text:
Яуап бирергә теләмәгәне өсөн чиновниктар кеҫәһенән сығарып түләйәсәк
2010 йылдың 1 июленән Рәсәйҙә административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында РФ Кодексына үҙгәрештәр көсөнә инә. Яңылыҡтарҙың асылы шунда – улар дәүләт хеҙмәткәрҙәрен граждандар мөрәжәғәтенә дөрөҫ һәм тиҙ арала яуап ҡайтарыуҙы талап итә. Халыҡ өсөн мөһим мәғлүмәтте бирергә теләмәгән өсөн чиновникка штраф түләргә тура киләсәк.
Документ граждандар һәм ойошмаларҙың дәүләт органдары һәм муниципалитеттар эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт алыуға хоҡуғы боҙолған осраҡта административ яуаплылыҡ индереү өсөн кәрәк. Бындай хоҡуҡ боҙоуҙар өсөн дәүләт хеҙмәткәрҙәренә 30 минималь эш хаҡы күләмендә штраф һалынасаҡ.
Йәнә бер мөһим деталь. Закон проекты буйынса был хоҡуҡ боҙоуҙар судьялар ҡараған эштәр исемелегенә лә, прокурор менән асылған эштәр рәтенә лә индерелгән.
Документ 2010 йылдың 2 июнендәге «Российская газета»ла донъя күргән.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан эшҡыуарҙарының эшенән ҡәнәғәт
— Мин һеҙҙең яҡлымын. Мин һеҙгә һоҡланам: һеҙ бюрократик система ҡеүәтле булған, коррупция хөкөм һөргән илдә бизнес менән шөғөлләнәһегеҙ. Бындай шарттарҙа эшләүҙе батырлыҡ тип атарға мөмкин, — тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Өфөлә асылған «Бәләкәй бизнес. Финанслау һәм дәүләт ярҙамы» конференцияһында ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп.
Республика башлығы эшҡыуарҙарҙы эш кешеләре, халыҡтың иң әүҙем, дәртле өлөшө тип атаны. Үҙ сығышында Хәмитов төбәктә бәләкәй һәм урта бизнес үҫешенә ҡағылышлы артыҡ күп һандар килтермәне, әммә бер күрһәткесте айырып күрһәтте: 18 процент – бәләкәй эшҡыуарҙарҙың Башҡортостандың тулайым төбәк продуктына индергән өлөшө шул тиклем. Был һан сиктән тыш аҙ. Президент әйтеүенсә, был бик «түбән старт» ҡына. Уның фекеренсә, бәләкәй һәм урта бизнестың индергән өлөшө 30-40 процент тәшкил итергә тейеш.
Бәләкәй предприятиелар иҫәбе буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында 11-се урынды ғына биләй (мең кешегә һигеҙ бәләкәй предприятие). Рәсәйҙә республика был күрһәткес буйынса 43-сө урында.
— Бәләкәй бизнесҡа дәүләт ярҙамы инфраструктураһын мотлаҡ үҙгәртергә һәм камиллаштырырға кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
— Ләкин мин оптимисмын, — тип белдерҙе Башҡортостан башлығы. – Бер нигә ҡарамаҫтан, бәләкәй бизнес нығынды. Дәүләт тә, көрсөк тә уға аяҡ сала алманы. Банкыларҙың бәләкәй бизнесҡа әүҙемерәк кредит бирә башлауы ла ҡыуандыра.
Хәмитов ҙур сәнәғәт предприятиелары тирәләй бәләкәй компаниялар булдырыуҙы тағы бер мөһим бурыс тип атаны, улар ҙур булмаған партиялар менән талап ителгән, конкуренцияға һәләтле продукция сығарырға тейештәр. Бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү йүнәлештәренең береһе шул, – тип иҫәпләй БР Президенты.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Арыҫланова Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы
Арыҫланова Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы (31 ғинуар 1919 — 27 ғинуар 2012 ) — театр актёры. 1951 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1974).
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы Арыҫланова 1919 йылдың 31 ғинуарында хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Күҙәй ауылында тыуған. 1940 йылда Өфө театраль-сәнғәт училищеһын тамамлай һәм Яңауыл колхоз-совхоз театрына эшкә ебәрелә. 1941—1942 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһының эстрада бригадаларында эшләй, 1949—1987 йылдарҙа — Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт академия драма театры артисы. Уның репертуары төрлө сәхнә жанрҙарын үҙ эсенә ала. Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы Мостай Кәрим, Назар Нәжми, Әнүәр Бикчәнтәев, Сәғит Мифтахов, Кирәй Мәргән, Ярулла Вәлиев әҫәрҙәре буйынса ҡуйылған бик күп радио- һәм телеспектаклдәрҙә ҡатнаша. Классик драмаларҙа артистың персонаждары характер тәрәнлеге менән айырылып тора. Моңло тауышы, сағыу дикцияһы, сәнғәт донъяһына, сәхнәгә ғашиҡ ябай ауыл ҡыҙын ҙур бейеклектәргә күтәрә.
Спектаклдәрҙәге ролдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәлимә — «Ҡара йөҙҙәр», Ғайнан Әмири
- Валя Ғәлимова Мәжит Ғафуриҙың шул уҡ исемдәге повесы буйынса.
- Зөлфиә — «Бажалар», Ибраһим Абдуллин.
- Мөнирә — «Үҙебеҙ һайлаған яҙмыш», Туфан Миңнуллин.
- Ксения — «Һынылыш», Борис Лавренев.
- Анисья — «Ҡараңғылыҡ хөкөм һөргәндә», Лев Толстой.
- Курицына — «Бәлә кеше башынан йөрөмәй», Александр Островский.
- Синьора Капулетти — «Ромео һәм Джульетта», Уильям Шекспир.
Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Эстрада артистарының Бөтә Рәсәй конкурсы дипломанты (1960 һәм 1968 йылдар)
- Башҡорт АССР-ының халыҡ артисы (1974)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Күҙәй ауылы
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Арыҫланова Зәкиә Шәйҙулла ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- http://www.agidel.ru/?param1=14325&tab=7
- http://proufu.ru/obcestvo/item/22472-skonchalas-narodnaya-artistka-respubliki-bashkortostan-zakiya-arslanova.html
- http://sterlegrad.ru/newsrb/community/37545-ushla-iz-zhizni-narodnaya-artistka-bashkirii-zakiya-arslanova.html
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Бүздәк районында тыуғандар
- 31 ғинуарҙа тыуғандар
- 1919 йылда тыуғандар
- Өфө губернаһында тыуғандар
- 27 декабрҙә вафат булғандар
- 2012 йылда вафат булғандар
- Өфөлә вафат булғандар
- Башҡорт АССР-ының халыҡ артистары
- Шәхестәр:Башҡорт дәүләт академия драма театры
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артистары


text:
19-01-2018, 12:44 / ---
Бар Сермәндә шундай ғаилә!
Буранлы, ап-аҡ ҡарлы оҙон ҡыштың 20 ғинуарында Баймаҡ районының Бәхтигәрәй ауылында йәшәгән Мәфтуға һәм Ғиниәт Хоҙайбирҙиндарҙың ишле ғаиләһендә етенсе бала булып Зәлифә исемле ҡыҙ донъяға килә. Сабый тыуғас та, әсәһе ҡаты ауырып китеп, дауаханаға эләгә һәм унда өс ай ятырға тура килә. Бала табыу йортонан Зәлифәне атаһына алып сығырға тура килә. Яңы тыуған сабыйҙы өс ай буйына күршеһе, әсәһенең әхирәте Лилиә менән атаһы ҡарай. Лилиә апайының да ғаиләһендә бәләкәй Таһир улы үҫә. Шулай итеп, дауахананан әсәләре нығынып сыҡҡансы, атай ҡуйынында йоҡлап, егеттәрҙәй сынығып үҫкән ул. Бәлки, шуғалыр...


text:
Йәшәгән, ти, Башҡорт киноһы...31-05-2016, 01:07 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Эйе, күптәрҙең борсолоуы урынлы: беҙ зәңгәр экрандарҙан сит ил, шул иҫәптән Америка киноларын ғына ҡарайбыҙ. Хәйер, тамашасыларға был ситтән шулай күренһә лә, “түңәрәк өҫтәл”дә тап киреһе иҫбатланды. Башҡорт кинофильмдары төшөрөлөп тора. Әммә сифатлы фильм төшөрөр өсөн республикабыҙға берәү генә булһа ла һанлы RED кинокамераһы алырға тигән тәҡдим дә ишетелде. Сифатлы, милли юҫыҡтағы кино булған осраҡта Рәсәй Хөкүмәтенең ярҙамына, йәғни Грантына, өмөт итергә лә мөмкин тигән фекерҙәр ҙә яңғыраны. Әйткәндәй, байтаҡ ҡына фильмдар Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Гранты ярҙамында төшөрөлгән дә инде.
Шуны ла өҫтәп үтеү мөһим: Башҡорт киноһын төшөргәндә ниндәй генә ҡыйынлыҡтар тыумаһын, ул урындағы халыҡтың, аҫаба башҡорттоң ихтыяжына, мохтажлығына ярашлы булырға тейеш. “Үҙебеҙҙең халыҡ үҙебеҙҙең киноларға һыуһаған, Кино йылы мөмкинлектәрен файҙаланып һәм, ғөмүмән, беҙгә ошо мәсьәләне хәл итергә кәрәк, тип билдәләне “түңәрәк өҫтәл”дә ҡатнашыусылар. Тимәк, үҙенең үҫеш юлында бер ни тиклем ҡыйынлыҡ кисергән Башҡорт киноһының тиҙҙән үҙ киномәктәптәре, оҫталыҡ дәрестәре майҙансығы һәм кинолабораториялары булдырылыр.
“Евразия йөрәге”нең был бүлеге “Кино төнө” менән тамамланды. Тәүгә үткәрелмәй, әлбиттә, опен-эйр форматындағы был сара. Әммә үҙенсәлекле булыуы менән күңелгә ятты ул. Кинематографияның нисек барлыҡҡа килгәнен һүрәтләгән ролик менән башланып, байрам бер-бер артлы ҡыҫҡа метражлы йәнһүрәттәр һәм фильмдар менән дауам итте.


text:
Күңел йылыһы һалынған28-02-2013, 03:25 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Китапҡа ағалы-энеле Якоб менән Вильгельм Гриммдарҙың киң билдәле өс әкиәте ингән: «Тәмле бутҡа», «Һензель менән Гретель», «Барҡылдыҡ ҡушаматлы батша». Баҫма сағыу биҙәлешле: ҡурсаҡтар, уйынсыҡ йыһаз һәм йорт кәрәк-ярағын ҡулланып, сәхнә күренештәре рәүешендә төшөрөлгән төрлө фото балаларҙың иғтибарын яуламай ҡалмаҫ. Уларҙың өлгөһөндә кескәйҙәрҙең үҙҙәренең дә уйынсыҡтары менән яңыса, ижади уйнарға теләге уяныр.
– Был минең балалар өсөн сыҡҡан икенсе китабым, – ти проект авторы Алһыу Хамматова. – Һөнәрем буйынса табипмын, әммә ижад – яратҡан шөғөлөм. Был китап өҫтөндә өс йылдан ашыу эшләнем. «Күмәс өй» биҙәлеше менән ҡыҙыҡлы буласаҡ. Унда ысын ҡурсаҡтар ҡатнаша. Күптәрен үҙем яһаным. Күлдәктәр шул осорҙағы кейемдәрҙе өйрәнеп тегелде. Биҙәүестәрҙе яһаным, өйҙө балсыҡтан әҙерләнем. Әҫәрҙәрҙең исемдәре сигеп эшләнелде. Үҙемдең ике ҡыҙым үҫеп килә бит. Улар менән беҙ башҡортса аралашабыҙ. Балаларыма сит ил әҙәбиәтен өйрәтеү теләге миңә ошо китаптарымды нәшерләргә этәргес булды.
Авторҙың күңел йылыһы һалынған хеҙмәт 3000 дана тираж менән баҫылған һәм нәшриәттең фирма магазиндарына һатыуға сығарылған.


text:
АТАЙ
- Мөмкинме? - Яңаҡтары ҡурҡыныс булып эскә батҡан, илле биш йәштәр самаһындағы ир бесәй һымаҡ йомшаҡ баҫып, эйелә-бөгөлә килеп инде. Алан-йолан ҡаранып алғас, ҡояштай балҡып, ҡуш ҡуллап күрешергә ҡулын һуҙҙы. Мин уларҙы күрмәгәндәй, аптырап ҡатып ҡалдым. Ҡулдар һауала эленеп торҙо ла һәленеп төштө.
- Мөмкин! - асылған ауыҙымды ябырға ла онотоп, ҡапыл баҙап ҡалдым. Был кешене мин бит беләм. Үтә лә таныш йөҙ. Бала саҡ хәтере ныҡ, төпһөҙ күл һымаҡ бөтә нәмәне үҙенә йотоп, һеңдереп бара бит ул. Был әҙәм дә шул бала саҡтың бер хәтирәһе булып, ҡылт итеп иҫкә төштө.
- Ултырырға мөмкинме? - теге алдындағы ултырғысҡа эйәге менән ымланы.
- Эйе-эйе, ултырығыҙ! - Ҡапыл-ҡара онотолоп киткәнемә үҙем уңайһыҙландым. - Тыңлайым һеҙҙе?
- Ней, улым. Нимәнән башлайым икән?
- Тулҡынланмағыҙ! Ниндәй һорауығыҙ бар? - Улым, тигәненә иғтибар ҙа итмәйенсә, хәйер, өлкән, оло кешеләр йыш ҡына миңә шулай тип өндәшә.
- Балам, һорау тип, һорау ҙа түгел ул, - ти теге кеше өҙгөләнеп, тотлоға-тотлоға. - М-м-мин һиңә ә-әйт..., мин һиңә ә-әйт..!
Тегенең әйтә алмай аҙапланыуын мәрәкә күреп, ултырғысымдың һөйәлмәһенә ҡырын төшөп, ни әйтерен көтә башланым. Ҡапыл был ир миңә меҫкен кеүек тойолдо.
- Ней, улым, һин бит минең малайым. Мин, мин ней, һинең атайың булам.
Ҡапыл арҡама бысаҡ ҡаҙанылармы ни, һикереп торҙом.
- Булыуы мөмкин түгел! - тип ҡысҡырғанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым. - Дөрөҫ түгел!
Ҡыҙып барғанымды аңлап, кире урыныма ултырам.
- Мин үҙем дә белмәй инем. Бына яңыраҡ ҡына белдем… Һорашып белештем, ысынлап та шулай. Минең исемем Вәли. Һин бит Вәлиевич. Һинең әсәйең, Ғәлиә менән беҙ йәшлектә осрашҡан инек…
- Йә, етәр! Ниндәй һорауығыҙ бар?!
- Әйҙә, яҡындан танышайыҡ. Бөгөн кискә беҙгә ҡунаҡҡа кил, тип саҡырайым тигәйнем. Һөйләшеп ултырырбыҙ..
- Етәр! Һорауығыҙ булмаһа… - тип тегене тыңларға теләмәй һүҙ башлағайным, мине ул үҙе бүлдерҙе.
- Улым! Уңайһыҙ килеп сыҡты инде, ирҙәрсә һөйләшәйек, аңлашайыҡ әле. Һеҙ тикшереү алып барған Кималов Зиннур Вәлиевич, һинең бер туған ағайың булып сыға. Шул турала үҙ-ара килешеп, бер нәмә уйлап булмаҫмы, тигән инем.
Ҡапыл тәнем эҫеле-һыуыҡлы булып китте.
- Булмай! Хәҙер үк бынан сығығыҙ! - тип ҡысҡырғанымды үҙем дә һиҙмәй ҡалдым. Ир кеше, бындай ҡаты ҡыланышты көтмәгән, күрәһең. Тәүҙә ҡаушап ҡалды, һуңынан нисек ингән, шулай тәртәнләп сығып, күҙҙән юғалды.
Ҡапыл бәләкәй бала һымаҡ ҡысҡырып илағым килде, әллә ҡайҙарҙан көткән атайым, эргәмдә генә йөрөгән. Башым ауырайып киткәндәй булды, услап башымды тотам. Һы, ҡунаҡҡа кил, имеш. Миңә кәрәк саҡта, һин ҡайҙа булдың? Ә мин көттөм! Йылдар артынан йылдар үтә торҙо, ә мин төңөлмәнем, көттөм! Бөгөнгәсә көттөм, тик хыялымдағы атайым икенсе ине... Бөгөн килеп һин мине үҙең таптың һәм һине белгән дә булғанмын, баҡтиһәң, мин үҙем һиңә кәрәк булып сыҡтым. Атай, тип башҡа балалар кеүек, ауыҙ тултырып әйтеп иркәләнгем, ниндәйерәк икән минең атайым, тип зар-интизар булып күргем килгәндә, урамда атайлы малайҙар мине ҡыйырһытҡанда, һин ҡайҙа булдың?! Һы, ҡунаҡҡа кил, мин һинең атайың, еңел әйтәһең. Бына һиңә, тикшереү алып барған енәйәтсе ағайым булып сыҡты, йән тартмаһа ла, ҡан тарта, тиҙәр. Ә минең йәнем дә, ҡаным да тартмай, аңлы рәүештә тартмай, хатта ытырғандырғыс.
Тартырҙай көстө бала саҡта уҡ үҙ ҡулдарың менән өҙә һуҡҡанһың. Тағы нимә кәрәк? Бәлки йән атҡан улың енәйәт эшләмәгән булһа, бөгөн мине эҙләп табыр инеңме икән?!
Бер-бер артлы һорауҙар мейемде ҡайната. Ә бит был беҙҙең беренсе осрашыуыбыҙ түгел. Һин мине танымаһаң да, мин һине таныйым…
Алтынсы класта уҡый инем. Дәрестәр бөткәс, ҡайтырға сыҡтым. Мәктәптән алыҫ та китеп өлгөрмәнем, үҙемдән бер класҡа алда уҡыған ике малай артымдан ҡыуып еттеләр ҙә, аҡса һоранылар, кире яуап ишеткәс, юҡты буш итеп, бәйләнә башланылар.
Берәүһе бигерәк тызырайып инеп бара. Иғтибар итмәй китеп барырға иткәйнем дә,теге малай арттан килеп һуғып та ебәрҙе. Ҡарап тормай, мин дә тондорҙом. Эйе, һуғылып торғо килмәне. Тас-тос һуғышып киттек. Артыбыҙҙан килгән физика уҡытыусыһы айырмаһа, был хәл бик күңелһеҙ тамамланыуы көн кеүек асыҡ ине.
Икенсе көнөнә класс етәксеһе, директор һине бүлмәһенә саҡырта, тип алып китте. Барып инһәм, күҙе күгәргән теге малай, эргәһендә ир кеше баҫып тора. Күрәһең, атаһылыр...
- Һинме, минең малайымды туҡмап ҡайтарған?! Бына нимә эшләгәнең! - тип ир ашарҙай булып ҡарай, ә тегеһе танауын мыршылдата тартып, һытылып иларға етешкән.
Директор тыныс ҡына миңә ҡарап, нимә булғанын һөйләп бирергә ҡушты. Барыһын да нисек булған, шулай һөйләп бирҙем.
- Алдай бит ул! Минең балам аҡсаға мохтаж түгел! Аллаға шөкөр, хәйерсе түгелбеҙ, хатта күптәрҙән бынамын итеп артыҡ йәшәйбеҙ! Атаһын саҡыртырға кәрәк!
- Атаһы юҡ уның, әсәһе сменанан сменаға эшләй. Әле килә алмай, - тип класс етәксеһе аңлатып бирҙе.
- Атайһыҙ, ата тәрбиәһен белмәгән-күрмәгән, ҡарауһыҙ балаға ышанаһығыҙмы?
Был һүҙҙәр йөрәгемә беҙ булып ҡаҙалды. Ҡыйын булып китте, башым әйләнгәндәй булды. Директор быны аңғарыпмы, миңә сығып торорға ҡушты. Көс-хәл менән коридорға сыҡтым. Ҡолағым төбөндә теге яман ағай әйткән: “Атайһыҙ, ата тәрбиәһен белмәгән, ҡарауһыҙ балаға ышанаһығыҙмы?” - тигән һүҙҙәр яңғырап тик тора. Улай ғына түгел, йәнемде телгеләй. Күҙемдән йәштәр урғылып сығып килә. Көсләп тыйырға тырышып, күҙемде ябырға ҡурҡып, шарҙай асам. Оҙаҡ ҡына ваҡыт үткәс, туҙынып теге кеше малайын эйәртеп килеп сыҡты.
- Бер эләгерһең әле миңә!... - тип теш араһынан янап, нәфрәтле ҡараш ташланы ла шәп-шәп атлап сығып китте.
Баҡтиһәң, теге малайға ялыуҙар күп, класс етәксеһе лә насар характеристика биргән. Шуға малайҙың үҙен шелтәләп, атаһына улына иғтибарлы булырға кәрәклеген әйткәндәр икән.
Шул көндө икенсе ҡаттың баҫҡысы аҫтына йәшенеп, ҡараңғы, шыҡһыҙ мөйөштән яҡлау эҙләгәндәй, күңелем рәнйеүҙән тыйыла алмай беренсе тапҡыр оҙаҡ шыңшып иланым. Атайһыҙ бала, тип әйтеп ҡыйырһытҡан һүҙҙәре йәнемде телгеләне. Был ауыр һүҙҙәрҙе шул ваҡытта беренсе һәм һуңғы тапҡыр ишеттем…
Мин-минлеге менән янанымы, әллә был юҫыҡта башҡа осрашмағас, ул хәл шуның менән бөттө. Шул көйө хәтер һандығына инеп ятты ла башҡаса ҡуҙғалтылманы.
Ҡасандыр “атайһыҙ” мөһөрө таҡҡан кеше үҙе бит миңә атай булып сыҡты.
Ике малайының да енәйәт юлына баҫыуына үҙе ғәйепле бит.
Ҡапыл бүлмәлә һауа етешмәгәндәй тойолдо. Баш-лығымды баш осона эләктереп, курткамдың төймәләрен дә эләктермәйенсә тышҡа атылам. Урам тултырып ҡысҡырып илағым килә. Өнһөҙ шыңшыйым. Зиһенем тарҡалып, аяҡ быуындарым бушап, ҡолап барғандай булам. Тәнтерәкләп эргәләге эскәмйәгә ултырам. Күңелем һулҡылдап: “Улай ныҡ бөтөрөнмә. Нимә бәлтерәп төштөң дә ҡуйҙың? Һин бала саҡтан уҡ ауырлыҡтарға бирешмәй, үҙеңде яҡлап үҫтең дәһә, улай ғына түгел, әсәйеңдең таянысы ла булдың. Насар ҙа йәшәмәнең. Тик атай наҙы ғына күрмәнең инде”, - тип мине эстән йыуата.
Их, атай, күпме тапҡыр һинең һыныңды күҙ алдына килтерергә тырышып, хыялы-мда һинең менән осраштым. Һин унда буй еткеһеҙ мөһабәт инең. Мине көрәктәй ҡулдарың менән күтәреп күккә сөйә-сөйә шаяраң, ә мин иҫем китеп шарҡылдап көлөп, рәхәтләнеп һикерәм. Хыялымдағы атай менән гел шулай йәшәнем, гел эргәмдә йөрөп, миңә дәрт, көс биреп торҙо. Әле лә ул эргәмдә… Тик һин ул атайҙың бөтөнләй киреһе, минең атайым төлкө сүрәтендәге меҫкен кеше түгел! Ә бөгөн аяҙ күктә йәшен атҡан һымаҡ ҡапыл, меҫкенләнеп үҙең килдең. Ҡасандыр хыялымда һырынып, яҡлау эҙләргә теләгән атайым, бөгөн үҙе ярҙам һорап килгән. Дөрөҫөрәге, ғәзиз улдарын ҡурсалаған юха йылан булып сыҡты. Йәне теләгән йылан ите ашаған, тиҙәр. Бына ҡайҙа ул! Имеш, атай булып сыҡҡан. Әгәр улдарың ошо хәлгә ҡалмаһа, мине табыр инеңме, дөрөҫөрәге, минең был донъяла барлығымды иҫләр инеңме?!
“Мин һине танымайым, бөгөн ебеп төштөң, тормош бит ул, тормош булғас, бөтәһе лә була”, - тип күңелем мине шелтәләп тә алды.
Туҡта, ысынлап, нимә былайтып ултырам әле. Әсәйемдең хәлен барып беләйем. Уны күрмәгәнемә бер аҙна булып килә ләһә, тип урынымдан ырғып тороп, әсәйем йәшәгән, тыуып-үҫкән йортом яғына йүнәлдем.
Әсәйем дә эштән саҡ ҡайтып тора икән.
- Әй, балаҡайым, ҡайһылай оҙаҡ килмәй киттеңсе, ней, ошо арала үҙем дә бушай алмайым, - тип, һәр ваҡыттағыса үрелә биреп, арҡамдан тупылдатып һөйҙө. Буйға ла ап-арыуыҡмын шул, әсәйемдән бер башҡа аша ҡарап торам.
Эсемдә ҡайнаған утты тышҡа сығармаҫҡа тырышып, көлөп һөйләшәм. Хәл-әхүәлдәрҙе белешеп, көлә-көлә сәй эсеп алдыҡ. Ҡайтырға сығырға ыңғайлағайным, әсәйемдең йөҙө кинәт үҙгәреп, етдиләнеп китте. Ниҙер әйтергә теләй, һиҙеп торам. Сабыр ғына көтәм.
- Балам, һиңә әйтер һүҙем бар. Хәҙер һин бәләкәй түгелһең, үҙең ике балаға атай булдың, әйтмәҫмен, тигән инем дә, әйтмәй ҡалдырһам, дөрөҫ булмаҫ, - әсәйем уратып һүҙ башлаһа ла, ни әйтерен һиҙеп ултырам. - Әйтер һүҙем һинең атайың тураһында, ошо ҡалала йәшәй бит ул. Хәйер, бында йәшәһә лә, мин уның менән күрешеп йөрөү түгел, осраҡлы ла осрашҡаным булманы. Ә өс көн элек ул мине үҙе килеп тапты һәм мине һинең менән таныштырыуымды үтенеп һораны. - Сабыр ғына артабан тыңлайым. - Мин уға, хәҙер ул бәләкәй бала түгел, уның ихтыярында, тинем. Күрергә, танышырға теләгең булһа, улым, үҙең уйла, һинең эш.
- Әсәй, юҡҡа борсолма, уйлағанмын инде, - тип, тиҙ генә хушлашып ҡайтырға сыҡтым, дөрөҫөрәге, балаларым янына ашыҡтым.
“Миндә йәшәгән атайың изге күңелле, ул һиңә тоғро кәңәшсе, һәр ваҡыт эргәңдә … һин уға өйрәнгәнһең”, - тип шыбырлай күңелем.
Линиза Шакирова


text:
- Подробности
- Просмотров: 210
СОВЕТТАР СЪЕЗДАРЫ, 1917— 36 йй. РСФСР‑ҙа һәм СССР‑ҙа совет власының урындағы һәм үҙәктәге юғары органдары. Советтар Съездары системаһы район (өйәҙ), өлкә (губерна), край, республика (автономиялы һәм союздаш республикалар) һәм Бөтә Союз (СССР ойошторолғанға тиклем Бөтә Рәсәй) съездарын үҙ эсенә алған. Съездар составы күп баҫҡыслы һайлауҙарҙа асыҡ тауыш биреү юлы м‑н формалашҡан. Ҡала һәм ауыл советтарына депутаттар һайлар өсөн тура һайлауҙар уҙғарылған. Бөтә Союз һәм респ. съездары хөкүмәт докладтары, конституция, оборона һәм тышҡы сәйәсәт мәсьәләләре, халыҡ хужалығы, мәҙәниәт һ.б. үҫеше проблемалары б‑са мөһим ҡарарҙар ҡабул иткән. С.С. үҙ биләмәләрендә съездар араһында дәүләт власының иң юғары органы һаналған башҡарма ком‑ттар ойошторған. 1936 й. СССР Конституцияһына ярашлы Съездар урынына халыҡтың үҙе тарафынан һайлап ҡуйылған берҙәм хеҙмәтсәндәр депутаттары Советы системаһы урынлаштырыла. 1917—20 йй. Өфө губернаһында 6 губерна съезы уҙғарыла. 1920 й. июлендә Стәрлетамаҡ ҡ. 1‑се Бөтә башҡорт С.С. үтә, унда Башҡортостан хәрби‑революцион комитетын бөтөрөү, уның вазифаларын Башҡортостан үҙәк башҡарма комитетына һәм АСБР ХКС‑ына тапшырыу т‑да ҡарар сығарыла. Бөтәһе 10 Бөтә башҡорт съезы уҙғарылып, һуңғыһы 1937 й. июнендә Өфөлә үтә.
М.С.Ғарипов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
- Подробности
- Просмотров: 260
МАҒАЗОВ Ғимран Сәйетйәғәфәр улы [?, Ырымбур губ. Силәбе өйәҙе Асҡар а. (Ҡурған өлк. Әлмән р‑ны) — 7.3.1918, Ырымбур губ. Орск өйәҙе Баймаҡ а., хәҙ. Баймаҡ ҡ.], Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. С.С.Мағазовтың туғаны. Беренсе донъя һуғышында ҡатнашыусы. Батша армияһында прапорщик. 1917 й. дек. алып Башҡорт хөкүмәте һәм Кесе ҡоролтай ағзаһы. 1918 й. башында Башҡ. хөкүмәтенең ҡушыуы б‑са Ғ.С.Иҙелбаев һәм Ә.Б.Ҡарамышев м‑н берлектә Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында беренсе башҡ. отряды ойоштороуға етәкселек итә. 2 мартта Баймаҡ эшсе депутаттары советы вәкилдәре тарафынан ҡулға алына. Атыла (ҡара: Баймаҡта Башҡорт хөкүмәте ағзаларын атыу).
М.М.Ҡолшәрипов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Башҡортостан вәкилдәре төбәк-ара ислам мәҙәниәте конкурсында ҡатнашты
Башҡортостандың момолман дине вәкилдәре Пермдә “Мосолман донъяһы” Беренсе ислам мәҙәниәте форумында ҡатнашты. Был сара илебеҙҙең төрлө төбәктәре мосолмандары араһында матди һәм дини мәҙәниәт өлкәһендә тәжрибә, белем һәм ҡаҙаныштар менән уртаҡлашыу маҡсатында тәүге тапҡыр ойошторолдо.
Республикабыҙ вәкилдәренән тыш, форумға Татарстандан, Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан, Свердловск, Ырымбур, Киров, Төмән өлкәләренән, шулай уҡ Үзбәкстандан да мосолмандар килде.
Форум сиктәрендә Пермь крайы татарҙары һәм башҡорттары көндәре, Уралда ислам тарихы буйынса конференциялар, милли кейем конкурсы, Рәсәй мосолман Диниә назараттары слеты үткәрелде. Шулай уҡ мосолман йәрминкәһе ойошторолдо, унда ислам уҡыу йорттары, хаж ойоштороусы турфирмалар, хәләл аҙыҡ-түлек етештереүселәр ҡатнашты.
Махсус рәүештә Төмәндән форумға ислам реликвияларының береһе — Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең һаҡалынан бер бөртөк сәс килтерелде. Уны илебеҙгә XIX быуатта Ғәрәбстандан сауҙагәр Ниғмәтулла Ҡармышаҡов килтергән. Был өс сантиметр оҙонлоғондағы сәс бөртөгө көмөш колбаға һалынған һәм Төмән тыуған яҡты өйрәнеү музейына һаҡлауға ебәрелгән. Ғәрәбстандан килтерелгәндән алып әлеге көнгә тиклем ул әле бер тапҡыр ҙа Төмән өлкәһенән ситкә сығарылмаған булған.
Әлеге ваҡытта донъяла пәйғәмбәрҙең ошондай биш бөртөк сәсе иҫәпләнә. Уларҙың икәүһе – Истанбулда Топкапы һарайында Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең әйберҙәре менән бергә, береһе – Һиндостанда Шринагар ҡалаһында, тағы икәүһе Өфөлә һаҡлана.


text:
Фото:
Суд приставтарын алдарға маташыу килеп сыҡмай
Фото:
«Бурыслылар өсөн сик бикле» — суд приставтары тап ошо тәьҫир итеү сараһының иң һөҙөмтәлегә әйләнеүен билдәләй. Мәҫәлән, 2010 йылдың ете айында улар сик һаҡсыларына 2300 күрһәтмә ебәргән, ә 2009 йылда бындай ҡарарҙар ни бары 1700 булған.
Миҫалға яңыраҡ булып үткән ваҡиғаны килтерәбеҙ: 150 меңдән ашыу бурысы булған республика кешеһе, хәйләгә барып, Рәсәйҙән ситкә күрше төбәктән сығырға ҡарар итә, тип хәбәр итә Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәте. Әммә хәйләләшеүҙән файҙа юҡ: бурыслылар өсөн илдән сығыуҙы сикләү илдең бар территорияһында ғәмәлгә ашырыла.


text:
Өфөлә «Оперение-2013» фестивале башланды
Өфөлә «Оперение-2013» ижади үҫеш студиялары фестивале асылды. Сара урындағы бағыусылар ярҙамында Константин Хабенскийҙың хәйриә фонды менән ойошторола. Фестивалдә Рәсәйҙең һигеҙ ҡалаһында урынлашҡан 13 студиянан 500-гә яҡын бала һәм уларҙың уҡытыусылары ҡатнаша. Матбуғат конференцияһында Константин Хабенский хәбәр итеүенсә, йәш артистарға үҙҙәренең ҡалалары тураһында «Ә беҙҙә…» тип аталған ун минутлыҡ тамаша әҙерләргә ҡушылған ине. Сара сиктәрендә шулай уҡ балалар импровизациялар башҡарасаҡ, шиғриәт кисәһе ойоштороласаҡ.
Константин Хабенский билдәләүенсә, студияларҙың төп маҡсаты – театраль юғары уҡыу йорттарына буласаҡ студенттар әҙерләү түгел, ә ижади шәхестәр тәрбиәләү.
Тәүге ижади үҫеш студиялары 2008 йылда булдырылды. 2011 йылда бындай студия Өфөлә — 49-сы мәктәп нигеҙендә асылды. «Студияла шөғөлләнгән балалар үҙ-ара ярышырға, тәжрибә уртаҡлашырға тейеш. Шулай итеп фестиваль ойоштороу идеяһы килеп тыуҙы. Бөгөнгө көнгә проектта ҡатнашыусыларҙың кимәле бер тигеҙ. Былтырғы фестивалдә, мәҫәлән, Ҡазан ныҡ айырылып тора ине. Йыл дауамында төрлө студяларҙа булып, барыһының да ошо кимәлгә етеүен, ә ҡайһы берәүҙәренең хатта үтеп китеүен күрҙек», — тип һөйләне проекттың художество етәксеһе.
Фестиваль «Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһында үтә.


text:
1912 йыл
1912 (бер мең туғыҙ йөҙ ун икенсе) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса дүшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1912 йылы, 2 мең йыллыҡтың 912 йылы, XX быуаттың 12 йылы, XX быуаттың 2 ун йыллығының 2 йылы, 1910 йылдарҙың 3 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 6 ғинуар — Нью-Мексико АҠШ-тың 47-се штаты тип иғлан ителә.
- 12 февраль — Ҡытайҙа Цин династияһы тәхеттән баш тарта.
- 14 февраль — Аризона АҠШ-тың 48-се штаты тип иғлан ителә.
- 15 апрель — «Титаник» карабы батта.
- 28 ноябрь — Албания бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә.
Ошо йылда тыуған шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 12 февраль — Ҡунаҡбай Хөсәйен Әхмәтйән улы (Хөсәйен Ҡунаҡбай), шағир һәм журналист.
- 12 март — Нәжип Иҙелбай, шағир, драматург, тәржемәсе.
- 23 июнь — Алан Тьюринг, инглиз математик.
- 28 июнь — Ғата Сөләймәнов, башҡорт актеры, йырсы, ҡурайсы. БАССР-ҙ халыҡ артисы (1963).
- 12 июль — Әләдинов Шамил Сәйет улы (Шәмил Әләдин), бөйөк ҡырымтатар шағиры һәм яҙыусыһы.
- 15 июль — Сыртланова Мәғүбә Хөсәйен ҡыҙы, Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1946).
- 14 сентябрь — Мәзитов Ғәли Әхмәт улы, осоусы, совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарҙа ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 14 октябрь — Лев Гумилёв, Рәсәй тарихсыһы.
- 19 декабрь — Ғәзим Аллаяров, Башҡортостандың партия эшмәкәре, журналист һәм яҙыусы. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыуcы.
- 21 октябрь — Ғәскәров Фәйзи Әҙеһәм улы, беренсе башҡорт профессиональ бейеүсеһе, хореографы һәм балетмейстеры. БАССРһың (1944) һәм РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғет эшмәкәре (1975).
- 29 декабрь — Абдуллин Мазһар Ғиләжетдин улы, башҡорт шағиры.
Вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 10 февраль — Джозеф Листер, инглиз хирургы.
- 12 апрель — Клара Бартон, американ Ҡыҙыл тәре һалыусы.
- 7 август — Сыртланов Ғәлиасҡар Шәхәйҙәр улы, Өфө губернаһынан 3-сө Дәүләт думаһы (1907—12) депутаты. Дворяндарҙан.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Башҡортостан » Өс һөйләм менән
Өс һөйләм менән
Баш ҡалала үтәсәк Халыҡ-ара йәш журналистар, фотохәбәрселәр һәм блогерҙар форумына Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләттәр һәм Рәсәйҙең миллионлы ҡалалары вәкилдәре килә. Делегаттар араһында Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Үзбәкстандың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре бар. Бер нисә көн буйы ҡунаҡтар Башҡортостандың милли мәҙәниәте, йолалары һәм төбәктә йәшәгән халыҡтар тарихы, шулай уҡ республиканың социаль-иҡтисади хәле һәм сәнәғәт өлкәһендәге мөмкинлектәре менән танышасаҡ.
Баш ҡала педагогтарының август кәңәшмәһе идара итеүҙең инновацион механизмдарына арналды. Өфө мэры Ирек Ялалов белдереүенсә, 2016 йылда ҡалала 105 мең уҡыусы булып, мәктәптәр етмәйәсәк. Был проблеманы хәл итеү өсөн үҙ эсенә мәктәпте, балалар баҡсаһын, өҫтәмә белем биреү учреждениеһын алған комплекстар төҙөү кәрәклеге тураһында һүҙ барҙы.
Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылында Афған һуғышында ҡатнашыусыларға стела ҡуйыласаҡ. Һәйкәл тюльпан формаһында булып, таш сәскәлә һуғышта ҡатнашыусыларҙың исеме уйып яҙыласаҡ. Афғанстанда Бөрйән районынан 70 кеше хеҙмәт иткән.
Башҡорт дәүләт медицина университеты проректоры, профессор Мәжит Нартайлаков республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарында эшләгән табиптар өсөн Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылында оҫталыҡ дәресе үткәрҙе. Тиҙҙән Дыуан районының үҙәк дауаханаһында яңы корпус асылып, медицина университетының клиник базаһына әйләнәсәк. Был төбәктең төньяҡ-көнсығыш райондарында эшләгән табиптар өсөн оҫталыҡ дәрестәрен йышыраҡ үткәреү мөмкинлеге бирәсәк.
Силәбелә Башҡорт балы көндәре үтте. Башҡортостандан килгән 20-гә яҡын умартасы йәрминкәлә балдың төрлө сорттарын һәм умартасылыҡ продукттарын тәҡдим итте. «Иң яҡшы бал» конкурсы, бал ҡортон аҫрау буйынса консультациялар ойошторолдо.
Өфөнән йәштәр делегацияһы MULTI халыҡ-ара программаһына ярашлы Төркиәгә юл тота. Ун көн буйы улар, иҫтәлекле урындар менән танышасаҡ, Германия, Ҡытай, Япония, Чилиҙан килгән делегациялар менән осрашыуҙар ойоштороласаҡ. Бындай программа ярҙамында йәштәр сит илдәрҙең тарихы, мәҙәниәте, йолалары, көнкүреше менән таныша, белем даирәһен киңәйтә, бөгөнгө йәш быуынды борсоған мәсьәләләр буйынса фекер алыша.
А. ИШЕМҒОЛОВА әҙерләне.
Баш ҡала педагогтарының август кәңәшмәһе идара итеүҙең инновацион механизмдарына арналды. Өфө мэры Ирек Ялалов белдереүенсә, 2016 йылда ҡалала 105 мең уҡыусы булып, мәктәптәр етмәйәсәк. Был проблеманы хәл итеү өсөн үҙ эсенә мәктәпте, балалар баҡсаһын, өҫтәмә белем биреү учреждениеһын алған комплекстар төҙөү кәрәклеге тураһында һүҙ барҙы.
Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылында Афған һуғышында ҡатнашыусыларға стела ҡуйыласаҡ. Һәйкәл тюльпан формаһында булып, таш сәскәлә һуғышта ҡатнашыусыларҙың исеме уйып яҙыласаҡ. Афғанстанда Бөрйән районынан 70 кеше хеҙмәт иткән.
Башҡорт дәүләт медицина университеты проректоры, профессор Мәжит Нартайлаков республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарында эшләгән табиптар өсөн Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылында оҫталыҡ дәресе үткәрҙе. Тиҙҙән Дыуан районының үҙәк дауаханаһында яңы корпус асылып, медицина университетының клиник базаһына әйләнәсәк. Был төбәктең төньяҡ-көнсығыш райондарында эшләгән табиптар өсөн оҫталыҡ дәрестәрен йышыраҡ үткәреү мөмкинлеге бирәсәк.
Силәбелә Башҡорт балы көндәре үтте. Башҡортостандан килгән 20-гә яҡын умартасы йәрминкәлә балдың төрлө сорттарын һәм умартасылыҡ продукттарын тәҡдим итте. «Иң яҡшы бал» конкурсы, бал ҡортон аҫрау буйынса консультациялар ойошторолдо.
Өфөнән йәштәр делегацияһы MULTI халыҡ-ара программаһына ярашлы Төркиәгә юл тота. Ун көн буйы улар, иҫтәлекле урындар менән танышасаҡ, Германия, Ҡытай, Япония, Чилиҙан килгән делегациялар менән осрашыуҙар ойоштороласаҡ. Бындай программа ярҙамында йәштәр сит илдәрҙең тарихы, мәҙәниәте, йолалары, көнкүреше менән таныша, белем даирәһен киңәйтә, бөгөнгө йәш быуынды борсоған мәсьәләләр буйынса фекер алыша.
А. ИШЕМҒОЛОВА әҙерләне.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙыФото: автор фотоһы
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙы
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙыФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Евгения Сюткина/.
1 ноябрҙә Башҡортостанда, илдең башҡа төбәктәрендәге кеүек үк, Бөтөн Рәсәй географик диктанты уҙҙы. Акцияла республикабыҙҙан 700-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. «Минең илем — Рәсәй» диктанты М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында һәм Башҡорт дәүләт университетында, шулай уҡ Белоретта үтте.
Диктанттың тексында географик атамаларға, терминдарға, карталағы географик объекттарҙың урынлашыуына ҡағылышлы 25 һорау булды.
БДПУ-ғы аудиторияларҙың береһендә Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев, БДПУ ректоры Рәил Әсәҙуллин һәм Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин диктант яҙҙы. Әйткәндәй, улар эштәрен башҡаларҙан алдараҡ тапшырҙы.
Иң бәләкәй ҡатнашыусы Екатерина Радыгинаға алты йәш булһа, иң өлкәне Тамара Петроваға — 80.
«Шуныһы ҡыуаныслы: кешеләр географик диктант менән ҡыҙыҡһына. Бында уҡыусыларҙы, студенттарҙы, эшләп йөрөүселәрҙе, пенсионерҙары күрергә мөмкин. Күбеһенең географияға бер ниндәй ҙә ҡағылышы юҡ. Диктант яҙырға Әбйәлил, Архангел, Ишембай, Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы, Стәрлетамаҡ райондары вәкилдәре килгән. Артабан географик диктант матур йолаға әүерелер тип ышанабыҙ. Бәлки, чиновниктарҙың географияға мөнәсәбәте үҙгәрер, мәктәптәргә төбәк география компонентын кире ҡайтарырҙар», — тип билдәләне Рус география йәмғиәте төбәк бүлексәһенең ғилми секретары Закира Латипова.
Диктант һөҙөмтәләрен 10 декабрҙә Рус география йәмғиәте сайтынан ҡарап белергә мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Бөгөнгә Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика, ҡала һәм район киң мәғлүмәт саралары журналистары менән осрашыуҙа ошо хаҡта белдерҙе.
– Беҙҙең өс билдәле шихандарыбыҙ – Торатау, Йөрәктау һәм Ҡуштау бар. Шуларҙың икәүһе – Йөрәктау менән Торатау – айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт объекттары тип һанала, – тине төбәк етәксеһе. – Шихандарҙа «Ҡыҙыл китап»ҡа ингән бик күп үҫемлектәр үҫкәнлектән, тауҙарға ошо статус бирелгән. Бынан тыш, был ерҙә генә осраған һәм башҡа бер ҡайҙа ла үҫмәгән үҫемлектәр бар. Тикшереүҙәр, ғилми экспедициялар уларҙың тауҙарҙа яҡшы үҫеүен дәлилләне. Шулай итеп, шихандарҙан айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре статусын алыу өсөн күрһәтмә юҡ. Һис шикһеҙ, бөгөн ошо тауҙарҙан статусты алып та булмай. Тимәк, тауҙарҙы ла эшкәртеү мөмкин түгел.
«Башҡортостан сода компания»һы өсөн икенсе сеймал сығанағын эҙләү шихандарҙы эшкәртеүгә ҡаршы сыҡҡан республика халҡының фекеренә лә бәйле.
– 2015 йылдың май, июнь, сентябрь һәм октябрь айҙарында тейешле социологик тикшереүҙәр үткәрелде. Алты меңдән ашыу респонденттан һорау алынды. Уларҙың 70 проценты быға ҡаршы булыуын белдергән. Был — бик ҙур һан. Шуға күрә шихандарҙы һаҡлау мәсьәләһендә халыҡтың тауышы хәл иткес роль уйнай, әлбиттә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Былтыр республика Башлығын һайлауҙар үтте. Осрашыуҙарҙа миңә йыш ҡына: «Рөстәм Зәки улы, шихандарҙы эшкәртмәһендәр өсөн барыһын да эшләгеҙ», – тип әйтәләр ине. Ул ваҡытта сеймал менән тәьмин итеү буйынса хәлде белмәйенсә тауҙарҙы һаҡлап ҡалыу өсөн варианттар табырға тырышырмын, тигәйнем. Икенсе сеймал сығанағын эҙләргә тейешбеҙ. Беҙ уны табасаҡбыҙ. Шихандарыбыҙҙы киләсәк быуын өсөн һаҡлап ҡалырбыҙ, тип ышанам.
Башҡортостан Башлығы республика Хөкүмәтенә шихандарҙы «Башҡортостан сода компания»һы өсөн сеймал сифатында ҡарамаҫҡа ҡушыуы тураһында хәбәр итте. Әлеге ваҡытта предприятие өсөн икенсе эзбизташ сығанағы булған Ғүмәр ятҡылығын өйрәнеү эше башланған.


text:
Төбәктә йәшәүселәрҙең фекере автомобиль юлдарын файҙаланыуҙың сифатын яҡшыртырға ярҙам итәсәк Фото: Олег Яровиков
Төбәктә йәшәүселәрҙең фекере автомобиль юлдарын файҙаланыуҙың сифатын яҡшыртырға ярҙам итәсәк
Төбәктә йәшәүселәрҙең фекере автомобиль юлдарын файҙаланыуҙың сифатын яҡшыртырға ярҙам итәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда автомобиль юлдарын файҙаланыуға йәмәғәт контроле системаһын индереүҙе күҙ уңында тотҡан закон проекты тикшереүгә сығарылды. «Асыҡ Республика» порталында теләгән һәр кем үҙенең фекерен ҡалдыра ала, тип хәбәр итә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәте.
«Сифатлы юлдар менән ҡыҙыҡһынған автоһәүәҫкәрҙәр һаны йылдан-йыл арта. Был йәмәғәт транспорты хеҙмәттәре менән әүҙем файҙаланған йәйәүлеләргә лә ҡағыла. Республикала автомобиль юлдарын файҙаланыуға бәйле закон проектын йәмәғәтселек тикшереүенә сығарыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Беҙгә тәҡдим ителгән башланғыстың автомобиль магистралдәрен файҙаланыуҙың сифатына ни тиклем йоғонто яһай алыуын аңлау мөһим. Һуңғы ваҡытта йәмәғәт контроленең абруйы арта. Шуға күрә әүҙем фекер алышыуҙар һәм файҙалы тәҡдимдәр булыр, тип өмөтләнәм», — тине Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев.
«Башҡортостан Республикаһында автомобиль юлдары һәм юл эшмәкәрлеге тураһында»ғы Закондың ғәмәлдәге редакцияһын төбәктә юл эшмәкәрлеген ғәмәлгә ашырыу өлкәһендә йәмәғәт контроле мәсьәләләрен көйләүсе мәҡәләләр менән тулыландырыу тәҡдим ителгән. Башланғыс Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитеты ултырышында ҡаралған.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Страница 9
“Кейәүгә йәштән сығырға кәрәк”
Махсус бит / Проблема // 16-01-2015, 11:51
Бынан теүәл 20 йыл элек матбуғатта иң тәүге мәҡәләм сыҡты. Ауылыбыҙға килен булып төшкән 16 йәшлек кенә енгәйебеҙ Рәйхана Шәйәхмәтованың беҙгә, мәктәп балаларына, бейеү түңәрәге асыуы тураһында ине ул. Бер осорҙа буй еткергән егермеләгән малай-ҡыҙҙы көйҙө тойоп, “әҙәмсә” бейергә өйрәткән еңгәй менән һаман да дуҫлығыбыҙ дауам итә. Ейәнсура яҡтарына, тыуған ауылыма ҡайтҡан һайын уның йылы сәйен эсмәйенсә, серләшмәйенсә китмәйем. Ул миңә һәр саҡ тормошта өлгө булып тора.
Шаян һүҙле, алсаҡ күңелле еңгәй менән эшсән, йомарт, изгелекле Флорис ағай шул тиклем пар килгәндәр, ундайҙар хаҡында, һуйған да ҡаплаған, тиҙәр. Ҡотло донъялары, изгелекле балалары, ҡунаҡсыллыҡтары, ярҙамсыл булыуҙары менән һәр кемгә үрнәк булырлыҡ матур ғаилә улар. Тик яҡындан аралашҡан кешеләр генә уларҙың тормоштоң ниндәй шарттарында һәм ниндәй юлдары менән ошондай өлгөлө матурлыҡҡа килеп еткәнен аңлай алалыр....
Шаян һүҙле, алсаҡ күңелле еңгәй менән эшсән, йомарт, изгелекле Флорис ағай шул тиклем пар килгәндәр, ундайҙар хаҡында, һуйған да ҡаплаған, тиҙәр. Ҡотло донъялары, изгелекле балалары, ҡунаҡсыллыҡтары, ярҙамсыл булыуҙары менән һәр кемгә үрнәк булырлыҡ матур ғаилә улар. Тик яҡындан аралашҡан кешеләр генә уларҙың тормоштоң ниндәй шарттарында һәм ниндәй юлдары менән ошондай өлгөлө матурлыҡҡа килеп еткәнен аңлай алалыр....
ТОРБА ҒЫНА ҠАЛДЫ ҺЕРӘЙЕП…
Экономика / Проблема // 16-01-2015, 09:26
12 көнгә һуҙылған байрам көндәре үтеп, рәхәтләнеп ял итеп, эш урындарыбыҙға килеп еттек. Эш башлар алдынан Матбуғат йорто тәҙрәһенән тышҡа ҡарап ултырып алырға күнегелгән. Унда әллә ни матур пейзаж булмаһа ла, барыһы ла яҡын, ҡәҙерле. Һәр хәлдә, йылдар буйына Өфөләге 1-се йылылыҡ цехының (КЦ 1) 90 метрлыҡ торбаһына ҡарап ултырам. Тик был юлы торбанан талғын ғына сыҡҡан төтөнгә ҡарап уйланырға ваҡыт булманы – цех эргәһендәге УЗЭМИК заводының бер бинаһы ҡотто алды. Бомбаға тотҡандармы ни – емерелеп төшөргә оҡшап тора, тәҙрәләре өңрәйгән, станалар аҡтарылған. Ҡотһоҙ инде, дөрөҫөн әйткәндә.
...
...
Ауырлыҡтар артында ЕҢЕЛЛЕК ята
Махсус бит / Проблема // 9-01-2015, 14:52
Тормошто сикһеҙ һынауҙарҙан торған һикәлтәле юлға оҡшатам. Әҙәм балаһының ныҡлығы шатлыҡ-ҡайғы менән дә, байлыҡ-йотлоҡ менән дә ҡапшала. Бөттө, барыһы ла бөттө, тип күңел төшөргәндә, дөм ҡараңғылыҡта ҡапыл ут гөлтләп ҡабынғандай, көтмәгәндә яңы офоҡтар асыла. Ауырлыҡтан һуң иҫ киткес еңеллек килә. Түбәндә һүрәтләнгән осраҡтар тап шуны раҫлай. Яҙмыш ауырлығына зарланғанда был бары сираттағы һынау икәнлеген онотмағыҙ.
Бала – ғаилә тотҡаһы, тиһәләр ҙә...
БДУ-ның икенсе курсында уҡып йөрөүсе Камил “первашка” Әнисәне тәү күреүҙән оҡшата. Шаталаҡ, сая, күҙҙәренән нур сәселеп торған ҡыҙ тәүҙә хистәренә яуап бирмәй. Егет бер ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел, һүҙен һүҙ итә – ҡыҙҙың йөрәгенә асҡыс ярата....
Бала – ғаилә тотҡаһы, тиһәләр ҙә...
БДУ-ның икенсе курсында уҡып йөрөүсе Камил “первашка” Әнисәне тәү күреүҙән оҡшата. Шаталаҡ, сая, күҙҙәренән нур сәселеп торған ҡыҙ тәүҙә хистәренә яуап бирмәй. Егет бер ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел, һүҙен һүҙ итә – ҡыҙҙың йөрәгенә асҡыс ярата....
“Һигеҙ ожмах асҡысы” китабының авторы менән бер яҡлы әңгәмә
Әҙәбиәт / Проблема // 9-01-2015, 11:43
Сулпан һеңлем!
Һинең “Һигеҙ ожмах асҡысы” исемле шиғри йыйынтығыңды уҡып сыҡтым да, үҙенсәлекле бер әңгәмә ҡороп алырға булдым. Бәғзе берәү уны, бәлки, рецензия тип нарыҡлар, ҡайһылары асыҡ хатҡа ла оҡшатыр. Ләкин минең өсөн исеме түгел, есеме мөһим. Яҡташым һәм ырыуҙашым булараҡ, һинең менән ошолай аралашыуҙы ҡулайыраҡ та күрҙем. Был китабыңды бүләк иткәнең өсөн, һүҙемде рәхмәт белдереүҙән башламаҡсымын. Күптән бындай рухи ҡәнәғәтләнеү тойғоһо кисергәнем юҡ ине. Әммә йыйынтығыңдың һуңғы битен япҡас, күңелде ҡәнәғәтһеҙлек хисе биләп алды, “бөтөп тә ҡуйҙымы ни?” тигән үкенесле уйҙар йөрәкте өйкәне....
Һинең “Һигеҙ ожмах асҡысы” исемле шиғри йыйынтығыңды уҡып сыҡтым да, үҙенсәлекле бер әңгәмә ҡороп алырға булдым. Бәғзе берәү уны, бәлки, рецензия тип нарыҡлар, ҡайһылары асыҡ хатҡа ла оҡшатыр. Ләкин минең өсөн исеме түгел, есеме мөһим. Яҡташым һәм ырыуҙашым булараҡ, һинең менән ошолай аралашыуҙы ҡулайыраҡ та күрҙем. Был китабыңды бүләк иткәнең өсөн, һүҙемде рәхмәт белдереүҙән башламаҡсымын. Күптән бындай рухи ҡәнәғәтләнеү тойғоһо кисергәнем юҡ ине. Әммә йыйынтығыңдың һуңғы битен япҡас, күңелде ҡәнәғәтһеҙлек хисе биләп алды, “бөтөп тә ҡуйҙымы ни?” тигән үкенесле уйҙар йөрәкте өйкәне....
Әкиәт һәм йыр донъяһы
Башҡортостан / Проблема // 12-12-2014, 14:40
Йәшәлгән ғүмер бейеклегенән үткәндәргә, бөгөнгөгә ҡарап, шундайыраҡ һығымтаға киләһең: әҙәм балаһының донъяны танып белеү һәләте көслө һәм сикһеҙ. Бушҡа ғына, билдәһеҙлек кешене нығыраҡ ылыҡтыра, тимәйҙәрҙер. Бала ла бит, бер бешкәнсе, утҡа ынтыла. Шуға күрә лә ошо сифатыбыҙ беҙҙе төрлө ҡитғаларға һәм тарафтарға тарта. Әллә күпме аҡса түгеп, ваҡытыбыҙҙы сарыф итеп, ғүмеребеҙҙе ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып, самолеттарҙа йыһаныбыҙҙың бер сигенән икенсеһенә табан осабыҙ, поездарҙа елдерәбеҙ, алыҫтарға сәйәхәт ҡылабыҙ. Сит илдәрҙә сәскә ата барған туризмға, кешене хеҙмәтләндереү кимәленә, иге лә, сиге лә булмаған төрлө тауарҙары менән ылыҡтырған ят баҙарҙарға һоҡланабыҙ. Ҡыйынлыҡ менән булһа ла сит телдәрҙе өйрәнеп, үҙебеҙ барған ерҙә йәшәгән кешеләр телендә һупалаштырған булабыҙ....
Кешенең исеме уның яҙмышына йоғонто яһай аламы?
Махсус бит / Проблема // 12-12-2014, 14:20
Кешенең исеме уның яҙмышына йоғонто яһай, тигән фекерҙе күп тапҡыр ишетергә тура килһә лә, нисектер быны етди ҡабул итмәй торғайным. Бер таныш апайҙың һөйләгәндәренән һуң шулай ҙа уйланырға мәжбүр булдым.
Ғаиләләрендә кинйә малай тыуғас, улар исем һайлап йөҙәмәгән. Әсә үҙенең күңелендә йөрөткән исемде ҡуштыра – Илсур. Башҡортса ла матур яңғырай, рус теленә тәржемә иткәндә лә боҙолмай. Илсур шуҡ, шаян булып үҫмәһә лә, бәләкәйҙән башы бәләнән сыҡмай. Ул ҡолау-бәрелеүҙәренең, ҡазаланыуҙарының иҫәбе-һаны булмай. Йомортҡа ҡарарға менгән еренән кәртә башынан ҡолап төшөп, ҡулын да һындыра, солан башынан йығылып, аяғын имгәтә. Эҫе һыуға ла бешеп, апаруҡ дауаханала ятып сыға. Үҫә төшкәс, мотоцикл менән аварияға осрай… Ата-әсәһенә аҙаҡ уны армиянан да барып алып ҡайтырға тура килә – ниндәйҙер күнекмәләр ваҡытында аяғын һындыра, уныһы яңылыш уңалып йонсота…...
Ғаиләләрендә кинйә малай тыуғас, улар исем һайлап йөҙәмәгән. Әсә үҙенең күңелендә йөрөткән исемде ҡуштыра – Илсур. Башҡортса ла матур яңғырай, рус теленә тәржемә иткәндә лә боҙолмай. Илсур шуҡ, шаян булып үҫмәһә лә, бәләкәйҙән башы бәләнән сыҡмай. Ул ҡолау-бәрелеүҙәренең, ҡазаланыуҙарының иҫәбе-һаны булмай. Йомортҡа ҡарарға менгән еренән кәртә башынан ҡолап төшөп, ҡулын да һындыра, солан башынан йығылып, аяғын имгәтә. Эҫе һыуға ла бешеп, апаруҡ дауаханала ятып сыға. Үҫә төшкәс, мотоцикл менән аварияға осрай… Ата-әсәһенә аҙаҡ уны армиянан да барып алып ҡайтырға тура килә – ниндәйҙер күнекмәләр ваҡытында аяғын һындыра, уныһы яңылыш уңалып йонсота…...
Өҙөлгән ҡыл…
Махсус бит / Проблема // 12-12-2014, 04:46
▼
«Дауаланып алайым да, һеҙҙе мотлаҡ Алматыға ҡунаҡҡа саҡырам. Бында һеҙгә оҡшаясаҡ, жаным! Килерһегеҙ бит?» – һорауына мин ыңғай яуап бирҙем. Ә икенсе көндө ул шылтыратманы. Шомланып, бер туҡтауһыҙ номерын йыйҙым. Кис ят тауыш яуапланы: «Мин уның кейәүе. Ул бөгөн үлде…» Бер ни ҙә аңламай, иҫемде юғалтып йығылдым… Мөхәббәттән үлмәйҙәр, тиҙәр. Ә мин саҡ тере ҡалдым, шаңҡыуҙан арынырға бер йыл ваҡыт талап ителде.
Беҙгә күпселектә ғәҙеллек эҙләгән, ярҙамға мохтаж кешеләр мөрәжәғәт итә. Үҙҙәренең оҙон йә ҡыҫҡа тормош юлында ғәжәп күренештәргә осрағандар ҙа күргәндәре менән бүлешергә ашыға. Ә һуңғы ваҡытта мөхәббәт ҡиссаларын йыш ишетергә тура килә. Ҡыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та инде: уларҙың барыһы ла көҙгө кис кеүек һағышлы, үкенесле, әйтерһең дә, бәхетле мөхәббәт тарихтары тик әкиәттәрҙә генә тороп ҡалған (ә бәлки, һөйөп-һөйөлгәндәр бәхеттәренә күҙ тейҙереүҙән ҡурҡып, үҙҙәренең яҙмышын йәшерә, ҡурсалайҙыр)....
«Дауаланып алайым да, һеҙҙе мотлаҡ Алматыға ҡунаҡҡа саҡырам. Бында һеҙгә оҡшаясаҡ, жаным! Килерһегеҙ бит?» – һорауына мин ыңғай яуап бирҙем. Ә икенсе көндө ул шылтыратманы. Шомланып, бер туҡтауһыҙ номерын йыйҙым. Кис ят тауыш яуапланы: «Мин уның кейәүе. Ул бөгөн үлде…» Бер ни ҙә аңламай, иҫемде юғалтып йығылдым… Мөхәббәттән үлмәйҙәр, тиҙәр. Ә мин саҡ тере ҡалдым, шаңҡыуҙан арынырға бер йыл ваҡыт талап ителде.
Беҙгә күпселектә ғәҙеллек эҙләгән, ярҙамға мохтаж кешеләр мөрәжәғәт итә. Үҙҙәренең оҙон йә ҡыҫҡа тормош юлында ғәжәп күренештәргә осрағандар ҙа күргәндәре менән бүлешергә ашыға. Ә һуңғы ваҡытта мөхәббәт ҡиссаларын йыш ишетергә тура килә. Ҡыҙыҡ та, ҡыҙғаныс та инде: уларҙың барыһы ла көҙгө кис кеүек һағышлы, үкенесле, әйтерһең дә, бәхетле мөхәббәт тарихтары тик әкиәттәрҙә генә тороп ҡалған (ә бәлки, һөйөп-һөйөлгәндәр бәхеттәренә күҙ тейҙереүҙән ҡурҡып, үҙҙәренең яҙмышын йәшерә, ҡурсалайҙыр)....
“Яратам, йоҙроҡтарым менән яратам
Махсус бит / Проблема // 5-12-2014, 13:22
Беҙҙең ил киңлектәрендә шундай бер әйтем таралған: “Туҡмай икән, тимәк, ярата!” (“Бьет – значит любит!”) Ниндәй ҙә ахмаҡ әйтем. Беҙҙең халыҡ сығармағанына һөйөнәм шулай ҙа. Моғайын, һуғышырға яратҡан әҙәм ауыҙынан таралғандыр. Күбеһенсә, ҡатын-ҡыҙҙар ҡабатлай, имеш. Ирҙәренән туҡмалғандары шулай алданалырмы? Бында мөхәббәттең ни ҡыҫылышы? Яратҡан кешеһенә ҡул күтәрергә, кем әйтмешләй, псих ҡына йөрьәт итер. Ысынлап та, йоҙроғон эшкә еккән ир ниндәй маҡсат ҡуя? Уның көслө зат икәнен “ҡорбаны” былай ҙа белмәйме ни? Психологтар әйтеүенсә, ир үҙенең өҫтөнлөгөн күрһәтергә тырыша, ҡатын буйһонмай башлаһа, нимә эшләрмен, тип ҡурҡа. Әһә, барыһы ла ҡурҡыуҙан инде улайһа? Ҡурҡаҡ ирҙәр генә ҡатынын туҡмай, тип ауыҙ тултырып әйтә алабыҙмы?
Бынан бер нисә аҙна элек Беренсе каналда Андрей Малаховтың “Һөйләһендәр әйҙә” (“Пусть говорят”) тапшырыуында Рәсәй киноһы “йондоҙ”о Марат Бәшәровтың ҡатынын әҙәм ҡарағыһыҙ итеп туҡмауы хаҡында ике көн рәттән күрһәттеләр....
Бынан бер нисә аҙна элек Беренсе каналда Андрей Малаховтың “Һөйләһендәр әйҙә” (“Пусть говорят”) тапшырыуында Рәсәй киноһы “йондоҙ”о Марат Бәшәровтың ҡатынын әҙәм ҡарағыһыҙ итеп туҡмауы хаҡында ике көн рәттән күрһәттеләр....
Эскелеккә ҡаршы ниндәй закон проекты һөҙөмтәлерәк эшләр ине?
Махсус бит / Проблема // 21-11-2014, 13:10
РФ Дәүләт Думаһы депутаттары иҫерткес эсемлектәрҙе магазин кәштәләренән алыу тураһында закон проекты әҙерләй. Был тәҡдим халыҡ араһында бер аҙ шау-шыу тыуҙырырға ла өлгөрҙө. Бәғзеләр уны хуплаһа, кемдәрҙер тәнҡит утын яуҙыра. Гәзит уҡыусы дуҫтарыбыҙ ниндәй ҡарашта? Был закон эскелекте туҡтатырға ярҙам итерме?
... – Кемдәрҙелер туҡтата, ләкин эскегә һабышҡандар теләһә ниндәй шыйыҡсаларҙы һатып алып эсә башлаясаҡ. Көмөшкә ҡыуыусыларға, шикле иҫерткес эсемлектәр һатыусы алыпһатарҙарға ҡатыраҡ закон кәрәк. Ауылдарҙа шуның менән генә кәсеп итеп, хатта бизнес яһап ятыусылар күп. 100 мең һум тирәһе штраф һалһаң, ул саҡта ла туҡтамаһа, иркенән мәхрүм итһәң, һөҙөмтә һәйбәт булыр ине....
... – Кемдәрҙелер туҡтата, ләкин эскегә һабышҡандар теләһә ниндәй шыйыҡсаларҙы һатып алып эсә башлаясаҡ. Көмөшкә ҡыуыусыларға, шикле иҫерткес эсемлектәр һатыусы алыпһатарҙарға ҡатыраҡ закон кәрәк. Ауылдарҙа шуның менән генә кәсеп итеп, хатта бизнес яһап ятыусылар күп. 100 мең һум тирәһе штраф һалһаң, ул саҡта ла туҡтамаһа, иркенән мәхрүм итһәң, һөҙөмтә һәйбәт булыр ине....
Мөхәббәтме әллә иҫәпме?
Махсус бит / Проблема // 21-11-2014, 11:57
Гөлнара әйләнә-тирәһендәге бөтә нәмәгә тыныс ҡарай. Бошмаҫ та түгел ул, артыҡ бер ҡатлылығы ла юҡ. Шулай ҙа уның менән нимә генә булмаһын, ниндәй генә хәлгә тарымаһын, әлеге заманға ҡарата әйтелгән “Быныһы ла үтер” тигән һүҙ тормош девизы кеүек. Әле ошо танышымдың сираттағы ғашиҡ булып йөрөгән сағы. Үҙе әйтмешләй, “икенсе яртыһы” менән “кәнфит-букет” осоро.
Һи-и, уның нимәһе ғәжәп, кеше кемделер оҡшатып таныша, дуҫлашып йөрөй икән, һәр кемдә була бындай осор, тиерһегеҙ. Шулай ҙа ул, тик был юлы Гөлнараның миңә таныш түгел яғы күренде – һағая, шикләнә белә икән ул! Тағы аңлашылмаймы? Гөлнараның үҙенә – 37, “йәре”нә 23 йәш булғанда һағайтыла икән....
Һи-и, уның нимәһе ғәжәп, кеше кемделер оҡшатып таныша, дуҫлашып йөрөй икән, һәр кемдә була бындай осор, тиерһегеҙ. Шулай ҙа ул, тик был юлы Гөлнараның миңә таныш түгел яғы күренде – һағая, шикләнә белә икән ул! Тағы аңлашылмаймы? Гөлнараның үҙенә – 37, “йәре”нә 23 йәш булғанда һағайтыла икән....


text:
«Хәләл» стандарты буйынса республика комитеты Күмертау һәм Учалы ҡалаларында вәкиллектәрен аса
Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитет Күмертау һәм Учалы ҡалаларында үҙенең вәкиллектәрен аса, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Комитет етәксеһе Тимур Шәнгәрәев.
Күмертау ҡалаһындағы вәкиллек «Хәләл» сертификацияһы буйынса, шулай уҡ Башҡортостандың көньяҡ райондарында һәм Ырымбур өлкәһендә сертификацияланған предприятиеларҙы тикшереү буйынса эш алып барасаҡ. Учалылағы вәкиллек республиканың көньяҡ-көнсығыш райондары һәм Силәбе өлкәһе өсөн яуаплы буласаҡ. Хәҙер инде Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитет был төбәктәрҙәге етештереүселәр һәм һатып алыусылар менән һөҙөмтәлерәк эшләй аласаҡ.
Тимур Шәнгәрәев һүҙҙәре буйынса, вәкиллектәр шәриғәт ҡанундарын яҡшы белгән урындағы имамдар менән тығыҙ бәйләнеш тотасаҡ. Бынан тыш, ойошмаларға дини кешеләр үҙҙәре үк, йәки улар тарафынан тәҡдим ителгән кешеләр, был өлкәләге эксперттар етәкселек итәсәк.


text:
«Башинформ» агентлығында журналистарҙың һорауҙарына Армен Джигарханян яуап бирҙеФото: Олег Яровиков
«Башинформ» агентлығында журналистарҙың һорауҙарына Армен Джигарханян яуап бирҙе
«Башинформ» агентлығында журналистарҙың һорауҙарына Армен Джигарханян яуап бирҙеФото: Олег Яровиков
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығында СССР-ҙың халыҡ артисы Армен Джигарханяндың матбуғат конференцияһы тамамланды. «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусылары театр һәм кино мэтрына онлайн режимда һорауҙарын бирә алды.
Интернет менән ҡулланыусылар өсөн Армен Джигарханяндың журналистар менән аралашыуы «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең техник ярҙамында «Башинформ» агентлығы һәм «Ижтимағи электрон гәзит» баҫмаһы сайттарында бойомға ашырылды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 20-23 апрелдә Башҡортостан баш ҡалаһында Армен Джигарханян етәкселегендәге Мәскәү драма театрының гастролдәре үтә. Өфө тамашасыһына «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Мона», «Пигмалион», «Нерон һәм Сенека осоро театры» исемле өс спектакль тәҡдим ителә.


text:
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осрашты
Рөстәм Хәмитов олимпия чемпиондары Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
17 августа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов XXXI йәйге Олимпия уйындары чемпиондары, рапирасылар Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин, шулай уҡ уларҙың тренерҙары Рәмил Әйүпов, Лира Грушина һәм Руслан Нәсибуллин менән осрашты. Республикала ошо спорт төрөн үҫтереү, уның матди-техник базаһын нығытыу мөмкинлектәре тикшерелде.
– Мин бөгөнгө осрашыуҙы түҙемһеҙләнеп көттөм, республика халҡы исеменән һеҙгә ошондай юғары наградаларға лайыҡ булғанығыҙ, оло еңеүегеҙ өсөн рәхмәт әйткем килә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Һеҙ, һис шикһеҙ, Башҡортостан тарихына яңы бит өҫтәнегеҙ. Был беҙҙең өсөн бик мөһим. Был еңеүегеҙ илебеҙ, республикабыҙ, үҙегеҙ, спорт, фехтование өсөн мөһим. Һеҙгә нисек ауыр булғанлығын аңлайбыҙ, әлбиттә. Беҙ ҙә бик ҡайғырҙыҡ.
Тимур Сафин һәм Артур Әхмәтхужин Бразилияға Олимпиада башланырға ике аҙна ҡалғас килеүҙәре хаҡында һөйләне. Олимпия ауылынан 100 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан ҡалала ярышҡа әҙерләнгәндәр. Улар унда үҙҙәрен дөрөҫ көйләп, ярыштарҙа уңышлы сығыш яһай алған.
Республикала фехтованиены үҫтереү мөмкинлектәре тураһында һөйләгәндә Лира Грушина Өфөлә яңы үҙәк булдырыу кәрәклеген билдәләне. Унда буласаҡ рапирасылар шөғөлләнә алыр ине. Уның әйтеүенсә, Рәсәйҙең Фехтование федерацияһы ла был идеяны хуплай. Әлеге бина барлыҡ теләүселәрҙе лә ҡабул итә алмай. Бөгөн унда 900-гә яҡын бала шөғөлләнә.
– Беҙ теләһә ниндәй шарттарҙа берлектә финанслауҙа, шул иҫәптән инфраструктура, коммуникациялар үткәреү йәһәтенән ярҙам күрһәтәсәкбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бары тик ҙур, заманса үҙәк төҙөргә кәрәк, юғары кимәлдәге ярыштар уҙғарыу өсөн ҡорамалдар ҙа яҡшы булырға тейеш. Ике йылдан, бәлки, тиҙерәк тә шундай үҙәк буласаҡ.
Республика Башлығы олимпия чемпиондарына 2019 йылда Өфөлә үтәсәк йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын асыу тантанаһында ҡатнашырға тәҡдим итте.


text:
Алтын балыҡ тотҡан йырсы25-11-2015, 01:07 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Әңгәмә эшләрбеҙ, тип әйткәндән һуң әллә нисәмә тапҡыр шылтыратты Вахит Хызыров. Аңлап торам: юбилейы яҡынлашып килә, мәҡәлә һуңлап ҡуймаһын тип хәстәрләйҙер. Уйынлы-ысынлы һорауҙан башлайым әле әңгәмәне. Нимә тиер икән? Үпкәләп ҡуйһа, тауышына, моңона һоҡланыуымды йәшермәй әйтергә тура килер. Сәхнә әһелдәре һәр саҡ кеше алдында сығыш яһай, шуға күрә уларға ҡарата йылы һүҙҙәрҙе йәлләмәҫкә кәрәк ул. Ярай, иң тәүҙә ниәтләгән һорауымды бирәйем әле. Йырсы бит, моғайын, тойор әле ниндәй маҡсат менән әйтелгәнен. Мин – Башҡортостандың халыҡ артисы, мәртәбәле конкурстар лауреаты, тип бәреп ебәрмәһә ярай ҙа. Хәйер, әйтһә лә, ул хаҡлы. Юморға маһирлығына һылтанып, шаяртып яуап ҡайтарһа ла, аптырамам. Йә, ярай, барып киләйек әле.
– Һеҙ гелән шулай сабырһыҙмы?
– Үҙемде әллә ни сабырмын тип әйтә алмайым. Йәшерәк саҡта был сифатым бигерәк тә ныҡ күренә ине. Йондоҙнамәгә ышанаһығыҙмы-юҡмы, уныһын белмәйем, мин бит – Саян. Беҙгә сабырлыҡтан да бигерәк, эшебеҙҙең һөҙөмтәһен бөгөн, бына әле күрергә теләү хас. Аңлайым, был холҡом үҙемә бик күп ауырлыҡ тыуҙыра. Тормошта төрлө хәл була бит: йәшәйешебеҙҙең бер миҙгеле көйөндөрә, икенсеһе һөйөндөрә. Һыҙланыуҙар йәнгә яра һала, сәстәрҙе ағарта, йырҙар яҙҙыра. Сабырһыҙлығымдан ҡайһы саҡ уңайһыҙланһам да, һынауҙарҙан ҡурҡмайым. Уйылып китеп ҡайғырмағыҙ, иҫегеҙ ауғансы шатланмағыҙ, тип иҫкәртә торғайны атай мәрхүм. Хатта беҙҙең ғаиләгә генә түгел, халҡыбыҙға килешкән эш түгел, тип тә өҫтәгәнен хәтерләйем. Башҡорттарҙа шундай юрау ҙа йәшәй түгелме әле: хистәр саманан тыш артыҡ сағылһа, бәхет ҡасыр, йә ҡайғы оҙаҡҡа атын туғарыр. Сабырлыҡты ҡайһы бер кеше баҫылыу тип тә аңлай бит. Миңә барыбер типтереп ғүмер итеү хас, “3”-кә, “4”-кә йәшәй белмәйем. Булғас, барыһы ла юғары кимәлдә булһын!
– Әгәр улай килеп сыҡмаһа?
– Шулай булһын өсөн, беләһегеҙме, мин күпме тырышам, эшләйем, алһыҙ-ялһыҙ хәләл көсөмдө түгәм. Эйе, тормош булғас, ундай хәлдәр килеп сығыуы ла ихтимал. Әммә Аллаһ Тәғәлә барыбер ниәттәребеҙҙе тормошҡа ашырыр өсөн бөтә мөмкинлектәрҙе бирә. Шуға күрә күҙ йәше ҡыуаныстан да тама!
– Ә ҡасан һуңғы тапҡыр илағайнығыҙ?
– Атайым менән әсәйем аңлашып, бер-береһенә хөрмәт күрһәтеп йәшәне. Бигерәк тә һуңғы 40 йыл самаһы беҙгә ошо яҡты мөнәсәбәттең шаһиты булырға насип итте. Бер мәл төнөн әсәйем атайымды юҡһынып һөйләй, мин дә иланым...
Уларҙың бер-береһенә мөнәсәбәте шул тиклем тетрәндергес була торғайны, хатта был турала иҫкә алғанда ла донъяға мәғәнә инеп киткәндәй. Һуңғы йылдарҙа атайҙың күҙҙәре күрмәне. Әсәй: “Икмәк телеп торғанда ҡулымды ҡырҡтым, бысаҡ үтмәй”, – тиһә, атай үткерләп бирер ине. Әлбиттә, әллә ни йүн дә сыҡмай ул бысаҡтан, әсәй эште аҙаҡ үҙе яйлап ҡуя, әммә атайҙың ярҙамына мохтаж булыуын шулай белдерә ине. Ғөмүмән, беҙҙең әсәй – ғаиләнең нескә сәйәсмәне ул. Ысын муйын. Берәй ниҙе атайҙан үҙе эшләтә лә, аҙаҡ уны шуның өсөн маҡтай һәм иренең ниәте менән башҡарылған ғәмәл итеп килтереп ҡуя. Йылдар үткәс кенә әсәйҙең шул сифатын асып, таң ҡалып ултырҙым. Уларҙы иҫләгәс, күҙҙән йәш сыға. Нимәгә бәйлелер инде, әйтеп аңлата алмайым.
Ҡәҙерлеләремдең аралашыу рәүеше лә үҙенә бер башҡа ине. Әсәй юморға ла оҫта ул. Быны кеше көлдөрәм тип тә эшләмәй, әммә ҡыҙыҡлы хәлдәр йыш булып тора. Мәҫәлән, Өфөгә ҡайтыу менән ҡош телендәй хат яҙ, атаң уйлана, тигәйне. Мин “Һаумы, әсәй. Беҙ һау. Улың Вахит” тип яҙып ебәрҙем һәм күп тә үтмәй яуап алдым: “Беҙ ҙә һау, әсәң Әҡлимә”.
– Ә беренсе тапҡыр илағанығыҙҙы иҫләйһегеҙме?
– Ҡайғырып илағаным Аҡтырнаҡ исемле этем өсөн булды. Ул хаҡта хикәйә лә яҙып бөттөм инде. Тормош юлын да һүрәтләнем. Этемдең имгәнеп, яҡты донъя менән хушлашыуы тәрән тәьҫир иткәйне күңелгә.
– Ә шатлыҡтан тамған күҙ йәштәренән берәй картина?
– Конкурстарҙа еңгәндән һуң була ундай минуттар. Калининградта хис-тойғолар ташып, күҙ йәштәремдең битемде өткәне хәтеремдә ҡалған. Эс бушап ҡалған кеүек булды. Бер ҙур эш атҡарылғандан һуң, күрәһең, бәйҙә тотҡан кисерештәргә аҡыл үҙе ирек ҡуя.
– Киреһенсә, ярыштарҙан һуң ҡәнәғәтлек кисермәгән мәлдәрегеҙ булғаны бармы?
– Бар, әлбиттә. Ана шундай аңлайышһыҙ тойғо менән Баҡыла осраштым. Унда мин – вокалсы – опера йырсылары араһына барып ингәнмен. Был да үҙенә күрә бер һабаҡ, мәктәп булды. Сығыштар араһында сәнғәт юғарылығы яғынан миңә еткән йырсы юҡ, тинеләр, әммә опера жанры бит бөтөнләй башҡа. Һыйыр араһына килеп кергән һарыҡ һымаҡ булғанмын инде. Әллә ни ауыр тетрәнеү кисерҙем, тип әйтә алмайым, әммә был конкурстың минеке түгеллеген аңланым. Эшләргә кәрәк, алтын балыҡ тотоп йәшәй торған кеше түгелмен!
– Ә ысынлап та алтын балыҡ тотһағыҙ?
– Алтын балыҡ та, ауыҙ менән ҡош та тотоп булмағанды беләм, уларҙың функцияларын үҙем башҡарам. Шулай бәрәкәтле була. Мөғжизәне кеше тоторға ла үҙе эшләргә тейеш. Улыма ла шулай өйрәттем, ошо фекеремде еткерәм. Эйе, Аллаһ Тәғәләнән һораған саҡтары ла була кешенең, әммә үҙең дә ҡул ҡаушырып ултырырға тейеш түгелһең. Бер мәл хатта “Күктәргә ҡул һоноп һораным, ишетһәсе Хоҙай ораным!” тигән юлдар ҙа яҙып ҡуйғайным. Эйе, ҡайһы саҡ уңыш йылмайып, көтөлмәгән нәмә килеп төшә. Тик ул нисек тиҙ керһә, шундай уҡ тиҙлек менән сығып та китә. Минеке шулай, башҡаларҙа нисектер, уныһын әйтә алмайым. Беҙҙең өйҙәге икмәгебеҙ гелән май менән булмаһа ла, ул бар һәм хәләл көс аша табылған. Һәр нәмәне, уңайлыҡты үҙебеҙгә таянып булдырырға тырышабыҙ. Бер ҡасан да хатта бағыусым да булманы. Бер мәл танышым “Азия тауышы” конкурсына барырға ярҙам күрһәтергә тәҡдим итте лә шул хаҡта бөтә ерҙә һөйләп йөрөй башланы. Берҙән, ул ярҙам бәйгегә барырға етерлек күләмдә түгел ине, икенсенән, барыбер юлға сыға алманым, өсөнсөнән, балалар йортонан шылтыратып, һеҙгә аҡса биргәндәр икән, бүлешә алмаҫһығыҙмы, тип мөрәжәғәт иттеләр. Шул тиклем уңайһыҙландым, ни әйтергә белмәнем. Теге танышыма аҡсаны кире ҡайтарып бирҙем. Ярҙам икән, ихлас һәм бер ниндәй рекламаһыҙ булырға тейештер ул. Шунан һуң берәүҙән дә бер ни ҙә алмаҫҡа тырышам. Аллаһ Тәғәлә ярҙамынан ташламаһа, биргән ниғмәттәрен алмаһа булды.
– Кеше ярҙамынан баш тартыу тәкәббәрлек түгелме?
– Юҡ, баш тартам, тип әйтмәйем бит, ә бары тик әҙәмсә булайыҡ, тим.
– Әҙәбиәт йылында йырсылар ниндәй китап уҡый икән?
– Минең әҙәбиәткә мөрәжәғәтем, мөнәсәбәтем бағышланған йыл менән генә бәйле түгел. Хикәйәләр яҙам, теләйһеңме-юҡмы, йырсы булғас, шиғыр китаптары уҡыйһың. Әсәйемдең һәм өләсәйемдең телгә бай булыуы миңә тәьҫир итмәй ҡалмағандыр. Уларҙың донъяға ҡарашы, уны нисек итеп тасуирлауҙары иҫкә килеп төшһә, хайран ҡалам! Һүҙ байлығы, фантазия ташып тора кинәйәләренән. Башҡорттоң бер нисә йырында шундай һүҙҙәр бар: “Шул яҡтарға ҡарап бер йырланым, уйҙарымды алыҫҡа ебәреп”.
– Нисек уйлайһығыҙ: яҙмыштан уҙмыш бармы?
– Ҡайһы бер таныштарым яҙмышын үҙгәртергә тырыша һәм нимәлер килеп тә сыға һымаҡ. Әммә был алдан уҡ шулай яҙылған ғүмер юлы булманымы икән, тип тә уйлап ҡуям. Яҙмышым тап ошолай булғанға шөкөр итәм. Матур ғаиләлә үҫтем, ата-әсә һөйөүен тойҙом. Бәхетлемендер, тим. Яратҡан эшем бар. Уҡытыусыларым Джон Мусиндан, Миләүшә Мортазинанан уңдым, ышаныслы дуҫтарым бар. Хатта күршеләрем дә һәйбәт. Нимәнелер үҙгәртергә уйлаған хәлдә лә, әлеге йәштә түгел инде. Бынан берәй утыҙ йыл элек икән, уйларға булыр ине әле ул. Хәҙер һуң, шуға бер нәмәгә лә ҡайғырмайым. Илемде алмаштырыу тураһында уй башыма ла инеп сыҡҡаны юҡ, эйе, тәҡдимдәр булды. Әммә донъяның күп кенә ерҙәрендә йөрөгән кеше булараҡ әйтәм, беҙҙекенән дә күркәмерәк ер юҡ.
– Үҙгәртеү мөмкинлеге бирелһә?
– Әллә, нимәһен үҙгәртәһең инде уның! Эйе, сит илдә йәшәү рәүеше бик яйлы, бөтә уңайлыҡтар кеше өсөн эшләнгән. Саҡырыусылар ҙа булды. Ә мин Әбйәлилдә өй һалып ятам. Үҙемә шулай оҡшай, күңелемде тыңлап йәшәйем.
– Һеҙ элегерәк бер әңгәмәгеҙҙә башҡорт ҡыҙҙарының холҡонан риза булмаған фекер әйткәйнегеҙ. Бөгөн дә шулай уйлайһығыҙмы?
– Эйе, хәтеремдә. Шул хәлдән һуң күптәр үпкәһен әйтте, урамда осратып та, шылтыратып та ризаһыҙлығын белдерҙе. Улар быны милләттәштәренән көлөү тиеберәк ҡабул иткән хатта. Ғәмәлдә фекер башҡасараҡ ине. Мин ул әңгәмәлә башҡорт ҡыҙҙарының ҡырағай холоҡло булыуы хаҡында әйткәйнем, йәғни йомшаҡ теллерәк итеп күрергә теләүемде белдергәйнем.
Яңыраҡ бер туйҙа булырға тура килде. Унда ике яҡтан да ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар балаларын ҡотлай башланы. Башҡа милләттән булғаны йәштәргә изге теләктәрен еткереп, күҙ йәштәре аша яҡты киләсәк теләне. Сират башҡорт ҡоҙағыйына етте. Теге торҙо ла: “Ҡыҙыма ауыр һүҙ әйтеп кенә ҡара, кейәү: ун балағыҙ булһа ла, ҡарап тормам, айырам да алып ҡайтам, белдеңме!”– тине. Ә бит туй бара! Улай шикләнәһең икән, ниңә кейәүгә биреп тораһың ҡыҙыңды, бөгөндән үк етәкләп алып ҡайт та кит. Бындай тупаҫ һөйләшкән ҡатындар бар шул беҙҙең арала. Һис килешкән эш түгел тип иҫәпләйем. Эйе, бәлки, был хаҡта дөйөм халыҡ иғтибарына сығарыуым дөрөҫ тә булмағандыр, әммә бер-беребеҙгә яғымлы һүҙ әйтергә тартынмаһаҡ ине. Башҡорт ҡатындарының шундай шаян теллеләре, сабыр холоҡлолары ла байтаҡ бит!
– Алдашҡанығыҙ бармы?
– Әлбиттә, бар, әммә кеше күңелен, ышанысын алдамайым, ә шаярып ҡына әйтәм. Ҙур эштәрҙә алдашырға ярамай, улай итмәйем дә. Һүҙеңдә тороу минең өсөн ялғанламау менән бер тиң, синонимдар хатта. Әгәр кешегә нимәлер вәғәҙә иткәнмен икән, уны үтәргә бурыслымын. Әйтәйек, кемдеңдер кисәһендә сығыш яһарға тейешмен икән, нисек булһа ла барам. Бәлки, ярты сәғәткә генә килеп, хәлен белеп китәмдер, әммә вәғәҙәмдә торам. Таныштарым араһында хатта: “Вахит Хызыров әйткәнен мотлаҡ үтәйәсәк, уның һүҙе үҙенә закон”, – тиҙәр. Был, ысынлап та, шулай. Ҡулымдан килмәҫтәй булһа, һүҙ биреп тороу кәрәкмәй, тимәксемен. Әгәр инде икегә ярылыр сиккә етһәң, лайыҡлы алмаш ебәрәһең.
– Вахит Хызыровты кем алмаштыра ала?
– Нишләп, алыштырырлыҡтар бар! Эйе, ерҙә һәр кеше бер данала һәм үҙенсәлекле экземпляр, ә йырҙы башҡарыу, әҫәрҙәрҙе һайлау буйынса зауыҡтары тап килгәндәр байтаҡ.
– Кешеләргә ҡайһы яҡлап өлгө була алыр инегеҙ?
– Тап ана шул һүҙҙә тороуым менән үрнәк күрһәтә алам!
– Йырлау нимә ул һеҙҙең өсөн?
– Был сәнғәт төрө – һөнәрем, икмәгем, йәшәү сығанағым. Йыр – ул шул уҡ тауар. Сәхнәлә сығыш яһай башлағансы, халыҡ алдына рухи тауарын тәҡдим иткәнсе, йырсы училищела, унан академияла, аспирантурала, магистратурала уҡый. Үҙаллы вокал серҙәрен өйрәнә. Һәм бер көн килеп, уның концерты була ҡалһа, бөтәһе лә саҡырыу ҡағыҙы һорай башлай. Мин иһә, ҡасан әйтерҙәр икән, тип көтөп ултырмайым. Киреһенсә, академтеатр булһынмы, филармониямы, студенттар сығышымы, барам да билет алам. Бының менән ижадсыларға, уларҙың фиҙакәр хеҙмәтенә ихтирамымды күрһәтәм. Баҙарҙа бушҡа ғына бер нәмә лә һатып ала алмайбыҙ бит, шуның кеүек рухи тауарға ла түләргә өйрәнергә кәрәк беҙгә. Матди байлыҡ – ул азат мөмкинлектәр, тигән һүҙ. Йәштәрҙе һәр нәмәгә дөрөҫ баһа ҡуйырға, башҡаларҙың эшен ихтирам итергә өйрәтергә кәрәк.
– Талант менән профессионализм араһында айырма ниндәй?
– Улар араһында айырма бар һәм ярайһы ғына ҙур. Һөнәр оҫталығы кешенең үҙенә бәйле, ә талант – тәбиғәттән. Тауыш тембры тигән төшөнсә лә бар, ул да – Күктәр тарафынан бирелгән үҙенсәлекле биҙәк. Шундай бер ҡыҙыҡ әйтем йөрөй халыҡ араһында, йәнәһе, эсеү менән талантты юҡ итеп булмай. Минеңсә, була, хатта әйтер инем: һәләтте тап эскелек арҡаһында юҡҡа сығаралар ҙа!
Йырҙағы һәр һүҙҙең, нотаның мәғәнәһе бар. Бына хәҙер концерт алдынан көн дә йырлап, шундай хәлгә етәсәкмен: ябай тел менән әйткәндә, автомат рәүешендә барыһын да башҡарасаҡмын, унда бер ниндәй моң да, фекер ҙә ҡалмай. Бер-ике көн ҡалғас иһә, үҙемә ял биреп, матурлыҡҡа ҡарайым, журналдар аҡтарам, ҡыҙҙарға һоҡланам, тәбиғәт менән серләшәм. Ана шул рәүешле яңынан моңға көйләнәм.
– Был тормошта күпте күрҙем, күпте кисерҙем, тип әйтә алаһығыҙмы?
– Әлегә ныҡлап аяҡҡа баҫып торам, тип кенә әйтә алам. Аллаһтың миңә ҡотҡарыусы миссияһын һалғанын да беләм: нисәмә тапҡыр кешеләрҙе һыуға батыуҙан, уттан алып ҡалдым. Быны хатта үҙем теләйемме-юҡмы, һис уйлап тормай башҡарам. Ундай хәлгә нисек тарыуымды ла аңламай ҡалам.
Бер нәмәнән дә ҡурҡмай, тормоштоң әсеһен дә, сөсөһөн дә татырға әҙермен. Улар, ҡағиҙә булараҡ, йәнәшә йөрөй. Күктәр кешегә күтәрерлекте генә бирә, тиҙәр бит. Әҙәм сүрәтен юғалтмаҫлыҡ ғәм ташламаһын инде ниндәй хәлдә лә!
– Нимә ул оятһыҙлыҡ?
– Атай-әсәйеңдең пенсияһын ашап, уларҙы рәнйетеп йәшәтеү – оят. Ауырымай тороп эшһеҙ ятыу – оят. Ауыл ерендә йәшәп тә, мал, ҡош-ҡорт тотмай, һуған да сәсмәй көн күреү – оятһыҙлыҡ. Балаларыңды үҙең тәрбиәләмәй, дәүләт ҡарамағына тапшырыу, ата-әсәңде ҡарттар йортона илтеп ҡуйыу – ғәрлек. Халҡыңдың, илеңдең, ереңдең тарихынан көлөү – кешелекһеҙлек, ояттың сиге!
– Аллаһ Тәғәләгә ышанысығыҙ нисек?
– Аллаһтан ҡурҡам, Уға буйһонам, әммә намаҙҙа түгелмен. Ғаиләбеҙҙә бөтәбеҙ ҙә “Ихлас” сүрәһен уҡыйбыҙ, доғалар ҡылабыҙ, мосолман байрамдарын үткәрәбеҙ. Әсәйем – ауылда ихтирамлы дин әһеле. Әлбиттә, беҙҙә әле ундағы кеүек ғилем юҡ, әммә әйткәндәрен тоторға тырышам. Хәйерҙе урам буйында теләһә кемгә һалыуға ҡарағанда, үҙемдең студенттарыма биреүҙе өҫтөнөрәк күрәм. Ҡандан килә ул иманға тартылыу. Шулай ҙа әле бөтә дини йолаларҙы үтәү өсөн өлгөрөп етмәгәнмен, тип әйтеү дөрөҫ булырмы икән инде, белмәйем, әммә асылда шулай.
– Улығыҙ эшегеҙгә нисек ҡарай?
– Тимерхан йыр-моң мөхитендә үҫте, эшемдең нескәлектәрен аңлай, кисерә. Ул үҙе лингвист, инглиз, француз телдәре буйынса миңә кәңәштәр ҙә бирә, сөнки йырлағанда өндәрҙе дөрөҫ әйтеү мөһим. Улым концерттарыма анализ да яһай. Сығыштарымды фотоға, видеоға төшөрә, яҙмаларҙы эшкәртә. Ярҙамын һәр саҡ тоям. Кәләшем Мария “Уралым”ды матур итеп йырлай. Бына шулай йәшәп ятҡан булабыҙ баяғы.
– Әгәр һорау әҙәпһеҙ тойолһа, яуап бирмәһәгеҙ ҙә була: ысын дуҫтарығыҙ һәм дошмандарығыҙ бармы?
– Ысын дуҫтарым – шатлығымды уртаҡлашыр кешеләрем бар. Әммә уларҙың теләгән саҡта янда була алмаған ваҡыттары бик йыш ҡабатлана. Башыма берәй ҡайғы төшһә, дошмандарым эргәлә генә йөрөй инде бына. Шатлыҡ уртаҡлашыр кешеләрем аҙ булһа ла, хәүефте бүлешергә әҙер тороусылар, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп. Хатта уйлап ҡуям: кемеһе дуҫ, ҡайһыһы дошман икән?
– Мөхәббәт бармы?
– Мөхәббәт бар, һәм ул үҙем дә аңлап, танып белмәгән яҡшы сифаттарымды аса. Ҡасандыр ҡәйнәм миңә: “Марияға үҙеңде уйлап, эшеңде алға ебәрер өсөн генә өйләнгәнһең”, – тигәйне. Йылдар үткәс, уйлап ҡарайым да, әгәр үҙемә концертмейстер эҙләгән булһам, әллә кемдәр менән ҡауышҡан булыр инем, тим.
Дәүләтте әрләп, байҙарҙы, батшаларҙы һүгеп ултырмайым. 50 йәшемдә ғашиҡ булыу осраҡлы түгелдер, моғайын. Ваҡыты-ваҡыты менән Мәжнүн дә булып алам, тилмерәм дә, һағынам да, зарығам да. Самый һөйөр саҡ ҡына икән ул был миҙгел!
– Ҡулығыҙға ҡәләм алғанығыҙҙы ла беләбеҙ...
– Ниндәйҙер тормош тәжрибәһен, күҙәтеүҙәремде, хәтирәләрҙе теркәп барам. Улар бер кемгә лә еткерелмәй, ҡомға һеңгән кеүек юғалһа, хата булыр ине. Әсәйемдең, өләсәйемдең, атайымдың һөйләгәндәрен тергеҙәм хәтерҙә. Уларҙа рәнйеү, зарланыу юҡ, киреһенсә, сафлыҡҡа, яҡтылыҡҡа өндәү ярылып ята. Күңелгә килгәнен шунда уҡ яҙып ҡуймаһам, онотола, шуға янымда ҡәләм, блокнот йөрөтәм.
– Һеҙҙең көләмәстәр тураһында ла хәбәрҙар зыялылар.
– Эйе, тәбиғәттән һалынған миңә ул сифат. Мәҙәк хәлдәрҙе иҫкә төшөрөп, яҙып сығарыуҙы ла маҡсат итеп ҡуйҙым. Уларҙа мәрәкә, ирония, үҙ-үҙеңдән көлөү, шаярыу бар. Ошо рәүешле донъяға бағыу оҡшай миңә. Тормош былай ҙа етди һорауҙар ҡуйып тора, шуға күрә бер аҙ йылмайып алһаҡ, яҙыҡ булмаҫ. Юморҙы аңламаған кешегә тормошта ауырҙыр инде, әммә, ни хәл итәһең, улар донъяға шулай яратылған. Әбйәлилдә халыҡ шул тиклем йор һүҙле – яҙып ҡына өлгөр! Ә минең гастроль тормошомда ниндәй генә хәлдәр булманы һәм артабан да буласаҡ!
– Уларҙы һеҙ етди ҡиәфәт менән көлмәйенсә һөйләйһегеҙ һәм кешеләр хәҡиҡәтте тыңлаған кеүек ултыра бит!..
– Эйе, шуныһы ҡайһы саҡ ғәжәп итеп ҡуя. Халҡыбыҙ тарихына бәйләп, үҙем яңы хикәйәттәр, хикмәттәр уйлап сығарам да берәй ерҙә һөйләйем. Ҡайһы бер таныштарым уларҙы тарихи мәғлүмәт урынына ҡабул итеп: “Нисек инде Атлантида? Уның Башҡортостан менән ниндәй уртаҡлығы бар?” – тип һорай. Шаяртыуҙы аңлағандары тыйыла алмай көлә башлай!
– Йәшәүҙең йәме ниҙә, һеҙҙеңсә?
– Ғүмер юлыңда осраған матурлыҡтарҙы өҫтөн ҡуйыу – тормош асылы. Бәлә-ҡазаны онотоп, күңелеңдән алып ташла, ул хаҡта мейеңдең ситендә бер бәләкәй генә хәбәр һаҡлаһаң да етә. Фәһем, тәжрибә өсөн! Балам минең хатамды ҡылмаһын, тип теләйем. Барына риза булып йәшәй белеү, әммә аяғөҫтө йоҡлап йөрөмәү, туғандарың, яҡындарың менән дуҫ-татыу ғүмер һөрөү – бәхет. Иртән тороп ҡояшҡа йылмайыу ҙа – тормош йәме. Ғаиләң менән бергә ултырып сәй эсеү ҙә – яҙмышыма төшкән алтын өлөш.
#ХЫЗЫРОВТАН_МӘҘӘК
“Бында халыҡ һәйбәт икән...”
“Ҡорбанды атаң һинең исемгә салды, иртәгә уны ҡаршы ал”, — тине әсәйем телефондан. Ул мәлдә “Сибай — Өфө” поезы таңғы 6-ларҙа килә ине. Атайым плацкарт вагондан сығып, мине тышта көтөп тора.
— Шунан, атый, нисек килеп еттең?
Һүҙҙе оҙатыусы ҡыҙ бүлде:
— Атайың постель алманы, сәй эсте лә ятты.
— Ике сынаяҡ һөтһөҙ сәй эстем дә, куфайкамды башым аҫтына һалып, йоҡларға яттым. Былай вагон йылы булды, тик тәҙрәнән өрҙө, мына, танау тондо. — Атайым танауын мыршылдатып күрһәтте. Шунан миңәме, үҙенәме, икенсе берәүгәме: “Бөтә ул!” – тине лә алға ыңғайланы.
Мин алдан рюкзак менән, атайым тирә-яҡҡа ҡарай-ҡарай атлай. Үткәүелдә таксистар:
— Стәрлетамаҡ, Талбазы, Черниковка... недорого, уважаемые, поехали, — тип күҙгә инеп килә.
Ҡалаға сыҡҡан ерҙә ишек ябылып та өлгөрмәне, атайым эргәһенә тығыҙ кәүҙәле берәү туп-тура килеп:
— Абый, исәнмесез, ничек килеп життегез? — тип йылмайҙы. Атайым йөн бейәләйҙәрен сисеп, ике ҡулын һоноп, тегенең менән ихлас күреште.
— Вагон эҫе булды, проводницаға әйтеп ҡарайым, тәҙрәнән өрә, берәй нәмәң менән тыҡ, тип, юҡ инде. Бына хәҙер… — тип танауын мыршылдатып күрһәтте.
— Абый, үзем алып барып ташлыйм, кайда әйтәсез, подъезға хәзер илтеп куям, әйдәгез, утырыгыз, — тине теге.
— Эй, Аллам, рәхмәт инде, улым алып ҡайта шул. Әйҙә, былай итәйек. Был юлы ҡорбан ите алғанмын, яҙға табан берәй тоҡ кәртүк килтерәм. Һин ошонда ғына көтөп торорһоң, йәме. Мин кешене бер күрһәм, ҡабат онотмайым ул. Улымды бимазаламаҫмын. Ул бынан алыҫ түгел, Галле округында йәшәй. Һау йөрө. Исемең кем булды?
— Илдус.
— Ярай, мин апрель башында киләм...
Атайымды “семерка”ма ултыртып алып ҡайттым.
— Улым, ҡалай кеше һәйбәт ул Уфала! Абый ҙа абый, тип әллә ҡайҙан танып торалар. Подъезға тиклем оҙатам, ти бит әле. Уй, Аллам, бындай кеше һирәк осрай ул. Әллә ҡайҙан таныған бит әле, төн йоҡоһон йоҡламай, таң менән ҡаршы алырға сыҡҡан. Тәүфиҡлы ғына булһын инде. Магнитта кеше икенсе. Уфаныҡылар һәйбәт икән... — тип юл буйы теге таксисты маҡтап барҙы атайым.


text:
Автор: Йыһангирова Гөлнара Марат ҡыҙы, юғары категориялы тәрбиәсе, Муниципаль белем биреү бюджет учреждениеһы Бала үҫтереү үҙәге - «Аҡбуҙат» балалар баҡсаһы, Сибай ҡалаһы, Башҡортостан республикаһы
Маҡсат:
Коллектив менән бәйләнешле хикәйә төҙөргә өйрәтеүҙе дауам итеү;
тәбиғәт күренештәрен күҙәтеүгә, уларҙың бер – береһенә бәйлелегенә балаларҙың ҡыҙыҡһыныуын үҫтереү;
телмәрҙәрендә хәбәр һөйләмдәрен ҡулланыуға күнектереү;
балаларҙың фантазияһын, ижадилылығын үҫтереү.
Интеграция:
Танып белеү:
Конструкторлыҡ һәләттәрен үҫтереү.
Художестволы ижад:
“Беҙҙең тирә яҡ йыһан” темаһына һүрәт төшөрөү
Әҙерлек эше:
Күк йөҙөн, ҡояшты, айҙы, йондоҙҙарҙы күҙәтеү. Күк йөҙө һәм ундағы күк есемдәре һүрәтләнгән картиналар, һүрәттәр, иллюстрациялар , фотоһүрәттәр ҡарау.
“Беҙҙең тирә яҡ йыһан” темаһына әңгәмә.
А. Игебаевтың “космонавт юлдары” шиғыры менән танышыу.
Әүрәтекестәр, сәңгелдәк йырҙарын өйрәнеү.
СКАЧАТЬ РАБОТУ ПОЛНОСТЬЮ
Поделиться:


text:
Рөстәм Хәмитов Әлшәй районында булдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Әлшәй районында булды
Рөстәм Хәмитов Әлшәй районында булдыФото: Андрей Старостин
13 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Әлшәй районында булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Линда ауылы янында республика башлығы «Башҡортостан бройлеры» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте ҡошсолоҡ комплексының беренсе сиратын төҙөү барышын тикшерҙе. Комплекс йылына 90 миллион йомортҡа һәм 115 мең тонна ит етештереүгә иҫәпләнгән. Проектҡа инвестицияларҙың дөйөм күләме 14 миллиард һум тәшкил итә. Комплекстың беренсе сираты 2013 йылда асыласаҡ, ә 2014 йылда ул тулы ҡеүәтенә эшләй башлаясаҡ, тип планлаштырыла. Икенсе сират 2013 йылда төҙөлә башлаясаҡ.
Рөстәм Хәмитов беренсе сират объекттарын һәм икенсе сираттың буласаҡ етештереү майҙансығы макетын ҡараны. «Башҡортостан бройлеры» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте проектының баш консультанты Томас Лот билдәләүенсә, файҙаланыуға тапшырылғандан һуң яңы ҡошсолоҡ комплексы донъялағы иң заманса һәм рентабелле предприятиеларҙың береһе буласаҡ.
Башҡортостан Президенты проектлаусыларҙан производство ҡалдыҡтарының нисек утилләштереләсәге хаҡында ҡыҙыҡһынды. Бының өсөн предприятиела махсус цех төҙөләсәк.
«Республикала органик ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү комплекстары етерлек кимәлдә түгел, шуға күрә уларҙы запас менән төҙөргә кәрәк», – тине Рөстәм Хәмитов.
«Башҡортостан бройлеры» компанияһы етәкселеге менән осрашыу барышында билдәләнеүенсә, был инвестиция проектын тормошҡа ашырыуҙа республика һәр яҡлап ярҙам күрһәтәсәк. «Беҙ һеҙҙең менән иң мөһим нәмә тураһында һөйләштек – был проект өҫтөндә бергәләп эшләйәсәкбеҙ», – тине Рөстәм Хәмитов.
Раевка ауылында Башҡортостан Президенты шәкәр сөгөлдөрөн эшкәртеү буйынса «Раевсахар» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте заводында булды. Быйыл бында 219 мең тонна сөгөлдөрҙән 30 мең тонна шәкәр етештерелгән. Предприятиела даими нигеҙҙә 720 кеше эшләй.
Рөстәм Хәмитов комплекстың лабораторияһын, автоматлаштырылған идара итеү үҙәген ҡараны. Завод етәкселеге менән осрашыу барышында предприятиены финанстар менән тәьмин итеү һәм производствоны яңыртыуға аҡса йүнәлтергә әҙер булған инвесторҙарҙы йәлеп итеү буйынса саралар тикшерелде. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, заводты үҫтереү өсөн яҡынса 150 миллион һум аҡса талап ителә.
Шулай уҡ Әлшәй районы үҙәгендә республика Президенты яңы бала баҡсаһы төҙөлөп ятҡан майҙансыҡта булды, учреждение 110 урынға иҫәпләнгән. Подрядсылар бала баҡсаһын 2013 йылдың июлендә файҙаланыуға тапшырырға планлаштыра. Бөгөнгө көнгә төҙөлөш эштәрен башҡарыуға республика бюджетынан бүленгән 65 миллион һум аҡсаның 12 миллионы үҙләштерелгән.


text:
Сәнәғәт производствоһы Башҡортостанда 2013 йылда 2,3 процентҡа үҫте
Сәнәғәт произодствоһы индексы республикала 2013 йылда 102,3 процент тәшкил итте, ә дөйөм Рәсәй индексы 100,3 процент. Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы уртаса Рәсәйҙекенә ҡарағанда юғарыраҡ темптар менән алты йыл дауамында үҫешә, тип билдәләй статистиктар.
Башҡортостанстат предприятиеларының статистика бүлеге мәғлүмәттәренә ярашлы, Волга буйы федераль округында Башҡортостан был күрһәткес буйынса дүртенсе урынды биләй. Сәнәғәт производствоһы үҫешенең юғарыраҡ темптары Түбәнге Новгород өлкәһендә (105,2 процент), Пермь крайында (104,7) һәм Пенза өлкәһендә (103,1) билдәләнгән. Йылды ыңғай йомғаҡтар менән тамамланы шулай уҡ Татарстан (101,2 процент), Һарытау (101,2), Һамар (101) өлкәләре һәм Удмуртия (100,8). Волга буйы федераль округының ҡалған алты субъекттарында сәнәғәт производствоһы индексы 2013 йыл йомғаҡтары буйынса – 100 проценттан әҙерәк.


text:
Фото:
Өфөнөң Еңеү паркын Т-55 танкы тулыландырҙы
Фото:
Өфөнөң Еңеү паркына Т-55 танкын ҡуйҙылар. 37 тонналыҡ хәрби машина баш ҡаланың төп иҫтәлекле нәмәләренең береһе булып китте. 112 номерлы танк Еңеү паркының хәрби экспозицияһына инә, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенән.
Т-55-те урынлаштырыу экспозицияны яңыртыу һәм киңәйтеү башланғысы булып торасаҡ тип планлаштырыла, унда тағы ла 30-лаған берәмек бронялы танк һәм артиллерия ҡоралланыуы барлыҡҡа киләсәк, шул иҫәптән заманса хәрби техника өлгөләре. Нисәү икәнлеге – РФ Оборона министрылығынан тора. Ул Бөйөк Ватан һуғышын Еңеүгә 70 йыллыҡ тулыу алдынан совет яугирҙарына хөрмәт күрһәтеү һәм, һис шикһеҙ, үҫеп килгән быуындың патриотик тәрбиәһенә өлөш.
Т-55 Пенза өлкәһенең Сердобск ҡалаһынан килгән, Алыҫ Көнсығышта хеҙмәт иткән. Танктың даими тороу урынына тиклем килтереүҙе Өфөнөң Коммуналь хужалығы идаралығына, ә урынлаштырыуҙы – баш ҡаланың Граждандарҙы яҡлау идаралығына ышанып тапшырҙылар.


text:
Ҡытай баҡыр корпорацияһы Башҡортостанда тау-мәғдән сәнәғәте ҡалдыҡтарын эшкәртеүҙе яйға һалырға ниәтләнә
Кесе йома, 28 августа, Башҡортостан Республикаһының Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында Ҡытай Халыҡ Республикаһының Цзянси провинцияһындағы Баҡыр корпорацияһы директоры урынбаҫары Лю Цзянхао етәкселегендәге делегация менән осрашыу уҙҙы.
Ҡытай делегацияһы сәфәренең маҡсаты – тау-мәғдән сәнәғәте ҡалдыҡтарын комплекслы файҙаланыу, баҡырҙы тәрән эшкәртеү өлкәһендә республика предприятиелары менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен тикшереү.
БР тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыевтың әйтеүе буйынса, Урал аръяғы тау-мәғдән предприятиеларының эшмәкәрлеге – экологик яҡтан иң көсөргәнешле йүнәлештәрҙең береһе. Бөгөн республикала 1 миллиард тоннанан ашыу тау-мәғдән сәнәғәте ҡалдыҡтары йыйылған. Шул уҡ ваҡытта ул йыл һайын 30-40 миллион тонна күләмендә арта.
— Тау-мәғдән сәнәғәте ҡалдыҡтарын максималь эшкәртеү менән ҡыҙыҡһынабыҙ, — тине Илдар Һаҙыев. – Был күрһәткес туранан-тура беҙҙең һыу объекттарының сифатына тәьҫир итә. Ошо ҡалдыҡтар төрөн эшкәртеү проблемаһын уңышлы хәл иткәндә мөһим экологик мәсьәлә лә хәл ителәсәк.
— Тирә-яҡ мөхитте хәүефһеҙ итеү, йәмғиәткә файҙа килтереү – беҙҙең төп бурысыбыҙ, — тине делегация етәксеһе Лю Цзянхао.
Осрашыу һуңында яҡтар ошо тематика буйынса мәғлүмәт менән уртаҡлашырға килеште, тип хәбәр иттеләр БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Цзянси провинцияһының Баҡыр корпорацияһы – тау-мәғдән сеймалын эшкәртеү буйынса иң эре компанияларҙың береһе, ул донъяның 500 эре предприятиеһына инә. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса уның әйләнеше 32 миллиард доллар тәшкил иткән. Һуңғы ун йылда корпорацияның экологияға капитал һалыуҙары 250 мең долларға еткән.


text:
Башҡортостан Президенты Ирек Ялаловты Өфө мэры вазифаһына һайланыуы менән ҡотланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялаловты икенсе срокка һайланыуы менән ҡотланы. Республика етәксеһе Өфө ҡала Советы депутаттары менән осрашыу үткәрҙе.
— Был ғәҙәти ваҡиға түгел. Яңы етәксене, «иҫкесә» яңы етәксене һайлау буйынса ике ай дауамында үткәрелгән эш файҙаһыҙ булманы, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Һайлауҙарға күрә йәнле бәхәс булды, унда был вазифаға яңы кандидаттар ҙа ҡатнаша алды, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. «Донъя, республика һәм ҡала яңы кешеләрҙе күрҙе, яңы һүҙҙәрҙе ишетте. Былар барыһы ла дөрөҫ. Шулай булырға тейеш», — тигән ышаныс белдерҙе республика башлығы.
— Ирек Ишмөхәт улының еңеүендә беҙ шикләнмәнек тиерлек, шулай килеп тә сыҡты, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Президент ҡала Советы депутаттарына Ирек Ялалов кандидатураһына ышаныс бағлағандары һәм хуплағандары өсөн рәхмәт әйтте.
— Кисәге сессияла, ҡала мәсьәләләренә фекер алышҡанда, һеҙ ҡала, ҡала власы алдында торған бөтә мәсьәләләр тураһында иҫкә алдығыҙ. Нәҡ һеҙгә ҡала халҡы ҡаланың власын ышанып тапшырҙы, нәҡ һеҙгә Өфөнөң ғәйәт ҙур ҡала хужалығы менән идаралыҡ итергә хоҡуҡ бирҙе, был хаҡта онотмағыҙ. Һеҙ ошо яуаплылыҡты һиҙгәнегеҙҙе, белгәнегеҙҙе һәм Өфө ҡалаһы халҡы ҡуйған талаптарға ярашлы эшләүегеҙҙе, һис шикһеҙ, аңлайым һәм беләм, — тине Президент.


text:
Өфөлә мәҙәниәт өлкәһендә хакимиәт башлығы грантына дәғүә итеүгә конкурс иғлан ителде
Өфөлә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә ижади проекттарға булышлыҡ итеү өсөн ҡала хакимиәте башлығы гранттарына дәғүә итеүгә конкурс тәүге тапҡыр уҙғарыла. Унда муниципаль учреждениелар һәм ижади коллективтар ҡатнаша ала.
Бөтә конкурс материалдарын ҡала хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығына конвертта «Гранттар конкурсы» билдәһе менән 25 июнгә тиклем тапшырырға кәрәк.
Идаралыҡтың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, Өфө хакимиәте башлығы гранттары мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә новаторлыҡ һәм социаль мөһим проекттарҙы тормошҡа ашырыусы муниципаль мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларына, ижади коллективтарға булышлыҡ итеү һәм уларҙы дәртләндереү, иң яҡшы ижади ҡаҙаныштарҙы пропагандалау һәм популярлаштырыу, тармаҡ хеҙмәткәрҙәренең профессиональ абруйын күтәреү, күп милләтле мәҙәниәт йолаларына булышыу һәм Өфөнөң, Башҡортостандың күренекле кешеләре ижадын популярлаштырыу маҡсатында ойошторола.
Заявкалар Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 114/1 адресы буйынса ҡабул ителә. Белешмә өсөн телефон: (347) 279-06-38.


text:
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланыФото: «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» проекты төркөмөнән
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланы
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланыФото: «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» проекты төркөмөнән
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсына йомғаҡ яһалды. Бәйге төбәктә икенсе тапҡыр уҙғарылды, сараны ойоштороусы — «Мисс Башҡортостан» модель агентлығы.
Һылыуҡай тажын, iPhone, шулай уҡ Ҡытайҙа үтәсәк «Мисс донъя моделе» халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында ҡатнашыу хоҡуғын Башҡорт дәүләт университетының юридик факультеты студенты Лиана Кулгунина яуланы. Беренсе вице-мисс исеменә Стәрлетамаҡтан 19 йәшлек Яна Кужелева лайыҡ булды. Икенсе вице-мисс — Магнитогорскиҙан 21 йәшлек Светлана Кожаринова. Ул биҙәүестәрҙән тыш, «Мисс Азия-2015» халыҡ-ара конкурсына саҡырыу алды.
Финалға 45 ҡатнашыусы ғына барып етте. «Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙ 100 һылыуҡайҙы йыя алманыҡ. Киләһе йылда маҡсатҡа ирешербеҙ, тип уйлайбыҙ», — тип билдәләне «Мисс Башҡортостан» модель агентлығы директоры Луиза Закирйәнова.
Бәйге шарттары буйынса Башҡортостандың тәүге 10 сибәре абруйлы халыҡ-ара һәм төбәк гүзәллек конкурстарында республика исеменән сығыш яһаясаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
6 февралдә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезы эшендә ҡатнашты.
Съездың пленар ултырышын асып, партия рәйесе, Рәсәй Премьер-министры Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» «Президенттың сәйәси ресурсы» булып тороуын һәм ышаныслы рәүештә яңы сәйәси циклға аяҡ баҫыуын билдәләне.
Партия лидеры фекеренсә, 2016 йылда «Берҙәм Рәсәй» өсөн һайлауҙарҙа еңеп сығыу мөһим.
– Ил ҡатмарлы шарттарҙа тора, сәбәптәре беҙгә билдәле. Үҙебеҙҙең проблемаларыбыҙ ҙа етәрлек, беҙгә төрлө яҡтан баҫым яһайҙар. «Берҙәм Рәсәй» өсөн тап һынауҙар һәм ҡатмарлы ҡарарҙар осоронда еңеп сығыу мөһим, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дмитрий Медведев. – Беҙ һеҙҙең менән 2008-2011 йылдарҙағы көрсөктө еңеп сыҡтыҡ, нимә эшләргә кәрәклеген беләбеҙ. Еңеү өсөн барыһы ла бар. Һөҙөмтәле һәм стратегик яҡтан дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итергә, фекеребеҙҙе яҡларға һәм идеяларыбыҙҙы тормошҡа ашырырға беләбеҙ.
Съезд йомғаҡтары хаҡында һөйләгәндә республика Башлығы уның мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды, сөнки ул 2016 йылдың көҙөндә үтәсәк Рәсәй Дәүләт Думаһына һайлауҙар алдынан уҙғарылды. Рөстәм Хәмитов партия лидеры Дмитрий Медведевтың сығышын «программалы, етди һәм мөһим» тип билдәләне.
– Үҙ ваҡытында республика «Эш. Хеҙмәт хаҡы.Торлаҡ» тезисын тәҡдим итте. Башҡортостан Хөкүмәте ошо йүнәлештәр буйынса эшләй. Бөгөн Хөкүмәт Рәйесе был тезисты һүҙмә-һүҙ ҡабатланы һәм ошо төп мәсьәләләр менән шөғөлләнергә саҡырҙы. Айырыуса һайлауҙар һәм иҡтисади яҡтан ауыр йылда, – тине төбәк етәксеһе. – Съезд йомғаҡтары илебеҙҙең иҡтисади проблемаларҙы еңеп сығыуына, үҙҙәренең эшен һаҡлап ҡалырға теләгән кешеләргә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән. Улар, тәү сиратта, оло йәштәгеләр, балалар һәм ярҙамға мохтаж башҡа категориялар.


text:
Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры тураһында
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов үҙ Указы менән Никерин Александр Павловичты Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры итеп тәғәйенләне.
Указ ҡул ҡуйылған көндән көсөнә инде.
* * *
Александр Никерин 1961 йылдың 30 июнендә Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районы Ужа ауылында тыуған. Юғары белемле. Волгоград физик культура институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1978 йылда Мәләүез районының Һамар-Ивановка һигеҙ йыллыҡ мәктәбендә уҡытыусы булып башлай. 1979-1981 йылдарҙа Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә.
1981-1983 йылдарҙа Стәрлетамаҡ физик культура техникумында уҡый. 1983-1984 йылдарҙа — Стәрлетамаҡ физик культура техникумы уҡытыусыһы, 1984-1991 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университетының физик тәрбиә кафедраһы уҡытыусыһы.
1991-1992 йылдарҙа — Өфө ҡалаһы хакимиәтенең Физик культура һәм спорт буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары, 1992-1993 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университеты физик тәрбиә кафедраһының өлкән уҡытыусыһы.
1993-1995 йылдарҙа Йәштәр торлаҡ комплексы үҙәгенең төҙөлөш буйынса инженеры, 1995-1999 йылдарҙа "Гаудеамус" республика студенттар гәзитенең күмәк спорт эше бүлеге мөдире, 1999-2001 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университеты физик тәрбиә кафедраһының өлкән уҡытыусыһы.
2001-2005 йылдарҙа — Өфө ҡалаһы Киров районы хакимиәтенең физик культура һәм спорт буйынса комитеты рәйесе.
2005-2009 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең физик культура һәм спорт буйынса комитеты рәйесе.
2009 йылдан алып әлеге ваҡытҡа тиклем Башҡортостан Республикаһы физик культура, спорт һәм туризм министры урынбаҫары булып эшләй.


text:
«Искож» етештереү күләмен арттырырға планлаштыра
«Искож» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тегеү изделиелары етештереү күләмен көрсөккә тиклемге кимәлдә тота алды. Предприятие яҡын араларҙа күләмде икеләтә арттырырға планлаштыра. Был турала генераль директорҙың етештереү буйынса урынбаҫары Иван Самойлов хәбәр итте.
— Беҙ айына 10-15 миллион һумға 100-150 мең тегеү изделиелары сығарҙыҡ. Ә хәҙер беҙ үҙ алдыбыҙға 2011 йылға айына 22-23 миллион һум һөҙөмтәһе менән сығыу бурысы ҡуябыҙ, — ти Иван Самойлов. – Шуға күрә бөгөн үҙ сауҙа селтәребеҙҙе үҫтереү буйынса әүҙем эшләй башлайбыҙ. Әле үк Өфөлә, Нефтекамала, Стәрлетамаҡта, Ижевскиҙа фирма магазиндарыбыҙ, шулай уҡ Екатеринбургта ҙур күмәртә складыбыҙ бар. Планда — Түбәнге Новгородта, Ҡазанда, Магнитогорскиҙа һәм Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында магазиндар асыу.
«Искож» ҙур ҡалаларға йүнәлеш тота һәм продукцияһын үҙ бренды аҫтында һатырға планлаштыра – фирма стиле өҫтөндә эш башланылар ҙа инде. 2010 йылда уҡ предприятие продукция һатыуҙы кәмендә 15-20 процентҡа арттырырға иҫәп тота.
Иҡтисади тотороҡлолоҡ социаль мәсьәләләрҙе лә хәл итергә булышлыҡ итә.
— Былтырҙан алып беҙ бер хеҙмәткәрҙе лә ҡыҫҡартманыҡ, хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡын да тотҡарламаныҡ һәм һалымдар буйынса бер түләүҙе лә һуңға ҡалдырманыҡ, — ти генераль директорҙың етештереү буйынса урынбаҫары.


text:
Башҡортостан коллективтары Бөтә Рәсәй оркестрҙар һәм рус халыҡ инструменттары ансамблдәре конкурсы еңеүселәре иҫәбендә
Башҡортостандың бер юлы бер нисә коллективы ошо көндәрҙә Силәбелә барған С.Садаков исемендәге Бөтә Рәсәй сәнғәт уҡыу йорттары оркестрҙары һәм рус халыҡ инструменттары ансамблдәре конкурсының еңеүсеһе булды.
«Башинформ» агентлығына конкурс жюрийына саҡырылған ағзаларҙың береһе – Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллиндың хәбәр итеүенсә, беҙҙең республика командаһы конкурста иң күренеклеләрҙән булған. Силәбегә Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы, Өфө сәнғәт училищеһы, Салауат музыка колледжы вәкилдәре, Өфөнөң музыка мәктәптәре тәрбиәләнеүселәре – йәмғеһе ете оркестр һәм ансамбль барған. Шуларҙың барыһы ла тиерлек конкурс еңеүселәре тип табылған һәм 19 апрелдә Силәбе дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһының Концерт залында үтәсәк гала-концертҡа саҡырылған.
Рәмил Ғәйзуллин әйтеүенсә, Башҡортостан командалары араһында юғары баҫҡысты Өфө сәнғәт академияһы вәкилдәре яулаған. Улар юғары уҡыу йорттары араһында «Оркестрҙар» номинацияһында беренсе урын алған. Урта уҡыу йорттары араһында ошо уҡ номинацияла Салауат музыка колледжы икенсе урында.
«Ансамблдәр» номинацияһында беҙҙекеләрҙә йәнә ике призлы урын бар. Бында Өфөнөң «Метелица» һәм «Контраст» ансамблдәренә уңыш йылмайған.


text:
Йәй яҡынлаша – йылыраҡ кейенергә ваҡыт
Европа буйлап үткән, Польшаны һыу менән баҫҡан циклон һуңғы көсөн Башҡортостан территорияһында сарыф итә. Ул бында ямғырҙар сифатында ике-өс көн дауамында йоғонтоһон һаҡлаясаҡ. Был турала бөгөн Мәләүез районында үткән республика кәңәшмәһендә Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте мониторинглау идаралығы начальнигы Юрий Ферапонтов хәбәр итте.
Йәй етеүенә ҡарамаҫтан, киләһе аҙна ла үҙе менән йылы алып килмәйәсәк. Һалҡын һауа фронты көндөҙгө температураға 13-18 градустан артыҡ күтәрелергә мөмкинлек бирмәйәсәк. Айырым көндәрҙә ямғырҙар көтөлә. Йәшен ваҡытында көслө ел иҫәсәк.


text:
Фото:
Республика Президенты Октябрьский ҡалаһында булды
Фото:
17 февралдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Октябрьский ҡалаһында булды.
Төбәк башлығы 1-се ҡала дауаханаһының яңы сафҡа индерелгән өс ҡатлы хирургия корпусын ҡараны. Ул 2008 йылда төҙөлә башлаған. Төҙөү-монтажлау эштәренә республика һәм муниципаль бюджеттарҙан 150 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән. Бынан тыш, корпусты медицина ҡорамалдары менән йыһазландырыуға республика бюджетынан 40 миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән.
Республика Президенты яңыртылған хирургия бүлексәһендә заманса ҡорамал менән йыһазландырылған бүлмәләрҙе ҡараны. Аппарат бүлмәһендә Рөстәм Хәмитовҡа Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһы белгестәре менән видеоконференция үткәреү мөмкинлеген күрһәттеләр. Бынан һуң республика башлығы дауахана табиптары менән осрашыу үткәрҙе.
— Заманса йыһазландырылған бындай дауахана Октябрьский ҡалаһы халҡының тормошон еңеләйтәсәк, әлбиттә. Уларға беренсел медицина ярҙамы ғына түгел, юғары технологиялы ярҙам да күрһәтеләсәк, — тине республика башлығы. – Бының өсөн Рәсәй Федерацияһында һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу ойошторола ла инде.
Рөстәм Хәмитов ошо көндәрҙә Яр Саллыла үткәрелгән Хөкүмәт рәйесе Владимир Путин ҡатнашлығындағы Волга буйы федераль округының төбәк башлыҡтары селекторы хаҡында иҫкә төшөрҙө.
— Яңыртыу сиктәрендә ике йыл эсендә Башҡортостан Республикаһының медицина һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә 15 миллиард һумдан ашыу аҡса һалына, — тине Президент. – Бындай ҙур аҡсалар, әлбиттә, һөҙөмтә бирә, заманса медицина учреждениелары булдырыла. Рәсәйҙә сифатлы медицина ярҙамы күрһәтелмәһә, халыҡ һаны артмаясаҡ. Владимир Владимирович ошо хаҡта ла һөйләне. Бер ниндәй ҙә саралар күрелмәһә, 2050 йылға илдә ни бары 100 миллион самаһы кеше ҡаласаҡ.
— Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә эшләүсе хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡын арттырыу зарур, — тине Президент. – Республикала медицинаны үҫтереү өсөн барыһын да эшләйбеҙ. Медицина өлкәһендәге яңыртыу процестары йәһәтенән беҙҙең төбәк ил буйынса уртансы урындарҙы биләй. Барыһы ла 2012 йыл аҙағына ниндәй һөҙөмтә менән сығыуыбыҙҙан тора. 100 проценттан да кәм булған һөҙөмтәләр беҙҙе ҡәнәғәтләндермәй. Бөтә йүнәлештәр буйынса ла ресурстарҙы йөҙ процент үҙләштереү зарур.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов «Өйәҙе-Тау» тау саңғыһы комплексы эшмәкәрлеге менән танышты. Бында тау саңғысылары өсөн алты трасса эшләй. Комплекс нигеҙендә республиканың Үҙәк тау саңғыһы спорты һәм сноуборд клубының Октябрьский филиалы эшләп килә. Унда 7-15 йәштәрҙәге 60-тан ашыу бала шөғөлләнә. 26 февралдән 5 мартҡа тиклем бында тау саңғыһы спорты һәм сноуборд буйынса II бөтә Рәсәй универсиадаһын үткәреү планлаштырыла.
Республика Президенты шулай уҡ 200 урынлыҡ ҡунаҡхананы, тау саңғыһы трассаларын һәм ғаилә менән ял итеү өсөн ағас йорттарҙы ҡарап сыҡты.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Хәйриә мәсьәләләрен хәл итеүҙә үҙебеҙ өлгө булып торорға тейеш»
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 27 мартта Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса советтың икенсе ултырышын үткәрҙе. Уның сиктәрендә Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән әҙерләнгән «Башҡортостан Республикаһында хәйриә һәм хәйриә эшмәкәрлеге тураһында»ғы закон проекты тикшерелде, хәйриә ойошмалары эшмәкәрлегенең мәғлүмәти киңлеген булдырыу, төбәктә ирекле хәрәкәтте үҫтереү тураһында мәсьәләләр ҡаралды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Советтың тәүге ултырышы үткән йылдың декабрендә үткәрелгәйне. Унда Совет эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре һәм ғәмәлдәге проблемалар билдәләнде.
Бөгөн хәйриә эшмәкәрлегендә барлыҡ ҡатнашыусылар – республика, урындағы йәмәғәт Советтары, тейешле ойошмалар, фондтарҙың үҙ-ара һөҙөмтәле эш итеүен тәьмин итеү мөһим.
«Хәйриә һәм хәйриә эшмәкәрлеге тураһында»ғы республика закон проекты хаҡында һүҙ йөрөтөп, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова хәйриә эшмәкәрлегенең аныҡ закондарға нигеҙләнергә тейешлеген билдәләне.
— Әлеге ваҡытта «Хәйриә эшмәкәрлеге, хәйриә ойошмалары тураһында»ғы 135-се федераль закон хәйриә эшмәкәрлеген көйләүсе төп норматив-хоҡуҡи акт булып тора. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, 2011 йылдың 1 октябрендә РФ Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһына тейешле федераль законға үҙгәрештәр индереү тураһында закондар сығарыу инициативаһы индерелгәйне. Әлеге закон проектына ярашлы, тейешле хәйриә ойошмаһында эшләү стажын дөйөм хеҙмәт эшмәкәрлеге стажына индереү тәҡдим ителә, — тип аңлатты Башҡортостан парламенты депутаты. – Бик күп йәмәғәт һәм хәйриә ойошмалары был тәҡдимде ҙур ҡәнәғәтлек менән ҡабул итте. Был, әлбиттә, хәйриә эшмәкәрлеге статусын арттырырға мөмкинлек бирәсәк һәм бындай эшмәкәрлек менән шөғөлләнеүселәр һанын арттырасаҡ.
Әлеге хоҡуҡи мөнәсәбәттәр өлкәһендә республиканың закондар сығарыу эшмәкәрлеге хаҡында һөҙ йөрөтөп, Лилиә Ғүмәрова хәйриә өлкәһендә Башҡортостан Республикаһының 1997 йылдың 8 декабрендәге законының 2001 йылда үҙ көсөнән сығыуы хаҡында иҫкә төшөрҙө.
Ултырышта ул закон проектының тулыһынса әҙерләнгән концепцияһын тәҡдим итте. Башҡортостан парламенты вице-спикеры ҡайһы бер статьяларҙың үҙгәртелеүе хаҡында әйтте. Атап әйткәндә, яңы редакцияла хәйриә эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре киңәйтелде. Уларҙың береһе – инвалид балалар тәрбиәләүсе ғаиләләргә, шулай уҡ ауыр хәлгә осраған граждандарға ярҙам итеү. Бында тирә-яҡ мөхитте яҡлау буйынса ла эшмәкәрлек индерелгән. Бынан тыш, депутаттар хәйриә эшмәкәрлегенә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән норматив-хоҡуҡи акттар әҙерләүҙә хәйриә эшмәкәрлегендә ҡатнашыусыларҙың да тәҡдимдәрен иҫәпкә алырға һәм республикала йәшәүселәргә ярҙам күрһәтеү тураһындағы мәғлүмәт менән тьәмин итергә тәҡдим итә.
— Йыш ҡына беҙҙең йәмәғәт ойошмалары, фондтар бындай мәғлүмәт менән таныш түгел, — тип өҫтәне Лилиә Ғүмәрова.
Закон 2012 йылдың икенсе яртыһында үҙ көсөнә инәсәк, тип планлаштырыла.
Ултырышта ҡатнашыусылар шулай уҡ хәйриә ойошмаларының берҙәм республика интернет-порталын булдырыу, йыл һайын был өлкәлә ҡатнашыусыларҙың форумын үткәреү, волонтерлыҡ эшмәкәрлеген үҫтереү тураһында тәҡдимдәр менән сығыш яһаны.
— Волонтерлыҡ мәсьәләһе беҙҙең өсөн киҫкен тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов. – Был йәһәттән әүҙемерәк эшләү зарур.
Башҡортостан Республикаһының Кредит ойошмалары ассоциацияһы рәйесе Айҙар Зөбәйеров донъя кимәлендәге тәжрибәне ҡулланырға тәҡдим итте. Атап әйткәндә, уның фекеренсә, һәр компания үҙенең хәйриә эшмәкәрлеге тураһында отчет әҙерләй ала.
«Хәйриә мәсьәләләрен хәл итеүҙә беҙ үҙебеҙ өлгө булып торорға тейеш. Шуға күрә үҙебеҙҙең килемдең берәр процентын хәйриә эшмәкәрлегенә йүнәлтеп тороу өҫтөндә уйларға тәҡдим итәм. Мин, мәҫәлән, үҙем өсөн был ҡарарҙы ҡабул итәм», тине Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәгә йомғаҡ яһап.
Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, 2012 йылдың 1 мартына ҡарата республикала 223 хәйриә ойошмаһы теркәлгән. Социаль маҡсатлы программалар фонды эшләй, 2011 йылда ул хәйриә ярҙамы күрһәтеүселәрҙән яҡынса 2 миллиард һум аҡса алған. Средстволар социаль инфраструктура объекттарын төҙөүгә, реконструкциялауға, уларға капиталь ремонт үткәреүгә йүнәлтелгән.
Советтың 2011 йылдың 16 декабрендәге ҡарарҙарына ярашлы, республиканың 22 муниципаль берәмегендә хәйриә эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса йәмәғәт советтары булдырылды, ә 17 районда улар әлегә формалаштырыла.


text:
Республика Президенты: «Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүе Башҡортостан өсөн файҙаға булырға тейеш»
Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүе Башҡортостан өсөн файҙаға булырға тейеш. Был хаҡта 23 октябрҙә Һамарҙа үткән Федерация Советының Рәсәй Федерацияһының Бөтә донъя сауҙа ойошмаһында һәм Таможня союзында ҡатнашыуына күҙәтеү буйынса ваҡытлыса комиссияһының киңәйтелгән ултырышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
— Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына ингәндән һуң, Рәсәй, ниһайәт, ирекле баҙарға сыға, — тине республика Президенты. – Үткәрелгән анализ һөҙөмтәләренә таянып, киләһе һығымта яһарға була: Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеү Башҡортостан иҡтисадын үҫтереүгә ыңғай йоғонто яһаясаҡ.
Перспективалы тармаҡтар иҫәбендә Рөстәм Хәмитов нефть сығарыу, нефть эшкәртеү һәм нефть химияһын атаны. Шулай уҡ машиналар эшләү һәм фән конкуренцияға һәләтле тармаҡтарҙан һанала. Ауыл хужалығы һәм еңел сәнәғәт менән иһә хәлдәр насарыраҡ.
— Аграр секторҙа прогноздар эшләргә ашыҡмайбыҙ, — тип билдәләне республика башлығы. – Пошлиналар күләмен кәметеү был өлкәлә кире йоғонто яһауы бар. Ауылдарҙы әүҙем рәүештә яңырта башлайбыҙ һәм заманса алымдар ҡулланыу кәрәклеген аңлайбыҙ. Шулай уҡ еңел сәнәғәттә лә юғалтыуҙар буласаҡ, сөнки беҙ Ҡытай менән конкуренция алып барабыҙ. Әммә быға ҡарамаҫтан, беҙҙә яҡшы резервтар бар. Мәҫәлән, Өфө трикотаж фабрикаһы әүҙем эшләй башланы.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, административ кәртәләрҙән ҡотолоу зарур, ә бизнес, үҙенең мөмкинлектәренә дөрөҫ баһа биреп, әүҙемлек күрһәтергә тейеш. Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеү барыбыҙҙы ла йылдамыраҡ булырға бурыслы итәсәк, тине Башҡортостан Президенты.


text:
Үҙәк хәрби округы ғәскәрҙәрендә 2013 йылда контракт буйынса 5,5 меңдән ашыу кеше хеҙмәт итәсәк
2013 йылда Үҙәк хәрби округы хәрби частарға, шул иҫәптән Башҡортостанда урынлашҡан частарға контракт буйынса хеҙмәт итергә 5,5 меңдән ашыу кешене йүнәлтергә планлаштыра, тип хәбәр иттеләр Үҙәк хәрби округының матбуғат хеҙмәтенән. Үткән йылдағы күрһәткестәр менән сағыштырғанда, был ике тапҡырҙан ашыуыраҡҡа күберәк. Былтыр Үҙәк хәрби округы контракт буйынса хеҙмәт итергә 2,6 мең кешене йүнәлткән.
2012 йылдың 1 сентябренән контракт буйынса хәрби хеҙмәткә граждандар һайлап алыу менән махсус пункттар шөғөлләнә, хәрби комиссариаттар менән берлектә улар кандидаттарға психологик тестар һәм медицина тикшереүе үткәрә. Әлеге ваҡытта Үҙәк хәрби округы биләмәһендә бындай 25 пункт эшләп килә, уларға үткән йылдың дүрт айы эсендә 10 меңән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән.


text:
Башҡортостанда төшөрөлгән «Алдар һәм һоро бүре» йәнһүрәте Ҡазан кинофестиваленең махсус призына лайыҡ булды
Ҡазанда IX халыҡ-ара мосолман киноһы фестивале тамамланды. Башҡорт кино сәнғәте «Башҡортостан» киностудияһында төшөрөлгән өс эш тәҡдим итте: Айнур Асҡаровтың «Бал әсеһе» документаль-нәфис филмы, Рим Шәрәфетдиновтың «Алдар һәм һоро бүре» анимацияһы һәм Таңсулпан Бураҡаеваның «Өйләнәм!» ҡыҫҡа метражлы фильмы.
«Алдар һәм һоро бүре» йәнһүрәте «Милли анимацияның иң яҡшы традициялары» номинацияһында Рәсәй Анимация киноһы ассоциацияһының һәм Татарстан Анимация киноһы ассоциацияһының махсус призына лайыҡ булды, тип хәбәр итте «Башҡортостан» киностудияһының матбуғат хеҙмәте белгесе Зөһрә Бураҡаева.