text:
Өфөлә ҙур күләмдә мутлашырға йыйыныуҙы асыҡлағандар
Өфөлә ҙур күләмдә мутлашырға йыйыныу факты буйынса енәйәт эше асылған. Тәфтишселәр мәғлүмәте буйынса, Өфөләге предприятиеларҙың береһендә етәкселек 158 миллион һумдан ашыу суммаға насостар һатып алғандан һуң өҫтәмә хаҡҡа һалымды ҡаплауға һалым органдарына документтар әҙерләп биргән.
— Һалым хеҙмәте компенсацияға дәғүә итеүселәрҙең ҡулға таҙа булмауына шикләнеп, түләүҙәр башҡарыуҙан баш тартҡан, — тип «Башинформ» агентлығына хәбәр итте Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте. — Эске эштәр министрлығының БР буйынса иҡтисади енәйәтселеккә ҡаршы көрәш Идаралығының алдан тикшереүҙәре һөҙөмтәһендә Өфө заводын насос менән тәьмин итеүсе Мәскәү фирмаһының, ҡағыҙҙа теркәлһә лә, ысынбарлыҡта булмауы, һатып алынған ҡоролмаларҙың күпкә арзаныраҡ тороуы асыҡланған.
Әлеге ваҡытта тәфтишселәр был афераны ойоштороусыларҙы эҙләй.


c: text/html

text:
Өфө районы башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп Вилорий Угаров тәғәйенләнде
Өфө районы хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыу Вилорий Угаровҡа йөкмәтелде. Ҡарар муниципаль район Советы ултырышында ҡабул ителде.
Әле эшләп килгән Өфө районы хакимиәте башлығы Михаил Даводовтың вәкәләте муниципаль хеҙмәт буйынса ваҡытынан алда пенсияға сығыу менән бәйле туҡтатылды. Михаил Давыдов бөтәһенә лә бергәләп уңышлы эшләгәндәре өсөн рәхмәтен белдерҙе, Өфө районында ныҡлы, берләшкән белгестәр һәм фекерҙәштәр командаһы эшләй, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Вилорий Угаров депутат корпусына ышаныс белдергәндәре өсөн рәхмәт әйтте.
— Өфө районын беләм. Мин районда йәшәйем, бында 13 йыл эшләнем, уларҙың тик етеһе генә – муниципалитет хакимиәтендә. Мәсьәләләрҙе беләм, уларҙы бөтә коллектив менән хәл итәсәкбеҙ.
Вилорий Угаров 1964 йылдың 13 октябрендә Өфөлә тыуған. Бөтә Союз ситтән тороп уҡыу финанс-иҡтисад институтын тамамлаған. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә программа менән идара итеү станоктарын көйләүсе булып башлай. Төрлө йылдарҙа баш бухгалтер, шул иҫәптән «Дмитриев» совхоз-заводында эшләй. 2000 йылдан алып 2004-кә тиклем Өфө районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, 2005-2007 йылдарҙа – Өфө районы хакимиәтенең иҡтисад һәм прогнозлау бүлеге начальнигы вазифаларын биләй. 2007-2014 йылдарҙа Өфө ҡалаһы ҡала округының Совет районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡара. 2014 йылдың мартынан алып әлегә тиклем – Өфө районы хакимиәте башлығының инвестициялар һәм төҙөлөш буйынса урынбаҫары.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«Урал»һыҙ ҡалып, Кәзәнән тѳкѳлмәгеҙ!
2014 йылдың Мәҙәниәт йылына тура килеүе күпме проекттар, яңы саралар, бай һәм һоҡландырғыс байрамдар бүләк итте беҙгә. Ҡалаларҙа ғына түгел, ауылдарҙа ла мауыҡтырғыс кисәләр, бай йѳкмәткеле концерттар, ҡыҙыҡлы конкурстар үткәрелде. Быларҙың барыһы тураһында ла тгәзитебеҙҙе алдырғандар уҡып барҙы. Иҡтисади яҡтан ни тиклем генә ауыр булһа ла, халҡыбыҙ матур, мул йәшәргә, балаларын уҡытырға тырыша. Ауылдарыбыҙ тѳҙѳкләнә, ҡалалағы кеүек бар уңайлыҡтары булған йорттар һалына, газ үткәрелә, юлдар һалына, колонкалар ҡуйыла, яңы урамдар, хатта ауылдар барлыҡҡа килә.
Хакимиәттәр, бер-береһен уҙҙырып, тѳрлѳ проекттарҙа ҡатнаша, дипломдар, номинациялар яулай. Урындарҙа Ағинәйҙәр ойошмалары тѳҙѳлә, уларҙың тәүге уңыштары билдәләнә. Гәзитебеҙ күпме яҡшы һәм үрнәк алырҙай кешеләр тураһында бәйән итте, һәр яңы кѳн гәзит уҡыусыларға яңылыҡтар, шатлыҡлы ла, ҡыҙғаныс та хикәйәләр, шиғырҙар шәлкеме, ҡыҙыҡлы мәҡәләләр, район-ҡалабыҙ тормошона ҡағылған проблемалар, һѳйѳнѳслѳ һәм кѳйѳнѳслѳ мәлдәр тураһында еткереп кенә торҙо. Журналистар быйыл да, районыбыҙҙы ҡыҙырып йѳрѳп, матур мәҡәләләр яҙҙы, халыҡ менән яҡындан аралашты, ауылдарҙа үткәрелгән һәр сараны яҡтыртырға, эшләнгән эштәрҙе күрһәтергә тырышты.
Шатлыҡтарҙы ла, күңелһеҙ мәлдәрҙе лә бергә кисерҙек һәм, үҙебеҙ ҙә һиҙмәҫтән, 2015 йылға аяҡ баҫтыҡ. Яңы йыл алдынан, һәр ваҡыттағыса, үткәнгә йомғаҡ яһап, алдағы көндәргә маҡсаттар ҡуябыҙ. Яңы йыл — яңы башланғыстар беҙгә нимә килтерер һуң? 2015 йылды Кәзә, ә кемдер Һарыҡ йылы тип кѳтә. Ниндәй генә булһа ла, уңышлы, бәрәкәтле йыл булһын, тип юрайыҡ. Яңы йыл илебеҙгә тыныслыҡ, бар яҡтан да бәрәкәтлек, муллыҡ килтерһен. 2015 - Әҙәбиәт йылы ла ваҡиғаларға, еңеүҙәргә бай булһын, һәр беребеҙгә иҡтисади тотороҡлоҡ килһен. Һәр кеше рухи байлыҡҡа, сәләмәтлеген яҡшыртыуға иғтибар бүлһен.
Почта йәшниктәре гәзит-журналдарҙан тулып торһон, рухи именлек аң-зиһендәребеҙҙе байытһын, насар уйҙарҙан, милләтебеҙгә хас булмаған ҡырын эштәрҙән арындырһын, айыҡлыҡ һәм аныҡлыҡ килтерһен. Яңы йыл менән һеҙҙе, дуҫтар! 2015 йылда гәзитебеҙҙе яҙҙырған һәр берегеҙгә рәхмәт һүҙҙәрен еткерәбеҙ. Бар яҡтан да имен-һау, бай, берҙәм һәм татыу булығыҙ! “Урал” һыҙ ҡалып, Кәзәнән тѳкѳлмәгеҙ!
Сатура МИНҺАЖИТДИНОВА, «Урал» гәзитенең директор-баш мѳхәррире, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат хеҙмәткәре. Н. ВӘЛИУЛЛИНА фотоһы.


text:
ӨДНТУ Германиянан ҡунаҡтар ҡабул итте
Өфө дәүләт нефть техник университетында Германияның Кассель ҡалаһы Университеты ректоры профессор Рольф-Дитер Постлеп етәкселегендәге делегацияны ҡаршы алдылар. Был сәфәр ӨДНТУ менән Кассель ҡалаһы Университеты араһындағы фәнни-техник хеҙмәттәшлек тураһында килешеү сиктәрендә үтә.
Программа сиктәрендә Германиянан ҡунаҡтар ҡатнашлығында "Экологик проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары" темаһына халыҡ-ара ғилми конференция үткәреү планлаштырылған. Конференцияла ҡатнашыусылар әле үк алып барылған хеҙмәттәшлек тәжрибәһенә анализ яһаны, шулай уҡ партнерлыҡ бәйләнештәре урынлаштырыуҙың артабанғы мөмкинлектәрен ҡараны.


text:
Өфөлә «Урал моңо» фестиваленең гала-концерты Салауат Юлаев майҙанында үтәсәкФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Урал моңо» фестиваленең гала-концерты Салауат Юлаев майҙанында үтәсәк
Өфөлә «Урал моңо» фестиваленең гала-концерты Салауат Юлаев майҙанында үтәсәкФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда «Урал моңо — 2014» XVII Халыҡ-ара төрки йәштәренең музыкаль ижады конкурс-фестивале бара. 28 майҙа Башҡорт дәүләт филармонияһының ҙур алында Рәсәйҙең төрки телле төбәктәренән һәм илдәрҙән 53 кеше беренсе турҙа ҡатнашты. Икенсе тур бөгөн уҙасаҡ, унан һуң ҡатнашыусылар концерт менән Дәүләкән районына сығасаҡ һәм Башҡортостандың матур урындарының береһен – Асылыкүлде күрәсәк. Шул арала жюри ағзалары еңеүселәрҙе билдәләйәсәк. 30 майҙа Салауат Юлаев майҙанында фестивалдең гала-концерты ойошторола. Бер ни тиклем ул фестивалдең төп майҙансығы – элекке «Нефтселәр» мәҙәниәт һарайы реконструкциялауҙа булыуы менән бәйле.
— Фестиваль республикала 1992 йылдан алып уҙғарыла, — тине «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында матбуғат конференцияла Башҡортостан мәҙәниәт министры урынбаҫары Рәнис Алтынбаев. — Унда Төркмәнстандан тыш бөтә төрки телле халыҡтар һәм илдәр ҡатнашты. «Урал моңо» бөтә Евразия киңлеген яулаған тип әйтергә була.
Быйыл фестивалдә биш ил Төркиә, Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Гагаузия – Молдова, һәм Рәсәйҙең 14 төбәге ҡатнаша.
— Беҙҙең маҡсат – мәҙәни бәйләнештәр булдырыу, — тип билдәләне «Урал моңо» фестиваленең жюри рәйесе Урал Иҙелбаев. — Шул уҡ ваҡытта халыҡ-ара дуҫлыҡты нығытыу өсөн мәҙәни алмашыуҙарҙан яҡшыраҡ бер нимә лә уйлап табылмаған.
— Беҙҙең фестивалдә иң мөһиме еңеүсене билдәләү түгел. Иң мөһиме – беҙҙең бергә йыйылыуыбыҙ, төрки донъя мәҙәниәтенең еңеүе, ә ҡалғандар уны нисек һаҡлауыбыҙҙы күрәсәк, — тип белдерҙе Төркиәнән жюри ағзаһы Нәзилә Аббаслы.


text:
Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙы тәбрикләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда Өфөлә йәшәүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙы — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙы ҡотлау тантанаһы булды. Республиканың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы байрамды «Хәтер тулҡыны» бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә үткәрҙе. Сара Еңеүҙең 70 йыллығына арналды.
Осрашыуға 36 һуғышта ҡатнашыусы һәм тыл эшсәне килде. Ветерандарҙы Башҡортостандың ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова, республика Дәүләт Йыйылышы Рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова, Дәүләт Йыйылышы депутаты, Өфө трикотаж фабрикаһы директоры Зөһрә Исмәғилева, республика Ветерандар комитеты рәйесе Владимир Попов тәбрикләне.
Һуғышта ҡатнашыусыларҙың һәр береһенә сәскәләр һәм Өфө трикотаж фабрикаһынан, супермаркет селтәрҙәренең береһенән, республиканың Һуғыш һәм хәрби хеҙмәт ветерандары комитетынан бүләктәр тапшырылды. Өфө сәнғәт академияһы студенттары ойошторған концерт улар өсөн үҙенсәлекле бүләк булды.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Кешеләр самолетта осҡанда ҡурҡыу тойғоһо кисермәһен өсөн барыһын да эшләйбеҙ» Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Кешеләр самолетта осҡанда ҡурҡыу тойғоһо кисермәһен өсөн барыһын да эшләйбеҙ»
Рөстәм Хәмитов: «Кешеләр самолетта осҡанда ҡурҡыу тойғоһо кисермәһен өсөн барыһын да эшләйбеҙ» Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостанда Синай ярымутрауындағы һәләкәткә бәйле пассажирҙарҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү өсөн тейешле саралар күрелә. Был хаҡта төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов республика, ҡала һәм район киң мәғлүмәт саралары журналистары менән осрашыу барышында белдерҙе.
– Был эшмәкәрлектә авиация компанияларына, шул иҫәптән «Өфө» халыҡ-ара аэропорты хеҙмәткәрҙәренә төп бурыс йөкмәтелә. Пассажирҙарҙы һәм уларҙың багажын, эргә-тирәләге биләмәләрҙе тикшереү даими контролдә тотола, – тине Рөстәм Хәмитов. – Власть һәр ваҡыт ғәҙәттән тыш хәлдәр режимында эшләй.
Шуның менән бергә Рөстәм Хәмитов илдең иң ҙур ун аэропорты иҫәбенә ингән Өфө аэропорты пассажирҙарҙың хәүефһеҙлеген лайыҡлы тәьмин итә тип билдәләне.
– Кешеләр самолетта осҡанда ҡурҡыу тойғоһо кисермәһен өсөн барыһын да эшләйбеҙ. Мин үҙем дә йыш осам һәм салонда пассажирҙар менән аралашам. Дөйөм алғанда, хәлдәр һәйбәт, ҡурҡыу юҡ. Был — иң мөһиме, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.


text:
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы Фото: Олимпия уйындары-2016 сайты
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов рапирасы Тимур Сафинды Олимпиадала бронза миҙал яулауы менән ҡотланы Фото: Олимпия уйындары-2016 сайты
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
8 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов телефон аша һөйләшкәндә рапирасы Тимур Сафинды һәм уның тренерҙары Лира Грушина менән Руслан Нәсибуллинды Олимпия уйындарында бронза миҙал алыуҙары менән ҡотланы.
Республика етәксеһе спортсыға уңышлы сығыш яһағаны өсөн рәхмәт белдерҙе, уға һәм тренерҙарға уңыштар теләне.
– Һеҙҙе Тыуған илебеҙҙә көтәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов, һәм улар менән осрашырға теләүен хәбәр итте.
Республика Башлығы Тимур Сафин һәм уның тренерҙары исеменә ҡотлау телеграммалары ла ебәрҙе. Ҡотлауҙа былай тиелә:
«Хөрмәтле Тимур Марсель улы! Бразилияла барған ХХXI йәйге Олимпия уйындарында бронза миҙалға лайыҡ булыуығыҙ менән ихлас ҡотлайым! Донъяның төп ярыштарында юғары оҫталыҡ, рух ныҡлығы күрһәттегеҙ. Республика халҡы уңышлы сығыш яһағанығыҙ өсөн шатлана. Юғары кимәлдәге ярыштарҙа тағы ла яңы ҡаҙаныштар юлдаш булһын. Һеҙгә һәм илдең йыйылма командаһы ағзаларына уңыштар һәм еңеүҙәр теләйем!».
«Хөрмәтле Лира Рим ҡыҙы һәм Руслан Рафиҡ улы! Һеҙҙе тәрбиәләнеүсегеҙ Тимур Сафиндың Бразилияла барған ХХXI йәйге Олимпия уйындарында уңышлы сығыш яһауы менән ҡотлайым! Ошо ҡаҙаныштың нигеҙендә тренерҙарҙың, спорт мәктәбе коллективының күп йыллыҡ хеҙмәте ята. Артабан да уның тәрбиәләнеүселәре спортта яңы сағыу еңеүҙәр менән ҡыуандырһын! Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға ныҡлы һаулыҡ, именлек, илебеҙҙең спорт данын күтәреүҙә уңыштар теләйем».
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 7 августа Рио-де-Жанейрола XXXI йәйге Олимпия уйындарында рапирасы Тимур Сафин шәхси зачетта бронза миҙал яуланы. Был йәш спортсының карьераһында тәүге Олимпия миҙалы булды.


text:
Иҡтисади көрсөк спортты ла урап үтмәне
08 июня 2015 йыл | Урындағы үҙидара
29 майҙа район хакимиәте бинаһында Башҡортостан Рес-публикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванович Иванюта йәмәғәт ҡабул итеүе үткәрҙе. Ҡабул итеүҙә шулай уҡ район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Йәғәфәр улы Салауатов ҡатнашты.
Ҡабул итеү тураһында алдан хәбәр ителеүгә ҡарамаҫтан, үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән 4 кенә кеше мөрәжәғәт итте.
Красноусолдағы 2-се урта мәктәптең физкультура уҡытыусыһы Алексей Яковлев спорт гранттарын бүлеү мәсьәләһен күтәреп сыҡты. Бер нисә йыл рәттән был мәктәп уҡыусылары республика кимәлендә уҙғарылған спорт бәйгеләрендә лидерҙар иҫәбендә булыуҙарын, грант яулау мөмкинлеге булғанда, был тағы ла юғарыраҡ һөҙөмтәләргә ирешеү йәһәтенән спорт инвентарҙарын яңыртыуҙа тос ярҙам булырын билдәләп үтте уҡытыусы.
А.Яковлевтың һорауына яуап итеп министр быйылғы иҡтисади көрсөктөң спортты ла урап үтмәүен, спортҡа йылдан-йыл аҡса әҙерәк бүленеүен билдәләп, бәлки, киләсәктә был ауыр хәлдән сығып, ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр булыр, көтөргә кәрәк, тине. Әйткәндәй, 2011 йылда спорт гранттарын яулаусылар булды, әммә башта әйткәнемсә, финанс йәһәтенән ауырлыҡтар булыу сәбәпле, ошоғаса уларҙы тапшырыу мөмкинлеге юҡ. Бәхеткә күрә, бер нигә ҡарамай Ғафури спортсылары һөҙөмтәле сығыштары менән һөйөндөрә. Шулай уҡ район үҙәге буйлап йөрөп күреп, өҫтәлмә спорт төрҙәре барлыҡҡа килеүенә һөйөндөм, тине Андрей Иванович. Һөҙөмтәләрегеҙ өсөн рәхмәт, бөтәһе лә һәйбәт булыр, көтөргә генә кәрәк, тине ул. БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы матбуғат хеҙмәте менән бәйләнеш булдырып, 2-се мәктәп спортсыларының уңыштары хаҡында сайтҡа урынлаштырыу, Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа ҡатнашыу хаҡындағы кәңәштәрен бирҙе.
Балалар ижады үҙәге директоры Ирина Шаульская менән Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең милли көрәш буйынса тренеры Динар Ноғайғолов тәрбиәләнеүселәрен төрлө кимәлдәге бәйге-конкурстарға, ярыштарға йөрөтөү өсөн транспорттары булмауға зарланды, автобус ("ГАЗ-ель” булһа ла ярай) бүлеүҙә ярҙам һораны. Әлбиттә, район етәкселеге, транспорт табып биреүҙә ярҙам ҡулы һуҙа һуҙыуын, әммә үҙҙәренеке булһа, һәр ваҡыт уларҙы борсоп тормаҫтар ине, тиеүҙәре. Ирина Петровна халыҡ иң күп йөрөгән ергә урынлаштырып, "Үлемһеҙ полк”ты даими күрһәтеү өсөн тауышһыҙ ҙур монитор һатып алыуға финанс ярҙамы мәсьәләһенә лә туҡталды. Уларҙың һорауҙарына ла Андрей Иванович эшлекле кәңәштәрен бирҙе.
Уҡытыусы-тренер Лиана Хатмуллина беҙҙең муниципаль берәмектә полиатлон буйынса филиал асып булмаймы, тигән һорау менән мөрәжәғәт итте. Шулай уҡ шәхсән республика, Рәсәй кимәлендә сығыш яһаған биатлонсы булараҡ, биатлон буйынса республика йыйылма командаһының нисек тупланыуы менән ҡыҙыҡһынды, етешһеҙлектәрҙе барланы.
- Һорауҙарҙың барыһы ла яҙып алынды, уларҙың береһе лә иғтибарҙан ситтә ҡалмаясаҡ, үтәлешен контролдә тотоу, шылтыратып иҫкә төшөрөп тороу өсөн ике яҡтан да яуаплы кешене билдәләргә кәрәк,- тип ышандырҙы А.И.Иванюта.
Ҡабул итеү тураһында алдан хәбәр ителеүгә ҡарамаҫтан, үҙҙәрен борсоған һорауҙар менән 4 кенә кеше мөрәжәғәт итте.
Красноусолдағы 2-се урта мәктәптең физкультура уҡытыусыһы Алексей Яковлев спорт гранттарын бүлеү мәсьәләһен күтәреп сыҡты. Бер нисә йыл рәттән был мәктәп уҡыусылары республика кимәлендә уҙғарылған спорт бәйгеләрендә лидерҙар иҫәбендә булыуҙарын, грант яулау мөмкинлеге булғанда, был тағы ла юғарыраҡ һөҙөмтәләргә ирешеү йәһәтенән спорт инвентарҙарын яңыртыуҙа тос ярҙам булырын билдәләп үтте уҡытыусы.
А.Яковлевтың һорауына яуап итеп министр быйылғы иҡтисади көрсөктөң спортты ла урап үтмәүен, спортҡа йылдан-йыл аҡса әҙерәк бүленеүен билдәләп, бәлки, киләсәктә был ауыр хәлдән сығып, ыңғай яҡҡа үҙгәрештәр булыр, көтөргә кәрәк, тине. Әйткәндәй, 2011 йылда спорт гранттарын яулаусылар булды, әммә башта әйткәнемсә, финанс йәһәтенән ауырлыҡтар булыу сәбәпле, ошоғаса уларҙы тапшырыу мөмкинлеге юҡ. Бәхеткә күрә, бер нигә ҡарамай Ғафури спортсылары һөҙөмтәле сығыштары менән һөйөндөрә. Шулай уҡ район үҙәге буйлап йөрөп күреп, өҫтәлмә спорт төрҙәре барлыҡҡа килеүенә һөйөндөм, тине Андрей Иванович. Һөҙөмтәләрегеҙ өсөн рәхмәт, бөтәһе лә һәйбәт булыр, көтөргә генә кәрәк, тине ул. БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы матбуғат хеҙмәте менән бәйләнеш булдырып, 2-се мәктәп спортсыларының уңыштары хаҡында сайтҡа урынлаштырыу, Рәсәй кимәлендәге конкурстарҙа ҡатнашыу хаҡындағы кәңәштәрен бирҙе.
Балалар ижады үҙәге директоры Ирина Шаульская менән Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең милли көрәш буйынса тренеры Динар Ноғайғолов тәрбиәләнеүселәрен төрлө кимәлдәге бәйге-конкурстарға, ярыштарға йөрөтөү өсөн транспорттары булмауға зарланды, автобус ("ГАЗ-ель” булһа ла ярай) бүлеүҙә ярҙам һораны. Әлбиттә, район етәкселеге, транспорт табып биреүҙә ярҙам ҡулы һуҙа һуҙыуын, әммә үҙҙәренеке булһа, һәр ваҡыт уларҙы борсоп тормаҫтар ине, тиеүҙәре. Ирина Петровна халыҡ иң күп йөрөгән ергә урынлаштырып, "Үлемһеҙ полк”ты даими күрһәтеү өсөн тауышһыҙ ҙур монитор һатып алыуға финанс ярҙамы мәсьәләһенә лә туҡталды. Уларҙың һорауҙарына ла Андрей Иванович эшлекле кәңәштәрен бирҙе.
Уҡытыусы-тренер Лиана Хатмуллина беҙҙең муниципаль берәмектә полиатлон буйынса филиал асып булмаймы, тигән һорау менән мөрәжәғәт итте. Шулай уҡ шәхсән республика, Рәсәй кимәлендә сығыш яһаған биатлонсы булараҡ, биатлон буйынса республика йыйылма командаһының нисек тупланыуы менән ҡыҙыҡһынды, етешһеҙлектәрҙе барланы.
- Һорауҙарҙың барыһы ла яҙып алынды, уларҙың береһе лә иғтибарҙан ситтә ҡалмаясаҡ, үтәлешен контролдә тотоу, шылтыратып иҫкә төшөрөп тороу өсөн ике яҡтан да яуаплы кешене билдәләргә кәрәк,- тип ышандырҙы А.И.Иванюта.
Индира ИШКИНА.
«Музейҙар төнө» сағыу үтте
08 июня 2015 йыл | Йәмғиәт
Донъя музейҙары һәм галереялар йылдың бер төнөндә генә ишектәрен бикләмәй. Йола буйынса, улар тәүлектең был ваҡытында йоҡо урынына күргәҙмә залдары буйлап йөрөүҙе һәм тарихи экспонаттарҙы ҡарауҙы өҫтөн күргән кешеләр өсөн ишектәрен аса.
Төндә музейҙарға йөрөү тарихы Европала 2001 йылда башлана. Был ваҡиғаны 18 майҙа, Халыҡ-ара музейҙар көнөндә, билдәләргә тәҡдим ителә. Тәүҙә ул «Музейҙа төн» тип аталған була, һуңынан «Музейҙар төнө» тип үҙгәртелә. Парижда башланған был акция тиҙ арала Европа илдәренең баш ҡалаларында популярлыҡ яулай.
«Музейҙар төнө» халыҡ-ара акцияһына ҡыҙыҡһыныу Рәсәйҙә лә йылдан-йыл арта бара. Башҡортостанда матур йолаға әүерелгән сара бишенсе тапҡыр үткәрелде. Акцияның төп маҡсаты – бөгөнгө музейҙарҙың мөмкинлектәрен, потенциалын күрһәтеү, үҙенсәлекле программалар менән кешеләрҙе, бигерәк тә йәштәрҙе музейҙарға йәлеп итеү, экспонаттар менән таныштырыу, улар аша күңелдәрҙә данлы тарихыбыҙға һөйөү тәрбиәләү.
Төндә музейҙарға йөрөү тарихы Европала 2001 йылда башлана. Был ваҡиғаны 18 майҙа, Халыҡ-ара музейҙар көнөндә, билдәләргә тәҡдим ителә. Тәүҙә ул «Музейҙа төн» тип аталған була, һуңынан «Музейҙар төнө» тип үҙгәртелә. Парижда башланған был акция тиҙ арала Европа илдәренең баш ҡалаларында популярлыҡ яулай.
«Музейҙар төнө» халыҡ-ара акцияһына ҡыҙыҡһыныу Рәсәйҙә лә йылдан-йыл арта бара. Башҡортостанда матур йолаға әүерелгән сара бишенсе тапҡыр үткәрелде. Акцияның төп маҡсаты – бөгөнгө музейҙарҙың мөмкинлектәрен, потенциалын күрһәтеү, үҙенсәлекле программалар менән кешеләрҙе, бигерәк тә йәштәрҙе музейҙарға йәлеп итеү, экспонаттар менән таныштырыу, улар аша күңелдәрҙә данлы тарихыбыҙға һөйөү тәрбиәләү.
Эшҡыуарлыҡҡа һәр саҡ юл асыҡ
08 июня 2015 йыл | Йәмғиәт
Билдәле булыуынса, бөгөн эшҡыуарлыҡ тармағы халыҡты эш менән тәьмин итеүсе генә түгел, һалым түләүҙәре менән ниндәйҙер кимәлдә район бюджетын тулыландырыусы ла. Был тармаҡтың уңышлы эшләүе райондың социаль-иҡтисади йәһәттән тотороҡло үҫешенә тос өлөш индерә. Эшҡыуарҙар районда өҫтәмә эш урындары булдырып, һалымдарҙы, аренда хаҡтарын ваҡытында түләп барған осраҡта уның әһәмиәте тағы ла арта.
Бөгөнгө көндә районда бер меңдән ашыу эшҡыуар иҫәпләнә. Уларҙың төп өлөшө, йәғни 60 проценты самаһы тулайым һәм ваҡлап һатыу, йәғни сауҙа һәм дөйөм туҡланыу йүнәлешендә эшләй. Халыҡҡа
көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү тәңгәлендә лә үҫеш күҙәтелә. Эшҡыуарҙарҙың 9 проценты үҙенең эшмәкәрлеген ошо йүнәлештә алып бара, төҙөлөш йүнәлешендә эшләүселәр 6 процент тәшкил итә. Ә бына сәнәғәт һәм етештереү өлкәһендә эшләүселәр ни бары 2 процент. Улар иҫәбенә минераль һыу ҡойоусы 3 заводты һәм "Термопласт” ЯСЙ-ен индерергә була.
Эшҡыуарҙарҙың 20 проценты самаһы ауыл хужалығы йүнәлешендә эшләй. Һуңғы йылдарҙа районда крәҫтиән (фермер) хәрәкәте йылдам үҫешә. Бөгөн фермерлыҡ тотош республика кимәлендә мөһим урын тота. Фермерҙар бөгөнгө ҡатмарлы шарттарҙа ла юғары күрһәткестәргә өлгәшергә мөмкин булыуын күрһәтә. Райондың ауыл хужалығы тармағында 110 крәҫтиән (фермер) хужалығы һәм 9 яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт эшләй. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, был өлкәлә күнегелгән, ғәҙәти йүнәлештәргә яңылары өҫтәлә. Былтыр, мәҫәлән, Үтәктә аҡ төлкөләр үрсетеү менән шөғөлләнә башланылар. Красноусолдан әлегәсә теплица хужалығы алып барған эшҡыуар Р.Фәйзуллин да фермер хужалығы булдырып, эшмәкәрлек даирәһен арттырыу хаҡында уйлаша.
Һәр өлкәнең эшмәкәрлегенә айы-рым туҡталғанда инде, мәҫәлән, сауҙа өлкәһендә эшләүселәр башҡа йүнәлештәрҙе үҫтереүгә лә өлөш индерә. Бөгөнгө көндә районда барлығы 263 сауҙа нөктәһе булһа, шуларҙың 96 проценты бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына ҡарай. Эшҡыуарҙар алыпһатарлыҡ-тан арынып, үҙҙәре етештереп һатыуға күсә бара. Мәҫәлән, бөгөн районда 8 эшҡыуар икмәк-ҡалас ризыҡтары бешереп, ҡулла-ныусыларға үҙҙә-ре етештергән төрлө продукцияны тәҡдим итә.
55 сауҙа объектында көнкүреш хеҙмәте лә күрһәтелә. Төҙөлөш өлкәһендә лә үҫеш күҙәтелә, ауылдарҙа автосервистар асыла. Былтыр ике эшҡыуар, Красноусолда – Р.Әбйәлилов, Үтәктән И.Баймөхәмәтов тимерҙән сүкеп төрлө әйберҙәр эшләй башланы. Уларҙың икеһенә лә урта һәм кесе эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм ярҙам итеү программаһы сиктәрендә ярҙам күрһәтелде. Әйтергә кәрәк, район кимәлендә ҡабул ителгән был программа сиктәрендә яңы эш башлаусыларға район бюджетынан 700 мең һум ярҙам бирелә. Шулай уҡ район етәкселеге яңы эш башлаусыларға һәм техника, ҡорамалдар һатып алған эшҡыуарҙарға ярҙам маҡсатында федераль һәм республика бюджетынан аҡса йәлеп итеү тәңгәлендә әүҙем эшләй. Мәҫәлән, 2014 йылда программа буйынса 16 эшҡыуар дөйөм 2,6 млн һум субсидия алыуға өлгәште.
Ошонда уҡ үҙ эшен асырға уйлаусыларға төрлө йүнәлеште һайларға кәңәш итер инем: районда, мәҫәлән, балалар өсөн күңел асыу үҙәге юҡ. Ниңә ошо юҫыҡта эш башламаҫҡа? Туризмды үҫтереү йүнәлешендә лә эшләргә лә эшләргә әле. Бына ошо йүнәлештә лә эшҡыуарҙар үҙ өлөшөн индерһен ине. Хәйер, был тәңгәлдә уңышлы ғына эшләүселәр бар. Бына, мәҫәлән, Толпарҙа "Артыш” турфирмаһы. Эшҡыуар Денис Фомичев төрлө тарафтан килгән туристарҙы ҡыҙыҡтырырлыҡ төрлө маршруттар эшләгән һәм бында ял итергә килеүселәр йылдан-йыл арта.
Эшҡыуарҙарға республика кимәлендә лә ярҙам күрһәтелә. Рес-публика программаһы конкурсында ҡатнашыуға документтар тапшырып күләмлерәк субсидия алырға ла мөмкин. Микрофинанслау үҙәге лә 10 процент менән 1 млн һумға тиклем кредит бирә.
Дөйөмләштереп әйткәндә, эшҡыуарлыҡҡа төрлө кимәлдәге ярҙам бар һәм күрһәтелә. Уға яуап итеп эшҡыуарҙар, башта әйтеп киткәнемсә, яңынан-яңы эш урындары булдырыу, эшләүселәргә, бюджетҡа һәм бюджеттан тыш фондтарға бөтә түләүҙәрҙе үҙ ваҡытында күсереү тәңгәлендә яуаплылыҡ күрһәтә, район хакимиәте менән үҙ-ара аңлашып эшләйҙәр.
Билдәле булыуынса, эшҡыуарҙар 26 майҙа үҙҙәренең һөнәри байрамын - Эшҡыуарҙар көнөн билдәләне. Ошо уңайҙан уңышлы эшләп, райондың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡан, төрлө саралар үткәреүҙә ярҙамлашҡан эшҡыуарҙарҙы айырып билдәләге килә. Минераль һыу ҡойоу предприятиелары етәкселәре, "Термопласт” ЯСЙ-е, эшҡыуарҙар Д.М.Хәйруллин, Л.Н.Никитина, Р.М.Бәширов, А.А.Мадаминжонов, Д.В.Кулагин, А.М.Наталенко, Р.Р.Монасипов, Е.А.Маскиса, ирле-ҡатынлы эшҡыуар Ҡаҙаҡҡоловтар һәм Фоминдар.
Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан эшҡыуарҙар Азат Вахитов менән Азамат Есмагамбетов һуғыш ветерандары өсөн бүләк әҙерләргә теләк белдерҙе һәм ирекмәндәр менән бергәләп уларҙы таратып та сыҡты. Такси хеҙмәте күрһәтеүселәрҙең барыһы ла 9 май көнө ветерандарҙы бушлай йөрөттө. "ХХI быуат” кафеһы (М.Г.Галиджан) ветерандар өсөн байрам табыны әҙерләне. Ауыл биләмәләрендә лә байрам сараһын үткәреүҙә урындағы эшҡыуарҙар тос ярҙам күрһәтте. Уларҙың барыһына рәхмәт әйтке килә.
Районыбыҙ эшҡыуарҙары республика кимәлендәге конкурстарҙа һәм ярыштарҙа ла теләп ҡатнаша. Былтыр, мәҫәлән, республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау буйынса дәүләт комитеты ойошторған ярышта "Мастер” ЯСЙ-е директоры А.З.Ҡаҙаҡҡолов еңеүгә өлгәште. Быйыл "Йылы йорт” ЯСЙ-е етәксеһе Азат Вахитов Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән берлектә ойошторған "Бизнес лидеры – 2015” конкурсында ҡатнашып, "Меценат, социаль проекттарҙы яҡлау, мәрхәмәтлелек” номинацияһында еңеүгә өлгәште. Уға бүләк 26 майҙа, Эшҡыуарлыҡ көнө уңайынан үткән Эшҡыуарлыҡ аҙнаһы сиктәрендә Дәүләт комитетында тапшырылды.
Күреүебеҙсә, эшҡыуарҙарыбыҙ
республика кимәлендә лә үҙҙәрен ыңғай яҡтан ғына күрһәтә.
Бөгөнгө көндә районда бер меңдән ашыу эшҡыуар иҫәпләнә. Уларҙың төп өлөшө, йәғни 60 проценты самаһы тулайым һәм ваҡлап һатыу, йәғни сауҙа һәм дөйөм туҡланыу йүнәлешендә эшләй. Халыҡҡа
көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү тәңгәлендә лә үҫеш күҙәтелә. Эшҡыуарҙарҙың 9 проценты үҙенең эшмәкәрлеген ошо йүнәлештә алып бара, төҙөлөш йүнәлешендә эшләүселәр 6 процент тәшкил итә. Ә бына сәнәғәт һәм етештереү өлкәһендә эшләүселәр ни бары 2 процент. Улар иҫәбенә минераль һыу ҡойоусы 3 заводты һәм "Термопласт” ЯСЙ-ен индерергә була.
Эшҡыуарҙарҙың 20 проценты самаһы ауыл хужалығы йүнәлешендә эшләй. Һуңғы йылдарҙа районда крәҫтиән (фермер) хәрәкәте йылдам үҫешә. Бөгөн фермерлыҡ тотош республика кимәлендә мөһим урын тота. Фермерҙар бөгөнгө ҡатмарлы шарттарҙа ла юғары күрһәткестәргә өлгәшергә мөмкин булыуын күрһәтә. Райондың ауыл хужалығы тармағында 110 крәҫтиән (фермер) хужалығы һәм 9 яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт эшләй. Шуныһы иғтибарға лайыҡ, был өлкәлә күнегелгән, ғәҙәти йүнәлештәргә яңылары өҫтәлә. Былтыр, мәҫәлән, Үтәктә аҡ төлкөләр үрсетеү менән шөғөлләнә башланылар. Красноусолдан әлегәсә теплица хужалығы алып барған эшҡыуар Р.Фәйзуллин да фермер хужалығы булдырып, эшмәкәрлек даирәһен арттырыу хаҡында уйлаша.
Һәр өлкәнең эшмәкәрлегенә айы-рым туҡталғанда инде, мәҫәлән, сауҙа өлкәһендә эшләүселәр башҡа йүнәлештәрҙе үҫтереүгә лә өлөш индерә. Бөгөнгө көндә районда барлығы 263 сауҙа нөктәһе булһа, шуларҙың 96 проценты бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына ҡарай. Эшҡыуарҙар алыпһатарлыҡ-тан арынып, үҙҙәре етештереп һатыуға күсә бара. Мәҫәлән, бөгөн районда 8 эшҡыуар икмәк-ҡалас ризыҡтары бешереп, ҡулла-ныусыларға үҙҙә-ре етештергән төрлө продукцияны тәҡдим итә.
55 сауҙа объектында көнкүреш хеҙмәте лә күрһәтелә. Төҙөлөш өлкәһендә лә үҫеш күҙәтелә, ауылдарҙа автосервистар асыла. Былтыр ике эшҡыуар, Красноусолда – Р.Әбйәлилов, Үтәктән И.Баймөхәмәтов тимерҙән сүкеп төрлө әйберҙәр эшләй башланы. Уларҙың икеһенә лә урта һәм кесе эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм ярҙам итеү программаһы сиктәрендә ярҙам күрһәтелде. Әйтергә кәрәк, район кимәлендә ҡабул ителгән был программа сиктәрендә яңы эш башлаусыларға район бюджетынан 700 мең һум ярҙам бирелә. Шулай уҡ район етәкселеге яңы эш башлаусыларға һәм техника, ҡорамалдар һатып алған эшҡыуарҙарға ярҙам маҡсатында федераль һәм республика бюджетынан аҡса йәлеп итеү тәңгәлендә әүҙем эшләй. Мәҫәлән, 2014 йылда программа буйынса 16 эшҡыуар дөйөм 2,6 млн һум субсидия алыуға өлгәште.
Ошонда уҡ үҙ эшен асырға уйлаусыларға төрлө йүнәлеште һайларға кәңәш итер инем: районда, мәҫәлән, балалар өсөн күңел асыу үҙәге юҡ. Ниңә ошо юҫыҡта эш башламаҫҡа? Туризмды үҫтереү йүнәлешендә лә эшләргә лә эшләргә әле. Бына ошо йүнәлештә лә эшҡыуарҙар үҙ өлөшөн индерһен ине. Хәйер, был тәңгәлдә уңышлы ғына эшләүселәр бар. Бына, мәҫәлән, Толпарҙа "Артыш” турфирмаһы. Эшҡыуар Денис Фомичев төрлө тарафтан килгән туристарҙы ҡыҙыҡтырырлыҡ төрлө маршруттар эшләгән һәм бында ял итергә килеүселәр йылдан-йыл арта.
Эшҡыуарҙарға республика кимәлендә лә ярҙам күрһәтелә. Рес-публика программаһы конкурсында ҡатнашыуға документтар тапшырып күләмлерәк субсидия алырға ла мөмкин. Микрофинанслау үҙәге лә 10 процент менән 1 млн һумға тиклем кредит бирә.
Дөйөмләштереп әйткәндә, эшҡыуарлыҡҡа төрлө кимәлдәге ярҙам бар һәм күрһәтелә. Уға яуап итеп эшҡыуарҙар, башта әйтеп киткәнемсә, яңынан-яңы эш урындары булдырыу, эшләүселәргә, бюджетҡа һәм бюджеттан тыш фондтарға бөтә түләүҙәрҙе үҙ ваҡытында күсереү тәңгәлендә яуаплылыҡ күрһәтә, район хакимиәте менән үҙ-ара аңлашып эшләйҙәр.
Билдәле булыуынса, эшҡыуарҙар 26 майҙа үҙҙәренең һөнәри байрамын - Эшҡыуарҙар көнөн билдәләне. Ошо уңайҙан уңышлы эшләп, райондың йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡан, төрлө саралар үткәреүҙә ярҙамлашҡан эшҡыуарҙарҙы айырып билдәләге килә. Минераль һыу ҡойоу предприятиелары етәкселәре, "Термопласт” ЯСЙ-е, эшҡыуарҙар Д.М.Хәйруллин, Л.Н.Никитина, Р.М.Бәширов, А.А.Мадаминжонов, Д.В.Кулагин, А.М.Наталенко, Р.Р.Монасипов, Е.А.Маскиса, ирле-ҡатынлы эшҡыуар Ҡаҙаҡҡоловтар һәм Фоминдар.
Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан эшҡыуарҙар Азат Вахитов менән Азамат Есмагамбетов һуғыш ветерандары өсөн бүләк әҙерләргә теләк белдерҙе һәм ирекмәндәр менән бергәләп уларҙы таратып та сыҡты. Такси хеҙмәте күрһәтеүселәрҙең барыһы ла 9 май көнө ветерандарҙы бушлай йөрөттө. "ХХI быуат” кафеһы (М.Г.Галиджан) ветерандар өсөн байрам табыны әҙерләне. Ауыл биләмәләрендә лә байрам сараһын үткәреүҙә урындағы эшҡыуарҙар тос ярҙам күрһәтте. Уларҙың барыһына рәхмәт әйтке килә.
Районыбыҙ эшҡыуарҙары республика кимәлендәге конкурстарҙа һәм ярыштарҙа ла теләп ҡатнаша. Былтыр, мәҫәлән, республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау буйынса дәүләт комитеты ойошторған ярышта "Мастер” ЯСЙ-е директоры А.З.Ҡаҙаҡҡолов еңеүгә өлгәште. Быйыл "Йылы йорт” ЯСЙ-е етәксеһе Азат Вахитов Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән берлектә ойошторған "Бизнес лидеры – 2015” конкурсында ҡатнашып, "Меценат, социаль проекттарҙы яҡлау, мәрхәмәтлелек” номинацияһында еңеүгә өлгәште. Уға бүләк 26 майҙа, Эшҡыуарлыҡ көнө уңайынан үткән Эшҡыуарлыҡ аҙнаһы сиктәрендә Дәүләт комитетында тапшырылды.
Күреүебеҙсә, эшҡыуарҙарыбыҙ
республика кимәлендә лә үҙҙәрен ыңғай яҡтан ғына күрһәтә.
Ирина НЕБОГАТОВА,
район хакимиәтенең иҡтисади үҫеш бүлеге начальнигы.
район хакимиәтенең иҡтисади үҫеш бүлеге начальнигы.
Талантлы мөғәллимә
08 июня 2015 йыл | Хаттар
Бына тағы бөтә донъяға хуш еҫ таратҡан сәскәләре, йылы сыуаҡ көндәре менән ерҙе йәмләп яҙ килде. Был миҙгелдең бигерәк тә май айында тәбиғәт айырыуса хозур һәм сихри төҫ ала. Бына ошо айҙың матур бер көнөндә яратҡан апайыбыҙҙы юбилейы менән ҡотларға тип, Табын ауылына йыйылдыҡ.
Дәүләт әһәмиәтендәге кампания
08 июня 2015 йыл | Матбуғат
Матбуғат сараларына яҙылыу кампанияһы тамамланыуға һанаулы ғына көндәр ҡалып бара. Әммә һөҙөмтәләр һөйөнөрлөк түгел.
28 майҙа уҙған кәңәшмәлә ошо хаҡта һүҙ барҙы.
Кәңәшмәлә район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, район Советы секретары Рәйлә Ишмөхәмәтова, Талбазы почтамты начальнигы Гүзәл Тимербулатова, почта бүлексәләре начальниктары, почтальондар, йәмәғәт башланғысында матбуғат таратыу-сылар ҡатнашты.
"Табын”, "Звезда” район
гәзиттәренә яҙылыу барышы хаҡында Ғафури районы буйынса
почта элемтәһе цехы начальнигы Гөлсинә Миндийәрова сығыш яһаны. Район үҙәгендәге ике почта бүлексәһендә, шулай уҡ күп кенә ауылдарҙа матбуғатҡа яҙылыу барышы ҡәнәғәтләнерлек түгел. Шул уҡ ваҡытта Яңғыҙҡайын, Аҡкүл почта бүлексәләренең эше башҡаларға өлгө итеп ҡуйылды. 28 майға ҡарата "Табын” гәзитенә -1333, "Звезда” гәзитенә 1792 дана яҙҙырылған. Был 2015 йылдың 1 ғинуарға ҡарата 47,5 һәм 45,8 процент тәшкил итә.
Кәңәшмә барышында Руслан Йәғәфәр улы һәм Рәйлә Сәмиғулла ҡыҙы матбуғатҡа яҙылыуҙы әүҙемләш-тереү кәрәклеген билдәләнеләр. Һәйбәт эшләгән һәм, киреһенсә, артта һөйрәлеүсе почта бүлексәләренең сығыштары тыңланды. Кәңәшмә барышында дәүләт кимәлендәге кампанияны уңышлы атҡарып сығыу зарурлығы билдәләнде. Дөйөм алғанда, кәңәшмә эшлекле шарттарҙа үтте һәм уның һөҙөмтәләре булыр, тип ышанғы килә.
28 майҙа уҙған кәңәшмәлә ошо хаҡта һүҙ барҙы.
Кәңәшмәлә район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, район Советы секретары Рәйлә Ишмөхәмәтова, Талбазы почтамты начальнигы Гүзәл Тимербулатова, почта бүлексәләре начальниктары, почтальондар, йәмәғәт башланғысында матбуғат таратыу-сылар ҡатнашты.
"Табын”, "Звезда” район
гәзиттәренә яҙылыу барышы хаҡында Ғафури районы буйынса
почта элемтәһе цехы начальнигы Гөлсинә Миндийәрова сығыш яһаны. Район үҙәгендәге ике почта бүлексәһендә, шулай уҡ күп кенә ауылдарҙа матбуғатҡа яҙылыу барышы ҡәнәғәтләнерлек түгел. Шул уҡ ваҡытта Яңғыҙҡайын, Аҡкүл почта бүлексәләренең эше башҡаларға өлгө итеп ҡуйылды. 28 майға ҡарата "Табын” гәзитенә -1333, "Звезда” гәзитенә 1792 дана яҙҙырылған. Был 2015 йылдың 1 ғинуарға ҡарата 47,5 һәм 45,8 процент тәшкил итә.
Кәңәшмә барышында Руслан Йәғәфәр улы һәм Рәйлә Сәмиғулла ҡыҙы матбуғатҡа яҙылыуҙы әүҙемләш-тереү кәрәклеген билдәләнеләр. Һәйбәт эшләгән һәм, киреһенсә, артта һөйрәлеүсе почта бүлексәләренең сығыштары тыңланды. Кәңәшмә барышында дәүләт кимәлендәге кампанияны уңышлы атҡарып сығыу зарурлығы билдәләнде. Дөйөм алғанда, кәңәшмә эшлекле шарттарҙа үтте һәм уның һөҙөмтәләре булыр, тип ышанғы килә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 253
МОСОЛМАН РУХАНИҘАРЫ, ислам дине әһелдәре, дини йолаларҙы һәм хеҙмәттәрҙе башҡарыусылар. Терминға шартлылыҡ хас. Башҡортостан М.р. Рәсәй мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты һәм Диниә назараты ҡарамағында була. М.р. исламдың сөнни ағымының (ҡара: Сөнниселек) төрки ҡәбиләләре донъяһына үтеп инеүе һәм таралыуы м‑н барлыҡҡа килә. Исламды муллалар, ҡарыйҙар йәки хафиздар (Ҡөрьәнде яттан белеүселәр) һәм дингә өндәүселәр тарата. 14 б. төбәкте рәсми исламлаштырған осорҙа М.р. роле һәм һаны арта. Урындағы дини общиналарға мөхтәсиб (ҡара: Мөхтәсибәт), хатип (йома һәм байрам намаҙы ваҡытында вәғәз уҡыусы дин хеҙм‑ре), имам (мәсеттә дөйөм намаҙ етәксеһе һәм мосолман общинаһы башлығы), мөҙәрис, мәзин (манаранан аҙан әйтеп, халыҡты намаҙға саҡырыусы) етәкселек итә. Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуынан һуң М.р. эҙәрлекләүҙәргә дусар була, бер өлөшө башҡорт ихтилалдарында (17—18 бб.) ҡатнаша. Ырымбур мосолман диниә назараты ойошторолғандан һуң, кандидаттарҙың белем кимәлен (ҡара: Дини белем биреү), шәриғәттең ҡайһы бер нормаларын, ш. уҡ урындағы йолалар һәм традицияларҙы иҫәпкә алыу юлы м‑н М.р. тәғәйенләү тәртипкә һалына. 19 б. — 20 б. башында Эске эштәр министрлығының Сит диндәр эштәре департаменты Уставына ярашлы рәүештә, М.р. юғары (мөфтөй, ҡазый, ахун; хөкүмәт тарафынан тәғәйенләнә һәм башлыса дәүләт иҫәбенә тотола) һәм түбән (мәхәллә руханиҙары: имам-хатип, имам, мәзин; урындағы властар тарафынан раҫлана һәм мәхәллә халҡы иҫәбенә тотола) ҡатламдарға бүленә. Ислам диненә хеҙмәт итеүселәр 1800 й. ҡарата Ырымбур губернаһында 1921 кеше, 1897 й. — 1017 кеше, Өфө губернаһында 3556 кеше иҫәпләнә. Революциянан (1917) һуң М.р. күпселеге совет власын рәсми рәүештә таный, шуға ҡарамаҫтан 20—30‑сы йй. репрессиялана, күптәре атыла. Республикала 1936 й. 342 мулла, 126 мәзин, 1978 й. — 16 имам, 2014 й. ҡарата 1011 имам-хатип иҫәпләнә.
Әҙәб.: К о б л о в Я.Д. О магометанских муллах. Казань, 1907; Ю н у с о в а А.Б. Ислам в Башкортостане. М., 2007.
М.Н.Фәрхшатов
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Кем батырҙарҙың-батыры?16-05-2018, 00:06 // Спорт һәм туризм, Анонстар // Баҫып сығарырға
Был турала хәбәр күптән йөрөнө. Афишалар эленеп торҙо. Ә инде май башында Эльбрус социаль селтәрҙә ошо сараға тип үҙе ҡайын ағасынан юнған 28 килограмлыҡ суҡмарҙың фоторәсемен ҡуйғас, кешеләрҙең ярышты барып ҡарау теләге бермә-бер артты. Етмәһә, ойоштороусылар һәм ҡунаҡтар араһында ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялаловтың, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Зариф Байғусҡаровтың булыуы турнирҙың мәртәбәһен арттырҙы.
Билдәләнгән көндө илдең төрлө төбәктәренән килгән 13 атлет “Алыш бармы, көрәш бармы?” тип уртаға сығып баҫты. Байрам программаһына стронгмендарҙың дүрт классик ярыш төрө – лог-лифт (120 килограмлыҡ бүрәнәне ваҡытҡа күтәреү), тракк-пул (17 тонналыҡ “МАЗ” автомобилен ваҡытҡа урынынан күсереү), кәүҙәнең тартыу көсөнә нигеҙләнгән күнекмә (1,5 тонналыҡ “Лада Ларгус” еңел машинаһын күтәреп төшөрөү), “фермерҙың ял итеп йөрөүе” (110-ар килограмлыҡ ике ҡул йөгөн ташыу) ингәйне.
Бынан тыш, Эльбрус Ниғмәтуллин ярыштар программаһына беренсе тапҡыр халҡыбыҙҙың милли уйыны “Суҡмар ырғытыу”ҙы ла индереп ебәрҙе. Өфө мэры Ирек Ялалов был турала:
– Бөгөн тәүгә үткәргән турнирға миллилек өҫтәргә тырыштыҡ. Борон башҡорт батырҙары уҡ атыуҙа һәм ат сабышында ҡатнашыу менән бер рәттән суҡмар ҙа ташлашҡан. “Ҡамыр батыр” башҡорт халыҡ әкиәтен уҡыған кеше ошо шөғөл тураһында белә. Әкиәттә уның ауырлығы 25 бот тартҡан. Беҙҙең спортсылар өсөн уны еңелерәк итеп яһаныҡ – ни бары 28 килограмм, – тип көлдөрөп тә алды.
...Бына бүрәнә күтәреү ярышы башланды. Майҙандағы ике атлеттың береһе быны биш кенә тапҡыр башҡарһа, икенсеһе һөҙөмтәһен һигеҙгә еткерҙе. Әммә был да рекорд түгел әле – сираттағы ҡатнашыусы ҡоралды 11 тапҡыр баш өҫтөнә сөйҙө!
Хәҙер инде йөк машинаһын урынынан ҡуҙғатып, мөмкин тиклем алыҫҡараҡ тартыр кәрәк. Арҡанды матҡып тотоп автомобиль һөйрәткән манма тиргә батҡан спортсы янында, себен кеүек маҙаһыҙлап, микрофон тотҡан алып барыусы йөрөй. Хәлдән тайып туҡтаған баһадирҙан “Нисек һиңә был күнекмә? Ауырмы?” тип һорауына ергә һеңгәҙәткән яуап алды: “Үҙең эшләп ҡара!” Майҙанды дәррәү көлөү тауыштары яңғыратты...
Һәр бер атлетҡа һәр күнекмә өсөн тейешле мәрәйҙәр яҙылды. Ярыштар артистарҙың сығыштары менән үрелеп барҙы. Спортсылар тын алған арала Заһир Зәйнетдинов ҡумыҙҙа уйнаны, Урал Мортазин өҙә баҫып бейене.
Еңеүселәр иң күп мәрәй йыйыу буйынса билдәләнде. Һөҙөмтәлә өсөнсө урынды Өфөнән Булат Зарипов (45 мәрәй) алды. Икенсе урынға Силәбенән Сергей Быков (53 мәрәй) сыҡты. Ә беренселекте Свердловск өлкәһенең Первоуральск ҡалаһынан Виталий Исмәғилев (58,5 мәрәй) яуланы. Ҡатнашыусыларға һәм призлы урын алған батырҙарға миҙал, кубок, ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды. Абсолют еңеүсегә иһә, йола буйынса, тәкә лә эләкте.
Ҡояшлы май көнөндә өфөләр һәм баш ҡала ҡунаҡтары бына шундай матур байрамды тамаша ҡылды. Ирек Ялаловтың был сараны даими уҙғарып, еңеүсегә бүләккә еңел машина инселәргә тәҡдим итеүе халыҡты тағы ла дәртләндереп ебәрҙе.


text:
19 район игенселәре яҙғы баҫыу эштәренә тотондо
Республиканың 19 районы баҫыуҙарында яҙғы баҫыу эштәре алып барыла. Баҫыуҙарға иң элек тырматыуға агрегаттар сығарыла. Дым ҡаплау – бөгөн ауыл эшсәндәренең төп бурыстарының береһе. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 11 районда ужым культураларын өҫтәмә туҡландырыуға төштөләр, ә 15 район хужалыҡтарында күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәренә ашлама индерәләр.
Хәбәр итеүебеҙсә, яҙғы сәсеүгә әлегә Дүртөйлө районы игенселәре генә тотондо. Сәсеү кампанияһын район эшсәндәре борсаҡтан башланы. Мәғлүмәттәргә ҡарағанда, был культура 100 гектар майҙанға сәселгән. Ауыл хужалығы министрлығының агрономия хеҙмәте быйыл сәсеү кампанияһын үткәреү буйынса бөтә кәрәкле рекомендациялар бирҙе.


text:
Урмандарҙы тергеҙеү эштәре дауам итә
Урман һәм баҡса айлығы осоронда Башҡортостанда урмандарҙы тергеҙеү эштәре әүҙем алып барыла. Ағас культуралары ултыртыу эштәрен беренселәрҙән булып «Ҡалтасы урманы» һәм «Бәләбәй урманы» дәүләт унитар предприятиелары тамамланы. Илеш, Ҡалтасы һәм Дүртөйлө райондары биләмәләрендә ағас үҫентеләре ултыртыу майҙаны 270 гектар тәшкил итте, Бәләбәй, Бишбүләк һәм Йәрмәкәй райондарында – 300 гектар.
Был предприятиелар белгестәре урман культураларын тулыландырыу һәм питомниктарҙа үҙ сәсеү материалын үрсетеү өсөн орлоҡ сәсеү менән шөғөлләнеүҙәрен дауам итәләр.
Бөрйән, Дәүләкән, Йылайыр, Туймазы һәм Стәрлетамаҡ райондары предприятиелары ағас ултыртыуҙы тамамланы тиерлек.
Быйыл 5 майға ҡарата ултыртырға тәғәйенләнгән урман культураларының яртыһынан ашыуы (57 процент) ултыртылған да инде. Дөйөм ултыртыу майҙаны 3180 гектар тәшкил итте.
Башҡортостан Республикаһының Урман хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, урман участкаларын ҡуртымға алыусыларҙа эштәр насарыраҡ тора. Улар 36 гектар майҙанда ғына ағас ултыртҡан. Ә уларға бөтәһе 2400 гектар майҙанда урмандарҙы тергеҙеү эштәрен башҡарырға кәрәк.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты: Мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау буйынса республика программаһын ҡабул итергә кәрәк
Фото:
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов БР Милли музейында үткән түңәрәк өҫтәлдә Башҡортостан ҡалаларында архитектура ҡомартҡыларын һаҡлау мәсьәләһен күтәрҙе. Унда мәҙәни мираҫты һаҡлау менән шөғөлләнгән ведомство вәкилдәре, тарихсылар, архитекторҙар, тыуған яҡты өйрәнеүселәр ҡатнашты.
— Беҙ был өлкәлә барған процестарҙан ситтә ҡала алмайбыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Бөгөн республика биләмәһендә биш меңдән ашыу мәҙәни мираҫ объекты бар, шуларҙың 44-е — федераль, 1300 самаһы — төбәк әһәмиәтендәге ҡомартҡылар. Рөстәм Хәмитов ҙур үкенес менән уларҙың емерелә барыуын билдәләне. Һуңғы йылдарҙа, мәҫәлән, 300 архитектура һәйкәленең 140-ы юҡҡа сыҡҡан.
— Был — ҡарар ҡабул иткән һәм ҡабул итеүсе кешеләребеҙҙең дә, дөйөм алғанда бөтә йәмғиәттебеҙҙең дә мәҙәниһеҙлеген күрһәтеүсе ғәйәт ҙур һан, — тип белдерҙе республика башлығы.
Быны республикабыҙҙың баш ҡалаһы миҫалында ла күрергә мөмкин. Ҡаланың тарихи өлөшөндәге бихисап боронғо биналар юҡҡа сыҡҡан, булғандары ла ауыр хәлдә.
— Ҡарап һоҡланырлыҡ ҡомартҡылар үтә аҙ,— тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.
Республика Президенты К.Маркс урамындағы Археология һәм этнография музейы урынлашҡан йортто, яҡынса булһа ла әүәлге Сауҙа рәттәренең ҡиәфәтен һаҡлаған Ҡунаҡһарайҙы миҫал итеп килтерҙе. Уның фекеренсә, был өлкәлә бар ғәйепте бер кешегә өйөргә кәрәкмәй. Әммә был хаталар яңы проблемалар тыуҙыра. Мәҫәлән, транспорт инфраструктураһын иҫәпкә алмай төҙөлгән «Өфө-Арена» боҙ һарайы даими рәүештә транспорт коллапсы тыуҙыра: бында килеп етеүе, машина ҡуйырға урын табыуы ҡыйын. Әле төҙөлөүсе Собор мәсете лә яйһыҙ урында – йырында урынлашҡан, тип билдәләне республика башлығы. Яңы өлгө сифатында ул 1812 йылғы Ватан һуғышы геройҙарына һәйкәлде «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда урынлаштырырға тәҡдим итте.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, мәҙәни мираҫ объекттарын дәүләт һаҡлауы буйынса республика программаһы әҙерләргә һәм ҡабул итергә кәрәк, сөнки әле бындай программа юҡ.
Түңәрәк өҫтәлдә, хоҡуҡи базаһын да индереп, программа формалаштырыуҙың төрлө аспекттары тикшерелде. Төбәк башлығы, Башҡортостандың закон сығарыусылары ҡыйыуыраҡ эш итергә тейеш, тигән фекерҙә.
— Мәҙәни мираҫты һаҡлау тураһында үҙ законыбыҙҙы ҡабул итергә һәм уны тормошҡа ашырыуға контроллек итеүҙе Прокуратураға йөкмәтергә беҙгә нимә ҡамасаулай? Беҙҙең вәкәләттәребеҙ бар һәм уларҙан файҙаланырға кәрәк, — тип белдерҙе ул.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар йәнә архитектура ҡомартҡыларын реставрациялауҙы финанслауҙың яңы сығанаҡтарын табыу, кисекмәҫтән ҡотҡарырға кәрәкле объекттарҙы билдәләү, Өфөлә һаҡлау талап ителгән яңы зоналар будырыу, юҡҡа сыҡҡан архитектура мөхитен регенерациялау, Башҡортостандың ғилми ойошмаларының был өлкәләге муниципаль программаларын эшләүҙә ҡатнашыуы кеүек аныҡ тәҡдимдәр индерҙе.


text:
Башҡортостан Президенты эске һыу транспортын үҫтереү мәсьәләләрен комплекслы тикшерергә ҡушты
Йома, 20 июлдә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһының эске һыу транспортын үҫтереү» темаһына кәңәшмә үткәрҙе. Унда ҡатнашыу өсөн министрлыҡ һәм ведомстволар, һыу транспорты предприятиелары етәкселәре, Өфө, Ағиҙел, Бөрө ҡалалары, Благовещен районы хакимиәттәре башлыҡтары, контроль-күҙәтеү органдары вәкилдәре саҡырылды.
Кәңәшмә башында республика башлығы бөгөнгө көнгә етди һәм актуаль булған проблема – йылғаларҙың һайығыуын билдәләне, уның һөҙөмтәһендә Ағиҙел йылғаһында судоходствоны юғалтыу хәүефе барлыҡҡа килде.
— Бөгөн хәл 2010 йылға ҡарағанда насарыраҡ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Һыу һаҡлағыстарға һыу торған һайын әҙерәк килә.
Әммә, Президент билдәләүенсә, һыу запастары беҙҙә бар, һыу менән тәьмин итеүҙә өҙөклөктәр булмаясаҡ.
Кәңәшмәлә Рөстәм Хәмитов өс мөһим проблеманы билдәләне. Беренсеһе – йылға, Ағиҙелдә һыу кимәле кәмеүе, суднолар йөрөшө өсөн был ҙур ауырлыҡтар тыуҙыра. Пассажирҙар һәм йөк ташыусы суднолар тотҡарлана, улар Ағиҙел йылғаһы буйлап Бөрөнән ары китә алмай. Әммә, Рөстәм Зәки улы һүҙҙәренсә, йылғалаҙың һайығыуы – ҡоролоҡ эҙемтәләре генә түгел, йылға үҙәндәрендә эшмәкәрлектең контролдә булмауы ла быға сәбәп.
— Был йәһәттән Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының, һаҡ структураларының эшмәкәрлеген әүҙемләштереү зарур, — тигән бурыс ҡуйҙы республика Президенты.
Икенсе проблема порттарҙың булыуына һәм уларҙың эшләүенә бәйле. Йылғаларҙың торошона техник яҡтан йоғонто яһауҙы кәметеү өсөн, Президент билдәләүенсә, һыу һаҡлағыстар төҙөргә кәрәк. Тәү сиратта, һүҙ Ҡариҙел йылғаһындағы Түбәнге Һөйән гидроузелы хаҡында бара. Әммә уны төҙөү – киләсәктә, яҡын 10-15 йылда башҡарыласаҡ эш. Шул уҡ ваҡытта күрше төбәктәр менән килешеү, ҙур средстволар йәлеп итеү зарур. Түбәнге Һөйән гидроузелы проектының хаҡы – яҡынса 15-20 миллиард һум.
Республика башлығы билдәләгән өсөнсө ҙур проблема – Башҡортостан йылға флотының торошо, судноларҙың иҫкергән булыуы, уларҙы яңыртыу һәм мөмкин тиклем яңыларына алмаштырыу кәрәклеге.
— Һыу менән килеп тыуған хәлдән сығып, судноларҙың минималь һанын билдәләргә кәрәк, — тип мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов республиканың Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы һәм Башҡортостан йылға пароходсылығы вәкилдәренә. – Һыу транспорты мәсьәләләрен комплекслы тикшереү зарур. Уны үҫтереү программаһы булырға тейеш.
Кәңәшмәлә БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөниров, Кама һыу идаралығы етәксеһе урынбаҫары, Башҡортостан буйынса һыу ресурстары бүлеге начальнигы Владимир Горячев, Ағиҙел һыу юлдары һәм судоходство районы начальнигы Станислав Большаков, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, БР Хөкүмәте вице-премьеры Сергей Афонин һәм башҡа етәкселәр сығыш яһаны.


text:
г. Уфа. ул. Бакалинская, дом 3 г.Стерлитамак, ул. Проспект Октября, дом 35 г. Уфа, ул. Менделеева д. 177 корпус 3 г. Уфа, улица 50 лет Октября, дом 19 Республика Башкортостан, Уфа, улица Гоголя, 58 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 33 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 144 Республика Башкортостан, Уфа, улица 50-летия Октября, 19 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 158 Республика Башкортостан, Уфа, улица Софьи Перовской, 52/2 Республика Башкортостан, Уфа, улица 50 лет СССР, 36 Республика Башкортостан, Уфа, улица Заки Валиди, 2 Республика Башкортостан, Уфа, улица Менделеева, 137 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 50 Республика Башкортостан, Уфа, улица 50-летия Октября, 21 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 62 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 5А Республика Башкортостан, Уфа, улица Заки Валиди, 34 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 79 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 137 г. Уфа, улица Кирова, дом 27 Уфа, Бакалинская, 27, ТРК Ultra Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 73 Республика Башкортостан, Уфа, улица Энтузиастов, 20 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 77/1 Уфа, Чернышевского, 75, «Галерея Арт» Уфа, просп. Октября, 34, «Семья» Республика Башкортостан, Уфа, улица Менделеева, 205А Республика Башкортостан, Уфа, улица Гафури, 9 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 4 Уфа, Кольцевая, 65/1, ТЦ «Меркурий» Уфа, улица 50-летия Октября, 21 Уфа, улица Минигали Губайдуллина, 6 Республика Башкортостан, Уфа, улица 50 лет СССР, 8 Республика Башкортостан, Уфа, Бакалинская улица, 3 Республика Башкортостан, Уфа, Революционная улица, 34 Республика Башкортостан, Уфа, бульвар Ибрагимова, 47/1 Республика Башкортостан, Уфа, Советская улица, 14 Республика Башкортостан, Уфа, улица Чернышевского, 75 Республика Башкортостан, Уфа, улица Гоголя, 27 Республика Башкортостан, Уфа, Рубежная улица, 174 Республика Башкортостан, Уфа, Верхнеторговая площадь, 1 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 65/3 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 72 Республика Башкортостан, Уфа, улица Заки Валиди, 2 Республика Башкортостан, Уфа, проспект Октября, 34 Республика Башкортостан, Уфа, улица Энтузиастов, 20 Республика Башкортостан, Уфа, улица Рихарда Зорге, 41 Республика Башкортостан, Уфа, улица Ленина, 42 Республика Башкортостан, Уфа, улица Машиностроителей, 17
показать еще
Наверх


text:
Сүп-сарҙы сортҡа бүлеүҙе һәм эшкәртеүҙе талап итәсәкбеҙ – Рөстәм Хәмитов Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Сүп-сарҙы сортҡа бүлеүҙе һәм эшкәртеүҙе талап итәсәкбеҙ – Рөстәм Хәмитов
Сүп-сарҙы сортҡа бүлеүҙе һәм эшкәртеүҙе талап итәсәкбеҙ – Рөстәм Хәмитов Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2018 йыл, 16 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Республикала ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сортҡа бүлеү һәм артабан эшкәртеү иң уңайлы хәл итеү варианты булып тора. Был турала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Йыл кешеһе» конкурсында еңеүселәр менән осрашыуҙа белдерҙе.
«Альтернатива» пластмасса изделиелар заводы (Октябрьский ҡалаһы) генераль директоры Раил Фәхретдинов «Йыл экологы» номинацияһында конкурс лауреаттарының береһе булды. Әлеге ваҡытта предприятиела полимер ҡалдыҡтар йыйыу һәм эшкәртеү буйынса проект ғәмәлгә ашырыла. Етәксе һүҙҙәренсә, завод төбәк биләмәһендә йыйылған бөтә икенсел пластикты эшкәртергә әҙер. Шул уҡ ваҡытта сүп-сарҙы айырып йыйыуҙы ойоштороу мөһим.
— Сүп-сарҙы айырым йыйыу – ул тәү сиратта йәмғиәтебеҙҙең экологик мәҙәниәте. Был йәһәттән алдынғылар рәтенә тиклем беҙгә йыраҡ икәнлеген аңлайбыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Был әлегә ауыр бара. Өмөтһөҙлөктән сортҡа бүлгәндән һуң сүп-сарҙы яғыу варианты тәҡдим ителә. Беҙҙең өсөн был тема көнүҙәк түгел. Сүп-сарҙы сортҡа бүлеүҙе һәм уны тейешенсә эшкәртеүҙе талап итәсәкбеҙ.
http://www.bashinform.ru/news/1104223-my-budem-nastaivat-na-sortirovke-i-pererabotke-musora-rustem-khamitov/


text:
2010 йыл
2010 (ике мең унынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йома көндө башлана. Был беҙҙең эраның 2010 йылы, 3 мең йыллыҡтың 10 йылы, XXI быуаттың 10 йылы, XXI быуаттың 1 ун йыллығының 10 йылы, 2010 йылдарҙың 1 йылы.
Йөкмәткеһе
ВаҡиғаларҮҙгәртергә
- март — Өфө ҡалаһында губерна (виләйәт) статистика комитеты ойошторолоуға 175 йыл тулыу айҡанлы тантаналы саралар.
- 10-11 июнь — Өфө ҡалаһында Бөтә Донъя башҡорттары 3-сө Ҡоролтайы.
- 14-25 октябрь — Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу.
- 19 июль — Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы президенты итеп һайлана.
ТыуғандарҮҙгәртергә
Вафат булғандарҮҙгәртергә
- 30 апрель — Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы, яҙыусы, филология фәндәре докторы (1984), профессор, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1997).
- 7 сентябрь — Диваев Рәшит Мансур улы, агроном, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971), БАССР‑ҙың атҡаҙанған агрономы (1981).


text:
Башҡортостан «Лукойл» компанияһы менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы
17 июндә Санкт-Петербургта үткән Халыҡ-ара иҡтисади форумда Башҡортостан Республикаһы менән «Лукойл» нефть компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Уға Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм «Лукойл» нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Вагит Алекперов ҡул ҡуйҙы.
Документҡа республиканың яғыулыҡ-энергетика комплексын артабан үҫтереү һәм уның эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген күтәреү, Башҡортостандың финанс-иҡтисади хәлен һәм инвестицион климатын яҡшыртыу, производство потенциалын үҫтереү, республика предприятиеларын, учреждениеларын һәм халҡын энергия ресурстары менән тотороҡло тәьмин итеү маҡсатында ҡул ҡуйылған. Килешеү сиктәрендә Башҡортостан һәм «Лукойл» сеймал базаһын үҫтереү, яңы нефть һәм газ ятҡылыҡтарын үҙләштереү буйынса оҙайлы сроклы программаларҙы тормошҡа ашырыуҙа бер-береһенә булышлыҡ итәсәк.
Документ йәнә үҙ-ара килешелгән программалар сиктәрендә Башҡортостан биләмәһендә социаль хәйриә проекттарын тормошҡа ашырыуҙа «Лукойл» компанияһының ҡатнашыуын күҙ уңында тота.
Килешеү биш йылға иҫәпләнгән, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Иман » Күрәҙәселәргә бармағыҙ!
Күрәҙәселәргә бармағыҙ!
Хөрмәтле мосолмандар! Раббыбыҙҙың шәриғәте кешеләрҙең динен, йәнен, малын, намыҫын, аҡылын һаҡлар өсөн ебәрелгән. Шуға ошо биш әйбергә ҡаршы ҡылынған теге йә был ғәмәлде тыйған. Хәҙерге мосолмандар араһында кешеләрҙең динен дә, йәнен дә, малын да, намыҫын да, аҡылын да боҙоусы бер йәмһеҙ күренеш таралды. Ул – сихырсылыҡ, күрәҙәселек. Әмәлләүсе – ул ендәр менән әңгәмә ҡороп, уларҙан төрлө мәғлүмәт алыусы йә уларҙың үҙҙәренә төрлө эш ҡушыусы кеше. Әлбиттә, ендәр менән бындай «дуҫлыҡ» тик диндән тулыһынса йә өлөшләтә баш тартыу аша ғына мөмкин (Алла һаҡлаһын!). Был гонаһтың ни тиклем ҡурҡыныс булыуын, хатта диндән сығарыуын аңлатып үтмәксебеҙ.
Әүәл замандарҙа сихырсыларҙың бер ҡасан да һәм бер ҡайҙа ла яҡшы ҡабул ителмәүенә ҡарамаҫтан, бөгөн уларҙы рәсми рекламалайҙар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп кеше уларҙы ниндәйҙер файҙа килтереүсе изге йәндәр итеп күрә, ә уларҙың ләғнәт аҫтында булыуын белмәй. Беҙгә Аллаһы Тәғәлә Ҡөрьәндә сихырсылар һәм уларҙың әшәке эштәре тураһында күп нәмәне аңлатып биргән. Изге китабыбыҙҙа Раббыбыҙ үҙе еп төйнәп, сихыр ҡуйыусы ҡатындарҙан һаҡланыу юлын өйрәткән.
«Әйт: «Таң Раббыһына һыйынам, Ул барлыҡҡа килтергәндең яуызлығынан, ҡараңғылыҡтың ҡаплаған ваҡытындағы яуызлыҡтан, төйөндәргә өрөүсе ҡатындарҙың яуызлығынан, хөсөттөң хөсөтләшкән ваҡытындағы яуызлыҡтан!» («Таң» сүрәһе, 113).
Бер хәҙистә бәйғәмбәребеҙ: «Ете һәләк итеүсе гонаһтан һаҡ булығыҙ: Аллаға тиңдәш ҡушыуҙан, сихырсылыҡтан, Алла тыйған гонаһ – хаҡһыҙға кеше үлтереүҙән, рибә ашауҙан, етемдең малын ашауҙан, һуғыш ваҡытында яу яланынан ҡасыуҙан, иманлы һәм гонаһ тураһында хатта уйламаған таҙа ҡатындарҙы зинала ғәйепләүҙән», – тип әйткән.
Тимәк, теге йә был юл менән ҡатын йә ир сихыр ҡуйып маташа икән, ул ислам динендәге иң ҙур гонаһтарҙың береһен ҡыла. Шуны әйтеп үтәйек: сихырлаған әшәке бәндәнең: «Хәҙер беҙ һинең иреңдең (ҡатыныңдың) кәрәген бирәбеҙ!» – тип тура әйтмәүе лә бар. Иғтибар итһәгеҙ, рекламаларҙағы сихырсылар мөләйем, яулыҡ ябынған, аҡыллы ҡарашлы ҡатындар булып күренә, ләкин ысынбарлыҡта улар – Аллаһы Тәғәләнән иң алыҫ торған иманһыҙ әҙәмдәрҙең бер төрҙәре. Улар ошо донъяла кешеләргә зарар килтереп аҡса эшләү өсөн Иблискә һәм уның шайтандарына һатылған. Сихырсылар ни тиклем тырышһа ла, был донъяла уңышлы була алмайҙар. Сөнки улар донъя малы йыйыу өсөн урлашыу, рибә, фәхишәлектән дә ҡурҡынысыраҡ юлды һайлаған. Ер йөҙөндә сихырсылыҡҡа өйрәнгән иң беренсе кешеләр тураһында Аллаһы Тәғәлә, уларҙың әхирәттә бер ниндәй ҙә өлөшө булмаясаҡ, тигән. Күрәҙәселәргә барыуҙы тыйған ошо хәҙискә иғтибар итәйек: «Кем киләсәкте һөйләүсе йә күрәҙәсе кешегә барып, уларҙың һөйләгәндәренә ышана, шул Мөхәммәткә индерелгән нәмәгә ҡарата кафыр булыр!» Кемдер, бәлки: «Мин күрәҙәсегә былай ғына инеп сыҡтым, уның әйткәндәренә ышанманым», – тип әйтер. Ләкин бәйғәмбәребеҙ (ﷺ) был турала ла беҙгә әйтеп ҡалдырған: «Кем күрәҙәсегә барып, уға ниндәйҙер һорау бирә, шуның намаҙы ҡырҡ көн буйы ҡабул ителмәҫ!» (Мөслим хәҙис йыйынтыҡтарынан).
Ә кем дә кем белемһеҙлеге арҡаһында быны эшләп өлгөргән икән, Аллаһы Тәғәләгә тәүбә ҡылып, Унан ярлыҡау һораһын. Әлхәмдүлилла, Раббыбыҙ тәүбә итеүсенең тәүбәһен һәр ваҡыт ҡабул итергә әҙер. Барыбыҙға ла был донъяла гонаһтарҙан ары тороп, теге донъяға ысын мосолман булып күсергә яҙһын!
Ишморат хәҙрәт Хәйбуллин әҙерләне.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Башҡортостан умартасылары йылды яҡшы күрһәткестәр менән тамамларға уйлай
Башҡортостан Республикаһының Ауыл хужалығы министрлығында 2020 йылға тиклем республикала умартасылыҡты үҫтереү концепцияһы проектын әҙерләү буйынса эш төркөмөнөң ултырышы үтте. Эш төркөмө составында БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Азат Йыһаншин, төрлө милек формаһындағы бал етештереү һәм эшкәртеү предприятие етәкселәре, ғалимдар, Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре ҡатнашты.
Умартасылыҡ өлкәһендәге былтырғы эш һөҙөмтәләрен тикшереп, Азат Йыһаншин һуңғы ваҡытта тармаҡта күп мәсьәләләр йыйылып китеүен әйтте.
— 2010 йылда ауыл хужалығы предприятиеларында 398 тонна һатыу өсөн билдәләнгән бал етештерелгән. Крәҫтиән хужалыҡтарында ағымдағы йыл башына 22,5 мең бал ҡорто күсе булған, — тине ул. – Халыҡтың шәхси ярҙамсы хужалыҡтарында 238,2 мең бал ҡорто күсе тотола. Шәхси хужалыҡтарҙа һатыу өсөн билдәләнгән балдың етештереү күләме былтыр 4099 тонна тәшкил иткән. Былтыр ҡоролоҡ булды, ә әлеге йыл ауыл хужалығы өсөн бик ҡулай. Һатыу өсөн билдәләнгән балды йыя башланылар ҙа инде, һәм республика умартасылары йылды яҡшы һөҙөмтәләр менән тамамлар, тигән ышаныс бар.
Эш төркөмө ағзалары умартасылыҡты үҫтереү өлкәһендәге мәсьәләләрҙе билдәләне. БР Ауыл хужалығы министрлығы хәбәр итеүенсә, уларҙы хәл итеү 2020 йылға тиклем республикала умартасылыҡты үҫтереү концепцияһы проектына индереләсәк.


text:
Фото:
Өфөлә Р.Нуриев исемендәге XVIII Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивале асылды
Фото:
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында Адольф Адандың «Корсар» балеты премьераһы менән Рудольф Нуриев исемендәге XVIII Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивале асылды.
Йола буйынса, фестивалде асыр алдынан театр етәкселәре, артистар һәм ҡала ҡунаҡтары Рудольф Нуриев барельефына сәскәләр һалды.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, Нуриев фестивале тәүгә «Сочи-2014» мәҙәниәт олимпиадаһы сиктәрендә үтә.
— Был премьераға тоташ миҙгел дауамында әҙерләндек, — тине фестивалдең художество етәксеһе, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Леонора Ҡыуатова. — «Корсар» спектакле, «Аҡҡош күле» йәки «Жизель» кеүек үк, мәңгелек.
Фестиваль ҡунаҡтарын һәм артистарҙы республика Президенты Рөстәм Хәмитов сәләмләне. Ул балетты сәхнәгә ҡуйыусы Юрий Григоровичҡа рәхмәт әйтте һәм оҫтаның беҙҙең театр менән артабан да хеҙмәттәшлек итәсәгенә ышанысын белдерҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рудольф Нуриев иҫтәлегенә арналған балет сәнғәте фестивале Өфөлә 1993 йылдан үткәрелә. Нәҡ Башҡортостан баш ҡалаһында 1955 йылда ул тәүгә сәхнәгә сыға.
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, фестиваль программаһына театрҙың дүрт балеты индерелгән. 31 майҙа - йәнә «Корсар», 2 июндә — «Жизель», 3 июндә «Аҡҡош күле» спектаклдәре ҡуйыла.
4 июндә Рәсәй балеты йондоҙҙарының концерты үтә. 5 июндә — «Баядерка», 6 июндә — «Дон Кихот» спектаклдәре ҡуйыла. Фестиваль 7 июндә донъя сәхнәһе йондоҙҙары һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының иң яҡшы бейеүселәре ҡатнашлығындағы ҙур гала-концерт менән тамамлана.


text:
Республикала туристик миҙгел асыла
1 майҙа Йылайыр районының Юлдыбай ауылында 2013 йылдың яҙғы-йәйге туристик миҙгелен асыу тантанаһы үтә.
Сарала Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һыу туризмы менән мауығыусылар ҡатнашасаҡ. Туристарға экологик яҡтан таҙа продукттар, шулай уҡ төрлө милли ризыҡтар тәҡдим ителәсәк.
Йылайыр районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2011 һәм 2012 йылдарҙа республиканың төрлө ҡалаларынан, шулай уҡ Екатеринбург, Пермь, Ырымбур, Силәбе һәм илдең башҡа ҡалаларынан туристар Һаҡмар йылғаһы буйлап һалда ағып төштө. Районда туризм ойоштороу ниәте уңышлы тормошҡа ашырыла, тип хҙер ышаныслы әйтергә була. Туризм миҙгелен асыу район һәм республика тормошонда мөһим ваҡиғаға әүерелде.


text:
Мостай Кәримдең 95 йыллығына рус һәм башҡорт телендә уның афоризмдар йыйынтығы сыҡты
ӨФӨ, 2014 йыл, 23 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың халыҡ шағиры, яҙыусы һәм драматург Мостай Кәримдең 95 йыллығына «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы үҙенсәлекле баҫма әҙерләне. Бында башҡорт һәм рус телендә «Мостай Кәрим афоризмдары — Афоризмы Мустая Карима» афоризмдар йыйынтығы сыҡты, төҙөүсеһе – Факил Мырҙаҡаев.
Баҫмала мәңгелек йәшәйеш мәсьәләләре, кешелектең әхлаҡи-эстетик ориентирҙары тураһында Мостай Кәримдең фәлсәфәүи уйланыуҙары тәҡдим ителгән. Был фекерҙәрҙең ҡиммәте һәм тартып тороусанлығы – уларҙың йәшәү көсөндә, ҡабатланмаҫ булыуында, эскерһеҙлегендә. Мостай Кәримдең әҫәрҙәренән һәм көндәлектәренән алынған афоризмдар бөртөктәре – ул тәрән аҡыллылыҡ сығанағы, үҙенсәлекле юл күрһәтеүсе йондоҙ, өлкәндәр өсөн һәм йәш быуын вәкилдәре өсөн дә тормош дәреслеге.


text:
- Подробности
- Просмотров: 191
СЕКТАНТЛЫҠ, боронғо урыҫ сектантлығы, рух христианлығы, 17— 18 бб. Урыҫ православие сиркәүенән тайпылған бер нисә төрлө конфессия. С. тиклем 14—16 бб. еретик хәрәкәттәр була. Сектанттарға молокандар, скопецтар, субботниктар, христоверҙар (хлыстар) һ.б. инә; сиркәү иерархияһын, изге дини хеҙмәттәрҙе һәм йолаларҙы, изгеләрҙе, иконаларҙы, дини китаптарҙы һ.б. танымай. Дин ғилеме нигеҙендә — кешенең Изге Рух м‑н туранан-тура аралаша алыу һәм уның бәндәләрҙә кәүҙәләнеүе т‑дағы күҙаллауҙар. Дини аскетизмға өндәйҙәр. Дин хеҙмәттәре табыныу йолаһы (күмәкләп ғибәҙәт ҡылыу) рәүешендә үтә. Урыҫ православие сиркәүе бүленгәндән һуң (ҡара: Старообрядсылыҡ) христоверҙар сектаһы барлыҡҡа килә. Православие сиркәүенә йөрөүҙе тыймайҙар. Иҫке Израиль, Яңы Израиль, Ярлыҡанған Израиль, постниктар, малеванныйсылар төркөмдәренә айырыла. 20 б. башында яҡынса 40 мең кеше була. 18 б. 60‑сы йй. христовериенан рух христианлығы ағымы айырылып сыға. 18 б. аҙ. христовериела скопецтар сектаһы барлыҡҡа килә. Дин ғилеме үҙенсәлеге — көйҙөрөү юлы м‑н “тән теләктәренә ҡаршы көрәш”. 19 б. аҙ. яҡынса 6 мең кеше иҫәпләнә. 17 б. аҙ. — 18 б. башында субботниктар сектаһы хасил була. Дин ғилеме сығанағы — Иҫке Ғәһет. Троицаны танымайҙар, шәмбе байрамын билдәләйҙәр, сөннәтләү йолаһын тоталар. Ырымбур губернаһында христоверҙар 19 б. 1‑се ярт. Силәбе өйәҙендә барлыҡҡа килә. 1850 й. 22 кеше иҫәпләнә, 1913 й. — Стәрлетамаҡ өйәҙендә һәм Бәләбәй өйәҙендә 77 кеше. Скопецтар 19 б. 1‑се ярт. Бөрө өйәҙендә (1850 й. — 5 кеше), 60‑сы йй. Златоуст ҡ. (яҡынса 25 кеше) күренә башлай. 1913 й. Өфө өйәҙендә, Стәрлетамаҡ һәм Силәбе өйәҙҙәрендә 295 скопец була. Субботниктар 19 б. 40‑сы йй. Себерҙән Ырымбур губ. күсеп килә; 1850 й. сектала 150 кеше була, 1913 й. Минзәлә һәм Стәрлетамаҡ өйәҙҙәрендә — 333 кеше. 20 б. 20‑се йй. аҙ. общиналар таратыла. 50—60‑сы йй. Күмертау ҡ. христоверҙарҙың теркәлмәгән общинаһы (7 кеше) эшләй.
Әҙәб.: С е р г е е в Ю.Н. Из истории старообрядчества и христианского сектантства на Южном Урале (конец XVII — начало XX вв.) //Башкирский край: сб. ст. Уфа, 1993. Вып.3.
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 9
Буйға ҡарағанда уй матур
Новости / Мәҙәниәт // 3-03-2018, 06:30
Интервью алыу – журналистиканың үҙенсәлекле жанры. Башлыса публицистика өлкәһендә яҙышҡас, минең өсөн интервью – мәшәҡәтле лә, әллә ни ҡыҙыҡ та булмаған нәмә. Уның өсөн тейешле герой килеп сыҡһа ла, төрлө һылтау-сәбәп табып, баш тартам. Әммә был геройым, минән йәшерәк булһа ла, ниндәйҙер бер сихри көсө менән үҙенә тартып торҙо. Уны осратһам, гел генә бер-ике һүҙ ҡушып китә инем. Башҡаларҙан ҙур кәүҙәһе менән айырылып торған был башҡорт ир-егетенең күңелендә ниндәй уйҙар ятҡанын асыҡлау минең өсөн бик ҡыҙыҡ тойолдо.
...
“Киләһе йылдар ил өсөн хәл иткес буласаҡ”
Новости / Сәйәсәт // 2-03-2018, 14:38
РФ Президенты Владимир Путин йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны
Башта уҡ ил етәксеһе РФ Федераль Йыйылышына быйылғы Хатты ғәҙәти түгел тип билдәләне. “Мөрәжәғәтнамә айырым әһәмиәткә эйә. Беҙ йәшәгән осорҙо иҫәпкә алғанда, һәр аҙымыбыҙ мөһим, һәр һайлауыбыҙ әһәмиәтле, сөнки илебеҙ яҙмышы унар йылдарға күҙаллана”, – тине Президент.
Әйткәндәй, Владимир Путин сығышында үҫеш йүнәлештәренең, яңырыш юлдарының бер йә бер нисә йылға ғына түгел, ә унар йылға булыуына баҫым яһаны. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: Президент ҡоралланыу кимәленә лә ҙур урын бирҙе.
Түбәндә – Мөрәжәғәтнамәнән өҙөктәр.
...
Табипҡа яҙылыу өсөн телефон номеры үҙгәрҙе
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 2-03-2018, 07:00
Әлегә тиклем табипҡа яҙылыу өсөн 09-383 һандары буйынса шылтырата инек. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы был телефон номерының үҙгәреүе хаҡында хәбәр итә. 20 февралдән белгескә алдан яҙылыу өсөн 13-01 һандарын йыйырға кәрәк. Кеҫә телефонынан һәм “Башинформсвязь” абоненттарына стационар телефондан шылтыратыу бушлай.
Бынан тыш, кәрәкле белгестәргә, элеккесә, поликлиниканың регистратураһында һәм doctor.bashkortostan.ru йәки gosuslugi.ru порталдары аша ла яҙылырға мөмкин. Был хеҙмәттәр республикала 2014 йылдан алып һаҡлана һәм педиатрға, стоматологҡа, гинекологҡа, дерматовенерологҡа яҙылырға мөмкинлек бирә....
“Иманлы булыу – үҙе бәхет”
Новости / Иман // 2-03-2018, 07:00
Дауытовтар бәрәкәтле донъя көтә, динде лә онотмай
Иман бар ерҙә ҡот та булыр, тиҙәр. Был донъяның бары фани икәнлеген аңлап, уны әхирәткә әҙерлек кеүек ҡабул итеп, изге юлды үҙ иткән кешеләр көндән-көн арта бара. Иң мөһиме, халыҡ күңеленә иман нуры һалына, нығына. Килгән ауырлыҡтарҙа ла, һынауҙарҙы үткәндә лә Аллаһы Тәғәләгә һыйынып, сабырлыҡ һорап, һайлаған иман юлынан тайпылмайынса аҙаҡҡаса барғандар һәр кемгә өлгө булырлыҡ....
Владимир Путин: «Ключевым фактором развития считаю благополучие людей, достаток в российских семьях»
Новости / Рәсәй // 1-03-2018, 15:24
В ходе оглашения Послания Федеральному Собранию Президент России определил приоритеты развития страны.
«Что должно быть приоритетом для нас? Повторю: считаю главным, ключевым фактором развития благополучие людей, достаток в российских семьях», — сказал глава государства.
Владимир Путин напомнил, что в 2000 году за чертой бедности находились 42 миллиона человек, это почти 30 процентов — 29 процентов населения страны. В 2012 году удалось снизить этот уровень до 10 процентов. Из-за последствий экономического кризиса бедность вновь подросла. Сегодня с ней сталкиваются 20 миллионов граждан. Конечно, это не 42 миллиона, как было в 2000-м, но тоже недопустимо много. Даже некоторые работающие люди живут очень скромно.
«Мы впервые в новейшей истории смогли приравнять минимальный размер оплаты труда к прожиточному минимуму. Эта норма начнет действовать с 1 мая 2018 года, что позитивно скажется на доходах около четырех миллионов человек, — сказал Владимир Путин. — Это важный шаг, но не фундаментальное решение проблемы. Нам необходимо серьезно обновить структуру занятости, которая сегодня во многом неэффективна и архаична, дать людям хорошую работу, которая мотивирует, приносит достаток, позволяет реализовать себя, создать современные, достойно оплачиваемые рабочие места».
http://www.bashinform.ru/news/1123421-vladimir-putin-klyuchevym-faktorom-razvitiya-schitayu-blagopoluchie-lyudey-dostatok-v-rossiyskikh-se/...
Владимир Путин: «Сегодняшнее Послание носит особый, рубежный характер»
Новости / Рәсәй // 1-03-2018, 15:23
Президент России Владимир Путин отметил важность сегодняшнего Послания. Глава государства обращается к Федеральному Собранию в большом Манеже.
«Сегодняшнее Послание носит особый, рубежный характер, как и то время, в которое мы живём, когда значимость нашего выбора, значимость каждого шага, поступка исключительно высоки, потому что они определяют судьбу нашей страны на десятилетия вперёд», — сказал Владимир Путин....
«Сегодняшнее Послание носит особый, рубежный характер, как и то время, в которое мы живём, когда значимость нашего выбора, значимость каждого шага, поступка исключительно высоки, потому что они определяют судьбу нашей страны на десятилетия вперёд», — сказал Владимир Путин....
"Ҡурай даны" республика телевизион премияһы
Новости / Мәҙәниәт // 1-03-2018, 13:58
«Ҡурай-ТВ» - башҡорт телен һаҡлау һәм пропагандалау, халыҡ традицияларын үҫтереү маҡсатында ойошторолған Башҡортостан юлдаш телевидениеһының берҙән-бер музыкаль һәм күңел асыу каналы. Эфирҙа тәүлек әйләнәһенә өр-яңы клиптар, сағыу тамашалар, тәрән йөкмәткеле тапшырыуҙар, телевидениеның алтын фондында һаҡланған ретро йырҙар, спектаклдәр һәм телесериалдар бара....
Ҡышҡы еләктәр
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 1-03-2018, 08:30
Йәшлек дәрте – улар күңелендә
Новости / Мәҙәниәт // 28-02-2018, 07:00
Өфө авиация техникумы студенттары Салауат Хәбибуллин менән Таһир Айытбаев уҡыуҙа ла һынатмай, башҡорт эстрадаһына ла юл яра
Йәшлек мәле ғүмерҙең иң күңелле, дәртле һәм һөҙөмтәле йылдары ул. Тап шул йылдарҙа алған белем, тәжрибә, аҡыл киләсәк тормоштоң нигеҙен билдәләй. Ә студент кеше өсөн йәшлек икеләтә матур. Өфө авиация техникумының 4-се курс студенттары Салауат ХӘБИБУЛЛИН менән Таһир АЙЫТБАЕВ шуны аңлап, һәр көндөң ҡәҙерен белеп йәшәй. Улар уҡыуҙа ла һынатмай, спортта ла алдынғылыҡты бирмәй, техникумдың төрлө сараһында ла ҡатнашып өлгөрә. Был ике егет йырсы булараҡ та башҡорт эстрадаһын яулай башланы.
Таһир Бөрйән районында уҡытыусы ғаиләһендә тыуған, бала сағы Учалы районының Ураҙ ауылында үткән. Мәктәп йылдарында шиғыр яҙыу менән мауыҡҡан, тәүге ижад емештәре балалар йыйынтығында ла, ваҡытлы матбуғатта ла донъя күргән. Тағы ла баскетбол уйнарға ярата. Тәүҙә йыр менән ҡыҙыҡһыныуын етди ҡабул итмәгән. Ауылға эшкә ҡайтҡан Илнур Ғәйфуллин (МС Инсан), Таһир менән аралаша башлағас, уға рэп стилендә эшләргә кәңәш биргән. Хәҙер егет был йүнәлештә ярайһы ғына билдәлелек яулаған да инде, күптән түгел хатта Екатеринбург ҡалаһында сығыш яһау бәхете тейгән. Сабина Кучаева, Артур Солтанов менән бергә йырҙар яҙҙырып, бергәләп сығыш яһай....


text:
Бүре — боронғо башҡорт ауылы. Исеме Бүребай атлы кешегә бәйле. Көтөүлектәренең иге-сиге күренмәһә лә, уның өйөр-өйөр малдары гел Ҡомкүл тип йөрөтөлгән күл яғына ыңғайлай ҙа ҡуя икән. Шунан Бүребай: “Мал тиктәҫкә ул яҡҡа ыңғайламаҫ, ырыҫлы урын был”, — тип улдары менән ошонда килеп ултырған. Был урынды хәҙер “Иҫке йорт” тиҙәр. Әле иһә Бүре бер аҙ ситтәрәк урынлашҡан.
Һәр ауыл кешеләре менән матур. Уларҙың тырыш булыуы йорт-ҡураларынан да, баҡса аръяғында кәбән-кәбән, эҫкерт-эҫкерт бесән ултырыуынан да күренә.
— Беҙҙә бик тырыш халыҡ йәшәй, — ти мәктәп директоры Нурнисә Шәүәлиева. — Быны ғорурланып әйтәм. Ҡайһы бер ауылдарҙан кешеләр эш эҙләп ситкә китә, ерҙәрен һата. Беҙҙә бер кем ерен ситкә осорманы: бесәнен эҫкертләп һала, мал тота. Иң мөһиме — балаларын уҡытырға тырыша...


text:
РФ Президенты онлайн режимында үҙ йөкләмәләренең үтәлешен тикшерә аласаҡ
2010 йыл аҙағына Президент Дмитрий Медведев онлайн режимында үҙе ҡушҡан йөкләмәләрҙең үтәлешен күҙәтеп бара аласаҡ, тип хәбәр итә Интерфакс.
Президенттың Контроль идаралығы етәксеһе Константин Чуйченко һүҙҙәренә ҡарағанда, 2010 йыл аҙағына тиклем камиллаштырылған программа продукты барлыҡҡа киләсәк, ул реаль ваҡыт режимында Президент ҡушҡан эштәрҙең үтәлешен, шулай уҡ айырым йөкләмәләрҙе үтәгәндә һәр башҡарыусының ҡағиҙә боҙоуын күреп торорға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Рубрикалар
“БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ” ЖУРНАЛЫНЫҢ МАЙ ҺАНЫНА КҮҘӘТЕҮ“Башҡортостан ҡыҙы”ның май һанын ҡулға алыу менән уҡыусыбыҙ уның йөкмәткеһе төрлөлөгөнән арбалыр: йөрәктәрҙә Бөйөк Еңеү тантанаһы ҡайтауаз һымаҡ яңғырар, ыуыҙ ғына тәбиғәттең сафлығы йәнгә күсер, мәңгелектең ауазы булған моңдарыбыҙ күңелде...
"БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ"НА АРЗАН ХАҠҠА ЯҘЫЛЫП ҠАЛЫҒЫҘ!Ҡәҙерле дуҫтар, әхирәттәр! "БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ"НА АРЗАН ХАҠҠА ЯҘЫЛЫП ҠАЛЫҒЫҘ! 10 майҙан 20-һенә тиклем “Башҡортостан ҡыҙы” журналына ташламалы хаҡ менән – ярты йылға 533 һум 70 тингә яҙыла алаһығыҙ. Яҙылыу өсөн индекс: П2719. Йылдағыса журналға...
Ғаилә аҙналығы бара“Беҙ Ғаилә йылында өйләнештек” – туйҙары иртәгә һәм иртәгә һуңға, йәғни 18 һәм 19 майҙа, буласаҡ йәштәр өсөн шундай акция көтөлә. Никахтарын шул көндәрҙә теркәйәсәк 140 пар машиналарына иҫтәлекле стикер аласаҡ. Был сара Башҡортостан Республикаһы...
“Башҡортостан ҡыҙы”на яҙылып, бүләк отоғоҙ!Матур традициябыҙға тоғро ҡалып, быйыл да “Аҙна һайын бүләк” конкурсын башлап ебәрҙек. 11 майҙа 2018 йылдың икенсе ярты йыллығына “Башҡортостан ҡыҙы”на яҙылыусылар араһынан лото-уйындың тәүге еңеүселәрен билдәләнек. Шулай итеп, беҙҙең еңеүселәр:...
Бөйөк Еңеү байрамы менән ҡотлайбыҙ!...
«Башҡортостан ҡыҙы»н «Китап» нәшриәте магазинынан һатып алырға булаДУҪТАР! Әгәр ҙә Һеҙ «Башҡортостан ҡыҙы»на ЯҘЫЛМАҒАН БУЛҺАҒЫҘ йәки кемгәлер өҫтәмә рәүештә ЖУРНАЛ КӘРӘКҺӘ, З.Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте магазинына МӨРӘЖӘҒӘТ ИТЕГЕҘ. [/center] Әлеге мәлдә баҫмабыҙҙың МАРТ, АПРЕЛЬ ҺАНДАРЫ ҺАТЫУҘА бар....
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Ҡөрьәндә һандар тылсымы
Изге китабыбыҙ Ҡөрьән Ябраил фәрештәһе аша пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт саллалаһу-ғәләйһис-сәләмгә 610–630 йылдар арауығында тапшырылған. Ҡайһы бер иманһыҙҙар: «Ҡөрьәнде Мөхәммәт саллалаһу-ғәләйһис-әссәләм үҙе яҙған», – ти. Рәсүлебеҙ уҡый-яҙа белмәгән, ә китап беҙгә Аллаһ Тәғәләбеҙҙән индерелгән ҡулланма икәнен беләбеҙ. Ҡөрьәнебеҙ – иҫ киткес аҡыл хазинаһы, ул биология, география, геология, физика, математика, тарих, медицина кеүек төрлө фәндәрҙе үҙ эсенә һыйҙырған. Ошо тәрән ғилем шишмәһе әкренләп беҙгә серҙәрен аса.
Француз табибы Морис Бюкай, төрөк ғалимы Харун Яхъя Ҡөрьән мөғжизәләрен китаптарында фән теле менән аңлатып биргән. Үҙебеҙҙең БДУ профессоры, химик Нәжип Вәлитов формула һәм теориялар ярҙамында Ҡөрьәндең хаҡлығын, Аллаһ Тәғәләнең барлығын иҫбатлаған. (Ул билдәләүенсә, яҡтылыҡ тиҙлеге секундына 300 мең километр үтһә, ә магнит һәм гравитация тулҡыны (йәғни уй, мәғлүмәт) тиҙлеге унан 900 миллион тапҡырға тиҙерәк, йәғни Аллаһ ишетеүсе һәм күреүсе икәнен дәлилләгән).
Башҡа ғалимдар ҙа күптән инде Ҡөрьәндә һандар тылсымына иғтибар иткән һәм был ҡыҙыҡлы донъяны өйрәнеүен дауам итә. Мәҫәлән, Ҡөрьәндә «ете ҡат күк» – 7, «көн» – 365, «көндәр» – 30, ә «ай» 12 тапҡыр ҡабатлана. Бында барыһы ла аңлашыла.
Изге китабыбыҙҙа күп һүҙҙәр парлы, йәғни тигеҙ һандарҙа яҙылыуы үҙе үк уйландыра: «шайтан» һәм «фәрештә» һүҙҙәре – 88-шәр, «йәннәт» менән «тамуҡ» – 77-шәр, «шәмс» («ҡояш») һәм «нур» – 33-әр, «ир» һәм «ҡатын» һүҙҙәре 23-әр тапҡыр әйтелгән. «Үҫемлек» һәм «ағас» һүҙҙәре – 26-шар, «әйт» һәм «әйткәндәр» – 332-шәр, «ерҙәге тормош» һәм «мәңгелек тормош» 115-әр тапҡыр ҡабатлана.
Шуныһы ҡыҙыҡ: ҡайһы бер һүҙҙәрҙең күберәк булыуы Аллаһ Тәғәләнең үҙ мосолмандарына мәрхәмәтлелеген тағы ла нығыраҡ дәлилләй, мәҫәлән: «язалау» һүҙе – 117 мәртәбә, ә «ғәфү итеү» һүҙе унан ике тапҡыр күберәк – 234 тапҡыр яҙылған.
Математик феномен булып Ҡөрьәндә 19 һаны тора, ул күп сүрә аяттарҙың эсендә йәшерелгән. Ҡөрьән – 114 сүрәнән (19х6=114), «Бисмил-ләһир-рахмәнир-рахим» һүҙе ғәрәп телендә 19 хәрефтән тора. «Ойошҡан ҡан» сүрәһе 19 аяттан, 285 хәрефтән тора (19х15=285). «Ярҙам» сүрәһендә – 19 һүҙ. «Әл-Ҡәләм» 38 һүҙҙән хасил (19х2 =38). «Әл-Инфитар» («Ярылыу») сүрәһе лә 19 аяттан тора һәм уның ун туғыҙынсы аятының һуңғы һүҙе булып «Аллаһ» һүҙе килә. Ул Ҡөрьәндә 19-сы булып ҡабатлана. «Әл-Мүзәммил» («Кейеменә төрөнгән») сүрәһе 57 һүҙҙән тора (19х3=57). Был сүрәнән аңлашылыуынса, тамуҡта ут һаҡсылары булып 19 фәрештә торғаны билдәле. Ошоға ярашлы серле һандар миҫалын Ҡөрьән буйынса бихисап килтерергә мөмкин. Был һандарға ҡарап, Ҡөрьәндең тотош камил бер конструкция, уның һәр хәрефе үҙ урынында, бер һүҙен дә алмаштырып булмай икәнен аңлайһың.
Аллаһ Тәғәлә ни өсөн беҙгә Ҡөрьәндә математика, һандар ғилеменең серен күрһәткән һуң, тигән һорау тыуа. Ә бит Ҡөрьәнде ябай әҙәм яҙмаған, Ул кешеләр динде аңлаһын өсөн фәҡәт Аллаһ Тәғәләнең Үҙенән индерелгән ҡулланма икәнен аңғарта.
Ҡөрьәндең «Әл-Исра» сүрәһендә: «Әгәр кешеләр һәм ендәр йыйылып, ошо Ҡөрьәнгә оҡшағанды яһарға теләһәләр, уларҙың ҡайһы берҙәре икенселәренә булышһалар ҙа, уға оҡшағанды килтерә алмаған булырҙар ине», – тип әйт. Һәм Беҙ ошо Ҡөрьәндә кешеләргә төрлө миҫалдар килтерҙек, әммә күпселек кешеләр кафыр булыуҙарында ныҡ тора» (17:88–89).
Әлбиттә, Ҡөрьәндәге һандар серҙәрен аңлап бөтөрлөк түгел, уны Аллаһ Тәғәлә Үҙе генә беләлер. Шулай ҙа ундағы сикһеҙ ғилем донъяһы, серле һандар тылсымы динебеҙ, иманыбыҙ, фән, Аллаһ Тәғәләнең ҡөҙрәте хаҡында тағы ла нығыраҡ уйланырға ишара.
Интернет материалдары файҙаланылды.
Теги:


text:
Рәфис Иҙрисов фестивалдең иң яҡшы бейеүсеһе тип танылды
Башҡортостандан йәш бейеүсе Рәфис Иҙрисов Кабардин-Балҡарҙа үткән «Алтын Майҙан» халыҡ-ара этник сәнғәт фестиваленең беренсе премияһына лайыҡ булды. «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһының «БЮТ» телеканалы хәбәр итеүенсә, фестивалдә йәш бейеүсе – республиканың Баймаҡ районында тыуып үҫкән үҫмер — жюри ағзаларының барыһын да, иң элек, уның рәйесе Бисер Кировты хайран ҡалдырҙы.
Башҡорт бейеүсеһенең ярышташтары Украинанан, Хакасиянан, Ҡырғыҙстандан, Дағстандан, Эстониянан, Ҡаҙағстандан бик һәләтле һәм яҡшы әҙерлекле бейеүселәр булды. Ләкин был жюри ҡарарына тәьҫир итмәне. Рәфис буй еткеһеҙ кимәлдә булды. Уның «Еҙ үксә» һәм «Рекрут» бейеүҙәрен көслө алҡыштар менән оҙаттылар.
Шуны ла әйтергә кәрәк, республикабыҙҙа Рәфис Иҙрисов Башҡортостан Президенты призына «Байыҡ – 2009» беренсе балалар башҡорт бейеүен башҡарыусылар конкурсында еңеүсе булараҡ яҡшы билдәле. Бынан тыш, ул үҙе уҡыған Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Республика башҡорт гимназия-интернатының «Аҡйондоҙ» бейеү ансамбле солисы ла, бында ул туғыҙынсы класта уҡый.
«Алтын Майҙан» фестивале 22 — 28 мартта Эльбрус тауы итәгендә үтте һәм үҙ эсенә вокал, фольклор, бейеү сәнғәте буйынса ярыштарҙы индерҙе. Унда Рәсәйҙең бөтә мөйөштәренән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән 300 вәкил ҡатнашты.


text:
«Агрокомплекс-2011»ҙә йорт ҡуяндары һәм ҡоштары күрһәтеләсәк
Йола буйынса сәсеү кампанияһы алдынан үткәрелеүсе «Агрокомплекс-2011» күргәҙмәһенә бер агросәнәғәт комплексы белгестәре генә килмәй. Күргәҙмәгә даими рәүештә һәүәҫкәр баҡсасылар ҙа йөрөй. Быйыл улар бар донъяға билдәле етештереүселәрҙең орлоҡтары төрлөлөгөн һәм сифатын баһалай аласаҡ.
Мәҫәлән, «Бейо Семена» голланд селекцияһындағы йәшелсә культураларының өҫтөнлөгөн күрһәтәсәк. «КВС Рус» (KWS) — орлоҡтар селекцияһы һәм орлоҡ етештереү буйынса донъя күләмендәге алдынғы фирмаларҙың береһе – сөгөлдөр, кукуруз, картуф, иген культураларының ултыртыуға әҙерләнгән материалдарын күргәҙмәгә ҡуясаҡ. Үҙенең продукцияһын шулай уҡ «Щелково Агрохим», «Штрубе Рус», «Химсервис» һәм башҡалар күрһәтәсәк.
Үҫемлектәр өсөн диагностикалау, профилактик һәм дауалау средстволарын әҙерләүҙә махсуслашҡан «Агросил», «Агрохимцентр», «БашИнком» һәм башҡа алдынғы компаниялар ҙа күргәҙмәлә ҡатнашыуға теләк белдерҙе. Малсылыҡ өлкәһе лә иғтибарһыҙ ҡалмаясаҡ. Биопрепараттар, витамин комплекстары, премикстар һәм тағы әллә күпме нәмәне «Биопром-Центр» сауҙа йорто, «Генетика пик», «Биомедхим», «Уралбиовет», «Уралплемцентр», «Мустанг Ингредиентс» компаниялары тәҡдим итәсәк.
«Агроферма» әҙерләгән ауыл хужалығы малдары экспозицияһы күргәҙмәлә һәр ваҡыт халыҡ иғтибарын йәлеп итә. Әлеге күргәҙмәлә йорт ҡуяндары һәм ҡош-ҡорттарының экспозициялары ла планлаштырыла.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, «АгроКомплекс» — беҙҙең республикалағы берҙән-бер агросәнәғәт күргәҙмәһе, ә төбәк проекттары араһында иң эре агросәнәғәт форумы. Күргәҙмә шишәмбе, 15 мартта, Спорт һарайында сәғәт 12-лә асыла. Ойоштороусылары булып ғәҙәттәгесә БР Ауыл хужалығы министрлығы һәм Башҡортостан күргәҙмә компанияһы сығыш яһай. Сара Рәсәй Федерацияһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ҡанаты аҫтында һәм Рәсәй Агросәнәғәт союзы ярҙамында үтә.
Күргәҙмә дүрт көн дауам итәсәк.


text:
Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында республика делегацияһының Ҡазанға визитына әҙерлек башланды
Башҡортостан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы республика предприятиеларын «Нефть. Газ. Нефтехимия» XVIII Халыҡ-ара күргәҙмәһендә ҡатнашырға саҡыра. Күргәҙмә Ҡазанда 7-9 сентябрҙә үтәсәк. Сара Татарстан Республикаһы Президенты, Татарстан Республикаһы Хөкүмәте, Ҡазан ҡалаһы мэрияһы ярҙамында, шулай уҡ «Татнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙамында һәм ҡатнашлығында уҙасаҡ.
Әйтеп үтергә кәрәк, Татарстан предприятиелары Өфөлә үткәрелгән шундай уҡ «Нефть. Газ. Нефтехимия» күргәҙмәһендә традицион рәүештә ҡатнашып тора.
Ҡазанда үтәсәк күргәҙмә Волга буйы төбәктәренең нефть һәм химия тармаҡтары предприятиеларына яңы технологиялар һәм ҡорамалдар индереүгә, иҡтисади бәйләнештәрҙе һәм фәнни потенциалды үҫтереүҙә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән.
Республикалар хеҙмәттәшлеген үҫтереү маҡсатында БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Башҡортостандың сәнәғәт потенциалы күрһәтелгән һәм төбәктең предприятиелары тураһында мәғлүмәт урынлаштырылған коллектив экспозиция ойошторасаҡ.


text:
Юлиан календары
Юлиан стиле— Александрия астрономдары эшләгән һәм Юлий Цезарь тарафынан б.э.т. 45 ғәмәлгә керетелгән календарь.
Юлиан календары иҫкерген Рим календары урынына ҡабул ителә.
Был календарҙа йыл 1 ғинуарҙан башлана, был көндә б.э.т. 153 йылда һайлап ҡуйылған консулдар вазифаларын үтә башлаған. Йыл иҫәбен б.э.т. 45 йылдың 1 ғинуарҙан иҫәпләргә Римдә Юлий Цезарь башлап ебәрә. Был тарихҡа Юлиан календары булып кереп ҡала. 325 йылда Юлиан календарын Византия ҡабул итә. Юлиан стиле буйынса бер йылда 365,25 тәүлек бар тип иҫәпләнгән. Йыл 365 көндән тора, дүрт йылға бер килгән кәбисә йылы 366 көндән тора.
Айҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Юлиан календарын хәҙергә көндә Иерусалим, Рәсәй, Сербия, Грузия православие сиркәүҙәре файҙалана. Шулай уҡ Европа һәм АҠШ монастыр һәм мәхәллә мәктәптәре ҡуллана.
Юлиан стиле һәм Григориан стиле араһында айырма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәмәлдә иһә Ер Ҡояш тирәләй 365 тәлек 5 сәғәт 48 минут 46 секундта туры әйләнеш яһай. Шуға күрә календарҙа мөһим дата, көн менән төн тигеҙләшкән көн — 21 март быуаттар үткән һайын артта ҡала бара. XVI быуатта бар дата 10 көнгә артта ҡала. Был айырмана 1582 йылда Рим папаһы Григорий XIII төҙәтә. Был тарихҡа Григориан календары булып кереп ҡала. Юлиан стиле һәм Григориан стиле араһында айырма быуаттар үткән һайын ҙурая бара. Был кәбисә йылды билдәләү менән бәйләнгән. Юлиан стилендә кәбисә йыл һәр дүрт йыл һайын билдәләнә. Григориан стилендә лә кәбисә йыл дүрт йылға бер, әммә 100-гә ҡалдыҡһыҙ бүленгән, 400-гә бүленмәгән йылдар кәсәбе түгел.