text:
Альфред Хичкок
Сэр А́льфред Джозеф Хичкок, (ингл. Sir Alfred Joseph Hitchcock; 13 август 1899 — 29 апрель 1980 вафаттар) — британ һәм американ кинорежиссёр, продюсер, сценарист. 1939 йылғаса Бөйөк Британияла эшләй, шунан — АҠШ-та.
Хичкок — «триллер» жанрында эшләгән кинорежиссёр (ингл. thrill — «ҡалтырау») һәм «саспенс» (ингл. suspense — «көсөргәнеш»). Хичкок фильмдарында һағайтыу, хафалы көтөү атмосфераһы тыуҙыра белә.
Ғүмеренең һуңғы йылында Америка кино институты премияһы ала, ә королева Елизавета II рыцарь исеме бирә.
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Альфред Хичкок камеоһы — Альфред Хичкоктың үҙ фильмдарында уйнаған эпизодик ролдәре(камео), улар режиссёрҙың фирма стиленә әүерелә.
- Альфред Хичкок һәм Өс Сыщик
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Трюффо Ф. Хичкок / Перевод, фильмография, примечания М. Ямпольского и Н. Цыркун — М.: Эйзенштейновский центр исследований кинокультуры, 1996. — 224 б.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сайт об Альфреде Хичкоке и его творчестве
- Alfred Hitchcock — The Master of Suspense
- Альфред Хичкок (инг.) Internet Movie Database сайтта
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 13 август көнө тыуғандар
- 1899 йылда тыуғандар
- Лондонда тыуғандар
- 29 апрель көнө вафаттар
- 1980 йылда вафаттар
- АҠШ-та вафат булғандар
- Британия империяһы ордены Рыцарь-Командорҙары
- Сәнғәт һәм әҙәбиәт француз ордены кавалерҙары
- 13 август тыуғандар
- 29 апрель
- Альфред Хичкок
- АҠШ кинорежиссёрҙары
- Бөйөк Британия кинорежиссёрҙары
- Тауышһыҙ кино режиссёрҙары
- Бөйөк Британия кинопродюсерҙары
- АҠШ кинопродюсерҙары


c: text/html

text:
Фото:
Павел Качкаев Өфөлә граждандарҙы ҡабул итте
Фото:
Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Павел Качкаев «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты. Депутатҡа Өфө халҡы, шулай уҡ республиканың башҡа ҡала һәм райондары граждандары мөрәжәғәт итте.
Салауат ҡалаһында күп фатилы йортта йәшәгән кеше йорт эргәһендә автомобилдәр ҡуйыу урынын булдырыуға ҡаршы. Шул уҡ ваҡытта был йортта йәшәгәндәрҙең күпселеге был идеяны хуплай. Ир кеше депутаттан был бәхәсле мәсәләне хәл итеүҙә ярҙам күрһәтеүен һораны. Павел Качкаев, бындай һорауҙар йорт хужаларының дөйөм йыйылыштарында күпселек тауыш менән хәл ителә, тип яуап бирҙе.
Өфөнөң Затон биҫтәһендә йәшәгән ҡатын депутатҡа территорияны төҙөкләндереү мәсьәләһе буйынса мөрәжәғәт итте. Атап әйткәндә, ул һыу үткәргес һәм юлдар төҙөүҙе финанслау мәсьәләһен хәл итеүҙәрен һораны. Ҡатын һүҙҙәренсә, барлыҡ проекттар урындағы халыҡ иҫәбенә әҙерләнгән дә инде. Депутат билдәләүенсә, уларҙы бәләлә ҡалдырмаясаҡтар. Унан да бигерәк, Павел Качкаев 2013 йылға бюджетты планлаштырыу сиктәрендә был территорияны төҙөкләндереүгә средстволар бүлеү мәсьәләһе буйынса булышлыҡ итергә һүҙ бирҙе.
Шулай уҡ Дәүләт Думаһы депутатына коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү, торлаҡ мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт иттеләр. Осрашыуға килгән граждандарҙың барыһына ла кәрәкле аңлатмалар бирелде, ҡайһы бер мәсьәләләрҙе депутат үҙ контроленә алды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә бәләкәй метражлы фатирҙар проектын хупланылар
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Өфөлә бәләкәй метражлы фатирлы йорттар проекты экспертиза үтте. Был хаҡта Өфө хакимиәте кәңәшсеһе Владимир Барабаш хәбәр итте. Тиҙҙән төҙөлөшкә рөхсәт биреләсәк. Черниковка биҫтәһендәге Ҡулса урамында 20 метрлыҡ фатирлы йорттар төҙөлә башлай.
Фатирҙарҙың хаҡы миллион һум самаһы буласаҡ. Льготалы ипотеканы файҙаланғанда, тәүге иғәнә 200 мең һум тәшкил итәсәк, айлыҡ түләүҙәр 10 мең һумдан артмаясаҡ.
Проектты төҙөүселәрҙең береһе — Өфөнөң Заказ биреүсе һәм техник күҙәтеү хеҙмәте.
Шуны билдәләргә кәрәк: тиҙҙән Өфөлә ипотеканы йылына 7-8 процент менән алырға мөмкин буласаҡ. Быны «Ҡала кешеһе» программаһы күҙ уңында тота.
— Ошо көндәрҙә беҙ рәсми рәүештә программаның башланыуын иғлан итергә ниәтләйбеҙ. Уның буйынса ипотеканы 10 проценттан кәмерәк итеү мөмкин, йәғни бында 7-8 процент тураһында һүҙ бара. Әлбиттә, был бөтәһенә лә ҡағылмай. Граждандарҙың категориялары, түләү ваҡыты иҫәпкә алынасаҡ. Был Рәсәйҙәге пилот проекты. Барыһы ла килеп сыҡһа, Өфө бөтә илгә билдәле буласаҡ, — тине Владимир Барабаш. — Ошо программа ярҙамында Өфө халҡын торлаҡ менән тәьмин итеү һәм баш ҡаланың, төбәктең төҙөлөш баҙарына ярҙам күрһәтеү мәсьәләләре хәл ителәсәк.
Рәсәйҙә дәүләт булышлығындағы ипотека март урталарынан ғәмәлгә инде. Уның буйынса процент ставкаһы 12 проценттан ашмай, әммә төҙөлөүсе торлаҡҡа ғына льготалы заем алырға мөмкин. Ошо программа өсөн дәүләт 20 миллиард һум аҡса бүлә. Иҫәпләүҙәр буйынса, 230 меңдән ашыу ғаилә процент ставкаһы түбән булған ипотека алыу мөмкинлегенә эйә.


text:
Фото:
Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡта үҙгәрештәр
Фото:
9 апрелдә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыуҙы был Идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Хәкимова Венера Миҙхәт ҡыҙына йөкмәтеү тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Бойороҡ ҡул ҡуйған көндән көскә инә.
Башҡортостан Республикаһы Президентының икенсе бойороғо менән Эдуард Юлдашев Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы вазифаһынан бушатылды.


text:
Башҡортостан Президенты мәғариф өлкәһендәге яңы электрон технологиялар менән таныштыФото: Айрат Нурмөхәмәтов
Башҡортостан Президенты мәғариф өлкәһендәге яңы электрон технологиялар менән танышты
Башҡортостан Президенты мәғариф өлкәһендәге яңы электрон технологиялар менән таныштыФото: Айрат Нурмөхәмәтов
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йома, 9 августа, Бөрө ҡалаһының 7-се урта дөйөм белем биреү мәктәбендә блды. Бөгөн ул ҡалала иң заманса учреждениеларҙың береһе һанала. Әлеге мәктәп миҫалында республика етәксеһен яңы электрон технологиялар менән таныштырҙылар, артабан уларҙы бөтә республика буйлап ҡулланылышка индереү планлаштырыла.
Рөстәм Хәмитов биология, физика, математика кабинеттарында булды. Төбәк башлығы дөйөм белем биреү системаһын яңыртыу программаһы сиктәрендә алынған, өҫтәмә 3D-ҡорамал менән йыһазландырылған интерактив таҡталарҙы ҡараны. Биология бүлмәһендә йәш белгес Наталья Белова 3D-проектор ярҙамында белем биреү мөмкинлектәре тураһында һөйләне. Президентты шулай уҡ кабинетта урынлашҡан һанлы лабораторияла тикшеренеүҙәр үткәреү мөмкинлектәре менән таныштырҙылар.
Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов республикала мәктәптәрҙе яңыртыу барышы тураһында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, төбәк мәктәптәрендә 350 интерактив таҡта урынлаштырылған, йәнә 650 бындай ҡорамал һатып алыу планлаштырыла. Өҫтәмә 3D-ҡорамал комплектҡа инмәй. Башҡортостан мәктәптәре өсөн уларҙы һатып алыуға йәнә 38 миллион һумдан ашыу аҡса кәрәк буласаҡ.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ йәмғиәтте өйрәнеү буйынса электрон дәреслек менән танышты. Ул китап форматында эшләнгән, монитор һәм дәфтәр менән йыһазландырылған.
Республика Президенты билдәләүенсә, бөгөн Бөрөлә үтәсәк уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһендә заманса электрон эшләнмәләр ярҙамында әлеге ваҡытта мәктәптәрҙә ҡулланылған технологияларҙы яңыртыу мөмкинлектәре тикшереләсәк.


text:
Октябрҙә нисек ял итәбеҙ?
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, "Башҡортостан Республикаһында байрам һәм иҫтәлекле көндәр, профессиональ байрамдар һәм башҡа даталар тураһында" БР Законына ярашлы, республика биләмәһендә 11 октябрь — Республика көнө — Башҡортостан Совет Социалистик Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул итеү көнө байрам көнө булып тора.
2009 йылда Республика көнө байрамы аҙнаның ял көнөнә — йәкшәмбегә тура килә. "Башҡортостан Республикаһында байрам һәм иҫтәлекле көндәр, профессиональ байрамдар һәм башҡа даталар тураһында" БР Законының 1-се статьяһы 3-сө пунктына ярашлы, ял һәм байрам көндәре тап килгәндә ял көнө байрам көнөнән һуңғы эш көнөнә күсерелә.
Тимәк, 11 октябрь йәкшәмбенән ял көнө 12 октябрь дүшәмбегә күсерелә. 9 октябрь йома көндө эш оҙайлылығы ҡыҫҡартылмай.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында Башҡортостан Республикаһында байрам көндәре менән бәйле 2009 йылдың 10, 11 һәм 12 октябре ял көндәре булып тора.


text:
Рәсүлев Зәйнулла Хәбибулла улы
Зәйнулла Рәсулев (Зәйнулла бин Хәбибулла бин Рәсүл, Зәйнулла-ишан; 1833—1917) — күренекле башҡорт дин әһеле, ишан, йәмәғәт эшмәкәре һәм мәғрифәтсе. Нәҡшбәндиә тәриҡәте шәйехе, йәҙитселек етәкселәренең береһе[1].
Халыҡта әүлиә һәм табип һымаҡ та билдәле булған. Шәрҡиәтсе В. В. Бартольд уны башҡорттарҙың «рухи короле» тип атай[2].
Йөкмәткеһе
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығышы һәм ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Зәйнулла Рәсулев 1833 йылдың 20 мартында (башҡа мәғлүмәттәр буйынса — 25 мартында) Ырымбур губернаһы Троицк өйәҙе Туңғатар улусының (хәҙерге Башҡортостандың Учалы районының) Шәрип ауылында башҡорт муллаһы ғәиләһендә тыуған.
Рәсүлевтар сығышы менән башҡорт ҡәбиләһе ҡыуаҡандан[3] булғандар[4]. Зәйнулланың шәжәрәһе артабанғыса булған: Туҡһаба-бей→ Ҡаңлы→ Миңтәй→ Шахмай→ Һеркә→ Манғут → Ятабей→ Яңыш→ Ураҙғәли→ Моратҡол→ Тупый→ Солтанай→ Ғашиҡ→ Байрамғол→ Муса→ Рәсүл→ Хәбибулла→ Зәйнулла[5].
Зәйнулланың фамилияһы ҡартатаһы Рәсүл-хәҙрәт бин Муса әш-Шәриф алынған, ул Шәрип ауылы мәсетенең имамы һәм уның янындағы мәҙрәсәнең мөҙәрисе була. Зәйнулланың атаһы Хәбибулла тыуған ауылының мәҙрәсәһен тамамлап унда мөҙәрис булып эшләй[4]. ХIX—XX быуаттарҙағы ҡайһы бер рәсми документтарҙа Зәйнуланың фамилияһы Хәбибуллин[6] тип яҙылған. Зәйнулланың әсәһе — күренекле Аҙнасура-ишандың яҡын туғаны булған[7].
Зәйнулланың дүрт ҡатыны, биш улы һәм дүрт ҡыҙы булыуы билдәле[5]. Улы Ғабдрахман (1881—1950) СССР-ҙың Европа өлөшө һәм Себер Диниә назаратының мөфтөйө итеп һайланған.
Үҫеш йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүге осорҙа Зәйнулла ҡартатаһы Рәсүл-хәҙрәт бин Муса әш-Шәрифтең мәҙрәсәһендә уҡый[4]. 1843—1845 йылдарҙа башҡорт кантоны үҙәге булған Малай-Муйнаҡ ауылындағы Мөхәмәт Бохариҙың мәҙрәсәһендә белем ала. Ул мәрхүм булғандан һуң Яҡуп бин Әхмәт әл-Ахундила уҡый һәм уның менән бергә 1848 йылда Ахун ауылына күсә[8].
1851 йылда Троицк ҡалаһының йәмиғ мәсете янындағы Әхмәт бин Хәлит Рахманғол әл-Манғари (әл-Минкари; 1821—1921) мәҙрәсәһенә — «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһенә уҡырға бара. Әхмәт хажи Бохараның Коклеташ мәҙрәсәһен тамалай һәм Наҡшбәндиә дини йәмғиәте ағзаһы булып китә, артабан Истанбулда уҡыуы дауам итеп шәйех тигән исем алып йөрөргә хоҡуҡ ала һәм тыуған яғына ҡайтып Троицк ҡалаһында тәүге мәҙрәсә аса. Уның уҡыу йортонда ғәрәп һәм фарсы телдәрен, Ҡөрьән тәфсирен һәм башҡаларҙы өйрәнгәндәр[4]. Зәйнулла Рәсулев шәкерт булған осоронда суфыйсылыҡ менән ҡыҙыҡһына башлай.
Зәйнулла Рәсулев «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһен 1858 йылда тамамлай[9] һәм Ырымбур губернаһы Верхнеурал өйәҙе Учалы улусы Аҡҡужа (Юлдаш) ауылы мәсете янындағы мәҙрәсәлә мөҙәрис булып эшләй. Ырымбур губернаһы идаралағының 1859 йылдың 23 майҙағы фарманға ярашлы ошо уҡ ауылдың мәсетенең указлы муллаһы — имам-хатибы һәм мәҙрәсәнең мөҙәрисе булып рәсми рәүештә раҫлана[8].
1859 йылда Шәрәфетдин бин Зәйнетдин Ыстәрлетамаҡиның шәкерте булған шәйех Ғабдулхәким Ҡорбанғәли (урыҫ.)баш. (1809—1872) ярҙамы менән Мөдйәҙиә йүнәлешендәге Нәҡшбәндиә тәриҡәте ағзаһы булып китә[4].
1869 йылда Мәккә һәм Мәҙинәгә барып тәүге тапҡыр хаж ҡыла. 1869—1870 йылдарҙа Истанбулда хәҡиҡәтте мистик рәүештә танып белеү (тәриҡ) ысулын өйрәнеп камиллаштыра. Истанбулда уҡ Хәлиҙиә йүнәлешендәге Нәҡшбәндиә суфыйы Әхмәт Зыяитдин Гөмөшхәнәүиҙең (1813—1893) тәғлимәтен уҡытырға рөхсәт — иджазнамә ала. Әхмәт-суфый ислам ғилемен һаҡлап ҡалырға, ғалимдарҙың тормош юлын һәм хеҙмәттәрен өйрәнергә саҡырған; Төркиә ҡалаларында нәшриәт һәм күп кенә китапханалар аса[4].
Тыуған төйәгенә ҡайтҡас, суфыйлы башҡорттар араһында яңы тәртип, шул иҫәптән тәсбих тағып йөрөтөү, Аллаһы Тәғәлә исемен күп тапҡыр ҡысҡырып әйтеү (зекер), Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең тыуған көнөн (Мәүлитте) байрам итеү һәм башҡаларҙы индерә[10]. Дини тәғлимәтте һәм шәриәтте тәрән белеү, табипсылыҡ итеү, алдан күрә белеүсәнлек һәләттәре Зәйнулла Рәсулевҡа дини остаз — ишан исеме биреүгә булышлыҡ итә. Рәсүлевтың имамдар рәтенән үҙенең мөридтәре барлыҡҡа киләләр, ә Верхнеурал, Троицк һәм Златоуст өйәҙҙәрендәге эйәреүселәрҙең дөйөм һаны 7 меңгә барып етә[8].
Рәсүлевтың халыҡ араһында тиҙ данға ҡаҙаныуы һәм уның төбәк чиновниктарына йоғонтоһо тиҙ артыуы, Ҡорбанғәлиевтарға (урыҫ.)баш. һәм башҡа консерватив ҡарашлы дин әһелдәренә оҡшап етмәй, улар уны Ғосман дәүләте файҙаһына пропагандалау һәм ялған дини тәғлимәт таратыуҙа ғәйепләйҙәр. Һөҙөмтәлә, 1872 йылда Ырымбур мосолман диниә назараты мөфтөйө Зәйнулла Рәсулевты Өфөгә саҡырта, унда ишан яҙма рәүештә үҙенең ҡараштарын яҙып бирә һәм унан бөтә ғәйепләүҙәр сиселә. Әммә батша хакимиәте Рәсүлевты күп кенә сәйәси сыуалыштарға килтертеүсе һәм «башҡорт Шамилы» тип ҡулға ала[4]. Өфө һәм Ырымбур төбәк хакимиәттәренә бигерәк тә Рәсүлевтың башҡорттарға үҙ ерҙәрен һатмаҫҡа, урыҫтар менән бер ниндәй ҙә мөнәсәбәттәргә инмәҫкә тигән саҡырыуҙары оҡшап етмәгән[11]. Һигеҙ ай дауамында Златоуст төрмәһендә ултырып сыҡҡандан һуң, 1873 йылдың ғинуарында алыҫ Вологда губернаһының Никольск ҡалаһына һөргөнгә ебәрелә. 1876 йылда Рәсүлевты төрмәлә тотоу режимы еңеләйә һәм ул Кострома ҡалаһына күсерелә. 1881 йылда мөфтөй Сәлимгәрәй Тевкелев булышлығы менән, Рәсүлевҡа тыуған яғына ҡайтырға мөмкинлек бирелә[8]. 1881 йылда Зәйнулла Рәсүлев Аҡҡужа (Юлдаш) ауылына ҡайтып төшә.
1882 йылда икенсегә хажға бара, Истанбулда йәнә Гөмөшхәнәүи менән осраша, яңы китаптар ала. 1883 йылдың аҙағында Зәйнулла Рәсүлевтың элекке остазы — Әхмәт бин Хәлит Рахманғол, Ырымбур губернаһы ахуны булараҡ, уға Троицк ҡалаһының 5-се йәмиғ мәсетенең имам-хатибы вазифаһын тәҡдим итә.
Троицк осоро[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1884 йылда Зәйнулла Рәсүлев ғаиләһе менән Троицк өйәҙ ҡалаһына күсә, мәсет янында һуңыраҡ «Рәсүлиә» исемен алған мәҙрәсә аса. Шәфҡәтлелек менән шөғөлләнеүен дауам итә. Мәсет һәм мәҙрәсә эргәһендә Зәйнулла-ишан менән осрашырға килеүсе мосолмандар өсөн ҡунаҡхана һәм ашхана төҙөлә, китапхана асыла. Ишандың 10 меңләп мөридтәре була. АҠШ ғалимы Х. Алгар буйынса, ХХ быуат башында Волга, Урал һәм Себер яҡтарының ҡала һәм ауылдарының йөҙәрләнгән имамдар ишан йоғонтоһо аҫтында булалар[12].
Зәйнулла Рәсүлевтың булышлыҡ итеүе арҡаһында Троицк ҡалаһы Рәсәй империяһы мосолмандарҙың мөһим мәғариф үҙәгенә, һәм Наҡшбндийә-хәлиҙиә дини йәмғиәтенең тәғлимәтен таратыр өсөн терәк пунктына әйләнә. Рәсүлев йәҙитселек реформаларын яҡлап сыға, уның мәҙрәсәһендә яңы уҡыу-уҡытыу алымдары, программалары һәм ижтимағи фән төрҙәре индерелә. 1898 йылда, мәҙрәсәлә уҡырға теләүселәр тағы ла артҡас, үҙ аҡсаларына уның бинаһын киңәйтә. 1903 йылда мәҙрәсәләге мөҙәрислекте улы Ғабдрахманға тапшыра, әммә аҙнаһына бер Ҡөрьән тәфсирен уҡыта. 1905 йылда үҙенең килеменә яңы 2 ҡатлы мәҙрәсә бинаһы корпусын һәм сит яҡтан килгән шәкерттәр өсөн 2 ҡатлы ятаҡ төҙөй[8].
Зәйнулла Рәсүлевтың шәкерттәре араһында мөфтөйҙәр: Ғәлимйән Баруди (1857—1921), Ғабдрахман Рәсүлев (1881—1950) һәм Шәкир Хыялетдинов (1890—1965), Дағстан ҡазыйы Сәйфулла Башларов (1853—1919), һәм башҡа бихисап билдәле мосолман дин әһелдәре була. 1901 йылда Ҡазандағы «Мөхәмәҙиә» мәҙрәсәһенә тәүге нигеҙ ташын һала. Морат Рәмзинең ике томлы тарихи китабын 1907—1908 йылдарҙа нәшер итеүҙең сығымдарын Зәйнулла Рәсүлев ҡаплай. Был китапта колонизация осоронда башҡорттарҙың 2 млн дисәтинә ере тартып алыныуы хаҡында һ. б. тураһында яҙыла һәм Морат Рәмзинең был хеҙмәте батша властары менән тыйыла һәм һатыуҙан алына[4].
Зәйнулла ишандың Мифтахетдин Аҡмулла, Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев, Ризаитдин Фәхретдинов менән дуҫ булғанлығы билдәле[13].
1917 йылдың 2 февралендә вафат була. Троицк ҡалаһының мосолман зыяратында ерләнгән.
Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мәнәкиби Зийаетдин әл-Көмешьанави (Похвальные качества [шейха] Зийаэтдина ал-Кюмюшханави). Ҡазан, 1900. 160 б. (ғәр.)
- Әл фауаиду әл мөһиммат лә мөридинә ән Нәҡшбәндиә вә аллаһы вәрад әс саниат вә әс салауат әл мәҫүрәт [Божественные истины, постижение которых необходимо для мюридов суфийского братсва Накшбандийа, славословия Аллаху и молитвы — салауат]/ шәйех Зайнулла ибн Хабибулла Расули. С.-Петербург, 1902. — 22 б. (ғәр.) (Пер. на рус. яз.: Башкордский шейх Зайнулла ибн Хабибулла ан-Накшбанди аш-Шарифи (Расулев). Божественные истины, постижение которых необходимо для мюридов суфийского братства Накшбандийа, славословия [Аллаху] и молитвы — «салауат» (Канон дыхательных упражнений суфийского братства Накшбандийа-Халидийа // Шейх Мухаммад Амин аль-Курди аль-Эрбили. Книга вечных даров (О достоинствах и похвальных качествах суфийского братства Накшбандийа) / Сост., пер. с араб., коммент. и предисл. И. Р. Насырова. Уфа, 2001. С. 342—366.)
- Икама әл-бурхан гәлә-әрбабиг әс-субул вәл-әүьәм (Приведение доказательств против носителей ложных мнений и мыслей). Ҡазан, 1908. 17 б. (ғәр.)
- Гилава гәлә «Икама әл-бурхан гәлә-әрбабиг әс-субул вәл-әүьәм» (Дополнение к «Икама әл-бурхан гәлә-әрбабиг әс-субул вәл әүһәм»). Ҡазан: Тип. И. Н. Харитонова, 1908. 3 б. (ғәр.)
- Мәҡәләт Зәйниә / Әл шәйех Зәйнулла бин Хабибулла әр Рәсули ән Нәҡшбәнди мөшәррәф бәлдәт «Труиска» хафиза Алла Тәғәли фи хәйәт әл Хызыр Ғәлиә әс Сәләм, вә нәзул Ғайса Ғәлиә әс Сәләм ҡырб әс сәғәт вә хала әл шәйех Ибн Таймиә вә ҡул бәғзе әл ғәләмә фиә вә Абу әл Ғәлә әл Мәғәрри, фи ҫәм кәйфиәт әл тафыз бәхруф әл һәжа. Ҡазан, 1908. — 18 б.
- Ғөмүми нәсихәт./ Троискийда имам Зайнулла бин Хабибулла ан Наҡшбәнди, Троискийда ахунд мулла Әхмәдхажи бин Ғабделзаһир Рахманҡолой, Троискийда 2-нсе мәсеттә имам да мулла Мөхәмәдзариф әл Мәрхүм углы мулла Мөхәмәд Бикмәтов // Шура, 1908. № 7. — 211—212 б.
- Каул эннал-Хидр хэййа (Речь о том, что [легендарный пророк] святой Хизр жив). Ҡазан, 1908. 9 б. (ғәр.)
- Троиски ғилмәсе вә ысул жәдидә [Троицкое учение или джадидизм]/ Троискийда имам Зайнулла бин Хабибулла ан Наҡшбәнди, ахунд мулла Әхмәдхажи бин Ғабделзаһир Рахманколой, 2-нсе мәсеттә имам да мулла Мөхәмәдзариф әл Мәрхүм углы мулла Мөхәмәд Бикмәтов. — Ырымбур, 1908.[14] (2-се баҫмаһы: Ырымбур, 1909. 11 б.)
- Әлифба хакында (О букваре [или о способе правильного произношения букв арабского алфавита]). Ырымбур, 1912. 13 б.
- Шейх Зайнулла Расули (Расулев) ан-Накшбанди. Избранные произведения / Сост, пер. с араб., предисл., коммент. и прим. И. Р. Насырова. — Уфа: Изд-во ЦДУМ, 2001. — 152 б.
- Трактат о Хыдре. Казань: Иман, 2004. — 44 с.
- Шейх Зайнулла Расулев. Божественные истины. Избранное / Сост., пер. с араб., коммент. и предисл. И. Р. Насырова — Уфа: Китап, 2008. — 236 б.
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Учалы районының Юлдаш ауылының мәктәбе Зәйнулла Рәсүлевтең исемен йөрөтә, унда уға бағышлап музей асылған. 2008 йылда тыуған Шәрип ауылында уға һәйкәл асылған.
- 2008 йылда Зәйнулла Рәсүлев исеме Өфөләге бер урамға бирелә[15][16].
- 2009 йылда Учалы ҡалаһында Зәйнулла-ишан хөрмәтенә һалынған мәсет асыла[17]. Троицк ҡалаһы мәсеттәренең береһе Зәйнулла Рәсүлевтең исемен йөрөтә. 2010 йылда Ҡазан ҡалаһының Царицыно биҫтәһендә асылған мәсеткә Зәйнулла исеме бирелә[18]. 2016 йылда Дағстан баш ҡалаһы Махачҡалала яңы асылған мәсеткә Зәйнулла Рәсүлев исеме бирелә[19].
- 2012 йылдан алып Троицк ҡалаһында Рәсүлев уҡыуҙары уҙғарыла[20].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑
«Л. Ә. Ямаева буйынса Зәйнулла Рәсүлев консерватив ҡарашлы кеше булған, ә «Рәсүлиә» мәҙрәсәһендәге йәҙитселек элементтары уның улы — Ғабдрахман Рәсүлев ваҡытында индерелә..»
— Ямаева Л. А. Суфийские братства на территории исторического Башкортостана // Ватандаш. — 2008. — № 7. — С. 162—181. — ISSN 1683-3554.
- ↑ Бартольд В. В. Шейх Зайнулла Расулев // Мусульманский мир. — Петроград, 1917. — № вып. 1. — С. 73—74.
- ↑ Табындар төркөмөнә инә.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Ямаева Л. А. Суфийские братства на территории исторического Башкортостана // Ватандаш. — 2008. — № 7. — С. 162—181. — ISSN 1683-3554.
- ↑ 5,0 5,1 Батталов Б. Родословная Зайнуллы ишана Расулева // Хилял. — 2013. — № 4 (83). — С. 3.
- ↑ Ҡайһы саҡтарҙа — Хәйруллин йәки Хәйбуллин.
- ↑ История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — СПб.: Наука, 2011. — Т. IV. — Б. 302—308. — 400 б. — ISBN 978-5-02-038276-3.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Денисов Д. Н., Валеев Г. К., Гизатуллин Р. Н. Расулев Зайнулла Хабибуллович. // Ислам на Урале. Энциклопедический словарь / Сост. и отв. редактор Д. З. Хайретдинов — М.: «Медина», 2009. — Б. 301—303. — 404 б. — ISBN 978-5-9756-0054-7.
- ↑ Денисов Д. Н., Гизатуллин Р. Н. «Мухаммадия» // Ислам на Урале : Энциклопедический словарь / Сост. и отв. редактор Д. З. Хайретдинов. — М.: Медина, 2009. — С. 257—258. — ISBN 978-5-9756-0054-7.
- ↑ Фархшатов М. Н. Расулев Зайнулла. // Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 493. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.
- ↑ Булгаков P. M. Кто был заинтересован в высылке «лжеучителя» Зайнуллы? // Зайнулла Расулев — выдающийся башкирский мыслитель-философ, теолог и педагог-просветитель мусульманского мира: Материалы международной научно-практической конференции (5—7 июня 2008 г., г.Уфа) — Уфа: РИЦ БашГУ, 2008. — Б. 184—199. — 392 б. — ISBN 978-5-7477-1936-1.
- ↑ Алгар Х. Шейх Зайнулла Расулев // Ватандаш. — 1998. — № 9. — ISSN 1683-3554.
- ↑ Башҡорттоң бөйөк шәйехе. «Йәшлек» (2008-03-15). 24 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ Сафиуллина-Аль Анси Р., Гимазова Р. Сочинение Зайнуллы Расулева «Ученые Троицка и новый метод» // Эхо веков. — 2012. — № 3/4. — ISSN 2073-7483.
- ↑ Зәйнулла Рәсүлев урамы буласаҡ. «Йәшлек» (2008-06-12). 24 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ Решение Совета городского округа город Уфа Республики Башкортостан от 31 июля 2008 г. № 6/17. Совет городского округа город Уфа (2008-07-31). 24 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ В Учалах откроется мечеть имени Зайнуллы Расулева. «Рисәләт». 24 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ Ҡазандың Царицыно биҫтәһендә асылған мәсеткә Зәйнулла исеме биреләсәк. «Татар-информ» (2010-09-20). 24 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ В Махачкале состоялось открытие мечети имени шейха Зайнуллы Шарифа Расулева. «ISLAMDAG.RU» (2016-08-01). 6 август 2016 тикшерелгән.
- ↑ Расулевские чтения: духовное и культурное наследие великого религиозного деятеля, просветителя Зайнуллы ишана Расулева и современность // Хилял. — 2012. — № 3 (70). — С. 1—2.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алгар Х. Шейх Зайнулла Расулев // Ватандаш. — 1998. — № 9. — С. 123—138. — ISSN 1683-3554.
- Бартольд В. В. Шейх Зайнулла Расулев // Мусульманский мир. — Петроград, 1917. — № вып. 1. — С. 73—74.
- Денисов Д. Н., Валеев Г. К., Гизатуллин Р. Н. Расулев Зайнулла Хабибуллович. // Ислам на Урале. Энциклопедический словарь / Сост. и отв. редактор Д. З. Хайретдинов — М.: «Медина», 2009. — Б. 301—303. — 404 б. — ISBN 978-5-9756-0054-7.
- Ризаитдин бин Фәхретдин. Шәйех Зәйнулла хәҙрәттең тәржемәи хәле (1833—1917) — Ырымбур, 1917. — 106 б.
- Насыров Р. Х. Шейх Зайнулла Расулев — Уфа: Китап, 2008. — 176 б. — ISBN 978-5-295-04508-0.
- Рәшит Шәкүр. Арҙаҡлы башҡорттар. Ғилми-биографик очерктар. Тулыландырылған 2-се баҫмаһы — Өфө: Китап, 2005. — 376 б. — ISBN 5-295-02098-3.
- Фархшатов М. Н. «Дело» шейха Зайнуллы Расулева (1872—1917): Власть и суфизм в пореформенной Башкирии: Сборник документов / Сост., автор предисл., введения, коммент., прим., указ. и глоссария М. Н. Фархшатов. — Уфа: ИИЯЛ УНЦ РАН, 2009. — 356 б. — ISBN 978-5-91608-036-0.
- Хөсәйенов Ғ. Б. Шәйех Зәйнулла хәҙрәт // Ватандаш. — 2008. — № 5. — С. 163—174. — ISSN 1683-3554.
- Әләмов Ә. Зайнулла Нәҡшбәнди — Өфө: Шәреҡ, 1917. — 16 б.
- Ямаева Л. А. «Духовный король» башкирского народа — шейх Зейнулла Расулев // Панорама Евразии. — 2008. — № 2. — С. 37—43.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Насыров Р. Х. Рәсүлев Зәйнулла Хәбибулла улы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Фархшатов М. Н. Расулев Зайнулла. // Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 493. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.
- Зайнулла Расулев — выдающийся башкирский мыслитель-философ, теолог и педагог-просветитель мусульманского мира: Материалы международной научно-практической конференции (5—7 июня 2008 г., г.Уфа) — Уфа: РИЦ БашГУ, 2008. — 392 б. — ISBN 978-5-7477-1936-1.
Видеояҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 20 март көнө тыуғандар
- 1833 йылда тыуғандар
- Ырымбур губернаһында тыуғандар
- Учалы районында тыуғандар
- 2 февраль көнө вафаттар
- 1917 йылда вафаттар
- Троицкта вафат булғандар
- Ырымбур губернаһында вафат булғандар
- Башҡорт дин әһелдәре
- Мөхәмәҙиә (Троицк) мәҙрәсәһе шәкерттәре
- Рәсүлиә мәҙрәсәһе мөҙәристәре
- Нәҡшбәндиә
- Суфый шәйехтәре
- Башҡорт мәғрифәтселәре


text:
Ер мәсьәләһе буйынса Төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференция эшләй башланы
Өфөлә, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың ҙур залында, «Ер-милек мөнәсәбәттәрен үҫтереү һәм камиллаштырыуҙың төбәк проблемалары» Төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы эшләй башланы. Унда Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Алексей Кубрин, Премьер-министр урынбаҫары – БР Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов, БР ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Юлай Ильясов, РФ Иҡтисади үҫеш министрлығы, Росреестр, шулай уҡ республиканың һәм башҡа төбәктәрҙең дәүләт органдары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре ҡатнаша.
Алексей Кубрин конференцияла ҡатнашыусыларҙы Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота исеменән тәбрикләне.
— Ер мәсьәләһе илдең иҡтисади үҫеше өсөн иң мөһим мәсьәләләрҙең береһе булып тора, — тине ул. – Бөтә донъяла ер-милек мөнәсәбәттәрен һөҙөмтәле юлға һалыу өҫтәмә финанс мөмкинлектәре йәлеп итеү өсөн нигеҙ булып тора. Рәсәйҙә был мәсьәләгә тейешле иғтибар бирелмәй. Әлеге ваҡытта беҙ яңы менталитетты ойоштороу стадияһындабыҙ. Волга буйы федераль округында ер участкаларының 20 процентының ғына билдәле бер сиге һәм беркетелгән милек мөнәсәбәттәре бар. Ҡалғандары – хужаһыҙ. Дәүләттең һәм физик шәхестәрҙең үҙ-ара хеҙмәттәшлеген ойоштороуға өлгәшергә кәрәк. Конференцияла федераль кимәлдә норматив-хоҡуҡи акттар әҙерләү өсөн нигеҙ итеп алырлыҡ ер һәм милек мөнәсәбәттәрен үҫтереү буйынса перспективалы тәҡдимдәр индерелер, тип ышанам.
Илшат Тажетдинов БР Президенты Рөстәм Хәмитов исеменән тәбрикләү һүҙен уҡып ишеттерҙе. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, республиканың инвестициялар йәлеп итеүсәнлеген яҡшыртыу өсөн ер һәм милек мөнәсәбәттәрен юлға һалырға кәрәк.
— Беҙ конференцияла һөҙөмтәле эшләргә һәм күп яңы тәҡдимдәр ишетергә тейешбеҙ, — тип билдәләне Илшат Тажетдинов.
Пленар өлөш тамамланғас, секциялар эше башланасаҡ.


text:
Игендең залог фондын Башҡортостандың 400 ауыл хужалығы предприятиеһы формалаштыра
Республиканың 400 ауыл хужалығы предприятиеһы залог операциялары башҡарыуға заявка биргән. Операцияларҙың дөйөм суммаһы 400 млн һум тәшкил итә, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығынан. Займдар бирелә башлаған да инде. 175 млн һум суммаға залогҡа 63 мең тонна иген тапшырылған. Баҡалы, Благовар, Ҡырмыҫҡалы, Дыуан районы хужалыҡтары был схема буйынса әүҙем эшләй.
Залог операцияларының асылы ябай: аграрийҙар игенде операторға билдәле ваҡытҡа кире һатып алыу хоҡуғы менән билдәләнгән хаҡ буйынса тапшыра. Әгәр хужалыҡ уңышын 2012 йылдың 1 мартына тиклем ҡабат һатып алмаһа, иген операторҙа ҡала. «Башагропродукт» дәүләт унитар предприятиеһы залог килешеүҙәре үткәреү механизмы операторы булып тора, кредит линияһы Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһының Башҡортостан бүлексәһе аша асылған.
Аккредитация үткән, шул иҫәптән коммерция структураларына ҡараған элеваторҙар залог игенен 2012 йылдың 1 мартына тиклем үҙҙәрендә бушлай һаҡларға йөкләмә алды. Игенде иң ышаныслы элеваторҙар һаҡлауға ала.
Игендең залог фонды республикала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың күрһәтмәһе буйынса булдырыла. Уның күләме 530 мең тонна. Бюджет гарантияһына был маҡсатҡа 1,5 млрд һум заем средстволары йәлеп ителә. Был сара игенгә хаҡтар түбән булған осорҙа ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам итергә мөмкинлек бирә. Башҡортостан — иген етештереүселәргә бындай ярҙам механизмын ғәмәлгә ашырған беренсе төбәк. Көҙгө баҫыу эштәре тамамланған осорҙа иген һатып алыу финанс ресурстар менән ҙур ҡыйынлыҡ кисергән ауыл халҡына ҙур ярҙам буласаҡ. Иген тапшырғандан алынған аҡса яғыулыҡ-майлау материалдары һатып алыуға, техниканы ремонтлауға, эш хаҡы түләүгә һәм башҡа ихтыяждарға китәсәк.
Аграрийҙарға ярҙам итеү тәжрибәһе менән башҡа төбәктәр ҙә ҡыҙыҡһыныуын белдергән.


text:
Өфөлә Халыҡ-ара туған тел көнө билдәләнәсәк
21 февралдә бөтә донъя Халыҡ-ара туған тел көнөн билдәләй. Ул 1999 йылда ЮНЕСКО Генераль конференцияһының 30-сы сессияһы ҡарары менән булдырылды һәм йыл һайын билдәләнә.
Өфөлә был көнгә ҡарата башҡорт ғалим-төркиәтсеһе, яҙыусы һәм йәмәғәт эшмәкәре Жәлил Кейекбаевтың яҡты иҫтәлегенә арналған туған телдәр фестивале ойоштороласаҡ. Сара шишәмбе, 21 февралдә, Өфөнөң 39-сы гимназияһында үтәсәк.
ЮНЕСКО эштәре буйынса республика комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, фестивалдә ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре һәм ЮНЕСКО проекттарында һәм программаларында эшләүсе мәктәптәр ҡатнашасаҡ.
— Сарала рус, башҡорт, татар, әзербайжан, әрмән, белорус, вьетнам, испан, мари, немец, поляк, фарсы, тажик, сыуаш һәм башҡа телдәр тәҡдим ителәсәк, — тип аныҡлыҡ индерҙе ойоштороусылар.
Фестиваль ЮНЕСКО эштәре буйынса республика комитеты ҡарамағында һәм БР Мәғариф министрлығы ярҙамында үткәрелә.


text:
Ағиҙел ярындағы микрорайонды планлаштырыу буйынса тыңлауҙар үткәрелә
Ҡала хакимиәте Өфөнөң Ленин һәм Киров райондарында Нехаев, Красин, Аксаков, Зәки Вәлиди, Алтай урамдары һәм Ағиҙел йылғаһы менән сикләнгән биләмәне планлаштырыу проекты буйынса тыңлауҙар үткәрәсәк. Өфө ҡала Советы депутаттары ошондай ҡарар ҡабул итте.
Ҡала хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Рәшит Сатаров хәбәр итеүенсә, тыңлауҙар кешенең уңайлы тормош шарттарына хоҡуҡтарын күҙәтеү маҡсатында үткәреләсәк. Тораҡ микрорайонын планлаштырыу 259 гектар майҙанды солғап ала һәм әлеге ваҡытта унда йәшәүсе 27,6 мең кешенең мәнфәғәттәренә ҡағыла.
Биләмәне планлаштырыу проекты буйынса үҙ тәҡдимдәрен өфөләр ҡала округы Советына бер ай эсендә ебәрә ала. Тыңлауҙар Өфө хакимиәтенең Баш архитектура һәм ҡала төҙөлөшө идаралығы бинаһында 2010 йылдың 27 февралендә сәғәт 10-да үткәреләсәк.


text:
Яңы йылда ғына Өфөлә 370 кә яҡын юл – транспорт фажиғәһе теркәлгән
Бынан тыш, өлкәндәрҙең еңел автомобилдәрен балалар майҙансыҡтарына ҡуйыуы ла бәлә - ҡазаның бер сәбәбе булып тора. Өфөлә машина урлау осраҡтары йышая. Яңы йылдың тәүге көндәрендә генә бурҙар ике машинаны ҡыуып алып киткән. Ралина Солтанова әйтеүенсә, әле оператив төркөм машиналарҙы эҙләү менән шөғөлләнә. Бәләлә автомобиль хужаларының ғәйебе лә бар. Улар транспорт сараһын һаҡлау, махсус сигнализация тураһында ҡайғыртмаған. Ралина Солтанова әйтеүенсә, машиналар баш ҡаланың Калинин һәм Орджоникидзе райондарында юғалған.


text:
Башҡортостан менән Магнитогорскиҙың сауҙа-сәнәғәт палаталары араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөлдө
8-10 декабрҙә үткән Башҡортостандың эшлекле даирәһе делегацияһының Магнитогорскиға визиты сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән Магнитогорскиҙың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Яҡтар исеменән ике палата президенттары – Юрий Пустовгаров менән Герман Запьянцев сығыш яһаны.
Бынан тыш, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәте хәбәр ииеүенсә, Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән Магнитогорск дәүләт техник университеты араһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ике төбәк араһында сауҙа-иҡтисади бәйләнештәрҙе үҫтереү һәм Башҡортостан предприятиелары өсөн яңы партнерҙар эҙләү визиттың төп маҡсаттары булып торҙо.


text:
Өфөлә Паралимпия уйындары-2014 Утын ҡабыҙыу башҡорт бейеүе менән оҙатыласаҡ
2014 йылдың 26 февралендә «Сочи-2014» Паралимпия уты Эстафетаһы старт ала. Ул Рәсәй Федерацияһының бөтә һигеҙ федераль округы аша үтәсәк һәм 45 ҡалала буласаҡ.
Эстафетаның бишенсе көнөндә – 3 мартта Ут Башҡортостандың баш ҡалаһы урамдары буйлап үтәсәк. Өфөлә иллеләп факел йөрөтөүсе был ваҡиғала ҡатнашасаҡ. 26 февралдә ҡала хакимиәтендә уға арналған матбуғат конференцияһы уҙҙы.
Факелды баш ҡаланың билдәле кешеләре йөрөтөсәк, улар араһында Лондонда Паралимпия уйындары-2012 чемпионы Михаил Зимин, еңел атлетика буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Петр Буйлов, йөҙөү буйынса Сурдлимпия уйындары чемпионы Вадим Боровик.
Алдағы эстафета бөтә Паралимпия уйындары тарихында иң инновацион һәм үҙенсәлекле булырға вәғәҙәләй. Һәр көн Паралимпия уты федераль округтарҙың береһендә бер үк ваҡытта бер нисә ҡалалла ҡабыҙыласаҡ. Ҡабыҙыу һәм төбәктән төбәккә тапшырыу алымы һәр ваҡыт үҙгәрәсәк һәм хайран ҡалдырасаҡ, сөнки һәр ҡабыҙыу тантанаһы үҙенсәлекле – ҡояш нурҙарынан алып, сүкеш һәм һандалдан алып, урыҫ мейесенән һәм хатта вулкан осҡононан.
— Утты Өфөлә ҡабыҙыу шулай уҡ үҙенсәлекле буласаҡ. Ул бейеү менән оҙатыласаҡ, — тип билдәләне матбуғат конференцияһында БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Павел Мөслимов.
Ут башҡорт ырыуҙары тураһында риүәйәтте башҡарыу ваҡытында ҡабыҙыласаҡ. Был миссия күп тапҡыр Рәсәй чемпионаттары призеры, дзюдо буйынса Европа чемпионаты призеры, Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәте Башҡортостан Республикаһы ойошмаһы рәйесе Юрий Акшенцовҡа ышанып тапшырылған.
Эстафетаның ҡала этабы Салауат Юлаев исемендәге майҙанда тамамланасаҡ. 14 сәғәттә бында байрам уҙасаҡ.
Эстафетаның оҙонлоғо 5 километр самаһы тәшкил итәсәк һәм ул ҡаланың тарихи урындары буйлап үтәсәк.
Төштән алып факелсылар Утты Пушкин, Ленин, Коммунистик, Цюрупа, Октябрь революцияһы, Пушкин, Совет, Туҡай, Карл Маркс, Зәки Вәлиди урамдары буйлап йөрөтәсәк.


text:
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы депутаттары «ПОЛИЭФ» заводында күсмә ултырыш үткәрҙе
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың экология өлкәһендәге закондарҙы камиллаштырыу буйынса эшсе төркөмө Благовещен районында урынлашҡан «ПОЛИЭФ» заводы территорияһында Благовещен районынында урынлашҡан предприятиеларҙың тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһон кәметеү мәсьәләһе буйынса күсмә ултырыш үткәрҙе. Ултырышта Дәүләт Йыйылышы депутаттары, БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы вәкилдәре, Благовещен районы хакимиәте башлығы һәм райондың эре производство предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.
Ҡатнашыусылар район территорияһында урынлашҡан предприятиеларҙың эшмәкәрлеген иҫәпкә алып уның экологик хәлен тикшерҙе. Бергәләп хәл итеүҙе талап иткән көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелде. Улар араһында – етештереү һәм ҡулланыу ҡалдыҡтарын эшкәртеү һәм сорттарға айырыу, шулай уҡ халыҡҡа предприятиеның экологик программалары тураһында мәғлүмәт еткереү.
Фекер алышыу аҙағында Дәүләт Йыйылышының Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Руфина Шағапова ҡатнашыусыларға, Благовещен районы хакимиәте һәм предприятиелары араһында килешеү менән нығытыласаҡ, экологик программа өҫтөндә уртаҡ эшкә тәҡдимдәрҙе ай дауамында формалаштырырға тәҡдим итте.


text:
Баш ҡалала «Буласаҡ әсәләр» форумы үтәсәк
Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы һәм төбәктең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы тарафынан ойошторолған «Буласаҡ әсәләр» форумы 16 февралдә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк.
Сарала Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш акушер-гинекологы Александр Афанасьев һәм төбәктең Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова сығыш яһаясаҡ. Уңышлы йәш әсә булыу серҙәренә билдәле бизнес-тренер Нина Филлипова төшөндөрәсәк. Һәр буласаҡ әсәне ойоштороусыларҙан бүләктәр көтә. Форумды ижади коллективтарҙың концерт номерҙары биҙәйәсәк.
Инеү бушлай. Башлана 15 сәғәттә.


text:
Башҡортостандың еңел сәнәғәте менән Мәскәүҙәге йәрминкәлә танышырға мөмкин
Мәскәүҙә «Текстильлегпром» текстиль һәм еңел сәнәғәт тауарҙарының һәм ҡорамалдарының 34-се федераль күмәртә йәрминкәһе үтә. Унда Башҡортостандың алты предприятиеһы ҡатнаша: «Ишембай трикотаж изделиелар фабрикаһы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Ишембай ойоҡ фабрикаһы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Ағиҙел» БХП ДУП-ы, "Өфө күн-галантерея фабрикаһы" асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Искож» йәмғиәте.
«Текстильлегпром–2010» сиктәрендә тематикаһы буйынса бар текстиль һәм еңел сәнәғәтте, шулай уҡ йәнәш тармаҡты үҙ эсенә алған ете махсуслаштырылған салон үтә.
Тармаҡ күргәҙмәһе программаһында текстиль һәм еңел сәнәғәт үҫеше, инновациялар, ассортиментты байытыу һәм яңы быуын продукцияһын етештереү кеүек стратегик характерҙағы һорауҙарға баҫым яһалған.
Форумда бөтәһе 1600 компания ҡатнаша.


text:
Йонос ауыл биләмәһендә «Кәкүк сәйе» байрамы үткәрҙеләр
Мәсетле районында халыҡ йолалары ҡәҙерләп һаҡлана. Ошо арала Йонос ауылы биләмәһендә боронғо йола байрамы — «Кәкүк сәйе» үткәрелде, тип хәбәр итә район хакимиәте сайты.
Әгәр кәкүк ҡыйыҡ атламаһына ҡунһа – ҡайғы килә, әгәр ауылға килһә — аслыҡ була, тигән ышаныу йәшәгән элек халыҡта. Шуға күрә был ҡошсоҡтоң күңелен күрергә тырышҡандар: ул ҡысҡырған ағас төбөндә һөт, эремсек, башҡа төрлө һөт аҙыҡтары ҡалдырғандар. Малайҙар һыуҙа бешерелгән йомортҡа алып килгән һәм бәхетһеҙлек юрамауын теләгән. Ололар әйтеүенсә, был йолалар мулла йәки мәзин ҡатнашлығында башҡарылған.
Традицияға ярашлы, «Кәкүк сәйе» байрамын Йонос ауылында ауыл мәсете муллаһы асты. Әнүәр хәҙрәт Ҡөрьән аяттарын уҡыны һәм ауылдаштарына һәм бар донъяға изгелек, бәхет, мул уңыш теләне. Һуңынан спорт ярыштары һәм «Аҡ тирәк, күк тирәк», «Ҡулъяулыҡ йәшерәм», «Көршәк ярыу» кеүек уйындар башланды. Үҫмерҙәр, балалар, ямғыр яуыуын теләп, һыу менән ҡойоношто. Артабан халыҡ байрамын баян көйө биҙәне. Фәрит Нуретдиновтың оҫта уйнауына олоһо ла, кесеһе лә бейергә төштө. Был арала сәй ҡайнаны һәм барыһы ла байрам өҫтәле артынан урын алды.


text:
2043 йылға тиклем капиталь ремонт үткәреү республика программаһы раҫланды Фото: Лариса Ветлугина коллажы
2043 йылға тиклем капиталь ремонт үткәреү республика программаһы раҫланды
2043 йылға тиклем капиталь ремонт үткәреү республика программаһы раҫланды Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Башҡортостанда күп фатирлы йорттарҙа дөйөм мөлкәтте капиталь ремонтлау буйынса республика программаһы ҡабул ителде. Уны раҫлау һәм йыл һайын яңыртыу тураһында БР Хөкүмәте ҡарары йома рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылды.
Программаны тормошҡа ашырыу срогы – 2014-2043 йылдар. Биш йыллыҡ алты этап ҡаралған. Күп фатирлы йорттарҙың теҙмәһе йәки капиталь ремонт буйынса хеҙмәттәрҙә үҙгәрештәр булған осраҡта, документ йыл һайын яңыртылырға тейеш. Программаны үтәү буйынса аныҡ саралар артабан өс йылға тиклемге ҡыҫҡа сроклы пландарҙа яҙыласаҡ.
Программаны «Башҡортостан Республикаһының төбәк операторы» фонды әҙерләне. Финанслау сығанаҡтары итеп торлаҡ милекселәре түләүҙәре, «Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды» дәүләт корпорацияһы средстволары, республика һәм муниципаль бюджеттар билдәләнгән.
Программаның ҡушымтаһында адреслы йорттарҙың тулы исемлеге бирелгән. Уға, авария торошондағы һәм һүтелергә тейеш йорттарҙан тыш, республиканың бөтә күп фатирлы йорттары ингән. 16 991 күп фатирлы йорттоң дөйөм майҙаны 52,89 миллион квадрат метр тәшкил итә.
Документты әҙерләүселәр, республиканың торлаҡ фонды әлеге ваҡытта юғары кимәлдә туҙған, тип билдәләне. Бөтә күп фатирлы йорттарҙың 41 проценты 40 йылдан ашыу элек төҙөлгән. 47 процент тирәһе 30 проценттан ашыуға туҙған һәм капиталь ремонтҡа мохтаж.


text:
Башҡортостан Берлинға «Йәшел аҙна»ға экспонаттар оҙата
«Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм “Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге” дәүләт учреждениеһы экспонаттарының беренсе партияһы “Йәшел аҙна-2011”ҙә ҡатнашыу өсөн Берлинға оҙатыу маҡсатында бөгөн Мәскәүгә ебәрелде.
Башҡортостан 2011 йылдың ғинуарында «Йәшел аҙна» халыҡ-ара күргәҙмәһендә ҡатнашасаҡ. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был абруйлы аграр форум 2011 йылдың 21 ғинуарынан 30-ына тиклем Берлинда үтәсәк. «Йәшел аҙна» – йыл һайын үткәрелеп килгән ауыл хужалығы, аҙыҡ-түлек тауарҙары етештереү һәм баҡсасылыҡ өлкәһендәге ҡаҙаныштарҙың бөтә донъя смотры.
Рәсәй Берлин йәрминкәһендә 16 йыл инде даими ҡатнаша. Был юлы Рәсәй экспозицияһына 6 000 квадрат метр майҙан менән айырым 2.2 павильоны бүленәсәк. БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостандан «Йәшел аҙна»ла беҙҙең ике предприятие —«Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм “Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге” дәүләт учреждениеһы ҡатнашасаҡ. Республиканың күргәҙмәлә ҡатнашыуының төп маҡсаты – сит ил инвесторҙарының иғтибарын йәлеп итеү һәм донъя берләшмәһен төбәк етештереүселәре продукцияһы менән таныштырыу.


text:
Яңауылдар түләмә, республикала халҡы бәшмәктән ағыулана
Яңауыл районында күпләп кешенең түләмә менән ауырыу факты буйынса Рәсәй прокуртураһы ҡарамағындағы тикшереү идаралығының Нефтекама районара тикшереү бүлеге енәйәт эше ҡуҙғатты.
Уның ҡатынының хәлен табиптар үтә ауыр тип белдерә. Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенең Башҡортостандағы идаралығы белгесе Земфира Дәүләтшина әйтеүенсә, ҡышҡылыҡҡа тоҙланған бәшмәктәр менән дә ағыуланыу осраҡтары ла даими теркәлә тора. Шуға күрә белгестәр бәшмәк яратыусыларҙы айырыуса иғтибарлы булырға саҡыра.
Гигиена һәм эпидемиология үҙәгенән хәбәр итеүҙәрнесә, ошо көндәрҙә 20-ләп Кеше табиптарға мөрәжәғәт иткән. Улар бәшмәкте урманда үҙҙәре йыйған, бер осраҡта ағыуланыусы уны урамда һатып алған. Бәшмәк йыйыу серҙәрен 20 йылдан ашыу белгән бер кеше иһә үҙе йыйған ризыҡтан ағыуланып вафат булған. Ул бәшмәкте Иглин районы биләмәләрендә йыйған.


text:
Сибайҙа мәҙрәсә төҙөлә
Сибайҙа «Тәҡүә» мәсете биләмәһендә мәҙрәсә комплексын төҙөү буйынса эштәр алып барыла.
Урал аръяғында ислам уҡыу йортон булдырырға тигән ҡарар үткән йылдың октябрь айында уҙғарылған Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының күсмә пленумында ҡабул ителгәйне.
Сибай хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, был объект төҙөлөшө Сибай ҡала округын социаль-иҡтисади үҫтереүгә булышлыҡ итеү хәйриә фонды аша финанслана.
Проектҡа ярашлы, мәҙрәсә бинаһында уҡытыу бүлмәләре, ашхана, йыйылыштар залы, китапхана, спорт залы буласаҡ. Ситтән килеүсе студенттар өсөн дөйөм ятаҡ ҡаралған.


text:
Белорет районында гармунсылар конкурсы үтәсәк
Шәмбе, 21 июндә, Белорет районының Тирлән ауылында «Йырла, уйна, гармун!» гармунсыларҙың I район конкурсы үтәсәк. Конкурс Мәҙәниәт йылы сиктәрендә уҙғарыла. Уның ойоштороусылары – Белорет районы Советы һәм хакимиәте, райондың мәҙәниәт идаралығы, Тирлән ауыл советы хакимиәте.
Конкурс халыҡ инструменталь музыканы үҫтереү, халыҡ музыка ҡоралдарында башҡарыу оҫталығы кимәлен күтәреү, конкурста ҡатнашыуға балаларҙы һәм йәштәрҙе йәлеп итеү, яңы һәләтле музыканттарҙы-башҡарыусыларҙы асыҡлау маҡсатында уҙғарыла. Унда яңғыҙ башҡарыусылар кеүек, ансамблдәр ҙә ҡатнаша ала.
Жюри ағзалары башҡарыусыларҙың репертурҙарының төрлө характерлығын, үҙенсәлеген һәм традицияларға бирелгәнлеген, башҡарыу оҫталығы кимәлен баһалаясаҡ. Бынан тыш, бәйгелә ҡатнашыусыларҙың сәхнә костюмы һәм сәхнә мәҙәниәте иҫәпкә алынасаҡ.
Гармунсылар конкурсы еңеүселәре 16 йәшкә тиклем һәм 16 йәштән өлкәндәр араһында билдәләнәсәк.
Бөгөнгө көнгә конкурста ҡатнашыуға Белорет районының егерменән ашыу ауылынан яңғыҙ башҡарыусылар һәм ансамблдәр заявка биргән, тип хәбәр иттеләр муниципалитетта.


text:
Йылайыр районы уҡыусылары юғары уҡыу йорттары вәкилдәре менән осрашты
Ошо көндәрҙә Йылайыр ауылының Мәҙәниәт йортонда һөнәри ориентация эше сиктәрендә ун беренсе синыф уҡыусылары һәм Йылайыр районы ата-әсәләренең юғары уҡыу йорттары вәкилдәре менән традицион осрашыуы үтте. Киләсәк абитуриенттар менән осрашыуҙа Өфө дәүләт нефть техник университеты һәм вуздың Стәрлетамаҡтағы филиалы, Башҡорт дәүләт университеты һәм уның Стәрлетамаҡ, Сибай филиалдары, Башҡорт дәүләт аграр университетының Сибай филиалы, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Ырымбур дәүләт университетының Күмертау филиалы, Г.И. Носов исемендәге Магнитогорск дәүләт техник университеты вәкилдәре ҡатнашты. Улар университеттар, уларҙың филиалдары, факультеттары, ҡабул итеү ҡағиҙәләре, документтарҙы тапшырыу ваҡыты тураһында тулыраҡ һөйләне.
Йылайыр районы хакимиәтенең мәғлүмәт эше бүлеге начальнигы Флүрә Сарбаева хәбәр итеүенсә, ниндәй имтихандарҙың мотлаҡ булыуы, теге йәки был һөнәргә Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырғанда өҫтәмә ниндәй дисциплиналар һайлау кәрәклеге, вузға тиклем әҙерлектең нисек барыуы, төбәк һәм ил иҡтисады үҫешенең заманса этабында ниндәй һөнәрҙәргә ихтыяж күберәк булыуына айырыуса иғтибар бүленде.


text:
Эшҡыуарҙар союзында 2010 йылға эш пландарын тикшерҙеләр
Өфөнөң Эшҡыуарҙар союзында 2010 йылға эш планы ҡабул ителде. Был турала Союз директоры урынбаҫары Лариса Землянова хәбәр итте.
Уның әйтеүенсә, йәмәғәт ойошмаһы эшҡыуарҙар өсөн бәләкәй бизнестың актуаль мәсьәләләре буйынса аҙна һайын консультациялар, шулай уҡ ай һайын бизнес-иртәлектәр үткәреүҙе дауам итәсәк. Ғинуар аҙағында үтәсәк бизнес-иртәлектә «Яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт уставына үҙгәрештәрҙе нисек дөрөҫ индерергә» темаһы тикшереләсәк. Апрелдә Өфө Эшҡыуарҙар союзы ағзаларының Өфө ҡала үҫеш һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам фонды менән берлектә дөйөм йыйылышы планлаштырыла.
Лариса Землянова шулай уҡ әлеге ваҡытта Германия бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәренең Өфө производство предприятиелары вәкилдәре менән осрашыуын әҙерләү тураһында немец эшҡыуарҙары менән һөйләшеүҙәр алып барылыуы хаҡында хәбәр итте. Осрашыу темаһы — «Хеҙмәт етештереүсәнлеген күтәреүҙең инновацион технологиялары».


text:
Өфөлә үтәсәк «Мода аҙналығы»нда Вячеслав Зайцевтың Мода йорто модельерҙары ҡатнашасаҡ
Өфөлә яҙғы мода аҙналығы 14-19 апрелдә үтә. Сараны ойоштороусылар (улар иҫәбендә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты ярҙамында «Премьера» моделдәр агентлығы ла бар) аҙналыҡтың сараларға бай һәм ҡыҙыҡлы буласағын билдәләй.
«Йыл модельеры» ижади конкурсында Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан модельерҙар үҙҙәренең уникаль коллекцияларын тәҡдим итәсәк.
«Солнечный круг» йәш дизайнерҙар бәйгеһендә Балалар ижады йорттарында, үҫмерҙәр клубтарында, балалар мода театрҙарында, кейем дизайны йүнәлешендә эшләгән студяларҙа һәм мәктәптәрҙә шөғөлләнеүселәр ҡатнашасаҡ.
Мода аҙналығы конкурстарҙа еңеүселәрҙең коллекцияһын күрһәтеү менән тамамланасаҡ. Модельерҙарҙың эштәрен Вячеслав Зайцевтың Мода йорто белгестәре, Башҡортостандың профилле белем биреү йорттары уҡытыусылары, Рәсәйҙең һәм республиканың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре баһалаясаҡ.
Еңеүселәргә дипломдар һәм бүләктәр тапшырыласаҡ.


text:
Өфөлә машиналар һәм авариялар һаны бер тигеҙ үҫә
Юл именлеге хеҙмәткәрҙәре төрлө акциялар менән фажиғәләрҙе иҫкәртергә тырыша.
Өфөлә быйыл ғына 43 мең кешегә водитель таныҡлыҡтары бирелгән, уларҙың һаны көндән-көн арта бара, шул уҡ ваҡытта аварияларҙың күбеһе водителдәрҙең тәжрибәһе етмәүҙән килеп сыға. Мәҫәлән, аварияға эләгеүсе һәр өсөнсө йәйәүле башлап йөрөүсе автотранспорт хужаһы, йәғни сәйнүктең ғәйебе менән йәрәхәтләнә.
Өфө районының Нижегородка ауылында фажиғәл хәл теркәлде. Иҫерек водитель үҙенең һигеҙенсе моделле ВАЗ автомобилендә йәйәүлене төкөтә һәм енәйәт урынынан ҡаса.
Шаһиттар әйтеүенсә, юғары тиҙлектә килгән еңел автомобиль ҡапыл юл ситендәге тротуарға барып менә. Бәхетһеҙлеккә күрә, ул үтеп барыусы барыусы 23 йәшлек егетте тапата. Алынған ауыр йәрәхәттәрҙән һуң бәләгә тарыусы фажиғә урынында йән бирә.
Бер аҙ ваҡыт үткәндән һуң ҡасҡан водитель юл-патруль хеҙмәте инспекторҙары тарафынан ҡулға алына. Уның иҫерек булыуы һәм 2011 йылға тиклем водитель танытмаһынан мәхрүм ителеүе асыҡлана. Ҡулға алыныусы фажиғә урынынан ҡасып китеүен төрлөсә аңлатып ҡарарға маташа. Әле водитель 15 тәүлеккә һаҡ аҫтына ҡуйылған. Уның артабанғы яҙмышы яҡын көндәрҙә хәл ителәсәк.


text:
Өфөлә II «Ферин уҡыуҙары» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы үтте
Өфөлә М.А.Ферин иҫтәлегенә арналған II «Ферин уҡыуҙары» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы үтте. Ғилми эшмәкәрлек менән ҡыҙыҡһынған һәм үҙҙәренең авторлыҡ эшләнмәләрен тәҡдим иткән һәләтле балаларҙы ҡеүәтләү форумдың төп маҡсаты булып тора. Конференцияла 150 доклад тәҡдим ителде. Уларҙың авторҙары булып мәтәп, гимназия, лицей уҡыусылары, студенттар, уҡытыусылар, академия фәне һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре сығыш яһаны. Онлайн режимда конференцияла шулай уҡ Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан уҡыусылар һәм педагогтар ҡатнашты.
Сара сиктәрендә белем биреү учреждениелары уҡытыусылары өсөн «Белем биреү методикаһының һәм уҡыусыларҙың кластан тыш эшмәкәрлеген ойоштороуҙың көнүҙәк мәсьәләләре» семинары ойошторолдо.
Форумда ҡатнашыусылар өсөн М.А.Ферин музейына, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте музейына, предприятиеның етештереү майҙансыҡтарына экскурсиялар ойошторолдо.


text:
Фото:
Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы: икенсе көн
Фото:
Өфөлә Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы үҙ эшен дауам итә. Бөгөн көндөң тәүге яртыһында уның делегаттары халыҡ-ара форумдың 11 секцияһында эшләне. Унда ҡатнашыусылар Рәсәйҙә хәҙерге федерализм торошо, милли мәғариф перспективалары, башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү, республика халҡының һаулығы, Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға әҙерлек, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү мәсьәләләре кеүек мөһим проблемаларҙы тикшерәләр. Шулай уҡ секция ултырыштарында ҡатнашыусылар яңы иҡтисади шарттарҙа ер менән файҙаланыу һәм милли матбуғат мәсьәләләрен, хәҙерге донъяла тарихи һәм рухи мираҫ проблемаларын тикшереүҙе лә күҙ уңында тота.
Көндөң икенсе яртыһында Нефтселәр мәҙәниәт һарайында пленар ултырыш үтәсәк. Ә иртәгә, 12 июндә, Ишембай ере «Салауат йыйыны–2010» республика фольклор байрамын ҡабул итәсәк. Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттары ҡатнашлығында байрам тантаналары тарихи урында – Торатау итәгендә үтәсәк. Борон-борондан башҡорт ырыуҙары бында үҙ йыйындарын үткәреп, ырыуға ҡағылышлы мөһим мәсьәләләрҙе хәл иткән, хәрби башлыҡтарҙы һайлаған, батырҙар өсөн ярыштар ойошторған.
«Салауат йыйыны» байрамы программаһына һәр ваҡыттағыса «Сая ҡыҙҙар», «Салауат йыйыны батыры» кеүек ярыштар, йәштәр араһында «Салауатты данлап!» патриотик йырҙар конкурсы, «Иң яҡшы башҡорт тирмәһе» конкурсы инә. Шулай уҡ «Уралымда бөгөн Ҡоролтай» театрлаштырылған тамашаһы, үҙешмәкәр коллективтар һәм башҡарыусылар концерты, халыҡ уйындары, ат сабыштырыуҙар, күргәҙмәләр һәм башҡалар.
Бынан тыш, байрам сиктәрендә «Ырыуҙар ташы» мемориаль комплексын төҙөү урынында тәүге ташты һалыу тантанаһы үткәреләсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Владимир Спиваковты «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булыуы менән ҡотланыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Владимир Спиваковты «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булыуы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов Владимир Спиваковты «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булыуы менән ҡотланыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
14 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй филармония оркестрының, «Мәскәү виртуоздары» дәүләт камера оркестрының художество етәксеһе, Мәскәү халыҡ-ара Музыка йорто президенты Владимир Спиваков менән осрашты. Республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу барышында Рөстәм Хәмитов маэстроға «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» тигән маҡтаулы исемгә түшкә таға торған билдәне тапшырҙы.
— Республикаға награда өсөн бик ныҡ рәхмәтлемен, юбилейыма был иҫ китмәле бүләк, — тине Владимир Спиваков.
Музыкантҡа күп йыллыҡ ижади эшмәкәрлеге һәм музыка сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» тигән маҡтаулы исемде биреү тураһындағы указға Рөстәм Хәмитов 12 сентябрҙә, Владимир Спиваковҡа 70 йәш тулған көндө ҡул ҡуйҙы. Атаҡлы дирижер 1944 йылда Башҡорт АСССР-ның Черниковск ҡалаһында (хәҙер ҡала Өфөнөң составына ингән) тыуған.
Алдан Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Салауатта булды, Владимир Спиваков исемендәге йәш таланттар өсөн музыка мәктәбен асыу тантанаһында ҡатнашты.


text:
Өфөнөң Октябрь проспектында ултыртылған ағастарҙың өстән ике өлөшө – йүкәләр
Октябрь проспектында төрлө ваҡытта ултыртылған ағастарҙың өстән ике өлөшө (70 проценттан ашыуы) – йүкәләр. Был хаҡта Башҡорт дәүләт аграр университеты аспиранттарының 2014 йылдың яҙы һәм йәйе үткәргән тикшеренеү мәғлүмәттәре дәлилләй. Тимәк, композитор Рим Хәсәновтың билдәле «Өфө йүкәләре» йыры тиккә генә Өфөнөң рәсми булмаған символы түгелдер.
Октябрь проспектында 265 ағас ултыртылған, уларҙың берәүһе миләш ағасы, бишәүһе алма ағасы, берәүһе дардар япраҡлы саған, ун ҡайын, 11 дардар, 19 тирәк, 12 шыршы һәм 206 йүкә.
— Ҡала юлдары буйына ултыртылған ағастар тәү сиратта газға сыҙамлы булырға тейеш, — тип аңлатты Башҡорт дәүләт аграр университетының агротехнология һәм урман хужалығы факультеты аспиранты Гөлназ Шәйбәкова. — Бынан тыш, ағастар эҙемтәһеҙ һыуыҡты үткәрергә тейеш — Башҡортостанда ҡыштар йыш ҡына ныҡ һыуыҡ була.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 1 июлдә «Рәсәй аллеяһы» бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә Башҡортостандың үҫемлек-символы өсөн тауыш биреү башланды. Республиканың мөмкин булған символдары исемлегенә йөрәк рәүешендәге йүкә, пирамида кеүек тирәк, «Салауат Юлаев» сирене, ябай мәтрүшкә һәм Урал ҡурайы инде.


text:
Рөстәм Хәмитов Вәлиулла хәҙрәт Яҡуповтың һәләк булыуы сәбәпле яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлаша
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Татарстан Республикаһы Президенты Рөстәм Миңнехановҡа телеграмма ебәрҙе, унда ул Вәлиулла хәҙрәт Яҡуповтың һәләк булыуы сәбәпле уның туғандарының һәм яҡындарының, Татарстан мосолмандарының ҡайғыһын уртаҡлаша, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән. «Ул дини һәм тарихи хеҙмәттәр авторы, әүҙем публицист һәм ислам динен популярлаштырыусы, экстремизмға ҡаршы көрәшеүсе булды. Вәлиулла хәҙрәт конфессия-ара диалогты, дәүләт һәм дини ойошмаларҙың үҙ-ара тығыҙ хеҙмәттәшлек итеүен нығытыуға ҙур өлөш индерҙе. Был ҡурҡыныс афәт тураһындағы яңылыҡ республика халҡының йөрәктәрендә ҡайғылы ауаз тапты. Изгелек һәм ғәҙеллек идеалдары менән йәшәгән яҡташыбыҙ, дини эшмәкәр һәм гуманист, йәштәрҙең остазы һәләк булды. Уның хаҡында яҡты хәтер беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланасаҡ», – тиелә телеграммала.


text:
Журналистарҙы «Хоҡуҡи Рәсәй» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
«Хоҡуҡи Рәсәй» V Бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнашыусыларҙы теркәү башланды. “Киң мәғлүмәт саралары хоҡуҡи Рәсәй өсөн” номинацияһы сиктәрендә журналистарҙың эштәре 12 мартҡа тиклем ҡабул ителәсәк.
Профессиональ ярышта ойоштороу комитеты адресына үҙ эштәрен ебәргән һәр киң мәғлүмәт сараһы вәкиле ҡатнаша ала. Эштәр граждандарға хоҡуҡи тәғлимәт биреү, хоҡуҡ белемен күтәреү темаларын яҡтыртырға, кешенең хоҡуҡ һәм азатлыҡтарын яҡлау, хоҡуҡ мәғлүмәтенең асыҡлығын тәьмин итеү мәсьәләләрен сағылдырырға тейеш.
Конкурс эштәре 2009 йылдың 1 ғинуарынан 12 декабренә тиклем осорҙа матбуғат, интернет-баҫмаларҙа сыҡҡан йәки телевидение, радио аша тапшырылған булырға тейеш. Мәҡәләлә кәмендә 3500 билдә булырға, репортаж, сюжет йәки интервью хронометражы 12 минуттан ашмаҫҡа тейеш.
Конкурста ҡатнашыу өсөн www.garant.ru сайтында теркәү үтергә, анкета һәм заявка тултырырға кәрәк.
Еңеүселәр һәм лауреаттар почетлы дипломдар һәм ҡиммәтле приздар менән бүләкләнәсәк: беренсе урын өсөн — ноутбук, икенсе — кеҫә персональ компьютеры, өсөнсө урын өсөн — цифрлы фотокамера.
Бишенсе «Хоҡуҡи Рәсәй» конкурсына май аҙағында еңеүселәрҙе наградлау тантанаһында йомғаҡ яһаласаҡ, тип хәбәр итә ГАРАНТ Рәсәй хоҡуҡи мәғлүмәт ассоциацияһы матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
Башҡортостан спортсылары өҫтәл теннисы буйынса халыҡ-ара турнирҙа уңышлы сығыш яһаны
Фото:
Башҡортостан спортсылары Ярославлдә үткән өҫтәл теннисы буйынса халыҡ-ара турнирҙа уңышлы сығыш яһаны. Ярыштарҙа Рәсәй төбәктәренән һәм яҡын сил илдәрҙән йөҙгә яҡын спортсы ҡатнашты.
Ярыш йомғаҡтары буйынса «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Связист» командаһы вәкиле өфөлө Юрий Рыжов — өсөнсө, ә клубташы, Бөрө егете Андрей Байбулдин дүртенсе урын алды. Парлылар ярышында Рыжов менән Байбулдин бронза наградалар яуланы.


text:
Башҡортостанда янғынға ҡаршы режим индерелде
Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә янғын шарттары киҫкен тороу менән бәйле, 2010 йылдың 15 майынан 30 июненә тиклем айырым янғынға ҡаршы режим индерелде. 2010 йылдың 14 майындағы 505-се бойороҡҡа БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡул ҡуйҙы.
Бойороҡ автомобиль һәм тимер юлдары эргәһендәге, электр тапшырыу һәм элемтә линиялары, магистраль нефть һәм газ үткәргестәр һыҙаттарында янғынға ҡаршы сараларҙы үтәүгә контролде тәьмин итеү мәсьәләләренә иғтибар йүнәлтә.
Айырым янғынға ҡаршы режим саралары комплексына бөтә муниципаль янғын подразделениеларында янғын һүндереүселәрҙең тәүлек әйләнәһенә дежур итеүен ойоштороу, етерлек кимәлдә яғыулыҡ-майлау материалдары, тораҡ пункттарын телефон элемтәһе менән тәьмин итеү һәм янғын һүндереү техникаһын төҙөк тотоу инде.
Муниципалитеттарға тораҡ пункттарында патруллек итеү маҡсатында хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре, ирекле янғынға ҡаршы формированиелар ағзалары һәм урындағы үҙидара органдары вәкилдәре составында күсмә төркөмдәр ойошторорға кәрәк.
Шәхси торлаҡ йорттар хужаларына шәхси ярҙамсы хужалыҡтарын һыу тултырылған һыйымдар һәм янғынға ҡаршы инвентарҙар менән йыһазландырырға ҡушылды, усаҡ яғыу, сүп-сар яндырыу ҡәтғи тыйылды.
БР Урман хужалығы министрлығына урман массивтарында янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә күҙәтеүҙе көсәйтергә, урмандарҙа патруллек итеүҙе ойошторорға ҡушылды.
Республика башҡарма власть органдарына, БР муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәренә документ янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса саралар комплексын үтәүҙе йөкмәтә. Атап әйткәндә, «Торлаҡ» операцияһы сиктәрендә иҫкәртеү саралары үткәреүҙе әүҙемләштерергә кәрәк, ә ауылдарҙа һәм урман массивтарында һәм уларға яҡын урынлашҡан объекттарҙа минераллаштырылған һыҙаттар булдырырға, территорияларҙы сүп-сарҙан һәм ҡоро үләндән таҙартырға кәрәк.
Был бойороҡто үтәүгә контроллек итеү БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығына йөкмәтелде.


text:
Башҡортостан уҡытыусыларға хеҙмәт хаҡын арттырыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында тора
2012 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан уҡытыусыларға хеҙмәт хаҡын арттырыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урынды биләй. Бындай мәғлүмәт РФ Хөкүмәтенең рәсми порталында урынлаштырылған.
Уҡытыусыларға хеҙмәт хаҡы түләү буйынса бурыстарын тулыһынса үтәгән тәүге биш төбәк иҫәбенә Төмән өлкәһе (240%), Башҡортостан Республикаһы (135%), Курск өлкәһе (129%), Мордовия Республикаһы (117%), Мәскәү (117%) инә. Педагогик хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы кимәлен арттырыу буйынса бурыстар Рәсәйҙең 24 субъектында тулыһынса үтәлгән, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Дөйөм алғанда ил буйынса 2012 йылдың декабрендә дөйөм белем биреү учреждениелары уҡытыусыларының уртаса хеҙмәт хаҡы 31,2 мең һум тәшкил иткән. Был 2012 йылдың ғинуары өсөн түләнгән эш хаҡынан (16,4 мең һум) ике тапҡырға күберәк һәм 2012 йылдың ноябре өсөн түләнгән уртаса эш хаҡынан (24,5 мең һум) 27 процентҡа юғарыраҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2012 йылдың май айында РФ Президенты «Дәүләт социаль программаһын тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһында»ғы указға ҡул ҡуйғайны. Документҡа ярашлы, уҡытыусыларҙың эш хаҡы 2012 йылда төбәктә иҡтисад буйынса уртаса кимәлгә тиклем еткерелергә тейеш. Уҡытыусыларҙан тыш, хеҙмәт хаҡын арттырыу башҡа педагогик хеҙмәткәрҙәргә лә ҡағыла (тәрбиәселәр, тьюторҙар, социаль педагогтар, педагог-дефектологтар).
Проект сиктәрендә төбәктәрҙең бурыстары уҡытыусыларҙың 2012 йылдың дүртенсе кварталы өсөн уртаса хеҙмәт хаҡын үткән йылда иҡтисад буйынса уртаса эш хаҡы кимәленә тиклем еткереүҙе күҙ уңында тота. Үткән йыл йомғаҡтары буйынса, был күрһәткескә илдең 82 төбәгендә өлгәшелгән.


text:
“ӨМЭПБ” йәмғиәтенең йыллыҡ дөйөм йыйылышын үткәреү датаһы билдәләнде
23 июндә «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте акционерҙарының йыллыҡ дөйөм йыйылышы үткәрелә. Был датаны акционерҙар йәмғиәтенең Директорҙар советы билдәләне, уны «Оборонпром» Оборона-сәнәғәт комплексы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры Александр Реус етәкләй.
Йыйылышта акциялар хужалары акционерҙар йәмғиәтенең 2009 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаясаҡ һәм төп корпоратив ҡарарҙар ҡабул итәсәк.


text:
Республикала балаларҙы беренсе синыфҡа алыуға ғаризалар ҡабул ителә башланы
Башҡортостанда балаларҙы беренсе синыфҡа алыуға ғаризалар ҡабул ителә башланы. Быйыл ул ике этапта үтәсәк. Беркетелгән биҫтә халҡы өсөн яҙылыу 31 июлгә тиклем дауам итәсәк. 1 августан 5 сентябргә тиклем теге йәки был мәктәптә уҡырға теләгән, әммә уҡыу йортона беркетелгән адрес буйынса теркәлмәгәндәр заявка бирә ала. Тик әгәр буш урындар ҡалмаһа, мәктәп уларҙың үтенесен кире ҡаға ала.
Ғаризаларҙы ата-әсәләр үҙҙәре килеп тә йәки электрон төрҙә лә бирә ала.
Буласаҡ беренсе синыф уҡыусылары өсөн бер ниндәй ҙә инеү һынауҙары һәм тестар үткәрелмәйәсәк. Мәктәпте һайлағанда ата-әсәләргә уҡыу йорттары сайттары ярҙам итә ала.
БР Мәғариф министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала 1,5 меңләгән мәктәп иҫәпләнә, уларҙың бишәүһе генә дәүләттеке түгел (дүртәүһе Өфөлә һәм берәүһе Белоретта).


text:
Башҡортостан Президенты Ейәнсура районындағы агротуризм үҫеше менән таныштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Ейәнсура районындағы агротуризм үҫеше менән танышты
Башҡортостан Президенты Ейәнсура районындағы агротуризм үҫеше менән таныштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ейәнсура районының «Ҡарабирҙе» крәҫтиән (фермер) хужалығы миҫалында агротуризм үҫеше менән танышты. Хужалыҡ 2009 йылда асыла, үҫемлекселек һәм малсылыҡ кеүек традицион йүнәлештәрҙән тыш, бында ауыл туризмын үҫтереү буйынса планлы һәм системалы эш алып барыла. Предприятие 206 гектар һөрөнтө ерҙе ҡуртымға алған. Хужалыҡтың заманса ауыл хужалығы техника паркы бар.
Агротуризмды үҫтереүгә ярашлы, бөтә уңайлыҡтары булған ике коттедж төҙөлгән, эргәлә быуа эшләнгән, унда карп, толстолобик һәм аҡ амур үрсетәләр. Инвестицияларҙың дөйөм күләме 17 миллион һум самаһы тәшкил иткән. 4 километр оҙонлоғондағы газ торбаһын үткәреү проектлау стадияһында.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Өфөләге социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙе
Фото:
26 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Киров һәм Дим райондарындағы социаль объекттар төҙөлөшөн тикшерҙе.
Республика башлығы Башҡорт дәүләт педагогия университетының бассейны һәм ер аҫтында парковкаһы буласаҡ спорт комплексының әҙерлек кимәлен баһаланы. Объект төҙөлөшө «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Рәсәй вуздарына 500 бассейн» проекты сиктәрендә алып барыла. Комплекс ике бассейндан (ололар өсөн – 25-кә 16 метр һәм балаларға 16,4-кә 4,7 метр күләмендә), ике тренажер һәм бер уйын залынан, студенттар өсөн уҡыу аудиторияларынан, солярий һәм массаж кабинеттары булған медицина-һауыҡтырыу үҙәгенән торасаҡ. Ер аҫты паркингы ла ошонда уҡ урынлашасаҡ.
Комплекс 2011 йылдың мартында төҙөлә башлаған. Объектты сафҡа индереү яҡынса 10 октябргә планлаштырыла. Дөйөм смета хаҡы – 237 млн һум, шуларҙан 144 млн һумы үҙләштерелгән.
Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә был проект сиктәрендә ошондай 17 бассейн төҙөлә, әҙерлек кимәле буйынса Өфө бассейны әлегә беренсе урында. 2012 йылда ошондай уҡ комплексты – Башҡорт дәүләт университеты, 2013 йылда Башҡорт дәүләт аграр университеты файҙаланыуға аласаҡ, тип күҙаллана.
Рөстәм Хәмитов биш ҡатлы бинаның бүлмәләрен, комплекстың спорт майҙансығын һәм бассейнды ҡараны. Республика башлығы, ҙур булыуына ҡарамаҫтан, объект донъя кимәлендәге ҙур ярыштар үткәреүгә яраҡлы түгел, тип билдәләне.
— Өфөлә донъя чемпионаты үткәрергә мөмкинлек бирәсәк бассейн төҙөү тураһында уйларға кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Өфөнөң Дим районында Рөстәм Хәмитов 102-се Башҡорт гимназияһын реконструкциялау барышы менән танышты. Белем биреү учреждениеһының төп бинаһы 1952 йылда төҙөлгән. 2009 йылдың февралендә гимназия бинаның иҫкереүе һәм янғын хәүефһеҙлеге нормаларына яуап бирмәүе арҡаһында ябылған һәм уны реконструкцияларға ҡарар ителгән. Әммә асылда ул өр-яңынан төҙөлә. Реконструкция әүәлге бина өлөшөн ҡайтанан планлаштырыуҙы һәм ике ҡатлы яңы ике бина төҙөлөшөн үҙ эсенә ала. Яңы биналарҙың береһендә спортзал урынлашҡан.
Объектты реконструкциялау 2011 йылдың ғинуарында башланған. Проект буйынса ул 500 балаға иҫәпләнгән. Мәғариф учреждениеһының дөйөм майҙаны 5710 кв. метрҙы тәшкил итә. Смета хаҡы – 118,6 млн һум, бөгөнгө көндә 90 млн һум үҙләштерелгән. Бинаны 2011 йыл аҙағына тиклем сафҡа индереү планлаштырыла.
Биналарҙы тикшереү барышында гимназия өсөн билдәләнгән нормаларҙың ике спорт залын күҙ уңында тотоуы билдәләнде. Ошоға бәйле Рөстәм Хәмитов, оло спорт залын ике бәләкәйгә бүлеү яҡшы ҡарар булмаясаҡ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Ҙур спорт залына теймәҫкә. Ә гимназияны нормаларға ярашлы хәлгә килтерер өсөн, башланғыс кластар өсөн спорт залына икенсе бина ҡарарға кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Рөстәм Хәмитов «Дим-8» биҫтәһенең 47-се поликлиникаһында ла булды. Объект 2006 йылда төҙөлә башлаған торлаҡ йорттоң төкәтмәһе итеп эшләнгән. 2010 йылда йорт файҙаланыуға тапшырылған, шул ваҡытта уҡ төҙөүселәр поликлиниканың эске биналарын биҙәү эштәрен башлаған. Ул сменаһына 250 кешене ҡабул итеүгә иҫәпләнгән, Дим районының 60 меңдән ашыу кешеһен хеҙмәтләндерәсәк. Бында хирургия, терапия бүлексәләре һәм эндоскопия кабинеты бар.
Бөгөнгө көндә эштәрҙең төп өлөшө башҡарылған, бер аҙ биҙәкләү эштәре һәм сантехника урынлаштырға ғына ҡалған. Яҡын арала мебель килтереләсәк һәм 9,6 млн һум суммаға ҡорамалдар һатып алыуға конкурс процедуралары башланасаҡ. Объекттың смета хаҡы — 60 млн һум самаһы, әле 50 млн һумы үҙләштерелгән.
Башҡортостан Президентына хәбәр итеүҙәренсә, поликлиниканы сентябрҙә тапшырыу планлаштырыла, әммә уны сафҡа индереү этап буйынса алып барыласаҡ: башта бында участка табиптары урынлашасаҡ, ә ҡорамалдар һатып алғандан һуң – тар белгестәр. Әммә Рөстәм Хәмитовҡа был оҡшаманы.
— Халыҡ бында килеп, һәр яҡлап медицина ярҙамы ала башлағас ҡына беҙ, поликлиника сафҡа индерелгән, тип әйтә аласаҡбыҙ. Ә ҡорамалдарһыҙ поликлиника – ул «ярымфабрикат». Уны һатып алыуға ваҡыт талап ителәсәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Республика Президенты биналарҙың биҙәлешенә лә ҡәнәғәтһеҙлеген белдерҙе.
— Түбәләр тигеҙ түгел, ярыҡтары бар. Шунда уҡ арзан материалдар файҙаланғаны күҙгә ташлана. Сифатлы, яҡшы эшләнгән, тигән тойғо ҡалмай. Нисектер уртаса ғына, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Ошо уҡ микрорайонда Рөстәм Хәмитов бассейны булған 200 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлөшөн ҡараны. Сабыйҙар өсөн унда һигеҙ төркөм ойоштороласаҡ. Балалар баҡсаһы көҙгөлөккә асылырға тейеш. Бөгөнгө көндә бина файҙаланыуға тапшырыуға әҙер тиерлек: әле һуңғы биҙәү эштәре бара, мебель, инвентарь һәм ҡорамалдар алып килергә генә ҡалған. Объекттың смета хаҡы 150 млн һум самаһы тәшкил итә, шуларҙың яҡынса 140-ы үҙләштерелгән дә инде.
Рөстәм Хәмитов мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы биналарын – уйын бүлмәһен, музыка дәрестәре залын, спорт залын һәм 14-кә 7 метр ҙурлыҡтағы бассейнды ҡарап сыҡты.
Республика Президенты бинаның үҙенсәлекле архитектураһын билдәләне, шул уҡ ваҡытта подрядсыларға эштәге етешһеҙлектәрҙе лә күрһәтте.
— Тыштан барыһы ла яҡшы, ләкин ныҡлап ҡарай башлаһаң — тегендә ҡыйыш, бында эшләп бөтөрөлмәгән. Һәйбәт проект, биналары матур, әммә сифатлы төҙөй белергә лә кәрәк. Объектты сафҡа индереү ваҡытын кисектерергә тура килһә лә, етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү мотлаҡ, — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Баш ҡала халҡын «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылырға саҡыралар Фото: автор фотоһы
Баш ҡала халҡын «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылырға саҡыралар
Баш ҡала халҡын «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылырға саҡыралар Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
19 мартта өфөләрҙе «Ер сәғәте» акцияһына ҡушылырға саҡыралар. Баш ҡалала йәшәүселәр 2013 йылдан алып халыҡ-ара сарала ҡатнаша. Киске 9-сы яртыла кешеләр бер сәғәткә электр утын һүндереп, тәбиғәткә һәм уның бөтә торған ресурстарына һаҡсыл ҡарашын сағылдыра. Ҡаланың ҡайһы бер райондарында электр энергияһы тапшырыуҙың һаҡсыл режимы индерелә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Акция барышында бер сәғәткә электр утын, төрлө техниканы һүндереп торорға кәрәк. «Ер сәғәте»нә бөтә теләүселәр ҙә ҡушыла ала, шул рәүешле улар сәләмәт планета өсөн «тауыш бирәсәк».
«Ер сәғәте» экологик акцияһында ер йөҙөндәге 2 миллиардтан ашыу кеше, 170-тән ашыу ил һәм 7000 самаһы ҡала, шул иҫәптән Өфө ҡатнаша.


text:
«500 ферма» программаһы яңы йүнәлештәр менән тулыландырылды
«500 ферма» республика программаһына үҙгәрештәр индерелде. Хәҙер субсидияларҙы иҫке биналарҙы яңыртҡанда һәм реконструкциялағанда ғына түгел, яңы заманса малсылыҡ комплекстарын төҙөгәндә лә алырға булы, тип асыҡланылар республиканың аграр ведомствоһынан. Иглин районы аграрийҙарын был үҙгәрештәр менән Башҡортостандың ауыл хужалығы министры урынбаҫары Фларис Шәйхетдинов таныштырҙы. «Һөтсөлөк малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөтсөлөк-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» программаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре буйынса районда зона кәңәшмәһе үтте.
— Проектҡа юҡҡа ғына бындай ҙур иғтибар бүленмәй, — тип иҫәпләй министр урынбаҫары. – Эксперттар фекеренсә, был комплекслы программа төбәктең малсылыҡ объекттары эшмәкәрлеген бөтөнләй яңы кимәлгә сығарасаҡ. Шул уҡ ваҡытта һөт малсылығының сифат күрһәткестәре артасаҡ, сығымдар ҡулайлаштырыласаҡ.
Кәңәшмәлә шулай уҡ программала ҡатнашыусы ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре отчет менән сығыш яһаны.


text:
Өфөлә Республика онкология диспансерының хирургия корпусы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Республика онкология диспансерының хирургия корпусы асылды
Өфөлә Республика онкология диспансерының хирургия корпусы асылдыФото: Олег Яровиков
Бөгөн Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев һәм БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Республика онкология диспансерының хирургия корпусын асыу тантанаһында ҡатнашты.
Дауалау учреждениеһының медицина персоналы алдында сығыш яһап, Премьер төбәк өсөн был объект әһәмиәтенең баһалап бөткөһөҙ булыуын билдәләне. Уның төҙөлөшө республика һаулыҡ һаҡлау системаһында йылдан-йыл онкология хеҙмәтен көсәйтеүгә ихтыяж артыуы менән билдәләнә.
Корпус төҙөлөшө 2007 йылда башланған. Донъя финанс көрсөгөнә ҡарамаҫтан, ул бер минутҡа ла туҡтатылмаған һәм республика башлығының шәхси контроле аҫтында алып барылған.
Дөйөм майҙаны туғыҙ мең квадрат метрлыҡ алты ҡатлы бинала хирургия блогы, реанимация бүлексәһе, рентгенология, эндоскопия һәм стерилизация бүлектәре, лабораториялар урынлаштырылған. Корпус башҡа биналар менән ер өҫтө үткәүелдәре аша тоташтырылған.
Объектта бер миллиард алтмыш миллион һум үҙләштерелгән. Шуларҙан 630 миллион һумына заманса медицина ҡорамалдары ҡайтарылған, улар арҡаһында табиптарҙың онкологик сирҙәрҙе диагностикалау һәм дауалауҙа мөмкинлектәре артты. Ҡорамалдар урынлаштырылған һәм тәғәйенләнеше буйынса файҙаланыла.
Президентҡа яңы корпуста ауырыуҙар һәм табиптар өсөн ниндәй шарттар тыуҙырылыуын күрһәттеләр.
Бер нисә ҡатта тулыһынса стериль шарттар булдырылған. Дауалау кабинеттары уңайлы мебель менән йыһазландырылған, палаталар иң юғары стандарттарға яуап бирә.
Бынан тыш, бындай биналарҙың төҙөлөш технологияһында беренсе тапҡыр махсус йылытыу, елләтеү һәм кондиционер системалар ҡулланылған.
Республика башлығына хәҙер бында көн һайын — 50-ләп, дөйөм алғанда бер йыл эсендә ете мең ярымға тиклем ҡатмарлы операциялар үткәреләсәк, тип хәбәр иттеләр.
Белгестәр мәғлүмәте буйынса, Башҡортостанда онкология ауырыуҙары күрһәткесе Волга буйы федераль округы төбәктәре менән сағыштырғанда тотороҡло түбән булып ҡала. Уҙған йылда яман шеш сирҙәре йөҙ мең кешегә 275,7 осраҡ тәшкил итте. Әлеге ваҡытта республиканың 70 мең самаһы кешеһе иҫәптә тора.
Белешмә өсөн. Башҡортостанда һаулыҡ һаҡлау системаһы үҫеше – дәүләт алып барған социаль сәйәсәттең мөһим йүнәлештәренең береһе.
Республикала Һаулыҡ һаҡлау үҫеше концепцияһы ҡабул ителгән, 2020 йылға тиклем ошоға ярашлы комплекслы программа әҙерләнгән, 16 маҡсатлы программа бойомға ашырыла.
Һуңғы бер йыл эсендә медицина тармағын финанслауға туплама средстволар күләме 25 миллиард һум самаһы тәшкил иткән. Биш йыл эсендә ул ике тапҡырҙан ашыуға артҡан.
Һаулыҡ һаҡлау тармағының, шул иҫәптән республика кимәлендәге дауалау учреждениеларының матди-техник базаһын нығытыуға ҙур иғтибар бирелә.
Һуңғы йылдарҙа ғына төбәктә Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының диагностикалау һәм хирургия корпустары, Республика психиатрия дауаханаһы бинаһы, Республика кардиология диспансерының гемодиализ бүлеге лә булған хирургия корпусы, Республика перинаталь үҙәге төҙөлгән. Тиҙҙән Республика туберкулез диспансеры корпусы төҙөлөшө тамамланасаҡ.


text:
Башҡортостан вәкилдәре «Лин-менеджмент – уңышлы бизнес гаранты» форумында ҡатнаша
Кисә Йылабуғала «Лин-менеджмент — уңышлы бизнес гаранты» төбәк-ара форумы үҙенең эшен башланы, тип хәбәр итә «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы. «Төрлө өлкәләрҙә — сәнәғәттә, һаулыҡ һаҡлауҙа, мәғарифта, банк өлкәһендә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм төҙөлөштә "Һаҡсыл етештереү" инструменттарын файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген күрһәтеү» — шундай маҡсат ҡуйған ойоштороусылар.
Форум эшендә 300-ҙән ашыу кеше ҡатнаша. Был эшҡыуарҙар, сәнәғәт предприятиеларының, төҙөлөш һәм проект ойошмаларының етәкселәре һәм әйҙәүсе белгестәре, бәләкәй һәм урта бизнес, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф ойошмалары вәкилдәре, банк өлкәһе һәм территориаль сауҙа-сәнәғәт палатаһы вәкилдәре.
Ҡатнашыусы төбәктәр араһында — Татарстан, Башҡортостан, Удмуртия, Сыуашстан, Мордовия, Һамар өлкәһе.
Бөгөн форум сиктәрендә «КамАЗ» һәм «ПО ЕлАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренең производство майҙандарында, Йылабуғалағы поликлиникала һәм Туполев исемендәге Ҡазан дәүләт техник университетының Йылабуғалағы филиалында мастер-кластар үтәсәк.


text:
Төньяҡ диңгеҙ
Төньяҡ диңгеҙ (элекке исеме Немец диңгеҙе ; франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord, франц. Mer du Nord) — бер яҡтан төньяҡ Европа һәм Британия уртауҙары, икенсе яҡтан Ютланд һәм Скандинавия ярымутрауҙары араһында урынлашҡан, Атлантик океандың өлөшө булып торған һай шельф диңгеҙе. Көнсығыштан Норвегия һәм Дания менән, көнбайыштан Британия утрауҙары, көньяҡтан Германия, Нидерландтар, Бельгия һәм Франция ярҙары сикләй.
Майҙаны — 750 мең км².[1] Иң тәрән урыны 725 м.[2] Диңгеҙҙең 2/3 өлөшө тәрәнлеге 100 м-ҙан әҙерәк; көньяҡ өлөшөндә — һайлыҡтар (Доггер-банка һ.б.). Диңгеҙгә ҡойоусы эре йылғалар: Эльба, Везер, Рейн, Темза. Яр буйҙары туңа. Балыҡсылыҡ, нефть һәм тәбиғи газ табыу. Төп порттары: Роттердам, Амстердам, Антверпен, Лондон, Гамбург, Осло, Берген[2].
Диңгеҙ буйындағы һайлыҡ, ҡайһы саҡта Ваттен диңгеҙе буларыҡ билдәләнә.
Йөкмәткеһе
Гидрография һәм гидрология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төньяҡ диңгеҙ Атлантик океандың төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан һәм океандың сиге булып тора. Бик күптән был диңгеҙ бассейны Төньяҡ Европа тигеҙлегенең өлөшө булған, боҙло дәүерҙән һуң Атлантик океан һыуҙары баҫҡан.
Скагеррак боғаҙы менән площадь Төньяҡ диңгеҙ майҙаны 565 мең км²[2]. Уртаса тәрәнлеге 95 м.[1] Иң тәрән урын (шул иҫәптән максималь — 725[2]) Норвегия соҡоронда урынлашҡан..
Тәрән урындар һайлыҡтарға алышыныуы диңгеҙ төбө рельефы өсөн хас, был урындар тип атала. Англия ярындағы Доггер-банка уларҙың иң ҙуры, тәренлеге ни бары 15-30 м. Ҡасандыр бында яҫы таулыҡ булған, хәҙер һыу аҫтында ҡалған урын аҙыҡҡа бай һәм ҡояшта йылына. Был урында балыҡтар өйөрө йыйыла (голландса dogger «треска тотоу» тигәнде аңлата)[3].
Һыу температураһы февралдә Скагеррак боғаҙында 2 °C һәм төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә 7,5 °C. Августа , Төньяҡ-Атлантик ағым тәъҫирендә, (максимум) — 12,5 °C до 18 °C Балтика сигендә һалҡыныраҡ. Һыуҙың тоҙлолоғо яр буйында 32—34,5 промиллеһәм асыҡ диңгеҙҙә 35 ‰ [1].
Флора һәм фауна[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шотландия ярҙары төньяҡ олушалар — Атлантика океанының төньяҡ өлөшөндәге утрауҙарҙа оялай, балыҡ менән туҡлана торған ҡара ҡанатлы аҡ аҡ эре ҡоштар тереклек итеҡе менән билдәле.
Иҡтисади әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Балыҡсылыҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәй һәм көҙ Төньяҡ биңгеҙҙә балыҡ тотоу мәле башлана. Төньяҡ диңгеҙ балык зпастарына бай. Диңгеҙҙә треска, сельд, диңгеҙ ҡыҫалаһы, палтус һәм башҡа балыҡ аулыйҙар. Төньяҡ диңгеҙҙә Еврапаның һәм донъяның Доггер-банка, один из крупнейших рыболовных районов мира и Европы на протяжении столетий. На отмелях рыбу поймать довольно легко, а рыбаков бывает так много, что временами они буквально опустошают море; в связи с этим некоторые государства время от времени вводят запрет на дальнейший промысел некоторых видов.ymz
Диңгеҙ юлдары һәм порттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йөк ташыу яғынан Төньяҡ диңгеҙҙең әһәмиәте ҙур. Бында Европаны башҡа континенттар менән бәйләй торған төп маршруттар үтә, доньяның диңгеҙ юлдары киҫешә, диңгеҙ порттары аша планетала йөк ташыуҙың 20% үтә. Норвегия, Дания, Бөйөк Британия, Фарер утрауҙары, Исландия, Нидерландтар, Бельгия Төньяҡ диңгеҙ аша паром бәйләнеше менән тоташҡан.
Донъяның эре диңгеҙ порттары: Голландияла Амстердам һәм Роттердам; Бельгияла Антверпен;Германияла, Гамбург, Бремен һәм Вильгельмсхафен; Бөйөк Британияла Лондон, Гулль һәм Ньюкасл-апон-Тайн; Норвегияла. Осло һәм Берген.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Vittorio Barale, Martin Gade. North sea // Remote sensing of the European seas — Springer, 2008. — P. 8-10. — ISBN 9781402067716.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Vittorio Barale, Martin Gade. North sea // Remote sensing of the European seas — Springer, 2008. — P. 8-10. — ISBN 9781402067716.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Северное море // Большой энциклопедический словарь. 2000
- ↑ Dogger (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 май 2012. 17 март 2012 тикшерелгән.


text:
Фольклориада-2020 байрамына бөтә республика йәлеп ителәсәк – Башҡортостан Башлығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Июлдә төбәктең «визит карточкаһына» әүерелгән ШОС һәм БРИКС саммиттары уҙғарылғандан һуң 2020 йылда Өфөлә Бөтә донъя фольклориадаһы ойошторола. Был байрамға бөтә республика йәлеп ителәсәк. Ошо хаҡта кисә ТАСС агентлығына биргән интервьюһында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.
«Беҙ төбәктә күләмле халыҡ-ара саралар үткәрергә теләйбеҙ. Яңы форматтар эҙләй торғас Фольклориада байрамын һайланыҡ. Киләһе фестивалдең ҡайҙа үтәсәген билдәләүсе совет материалдарыбыҙҙы ҡараны, вәкилдәрҙең сығышын тыңланы. Әлбиттә, уларҙы республикабыҙҙа үткән ШОС һәм БРИКС саммиттары ышандырҙы. Был беҙҙең «визит карточкабыҙ» ине. Совет фестивалде Башҡортостанда үткәреүҙе бер тауыштан хупланы», – тип һөйләне Рөстәм Хәмитов.
Сара асылғас, төрлө илдәрҙән килгән ҡунаҡтар республика буйлап тараласаҡ, барлыҡ ҡалаларҙа, муниципалитеттарҙа фестиваль саралары үтәсәк, тип билдәләне ул. Республика Башлығы ойоштороусыларҙан фестивалде һабантуйҙар мәленә тура килтереүҙе һорауҙарын һыҙыҡ өҫтөнә алды. «Ойоштороусылар ҡаршы килмәне», – тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡа халыҡ-ара форумдар хаҡында һөйләгәндә Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың 2018 йылда Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумын үткәреүгә ғариза биреүен билдәләне. 2019 йылдың йәйендә төбәк Халыҡ-ара балалар уйындарын уҙғарыуға дәғүә итә.
«2021 йылда республикала донъя умартасылары форумын ойоштороу өсөн көрәшәбеҙ. Был сара «Апимондия» тип атала, унда 120-130 илдән 12 мең кеше ҡатнаша. Күләмле форум, күргәҙмә. Беҙ ошондай мөмкинлеккә эйә булырбыҙ, тип ышанам, – тине Рөстәм Хәмитов. – Быйыл август айында Башҡортостанға ойошманың элекке президенты Жиль Ратиа килде, ҡурсаулыҡтарға барҙы. «Быны донъяға күрһәтергә кәрәк», – тине ул, солоҡ умартасылығын күреп».
«Кем башҡорт балын белмәй? Был беҙҙең бренд. Беҙ уны Рәсәйҙә беренсе һанлы бренд булараҡ нығытырға теләйбеҙ», – тип өҫтәне Башҡортостан Башлығы.


text:
«Дуҫлыҡ» кооперативында яңы иген келәте төҙөлә
2010 йыл уңышы игенен Мәләүез районының «Дуҫлыҡ» ауыл хужалығы производство кооперативы яңы иген келәтендә һаҡлаясаҡ.
Бөгөн төбәк буйлап эш сәфәренә сыҡҡан Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов иген һаҡлағысты төҙөү барышы һәм тотош ауыл хужалығы предприятиеһының үҫеше менән ҡыҙыҡһынды.
Иген склады – өс мең тонна иген һалыуға иҫәпләнгән ангар. Төҙөлөш аҙағына яҡынлаша.
Көрсөк эҙемтәләренә ҡарамаҫтан, “Дуҫлыҡ” ауыл хужалығы производство кооперативы бөгөн етештереү күләмен арттыра бара. Хатта балтыр, иҡтисад өсөн ҡатмарлы йылда ла, бында заманса малсылыҡ комплексы сафҡа индерелде. Яңы производство участкаһы – һөттө пакеттарға һалыу цехы эшләй башланы. Хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре өсөн торлаҡ төҙөү туҡтатылманы.
Бынан тыш, «Дуҫлыҡ» ауыл хужалығы производство кооперативы яңы ауыл хужалығы техникаһы һатып алыу өсөн средстволар таба. Республика Президенты хужалыҡ етәкселеге менән ауыл хужалығы производствоһын техник йыһазландырыу, төрлө маркалы сит ил комбайндарының мөмкинлектәре һәм ышаныслылығы тураһында әңгәмә ҡорҙо. Шуны әйтергә кәрәк, Мәләүездең был предприятиеһы ауыл хужалығы машиналарын һәм ҡорамалдарҙы республика лизингы буйынса һатып ала.


text:
Башҡортостан бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы рейтингында Рәсәйҙең иң яҡшы ун төбәге иҫәбенә инде Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы рейтингында Рәсәйҙең иң яҡшы ун төбәге иҫәбенә инде
Башҡортостан бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы рейтингында Рәсәйҙең иң яҡшы ун төбәге иҫәбенә инде Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлы рейтингында Рәсәйҙең иң яҡшы ун төбәге иҫәбенә инде. Республика унынсы урынды биләне, Краснодар һәм Красноярск крайҙары, Омск өлкәһе — лидерҙар рәтендә.
Рәсәйҙең Финанс министрлығы сайтында 2015 йылда бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы кимәле буйынса Рәсәй субъекттары рейтингының яҡынса йомғаҡтары баҫылған. Тикшереүҙе Ғилми-тикшеренеү финанс институты һәм Ғәмәли иҡтисад үҙәге үткәрә. Мониторинг үткәреү һәм рейтинг төҙөүҙең дүрт этабы ҡаралған. Ошо йылдың декабрендә һуңғы йомғаҡ яһала.
Тикшереүҙәр мәғлүмәттең ни тиклем мөһим булыуын, шулай уҡ төбәк халҡының бюджет мәсьәләләрен тикшереүҙә ни тиклем әүҙем ҡатнашыуын күрһәтәсәк.
Рейтинг төҙөү методикаһы Ғилми-тикшеренеү финанс институты сайтында баҫылған.


text:
Тоҡомсолоҡ эше яҡшы ҡуйылған
Тоҡомсолоҡ заводтары һәм репродукторҙары һаны буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында — беренсе һәм Рәсәйҙә етенсе урынды биләй.
Республикала 19 тоҡомсолоҡ заводы һәм 57 тоҡомсолоҡ репродукторы тик һыйыр малы үрсетеү менән шөғөлләнә, уларҙа 30 меңдән ашыу орғасы мал иҫәпләнә. Һәр һыйырҙан йылына уртаса һауым 5208 килограмм тәшкил итә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы биш йылда 50 меңдән ашыу тоҡомло башмаҡтар һәм таналар һатып алынған. Шулай итеп, бөтә орғасы һыйыр малының сиреге тиерлек юғары генетик потенциалға эйә.


text:
Өфөлә «Уңыш формулаһы: командала эшләү һөҙөмтәлелеген арттырабыҙ» семинары үтәсәк
18 ноябрҙә Өфөлә компания етәкселәре һәм топ-менеджерҙары өсөн бушлай «Уңыш формулаһы: командала эшләү һөҙөмтәлелеген арттырабыҙ» семинары үткәреләсәк. Сара «Симай» интернет-компанияһы ярҙамында ойоштороласаҡ.
Семинарҙа ҡатнашыусылар «1С-Битрикс: Корпорация порталы» системаһы менән танышасаҡ. «Симай» интернет-компанияһы директоры билдәләүенсә, «был система ойошмаларҙың файҙаланыуға әҙер булған эске сайттары булып тора, унда ҡуйылған бурыстар, проекттар һәм документтар өҫтөндә бергәләп эшләргә була».
Семинарҙа корпорация порталының иҡтисади һөҙөмтәлелегенә һәм тормошҡа ашырылған проекттар тәжрибәһенә айырыуса иғтибар бүленәсәк.
«Уңыш формулаһы: командала эшләү һөҙөмтәлелеген арттырабыҙ» семинары 18 ноябрҙә 10.00 сәғәттә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Семинарҙа ҡатнашыу өсөн алдан теркәлеү мотлаҡ. Бының өсөн www.simai.ru сайтына инергә йәки (347) 246-85-00 телефоны буйынса шылтыратырға кәрәк.


text:
Республиканың вакансиялар банкы 1,7 тапҡырға артып, 33000 самаһы берәмекте тәшкил итте
Йыл башы менән сағыштырғанда республикала вакансиялар банкының тулыланыуына бәйле хәлдәр һиҙелерлек яҡшырҙы. Башҡортостандың Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, төбәктәге буш эш урындары иҫәбе 1,7 тапҡырға артып, ноябрь башында 33 меңгә тиерлек еткән. Тимәк, хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек коэффициенты йәғни эшһеҙҙҙәр менән вакансиялар иҫәбенең нисбәте 2,1-ҙән 0,9-ға тиклем кәмегән.
Республикала эшсе һөнәрҙәре буйынса вакансиялар өлөшө әүәлгесә ҙур булып ҡала, бөгөн ул 80 проценттан ашыуҙы тәшкил итә. Шул уҡ ваҡытта буш эш урындары, теүәлерәк әйткәндә, 78 процент, йәшәү минимумынан кәм хеҙмәт хаҡын күҙ уңында тота.
Хәҙерге хеҙмәт баҙарында иң ҙур һорау менән ҡулланғандар иҫәбендә һаман да төҙөүсе һөнәрҙәре – арматурасы, бетонсы, ташсы, штукатур, маляр һәм слесарь-сантехник күрһәтелгән. Башҡа тармаҡтарға килгәндә иһә, әлеге мәлдә токарҙар, фрезеровщиктар, киң профилле механизаторҙар, һатыусылар, шулай уҡ табиптар, шәфҡәт туташтары һәм зоотехниктар дефицит һанала.


text:
Төбәктә республика Башлығы стипендиаттарының исемдәре билдәле булды Фото: Олег Яровиков
Төбәктә республика Башлығы стипендиаттарының исемдәре билдәле булды
Төбәктә республика Башлығы стипендиаттарының исемдәре билдәле булды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Башҡортостанда һәләтле уҡыусылар иҫәбенән республика Башлығы стипендиаттарының исемдәре билдәле булды. Тейешле указ Башҡортостандың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Ай һайын дөйөм һәм өҫтәмә белем биреү ойошмаларының һәләтле уҡыусыларына Башҡортостан Башлығы стипендиялары тапшырыла.
Исемлектә бөтә республиканан 100 стипендиат. Ошо указ ҡул ҡуйылған көндән көсөнә инә.


text:
7 декабрҙә - Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берләшмәләре буйынса комитет ултырышы
7 декабрҙә 14 сәғәт 30 минутта республика парламентының Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берләшмәләре буйынса комитетының ултырышы үткәрелә.
Депутаттар «Башҡортостан Республикаһы дәүләт органдарының һәм урындағы үҙидара органдарының эшмәкәрлеге хаҡында мәғлүмәткә инеүҙе тәьмин итеү тураһында» (өсөнсө уҡыу), «Муниципаль норматив хоҡуҡи акттарҙың республика регистры тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында” (икенсе уҡыу), «Башҡортостан Республикаһы референдумы тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законының 37-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында” (икенсе уҡыу), «Башҡортостан Республикаһында граждандарҙың мөрәжәғәттәре тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында” (икенсе уҡыу), «Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районында административ үҙәктәрҙе күсереү менән бәйле, Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль ҡоролошона үҙгәрештәр индереү тураһында» (беренсе уҡыу), «Башҡортостан Республикаһының Һайлауҙар тураһында кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында» (беренсе уҡыу) БР закондары проекттарын ҡараясаҡ.
Комитет ағзалары шулай уҡ БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың «Муниципаль берәмектәрҙең вәкәләтле органдарына һайлауҙар тәртибен аныҡлау менән бәйле, Рәсәй Федерацияһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында» Федераль закон проектын Дәүләт Думаһына индереү буйынса закондар сығарыу инициативаһын тикшерәсәк.
Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берләшмәләре буйынса комитет ултырышы Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 46 (каб. 303) адресы буйынса үтәсәк.


text:
Дүртөйлө районының ике хужалығы ураҡты тамамланы
Дүртөйлө районының ике хужалығында — «Шишмә» тоҡомсолоҡ заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә һәм «Танып» муниципаль унитар предприятиеһында — иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын урып йыйыуҙы тамамланылар, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
«Шишмә» тоҡомсолоҡ заводы — районда уңыш буйынса алдынғыларҙың береһе. Бында гектарынан 39 центнер самаһы иген алынған. Дөйөм сәсеүлек майҙаны – 1400 га. Ярайһы ныҡ матди-техник база хужалыҡҡа ураҡ эштәрен сифатлы һәм тиҙ арала үткәрергә мөмкинлек биргән. Хужалыҡ баҫыуҙарында «Нива» һәм «Дон» маркаһындағы үҙҙәренең биш комбайны эшләгән.
Район буйынса дөйөм алғанда, ауыл хужалығы техникаһын һатып алыуға субсидиялар һәм дәүләт ярҙамы арҡаһында, ураҡ комбайндары паркы әле ете яңы машинаға тулыланған. 25 авгусҡа ҡарата район аграрийҙары менән сәсеүлек майҙандарының 68 процентында ашлыҡ урып һуғылған. Игендең уртаса уңышы республикалағына ҡарағанда юғарыраҡ — гектарынан 28,6 центнер. 65,8 мең тонна иген бураларға һалынған.


text:
Башҡортостанда капиталь ремонтлауға иғәнә артмаясаҡ — Төбәк операторы Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда капиталь ремонтлауға иғәнә артмаясаҡ — Төбәк операторы
Башҡортостанда капиталь ремонтлауға иғәнә артмаясаҡ — Төбәк операторы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонтлауға иғәнәнең минималь күләме артмаясаҡ, тип белдерҙе Өфөлә үткән брифингта Башҡортостан Төбәк операторының генераль директоры Борис Герасимов.
Әлеге ваҡытта алты ҡатҡа тиклемге йорттарҙа иғәнәнең минималь күләме бер квадрат метр өсөн — 5,2, алты ҡаттан күберәк йорттарҙа 5,8 һумға тиң.
Борис Герасимов билдәләүенсә, төбәктә иғәнә йыйыу ярайһы уҡ юғары. Мәҫәлән, быйыл ғинуар айында ул 96 процентҡа еткән, февралдә 72 процентҡа тиклем кәмегән. 2015 йыл йомғаҡтары буйынса был күрһәткес 83,7 процент тәшкил иткән.
«Ай һайын беҙ 230 миллион һум самаһы аҡса йыйырға планлаштырабыҙ. Мәҫәлән, былтыр күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонт үткәреү өсөн яҡынса 2,5 миллиард һум йыйылды, 2,3 миллиарды үҙләштерелде. Аҡсалар капиталь ремонтҡа ғына йүнәлтелә», — тине Борис Герасимов.
2016 йылда республикала кәм тигәндә дөйөм майҙаны 4,1 миллион квадрат метрлыҡ 1063 күп фатирлы йорттарҙы ремонтлау ҡаралған. Аҡса күләме — 2,456 миллиард һум. Шуның менән бергә 170 мең самаһы кеше йәшәү шарттарын яҡшыртырға тейеш.
Былтыр капиталь ремонт үткәреүҙең ҡыҫҡа ваҡытлы планына 948 йорт индерелгән. Ысынында иһә дөйөм майҙаны 4 миллион квадрат метрлыҡ 1012 йортҡа ремонт башҡарылған.
Компенсация түләү тәртибен раҫлағандан һуң халыҡты социаль яҡлау органдары уны түләү менән шөғөлләнәсәк. Шуны билдәләп үтергә кәрәк: закон 2016 йылдың 1 ғинуарынан барлыҡҡа килгән хоҡуҡ мөнәсәбәттәренә ҡағыла һәм ошо йылдың 31 декабренә тиклем ғәмәлдә була. Шуға ярашлы, компенсация 2016 йылдың 1 ғинуарынан йыл аҙағынаса тиклем түләнәсәк.


text:
Республика журналистары баҫма киң мәғлүмәт саралары үҫеше перспективаларын тикшерҙе
Гәзиттәр контенты сифатын күтәреү һәм баҫма киң мәғлүмәт саралары үҫеше перспективалары БР Журналистар союзының республиканың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы менән берлектә үткәрелгән семинар-кәңәшмәһенең төп темаһы булды.
Сарала Бөрө һәм Благовещен, Ауырғазы, Архангел, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, Нуриман, Өфө һәм Шишмә райондарының матбуғат баҫмалары журналистары ҡатнашты.
Семинар-кәңәшмәлә гәзиттәр торошона ҡағылышлы мәсьәләләр тикшерелде. Семинарҙың рәсми өлөшөнән һуң эш секцияларҙа дауам итте, унда, атап әйткәндә, гәзит дизайнындағы яңы тенденциялар, башҡорт теленең әҙәби нормалары, тармаҡ предприятиеларында бухгалтер иҫәбен алып барыу үҙенсәлектәре, киң мәғлүмәт саралары эшмәкәрлегенең башҡа төрлө аспекттары буйынса фекер алышыу булды.
Бынан һуң Район-ара ижади берекмә сиктәрендәге конкурстарға йомғаҡ яһалды. «Гәзиттең иң яҡшы дизайны» номинацияһында Шишмә районының «Родник» гәзите коллективы беренсе урын алды. «АгроСМИ» номинацияһында «Өфө үҙәндәре» гәзите еңде. «Журналистар акциялары» номинацияһында Бөрөнән «Победа» гәзите беренсе булды. Фотоконкурс йомғаҡтары буйынса еңеү «Иглинские вести» гәзитенә эләкте.
Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, сара Иван Купала байрамында күңел асыу менән тамамланды.


text:
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә
Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25 мең һумдан ашыу тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2015 йылдың ғинуар-август айҙарында Башҡортостанда айлыҡ уртаса эш хаҡы 25139,5 һум булды. Реаль эш хаҡы 90,4 процент тәшкил итте (ҡулланыу хаҡтары индексын иҫәпкә алып), тип хәбәр иттеләр Башҡортостанстатта.
Ағымдағы йылдың 1 октябренә эш хаҡы буйынса кисектерелгән бурыстың дөйөм суммаһы 3,3 миллион һум тәшкил иткән. 2015 йылдың 1 сентябре менән сағыштырғанда, бурыстың дөйөм күләме 0,3 миллион һумға (9,7 процент) артҡан.


text:
Республикала Төбәк үҫеш банкы аша социаль пособие алыусыларға яңы оператор һайларға кәңәш ителә
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы хәбәр итеүенсә, Төбәк үҫеш банкы аша социаль пособие алыусыларға социаль түләүҙәрҙе килтереү тураһында яңы ғариза бирергә кәрәк. 10 ноябрҙә Рәсәй банкы Төбәк үҫеш банкының банк операцияларын башҡарыуға лицензияһын тартып алды.
Яңы ғариза яҙыу өсөн Республиканың халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге филиалдарына мөрәжәғәт итеү зарур.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, 626 кеше Төбәк үҫеш банкы аша социаль түләүҙәр алған, шуларҙың 490-ы — Өфөнән һәм Өфө районынан, 136-һы — Нефтекаманан.


text:
Ҡазан нефть һәм химия күргәҙмәһендә ҡатнашыусылар Башҡортостандың сәнәғәт потенциалы менән танышасаҡ
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы республика делегацияһының 7–9 сентябрҙә Ҡазанға, XVIII «Нефть. Газ. Нефтехимия» халыҡ-ара күргәҙмәһенә визитына әҙерләнә башланы.
Сара Татарстан Республикаһы Президенты, Татарстан Хөкүмәте һәм Ҡазан ҡалаһы мэрияһы ярҙамында, шулай уҡ «Татнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ҡатнашлығында үтәсәк.
Күргәҙмә Волга буйының нефть һәм химия тармағы предприятиеларына яңы технологиялар һәм ҡорамалдарҙы тәҡдим итеүгә, күрше төбәктәрҙең фәнни потенциалын һәм иҡтисади бәйләнештәрен киңәйтеүгә булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, коллектив экспозиция ойоштороласаҡ, унда Башҡортостандың сәнәғәт потенциалы күрһәтеләсәк һәм республика предприятиелары тураһында мәғлүмәт биреләсәк. Ҡыҙыҡһынған ойошмалар һәм предприятиеларҙың барыһы ла ҡатнашыуға саҡырыла.
Өҫтәп үтәйек, Татарстан экспоненттары ла даими рәүештә ошоға оҡшаш Өфөләге «Газ. Нефть. Технологиялар» күргәҙмәһендә ҡатнаша.


text:
Өфөлә Башҡортостандың йәш журналистары фестивале асылды
Бөгөн Өфөлә Башҡортостандың йәш журналистары фестивале асылды. Ике көнлөк сараға бөтә республиканан 50-нән ашыу хәбәрсе йыйылды. Улар утыҙлаған төбәк киң мәғлүмәт саралары исеменән сығыш яһай.
— Фестиваль сиктәрендә Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге һәйкәлгә сәскәләр һалыу тантанаһы буласаҡ, унан һуң Матбуғат йортона сәйәхәт ойоштороласаҡ, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Журналистар союзының яуаплы секретары Марат Саттаров.
Форум барышында йәш журналистар республиканың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Журналистар союзы етәкселеге, төбәктең алдынғы киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән осрашасаҡ.
Фестиваль программаһында – ике һөнәри конкурс: «Йәш булыуы еңелме» (йәштәр мәсьәләләрен иң яҡшы яҡтыртыуға) һәм «Ҡәләм осонда» (көн ҡаҙағына һуҡҡан иң яҡшы мәҡәләгә). Шулай уҡ художестволы үҙешмәкәрлек конкурсы ла үтәсәк.
Әлеге фестиваль һигеҙенсе тапҡыр уҙғарыла. Йыл һайын үткәрелеүсе форумда 35 йәшкә тиклемге һәр журналист ҡатнаша ала.


text:
Рөстәм Хәмитов Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы ағзалары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы ағзалары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы ағзалары менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Халыҡ фронты «Рәсәй өсөн» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте төбәк бүлексәһенең рәйестәштәре Эльвира Айытҡолова, Азат Фазлыев, Надежда Крылова һәм башҡарма комитеты етәксеһе Виталий Брыкин менән осрашты.
– Был осрашыуҙар бик файҙалы. Үткән осрашыуҙа ла байтаҡ мәсьәләләрҙе тикшерҙек. Шуларҙың бер өлөшө хәл ителгән, – тине Рөстәм Хәмитов. – Мәсьәләләр ябай түгел. Улар, бер яҡтан, халыҡтың, йәмғиәттең мәнфәғәттәрен, икенсе яҡтан, власть структураларын эске хәүефтән яҡлауға бәйле. Эшмәкәрлегегеҙ күп яҡлы. Ул хуплауға лайыҡ.
Осрашыу барышында штабтың 2015 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһалды һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, экология, дәүләт һатып алыуҙары өлкәһендәге эште яҡшыртыу буйынса тәҡдимдәре тикшерелде.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса эшсе төркөмө республика балалар баҡсаларына берҙәм электрон сираттың һөҙөмтәһеҙ булыуын билдәләй, сөнки был ресурс мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына төҙәтмәләр индерергә мөмкинлек бирә. Эльвира Айытҡолова әйтеүенсә, республиканың Мәғариф министрлығы быны камиллаштырырға ниәтләй.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты эксперттары муниципаль милекте хужалыҡ ҡарамағына күсереүгә бәйле енәйәттәрҙе булдырмау өсөн муниципаль милек реестрының асыҡлығын күтәрергә тәҡдим итте.
– Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының эш форматы төрлө субъекттарҙа төрлөсә. Былтыр бер нисә субъект төбәк етәкселәренә тәҡдимдәр әҙерләне һәм йыл буйына ошо йөкләмәләрҙе үтәү өҫтөндә эшләне. Быйыл беҙҙең өлгөгә эйәреп бөтә илдә ошо йүнәлештә эш башҡарыла, – тип хәбәр итте журналистарға Эльвира Айытҡолова. – Бөгөн беҙ Рөстәм Зәки улына 12 тәҡдим еткерҙек.