text:
Стәрлетамаҡта «Әсә көнө» социаль акцияһы ойоштороласаҡ
«Стәрлетамаҡ әсәләре» интернет-берләшмәһе һәм журналистарҙың инициативалы төркөмө менән тәҡдим ителгән «Әсә көнө» социаль акцияһы 18 мартта үтәсәк.
Сара Башҡортостанда иғлан ителгән Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына ҡарата үткәрелә.
Ойоштороусылар һүҙҙәренсә, акция бер, ике һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән, матди, шулай уҡ әхлаҡи ярҙамға мохтаж булған яңғыҙ әсәләргә ярҙам итеү маҡсатында ойошторола.
Акция сиктәрендә ҡатындар балалар кейемдәрен һатыу, һатып алыу, балалар йортона кейемдәр тапшырыу, ауырыу бала тәрбиәләүсе әсәләргә ярҙам күрһәтеү мөмкинлегенә эйә буласаҡ, шулай уҡ юристарҙан һәм психологтарҙан консультация ала аласаҡ.
Бынан тыш, әсәләр Стәрлетамаҡтың мәғариф, социаль тәьмин итеү, һаулыҡ һаҡлау бүлектәре вәкилдәренә һорауҙарын бирә аласаҡ.
Ҡала мәҙәниәт һарайында 12-15 сәғәттәрҙә үтәсәк байрамға Стәрлетамаҡ, Салауат һәм Ишембай ҡалаларынан әсәләр саҡырыла. Акция Стәрлетамаҡ хакимиәте ярҙамында үткәрелә.


c: text/html

text:
Республика аграрийҙары ужым культураларын сәсеүгә төштө
Республика майҙандарында ужым культураларын сәсеү башланды. Әлеге ваҡытта 32 мең гектар (6 процент) сәселгән. Был эште ҡыҫҡа сроктарҙа башҡарыу зарур. Шуға күрә аграрийҙарға тәүлек әйләнәһенә сәсеү эштәрен ойоштороу тәҡдим ителә. Белгестәр шулай уҡ тик сифатлы орлоҡтар ҡулланырға кәрәклеген билдәләй. БР Ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, республиканың барлыҡ хужалыҡтары бындай орлоҡтар менән тейешле кимәлдә тәьмин ителгән. Ужым культураларын сәсеүҙе 6-8 көн эсендә тамамлау өсөн ауыл хужалығы предприятиелары шулай уҡ кәрәкле техника менән йыһазландырылған.
Ҡыйғы районында ужым культуралары яртылаш тиерлек сәселгән, Күгәрсен районы хеҙмәтсәндәре сәсеү эштәрен дүрт меңгә яҡын гектарҙа (33 процент) башҡарған. Шулай уҡ Балаҡатай, Дыуан, Ҡариҙел, Краснокама, Көйөргәҙе, Мәсетле, Салауат, Яңауыл райондары хужалыҡтары ла уларҙан ҡалышмай.
Быйыл ужым культураларын сәсеүгә йәмғеһе 550 мең гектар бүлеү планлаштырыла. Уларҙан 100 мең гектар – ужым бойҙайы, 430 мең гектар – арыш, 20 мең гектар тритикале өсөн бүленә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
БР буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар ҡабул ителәсәк
10 августа БР буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә билдәле бизнесмен, БР Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, «Башҡортостан татарҙары» йәмәғәт ойошмаһы советы рәйесе Рәмил Бигнов һәм БР буйынса Эске эштәр министрлығының Енәйәттәрҙе тикшереү идаралығы начальнигы полиция подполковнигы Владислав Ситдиҡов граждандарҙы ҡабул итәсәк.
— Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре эшмәкәрлеге йәмәғәтселек менән хоҡуҡ һаҡлау органдарының үҙ-ара килешеп эш итеү формаһы булып тора. Йәмәғәт советы ағзалары БР буйынса Эске эштәр министрлығы етәкселеге менән берлектә граждандарҙы ҡабул итә, йәмәғәтселек менән килешеп эш итеү буйынса көнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итеүгә булышлыҡ итә.
Граждандар менән осрашыу Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 7 адресы буйынса 15 сәғәттән 17-гә тиклем БР буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә үтә.
Алдан яҙылыу өсөн телефон: (347) 279-40-93.


text:
Марат Латипов: республикала янғынды профилактикалауҙы янғын күҙәтеү органдары яңғыҙ башҡарып сыға алмай
Өфөлә барған республика ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарының семинарында Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы начальнигы урынбаҫары Марат Латипов янғын хәүефһеҙлеге һәм уны тәьмин итеү өлкәһендә урындағы идара органдары вәкәләттәре, шулай уҡ торама пункттарҙы янғын хәүефһеҙлегенең беренсел саралары менән тәьмин итеү хаҡында һөйләне.
Уҙған йылда Башҡортостан Республикаһында 4825 янғын күҙәтелгән, һөҙөмтәлә 358 кеше һәләк булған, шуларҙың 18-е балалар. Янғында йәрәхәтләнгән кешеләр һаны 354-кә еткән, матди зыян күләме 433527 һум менән иҫәпләнә.
Янғындарҙың һәм кеше үлеменең төп өлөшө шәхси секторға тура килә. Янғындың төп сәбәпселәре – ут менән һаҡһыҙ эш итеү, электр ҡорамалдарының төҙөк булмауы, яуыз ниәт менән ут төртөү. Янғын хәүефһеҙлеген тейешле кимәлдә тәьмин итеү һәм янғындан күрелгән зыянды минималләштереүҙе Башҡортостан Республикаһының тотороҡло социаль-иҡтисади үҫешенең мөһим факторы, тип билдәләне Марат Латипов.
«Урындағы үҙидара огандарының янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса күрелгән сараларын анализлау янғын урындарын билдәләү һәм һүндереүгә кәрәкле көстәрҙе һәм әмәлдәрҙе координациялауҙың тейешле кимәлдә ҡуйылмауын асыҡланы. Алып барылған эштәр янғын менән бәйле төп хәүеф-хәтәр күрһәткестәренең тотороҡло кәмеүенә булышлыҡ итмәй», — тине ул.
Бындай саралар өсөн урындағы үҙидара органдары яуаплы булыуын иҫкә төшөрҙө Марат Латипов хакимиәт башлыҡтарына.
Ул, шулай уҡ, янғынға ҡаршы пропаганданың һәм янғын хәүефһеҙлеге нигеҙҙәренә өйрәтеүҙең янғынды һәм кеше үлемен профилактикалауҙың бер формаһы булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Ведомство башлығы муниципалитет башлыҡтары иғтибарын республиканың белем биреү учреждениеларында янғын хәүефһеҙлеге мәсьәләләренә йүнәлтте.
«Был объекттарҙы йыл һайын тикшереп торабыҙ, етәкселәренә янғын күҙәтеү органы күрһәтмәләрен тапшырабыҙ. Әммә үтәлгән саралар проценты 55-тән үтмәй, күпселек осраҡта бының өсөн әллә ни ҙур финанс сығымдар ҙа талап ителмәй бит», — тине Марат Рәис улы.
Мәҫәлән, республикалағы 4587 мәғариф учреждениеһының 2767-һендә автоматлаштырылған янғын сигнализацияһы юҡ, был дөйөм иҫәптең 60,6 проценты. Әлеге көндә республика мәғариф учреждениеларын янғын хәүефһеҙлеге талаптарына яуап бирерлек хәлгә еткерер өсөн 1,5 миллиардтан ашыу аҡса кәрәк.
«Беҙҙең алда торған мәсьәләләрҙең ауырлығы урындағы үҙидара менән дәүләт янғын күҙәтеү органдарының берҙәм эшләүен талап итә, — тине ул. — Янғынды профилактикалау республикала янғын күҙәтеү органдары ҡулынан ғына килерлек эш түгел, мотлаҡ үҙегеҙҙең, киң мәғлүмәт сараларының һәм йәмәғәт ойошмаларының ҡатнашыуы кәрәк».


text:
Фото:
Дыуан хакимиәтендә участка планын әҙерләгән өсөн законһыҙ аҡса алғандар
Фото:
Дыуан районы прокуроры план буйынса үткәрелгән тикшереү барышында ҡануниәт боҙоу осрағын асыҡлаған: «Архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге» муниципаль учреждениеһында төҙөлөшкә рөхсәт биреү һәм ер участкаһының планын әҙерләү өсөн түләү алғандар. Граждандар — 2500 һум, юридик шәхестәр 7500 һум түләгән.
Әммә, РФ Ҡала төҙөлөшө кодексының 46-сы статьяһының 17-се пунктына ярашлы, бындай документтар мөрәжәғәт килгәндән һуң 30 көн эсендә бушлай бирелергә тейеш.
Район прокуроры район хакимиәтенең законһыҙ эштәренә судҡа ялыу биргән, ә унда чиновтиктарҙы документтарҙы бушлай бирергә мәжбүр иткәндәр, тип хәбәр итә БР Прокуратураһының матбуғат хеҙмәте.


text:
Үрмәлсек турғай
Үрмәлсек турғай, тилеғош (урыҫ. поползень, лат. Sitta europaea)— үрмәлсек турғайҙар ғаиләһендәге ҙур булмаған ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғай ҙурлыҡ. Ҡыҫҡа ғына, йомроланып бөткән ҡойроҡло, беше йөнлө ваҡ ҡош. Ғәҙәттә, ағастың осонан башлап, олоно буйлап уралтып-уралтып төбөнә тиклем эҙләнеп төшә. Оҙон ғына суҡышы төҙ. һырты күкһел һоро. Күҙҙәре аша ҡара һыҙыҡ үтә. Кәүҙәһенең аҫ яғы аҡ. Аҫ яҡтан ҡойроҡ төбө алһыу. Башҡа ҡоштар менән бутарлыҡ түгел.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы яңғырауыҡлы: «сик-сик-сик» йәки «тситт-тситт». һайрауы һыҙғырыуҙан тора.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йыуан ағаслы ҡуйы урмандарҙа йәшәй. Ағастарҙағы бөжәк¬тәр, уларҙың ҡурсаҡтары менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң таралған. Ағас ҡыуыштарында оялай. Ҡыҙғылт һип¬келле 7—8 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Зарарлы бөжәктәрҙе ҡырып, файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
Баш ҡалала Николай Инякин исемендәге халыҡ ҡоралдарында уйнаусыларҙың музыка фестивале үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө сәнғәт училищеһында Николай Инякин исемендәге халыҡ ҡоралдарында уйнаусыларҙың музыка фестиваленә ғаризалар ҡабул ителә. Сара 18 апрелдә уҙа.
Фестивалдең маҡсаты — халыҡ ҡоралдарында уйнаусыларҙың профессиональ оҫталығын камиллаштырыу һәм ижадын үҫтереү, халыҡ ҡоралдары сәнғәте өлкәһендә башҡорт композиторҙары ижадын пропагандалау, һәләтле балаларҙы асыҡлау, педагогик тәжрибә менән уртаҡлашыу, халыҡтың киң ҡатламында халыҡ инструменттарын популярлаштырыу.
Фестиваль Өфө, республика балалар музыка мәктәбе һәм сәнғәт мәктәбе уҡыусылары араһында аккордеон, баян, балалайка, гитара, думбыра категориялары буйынса ойошторола. Ҡатнашыусыларҙәң йәше — 11-16 йәш. Жюри составында — халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй конкурстары лауреаттары, урта махсус музыка уҡыу йорттары уҡытыусылары.
Фестиваль хаҡында тулыраҡ мәғлүмәт Өфө сәнғәт училищеһының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Сергей Тимофеевич Аксаковтың исеме меңдәрсә кешене берләштерә» Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Сергей Тимофеевич Аксаковтың исеме меңдәрсә кешене берләштерә»
Рөстәм Хәмитов: «Сергей Тимофеевич Аксаковтың исеме меңдәрсә кешене берләштерә» Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
25 сентябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов XXV Халыҡ-ара Аксаков байрамы сиктәрендә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙғарылған тантаналы кисәлә сығыш яһаны.
– Бөгөн республика халҡы һәм уның ҡунаҡтары 25-се тапҡыр Аксаков байрамына йыйылды. 25 йыл – етди дата, – тине Рөстәм Хәмитов. – Илебеҙҙә һәм республикабыҙҙа был байрам яҡшы кимәлдә үткәрелә. Унда республикала йәшәүсе халыҡтарҙың вәкилдәре ихлас ҡатнаша. Әҙәбиәт йылында байрамды тағы ла сағыуыраҡ, йөкмәткелерәк, ҡыҙыҡлыраҡ итеп ойошторорға тырыштыҡ.
Төбәк Башлығы Аксаков көндәренә бағышланған, Салауат Юлаев исемендәге паркта үткән «Яратҡан китаптарыбыҙҙың йәнле биттәре» әҙәби-музыкаль байрамы кеүек сараларҙың Өфө һәм республика халҡына кәрәклеген билдәләне.
– Аксаковтың исеме республикабыҙ өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Сергей Тимофеевичтың ижады тыуған төйәгебеҙгә бәйле булыуы менән ғорурланабыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Сергей Аксаковтың исеме меңдәрсә кешене – бөтә мәҙәниәт вәкилдәрен, әхлаҡлылыҡты, ғаилә тәрбиәһе традицияларын, евразиялылыҡты тергеҙергә ынтылыусыларҙың һәммәһен дә берләштерә. Изге йәмәғәт эштәре, хәйриәлек эшмәкәрлеге йәһәтенән Аксаковтар ғаиләһенән өлгө алырға мөмкин.
Аксаковтың ижадын популярлаштырыу маҡсатында республика Башлығы «Китап» нәшриәтенә Сергей Аксаковтың иң яҡшы әҫәрҙәре йыйынтығын баҫтырып сығарырға, Башҡортостандың Мәғариф министрлығына «Багров-ейәндең бала сағы» исемле повесын кластан тыш уҡыу өсөн китаптар исемлегенә индерергә ҡушты.
– Башҡортостанда яҙыусылыҡ оҫталығы юғары баһалана. Беҙҙә милли поэзия һәм проза, драматургия, балалар әҙәбиәте, әҙәби тәнҡит ижади секциялары, әҙәби мираҫ буйынса комиссия әүҙем эшләй. Йыл һайын шағирҙарҙың һәм яҙыусыларҙың юбилейҙары, әҙәби кисәләр һәм күргәҙмәләр уҙғарыла. Тәжрибәле генә түгел, йәш авторҙарҙың әҫәрҙәре лә туған телдә донъя күрә. Әлбиттә, хәҙер иҡтисади яҡтан ауыр йылдарҙа китап баҫтырыу өсөн ресурстар табыуы еңел түгел. Әммә беҙ бер нәмәгә ҡарамаҫтан, ошо эште дауам итәсәкбеҙ. Яҙыусыларыбыҙға ярҙам күрһәтәсәкбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Башҡорт Википедияһында машина тәржемәһе эшләй башланы
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
Content Translation — Википедиялағы мәҡәләләрҙе тәржемә итеүсене әҙерләүселәр виртуаль энциклопедияның башҡорт бүлеге ирекмәндәренең эшен еңеләйтеүе тураһында хәбәр итте. Хәҙер Яндекстың машина тәржемәһе ҡулланыусыларға төрлө телдәрҙәге мәҡәләләрҙе тәржемәләргә ярҙам итәсәк.
2015 йылдың сентябрендә Яндекс.Тәржемәселә башҡорт теле барлыҡҡа килде. Ноябрҙә интернет-энциклопедияла бер нисә телгә тәржемәләү мөмкинлеге булдырылды. 2016 йылдың 27 ғинуарында Википедияға Яндекстың башҡорт теленә тәржемәсеһе ҡушылды.
«Тел сервисының сифат кимәле теге йәки был телдә аралашыусыларҙың әүҙемлегенә, ошо сервисты көндәлек тормошта нисек ҡулланыуына бәйле. Content Translation былтыр ғына эшләй башланы. Был әҙерләүселәрҙең Башҡорт Википедияһының 10 йыллыҡ юбилейына үҙенсәлекле бүләге булды. Яндекс.Тәржемәсенең машина тәржемәһе беҙгә ярҙам итер һәм мәҡәләләрҙең һаны артыр тип ышанабыҙ. Шулай уҡ әүҙем ирекмәндәр ҙә күбәйер тип өмөтләнәбеҙ, хәҙер уларға Википедия мәҡәләләрен башҡорт теленә ауҙарыу күпкә еңелерәк буласаҡ», — тип һөйләне Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев.


text:
Башҡорт дәүләт университетының бөгөнгө коллективы – ике меңдән ашыу белгес, улар араһында өс йөҙҙән ашыу фән докторы һәм меңгә яҡын фән кандидаты бар. Университет үҙенең хеҙмәткәрҙәрен ҡәҙерләй, сөнки улар, студенттар менән бер рәттән, - уҡыу йортоноң төп байлығы.
Университетта уҡыу процесын алып барыу һәм фән менән шөғөлләнеү өсөн шарттар даими рәүештә камиллаштырыла – материаль-техник база яҡшыртыла, документтар эшен алып барыуҙың электрон системаһы индерелә, яңы эш технологиялары үҙләштерелә. Ял итеү һәм сәләмәтлегеңде нығытыу өсөн Башҡорт дәүләт университетының санаторий-профилакторийында һәм спорт-һауыҡтырыу лагерында мөмкинлектәр бар.
Етәкселек үҙенең хеҙмәткәрҙәренең профессионализмын, эшенә бирелгәнлеген хөрмәт итә һәм һәр саҡ уларҙың ҡыҙыҡлы һәм файҙалы инициативаларын күтәреп алырға тырыша.


text:
Башҡортостан һәм Ростсельмаш хеҙмәттәшлек хаҡында килешеүгә ҡул ҡуйҙы
3 февралдә Өфөлә Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы менән “Ростсельмаш” комбайн заводы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте араһында хеҙмәттәшлек хаҡында меморандумға ҡул ҡуйылды. Документҡа БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев һәм “Ростсельмаш”тың генераль директоры Валерий Мальцев ҡул ҡуйҙы.
Ватан ауыл хужалығы техникаһы паркын тулыландырыу маҡсатында завод Башҡортостан биләмәһендә һатыу өсөн ауыл хеҙмәтсәндәренә билдәле “Нива-эффект” һәм “Акрос” иген йыйыу, “Дон-680” мал аҙығы йыйыу комбайндарын тәҡдим итә, яңы төр техника производствоһы үҙләштерелә.
– Ауыл хужалығы министрлығының эре етештереүселәр менән туранан-тура хеҙмәттәшлеге агросәнәғәт комплексы ойошмалары менән ауыл хужалығы техникаһы етештереүселәр араһындағы бәйләнеште үҫтереүгә һәм нығытыуға булышлыҡ итә, – тип иҫәпләйҙәр Ауыл хужалығы министрлығында. – Аралашсылар схемаһы булмауы продукцияның хаҡын кәметеп кенә ҡалмай, һөҙөмтәле гарантия һәм гарантиянан һуңғы хеҙмәтләндереүҙе көйләргә мөмкинлек бирә.
Бынан тыш, меморандум ауыл хужалығы техникаһы, шул иҫәптән “Ростсельмаш” заводы етештергән техника менән дә эшләүсе белгестәр әҙерләү һәм ҡайтанан әҙерләү сараһын күҙ уңында тота, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең мабуғат хеҙмәте.


text:
Баш ҡалала Coca-Cola Раштыуа каруанының маршруты билдәле булды
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә Coca-Cola Раштыуа каруанының маршруты билдәле булды. Проекттың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, республиканың баш ҡалаһына ул 25 декабрҙә килә.
Өфөләге 1-се балалар йорто билдәле йөк машиналары маршрутының тәүге пункты буласаҡ. Көндөҙгө сәғәт 3-тә каруан ҡаланың төп урамдары буйлап үтәсәк. Машина эшләүселәр мәҙәниәт һарайы, Ленин исемендәге майҙан, Ҡашҡаҙан һәм Дим парктары, «Ирәмәл» сауҙа-күңел асыу комплексында биш туҡталыш ҡаралған. 26 декабрҙә каруан Стәрлетамаҡҡа юллана.
«Раштыуа каруаны» — Coca-Cola компанияһының билдәле социаль проекты. Йыл һайын уның хеҙмәткәрҙәре бүләктәр һатып ала, Санта-Клаус һәм башҡа Яңы йыл персонаждары булып кейенеп ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларға бүләктәр тарата, етем балалар өсөн социаль яраҡлашыу һәм һөнәри йүнәлеш буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрә. Социаль учреждениеларҙан тыш, каруан урындағы халыҡ сағыу лампочкалар менән биҙәлгән легендар Coca-Cola йөк машиналарын үҙ күҙҙәре менән күрһен өсөн башҡа ҡалаларҙа ла туҡтай.


text:
Фото:
«Башинформ» фекер алышыу өсөн «Педсовет-2010» майҙансығын асты
Фото:
Педагогтарҙың республика кәңәшмәһе алдынан «Башинформ» агентлығы сайтында мәғарифтың көнүҙәк мәсьәләләренә арналған фекер алышыу майҙансығы асылды. Виртуаль педсовет ябай интернет файҙаланыусыларына үҙе тураһында белдерергә, бөгөнгө көндә мәктәптең булған проблемалары хаҡында һөйләргә мөмкинлек бирәсәк.
2010 йылда Уҡытыусы йылын үткәреү, «Беҙҙең яңы мәктәп» милли белем биреү инициативаһын ғәмәлгә ашырыу, мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләүҙең яңы системаһын индереү, дөйөм белем биреүҙең яңы федераль дәүләт стандарты талаптарын ғәмәлгә ашырыу, «Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында» яңы закон проектын тикшереү бәхәс ҡороу майҙансығында тикшереү өсөн төп темалар буласаҡ.
Мөхәрририәт барығыҙҙы ла ошо һорауҙарҙы тикшереүгә ҡушылырға саҡыра. Шулай уҡ мәғариф системаһындағы башҡа проблемалар буйынса фекерҙәрегеҙҙе һәм уларҙы хәл итеү буйынса тәҡдимдәрегеҙҙе лә көтәбеҙ. «Педсовет-2010» дискуссия майҙансығы «Башинформ» сайтында 2010 йылдың 30 авгусына ҡәҙәр эшләйәсәк.


text:
Әхмәтзәки Вәлидиҙең тыуған ерендә моделле китапхана асыла
Бөгөн Әхмәтзәки Вәлидиҙең тыуған ерендә, Ишембай районы Көҙән ауылында, моделле китапхана асыласаҡ. Ауыл халҡы өсөн ул мәғлүмәт интеллект-үҙәге буласаҡ. Был Башҡортостанда 88-се моделле китапхана. Уны асыу тантанаһында Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана директоры Азат Ибраһимов яңы мәғлүмәт үҙәге мөдиренә халыҡ өсөн асыҡ китапхананың Модель стандартына тап килеү сертификатын тапшырасаҡ. Башҡортостан Милли китапханаһынан хәбәр итеүҙәренсә, йыл аҙағына тиклем республикала йәнә 65 «өлгөлө китапхана» асыу планлаштырыла.


text:
Яңы йыл каникулдары Башҡортостанда 8 көнгә һуҙыла
Рәсәй Федерацияһында Яңы йыл каникулдары 1, 2, 3, 4, 5, 6 һәм 8 ғинуарға, 7 ғинуар Раштыуа байрамына тура килә, улар эшләмәгән байрам көндәре булып иҫәпләнә, тип хәбәр иттеләр республиканың Хеҙмәт министрлығынан.
2014 йылда эшләмәгән байрам көндәре 4 һәм 5 ғинуар шәмбе һәм йәкшәмбегә тап килә. Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең «2014 йылда ял көндәрен күсереү тураһында»ғы ҡарарына ярашлы, ял көндәре – шәмбе 4 ғинуарҙан 2 майға, йәкшәмбе 5 ғинуарҙан йома 13 июнгә күсерелә.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында байрамдарға бәйле 2014 йылдың 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 һәм 8 ғинуары Башҡортостанда ял көндәре булып иҫәпләнә. 2013 йылдың 31 декабрендә эш оҙонлоғо бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Парижда матбуғат конференцияһы үткәрҙе
Фото:
2 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Парижда Рәсәй фән һәм мәҙәниәт үҙәгендә матбуғат конференцияһы үткәрҙе
Матбуғат конференцияһында республика башлығы сит ил журналистарына Башҡортостан, уның тарихы, халҡы, иҡтисади потенциалы, ауыл хужалығы, сәнәғәт, туризм, социаль өлкәнең үҫеше, ЮНЕСКО штаб-квартираһында республиканы презентациялауҙан үҙ тәьҫораттары, был халыҡ-ара ойошма етәкселеге менән осрашыуҙар тураһында һөйләне, шулай уҡ киң мәғлүмәт саралары вөкилдәренең һорауҙарына яуап бирҙе.
Матбуғат конференцияһы стенограммаһының тулы тексы БР Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Пифагор теоремаһы
Пифагор теоремаһы – Евклид геометрияһындағы төп теоремаларҙың береһе, тура мөйөшлө өсмөйөштөң өс яғы араһындағы бәйләнешен билдәләй:
- Тура мөйөшлө өсмөйөштә гипотенуза оҙонлоғоноң квадраты катеттары оҙонлоғоноң квадраты суммаһына тигеҙ.
Теорема грек математигы Пифагор (б.э.т. 570 – 495 йылдар) хөрмәтенә уның исемен йөрөтә. Нәҡ ул был теореманы яҙып ҡалдырған һәм иҫбатлаған. Шулай ҙа был теорема уға тиклем дә билдәле булыуына һәм ҡулланылыуына дәлилдәр ҙә байтаҡ.
Теорема хәтһеҙ күп ысулдар ярҙамында иҫбатлана, бәлки математик теоремалар араһында иң күп иҫбатлауҙар һаны буйынса Пифагор теоремаһы – беренсе урындалыр ҙа.


text:
Фото:
Дөйөм ҡала өмәһендә 130 мең өфөлө ҡатнашты
Фото:
23 апрелдә Өфөлә үткән дөйөм ҡала өмәһендә 130 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына бер көндә 700 самаһы рейс эшләнгән. Ете мең кубометр самаһы сүп-сар сығарып түгелгән. Дөйөм алғанда Өфөнө төҙөкләндереү буйынса өмәләрҙә 1100 махсус техника берәмеге файҙаланылған.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең производство -техник бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡала ҡыш буйына йыйылған сүп-сарҙан ҡотолған. Ҡаланың урам-юл селтәре — юлдар, тротуарҙар һәм газондар әлегә 10 миллион квадрат метр майҙанда таҙартылған. Таҙартылған кварталдар араһы һәм ихаталар территорияһы 12 миллион «квадрат» тәшкил иткән.
Сиратта Өфөнө 29 апрелдә үтәсәк ҡаланы таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса санитар йома көтә.


text:
«Медиапрофи-2013» журналистика премияһы еңеүселәренә наградалар тапшырылды
Өфөлә беренсе «Медиапрофи-2013» республика журналистика премияһы лауреаттарын бүләкләү тантанаһы үтте.
«Медиапрофи» республика журналистика премияһы 2013 йылдың яҙында булдырылды. Беренсе ижади ярыш өсөн хәҙерге йәмғиәттә көнүҙәк булған – «Хеҙмәт кешеһе» темаһын һайларға ҡарар ителде.
— Премияның төп маҡсаты – журналистар менән ҡуйылған темаға сифатлы мәғлүмәти материал эшләү һәм ошоноң менән мөһим социаль мәсьәләне хәл итеүгә – киң аудитория алдында эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын арттырыуға булышлыҡ итеү, — тип билдәләне премияны тапшырыу тантанаһында БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов. — Минең ҡарашҡа, был маҡсаттарға ирештек: бер нисә конкурс материалдарын уҡығандан һуң һүрәтләнгән профессияларға ҡарата миндә ихтирам уянды.
— Бөтә конкурс текстары авторҙарына бик яҡшы эштәре өсөн рәхмәт, — тине БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова. — Бөгөн Рәсәй предприятиеларында килеп тыуған проблемалар араһында эшсе кадрҙарҙың етешмәүе беренсе урынды биләй. Ил үҙенең геройҙарын – ябай кешеләрҙе йөҙгә белергә тейеш, уларҙың хеҙмәте дәүләтебеҙ именлегендә мөһим урын биләй. Йәштәр күмәкләп һөнәрселек училищеларына уҡырға инә башлаһа ғына беҙҙең бөтә башланғыстарҙың һөҙөмтәһе күренәсәк. Бөгөн, әйтәйек, уҡытыусылар йәки табиптар нисек хөрмәтләнһә, иң яҡшы ашнаҡсылар, водителдәр йәки слесарҙар ҙа юғары дәүләт кимәлендә шулай тәбрикләнәсәк.
«Медиапрофи-2013» журналистика премияһының бүләк фонды 600 мең һум тәшкил итте. Конкурсҡа теле- һәм радиоканалдар, киң мәғлүмәт саралары, интернет-баҫмалар тарафынан бөтәһе 273 эш ебәрелгән. Беренсе урын яулаусылар 50 мең һумлыҡ сертификат алды, ә икенсе һәм өсөнсө урын яулаусы журналистарға планшетлы компьютерҙар тапшырылды.
Премия партнеры – «Фармленд» дарыухана селтәренең махсус бүләген «Эксперимент. Фармация илендә» мәҡәләһе өсөн Айгөл Шаһиева («Яңауыл таңдары» гәзите) алды. Премияның генераль партнеры – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционеҙар йәмғиәтенең махсус бүләген «Испытано на себе» материалдар циклы өсөн «Комсомольская правда» гәзите редакцияһының ижади төркөмө алды.
— Беҙҙең компания был конкурсты үткәреүҙә ҡатнашыуҙы кәрәкле тип тапты, — тип үҙ фекерен белдерҙе «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционеҙар йәмғиәтенең төбәк коммуникациялар бүлеге начальнигы Рөстәм Таймасов. — Беҙҙең предприятиелар кадрҙар мәсьәләһен хәл итеү буйынса шундай уҡ ҡыйынлыҡтар кисерә – айырыуса был эшсе һөнәрҙәргә ҡағыла. Был көнүҙәк теманы хәл итеүгә ҡушылған һәм бының менән беҙгә ярҙам иткән журналистарға үтә рәхмәтлебеҙ.
«Медиапрофи-2014» республика премияһы сиктәрендә журналистика оҫталығы конкурсы темаһы, ойоштороусылар әйтеүенсә, яҡын арала иғлан ителәсәк. 2013 йылда еңеүселәр исемлеген «Электрогазета» материалында уҡырға мөмкин.


text:
Сайт тураһында
- Подробности
- Родительская категория: Сайт
- Опубликовано 27.01.2008 17:59
Сайтыбыҙға рәхим итегеҙ!
Сайттыбыҙҙң маҡсатын, бөтә донъя селтәрендә башҡорт телен ҡулланыуҙы арттырыуға өлөш керетеү, көндән-көн арта барған бөтә донъя селтәрен ҡулланыусы милләттәштәребеҙгә ҡулыбыҙҙан килгәнсе ярҙамсы булыу, интернеттағы телебеҙ менән бәйле мөһим мәсьәләләрҙе белдереп барыу, башҡорт интернетының "урыҫ"лашҡан йәки "һаҡау" сайттарҙан ғына ғибәрәт булмауын һәм башҡортса интернет мөмкинселектәрен күрһәтеү итеп ҡуйҙыҡ.
Сайт менән бәйле тәнҡиттәрегеҙҙе, тәҡдимдәрегеҙҙе һәм фекерҙәрегеҙҙе белдереүҙән тартынмағыҙ. Бының өсөн бәйләнеш битен дә ҡуллана алаһығыҙ. Башланғыста һәм хәҙер ярҙамсы булып торған ҡулланыусыларыбыҙға рәхмәт әйтәбеҙ.
Сайтыбыҙ www.bashqort.info адресында 2006 йылдың аҙағында эшләй башланы. Аҙаҡтан яңы адресҡа күстек. Иҫке адрес асылмаһа, был сайтҡа йүнләндерһә йәки эстәлеге сайтыбыҙ менән бәйле булмаһа, ул сайттан тулыһынса күсеп бөткәнбеҙ тимәк.
Сайтыбыҙ көндән-көн үҫә бара, эстәлеге байый, Bashqort.Com субдомендарында үҙаллы сайттар үҫеп сыҡты.
Хәҙерге ваҡытта Bashqort.Com, саф башҡорт телендә эшләй башлаған беренсе сайт булып тора.
Интернет селтәрендә башҡорт теленең үҫешенә өлөш керетеүебеҙҙе дауам итербеҙ тип өмөт итәбеҙ.
P.S. The competition is the engine of progress ;-)


text:
Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев халыҡ һайлауҙарға ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирҙе
Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев халыҡ һайлауҙарға ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирҙе.
Һайлаусылар теркәүҙән төшөрөү танытмаларын алыу тәртибе, өйҙән тауыш биреү, йәшәгән урынды ваҡытлыса ҡалдырып киткән осраҡта һайлауҙа ҡатнашыу мөмкинлектәре тураһында һорауҙар бирҙе. Кешеләр шулай уҡ һайлау алды кампанияһында агитация мәғлүмәттәрен урынлаштырыу, һайлау участкалары эше менән дә ҡыҙыҡһынды. Тура бәйләнеш ваҡытында барыһы 20 һорау ҡабул ителде.


text:
Өфө яңы устав буйынса йәшәйәсәк
Өфө яңы устав буйынса йәшәйәсәк. Ғәмәлдәге Уставҡа үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү буйынса йәмәғәт тыңлауҙары 23 июндә 15 сәғәттә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк, был хаҡта Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Устав федераль ҡануниәттәге бихисап үҙгәрештәргә бәйле үҙгәртелә. Унда ниндәйҙер ҡәтғи үҙгәрештәр юҡ, шулай ҙа ҡыҙыҡлы яңылыҡтары ла етерлек. Мәҫәлән, ҡала Советы депутаттарын хәҙер ҡатнаш система буйынса һайлаясаҡбыҙ – яртыһын партия исемлеге буйынса, икенсе яртыһын бер мандатлы округтар буйынса. Яңыртылған Уставта төбәктәрҙәге Контроль-иҫәп палатаһының аналогы – ҡала округының Иҫәп комиссияһы тураһында бүлек барлыҡҡа килгән. Яңы устав шулай уҡ ҡала вәкәләттәрен федераль ҡануниәткә ярашлы хәлгә килтерә һәм урындағы үҙидара органдарының ҡаҙна учреждениеларына әйләнеүен күҙ уңында тота.


text:
Ҡәғбә
Координаталар: 21°25′21″ с. ш. 39°49′34″ в. д. / 21.4225139° с. ш. 39.8262083° в. д. (G) (O) (Я)
Ҡәғбә, (ғәр. الكعبة المشرفة) — Мәккә ҡалаһында, Хәрәм Мәсеттең уртаһында урынлашҡан, мосолмандар өсөн изге бер бина. Намаҙ ҡылған кеше ғибәҙәтен Ҡәғбә яғына ҡарап башҡарырға тейеш. Хаж ғибәҙәтенең төп шарттарынан береһе булып Ҡәғбә тирәләй әйләнеп сығыу, йәғни тауаф ҡылыу тора.Халҡыбыҙҙа уны ололап Ҡәғбәтулла тип атайҙар.
Ҡәғбә тураһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
(ғәр. — куб), исламдың иң мөҡәддәс урыны, бөтә мосолмандар ҙа намаҙ ваҡытында уның яғына йөҙөн бора. Ул Мәккә ҡалаһының (Сәғүд Ғәрәбстаны) төп мәсеттең (әл-Мәсжид әл-Харам) уртаһында урынлашҡан. Ғәҙәттә ул ҡара, хаж ваҡытында аҡ япма (кисүә) менән ҡаплап ҡуйыла, япмаға алтын менән аяттар сигелгән. Ислам ҡабул иткәнгә тиклем, Хиджаз провинцияһындағы мәжүси ҡәбиләләрҙең төп мөҡәддәс урыны була, ислам уның мөҡәддәслеген таный. Йыл һайын унда барыу хаж ҡылыуҙың төп йолаларының береһе булып тора. Ҡәғбәнең төп табыныу урыны — уның көнсығыш мөйөшөнә беркетелгән «ҡара таш».
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мосолмандарҙың изге ҡалаһы Мәккә Сәғүд Ғәрәбстаны короллегенең көнбайыш өлөшөндә, Ҡыҙыл диңгеҙҙән 75 саҡрым алыҫлыҡта, бейек булмаған тауҙар араһында, 300 метр бейеклектә урынлашҡан.
Мәккә беҙҙең эраның IV быуатынан алып билдәле. Ундағы Ҡәғбә ғибәҙәтханаһы төрлө мәжүсилек культы юлынан барыусыларҙың табыныу урыны булған. 570 йылда Мәккәлә Мөхәммәт пәйғәмбәр тыуған. Яҡынса 610 йылдарҙа ул үҙенең тәғлимәттәрен тарата башлаған, һөҙөмтәлә яңы дин — ислам барлыҡҡа килгән. Мәҙинәлә йәшәп, аҙаҡ киренән Мәккәгә ҡайтҡан Мөхәммәт пәйғәмбәр 630 йылда Ҡәғбәне төрлө мәжүсилек юлынан барыусыларҙан азат иткән, уны мосолмандарҙың төп ғибәҙәтханаһы тип атаған. Шул ваҡыттан бирле Мәккә ислам диненең үҙәге, барлыҡ мосолмандың изге ҡалаһы һанала. "Ҡөрьән"дә ул «ҡалаларҙың әсәһе» тип аталған. Бөгөн Мәккә — бер миллиондан ашыу халҡы булған заманса ҡала. Уның бар тормошо Ҡәғбә ғибәҙәтханаһы һәм уның тирәләй төҙөлгән «Харам» мәсете (ғәрәпсә «изге мәсет» тигәнде аңлата) менән бәйле. Был иман йорто Мәккәнең үҙәгендә урынлашҡан. "Харам"дың икенсе исеме — «Тыйылған мәсет». Унда мосолман булмаған кешеләргә инергә ярамай. Әйткәндәй, башҡа дин тотҡандарға Мәккәгә юл ябыҡ. Элек бында инергә тырышҡандарҙың ғүмере өҙөлһә, хәҙер был эш штраф йәки илдән ҡыуыу менән сикләнә. «Харам» мәсетенең майҙаны 309 мең квадрат метрҙы тәшкил итә. Уның 95 метр бейеклек туғыҙ манараһы, дүрт ҡапҡаһы бар. Бинаның эсе заманса йыһазландырылған, ете эскалатор эшләй. Мәсет бер юлы 700 мең кешене һыйҙыра ала. Мосолман риүәйәте буйынса, ул — Әҙәмгә Алла тарафынан бүләк ителгән, кешеләрҙең гонаһтарынан ҡарайып бөткән аҡ яҡут. Уның өҫтөнә Әҙәм төҙөгән ҡоролма туфан һыуы ҡалҡҡандан һуң емерелгән. Ибраһим пәйғәмбәр (Библияла Авраам) һәм уның улы Исмәғил Аллаһ ихтыярына ярашлы Ҡ. нигеҙен тергеҙә, шунан һуң пәйғәмбәр бөтә диндарҙарға унда хаж ҡылырға васыят итә. Легендаға ярашлы, Ҡәғбә тышында, уның төньяҡ‑көнсығыш стенаһы буйында, Исмәғил һәм уның әсәһе Хәжәр ерләнгән. Ҡәғбә бөтә донъя мосолмандарының берҙәмлек символы һанала.
Һандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡәғбәнең координаталары 21°25′24″N, 39°49′24″E.
- Ҡәғбәнең үлсәмдәре: төньяҡ-көнсығыш яғы- 12.63 м; төньяҡ-көнбайыш яғы — 11.03 м; көньяҡ-көнбайыш яғы — 13.10 м; көньяҡ-көнсығыш яғы — 11.22 м оҙонлокта һәм бейеклеге 13 метр. 145 м2лыҡ майҙанды биләп тора.
Ҡәғбәнең бер яҡ ҡабырғаһына тышҡы яҡтан «ҡара таш» индереп урынлаштырылған.Ҡәғбә тыш яҡтан киҫүә менән ҡапланған. Икенсе быуатта уҡ грек географы Птоломей, Мокарәбәлә (Мәккә ул саҡта шулай аталған) мәжүси ғәрәптәрҙең изге урыны бар тип яҙа. Риүәйәттәргә ҡарағанда, ул ваҡытта был изге урын таш диуар менән әйләндереп тура мөйөшлө йорт булғанлығы әйтелә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Пиотровский М. Б. Коранические сказания. М., 1991.
- Кааба // Исторический словарь — 2000.
- Кааба // Энциклопедия Кольера — Открытое общество, 2000.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡәғбә // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Кааба – древнейший храм на Земле (урыҫ.). Ислам.ру (2009-04-07). Тәүге сығанаҡтан архивланған 7 август 2013. 9 август 2013 тикшерелгән.
- Мечеть Харам Байт-Уллах в Мекке (урыҫ.). Ислам.ру (2011-09-13). Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 июль 2013. 9 август 2013 тикшерелгән.
- 10 фактов о Каабе, которые вы, возможно, не знали (islamworld.tv)
- Священная Мекка и Кааба. История строительства. Чёрный камень. «Место Ибрагима»
- Кааба: происхождение, история и устройство по материалам саудовских, иранских и египетских первоисточников, включая русское иновещание некоторых из этих стран — в тексте и аудио, рус.
- Краткое изложение истории Каабы
- Виртуальная энциклопедия Хаджа. Большая фотогалерея
- Внутри Каабы. История Храма от ангелов до Saudi BinLadin Group.


text:
Һәр әйбергә – башҡорт биҙәге10-01-2017, 02:59 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Тәүҙә Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһының “Кейем төҙөлөшө һәм технологияһы” кафедраһында эшләп, теген ҡорамалы менән яҡындан танышҡан милләттәшебеҙ башына төшкән фекерен һәм һәләтен халыҡ мәнфәғәтендә ҡулланыуҙы кәрәкле тип таба. Йәғни үҙе шул вузда уҡып, башҡорт милли биҙәктәренә арналған темаға диплом эшен яҡлай. Һәм орнаменттарҙы тулы мәғәнәһендә асырға, уны яңыса алым менән йәмәғәтселеккә сығарырға ниәт итә ул.
Бөгөн уның әле башланғыс ҡына булған был эшендә күптәрҙә ҡыҙыҡһыныу уятырлыҡ әйберҙәр күп кенә: күн менән тышланған блокнотта төрлө милли биҙәктәр, ҡайһы берҙәре Башҡортостандың байрағы төҫтәрендә лә теҙелгән, асҡыстарға тағып йөрөтөрлөк сылтыраҡтар, паспорт тышлыҡтары, аҡса янсыҡтары, кәрәҙле телефон һәм ҡара күҙлектәр өсөн көплөктәр, лавкаға йөрөтә торған сумкалар, рәсми портфелдәр – барыһы ла милли орнамент менән һырланған, хатта улар араһында турһыҡ рәүешендә яһалғаны һәм сиректәр менән бал һалып йөрөтә торғандары ла бар. Улар тиренән, кейеҙҙән йә киндерҙән эшләнгән.
Ә был биҙәктәрҙе әйберҙәргә төшөрөү сере нимәлә һуң? Геройымдың әйтеүенсә, ул башта башҡорт милли орнаменттарының тарихын һәм, ғөмүмән, башҡорт тарихын өйрәнгән. Ә аҙаҡ инде биҙәктәрҙе һайлап алып, компьютерҙа үҙенә оҡшағанса төшөргәс, уны теген ҡорамалына күсереп, әйберҙәргә беркеткән.
Әлегә ул ике генә орнамент нигеҙендә яңы биҙәктәр уйлап сығарһа, киләсәктә күберәк алымдар ҡулланырға, әммә уларҙың боронғолоғон һаҡлап, яңыса ҡулланырға теләген белдерҙе. Ҡайһы бер блокноттарҙың тышлығында ат һындары ла күҙгә салынып ҡала. Ысынлап та, Анжела был әйберҙәрҙә башҡорт халҡының үткәнен тап бөгөн кәрәккәнсә сағылдыра алған.
Милли орнаментлы сувенирҙар әҙме ни, тиер ҡайһы берәүҙәр. Әлбиттә, баш ҡалабыҙҙың вокзал, турист майҙансыҡтарында етәһе лә кеүек ундай ваҡ-төйәк, ә бит тап көнкүрештә, үҙебеҙ ҡулланған әйберҙәрҙә милли биҙәктәрҙең булыуы ҙур әһәмиәткә эйә бит. Шундай матур һәм сифатлы булыу өҫтөнә, мода күҙлегенән сығып ҡарағанда, күп халыҡтарҙы көнләштерерлек тауарҙар бит. Бына, мәҫәлән, хәҙер ҡатын-ҡыҙҙар өсөн Ҡытайҙа яһалған ғына түгел, уның иероглифтары, аждаһалары төшкән күлдәктәр ҙә киң таралып китте, ә кейем-һалымды үҙебеҙсә эшләп алһаҡсы? Ниндәйҙер кимәлдә шунан сығып та баһаланалыр милли асылыбыҙ. Һуңғы йылдарҙа ғына Өфөбөҙҙә күпме ҡунаҡхана төҙөлдө, шуның менән, ғөмүмән, баш ҡалабыҙҙы эре туристик һәм мәҙәни үҙәк икәнен иҫбатлап та ҡуйҙылар. Ә шул ҡунаҡханаларға урынлашыусыларға бирелгән шәхси гигиена әйберҙәрендә, мәҫәлән, халат, тапочка, таҫтамал, түшәк кәрәк-ярағында тап башҡорт орнаменттары торһа, насармы ни?! Һис һүҙһеҙ, был шулай булырға тейеш тә.
Ә бының өсөн үҙебеҙҙең дизайнерҙарыбыҙ ҙа, милли мәҙәниәтте, тарихты төптән өйрәнеп эш иткән белгестәребеҙ ҙә етерлек. Улар сослоҡтары менән ижади фантазияларын эшкә екһә, беҙ, халыҡ, үҙ сиратыбыҙҙа ихтыяж тыуҙырып, даими һатып алыусылар булараҡ, милли бизнес киңлектәрендә төп ролде уйнаясаҡбыҙ. Мәҫәлән, бер нисә йылдан Бөтә донъя фольклориадаһын уҙғарасаҡбыҙ, ә унда кейемдәребеҙ ҙә, көнкүреш әйберҙәребеҙ ҙә халҡыбыҙҙың ысын мәғәнәһендә визит карточкаһы буласаҡ. Шуға күрә лә ошондай ҙур эшкә тотонған Анжела Ғәзизова кеүек милләттәшебеҙҙең үҙ маҡсатына өлгәшеүе мөһим. Ә бының өсөн уға ярҙамсылар ҙа, бағыусылар ҙа кәрәк буласаҡ әле...


text:
Белорет һәм Сибай муниципаль-ара медицина округтары үҙәге буласаҡ
Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһы сиктәрендә быйыл һәм киләһе йылдарҙа ойоштороласаҡ туғыҙ муниципаль-ара махсус медицина үҙәгенең икәүһе Белорет һәм Сибай ҡалаһында булдырыласаҡ. Шулай итеп, Белоретта Әбйәлил, Белорет, Бөрйән, Учалы райондарын һәм Межгорье ҡалаһын берләштереүсе медицина үҙәге булһа, Сибайҙа Баймаҡ, Йылайыр һәм Хәйбулла райондары халҡын хеҙмәтләндереүсе үҙәк урынлашасаҡ.
«Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ошоға бәйле яҡын арала Белорет үҙәк район клиник дауаханаһы нигеҙендә эргә-тирәләге биләмәләр халҡына махсус ярҙам күрһәтеү маҡсатында онкология һәм травматология үҙәктәре асыласаҡ. Проектты тормошҡа ашырыу сиктәрендә Сибайҙа 60 койкалыҡ беренсел ҡан тамырҙары бүлексәһен, онкология үҙәген, шулай уҡ травматология һәм перинаталь үҙәктәр асыу планлаштырыла.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Рәсәй Президенты Мөрәжәғәтнамәһе дәүләт берҙәмлеген нығытыуға йүнәлтелгән»
12 декабрҙә Мәскәүҙә Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһен уҡып ишеттерҙе. Был мөһим сәйәси сарала Башҡортостан Презденты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Сарала Федерация Советы ағзалары, Дәүләт Думаһы депутаттары, Хөкүмәт ағзалары, Конституция, Юғары һәм Арбитраж судтары етәкселәре, губернаторҙар корпусы, төбәктәрҙең закондар сығарыу йыйылыштары рәйестәре, традицион конфессиялар башлыҡтары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, киң мәғлүмәт саралары етәкселәре ҡатнашты.
Ил башлығының Мөрәжәғәтнамәһенә комментарий биреп, Рөстәм Хәмитов киләһеләрҙе билдәләне:
«Рәсәй Президенты Мөрәжәғәтнамәһе тулыһынса илдең мөһим мәсьәләләренә арналған. Ул дәүләт берҙәмлеген һәм йәмғиәтте нығытыуға йүнәлтелгән. Владимир Владимирович Путин билдәләгән мәсьәләләр буйынса Башҡортостан Республикаһында беҙ күп эштәр башҡарабыҙ, ошо йәһәттән әлеге Мөрәжәғәтнамә минең өсөн сағыштырып ҡарау, өлгәшкән ҡаҙаныштарға баһа биреү һәм киләсәктә башҡарыласаҡ эштәрҙе билдәләү мөмкинлеге кеүек яңғыраны. Демографик хәлде яҡшыртыу өсөн байтаҡ эштәр эшләнә – Башҡортостанда халыҡ һаны арта. Йәмәғәтселектә киң таралған спорт төрҙәрен үҫтерәбеҙ, халыҡ-ара ярыштар үткәрәбеҙ. Декабрь-ғинуар айҙарында Өфөлә тәүгә йәштәр командалары араһында хоккей буйынса Донъя чемпионаты үтә, 2013 йылдың яҙында VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары ойошторола. Көн элгәре Владимир Путин РФ Президенты ҡарамағындағы Физик культураны һәм спортты үҫтереү буйынса советы ултырышы һөҙөмтәләре буйынса бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы. Уға ярашлы, Өфөлә Паралимпия үҙәген төҙөп, уны 2014 йылдың 30 декабренә тиклем файҙаланыуға тапшырыу ҡарала.
Граждандарҙың сәләмәтлеген нығытыу, бала баҡсаларына сираттарҙы кәметеү һәм шәхси бала баҡсаларын үҫтереү мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүләбеҙ. Декабрҙә мәғариф системаһы хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу һәм уҡытыусылар килемен иҡтисад буйынса уртаса күрһәткескә еткереү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙым. Башҡортостанға әүҙем рәүештә инвестициялар йәлеп ителә, тимәк, яңы эш урындары булдырыла, һалымдар һалыу базаһы киңәйә. «Аҡыллы» йәмғиәт төҙөүҙең яңы, заманса принциптарына таянып, йәмғиәтебеҙҙе үҙгәртә башланыҡ. Бер һүҙ менән әйткәндә, Президент талап иткән барлыҡ йүнәлештәр буйынса эш алып барабыҙ.
Дәүләт һатып алыуҙары темаһына ҡағылып, Владимир Путин федераль контракт системаһы тураһындағы законды ҡабул итеү буйынса эштәрҙе тиҙләтеү кәрәклеген билдәләне. Беҙҙең өсөн был тезис айырыуса актуаль, сөнки Башҡортостан был системаны индереү буйынса пилот төбәк булып тора һәм беҙ һәр ваҡыт һатып алыуҙар асыҡлығы өсөн көрәшәбеҙ. Һәм был уңышлы үтәлә. Быйыл республика һатып алыуҙар асыҡлығы буйынса милли рейтингтың иң юғары баһаһын алды, был күрһәткес буйынса беҙҙең төбәк 34-се урындан (2009 йылда) икенсе урынға күсте.
Бер һүҙ менән әйткәндә, ил үҙенең төбәктәрен үҫтереү менән көслө. Рәсәй Президенты билдәләүенсә, сәйәси системаны камиллаштырыуға, милләт-ара татыулыҡты һәм ил берҙәмлеген нығытыуға, уның граждандарының именлеген яҡшыртыуға йүнәлтелгән курс артабан да дауам ителәсәк».


text:
Рәсәйҙә хеҙмәт өлкәһенең иң яҡшы журналисын иғлан итәсәктәр
Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федераль хеҙмәт «Иң яҡшы хеҙмәт инспекторы» конкурсы башланыуы тураһында иғлан итте, ундағы номинацияларҙың береһе — «Хеҙмәт өлкәһендә иң яҡшы журналист».
Номинацияла үҙенең материалдарында хеҙмәт, хеҙмәт мөнәсәбәттәре һәм хеҙмәт тураһында закондар нормалары темаларын сағылдырған бөтә журналистар ҙа ҡатнаша ала.
Конкурсҡа заявкалар ағымдағы йылдың 22 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Конкурсҡа йомғаҡ яһау һәм еңеүселәрҙе бүләкләү ноябрҙең икенсе яртыһында – декабрь башында үтәсәк.
Конкурста журналистарҙың киң маҡсатлы аудиторияға йүнәлтелгән, 2012 йылдың 1 ноябренән алып 2013 йылдың 22 ноябренә тиклем киң мәғлүмәт сараларында сыҡҡан йәки баҫылған аудио-, видео- һәм матбуғат материалдары ҡатнаша ала.
Конкурста ҡатнашыуға заявкалар түбәндәге номинацияларҙың береһенә ҡабул ителә: «Хеҙмәт мөнәсәбәттәрен законлаштырыу темаһы буйынса иң яҡшы материал», «Дәүләт хеҙмәт инспекцияһының тикшереү һөҙөмтәләре буйынса иң яҡшы материал», «Эш хаҡын тотҡарлау темаһы буйынса иң яҡшы материал», «Рәсәй хеҙмәтенең яңы концепцияһы тураһында иң яҡшы материал» һәм «Хеҙмәт темаһы буйынса иң яҡшы инфографик материал».
Материалдарҙы баһалау өсөн төп федераль баҫмалар мөхәррирҙәренән һәм журналистар берләшмәләре вәкилдәренән торған махсус конкурс комиссияһы ойошторолған.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән конкурстың рәсми битендә, шулай уҡ Рәсәй хеҙмәте сайтында танышырға була.


text:
Өфө зоопарк төҙөр өсөн инвестор эҙләй
Өфөлә зоопарк төҙөлөүе ихтимал. «Башҡортостан урмансылары паркы» уны урынлаштырыу өсөн иң ҡулай вариант иҫәпләнә.
Әле был майҙан ташландыҡ хәлдә. Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов әйтеүенсә, паркты төҙөкләндерер өсөн, уны киренән ҡала милкенә ҡайтарыу буйынса һөйләшеүҙәр алып барыла.
— Ауыл хужалығы министрлығының унда урынлашҡан ҙур булмаған ҡырағай йәнлектәр вольерын иҫәпкә алып, был паркта дәүләт-шәхси йәки муниципаль-шәхси партнерлыҡ принциптарында зоопарк менән бергә рекреацион зона төҙөү тураһында һүҙ бара, — тип пландары менән уртаҡлашты ул көн элгәре үткән хакимиәт башлығы ҡарамағындағы Өфөнөң инвестицион климатын яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышында.
Потенциаль инвесторҙарға мөрәжәғәт итеп, мэр, улар паркта бөтөн кәрәкле рекреацион инфраструктура ойоштороуға рөхсәт аласаҡ, әммә зоопарк төҙөү шарты менән, тип билдәләне.


text:
Йылдағы иң яҡшы башҡорт китабын һайлаясаҡтар
Башҡортостанда «Йылдың иң яҡшы башҡорт китабы» VIII Республика конкурсы башланды. Уның маҡсаты — башҡорт китаптарын уҡыуға ылыҡтырыу, Бвшҡортостан яҙыусыларының һәм шағирҙарының ижади мираҫын өйрәнеү, китапханаларҙың башҡорт китабын пропагандалау буйынса инновацион эш тәжрибәһен өйрәнеү һәм таратыу, китапхана менән файҙаланыусылар араһында башҡорт авторҙарының иң уҡымлы китаптары рейтингын билдәләү.
Әхмәт-Зәки Вәлиди,исемендәге БР Милли китапханаһының фәнни-методика бүлегендә хәбәр итеүҙәренсә, конкурста һәр ваҡыттағыса һәр кем йөрөй алған китапханалар ҡатнаша.
Иң яҡшы китаптар өс номинацияла билдәләнәсәк: «Мөхәббәт, ғаилә, тоғролоҡ тураһында», «Башҡортостандың тәбиғәте тураһында» һәм «Бала саҡта иң яратҡан китап».
Шарттар буйынса конкурсанттар жюриға бер китапҡа, китаптар серияһына, йыйынтыҡҡа, авторға арналған һәм республикала һуңғы өс йылда нәшер ителгән видеороликтар (буктрейлерҙар — китап тураһында һөйләү, был китапты әле уҡымағандарҙы ҡыҙыҡһындырыу, китапты яратыуыңды белдереү ысулы) тәҡдим итә.
Заявкалар быйыл 15 ноябргә тиклем gilmanova@bashnl.ru электрон почтаһына ҡабул ителә.


text:
Өфөлә Рәсәй философтары конгресы уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
6 сентябрҙән 10 октябргә тиклем Өфөлә VII Рәсәй философтары конгресы үткәрелә. Башҡортостандың баш ҡалаһына Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән 1000-гә яҡын ғилми берләшмә вәкилдәренең килеүе көтөлә. Конгресс халыҡ-ара форум форматында ойошторола. Сараға донъя кимәлендә билдәле ғалимдар саҡырылған, тип хәбәр иттеләр Башҡорт дәүләт университетынан (уҡыу йорто — конгресты ойоштороусыларҙың береһе). Ҡатнашыу өсөн Ҡаҙағстан, Ҡытай, Төркиә, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Иран, Израиль, Үзбәкстан, Азербайжан, Испания, Болгария, Бельгия, Украина илдәренән 1450-нән ашыу ғалим ғариза биргән.
Рәсәй философтары конгресы өс йылға бер тапҡыр уҙғарыла. Бынан алдағы саралар Санкт-Петербургта (1997), Екатеринбургта (1999), Дондағы Ростовта (2002), Мәскәүҙә (2005), Новосибирскиҙа (2009) һәм Түбәнге Новгородта (2012) ойошторолдо.
Конгрестың темаһы — «Философия. Толерантлыҡ. Глобалләштереү. Көнсығыш һәм Көнбайыш — донъяға ҡараштар диалогы». Уның программаһында күренекле ғалимдар ҡатнашлығында пленар ултырыштар, симпозиумдар, түңәрәк өҫтәлдәр һәм ижади осрашыуҙар ҡаралған. Эш барышында ҡала мөхитен үҫтереүҙең заманса йүнәлештәре, мәғариф һәм милли хәүефһеҙлек, экологик этика һәм экологик цивилизация, милләт-ара мөнәсәбәттәр мәҙәниәте, заманса тәбиғәт белеменең мөһим проблемалары кеүек темаларҙы тикшереү планлаштырыла.
Ойоштороусыларҙың һүҙҙәренсә, форумдың Өфөлә уҙыуы Рәсәй төбәктәре һәм сит илдәр араһындағы фәнни һәм мәғариф бәйләнештәрен үҫтерергә, шулай уҡ уҡытыусыларҙың һәм аспиранттарҙың стажировкаларын ойошторорға булышлыҡ итәсәк.
Форумды ойоштороусылар: Рәсәйҙең философтар йәмғиәте, Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте, Башҡорт дәүләт университеты, Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, Рәсәй Фәндәр академияһының Философия институты.
Тулыраҡ мәғлүмәт Конгрестың рәсми сайтында бирелгән.


text:
Айҙар Суфиянов БР торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Айҙар Рәфҡәт улы Суфиянов Башҡортостандың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде. Был турала ведомствоның матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Айҙар Суфиянов 1972 йылдың 21 июлендә Туймазы ҡалаһында тыуған. 1995 йылда — «Ауыр иреүсән металл булмаған һәм силикат материалдарҙың химик технологияһы» белгеслеге буйынса Иваново дәүләт химия-технология академияһын, 2000 йылда «Юриспруденция» белгеслеге буйынса Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлаған.
Бынан алда Туймазы районы хакимиәте башлығы була.


text:
Республикала автобус маршрутын мобиль ҡушымта ярҙамында күҙәтергә мөмкин Фото: Олег Яровиков
Республикала автобус маршрутын мобиль ҡушымта ярҙамында күҙәтергә мөмкин
Республикала автобус маршрутын мобиль ҡушымта ярҙамында күҙәтергә мөмкин Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы автобусының маршрутын «Асыҡ транспорт» мобиль ҡушымтаһы ярҙамында күҙәтергә мөмкин. Ҡушымта төбәк биләмәһендә ғинуарҙан бирле эшләй. Унда Өфө һәм республиканың башҡа ҡалаларындағы маршруттар бар.
Ҡушымтаның «Һайланма» тигән бүлегендә өйгә йәки уҡыған урыныңа тиклем маршрут төҙөргә була. Был уларҙы эҙләү өсөн ваҡытты аҙыраҡ сарыф итергә мөмкинлек бирә. «Асыҡ транспорт» Android операция системаһы нигеҙендә эшләгән ҡоролмалар өсөн бушлай таратыла.
Проектты «Транспорт навигация үҙәге» акционерҙар йәмғиәте әҙерләгән. 2016 йылда ҡушымта яңы ҡалалар, транспорт төрҙәре һәм маршруттар менән тулыландырыласаҡ.


text:
Көнбайыш райондарҙа һалым түләүселәр өсөн семинарҙар ойошторола
Башҡортостандың көнбайыш райондарында 22-23 декабрҙә һалым түләүселәр өсөн семинарҙар үткәреләсәк. Осрашыуҙарҙы Туймазы, Шаран һәм Баҡалы райондарын хеҙмәтләндергән Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса 27-се район-ара инспекцияһы ойоштора.
Иртәгә, 22 декабрҙә, сәғәт 11-ҙә һәм 3-тә Баҡалы һәм Шаран ауылдарында семинар үткәреләсәк. Йома, 23 декабрҙә, бындай осрашыу иртәнге 11-ҙә Туймазы ҡалаһы хакимиәте бинаһында ойошторола.
Федераль һалым хеҙмәтенең республикалағы идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, инспекция белгестәре табыш һалымына, өҫтәмә хаҡҡа һалынған һалымға ҡағылышлы һалым ҡануниәтендәге үҙгәрештәр, шулай уҡ һалым хеҙмәтенең интернет-сервистары тураһында һөйләйәсәк.


text:
Өфөлә тағы ла бер күңел асыу комплексы төҙөргә ниәтләйҙәр Фото: Олег Яровиков
Өфөлә тағы ла бер күңел асыу комплексы төҙөргә ниәтләйҙәр
Өфөлә тағы ла бер күңел асыу комплексы төҙөргә ниәтләйҙәр Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Баш ҡалала тағы ла бер күңел асыу комплексы төҙөргә ниәтләйҙәр.
Өфөнөң ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре идаралығы ҡунаҡханаһы һәм рестораны булған күп функциялы күңел асыу объектын проектлау һәм төҙөү өсөн участканы ҡуртымға алыу хоҡуғына аукцион иғлан итте. Аукцион 14 ноябрҙә була. Майҙаны 7916 квадрат метрлыҡ ер участкаһы Киров районында, Элеватор урамындағы 7-се йорт янында урынлашҡан.
Йыллыҡ ҡуртым түләүенең башланғыс хаҡы — 2 119 500 һум. Ҡуртым ваҡыты 10 йыл тәшкил итә.


text:
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгендә федераль тикшеренеү үҙәге булдырыла Фото: Олег Яровиков
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгендә федераль тикшеренеү үҙәге булдырыла
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгендә федераль тикшеренеү үҙәге булдырыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәген үҙгәртеп ҡороу сиктәрендә унда Өфө федераль тикшеренеү үҙәге булдырыла. Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Совет ултырышында Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге рәйесе Усейн Джемилев ойошманы үҙгәртеп ҡороу проектын тәҡдим итте.
– Өфө ғилми үҙәге 14 институттың эшмәкәрлеген ойоштора. Учреждениела мең ярымдан ашыу кеше эшләй, шуларҙың яртыһынан ашыуы – ғилми хеҙмәткәрҙәр. Бында байтаҡ билдәле фәнни мәктәптәр барлыҡҡа килгән. Халыҡ-ара, Рәсәй кимәлендәге ҡаҙаныштар, әҙер инновацион проекттар бар, – тине, ултырышты асып, республика Башлығы Рөстәм Хәмитов. – Былтырҙан алып Өфө ғилми үҙәген үҙгәртеп ҡороу, унда федераль тикшеренеү үҙәген булдырыу эше әүҙем бара. Беҙ ошо һорау буйынса Ғилми ойошмаларҙың федераль агентлығы етәкселеге менән осраштыҡ.
Усейн Джемилев һүҙҙәренсә, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәген булдырыуҙың маҡсаты – Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың етештереү һәм социаль-иҡтисади көстәрен комплекслы үҫтереү мәнфәғәтендә дәүләттең һәм кешенең йәшәү эшмәкәрлеге хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә йүнәлтелгән фундаменталь һәм ғәмәли тикшеренеүҙәр үткәреү.
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәгенең составына Ботаника баҡсаһы-институты, Геология Институты, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, Математика институты, Р.Р.Мәүлитов исемендәге Механика институты, Нефть химияһы һәм катализ институты, Социаль-иҡтисади тикшеренеүҙәр институты, Р.Ғ.Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты, Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты һәм Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге поликлиникаһы инде. Академия институттарын Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө федераль тикшеренеү үҙәге филиалдарына үҙгәртеп ҡороу, шулай уҡ уларҙа 9 яңы дисциплина-ара интеграцияланған структура булдырыу күҙ уңында тотола.
Усейн Джемилев Өфө федераль тикшеренеү үҙәген Башҡортостандың ғилми-техник киңлегенә берләштереү тураһында ла һөйләне һәм нефть химияһы, агросәнәғәт комплексы өсөн перспективалы асыштар менән таныштырҙы.
Республика Башлығы Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге рәйесенең проектын хупланы һәм бөгөнгө иҡтисади хәлдә үҙәкте үҙгәртеп ҡороу кәрәклеген билдәләне.


text:
Йәш өфөлөләр «Йәй һәм китап» конкурсында ҡатнаша ала
Йәйге каникул ваҡытында йәш өфөлөләр йыл һайын үткәрелеүсе «Йәй һәм китап – 2011» конкурсында ҡатнаша ала. Быйыл ул 17-се тапҡыр уҙғарыла һәм «Йәйҙең төҫлө биттәре» тип атала. Өфө китапханалары хеҙмәткәрҙәре китап уҡырға яратыусыларҙы был биттәрҙе асып ҡарарға, күп яңы, ҡыҙыҡлы мәғлүмәт алырға саҡыра.
— Үҙ яйығыҙға, кинәнес алып уҡып, һеҙ беҙҙең конкурста ла ҡатнаша алаһығыҙ, — тип өндәй балаларҙы китап һаҡлаусылар.
Конкурс шарттары ябай, бының өсөн йәй осоронда 20 китап уҡырға, ижади эш башҡарырға һәм китапхана дуҫы булырға кәрәк.
Еңеүселәрҙе нетбук һәм электрон китаптар кеүек матур бүләктәр көтә.


text:
җомга, 20 гыйнвар 2017, Казан вакыты 00:32
Тыныс тормошта улдарын юғалтҡан ата-әсә ғәҙеллек хөкөм һөрөр тип ышана. Ул арала бөгөн Өфөлә Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының бер төркөмөнә еңел автомобилдәр тапшырылды. Был Сара Рәсәй һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән "Автоваз" заводы араһында һуғыш инвалидтарын транспорт менән тәэмин итеү тураһындағы махсус килешеүгә ярашлы үткәрелә. Башҡортостанда 108 ветеранға автомобиль документтары әҙерләнгән – уларҙың барыһы ла 2005-се йылдың 1-се ғинуарына тиклем сиратҡа баҫыусы һуғыш инвалидтары. Башҡа йылдарҙан айырмалы быйыл тәүге тапҡыр "ВАЗ-2107" автомобильдәре бирелә. Ветерандарға бүләкте "Автоваз" йәмғиәтенең Башҡортостандағы дистрибьютор үҙәге тапшыра. Һәр район-ҡала вәкилдәре салонда алдан раҫланған график буйынса хеҙмәтләндерелә. Социаль заказды үтәгәндә, йәмғиәт вәкилдәре ветерандарҙың шәхси теләктәрен дә иҫәпкә алған. 108 автомобиль араһында аяҡһыҙ ветеран өсөн ҡул менән идара итеүгә махсуслаштырылғаны ла бар. Башкиновидеопрокат йәмғиәте Еңеү байрамы уңайынан дәүләт кинотеатрҙарында һәм ауыл клубтарында күрһәтеү өсөн 200-ҙән ашыу документаль һәм нәфис фильм тәҡдим итә. Бөйөк Ватан һуғышы тураһындағы материалдар 35 миллиметрлы пленкаларҙа ла, Вэхаэс һәм Дивиди кассеталарҙа ла һаҡлана.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе Урал һәм Көнбайыш Себерҙең 20 иң ҙур предприятиеһы араһында
Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе Урал һәм Көнбайыш Себерҙең 20 иң ҙур машиналар эшләү компанияһы исемлегенә инде. «Эксперт-Урал» аналитик үҙәге баҫтырып сығарған рейтингыла «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Уралвагонзавод» фәнни-етештереү корпорацияһынан ғына ҡалышып, икенсе урын алды.
2010 йылда һатылған продукция күләме һайлап алыуҙың төп критерийы итеп алынған. Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең продукция һатыуҙан алынған табышы 20 млрд 376 млн һум тәшкил иткән.
Был исемлектә «Күмертау авиациа производство предприятиеһы», «Пермь моторҙар заводы», «Авиадвигатель» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре лә бар.
Урал һәм Көнбайыш Себерҙең иң эре 400 компанияһы рейтингында Өфө предприятиеһы 73-сө урында килә.
Исемлектәге 48 компания — машиналар эшләү тармағына, 38 компания Башҡортостанға ҡарай, тип хәбәр иттеләр Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең корпоратив коммуникациялар идаралығынан.


text:
Фото:
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексында производствоның икенсе сираты сафҡа индерелде
Фото:
Бөгөн республиканың Мәләүез районында, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексында себештәр үрсетеү буйынса 4-се майҙансыҡтың икенсе сираты эшләй башланы. Был 93500 башҡа иҫәпләнгән һигеҙ ҡош аҙбары. Бер аҙҙан сәғәтенә 10 тонна етештереүсәнлеккә эйә ҡатнаш аҙыҡ заводы ла сафҡа индереләсәк.
Иң ҙур ҡошсолоҡ комплексының икенсе сиратын сафҡа индереү тантанаһында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов ҡатнашты.
Бөгөнгө көндә ҡошсолоҡ комплексында 176 меңдән ашыу ҡош-ҡорт иҫәпләнә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, инвестпроект 2007 йылда тормошҡа ашырыла башлағайны. Йәмғеһе өс этап ҡаралған. 2009 йылда уның беренсе этабы сафҡа индерелде һәм комплекс күркә ите етештерә башланы. Йыл һайын хужалыҡ тере ауырлыҡта 6345 тонна күркә ите сығара.
— Был ауыл хужалығындағы бөгөнгө көндә уңышлы тормошҡа ашырылған иң перспективалы проекттарҙың береһе, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды тантанала Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры. — Был дөйөм республика кимәлендәге проект һәм бындай проекттар республикала күбәйә барырға тейеш.
Инвестпроекттың инициаторҙарының береһе — РФ Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов производствоның юғары социаль әһәмиәтен билдәләне. Быға яңы эш урындарын булдырыу ҙа, район инфраструктураһын яҡшыртыу ҙа инә. Ҡошсолоҡ комплексы тәбиғәтте һаҡлау сараларына ярайһы ҙур сумма – 365 млн һум аҡса һала. Етештереү мәҙәниәтенә лә бында икенсе ҡараш булдырылған.
Яңы аҙбарҙарҙың сафҡа индерелеүе арҡаһында диетик ит етештереү күләме ике тапҡырға тиерлек — 11570 тоннаға ҡәҙәр артасаҡ. Киләһе ике йылда комплекс төҙөлөш эштәрен тамамлап, тулы ҡеүәтенә эшләй башларға тейеш. 2014 йылда ҡошсолоҡ хужалығы тере ауырлыҡта 30 тонна күркә ите етештерәсәк.
Төҙөлөш тамамланғандан һуң комплекстың бер инкубаторы, дүрт үҫтерә биреү участкаһы һәм һигеҙ үрсетеү участкаһы буласаҡ. Хужалыҡтың әле һуйыу һәм тәрән эшкәртеү цехы, шулай уҡ ҡатнаш аҙыҡ цехы бар.
Инкубатор бер үк ваҡытта һалыныусы 112800 инкубацион йомортҡаға иҫәпләнгән. Ҡоштар үрсетеү өсөн Канада тоҡомло инкубацион йомортҡа файҙаланыла. Йомортҡаны инкубаторға һалғандан һуң 28 көн үтеүгә себештәр сыға, тәүлек ҙурлығындағы себештәр артабан үҫтерә биреү цехына оҙатыла. Тағы ай ярымдан һуң ҡоштар һуғым ауырлығына еткәнгә ҡәҙәр үрсетеү цехына урынлаштырыла. Инә күркәләр өсөн был туғыҙ кг, ата күркәләргә – 19 кг. Ҡош дүрт-биш айҙан һуң ошо ауырлыҡҡа етә.
2011 йылда предприятие билдәле ауырлыҡтар кисергән, әммә төбәк етәкселеге ярҙамы менән уларҙы йырып сыға алғандар, һәм бөгөн бына икенсе линия ла эшләй башланы.
Быйыл ҡошсолоҡ комплексы инкубацион цехты 225600 йомортҡаға тиклем киңәйтергә ниәтләй. Бынан тыш, тағы берәр үрсетә биреү һәм һимертеү майҙансыҡтары сафҡа индереләсәк, шулай уҡ яңы ҡош аҙбарҙары төҙөлә башлаясаҡ, уларҙы 2013 йылдың мартында сафҡа индереү планлаштырыла.
Инвестицияларҙың дөйөм күләме 5 млрд 800 млн һумдан артып китәсәк, уларҙың бөгөн 2 млрд 816 млн һумы тиерлек үҙләштерелгән.
Азамат Илембәтов әйтеүенсә, республика бынан һуң да перспективалы инвестпроекттарҙы ғәмәлгә ашырырға ярҙам итәсәк. Уҙған айҙа был проект өҫтөнлөклө проекттар иҫәбенә индерелгән, ошоноң арҡаһында предприятие ярайһы ҙур һалым льготалары аласаҡ.


text:
Урман янғыны хәүефе арҡаһында «Башҡортостан» милли паркы туристарҙың килеүен сикләне Фото: Олег Яровиков
Урман янғыны хәүефе арҡаһында «Башҡортостан» милли паркы туристарҙың килеүен сикләне
Урман янғыны хәүефе арҡаһында «Башҡортостан» милли паркы туристарҙың килеүен сикләне Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Урман янғыны хәүефе арҡаһында «Башҡортостан» милли паркы 28 авгусҡа тиклем туристарҙың килеүен сикләне. Был хаҡта парк хакимиәте хәбәр итә. «Шүлгәнташ», «Башҡортостан» ҡурсаулыҡтарында, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркында ут сыҡты. Был янғындарға ҡоро йәшен разрядтары сәбәпсе булды.
Мәләүез районы биләмәһе — «Күперле» карст күпере, Ҡотоҡ-Сумған мәмерйәләре тулыһынса ябыҡ. Бөрйән һәм Күгәрсен райондары сигендәге биләмәгә парк хеҙмәткәрҙәре оҙатыуында ғына инергә мөмкин. Нөгөш һәм Йомағужа һыу һаҡлағыстарына, Нөгөш, Үрек һәм Ағиҙел йылғаларына юл асыҡ.


text:
Нефаз автобустары Санкт-Петербургта лайыҡлы баһа алды
Нефтекамала етештерелгән пассажир автобустары Санкт-Петербургта лайыҡлы баһаланды. Быйыл «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте төньяҡ баш ҡалаға 180 самаһы пассажир автобусы оҙатырға тейеш ине, ләкин был һан арттырыу яғына төҙәтелде.
Предприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, йыл аҙағына тиклем Санкт-Петербургка тағы 36 «НефАЗ» пассажир автобусы оҙатыласаҡ. Улар менән кемдәр файҙаланасаҡ һуң? Биш тәпәш иҙәнле ҡала автобусын ике асыҡ аукционда «Пассажиравтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы һатып алды. Контракттар суммаһы 20 миллион 990 мең һум тәшкил итте.
Тәпәш һәм уртаса иҙәнле бер партия ҡала автобустарын (114 миллион һумға 31 машинаны) «НефАЗ» акционерҙар йәмғиәтенең был төбәктәге ҙур дилеры — «Грузомобиль» автомобиль корпорацияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте аша Санкт-Петербургтың шәхси пассажирҙар йөрөтөүселәре һатып алды.
Пассажирҙар ташыуға махсуслашҡан бер нисә шәхси компания Невалағы ҡаланың ҡайһы бер маршруттарындағы тендерҙа еңеп сыҡты. «Грузомобиль» гарантия һәм гарантиянан һуң сервис хеҙмәтләндереүе, запас частар менән тәьмин итеү буйынса йөкләмәләрҙе үҙ өҫтөнә ала. Ә пассажир һәм йөк ташыусылар өсөн ышаныслы сервис үҙәге булыуы хәл иткес факторҙарҙың береһе булып тора.
Бөтә автобустар Санкт-Петербургка йыл аҙағына тиклем оҙатыласаҡ.


text:
«Рәсәй – спорт державаһы» форумында Башҡортостан приздарға лайыҡ булды
Саранскиҙа үткән «Рәсәй – спорт державаһы» халыҡ-ара спорт форумында физик культура һәм спорт өлкәһендәге милли номинациялар лауреаттары иҫәбенә беҙҙең республика вәкилдәре лә инде. Атап әйткәндә, «Еңеп сығыу» («Преодоление») номинацияһында Ирек Зарипов – «Иң яҡшы спортсы», Әмир Ғүмәров «Иң яҡшы тренер» тип танылды.
Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Юғары спорт оҫталығы әҙерләү үҙәге ҡаҙаныштары ла билдәләнде. Үҙәк «Рәсәй өмөтө» номинацияһында адаптив спортты ойоштороу буйынса иң яҡшыһы тип табылды.


text:
Фото:
Яңауылда яңы һөт заводы асылды
Фото:
Яңауыл ҡалаһында һөт эшкәртеү заводын асыу тантанаһы үтте.
Тантаналы сараны асып, Яңауыл районы хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов, яңы һөт эшкәртеү заводы райондың ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре менән тығыҙ һәм, иң мөһиме, үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлектә эшләйәсәк, тигән ышанысын белдерҙе. Һөҙөмтәлә бынан барыһы ла уңасаҡ: һөт етештереүсе -сифатлы сеймал, район аграрийҙары – һөт һатыу баҙары, ә Яңауыл халҡы урында етештерелгән сифатлы һәм арзан продукция аласаҡ.
Район башлығы ярайһы ауыр иҡтисади хәлгә, һәр төрлө хәүефтәргә ҡарамаҫтан, яңы завод төҙөлөшөнә аҡса һалырға ҡурҡмаған инвестор Рәмзил Низаметдиновҡа рәхмәтен еткерҙе.
Үҙ сиратында, Рәмзил Низаметдинов, завод продукцияһы яңауылдарға мөмкин тиклем осһоҙ хаҡҡа һатыласаҡ, һәр ваҡыт яҡшы сифатлы һәм киң ассортиментта буласаҡ, тип вәғәҙә бирҙе.
Бөгөнгө көндә завод ҡеүәттәре тәүлегенә ҡырҡ тоннаға тиклем һөт эшкәртергә мөмкинлек бирә (ике сменалы режимда), унда 50-ләп кеше эшләйәсәк. Бында ҡаты сырҙан тыш, һөт продукцияһының бөтөн төрҙәре лә сығарыласаҡ. Йәмғеһе 12 төрҙән ашыу продукция. Һынау өсөн сығарылған һөт, ҡатыҡ, ҡаймаҡ, кефир һәм башҡа төрлө һөт продукцияһы партияһын урындағы халыҡ тиҙ арала һатып алып бөттө.


text:
2016 йылдың тәүге айында Башҡортостанда 4255 сабый тыуған Фото: Олег Яровиков
2016 йылдың тәүге айында Башҡортостанда 4255 сабый тыуған
2016 йылдың тәүге айында Башҡортостанда 4255 сабый тыуған Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, 2016 йылдың тәүге айында Башҡортостанда 4255 сабый тыуған, 4490 кеше вафат булған.
Үлемдең төп сәбәптәре — ҡан әйләнеше ауырыуҙары (44 процент), яман һәм хәүефһеҙ шештәр (12), шулай уҡ бәхетһеҙ осраҡтар, ағыуланыуҙар һәм имгәнеүҙәр (9). Ошондай һандар килтерҙе медицина учреждениелары етәкселәре менән селектор кәңәшмә барышында Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Эльза Сыртланова.
Министр урынбаҫары киҫкен респиратор вируслы инфекцияны һәм киҙеүҙе иҫкәртеү буйынса сараларға ла иғтибар итте. Әлеге ваҡытта республикала лаборатор юл менән 461 кешелә А(Н1N1) киҙеүе асыҡланған, шуларҙың 222-һе — балалар, тип билдәләнде.
Тағы ла бер тема — өлкән йәштәге халыҡтың бер төркөмөн диспансерлаштырыу. Быйыл 730 меңдән ашыу кешене тикшереү күҙаллана. Ғинуарҙа 36 635 кеше сараның тәүге этабын үткән, улар иҫәбендә — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар. Һөҙөмтәлә 9600 кешенең генә беренсе һаулыҡ төркөмөнә ҡарауы билдәләнгән (26,2 процент).


text:
Май байрамдарына ете ял көнө тура килә
Май байрамдарына Башҡортостанда, илдәге бик күп башҡа төбәктәрҙәге кеүек үк, дөйөм алғанда ете ял көнө тура киләсәк. Был турала «Башинформ» агентлығына республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
РФ Хөкүмәтенең 2011 йылдың 20 июлендәге «2012 йылда ял көндәрен күсереү тураһында»ғы 581-се ҡарарына ярашлы, киләһе ял көндәре — шәмбе 28 апрелдән — дүшәмбе 30 апрелгә (байрам алды көнөнә); шәмбе 5 майҙан — дүшәмбе 7 майға; шәмбе 12 майҙан шишәмбе 8 майға (байрам алды көнөнә) күсерелгән. Ә 28 апрелдәге һәм 12 майҙағы эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Шулай итеп, Башҡортостан Республикаһында май байрамдарында 29, 30 апрель, 1 май һәм 6, 7, 8, 9 май ял көндәре буласаҡ.
РФ Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп һәм йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә 1 һәм 9 майҙағы ял һәм байрам көндәре отпускының календарь көндәренә индерелмәй.


text:
Республикала 2012 йылда 59 меңгә яҡын сабый тыуған
2012 йылда Башҡортостанда, яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, 58707 сабый донъяға килгән. 2011 йыл менән сағыштырғанда, был 2757 балаға күберәк. Балалар үлеме йыл эсендә республикала 15 процентҡа артып, 1000 сабыйға 7,7 промилле тәшкил итте. Уртаса Рәсәй күрһәткесе – 8,8 промилле.
Шул уҡ ваҡытта әсәләр үлеме 2006 йылдан 20 процентҡа тиерлек кәмеп, 2012 йыл йомғаҡтары буйынса 100 мең тере тыуған сабыйға 6,8 промилле тәшкил итте.
Балалыҡ һәм бала табыуға ярҙам итеү саралары хеҙмәтенә былтыр яҡынса 4 миллиард һум (28%) тотонолған, шул иҫәптән учреждениеларҙың матди-техник базаһын нығытыуға 1,9 миллиард һум аҡса киткән. Был йүнәлеш буйынса, атап әйткәндә, Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының бала табыу бүлеген, Республика балалар клиник дауаханаһының неонаталь корпусын, Дыуан районында, Октябрьский ҡалаһында перинаталь үҙәк корпустарын төҙөү тамамлана.
Диспансеризация сиктәрендә яҡынса 840 мең сабый, 58 меңдән ашыу ауырлы ҡатын тикшереү үткән. Балалар шифаханаларында 42 меңгә яҡын сабый дауалау курсы үткән.
БР һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова көн элгәре Өфөлә үткән балалыҡ һәм бала табыуға ярҙам итеү саралары хеҙмәтен ойоштороусыларҙың республика кәңәшмәһендә билдәләүенсә, әсәләр һәм сабыйҙарҙың һаулығын һаҡлау һәм нығытыу; әсәләр, сабыйҙар һәм балалар үлемен кәметеү; район-ара перинаталь үҙәктәр эшмәкәрлеген ойоштороу буйынса эш алып барыу; ауырлы ҡатындар мониторингы системаһын киңәйтеү 2013 йылға төп бурыстар булырға тейеш. Бынан тыш, ата-әсәләрҙә балаларының һаулығы өсөн яуаплылыҡ тойғоһон тәрбиәләү һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау буйынса эш дауам ителәсәк.


text:
Яңы етәксе тәғәйенләнде
Рәсәй Федерацияһы Финанс министрлығы приказы менән Мәрүәрова Светлана Ревмер ҡыҙы 2009 йылдың 16 мартынан Федераль ҡаҙналыҡтың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе итеп тәғәйенләнде.
* * *
Светлана Мәрүәрова 1964 йылдың 7 сентябрендә Башҡортостан Республикаһы Саҡмағош районының Таҫҡаҡлы ауылында тыуған. Юғары белемле — Бөтә Союз ситтән тороп уҡыу финанс-иҡтисад институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1982 йылда Өфө ҡалаһының Орджоникидзе районы халыҡ мәғариф бүлеге үҙәкләштерелгән бухгалтерияһында өлкән бухгалтер булып башлай.
1983-1994 йылдарҙа — БАССР Финанс министрлығының баш бухгалтерияһында ревизор-инспектор, өлкән ревизор-инспектор, төп иҡтисадсы, баш бухгалтер-эксперт. 1994 йылдан 1996 йылға тиклем — Рәсәй Федерацияһы Финанс министрлығы федераль ҡаҙналығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы баш бухгалтеры. 1996-1998 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Финанс министрлығы баш бухгалтеры урынбаҫары. 1998-2005 йылдарҙа Федераль ҡаҙналыҡтың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары, баш бухгалтеры булып эшләй. 2005 йылдан 2007 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһы Финанс министрлығының бюджет бүлеге начальнигы урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһы бюджетын үтәү бүлеге начальнигы була.
2007 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем Башҡортостан Республикаһы финанс министры урынбаҫары булып эшләгән.


text:
2009 йыл өсөн Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр премияһына конкурс
2009 йыл өсөн әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә Шәйехзада Бабич исемендәге Дәүләт республика йәштәр премияһына дәғүә итеүгә конкурс Башҡортостанда 2010 йылдың 11 ғинуарынан 1 апреленә тиклем барасаҡ.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был премия 1995 йылда БР Министрҙар Кабинеты ҡарары менән талантлы йәш яҙыусыларҙы, рәссамдарҙы, артистарҙы, музыканттарҙы, архитекторҙарҙы һәм режиссерҙарҙы дәртләндереү маҡсатында булдырыла. Йыл һайын һәр береһе 50-шәр мең һумдан өс премия тапшырыла.
Бер автор, шулай уҡ иң күбе биш кешенән торған ижади коллектив премия лауреаттары була ала. Дәғүәселәрҙең йәше — 16 йәштән 35 йәшкә тиклем. Премияға матбуғатта баҫылған әҙәби, әҙәбиәт һәм сәнғәт ғилеме әҫәрҙәре; концерттарҙа һәм күргәҙмәләрҙә, театрҙарҙа һәм кинотеатрҙарҙа, радио һәм телевидение аша йәмәғәтселекте таныштырғандан һуң музыка, театр, һынлы сәнғәт, хореография, эстрада һәм цирк сәнғәте, дизайн, кино һәм телевидение өлкәһендәге әҫәрҙәр; объекттарҙы файҙаланыуға тапшырғандан һуң архитектура өлкәһендәге әҫәрҙәр күрһәтелергә мөмкин. Мотлаҡ шарт – бөтә эштәр күрһәтелгәнгә тиклем бер йыл алда баҫылып сыҡҡан, халыҡ алдында башҡарылған, ҡоролған булырға тейеш.
2009 йыл өсөн әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә Шәйехзада Бабич исемендәге Дәүләт республика йәштәр премияһына дәғүә итеүгә материалдар түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450000, Башҡортостан Республикаһы, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығының йәштәр ойошмалары менән эшләү бүлеге, 24-се кабинет. Белешмәләр өсөн телефондар: (347) 276-45-87, 251-14-75.


text:
Фото:
Нефаз автобустары Һамар транспорт паркын тулыландырҙы
Фото:
«Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етештергән тәүге биш автобус Һамарҙың муниципаль транспорт паркын тулыландырҙы. Һамар хакимиәтенең мәғлүмәт һәм аналитика идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, дөйөм алғанда "Пассажиравтотранс" муниципаль предприятиеһына «НефАЗ» маркаһында 50 машина килтереләсәк.
Автобустарҙың иҙәне уртаса кимәлдә. Комфортлы салонда 100 кеше урынлаша ала. Һатып алынған автотранспорт яҡын арала ҡала маршруттарына сығарыласаҡ.
Һуңғы өс йылда өлкәнең баш ҡалаһы урамдарына 43 яңы трамвай, 21 троллейбус һәм 66 заманса автобус сығарылған.


text:
Алтай теле
Алтай теле — алтай халҡының төп теле. Алтай республикаһының рәсми теле. 1948 йылға тиклем ойрот теле тип аталған. Электән көняҡ һәм төньяҡ алтай телдәре бер тел — алтай теле тип һаналған. Ләкин, хәҙерге заман төрки телдәр квалификацияһы буйынса, улар ике айырым тел булып һаналалар. Хәлде рәсми рәүештә айырым көньяк һәм төньяк һөйләштәре Рәсәйҙең аҙ һанлы халыҡтарның (кумандин, челкан һәм тубалар) айыр телдәр тип һанала.
Бөтә Рәсәй 2022 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә 65 534 кеше алтай телен белеүҙәре хаҡында бәйән ителә.Күрһәткестәр буйынса, уларҙың ун меңе төньяк-алтай һөйләштәрендә, ә ҡалғаны көньяҡ-алтайҙыҡында һөйләшә, шул уҡ ваҡытта уларҙың күбеһе алтай-кижи һөйләмендә. Ҡайһыбер мәғлүмәттәр буйынса, 2 % алтайҙар ғына алтай телендә ирекле һөйләшә. Көньяк Алтай телендә 2 һөйләш бар :
- алтай-кижи — хәҙерге алтай әҙәби теленең нигеҙе.;
- теленгит һөйләше — теленгиттар теле;
- Элегерәк телеут һөләше лә булған, ул Кемеров өлкәһенең
диалекты булып торған.
XIX быуат уртаһыннан 1923 йылға тиклем әҙәби тел; Һәр бер һөйләште нисә кеше белеүе тураһында теүәл мәғлүмттәр юҡ.Яҡынса, һөйләштәрҙең һәр ҡайһыһында 3 меңтирәһе кеше һөйләшә. Башҡалар төп алтай телендә һөйләйҙәр. Ҡытайҙа Ҡанас күле янында, һөйләшеүселәр теленгитлар һәм синцзян кыргыҙҙарына максималь якын булған, көньяк-алтай теленә яҡын диалекттар осрай. «-z-» урынына интервокаль «-j-» булыуы сәбәпле, көньяк-алтай теленең хакас телдәренә кереүе шикле, ул кыргыз-ҡыпсаҡ теле булырға кәрәк.
Алфавит Ҥ, Ј, Ӧ, Ӱ хәрефтәре менән 1840 йылдарҙа кириллица нигеҙендә үҫеш ала, ә 1928—1938 йылдарҙа латин теле кулланыла, ә унан һүң яңынан кириллица.
XIX быуаттың яҙма ҡомартҡылары — алтай-ойроттарҙы христианлаштыру ваҡытында булдырылган текстарҙың, изгеләр кыйссалары, доғалыҡтарҙың тәрҗемәләре. 1869 йылда Ҡазанда алтай теленең теүәл грамматикаһы баҫыла; 1884 йылда — алтай теленең беренсе һүҙлеге. Әҙәби телдең үҫешенә яҡыусы- мәғрифәтсе М. В. Чевалковтың ижады ҙур роль уйнай.
Әҙәби тел алтай диалектына нигеҙләнә. Октябрьреволюцияһына тиклем, әҙәби тел, хәҙерге ваҡытта региональ әҙәби телфункцияһын башҡарыусы, телеут диалектыүҙенсәлектәренә нигеҙләнгән.
Халыҡ тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Алтайҙарҙы ике этнографик төркөмгә буләләр: Көньяҡ алтайҙар (алтай кижи), көньяҡ алтай телендә һөйләшәләр (1948 йылға тиклем ойроттар) һәм төньяҡ алтайҙар, төньяҡ алтай телендә һөйләшәләр. Көньяҡ алтайҙар Катунь йылғаһы буйында йәшәйҙәр. Уларҙың араһында телеуттар, теленгиттар һәм телестар бар, улар 2002 йылғы халыҡ иҫәбен лағанда айырым халыҡ итеп һаналған. Төньяҡ алтайҙар араһында кундиндар (Бей йылғаһының урта ағымы), челкандар (Лебедь йылғаһы бассейыны) һәм тубаларҙар (Бей йылғаһының һул яҡ яры һәм Телец күленең төньяҡ-көнбайыш ярҙары) уларҙа 2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыуҙа айырым халыҡ булып иҫәпләнә. Революцияға тиклемге әҙәбиәттә төньяҡ алтайҙар черен татарҙары булараҡ билдәле. Алтай әҙәби теле көньяҡ алтай теленең нигеҙендә барлыҡҡа килә (ике вариантта- алтай теле һәм телеут теле) шулай уҡ төньяҡ алтайҙар өсөн тубалар әҙәби теле лә эшләнә. Алтайҙар- төрк халҡы. Күпселек Алтай Республикаһында йәшәйҙәр. Революцияға тиклем 1917 йылда урыҫ халыҡтары араһында алтай татарҙары тигән исем аҫтында билдәдәлек алғандар.
2002 йылғы Бөтә рәсәй халыҡ иҫәбен алыу һөҙөмтәләрендә 67 239 кеше үҙҙәрен алтайҙар тип яҙған. Алтай республикаһында — 62 192 кеше, Алтай крайында- 1880 кеше. Кемеров өлкәһенең төп төрк халҡы, совет ваҡытында шулай уҡ алтайҙар тип иҫәпләнгән, әхәҙер уларҙы телеут йәки шор тип атайҙар. 1989 йылдарҙа Казахстанда 689 , ә Үзбәкстанда 191 алтай йәшәгән.


text:
Рәссам Фәниә Шевчук үҙ эштәрен Өфөлә күргәҙмәгә ҡуя
2 апрелдә Өфөнөң «Мираҫ» галереяһында ғәҙәттән тыш күргәҙмә асыла. Унда Фәниә Шевчуктың картиналары ҡуйыласаҡ. Ул рәссам булараҡ ҡына түгел, «ДДТ» төркөмө лидеры Юрий Шевчуктың әсәһе булараҡ та билдәле. Уның персональ күргәҙмәһе бүләк сифатында ойошторола – быйыл майҙа рәссамдың юбилейы.
«Мираҫ» галереяһының арт-директоры Ольга Рамазанова хәбәр итеүенсә, Өфө тамашасыһына Фәниә Шевчуктың 50-ләп эше — живопись һәм графика тәҡдим ителәсәк.
Рәссамдың ижады тураһында мәҡәләләренең береһендә Санкт-Петербургтағы Рус музейы сәнғәт белгесе Надежда Хмелева шулай тип яҙа:
«Фәниә Әкрәм ҡыҙы 48 йәшендә генә рәссам белеме ала. Нальчикта, һуңынан Өфөлә йәшәгәндә, ул һәүәҫкәр рәссамдар күргәҙмәләрендә ҡатнаша, күп һүрәт төшөрә, портрет менән мауыға. Өйөндә уға балалары, күршеләре, туғандары модель булып хеҙмәт итә.
Шевчук Петербургта йәшәгән осоронда ғына үҙенең башҡорт милли мәҙәниәте менән бәйләнешен аңлай. Рәссамдар менән бындай хәл йыш ҡына булғылай – алыҫ ара эске бәйләнештәрҙе аса. Йыш ҡына уның натюрморттары камертоны булып башҡорт яулыҡтары, туҡымалары, матур һауыт-һаба һәм аш-һыу тора. Улар Фәниә Шевчуктың ижадына сағыулыҡ, декоратив яңғыраш бирә».


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов муниципаль телерадиокомпаниялар журналистары менән осрашты
Фото:
22 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика йортонда төбәктә эшләүсе муниципаль телерадиокомпаниялар журналистары менән осрашты. Республика башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, муниципаль телерадиокомпаниялар журналистары менән ул тәүгә осраша. Президент һүҙҙәренсә, осрашыу уның башланғысы менән үткәрелгән, муниципаль телерадиокомпаниялар журналистары менән ул үҙе осрашырға теләк белдергән.
Рөстәм Хәмитов республиканың бөгөнгө торошо, Президент булараҡ уға ниндәй мәсьәләләрҙе хәл итергә кәрәклеге хаҡында ентекле һөйләне.
— Тормош асыҡ булырға тейеш, — тине Президент. – Бер ниндәй ҙә йәшерәһе серҙәр юҡ. Бындай осрашыуҙарҙы өгөт-нәсихәт әйтеүгә әйләндерергә теләмәҫ инем. Был дөрөҫ түгел. Һеҙ миңә хәл ителмәгән мәсьәләләр, проблемалар хаҡында һөйләгеҙ. Минең өсөн был бик мөһим. Миңә кире бәйләнеш кәрәк. Шуға күрә көн һайын ябай кешеләр менән осрашырға тырышам. Кисә күп фатирлы йорт советын һайлауҙа булдым. Бик ҡыҙыҡлы аралашыу булды. Кешеләр ҙә ябай, теремек. Бындай осрашыуҙар төрлө форматтарҙа дауам итеп торасаҡ. Һеҙ күреп тораһығыҙ – мин асыҡ булырға тырышам. Шуны уҡ минең менән осрашыусы кешеләрҙән дә талап итәм.
Власть халыҡҡа таянмайынса йәшәй алмай, тине Рөстәм Хәмитов.
— Беҙҙең республика өсөн бөгөн властың яңы сифатҡа күсеүе көнүҙәк мәсьәлә булып тора, уны «халыҡ өсөн эшләү» тип атарға булыр ине, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Һуңғы йылдарҙа халыҡ начальниктарға, радио, телевидение, гәзиттәр аша еткерелгән мәғлүмәттәргә ышанмай башланы. Ҡасандыр үҙ көсөн юғалтҡан «сарафан радиоһы» йәнә әүҙемләште. Имеш-мимеш хәбәрҙәр бөтә йәмғиәттә тарала. Был хәл дөрөҫ түгел.
Халыҡтан алыҫлашҡан власть һөҙөмтәләргә ирешмәй, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. Шунлыҡтан иҡтисади үҙгәрештәр ҙә индерә алмай. Йылдамлыҡ юғала. Халыҡҡа кәрәкле нәмәләр – йәшәү сифатын арттырыу, ябай кешенең тормошон яҡшыртыу юғала.
— Кеше бөгөнгөһө менән һәм киләсәккә өмөт итеп йәшәй. Үҙе өсөн булмаһа ла, балалары, ейәндәре өсөн яҡты киләсәк көтә. Был бик мөһим. Халыҡты борсоған мәсьәләләрҙе мөмкин тиклем кәметеү өсөн власть һөҙөмтәле, системалы, асыҡ булырға тейеш. Был осраҡта барыһы ла килеп сығасаҡ. Әлбиттә, халыҡ власть структураларына ярҙам итергә тейеш, — тине Рөстәм Хәмитов.
Осрашыу барышында күп төрлө, Президент әйтеүенсә, «бик ауыр» мәсьәләләр ҡуҙғатылды.
— Был мәсьәләләрҙе берәү ҙә йәшереп ҡалдырырға йыйынмай, — тип белдерҙе осрашыу аҙағында Рөстәм Хәмитов. – Оппозицияның ҡайһы бер өлөшө был проблемаларҙы килтереп сығарыуы менән ғорурланмаһын. Беҙ үҙебеҙ уларҙы ҡуҙғатабыҙ. Беҙ үҙебеҙ улар тураһында асыҡтан-асыҡ һөйләшеү яҡлы. Бындай һөйләшеү мин Президент булған осор дауамында – йылдан ашыу ваҡыт бара инде. Тейешенсә көс һалып, халыҡтың йәшәү сифаты өсөн борсолоп эшләһәң, Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһы иң ауыры.


text:
Өфөлә ауырыу балаларға ярҙам итеү маҡсатында донорлыҡ автоярышы уҙасаҡ
Өфөлә, 19 октябрҙә, Республика балалар клиник дауаханаһының онкогематология бүлексәһенең бәләкәс пациенттары өсөн ҡан бирергә була. Был көндө «Юғалтыуҙар юҡ» («Потерь нет») ҡаты ауырыған балаларға ярҙам күрһәтеү хәйриә фонды, UTV ҡала телеканалында «102RUS» автомобиль телепроекты һәм Республика ҡан биреү станцияһы сираттағы «АвтоМотоДонор» тигән акция уҙғара.
— Тромбоциттар донорлыҡ проекты ҡаты онкогематологик ауырыуҙар менән көрәшеүселәргә бик кәрәкле. Күпме аҡса йыйған хәлдә лә, әгәр донор ҡаны булмаһа, бала үләсәк. Ҡан биреү – гематологик ауырыуҙар менән сирләгәндә үҙенсәлекле терапияның бер төрө, унһыҙ сирле ике йәки өс ай эсендә үлә. Лейкоздың үтә лә ауыр осоронда елек майы тик ауырыу күҙәнәктәр генә бүлеп сығара, һәр бер химиотерапия курсынан һуң өс аҙна дауамында ҡан күҙәнәктәре бүленмәй, һәм пациентҡа ҡан бирергә кәрәк: ҡайһы берәүҙәргә аҙнаһына бер тапҡыр, икенселәренә – көн һайын, – тип һөйләй «Юғалтыуҙар юҡ» ҡаты ауырыған балаларға ярҙам күрһәтеү хәйриә фонды етәксеһе Радмила Сурначева
Автомобилселәр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе Мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда 8 сәғәт 30 минутта йыйыла. Үҙең менән паспорт алыу мотлаҡ. Колонна бөтә ҡала буйлап Батыр урамы, 41/1 адресы буйынса урынлашҡан Республика ҡан тапшырыу станцияһына тиклем уҙасаҡ.


text:
Кросс менән бәйле, 19 сентябрҙә Өфөлә транспорт хәрәкәте ябыласаҡ
Өфө ҡалаһында 19 сентябрҙә "Милләттәр кросы-2009" асыҡ Бөтә Рәсәй йүгереү көнө үткәреү менән бәйле, ярыштар үткән ике урында автотранспорт хәрәкәте ябыласаҡ.
Дим районында ярыштар Дим районы Мәҙәниәт һәм ял паркынан алып Ухтомский урамы — Левитан урамы — Таллин урамы — Үҙәк урам — Ухтомский урамы — Дим районы Мәҙәниәт һәм ял паркы маршруты буйынса үтәсәк. Был маршрут буйынса автотранспорт хәрәкәте сәғәт 10-дан 11-гә тиклем ябыласаҡ. Ярыштар бында сәғәт 10-да башлана.
Шулай уҡ сәғәт 11-ҙән 14 сәғәткә тиклем Менделеев урамы — С. Агиш урамы сатынан алып Менделеев урамы — СССР-ҙың 50 йыллығы урамы сатына тиклем транспорт хәрәкәте ябыласаҡ. Ярыштар Менделеев урамы буйлап Күргәҙмә комплексынан алып 21-се ҡала клиник дауаханаһы боролошона тиклем үтәсәк. Был районда ярыштар сәғәт 12-лә башлана.


text:
Фото:
Республикала яңынан урман янғындары башланды
Фото:
Ҡоро торған елле көндәр, ҡойолған япраҡтар өйөмө – былар барыһы ла республикала янғын хәүефен арттырҙы. БР Урман хужалығында үткән брифингыла уның башлығы Рәжәп Нәбиуллиндың әйтеүенсә, үткән ике-өс көндә төбәктә урман янғындары иҫәбе 26-ға еткән. Шуларҙың һигеҙе тәүлек эсендә һүндерелгән.
— Урман янғындарының төп сәбәбе - кеше факторы, мәҙәниәттең түбәнлеге: һүндерелмәгән усаҡ, автомобиль тәҙрәһенән ырғытылған тәмәке төпсөгө, — тип иҫәпләй министр. Быйыл янғындар уҙған йылға ҡарағанда биш таҡырға күберәк булды. Дөйөм алғанда 11 163 гектар урман янды – 2009 йыл менән сағыштырғанда 10 тапҡырға күберәк.
Шулай ҙа БР Урман хужалығы министрлығы менән күрелгән саралар ҙа быйыл башҡа ваҡыттағыса түгел. Урман янғындарын һүндереүгә 12 мең кеше һәм 2750 техника берәмеге йәлеп ителгән. Башҡортостанда тиҙ арала теләһә ҡайһы районға оҙатырға мөмкин булған 33 мобиль төркөм ойошторолған. Урмандарҙы күҙәтеү һәм тикшереү өсөн көн һайын 200 ерҙә маршрутҡа сығалар.
Урман хужалығы министрлығында тәүлек әйләнәһенә дежурлыҡ ойошторолған. Урман янғыны күҙәтелһә, шунда уҡ 272-04-30 телефоны аша хәбәр итергә мөмкин. Шылтыратыу буйынса мобиль төркөм йүнәлтеләсәк.


text:
Әминә Шафиҡова Шаляпин исемендәге Концерт залында сығыш яһаясаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 1 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
13 декабрҙә Шаляпин исемендәге Концерт залында Өфө дәүләт сәнғәт академияһының махсус фортепиано кафедраһы уҡытыусыларының концерты уҙасаҡ.
Концертта республиканың билдәле пианиносылары, халыҡ-ара, бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лареаттары, шул иҫәптә БР мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, Өфө дәүләт сәнғәт академияһы ректоры Әминә Әсфәндиәрова, кафедра мөдире Рөстәм Шәйхетдинов, Лев Франк, Михаил Кочуров, Сергей Дукачев, Рөстәм Ғөбәйҙуллин, Владислав Мортазин, Римма Байкиева, Светлана Кәримова, Руслан Воротников, Шәүрә Сәғитова сығыш яһаясаҡ.
Концертта «Замандар бәйләнеше: Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының махсус фортепиано кафедраһының ижади традициялары сығанаҡтарына» (төҙөүсе мөхәррир Рөстәм Шәйхетдинов) мәҡәләләр йыйынтығы күрһәтеләсәк. Китапта кафедра педагогтарының үҙ уҡытыусылары тураһында очерктары, хәтирәләре йыйылған.
— Программала күбеһенсә классиктарҙың – Шопендың, Листың һәм Рахманиновтың музыкалары яңғыраясаҡ. Тамашасылар башҡорт композиторҙарының да ҡайһы бер әҫәрҙәрен ишетәсәк, — тип хәбәр итте профессор Рөстәм Шәйхетдинов.
Концерт киске сәғәт етелә башлана.


text:
Кәкүк
Кәкүк (урыҫ. Куку́шковые, Куку́шки лат. Cuculidae)— ҡанат-ҡойроғо оҙон, күкһел һыртлы, сыбар бауырлы урман ҡошо.
Дөйөм ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кәкүк һымаҡтар ғаиләһенә ҡарай, турғай һымаҡтар ғаиләһенә яҡын. Иң киң таралған төрө ябай кәкүк. Йомортҡаһын үҙе баҫмай, сит ояға һала, балаһын ҡарамай. Саҡырған ваҡытта ҡанаттарын аҫҡа төшөрөп, ҡойроғон күтәрә бирә.Башы, һырты, түшенең өҫкө өлөшө күкһел һоро,ҡанаттары һәм ҡойроғо ҡара - көрән. Ҡойроғонда аҡ төртөктәр бар. Түшенең аҫҡы өлөшө, ҡорһағы ҡара - һоро тоташ арҡыры һыҙыҡлы аҡ. Һаңғырау кәкүктән ҡойроғондағы аҡ төртөктәре менән айырыла.Тауышы яңғырауыҡлы:"кәк-күк, кәк-күк" йәки "кли-кли-кли". Улар урмандарҙа йәшәй, тик ҡайһы бер төрҙәре генә асыҡ урындарҙы үҙ итә. Күпселек төрҙәр бөжәктәр менән туҡлана, шул иҫәптән башҡа ҡоштар үҙ итмәгән йөнлө ҡарышлауыҡтар менән. Күсмә ҡош. Киң таралған.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төрҙәре буйынса кәкүктәр бер береһенән айырыла. Тик барыһының да кәүҙә төҙөлөштәре тар, һәм ҡойроҡ остары оҙон, аяҡтары көслө.
- Ғәҙәти кәкүк
- Сыбар суҡышлы кәкүк
- Ҡарышлауҡ ашаусы кәкүк
- Югереүсе кәкүк
- Мадагаскар кәкүге
- Тибенгеле кәкүк
Башҡортостан Республикаһында таралған төрҙәре
- Ябай кәкүк
- Һаҡау кәкүк
- Һанғырау кәкүк
Халыҡ ижадында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кәкүк тураһында башҡорт халҡы бик күп ауыҙ-тел ижады булдырған. Иң күбе әкиәттәр. Щулай уҡ йырҙар ҙа байтаҡ. Йомаҡтар, мәҡәлдәр бар. Ырымдар ҙа етерлек. Кәкүктән шомланып ҡурҡҡан кешеләр ҙә бар. Уның ҡысҡырыуын, ғүмерҙе билдәләй тигән хөрәфәт тә йәшәп килә.
Кәкүк тураһында әҫәрҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт халыҡ йыры «Кәкүк».


text:
Мортаза Рәхимов «Салауат Юлаев» хоккейсыларын Континент Кубогы менән ҡотланы
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов «Салауат Юлаев» хоккей клубы тренерҙарына һәм хоккейсыларына регуляр КХЛ чемпионатында еңеү айҡанлы ҡотлау телеграммаһы ебәрҙе.
Телеграммала шулай тиелә:
«Хөрмәтле Вячеслав Аркадьевич! Хөрмәтле «Салауат Юлаев» тренерҙары һәм хоккейсылары!
Һеҙҙең барығыҙҙы ла мөһим ҡаҙанышығыҙ – лига тарихында тәүге Континент Кубогын яулауығыҙ менән ихлас ҡотлайым! Өсөнсө йыл рәттән һеҙ республика халҡына Рәсәй һәм Континенталь хоккей лигаһы чемпионаттарында һоҡланғыс еңеүҙәрегеҙ менән ҙур шатлыҡ килтерәһегеҙ.
«Салауат Юлаев» хоккей клубы тренерҙар штабына һәм коллективына спортсыларҙы яҡшы әҙерләгәндәре өсөн рәхмәт белдерәм. Киләсәктә лә матур традицияларығыҙҙы арттырырһығыҙ, туған клуб абруйын юғары тоторһоғоҙ, тип ышанам.
Һеҙгә ныҡлы сәләмәтлек һәм, Башҡортостанды һәм бөтә Рәсәйҙе данлап, спортта яңынан-яңы еңеү үрҙәре яулауығыҙҙы теләйем!
Ихтирам менән, Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов».


text:
Ҡулланыусыларға аҡсалары ҡайтарылды
БР Аҙыҡ-түлек идаралығының ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау һәм ҡулланыу баҙарында ҡағиҙә боҙоуҙарҙы иҫкәртеү буйынса бүлеге белгестәре август айында сифатһыҙ тауарҙар һәм хеҙмәтләндереүҙәр өсөн ҡулланыусыларға 67,9 мең һум аҡсаһын ҡайтарырға ярҙам итте.
Бынан тыш, Өфөнөң Октябрь районы Прокуратураһы мөрәжәғәте буйынса идаралыҡ белгестәре кешеләр күмәк йыйылған урындарҙа тәмәке изделиелары һатҡанда ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау тураһында закондарҙың күҙәтелеүен тикшереү буйынса биш берлектәге рейдта ҡатнашты. Тикшереүселәрҙең иғтибар үҙәгенә "Үҙәк", "Тылсымлы шар", "Грин Парк", "А Инком" һәм "Альмира" күңел асыу үҙәктәре эләкте. Бөтә ерҙә лә ғәмәлдәге закондарҙы боҙоуҙар асыҡланды. Прокуратура тарафынан административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында эш ҡуҙғатыу хаҡында ҡарарҙар әҙерләнде.


text:
«Салауат Юлаев»: Ҡазанда еңеүҙәр кәрәк!
Дүшәмбе, 5 апрелдә, Ҡазанда Континенталь хоккей лигаһының Көнсығыш конференцияһында плей-офф серияһы финалында өсөнсө матч үтә. Урындағы «аҡ барыҫтар» Өфөнөң «Салауат Юлаев»ын ҡабул итә. Уйын Мәскәү ваҡыты менән 19 сәғәттә башлана.
Әлегә дүрт еңеүгә тиклем барған алыштарҙа иҫәп “Аҡ барс” файҙаһына 2:0, Өфөлә ҡазанлылар КХЛ регуляр чемпионаты еңеүсеһен ике тапҡыр отто - 4:3 һәм 2:1 (овертаймда). Өфөгә «Салауат» серияла өмөт менән (2:2 йәки 1:3 иҫәбе менән), йәки йәйге отпускыға әҙерләнеп ҡайтасаҡ (0:4).
Көнбайыш конференцияла ХК МВД (Балашиха) элгәре Ярославлдә «Локомотив»ты еңде — 6:4 һәм серияла иҫәп буйынса алда бара 2:1.


text:
Ветерандар өсөн йылы әйберҙәр
Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан Өфөнөң Октябрь районында йәшәгән 671 Бөйөк Ватан һуғышы ветеранына, концлагерҙар тотҡондарын һәм блокадасыларҙы индереп, махсус бүләктәр йыйылмаһы тапшырыласаҡ.
Уға плед һәм йылы жакет инә, жакет һәр ветерандың шәхси үлсәме буйынса һайлап алынған.
Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, байрам комплекттарын Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәге хеҙмәткәрҙәре тарата, улар көнөнә 120-130 кешегә инергә өлгөрә.
28 апрелдә социаль хеҙмәткәрҙәр 180 ветеранды ҡотларға йыйына. Был көндө улар Өфөнөң ҡарттар һәм инвалидтар өсөн йорт-интернатына барырға планлаштыра, унда Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы алты кеше һәм 28 тыл эшсәне йәшәй.
Бүләктәр йыйылмаһы менән бергә ветерандарға республика Президенты, баш ҡала хакимиәте башлығы һәм Советы рәйесе исеменән ҡотлау открыткалары тапшырасаҡтар.


text:
Октябрьский ҡалаһында ҡурай байрамы үтәсәк
18-19 майҙа Октябрьский ҡалаһында XII Республика ҡурай байрамы үтә. Сараны ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте һәм республиканың Ҡурайсылар союзы сығыш яһай. Быйыл ҡурай байрамы билдәле йырсы, фольклор йыйыусы һәм ҡурай буйынса тәүге профессиональ педагог Ғата Сөләймәновтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арнала. Сара сиктәрендә Октябрьскийҙа ҡурайсылар конкурсын үткәреү планлаштырыла.


text:
Асҡарҙа БР бәләкәй бизнесын микрофинанслау үҙәгенең өҫтәмә офисы асылды
Әбйәлил районы үҙәгендә БР бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарын микрофинанслау үҙәгенең өҫтәмә офисы асылды. Ул район хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығы бинаһының икенсе ҡатында урынлашты.
Уны асыу тантанаһында Әбйәлил районы хакимиәте башлығы Рим Сыңғыҙов, БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе урынбаҫары – 2011-2015 йылдарға Урал аръяғын иҡтисади йәһәттән үҫтереү буйынса урта сроклы комплекслы программаһын күҙәтеп барыу офисы етәксеһе Мирхәйҙәр Фәтхуллин, «Башҡортостан Республикаһының бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарын микрофинанслау үҙәге» автономлы коммерцияға ҡарамаған ойошма директоры Илһам Закиров ҡатнашты.
Ҡунаҡтар Үҙәк маҡсаттары һәм бурыстары,бәләкәй бизнесты финанслау шарттары хаҡында һөйләне, офисты ҡарап сыҡты, Әбйәлил районы эшҡыуарҙары менән аралашты.
Был сара 2011-2015 йылдарға Урал аръяғын иҡтисади йәһәттән үҫтереү буйынса урта сроклы комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә ойошторолдо. Программа өсөн вице-премьер – БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Илшат Тажитдинов яуаплы, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
«Китап» нәшриәтенең интернет-магазины яңы электрон китаптар менән тулыланды
ӨФӨ, 2014 йыл, 26 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Китап» нәшриәтендә, традицион баҫмаларҙан тыш, китаптарҙың күбеһе электрон төрҙә сығарыла. Донъя күргән китаптар ҙа яйлап электрон вариантҡа күсерелә. Фәнни-популяр, уҡыу-педагогик, балалар әҙәбиәте һәм фотоальбомдар — бөтәһе 150-нән ашыу электрон китап сығарылған.
— Хаҡын түләгәс, уҡыусылар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған китапты pdf һәм djv форматында күсереп алыу мөмкинлегенә эйә. Быйыл 11 автор китаптарын тик электрон вариантта ғына сығарҙы. Байрам алдынан интернет-магазиныбыҙ яңы китаптар менән тулыланды, — тип хәбәр иттеләр нәшриәттән.
Күренекле башҡорт яҙыусыһы Динис Бүләковтың «Ғүмер бер генә» киҫкен сюжетлы сәйәси-фәлсәфәүи романы «үҙгәртеп ҡороу» дәүеренең әҙәби һәйкәленә әүерелде. 1993 йылда ошо романы өсөн автор Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды.
Китап уҡыусыларға республикала билдәле яҙыусы, журналист, Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты Ризван Хажиевтың «Азатлыҡ хаҡы» тип аталған яңы китабы тәҡдим ителгән. Донъя күргән китаптар араһында фәнни баҫмалар ҙа бар.
Электрон китаптар хаҡында тулыраҡ мәғлүмәт нәшриәттең рәсми сайтында бирелгән.


text:
Ханука
Ханука (йәһ. חֲנֻכָּה (Ханука́[1] йәки Ха́нука[2], грек. tά έYaίvιa, арам. חֲנֻכְּתא «яңы итеү, яңынан итеү/яңынан изге итеү») — йәһүд байрамы. Байрам көндәре: 25-се кислев — 2-се йәки 3-сө тевет (барыһы 8 көн).
2011 йылда Ханука байрам ваҡыты: 20 аҡъюлай — 27 аҡъюлай.
Байрам б.э.т II быуатта барлыҡҡа килгән. Б. э. т 165 йылда грек-сирия һәм йәһүд ғәскәрен тар-мар итеп — Иерусали́м Храмы таҙарыныу, ҡорбан хайуандарын яндырыу урынын ru: Жертвенник всесожжения изге итеү, ғибәҙәтханаға мәхәллә ҡылыу хөрмәтенә үткәрелгән байрам. 25-се Кислов көнөнә тиклем, 3 йыл алда, Антоих Епифон Израильдең иң изге урынын мәсхәрә иткән.
Йөкмәткеһе
Байрам исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хануки һүҙе «хануккат һа-мизбеах» (изге итеү) әйтеменән килеп сыҡҡан тигән фараз бар. Икенсе фараз буйынса חנוכה=חנו כ"ה , йәғни Кислев айының 25-се көнөндә дошмандарҙан арындыҡ тигәнде аңлата. Байрамдың икенсе исеме — Хаг Урим, Ут байрамы тигәнде аңлата.
Маккавейҙәр ихтилалы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б. э. т. 170 йылда Иерусалим Ҡорамын Селевкид династияһынан Антиох Эпифан яулап ала һәм храм йыһаздарын һәм шул иҫәптән алтын Менораны ru:Менора (ете олонло шәм) Сирияға оҙата. Б. э. т 167 йылда халыҡ (Маккавейҙәр) ихтилалы күтәрелә һәм Иерусалим Ҡорамын Селевкид династияһы хакимлегенән азат итә. Маккавейҙәр храм йыһаздарын яңырта һәм ете олонло Менора шәмен тоҡандырыу йолаһын яңырта.
Ханука мөғжизәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Риүәйәт буйынса Маккавейҙәр Храмды азат иткәс, ете олонло Менора шәмен тоҡандырырға таҙа май таба алмағандар, икән. Эҙләй торғас бәләкәй генә май көршәге тапҡандар. Көршәк бик бәләкәй булған, ундағы май шәмдә бер генә көн яндырырға еткән. Шулайҙа Маккавейҙәр шәмде тоҡандырырға була. Шул ваҡытта мөғжизә тыуа — яңы май әҙерләргә һигеҙ көн кәрәк була, әҙ генә май теүәл һигеҙ көн буйы яна. Бынан һуң Ханука байрамы һигеҙ көн байрам ителә.
Ханукия шәмен ҡабыҙыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ханукия байрамында шәм ҡабыҙыу йолаһы бар. Шәмдәрҙе тоҡандырыу тәртибе былай: беренсе көн бер шәм тоҡандырыла, икенсе көн — ике … шулай итеп һигеҙгә тиклем. Туғыҙынсы көндә бөтә шәмдәрҙә яндырыла. Дөйөм шәмдәр иҫәбе — 44.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Электрон Йәһүд Энциклопедияһындағы Ханукка мәҡәлә
- ↑ «Новейший словарь иностранных слов и выражений» (Мәскәү: АСТ һәм Минск: Харвест, 2001)


text:
Мәскәүҙәге конференцияла иң яҡшы төбәк гәзите билдәләнәсәк
26-28 майҙа Мәскәүҙә VI «Урындағы гәзит ваҡиғалар үҙәгендә» халыҡ-ара конференцияһы үтә.
— Конференцияла ҡатнашыусылар «Иң яҡшы төбәк гәзите-2011» бөтә Рәсәй конкурсына йомғаҡ яһау һәм еңеүселәрҙе наградлау тантанаһында ҡатнашып, 2010 йылда үткән конкурста еңеүселәрҙең эштәренән торған каталог, «Гәзит дизайны» каталогын бүләккә ота ала, шулай уҡ журналистика, дизайн, реклама бүлеге эше буйынса бушлай оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнаша ала, — тип хәбәр итте Башҡортостан Журналистар союзының яуаплы секретары Марат Саттаров.
Сарала ҡатнашыу бушлай.


text:
Чиновниктарҙың эшен һөҙөмтәһенә ҡарап баһалаясаҡтар
27 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов иҡтисади үҫеш министры Владимир Балабановҡа Хөкүмәт ағзалары һәм республикалағы башҡа чиновниктар эшмәкәрлегенең төп һөҙөмтәлелек күрһәткестәрен әҙерләргә ҡушты.
Эште баһалау критерийҙары һәр чиновниктың республика иҡтисадына, атап әйткәндә, сәнәғәтте, сауҙа, төҙөлөш, транспорт, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен үҫтереүгә индергән өлөшөнән сығып эшләнәсәк. Президенттың фекеренсә, эштең объектив күрһәткестәре генә кадрҙарға бәйле ҡарарҙар, шул иҫәптән чиновниктарҙың биләгән вазифаларына яраҡһыҙлығы тураһындағы ҡарарҙар ҡабул итеү өсөн нигеҙ була ала.


text:
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте Башҡортостан бүлексәһенең Попечителдәр советы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте Башҡортостан бүлексәһенең Попечителдәр советы ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте Башҡортостан бүлексәһенең Попечителдәр советы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
14 октябрҙә республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте Башҡортостан бүлексәһенең Попечителдәр советы ултырышын үткәрҙе.
– Республикабыҙ, һис шикһеҙ, Рус география йәмғиәте төбәк бүлексәһенең емешле эшләүе өсөн яҡшы төбәк. Беҙҙә тәбиғәт ҡомартҡылары ла, ҡурсаулыҡтар ҙа, биосфера резерваттары ла бар, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бынан тыш, туризмды үҫтереү программаһы өҫтөндә эшләйбеҙ. Был үҙ емештәрен бирә – республикаға килеүсе туристар һаны арта.
Рус география йәмғиәте башҡарма дирекцияһының Төбәк үҫеше департаменты директоры Александр Хацкевич Рус география йәмғиәтенең маҡсаттары һәм бурыстары хаҡында һөйләне. Шуларҙың иң мөһимдәре — географияны һәм уға яҡын фәндәрҙе өйрәнеү, тәбиғәтте һаҡлау, туризмды үҫтереү, йәмғиәттә, тәү сиратта йәштәр араһында, фәнни һәм тикшеренеү эшмәкәрлеген популярлаштырыу.
– Һеҙгә Башҡортостанда Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһен төҙөүегеҙ өсөн рәхмәтемде белдерәм, – тип мөрәжәғәт итте республика Башлығына Александр Хацкевич. – Был республиканы илдә һәм донъяла танытыу өсөн бик күп проекттарҙы ғәмәлгә ашырырға мөмкинлек бирә, шулай уҡ йәштәрҙең илһөйәрлек рухын күтәрә.
– Башҡортостандың матурлығын туристарға ғына түгел, республика халҡына ла күрһәтергә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Был айырыуса уҡыусылар өсөн ҡыҙыҡлы һәм файҙалы буласаҡ. Рус география йәмғиәте республика бүлексәһенең эшмәкәрлеге был эште яңы кимәлгә сығарырға мөмкинлек бирәсәк.
Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин яңы булдырылған ойошманың тәү сираттағы бурыстары тураһында һөйләне.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте ағзаларының башланғыстарын хупланы һәм киләһе йылға саралар планын раҫланы, һәр муниципаль берәмектә тәүге бүлексәләр асырға ҡушты.


text:
Башҡорт дәүләт филармонияһында - Райман Ишбаевтың хәтер кисәһе
Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Райман Ишбаевтың хәтер кисәһе 19 мартта Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының Орган залында үткәрелә. Унда артистың элекке коллегалары һәм дуҫтары — Азат Айытҡолов, Миңлеәхмәт Ғәйнетдинов, Нәсимә һәм Азамат Тимеровтар, Әлфиә Юлсурина, Гүзәл Мамина, Сәйҙә Ильясова, Филүс Ҡалмурзин һәм башҡалар ҡатнашасаҡ.
Райман Ишбаев башҡорт халыҡ башҡарыу мәктәбенең сағыу вәкилдәренең береһе булды. Быйыл уға 50 йәш тулыр ине. Йырсының репертуарында 100-ҙән ашыу йыр иҫәпләнде, улар араһында юғары вокаль оҫталыҡ талап иткән башҡорт халыҡ йырҙары айырым урын биләне. Райман Ишбаев башҡарыуында "Буранбай", "Урал", "Илсе Ғайса", "Эскадрон", "Сибай", "Тәфтиләү" кеүек йырҙар тамашасыларҙың хәтерендә уйылып ҡалған.
Райман Ишбаевтың хәтер кисәһенән төшкән аҡса артистың ғаиләһенә тапшырыласаҡ.


text:
Өфөлә яҙғы юл өҙөклөгө ваҡытында йөк машиналары хәрәкәте сикләнәсәк
Өфөлә 25 марттан йөк машиналары йөрөүенә ваҡытлыса сикләнеү индерелә. «Был сикләү ике күсәрле һәм өс күсәрле, тулы ауырлығы 12 һәм 16,5 тоннанан артыҡ йөк машиналарына тарала», — тип хәбәр иттеләр ҡала автоинспекцияһында. — «Баш ҡала территорияһында үлсәү контроле хеҙмәте эшләйәсәк. Махсус рөхсәттә билдәләнгәндән 15 процентҡа күберәк, ауырлыҡты арттырыуға юл ҡуйған, яуаплы кешеләргә штраф һалынасаҡ». Сикләү 23 апрелгә тиклем индерелгән.


text:
28 майҙа Башҡортостанда һабантуйҙар башлана
28 майҙа республикала беренсе һабан байрамдары башланасаҡ. Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында «Һабантуй-2011» халыҡ байрамын үткәреү тураһында» бойороҡ сығарылды. Алдағы шәмбелә Әлшәй, Ауырғазы, Дәүләкән, Иглин, Илеш, Ҡалтасы, Күгәрсен райондарында, Октябрьский һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында сәсеү кампанияһы тамамланыуы билдәләнәсәк.
4 июндә республиканың 29 районында һабан байрамдары үтәсәк. Архангел, Асҡын, Баҡалы, Белорет, Бишбүләк, Благовар, Благовещен, Бүздәк, Ғафури, Дүртөйлө, Йәрмәкәй, Ейәнсура, Йылайыр, Ишембай, Ҡариҙел, Краснокама, Кушнаренко, Көйөргәҙе, Мәләүез, Нуриман, Стәрлебаш, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Өфө, Федоровка, Саҡмағош, Шишмә, Шаран, Яңауыл райондарында ер эшсәндәре ҡотлауҙар ҡабул итәсәк.
Әбйәлил районында байрамды 9 июндә үткәреү планлаштырылған, тип хәбәр итә БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. 10 июндә – Учалы районында, 11 июндә Баймаҡ, Балтас, Бәләбәй, Балаҡатай, Бөрө, Борай, Бөрйән, Дыуан, Ҡырмыҫҡалы,Ҡыйғы, Мәсетле, Мишкә, Миәкә, Тәтешле, Хәйбулла райондарында һабантуйҙар үтәсәк.


text:
«Алтын бишек» акцияһының сираттағы ҡатнашыусыһы - Әбйәлил районы Салауат ауылы
«Алтын бишек» акцияһының сираттағы ҡатнашыусыһы — Әбйәлил районы Салауат ауылы.
Беҙҙең хәбәрселәр республикабыҙҙың иң үҙенсәлекле, матур ауылдарын билдәләүҙе дауам итә. Рәсәй-Башҡортостан каналы иғлан иткән «Алтын бишек» акцияһының сираттағы ҡатнашыусыһы — Әбйәлил районы Салауат ауылы. Урал аръяғына хәбәрсебеҙ Рәлиә Сәхибгәрәева барып ҡайтты. Йырҙар аша халыҡтың, илдең йәшәйешен, тарихын, киләсәккә ынтылыштарын белергә мөмкин. Әбйәлил районының Салауат ауылы ағинәйҙәре тыуған төйәгенә дан йырлап ҡаршы алды. Һәр ҡайһыһының күҙҙәре осҡон сәсә. Был төбәктә дәртле халыҡ йәшәгәне күренеп тора. Йөҙ йәшен тултырған инәйҙәрҙең дә ер һелкетеп бейеүен күреп, шунда уҡ күңел елкенә, дәртләнеп китә. Ә ауылдың йәштәре тураһында әйтеп тораһы ла түгел: һомғол, зифа буйлы, һығылмалы, өҙә баҫып башҡорт бейеүҙәрен башҡара. Бейеүселәргә бай Салауат ауылы. Мәктәптә лә бейеү түңәрәге эшләп килә. Баҫҡан ерендә ут сығарған ҡыйыу егеттәрҙең өлгөлө бейеү ансамбле милли батырыбыҙ “Салауат” исемен йөрөтә. Спорт яғынан да һынатмай Салауаттар. Волейбол буйынса мәктәп командаһы район һәм республика кимәлендә тик еңеүҙәргә генә өлгәшә. Ауыл Таңғатар Мәһәҙиев, Хажмөхәмәт Мәғзүмов, Заһир Байыҡ кеүек оҫта ҡурайсылары менән дә дан тота. Әле лә Салауатта боронғо башҡорт музыка ҡоралын үҙ итеүселәр нәҫеле бар. Ҡурайға ғашиҡ Шакировтар ғаилә ансамблен төҙөй. Беҙҙең акцияның партнерҙары “Рәсәй телевидение һәм радио тапшырыуҙары селтәре” бүләген был юлы Салауат ауылында йәшәүсе күп балалы Әхмәтйәновтар ғаиләһенә тапшырабыҙ. Азамат, Батыр, Ленар һәм Инсаф – исемдәре матур, үҙҙәре батыр малайҙар — ауыл киләсәген үҫтерә Марат һәм Миләүшә Әхмәтйәновтар. Ә күрше йортта береһенән-береһе уңған Салауатовтар ғаиләһенең ҡыҙҙары үҫеп килә. Малайҙарҙан бер ҙә ҡалышмай, кесеһенә тиклем атаһына ярҙам итә. Сабир Салауатов оҫталар династияһын дауам итеүсе. Ауыл халҡы ғына түгел, күрше райондарҙан да килеп заказдар бирәләр. Рәсәйҙә ауылдағы берҙән-бер хоспис та Салауатта урынлашҡан. Ошо ауыл кешеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы Һиҙиәтов Ишмырҙа асҡан уны. Тән ауыртыуынан алда йән һыҙлауын дауалайҙар бында. Аҡ халатлы фәрештәләр дарыуҙан күпкә көслөрәк һүҙ менән һауыҡтырыу оҫталығына эйә. Ауыл йылдан-йыл күркәмләнә, төҙөкләндерелә. Урам буйлап теҙелеп киткән береһенән-береһе ҙур ҙа, матур ҙа йорттар заманса төҙөлөшө, шул уҡ ваҡытта боронғо биҙәктәр менән семәрләп эшәнеүе менән ылыҡтырып тора. Йорттарҙың гөл-сәскәгә күмелеп ултырыуы хужабикәләрҙең уңғанлығы, күңел матурлығы билдәһе. Ә был йортта ауылдың иң татыу ғаиләләренең береһе гөрләтеп донъя көтә. Килене өҫтәл ултыртҡансы, 77 йәшен ҡыуған Мәхмүзә Исмәғил ҡыҙы күҙҙең яуын алырлыҡ ҡорама эшләп тә ҡуйҙы. Килен ҡәйнә тупрағынан тигәндәй, Эльвира ла телде йоторлоҡ аш-һыу әҙерләй. Салауатта “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамын үткәреү ҙә матур йолаға әйләнгән. Һәр биш йыл һайын халыҡ осрашып, бер-беһенең хәлен белешә, туғанлыҡ епәтәрен барлай. Бөйөк Ватан һуғышына ауылдан 82 кеше фронтҡа китә. Уларҙың 59-ы яу яланында ятып ҡала. Яугирҙар һәм тыл хеҙмәтсәндәренең хәтирәләрен бында ҡәҙерләп һаҡлайҙар. Иҫ киткес мөғжизәле, һоҡланғыс тәбиғәт ҡосағында йәшәй Салауаттар: “Ғимран таш” тип исемләнгән ҡая, Ҡанлы бил тауы һәм шарлауығы, Моғаҡ һыуы, бары тик Японияла һәм Австралияла ғына үҫкән, халыҡ телендә «бөҙрә» йә «өлпәк» тип йөрөтөлгән уникаль ҡарағастар ҙа бар бында. Әлбиттә, беҙҙең Башҡортостандың һәр ауылы үҙенсәлекле. Әммә һәр кем өсөн үҙенең тыуған төйәге ҡәҙерле һәм тап ул республиканың иң яҡшы ауылы исемен алырға лайыҡлы тип иҫәпләй. Был йәһәттән, Салауаттар беҙҙең телекомпания үткәргән “Алтын бишек” конкурсында еңеү яулауҙарына ышаныстары ҙур. Ышансытан бигерәк теләктәре көслө.