text:
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәтендә - яңы вице-премьер
Фото:
10 майҙа Башҡортостан Президенты Указы менән Марат Мөлөков республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде, тип хәбәр итә Президенттың матбуғат хеҙмәте.
Биографик белешмә. Марат Муса улы Марат Муса улы Мөлөков 1974 йылдың 2 апрелендә Өфөлә тыуған.
1996 йылда «Банк эше» белгеслеге буйынса Башҡорт дәүләт университетын ҡыҙыл дипломға тамамлай.
2000 йылда – сит телдәр факультетын, 2001 йылда Дюк’н университетында (Duguesne University, Питтсбург, АҠШ) дәүләт идараһы өлкәһендә магистр программаһын тамамлай, «Херитедж» тикшеренеү үҙәгендә (Вашингтон, АҠШ) стажировка үтә.
Халыҡ-ара банк хеҙмәткәренән алып «Росатом»дың инновациялы эшмәкәрлегенә идара итеү буйынса «Атом-инновациялар» үҙәге етәксеһенә тиклем юл үтә.
2004 – 2005 йылдарҙа — РФ Хөкүмәте рәйесе советнигы ярҙамсыһы.
2006 – 2008 йылдарҙа — «ЦНИИАТОМИНФОРМ» федераль дәүләт унитар предприятиеһының бүлексә директоры.
Инновацион проекттар индереү, федераль стратегиялар һәм программалар эшләү һәм экспертиза үткәреү, атом тармағында инновацион эшмәкәрлекте үҫтереү буйынса сәйәсәт һәм практик саралар булдырыу менән шөғөлләнә.
2009 йылдан алып әлеге көнгә тиклем – «Техник физика һәм автоматлаштырыу ғилми-тикшеренеү институты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры.


c: text/html

text:
1 майҙа баш ҡалала фонтандар эшләй башлай Фото: Олег Яровиков
1 майҙа баш ҡалала фонтандар эшләй башлай
1 майҙа баш ҡалала фонтандар эшләй башлай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
1 майҙа Өфөлә, ғәҙәттәгесә, фонтандар эшләй башлай. Фонтандарҙы асыуға әҙерлек барышында ҡала хеҙмәттәре хеҙмәткәрҙәре уларҙың техник торошон тикшерә. Был хаҡта Киров районы хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Бөгөн «Ҡаланы йәшелләндереү хужалығы» хеҙмәткәрҙәре В.И.Ленин исемендәге парктың биләмәһен таҙарта: былтырғы япраҡтарҙы һәм үләндәрҙе йыйыштыра, баҫҡыстарҙы һәм бордюрҙарҙы бысраҡтан таҙарта, сәскә түтәлдәре эшләй. «Өфө ҡала яҡтылығы» хеҙмәткәрҙәре фонарҙарҙы тикшерә, бағаналарҙы буяй, янған лампочкаларҙы алмаштыра.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, Ғафури исемендәге паркта балалар өсөн аттракциондар тәртипкә килтерелгән, уларҙың хәүефһеҙлеген тикшереү тамамлана. Велосипедсылар өсөн өс саҡрымлыҡ махсус юл һалынған. «Ҡашҡаҙан» паркы биләмәһе сүп-сарҙан таҙартылған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы халыҡҡа иң «популяр» янғын сәбәптәре буйынса мәғлүмәт бирә
Янғын инспекторҙары һәм дежур ҡарауылдарҙың шәхси составы традицион көҙгө рейтарға сыҡты. Республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре «Торлаҡ» иҫкәртеү акцияһын үткәрә. Бында шәхси секторға айырым иғтибар бирелә.
— Практиканан күренеүенсә, шәхси хужалыҡтарҙа йәшәүселәр биш йыш янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен һанға һуҡмай. Электр селтәренә тоташҡанда электр ҡорамалдарын дөрөҫ монтажламау һәм ихаталағы ҡаралтылар араһында тейешле ара ҡалдырмау йыш күҙәтелгән ҡағиҙә боҙоуҙарҙан һанала. Ҡышҡы янғындарҙың иң «популяр» сәбәптәре — төҙөк булмаған мейестәр һәм һүндерелмәй ҡалған электр приборҙары, — тип аңлаттылар Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәтенән.
Рейд барышында янғын һүндереүселәр йорт-хужалыҡтар буйынса йөрөп, торлаҡты тикшерә, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртә һәм һаҡлыҡ сараларын күреү кәрәклеген хәтергә төшөрә.


text:
Йәш эшҡыуарҙар өсөн республика конкурсы
"Башҡортостан Республикаһының ун иң яҡшы инновацион
идеяһы" инновацион проекттар конкурсы иғлан ителде. Ул
республика иҡтисадына яңы перспективалы технологияларҙы
индереү, инновацион производстволарҙы үҫтереү, республика
тауар етештереүселәре продукцияһының конкуренцияға
һәләтлелеген күтәреү, бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарын
республиканың инновацион үҫеш проблемаларын хәл итеүгә
ылыҡтырыу маҡсаты менән үткәрелә.
Конкурс ике — "Беҙҙең өмөт" һәм "Технологик юл ярыу"
номинациялары буйынса үткәрелә. БР Йәштәр сәйәсәте, спорт
һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, "Беҙҙең өмөт"
номинацияһы быйыл тәүге тапҡыр ойошторолдо. Унда 35 йәшкә
тиклемге йәш эшҡыуарҙар ҡатнаша аласаҡ. Шулай итеп,
ойоштороусылар инициативалы һәм йүнсел йәштәргә ярҙам
итергә ынтыла.
Ҡатнашыусыларҙың эштәре инновацион проекттың яңылығы,
инвестициялар йәлеп итеү мөмкинлеге йәки проектты тормошҡа
ашырыу өсөн йәлеп ителгән инвестициялар күләме, эштең
иҡтисади һөҙөмтәлелеге һәм социаль әһәмиәте кеүек
критерийҙар буйынса баһаланасаҡ.
Конкурсҡа ҡуйылған һәм еңеүсе тип танылған инновацион
проекттар БР инновацион проекттарының берҙәм реестрына
индереләсәк һәм республика предприятиеларында һәм
ойошмаларында индереү өсөн тәҡдим ителәсәк.


text:
Яҙҙың тәүге аҙнаһында Башҡортостанда киҫкен вируслы инфекция менән ауырыусылар иҫәбе 13,4 процентҡа артҡан
Үткән аҙнала республикала 19588 кешегә киҫкен вируслы респиратор иннфекция диагнозы ҡуйылған, тип хәбәр иттеләр Роспотребнадзорҙың Башҡортостан буйынса идаралығында. Эпидемиологтар 27 февралдән алып 4 мартҡа тиклем Башҡортостандың медицина учреждениеларына мөрәжәғәттәрҙе анализлаған. Бер аҙнала киҫкен вируслы инфекция менән ауырыусылар иҫәбе 13,4 процентҡа артҡан. Был күп йыллыҡ уртаса күрһәткестән 26,3 процентҡа түбән.
Баш ҡалала 5660 кеше вируслы инфекция йоҡторған, шуларҙың 65,7 проценты — 14 йәшкә тиклемге балалар. Дөйөм алғанда, Өфө халҡының грипп һәм респиратор вируслы инфекция менән ауырыу кимәле эпидемик сиктән 34,7 процентҡа түбән.
Респиратор вирустарҙың циркуляцияһына мониторинг үткәреү һөҙөмтәһендә эпидемиологтар, вируслы инфекция һәм гриптың этиологик картинаһында республикала А тибындағы миҙгелле грипп вирустары (тикшерелгәндәрҙең 10,6 проценты) өҫтөнлөк итә, грипҡа ҡарамаған вирустарҙың сағыштырмаса ауырлығы 6,4 процентты тәшкил итте, тип билдәләгән.


text:
Өфөлә йәшәүселәрҙе Sheraton ҡунаҡханаһына эшкә саҡыралар
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басыров/.
11 апрелдә «Sheraton Өфө» ҡунаҡханаһында вакансиялар йәрминкәһе үткәрелә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «ШОС БРИКС 2015» Офис-төркөмөнән хәбәр иттеләр.
Вакансиялар исемлегендә урынлаштырыу хеҙмәте начальнигы урынбаҫары, тегенсе, официант, бармен, метрдотель, ашнаҡсы, бронләү бүлеге начальнигы, ҡунаҡтарҙы хеҙмәтләндереү буйынса менеджер, саралар ойоштороу буйынса менеджер, су-шеф һәм башҡалар бар.
Йәрминкә иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 2-гә тиклем Цюрупа урамы, 7 адресы буйынса үтә.


text:
Рәсәйҙең монополияға ҡаршы закондарына үҙгәрештәр индереләсәк
Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт эше илдең иҡтисадын яҡлауға һәм уны һөҙөмтәле үҫтереүгә йүнәлтелгән.
Хәҙер, финанс көрсөгө осоронда, Рәсәйҙә намыҫһыҙ конкуренция, картель килешеүҙәр, баҙарҙа өҫтөнлөк алыу менән саманан тыш файҙаланыуҙар осраҡтары йышайған саҡта, монополияға ҡаршы закондарға үҙгәрештәр индереү мәсьәләһе килеп баҫты. Был турала "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Рәсәй Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт етәксеһе урынбаҫары Павел Субботин һөйләне.
Павел Субботин әйтеүенсә, әлеге ваҡытта Рәсәйҙә Конкуренцияны үҫтереү программаһы эшләнгән. Был документ иҡтисадтың бөтә өлкәләрендә, айырыуса төҙөлөш һәм ауыл хужалығы кеүек мөһим өлкәләрҙә, "монополияға ҡаршы" мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе күҙ уңында тота.
Ләкин монополияға ҡаршы закондарҙы камиллаштырыу дауам иттереләсәк. Монополияға ҡаршы ведомство яғынан хәҙер сауҙа баҙарына ҙур иғтибар бирелә. Ҙур сауҙа селтәрҙәре продукция менән тәьмин итеүселәр (атап әйткәндә, ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәр) менән һуңғылары өсөн файҙаһыҙ шарттарҙа килешеүҙәр төҙөй. Һәм етештереүселәр был сығымдарҙы тауар хаҡына индерергә мәжбүр, был һөҙөмтәлә һатып алыусыларҙың көшөлөгөндә ыңғай сағылмай. Был баҙарҙа хәлде юлға һалыу мәсьәләһе хәҙер Рәсәй Хөкүмәте кимәлендә тикшерелә.
Тағы бер проблема — баҙарҙа өҫтөнлөклө урын алыу. Ҙур компаниялар үҙҙәренең өҫтөнлөклө урындары саманан тыш файҙаланмаһындар өсөн Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәттә ошондай предприятиелар реестры төҙөлдө. Һәм уларҙың эшмәкәрлеге айырым контролдә тотола. Әйткәндәй, был реестрҙа Башҡортостандың 100-ҙән ашыу компанияһы иҫәпләнә.
Тағы бер реестр — намыҫһыҙ тәьмин итеүселәр — дәүләт һатып алыуҙары баҙарына уларҙың үтеп инеүенә сик ҡуйырға тейеш. Республикала был реестрға 12 предприятие эләкте. Ләкин был реестрға индереү, Рәсәй Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәттең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Зөлфирә Аҡбашева әйтеүенсә, бик һаҡ үткәрелә, сөнки "ҡара исемлеккә эләгеүсе" ике йылға дәүләт тендерҙарында ҡатнашыу мөмкинлегенән мәхрүм ителә. Һәм бының менән йыш ҡына конкуренттар файҙалана.
Павел Субботин билдәләүенсә, монополияға ҡаршы ведомствоның төп бурысы — Рәсәй баҙарында сәләмәт конкуренция шарттары булдырыу, тап ул иҡтисади көрсөктән сығырға ярҙам итәсәк.


text:
Быйыл 11-се кластар мәктәпте ике көнгә алғараҡ тамамлай
Һуңғы ҡыңғырау йыл һайын 25-се майҙа яңғыраһа, был юлы уны 23-өнә күсергәндәр.
Быйыл Башҡортостанда урта мәктәпте 30 мең самаһы, анығыраҡ әйткәндә 29 мең 992 уҡыусы тамамлай. Берҙәм дәүләт имтиханы быйылдан барыһы өсөн дә мотлаҡҡа әйләнде.
11-селәр математика, рус теле һәм әҙәбиәте, физика, биология, химия, география, тарих, йәмғиәтте өйрәнеү, сит телдәр, информатика буйынса һынау тотасаҡ. Башҡортостанда теләүселәргә Башҡорт теле буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы бирергә мөмкин.


text:
Республикала «Боронғо урындар: археология, ритуал, мифология» халыҡ-ара симпозиумы уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
17-20 июндә «Шүлгәнташ» музей-ҡурсаулығы биләмәһендә «Боронғо урындар: археология, ритуал, мифология» халыҡ-ара симпозиумын уҙғарыу планлаштырыла. Унда Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һәм ҡалаларынан (Мәскәү, Санкт-Петербург, Түбәнге Тагил, Екатеринбург, Хакасия, Саха, Карелия республикаларынан) белгестәр, шулай уҡ Франциянан, Испаниянан һәм Австриянан ҡунаҡтар ҡатнаша.
Форумда ҡатнашыусылар ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙе һаҡлау, Урал һәм Алтай халыҡтары мифологияһы, эпосы һәм әкиәт фольклорының үҙ-ара бәйләнеше мәсьәләләрен тикшерәсәк. Йомғаҡтар буйынса Шүлгәнташ мәмерйәһе эсендәге ҡаяға төшөрөлгән һүрәттәрҙе реставрациялау һәм һаҡлауға йүнәлтелгән дөйөм методика төҙөләсәк.
Ҡатнашыусыларҙы башҡорттарҙың солоҡ умартасылығы кәсебе, матди мәҙәниәте һәм көнкүреше менән таныштырыу ҡаралған.
Симпозиумды ойоштороусылар — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте, Мәҙәниәт министрлығы, Башҡортостандың Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты, «Шүлгәнташ» республика тарих-археология һәм ландшафт музей-ҡурсаулығы.


text:
Башҡортостанда 2392 участка һайлау комиссияһы ойошторолдо
Башҡортостанда участка һайлау комиссияларын ойоштороу тамамланды. БР Үҙәк һайлау комиссияһы хәбәр итеүенсә, территориаль һайлау комиссиялары 2392 участка һайлау комиссияһын ойошторҙо, уларҙа 13613 кеше эшләй.
Участка һайлау комиссияларын төҙөүҙә «Берҙәм Рәсәй», КПРФ, ЛДПР, Ғәҙел Рәсәй сәйәси партияларының төбәк бүлексәләре, йәмәғәт берләшмәләре, муниципаль берәмектәрҙең вәкәләтле органдары һәм һайлаусылар йыйылыштары ҡатнашты.
Башҡортостан Республикаһында вәкәләтле урындағы үҙидара органдары депутаттарын һайлауҙы әҙерләү һәм үткәреү буйынса календарь планға ярашлы, участка һайлау комиссияларына һайлаусылар исемлектәре тапшырылды, әлеге ваҡытта уларҙы аныҡлауға тотондолар.


text:
Башҡортостандан рәсми делегация «Сочи–2011» форумында ҡатнаша
Бөгөн, 15 сентябрҙә, Краснодар крайында «Сочи–2011» X Халыҡ-ара инвестиция форумы асыласаҡ. Сарала республика Президенты етәкселегендәге Башҡортостандың рәсми делегацияһы ла ҡатнашасаҡ. Делегация составында шулай уҡ – Республика Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары – сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министры Марат Мөлөков, иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин һәм башҡалар.
Форумда 2020 йылға тиклем республиканың үҫеше, инвестицион проекттар һәм төбәктә инновациялар үҫеше күрһәтелгән Башҡортостан Республикаһының күргәҙмә экспозицияһы ойоштороласаҡ. Шулай уҡ унда республика предприятиелары ҙур урын аласаҡ: форумда ҡатнашыусыларға улар үҙҙәренең продукцияһын һәм хеҙмәтен күрһәтәсәк, инновацион эшләнмәләре менән таныштырасаҡ.


text:
Өфөлә Китап форумы
Бөгөн Өфөлә Рәсәйҙең китап берлеге, Башҡортостандың мәҙәниәт министрлығы һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана менән берлектә Китап форумы уҙғара. Уның сиктәрендә республикала уҡыу инфраструктураһы үҫеше мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үтте. Конгресс-Холл бинаһында уҙғарылған сарала күргәҙмә ойошторолған. Бында китап һөйөүселәр үҙҙәренә хуш килгән баҫмалар менән таныша ала. Китап форумы Рәсәйҙә беренсе тапҡыр уҙғарыла һәм Башҡортостандың һайланыуы осраҡлы түгел. Белгестәр билдәләүенсә, был өлкәлә республика бай тәжрибә туплаған.


text:
Башҡортостанда яңы бюджет буйынса эш алып барыла
Яңы бюджет циклы башланды. Алдағы осорға ҡатмарлы иҡтисади хәл, шулай уҡ норматив-хоҡуҡи яңылыҡтар менән нигеҙләнгән байтаҡ үҙенсәлектәр хас буласаҡ.
Хәҙер иҡтисад блогы министрлыҡтары өсөн 2011-2013 йылдарға прогноздар проекттары һәм иҫәп-хисап өҫтөндә әүҙем эшләү осоро башлана. Бюджеттың баланслылығы, иҡтисади сәйәсәт уңышы һәм, ахыр килеп, халыҡтың тормош сифаты уның һөҙөмтәлелегенә бәйләнгән. 18 майҙа Республика йортонда үткән бюджетты проектлау буйынса Ведомство-ара хөкүмәт комиссияһы ултырышы һөҙөмтәле бюджет төҙөү мәсьәләләренә арналды.
Хөкүмәт комиссияһы ултырышын беренсе вице-премьер, Башҡортостандың финанс министры Айрат Ғәскәров алып барҙы. Ул буласаҡ бюджет осороноң ҡайһы бер үҙенсәлектәрен билдәләне, алда торған закон новациялары тураһында һөйләне. Мәҫәлән, хәҙерге ваҡытта бюджет сығымдары һөҙөмтәлелеген күтәреү федераль программаһы раҫлауға әҙерләнә. Һөҙөмтәле бюджет планлаштырыуҙы үҫтереү концепцияһын республика кимәлендә лә ҡабул итергә кәрәк.
— Был концепция Башҡортостан Республикаһы Президенты Мөрәжәғәтнамәһендә билдәләнгән бурыстарға тулыһынса яуап бирә, ул дәүләт һәм муниципаль хеҙмәтләндереүҙәрҙе идара итеүҙең программа-маҡсат ысулы принциптарына күсереүҙе күҙ уңында тота, — тине Айрат Ғәскәров.
Әлегә Рәсәй иҡтисадының 2011-2013 йылдарға күҙалланған шарттары билдәле түгел әле, шуға күрә республикала финанс документтары өҫтөндә эшләү төбәктең 2009 йылдағы һәм 2010 йылдың беренсе кварталындағы социаль-иҡтисади үҫеш йомғаҡтары нигеҙендә һәм Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығының яҡынса тәҡдимдәре нигеҙендә алып барыла. Был параметрҙар тураһында БР иҡтисади үҫеш министры Евгений Евтушенко һөйләне.
2010 йыл башы үҙе менән ыңғай үҙгәрештәр ҙә килтерҙе. Эске төбәк продукты үҫеше ете процент тәшкил итте. Тауарҙар экспорты 2,7 тапҡырға артты. Сәнәғәт производствоһы үҫеште. Әлбиттә, сағыштырмаса күрһәткестәргә 2009 йылдың беренсе кварталы базаһы түбән булыуы ла йоғонто яһай, әммә, иҡтисадсылар иҫәпләүенсә, ыңғай үҙгәрештәрҙә, беренсе сиратта, көрсөккә ҡаршы саралар күреүҙең дә роле ҙур.
Иҡтисадсылар 2011 йылға һәм 2013 йылға тиклем осорға социаль-иҡтисади үҫеш прогнозының бер нисә вариантын әҙерләне.
— Башҡортостан Республикаһында сценарийҙың төп варианты буйынса эске төбәк продуктының үҫеш темпы 2011 йылда – 104,4 процент, 2012 – 104,8 процент, 2013 йылда 105,5 процент тәшкил итеүе ихтимал, — тине БР Иҡтисади үҫеш министрлығы башлығы. – Эске төбәк продукты күләме ошо уҡ тәртиптә 888 миллиард, 1029 миллиард һәм 1073 миллиард һум тәшкил итәсәк. Сәнәғәт производствоһы индексы 2011-2013 йылдарҙа 105,4 процент, 105,8 һәм 106,3 процент кимәлендә күҙаллана.
Евгений Евтушенко ауыл хужалығы продукцияһы күләме, иҡтисадта инвестицион әүҙемлек, ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше һәм башҡалар буйынса прогнозды ла хәбәр итте. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, прогноз осоронда инфляция темпы кәмей барырға тейеш. 2013 йылға инфляция кимәле 106 проценттан ашмаҫҡа тейеш.
Халыҡтың реаль аҡсалата табыштарының үҫеш темпы 2011 йылда – 105,8 процент, 2012 – 107,1, 2013 йылда 108,8 процент тәшкил итәсәк. 2013 йылда айлыҡ уртаса эш хаҡы, 2009 йыл кимәле менән сағыштырғанда, бер ярым тапҡырға артасаҡ.
Прогноздың бөтә төп параметрҙарына Рәсәй иҡтисадының сценарий шарттарын раҫлағандан һуң төҙәтмәләр индереләсәк әле.


text:
Фото:
Сибайҙа 12 етем бала фатир алды
Фото:
Сибайҙа 12 етем балаға фатир асҡыстары тапшырылды. Уларға фатирҙар социаль торлаҡ төҙөү республика программаһы буйынса төҙөлгән йорттан бирелде. 2013 йылда ошо уҡ программа сиктәрендә ҡала йәнә ике йорт төҙөргә планлаштыра, тип хәбәр иттеләр Сибай ҡалаһы хакимиәтенән.
«Үткән йылда ҡала 38 етем баланы торлаҡ менән тәьмин итте. Торлаҡ сертификаттары Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм уларҙың тол ҡатындарына – йәмғеһе 23 кешегә, шулай уҡ өс күп балалы ғаиләгә, бер инвалидҡа тапшырылды. Йәштәр программалары буйынса 30 ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртты. Иҫке йәки авария хәлендәге йорттан күсереү программаһы буйынса алты күп фатирлы йорт төҙөлдө, тиҙҙән унда 56 ғаилә күсәсәк», — тип хәбәр итте Сибай ҡалаһы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе Рәсүл Байгилдин.


text:
Республикала балалар ислам нигеҙҙәрен һәм Ҡөрьән сүрәләрен белеүен күрһәтәсәк Фото: Зөфәр Тимербулатов
Республикала балалар ислам нигеҙҙәрен һәм Ҡөрьән сүрәләрен белеүен күрһәтәсәк
Республикала балалар ислам нигеҙҙәрен һәм Ҡөрьән сүрәләрен белеүен күрһәтәсәк Фото: Зөфәр Тимербулатов
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Аҙна аҙағында Өфөләге «Ләлә-Тюльпан» мәсетендә балалар һәм үҫмерҙәр араһында «Мин исламды өйрәнәм» конкурсы үтә. Сара 13-сө тапҡыр ойошторола, уның маҡсаты — традицион исламдың юғары әхлаҡи принциптары нигеҙендә балаларға рухи тәрбиә биреү. Ойоштороусы булып М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның Мосолман мәғарифын үҫтереүҙең тикшеренеү үҙәге ярҙамында Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты сығыш яһай.
Әле үк Башҡортостандың төрлө төбәктәренән, шулай уҡ күрше республика һәм өлкәләрҙән 300-ҙән ашыу бала конкурста ҡатнашырға теләк белдергән.
БДПУ-ның Мосолман мәғарифын үҫтереүҙең тикшеренеү үҙәгенең ғилми хеҙмәткәре Зөфәр Тимербулатов хәбәр итеүенсә, еңеүселәр өс номинация буйынса билдәләнә. Уларҙың һәр береһе минималь белем күләме, Ҡөрьән сүрәләрен яттан һөйләү менән айырылып тора.


text:
Өфөлә дин белгесе, табип һәм мәғрифәтсе Зәйнулла ишан Рәсүлевтың исеме мәңгеләштерелә.
Баш ҡала хакимиәте Өфөләге урамдарҙың береһенең исемен алыштырыу тураһындағы ҡарар ҡабул итте. Тиҙҙән Яңы күпер урамына Зәйнулла Рәсүлев исеме биреләсәк. Документҡа ярашлы, бында йорттарҙағы алтаҡталар алыштырыла, туҡталыштың исеме ле яңыртыласаҡ.
Билдәле мәғрифәтсе хөрмәтенә Учалы районындағы Юлдаш мәктәбенә уның исеме бирелгән. Бынан тыш Шәрип ауылында, Силәбе өлкәһенең Троицк ҡалаһында мемориал таҡтаташтар, Учалы ҡалаһында ишандың бюсы ҡуйыла.
Зәйнулла ишандың тыуыуына 175 йыл тулыу республика хөкүмәтенең махсус бойроғо менән киң билдәләнә. Өфөлә тел һәм дин белгестәре ҡатнашлығында конференция үтте, тантаналы ултырыш уҙғарылды.


text:
«Таҙалыҡ оҫтаһы-2009» конкурсы Гран-прийы – бөтә номинацияларҙа ла еңеүсегә
Өфөлә "Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы — 2009" VI махсус күргәҙмәһе сиктәрендә үткән «Таҙалыҡ оҫтаһы-2009» конкурсы Гран-прийын «Francua Terri» клининг компанияһы яуланы.
Конкурс өс номинация буйынса үткәрелде: «Келәмде химик таҙартыу», «Быяла әйберҙәрҙе таҙартыу», «Йомшаҡ мебелде таҙартыу». Бөтә был номинацияаларҙа ла «Francua Terri» компанияһы иң яҡшыһы булып сыҡты, шуға күрә лә төп призды яуланы ла инде.
Конкурс «Башҡортостан күргәҙмә компанияһы» сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәте һәм Халыҡ-ара таҙалыҡ индустрияһы компаниялары ассоциацияһы тарафынан ойошторолдо. Өфөлә ул икенсе тапҡырына үткәрелде.


text:
Башҡортостан парламентарийҙары 2010 йылға республика бюджеты тураһында закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡабул иттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан парламентарийҙары 2010 йылға республика бюджеты тураһында закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡабул итте
Башҡортостан парламентарийҙары 2010 йылға республика бюджеты тураһында закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡабул иттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы–Ҡоролтайҙың ун һигеҙенсе ултырышында “2010 йылға Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законы беренсе уҡыуҙа һәм “2010 йылға Башҡортостан Республикаһының Мотлаҡ медицина страховкаһы республика фонды бюджеты тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законы ҡабул ителде.
БР Иҡтисади үҫеш министры Евгений Евтушенко депутаттарҙы 2010 йылға һәм 2012 йылға тиклемге осорға Башҡортостан Республикаһының социаль — иҡтисади үҫешен күҙаллау проекты менән таныштырып үтте.
Өсөнсө уҡыуҙа “Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тураһында”, “Башҡортостан Республикаһының дәүләт вазифалары тураһында ” Башҡортостан Республикаһы законының 5-се статьяһына, ” Башҡортостан Республикаһында ҡалалар төҙөлөшө эшмәкәрлеген көйләү тураһында”, “Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында”, “ Башҡортостан Республикаһының музей фонды һәм музейҙары тураһында” республика закондарына, БР-ҙың айырым закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү хаҡындағы закондар ҡабул ителде.
Икенсе һәм шунда уҡ өсөнсө уҡыуҙа депутаттар һайлауҙар тураһында Башҡортостан Республикаһы Кодексына,” Башҡортостан Республикаһында урман мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында” БР Законына, “Башҡортостан Республикаһында ҡулланыусылар кәрзинен һәм йәшәү минимумын билдәләү һәм раҫлау тәртибе тураһында” БР Законының 4-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында закондар проектын ҡабул итте.
Бюджет закондары проекттарынан тыш, депутаттар беренсе уҡыуҙа тикшергәндән һуң, тағы ла 14 закон проекттарын хупланы.
Мәҫәлән, БР Президенты тәҡдим иткән “Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайының Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең эшмәкәрлеген контролләү вәкәләтен нығыта.
“Башҡортостан Республикаһында урындағы үҙидара тураһында” БР Законына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проектында муниципаль берәмек башлығын отставкаға ебәреү нигеҙҙәре һәм тәртибе өлөшөндәге федераль ҡануниәткә инндерелгән үҙгәрештәр сағылдырылған.
“Башҡортостан Республикаһында референдум тураһында” һәм “Башҡортостан Республикаһында урындағы референдум тураһында” БР Закондарына үҙгәрештәр индереү закон проекттары дәүләт һәм үҙидара матбуғат сараларында ошо референдумдарҙың мәсьәләләре буйынса агитациялау өсөн эфир ваҡыты һәм баҫма майҙан бирелеүе өлкәһендәге мөнәсәбәттәрҙе хоҡуҡи яҡтан көйләй.
Профсоздар хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләүсе “ Профессиональ союздар тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү хаҡында закондар проекты беренсе һәм өсөнсө уҡыуҙа ҡабул ителде.


text:
Фото:
Дәүләт Йыйылышы депутаттары мәктәптәрҙе ремонтлауға бер миллиард бүлергә тәҡдим итте
Фото:
«2011 йылға Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында» Закон проектына төҙәтмәләрҙе ҡарағанда БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары Башҡортостан Хөкүмәтенә ике тәҡдим индерҙе.
— Мәктәптәрҙе ремонтлауға бер миллиард һум аҡса бүлеүҙе айырым планлаштырырға һәм, был средстволар августа түгел, һис юғында, йылдың беренсе кварталында бүленергә тейеш, тип билдәләргә, — тип еткерҙе республика парламентарийҙарының фекерен Бюджет, һалымдар, финанстар һәм милек мәсьәләләре буйынса комитет рәйесе Лев Бакусов.
Депутаттарҙың икенсе инициативаһы — бюджет составында юл фондын булдырыу. Хәйер, федераль власть яғынан был мәсьәләлә әлегә асыҡлыҡ юҡ.
— Беренсе уҡыуҙа был закон республикала ҡабул ителде. Икенсе уҡыу декабргә билдәләнгән, — тине Лев Бакусов. — Һүҙ бында юл фондын булдырыу тәртибе тураһында бара. Ҡалалар һәм райондар етәкселеге үҙҙәре иҫәп тотасаҡ сумманың күләмен белергә тейешлеге хаҡында.


text:
Башҡортостан аграрийҙары планлаштырылған ашламалар күләменең 24 процентын һатып алған
Бөгөнгө көнгә Башҡортостан хужалыҡтары 11,2 мең тоннанан ашыу минераль ашлама һатып алған, ул планлаштырылған күләмдән 24 процент тәшкил итә. Бер гектар сәсеүгә иҫәпләгәндә был тәьҫирле матдәлә 3,5 -шәр килограмм ашлама тәшкил итә.
Сағыштырыу өсөн: бер йыл элек төбәктә туғыҙ мең тонна самаһы минераль ашлама, йәғни билдәләнгәндең 19 проценты, һатып алынғайны.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, минераль ашламалар һатып алыу хәҙер республиканың 31 районында алып барыла.
Ашламаларҙы иң күберәге Саҡмағош районы ауыл хужалығы предприятиелары – ике мең тоннанан ашыуҙы, йәғни һәр гектарға 24,1-шәр килограмм алған.
Стәрлетамаҡ районында был күрһәткес ике мең тонна самаһы тәшкил итә (һәр гектарға 16,9-шар килограмм), Ауырғазыла – 990 тонна (11,2-шәр килограмм).


text:
Был аҙнала төбәктә синоптиктар ямғыр вәғәҙәләй
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Был аҙнала Башҡортостанда ямғыр яуыуы көтөлә, юғары температура күҙалланмай. Һауа шарттарының боҙолоуы хаҡында республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хәбәр итә.
Көндәр аяҙлы-болотло буласаҡ, бер аҙ ямғыр яуасаҡ, йәшен йәшнәүе ихтимал. Һауа температураһы түбәнәйәсәк.
19 апрелдә һауа температураһы төндә +6,+11, көндөҙ +14,+19 градус тәшкил итәсәк. 20 апрелдә төндә, иртән һәм көндөҙ — ямғыр. Көндөҙ термометр бағанаһы 12-17 градус йылы күрһәтәсәк. 21 апрелдә ваҡыты менән бер аҙ ямғыр яуасаҡ. Һауа температураһы төндә +4,+9, көндөҙ +11,+16 градус.
Рәсәй Гидрометүҙәге мәғлүмәттәре буйынса, апрелдең икенсе декадаһында Башҡортостанда уртаса һауа температураһының күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән алты градусҡа юғары булыуы көтөлә.


text:
Фото:
Дәүләкән районы ветерандарына Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан юбилей миҙалдары тапшырҙылар
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Дәүләкән районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 70 йыл» юбилей миҙалдарын тапшырыу тантанаһы уҙҙы.
Район хакимиәте башлығы Закир Бикбулатов 12 ветеранға миҙал тапшырҙы. Еңеүселәрҙең данлы быуыны вәкилдәрен ҡотлап, ул уларҙың батырлығы, рух ныҡлығы һәм әүҙем гражданлыҡ позицияһы йәштәргә әхлаҡи йүнәлеш бирә, тип билдәләне. Шулай уҡ ул фронтовиктарға рәхмәт белдерҙе, наградалары менән ҡотлап, сәләмәтлек, оҙон ғүмер теләне.
Байрам программаһын художестволы үҙешмәкәрлек концерты дауам итте. Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, бөтәһе 850 кешегә юбилей миҙалдары бирелергә тейеш.


text:
Өфөлә һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф учреждениеларының вакансиялар йәрминкәһе уҙа Фото: Олег Яровиков
Өфөлә һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф учреждениеларының вакансиялар йәрминкәһе уҙа
Өфөлә һаулыҡ һаҡлау һәм мәғариф учреждениеларының вакансиялар йәрминкәһе уҙа Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
12 майҙа Өфөләге мәшғүллек хеҙмәте һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, шулай уҡ финанс эшмәкәрлеге һәм социаль хеҙмәттәр күрһәтеү менән шөғөлләнгән учреждениеларҙың вакансиялар йәрминкәһен ойоштора.
Унда төрлө квалификациялы табиптар, шәфҡәт туташтары, администратор, водитель, тәрбиәсе, кредит буйынса консультант, менеджер, ашнаҡсы, эшсе, санитар, слесарь-сантехник, электр монтеры кеүек һөнәрҙәр тәҡдим ителә.
Йәрминкәне үткәреү урыны һәм ваҡыты: Ибраһимов бульвары, 47/1, иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 12-гә тиклем.
Бөтә хеҙмәттәр ҙә бушлай күрһәтелә.


text:
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
ЙӨКМӘТКЕҺЕ
ОГЛАВЛЕНИЕ
Аңлатмалы яҙыу.
Пояснительная записка.................................................................................................
Уҡыу предметына дөйөм характеристика.
Общая характеристика учебного предмета..............................................................
Предметтың уҡыу планындағы урынын билдәләү.
Описание места учебного предмета в учебном плане............................................
Уҡыу предметын үҙләштергәндә шәхсән, метапредмет, предмет-ара һөҙөмтәләре.
Личностные, метапредметные и предметные результаты освоения конкретного учебного предмета..................................................................................
Уҡыу предметының йөкмәткеһе.
Содержание учебного предмета...................................................................................
Тематик планлаштырыу.
Тематическое планирование........................................................................................
Уҡыу предметын уҡытыу-методик һәм матди-техник яҡтан тәьмин итеү.
Описание учебно-методического и материально-технического обеспечения образовательного процесса……………………………………………………..…….
1.Аңлатмалы яҙыу.
Пояснительная записка.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 7-се класта башҡорт теленән өйҙәге уҡыу өсөн эш программаһы.
Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 7-се синыф уҡыусылары өсөн дәреслек. Ғәбитова З.М., Усманова М.Ғ. – Өфө: Китап, 2008.
Уҡытыусының тел буйынса уҡыу-уҡытыу методик комплекты :
Башҡорт теленән программа. (Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең I – XI кластары өсөн). Төҙөүселәре: Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.
Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Өфө: Китап, 2009.
Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 7-8-се кластары өсөн «Башҡорт теле» дәреслегенә методик күрһәтмәләр. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Өфө: Китап, 2006.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт (дәүләт) теле буйынса уҡыусыларҙың телмәр үҫтереүенә, яҙма эштәренә, дәфтәр тотоуҙарына һәм яҙма эштәр үткәреүгә берҙәм талаптар. (Протокол №4, 13 ғинуар 2010 йыл)
Уҡыусылар өсөн уҡыу-уҡытыу методик комплекты:
Программа үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З.М., Усманова М.Г. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.
Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Башҡортостан Республикаһы Октябрьский ҡалаһы ҡала округының «15-се төп дөйөм белем биреү мәктәбе» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының уҡыу планына ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла:
«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы.
2.Уҡыу предметына дөйөм характерисика.
Общая характеристика учебного предмета
Маҡсаттар һәм бурыстар:
- Уҡыусыларҙа башҡорт телендә һөйләгәнде, уҡығанды, радиотапшырыуҙар тыңлағанды аңлау күнекмәләре булдырыу (аудирование).
- Аралашыуҙа кәрәк була торған типик һөйләмдәрҙе күсереп, үҙ фекерҙәрен билдәле кимәлдә үҙ аллы яҙыу күнекмәләрен булдырыу.
- Башҡорт телен өйҙә, йәмәғәт тормошонда, хеҙмәт процесында практик файҙаланырға өйрәтеү.
- Башҡорт телен практик өйрәнеүгә бәйләп, балаларҙы башҡорт халҡының тарихы, мәҙәниәте, сәнғәте, әҙәбиәте, милли йолалары, башҡорт халҡының күренекле шәхестәре, уларҙың эшмәкәрлеге, ижады һәм башҡалар менән таныштырыу, балаларҙы башҡорт донъяһына алып инеү, башҡорт халҡына, үҙҙәре йәшәгән төйәккә ихтирам һәм һөйөү тәрбиәләү. Текстағы яңы һүҙҙәр, фразаларҙы аңлатыу, һүҙлек эше үткәреү мотлаҡ.
- Әҫәрҙе өлөшләп, һайлап, ролдәргә бүлеп, сылбыр буйынса уҡыу, тексты магнитофон яҙмаһынан тыңлау, йөкмәтке буйынса һорауҙарға яуап биреү кеүек эштәр башҡарғанда, һүҙлек эше иғтибар үҙәгендә тора.
- Туған тел, белем, уҡытыусы, мәктәп һәм көҙгө байлыҡ тураһында һөйләшеү күберәк урын ала.
- Бәйләнешле текст төҙөү, бер телдән икенсе телгә тәржемә итеү күнегеүҙәре башҡарыла.
7 класс өсөн телмәр күнекмәләре:
- Өйрәнелгән әҫәрҙәрҙең авторын, исемен белеү;
- Яҙыусы ижад иткән художестволы картиналарҙы уйлап күҙ алдына баҫтырыу;
- Эпик һәм лирик әҫәрҙе айыра белеү;
- Программала ятлау өсөн тәҡдим ителгән әҫәрҙәрҙең тексын ятлау, 8-10 шиғырҙы яттан тасуири һөйләй белеү.
- Художестволы, фәнни популяр һәм публицистик текстарҙы ҡысҡырып, етеҙ уҡыу;
- Художестволы әҫәрҙәрҙе тасуири уҡыу;
- Ҙур булмаған хикәйәләрҙе йәки уларҙың өҙөктәрен һөйләп биреү.
- Йәмғиәт тормошонда телдең роле; туған телдең әһәмиәте;
- Фонетика, телмәр өндәре, ижек, баҫым, һуҙынҡы һәм тартынҡы өндәр;
- Графика, алфавит; хәрефтәрҙең өндәрҙе сағылдырыуы төшөнсәләре;
- Лексика; һүҙҙең лексик мәғәнәһе; һүҙҙең тура һәм күсмә мәғәнәһе; синоним, антоним, омоним;
- Исемдәрҙең һан, килеш менән үҙгәреше, күплек һәм килеш ялғауҙарының дөрөҫ яҙылышы, яңғыҙлыҡ исемдәрҙең дөрөҫ яҙылышы;
- Ҡылымдарҙың заман, һан, зат менән үҙгәреше;
- Ярҙамсы һүҙ төркөмдәре, уларҙың яҙылышы, һөйләмдәге роле.
- Ижади диктанттар, изложениелар һәм иншалар яҙыу.
Уҡыу-уҡытыу программаһында планлаштырылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау
Класта һәм өйҙә башҡарыла торған яҙма эштәр өйрәтеү һәм тикшереү характерында була.
Уларға түбәндәгеләр инә:
- башҡорт теленән төрлө типтағы күнегеүҙәр;
- тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
- дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
- һорауҙарға яҙма яуаптар һәм иншалар;
- тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар төҙөү.
Программа материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:
Яҙма эштәрҙең төрҙәре:
Һорауҙарға яуаптар-1
Диктант- 2
Изложение – 1
Инша – 1
3. Предметтың уҡыу планындағы урынын билдәләү.
Описание места учебного предмета в учебном плане.
Уҡыу планы буйынса йылына 17 сәғәт, аҙнаһына 0,5 сәғәт башҡорт теле булараҡ уҡытыла. Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте модуль булараҡ үткәрелә.
4.Уҡыу предметын үҙләштергәндә шәхси, метапредмет, предмет-ара һөҙөмтәләре.
Личностные, метапредметные и предметные результаты освоения конкретного учебного предмета.
I кимәл. Балала шәхси сифаттар үҫтерергә:
Уҡыусы статусын ҡабул итергә, уҡыу эшмәкәрлегенә өйрәнергә. Тыуған илгә, ергә, туған телгә, яҡын кешеләргә һөйөү тәрбиәләргә. Эшләгән эштәр, ҡылыҡ-фиғел өсөн яуаплылыҡ тойорға. Һау сәләмәт йәшәйеш булдырырға.
II кимәл. Предмет-ара һөҙөмтәләре булдырырға:
1) Төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәт табып ҡуллана белеү оҫталығына ирешергә;
2) Үҙ фекереңде һәм позицияңды мөмкин тиклем теүәл итеп аңлатырға ынтылырға;
3) Телмәрҙе һәм аралашыу ситуацияһын иҫәпкә алып телмәр сараларын һайлап ала белергә;
4) Һорауҙар биреү оҫталығына эйә булырға.
III кимәл. Предмет буйынса белем алырға:
Тел берәмектәрен айыра белергә (һүҙ, һүҙбәйләнеш, һөйләм, өн, хәреф);
Һүҙ, һүҙбәйләнеш, предметтың атамаһын, сифатын, эш-хәрәкәтте белдереүсе һүҙҙәрҙе айыра белергә.
5. Уҡыу предметының йөкмәткеһе.
Содержание учебного предмета.
I. Яңынан мәктәпкә (4 сәғәт)
5-6-сы кластарҙа алған белемдәрҙе тулыландырыу. Был тема буйынса яҙыусылар, шағирҙар ижады менән таныштырыу, яңы текстар уҡыу. Диалог һәм монолог ярҙамында бәйләнешле һөйләм төҙөү дауам итә. Туған тел, белем, уҡытыусы, мәктәп һәм көҙгө байлыҡ тураһында һөйләшеү күберәк урын ала. Бәйләнешле текст төҙөү, бер телдән икенсе телгә тәржемә итеү күнегеүҙәре башҡарыла. Көҙ, көҙгө эштәр, уңыш йыйыу темаһы төп урындарҙың береһен алып тора.
Мәктәп, уҡыу, китап, икмәк, уңыш, емеш-еләк тураһында мәҡәлдәр, әйтемдәр, йомаҡтар менән танышыу.
Грамматика:
6-сы класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
II. Ауыл тормошо (2 сәғәт)
Ауыл тормошо, ауыл кешеләренең көнкүреше, хеҙмәт, игенсе хеҙмәте тураһында әңгәмәләр үткәреү. Игенсе эшенең нескәлектәрен һөйләү. Ауыл тормошоноң ҡала тормошонан айырмалы яҡтары тураһында аңлатыу. Ауыл еренән сыҡҡан күренекле шәхестәрҙең тормош юлы менән таныштырыу, осрашыуҙар ойоштороу. Был тема буйынса яҙылған әҫәрҙәр уҡыу.
Грамматика:
Ҡылым. һүҙбәйләнеш. һөйләм төҙөлөшө.
III. Башкортостан буйлап сәйәхәт (4 сәғәт)
Башҡортостан тураһында 1-6 кластарҙа үтелгәндәрҙе ҡабатлап, белгән фактик материалды эҙмә-эҙлекле итеп һөйләргә өйрәнеү. Был тема буйынса уҡыусыларға яңы мәғлүмәт биреү. Тыуған еребеҙҙең сал тарихы барлығын, Башҡортостан тураһында рус яҙыусылары, «Урал» эпосы, һуңғы йылдарҙағы тарихи Башҡортостан ерендә үткәрелгән фәнни экспедициялар мәғлүмәттәре менән таныштырып китеү («Арҡайым», «Сынташты», боронғо ҡалалар, алтын әйберҙәр табыу һ.б. тураһында), бының өсөн һуңғы йылдарҙа сыҡҡан матбуғат баҫмаларына мөрәжәғәт итеү. Был тема буйынса тәҡдим ителгән әҫәрҙәр менән танышыу, уҡыусыларҙың яҙыу һәм һөйләү телмәрен үҫтереү өҫтөндә эш алып барыла.
Грамматика:
Яңғыҙлыҡ исемдәр.
IV. Спорт. Спорт кәрәк-ярактары (1 сәғәт)
Кешегә сәләмәт булыу өсөн спорт менән шөғөлләнергә кәрәк икәнлеген аңлатыу һәм был турала уҡыусылар менән һөйләшеү, әңгәмә ойоштороу. Уҡыусылар үҙҙәре спорт менән ҡыҙыҡһыныуҙары, күренекле спортсмендар тураһында һөйләргә өйрәтеү. Спорт тураһында теле-радио тапшырыуҙары, газета материалдары буйынса һөйләү.
Башкортостанда спорт төрҙәре. Спорт өлкәһендә данлыҡлы кешеләр.
Грамматика:
Башҡорт теленең үҙенсәлекле хәреф, өндәре, һөйләм төрҙәре.
V. Мин һәм беҙҙең ғаилә (1 сәғәт)
Уҡыусы үҙенең ғаиләһе тураһында тулы һәм иркен һөйләй белергә тейеш. Сөнки был тема йылдан-йыл ҡабатлана. Ғаилә ағзаларын дөрөҫ атау, уларға ихтирамлы, иғтибарлы булырға өйрәтеү. Ғаилә, ғаилә ағзалары тураһында яҙылған әҫәрҙәр уҡыу, уларҙы аңлы ҡабул итергә өйрәтеү, һөйләү күнекмәләрен үҫтереү. Уҡылған әҫәрҙәр буйынса план төҙөргә өйрәтеү, план буйынса һөйләү. Телмәр үҫтереүгә айырым иғтибар бирелә. Был бүлектә билдәле рәссамдарҙың әҫәрҙәре күп кенә урын алған. Картинаны ҡарай, аңлай һәм уның йөкмәткеһен һөйләргә өйрәтеү.
Грамматика:
Ҡылым. Ҡылымдарҙың заман, зат, һан менән үҙгәреше.
VI. Әсәйҙәр байрамы. (1 сәғәт)
Әсәй, өләсәйҙәрҙең изгелеге, ҡәҙере хаҡында әҫәрҙәр уҡыу, йөкмәткеһе өҫтөндә эш төрҙәре башҡарыу, һүҙлек байлыҡтарын арттырыу. "Катын-ҡыҙҙар байрамы тураһында әңгәмәләр, иртәлектәр үткәреү, данлыҡлы ҡатын-ҡыҙҙар менән осрашыуҙар ойоштороу.
Грамматика:
Теркәүес тураһында төшөнсә. Теҙеү теркәүестәре.
VII. Сәнғәт оҫталары. (1 сәғәт)
Республиканың данлыҡлы һәм арҙаҡлы шәхестәре менән танышыуҙы дауам итеү. Сәнғәт оҫталарының тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу. Теле-радио тапшырыуҙар, яҙмалар ҡарау. Уларҙың әҫәрҙәрен таныу, данлыҡлы кешеләребеҙ тураһында һөйләй белеү. Йырҙар өйрәтеү, бергәләп йырлау, һәләтле балалар менән йырҙар өйрәнеү. Мәктәп сәхнәһе өсөн концерт номерҙары әҙерләү.
Грамматика:
Эйәртеү теркәүестәре. Теркәүестәрҙең дөрөҫ яҙылышы. Теркәүес темаһын нығытыу.
VIII. Исемең матур, кемдәр ҡушҡан? Исемдәрҙә - ил тарихы (1 сәғәт)
Был тема кеше исемдәренән башҡа тау, ер, һыу атамалары мөнән берлектә алып барыла. Исемдәрҙең мәғәнәһе, уның кеше холоҡ-фиғеленә тәьҫир итеүе. Данлыҡлы кешеләрҙең исемдәренә бәйләп, төрлө тарихи ваҡиғалар һөйләү, әҫәрҙәр уҡыу. Атамалар буйынса легендалар, риүәйәттәр уҡыу ҙа дәрестәрҙе ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс итеп үткәрергә ярҙам итәсәк.
«Исемдәрҙә – ил тарихы», «Исемең матур, кемдәр ҡушҡан?» темаһына иртәлектәр үткәреү, уҡыусыларҙың һөйләү телмәрен үҫтерергә, кеше алдында сығыш яһау өсөн ярҙам итәсәк.
Грамматика: Бәйләүестәр. Яңғыҙлыҡ исемдәрҙе дөрөҫ яҙыу ҡағиҙәһен ҡабатлау.
IХ. Берҙәмлек, дуҫлыҡ, тыныслыҡ (1 сәғәт) Иң төп темаларҙың береһе - берҙәмлек, дуслык, тыныслыҡ. Бында тик кешеләр араһындағы дуҫлыҡ тураһында ғына һөйләшеү бармаясаҡ, ә халыҡ-ара булған мөнәсәбәттәр ҙә иғтибар үҙәгендә торорға тейеш. Был тема буйынса уҡыусыларҙы аңлап фекер йөрөтөргә һәм һөйләй белергә өйрәтеү. Уҡылған әҫәрҙәрҙең йөкмәткеһе буйынса фекер алышыу, әңгәмә ойоштороу.
Грамматика:
Мөнәсәбәт һүҙҙәр. Ымлыҡтар. Уларҙың дөрөҫ яҙылышы.
X. Йәмле йәй (1 сәғәт)
Йәй миҙгеленең үҙенсәлектәрен билдәләү. Уҡыусыларҙың һүҙ байлығын арттырыу, һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү. Тәбиғәтте күҙәтеү, алған тәьҫораттар буйынса фекер алышыу. Был айҙарҙа уҙғарылған Милли байрамдар менән таныштырыу, улар тураһында белгәндәрен һөйләү. Балаларҙың йәйге ялы, хеҙмәте, ололарға ярҙамы тураһында әҫәрҙәр уҡыу һәм әңгәмәләр үткәреү.
Грамматика:
7-се класта үткәндәрҙе ҡабатлау, дөйөмләштереү.
6. Тематик планлаштырыу.
Тематическое планирование.
№
Дәрестең темаһы
Сәғәттәр һаны
Үткәрелеү ваҡыты
план
фактик
Яңынан мәктәпкә (4 с.)
1
Яңынан мәктәпкә.
1
2
М. Кәрим. Уҡытыусыма.
1
3
Б. Бикбай.Ҡылым төркөмсәләре.
1
4
Үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Мәҡәлдәр.
1
Ауыл тормошо (2 с.)
5
Алтын башаҡтар. Әкиәт. Т. Йосопов.
1
6
Ҡан-ҡәрҙәш. Әкиәт. Ноғман Мусин.
1
Башҡортостан буйлап сәйәхәт (4 с.)
7
Башҡортостан. Контроль эш.
1
8
Урал имәне. Минутҡа уҡыу.
1
9
Уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәр. Арҡайым.
1
10
Тыуған ил, Ватан тураһында мәҡәлдәр.
1
Спорт. Спорт кәрәк-яраҡтары. (1 с.)
11
Башҡортостан ҡаларында спорт. Бокс.
1
Мин һәм беҙҙең ғаилә (1 с.)
12
Әсәй күҙҙәре. Дуҫым, серҙәшем.
1
Әсәй, әсәкәйем… (1 с.)
13
Беҙҙең әсәй. Теркәүестәр.
1
Сәнғәт оҫталары (1 с.)
14
Сәнғәт оҫталары.
1
Исемең матур, кемдәр ҡушҡан? (1 с.)
15
Исемдәрҙә – ил тарихы. Бәйләүестәр. Киҫәксәләр.
1
Берҙәмлек, дуҫлыҡ, тыныслыҡ. (1с.)
16
Тыныслыҡ кәрәк. Мөнәсәбәт һүҙҙәр.
1
Йәмле йәй (1 с.)
17
Йәй. Ҡырмыҫҡалар. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
1
7. Уҡыу предметын уҡытыу-методик һәм матди-техник яҡтан тәьмин итеү.
Описание учебно-методического и материально-технического обеспечения образовательного процесса.
Компьютер, принтер, DVD-проигрыватель, аудио-видеомагнитофон.
Төп һәм өҫтәлмә әҙәбиәт
Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 7-се класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Ғәбитова З.М., Усманова М.Ғ. – Өфө: Китап, 2008.
Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.
Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.
Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Балалар уйын фольклоры. Сөләймәнов А.М. – Өфө, Китап, 2007.
Балалар өсөн йөҙ йыр. Юнысова Г.А. – Өфө, Китап, 2003
«Башҡортостан уҡытыусыһы», «Йәншишмә», «Аҡбуҙат», «Аманат», «Йәшлек» гәзит-журналдары.
Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы Өфөлә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуясаҡ
Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән берлектә 2013 йылдың 5-6 декабрендә Рәсәй Федерацияһы һайлау системаһының 20 йыллығына арналған төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференция үткәрә.
Сара программаһында – пленар ултырыш һәм секциялар буйынса эш. Конференция барышында һайлау системаһы институттарының үҫеш тәжрибәһе, һайлау процесында субъекттарҙың һайлау хоҡуҡтарын тормошҡа ашырыу практикаһы ҡараласаҡ.
Өс секцияла эшләү күҙаллана: «Рәсәй һайлау ҡануниәте һәм донъя практикаһы: дөйөм һәм үҙенсәлекле», «Заманса Рәсәйҙә һәм уның төбәктәрендә электораль процестар: үҫеш йүнәлештәре һәм үҙенсәлектәре»; «Хоҡуҡи мәҙәнилек, электораль әүҙемлекте арттырыу: проблемалар һәм перспективалар».
Форум сиктәрендә РФ субъекттарының һайлау комиссиялары менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡултамғалар йыйыласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Үҙәк һайлау комиссияһында.


text:
Башҡорт академия драма театры республика буйлап гастролгә сыға
14-17 майҙа Салауат, Ҡыйғы һәм Мәсетле райондарында М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының гастролдәре үтә.
Театр труппаһы «Февраль. Буран... Шағир донъяһына сәйәхәт» һәм «Буратино-remake» спектаклдәрен күрһәтәсәк, — тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Башҡорт драма театрында.
«Февраль. Буран...» спектаклен һайлауҙары осраҡлы түгел. Был — Салауат районында тыуып үҫкән Башҡортостандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың тыуыуына 80 йыл тулыуға арналған уникаль проект. Спектакль Рәми Ғариповтың көндәлектәренә һәм уның тураһындағы хәтирәләргә нигеҙләнгән. Данлыҡлы шағир ижад иткән шиғырҙар һәм йырҙар ҙа башҡарыласаҡ. Спектаклдә бөтә труппа тиерлек ҡатнаша. Рәми ролен ике актер – Фирғәт Ғарипов менән Артур Кәбиров, Надя ролен Ирада Фазлаева башҡара. Шиғырҙарҙы Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың халыҡ артисы Хәмит Яруллин, башҡа танылған сәхнә оҫталары — Хөрмәтулла Үтәшев, Алһыу Бәхтиева, Сәғиҙулла Байегет һәм Светлана Хәкимова уҡый.
Театр шаян йырҙарҙан, дәртле бейеүҙәрҙән һәм тамашасылар һөйөүен яулаған спектаклдәрҙең өҙөктәренән торған ҙур концерт әҙерләй. Артистар Римма Ҡаһарманова, Руслан Хайсаров, Юнир Ҡоланбаев, Илфат Булатов, Ирек Булатов, Урал Әминев, Рәзифә Динмөхәмәтова, Фәнис Рәхмәтов ҡатнаша.


text:
Фото:
Башҡортостан делегацияһы Абхазия һәм Төркиәлә эшлекле осрашыуҙар үткәрә
Фото:
Бөгөн, 26 апрелдә, республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендәге Башҡортостандың рәсми делегацияһы Абхазия Республикаһына осто. Делегация составында — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, БР сәнәғәт, инвестицион һәм инновацион сәйәсәт министры Юрий Пустовгаров һәм башҡа рәсми вәкилдәр бар. БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Абхазия Республикаһына визит ике көнгә һуҙыласаҡ. 27 апрелдә Башҡортостан делегацияһы Абхазия Республикаһынан Төркиә Республикаһына осорға тейеш. Башҡортостан Республикаһы делегацияһының Төркиә Республикаһына рәсми визиты 29 апрелгә ҡәҙәр дауам итәсәк.
Абхазия Республикаһында Башҡортостан делегацияһы Абхазия Президенты Сергей Багапш менән осрашасаҡ. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев һәм Абхазия Президенты Сергей Багапштың Башҡортостан Республикаһы (Рәсәй Федерацияһы) менән Абхазия Республикаһы араһындағы 2010-2011 йылдарға иҫәпләнгән хеҙмәттәшлекте үҫтереү буйынса саралар планына ҡул ҡуйыуы планлаштырыла. Планда шулай уҡ Абхазиялағы Рәсәй Федерацияһының Ғәҙәттән тыш һәм тулы хоҡуҡлы илсеһе Семен Григорьев менән эш осрашыуын үткәреү ҙә ҡаралған.
27 — 29 апрелдә Башҡортостан республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендәге БР-ҙың рәсми делегацияһы Төркиә Республикаһында (Истанбул ҡалаһы) эш осрашыуҙары үткәрә. Тәүге көндә Анадолу Саглык Меркези медицина үҙәгендә эшлекле осрашыуҙар һәм «Анадолу групп» холдингы етәкселеге менән һөйләшеүҙәр көтөлә. Икенсе көнөнә "Шишеджам" холдингы етәкселеге менән Рәсәйҙә быяла етештереү мәсьәләләре буйынса һәм Башҡортостан Республикаһында сода производствоһы үҫеше перспективалары тураһында һөйләшеүҙәр планлаштырыла. Башҡортостандың рәсми делегацияһы йәнә Истанбулдағы Рәсәй Федерацияһының генераль консулы Алексей Ерхов менән осрашыу үткәрәсәк. 29 апрелдә башҡорт делегацияһы Төркиә экспортерҙар палатаһы вәкилдәре һәм күн тармағында потенциаль инвесторҙар менән осрашырға тейеш.


text:
Дәүләт Думаһы БДИ-ға кеҫә телефоны менән килеүҙе тыйҙы
РФ Дәүләт Думаһы депутаттары шишәмбе көнө, 11 ғинуарҙа, берҙәм дәүләт имтиханын тапшырған ваҡытта кеҫә телефондарын файҙаланыуҙы рөхсәт итмәү өсөн тауыш бирҙе.
— Элекке йылдарҙа берҙәм дәүләт имтиханы тапшырған ваҡытта кеҫә телефоны менән файҙаланыу тыйыла ине, яңы ҡағиҙәләргә ярашлы кеҫә телефонын хатта үҙең менән индереү тыйыла. Яңылыҡ барыһына ла ҡағыла – БДИ тапшырыусыларҙан алып имтихан үткәреү пункты етәкселәренә тиклем, — тип аныҡлап үтте БР Мәғариф министрлығының белем сифатын баһалау һәм БДИ бүлеге начальнигы Зәкий Мырҙағәлин. – Был сараны кәрәкле тип иҫәпләйем, сөнки элек берҙәм дәүләт имтиханында ҡатнашыусылар имтиханға бер юлы бер нисә телефон алып инә алды һәм уның менән файҙаланыу мөмкинлеген көтөп ултырҙы. Хатта бер кешенән алты телефон тартып алған осраҡтар булды. Балаларҙың белемен дөрөҫ баһаламау һөҙөмтәләре бына шунан килеп сыға ла инде.
Шулай уҡ кеҫә телефондары менән файҙаланыу берҙәм дәүләт имтиханы ваҡытында ғына түгел, мәктәп олимпиадалары һәм юғары уҡыу йортона инеү имтихандары тапшырғанда ла тыйыласаҡ.


text:
Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы РФ һайлау системаһына 20 йыл тулыуын билдәләне
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда Рәсәй Федерацияһының һайлау системаһына 20 йыл тулыуға бәйле тантаналы ултырыш үтте. Сарала БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев һәм Президент Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Фидус Ямалетдинов ҡатнашты.
Республика Үҙәк һайлау комиссияһы башлығы Хәйҙәр Вәлиев Рәсәйҙә һайлау системаһының барлыҡҡа килеүе, һайлау институтының үҫеше хаҡында һөйләне, Башҡортостан Республикаһы территорияһында 2013 йылдың 8 сентябрендәге Берҙәм тауыш биреү көнөнә йомғаҡ яһаны.
Хәйҙәр Вәлиев һуңғы йылдарҙа һайлау ҡануниәтендә булған яңы үҙгәрештәргә ентекле туҡталды. Беренсе тапҡыр һайлау күп партиялылыҡ шарттарында үтте. Бөтә сәйәси хәрәкәттәр вәкилдәре участка комиссиялары ойоштороуҙа ҡатнаша алды, уларҙың составы биш йылға һайланды.
Яңы үҙгәрештәр иҫәбендә бөтә ил буйынса Берҙәм тауыш көнө лә билдәләнде – 8 сентябрҙә.
Үҙәк һайлау комиссияһы башлығы Дәүләт йыйылышына һайлауҙарҙа бөтә участка комиссияларының килешеп эшләүҙәрен билдәләне. Уның әйтеүенсә, тауыш биреү көнөндә ҡағиҙә боҙоуҙар булманы тиерлек, ә күпселек мөрәжәғәттәр һәм ялыуҙар раҫланманы.
Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе коллегаларын Рәсәй һайлау системаһы тарихында матур ваҡиға – уның егерме йыллығы, шулай уҡ яҡынлашып килгән РФ Конституцияһының 20 йыллығы менән ҡотланы.
Һайлауҙарҙы ойоштороусылар Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачевтың ҡулынан юғары наградалар алды. Шулай уҡ һайлау кампанияһын әүҙем сағылдырған республиканың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре билдәләнде. Журналистарға дипломдарҙы һәм сертификаттарҙы БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе тапшырҙы.


text:
Мысыр шәйехтәре тыуған иленә ҡайта
«Әл-әзһәр» халыҡ-ара ислам университеты уҡытыусылары шәйех Мөхәммәд Хинди, шәйех Саб Исмаил һәм шәйех Хөсәйен Мөхәммәд Өфөнән тыуған иленә әйләнеп ҡайта. Өс йыл дауамында улар беҙҙең республикала командировкала булды һәм БР мосолмандары Диниә назаратының Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсәһендә, “Ғәлиә” мәҙрәсәһендә һәм “Нур әл-иман” мәҙрәсәһендә дәрестәр алып барҙы. Мысырҙан килгән уҡытыусылар Башҡортостандың төрлө райондарында имамдар өсөн күсмә квалификация күтәреү курстарында ла әүҙем ҡатнашты.
Уҙған йомала БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин етәкселегендә республиканың мосолман руханиҙары Мысырҙан хеҙмәттәштәренә тантаналы оҙатыу кисәһе ойошторҙо, уларға республиканың барлыҡ мосолмандары исеменән рәхмәтен еткерҙе.


text:
Фото:
«Сәләмәт тормош өсөн көрәш» акцияһы тамамланды
Фото:
Ошо көндәрҙә Яңауыл Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты менән 2011 йылдың сентябрендә иғлан ителгән «Сәләмәт тормош өсөн көрәш» акцияһының аҙаҡҡы эстафетаһын ҡабул итте.
Программа сараларға бай булды: милли көрәш буйынса Яңауыл районы беренселеге, «Сәләмәт тәндә — сәләмәт рух!» исемле түңәрәк өҫтәл, милли көрәш буйынса күрһәтмә сығыштар, ҡаланың ижади коллективтары сығыштары ойошторолдо. Сара сиктәрендә Асҡын, Балтас, Борай, Илеш, Яңауыл, Краснокама, Дүртөйлә, Ҡалтасы, Тәтешле, Йәрмәкәй, Саҡмағош, Бөрө, Бәләбәй, Шаран райондарынан 19 мәктәп һәм Өфөнән 3 үҫмерҙәр клубы көрәш менән шөғөлләнү өсөн келәмдәр алды.
Яңауылда үткән акцияның барлыҡ сараларында Башҡортостан Республикаһының йәштәр эштәре һәм спорт буйынса министры урынбаҫары Руслан Бикембәтов, «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире Нияз Сәлимов, Яңауыл районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Зикаф Хузин һәм Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты рәйесе Урал Килсенбаев ҡатнашты.
Дәүләт Думаһы депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Марсель Йосоповтың ярҙамсыһы Гөлнур Ҡолһарина «Сәләмәт тормош өсөн көрәш» акцияһы сиктәрендә башҡарылған эштәр буйынса отчет менән сығыш яһаны. Шулай итеп, акция сиктәрендә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты башҡа ойоштороусылар менән берлектә 50-нән ашыу сара үткәрҙе (турнир, беренселек, семинар, түңәрәк өҫтәл һәм башҡалар), уларҙа 20 меңгә яҡын кеше ҡатнашты, тине Гөлнур Ҡолһарина. 200 дөйөм белем биреү һәм спорт мәктәбенә, үҫмерҙәр клубына көрәш менән шөғөлләнеү өсөн келәмдәр тапшырылды, тренерҙар Стәрлетамаҡ физик культура институтында үткән милли көрәш буйынса Республика методик-белем биреү семинар-кәңәшмәһендә ҡатнашты. Марсель Йосопов исеменән ул акцияны ойоштороусыларға һәм барлыҡ ҡатнашыусыларға рәхмәт белдерҙе.
«Сәләмәт тормош өсөн көрәш» акцияһы активистары һәм координаторҙары рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.
Ойоштороусылар билдәләүенсә, акция тамамланыуға ҡарамаҫтан, сәләмәт тормошто, милли спорт төрҙәрен пропагандалау, иң көслө спортсыларҙы асыҡлау, уларҙың спорт оҫталыҡтарын камиллаштырыу буйынса эш дауам ителәсәк.


text:
Прокурорҙар республиканың юғары наградаларына лайыҡ булды
Башҡортостан Респубикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың Указдары менән бер нисә прокуратура хеҙмәткәре республиканың юғары наградаларына лайыҡ булды.
Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән Кушнаренко районы прокуроры Илһам Хәбибуллин наградланды.
«Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы» исеменә Башҡортостан Республикаһы прокуроры Сергей Хуртин, Башҡортостан Республикаһы прокуратураһының бүлек начальнигы Рәмил Ахунов, Бишбүләк районы прокуроры Александр Данилов, Өфө ҡалаһы Киров районы прокуроры Роберт Йәркәев лайыҡ булды.


text:
Республикала эконом торлаҡтың квадрат метры 34 мең һумдан артмаясаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Эконом торлаҡтың бер квадрат метрына яҡынса хаҡ 31-34 мең һум күләмендә билдәләнгән. Бының тураһында БР Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктур үҫеш буйынса комитет ултырышында Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуров хәбәр итте.
— Эконом торлаҡ төҙөү өсөн Өфө районында өс ер участкаһы һайланған, — тип хәбәр итте Камил Мансуров. — Граждандар өсөн торлаҡтың хаҡын түбәнәйтеү маҡсатында ғәҙәттәге аукциондар урынына «голланд» аукциондары механизмы ҡулланыласаҡ.
Бындай аукционды үткәреү механизмының үҙенсәлеге – эконом торлаҡтың бер квадрат метрының хаҡын түбәнәйтеү.
Башҡортостан Хөкүмәте Өфө районында 9–12 мең кешегә иҫәпләнгән эконом класлы 3 000 таун-хаус төҙөү буйынса проектты тормошҡа ашырырға ниәтләнә.


text:
Яңы йыл өҫтәленә ҡаҙҙы Башҡортостанда 800-1000 һумға алырға мөмкин
Яңы йыл өҫтәленә ҡаҙҙы Башҡортостан халҡы 800-1000 һумға һатып ала ала. Барыһы ла уның ауырлығынан тора. Ҡаҙ итенең бер килограмы йәрминкәләрҙә 250-300 һумға һатылған, ә өйрәктәр арзаныраҡ — 150-250 һум.
Республикала үткән ит йәрминкәләрендә йәмғеһе 1300 тоннаға яҡын ит һатылған. Уларҙың 50 проценттан ашыуы — һыйыр итенә, 20 проценты — сусҡа итенә, унышар проценты йылҡы, һарыҡ һәм ҡош итенә тура килә.
Йәрминкәлә бер килограмм иттең хаҡы түбәндәгесә булған: һыйыр ите — 180-280 һум, сусҡа ите – 150-280 һум, һарыҡ ите – 180-280 һум, йылҡы ите - 210-250 һум. Быйылғы йәрминкәләрҙә иттең хаҡы былтырғыға ҡарағанда 30-35 процентҡа ҡыйбатыраҡ, ҡош ите иһә — 5 процентҡа арзаныраҡ.
Бында һуңғы көндәрҙә бөтә продукцияға хаҡ артыуын да иҫәпкә алырға кәрәк. 2012 йылдың февраленән ит йәрминкәләре дауам ителәсәк.


text:
Фото:
Башҡортостандың «Еңеү волонтерҙары» проекты илдә танылыу яуланы
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостандың ирекмәндәр хәрәкәте «Берләшмә» әүҙем граждандар форумында юғары награда менән билдәләнде. Иң яҡшы проект номинацияһында Октябрьский ҡалаһынан Александр Юдин төп призға лайыҡ булды. Республикабыҙ вәкиленә премияны Рәсәй Геройы, Рәсәй Федерацияһы Йәмәғәт палатаһы секретарының беренсе урынбаҫары һәм беренсе ҡатын-ҡыҙ космонавт, Советтар Союзы Геройы Валентина Терешкова тапшырҙы.
Форум сиктәрендә «Рәсәй ирекмәне» майҙансығында 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығы Бөтә Рәсәй волонтерҙар корпусы яңы статусҡа эйә булды. Хәҙер уның ағзалары эшен «Еңеү волонтерҙары» Бөтә Рәсәй йәмәғәт хәрәкәте составында дауам итәсәк.
«Быйыл ирекмәндәр хәрәкәтендә ҡатнашыусылар ҙур ғына уңыштарға өлгәште. Уларҙы һаҡлау, гражданлыҡ һәм илһөйәрлек йүнәлешендәге ирекмәндәр эшмәкәрлеген үҫтереүҙе дауам итеү өсөн «Еңеү волонтерҙары» Бөтә Рәсәй йәмәғәт хәрәкәтен булдырыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Рәсәй Президенты Владимир Путин башланғысты хупланы», – тип аңлатма бирҙе «Роспатриотцентр» директоры урынбаҫары, Еңеүҙең 70 йыллығы волонтерҙар корпусының федераль координаторы Сергей Першин.
Һуңынан «Еңеү волонтерҙары»ның төбәк координаторҙарына алыу булды. Башҡортостанда хәрәкәтте Александр Юдин етәкләй. Ойошма ирекмәндәр корпусы эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре — Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һөйләгән хикәйәттәрҙең берҙәм видеархивын булдырыу, «Берҙәм эшмәкәрлек көнө» форматында Бөтә Рәсәй акцияларын уҙғарыу буйынса эшен дауам итәсәк.


text:
Ала ҡаҙ
Ала ҡаҙ (урыҫ. серый гусь) — өйрәктәр ғаиләһенә ҡараған, киң таралған һыу ҡошо.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Евразияла һәм Африканың Урта диңгеҙ ярҙарында таралған. Башҡортостанда башлыса Баймаҡ, Учалы, Әбйәлил райондарында һәм Ағиҙел менән Кама йылғалары араһында киң таралған.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йорт ҡаҙы ҙурлығында. Парлашып һәм күмәкләшеп йәшәйҙәр. Йорт ҡаҙына оҡшаған. Дөйөм төҫө көрәнһыу һоро. Түшенең аҫ яғында, ҡабырғаларында һәм ҡанаттарында нәҙек аҡ һыҙаттар бар. Ҡойроғоноң өҫтө һәм аҫты аҡ, осо ҡара. Суҡышы һәм күҙҙәре алһыу.
Кәүҙә оҙонлоғо 75—90 см, ауырлығы 2,1—4,5 кг (һирәк — 6 кг тиклем), ҡанаттарының ҡоласы 150—180 см. Ҡауырһын ҡапламы аҡһыл һоро, ҡорһағы ваҡ ҡара таплы. Башы бәләкәй, маңлайында арҡыры аҡ һыҙат бар. Суҡышы йыуан, тоноҡ алһыу, осо аҡ. Муйыны оҙон. Аяҡтары асыҡ ҡыҙыл.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы көслө һәм яңғырауыҡлы: «ҡа-ғаңҡ».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡамыштан, ҡаты үлән һабаҡтарынан ҡалҡыулыҡтарҙа, түңгәктәрҙә оя ҡора, төбөнә япраҡ, үлән, мамыҡ түшәй. Ояһы ерҙә, ҡамыш араларында. 2—10 аҡ йәки һарғылт аҡ йомортҡа һала. Инә ҡош 27—28 көн баҫа
Ҡамышлы ҙур күлдәрҙә, йылғаларҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Ите һәм мамығы өсөн аулайҙар.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Көндөҙгө ҡош. Һыуҙа һәм уның тирәһендә үҫкән үҫемлектәр м‑н, көҙөн башлыса бойҙай, борсаҡ, һоло, ҡарабойҙай һ.б. культуралы үҫемлек орлоҡтары менән туҡлана. Үлән, орлоҡ, иген, һыу бөжәктәре менән дә туҡлана.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лоренц, Конрад. Год серого гуся.
- Бейчек В., Штясны К. Птицы. Иллюстрированная энциклопедия. М.: Лабиринт-пресс
- Акимушкин И. Мир животных. Птицы, рыбы, земноводные и пресмыкающиеся М.: Мысль 1995
- Ганзак Я. «Иллюстрированная энциклопедия птиц». Прага: Артия 1974
- Жизнь животных Т.6 Птицы. М.: Просвещение 1986


text:
Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы үҙенең 25 йыллығына арналған республика конкурсын ойоштора
Башҡортостан Республикаһының Ҡатын-ҡыҙҙар союзы үҙенең 25 йыллығына арналған республика конкурсын үткәрә. Бәйге девизы — «Башҡортостандың ҡатын-ҡыҙҙар советтары. 25 йыл гражданлыҡ йәмғиәтен үҫтереү юлында».
Ҡатын-ҡыҙҙарҙы ижтимағи һәм мәҙәни тормошҡа, эшҡыуарлыҡ һәм хужалыҡ итеү эшмәкәрлегенә йәлеп итеү буйынса һөҙөмтәле эшләгән, ғаилә, балалар тормошон яҡшыртыуға, ҡатын-ҡыҙҙарҙың һөҙөмтәле хеҙмәт эшмәкәрлеге һәм уларҙың сәләмәтлеген һаҡлау өсөн шарттар булдырыуға булышлыҡ иткән ҡатын-ҡыҙҙар советтарын асыҡлау; йәмәғәтселек иғтибарын был советтар эшмәкәрлегенә йүнәлтеү; совет рәйестәре араһында лидерҙарҙы асыҡлау һәм уларҙың башланғыстарын яҡлау конкурстың төп маҡсаттары булып тора. Бәйгегә йомғаҡ БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы Президиумы менән 1 апрелгә яһаласаҡ. Еңеүселәрҙе ҡотлау тантанаһы БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы активистарының ойошманың 25 йыллығына арналған республика йыйылышында үтәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан Республикаһы ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһының ойоштороу конференцияһы 1987 йылдың 4 апрелендә үткәрелгән. БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы 70 ҡала һәм район, ауыл биләмәләренең 900-ҙән ашыу, шулай уҡ предприятие, ойошма һәм учреждениеларҙың 600-гә яҡын ҡатын-ҡыҙҙар советын үҙ эсенә ала. Союзға бына инде ун йылдан ашыу Рәшиҙә Солтанова етәкселек итә.


text:
Өфөлә эш урындары арта
Өфөләге Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенең мәғлүмәт базаһында бөгөн 14700 самаһы эш урыны булыуы билдәле. Шул уҡ ваҡытта ҡаланың мәшғүллек үҙәгендә ун меңдән ашыуыраҡ кеше иҫәптә тора һәм шуларҙың 9600-ҙән күберәге рәсми рәүештә эшһеҙ тип танылған.
Эшһеҙлек кимәле Өфөлә әкренләп кәмей һәм әлеге мәлдә 1,73 процент тәшкил итә. Хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты йәки икенсе төрлө әйткәндә — Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә теркәлгән һәм бер вакансияға дәғүә иткән эшһеҙҙәр иҫәбе 0,69 процент тәшкил итә. 1 июнгә ҡарата был күрһәткес 0,8-гә тиң ине, тип хәбәр иттеләр баш ҡаланың мәшғүллек үҙәгенән.


text:
Фото:
Урман сәнәғәте комплексына 42 миллиард һум инвестицияланасаҡ
Фото:
Башҡортостанда урман сәнәғәте комплексын үҫтереүҙең инвестиция проекттары етешмәүе тойола. Ғөмүмән, был тармаҡта ашығыс хәл итеүҙе талап иткән проблемалар байтаҡ. Был турала 13 декабрҙә республика Президенты Рөстәм Хәмитов үткәргән Башҡортостан Хөкүмәте ултырышында әйтелде.
Тармаҡ проблемалары араһында янғынға ҡаршы сараларҙы һүлпән тормошҡа ашырыу, ағас ҡоротҡостарына ҡаршы көрәшергә теләмәү, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары эшмәкәрлеген сикләү аталды.
Башҡортостандың урман сәнәғәте комплексын үҫтереү программаһы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ өлкәһендә 6000-дән ашыу эш урыны булдырыуҙы күҙ уңында тота.
Мәҫәлән, яҡындағы биш-ун йылда республикала ағас материалдар, активацияланған ағас күмере, йыйылма панель йорттар производстволары, ағас эшкәртеү һәм фанера плиталар комбинаттары, яңы питомник барлыҡҡа килергә тейеш. Аҙағыраҡ Ҡариҙел йәки Дыуан районында целлюлоза-ҡағыҙ комбинаты төҙөү планлаштырыла.
Бөгөн Башҡортостанда урман сәнәғәте комплексында 1000-дән ашыу хужалыҡ итеүсе субъекттар теркәлгән, ләкин ысынында иһә уларҙың яртыһы ғына эшләй. Планда —бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары һанын ике тапҡырға арттырыу. Бының өсөн республиканың төньяҡ өлөшөндә – технопарктар, ә Ҡариҙел, Нуриман һәм Йылайыр райондарында индустриаль парктар төҙөләсәк. 2020 йылға республиканың урман сәнәғәте комплексына инвестицияларҙың дөйөм күләме 42 миллиард һумдан ашыу тәшкил итергә тейеш, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
Республикала һунар итеү тыйылған
Фото:
Ағымдағы йәйге-көҙгө осорҙа Башҡортостанда һунар итеү тыйылған. Был тыйыу “Йәнлектәр донъяһы тураһында", "Һунар һәм һунарсылыҡ ресурстарын һаҡлау тураһында һәм Рәсәй Федерацияһының айырым закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында" Федераль закондарына ярашлы ҡабул ителгән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2010 йылдың 13 авгусындағы 884-р һанлы күрһәтмәһе буйынса индерелгән.
Янғын хәүефе көслө булған климат шарттары хакимлыҡ итеүе арҡаһында һәм һунар ресурстарын һаҡлауҙы тәьмин итеү маҡсатында күрелгән сара был.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тыйыу сикләүҙе бөтөрөү тураһында ҡарар ҡабул ителгәнгә тиклем ғәмәлдә буласаҡ.


text:
2009 йылдың IV кварталына НДС буйынса теләгән формала иҫәп бирергә мөмкин
20 ғинуарҙа өҫтәмә хаҡҡа һалым буйынса (НДС) декларация бирергә ваҡыт. 2009 йылдың аҙағында НДС буйынса декларацияның яңы формаһы раҫланған. Әммә әлегә тиклем яңы форма ҡабул ителеүе тураһындағы ҡарар матбуғатта баҫтырылмаған. Шуға ла Федераль һалым хеҙмәте IV кварталға декларацияны иҫке формала ҡабул итергә тейеш, был турала Финанстар министрлығының 7 ноябрендәге ҡарарында яҙылған. Уларҙы һуңынан киренән бирергә тура килмәйәсәк. Шулай уҡ НДС буйынса яңы формала бирелгән декларацияларҙы ла һалым инспекторҙары ҡабул итергә бурыслы


text:
Дүртөйлө районында ғашиҡтар үҙҙәренә ҡул һалған
Башҡортостан буйынса Тикшереү комитеты хеҙмәткәрҙәре 21 йәшлек егет менән ҡыҙҙың һәләк булыу факты буйынса тикшереү алып бара. 2011 йылдың 1 апрелендә уларҙың мәйете йәш кешенең ата-әсәһенең ихатаһында мунсала табыла. Асыҡланыуынса, ғашиҡтар уларҙың дуҫлығын ата-әсәләренең тыйыуҙары арҡаһында аҫылынған. Йәш егет туғандарына үҙенең телефонында хәбәр ҡалдырған. Үлер алдынан үҙ ҡулы менән ҡыҙ уларҙы бергә ерләүҙәрен үтенеп хат яҙған. Әлеге ваҡытта тәфтишселәр был фажиғәнең сәбәптәрен асыҡлай, тикшереү һөҙөмтәһендә процессуаль ҡарар ҡабул ителәсәк, тип хәбәр итә БР буйынса Тикшереү комитетының матбуғат хеҙмәте.


text:
Башҡортостан ветерандары «Йәмғиәттә танылыу яулау» премияһын булдырыу инициативаһы менән сығыш яһай
Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының (пенсионерҙарының) республика йәмәғәт ойошмаһы Башҡортостанда «Йәмғиәттә танылыу яулау» дәүләт премияһын булдырыу инициативаһы менән сығыш яһаны.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты ултырышында был инициатива хаҡында һүҙ йөрөтөп, республиканың Ветерандар советы рәйесе урынбаҫары Сергей Габриелов Силәбе өлкәһендә бындай наградалар булдырыу тәжрибәһенең булыуын билдәләне. Силәбе өлкәһенең Закондар сығарыу Йыйылышының «Йәмғиәттә танылыу яулау» премияһы граждандарға күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәт, Силәбе өлкәһе ветерандарының һәм пенсионерҙарының йәмәғәт ойошмалары эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнашҡан өсөн бирелә. Награда 2010 йылда булдырылған, йыл һайын ул 100 кешегә бирелә. Премия күләме – 25000 һум. Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының (пенсионерҙарының) бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Силәбе төбәк бүлексәһе һәм «Рәсәйҙең Пенсионерҙар союзы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Силәбе өлкәһендәге төбәк бүлексәһе премияға дәғүә итеүселәрҙе тәҡдим итә.
Сергей Габриелов һүҙҙәренсә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға мөрәжәғәтнамәһен тормошҡа ашырыу сиктәрендә «Йәмғиәттә танылыу яулау» премияһы оло кешеләргә өҫтәмә ярҙам итеү сараһы буласаҡ.


text:
Башҡортостан Президенты Учалы районында булды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Учалы районында булды.
Республика башлығы бер нисә социаль һәм сәнәғәт объекттарын, шул иҫәптән Сәфәр ауылында капиталь ремонттан һуң асылған урта белем биреү мәктәбен, баҡыр һәм цинк яңы ятҡылыҡтарын үҙләштерә башлаусы Учалы тау-байыҡтырыу комбинатын, үҙ производствоһын үҫтергән – бесеү-әҙерләү һәм тегеү цехтары урынлашасаҡ ике ҡатлы бина төҙөлөшөн башлаған теген фабрикаһын ҡараны. Шулай уҡ Президент яңы һыу үткәргесе файҙаланыуға тапшырылған Сораман ауылын ҡараны.


text:
«Ҙур химия – 2012» форумында эре производство проекттарының презентацияһы үткәреләсәк
«Ҙур химия – 2012» халыҡ-ара форумы сиктәрендә «Русгидро – Альстом» предприятиеһы майҙансығы төҙөлөшөн һәм энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу технологиялары технопаркын асыу планлаштырыла. Бынан тыш, Стәрлетамаҡта водород пероксиды һәм натрий перкарбонаты производствоһы проектының презентацияһы ла көтөлә. БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров әйтеүенсә, унда сеймал етештереү өсөн бөтә нәмә — яңы производстволар өсөн үҫешкән инфраструктура, буш территориялар бар. Шулай уҡ «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә акрил кислотаһы һәм акрилаттар етештереү буйынса технологик комплекс тәҡдим ителәсәк, ә сит ил компаниялары яңы индустриаль майҙансыҡтар булдырыу буйынса тәжрибәләре менән уртаҡлашасаҡ.
— Был технологик һәм логистик процестарҙың конфликтһыҙ үҫешенә булышлыҡ итә, — тип билдәләне Юрий Пустовгаров.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Өфөлә былтырғы форумды үткәргәндән һуң Салауатта газ химияһының баш ҡалаһы проекттарын, Салауат-Ишембай-Стәрлетамаҡ кластерын булдырыу буйынса проектты, Башҡортостанда, үҙебеҙҙең майҙандарҙа, «Сибур» компанияһының индустриаль паркын урынлаштырыуғә бәйле һәм башҡа проекттарҙы эшләүгә өлгәшелде.


text:
Республикала 2012 йылдың иң яҡшы эшҡыуарҙары билдәләнде
Башҡортостанда «Йыл эшҡыуары – 2012» конкурсында еңеүселәр билдәләнде. Уларҙың исемдәре Стәрлетамаҡта II «Эшҡыуарлыҡ. Бәләкәй ҡалалар һәм территориялар – үҫеш нөктәләре» республика форум-күргәҙмәһендә иғлан ителде.
Быйыл Башҡортостандың бөтә тиерлек ҡала һәм райондарынан йәмғеһе 74 заявка ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Шул уҡ ваҡытта иң күп кеше «Етештереү өлкәһендә иң яҡшы эшҡыуар» һәм «Күмәртәләп һәм ваҡлап сауҙа итеү өлкәһендә иң яҡшы эшҡыуар» номинацияларында ҡатнашты. Ярыштар 12 номинация буйынса үткәрелде.
— Бизнес бер нисә критерий буйынса баһаланды. Улар араһында – етештереү күләменең үҫеше, яңы эш урындарын булдырыу, хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡы кимәле, инновацион проекттар һәм технологиялар индереү, — тип хәбәр иттеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Еңеүселәр исемлеге министрлыҡ сайтында урынлаштырылған.


text:
Суд приставтары етем балаларҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙғарҙыФото: Суд приставтары хеҙмәтенең матбуғат хеҙмәте фотолары
Суд приставтары етем балаларҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙғарҙы
Суд приставтары етем балаларҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙғарҙыФото: Суд приставтары хеҙмәтенең матбуғат хеҙмәте фотолары
Рәсәй Федераль Суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында БР Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова, министрлыҡтар һәм ведомстволар вәкилдәре, махсус балалар учреждениелары вәкилдәре етәкселәре ҡатнашлығында кәңәшмә үтте.
Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, алименттар алыу тураһында документты үтәгәндә һәм етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өсөн дәүләт белем биреү учреждениелары; сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн махсус (коррекция) белем биреү учреждениелары тәрбиәләнеүселәренә, шулай уҡ опека һәм попечителлек органдарында иҫәптә торған балаларға торлаҡ биреүҙә үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләре тикшерелде.
Һүҙ шулай уҡ етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар файҙаһына алименттар түләү буйынса башҡарма документтарҙы һәм мөрәжәғәттәрҙе тикшереү буйынса эште ойоштороу тураһында барҙы. Был эштең сифатын яҡшыртырға бирәсәк саралар билдәләнде.
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға торлаҡ биреү тураһында суд ҡарарҙарын үтәү Рәсәй Федераль Суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе булып тороуы һәм айырыуса контроль аҫтында булыуы билдәләнде.


text:
Республиканың баш ҡалаһында торлаҡ төҙөлөшө темпы үҫә Фото: Олег Яровиков
Республиканың баш ҡалаһында торлаҡ төҙөлөшө темпы үҫә
Республиканың баш ҡалаһында торлаҡ төҙөлөшө темпы үҫә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл тәүге дүрт айҙа Өфөлә 150 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған, был уҙған йыл менән сағыштырғанда һигеҙ процентҡа күберәк. Ошо хаҡта баш ҡала хакимиәтендә ағымдағы йылдың тәүге кварталында ҡаланың социаль-иҡтисади үҫеше йомғаҡтарына арналған матбуғат конференцияһында хәбәр иттеләр.
Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Илдар Хәсәнов билдәләүенсә, инвестициялар үҫешенә тәү сиратта ҡалала торлаҡ төҙөлөшөнөң йылдам үҫешеүе ҙур йоғонто яһаған.
Быйыл ғинуар-апрель айҙарында Башҡортостан йорттарҙы сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында икенсе урын яуланы. Йән башына иҫәпләнгән торлаҡты сафҡа индереү буйынса республика округта бишенсе урында килә.
2016 йылдың тәүге дүрт айында төбәктә дөйөм майҙаны 632,2 мең квадрат метрлыҡ 7551 фатир сафҡа индерелгән. Был үткән йыл менән сағыштырғанда 6,5 процентҡа кәмерәк. Башҡортостан Татарстандан ғына ҡалышты, унда 799 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлгән.
Ғинуар-апрель айҙарында һәр мең кешегә 155 квадрат метр яңы торлаҡ тура килгән.


text:
Фото:
Журналистарҙы «Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
Фото:
Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль дәүләт хеҙмәте Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһының Тәбиғәт ресурстары, тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология буйынса комитеты менән берлектә киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре араһында тәүге тапҡыр«Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» дөйөм Рәсәй конкурсын үткәреү тураһында иғлан итә.
Киң мәғлүмәт сараларында тәбиғәтте һаҡлау тематикаһын актуалләштереү, йәмәғәтселекте тәбиғәттән файҙаланыу һәм экологик хәүефһеҙлекте тәьмин итеү менән идара итеүгә йәлеп итеү, Рәсәй Президенты Мөрәжәғәтнамәһенең энергияны һаҡсыл ҡулланыуҙы арттырыу, ресурстарҙы ҡулланыуҙың рациональ моделенә күсеү тураһындағы положениеларын ғәмәлгә ашырыу өсөн шарттар тыуҙырыу был конкурстың төп маҡсаты иҫәпләнә.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй фәндәр академияһында Бөтә донъя тирә-яҡ мөхитте һаҡлау көнө алдынан конкурсҡа йомғаҡ яһаласаҡ.
«Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» конкурсы тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль дәүләт хеҙмәте сайтынан www.rpn.gov.ru/node/109 йәки 8(495)254-60-01 телефоны аша алырға мөмкин.


text:
Һөнәри байрамдары алдынан республика төҙөүселәре дәүләт наградаларын алдыФото: Олег Яровиков
Һөнәри байрамдары алдынан республика төҙөүселәре дәүләт наградаларын алды
Һөнәри байрамдары алдынан республика төҙөүселәре дәүләт наградаларын алдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Һөнәри байрамдары алдынан Башҡортостан төҙөүселәре дәүләт наградаларын алды. Рөстәм Хәмитовтың ҡушыуы буйынса Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов үҙ эшен еренә еткереп башҡарған ҡырҡҡа яҡын кешегә наградалар тапшырҙы.
Сергей Молчанов төҙөүсе һөнәренең әһәмиәтен билдәләп үтте. Күркәм йорттар, Мәҙәниәт һарайҙары, спорт һәм социаль объекттар — быларҙың барыһын да төҙөүселәр һала. Республика Башлығы Хакимиәте етәксеһе йыйылыусыларҙың иғтибарын төбәктәге ҡала һәм ауылдарҙың, урамдарҙың, парктарҙың үҙгәрешенә йүнәлтте.
Тантаналы сарала тармаҡ хеҙмәткәрҙәренең 8-10 июлдә баш ҡалала үткән ШОС һәм БРИКС халыҡ-ара саммиттарына әҙерлеккә ҙур өлөш индереүе билдәләнде.Төҙөүселәрҙең ҡулдары менән яңы ҡунаҡханалар төҙөлдө, «Башҡортостан» концерт залы һәм Конгресс-холл реконструкцияланды, «Өфө» аэропортында халыҡ-ара терминал асылды.
«Элек тә матур ҡала тағы ла йәмләнде», — тип билдәләне Сергей Молчанов. Ул төҙөүселәргә республика Башлығы исеменән намыҫлы хеҙмәттәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Тармаҡтың 14 иң яҡшы хеҙмәткәренә Башҡортостан Республикаһының почет грамоталары тапшырылды. Наградалар алған саҡта предприятие вәкилдәре дөйөм эшкә бөтә коллективтарҙың өлөш индереүен билдәләне һәм киләсәккә пландары менән бүлеште.
Байрам алдынан тармаҡтың 23 хеҙмәткәре «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Улар республика халҡы менән бергә төбәктең ҡаҙаныштары менән ғорурлана. «Башкиргражданстрой» 2-се төҙөлөш идаралығы директоры Сергей Гулай «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереүҙе тамамлауҙары хаҡында һөйләне. Ошо көндәрҙә унда «Өфө» футбол клубы һәм «Зенит» футболсылары араһында уйын буласаҡ.
Тантананы йомғаҡлап, Сергей Молчанов республика етәкселегенең тармаҡ алдына ҡуйған бурыстарын билдәләне.


text:
Япония
Координаталар: 37°25′00″ с. ш. 138°57′00″ в. д. / 37.41667° с. ш. 138.95000° в. д. (G) (O)
Япония (яп. 日本 Нихон, Тип), рәсми исеме- «Нихон коко», «Типо коко» (яп. 日本国) — Көнсығыш Азиялағы утрауҙа урынлашҡан дәүләт. Япон диңгеҙенән көнсығышта Тымыҡ океанда тора, Ҡытай, Төньяҡ һәм Көньяҡ Корея, Россия менән сикләшә. Төньяҡта Охотский диңгеҙе , ә көньяҡта Көнсығыш Ҡытай диңгеҙенән алып Тайванға тиклем территорияны биләй.
Япония 6852 утрауҙан торған Япония архипелагында урынлашҡан.[прим 2][7]. Дүрт иң эре утрауҙары— Хонсю, Хоккайдо, Кюсю һәм Сикоку —ил майҙанының 97 процентын тәшкил итә. Күпселек утрауҙары таулы, күптәре вулканлы. Японияның иң юғары нөктәһе —Фудзияма (3776. м) вулканы. Халҡының һаны (126 миллион кеше) буйынса ул донъяла унынсы урынды биләй. Оло Токио, үҙ эсенә Японияның баш ҡалаһы Токио һәм бер нисә яҡын-тирәләге префектураларын индереп, 30 миллиондан артыҡ кешеһе менән донъялағы иң ҙур ҡала агломерацияһы булып тора.
Япония бөйөк иҡтисади держава[8], Япония номиналь ДДП буйынса һәм эске дөйөм продукттың паритет һатып алыу һәләте буйынса донъяла дүртенсе урынды биләй. Япония донъяла ҙурлығы буйынса дүртенсе урындағы экспортер һәм алтынсы урындағы импортер. Ул донъяла берҙән-бер империя статуслы дәүләт .
Япония — алға киткән ил менән бик юғары кимәлдәге тормошло, алға киткән ил (кеше потенциалы үҫеше индексы буйынса ун етенсе урында тора). Унда кешенең уртаса тормош оҙонлоғо 2009 йылда 82,12 йыл тәшкил итә[9]) һәм сабыйҙар үлеме күрһәткесе иң түбән дәрәжәлә[10].
Япония «Большая семерка» һәм АТЭС-ҡа ингән ил, ул шулай уҡ БМО Хәүефһеҙлек Советының даими булмаған ағзаһы булып регуляр рәүештә һайланыусы ил. Япония рәсми рәүештә һуғыш иғлан итеү хоҡуғынан баш тартҡан ил булып торһа ла, уның хәҙерге заманса ҡоралланған төрлө һаҡланыу һәм тыныслыҡ урынлаштырыу операцияларында ҡатнашыу маҡсатында ҙур армияһы бар.
Япония донъяла үҙенә ҡаршы йәҙрә ҡоралы ҡулланылған берҙән-бер ил.
Йөкмәткеһе
Исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урыҫ һүҙе «Япония» — экзоним, урыҫ теленә был һүҙ немец теленән (унда. Japan) килгән, хәйер, вокализмы буйынса күберәк туранан-тура француз Japon һүҙенә тура килә[11].
Мэйдзи осорондағы Реставрациялауҙан Икенсе донъя һуғышы аҙағына тиклем Японияның тулы исеме Дай Ниппон Тэйкоку (яп. 大日本帝國) тип атала һәм Бөйөк Япон империяһы тигәнде аңлата. Илдең хәҙерге рәсми исеме- «Нихон коко» йәки «Тип коко» (яп. 日本国). Япондар үҙҙәре илдәрен «Ниппон» йәки «Нихон» , ике варианты ла кандизи 日本 ярҙамында яҙылған. Беренсе өлөшө рәсми рәүештә, мәҫәлән, иена, почта маркаһы һәм күп кенә спорт сараларының исемен яҙыуҙа ҡулланыла. «Нихон» ғәҙәттә, көнкүрештә ҡулланыла. Үҙҙәрен япондар нихондзин (яп. 日本人), , ә үҙенең телен — нихонго (яп. 日本語) тип атайҙар.
«Нихон»- " Ҡояш иле"тигәнде аңлата, һәм цыш ҡына уны «Страна восходящего солнца» тип тәржемә итәләр[12].
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Япония архипелагында кешеләр йәшәй башлау күренештәренең билдәләре б.э.т. 40 меңйыллыҡта япон палеолитында(б.э.т.12 мең йыллыҡҡа тиклем)[прим 3] табыла. Японияның тәүге кешеләре һунар менән һәм емеш-еләк йыйыү менән көн күргән, тәүге таштан яһалған эш ҡоралдарын ҡулланғандар. Был осорҙа әле керамиканан яһалған әйберҙәр булмаған, шуға күрә осор керамикаға тиклемге мәҙәни осор[13] тип атала. Б.э.т. 12 000 йылдан дзёмон оооро башлана, был Көбайыш илдәре тарихындағы археологик осорҙарға бүлеүҙең мезолит һәм неолитосорона тура килә. Был осорҙоң үҙенсәлеге булып Япон архипелагында йәшәүсе кешеләрҙең керамиканан эшләнгән әйберҙәр ҡуллана башлауы тора.
Был осорҙа, б.э.т. 500 йылға тиклем, Япония архипелагында һыу менән һуғарып, жөгө сәсә башлайҙар, унда балсыҡтан көршәк эшләү түңәрәге(әйләнәһе), туҡыу станогы барлыҡҡа килә, металлдан (баҡыр, бронза һәм тимер) әйберҙәр эшләү һәм һаҡлағыс ҡалаысыҡтар төҙөү менән булышҡандар[14]. Был яңылыҡтарҙы Японияға Ҡытай һәм Корея иммигранттары өйрәткән..
Беренсе тапҡыр япондар ҡытайҙарҙың Ханьшу тарихи хроникаларында телгә алына. Ентекләберәк ҡытайҙар Ва тип йөрөткән Япон архипелагы Ҡытайҙағы "Өс батшалыҡтың тарихында " яҙылған[15]. Уның буйынса өсөнсө быуатта иң көслө кенәзлек башында хаким ҡатын Химико торған Яматай кенәзлеге булған.
250 йылда яей осоро Кофн осоро менән алышына. Уның барышында ҡурғандар төҙөү мәҙәниәте булдырыла , ә Ямато районында шул исемдәге япон дәүләте барлыҡҡа килгән.
Кофун 538 йылда Асука осорона күсә. Уның үҙенсәлектәре -Японияға Кореянан күскән Пэкче дәүләте кешеләре килтергән буддизм[16] һәм ҡытай хөкмәте өлгөһөндә үҙәкләштерелгән хөкүмәт төҙөү, тәүге закондар теҙмәһе «рицуре» һәм материктағы фәлсәфәүи һәм мәҙәни идеяларҙың аҫтында япон мәҙәниәтенең сәскә атыуы.
Һигеҙенсе быуатта Нара осоронда ныҡ көслө үҙәкләштерелгән япон дәүләте барлыҡҡа килә, уның башҡалаһы хәҙерге замандағы Нара территорияһындағы императорҙың башҡалаһы Хэйдзе-ке. Был осор япон йәмғиәтенең ҡытайлаштырылыуы һәм шл уҡ ваҡытта тәүге тарихи хроникаларҙың барлыҡҡа килеүе, мәҙәниәттең сәскә атыуы менән характерлана. 712 йылда Кодзики, ә 720 йылда — Нихон секи тамамланған[17].
784 йылда Император Камму башҡаланы Наранан Нагаока-кеға , ә 794 йылда ул Хэйан-ке (хәҙерге Киото)[18] ҡалаһына күсерә. Бына шулай Хәйан осоро башланып киткән. Был осорҙа япон милли мәҙәниәте барлыҡҡа килә һәм ныҡ үҫешә. Ижекле әлифбаның (кана) барлыҡҡа килеүе ҡытай теленән азат ителеп үҙ япон телендә яҙырға мөмкинселек бирә. Кана менән яҙылған " Кокинвакасю"шиғри анталогияһы иң тәүге өлгө итеп ҡуйылған империя анталогияһына әйләнә һәм XIX быуатҡа тиклем танка шиғриәте уның өлгөләренә таянып яҙған. Был осорҙа яҙылған «Гэндзи тураһындағы повесть» һәм «Баш осондағы яҙыуҙар» прозаик әҫәрҙәре Японияла һәм унан башҡа илдәрҙә япон әҙәбиәтенең иң юғары бейеклеген яулаған әҫәрҙәр булып тора.
Япон феодализмы юғары ҡатлам яугирҙәре «самурайҙар ведомствоһы»[19] барлыҡҡа килеү менән бәйле.1185 йылда үҙҙәре менән ярышлашҡан Тайр ырыуын еңгән Минамото-но Еритомо 1192 йылда сегун итеп тәғәйенләнгән. Был Камакур осороноң башланыуына килтерә. Ул үлгәндән һуң фактик власть Минамото-но Еритомоның улының регенты булған Ходзе ырыуы ҡулына күсә. Камакура сегунаты 1274 һәм 1281 йылдарҙағы монголдарҙың илгә бәреп инеүҙәрен, бакуфуларҙың позицияһын нығытып, уңышлы кире ҡаға. Сегунаттың рәсми дине булып дзэн тора.букреев позицияһын ҡаршы һуғыштарҙа еңде. Рәсми религий сегунат булды дзэн.Монголдарҙы еңгәндән һуң япон яугирҙәре үҙ-ара һуғышалар һәм был хәл Камакура режимын юҡҡа сығарған. 1318 йылда тәхеткә император Го-Дайго ултыра һәм 1333 йылда башкомадующий бакуфу Асикага Такаудзи ярҙамында үҙ ҡулына власты төшөрә, тик 1336 йылда императорҙың улы менән хакимлекте бүлешә алмайынса, Асикага Такаудзи Киотола император итеп Кемиены тәхеткә ултырта һәм 1338 йылда күрһәткән хеҙмәттәре өсөн унан сегун титулы ала. Шулай итеп Японияла ике император була һәм улар 1392 йылға тиклем бер-береһе менән власть өсөн бер туҡтауһыҙ һуғышалар. Асикага сегунаты эре феодалдар-даймеларҙы контролдә тота алмай, шунлыҡтан 1467 йылда граждандар һуғышы башлана. Был ығы-зығылы бола осоро булған Сэнгоку осорон башлап ебәрә[20].
1543 йылда Япония ярҙарына Португалиянан диңгеҙ йөҙөүселәр, һуңыраҡ иезуит миссионерҙар һәм голландия сауҙагәрҙәре килә. Был Япония менән Көнбайыш илдәре менән коммерция һәм мәҙәниәттә аралашыуға нигеҙ һала.
Европа технологиялары һәм ата торған ҡорал ярҙамында Ода Нобунаг башҡа даймеларҙы еңгән һәм илде бөтөнләйе менән берләштерә, тик хакимлеге 1582 йылда үлеп киткәнлек арҡаһында туҡталып ҡалған. Уның вариҫы Тоетоми Хидэеси 1590 йылда илде тулыһынса берләштерә. Хидэеси ике тапҡыр Кореяны баҫып ала, тик бер нисә корея менән һәм ҡытай ғәсҡәрҙәренән еңелгәндән һуң һәм уның үлеменән һуң 1598 йылда Кореянан сығып китәләр[21].
Хидэеси үлгәндән һуң Токугава Иэясу Тоётоми Хидэёси ваҡытында үҙенең регентлығынан файҙаланып, сәйәси һәм хәрби йоғонтоһон көсәйткән. Сэкигахара янындағы һуғышта ул үҙенең бик күп дошмандарын еңә һәм 1603 йылда сегун итеп тәғәйенләнә.Изясу Токугава сегунатын нигеҙләй һәм башҡаланы Эдоға(хәҙерге Токио) күсерә[22]. 1639 йылда сегунат үҙенең изоляция сәйәсәтен башлай ике ярым быуатҡа һуҙыла . Һуңыраҡ был осорҙо Эдо осоро тип атап йөрөтәләр. Илдең изоляцияға инеүенә ҡарамаҫтан, европа фәнни нигеҙҙәрен өйрәнеү -рангакку- голландия сауҙа факторияһы аша Нагасаки гаванындағы ташып яһалған Дэдзима утрауында дауам итә.
Был осорҙа барлыҡҡа килгән милли-мәҙәни кокугаку хәрәкәте башланып, Японияны япондар үҙҙәре өйрәнә башлай[23].
1854 йылда америка коммодоры Мэттью Перри, Ҡара караптарҙа Японияға килә, шул арҡала Япония изоляция сәйәсәтен туҡтата[24]. Ошо ваҡиғаларҙан һуң Япония модернизациялау осорона инә.
Шулай уҡ илдең изоляцияла булыу сәйәсәтен 1853 йылдың 12 авгусында М. Т. Перриҙан һуң бер ай үткәс Японияға Рәсәй империяһынан яңы технологиялар һәм бүләктәр килтергән адмирал Путятиндың экспедицияһы туҡтата. 1855 йылдың 7 февралендә Япония менән Рәсәй араһында сауҙа итешеһ һәм дуҫлыҡ тураһында килешеү төҙөлә. Симод трактаты буйынса Симод, Хакодатэ, , Нагасаки порттарында һатыу итеү хоҡуғы бирелеп, Рәсәй консулы тәғәйенләнә, ике ил араһында йоғонтолоҡ сфераһы һәм биләмәләр сиктәре билдәләнә.
Бакумацу осоронда Япониякөнбайыш илдәр менән үҙе өсөн уңайһыҙ булған бер нисә килешеү төҙөшә, был илде иҡтисади һәм сәйәси көрсөккә төшөрә.1868 йылда Босин гграждандар һуғышы башлана, шуның һөҙөмтәһендә сегунат бөтөрөлә, император етәкселегендә Мэйдзи реставрацияһы үҙәкләштерелгән хөкүмәт барлыҡҡа килтерә. көнбайыш илдәренең сәйәси, хөкөм итеү һәм хәрби системалары өлгөһөндә Япония министрҙар советы Йәшерен совет төҙөп, Мэйдзи конституцияһын ҡабул итергә әҙерләнә һәм парламенттыйыйылышҡа саҡыра. Мэйдзи реставрацияһы Японияны донъяның ҙур индустриаль державаһына әйләндерә. 1894—1895 йылдарҙағы япон-ҡытай һуғышы һәм 1904—1905 йылдарҙағы рус-япон һуғышынан һуң Япония Япон һәм Һары диңгеҙҙәрендә өҫтөнлөк итеп, Кореяны, Тайванды һәм Карафутоны үҙ иленә ҡуша.
ХХ быуаттың башында ҡыҫҡа ваҡытлы Тайсе демократик осоронан һуң Япония милитаризм һәм экспасионизм рухы менән һуғарылған дәүләткә әйләнә һәм Антанта яғында Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша, үҙенең сәйәси һәм территриаль йоғонтоһон көсәйтә. 1931 йылда экспансия сәйәсәтен көсәйтеп, Маьчжурияны баҫып ала һәм Маньчжоу-Го етәкселек иткән марионетка дәүләтте барлыҡҡа килтерә. 1933 йылда Милләттәр Лигаһында Японияның эштәрен тәнҡитләгән Литтон докладынан һуң Япония демонстратив рәүештә Лиганы ташлап сыға[25].1936 году Япония нацист Германияһы менән берлектә Коминтернға ҡаршы пакт төҙөй, ә 1941 йылда «Ось» илдәренә ҡушыла[26]. Шул уҡ ваҡытта Япония Монголия халыҡ республикаһының һәм Маньчжоу-Гоның территориаль бөтөнлөгөн ихтирам итәсәге тураһында СССР менән нейтралитет Пактына ҡул ҡуя.
1937 йылда Япония ,Ҡытайҙың башҡа өлөштәренә лә баҫып инеп, 1937—1945 йылдарҙа икенсе япон-ҡытай һуғышын башлап ебәрә.Шунан һуң АҠШ Японияға нефть эмбаргоһы һала[27]. 1941 йылдың 7 декабрендә Япония , Перл-Харборға һөжүм итеп, АҠШ менән Бөйөк Британияға һуғыш иғлан итә. Был АҠШ-тың Икенсе бөтә донъя һуғышында ҡатнашыуына килтерә. Япон империяһы Гонконг, Филиппин һәм Малакканы яулап ала, ләкин 1942 йылда Коралл диңгеҙендәге һуғышта тармар ителеүе уның диңгеҙҙә өҫтөнлөк итеүен юҡҡа сығара[28].1945 йылдың 6 һәм 9 авгусында АҠШ авиацияһы Хиросима менән Нагасакиҙы атом бомбардировкаһына тота һәм СССР-ҙың Японияға ҡаршы хәрби ғәмәлдәренә ҡушыла. Шунлыҡтан ҡаршы 1945 йылдың 2 сентябрендә Япония бер һүҙһеҙ Капитуляция Актына ҡул ҡуя[29].
1947 йылда Япония яңы пацифист конституцияһын ҡабул итә, унда либераль демократияға баҫым яһала. Союздаш ғәсҡәрҙәрҙең Японияны оккупациялауы Сан-Франциско тыныслыҡ шартнамәһен ҡабул итеүгә килтерә, ул үҙ көсөнә 1952 йылда, керә[30], ә 1956 йылда Япония БМО инә. Һуңыраҡ Япония рекордлы иҡтисади үҫешкә өлгәшә. Был үҫеш дүрт тиҫтә йыл дауам итә һәм, уртаса алғанда, йыл һайын 10 процент тәшкил итә.
Оҙайлы үҫеш һикһәненсе йылдарҙың аҙағында инвесторҙарҙың япон иҡтисадына иғтибарын ныҡ арттыра, ә был иһә баҙар фондында һәм күсемһеҙ милек баҙарында иҡтисади бушҡыуыҡты барлыҡҡа килтерә. 1991 йылда иҡтисад үҫеше кризис менән алмашына, ил кризистан бары 2000 йылда ғына сыға ала[31].
Аңлатма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Юити Сато (佐藤裕一) Введение в древнюю историю Японии (日本古代史入門).
- ↑ Мещеряков А. Н., Грачёв М. В. История древней Японии — СПб.: Гиперион, 2002.
- ↑ Statistical Handbook of Japan. Land and Climate (инг.). Японское бюро статистики (2008). Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 20 ғинуар 2010 тикшерелгән.
- ↑ Official Japan Statistics Bureau: Population Estimates
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Japan. Международный валютный фонд. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011. 13 февраль 2011 тикшерелгән.
- ↑ Human Development Report 2014 (инг.). Программа развития ООН. — Доклад о человеческом развитии (2014) на сайте Программы развития ООН. 27 октябрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Facts and Figures of Japan 2007 01: Land.
- ↑ World Factbook; Japan.
- ↑ The World Factbook: Rank order — Life expectancy at birth (англ.). ЦРУ (2010). Проверено 23 января 2010.
- ↑ The World Factbook: Rank order — Infant mortality rate (англ.). ЦРУ (2010). Проверено 23 января 2010.
- ↑ Фасмер, М.
- ↑ Piggott, Joan R. The emergence of Japanese kingship.
- ↑ Кузнецов Ю. Д., Навлицкая Г. Б., Сырицын И. М. История Японии: Учеб. для студ. вузов, обучающихся по спец. «История». — М.: Высш. шк., 1988. — С. 8. — 432 с. — 30 000 экз.
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 35—37
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 37
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 43
- ↑ Totman, Conrad.
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 56
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 67
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 75—82
- ↑ Turnbull, Stephen.
- ↑ Marcia Yonemoto.
- ↑ Hooker, Richard Japan Glossary; Kokugaku (англ.
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 102
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 108
- ↑ Kelley L. Ross.
- ↑ Roland H. Worth, Jr. No Choice But War: the United States Embargo Against Japan and the Eruption of War in the Pacific.
- ↑ Елисеефф, Елисеефф, 2008, с. 109
- ↑ Подписание акта о капитуляции Японии, Известия (2 сентября 1945). Проверено 21 января 2010.
- ↑ Joseph Coleman. '52 coup plot bid to rearm Japan: CIA (англ.
- ↑ Japan scraps zero interest rates (англ.


text:
Өфөлә тағы торлаҡҡа хаҡ арта
Өфөлә икенсел торлаҡ баҙарында һаман да хаҡ арта. 5 мартҡа ҡарата бер квадрат метрҙың уртаса хаҡы 52,26 мең һум тәшкил иткән. Күсемһеҙ милек агентлыҡтарының береһенең мәғлүмәттәренә ярашлы, фатирҙарға бер айҙа 1,9 процентҡа хаҡ күтәрелгән. Күбеһенсә бер бүлмәле фатирҙарға хаҡ артҡан – квадрат метрына 56,7 мең һум (+3%). Ике бүлмәлеләрҙең «квадраты» — яҡынса 50,86 мең һум (+0,1%), өс бүлмәлеләрҙеке 49,6 мең һум тора (үҙгәрешһеҙ ҡалған).
Бер бүлмәле фатирҙарға хаҡ артыуы был сегментта һорауҙың ҙур булыуына бәйләнгән. Йәшел сауҡалыҡ һәм Октябрь проспекты әүәлгесә иң популяр райондар булып ҡала.
Ҡала баҙарында әле йәмғеһе өс меңдән ашыу фатир тәҡдим ителә. Уларҙың дөйөм күләме 200 мең квадрат метрға тиң. Һатыуға ҡуйылған фатирҙың уртаса майҙаны – 63,33 квадрат метр, ә хаҡы 3,3 миллион һум тәшкил итә.


text:
Бөгөнгә 150-ләп кеше ашауҙан тыйылған. Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, йәштәр ҡоро етәксеһе Фәнзил Әхмәтшин властәр Артур Иҙелбаев, Айрат Дилмөхәмәтовты, башҡа әүҙем кешеләрҙе эҙәрлекләүҙән туҡтаһалар, аслыҡ та туҡтаясаҡ тип белдерә.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетындағы хәлдәрҙән һуң Башҡорт йәштәре иттифағы башланғысы менән бер-нисә кеше аслыҡ иғлан иткәйне.
Ҡоролтай ултырышы үтәсәк 26 февраль алдынан Өфөлә бер-нисә абруйлы зыялының өйөнә барғандар, кемдәрендер милицияға шаһит сифатында саҡырғайнылар.
Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, йәштәр ҡоро етәксеһе Фәнзил Әхмәтшин фекеренсә, был – алдан уйланылған аҙым. Хоҡуҡ һаҡлау органдары Башҡорттар ҡоролтайында бүленеш башланып сәйәси хәлдәр ҡырҡыулашыр тип шикләнгән, ошоға бәйле билдәле кешеләрҙе Ҡоролтай ултырышында ҡатнашыуҙан мәхрүм иткәндәр.
"Азатлыҡ" радиоһы хәбәрсеһе Фәнзил Әхмәтшиндан Башҡорт йәштәре иттифағы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты тирәһендәге хәлдәр тураһында ҡыҙыҡһынды.
Фәнзил Әхмәтшин властәр Артур Иҙелбаев, Айрат Дилмөхәмәтовты, башҡа әүҙем кешеләрҙе эҙәрлекләүҙән туҡтаһалар, аслыҡ та туҡтаясаҡ тип белдерә. Һуңғы мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, бөгөнгә 150-ләп кеше ашауҙан тыйылған. Әммә уларҙың береһе лә уҡыу йәки эш ҡалдырмай, уҡыу урындарында һәм эштә асығалар. Талаптар Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығына яҙма рәүештә бирелгән, ти Фәнзил Әхмәтшин.


text:
Башҡортостан юлдаш телевидениеһы «Триколор»ға инде Фото: Лариса Ветлугина
Башҡортостан юлдаш телевидениеһы «Триколор»ға инде
Башҡортостан юлдаш телевидениеһы «Триколор»ға инде Фото: Лариса Ветлугина
1 октябрҙән Башҡортостан юлдаш телевидениеһының тамашасылар аудиторияһы йөҙләгән тапҡырға артты. «Триколор» юлдаш тапшырыуының төп пакетына инеү һөҙөмтәһендә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тапшырыуҙарын бөтә Рәсәйҙә генә түгел, сит илдәрҙә лә ҡарау мөмкинселеге тыуҙы.
— Әгәр элек беҙҙең телеканалды кабель селтәрҙәре буйынса Урал тауҙарынан Алыҫ Көнсығышҡа тиклем ҡарай алһалар, 1 октябрҙән Рәсәйҙең Үҙәк өлөшөндә лә ҡарарға була, — тип аңлаттылар Башҡортостан юлдаш телевидениеһының матбуғат хеҙмәтенән.
Юлдаш телевидениеһының Рәсәй операторҙары менән хеҙмәттәшлек итеү мәсьәләһе күптән өлгөргән. «Интелсат-15-Сибирь» пакетында Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тапшырыуҙарын элек тә ҡарап була ине, ә хәҙер «Триколор» ға ингәндән һуң республиканың баш телеканалы программаһын өлөшләтә Европала ла ҡарап буласаҡ, мәҫәлән, Скандинавия илдәрендә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан юлдаш телевидениеһынан.
«Триколор»ға инеү – беренсе аҙым ғына. Икенсе этап – тапшырыуҙарҙы юғары асыҡлыҡ форматында алып барыу, тип билдәләнеләр канал вәкилдәре.


text:
Башҡорт балы халыҡ-ара конгреста иң яҡшыларҙың береһе тип танылды
Башҡорт балы был көндәрҙә Киевта барған умартасылыҡ буйынса «Апимондия-2013» 43-сө халыҡ-ара конгресында иң яҡшыларҙың береһе тип танылды. Быйыл был конгреста донъяның 70-тән ашыу иле вәкилдәре ҡатнаша.
Умартасылыҡ продукцияһы етештереүселәр һәм эшкәртеүселәр эшмәкәрлеген яраштырыу төбәк-ара Ассоциацияһы ағзалары башҡорт балын балдың сифаты буйынса профессиональ конкурстарҙың дүрт категорияһында тәҡдим итте.
Үткәрелгән конкурстар йомғаҡтары буйынса башҡорт командаһы наградаларҙың тулы комплектын — бер алтын, бер көмөш һәм бер бронза миҙалдар яуланы.
Еңеүселәрҙе рәсми бүләкләү кесе йомаға, 3 октябргә, планлаштырылған.


text:
Янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙоу сәбәпле 29 клуб һәм кафелар эшмәкәрлеген туҡтатты
Өфө прокуратураһы кеше күмәк йыйылған 59 йортта тикшереү үткәрҙе. Ҡала прокуроры Рәмил Хәкимов хәбәр итеүенсә, тикшереү һөҙөмтәләре буйынса 58 йортта янғын хәүефһеҙлеге нормаларын һәм ҡағиҙәләрен боҙоуҙар асыҡланды, шуның менән бәйле прокурорҙар 91 административ эш ҡуҙғатты. Уларҙың 55-е —юридик шәхестәргә, 22 – вазифалы кешеләргә, 14 – шәхси эшҡыуарҙарға ҡарата.
«29 йорттоң эшмәкәрлеге административ туҡтатылды. Улар араһында, атап әйткәндә, «Дуҫлык» рестораны, «Амакс» төнгө клубы, Ленин урамындағы «Макдоналдс», «Наутилус» клубы, «Правда» төнгө клубы һәм башҡалар», — тине Рәмил Әмир улы.
Күрһәтелгән йорттар етәкселәренә ҡарата закон боҙоуҙарҙы бөтөрөү тураһында 62 күрһәтмә бирелде; 30 кеше янғын хәүефһеҙлеге тураһында закондарҙы боҙоуға һәм пиротехниканы санкцияланмаған файҙаланыуға юл ҡуймау тураһында иҫкәртелде.


text:
Фото:
Өфөлә Башҡортостан парламентының 47-се ултырышы үтә
Фото:
Өфөлә Башҡортостан Республикаһы дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайының 47-се ултырышы үтә.
Тикшереү өсөн республиканың 25-кә яҡын закон проекты көн тәртибенә индерелгән. Уларҙың күбеһен федераль ҡануниәткә ярашлы хәлгә килтерергә кәрәк.
Унға яҡын документ өсөнсө уҡыуҙа ҡарауға тәҡдим ителә. Улар араһында — «Норматив хоҡуҡи акттар тураһында», «Йәнлектәр донъяһы тураһында» һәм «Башҡортостан Республикаһында ерләү һәм ерләү эштәре тураһында»ғы БР Закондарына төҙәтмәләр.
Ундан ашыу закон проектын Дәүләт Йыйылышы депутаттары беренсе уҡыуҙа ҡараясаҡ. Закон сығарыусылар Башҡортостандың Экология кодексына, шулай уҡ етем балаларға бушлай хоҡуҡи ярҙам алыуға хоҡуҡ бирәсәк законға төҙәтмәләр индерергә ниәтләй.
Бынан тыш парламентарийҙар Йәштәр йәмәғәт палатаһы Положениеһына үҙгәрештәр индерергә планлаштыра. Улар палата ағзаларының йәш цензына ҡағыла.
Дәүләт Йыйылышы ултырышында йәнә «2011 йылда Башҡортостан закондарының торошо тураһында»ғы доклад тәҡдим ителәсәк. Шулай уҡ депутаттарға республиканың дүрт суд участкаһының мировой судьяларын һайларға тура киләсәк.


text:
Фото:
Башҡортостанда ветерандар һәм тыл эшсәндәре Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы юбилей миҙалдарын аласаҡ
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда йәшәүсе ветерандарға һәм тыл эшсәндәренә Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ.
2013 йылдың декабрендә РФ Президенты Владимир Путин «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 70 йыл» юбилей миҙалын булдырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Указға ярашлы, был миҙал менән Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан хәрбиҙәр, партизандар, тыл эшсәндәре, концлагерь тотҡондары бүләкләнәсәк.
Юбилей миҙалының диаметры — 32 миллиметр, ул көмөш төҫөндәге металдан эшләнгән. Миҙалдың алғы яғында күп төҫлө I дәрәжә Ватан һуғышы ордены билдәһе төшөрөлгән. Икенсе яғында «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 70 йыл» тип яҙылған.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, республикала 69 меңгә яҡын ветеран йәшәй, шуларҙың 65 меңгә яҡыны награда аласаҡ. Өфөлә 15 мең ветеранға юбилей миҙалдарын тапшырыу күҙаллана.
Юбилей миҙалдарын алыусыларҙың тулы исемлеге менән БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы сайтында танышырға мөмкин.


text:
Балаларҙың йәйге ялына Башҡортостанда 1,5 миллиард һумға яҡын аҡса тотоноласаҡ
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялына һәм уларҙы сәләмәтләндереүгә 2013 йылда тупланған бюджеттан бер миллиард 477 миллион һум аҡса йүнәлтелә, 2012 йыл менән сағыштырмаса был 75,5 миллионға күберәк. Сәләмәтләндереү учреждениеларына һәм шифахана-курорт ойошмаларына путевкалар һатып алыуға средстволар шулай уҡ ойошмаларҙан, ата-әсәләрҙән, профсоюз ойошмаларынан йәлеп ителәсәк, тип хәбәр итте Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов.
Быйыл мәғариф учреждениелары нигеҙендә 1539 көндөҙгө үҙәк, шулай уҡ 95 ҡала яны стационар балалар һауыҡтырыу лагеры, 37 шифахана-профилакторий, 120 сатыр лагеры, 1082 хеҙмәт һәм ял лагеры, хеҙмәт ойошмаһы эшләйәсәк.
Быйылғы йәйге һауыҡтырыу кампанияһы барышында 385 мең бала һәм үҫмер, шул иҫптән ауыр тормош хәлендә ҡалған 90 мең бала ял итеп, сәләмәтлеген нығыта аласаҡ.
Бөгөнгө көндә республикала 2873 һауыҡтырыу учреждениеһының 1994-е эшләй.


text:
Башҡортостан менән Ҡурған өлкәһе Хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙе яңырта
Башҡортостан менән Ҡурған өлкәһе араһында хеҙмәттәшлек тураһында Килешеү яҡын ваҡыт арауығында әҙерләнеп бөтәсәк һәм яңыртыласаҡ. Был хаҡта Ҡурғанда уҙған өлкә губернаторы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Алексей Кокорин, Башҡортостандың Урал төбәктәрендә рәсми вәкиле Амур Хәбибуллин һәм БР Учалы районы хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәевтың эш осрашыуында әйтелде. Әлеге ваҡытта Шаҙры һәм Учалы ҡалалары араһында иҡтисади һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеү үҙ көсөндә.
— Мин иҡтисади блокты күләмлерәк күрһәтергә теләр инем. Иҡтисадта уртаҡ нөктәләр күп булған һайын, яҡшыраҡ, — тип аңлатты Алексей Кокорин.
Башҡортостан вәкилдәре әйтеүҙәренсә, республика башлығы Урал аръяғы тәҡдимдәрен хуплай. Әҙер Килешеүгә ҡул ҡуйыу июндең башына билдәләнгән.
Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, республика Урал аръяғы территорияһында «Башнефть» компанияһын алға этәреү менән ҡыҙыҡһына. Шулай уҡ Башҡортостан Урал аръяғында етештерелмәгән тауарҙарҙы уларға һатыуҙы яйға һалырға планлаштыра. Ҡаҙҙар һәм һарыҡтар үрсетеү буйынса республиканың тоҡомло совхоздары менән Ҡурған өлкәһе шәхси секторының хеҙмәттәшлеге күҙаллана.