратураһы 11 йәшлек мәктәп уҡыусыһын үлтереү тураһындағы енәйәт эше буйынса хөкөм ҡарары менән ҡәнәғәт
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостан прокуратураһы республика Юғары судының 11 йәшлек Виолетта Токарчукты көсләүҙә һәм үлтереүҙә ғәйепле тип табылған Александр Валеткинға ҡарата сығарған хөкөм ҡарары менән ҡәнәғәт. Енәйәтсе ғүмерлеккә махсус режимлы холоҡ төҙәтеү колонияһына ябылды.
«Республика прокуроры Валеткинды ғүмерлеккә иркенән мәхрүм итеү тураһында фекерен әйткәйне. 2013 йылдың декабрендә ул элекке хөкөм ҡарары буйынса төрмәнән сыҡҡас, 2014 йылда енәйәт ҡыла. Өҫтәүенә, быға тиклем дә Валеткин яуаплылыҡҡа тарттырылған булған. Шуға бәйле дәүләт ғәйепләүсеһе суд ғәҙел хөкөм сығарҙы тип иҫәпләй», — тине дәүләт ғәйепләүсеһе вәкиле Ильяс Миңлеғәлиев.
Ғәйепләнеүсе үҙенең һуңғы һүҙендә үкенеүен белдерҙе һәм һәләк булған Виолетта Токарчуктың атаһынан ғәфү үтенде, тип билдәләне ул.
Уҙған йылдың сентябрь айында Өфөлә ҡот осҡос енәйәт ҡылынды. Тикшереү фаразы буйынса, енәйәтсе эшкә барышлай Краснодон урамы буйлап мәктәпкә китеп барған ҡыҙыҡайҙы күреп ҡала. Ул уны гараждар араһына индереп көсләй һәм быуып үлтерә. Ҡорбанының телефонын да урлап ҡаса.


text:
Республикала тракторҙарҙың 80 проценттан ашыуы сәсеү эшенә әҙер
Бөгөнгө көнгә Башҡортостан ауыл хужалығы предприятиеларында булған 16,2 мең тракторҙың 13,1 меңдән ашыуы, йәғни 81 проценты, төҙөк хәлдә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәт хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ремонт миҙгеле башланғандан – 2013 йылдың 1 октябренән алып – төбәктә 3,6 мең трактор ремонтланған, ул планлаштырылған кимәлдең 80 процентын тәшкил итә.
Ауыл хужалығы техникаһын яҙғы сәсеүгә әҙерләү эштәре яҡшы темптар менән бара, тип билдәләнеләр БР Ауыл хужалығы министрлығында. Мәҫәлән, тупраҡ эшкәртеү машиналарының һәм ҡоралдарының, барлыҡ булғандарға ҡарата, техник әҙерлеге 83-85 процент, сәскес һәм сәсеү комплекстарының 82 процент тәшкил итә.
Бынан тыш, махсус предприятиеларҙа капиталь-төҙөклөндереү ремонтында һәм модернизациялауҙа хәҙер 30-ҙан ашыу сәскес тора, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтан.


text:
Уңайлы мөхит булдырыу – ул ҡала халҡының һәм профессионалдарҙың уртаҡ эше – республика башлығыФото: Олег Яровиков
Уңайлы мөхит булдырыу – ул ҡала халҡының һәм профессионалдарҙың уртаҡ эше – республика башлығы
Уңайлы мөхит булдырыу – ул ҡала халҡының һәм профессионалдарҙың уртаҡ эше – республика башлығыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Өфө иртәгә: ыңғай үҙгәрештәр инструментарийы» урбанистик конференцияны асты. Форум территорияны комплекслы үҫтереү һәм ҡала мөхитенең сифатын күтәреү мәсьәләләренә арналған. Пленар ултырышта Мәскәүҙән һәм сит илдән ҡала планын төҙөүселәр, архитекторҙар һәм башҡа эксперт-урбанистар ҡатнашты.
Бөгөн төп мәсьәләләрҙең береһе – ҡала халҡы өсөн уңайлы тормош булдырыу, сифатлы йәшәү өсөн мөхит булдырыу, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Халыҡтың 60 процент самаһы ҡалаларҙа, 40-ғы – ауыл ерендә йәшәй, — тип билдәләне республика етәксеһе. — Беҙҙә ҡалалар күп – 21. Волга буйы федераль округының төбәктәре араһында был күрһәткес буйынса беҙ беренселәр иҫәбендә.
Рөстәм Хәмитов, Өфө – үҫеш талап иткән ҡыҙыҡлы ҡала, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Сығышында Башҡортостандың баш ҡалаһында яҡшы демографик хәлде билдәләнде.
— Шул уҡ ваҡытта ҡалабыҙ сәнәғәт предприятиелары менән тулы: 70 мең гектар ерҙән һигеҙ меңен сәнәғәт предприятиелары биләй, әммә 20 меңе – ул йәшел зона, — тине төбәк башлығы.
Эре нефть эшкәртеү производстволарының булыуы менән бәйле ҡалала экологияны һаҡлау мәсьәләһе киҫкен тора.
Бынан тыш, ҙур проблема булып транспорт бәйләнеше тора. Әлеге ул хәл ителмәгән, әммә Башҡортостан Президенты әйтеүенсә, «яҡын ваҡыт эсендә уны хәл итеү өсөн бөтә көстө йүнәлтергә тура киләсәк».
Бөгөн Өфөлә ҡала мөхите профессиональ төҙөлмәгән. Уны кешегә уңайлы итеү өсөн концептуаль идеялар кәрәк, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Тағы ла ҡабатлайым, 20 мең гектар урманда ғаилә менән ял итеү өсөн бер генә яҡшы парк та юҡ, — тип билдәләне республика етәксеһе.
Бөгөн, төбәк башлығының әйтеүе буйынса, етәкселек ҡалаға профессионалдар, белгестәр күҙлегенән ҡарай башланы. Мөһим конференциялар үтә, фекер алышыуға ҡала халҡы ҡушыла.
— Был ҡала халҡының һәм профессионалдарҙың уртаҡ эше, — тине Рөстәм Хәмитов.
Пленар өлөшө тамамланғандан һуң «Ҡала үҫеше стратегияһы: киләсәкте нисек планлаштырырға?» һәм «Ҡалаға хоҡуҡ: граждандар әүҙемлегенең позитив потенциалы» түңәрәк өҫтәлдәрҙең эше башланды. Кисен конференция сиктәрендә «Ҡаланың селтәр моделе: формаль булмаған ҡала берләшмәләренең роле» асыҡ лекцияһы үтәсәк.


text:
Башҡортостан тәбиғәте өсөн быйылғы ҡыш ярайһы уңышлы булды
Календарь буйынса март, ә көндәр йылытырға йыйынмай. Халыҡ һыуыҡтан арыны, улар ҡарҙың тиҙерәк иреүен теләй. Ә хайуандар һәм үҫемлектәр донъяһына был яҡшымы, әллә насармы? Бына нимә ти был уңайҙан Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығы директоры, биология фәндәре кандидаты Вәсилә Яңыбаева.
— Уҙған йәй 30-35 градуслыҡ температуралары, әлһерәткес эҫеһе, ямғырҙарҙың булмауы кеүек катаклизмдары менән бар кешелекте хәүефләндерергә мәжбүр итте: парник эффекты беҙгә тағы нимә менән янай икән? 2010 йылдың ҡоро йәйе эҫелек буйынса 35 йылда ҡуйылған бөтөн рекордтарҙы ла үтте. Ауыр булһа ла, йәйге фажиғәне кешеләр ҙә, тәбиғәт үҙе лә күтәрә алды. Бик үк яҡшынан булмаған сюрприздар эстафетаһын артабан ҡыш дауам итте кеүек. Ләкин ул тотороҡло һыуыҡтары арҡаһында тәү ҡарашҡа ғына аномаль булып күренә. Тәбиғәт өсөн был бик яҡшы, файҙалы тыныслыҡ осоро.
Беҙ Уралда ысын ҡышҡы һыуыҡтарҙың һәм мул ҡарҙың нисек булғанын онотҡанбыҙ. Әгәр айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәһе ойошторолғандан алып 80 йыл дауамында һауа торошон күҙәтеүсе Башҡортостан ҡурсаулығы мониторинг секторының инженерҙарынан һуңғы биш йылдағы мәғлүмәтте алһаҡ, киләһе күренеш асыла. 2005 йылда ҡар тулыһынса 21 апрелдә иреп бөткән, ә бына көҙгөһөн сана юлы (ҡар тәрәнлеге 10 см һәм унан юғарыраҡ) ни бары 15 декабрҙә генә һалынған. Был ваҡыт биологтарҙа вегетатив осор дауамы тип атала, һәм ул 2005 йылда — 239 көн, 2006 йылда — 235 көн, 2007-лә – 238, 2008 – 259, 2009 – 217, 2010 йылда 223 көн тәшкил иткән, ә күп йыллыҡ уртаса күрһәткес 199 көн тәшкил итә. Был ҡыштарҙың беҙгә яҡынса ике аҙнаға һуңыраҡ килеүен, ҡыҫҡараҡ була барыуын, ҡарҙың аҙыраҡ яуыуын аңлата.
Быйылғы ҡыш беҙҙе мул ҡары менән ҡыуандырҙы, ә был, үҙ сиратында, ҡоштарҙың һалҡында ҡарҙа йәшенә алыуын аңлата, ә үҫемлектәр һәм ағастарҙың тамыры хаҡында һүҙ ҙә юҡ – уларға көрт аҫтында йылы. 30-37 градуслыҡ һыуыҡтар тәбиғәт өсөн ҡурҡыныс түгел, ә көндәрҙең йылытып, яңынан һыуытыуы ҡурҡыныс. Мәскәү өлкәһенә быйыл ошондай бәлә килде, унда көслө һыуыҡтар йылы көндәр менән алмашына. Ә беҙҙең киҫкен континенталь климатлы Көньяҡ Урал тәбиғәте өсөн быйылғы ҡыш бөтөн күрһәткестәр буйынса ла ярайһы уңышлы һәм яҡшы булды. Ҡурсаулыҡ биләмәһендә быйыл ҡоштар һәм йәнлектәрҙең һыуыҡтан һәләк булыуы теркәлмәне, боҙланыуҙан һәм ҡар һалыуҙан ағастар ауыуы, ботаҡтар һыныуы ла күҙәтелмәне.


text:
«Башнефть» хәйриә акцияһына йыл һайын миллиард һумдан ашыу тотона
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте акционерҙарының сираттан тыш үткәрелгән йыйылышы айҡанлы матбуғат конференцияһында компанияның Директорҙар советы рәйесе Александр Гончарукка республикаға социаль ярҙам тураһында һорау бирелде.
— Былтыр һәм элгәре йылда «Башнефть» хәйриә маҡсатында 1 миллиард 200 миллион һум аҡса тотондо, – тип яуап бирҙе Александр Юрьевич.
Артабан Александр Гончарук, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһын һатып алған «Система» акционерҙар финанс корпорацияһы ҡул ҡуйған социаль договор яңы Президент Хакимиәтендә пролонгация үтте лә инде, тип билдәләне. Унда, социаль ярҙам күләме компанияның финанс уңыштарына бәйләнгән, тип ҡарала.
— Яҡшыраҡ эшләһәләр – күберәк бирәләр. Насарыраҡ икән – аҙыраҡ. Ләкин был, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, талантлы менеджментҡа ғына түгел, шулай уҡ һалымдарға, акциздарға бәйләнгән. Хәҙер ярайһы уҡ ҡатмарлы хәл һалынды. Бөтәһе лә киләһе йыл беҙҙең һуңғы продуктҡа акциздар артасаҡ тип көтә, сөнки транспорт һалымы кәметелде. Беҙ нефть эшкәртеүгә лә һалым һалыу артыр, тип уйлайбыҙ. Һөҙөмтә бөтә ошо факторҙарға бәйләнгән. Шуға күрә киләһе йылға бизнес-план буйынса беҙҙең һөҙөмтәләребеҙ быйылғыға ҡарағанда юғарыраҡ булырға тейеш, тимәк, социаль ярҙам да шуға ярашлы күрһәтеләсәк. Ләкин былар барыһы ла фактҡа ҡарап башҡарыла. Беҙ планлаштырабыҙ, артабан нимә булыр. Нисек эшләрбеҙ һәм дәүләт беҙгә нисек эшләргә мөмкинлек бирер, — Александр Гончаруктың прогнозы бына шундай.


text:
Башҡортостан менән Финляндия төҙөлөш өлкәһендә хеҙмәттәшлек итәсәк
Өфөлә Финляндияның һәм Рәсәйҙең бер нисә төҙөлөш комплексы предприятиеһы етәкселәренең эшлекле бәйләнештәр биржаһы үтте. Уның эшендә Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты, Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты һәм төбәктең Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы ҡатнашты.
Сара Европа эштәре буйынса һәм тышҡы сауҙа министры Александер Стубб етәкселегендәге Финляндия делегацияһының Өфөгә эш визиты сиктәрендә үткәрелде. Делегация составында рәсми кешеләр, шулай уҡ Финляндияның эре предприятиелары топ-менеджменты ла бар.
Финляндия яғы Башҡортостан Республикаһының хеҙмәттәшлек итеү өсөн перспективалы төҙөлөш комплексы предприятиеларын алдан һайлап алған. Эшлекле бәйләнештәр биржаһында Финляндияның байтаҡ компанияларының генераль директорҙары ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетынан.
Шулай итеп, сара сиктәрендә Gebwell Oy компанияһының презентацияһы үтте, компания йылытыу һәм һыуытыу өсөн экологик яҡтан таҙа сараларҙа махсуслаша.
Larmix Oy төҙөлөш компанияһы Башҡортостан предприятиеларына айырым эштәр башҡарыу ғына түгел, ә дөйөм төҙөлөштө ойоштороу буйынса ла партнерлыҡ программаларын һәм килешеү нигеҙендә оҙайлы сроклы бәйләнештәр тәҡдим итте.
Осрашыуҙан һуң республиканың төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм юл комплексы объекттарына барыу ойошторолдо.


text:
Төбәктә тәбиғәтте һаҡлау сараларына инвестицияларҙың йыллыҡ күләме 1,8 миллиард һум тәшкил итте
Республикала 2012 йылда бөтә төр финанслау сығанаҡтары иҫәбенә тәбиғәтте һаҡлау сараларына инвестицияларҙың дөйөм күләме 1,848 миллиард һум тәшкил итте.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, средстволарҙың күпселек өлөшө – 1,185 миллиард һумы – төбәктә эшләгән предприятиеларға тура килә.
Республика бюджетынан тәбиғәтте һаҡлау сараларына 2012 йылда – 534 миллион һум, федераль бюжеттан 59 миллион һум аҡса бүленгән. Йәнә 69,6 миллион һум муниципаль бюджеттарҙан йүнәлтелгән.


text:
Фото:
«Рәсәй-Башҡортостан» телеканалында Өфө тураһында яңы проект башлана
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
20 ғинуарҙа киске сәғәт 8-се яртыла «Рәсәй-1.Башҡортостан» телеканалында «Хәбәрҙәр Өфө» тип аталған яңы тапшырыу башлана.
«Төп бурысыбыҙ — баш ҡалабыҙ хаҡында күберәк мәғлүмәт биреү. Өфө — миллионлы ҡала, заманса мегаполис һәм күп ваҡиғалар республика яңылыҡтары араһында юғалып ҡалды. Хәҙер Өфө хәбәрҙәре яңыса яңғыраясаҡ», — тип билдәләне «Башҡортостан» ДТРК-ның генераль директоры Азамат Сәлихов.
Һәр шаршамбы эфирға сығасаҡ тапшырыуҙы Юлия Краснова алып бара.
«Беҙ республиканың баш ҡалаһында барған хәл-ваҡиғалар тураһында мөмкин тиклем тулыраҡ һөйләргә теләйбеҙ. Өфөләрҙе борсоған барлыҡ проблемалар, ҡала хужалығының нисек эшләүе хаҡында бәйән итәсәкбеҙ. Ябай халыҡтың тормошо ла иғтибарҙан ситтә ҡалмаясаҡ. Ысынында иһә ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәрҙең күбеһе кадр артында ҡала. Хәҙер ошоларҙың барыһы ла халыҡтың, тамашасыларҙың ҡаҙанышы булыр, тип ышанам», — тине Бөтә Рәсәй телерадиокорпорацияһының төбәк филиалы директоры.
«Хәбәрҙәр Өфө» сығарылышын айырым ижади төркөм әҙерләй. Мәғлүмәт тапшырыуҙары хеҙмәте етәксеһе Ирина Фәйрушина һүҙҙәренсә, «яңы телепроектта бер ниндәй ҙә негатив һәм криминал булмаясаҡ».
Өфө яңылыҡтарынан тыш, тиҙҙән тамашасылар «Рәсәй-24. Башҡортостан» каналында «Ҡала технологиялары» һәм «Өфө буйлап йөрөү» тапшырыуҙарын ҡарай аласаҡ. Әлеге ваҡытта ике программа ла эфирға әҙерләнә.


text:
Өфөлә һәм Өфө районында торлаҡ төҙөлөш үҫтереү буйынса ярҙамсы программа майҙа старт аласаҡ
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты Өфө ҡалаһы һәм районында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса ярҙамсы программа әҙерләй. Ул «2011-2015 йылдарға Башҡортостан Республикаһында торлаҡ төҙөлөшө үҫешен әүҙемләштереү» айырым маҡсатлы төбәк программаһы сиктәрендә әҙерләнә.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдовтың әйтеүенсә, Өфөлә һәм Өфө районында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса ярҙамсы программа 2012 йылдың майында старт аласаҡ.
Документ комплекслы үҙләштереү проекттарын һәм төбәк операторын конкурс нигеҙендә һайлап алыу, шулай уҡ бюджет һәм бюджеттан тыш финанслау сығанаҡтарын формалаштырыуҙы күҙ уңында тота.
— Киләсәктә был ярҙамсы программаны бөтә республикаға таратыу планлаштырыла, — тип хәбәр итте бөгөн төҙөлөш мәсьәләһенә арналған Рәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығының күсмә ултырышында БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе.


text:
Йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһендә 1200 буш эш урыны тәҡдим ителде
Бөгөн йәштәр өсөн тәүге вакансиялар йәрминкәһендә Өфөнөң эш биреүселәре 1200-гә яҡын буш эш урыны тәҡдим итте. Сарала 35 эш биреүсе ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән.
— Беҙҙең сарала банктар, кадрҙар агентлыҡтары, шулай уҡ сәнәғәт, элемтә, сауҙа өлкәләре предприятиелары, спорт клубтары, балалар сәләмәтләндереү лагерҙары әүҙем ҡатнашты. Бынан тыш, йәрминкәгә килеүселәргә үҙ вакансияларын республика һәм ҡала йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәктәре тәҡдим итте, — тине Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчина.
Йәштәр өсөн беренсе вакансиялар йәрминкәһендә 800 кеше ҡатнашты, тип хәбәр итте Ирина Турчина. Уларҙың яртыһынан күбеһе эш тәҡдим итеүселәр менән әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты. 150-нән ашыу кеше эшкә саҡырыу алды. Йәнә 200 кешене эш биреүселәр Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең мәғлүмәт базаһынан һайлап алды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2012 йылдың апреленән башлап йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе Өфөлә даими рәүештә — айҙың һәр беренсе кесе йома көнөндә үткәреләсәк.


text:
Булмышыбыҙға тоғро ҡалайыҡ31-12-2011, 06:07 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
— Лилиә Салауат ҡыҙы, белеүебеҙсә, Ҡуян йылы һеҙҙең тормошоғоҙға яңынан-яңы яуаплыраҡ, мөһимерәк “биттәр” өҫтәне. Ап-аҡ ҡына, йомшаҡ ҡына булһа ла, үтә ҡурҡаҡ хайуандың сифаттары был үрҙәрҙе яулағанда ҡамасауламанымы һуң?
— 2011 йыл, ысынлап та, ниндәйҙер кимәлдә хеҙмәтемә һынау осоро булды. Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты итеп һайланыуым да хеҙмәт кенәгәмдәге яҙыуҙы ғына түгел, булмышымды ла ҡырҡа үҙгәртте. Хәйер, республиканың бала хоҡуҡтары буйынса тулы хоҡуҡлы вәкиле вазифаһын да үҙемә ҡарата ышаныс кеүек ҡабул иткәйнем. Яңы йүнәлешкә башланғыс һалыуыбыҙ, ошо институтты юғары кимәлдә көйләй алыуыбыҙ һәм бала хоҡуҡтарын һаҡлау “механизмын” сафҡа ебәреүебеҙ менән хаҡлы рәүештә ғорурлана алабыҙ. Әйткәндәй, быйыл миңә яңы йүнәлештең тәүге һөҙөмтәләрен барлау бәхете лә тейҙе. Әлбиттә, хәл итәһе мәсьәләләр етерлек, иң мөһиме – нигеҙ һалынды.
Депутатлыҡҡа килгәндә, быйыл беҙ социаль йүнәлештәге 60-тан ашыу закон ҡабул иттек. Уларҙың иң әһәмиәтлеләре күп бала тәрбиәләгән ғаиләләргә, инвалид балалар үҫтергән ата-әсәләргә, тәрбиәгә ул һәм ҡыҙ алырға теләүсе кешеләргә ҡағыла. Әйткәндәй, һуңғы ваҡытта мәрхәмәтлек эшмәкәрлеге лә әүҙемләште. Быға, әлбиттә, Президентыбыҙҙың был йүнәлештәге төплө сәйәсәте, мәсьәләнең Хөкүмәт кимәлендә контролгә алыныуы булышлыҡ итмәй ҡалмай. Яңы йылда мәрхәмәтлек эшмәкәрлеге буйынса совет ойоштороу ҙа күҙаллана.
— Ә шәхси тормошоғоҙҙа үтеп барған йыл ниндәй ҡыуаныслы ваҡиғалар менән иҫтә ҡалды?
— Ҡыҙым IX класты тамамланы, мөһим бер артылышты яуланы. Ирем менән ғаилә усағын ҡабыҙыуыбыҙға ла егерменсе йыл. Иң мөһиме — яҡындарым, туғандарым иҫән-һау, сәләмәт.
— Яңы йыл байрамын ҡайҙа ҡаршы алаһығыҙ?
— Әлбиттә, яҡындарым янында. Ғөмүмән, Яңы йыл минең өсөн – ғаилә байрамы. Ошо көндәрҙә мотлаҡ ауылға, атай-әсәйҙәребеҙ янына ла ҡайтып киләсәкбеҙ. Яңы йылды нисек ҡаршы алаһың, йыл да шулай үтә, тиҙәр. Шуға беҙ ҙә байрам көндәрендә мотлаҡ туғандар, яҡындар, дуҫ-иштәр янында булырға, осрашып-күрешергә тырышабыҙ.
— Ә һеҙ мөғжизәгә ышанаһығыҙмы?
— Мөғжизәгә ышанмаған кеше бармы икән ул? Беҙ бит һәр ҡайһыбыҙ күңелебеҙ менән романтик. Әммә был һис кенә лә хыялдар илендә йөҙөп, ысынбарлыҡтан ситләшергә нигеҙ бирмәй. Мин үҙем Сысҡан йылында Уҡсы йондоҙлоғонда тыуғанмын. Йондоҙнамәм — ҙур ярҙамсым. Уҡсылар хисле була тиһәләр ҙә, сысҡандарға хас һаҡсыллығым хәл-ваҡиғаларға айыҡ баһа бирергә, тормоштоң һәр миҙгелен дөрөҫ ҡабул итергә булышлыҡ күрһәтә. Маҡтанып әйтмәйем, әммә минең өсөн үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙән дә ҡәҙерлерәк ғәмәл юҡ. Эргә-тирәләгеләрҙе тыңлай белеү — кешелеклелектең сағыу өлгөһө.
— “Башҡортостан” гәзите уҡыусыларына ниндәй теләктәрегеҙҙе юллайһығыҙ?
— Иң мөһиме — һаулыҡ теләйем. Сәләмәтлекте бер ниндәй байлыҡ та, дан-шөһрәт тә, юғары вазифалар ҙа алмаштыра алмай. Яҡындарығыҙ, туғандарығыҙ, балаларығыҙ иҫән-һау булһын. Әлбиттә, заманалар үҙгәрә. Ваҡыт маҡсаттарыбыҙға, теләктәребеҙгә лә ниндәйҙер кимәлдә өҫтәмәләр индерә. Әммә был үҙгәрештәр булмышыбыҙға, рухыбыҙға саң ҡундырмаһын ине. Яңы йыл яңы шатлыҡтар, яңы еңеүҙәр алып килһен, тыуыр таңдарыбыҙ тыныс, яҡты булһын.


text:
2012 йылда Башҡортостанда 250 миллиард һум күләмендә инвестициялар көтөлә
Башҡортостанда 2012 йылда 250 миллиард һум күләмендә инвестициялар көтөлә. Был хаҡта 6 сентябрҙә Мәскәүҙә үткән матбуғат конференцияһы барышында республика Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте. 2011 йылда был һан яҡынса 180 миллиард һум тәшкил иткәйне, тип билдәләне ул.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, инвесторҙарҙы йәлеп итеү өсөн төбәктә барлыҡ стандарт саралар ҡулланылған, хәҙер иһә эшләргә генә ҡала.
— Үҙебеҙ хаҡында, атап әйткәндә, бындай матур төбәк барлығы, унда яҡшы кешеләр эшләүе, энергетика, ер буйынса мөмкинлектәр, ресурстар, компетенциялар булыуы тураһында ҡысҡырыбыраҡ һөйләргә кәрәк, — тип белдерҙе БР Президенты.
Башҡортостанда инвесторҙарға ярҙам күрһәтеләсәк, төрлө ташламалар булдырыласаҡ – тәү сиратта уларға бына ошо фекерҙе еткереү зарур, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.
— Инфраструктура төҙөлөшөн тулыһынса үҙ өҫтөбөҙгә алабыҙ, — тине төбәк башлығы. – Һыу, газ, электр энергияһы, юл, канализация, таҙартыу ҡоролмалары – быларҙың барыһы ла беҙҙең иҫәпкә.


text:
Йыл башынан Өфөнөң Октябрьский районында 1205 сабый донъяға килгән Фото: Олег Яровиков
Йыл башынан Өфөнөң Октябрьский районында 1205 сабый донъяға килгән
Йыл башынан Өфөнөң Октябрьский районында 1205 сабый донъяға килгән Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Ағымдағы йылдың туғыҙ айында Өфөнөң Октябрьский районында 1205 бала тыуған. Был хаҡта райондың икенсе ЗАГС бүлеге мөдире Ризида Сибәғәтуллина хәбәр итте.
«Отчет осоронда икенсе ЗАГС бүлегендә 2297 гражданлыҡ хәле акттары теркәлгән, — тип билдәләне ул. — Демографик хәл яҡшырған — 1205 сабый тыуған (уҙған йылдың туғыҙ айында — 1163). Ғаиләләрҙә икенсе һәм унан һуңғы балаларҙың тыуыу осраҡтары артҡан».
Никахҡа инеүселәрҙең һаны ла артҡан — 595 (2014 йылда — 552). Никахты тарҡатыу күрһәткестәре элекке кимәлдә ҡалған — 279. Ғаилә ҡороусыларҙың йәше олоғая, никахты теркәмәй генә йәшәү киң тарала бара.


text:
Фото:
Республика башлығы Башҡортостан продукцияһын әүҙем рекламаларға тәҡдим итте
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов маҡсатлы рәүештә үҙебеҙҙең республикала етештерелгән продуцияны рекламаларға тәҡдим итте. Уның фекеренсә, магазиндарҙа «Башҡортостанда етештерелгәнде һатып ал!», «Үҙебеҙҙекен һатып ал!» тигән плакаттар булырға тейеш. Был хаҡта республика башлығы популяр «Байрам» сауҙа селтәренең Кушнаренко ауылындағы магазинына ингәндә белдерҙе.
Магазин кәштәләренә ҡуйылған аҙыҡ-түлек продукттарының күбеһе икенсе төбәктәрҙән ҡайтарылған булып сыҡты. Тауыҡ боттары, мәҫәлән, Белгород өлкәһенән, һөт Мәскәүҙән, он Курск һәм Силәбе өлкәләренән килтерелгән. Магазинда Башҡортостанда етештерелгән продукция ла бар, әлбиттә. Былар Бөрө билмәндәре, Шишмәнең көнбағыш майы, Өфө икмәге һәм колбасаһы. Әммә урында, Кушнаренкола етештерелгән тауарҙар күрһәтелмәгән. Рөстәм Хәмитов магазинда яңы тотолған балыҡты ла тапманы.
Башҡортостан Президенты, республика райондарының магазиндарында урындағы продукцияны һатыу өсөн көрәшергә кәрәк, тип билдәләне.


text:
Башҡортостан пенсионерҙары өсөн йәшәү минимумы 5220 һум буласаҡ
2012 йылға пенсияға социаль өҫтәмәне билдәләү өсөн пенсионерҙарҙың йәшәү минимумы 2012 йылда 5220 һум буласаҡ. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдиновтың был закон сығарыу инициативаһын бөгөн, 21 сентябрҙә, республика Парламентының көҙгө сессияһы ултырышы дауамында беренсе уҡыуҙа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары ла яҡлап сыҡты.
Фидус Ямалетдинов хәбәр итеүенсә, 2011 йылда йәшәү минимумы пенсионер өсөн 4571 һум тәшкил иткән. Былтырҙан алып йәшәү минимумынан кәмерәк пенсия алған хаҡлы ялдағыларҙың пенсияһына социаль өҫтәмә билдәләнә. 2012 йылға йәшәү минимумы 5220 һум күләмендә билдәләнгән.
— Пенсионер өсөн йәшәү минимумы күләме йыл һайын ҡулланыусылар кәрзине нигеҙендә һәм аҙыҡ-түлеккә, аҙыҡ-түлек булмаған тауарҙарға ҡулланыусылар хаҡы кимәле хаҡындағы мәғлүмәткә ҡарап билдәләнә, — тип аңлатты вице-премьер.
2011 йылдың сентябренә 94330 пенсионерға 74951 мең һум дөйөм суммаға федераль бюджеттан өҫтәп түләүҙәр билдәләнгән. Өҫтәмәнең уртаса күләме 794,6 һум тәшкил иткән.


text:
Жәлил Кейекбаевҡа бағышланған юбилей саралары башланды
Башҡортостан Хөкүмәтенең «Билдәле башҡорт ғалимы-төркиәтсе, яҙыусы һәм йәмәғәт эшмәкәре Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың тыуыуына 100 йыл тулыуға бағышланған сараларҙы әҙерләү һәм үткәреү тураһында»ғы ҡарарға ҡул ҡуйылды.
Юбилей саралары сиктәрендә «Профессор Жәлил Кейекбаев һәм уның Урал-Алтай һәм төрки филологияһы үҫешенә индергән өлөшө» халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция үткәреү планлаштырыла. Шулай уҡ профессорҙың фәнни хеҙмәттәре йыйынтыҡтары донъя күрәсәк, «Урман әкиәттәре» китабы нәшер ителәсәк.
Жәлил Кейекбаевҡа арналған китап уҡыусылар конференциялары, тематик кисәләр һәм күргәҙмәләр үтәсәк. 28 июндә Туймазы районында билдәле ғалимдың тормошона һәм ижадына бағышланған ХIII Республика «Урал-батыр» эпосын яттан һөйләү буйынса йәш сәсәндәр бәйгеһе уҙасаҡ.
Юбилей сараларын әҙерләү һәм үткәреү буынса ойоштороу комитетын БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина етәкләй, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Тиҙҙән Өфөлә Балаларҙың бөтә донъя VI ҡышҡы уйындарына старт биреләсәк. Ошо сараға әҙерлекте тикшереү ниәтенән комитеттың генераль секретары Ричард Смит Өфөлә булды.
Ҡунаҡ ярыштар үтәсәк объекттарҙы – Спорт һарайын, “Өфө-Арена”ны, “Биатлон” спорт-һауыҡтырыу комплексын, “Олимпик-Парк” тау саңғыһы үҙәген – ҡараны.
– Мөһим сараға яҡшы әҙерләнәһегеҙ. Башҡортостанда уйындарҙың юғары кимәлдә үтәсәгенә, ярышҡа килгән балаларҙың Рәсәйҙең был төбәгендә ҡунаҡсыл ҡараш тоясағына шикләнмәйем, – тине Ричард Смит.
Ҡолағын өҙөп алған
1997 йылда Майк Тайсон рингка Эвандер Холифилд менән көрәшкә сыға. Быға тиклем ул 57 һуғыштың 50-һендә еңгән була. Алыш өс раунд дауам итә. Өсөнсөһөндә, үҙенең бирешеп барғанын аңлап, “тимер” Майк (уның бокс донъяһындағы ҡушаматы шулай) еңелмәҫ өсөн дәғүәсеһенең ҡолағын тешләп өҙә. Һуғышты шунда уҡ туҡтаталар, ә Майк Тайсон хөкөмгә тарттырыла.
“Рәсәй өсөн һәр бала мөһим” — “Берҙәм Рәсәй” партияһының Башҡортостанда ғәмәлгә индерелгән проекты шулай атала.
Дөйөм федераль проектты тормошҡа ашырыу тураһында партияның төбәк сәйәси советы президиумының быйылғы тәүге ултырышында иғлан ителгәйне. Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова бер тауыштан проекттың төбәк координаторы итеп һайланды.
— Әле Рәсәйҙә балаларҙы яҡлау маҡсатында бер нисә көслө программа эшләй башланы, — тине ул.
Ҡуян ауылында “Йорт асҡысы — етем балаларға” тигән район программаһын тормошҡа ашырыу маҡсатында фатир асҡыстары тапшырыу тантанаһы үтте.
Етемдәрҙең һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм булған балаларҙың торлаҡ хоҡуҡтарын үтәү тураһындағы ҡануниәткә ярашлы, Краснокама районында опека һәм попечителлек органы, урындағы хакимиәт социаль торлаҡҡа мохтаж булған балаларҙың иҫәбен алып бара, уларҙы фатир менән тәьмин итеү буйынса эш башҡарыла. Яңы йылдың тәүге айында район хакимиәте башлығы Рәзиф Ғилмуллин 14 кешегә йорт асҡысы тапшырҙы.
Баш ҡалала А киҙеүе менән 16 сирләү осрағы теркәлгән. Ҡаланың һаулыҡ һаҡлау идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, 21-се дауаханала был вирустан шәкәр диабетынан яфаланған ир вафат булған.
Һуңғы аҙнала Өфөлә 8 600 кеше, шул иҫәптән 5 меңдән ашыу бала грипп йоҡторған. Был күрһәткес аҙналыҡ эпидемия кимәленән 67 процентҡа юғарыраҡ. Өс аҙна эсендә 24 меңдән ашыу кеше киҫкен респиратор ауырыуы эләктергән.
Башҡортостанда быйылғы ҡыштың тәбиғәт-климат шарттары энергетиктарҙың эшен ҡатмарлаштыра. Ғинуарҙың өсөнсө ун көнлөгө тағы ла ауырыраҡ булмаҡсы.
Республиканың таулы райондарында “Боҙлауыҡ” режимы иғлан ителде. Юғары вольтлы электр сымдарына боҙ ҡата. “БашРЭС” йәмғиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сымды боҙҙан таҙартҡанда электр менән тәьмин итеү туҡтамай. Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышында, шулай уҡ үҙәк райондарҙа көслө ҡар яуа. Хәйбулла районында боҙ ҡатыш ямғыр яуҙы. Энергетиктар был төбәктә лә “Боҙлауыҡ” режимы буйынса эшләй.
Әле мөбәрәк Рабиғел-әүүәл (мәүлит) айы бара. Ул 13 ғинуарҙа башланды һәм 10 февралгә ҡәҙәр дауам итә.
“Мәүлит” ғәрәпсә “тыуыу” тигәнде аңлата. Айҙың 11-се кисенән 12-се төнөнә ҡарай һөйөклө пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт Мостафа ғәләйһис-сәләм донъяға килгән. Шуға ла ул мосолман донъяһында ҙур әһәмиәткә эйә, Ҡәҙер кисенән ҡала икенсе урында тора. Пәйғәмбәребеҙгә ҙур ихтирам күрһәтеп, Рабиғел-әүүәл айының 11-се кисен — Мәүлит кисе, 12-се көнөн Мәүлит көнө тиҙәр. Быйыл был байрамдар 23-24 ғинуарға тура килә.
23 ғинуарҙа Иглин район Советы ултырышы булды. Унда хакимиәт башлығын тәғәйенләү тураһындағы мәсьәлә ҡаралды. Совет ҡарарына ярашлы, Рафиҡ Мусин Иглин районы хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләнде.
Өфө районы Советы ҡарарына ярашлы, Михаил Давыдов контракт буйынса Өфө районы хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләнде.
“Фото-сфера.рф” сайты эшләй башланы. Уның ярҙамында Башҡортостан буйлап виртуаль сәйәхәт ҡылырға мөмкин.
Порталда республикалағы иҫтәлекле урындарҙың фотолары урынлаштырылған. Улар араһында Ҡариҙел тауы, Ҡыҙыл Шишмә, Павловка ГЭС-ы, Красноусол ауылы, Ирәмәл тауы бар. Йәмғеһе — 12 объект һәм 60 панорамалы фото.
— Виртуаль Башҡортостанды күрһәтеү идеяһы 2011 йылда тыуғайны, — ти проекттың авторы Руслан Батыров.
Артҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 36 Алға
Бит башына
Әле Башҡортостанда 100 меңдән ашыу кеше “Оҙайлы эш стажына эйә булған хеҙмәт ветераны” тигән исемде йөрөтә.
Граждандарҙың әлеге категорияһы республикабыҙҙа былтыр 1 ғинуарҙан ғәмәлгә ингәйне. Улар төбәктәге льготалы кешеләр һанының 22,5 процентын тәшкил итә. Оҙайлы эш стажына эйә хеҙмәт ветерандарына айына 145,93 һум өҫтәп түләнә.
Былтыр республика ҡаҙнаһынан әлеге маҡсатҡа 163 миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән.


text:
Иглинда көрәш буйынса зона турниры үтәсәк
5 апрелдә Иглинда «Сәләмәт тормош өсөн көрәш» акцияһы сиктәрендә милли көрәш буйынса асыҡ зона турниры үтәсәк. Ойоштороусылар булып Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы, Иглин районы хакимиәте һәм «Башҡортостан» гәзите редакцияһы сығыш яһай. Ярыштарҙа Иглин, Нуриман, Ҡариҙел, Кушнаренко, Благовещен, Бүздәк райондары һәм Өфө ҡалаһы командалары ҡатнашасаҡ.
Сәләмәт тормошто пропагандалау, спортсылар араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе нығытыу, милли спорт төрҙәрен үҫтереү, иң көслө батырҙарҙы асыҡлау, ярыштарҙа ҡатнашыусыларҙың спорт оҫталыҡтарын камиллаштырыу, йәштәрҙе патриотик һәм рухи-әхлаҡи йәһәттән тәрбиәләү турнирҙың төп маҡсаттары булып тора.
Турнирҙа еңеүселәр кубоктар, миҙалдар, приздар һәм грамоталар менән бүләкләнәсәк. Сара сиктәрендә Башҡортостандың алда һанап үтелгән муниципалитет мәктәптәренә көрәш менән шөғөлләнеү өсөн келәмдәр алыуға сертификаттар тапшырыласаҡ.


text:
Фото:
Пётр Капишников: «Бүздәк балалар йорто – республикала ғына түгел, тотош илдә иң яҡшыларҙың береһе»
Фото:
Кесе йома, 1 августа, Башҡортостан буйынса баш федераль инспектор Петр Капишников Ғафури ауылында урынлашҡан Бүздәк балалар йортонда булды, тип хәбәр итте «Буздякские новости» гәзите хеҙмәткәре Люциә Дистанова.
Балалар йорто директоры учреждение буйлап экскурсия үткәрҙе, балаларҙың ял бүлмәләре, китапхана, тренажер һәм музыка залдары, медицина кабинеты менән таныштырҙы. Бөгөнгө көндә балалар йортонда 39 сабый тәрбиәләнә. Улар өсөн уңайлы шарттар булдырылған. Эргәлә генә мәктәп бар. Былтыр унда капиталь ремонт эшләнгән.
Баш федераль инспектор учреждениеға юғары баһа бирҙе. Бүздәк балалар йорто республикала ғына түгел, тотош илдә иң яҡшыларҙың береһе булып тора, тине ул.
Кескәйҙәр өсөн бында музыка, спорт, ҡул эштәре, бейеү менән шөғөлләнеү өсөн мөмкинлектәр булдырылған. Социаль педагог кабинеттарында, уйын, тренажер залдарында, китапханала кәрәкле әҙәбиәт тупланған, балаларҙы һәр яҡлап үҫтереү өсөн кәрәкле ҡорамалдар һәм аппаратура бар.
Эш сәфәренә йомғаҡ яһап, БР буйынса баш федераль инспектор балалар йортонда һәм, ғөмүмән, Бүздәк районында булыу унда йылы тәьҫораттар ҡалдырыуын билдәләне.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Страница 7
Чупакабра, ниһайәт, тотолған
Яңылыҡтар таҫмаһы / Проблема // 1-04-2016, 12:10
Бығаса бер кемгә лә күренмәгән, һын-һыйпаты ниндәй булғанын белдермәгән серле йыртҡыс ҡайҙан килеп сыҡҡандыр, уныһын хәҙер асыҡлап та булмай. Һәр хәлдә, Рәсәйҙә лә, беҙҙең республикала ла кешеләрҙең йорт ҡуяндарын, һарыҡ-кәзәһен тәмләп йөрөүсе чупакабраның (йыртҡысҡа шундай исем бирҙеләр) зыянын иҫәпләгәндәр ҙә, миллион һумдан да ашыуыраҡ һан хасил булған, имеш....
Эскелек менән көрәшеп, халыҡты ҡырмайыҡ
Һаулыҡ һаҡлау / Проблема // 29-03-2016, 15:00
Ҡаш төҙәтәм тип, күҙ сығармайыҡ, йәки айыҡ ауыл урынына айыҡ аҡыл кәрәк
Бөгөнгө йәшәйештең ҡатмарлы нескәлектәрен аңлатҡанда, йыш ҡына борондан һаҡланып килгән ғибрәтнамәләр ярҙамға килә. Күрәһең, беҙҙең ата-бабаларҙың да тормошо бик ябайҙан булмағандыр. Улар беҙгә һабаҡ өсөн үҙ аҡылын әйтеп ҡалдырған....
Бөгөнгө йәшәйештең ҡатмарлы нескәлектәрен аңлатҡанда, йыш ҡына борондан һаҡланып килгән ғибрәтнамәләр ярҙамға килә. Күрәһең, беҙҙең ата-бабаларҙың да тормошо бик ябайҙан булмағандыр. Улар беҙгә һабаҡ өсөн үҙ аҡылын әйтеп ҡалдырған....
Нимә аяҡ сала? йәки Юғалған аҡсаны кем ҡайтарыр?
Проблема / Үҙ эшеңде башла! // 24-03-2016, 15:18
“Йәшлек” гәзитенең былтырғы 49-сы һәм быйылғы 10-сы һандарындағы эшҡыуарҙар тураһындағы мәҡәләләрҙе уҡып, мин дә бер аҙ баштан үткәндәр хаҡында яҙып үтергә булдым. Мәҡәләләрҙә “эшҡыуар” төшөнсәһе тураһында төрлө ҡараштан яҙылған. Эйе, ысынлап та, эш башлап китеүе ауыр, сөнки һәр бер нәмә ҙур сығым талап итә....
Ырымдарға ышанып, гонаһлы булмайыҡ! (“Кешегә икенсе исем ҡушыу кәрәкме?”, “Йәшлек”, 8-се һан, 29 февраль, 2016 йыл)
Яңылыҡтар таҫмаһы / Проблема // 11-03-2016, 13:04
“Йәшлек”тең 8-се һанында баҫылған “Кешегә икенсе исем ҡушыу кәрәкме?” тигән аҙна һорауына яуап бирергә тырышҡан бер нисә яҡташыбыҙҙың фекерен уҡып сыҡтым. Улар төрлөсә. Кемгәлер өҫтәмә исем йөрөтөргә “мулла ҡуша”, ә икенсе берәү быны “ярамай” тип һанай. Өсөнсөләрҙе, ике исемле кеше баҡыйлыҡҡа китә ҡалһа, йыназа уҡыған мәлдә аңлашылмаусанлыҡ килеп сығыу ихтималлығы борсой....
Һаҡ булығыҙ: аферистар!
Махсус бит / Проблема // 6-02-2016, 11:30
Иҫегеҙҙәме икән, бер нисә йыл элек ауылдар буйлап, ҡалала фатир һайын төрлө һауыт-һаба, көнкүреш техникаһы һатып йөрөүселәр күбәйгәйне. Башлыса улар үтә лә йылмаяҡ егет менән ҡыҙ була торғайны. Телдәре телгә йоҡмай. Һата торған әйберҙәргә ҡушып, бүләктәрен дә йәлләмәй бирәләр ине. Ошо телдәрҙәргә бик күптәр отолғандыр әле. Мәҫәлән, улар ҡиммәткә генә үтек тәҡдим итә лә, йә миксермы, йә сәйнүкме бүләк итәбеҙ, ти. Ҡыҙығып алаһың да ҡалаһың. Һуңынан был “байлығыңдың” мотлаҡ береһе боҙоҡ булып сыға. Етмәһә, магазин-фәләндә арзанғараҡ та осрап ҡуя....
Эсеп үлеп бөтөрбөҙмө икән?!
Махсус бит / Проблема // 5-02-2016, 10:30
11 ғинуарҙа Белорет районында 26 йәшлек егеттең алкоголь менән ағыуланып, бер көндән һуң дауаханала үлеп ҡалыуы тураһындағы хәбәр тиҙ таралды. Таныштары әйтеүенсә, ул яҡшы урында эшләгән, эсеп-туҙып йөрөмәгән, спорт менән шөғөлләнгән. Ул дуҫтарын да был көндө ҡунаҡҡа саҡырып шылтыратҡан, тик улар төрлө сәбәп менән килә алмаған. Бәлки, уларҙы яҙмыш аралағандыр...
Яңыраҡ ошондай уҡ хәл Магнитогорск ҡалаһында ла була. Бер ҡатын Ҡырымға барып, ял итеп ҡайта. Шатлығы, тәьҫораттары менән уртаҡлашыу өсөн әхирәттәрен ҡунаҡҡа саҡыра. Табын күңелһеҙ тамамлана: хужабикә алкоголь менән ағыуланып, вафат була. Бындай аяныслы хәлдәр тураһында күп һөйләргә мөмкин. Сөнки был ил кимәлендәге проблемаға әйләнде. Мәҫәлән, Иваново өлкәһендә бер ир суррогат араҡы эсеп үлә, танышы ауыр хәлдә дауаханаға эләгә. Суррогат араҡы менән ағыуланыу факттары буйынса Һамар өлкәһендә енәйәт эше асылған. 2015 йылдың 10 декабрендә Орск ҡалаһы дауаханаһында 22 йәшлек егет метанол менән ағыуланыу һөҙөмтәһендә үлә. Тикшереү органдары асыҡлауынса, дүрт егет ҡулдан “виски” алып эсә....
Яңыраҡ ошондай уҡ хәл Магнитогорск ҡалаһында ла була. Бер ҡатын Ҡырымға барып, ял итеп ҡайта. Шатлығы, тәьҫораттары менән уртаҡлашыу өсөн әхирәттәрен ҡунаҡҡа саҡыра. Табын күңелһеҙ тамамлана: хужабикә алкоголь менән ағыуланып, вафат була. Бындай аяныслы хәлдәр тураһында күп һөйләргә мөмкин. Сөнки был ил кимәлендәге проблемаға әйләнде. Мәҫәлән, Иваново өлкәһендә бер ир суррогат араҡы эсеп үлә, танышы ауыр хәлдә дауаханаға эләгә. Суррогат араҡы менән ағыуланыу факттары буйынса Һамар өлкәһендә енәйәт эше асылған. 2015 йылдың 10 декабрендә Орск ҡалаһы дауаханаһында 22 йәшлек егет метанол менән ағыуланыу һөҙөмтәһендә үлә. Тикшереү органдары асыҡлауынса, дүрт егет ҡулдан “виски” алып эсә....
Аҡса етмәү эт итә
Махсус бит / Проблема // 22-01-2016, 10:54
Дүрт йыллыҡ практика түбәндәге һөҙөмтәләрҙе бирҙе. Беренсенән, күптәр заемдарҙы банк кредиттарын ҡаплау өсөн ала башланы. Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, банктан бурысҡа алғандарҙың 46 процентының – 2, 12 процентының – 3, 4 процентының – 4, 2 процентының 5 һәм унан да күберәк кредиты бар. Уларҙы ҡаплау өсөн былтыр халыҡтың һәр дүртенсеһе (23 проценты) тик ошо маҡсат өсөн МФО-ларға мөрәжәғәт иткән. Ә 2014 йылда был күрһәткес тик 15 процент ҡына булған. Тимәк, микрозаемдар кешенең хәлен еңеләйтмәй, ә, киреһенсә, уның кредит һаҙлығына тәрәнерәк бата барыуын ғына күрһәтә. “Левада-центр“ тикшереүҙәре буйынса, һуңғы 10 йылда һәр икенсе кеше (50 процент) тауарҙы кредитҡа алған, бурысын түләй алмаған кешеләрҙең һаны 25 проценттан 34 процентҡа тиклем артҡан....
Осраштыра, ҡауыштыра "Аулаҡ өй"
Махсус бит / Проблема // 16-01-2016, 13:44
Ғәләмәт тиҙ үҙгәреп торған шаулы заманда йәшәүебеҙ арҡаһында эргә-тирәбеҙҙә булған ҡайһы бер ваҡиғаларға әллә ни иғтибар итеп бармайбыҙ, үҙ мәшәҡәтебеҙ, эшебеҙ менән сабып, башҡаларҙың тормошона ла күҙ һалмайбыҙ, ҡыҙыҡһынмайбыҙ. Кемгәлер, бәлки, бәләкәй генә ярҙам, йылы һүҙ кәрәктер, тип тә уйламайбыҙ. Шул арҡала тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына күренгән мәсьәләләрҙең дә оло социаль проблемаға әйләнеп китеүен һиҙмәй ҙә ҡалабыҙ. Ә бына дүрт йыл элек ҡалабыҙҙа «Аулаҡ өй» клубы ойошторған Фәймә Батыр ҡыҙы Ниғмәтуллинаны, башҡалар яҙмышына битараф булмаған кешеләрҙең береһе, тип һис икеләнмәй әйтергә булыр ине. Яңғыҙҙарҙы ҡауыштырыу, үҙ ишен таба алмағандарға пар табыу буйынса ҙур эш алып бара ул. «Аулаҡ өй» клубы эшләй башлағандан алып уның ярҙамы менән 208 пар ҡауышҡан, яңғыҙҙар өсөн 219 кисә ойошторолған. Дүрт йылда 17 бәпес тыуған....
Табиптарҙы кем ашатырға тейеш?
Махсус бит / Проблема // 16-01-2016, 11:35
Ауырып китһәк, ҙур өмөт менән табиптарға барабыҙ. Йыш ҡына улар пациенттарҙың “икенсе тын алышын” асып ебәрә – ул хаҡта яҙып тороу ҙа артыҡ. Табиптарға булған хөрмәт ҙур. Ләкин ҡайһы саҡ аҡ халатлыларҙың вайымһыҙлығы, дауалаған өсөн аҡса талап итеүе менән дә осрашырға тура килә. Әле Октябрьский ҡалаһында бер йәш әсә яңы тыуған сабыйын дауалаған өсөн табын ҡороуҙы талап иткән табиптар менән судлашырға йөрөй.
Эш шунда – ҡатындың сабыйы кило ярымлыҡ ҡына булып, ваҡытынан алда донъяға килгән. Йәш ҡатындың һүҙҙәренсә, сибек кенә булып тыуған бала табиптарҙың асыуын килтергән, улар яңғыҙ әсәне сабыйҙан алдан уҡ “ҡотолмауы” өсөн әрләп бөткән....
Эш шунда – ҡатындың сабыйы кило ярымлыҡ ҡына булып, ваҡытынан алда донъяға килгән. Йәш ҡатындың һүҙҙәренсә, сибек кенә булып тыуған бала табиптарҙың асыуын килтергән, улар яңғыҙ әсәне сабыйҙан алдан уҡ “ҡотолмауы” өсөн әрләп бөткән....
Уҡытыусы, шашма, ата-әсәләрҙән аҡса таптырма!
Мәғариф / Проблема // 27-11-2015, 15:18
Яңы уҡыу йылы башланыуы ата-әсәләр өсөн, бер яҡтан, шатлыҡлы ваҡиға булһа, икенсе яҡтан, бөтмәҫ мәшәҡәттәр ҙә килтерә. Баланы мәктәпкә оҙатыу, дәрестәрен әҙерләүҙә ярҙам итеүҙе мәшәҡәт тип ҡабул итеү дөрөҫ булмаҫ. Сөнки был – һәр ата-әсәнең изге бурысы. Икенсе яғы ла бар: төрлө сәбәп менән аҡса йыйыу башлана. Был күренеш, әлбиттә, күп ата-әсәлә ризаһыҙлыҡ тыуҙыра.
Ил Президенты Владимир Путин да халыҡ менән “тура бәйләнеш” үткәргән саҡта “Рәсәйҙә белем биреү бушлай тормошҡа ашырыла” тип белдерҙе. Әммә беҙҙең ҡайһы бер мәғариф учреждениелары элеккесә аҡса йыйыуҙы дауам итә....
Ил Президенты Владимир Путин да халыҡ менән “тура бәйләнеш” үткәргән саҡта “Рәсәйҙә белем биреү бушлай тормошҡа ашырыла” тип белдерҙе. Әммә беҙҙең ҡайһы бер мәғариф учреждениелары элеккесә аҡса йыйыуҙы дауам итә....


text:
Мәңге йәш булыу әкиәт түгел
... «FitCurves» клубы хужабикәһе Ирина Хәлил ҡыҙы Просвирова һөйләүенсә, байтаҡ бәләләргә тәнебеҙ үҙенсәлектәрен белмәүебеҙ, уны яратмауыбыҙ арҡаһында юлығабыҙ. Мәҫәлән, утыҙ йәштән һуң ҡатын-ҡыҙҙа кәүҙә ауырлығы үҙгәрмәгән хәлдә лә, мускулдар яйлап ҡына май менән алмашына башлай. Май нисбәте артҡан һайын тән тығыҙлығын, һығылмалылығын юғалтып, ҡартайыуға табан бара. Әммә был күңелһеҙ күренештән ҡотолоу ысулы бар, ул – тәндең һәр өлөшөн әйләнгән һайын хәрәкәтләндереп, мускулдарға тейешенсә көс төшөрөп тороу. Даими физик күнекмәләр ҡан баҫымын яйға һала, остеохондроз, шәкәр диабеты кеүек зәһәр ауырыуҙарҙы булдырмауға булышлыҡ итә. Һаулыҡ – иң ҙур байлыҡ. Ошо ҡиммәттең ҡәҙерен ололар ғына түгел, йәштәр ҙә йылдан-йыл нығыраҡ аңлай.
Баш ҡалабыҙҙа төрлө фитнес-үҙәктәр күп. Һәр кем зауығына, кеҫәһенә ҡарап, үҙенә уңайлыһын һайлай ала. Донъя көткән ҡатын-ҡыҙ былай ҙа тик ултырмай, эйелеп-һығылып иҙәнен дә йыуа, магазиндан ауыр сумка ла ташый, балаһын да күтәрә – мускулдарға былай ҙа көсөргәнеш төшә, тиерһегеҙ. Хаҡлыһығыҙ, әммә көндәлек эш ваҡытында бөтә мускулдар ҙа ҡатнашмай икән шул, ҡайһыныһына көс төшә, икенселәре бөтөнләй эшһеҙ бирешә, һулый. «Һәр мускулды сыныҡтырыуҙың, тәнеңде тойоуҙың нимә икәнен бында йөрөй башлағас ҡына аңланым. Күнекмәләрҙә ҡанды йүгертеп алғандан һуң тән шундай еңеллек тоя, хәҙер бер ҙә бәлйерәп ултырмайым. Элек хәлдән килмәгән эштәрҙе лә ҙур ҡыуаныс менән башҡарам», – ти клубтың иң оло ағзаларының береһе һикһән йәшлек Нәсимә инәй. Ә Римма Ноғоманова аҙнаһына өс тапҡыр көнөнә ярты сәғәт кенә шөғөлләнеп, мөғәллимдәренең туҡланыу буйынса кәңәштәрен тотоп, егерме килонан артыҡҡа ябығыуына һөйөнә. Оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, һығылмалылығы менән айырылған, тайбо кеүек көс талап иткән күнекмәләрҙән дә ҡалмаған Рәйсә Арыҫланова үҙе лә сәләмәт тормош алып бара, байтаҡ ҡатын-ҡыҙҙы ла ошо матур юлға баҫтырған, уны яратып «абруйлы кеше» тип йөрөтәләр.
Күҙҙәрендә һәр ваҡыт нур уйнаған, тормоштан йәм табып йәшәгән гүзәл заттар ойошторған байрамдан илһам алып, дәртле, матур, сәләмәт булыу йәшкә ҡарамай, барыһы ла кешенең үҙенән тора икәненә инанып ҡайттыҡ.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 4-се (2017) һанында уҡығыҙ.
Теги: «FitCurves»


text:
- Подробности
- Просмотров: 307
МАТЕМАТИКА (гр. mathēmatikē,† mајthēma — белем, фән, ғилем), ысынбарлыҡтағы һан мөнәсәбәттәре һәм арауыҡ формалары т‑дағы фән. М. үҙ предметы һәм ысулы булған фән булараҡ Боронғо Грецияла б.э.т. 6—5 бб. үҫеш ала. Матем. тикшеренеүҙәр ваҡыт, әйбер, ер участкалары майҙандарын үлсәү һ.б. мәсьәләләргә ҡағыла. 17 б. башына тиклем М. башлыса һан, скаляр дәүмәл, ябай геом. фигуралар т‑дағы фән була, ул өйрәнгән дәүмәлдәр (оҙонлоҡ, майҙан, күләм һ.б.) үҙгәрмәүсән тип ҡарала. Был осорҙа арифметика, геометрия, алгебра һәм тригонометрия барлыҡҡа килә. Тәбиғәт белеме һәм техник проблемаларҙы хәл итеү хәрәкәтте, дәүмәлдәрҙең үҙгәреү процестарын үҙгәргән дәүмәл формаһында һәм улар араһындағы функциональ бәйләнештәрҙе тикшереү ысулдарын эшләүгә булышлыҡ итә; аналитик геом., дифференциаль һәм интеграль иҫәпләмәләр, үҙгәреүсән дәүмәлдәр М. барлыҡҡа килә. 17—18 бб. математик анализ бүлеге булдырыла, комплекслы үҙгәреүсәндәрҙең функциялары теорияһы, төркөмдәр теорияһы, проекция геом., Евклидтыҡы булмаған геом., математик логика, функциональ анализ һ.б. үҫеш ала. 18 б. алып дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы, дифференциаль геом. һ.б. үҫешә. 19 б. Лобачевский Евклидтыҡы булмаған геом. булдыра, тәбиғәтте өйрәнеү һәм техник мәсьәләләрҙе сисеү ваҡытында ихтималлыҡ теорияһы ысулдары файҙаланыла. 19—20 бб. М. һан ысулдары хисаплау математикаһы булып үҫешә. Күп хеҙмәт талап иткән мәсьәләләрҙе сисеүҙе ябайлаштырыу һәм тиҙләтеү уйын теорияһы, мәғлүмәт теорияһы, граф теорияһы, дискрет М., оптималь идаралыҡ теорияһын барлыҡҡа килтерә. Хәҙерге матем. аппарат астрономияла, биологияла, лингвистикала, физикала, химияла, иҡтисадта, ижт. күренештәрҙе тикшергәндә һ.б. файҙаланыла. М. Башҡортостанда 1971 й. СССР ФА БФ‑тың Физика һәм матем. бүлеге асылыу м-н үҫеш ала. Математика институтында түбәндәге йүнәлештәр үҫешә: функциялар теорияһы (экспоненталарҙан торған полиномдар эҙмә‑эҙлелегенең үҙенсәлектәрен тикшереү, аналитик функцияларҙы экспоненталар рәте һәм экспоненталарҙың дөйөмләштерелгән рәте рәүешендә күрһәтеү), күп үлсәмле комплекслы анализ, күп үлсәмле арауыҡтарҙа төрөлөү операторҙары теорияһы, Бергман арауығы һәм уларҙы Коши һәм Фурье үҙгәртеү терминдары м‑н тасуирлау; кубатур формулалары; күп үлсәмле интегралдарҙы яҡынса иҫәпләү теорияһы, һыҙыҡлы булмаған тигеҙләмәләрҙе дөйөмләштереү һәм уларҙың асимптотикаһы; бәләкәй параметрлы дифференциаль, псевдодифференциаль тигеҙләмәләрҙең эллиптик системалары, спектраль теория, һыҙыҡлы булмаған гиперболик тигеҙләмә, системаларҙың юғары симметриялары һәм Лаплас инварианттары, интеграль тигеҙләмәләр өсөн ҡыр мәсьәләләре, интегралланыусы дискрет моделдәр, характеристик алгебра, һыҙыҡлы дискрет һәм айырым сығарылмалы тигеҙләмәләр өсөн симметрия алгебралары; математик физиканың һыҙыҡлы булмаған интегралланыусы тигеҙләмәләрен квалификациялау ысулдары, тигеҙләмәләрҙең интегралланыуын тест б‑са һынау ысулдары. В.В.Напалковтың ғилми мәктәбе төҙөлә. Башҡорт дәүләт университетының матем. ф‑ты матем. тикшеренеүҙәрҙең икенсе үҙәге булып тора, унда Й.И.Биғлов етәкс. М. өлкәһендә операторҙарҙың спектраль теорияһына бәйле систематик тикшеренеүҙәр башлана. Электроразведка, гальваника, металдарҙы коррозиянан һаҡлауҙа килеп сыҡҡан тигеҙләмәләрҙе сығарыу ысулдарын үҫтереүгә В.Т.Иванов ҙур өлөш индерә. Тикшеренеүҙәр ш. уҡ түбәндәге йүнәлештәрҙә алып барыла: дифференциаль геом. һәм дөйөмләштерелгән арауыҡтар геом., функциялар теорияһы һәм функциональ анализ, экспоненталар рәте теорияһы, төрөлөү тигеҙләмәләре теорияһы, бәләкәй инвариант арауыҡтар теорияһы, аппроксимация теорияһы, динамик система, ғәмәли дифференциаль геом., дифференциаль тигеҙләмәләрҙең геом. теорияһы, матем. физика тигеҙләмәләрендә асимптотик ысулдар, дифференциаль һәм псевдодифференциаль операторҙарҙың спектраль теорияһы, химик кинетика тигеҙләмәләре, математик модель әҙерләү, йылылыҡ, электр, масса күсереү процестарын оптималләштереү, финанс һәм актуар М., матем. физика тигеҙләмәләрен һәм оптималь идаралыҡ мәсьәләләрен сисеүҙең һан ысулдары. М. өлкәһендәге тикшеренеүҙәр Педагогия университеты м‑н БДУ‑ның Стәрлетамаҡ филиалында (ҡара: Стәрлетамаҡ педагогия академияһы) физика‑матем. ф‑ттарында, БДУ‑ның Бөрө филиалында (ҡара: Бөрө социаль‑педагогия академияһы) физика һәм матем. ф‑тында, ш. уҡ Авиация техник университетында, Нефть техник университетында, Иҡтисад һәм сервис университетында үткәрелә.
В.В.Напалков, Й.Т.Солтанаев, Ш.И.Цыганов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 392
ЛИШАЙНИКТАР (Lichenes), бәшмәктәр (аскомицеттар йәки базидиомицеттар) һәм ылымыҡтарҙың (йәшел ылымыҡтар, һары‑йәшел ылымыҡтар, зәңгәрһыу‑йәшел ылымыҡтар, йәки цианобактериялар һ.б.) берләшмәһе булып торған организмдар. 2 класҡа бүленә: муҡсалы һәм базидиаль. Яҡынса 26 мең төрө билдәле, бөтә Ер шарында киң таралған. БР‑ҙа 400‑ҙән ашыу төр.
Оҙонлоғо миллиметр өлөшөнән алып бер нисә тиҫтә сантиметрға еткән тәне (ҡатлансыҡ, йәки таллом) бәшмәк гифтарынан (микобионт) һәм ылымыҡ күҙәнәктәренән (фотобионт) барлыҡҡа килгән, улар араһындағы үҙ‑ара мөнәсәбәттәр башлыса бәшмәктең паразитлығына нигеҙләнгән. Л. аҡ, һары, ҡыҙыл‑һары, көрән, ҡара һ.б. төҫлө була. Юшҡын, йәки ҡабыҡ (талломы бөртөклө, төйөрсәле йәки ҡабыҡ рәүешендә, гифтар ярҙамында субстрат м‑н тығыҙ булып үҫә), япраҡ (бөтөн йәки теленгән пластинкалар, ғәҙәттә субстратта горизонталь рәүештә урынлаша һәм уға гиф үҫентеләре — ризиндар ярҙамында беркетелә) һәм ҡыуаҡ (тармаҡлы төҙ йәки эйелгән ваҡ ҡыуаҡтар, һирәгерәк тармаҡланмаған төҙ ваҡ олондар, субстратҡа гомфтар — талломдың үҫентеләре ярҙамында беркетелә) һымаҡ Л. айырып йөрөтәләр. Анатомик төҙөлөшө б‑са гомеомер (ылымыҡтар барлыҡ ҡатламда тигеҙ таралған) һәм гетеромер (ылымыҡтар айырымланған ҡатлам барлыҡҡа килтерә) талломдары булған Л. бүләләр. Ҡатлансығы тыш яҡтан өҫкө (плектенхима барлыҡҡа килтереүсе тығыҙ үрелгән бәшмәк гифтары) һәм аҫҡы (беркетеү ағзалары м‑н) ҡатламдарҙан торған һаҡлаусы ҡабыҡ ҡатламы м‑н ҡапланған. Ҡабыҡ ҡатламдары араһында ылымыҡтар һәм бәшмәк гифтарынан торған үҙәк ҡатлам урынлашҡан. Үрсеүе вегетатив, енесһеҙ һәм енси. Вегетатив үрсеүталломдың бер өлөшө, соредиялар (бәшмәк гифтары м‑н уратып алынған, бер йәки бер нисә ылымыҡ күҙәнәгенән торған ваҡ есемдәр) йәки изидиялар (талломдың өҫкө йөҙөндә урынлашҡан, ҡабыҡ ҡатламы м‑н ҡапланған үҫентеләр) ярҙамында бара. Енесһеҙ үрсеү барышында пикноконидиялар, йәки стилоспоралар (махсус муҡсалар — пикнидияларҙа үрсеүсе ваҡ төҫһөҙ күҙәнәктәр) барлыҡҡа килә. Л. фотобионттары бүленеү юлы м‑н (йәшел ылымыҡтар йыш ҡына автоспоралар м‑н) үрсей. Енси процеста Л. бәшмәгенең споралары муҡсаларҙа (муҡсалы Л.) йәки базидияларҙа (базидиаль Л.) барлыҡҡа килә.
Л. араһында эпилиттар (ташта үҫәләр), эпигеидтар (тупраҡта), эпиксилдар (сереүсе үҙағаста), эпифиттар (ағас һәм ҡыуаҡлыҡтарҙың олондарында һәм ботаҡтарында) бар. Л. — урман һәм тундра экосистемаларыныңмөһим компоненты, тау тоҡомдарының ашалыуында, тупраҡ яһалыу процесында ҡатнаша, хайуандар өсөн аҙыҡ, экологик мониторинг объекты булып тора. Кладоний һымаҡтар, пармелия һымаҡтар һәм усней һымаҡтар ғаиләләренә ҡараған төрҙәрҙән алынған уснин к‑таһының натрий тоҙо медицинала файҙаланыла, Исланд цетрарияһы ш. уҡ гомеопатияла ҡулланыла. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына Л. 12 һирәк осраған төрө (япраҡ кладония, тырпаҡ эверния, реликт ҡарлы флавоцетрария һ.б.), улар араһынан Бурнет лептогиумы, үпкә лобарияһы, Лаурер тукнерарияһы, сәскә атыусы уснея ш. уҡ РФ‑тың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
С.Е.Журавлёва
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡорт дәүләт академия драма театрында «янғынды иҫкәртеү» спектакле үтте
Башҡорт дәүләт академия драма театрында «Человеку друг огонь, только зря его не тронь!» исемле спектакль премьераһы үтте. РФ Ғәҙәттән тыш министрлығының республика буйынса Баш идаралығы һорауы буйынса театр янғынға ҡаршы тематикалы спектаклде нәҡ балалар өсөн әҙерләгән.
Спектакль алдынан янғын һүндереүселәр үҙҙәренең махсус техникаһы күргәҙмәһен ойошторҙо һәм балаларға уның нисек эшләүен күрһәтте. Ә театр фойеһында уларҙы икенсе күргәҙмә – балалар һүрәттәре конкурсынан рәсемдәр көтә ине.
— Сағыу биҙәлгән спектакль театрҙың даими репертуарына инәсәк, һәм уны республиканың төрлө төбәктәренән дә балалар күрер, тип ышанабыҙ, — тип хәбәр итте РФ Ғәҙәттән тыш министрлығының республика буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Алина Ғәниева.


text:
Волга буйы төбәктәрендә етем балалар өсөн ижтимағи-патриотик акциялар
“Балалыҡты ҡайтарыу” Балалар йорттарына ярҙам һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың социаль адаптацияһы проекты сиктәрендә Волга буйы федераль округы төбәктәрендә Рәсәй Эске эштәр министрлығы Эске ғәскәрҙәренең төбәк командованиеһы башланғысында, етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙы йәлеп итеп, ижтимағи-патриотик саралар үткәрелә.
Был саралар Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына һәм Рәсәй Эске эштәр министрлығының Эске ғәскәрҙәре көнөнә арнала.
Бындай саралар Башҡортостанда, Татарстанда, Ульяновск, Һарытау, Киров һәм Пенза өлкәләрендә үтәсәк. Ойоштороусылар, Ҡораллы Көстәрҙә хеҙмәт итеү балаларҙы ҡыҙыҡһындырыр һәм, бәлки, уларҙың ҡайһы берҙәре киләсәктә профессиональ хәрби хеҙмәткәр һөнәрен һайлар, тип ышана.


text:
Джузеппе Верди
Джузе́ппе Фортуни́но Франче́ско Ве́рди (итал. Giuseppe Fortunino Francesco Verdi, 10 октябрь 1813, Ронколе, Буссето яны, Италия — 27 ғинуар 1901, Милан) — бөйөк итальян композиторы, ижады донъя опера сәнғәтененең иң юғары ҡаҙаныштарына инә, ул XIX быуаттың итальян операһын иң бейек баҫҡысҡа күтәргән.
Композитор 26 опера һәм бер реквием ижад иткән. Иң яҡшы опералары: «Бал-маскарад», «Риголетто», «Трубадур», «Травиата». Ижадының йөҙөк ҡашы: «Аида» һәм «Отелло».
Йөкмәткеһе
Ижадының тәүге йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Верди Таро департаменты Буссето янындағы Ле Ронколе ауылында донъяға килгән, департамент шул осорҙа Пармаға Пьяченца кенәзлеге ҡушылыу арҡаһында барлыҡҡа килгән Беренсе француз империяһына ингән. Шулай итеп, Верди рәсми йәһәттән Францияла тыуған тип һанала[1].
Верди 1813 йылда — Рихард Вагнер менән бер йылда тыуған. Улар ғүмер буйы бер-береһе менән ярышып ижад итә. Композиторҙың атаһы Карло Верди ауылда трактир тотҡан, әсәһе Луиджа Уттини еп иләү оҫтаһы булған. Джузеппеның балалығы бик фәҡир шарттарҙа, ауырлыҡта үткән. Ауыл сиркәүендә ул месса үткәрешер булған. Органда уйнарға ул Пьетро Байстроккиҙан өйрәнгән. Музыкаға тартылыуын күреп, ата-әсәһе уға спинет һатып алып бирә. Был ябай ғына музыка ҡоралын композитор ғүмеренең аҙағына тиклем һаҡлай.
Буссето ҡалаһының бай сауҙагәре Антонио Барецци ҙа малайҙың һәләтенә иғтибар итә. Ул Вердиҙың бөйөк композитор булып китәсәгенә бик ышана һәм үҙ ҡалаһына уҡырға саҡыра. Уҡыу йылдары ла бик ауыр була. Ялдарын Джузеппе Ле Ронколеға месса ваҡытында органда уйнарға йөрөй. Композияцияға тәүге уҡытыусыһы Фернандо Провези, Буссетоның Филармоник йәмғиәтенең директоры, өйрәтә. Ул Вердиҙа классик әҙәбиәткә мөхәббәт уята. Шекспир, Данте, Гёте, Шиллер яратҡан яҙыусылары була. Иң яратҡан әҫәре — бөйөк итальян яҙыусыһы Алессандро Мандзониниҙың «Йәрәшелгәндәр» романы.
Егерме йәшендә Милан консерваторияһына (хәҙер Верди исемен йөрөтә) имтихан тоторға барғас, уны әҙерлеге насар һәм йәше уҙған тип уҡырға алмайҙар[2]. Верди үҙаллы һабаҡтар ала башлай, опера спектаклдәренә, концерттарға йөрөй. Милан бомонды менән аралашыу уның театр композиторы булыу теләген нығытып ҡына ебәрә.
Буссетоға ҡайтҡас, Антонио Барецци ярҙамында тәүге концертын ҡуя (1830 йылда).
1836 йылда Верди өҙөлөп һөйгән йәренә — Маргарита Барецциға өйләнә. Тиҙҙән уларҙың бер-бер артлы ике балаһы тыуа. Верди яңы операһы өҫтөндә эшләгәндә балалары ауырып китеп, үлеп ҡала. 1840 йылда 26 ғына йәшендә ҡатыны ла[3] ,[4][5] энцефалиттан вафат булып ҡала. Яратҡан кешеләрен юғалтыуҙы Верди бик ауыр кисерә.
Тәүге танылыу
Вердиҙың Милан "Ла Скала"һында ҡуйылған тәүге операһы («Оберто, граф Бонифачьо») (Oberto) тәнҡитселәрҙең хуплауын таба, бынан һуң театр импресариоһы Бартоломео Мерелли Вердиға ике опера яҙыуға контракт тәҡдим итә. Шулай итеп, "Бер сәғәтлек король" (Un giorno di regno) һәм "Набукко" («Навуходоносор») опералары тыуа. Ошо операларҙың тәүгеһе өҫтөндә эшләгәндә Вердиҙың ҡатыны менән ике балаһы мәрхүм була. Был әҫәре уңышһыҙлыҡҡа осрағандан һуң композитор опера музыкаһы ижад итеүҙән туҡтарға ҡарар итә. Әммә 1842 йылдың 9 мартында "Ла Скала"ла «Набукко»ның премьераһы ҙур уңыш ҡаҙана һәм Вердиҙың опера композиторы тигән данын тарата. Киләһе бер йыл эсендә опера Европала 65 тапҡыр ҡуйыла һәм шунан бирле донъяның төп опера театрҙары репертуарынан төшмәй. «Набукко» артынан тағы бер нисә опера барлыҡҡа килә, улар араһында «Ломбардтар тәре походында» (I Lombardi alla prima crociata) һәм «Эрнани» (Ernani) тигәндәре лә була, улар Италияла уңыш яулай.
1847 йылда «Ломбардтар» операһы, бер аҙ үҙгәртелә төшөп, «Йәрүсәлим» (Jérusalem) тигән исем ала, ул Париж Операһы тарафынан 1847 йылдың 26 ноябрендә күрһәтелә, Вердиҙың гранд-опера стилендәге тәүге әҫәре була. Бының өсөн композиторға уны ҡабат эшкәртеп, итальян персонаждарын француз персонаждарына алмаштырырға тура килә.
Оҫта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утыҙ һигеҙ йәшендә Верди карьераһын ослап барған йырсы (сопрано) Джузеппина Стреппониға ғашиҡ була (улар ун бер йылдан ғына өйләнешә, ә никахтары булмаған көйө бергә йәшәүҙәре тирә-яҡтағылар менән янъял сығара). Тиҙҙән Джузеппина сығыш яһауҙан туҡтай, һәм Верди, Джоаккино Россини өлгөһөнә эйәреп, карьераһын ҡатыны менән бергә тамамларға була. Ул бай, билдәле һәм ғашиҡ. Ләкин, моғайын, Джузеппина уны артабан да опералар яҙыуҙы дауам итергә күндерә алғандыр. Вердиҙың «ялға киткәндән һуң» ижад иткән тәүге әҫәре «Риголетто» уның беренсе шедевры булып сыға. Виктор Гюгоның "Король күңел аса" пьесаһы буйынса яҙылған либреттоға, цензура талаптарына тап килтереп, бер аҙ үҙгәртеүҙәр индерелә. Композитор операны яҙғанда бер нисә тапҡыр ташларға ниәтләп ҡуя, шулай ҙа осона алып барып сығара. Беренсе постановка 1851 йылда Венецияла була һәм ғәйәт ҙур уңыш ҡаҙана.
«Риголетто»ны музыкаль театр тарихындағы иң яҡшы операларҙың береһе тип ҡарарға була. Гүзәл көйҙәр бөтә партитураға һибелгән, классик опера репертуарының айырылмаҫ өлөшө булып торған ариялар һәм ансамблдәр бер-бер артлы эйәреп бара, кәмит һәм фажиғә бергә уҡмашып китә.
Вердиҙың сираттағы бөйөк операһы «Травиата» «Риголетто»нан һуң ике йылдан яҙыла һәм ҡуйыла. Либреттоһы Александр Дюма-улдың "Камелиялы ханым" пьесаһы буйынса эшләнгән.
Артабан тағы бер нисә опера яҙыла, улар араһында — хәҙерге заманда даими ҡуйыла килгән «Сицилиялағы вечерня» (Les vêpres siciliennes; Париж Операһы заказы буйынса яҙылған), «Трубадур» (Il Trovatore), «Бал-маскарад» (Un ballo in maschera), "Тәҡдир көсө" (La forza del destino; 1862 йыл; Император Ҙур (Таш) театры — Санкт-Петербург заказы буйынса), «Макбет» (Macbeth) операһының икенсе редакцияһы.
1869 йылда Верди тарафынан Джоаккино Россини иҫтәлегенә бағышланған Реквиемға «Libera Me» ижад ителә (ҡалған өлөштәрен беҙгә аҙ билдәле итальян композиторҙары яҙа). 1874 йылда Верди яратҡан яҙыусыһы Алессандро Мандзони вафатына бағышланған Реквиемын яҙа, уға алдараҡ ижад ителгән «Libera Me» реквиемының эшкәртелгән вариантын да өҫтәй.
Вердиҙың бөйөк операларының һуңғыларына ҡараған «Аида»ны яҙыуға Мысыр хөкүмәте заказ бирә. Ул Суэц каналын асыу тантанаһына бағышлана. Тәүҙә Верди баш тарта. Парижда сағында уға дю Локль аша тәҡдим ҡабаттан еткерелә. Был юлы Верди операның сценарийы менән таныша, уны оҡшата һәм ризалаша.
Верди һәм Вагнер, һәр береһе — үҙ милли опера мәктәбенең лидеры — бер-береһен яратмай. Улар үҙ ғүмерҙәрендә бер тапҡыр ҙа осрашмай. Вердиҙың Вагнер һәм уның музыкаһы тураһындағы фекерҙәре әҙ һаҡланған, улар нигеҙҙә дошмансыл рухта. Шулай ҙа, Вагнерҙың вафатын ишеткәс, Верди былай ти: «Ниндәй хәсрәт! Был исем сәнғәт тарихында оло эҙ ҡалдырҙы». Вагнерҙың Верди музыкаһы тураһында бер генә һүҙе билдәле. Реквиемды тыңлағас, башҡаларҙың музыкаһына баһа бирергә бик тә яратҡан телдәр бөйөк немец: «Бер ни ҙә әйтмәү яҡшыраҡ», — тиеү менән сикләнә.
«Аида» 1871 йылда Ҡаһирәлә ҙур уңыш менән ҡуйыла.
Һуңғы йылдары һәм вафаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Артабанғы ун ике йыл эсендә Верди аҙ эшләй, йәш саҡтағы операларын шымартыу менән мәшғүл була.
Уильям Шекспир пьесаһы буйынса ҡуйылған «Отелло» (Otello) операһы Миланда 1887 йылда күрһәтелә. Уның музыкаһы «өҙлөкһөҙ» була, унда итальян операһына хас арияларға һәм речитативтарға бүленеш юҡ — был яңылыҡ Р. Вагнерҙың опера реформаһы аша тарала (ул мәрхүм булғандан һуң). Бынан тыш, шул уҡ Вагнер реформаһы йоғонтоһонда һуң осорғо Верди стиле речитатив стилен ала, был операға реалистик төҫ бирә, ләкин традицион итальян операһын һөйөүселәрҙе өркөтә.
Вердиҙың һуңғы операһы «Фальстаф»ҡа (Falstaff) иһә (либреттоһын либреттолар яҙыу оҫтаһы һәм композитор Арриго Бойто яҙған, Шекспирҙың «Виндзор шаянҡайҙары» (Merry Wives of Windsor) пьесаһы буйынса ижад ителгән) «үткәлдәге үҫеш» манераһы хас.
1901 йылдың 21 ғинуарында «Grand Et De Milan»[6] (Милан, Италия) отелендә саҡта Вердиға инсульт була. Алты көндән 1901 йылдың 27 ғинуарында иртән мәрхүм була.
Башта Верди Миланда Монументаль зыяратта ерләнә. Бер айҙан кәүҙәһен Casa Di Riposo в Musicisti'ға — Верди тарафынан пенсионер музыканттар өсөн асылған ял йортона күсереп ҡуялар.
Ул агностик була. Икенсе ҡатыны Джузеппина Стреппони уны «әллә ни диндар түгел»[7] тип ҡылыҡһырлай.
Джузеппе Верди опералары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Оберто, граф ди Сан-Бонифачо (Oberto, Conte di San Bonifacio) — 1839
- Бер сәғәтлек король (Un Giorno di Regno) — 1840
- Набукко, йәки Навуходоносор (Nabucco) — 1842
- Ломбардтар беренсе тәре походында (I Lombardi') — 1843
- Эрнани (Ernani) — 1844. Виктор Гюгоның шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Ике Фоскари (I due Foscari) — 1844. Лорд Байрон пьесаһы буйынса
- Жанна d’Арк (Giovanna d’Arco) — 1845. Шиллерҙың «Орлеан ҡыҙы» пьесаһы буйынса
- Әлзирә (Alzira) — 1845. Вольтерҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Аттила (Attila) — 1846. Захариус Вернерҙың «Аттила, һундар юлбашсыһы» пьесаһы буйынса
- Макбет (Macbeth) — 1847. Шекспирҙың шул уҡ исемдәге пьесаһы буйынса
- Юлбаҫарҙар (I masnadieri) — 1847. Шиллерҙың шул уҡ исемдәге пьесаһы буйынса
- Йәрүсәлим (Jérusalem) — 1847 (Ломбардтарҙың версияһы)
- Корсар (Il corsaro) — 1848. Лорд Байрондың шул уҡ исемдәге поэмаһы буйынса
- Леньяно янындағы алыш (La battaglia di Legnano) — 1849. Жозеф Мариҙың «Тулуза янындағы алыш» пьесаһы буйынса
- Луиза Миллер (Luisa Miller) — 1849. Шиллерҙың «Мәкер һәм мөхәббәт» пьесаһы буйынса
- Стиффелио (Stiffelio) — 1850. «Изге ата, йәки Инжил һәм йөрәк» пьесаһы буйынса, Эмиль Сувестр менән Эжен Буржуа авторлығында.
- Риголетто (Rigoletto) — 1851. Виктор Гюгоның «Король күңел аса» пьесаһы буйынса
- Трубадур (Il Trovatore) — 1853. Антонио Гарсиа Гутьеррестың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Травиата (La Traviata) — 1853. А. Дюма-улдың «Камелиялы ханым» пьесаһы буйынса
- Сицилиялағы мәжлес (Les vêpres siciliennes) — 1855. Эжен Скриб менән Шарль Деверьеның «Герцог Альба» пьесаһы буйынса
- Джованна де Гусман (Giovanna de Guzman) ( «Сицилиялағы вечерня»).
- Арольдо (Aroldo) — 1857 («Стиффелио» версияһы)
- Бал-маскарад (Un ballo in maschera) — 1859.
- Тәҡдир көсө (La forza del destino) — 1862. «Дон Альваро, йәки Тәҡдир көсө» пьесаһы буйынса, Анхель де Сааведра, герцог Ривас авторлығында. Премьера Санкт-Петербургта Ҙур (Таш) театрҙа була
- Дон Карлос (Don Carlos) — 1867. Шиллерҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Аида (Aida) — 1871. Премьера Мысырҙың Ҡаһирә ҡалаһындағы Хәдив опера театрында була
- Отелло (Otello) — 1887. Шекспирҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Фальстаф (Falstaff) — 1893. Шекспирҙың «Виндзор шаянҡайҙары» пьесаһы буйынса
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Martin, 3
- ↑ И.Охалова. Музыкальная литература зарубежных стран. Выпуск 4
- ↑ museocasabarezzi.it (in Itэнцефалиттан вафат була alian): «She died the following year [1840] on 18 June, aged only 26 years, while Verdi was working on his ill-fated second opera, Un Giorno di Regno.»
- ↑ on magiadellopera.com (in Italian): «On 18 June 1840 Margherita Barezzi’s life was cut short by violent encephalitis.»
- ↑ reocities.com (in Italian): «…on 20 Ҡалып:Sic June 1840 his young wife Margherita died, struck down by a severe form of acute encephalitis.»
- ↑ The hotel’s website contains a brief history of the composer’s stay and a few photographs of those days
- ↑ Tintori, p. 232.
- 10 октябрҙә тыуғандар
- 1813 йылда тыуғандар
- 27 ғинуарҙа вафат булғандар
- 1901 йылда вафат булғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Италияла вафат булғандар
- Алфавит буйынса музыканттар
- Алфавит буйынса композиторҙар
- Италия композиторҙары
- XIX быуат композиторҙары
- Алфавит буйынса дирижёрҙар
- Италия дирижёрҙары
- XIX быуат дирижёрҙары


text:
Һағыш тулы хәтирәләр
Үкенестәр утында көйөп-яныуым бушҡа түгел. Әсәйем аяғынан яҙып, кеше ярҙамына мохтаж булғас, уны үҙебеҙгә алып ҡайттыҡ. Өләсәйем ошо өйөндә япа-яңғыҙы көн итергә тороп ҡалды, үҙ аяғында йөрөп, үҙ йүнен күреү мөмкинлеге булһа ла, ҡарт ине шул... Оҙатырға сыҡҡанда өләсәйемдең беҙгә ҡарап тороуы әле лә күҙ алдымда. «Ташлап китәһегеҙ инде мине, яңғыҙымды, йә, ярар, китегеҙ!» – тигән һымаҡ ине ҡараштары. Зәп-зәңгәр ҙур күҙҙәрендә әйтеп тә бөтөргөһөҙ эске һыҙланыу, ғазапланыу кисерештәре сағыла ине...
Күпме һыуҙар аҡты, күпме ваҡыт йылғалары ташты, донъяның аҫтын-өҫкә килтергән ҡара көндәрҙең ябырылған сағы булды, баш осомда һоро болоттар ҡуйырҙы, ҡояшлы сыуаҡ көндәрем юғалып торҙо, ләйсән ямғырлы яҙҙарым ҡабатланды. Булды, булды... Барыһы ла булды, яҙмышыма үпкәм юҡ, ғүмеремдең ниндәй генә миҙгелендә лә бер генә нәмәне онота алманым – өләсәйемдең шелтәле өнһөҙ ҡараштарын. Ошо ҡараш миңә йоҡоһоҙ төндәремдә гел текләп торҙо, иң бәхетле көндәремдә минең өсөн ҡыуанды, яңғыҙ өшөгән төндәремдә йыуатты, туған-тыумасаларҙы йыйып байрам табындары үткәргәндә хуплап торҙо, бер генә минут та үҙен онотторманы. Өләсәй, ҡәҙерлем минең! Һинең алдыңдағы үкенесемде нисек оноторға? Һинең рухың алдындағы ғәйебемде нисек юйырға?! Юйып та бөтөрлөк түгел... Шулай яҙғандыр, ошо үкенестәремде, яһаған хаталарымды, бер кемде лә ғәйепләмәй, үҙем менән алып китермен әхирәткә...
...Үлгәндән һуң да кешенең өс көнлөк эше ҡала, тиеүҙәре хаҡ икән. Ғүмере буйы эш тип ҡомарланып йәшәгән әсәйемдең өс шәллек мамығы ҡалды. «Эшләйем әле, тимәк, йәшәйем», – тигән маҡсат менән көн иттең бит һин, әсәйем! Һатып алған мамыҡтары шәп ине, нисек уны бәйләмәй ҡалдыраһың инде. Хоҙай Тәғәләм әнәйемдән ҡалған аманатты үтәргә үҙе ҡушҡандыр, ахыры. Ҡәҙерлемдең рухы рәнйемәҫ – өсөһөн дә еренә еткереп, атҡарып сыҡтым, Аллаға шөкөр. Эйе, шәл бәйләү ун биш йыл уҡыу түгел икән дә, теләгең булһа, барына ла өлгөрөргә, өйрәнергә мөмкин. Мең тапҡыр хаҡлы һин, әнәй!
Әнәйемдең ғорур холҡон, юҡ-бар кешегә һыр биреп бармауын да бала сағымдан уҡ яҡшы белдем. Ҡайһы бер ир-ат эштәрен ул булыр-булмаҫ ирҙәрҙән һәйбәтерәк башҡарып ҡуйыр ине. Яңғыҙ ҡатынға, бигерәк тә һуғыштан һуңғы ауыр йылдарҙа, ауыл ерендә иҫ китмәле ҡыйынлыҡтар һағалап торғанда, тол көйө ике баланы аяҡҡа баҫтырыуы еңел булған тиһеңме ни? Юҡҡа ғына ҡырҡ йәшенән аяҡтан яҙғанмы ни ул?!
...Аш-һыу бүлмәһенән сығып килгәндә, ҡулымдағы сынаяғым сылтырап төшөп ватылды. Күңелем «терт» итеп ҡалды. Йә, Хоҙай, тағы ла ниндәй һынауҙар әҙерләнең миңә?..
P.S. Был яҙманың бәйән ителеүенә байтаҡ йылдар үткән. Ҡәҙерле әсәйемдең яҡты донъянан китеүенә лә 25 йыл тулды. Иң яҡын әхирәттәренең береһе Мәрзиә апай ҙа арабыҙҙан китте, Наҡыя һәм Ғәлиә апайҙар, Аллаға шөкөр, иҫән-һау. Леналағы әсәйем менән өләсәйем йәшәгән өй ҙә хәҙер юҡ...
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 8-се һанында уҡығыҙ.
Теги:


text:
- Подробности
- Просмотров: 469
ЕТЕН ҠЫРЛЫҒЫ (Spergularia), ҡәнәфер һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 70 төрө билдәле, Ер шарының уртаса, субтропик һәм тропик бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда 3 төрө үҫә. Бер һәм күп йыллыҡ үләндәр. Һабағы тармаҡлы, түшәлмә йәки төҙ, бейеклеге 5—20 см. Япрағы ябай, таҫма, осло йәки еп формаһында, тупаҡ (һеркәле Е.ҡ.), нигеҙендә парлап ҡушылып үҫкән. Япраҡ ҡолаҡсындары ярылы, өсмөйөш, йомортҡа йәки ланцет формаһында. Сәскәһе ваҡ, дөрөҫ, ике енесле, биш үлсәмле. Каса япрағының сите, һирәкләп тулыһынса ярылы, таждары аҡ, ҡыҙыл, ал төҫтә. Һеркәстәре 2—10, емшәне 3 бағаналы. Сәскәлеге — тармаҡлы ярымсатыр. Май—сент. сәскә ата. Емеше — 3 ҡапҡаслы ҡумта, июль—окт. өлгөрә; орлоғо йомро йәки груша формаһында, яланғас йәки төк м-н ҡапланған, сите ярылы. Татырлыҡта, тоҙло тупраҡта, йылға һәм күл буйҙарында үҫә; һеркәле Е.ҡ. — киң япраҡлы урман зонаһының көнсығыш өлөшөндә; тоҙло Е.ҡ. — респ. төньяҡ өлөшөнән һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының иң бейек тауҙарынан башҡа бөтә ерҙә; ҡыҙыл Е.ҡ. пар баҫыуында, урман ситендә, БР‑ҙың бөтә терр‑яһында юл ситтәрендә осрай. Составында алкалоид, сапонин, флавоноид бар, вирусҡа ҡаршы әүҙемлеккә эйә. Ҡыҙыл Е.ҡ. һәм тоҙло Е.ҡ. – мал аҙығы үҫемлектәре.
Р.Ғ.Миңлебаев, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡортостан аграрийҙары вәкиле Дмитрий Медведев менән осрашты
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев менән осрашыуҙа «Базы» ауыл хужалығы кооперативы Вадим Соколов ауылды социаль үҫтереү, ауыл араһындағы юлдар төҙөлөшө, йәш белгестәрҙе йәлеп итеү һәм уларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү кеүек мәсьәләләрҙе күтәрҙе. Тармаҡтың иң яҡшы 12 вәкиле составында республиканың иң уңышлы ауыл хужалығы етәкселәренең береһе дәүләт башлығы менән Рәсәй ауыл хужалығы үҫешендәге проблемалар һәм уның перспективалары буйынса әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты. Осрашыу Мәскәү янындағы Горки резиденцияһында үтте.
— Быйылғы ураҡ эштәре һөҙөмтәләренә йомғаҡ яһарға иртәрәк әле, — тине Дмитрий Медведев, ауыл эшсәндәрен һөйләшеүгә саҡырып. — Шулай ҙа нимәлер әйтергә мөмкин. Шуныһы билдәле, былтырғыға ҡарағанда быйылғы йыл ауыл эшсәндәрендә лә, дөйөм алғанда бөтә ил халҡында ла ыңғай тәьҫораттарҙы күберәк ҡалдырҙы, сөнки хәлдәр былтыр ысынлап та ауыр ине. Һеҙ ҙә күп эшләнегеҙ, беҙ ҙә бында, ауылға ярҙам итеү буйынса төрлө ҡарарҙар ҡабул итеп, барыһын да үтәргә тырыштыҡ.
Президент был ғәмәлдәрҙең бушҡа булмауын билдәләне. Бар осраҡта ла түгелдер, бәлки, шулай ҙа хәлдәрҙең радикаль насарайыуы күҙәтелмәне.
Дәүләт башлығы агросәнәғәт комплексына дәүләт ярҙамы саралары тураһында ла һөйләне.
— Быйылғы уңыш күпкә яҡшыраҡ, — тип аграрийҙар эшмәкәрлегенә яҡынса йомғаҡ яһаны Президент. — Әле үк иген уңышы 90 миллионға тоннаға тиерлек етә. Тағы ла күберәк – 95 миллион тонна йыйырға өмөт бар. Һәр осраҡта ла беҙҙең ҡышҡы осорҙо үтергә, эске ихтыяжды, шул иҫәптән киләһе йылға күсәсәк резервты тәьмин итерлек мул запасыбыҙ бар.
Дмитрий Медведев быйыл соя, рапс, көнбағыштан рекордлы уңыш алыныуын билдәләне. Дәүләт башлығы шәкәр сөгөлдөрөнән мул уңыш көтөлөүен дә телгә алды.
— Хатта уңыш йыйыуҙың нисек алып барылғанын ҡарау теләге бар, сөнки был эштәр әле тамамланмаған. 40 миллион тонна самаһы уңыш алырға иҫәп тотабыҙ: былтырғыға ҡарағанда был ике тапҡырға күберәк. Улай ғына ла түгел, был техник культураны үҫтереү тарихында беҙ бындай күрһәткескә бер тапҡыр ҙа өлгәшкәнебеҙ юҡ ине.
«Ауылды социаль үҫтереү» программаһын артабан тормошҡа ашырыу Дмитрий Медведевтың аграрийҙар делегацияһы менән осрашыуындағы төп темаға әйләнде. Был йүнәлештәге эштәр дауам ителәсәк, тип белдерҙе Президент. Ауыл эшсәндәре йәнә дәүләт башлығына сәсеүлектәрҙе страховкалау кеүек бөгөнгө көндәге киҫкен проблема менән мөрәжәғәт итте, һәм ошоға бәйле страховка компанияларының намыҫлы эшләүе мәсьәләһен күтәрҙе.
Вадим Соколов аграрийҙарҙың Дмитрий Медведев менән һөйләшеүенең һөҙөмтәле булыуын, дәүләт башлығы менән әңгәмәләшеүҙән ыңғай тәьҫораттар ҡалыуын билдәләне.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Свердлов урамы ихаталарын тикшерҙе
Бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Свердлов урамындағы 45-се, 47-се һәм 49-сы йорттар ихаталарын ҡараны һәм урындағы халыҡ менән аралашты. Был ихаталарҙың торошо насар: подъездарға илткән юлдар соҡорло, бордюрҙар емерек, парковкалау урындары юҡ, бала майҙансығы төҙөкләндерелмәгән. Биш ҡатлы панель йорттар ҙа, унда йәшәүселәр һүҙҙәренсә, насар хәлдә.
— Йыл һайын 500-шәр ихата төҙөкләндерәсәкбеҙ, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. – Ә был ихаталар ай-ай ярым эсендә төҙөкләндереләсәк. Иртәгә бында төҙөүселәр килеп, ремонт эштәрен башлаясаҡ. 1 июлдә бында тағы ла бер тапҡыр килеп, эш һөҙөмтәләрен тикшерәсәкмен.
Ошо ваҡытҡа тиклем биналарҙың фасады тәртипкә килтереләсәк, асфальт түшәләсәк, бала майҙансығы төҙөләсәк, территорияны йәшелләндереү өсөн сәскә үҫентеләре һатып алынасаҡ, тип ышандырҙы Президент.


text:
Скачать ИДМ кряк мөмкинлектәрҙе ҡулланыу менеджер Интернет туп-тулы версия Скачать бер ниндәй ҙә сикләү, сөнки Кряк ИДМ разблокировать бөтә премиум-функциялары бер клик файл булдырыу өсөн идм кряк бушлай. Менеджер Интернет Скачать (идм) аҙағында эшләй башланы. 2005 һәм беренсе көнөнә шулай, - был компанияларҙың загрузки программа менән тәьмин итеү сифатын күтәреү, ҡулланыусыға өсөн windows өсөн эшләнде пк һәм махсус .
- Менеджер Интернет Скачать тулы версияһын взломать 6.29
- идм 6.230 тулы версияһын взломать
- клочок өсөн IDM 6.29
- идм бушлай скачать crack скачать
- ярыҡ идм 6.29 төҙөү 7
- клочок өсөн генә IDM 6.29
- кряк идм 6.30
- Менеджер интернет скачать йыйып һуңғы версия 17 ярыҡ
Был исем күптән һуңғы версияһы эшләй башланы идм версия идм 6.29 төҙөү 2 Менеджер интернет менән яңы версияһын ебәрә өсөн idm версия скачать кряк 6.29 төҙөү 2 шулай уҡ ҡарарға була.
Был һуңғы версия скачать бушлай һәм бөтөнләйгә мөмкинлек бирәсәк һезгә наслаждаться барлыҡ файл тибы ИДМ, китапҡа индерелгән, программа менән тәьмин итеү, уйын, фильм, музыка һәм видео файлдарҙы тиҙ, иртә.
Башында. 2017, идм команда хаталарынан күп программалар менән тәьмин итеү яҡшыра, бигерәк тә яңы версияһы менән бәйле булған Firefox. Ай һайын тиерлек улар нигеҙендә уны камиллаштырыуҙы дауам итеү, был’s, ни өсөн улар бик күп ваҡытта бик ҡыҫҡа версияһы idm яңыртыу башланды..
Әгәр һеҙ кряк йөк ИДМ ә һеҙ белә, сөнки йыл яңы башланып һәр команда идм ай баҫа. 2017 был яңыртыу менән бәйләү хата һәм күпселек булып, улар ул сталкивается менән файҙаланыусылар өсөн Firefox. Версия. 6.29, шулай уҡ уларҙың хаталарын төҙәтеү, шул иҫәптән аша тоташыу файл тейәү мөмкинлеге VPN һәм прокси-серверҙар, тәүге юғалтманы, тиҙлеге загрузки.
The new version of download IDM crack also supports the latest versions of Firefox and improved the integration with Firefox and Google Chrome much better than before. Менән Кряк ИДМ 6.29, режим спящий файлдар тейәү өсөн һеҙ хәҙер төрлө урында һәм төрлө настроить һеҙҙең пк расписаниеһына күсә. Хәйер, әгәр ҙә һеҙ
- двигатель параметрҙары менән таныш ИДМ скачать, шул саҡта һеҙҙең унда бик күп яҡшыртыу .
Скачать ИДМ ни версия кряк 6.29?Кряк ИДМ етерлек тиҙлек загрузки буйынса, уның өсөн эксклюзив эшләп, күберәк башҡалар, әммә бар күпкә күберәк булһын өсөн уның тураһында һөйләй, тип загрузки программа менән тәьмин итеү эшләй ИДМ исемлегендә популяр.
Скачать варианты бер клик: Интернет-Загрузки Булыша бик еңел эшләй.. Һеҙ ниндәй маҡсаттар ҡуйыу өсөн тышҡы программа менән тәьмин итеүсе башҡа кәрәк. Загрузить файл теләһә ниндәй мөмкинлектәр Кряк ИДМ бер клик.
Сайтында төрлө видеолар менән баҫыу: ИДМ ярҙамы менән, йәки һеҙ алырға мөмкин скачать видео-файл менән теләһә ниндәй веб-сайт, һеҙҙең һайлау буйынса, шул иҫәптән сайт, видео түгел бушлай скачать кем мөмкинлектәре бар, һәм башҡа бик күп нәмәләр эсенә YouTube.
Бөтә файл ярҙам ИДМ crack: Кряк ИДМ программа менән тәьмин итеүсе булһа ла, әлеге мәлдә уңайлы, файлдар, улар бөтә төрҙәре, шул иҫәптән, юҡ, ул күберәк ҡулланылған веб-тип swf һ. б. эшләй һәм флеш.
Тиҙ Тиҙлек загрузки: Элек нисек һөйләргә, тиҙлек күсереү тәҡдим IDM-ул иң тиҙ, һәм башҡа программа тәьминәтен түләүһеҙ премиум-класс. Һин ҡорбан түгел, хатта бер йөк менеджер интернет тиҙлеге менән ҡулланыу бит скачать .
Прокси һәм эшләү менән VPN: Ҡулланыусы өсөн хәүефһеҙ эшләү өсөн уның, кряк ярҙам прокси серверҙарҙы һәм хәҙер ИДМ һәм https VPN. Файл нисек һеҙ аноним ҡулланыусы ниндәй скачать кряк ИДМ ярҙамы менән мөмкин’ы өҫтәмә параметрҙар, уны бөтөнләй бушлай ҡулланырға мөмкин..
Скачать алдан варианты: Загрузить файл тейәү мөмкинлеге бирә һезгә барлыҡ һеҙ алдан контролдә варианты ИДМ. Файл алдан спящий режим күсеп ҡуймаһын өсөн һеҙҙең ярҙам һәм параметрҙары менән йәки һеҙгә ярыҡтан. теҙмәһе идм премиум-функциялары.


text:
Экологик акцияға әүҙем ҡушылдылар
30 апреля 2013 йыл | Йәмғиәт
Район биләмәһендә экологик өмәләр бара. Иң тәүгеләрҙән булып ҙур экологик эште район үҙәге һәм Курорт мәктәптәре уҡыусылары башлап ебәргәйне. Мәктәптәрҙең 6-7-се класс уҡыусылары уҡытыусылары һәм Балалар ижады үҙәге хеҙмәткәрҙәре менән берлектә Красноусолдың иҫтәлекле урындарын – һәйкәлдәр һәм обелискылар биләмәләрен тәртипкә килтерҙе.
Их, һыу инеүҙәре!
30 апреля 2013 йыл | Йәмғиәт
Алда – Май байрамдары. Биш көнлөк был каникулды күптәр баҡсала, ихатала эшләп алыуға арнар. Әүҙем ял итергә теләүселәргә лә борсолаһы түгел – йыл әйләнәһенә үҙенә саҡырып торған "Еҙем”ебеҙ – физкультура-һауыҡтырыу комплексы һәр кем өсөн асыҡ.
Сафлыҡ-паклыҡ, хеҙмәт байрамы
30 апреля 2013 йыл | Йәмғиәт
Май айының тәүге көнөн байрам булараҡ ҡабул итеп өйрәнгәнбеҙ һәм уны барыбыҙ ҙа көтөп ала. Ә бына уның ҡайҙа һәм ҡасан байрам ителә башлауын ҡайһы берәүҙәр белмәйҙер ҙә әле. Шуға ла тарих тәҙрәһенә бағып алыу маҡсатҡа ярашлы булыр ине.
Кешелек һәм тәбиғәт именлеге һағында
30 апреля 2013 йыл | Йәмғиәт
Янғын һағы хеҙмәте Рәсәйҙә бынан 364 йыл элек ойошторола. Был хеҙмәт эйәләренән батырлыҡ, ҡыйыулыҡ, юғары һөнәри оҫталыҡ талап ителә. Янғын һүндереүсе тигән ауыр һәм хәүефле һөнәрҙе һайлап, үҙ итеүсе коллектив һөнәри байрамдарын нисек ҡаршылай, эшмәкәрлектәре ниҙән ғибәрәт? Ошо хаҡта "БР буйынса 14-се ОФПС” Дәүләт учреждениеһының 74-се янғын часы начальнигы Вадим Владимирович Отмахов һөйләй:
Кемдәр улар кесе табындар?
30 апреля 2013 йыл | Йәмғиәт
"Браконьерҙар” отставкалағы уҡсы Федька Мигунов һәм уның улы Спирька Фомичев һәм уларҙың ярҙамсыһы Куприяшка Поликарпов булып сыға. Уларҙың белдереүенсә, Ағиҙел йылғаһы буйындағы ерҙәрҙе балыҡ тотоу өсөн ҡуртымға алғандар. Уларға Ҡыуғанаҡ тамағынан Көгөш йылғаһының Ағиҙелгә ҡойған урынына тиклемге ерҙәр ҡуртымға бирелгән булған һәм улар башҡорттарҙың аҫаба ерҙәренә яңылыш килеп сығыуҙарын белдерәләр. Хоҡуҡ боҙоусылар яуаплылыҡҡа тарттырыла, балыҡтары тартып алына һәм шуның менән был ваҡиға тамамлана.


text:
Ике өлөшлөләр
Ике өлөшлөләр (лат. Dicotylédones), йәки Магнолиопси́дтар (лат. Magnoliópsida)- орлоҡ бәбәктәрендә ике орлоҡ өлөшө булған сәскәле үҫемлектәр класы. Мәҫәлән: имән, алмағас, кишер, астра, ҡаба, көнбағыш, әсе борсаҡ, мәк һ.б.
Сәскәле үҫемлектәрҙе ике класҡа — ике өлөшлөләр класына һәм бер өлөшлөләр класына берләштерәләр.
Үҫемлектең теге йәки был класҡа инеүен уларҙың бәбәгендәге орлоҡ өлөштәренең һанына, япраҡтарының һеңерсәләнеүенә, орлоҡтан үҫкән йәш үҫемлектең тамыр системаһына һәм башҡа сифаттарына ҡарап билдәләйҙәр.
Әгәр үҫемлектең ике орлоҡ өлөшлө бәбәге булһа, уны ике өлөшлөләр класына индерәләр. Мәҫәлән, фасоль бәбәге ике орлоҡ өлөшлө; уға ярашлы япраҡтарының һеңерсәләре селтәр һымаҡ, тамыр системаһы — үҙәк тамыр.
Ике өлөшлөләр класына япраҡлы ағастар һәм ҡыуаҡтарҙың, йәшелсә һәм ҡайһы бер баҫыу культураларының бөтәһе лә тиерлек, декоратив үлән үҫемлектәренең һәм ҡырағай үҫемлектәрҙең күптәре инә.
Әгәр үҫемлек бәбәге бер орлоҡ өлөшлө, япраҡ һеңерсәләре параллель йәки дуға һымаҡ һәм тамыр системаһы суҡ тамыр булһа, уны бер өлөшлө үҫемлектәр класына индерәләр. Бер өлөшлө үҫемлектәргә бөтә культуралы һәм ҡырағай үҫә торған ҡыяҡлылар, күрәндәр, ләлә сәскәлеләр инә.
Ләкин бер генә билдәһенә ҡарап, үҫемлектең ҡайһы класҡа инеүен билдәләү һәр ваҡытта ла мөмкин булмай.
Урманда үҫә торған ҡарға күҙе үҫемлеге япрағының һеңерсәләре селтәр һымаҡ, ләкин бәбәге бер орлоҡ өлөшлө. Ҡарға күҙен бер өлөшлө үҫемлектәргә индерәләр.
Ә юл япрағының һеңерсәләре дуға һымаҡ, тамыр системаһы суҡ тамыр, ләкин уны ике өлөшлө үҫемлектәргә индерәләр, сөнки уның бәбәге ике орлоҡ өлөшлө.
Бөтә сәскәле үҫемлектәр (бер өлөшлөләр һәм ике өлөшлөләр) Сәскәле үҫемлектәр, йәғни Ябыҡ орлоҡлолар, бүлеген төҙөй.
Бөтә бүлектәр Үҫемлектәр батшалығына берләшә. Үҫемлектәр батшалығында 350 000 самаһы төр иҫәпләнә. •
Морфологик билдәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
350 мең төр үғемлектең 250 мең тирәһе сәскәле үҫемлектәргә ҡарай. Сәскәле үҫемлектәрҙең 190 мең өр тирәһе ике өлөшлөләр класына инә. Систематика буйынса бөтәһе 429 ғаилә тәшкил итеп, 10 мең тирәһе ырыуға бүленәләр.
Ике өлөшлөләрҙе айырып торған билдәләр:
- Бәбәге ике орлоҡ өлөшлө;
- Тамыр системаһы 1) сығышы буйынса төп тамыр системаһы булып тора,
2)формаһы буйынса үҙәк тамыр системана ҡарай;
- Ҡабыҡ менән үҙағас араһында ҡулса яһап яһағыс туҡыма — камбий ята;
- Һабаҡтары үлән йәки ағасланған һабаҡ.Ағас һабаҡ камбий арҡаһында йыуанлыҡҡа үҫә ала;
- Япраҡтары ябай, ҡатмарлы, бөтөн йәки телгеләнгән. Япраҡ йәймәләре селтәрле һеңерсәле;
- Сәскә өлөштәренең һаны 4-кә йәки 5-кә бүленә.
Кеше тормошонда әһәмиәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ике өлөшлөләрҙең халыҡ хужалығында әһәмиәте бик ҙур. Улар араһында аҙыҡ кҡльтуралары, мал аҙығы культуралары булғандары күп (картуф, ҡарабойҙай, соя, борсаҡ, фасоль, сөгөлдөр төрҙәре. Бик күп емеш-еләк культуралары (алмағас, груша, виноград, еләк, ағас еләге һәм башҡалар. Май культуралары: көнбағыш, арахис, горчица, етен, зәйтүн майы. Дарыу үләндәре, тәмләткестәр, сүс биреүсе үҫемлектәр, эсемлектәр, косметик сеймал үҫемлектәре, декоратив үҫемлектәр, төҙөлөш материалы биреүсе ағастар һәм башҡалар.


text:
Фото:
Иршат Фәхретдинов Өфөлә граждандарҙы ҡабул итте
Фото:
Йәйге отпускынан һуң Дәүләт Думаһы депутаттары «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе Дмитрий Медведевтың Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә эшен дауам итте. Көн элгәре граждандарҙы Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов ҡабул итте.
Иршат Фәхретдинов запастағы полковник, Афғанстан, Чечня, Абхазиялағы хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашҡан. Үҙҙәренең һорауҙары менән уға хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусылар һәм уларҙың ғаиләләре йыш мөрәжәғәт итә.
Дөйөм алғанда Дәүләт Думаһы депутатына туғыҙ кеше килде. Улар ер участкалары бүлеү, торлаҡ алыу һәм башҡа мәсьәләләр менән мөрәжәғәт итте. Депутат барыһын да иғибар менән тыңлап, ҡайһы бер һорауҙар буйынса консультациялар бирҙе. Ҡалғандары буйынса запростар ебәреләсәк. Бер мәсьәлә лә иғтибарһыҙ ҡалмаясаҡ.
«БР Бөтә стилдәге тэквон-до федерацияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Фәғит Латипов Иршат Фәхретдиновҡа был йәмәғәт ойошмаһына ярҙам итеп торғаны өсөн рәхмәтен белдерергә килде.
— Иршат Фәхретдинов – Федерация ҡарамағындағы Фәнни-консультация советы етәксеһе. Ул йәштәрҙе патриотик рухта тәрбиәләүҙә әүҙем ҡатнаша, уларҙа бөйөк Рәсәйҙең тарихи традицияларына, оло быуынға ҡарата һөйөү тойғоларын тәрбиәләй, — тип билдәләне Фәғит Латипов.


text:
- Подробности
- Просмотров: 291
МИРОВОЙ СУД, Башҡортостан Республикаһының дөйөм юрисдикциялағы һәм Рәсәй Федерацияһының берҙәм суд системаһына ингән суд власы органы.
М.с. БР‑ҙа РФ һәм БР Конституцияларына, “Рәсәй Федерацияһында мировой судьялар тураһында” (1996, 1998), “Башҡортостан Республикаһында мировой судьялар тураһында” (1998) закондарына ярашлы эш итә. М.с. составына 215 судья һәм ш. уҡ иҫәптәге суд участкаһы инә (2013).
М.с. никахты өҙөү т‑дағы; хеҙмәт мөнәсәбәттәренә бәйле эштәрҙе; 500 миним. хеҙмәт хаҡы күләмендә баһаланған мөлкәт низағтарын; адм. хоҡуҡ боҙоуҙар т‑дағы; иректән 3 йылға тиклем мәхрүм итеү рәүешендә макс. яза биреү ҡаралған енәйәт эштәрен; үҙе тарафынан беренсе инстанцияла ҡабул ителгән һәм көсөнә ингән ҡарарҙарға ҡарата яңы шарттар асылған осраҡтарҙа; суд бойороғон ҡулға биреү һ.б. беренсе инстанциялағы граждандар, адм. һәм енәйәт эштәрен ҡарай. Мировой судьялар вазифаға БР Башлығы тәҡдиме б‑са Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай тарафынан һайлана, уларҙың хоҡуҡи статусы башҡа судьяларҙыҡына тиң. Рәсәйҙә мировой судьялар ин‑ты, Суд реформаһына (1864) ярашлы, ҡатламға ҡарамау, хакимиәттән бойондороҡһоҙ булыу, судьяларҙың алыштырғыһыҙлығы принциптарына нигеҙләнеп ойошторола. Башҡортостанда М.с. Александр II “Өфө, Ырымбур һәм Әстерхан губерналарында мировой суд закондарын дөйөм закондан айырым индереү тураһында” указына (1878) ярашлы эш итә. 3—6 суд участкаһынан торған суд округтарында төҙөлгән. Мировой судьяларҙы өйәҙҙәрҙә — земство йыйылышы, ҡалаларҙа ҡала думаһы һайлаған. Ырымбур губернаһында 30‑ар, Өфө губернаһында 32‑шәр участка һәм почётлы (аралашсы) судья эшләгән. М.с. аҙнаһына 2 тапҡыр ябай беренсе инстанциялы граждандар (500 һумлыҡ дәғүәләр) һәм енәйәт (1 йылға иректән мәхрүм итеү, 3 айға ҡулға алыу йәки 300 һумлыҡ штраф һалыу ҡаралған) эштәрен ҡараған. Мировой судьялар съезына (апелляция инстанцияһына) губернатор тәҡдиме б‑са юстиция министры тарафынан 3 йылға тәғәйенләнгән рәйес етәкселек иткән. 1899 й. бөтөрөлә, 1912 й. яңынан булдырыла; 1917 й. йәнә бөтөрөлә.
Әҙәб.: Л е о н о в Н.И. Буржуазные реформы 60—70 гг. ХIХ в. в Башкирии. Уфа, 1993; А б д р а х м а н о в А.Ф. Государственное управление, суд и прокуратура Уфимской губернии 1865—1917 гг. Уфа, 2005.
В.К.Сәмиғуллин
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Төбәгебеҙ педагогтары Рәсәйҙең абруйлы исемдәренә лайыҡ булды
Башҡортостан юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары Лениза Наумова менән Наил Сөләймәнов «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәбе хеҙмәткәре» тигән абруйлы исемгә лайыҡ булды. Был турала Указға Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡул ҡуйҙы.
Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты профессоры, экология буйынса күп һанлы йыйынтыҡтар авторы Лениза Наумова «мәғарифты, фәнде үҫтереүгә һәм квалификациялы кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индергәне өсөн» билдәләнде.
Билдәле уйлап табыусы, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Наил Сөләймәнов юғары исемгә «фәнни-педагогик эшмәкәрлектәге ҡаҙаныштары һәм квалификациялы кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индергәне өсөн» лайыҡ булды.


text:
Павловкалағы банкоматтан 2,5 млн һум аҡса урлағандар
Нуриман районының Павловка ҡасабаһында төнөн билдәһеҙ кешеләр банкоматты ватып, 2,5 миллион һум аҡса урлаған. Сауҙа павильоны стенаһына беркетелгән банкоматта бер ниндәй һаҡлау сараһы ла булмаған. Видеокүҙәтеү тышҡы яҡтан ғына алып барылған, әммә енәйәтселәр аппаратҡа сауҙа нөктәһе аша үткән. Магазинда сигнализация менән һаҡсы ғына түгел, хатта рәшәткәләр ҙә булмаған.
«Март айында уҡ участка полицейскийы етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә күрһәтмә биргәйне, әммә бер нәмә лә эшләнмәгән», — тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә. Енәйәт урынында криминалистар эшләй, ҡараҡтарҙы эҙләүгә республика Эске эштәр министрлығының Енәйәттәрҙе тикшереү идаралығы хеҙмәткәрҙәре лә йәлеп ителгән.


text:
Быйыл пенсия өлкәһендә ниндәй яңылыҡтар көтә?
23 января 2013 йыл | Яңылыҡтар
* 2013 йылда хеҙмәт пенсиялары ике мәртәбә арттырыласаҡ. Тәүгеһе – 1 февралдә, икенсеһе – 1 апрелдә 3 процентҡа. Дөйөм алғанда, пенсия 10 проценттан ашыуға артасаҡ.
“Имәнкәй”ҙә - саңғы ярышы
23 января 2013 йыл | Спорт
26 ғинуарҙа, "Красноусол” балаларҙың санатор-һауыҡтырыу спорт-туристик лагерының "Имәнкәй” майҙансығында саңғы буйынса район ярышы уҙғарыла. Ярыш программаһында ҡатнашыусылар һаны сикләнмәгән.
Тенниссылар уңышы
23 января 2013 йыл | Спорт
Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре әленән-әле төбәк-ара, республика бәйгеләрендә булһынмы, Рәсәй кимәлендәме үткән бәйгеләрҙә Ғафури районы данын яҡлап, еңеүҙәре менән һөйөндөрөп торалар.
Инвалидтар менән осрашыу була
23 января 2013 йыл | Яңылыҡтар
25 ғинуарҙа сәғәт 11-ҙә Красноусол Үҙәк район дауаханаһының (адресы: Аэродром урамы, 15-се йорт) ултырыштар залында инвалидтар менән осрашыу була.
Йыл уңышлы башланды
23 января 2013 йыл | Ауыл хужалығы
Йылды нисек тамамлайһың, шулай башлап та ебәрәһең инде. "Ағиҙел” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте малсылары былтыр тырышып эшләп, йыл аҙағында һиҙелерлек уңыштарға өлгәшкәйне, яңы йыл башынан ирешелгәнде һаҡлап ҡына ҡалмай, тағы ла дәртләнеберәк, тырышыбыраҡ эшләй башланылар.


text:
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen]
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Гөлнара Хәлфетдинова һүҙҙәре, Гөлдәр Ишҡыуатова көйө.
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Рим Хәсәнов көйө. Сафуан Әлибай шиғыры. Яҙ турында көй сығарып, Тағы тамды тамсылар. Әллә шатлыҡ йәше булып, Күҙҙәремдән тамдылар.
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Ғүмерҙәр үтә икән ул, Үтә лә китә икән. Йәшлектәге kайнар хистәр Бик аҙға етә икән. Ғүмерҙәр үтә икән ул, Яна ла бөтә икән. Күңелдәр генә һаман да Нимәлер көтә икән. Ғүмерҙәр үтә икән ул, Бәғерҙе өтә икән. Һөйөүеңде кем көтөр һуң? Түҙеме етерме икән?. Ғүмерҙәр үтә икән …
Continue reading ‘Ирек Ноғоманов. Ғүмерҙәр үтә икән ул’ »
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Мостай Кәрим һүҙҙәре. Айрат Ҡобағошев көйө. Исемдә алтын һуҡмаҡҡа Тәү аяҡ баҫҡан көнөм. Тәү башлап мәктәп ишеген Үрелеп асҡан көнөм. Һин, уҡытыусым, шундай наҙлап Ҡараның күҙҙәремә. Һүнмәҫлеҡ ҙур дәрттәр һалдың Бәләкәс йөрәгемә. Һин һөйләнең бәхетемдең Аҡлығы тураһында. Тыуған илдәге халыҡтың Шатлығы тураһында. Һин, уҡытыусым, шундай наҙлап Ҡараның …
Continue reading ‘Уҡытыусыма’ »
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Зөһрә Фәйзуллина һүҙҙәре. Был доньяға нимә булған: Тирә-яғы моңга сумған? Әйләнәбеҙ ҡара-ҡаршы, Ә күҙҙәргә һағыш тулған. Ҡушымта: Әйләнәбеҙ парланышып Бала саҡтың һуңғы вальсын. Ошо ябай, изге моңдар Йөрәктәрҙә мәңге ҡалһын. Ҡушымта. Һау бул инде, туған мәктәп, Күрешкәнгә тиклем, дуҫтар. Таралабыҙ төрлө яҡҡа Ҡанат ҡағып осар ҡоштай. Ҡушымта. …
Continue reading ‘Мәктәп вальсы’ »
Тыңларға: [Audio clip: view full post to listen] Ерҙән һалдат атлай, Тыуған ерҙе һаҡлай. Ерҙә яңғырай һалдат йырҙары. Сит ерҙе ятһынып, ҡошсоҡтай талпынып, Тыуған яҡҡа ҡайта уйҙары… Үткән йылдар шаңы, Атайҙарҙың даны Ҡалған унда, Днепр ярында. Һин ғорурһың, илем, ышаныслы сигең Шундай һалдаттарың барында. (Тәүге куплет ҡабатлана). Ҡушымта: Һайт-два, һайт-два, уңға, һулға ҡарама! Һайт-два, һайт-два, …
Continue reading ‘Ерҙән һалдат атлай’ »