text:
Стәрлетамаҡта Чечняла һәләк булған һалдатҡа мемориаль таҡтаташ асылды
Стәрлетамаҡтың 3-сө лицейында Чечен Республикаһында батырҙарса һәләк булған Дмитрий Дементов иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы үтте. Унда лицей уҡытыусылары, Дмитрийҙың ата-әсәһе һәм дуҫтары, ҡала хакимиәте һәм ветерандар ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты. Улар сәскәләр һалды һәм һалдатты бер минут тын тороп иҫкә алды.
Дмитрий Дементов гел «бишле» билдәләренә мәктәпте һәм Юғары хәрби диңгеҙ училищеһын тамамлай. Чечен Республикаһына ебәрелгәс, 1995 йылдың 22 апрелендә боевиктар отряды менән тигеҙ булмаған алышта һәләк була. Күрһәткән батырлығы өсөн Дмитрий Дементовҡа үлгәндән һуң Ҡаһарманлыҡ ордены бирелә.


c: text/html

text:
Республика элеваторҙарында Рәсәй интервенция фондының 95,2 мең тонна игене һаҡлана
2008-2009 йылдарҙағы һатып алыу интервенциялары үткәргән осорҙа республика предприятиеларында 183,3 мең тонна иген һаҡлауға һалынған. 2010 йылдағы ҡоролоҡ ваҡытында был игендең бер өлөшөн дәүләт аграрийҙарға ярҙам итеү өсөн файҙаланды. Бөгөн республиканың 14 элеваторында дәүләт интервенция фондының 95,2 мең тонна игене ҡалған, тип хәбәр иттеләр аграр ведомствола.
Һуңғы дүрт йылда игенде һаҡлауға ҡуйған республика предприятиелары күрһәткән хеҙмәттәре өсөн 500 млн һум самаһы дәүләт аҡсаһы алған.
Игендең нисек һаҡланыуы, уның сифатына бәйле мәсьәләләр БР Ауыл хужалығы министрлығында үткән кәңәшмәлә тикшерелде. Унда «Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре лә ҡатнашты.
Ултырышта дәүләт интервенция фонды игенен контролләү һәм бөтөн көйө һаҡланыуын тәьмин итеү мәсьәләләре, иген һаҡлаусы предприятиелар тарафынан ҡулланылырға тейешле регламентлаусы документтар ҡаралды.
«Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте яғынан республика предприятиеларына дәүләт интервенция игененең нисек һаҡланыуына бәйле дәғүәләр юҡ, иген тейешле шарттарҙа һаҡлана, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Быйыл март айында Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте РФ Ауыл хужалығы министрлығы менән берлектә дәүләт интервенция фонды игене баҙарында тауар интервенциялары үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итергә тейеш.
Белешмә өсөн. «Берләштерелгән иген компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — иген баҙары инфраструктураһын үҫтереү, донъя баҙарында Рәсәй игененең экспорт мөмкинлектәрен ғәмәлгә ашырыу, эске иген баҙарындағы сауҙа-һатып алыу эшмәкәрлеген әүҙемләштереү маҡсатында Рәсәй Федерацияһы Президентының 2009 йылдың 20 мартындағы 290-сы Указына ярашлы ойошторолған Рәсәй дәүләт агросәнәғәт компанияһы.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Профсоюздар баланы ҡарау осорон 4,5 йылға тиклем оҙайтырға тәҡдим итә
Фото:
Башҡортостан Республикаһының Профсоюздар федерацияһы бала ҡарауҙың пенсия стажына ингән осоро оҙайлылығын өс йылдан дүрт йыл ярымға тиклем арттырырға тигән тәҡдим менән сығыш яһаны. Республика профсоюздарының тәҡдимен Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы Генсоветының гендер сәйәсәте буйынса даими комиссияһы менән Дөйөм профсоюздар конфедерацияһының ҡатын-ҡыҙ хеҙмәтсәндәрҙе яҡлау буйынса комиссияһының берлектәге ултырышында БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов еткерҙе.
Бындай сара, профсоюздар фекеренсә, ҡатын-ҡыҙ хеҙмәтсәндәрҙең хоҡуҡтарын яҡларға һәм тыуымды арттырыу өсөн шарттар булдырырға ярҙам итәсәк.


text:
2021 йылда Бөтә донъя уйындарын үткәреү хоҡуғына Рәсәйҙән Өфө дәғүә итә
14 ғинуарҙа Мәскәүҙә Рәсәй территорияһында Халыҡ-ара спорт ярыштарын ойоштороу һәм үткәреү буйынса ведомство-ара комиссия ултырышында 2021 йылдағы XI Бөтә донъя уйындарын үткәреүҙә Өфөнө ҡала-кандидат сифатында күрһәтеү тураһында ҡарар ҡабул ителде. Кәңәшмәне Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Дмитрий Козак үткәрҙе.
Республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Комиссия ултырышында сығыш яһап, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, 2021 йылда Бөтә донъя уйындарын үткәрергә республика әҙер, тип билдәләне.
«Башҡортостан – эре халыҡ-ара кимәлдәге ярыштар үткәреүҙә ҙур тәжрибәгә эйә булған Рәсәйҙең иң спорт төбәктәренең береһе булып лайыҡлы иҫәпләнә», – тине Рөстәм Хәмитов.
Рәсәй заявкаһы Халыҡ-ара Бөтә донъя уйындары ассоциацияһының Ойоштороу комитетына 2014 йылдың май аҙағына тиклем тапшырыласаҡ. Уйындарҙы үткәреү урыны тураһындағы һуңғы ҡарар 2015 йылда ҡабул ителәсәк.
Башҡортостан Бөтә донъя уйындары үткәреү хоҡуғына эйә булыу өсөн заявка кампанияһында ҡатнашыуға 2011 йылдан алып әҙерлек эше башлаған. 2012 йылдың ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Президентының заявка китабын әҙерләү тураһында тейешле Указы сыҡҡан, унда саралар планы һәм республика ойоштороу комитеты составы раҫланған.
2012 йылдың июнендә Өфөгә Халыҡ-ара Бөтә донъя уйындары ассоциацияһы президенты Рональд Фройлих һәм ойошманың генераль секретары Джоаким Госсов эш сәфәре менән килгән ваҡытта, халыҡ-ара кимәлдәге спорт ярыштарын ойоштороу һәм үткәреүҙә республика әҙерлеген ыңғай баһаланы.
Ярыштар 11 көн дауамында 2021 йылдың июль-авгусында үтәсәк. Донъяның 100-ҙән ашыу иленән 3600 спортсыһы, 200 рәсми кешеһе һәм 400 киң мәғлүмәт сараралы вәкилдәре ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Фото:
Башҡортостандың халыҡ артисы Ғәли Хәмзин вафат булды
Фото:
Башҡортостандың профессиональ музыка сәнғәте һәм мәҙәниәте ауыр юғалтыу кисерҙе –
2009 йылдың 15 ноябрендә Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ғәли Ғәббәс улы Хәмзин 60-сы йәшендә вафат булды.
Ғәли Хәмзин 1950 йылдың 12 июнендә Башҡортостан Республикаһының Белорет районы Әхмәр ауылында тыуған.
1981 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлағандан һуң Башҡорт дәүләт филармонияһында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә артист республикала һәм унан ситтә киң танылыу яулай.
Ғәли Ғәббәс улы матур тауышы, бәрхәт тембры, һоҡланғыс вокаль оҫталығы менән айырылып торҙо. Был айырыуса оҙон башҡорт көйҙәрен виртуоз башҡарғанында асыҡ сағыла ине. 1985 йылда ул Бөтә Рәсәй халыҡ йырҙарын башҡарыусылар конкурсында беренсе премия лауреаты булды.
Ғәли Хәмзиндың башҡарыу диапазоны ғәйәт киң. Башҡорт халыҡ йырҙары менән бер рәттән Башҡортостан композиторҙарының әҫәрҙәре лә уның репертуарында ҙур урын биләй.
Ғәли Ғәббәс улы үҙен шулай уҡ талантлы ойоштороусы булараҡ күрһәтте, “Йәдкәр” фольклор төркөмөнә нигеҙ һалды һәм 25 йыл ошо төркөмгә етәкселек итте. Төркөмдөң үҙенә генә хас башҡарыу стиле, үҙенсәлекле театрлаштырылған программалары етәксеһенең һоҡланғыс музыкаль һәм актерлыҡ һәләттәре менән бәйле. Ошоноң һөҙөмтәһендә үҙенсәлекле фольклор коллективы төрлө Бөтә Союз һәм халыҡ-ара конкурстарҙа күп тапҡырҙар лауреат булды.
Ғәли Хәмзин сит илдәрҙә — Дания, Испания, Швеция, Австралия, Канада, АҠШ-та һәм башҡа илдәрҙә Башҡортостандың музыка сәнғәтен лайыҡлы сағылдырҙы. Уның ижади ҡаҙаныштары донъяла башҡорт музыка сәнғәтенең популярлығын арттырыуға күп яҡлап булышлыҡ итте.
Һоҡланғыс кеше һәм талантлы музыка сәнғәте эшмәкәре Ғәли Ғәббәс улы Хәмзин хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
Некрологка республика Президенты Мортаза Рәхимов, БР Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев, БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев һәм башҡа рәсми кешеләр ҡул ҡуйған.
Мәрхүм менән хушлашыу 2009 йылдың 17 ноябрендә сәғәт 11-ҙә Өфө ҡалаһы, Гоголь урамы, 58-се йорт адресы буйынса Башҡорт дәүләт филармонияһында үткәрелә.


text:
«Алексеевка» совхозында яңы технология буйынса ултыртылған ҡыярҙарҙы йыя башланылар
Өфө районының «Алексеевка» совхозында яңы технология буйынса үткән йылдың ноябрь аҙағында ултыртылған ҡыярҙарҙы йыя башланылар.
Яңы технологияның үҙенсәлеге шуға ҡайтып ҡала: ҡыяр орлоҡтары элекке йылдарҙағы кеүек махсус кассеттарға түгел, ә индивидуаль кубиктарға ултыртыла. Яңылыҡ үҫентегә тиҙ үҫеү һәм 10-14-се көнөнә үк күсереп ултыртыу өсөн күпкә уңайлыраҡ шарттар булдыра.
«Алексеевка» совхозында ҡыярҙың бер нисә сортына өҫтөнлөк бирелде, улар араһында – «Карамболь», «Магнит», «Атлет» һәм «Картель». Теплица биналарының дөйөм күләме 30 гектар тәшкил итә, һәр береһе алтышар гектар. Уларҙа һауа температураһы – 24-25 градус йылы, дымлылыҡ 70-75 процент тәшкил итә.
Февралдә был майҙандарҙан «Алексеевка» совхозы дөйөм алғанда 25 тонна самаһы уңыш алырға планлаштыра, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Башҡортостан тимер юлсылары «Билетһыҙ пассажир» акцияһын үткәрә
Фото:
Куйбышев тимер юлының «Баштранспригород» предприятиеһы билетһыҙ йөрөүсе пассажирҙарға ҡаршы саралар күреүен дауам итә. Шуның менән бәйле 15 февралдә иғлан ителгән «Билетһыҙ пассажир» акцияһы март аҙағынаса дауам итәсәк.
Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлегенән матбуғат секретаре Рөстәм Ғөбәйҙуллиндың хәбәр итеүенсә, аҙнаһына ике тапҡыр (шаршамбы һәм йомала) сикләү саралары ҡулланыла: пассажирҙар ултырғанда электричка вагонының бер генә ишеге асыла, ишек янында пассажирҙарҙың билетын тикшереүсе контролер һәм билет кассиры тора. Әгәр юл йөрөү документы булмаһа, уны шунда уҡ һатып алырға мөмкин, бының өсөн штраф түләтелмәй. «Мин вагонға һуңғы мәлдә генә өлгөрҙөм, билет һатып алырға ваҡытым булманы» тийеүселәргә, тимер юлсыларҙың үҙҙәренә лә уңайлы был. «Билетһыҙ пассажир» акцияһы барған көндәрҙә билет һатыуҙан килгән килемдең уртаса 20 процентҡа артыуы билдәләнгән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡала яны маршруттары зыянға эшләй, улар республика бюджетынан дотациялана. Ә билет һатыуҙан килгән аҡса ҡала яны поездары иҫәбен һәм уларҙа ултырыу урындарын арттырыуға йүнәлтеләсәк.


text:
Өфөлә офис күсемһеҙ милкенә ихтыяж арта
2012 йылдың беренсе кварталы аҙағында Өфөнөң күсемһеҙ милек баҙарында 2011 йылдың һуңғы кварталы менән сағыштырғанда офистарға ныҡ ҡына ихтыяж артыуы күҙәтелә. Белгестәр быны фирмалар, компаниялар һәм финанс структураларының юғары эшмәкәрлеге менән аңлата.
Башҡортостандың баш ҡалаһындағы күсемһеҙ милек агентлыҡтарының береһенән хәбәр итеүҙәренсә, объекттар һатыу буйынса тәҡдимдәрҙең күп булыуы фонында, ғәҙәттәгесә, офис күсемһеҙ милкен ҡуртымға алыуға һорау өҫтөнлөк итә – 75 процент. Биналарҙы һатып алырға теләгәндәргә ни бары 25 процент тура килә.
Быйыл тәүге өс айҙа 100 квадрат метрҙан кәмерәк майҙанлы офистар ҙур һорау менән ҡуллана – 48 процент. 100 — 300 «квадрат» майҙанлы объекттарға ла ихтыяж ҙур – 39 процент. Ҡағиҙә булараҡ, былар эре федераль компанияларҙың, банктарҙың офистары, клиент офистары.
Мең квадрат метрҙан ашыу майҙанлы офистарҙы һатып алыу осраҡтары бик һирәк теркәлә.


text:
Красноусол ауылында Рөстәм Хәмитов етем балалар өсөн торлаҡ төҙөлөшө барышын тикшерҙе
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов, Ғафури районында эш сәфәре барышында, район үҙәге – Красноусол ауылында етем балалар өсөн тәғәйенләнгән торлаҡ төҙөлөшө урынында булды.
Пеноблоктар ҡулланып, яңы технология буйынса объекттарҙы былтыр июлдә төҙөй башлағандар. Ике фатирлы ике йорт файҙаланыуға тапшырылған да инде, тағы ла өс күп фатирлы йорт төҙөлә. Өй туйлаусыларҙың бер өлөшө уларға ағымдағы йылдың көҙөндә күсәсәк, ҡалғандары – 2015 йылдың яҙында. Яңы өйҙәрҙе Социаль торлаҡ төҙөлөшө фонды һала. Әлегә ҡыйыҡ ябыу, бинаның алғы яғы буйынса эштәр бара. Был социаль йорттарҙа торлаҡтың бер квадрат метры 24,5 – 28 мең һум тәшкил итә.
Ғафури районы башлығы Рәмил Бохаровтың әйтеүе буйынса, районда 131 етем йәшәй. Быйыл уларҙың 82-һе фатирлы буласаҡ.


text:
14-15 апрелдә Өфөлә Башҡортостан яҙыусыларының XV съезы үтәсәк
14-15 апрелдә Өфөлә Башҡортостан яҙыусыларының сираттағы XV съезы үтәсәк. Был хаҡта Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы идараһы хәбәр итә.
Съезд БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Ҙур залында (Әхмәтзәки Вәлиди урамы, 40) үтәсәк. Съезд делегаттарын теркәү 13 апрелдә – БР Яҙыусылар союзы идараһында (Коммунистик урамы, 34) сәғәт 10-дан 18-гә тиклем, 14 апрелдә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда 8.30-ҙан 9.30-ға тиклем үткәрелә. Съезд сәғәт 10-да башлана.
БР Яҙыусылар союзы идараһы республика учреждениелары, предприятиелары, ойошмалары һәм юғары уҡыу йорттары етәкселәренә Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзалары – делегаттарҙың съезд эшендә ҡатнашыуҙарына булышлыҡ итеүен һорай.


text:
Рөстәм Хәмитов республиканың медицина хеҙмәткәрҙәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов республиканың медицина хеҙмәткәрҙәре менән осрашты
Рөстәм Хәмитов республиканың медицина хеҙмәткәрҙәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Өфөлә республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай йортонда медицина хеҙмәткәрҙәренең йыйылышы үтте, унда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты. Сара Медицина йәмәғәт ойошмалары лигаһын булдырыуға арналды, улар Башҡортостанда 20-нән ашыу. Президент табиптарҙан төп үҙәк булдырыу кәрәклеген дәлилләүҙе һораны һәм уларҙы асыҡ һөйләшеүгә саҡырҙы. Үҙ сиратында, Рөстәм Хәмитов медицина хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙан файҙаланып, бер нисә көнүҙәк мәсьәләне билдәләне.
— Республиканың һаулыҡ һаҡлау системаһын яҡшыртыу темаһы өҫтөндә мин ярайһы уҡ күп эшләйем, һаулыҡ һаҡлау учреждениелары етәкселәре, билдәле медицина хеҙмәткәрҙәре менән осрашам, төрлө конференция, семинарҙарҙа ҡатнашам һәм, етәксе булараҡ, был өлкәлә проблемаларҙың күп булыуын аңлайым. Ә ябай граджан күҙлегенән сығып ҡараһаң, улар тағы ла күберәк. Медицина ярҙамы күрһәтеү сифатына ялыуҙар көн дә тиерлек килеп тора. Көн һайын минең почтаға йә аҡса алыуҙарына, йә оҙон сираттарға, йә льгота менән ҡулланыусылар өсөн дарыуҙар булмауына ялыуҙар килә. Был өлкәлә ысынында ла системалы өҙөклөккә тап булдыҡ һәм айырым кешеләр ғәҙел рәүештә тейешле язаһын алды. Быға ышаныуы ла ауыр, әммә ҡайһы бер табиптарҙың рәхимһеҙ булыуына ла зарланыуҙар бар.
Рөстәм Зәки улы күп идара итеү ысулдарының уйланып етелмәгән булыуын иҫкә төшөрҙө һәм 6-сы дауахана поликлиникаһының ябылыуын миҫал итеп килтерҙе. Уның ҡарауы, 33-сө поликлиниканың яңы филиалы асылды.
— Коррупция ҙур проблема булып тора. Йыш ҡына төрлө процедураларға, шприцтарға, канцелярия тауарҙарына аҡса һорайҙар. Пациенттарҙы йыш ҡына тейешле дарыуханаларға ебәрәләр, ә унда дарыуҙар ҡиммәтерәк булып сыға. Табиптарҙың эш хаҡы түбән булыуын аңлайым, әлбиттә. Әммә бындай "һалымдарға" дусар булған кешеләр ҙә олигарх түгел. Торлаҡ файҙаланыу идаралығында ла, мәғариф учреждениеларында ла бындай тәжрибә күҙәтелә. Кеше судҡа бара икән – унда ла аҡса кәрәк, хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итә икән – унда ла шул уҡ хәл. 12-14 мең эш хаҡы алған ябай кешегә ҡайҙа барырға, бөтә ерҙә лә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һаулыҡ һаҡлау органдарында ла, аҡса кәрәк. Һеҙ был проблемаларҙы аңлайһығыҙ һәм үҙегеҙҙең һаулыҡ һаҡлау учреждениеларында тәртип булдырырға тырышаһығыҙ.
Президент, "йыйылып киткән был проблемаларҙы дәүләт үҙе генә йырып сыға алмай, сөнки медицина ярҙамы күрһәтеү сифаты мәсьәләләре киң йәмәғәтселектең ҡатнашлығын талап итә", тип билдәләне һәм идара итеүсе компаниялар эшмәкәрлегенә контроллек итергә тейеш йорт комитеттарын миҫалға килтерҙе.
Президент медицина хеҙмәткәрҙәре алдына бер нисә бурыс ҡуйҙы, улар араһында – медицина йәмәғәт ойошмаларын бергә туплау, уларҙың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән үҙ-ара килешеп эш итеүе, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә закондар сығарыуҙа ҡатнашлыҡ күрһәтеү, сәләмәтлек мәҙәниәтен тәрбиәләү. "Минеңсә, табип – ул аң-белем таратыусы, тормошта дөрөҫ юл күрһәтеүсе кеше. Һәр беребеҙ аҡыллы табип менән осрашҡаны барҙыр, ул дарыуҙар биреп кенә ҡалмай, ә кешегә үҙ-үҙенә һәм тирә-яҡтағыларға ниндәй мөнәсәбәттә булырға кәрәклеген, һаулыҡ һаҡлау зарурлығын аңлата. Был табиптың айырыуса һыҙаты. Беҙ барыбыҙ ҙа тере йәндәр, күп һанлы сирлеләрҙән, ялыуҙарҙан арыйбыҙ. Минең дә эшем шулайыраҡ: унлаған, меңләгән кеше мөрәжәғәт итә, һәм уларҙың һорауҙарына яуап бирергә, улар менән аралашырға тырышам. Һеҙҙән дә тырышыуығыҙҙы һорайым", — тип медицина хеҙмәткәрҙәренә мөрәжәғәт итте Президент.
Рөстәм Зәки улы йыйылышта сығыш яһаусы – Лиганы ойоштроусы кешеләрҙең береһе, Медицина технологиялары үҙәге етәксеһе Эльза Фазлыева һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты ректоры Валентин Павлов менән дә әүҙем аралашты. Улар, үҙ сиратында, буласаҡ ойошманың эшмәкәрлеге һәм юғары уҡыу йорттарында белем биреү өлкәһендәге проблемалар хаҡында һүҙ йөрөттө.


text:
«Һамар — Өфө — Силәбе» трассаһының Башҡортостандағы участкаһында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» акцияһы уҙаФото: Мирон Доровских | Видео: Мирон Доровских
«Һамар — Өфө — Силәбе» трассаһының Башҡортостандағы участкаһында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» акцияһы уҙа
«Һамар — Өфө — Силәбе» трассаһының Башҡортостандағы участкаһында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» акцияһы уҙаФото: Мирон Доровских
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
4 октябргә тиклем федераль һәм төбәк юлдарында «Юлға — ауыр йөкһөҙ!» бөтә Рәсәй акцияһы уҙа. М-5 «Урал» трассаһында дәүләт инспекторҙары автомобилдәрҙе ауыр йөк машиналары өсөн үлсәү менән ҡаршы ала. Ошо участкала йөк үлсәү пункты тәүлек әйләнәһенә эшләй.
Йөк үлсәү пункты автомобиль юлының 1542-се саҡрымында урынлашҡан.
— Һәр йөк автомобиле өсөн норма билдәләнгән, — тип һөйләй Башҡортостан буйынса дәүләт автомобиль юлын күҙәтеү идаралығы инспекторы Альберт Яҡупов. — Мәҫәлән, өс күсәрле машинаға — 25, дүрт күсәрле автомобилгә иһә 32 тоннаға тиклем йөк ташырға рөхсәт ителә. Биш күсәрле йөк машинаһына — 40 тонна.
Үлсәү режимын боҙоусылар аҙ. Туҡтатылған фураларҙың күбеһе нормаға ярашлы йөк тейәгән. Йөктәре күберәк булған водителдәргә штраф һалына.
— Транспорт хужалары сикләүҙәр хаҡында белә һәм автомобилдәренә артыҡ йөк тейәргә тырышмай, — ти Альберт Яҡупов.
Шуны билдәләп үтергә кәрәк: ҡағиҙә боҙоусыларға 500 мең һумғаса штраф янай, водителдәрҙән иһә ярты йылға тиклем таныҡлығы тартып алыныуы ихтимал.
2014 йыл йомғаҡтары буйынса юлдарҙағы йөк үлсәү пункттарында миллиондан ашыу ҡағиҙә боҙоу осраҡтары теркәлгән. Ауыр йөк тейәгән машиналарҙың Рәсәй юлдарына килтергән зыян күләме йылына 2,6 триллион һум тәшкил итә.
«Һамар — Өфө — Силәбе» федераль автомобиль юлы идаралығының матбуғат секретары хәбәр итеүенсә, яҡын арала Федераль юл агентлығы федераль юлдарҙа 400 йөк үлсәү пункттары төҙөргә ниәтләй.


text:
Өфө Халыҡ-ара Аксаков байрамын үткәрергә әҙерләнә
Башҡортостан баш ҡалаһы XXIII Халыҡ-ара Аксаков байрамын үткәрергә әҙерләнә. «Башинформ» агентлығына Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 25 сентябрҙә Аксаков әҙәби кисә-конкурсы үтә.
Унда теләгән һәр студент ҡатнаша ала. Эштәр Сергей Аксаковтың ижадына бағышланған булырға тейеш. Бәйге өс номинацияла үтәсәк: «Ижади эш», «Проза һәм поэзия», «Актерлыҡ оҫталығы». Студенттар араһында ойошторолған әҙәби кисә-бәйге йыл һайын яңы таланттар аса. Ҡатнашыусылар менән тәҡдим ителгән проекттарҙың күбеһе уңышлы ғәмәлгә ашырыла.
Бәйге Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһының «ACADEMIA» галереяһында үтәсәк. Заявкалар 20 сентябргә тиклем ҡабул ителә. Өҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн (347) 228-49-77, 253-71-31 телефондары буйынса шылтыратырға мөмкин.


text:
Өфөләге Мостай Кәрим исемендәге скверҙы биҙәү эштәре тамамландыФото: автор фотоһы
Өфөләге Мостай Кәрим исемендәге скверҙы биҙәү эштәре тамамланды
Өфөләге Мостай Кәрим исемендәге скверҙы биҙәү эштәре тамамландыФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Людмила Кузьмина/.
Өфөләге Мостай Кәрим исемендәге скверҙы биҙәү эштәре тамамланды. Скверға ингән саҡта ике яҡтан граниттан яһалған бер төрлө тумба ҡуйылған, уларҙа башҡорт, рус һәм инглиз телдәрендә «Мостай Кәрим исемендәге сквер» тип яҙылған. Һәйкәлдә алтын хәрефтәр менән башҡорт һәм рус телдәрендә «Мостай Кәримгә — Башҡортостан халҡынан» тигән яҙыу барлыҡҡа килгән. Бынан тыш, гранит постаментта Мостай Кәрим, һәйкәлдең авторҙары һәм уны асыу ваҡыты тураһында мәғлүмәттәр бар: «Мостай Кәрим (Кәримов Мостафа Сафа улы) (1919 – 2005); Башҡортостандың халыҡ шағиры; Өфө ҡалаһының почетлы гражданы; Социалистик Хеҙмәт Геройы; СССР-ҙың Дәүләт һәм Ленин премиялары лауреаты; Һәйкәл 2013 йылдың 10 октябрендә асылған; Скульпторы – Рәсәйҙең халыҡ рәссамы А.Н.Ковальчук; Архитекторы — С.З. Илембәтов».
Өфө хакимиәте ташҡа яҙыу, тәбиғи материалдан иҫтәлекле билдәләр яһау һәм уларҙы ҡуйыу буйынса эштәрҙе башҡарыуҙы Өфө ҡалаһы ҡала округының махсус хеҙмәтләндереү комбинатына йөкмәтте. Эштәр быйыл август-сентябрь айҙарында башҡарылды һәм ике датаға: 21 сентябргә (шағирҙың үлгән көнө) һәм 20 октябргә (тыуған көнө) арналды.
Шулай итеп, яҡташтарының һорауы буйынса танылған шағир һәм яҙыусының тормош йылдары, уның Тыуған ил алдындағы хеҙмәттәре, һәйкәл авторҙарының исемдәре мәңгеләштерелде.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2019 йылда республика Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуҙы билдәләргә әҙерләнә.


text:
Республика иҡтисадының һигеҙ айлыҡ эш йомғаҡтары
Башҡортостанда быйыл һигеҙ айҙағы социаль-иҡтисади үҫеш күрһәткестәре билдәләнде. Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең БР буйынса территориаль органы мәғлүмәттәренә ярашлы, ойошмаларҙың был осорҙағы әйләнеше 867,2 миллиард һум тәшкил иткән.
539,8 миллиард һумға республиканың үҙендә етештерелгән тауарҙар тейәп оҙатылған, эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр башҡарылған — был былтырғы һигеҙ айға ҡарата 79 процент. Беренсе квартал йомғаҡтары буйынса был күрһәткес 75,6 процентҡа тигеҙ булған.
Йыл башынан алып республикала 1,1 миллион квадрат метр дөйөм майҙан менән торлаҡ йорттар файҙаланыуға тапшырылған. Был секторҙа ыңғай тенденциялар күҙәтелә.
Шул уҡ ваҡытта ауыл хужалығында етештереү күләме кәмей. Ғинуар-августа ул аҡсалата сағылышта 52 миллиард һум самаһы тәшкил итте — был бер йыл элеккегә ҡарағанда 13,7 процентҡа кәмерәк.
Ваҡлап һатыу сауҙа әйләнешендә лә кире күренеш күҙәтелә. Ул 2008 йылдың отчет осоро менән сағыштырғанда 2,5 процентҡа, 268,5 миллиард һумға тиклем кәмегән. Йәмәғәт туҡланыуы әйләнеше 11 миллиард һум кимәлендә, былтырғы күрһәткестән 11,5 процентҡа кәмерәк.
Халыҡҡа түләүле хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү күләме һигеҙ айҙа 89,1 миллиард һумдан ашыуыраҡ — 2008 йылдың ғинуар-авгусынан 0,7 процентҡа кәмерәк.
Быйыл йыл башынан алып ҡулланыу хаҡтары һәм тауарҙарға, хеҙмәтләндереүҙәргә тарифтар индексы — 107,3 процент, ә сәнәғәт тауарҙары етештереүселәрҙең хаҡтар индексы 136,2 процент тәшкил итте.


text:
Башҡортостанда тальян гармунға һәйкәл ҡуйыласаҡ
Яңауыл районында тальян гармунға һәйкәл ҡуйыласаҡ. Бындай ҡарар муниципаль район хакимиәте менән ҡабул ителгән. Бынан тыш, етенсе йыл рәттән Яңауыл районында «Моңға бай гармун байрамы» республика бәйгеһе ойоштороласаҡ. Сараны үткәреү башланғысы менән үткән быуаттың 80-се йылдарында Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Фәтих Ихсанов сығыш яһаған. Ҡағиҙә булараҡ, Яңауылда, йыр-моң байрамында, бөтә республиаканан һәм күрше төбәктәрҙән йөҙгә яҡын иң яҡшы гармунсы йыйыла.
Һәйкәлде ҡаланың Мәҙәниәт һәм ял паркында урынлаштырыу ҡарала. Ике метрҙан ашыу бейеклектәге монумент фибробетондан эшләнәсәк.
Проектты тормошҡа ашырыуға район бюджетынан 200 мең һум аҡса бүлеү ҡаралған. Эштәрҙе йәй башына тамамлау планлаштырыла.


text:
Фото:
Урман ауылындағы балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәрен ҡабул итә башланы
Фото:
Иглин районының Урман ауылындағы балалар баҡсаһына 20-ләгән бала йөрөй, бында ике төркөм асылған. Бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһындағы ремонт барышын һәм бинаның торошон тикшерҙе.
Балалар баҡсаһы мөдире Валентина Жеребцова әйтеүенсә, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә төҙөүселәр тәҙрәләрен яңыртҡан, ҡыйыҡ ябыу эштәрен башҡарған. Ремонт үткән ике төркөм балаларҙы ҡабул итә башлаған. Дөйөм алғанда 20-гә яҡын бала балалар баҡсаһына йөрөй.
Хәрби арсеналдағы фажиғәғә тиклем был тораҡ пункттағы балалар баҡсаһына 75-100 бала йөрөгән, дүрт төркөм эшләгән.
Әлеге ваҡытта балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәренең бер өлөшө төрлө һауыҡтырыу учреждениеларында һаулығын нығыта.
Төҙөүселәр ремонт эштәрен дауам итә, улар тамамланғас, баҡса биләмәһе төҙөкләндереләсәк, яңы уйын майҙансығы барлыҡҡа киләсәк.
Балалар баҡсаһы хеҙмәткәрҙәре һәм Урман ауылы халҡы ваҡытлы ярҙам өсөн республика Президентына ҙур рәхмәтен еткерҙе.


text:
Башҡортостанда йәштәр сәйәсәте учреждениелары араһында 2011 йылдың иң яҡшы лагерҙары билдәләнәсәк
1 октябргә тиклем йәштәр сәйәсәте учреждениелары араһында йәйге профилле лагерҙар программалары республика конкурсында еңеүселәр билдәләнәсәк. Был «Башҡортостандың иң яҡшы лагеры» республика смотр-конкурсының һайлап алыу этабы булып тора. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр иттеләр.
Конкурс йәштәр сәйәсәте буйынса органдарҙың ял һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәләрен үҫтереү буйынса эшмәкәрлектәрен камиллаштырыуға, инновацион программаларҙы һәм проекттарҙы асыҡлауға йүнәлтелгән.
Балалар, йәштәр ялын ойоштороу өлкәһендәге ғалимдар һәм белгестәр, шулай уҡ дәүләт власы органдары, балалар һәм йәштәр йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре эксперттар советы составына инә.
Республиканың йәштәр сәйәсәте буйынса ауыл һәм ҡала муниципаль учреждениелары араһында еңеүселәр ике номинацияла билдәләнәсәк. Иң яҡшылары Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының дипломдары һәм ҡиммәтле приздары менән бүләкләнәсәк. «Тәрбиә эшен яҡшы ойоштороу өсөн» номинацияһы буйынса йомғаҡтар айырым яһаласаҡ.


text:
Торлаҡты ремонтлау күрһәткестәре буйынса Башҡортостан илдә лидерҙар рәтендә — Рөстәм Хәмитов Фото: Олег Яровиков
Торлаҡты ремонтлау күрһәткестәре буйынса Башҡортостан илдә лидерҙар рәтендә — Рөстәм Хәмитов
Торлаҡты ремонтлау күрһәткестәре буйынса Башҡортостан илдә лидерҙар рәтендә — Рөстәм Хәмитов Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Торлаҡты ремонтлау күрһәткестәре буйынса Башҡортостан илдә лидерҙар рәтендә. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов «Вечерняя Уфа» гәзитенә биргән интервьюһында ошо хаҡта һөйләне. Былтыр төбәктә 1000-дән ашыу йорт ремонтланған. 2016 йылдың тәүге ярты йыллығында — 450.
Халыҡ властың эше тураһында тап торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың торошо, идара итеүсе компанияларҙың эш сифаты, күҙәтеү органдарының үҙ бурыстарына яуаплы ҡарауы, тотонолған аҡсаларҙың асыҡлығы буйынса фекер йөрөтә.
«Кешеләр йорттарында капиталь ремонт яһауҙарын йылдар буйына көтөүе хаҡында яҙа. Хәҙер капиталь ремонтлау өсөн түләүҙәр уларҙың иңдәренә ятыуға ҡарамаҫтан, шундай хәлдәр була. Өфөләге күп кенә ғаиләләр өсөн коммуналь хеҙмәттәр, капиталь ремонт өсөн тарифтарҙың ауыр, хатта көс еткеһеҙ булыуы бер кемгә лә сер түгел, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Йыш ҡына теркәлгән авариялар, өҙөклөктәр, йәйгеһен эҫе һәм һыуыҡ һыуҙы туҡтатыуҙар кешеләрҙе асыуландыра. Халыҡ телевизор аша, үҫешкән илдәргә сәйәхәткә барған саҡта торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың икенсе кимәлдә булыуын күрә һәм «Ни өсөн беҙҙә улай түгел? Тимәк, власть эшләп еткермәйме?» тигән һорауҙар бирә.
Республика Башлығы фекеренсә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡтағы проблемалар тиҫтәләрсә йылдар дауам итә. Бынан тыш, ошо тармаҡта үҙ эшенең ысын оҫталары юҡ.
«Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаһына йыш ҡына осраҡлы кешеләр килә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Хәлде төҙәтеү өсөн ваҡыт кәрәк. Беҙ был йәһәттән эшләйбеҙ. Алға барабыҙ, йорттарҙы ремонтлайбыҙ».


text:
Наркополиция спорт тренерҙарында ярты кило анаболик һәм стероидтар тапҡан
Республика Наркоконтроле спортсылар араһында анаболик һәм стероидтар таратыу менән шөғөлләнгән енәйәтселәр тандемын асыҡлаған. Спорт клубтарының ике тренеры Өфөлә һәм башҡа ҡалаларҙа «эшләгән». Препараттар составында сәләмәтлек өсөн хәүефле тыйылған матдәләр бар. «Бизнес» ойоштороусынан 350 грамм таблеткалар тартып алынған. Тренерҙарҙың машиналарында тағы ла 165 грамм табылған. Ир-егеттәргә ҡарата «Ҙур күләмдә көслө тәьҫирле матдәләрҙе законһыҙ һатҡан өсөн» статьяһы буйынса енәйәт эше асылған, уның санкцияһы 10 йылға тиклем иректән мәхрүм итеүҙе күҙ уңында тота. Был хаҡта РФ Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Роман Покотило хәбәр итте.


text:
Стәрлетамаҡта ит йәрминкәләре асылдыФото: Әнисә Абдуллина
Стәрлетамаҡта ит йәрминкәләре асылды
Стәрлетамаҡта ит йәрминкәләре асылдыФото: Әнисә Абдуллина
Стәрлемтамаҡ ҡалаһында тәүге ит йәрминкәләре башланды. Уны ҡала хакимиәте ярҙамында “Үҙәк” универсаль сауҙа комплексы ойошторҙо. Йәрминкәлә республиканың Стәрлетамаҡ һәм Стәрлебаш райондары коллектив хужалыҡтары, ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәре һәм фермерҙары ҡала халҡына сифатлы ит продукцияһы – йылҡы,һыйыр,сусҡа,һарыҡ,ҡош итен– тәҡдим итте.
– Тәүге йәрминкә бик матур үтте, ойоштороусыларға ҙур рәхмәт, – тине ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Рәсүл Хәсәнов. – Ит күп, уның сифаты яҡшы, хаҡтары ла тешләшерлек түгел. Әлбиттә, халыҡ бик ҡәнәғәт. Бында тирә-яҡ райондарҙан килеүселәрҙән тыш, ситтән килгәндәр, хатта өфөлөләр ҙә, бар. Киләсәктә бындай йәрминкәләрҙе беҙ икенсе урында ла үткәрәсәкбеҙ. Мәҫәлән, Ҡала мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда һатыусыларға урын етәрлек буласаҡ.
“Рощинский” совхозы тәҡдим иткән продукция үҙенең ассортименты менән ҡыуандырҙы. Төрлө ит продукцияһынан тыш, һатыуға улар үҙҙәре бешергән икмәк тә сығарған, йәшелсә, емеш-еләк менән ҡыуандырҙы.


text:
Салауатта пенсионерҙарҙы талаусылар хөкөм ителде
Салауат ҡалаһы мәхкәмәһе ике йәш кешегә ҡарата яза ваҡытын билдәләгән. Ирле-ҡатынлы был пар 26 осраҡ мутлыҡта ғәйепләнгән. Икеһе лә элек хөкөм ителгән был кешеләр пенсионерҙарҙы алдап аҡса йыйған.
Енәйәтселәр 6 һәм 7 йылға иректәренән мәхрүм ителгән.
Республика хөкүмәтендә кадрҙар алмаштырыла
Республиканың төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры итеп Рауил Ибәтуллин тәғәйенләнде. Башҡортостан президенты ошо туралағы указын имзаланы. Рауил Ибәтуллин Омский өлкәһендә тыуған, Өфө дәүләт нефть институтын тамамлаған. 2006-сы йылдан әлегә тикклем ул 3-сө төҙөлөш идаралығы етәксеһе булып эшләй.
Хәмит Мәүлийәров хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары, төҙөөлөш, архитектура һәм транспорт министры вафзифаһынан бушатылды. Республика президентының рәсми сайты уның эштән үҙ теләге менән китеүен хәбәр итә.
Балалар йортонда үҫмерҙе үлтереп киткәндәр
Күгәрсен районы Йомағужа балалар йортонда 17 йәшлек үҫмерҙе үлтереп киткәндәр. Уның мәйетен балалар йортоноң алдында табалар. Ваҡиға урынын милиция хеҙмәткәрҙәре һәм тәфтишселәр тикшерә. Республика прокуратураһы ҡарамағындағы Мәләүез район-ара тикшереү бүлегенең өлкән тәфтишсеһе Вадим Ғүмәров әйтеүенсә, әле был ваҡиға буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. Әле шаһиттар һүҙенән шикле берәүҙең үлтерешкә ҡыҫылышлы булыу-булмауы тикшерелә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов БР Ауыл хужалығы министрлығына Благовар районындағы ҡошсолоҡ фабрикаһының яңы цехын төҙөп бөтөр өсөн инвесторҙар табырға ҡушты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Ауыл хужалығы министрлығына Благовар районындағы һыу ҡоштарын һуйыу һәм итен эшкәртеү буйынса цехтың төҙөлөшөн тамамлар өсөн инвесторҙар табырға ҡушты.
Был төҙөлөштө тамамлар өсөн яҡынса 1,5 миллиард һум һәм 20 ай ваҡыт талап ителә. Тәүҙә цехты бюджет аҡсаларына төҙөү планлаштырыла, әммә улар ғына етмәй. Сафҡа индерелгәндән һуң бында йылына ике миллиондан ашыу өйрәк һәм ҡаҙ һуйыласаҡ, тип күҙаллана. Предприятиеның төп продукцияһы туңдырылған һәм һыуытылған ҡош ите, шулай уҡ әҙер продукттар – ҡыҙҙырылған һәм ыҫланған ҡаҙ һәм өйрәк ите буласаҡ. Бында йылына 4400 тонна ит продукцияһы, 1000 тонна субпродукттар һәм 110 тонна мамыҡ-ҡаурый сығарыласаҡ.
Средстволар һуйыу һәм ит эшкәртеү цехы төҙөлөшөнән тыш, ҡатнаш аҙыҡ етештереү заводына ла кәрәк, уны ла ошо уҡ проект сиктәрендә төҙөү планлаштырыла. Уны ғәмәлгә ашырыуға һалынған инвестициялар һигеҙ йыл дауамында хаҡын ҡайтарасаҡ, тип көтөлә.


text:
Республика башлығы ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Комиссияһы йыйылышында ҡатнашты
21 апрелдә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Рәсәйҙең ЮНЕСКО-ға инеүенә 60 йыллыҡҡа арналған, ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Комиссияһының тантаналы йыйылышында ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Йыйылышта Рәсәй Федерацияһының сит ил эштәре министры, ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Федерацияһы Комиссияһы рәйесе Сергей Лавров, ЮНЕСКО-ның Генераль директоры Ирина Бокова, ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Комиссияһы ағзалары сығыш яһаны.
Белешмә. Башҡортостан Республикаһында ғәмәлгә ашырылған, ЮНЕСКО-ның төп программалары һәм проекттары: «ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре» проекты, ЮНЕСКО-ның «Бөтә донъя мираҫы» программаһы, «Кеше һәм биосфера» программаһы – ЮНЕСКО биосфера резерваттарының бөтә донъя селтәре, УНИТВИН программаһы. Башҡортостанда башҡа бер төркөм көнүҙәк проекттар һәм программалар тормошҡа ашырыла: «Өфө — ЮНЕСКО-ның ижади ҡалаһы», «Донъя халыҡтары мәҙәниәтенең диалогы», «Барыһы өсөн дә мәғлүмәт»,«Донъя хәтере»,«Инклюзив белем биреү», шулай уҡ бер нисә йәштәр һәм туристик инициативалар.


text:
Фото:
Республикала тәүге тапҡыр бесән сабыу фольклор байрамы үтте
Фото:
Тәүге тапҡыр республикала бесән сабыу фольклор байрамы үтте. Сара Ҡырмыҫҡалы районының Бишауыл-Уңғар ауылы эргәһендәге аҡланда уҙҙы.
Байрамдың төп фекере – район биләмәһендә йәшәгән төрлө халыҡтарҙың бесән сабыу йолаларын тергеҙеү. Һуңғы йылдарҙа бесәнде техника ярҙамында әҙерләйҙәр, әммә ойоштороусылар быуындан-быуынға күсеп килгән оҫталыҡты хәтергә төшөрөргә, тергеҙергә һәм балаларға күрһәтергә теләне.
Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, район хакимиәте башлығы Фәнзил Сыңғыҙов, республиканың Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Исмәғилева байрам ҡунаҡтары булды.
Аҡланда веноктар үреү, ҡурсаҡтар эшләү, үләндәр менән дауалау буйынса оҫталыҡ кластары ойошторолдо.
Сара барышында иң яҡшы бесән сабыусы конкурсы уҙғарылды. 16 кеше, улар араһында өс ҡатын-ҡыҙ ярышты. Аҡһаҡалдар етәкселегендәге талапсан жюри ағзалары тиҙлекте генә түгел, ә сабыу сифатын да баһаланы. Иң оҙон сәс толомы конкурсында ҡыҙҙар сәскәләр һәм сағыу таҫмалар менән сәс үреп күрһәтте. Үләнсе-табиптар дауалау алымдары, үләндән дарыуҙар эшләү тураһында һөйләне. Бөтә ҡатнашыусылар ҙа иҫтәлеккә бүләктәр һәм сувенирҙар – бәләкәй киндер тоғонда хуш еҫле үләндәр йыйымын, ҡайын миндектәрен алды. Иң ҙур бүләкте – «МТЗ-82 Беларусь» тракторын, сара ойошторолған аҡлан хужаһы – Һәүәләй ауыл советы алды. Сара Дуҫлыҡ кәбәнен йыйыу һәм ҙур әйлән-бәйлән уйнау менән тамамланды.
Райондың фольклор коллективтары – башҡорт, урыҫ, татар, сыуаш, мордва вәкилдәре бесән сабыу миҙгеленең башланыуы менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәрҙе күрһәтте, милли аш-һыу, үлән сәйе, айран менән һыйланы, йырҙар, таҡмаҡтар менән дәртләндерҙе.
— Ҡырмыҫҡалы районында фольклор байрамына яҡшы, позитив старт бирелде. Бесән сабыу байрамы ваҡиғалы туризм өлкәһендә Башҡортостандың бренд сараһына әйләнәсәк тигән ышаныстабыҙ, — тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығынан.


text:
Шаран районында бәләкәй бизнесты үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде
Шаран районында Рәсәй эшҡыуарлығы көнө алдынан бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәренең форумы үтте. Сара сиктәрендә урындағы тауар етештереүселәр изделиелары күргәҙмәһе, сығыштар, консультациялар, фекер алышыуҙар ойошторолдо, тип хәбәр итте район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Раил Мусин.
Район хакимиәте башлығы Илгиз Сәмиғуллин үҙенең сығышында эшҡыуарлыҡ өлкәһендәге эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне. Улар араһында – граждандарҙы эшҡыуарлыҡҡа йәлеп итеү процестарын әүҙемләштереү, яңы эш башлаған эшҡыуарҙарға ярҙам итеү, административ кәртәләрҙе бөтөрөү, ғәҙел конкуренция өсөн гарантиялар тәьмин итеү, квалификациялы консультацион ярҙам күрһәтеү, уңайлы бизнес-мөхит булдырыу.
Бөгөнгө көндә Шаран районында 456 шәхси эшҡыуар, 39 бәләкәй предприятие, 116 крәҫтиән фермер хужалығы иҫәпләнә. Бизнес вәкилдәренең 26 проценты — ауыл хужалығы өлкәһендә, 51 проценты ваҡлап сауҙа итеү һәм көнкүреш приборҙарын ремонтлау өлкәләрендә мәшғүл. Эшҡыуарҙар шулай уҡ сәнәғәт һәм эшкәртеү производствоһы, күсемһеҙ милек менән операциялар башҡарыу, транспорт, элемтә, төҙөлөш өлкәләрендә эшмәкәрлек алып бара.
Форумда докладтар менән БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Камил Ғәлиев, Башҡортостанда эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкилдең баш консультанты Илдар Әхмәтшин, иҡтисад фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы Альмир Асҡаров сығыш яһаны.
Форум «Шаран районы муниципаль райондың иң яҡшы эшҡыуары» конкурсының төрлө номинацияларында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы менән тамамланды.


text:
Башҡортостанға Украинанан мәжбүри күскенселәр килде
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
12 февралдә Өфө вокзалына 58-се «Кисловодск — Иркутск» поезы менән Украинанан 37 мәжбүри күскенсе килде, улар араһында ете бала бар.
Килеүселәрҙе Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре, психологтар һәм медиктар ҡаршы алды. Күскенселәр Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы экипажы оҙатыуында Нуриман районының Павловка ауылындағы ваҡытлыса тороу пунктына йүнәлде. Әлеге мәлдә Украина граждандарына уңайлы шарттар булдырылған, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Рөстәм Хәмитов Европа социаль хартияһы буйынса семинарҙа ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Европа социаль хартияһы буйынса семинарҙа ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов Европа социаль хартияһы буйынса семинарҙа ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Ошо көндәрҙә Өфөлә Европа социаль хартияһы буйынса семинар үтә. Сараны ойоштороусылар булып РФ һәм БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлыҡтары менән берлектә Европа социаль хартияһы Департаменты, Европа социаль тәьминәт кодексы, Европа Советының кеше хоҡуҡтары һәм закондар өҫтөнлөгө буйынса генераль директорлығы сығыш яһай. Семинарҙа ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сәләмләне. Ул төбәктең социаль өлкәһендәге проблемаларҙы хәл итеү юлдары тураһында һөйләне.
— Республикала йәшәгән дүрт миллион кешенең ике миллионға яҡыны иҡтисад өлкәһендә мәшғүл, улар араһында эшкә яраҡлы халыҡтың өлөшө лә ҙур, — тине Рөстәм Хәмитов. – Күп илдәрҙә халыҡтың ҡартайыуы күҙәтелә, шундай уҡ процестар Башҡортостанда ла бара. 2009 йылдан башлап республикала пенсионерҙар һаны алты процентҡа артҡан, был тенденция киләсәктә лә дауам итәсәк. Бындай шарттарҙа кешелек капиталын нығытыу буйынса эшмәкәрлек айырыуса әһәмиәткә эйә.
Эшһеҙлек тураһында һүҙ йөрөтөп, Рөстәм Хәмитов 2009 йылдан башлап (ул ваҡытта эшһеҙлек кимәле 13 процент тәшкил иткән) уның кимәлен 6 процентҡа тиклем кәметеүгә өлгәшелеүе хаҡында әйтте. 2010 йылдан Халыҡ мәшғүллеге үҙәге ярҙамында 300 мең кеше эшкә урынлашҡан. Былтыр Башҡортостанда яңы предприятиелар асыу арҡаһында 15 меңдән ашыу эш урыны булдырылған. Шулай уҡ төбәк башлығы республикала йәштәрҙе эшкә урынлаштырыуҙа ярҙам иткән юл картаһы әҙерләнеүен, өлкән класс уҡыусылары өсөн предприятиеларға экскурсиялар, төрлө осрашыуҙар ойошторолоуын билдәләне.
Инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыуға килгәндә, Башҡортостан Президенты инвалидтарҙы йәмәғәт тормошона йәлеп итеүҙең мөһим булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Республикала квота билдәләнгән – һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн туғыҙ мең эш урыны, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бынан тыш, 300 махсуслаштырылған эш урынын ойоштороу өсөн субсидиялар бүленә. Әлбиттә, был ғына әҙ. Башҡортостанда 300 меңгә яҡын инвалид йәшәй, уларҙың 100 меңе эшкә яраҡлы. Был өлкөлө эшләнәһе эштәр бар әле.
Үҙенең сығышында төбәк башлығы эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың хеҙмәт шарттары темаһын да телгә алды. Рөстәм Хәмитов фекеренсә, ҡатындарға бала тәрбиәләү менән һөнәри эшмәкәрлекте бергә алып барыу өсөн тейешле шарттар булдырыу зарур. Декрет ялында ултырған әсәләр яңы һөнәрҙәргә өйрәнеү мөмкинлегенә эйә булырға тейеш, тигән фекерен белдерҙе республика етәксеһе.
Семинарҙа шулай уҡ Европа социаль хартияһы Департаменты һәм Европа социаль тәьминәт кодексы директоры Режис Брия, Рәсәй Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының Хоҡуҡи көйләү һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлек департаменты директоры урынбаҫары Елена Вокач-Болдырева сығыш яһаны.
Семинар эшенең икенсе көнөндә унда ҡатнашыусылар Октябрьский ҡалаһына барасаҡ, унда «Пакер» ғилми-етештереү фирмаһы эшмәкәрлеге менән танышасаҡ.


text:
«Урал Лото» паралимпиясылар хәрәкәтенә ярҙам итә
«Урал Лото» компанияһы үҙенең социаль программаһын үтәүен дауам итә. 7 миллион 782 826 һум – тап ошондай сумма спортсы-паралимпиясыларға ярҙам итеү өсөн Башҡортостан Республикаһы Юғары спорт оҫталығы әҙерлеге үҙәгенә күсерелде. Был средстволар спортсылар өсөн ҡорамалдар һәм кәрәк-яраҡтар һатып алыуға йүнәлтеләсәк.
Әйтергә кәрәк, «Урал Лото» компанияһы, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең көслө рухлы булыуы менән һоҡланып, уларға тәүге тапҡыр ғына ярҙам күрһәтмәй.
Быйыл Башҡортостан паралимпиясылары айырыуса ғорурлыҡ уятты. Спортсыларыбыҙҙың Ванкуверҙа Олимпиия уйындарында бигүк уңышлы сығыш яһамау фонында был егеттәр үҙҙәренең ҡаҙаныштары менән таң ҡалдырҙы. Уларҙы мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр тип атауы ла ҡыйын – уларҙың рухы һис тә сикләнмәгән.
Спорт, һаулыҡ һаҡлау һәм мәҙәниәт учреждениеларына маҡсатлы аҡса бүлеү сиктәрендә «Урал Лото» күсергән средстволарға күнекмәләр өсөн ҡиммәтле ҡорамалдарҙан тыш, Юғары спорт оҫталығы әҙерлеге үҙәге терәк-хәрәкәт аппараты зарарланған спортсыларҙы йөрөтөү өсөн махсус автотранспорт һатып аласаҡ.
«Урал Лото» компанияһының изге эштәре дауам итә.


text:
Петербурта Башҡорт һабантуйы үтте
Петербурта үткән милли һабантуйҙың 40 йыллыҡ тарихы бар. Бынан бернисә йыл элек ул рәсми рәүештә ҡаланың дөйөм мәҙәни саралар исемлегенә индерелә.
Һабантуйҙы ойоштороусолар әйтеүенсә, милли байрамға тамаша ҡылырға килеүселәр йылдан йыл арта. Башҡортостан мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев әйтеүенсә, бының менән файҙаланып ҡалырға кәрәк - Башҡортостанды танытыу өсөн.
“Йыр-моң, бейеү, халыҡ йолаларын Стәрлетамаҡ һәм Сибай филармонияһы аристары, Стәрлетамаҡтағы Дәрүиш студенттар бейеү ансамбле, Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры актерҙары һәм башҡа билдәле сәхнә йондоҙҙары тәҡдим итте. Концерт бер юлы ике сәхнәлә барҙы. Ә башҡорттарҙың хеҙмәт йолалары менән Петербур халҡын Бүздәк районы вәкилдәре таныштырҙы. Милли ризыҡтар, башҡорт балы һәм ҡул эштәре күргәҙмәһе халыҡта ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты”, ти ул.
Петербурта әле 3 мең самаһы башҡорт йәшәй. Башҡортттар күпләп йәшәгән төбәктәрҙә ошондай һабантуйҙар артабан да дауам итәсәк.


text:
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһенән депутаттар исемлеге билдәләнде
Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау һөҙөмтәләре буйынса «Берҙәм Рәсәй» партияһынан төбәк исемлеге өсөн республика һайлаусылары 70,5 процент тауыш биргән. Был күрһәткес буйынса Башҡортостан Рәсәй төбәктәре араһынан лидерҙар иҫәбенә инде.
4 декабрҙә һайлауҙа йыйылған тауыштарҙың юғары проценты «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһенән кандидаттар өсөн 12 депутат мандаты булдырҙы. Билдәле булыуынса, төбәк исемлегендә беренсе килгән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика башлығы вазифаһында ҡалыуы хаҡында иғлан итте. Шулай итеп, 12 кеше «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһенән Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Йыйылышының алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына депутат булды:
1.Крашенинников Павел Владимирович
2.Рәхмәтуллина Зөһрә Йыһанур ҡыҙы
3.Качкаев Павел Рюрикович
4.Йосопов Марсель Харис улы
5.Дегтярёв Александр Николаевич
6.Фәхретдинов Иршат Юнир улы
7.Баталова Рима Аҡбирҙе ҡыҙы
8.Мәхмүтов Әнүәр Әнәс улы
9.Климов Виктор Владимирович
10.Мырҙабаева Сәлиә Шәрифйән ҡыҙы
11.Мәрҙәншин Рафаэль Мирхәтим улы
12.Поцяпун Владимир Тимофеевич


text:
Сәнғәт
Сәнғәт ( церк.-слав. искусство (лат. experimentum — тәжрибә, ҡулланып ҡарау); иск.-слав. искоусъискомус — тәжрибә, һирәгерәк йонсотоу, язалау[1][2]) — ысынбарлыҡты образлы аңлап ҡабул итеү; үҙеңдең эске һәм тышҡы донъяға ҡарашыңды художестволы образда сағылдырыу нәтижәһе йәки барышы[3] ; авторҙы ғына түгел, башҡа кешеләрҙе лә ҡыҙыҡһындырыуға йүнәлтелгән ижад[4].
Сәнғәт (фән менән бер рәттән) — Тәбиғи фәндәр ҙәге һәм шулай уҡ донъяны Дини сүрәттә ҡабул итеү кеүек, донъяны танып-белеү ысулдарының береһе.
Сәнғәт төшөнсәһе бик киң — ул ниндәйҙер бер айырым өлкәлә үтә ныҡ үҫешкән оҫталыҡта күренергә мөмкин. Оҙаҡ йылдар дауамында сәнғәт тип кешенең матурлыҡҡа мөхәббәтен ҡәнәғәтләндереүсе мәҙәни эшмәкәрлек төрөн атанылар. Социаль-эстетик нормалар һәм баһалауҙар эволюцияһы менән бергә донъяны эстетик йәһәттән сағылдырыусы формалар тыуҙырыуға йүнәлтелгән һәр төрлө эшмәкәрлек тә сәнғәт тип аталыу хоҡуғын алды[5][6].
Бөтә йәмғиәт киңлегендә, сәнғәт - танып белеү һәм ысынбарлыҡты сағылдырыуҙың айырым бер ысулы, йәмғиәти аңдың художестволы эшмәкәрлеге формаһының береһе һәм кешенең, шулай уҡ барлыҡ кешелектең рухи мәҙәниәтенең бер өлөшө, бөтә быуындарҙың ижади эшмәкәрлегенең күп ҡырлы һөҙөмтәһе ул. Фәндә төп ижади, художестволы эшмәкәрлекте лә, шулай уҡ уның һөҙөмтәһе булған нәфис әҫәрҙе лә сәнғәт тип атайҙар.
Билдәләү төшөнсә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Примечания[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Искусство, в этимологическом словаре русского языка Макса Фасмера.
- ↑ Искусство (История слов. Часть 3) В.
- ↑ Робин Коллингвуд — Принципы искусства V. § 2.
- ↑ «Общеинтересное в жизни, — писал Чернышевский, — вот содержание искусства» [1].
- ↑ Энциклопедия социологии
- ↑ Словарь по общественным наукам.


text:
Өфөлә ташлама менән файҙаланыусылар өсөн бушлай финанс консультациялары үтә
Башҡортостандың социаль технологиялар институты студенттары Өфөлә социаль яҡтан яҡланмаған граждандар өсөн финанстар темаһына бушлай консультациялар үткәрә. Вуз уҡытыусылары етәкселегендәге финанс-иҡтисад факультетының өлкән курс студенттары эш хаҡына, физик шәхестәргә һәм эшҡыуарҙарға һалым һалыуға, ғүмерҙе һәм торлаҡты страховкалауға, кредитлауға бәйле һәр төрлө һорауҙарға яуап бирергә әҙер, шулай уҡ бизнес-план төҙөргә йәки банкта вклад асырға ла ярҙам итәсәк.
Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Башҡортостан социаль технологиялар институты консультанты» тип аталған финанс хеҙмәте аҙнаһына өс тапҡыр – дүшәмбе, шишәмбе һәм кесаҙна көндәрендә 14-16 сәғәттәрҙә эшләй. Ҡабул итеү Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 74/2, 101-се бүлмә адресы буйынса үткәрелә. Тел.: 241-42-72.


text:
Мода
Мо́да (франц. mode, лат. modus — үлсәү, образ, алым, ҡағиҙә, бойороҡ) — билдәле бер ижтимағи даирәләге берәй нәмәгә ҡарата билдәләнгән талап өҫтөнлөгө. Билдәле бер замандағы талапҡа тура килгән кейем өлгөһө, тәртип, этикет, йәшәү рәүеше, сәнғәт, әҙәбиәт, ашау-эсеү, архитектура, күңел асыу һ.б. Мода төшөнсәһе ышанысһыҙ, тиҙ туҙыусан билдәлелекте аңлата. Яңы мода артынан ҡыуыу — моданың айырылғыһыҙ сифаты. Берәй күренеш йәки берәй әйбер заманында модалы булған булһа, ул үҙенең модалы булыуын юғалта һәм иҫке модалы булып иҫәпләнә.
Моданы алға этәреүсе ике көс бар. Беренсеһе — матурлыҡ тойғоһона эйәреү, икенсеһе — йәмғиәттә көлкөгә ҡалыу.
Мода индустрияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мода индустрияһы — тауар етештереү һәм тауар һатыу менән бәйле иҡтисадтың бер өлөшө.
Кейем модаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кейем модаһы — сағыштырмаса ҡыҫҡа ваҡыт эсендә алышынып торған кейем формаһы һәм өлгөләре. XVII быуатта француз батша һарайындағы кейем бөтә Европа илдәре өсөн өлгө була, модалы кейенеү (фр. à la mode) шунан башлана. Мода кейемдең материалын, фасонын, төҫөн билдәләй.


text:
Фото:
Яңы йылға ветерандарҙың 90 проценты торлаҡ менән тәьмин ителергә тейеш
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтендә муниципалитеттар башлыҡтары ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрелде, унда 2005 йылдың 1 мартынан һуң иҫәпкә торған Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе тикшерелде.
«РФ Төбәктәр үҫеше министрлығына Рәсәй Президенты тарафынан 2010 йылда Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың һәм инвалидтарының 90 процентын торлаҡ менән тәьмин итергә тигән бурыс ҡуйылды, — тип хәтерҙәренә төшөрҙө кәңәшмәлә ҡатнашыусыларға БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов. – Әлегә эш ярайһы уҡ ҡатмарлы бара, һәм бының төп сәбәбе икенсел торлаҡ баҙарында барған процестарға ҡайтып ҡала. Бөгөн торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға хоҡуҡ биреүсе ике меңгә яҡын таныҡлыҡ беҙҙең ҡулда. Үҙ торлаҡ шарттарын 700-ҙән саҡ ҡына күберәк кеше яҡшыртты».
Ләкин сентябрь аҙағына, таныҡлыҡтар биреү тамамланған саҡта, торлаҡ алыуға дәғүә итеүсе ветерандар һаны, белгестәр күҙаллауынса, 3600 кешегә етеүе ихтимал. Әлеге ваҡытта уларҙың һаны 3 222 кеше тәшкил итә, 1943 кеше таныҡлыҡ алды, торлаҡ менән 736 ветеран тәьмин ителде. Таныҡлыҡ биреү графигы төҙөлгән 1 майҙан һуң үткән өс айҙа сират 1200 кешегә артты.
Ә таныҡлыҡтың “ғәмәлдә булыу срогы” – өс ай ғына. Тимәк, октябрҙән декабргә тиклем өс меңгә яҡын кешенең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға хоҡуғын бойомға ашырырға тейешбеҙ, тип айырып билдәләне Фидус Ямалетдинов. Ул, тиҙҙән таныҡлыҡтарҙың срогын алты айға тиклем оҙайтыусы документ барлыҡҡа киләсәк, тип вәғәҙә итте.
Еңеүҙең 65 йыллығын байрам иткәндән һуң муниципаль берәмектәр башлыҡтарының был темаға иғтибары кәмене. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж ветерандарҙың иң күбе Өфөлә һәм Баймаҡта. БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды генераль директорының беренсе урынбаҫары Радик Кәлимуллин беренсел баҙарҙан ветерандарҙың 19 проценты ғына торлаҡ алыуы хаҡында хәбәр итте. Беренсел баҙарҙан торлаҡ алыуҙа Өфөлә, Туймазыла, Күмертауҙа, Ишембайҙа яҡшы ярҙам итәләр. Ләкин етерлек фатирҙар резервы булыуға ҡарамаҫтан, Мәләүездә, Салауатта, Учалыла, Нефтекамала “беренсел” торлаҡ биреү бөтөнләй күҙәтелмәй.
Кәңәшмәлә шулай уҡ хәрби хеҙмәттән запасҡа сығарылған офицерҙарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү проблемалары ла тикшерелде. Был турала Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығы начальнигы Тимерхан Биккинин ентекле бәйән итте.


text:
Республикала тракторҙарҙың 80 проценттан ашыуы сәсеү эшенә әҙер
Бөгөнгө көнгә Башҡортостан ауыл хужалығы предприятиеларында булған 16,2 мең тракторҙың 13,1 меңдән ашыуы, йәғни 81 проценты, төҙөк хәлдә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәт хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ремонт миҙгеле башланғандан – 2013 йылдың 1 октябренән алып – төбәктә 3,6 мең трактор ремонтланған, ул планлаштырылған кимәлдең 80 процентын тәшкил итә.
Ауыл хужалығы техникаһын яҙғы сәсеүгә әҙерләү эштәре яҡшы темптар менән бара, тип билдәләнеләр БР Ауыл хужалығы министрлығында. Мәҫәлән, тупраҡ эшкәртеү машиналарының һәм ҡоралдарының, барлыҡ булғандарға ҡарата, техник әҙерлеге 83-85 процент, сәскес һәм сәсеү комплекстарының 82 процент тәшкил итә.
Бынан тыш, махсус предприятиеларҙа капиталь-төҙөклөндереү ремонтында һәм модернизациялауҙа хәҙер 30-ҙан ашыу сәскес тора, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтан.


text:
Рәсәй банкы иҫтәлекле көмөш тәңкә сығара Фото: Рәсәй банкы сайты
Рәсәй банкы иҫтәлекле көмөш тәңкә сығара
Рәсәй банкы иҫтәлекле көмөш тәңкә сығара Фото: Рәсәй банкы сайты
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
16 февралдә Рәсәй банкы «Шоанин боронғо христиан ҡорамы, Ҡарасәй-Черкес Республикаһы» иҫтәлекле көмөш тәңкәһен әйләнешкә сығара. Тиражы — 3000 дана. Өс һумлыҡ яңы тәңкә «Рәсәйҙең архитектура ҡомартҡылары» серияһына инә.
Аҡсаның бер яғында — Рәсәйҙең Дәүләт гербы, икенсеһендә Ҡарасәй-Черкес Республикаһындағы Шоанин ҡорамы төшөрөлгән.
Үҙәк банктың матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, былтыр ошо серияла ете иҫтәлекле тәңкә сығарылған. 2016 йылда был әлеге сериялағы тәүге иҫтәлекле тәңкә. Ҡулаҡса менән түләгән саҡта ул илдә законлы түләү сараһы булып иҫәпләнә.


text:
Башҡортостан Президенты Рәсәй ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам итеү мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов аномаль һауа шарттары айҡанлы ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам итеүгә арналған кәңәшмәлә ҡатнашты. Сараны Волгоград өлкәһенең Иловля ҡасабаһында Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев үткәрҙе.
Кәңәшмәлә Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда иген запастарының торошо хаҡында һөйләне, тип хәбәр иттеләр РФ Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән. Уның һүҙҙәренсә, 2012 йылда юғалтыуҙар төбәктә 2011 йыл күрһәткестәренә ҡарата яҡынса 40 процент тәшкил итәсәк.
– Былтыр беҙҙә 3,3 миллион тонна иген булғайны. Быйыл ике миллион тонна булмаҡсы, — тине Рөстәм Хәмитов.
Дмитрий Медведев 40 процент юғалтыуҙың бик ҙур һан булыуын билдәләне.
Рөстәм Хәмитов, үҙ сиратында, бының 1,1-1,2 миллион тоннаға тиң булыуы хаҡында әйтте. Ҡышҡылыҡҡа иген етергә тейеш, тип аңлатты Башҡортостан Президенты. Әммә аҙаҡтан төбәктең ниндәй ҙә булһа резервтары ҡалмаясаҡ.
Кәңәшмәлә Рөстәм Хәмитов шулай уҡ төбәктә ауыл хужалығының техник яҡтан тәьмин ителеүе хаҡында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, ағымдағы йылда республика 250-300 яңы комбайн һатып аласаҡ. Әле ауыл хужалығы техникаһы һатып алыуға субсидия 40 процент тәшкил итә.
Кәңәшмә аҙағында Дмитрий Медведев, «Хөкүмәт аномаль һауа шарттары булған ваҡытта ғына түгел, ә ғөмүмән Рәсәй Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына ингән осорҙа ла ауыл хужалығына айырыуса ҙур иғтибар бүлергә бурыслы», тип билдәләне.
Рәсәй Хөкүмәте башлығы фекеренсә, бөгөн баҙарға мониторинг алып барыу мөһим.
– Беҙҙең төбәк етәкселәренең Иҡтисади үҫеш министрлығы, Монополияға ҡаршы хеҙмәт һәм, әлбиттә, илдең Ауыл хужалығы министрлығы менән берлектә аҙыҡ-түлек баҙарындағы хәлде күҙәтеп барыуҙарын теләр инем, — тине Дмитрий Медведев.


text:
Башҡортостандың бар халҡы ла ер пайҙары өсөн яуаплылыҡ алырға әҙер түгел
Башҡортостан халҡының күпселеге ер пайҙарын алырға әҙер түгел. Был турала Өфөлә ер мәсьәләһенә арналған түңәрәк өҫтәлдә БР Ер һәм мөлкәт министрлығы вәкиле Алексей Гнездин хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, пай алырға теләп тә, быны эшләй алмағандар бар, ә кем алған – унан баш тарта.
— Эш шунда, улар үҙ милке өсөн яуаплылыҡ алырға әҙер түгел, — тип аңлата Алексей Гнездин. – Ер пайҙарын теркәү бушлай булғас, улар быны эшләүе лә еңел, тип уйланы. Әммә документтар әҙерләү өсөн барыбер түләргә тура килде. Йәнә ергә һалымды түләп барырға кәрәк. Ә уның суммаһы йылына бер гектарға 600 һум тәшкил итеүе ихтимал. Ауыл халҡы өсөн был ярайһы ҙур аҡса. Шуға күрә күптәр, бындай проблемалар менән осрашҡас, пайҙарын алғандан һуң уларҙан баш тарта.
Фермер Хәсән Иҙиәтуллин:
— Бер нисә йыл элек ауыл хужалығы продукцияһының үҙҡиммәтендә яғыулыҡ-майлау материалдарына сығымдар ни бары өс процент тәшкил итә ине. Хәҙер улар 70 процентҡа етә. Кешеләрҙең пайҙарынан баш тартыуына аптырарға түгел. Илебеҙҙең 20 йыл эсендә профессиональ аграрийҙарының 80 проценты самаһын юғалтыуын да иҫәпкә алырға кәрәк. Шуға күрә ер мәсьәләһенә бик етди ҡараш талап ителә. Илде аҙыҡ-түлек менән тотороҡло тәьмин итеүгә йүнәлтелгән дәүләт кимәлендәге стратегия кәрәк.


text:
«Байыҡ-2009» еңеүселәре Еңеү көнөн Мәскәүҙә үткәрҙе
Балалар араһында былтырғы “Байыҡ” республика бейеү бәйгеһендә еңеүселәр – Р. Ғарипов исемендәге республика гимназияһынан гран-при яулаусы 15 йәшлек Рәфис Иҙрисов һәм лауреат – Күгәрсен районының Мораҡ ауылынан 11 йәшлек Диана Ейәнсурина Еңеү көнөндә Мәскәүҙә булып ҡайтты. Баш ҡалаға сәфәр улар өсөн Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаеванан махсус бүләк булды.
Бөтә ил Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығын байрам иткән әһәмиәтле көндәрҙә Мәскәүгә саҡырыу фестиваль призерҙары өсөн көтөлмәгән хәл булды. Баш ҡалала депутат һәм уның ярҙамсылары араһында үткән дүрт көн эсендә балалар ҡаланы бөтә матурлығында күрҙе. Воробьев тауҙарында улар байҡау майҙансығынан баш ҡала панорамаһын ҡарап һоҡланды. Теплоходта Мәскәү йылғаһы буйлап йөҙөү, баш ҡаланың иҫтәлекле урындарын ҡарау онотолғоһоҙ тәьҫораттар ҡалдырҙы. Депутат, балаларҙы Мәскәү зоопаркына, Горький исемендәге Үҙәк мәҙәниәт һәм ял паркына алып барып, күңелдәрен күреү тураһында ла онотманы, бында улар төрлө аттракциондарҙа, аквапаркта ял итте. Шулай ҙа Ҡыҙыл майҙан буйлап үтеү һәм Еңеү көнө хөрмәтенә салют балаларҙа иң сағыу тәьҫораттар ҡалдырғандыр.


text:
Республикала «Таланттар йондоҙлоғо» инвалид балалар ижады конкурсы еңеүселәре билдәләнәсәк Фото: Олег Яровиков
Республикала «Таланттар йондоҙлоғо» инвалид балалар ижады конкурсы еңеүселәре билдәләнәсәк
Республикала «Таланттар йондоҙлоғо» инвалид балалар ижады конкурсы еңеүселәре билдәләнәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
30 майҙа М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында «Таланттар йондоҙлоғо» сәләмәтлеге буйынса мөмкинлектәре сикләнгән балалар ижады VI асыҡ конкурсының гала-концерты була. Конкурстың ойоштороусылары — Өфөнөң һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн реабилитация үҙәге һәм «Әсә йөрәге» әсәләр советы төбәк йәмәғәт ойошмаһы.
Быйыл бәйгелә бөтә республиканан 60-ҡа яҡын бала һәм үҫмер ҡатнашты. Улар вокал сәнғәте, нәфис һүҙ, инструменталь башҡарыу, халыҡ бейеүе, ым-ишара менән йырлау һәм үҙенсәлекле жанр кеүек номинацияларҙа үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте.
Өфөләге йомғаҡлау гала-концертында 12 иң яҡшы номер күрһәтеләсәк, еңеүселәр һәм лауреаттар исеме асыҡланасаҡ.
Был көндә театр алдында Балаларҙы яҡлау көнө уңайынан балалар өсөн байрам ойошторола.
Сара көндөҙгө 4-се яртыла башлана.


text:
Раил Сарбаев Мәскәүҙә бер нисә осрашыу үткәрҙеФото: Гульнур Галиева
Раил Сарбаев Мәскәүҙә бер нисә осрашыу үткәрҙе
Раил Сарбаев Мәскәүҙә бер нисә осрашыу үткәрҙеФото: Гульнур Галиева
Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев федераль министрлыҡтар, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды етәкселәре һәм Урал тау-металлургия компанияһы етәкселеге менән осрашты.
РФ төбәктәр үҫеше министры Виктор Басаргин менән осрашыу барышында Раил Сарбаев, 2005 йылдың 1 мартына тиклем иҫәпкә торған Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү республикала тамамланды, тип хәбәр итте. Хәҙерге ваҡытта торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булған һәм 2005 йылдың 1 мартынан һуң иҫәпкә баҫҡан Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына танытлыҡ биреү дауам итә – бөгөн ундайҙар 2000-дән ашыу кеше.
Торлаҡ һатып алыуға социаль түләү биреү тураһында 610 таныҡлыҡ тапшырылды, ә 2005 йылдың 1 мартынан һуң иҫәпкә торған 154 ветеран үҙ торлаҡ шарттарын яҡшыртты ла инде.
Раил Сарбаев билдәләүенсә, федераль үҙәктән финанс ярҙамы ваҡытында һәм кәрәкле күләмдә күрһәтелде. Республикаға 1 миллиард 88 миллион һум аҡса бүленде. Бынан тыш, өҫтәмә рәүештә 582 миллион һум бүлеү планлаштырыла. Премьер-министр Төбәктәр үҫеше министрлығы башлығына БР Президенты һәм республика ветерандары исеменән рәхмәт белдерҙе.
Виктор Басаргин менән һөйләшеүҙең икенсе темаһы Өфөлә киләсәктә энергияны һаҡлаусы йорттар төҙөлөшөнә ҡағылды. Проект әҙер, төҙөлөшкә ер бүленгән, эштәр башланған да инде, процесты тиҙләтеү өсөн йылдам финанслау талап ителә. Нигеҙенән һәм стеналарынан алып йылылыҡ, һыу, электр менән тәьмин итеүгә тиклем «энергияны һаҡлау» форматында башҡарылған был проект бөтә Рәсәй территорияһында таратыу өсөн өлгө булып торорға тейеш.
Министр урынбаҫары Юрий Осинцев менән моноҡалаларҙы хәүеф зонаһынан сығарыу тураһында һүҙ алып барылды. БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, был мәсьәлә бик ҡатмарлы, бер төрлө генә рецептар юҡ, тип билдәләне.
Дәүләт корпорацияһы – Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды генераль директоры Константин Цицин менән осрашыуҙа, яҡтар үҙ һүҙҙәрен тотто, тип билдәләнде. Республика үҙ йөкләмәләрен ваҡытында һәм тулыһынса үтәне, ә намыҫлы үтәү бонусҡа дәғүә итергә ярҙам итте. Быйыл республика Фондтан 1 миллиард 452 миллион һум аҡса ала аласаҡ. Шуның 871 миллионы торлаҡ йорттарҙы капиталь ремонтлауға файҙаланыласаҡ, ә 581 миллионы –граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереүгә.
«Урал тау-металлургия компанияһы-холдинг» компанияһы етәкселеге – президент Искәндәр Мәхмүдов һәм генераль директор Андрей Козицын менән Раил Сарбаев республиканың УТМК составына ингән предприятиелар урынлашҡан ҡалалары һәм райондарының социаль үҫеше тураһында төҙөләсәк килешеү пункттарын тикшерҙе. Килешеүгә рәсми рәүештә май аҙағында ҡул ҡуйыласаҡ, тип планлаштырыла.


text:
Башҡортостанда етем балаларҙың 89 проценттан ашыуы ғаиләләргә урынлаштырылған
Башҡортостанда етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың 89 проценттан ашыуы ғаиләләргә урынлаштырылған, ул бөтә Рәсәй күрһәткестәренән артығыраҡ. Бындай мәғлүмәттәрҙе Өфөлә барған Волга буйы федераль округы субъекттарының дәүләт власының закондар сығарыусы (вәкәләтле) органдары Ассоциацияһы ултырышында Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев уҡып ишеттерҙе.
— Республикала Ата-әсә вазифаһын биләүгә кандидаттарҙы әҙерләү буйынса берҙәм программа раҫланған. Ул 80 сәғәткә иҫәпләнгән, уларҙың 40 сәғәте көндөҙгө бүлектә белем биреүгә һәм 40-ғы – шәхси консультациялауға бүленә.
Дәүләт Йыйылышы спикеры, ғаиләләргә тәрбиәгә бирелгән балалар артабан да дәүләт контролендә ҡала, тип билдәләне.
— Баланы балалар йортонан тәрбиәгә алған ғаиләләр өсөн төрлө матди ярҙам ҡаралған. 2011 йылдан алып, баланы уллыҡҡа алған граждандарға әсәлек капиталы кимәлендә бер тапҡыр бирелә торған аҡсалата пособиены биреү ҡаралған, «Баланы (балаларҙы) уллыҡҡа (ҡыҙлыҡҡа) алған граждандарға бер тапҡыр бирелә торған аҡсалата пособие тураһында» республика законы тормошҡа ашырыла. Был сумма йыл һайын индекслана, бөгөнгә 430 мең һум тәшкил итә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев.


text:
Бөгөн республика хөкүмәтендә ташҡынға ҡаршы комиссия ултырышы үтте.
Белгестәр әйтеүенсә, республикала ташҡынға бәйле хәл тулыһынса күҙәтеүгә алынған. Бөгөн төндә Ҡыйғы районы Йосоп ауылында Болонло урамындағы 11 йорт ихатаһына һәм баҙына һыу ингән. Район хакимитенән хәбәр итеүҙәренс, әле был йорттарҙа ололар ғына ҡалған, балалар ваҡытлыса туғандарына урынлаштырылған. Ташҡындан зыян күреүселәр ауыл мәҙәниәт йортонда ваҡытлыса йәшәп тороуҙан баш тартҡан.
Ишембай районы Байғужа ауылында 11 кеше мәктәп бинаһына күсерелгән. 5 тиҫтәгә яҡын йортҡа һыу ингән, тине ауыл шураһы рәйесе Дәүләтов. Миңзилә Йәнтүринаның йорто Тәйрүк йылғаһы ярында урынлашҡан. Шуға ла яҙғы ташҡынға ул йылда ентекләп әҙерләнергә күнеккән. Әммә быйыл өлгөрмәй ҡалған. Һыу көтмәгәндә күтәрелде, ти хужабикә. Урындағы халыҡ та йылғаларҙың ярынан сығырын быйыл бөтөнләй көтмәгән. Әммә 30-сы март киске ундар тирәһендә күп йорттарҙың баҙынан һыу һарҡа башлай. Гөлнара Ишбулатованың баҙына ла һыу төшә.
Белгестәр әйтеүенсә, барыһы ла көндәрҙең йылытыуына бәйле. Тауҙа һәм урмандарҙа ҡар ҡапыл ирене, туңған ер иһә һыуҙы тупраҡҡа һеңдереүгә ҡамасауланы. Һөҙөмтәлә шаулап аҡҡан яҙғы гөрләүектәр йылғаларҙы тулыландырҙы. Бер төн эсендә сабыйҙар менән берлектә тиҫтәнән ашыу кеше эвакуациялана. Кескәйҙәр урындағы балалар баҡсаһында урынлаштырыла, ололарға мәктәптә төн сығырға тура килә.
Ауыл биләмәһе хакимиәте ғәҙәттән тыш хәлгә алдан әҙерлек саралары күргән, яҙғы ташҡындан зыян күргән халыҡты туҡландырыу ойошторолған, көнкүреш кәрәк-яраҡтары менән тәьмин ителде ти ауыл хакимиәте башлығы.
Тәйрүк йылғаһы әле ярҙарына кире ҡайтҡан. Ҡапыл күтәрелгән ҡар һыуҙары хаҡында хәҙер бары тик, көслө ағым йыуып алып киткән утын ярҡалары һәм емерелгән баҡсалар хәтерләтә. Байғужа ауылы халҡы иһә ташҡындан һуң ихаталарын тәртипкә килтерә һәм дым тартҡан йорттарын киптереү өсөн түҙемһеҙләнеп көндәрҙең йылытыуын көтә.


text:
Белоретта балалар өсөн Ирәмәлгә арналған эко-конференция үткәреләсәк
Март аҙағында, «Парктар маршы» халыҡ-ара тәбиғәтте һаҡлау акцияһы сиктәрендә, Белоретта балалар өсөн яңырыҡ булдырылған «Ирәмәл» тәбиғәт паркына арналған фәнни-ғәмәли конференция үткәреләсәк. Сараны Көньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Ирәмәл» тәбиғәт паркы һәм Белорет балалар экология-биология үҙәге ойоштора.
— Беҙҙең маҡсат – халыҡ иғтибарын тәбиғәтте һаҡлауға йүнәлтеү, яңыраҡ асылған «Ирәмәл» тәбиғәт паркы, уның эшмәкәрлеге хаҡында һөйләү. Иң мөһиме, конференцияла балалар үҙҙәренең эко-проекттары менән таныштырасаҡ, «Ирәмәл» паркын артабан үҫтереү юлдарын тәҡдим итәсәк, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына «Ирәмәл» тәбиғәт паркы директорының фән буйынса урынбаҫары Илсаф Ғәбдиев.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Ирәмәл» тәбиғәт паркы Башҡортостанда бер йыл эле булдырылды. Ул Белорет һәм Учалы райондарында урынлашҡан, дөйөм майҙаны – яҡынса 50 мең гектар.


text:
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Международный конкурс по математике «Поверь в себя»
для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний
Задания конкурса по математике «Поверь в себя» разработаны таким образом, чтобы каждый ученик вне зависимости от уровня подготовки смог проявить себя.
Конкурс проходит полностью дистанционно. Это значит, что ребенок сам решает задания, сидя за своим домашним компьютером (по желанию учителя дети могут решать задания и организованно в компьютерном классе).
Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/
Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы
Учалы районының мәғариф бүлеге
Муниципаль бюджет белем биреү учреждениеһы Ә.Ғ. Хөснөтдинов
исемендәге Учалы ауылы дөйөм урта белем биреү мәктәбе
Эҙләнеү эшенең темаһы:
“ Тубыҡтан тыуған Тупай батыр ” әкиәте
Башҡарҙы:
Учалы ауылы дөйөм урта елем биреү мәктәбенең
“Аҡтамыр” фольклор түңәрәге уҡыусылары.
Етәксеһе: башҡорт теле әҙәбиәт уҡытыусыһы
Нотфуллина Рәзидә Вәзир ҡыҙы
Учалы 2016
Йөкмәткеһе
1.Инеш 2-5
2. Төп өлөш 6-8
Әкиәттең йөкмәткеһе
3.Йомғаҡлау 9
4. Ҡулланылған әҙәбиәт 10
5. Ҡушымта ( презентация теркәлә) 11-18
Инеш
«Фольклор» - халҡыбыҙҙың быуындан-быуынға , телдән- телгә тапшырылып килгән ауыҙ- тел ижады. Ауыҙ – тел ижады әҫәрҙәре һүҙ ярҙамында телдән ижад ителә һәм һөйләү юлы менән телдән – телгә күсеп йәшәй. Башҡорт халҡының ауыҡ- тел ижады бик бай. Унда һеҙгә бәләкәйҙән таныш булған әкиәттәрҙән йомаҡтарҙан тыш бик күп эпостар, легендалар, риүәйәттәр, бәйеттәр, йырҙар,таҡмаҡтар, көләмәстәр , мәҡәлдәр һәм әйтемдәр бар. Былары ауыҙ – тел ижадының жанрҙары тип атала.
Әкиәт һөйләшеү- бала саҡ уйындарының мауыҡтырғыс һәм ҡабатланмаҫ мәлдәре. Бала әкиәт геройҙары менән бергә йәшәй , үҙен борсоған һорауҙарға әкиәт ярҙамында яуап таба. Әкиәттәр балаға тормошта йәшәү дөрөҫлөгөн аңларға,үҙенең һәм кешеләрҙең ҡыланыштарына баһа бирергә өйрәтә. Башҡорт халыҡ әкиәттәре аша яуызлыҡты еңергә, яҡшылыҡ эшләргә өйрәнергә, халҡыбыҙҙың тормош- көнкүреше менән танышырға була. Борон әкиәтте « ҡараһүҙ» тип йөрөткәндәр, сөнки әкиәтте ҡараңғы төшкәс, шәмгә ут алғас ҡына һөйләгәндәр.
Тикшеренеү эшебеҙҙең актуаллеге
Беҙ халыҡ ижады өлгөләрен өйрәнергә һәм киләсәк быуындарға һаҡлап алып ҡалырға тейешбеҙ. Учалы районы Байрамғол ауылында 1890-2004 йылдарҙа йәшәгән йәшәгән Шарапова Ғилминиса Әхмәт ҡыҙынан яҙып алынған әкиәтте өйрәнеү, сәхнәләштереү .
Эҙләнеү эшенең маҡсаты
Учалы районында йәшәгән , халҡыбыҙҙың ауыҙ – тел ижады өлгөләрен яттан белгән оло быуын кешеләренән яҙып алып алып ҡалыу
Халҡыбыҙҙың фольклор жанрҙарын өйрәнеү.
Иптәштәремдә, башҡорт халҡының ауыҙ- тел ижадын йыйыуға, өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу уятыу.
Уҡыусының шәхси танып белеү һәләтен, эҙләнеү, тикшеренеү эшмәкәрлеген үҫтереү
Эҙләнеү предметы
Халыҡ ижады өлгөләрен оло быуын кешеләренән яҙып алыу.
Эҙләнеү эшенең сығанаҡтары
Тикшеренеү эшен башҡарыу өсөн темаға ҡағылышлы фәнни эҙләнеү- тикшеренеүҙәр, аңлатмалы, диалектик һүҙлектәр, теоретик ҡулланмалар, ауыҙ-тел ижадын төрлө яҡлап өйрәнеүгә бәйле мәҡәләләр, йыйынтыҡтар, Ғилминиса Әхмәт ҡыҙынан яҙып алынған әкиәт, йомаҡтар файҙаланылды.
Ғилминиса Әхмәт ҡыҙы 1890йылда Учалы районы Көсөк ауылында икенсе бала булып тыуған. Атаһы Әхмәт менән әсәһе Бәҙернисафа ғәрәп телендә уҡый , яҙа белгән кешеләр булған. 1903йылда 13 йәшендә атаһы уны Белорет районы Мәхмүт ауылына 3-сө ҡатынлыҡҡа кейәүгә биргән. Ике оло ҡатын уны бик ҡыйырһыта, өс йылдан һуң айырылып ҡайтып китә. Икенсе тапҡыр 1925 йылда Йәндек ауылына Шарапов Әһләйгә сыҡҡан , 4 балаһы булған . Ул башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижадын яттан белгән , заманына күрә бик уҡымышлы абруйлы ағинәй булды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы унан яҙып алған өлгөләр әҙ һаҡланған. Ҡульяҙма китабы эҙһеҙ юғалған.
Эҙләнеүҙең практик әһәмиәте
Йыйылған материалдар артабан ауыл тарихын өйрәнеүҙә, шәжәрә төҙөүҙә, беҙҙең түңәрәк эшенең һөҙөмтәләрен туплаусы папкаларҙы байытыуҙа, мәктәп музейында файҙаланыла ала.
Структураһы – тикшеренеү эше инештән, төп өлөштән, йомғаҡлауҙан, ҡулланылған әҙәбиәт исемлегенән һәм ҡушымтанан тора.
Төп өлөш
Тубыҡтан тыуған Тупай батыр.
Борон –борон заманда йәшәгән ти, әбей менән бабай. Улар бик оҙаҡ бергә йәшәһәләр ҙә, байып та китә алмағандар, балалары ла булмаған икән. Берҙән –бер көндө балыҡ тоторға мурҙа үреп ултырғанда бабай бик арып киткән дә әбейенә былай тигән:
– Эй әбей, улым булмағас бик ҡыйын. Әгәр ҙә балабыҙ булһа , беҙгә яҡшы ярҙамсы булыр ине. Көн һайын да минең менән һунарға , балыҡҡа йөрөр ине. Арыған аяҡ- ҡулдарым ял итер ине.Бабай талған тубыҡтарын, билен ҡулдары менән һыйпарға ғына тотонған икән , бер тауыш ишетеп ҡалған:
–Атай, ҡайҙа үҙем ярҙам итәйем, мурҙаны үреп бөтөргәс балыҡҡа бергәләп барырбыҙ. Әллә ҡолағыма ишетеләме тип торғанда, туп итеп һикереп бер ҡара малай килеп сыҡҡан ти.
– Һин кем? Ҡайҙан килеп сыҡтың?-тип һораған бабай.
–Был мин мин –һинең улың.Һин тубыҡтарыңды һыйпағанда тыуҙым мин. Ә исемем – тубыҡтан тыуған Тупай батыр.
- Әбей, йәһәт бул, кил эргәмә, улыбыҙ тыуҙы бит ,-тип саҡырған бабай әбейен.
–Ҡуй әле ,юҡты һөйләмә , ҡартайғас ниндәй бала тыуһын инде. Ҡайҙа, күрһәт.
– Алланың рәхмәт яуғыры, ысынлап та беҙҙең баламы? Исеме кем?
– Тубыҡтан тыуған Тупай батыр.
–Эй Тупай улым, һиңә ашатырға аҙығым да , эсерергә сәйем дә юҡ бит әле.
– Атай, әсәй ҡайғырмағыҙ ! Хәҙер бөтәһе лә булыр,- тигән дә, муйынына йыланын урап Тупай батыр сығып йүгергән ти. Эй йүгергән , эй йүгергән ти был итек буйы ер үткәс, урман эсендә туҡтаған. Урман бик ҡуйы һәм ҡараңғы булған. Һәрмәнеп йөрөй торғас , мөрйәһенән ҡылдай ғына төтөн сығып торған бер өйҙө күреп ишеген тартып ҡараһа, ишек асылып киткән ти. Өйҙә ҡамыш сәсле, йондоҙ күҙле әбей һағыҙ сәйнәп, йөн тетеп ултыра икән.
– Һаумы әбей , хәлдәр нисек ?- тип сәләм биргән малай. Мин тубыҡтан тыуған Тупай батыр булам, ата-әсәйемә аҙыҡ эҙләп китеп барам, бәлки ярҙам итерһең әбекәй, ә?
– Белмәйем шул улым. Доньяла минән дә аҡыллы кеше юҡ, шуға миңә йәшәүе бик күңелһеҙ, мин белгәнде бер кем дә белмәй, һинең кеүек күп егеттәрҙе утҡа ташлап яндырҙым мин. Мин һиңә йомаҡ ҡоям , яуабын тапһаң ярҙам итермен , тапмаһаң һине утҡа ташлармын , килештекме?
– Ярай килештек,- тигән тубыҡтан тыуған Тупай батыр.
Ҡамыш сәсле әбей ауыҙын ҙур асып иһенәп алған да , шундай йомаҡ ҡойған ти:
–Ер йөҙөндә ете «бар», ете «юҡ»нимә була?
Егет йәһәт кенә йыланы менән кәңәшләшеп алған да, былай тип яуап биргән :
– Күккә менер сылбыр юҡ, күктән төшөр баҫҡыс юҡ, йомортҡаның йөйө юҡ, ҡоштоң һөтө юҡ, аттың мөгөҙө юҡ , һыйырҙың ялы юҡ, таштың һыуы юҡ.
– Нисә быуат йәшәп бындай аҡыллы егетте күргәнем юҡ ине әле. Һинең кеүек батыр ҙа , аҡыллы ла егеткә үҙемдең алтын сәсле , йондоҙ күҙле ҡыҙымды ҡыҙымды кәләш итеп бирәм. Һеҙгә бүләк итеп тылсымлы һоҫҡомдо, бер ус һарыҡ йөнөн бирәм. Өйөңә ҡайтып һоҫҡолағы күмерҙе мейскә һалһаң, үҙегеҙ теләгән аш бешеп торор, бер ус йөндө теткеләп торһағыҙ , кейемле булырһығыҙ, - тип әйткән ти әбей.
Шунан ул ҡыҙы менән кейәүен ҡапҡанан сығып оҙатып ебәргән ти. Ә был ваҡытта инде Тупай батырҙың ата-әсәһе аслыҡтан , улын юғалтыу ҡайғыһынан бөлөп, хата күҙҙәре бетләп киткән ти. Улдары матур кәләш эйәртеп ҡайтып төшкәс , әбей менән бабай бик ҡыуанғандар. Килендәре йәһәт кенә тылсымлы һоҫҡоһо менән ашарға әлә нисә төрлө аҙыҡ әҙерләгәнсе , Тупай батыр йөндө теткеләп ата -әсәһен матур итеп кейендереп ебәргән ти. Шул арала күрше тирәһе йәштәрҙе ҡотларға килгән . Уларҙың бөтәһен ҙур һике өҫтөнә табын ҡороп һыйлап ҡайтарғандар . Ҡунаҡ ҡырҡ көн , ҡырҡ төн барған ти.
Тупай батырҙың алтын сәсле , йондоҙ күҙле сибәр кәләше ,тылсымлы һоҫҡоһо , кейендерә торған бер ус һарыҡ йөнө тураһында Ҡаф тауы артында кеше талап йәшәп ятҡан өс башлы йыланға барып ишетелгән . Был йылан көндәрҙән бер көндө алтын сәсле йондоҙ күҙле кәләште урлап ҡасҡан. Тупай батыр бер ултырып илаған да, үҙенең йыланын муйынына урап, Ҡаф тауҙарын эҙләп сығып киткән ти. Ләкин был турала инде әкиәттең икенсе өлөшөндә һөйләрмен. Кем тыңланы маладис, ә кем тыңламаны , ана сығып бер сүмес һыу эс.
Йомғаҡлау
Шулай итеп башҡорт халҡы үҙенең ауыҙ – тел ижадын телдән – телгә, быуындан – быуынға һөйләп беҙҙең көндәргә тиклем һәм киләсәк быуындарға ла һаҡлап алып ҡала алған. Ошо төрлө жанрҙарға бай булған халыҡ ижадын һаҡлау , өйрәнеү , киләсәк быуындарға еткереү беҙҙең бурысыбыҙға әйләнергә тейеш.
Рәзидә Вәзир ҡыҙы етәкселеге менән был тикшеренеү эшен быйыл ғына башланыҡ. Йәйге каникулдарҙа, киләһе уҡыу йылында тағы ла тулыландырырбыҙ, түңәрәк эшен дауам итербеҙ, тип уйлайбыҙ.
Халыҡ араһынан фольклор үрнәктәре йыйғанда, һөйләгән кешенең биграфияһын , теге йәки был әйберҙе ҡайҙан ишеткәнен дә яҙып алырға кәрәк. Сөнки үрҙәге тикшеренеү эшенән беҙ халҡыбыҙҙың тормош – көнкүреше, ҡатын - ҡыҙҙарҙың бәхетһеҙ яҙмышын да күрә алдыҡ. Ә әкиәт үҙе -баһалап бөткөһөҙ ҡомартҡы тип иҫәпләйем.
Ҡулланылған әҙәбиәт
1.Башҡорт халыҡ ижады . Әкиәттәр. 1-се китап Өфө, 1976.
2. Башҡорт халыҡ ижады . Әкиәттәр. 4-се китап Өфө, 1981.
3.Балалар фольклоры: Мөғжизәле , әкиәтле бала саҡ-уйындарҙа һәм уйҙарҙа ҡаласаҡ.-Өфө:” Китап” нәшриәте,1996.
4.1994йылда Шарапова Ғилминиса Әхмәт ҡыҙынан Нотфуллина Рәзидә Вәзир ҡыҙы яҙып алған “ Тубыҡтан тыуған Тупай батыр” әкиәте
Ҡушымта
1947 йыл
1956 йыл
2004 йыл
2002йыл
1893-1992 йй. Ҡәтифә әзәй
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Тиклем күпкә алдан сроктары менән бәйле Google күсерергә API эшләргә перестаньте, беҙ ине хәлдә ахыр сиктә компиляции яңы версияһы. Моның последовал осоронда оҙаҡ проблемалар ҙа тәҡдим ителгән боронғо версияһын, дөйөм алғанда, өсөн, тип, Google булдым пропороть сикләүе файҙаланыу буйынса тиклем уларҙың сик срогы, ул уятты, киләһе версия ярҙам мөрәжәғәттәр һаны артасак тиклем яңы үрләр. Үҙгәртеү Google шулай уҡ уятты сиге API тәржемә Bing API-интерфейс, сөнки кулланыусылар переходит двигательдәр, ул перегруженный буйынса transposh ҡаты API-ключ өсөн Bing.
Ай-һай, беҙ кисергән осорҙа бирергә өсөн етәксе һ. б. Һезгә новую һәм наил версияһын. Был версия исправлять был проблемалар булырға биреү урап үтеү юлы (Прокси өсөн Google һәм Temp ачкычлары өсөн MSN) һәм был, шулай уҡ, мөмкинлек бирә һезгә ҡулланырға һеҙҙең үҙ асҡыс туранан-тура (рәхмәт белдереү-се Рэнди үҙәге ярҙам шпион өсөн биреү, уны безгә өсөн асҡыс тест) ул буласаҡ өҫтөнлөк башҡа өҫтөндә менән ысулдар. Шул уҡ ваҡытта, безгә етте йәшерергә инфраструктураһын плагин, ҡайтанан ҡороу ысулы AJAX-талаптар үтәлә, был алым булып тыуған өсөн WordPress (е. г. әгәр һеҙҙең админ эшләй страница, бәлки, ул эшләргә тейеш, шул тиклем яҡшы). Шул уҡ ваҡытта, безгә ҡыҫҡартыу Ала код өсөн кәрәк северной, тормошҡа ашырырға мөмкинлек тулырак бөтә функцияларын эшләй бейек тау башына менергә кәрәк (һәм хуплап напишите был турала күп!).
Был мизгелдәр, бездә ныҡ булған версия фекере, улар тойолған яҡшы тере өсөн азат итергә, тик юҡ, беҙ тейеш ине эйә башҡа ҡайһы бер үҙенсәлектәре", шулай итеп, беҙ, ниһайәт, хәл иттек проблемаһын хәл итеү бер нисә ярҙам виджет (исеме һәм һайлау артыҡ, ура!). Калһа, шаҡтай уҡ алға? тик юҡ, был уятты байтаҡ эшкәртеүе етәксе һ. б. виджет инфраструктура, шулай. Ысынлыкта шыртыуға был-шаҡтай ҡатмарлы үзғәрә, нисек CSS ине өстәлдә, һәм юл виджеты уведомить серверы телендә үҙгәрештәр (беҙ хәҙер булдырмаһа бесполезный пост-мөрәжәғәт сервер). Мәҫәлән, тип язалар безгә яҙмыш наткнуться на PHP5.3 PHP5.2 проблемалар несовместимое менән башҡа күп кенә проблемалар бөгөн беҙҙең сығарылыш тағы бер аҙна элек. Беҙ теләйбез ярай әле, күп кенә кулланыусылар торған уйлылар етәксе һ. б. менән бета-релизлар һәм ярҙам итә безгә табан булған проблемалар бәндәләреңдең аҫтында тоям код һәм ҡыйын хәлдәр.
Беҙ шулай уҡ был мөмкинлектән пайдаланған үҙгәртергә өсөн етәксе һ. б. шарттар бер ни тиклем, әгәр һеҙ ирешәһе иғлан менән Google Adsense был һеҙҙең бит переведены, ҡабул итәсәкбез 1/1000 был пространство ҡулланыу беҙҙең өсөн шәхси код Adsense, тимәк, әгәр transposh булып тора, Сезгә ярҙам булдырырға килем $К итегез һатып алырға безгә кофе! Шулай итеп, ярай әле! Өсөн прояснить бер ни тиклем әйберләр, беҙ ултырабыз өҫтәмә реклама киңлеген был һеҙҙең битенә, һәм беҙ ҙә булыйк вставить рекламаға йәки үҙгәртеү макеты, әгәр сездә юҡ бүлеге, беҙ ҙә бер ни ҙә эшләмәй. Әгәр һеҙ уйлайһы, был бик күп нимәгә, һеҙ генә бөтөрә плагин, свиток йомшаҡ һалыу айға, һәм һеҙҙең булырға юлдары. Әгәр һезгә кәрәк коммерция лицензия, беҙ ҙә сатабыз әлегә уларҙы, тик улар, моғайын, бәйәһе киммәтерәк.
Башҡа үҙгәрештәр был версияһы үҙ эсенә ала:
- Добавлены каталонские һинди теле һәм ярҙам Bing – йәнәһе үҙе өсөн үҙен.
- Впадающий виджет яҡшыртыу CSS – ул ысынлыкта күпкә яҡшыраҡ күренә әле.
- Ярҙам memcached – әгәр APC һәм башҡа кэш код операция ине һәм артыҡ күп, һеҙҙең өсөн, хәҙер ҡуллана аласыз memcached күңел асыу һәм күп.
- Яҡшыраҡ 404 бите пыр туҙҙырыу (түгел создавайте яңы һылтанмалар был сара несуществующей) – мәғәнәһе этабылыр робот Google буласаҡ бит сайт һеҙҙең азак.
- Төнәтергә кеширования был rackspace cloudsites – улар x-кэш билдәләнгән под кэш, әммә башҡа встроенной истәлегенә, был уятты успенск " лог-файла – хәҙер исправлено.
- Күп артыҡ ваҡ-төйәк исправления – Беҙ булырбыз тип һанарға мөмкин, әммә бездә, механизмда һ. б. етмәй.
- Төрөк Теле Тәржемә Итеү Семи Шитт.
Беҙ һезгә шар тип уйлайбы был версия, һәм, һарытауға,, көтәм һеҙҙең шәрехтәр, идеялар, тәкдимдәр һәм ялҡын.
П. С. – Протестовать был WordPress 3.3 beta4, бик яҡшы эшләй.


text:
Рөстәм Хәмитов Фәриҙә Ҡудашева иҫтәлеген мәңгеләштереү тураһында Указ сығарҙы
Башҡортостанда Рәсәйҙең атҡаҙанған артисткаһы, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисткаһы Фәриҙә Йәһүҙә ҡыҙы Ҡудашеваның иҫтәлеге мәңгеләштереләсәк. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов тейешле Указға ҡул ҡуйҙы.
Документҡа ярашлы, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә “Дуҫлыҡ моңо” халыҡ-ара башҡорт һәм татар йырын башҡарыусылар фестиваленә Фәриҙә Ҡудашева исемен бирергә, уның тормошо һәм ижады менән бәйле материалдарҙан дәүләт аудио-видеоархивы төҙөргә, йырсының тормошо һәм ижады хаҡында “Алтын фонд” аудио-видеопродукцияһы серияһын һәм документаль фильм сығарырға, Шишмә районының Келәш ауылында Фәриҙә Ҡудашеваның йорт музейын ойошторорға, 16 декабрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында йырсының тыуыуына 90 йыл тулыуға арналған хәтер кисәһе үткәрергә, Ф. Ҡудашева йәшәгән Өфөнөң Октябрь революцияһы урамындағы 9-сы йортта йырсының барельефы менән мемориаль таҡтаташ ҡуйырға, уның иҫтәлеген мәңгеләштереү менән бәйле сығымдарҙы финанслау сығанаҡтарын билдәләргә ҡушылды.
Өфө ҡалаһы ҡала округы Советына Өфө ҡалаһы урамдарының береһенә, Шишмә районы муниципаль район Советына – Шишмә эшселәр ҡасабаһы урамдарының береһенә Фәриҙә Ҡудашеваның исемен бирергә, Шишмә районы хакимиәтенә йырсының исеме менән бәйле иҫтәлекле урындарҙы төҙөкләндерергә тәҡдим ителде.
Указдың үтәлешенә контроль БР Президенты Хакимиәтенә йөкмәтелде.
Указ ҡул ҡуйылған көндән көсөнә инде, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
Республика парламенты депутаттары алдағы сессияға бурыстар билдәләне
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев республика парламентының 59-сы ултырышында «2012 йылда Башҡортостан Республикаһы ҡануниәте торошо тураһында» доклады менән сығыш яһаны. Үткән йыл төбәктең Дәүләт Йыйылышы өсөн республика ҡануниәтен камиллаштырыу буйынса әүҙем эшмәкәрлек алып барыу осоро булды һәм Рәсәй тарихы йылы, Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы булараҡ иҫтә ҡалды, тип билдәләне республика парламенты спикеры.
— Документтарҙа билдәләнгән барлыҡ өҫтөнлөктәрҙе һәм положениеларҙы тормошҡа ашырыу өсөн көсөргәнешле эш алып барылды, — тине Константин Токачев. – Депутаттар төрлө кимәлдәге власть органдары вәкилдәре менән һөйләшеүҙәр үтәрҙе, төрлө сараларҙа ҡатнашты, халыҡ менән бәйләнештәрҙе нығытты, шулай уҡ граждандарҙың һәм ойошмаларҙың хаттары буйынса эш ойошторолдо.
Республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе билдәләүенсә, әлеге яҙғы сессия дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышының эшмәкәрлеген тамамлай һәм шул уҡ ваҡытта ағымдағы йылға республика парламенты алдына ҡуйылған бурыстарҙы үтәй.
— Башҡортостан Президенты Рөтәм Хәмитов үҙенең Мөрәжәғәтнамәһендә республика үҫешенең стратегик йүнәлештәрен билдәләне, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев. – Кеше һәм уның тормошо бөтә кимәлдәге власть органдары эшмәкәрлегенең нигеҙе булып торорға тейеш. Был маҡсаттарға заманса принциптарға таянып, йәмғиәтте һәр яҡлап яңыртыу, «аҡыллы» йәмғиәт моделен тормошҡа ашырыу юлы аша ғына ирешеп була.
Докладта билдәләнеүенсә, донъя кимәлендә экология, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау мәсьәләләре өҫтөнлөклө булып ҡала. Был йүнәлештәр Башҡортостан өсөн дә һәр ваҡыт мөһим булды.
Константин Толкачев төбәк парламентарийҙары алдында граждандар хоҡуҡтарын яҡлауҙы тәьмин итеү бурысы тороуын билдәләне. Халыҡты һәм территорияларҙы ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән һаҡлау, янғын һәм юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, социаль өлкә мәсьәләләрен көйләгән закондарға үҙгәрештәр индереү алдағы осорға эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәре буласаҡ, тип билдәләне республика парламенты спикеры.
Шулай уҡ, Константин Толкачев хәбәр итеүенсә, алдағы сессияға Дәүләт Думаһына тәҡдим итеү маҡсатында Дәүләт Йыйылышының бер нисә закон сығарыу инициативаһын тикшереү буйынса эш планлаштырылған.


text:
Фото:
Эстонияның Палдиски ҡалаһында Салауат телендә һөйләшәләр
Фото:
Иглиндар Эстонияның Палдиски ҡалаһындағы музейҙа башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтың атаһы Юлай Аҙналин тураһында экспозиция булдырырға планлаштыра.
Элекке Рәсәй подводниктар әҙерләү үҙәге, Палдиски халҡы Башҡортостандан рәсми һәм шәхси делегацияларҙы һәр ваҡыт шатланып ҡаршылай. Легендар Салауат Юлаевтың яҡташтары килеүен улар ихлас көтөп ала. Күптән түгел «БР муниципаль берәмектәр Советы» Ассоциацияһы рәйесе, Иглин районы хакимиәте башлығы Ришат Исхаҡов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы сәфәре барышында ла тап шулай булды.
— Эстонияға беҙҙең сәфәр III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына һәм милли батырыбыҙҙың атаһы Юлай Азналиндың тыуыуына 280 йыл тулыуға әҙерлек сиктәрендә үтте. Юлай Аҙналиндың 280 йыллығын Иглин районында киң билдәләп үтергә йыйынабыҙ, — тип һөйләне Ришат Исхаков. – Юлай Аҙналин хәҙерге Иглин районы территорияһында тыуған, тип фараз ителә. Ул минең коллегам – Шайтан-Көҙөй улусы старшинаһы булған, тип әйтер инем, үҙ заманының бик белемле, абруйлы кешеһе булған. Улын тәрбиәләүҙә уның – атаһының роле бәхәсһеҙ. Азатлыҡ һөйөү, ойоштороу һәләттәре, тыуған яғына һөйөү, үҙ халҡы алдында яуаплылыҡ – быларҙың барыһын да Салауатта атаһы тәрбиәләгән. Юлай Аҙналин, билдәле булыуынса, улы артынан һөргөнгә китә һәм шунда вафат булып ҡала ла. Башҡорт батыры Салауат һуңғы төйәген тапҡан ҡәлғәгә барыу беҙҙең программаның мотлаҡ пункты булды, әлбиттә. Палдискиға сәфәребеҙ шулай уҡ Эстония башҡорттарының «Ағиҙел» милли-мәҙәни үҙәгенең 10 йыллығына ла тура килтерелде.
Сит илдәге ырыуҙаштарыбыҙҙың тормошо менән танышып, делегация ағзалары, сығыштары менән Башҡортостандан булған яҡташтарыбыҙ сит ерҙә юғалып ҡалмаған, тигән һығымтаға килде. Улар туған телен, мәҙәниәтен һаҡлаған. Эстония башҡорттары үҙ шәжәрәһен белә, ата-олатайҙарын хәтерләй һәм, әлбиттә, тыуған яғын һағына. Эстонияла йәшәүсе башҡорттар бер-береһе менән “Ағиҙел” мәҙәни йәмғиәте аша бәйләнеш тота. Уның рәйесе – Флүзә Хәйруллина. Ләкин был уның йәмәғәтселек эше. Ә ғөмүмән ул рус мәктәбенең башланғыс кластарында эстон телен уҡыта. Бына шулай, бер кешелә өс халыҡ берләшеүе сағылған.
Ришат Исхаҡов хәбәр итеүенсә, «Ағиҙел» йәмғиәте башҡорттарҙы берләштереү буйынса ҙур эш алып бара, башҡа мәҙәни берекмәләр менән бәйләнеш тота, айырыуса татар мәҙәни йәмғиәте менән тығыҙ хеҙмәттәшлек юлға һалынған.
Беҙҙең делегация Таллинда һәм Палдискиҙа концерттарҙа ла ҡатнашты. Эстонияның Эшҡыуарҙар союзы ағзалары менән осрашҡанда берлектәге иҡтисади проекттар тикшерелде. Мәҫәлән, эстондарҙы башҡорт балын үҙҙәренең республикаһына алдырыу ҡыҙыҡһындыра. Ихтимал, яҡын киләсәктә Иглин районы территорияһында ла берлектәге проекттар нигеҙендә яңы предприятиелар барлыҡҡа килер.
— Беҙ, иглиндар, «Ағиҙел» башҡорт йәмғиәте менән бәйләнеште артабан да өҙмәйәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ришат Исхаҡов. – Эстон ерендә Салауат тураһында иҫтәлекте нисек ихлас һаҡлауҙарын күреү беҙҙең өсөн бигерәк тә ҡыуаныслы булды. Уның һәйкәлен тәрбиәләп тоталар, беҙҙең милли батырыбыҙ хаҡында хатта балалар ҙа яҡшы белә. Шулай ҙа, Эстонияла Салауат Юлаев музейы уның атаһы Юлай Аҙналин тураһында экспозиция менән тулыландырылырға тейеш, тип иҫәпләйем. Уның 280 йыллығын байрам итеү сиктәрендә беҙ быны бойомға ашырырға тырышасаҡбыҙ.
Бик тиҙҙән Палдиски халҡы Башҡортостанға һәм, атап әйткәндә, Иглин районына, яуап сәфәре менән киләсәк — башҡорт диаспораһы вәкилдәре III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашасаҡ. Шулай итеп, Эстониянан ватандаштарыбыҙ менән дуҫлыҡ нығыясаҡ.


text:
Рауил Шаммастың һайланма әҫәрҙәренең беренсе томы донъя күрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Китап» нәшриәтендә күренекле шағир, прозаик һәм журналист Рауил Шаммастың «Һайланма әҫәрҙәре»нең беренсе томы баҫылып сыҡты.
Рауил Шаммас — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Фәтих Кәрим исемендәге премия лауреаты, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Шағирҙың әҫәрҙәр йыйынтығы филология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы профессоры Әнғәм Хәбировтың инеш мәҡәләһе менән асыла. Шағирҙың ижадына байҡау яһап, ул Рауил Шаммас ябай ғына предметтарға йәки күренештәргә ҡарата шиғыр яҙыу һәләтенә эйә тип билдәләй.
Китаптың беренсе бүлегендә 2010-2014 йылдарҙа ижад ителгән яңы шиғырҙар һәм поэмалар, икенсеһендә төрлө йылдарҙа баҫылған әҫәрҙәр тупланған. Өсөнсө бүлектә Рауил Шаммастың «Уттар», «Йөрәк алмаһы», «Ҡайын һуты», «Ҡыҙыл тоҙ», «Ылау» һәм башҡа поэмалары урын алған.
Рауил Шаммас — изгелекле, яҡты күңелле шағир. Уның лирик геройҙары һәр ваҡыт яҡшылыҡҡа ышана, матурлыҡҡа, ғәҙеллеккә ынтыла. Шағир төрлө темаларға мөрәжәғәт итә, ижады төрлө тарихи дәүерҙәрҙе үҙ эсенә ала. Иң мөһиме — әҫәрҙәрендәге һәр образды, һәр фекерҙе үҙ йөрәге аша үткәргән, тип билдәләнеләр нәшриәттә.
Йыйынтыҡты «Китап» нәшриәтенең фирма магазиндарында һатып алырға мөмкин.


text:
Хәйбулла районы аграрийҙары яҙғы сәсеү кампанияһына бурыстарҙы тикшерҙе
Хәйбулла район үҙәге – Аҡъярҙа кисә яҙғы баҫыу эштәренә арналған конференция үтте. Унда ауыл биләмәләре башлыҡтары, райондың агар секторы ойошмалары һәм ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.
Хәйбулла район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, конференцияла яҙғы баҫыу эштәрен үткәреү стратегияһы һәм тактикаһы, тракторҙарҙың һәм сәсеү агрегаттарының әҙерлеге, шулай уҡ ауыл хужалығы техникаһының техник торошон тикшереү һөҙөмтәләре, яғыулыҡ-майлау материалдарын һайлау, орлоҡ комплексын ойоштороу мәсьәләләре ҡаралған. Яҙғыһын районда 94 мең гектарҙан ашыу майҙанда яҙғы сәсеү эштәрен үткәреү планлаштырыла. 68 мең самаһы гектарҙа – иген, 7 меңендә — техник культуралар, 18 мең гектарҙа мал аҙығы культуралары сәсеү күҙаллана. Ауыл хужалығы техникаһының әҙерлеге 100 процентҡа тиң.
Конференция дауамында ер мәсьәләһе, ерҙең ниндәй милек формаһында булыуы, банк кредиттары биреү тәртибе ҡаралған, ауыл хужалығы предприятиеларының етәкселәре тәжрибәләре менән уртаҡлашҡан.


text:
«Алтын көҙ» күргәҙмәһендә Дмитрий Медведев Башҡортостан умартасыларының оҫталығын баһаланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев, был көндәрҙә Мәскәүҙә барған, «Алтын көҙ» XVI Рәсәй Агросәнәғәт күргәҙмәһен тантаналы асыуҙа ҡатнашты. Үҙ сығышында Рәсәйҙең аҙыҡ-түлек именлеген нығытыуға аграрийҙарҙың индергән өлөшөн билдәләне һәм тармаҡтың иң яҡшы вәкилдәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы.
— Рәсәй ысынлап та донъяның алдынғы аграр илдәренең береһе булып килде һәм шулай булып ҡала. Һәм бының менән ғорурланырға кәрәк, – тип билдәләне премьер-министр.
Дмитрий Медведев РФ Ауыл хужалығы министрлығы һәм Рәсәй төбәктәре стендтарын ҡарап күргәҙмә экспозицияһы менән танышты. Илебеҙ ауыл хужалығының мөмкинлектәре күп милләтле Рәсәйҙең мәҙәни йолалары күҙлеге аша – Рәсәй Федерацияһы субъекттарында етештерелгән, аҙыҡ-түлектән эшләнгән күләмле һүрәтттәр формаһында, сағылдырылғайны.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығына Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, РФ Хөкүмәте Рәйесенең айырыуса иғтибарын Башҡортостан экспонаты, бал мармеладынан эшләнгән, Өфөнөң Дуҫлыҡ монументы йәлеп итте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 95 килограмм ауырлыҡтағы скульптураның бейеклеге 1,3 метр, диаметры 1 метр тәшкил итә. Уны эшләү өсөн 1220 дана мармелад ҡулланылған, рецептураһына башҡорт балы һәм инә ҡорт һөтө инә. Ҡатын-ҡыҙҙарҙың һындары балауыҙҙан яһалған.