text:
Фото:
Мәсетле районы хакимиәте башлығы итеп Иван Могильников тәғәйенләнде
Фото:
22 мартта Мәсетле районы муниципаль район хакимиәте Советы ултырышы үтте, унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү мәсьәләһе ҡаралды.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан Республикаһының Мәсетле районы муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Иван Могильников тәғәйенләнде.
Белешмә өсөн. Могильников Иван Петрович 1956 йылдың 19 декабрендә Свердловск өлкәһенең Сажинск районы Сажино ауылында тыуған. Юғары белемле – Силәбе дәүләт педагогия институтын, Свердловск юғары партия мәктәбен тамамлаған.
1975-1977 йылдарҙа Совет Армияһы сафтарында хеҙмәт итә.
1977-1981 йылдарҙа Мәсетле районы һәм Дыуан ауыл хужалығы техникумының комсомол ойошмаларында эшләй.
1981-1982 йылдарҙа – Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылында уҡытыусы.
1982-1983 йылдарҙа – КПСС-тың Мәсетле райкомы пропаганда бүлеге инструкторы.
1983-1984 йылдарҙа – Мәсетле районының «Ураҡ һәм Сүкеш» колхозы парткомы секретары.
1988-1990 йылдарҙа – Свердловск юғары партия мәктәбенең көндөҙгө бүлеге тыңлаусыһы.
1990-1993 йылдарҙа – Мәсетле районының 1-се Оло Ыҡтамаҡ урта мәктәбе уҡытыусыһы, кластан тыш эштәрҙе ойоштороусыһы.
1993-1995 йылдарҙа – Мәсетле районының 1-се Оло Ыҡтамаҡ урта мәктәбе директоры.
1995-1999 йылдарҙа – Мәсетле районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары.
1999 йылдан әлегә тиклем – Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районы Оло Ыҡтамаҡ ауылының 1-се лицейы муниципаль мәғариф бюджет учреждениеһы директоры.
Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы, Рәсәй Федерацияһының Почетлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре.


c: text/html

text:
Рәшиҙә Солтанова: «Власҡа кем килеүенә кешеләр битараф түгел»
БР Ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы рәйесе Рәшиҙә Солтанова Владимир Путиндың ышаныслы вәкиле булараҡ эшселәр, эшҡыуарҙар, табиптар, уҡытыусылар, сауҙа өлкәһе вәкилдәре, студенттар менән туғыҙ осрашыу үткәрҙе.
— Осрашыуҙар йәнле үтә, кешеләр бик күп һорауҙар бирә, — тине «Башинформ» агентлығына Рәшиҙә Солтанова. – Йәштәрҙең һайлау менән ҡыҙыҡһыныуҙары ҡыуандыра. М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетындағы, Өфө дәүләт сәнғәт академияһындағы, сауҙа-иҡтисад колледжындағы осрашыуҙар йәштәрҙең власҡа кем килеүенә битараф булмауын күрһәтте.
Рәшиҙә Солтанова йәштәрҙең волонтерҙар хәрәкәтендә ҡатнашыуға, быға мохтаж булғандарға ярҙам итеүгә әҙерлеген билдәләй.
— Өфө күн-галантерея фабрикаһында миңә һөйләүҙәренсә, бында һис ҡасан булмағанса декрет ялында булған йәки ялға китергә йыйынған ҡатын-ҡыҙҙар күп, — тип дауам итте ул. – Был — ғаилә, әсәлек һәм балалыҡҡа ярҙам итеүгә йүнәлтелгән ил һәм дәүләт власы сәйәсәтенең һөҙөмтәһе. Ҡатындар ҙа быны ҡеүәтләй: «Балалар табырға кәрәк!».
Айырыуса кешеләргә Владимир Путиндың социаль сәйәсәткә йүнәлтелгән программалы мәҡәләһе оҡшаған. Рәшиҙә Солтанованың билдәләүенсә, аныҡлауҙар, асыҡлыҡ индереүҙәрҙе һорайҙар.
Киләһе аҙнала Рәшиҙә Солтанова Башҡортостан халҡы менән райондарҙа осрашыуҙарын дауам итәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Омск өлкәһендә һәләк булған Башҡортостан һалдаттарының кәүҙәләре Өфөгә ҡайтарылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Бөгөн төндә 12 июлдә Омскиҙа Һауа десанты ғәскәрҙәре казармаһы емерелеү һөҙөмтәһендә һәләк булған биш һалдаттың кәүҙәләре Өфөгә ҡайтарылды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына хәрби хеҙмәткәрҙәрҙе яҡлау республика комитеты рәйесе Владимир Симарчук.
Рөстәм Шәйхуллинды, Руслан Йомағоловты, Рәнис Алтынбаевты, Фидан Мәмлиевты һәм Вадим Нафиҡовты тыуған төйәктәрендә — Белоретта, Сибайҙа, Саҡмағош һәм Салауат райондарында ерләйәсәктәр, тине Симарчук. Уның һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндә казарма емерелеү һөҙөмтәһендә йәрәхәтләнгән өс һалдаттың икәүһе — Омск, берәүһе Мәскәү дауаханаһына һалынған. Ул кисә төндә ауыр йәрәхәттәр менән Бурденко исемендәге хәрби клиник госпиталгә оҙатылған. Табиптар уның хәлен ауыр тип баһалай.


text:
Башҡортостанда һалым инспекциялары киске һигеҙгә тиклем эшләй
Башҡортостандың һалым инспекциялары халыҡты 20.00 сәғәткә тиклем ҡабул итә. Бындай режимда һалым инспекциялары хеҙмәткәрҙәре аҙнаһына ике тапҡыр – һәр шишәмбе һәм кесе йома эшләй. Бынан тыш, айына ике тапҡыр булһа ла, шәмбе лә эш көнө тип һанала башланы: айҙың беренсе һәм өсөнсө шәмбеһе, икенсе һәм дүртенсе шәмбеһе — быныһы инде инспекцияларҙың үҙҙәренең ҡарамағында. Был көндө халыҡ 10.00 сәғәттән 15.00 сәғәткә тиклем ҡабул ителә.
— Бындай саралар күпселек эш кешеһенең уңайлығы өсөн үткәрелә, уларҙың эш ваҡыты һалым органының эш графигы менән тап килә, — тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәтенән. – Хеҙмәтләндереү тәнәфесһеҙ ойошторола.
Илдең барлыҡ һалым инспекциялары ла яңы графикка августан башлап күскән. Бындай режимда улар һәр ваҡыт эшләйәсәк.


text:
Республиканың 21 район хужалыҡтары мал аҙығы әҙерләй башланы
Республиканың 21 район хужалыҡтарында бесән һәм сенаж әҙерләүгә күп йыллыҡ үләндәрҙе саба башланылар, тип хәбәр иттеләр республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Урып-йыйыу буйынса эшкә беренселәрҙән булып Ҡырмыҫҡалы, Краснокама, Күгәрсен, Кушнаренко, Мәләүез, Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары тотондо.
Краснокама, Күгәрсен, Шишмә һәм Шаран райондарында бесән, Дүртөйлө һәм Өфө райондарында сенаж әҙерләй башланылар.
БР Ауыл хужалығын консультациялау мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөнгө көнгә Башҡортостанда үлән биш мең гектар майҙанда сабылған, 500-шәр тонна бесән һәм сенаж әҙерләнгән.


text:
Өфөлә 40 предприятие етәксеһе нефть һәм газ машиналары эшләүҙә, төҙөлөш тармағында кластерҙар булдырыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙыФото: Олег Яровиков
Өфөлә 40 предприятие етәксеһе нефть һәм газ машиналары эшләүҙә, төҙөлөш тармағында кластерҙар булдырыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы
Өфөлә 40 предприятие етәксеһе нефть һәм газ машиналары эшләүҙә, төҙөлөш тармағында кластерҙар булдырыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә 40 предприятие етәксеһе нефть һәм газ машиналары эшләүҙә, төҙөлөш тармағында кластерҙар булдырыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Килешеүгә ҡул ҡуйыу сараһы 3 декабрҙә «Нефть химияһы территориаль кластеры — үҫеш стратегияһы» беренсе республика форумында үтте.
«Беҙ нефть химияһының тәүге территориаль кластерын, аҙ тоннажлы нефть химияһы, инжиниринг нефть химияһы, ҡорамалдар етештереүселәр кластерын булдырҙыҡ. Быларҙың барыһы ла берҙәм кластер, әммә кемдер ҡорамалдар, кемдер төҙөлөш менән ҡыҙыҡһына. Шулай ҙа был проектлау технологияларынан, ҡорамалдар һайлап алыуҙан, төҙөлөштән башлап хеҙмәтләндереүгә тиклем генераль подрядсы башҡарған берҙәм комплекс, — тип билдәләне төбәк Хөкүмәтенең вице-премьеры Дмитрий Шаронов. — Мәҫәлән, юлдар һалыуға конкурс ойошторғанда бөтәһе өсөн дә яуап биргән генераль подрядсының килеүен теләйбеҙ. Был ЕРС-килешеү тип атала».
Уның һүҙҙәренсә, бөгөн республикала бер нисә кластерҙа нефть химия эшкәртеү, төҙөлөш һәм хеҙмәтләндереү өсөн кәрәкле бөтә вәкәләттәр булдырылған.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, беренсе республика форумында Башҡортостан, Татарстан предприятиелары һәм ойошмалары вәкилдәре ҡатнаша. Улар производствола инновациялы технологияларҙы ҡулланыу һәм үҫтереү тәжрибәһе менән уртаҡлаша.


text:
Өфө тимер юл станцияһында өҫтәмә хәүефһеҙлек саралары күрелә
«Домодедово» аэропортындағы ваҡиғалар менән бәйле «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең бөтә бүлексәләрендә тимер юл транспорты объекттарында хәүефһеҙлекте тәьмин итеү буйынса өҫтәмә саралар күрелде. Өфө станцияһы тимер юл комплексы территорияһында хәүефһеҙлек сараларын күҙәтеүгә контроль көсәйтелде.
Өфө тимер юл вокзалы начальнигы Олег Мигуновтың һүҙҙәренә ҡарағанда, Мәскәү аэропортындағы теракт тураһында хәбәр килгәс тә вокзал комплексының команда составы тәүлек әйләнәһенә эшләү режимына күсерелә. Милиция нарядтары көсәйтелгән режимда хеҙмәт алып бара. Линия эске эштәр идаралығы хеҙмәткәрҙәре һаны ике тапғырға арттырылды. Улар территорияла патруллек итә, көтөү залында һәм вокзалдың башҡа биналарында, перронда һәм вокзал эргәһендәге майҙанда тәртипте күҙәтә. Бынан тыш, автотранспортты вокзал эргәһендә туҡтатыу тыйыла.
Һәр ярты сәғәт һайын пассажирҙар өсөн ят предметты осратҡанда уяулыҡ күрһәтеү кәрәклеге тураһында иғлан ителә. Вокзал территорияһына инеү сикләнде. Үҙәк инеү юлында милиция наряды ҡуйылды. Пассажирҙарҙың ҡулындағы әйберҙәр һәм багажы металл детектор ярҙамында ҡарала. Һаҡлау камераһына әйберҙәр тимер юл билеттарын һәм шәхес танытмаһын күрһәткәс кенә ҡабул ителә. Вокзал комплекстары, локомотив һәм поезд бригадалары хеҙмәткәрҙәре менән махсус инструктаждар үткәрелде.
Куйбышев тимер юлының Башҡортостан төбәге территорияһында станцияларҙа һәм пассажирҙар составтары туҡтаған урындарҙа хәүефһеҙлек сараларын күҙәтеүгә контроль көсәйтелде. Был поездарҙың хәрәкәт маршруттарына ла ҡағыла.
Олег Мигунов әйтеүенсә, айырым хәүефһеҙлек режимы тимер юлда айырым бойороҡ сығарылғанға тиклем ғәмәлдә буласаҡ.


text:
Республикала «Коррупцияға ҡаршы көрәшеү – һәр кемдең бурысы» киң мәғлүмәт саралары конкурсы старт алды
Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы һәм республиканың Журналистар союзы иғлан иткән конкурс «Коррупцияға ҡаршы көрәшеү – һәр кемдең бурысы» тип атала. Бәйгелә ҡатнашыуға төбәктең бөтә төр киң мәғлүмәт саралары – баҫма матбуғаты, интернет-баҫма, радио һәм телевидение вәкилдәре саҡырыла. Йомғаҡтар һәр категория буйынса айырым яһаласаҡ. Жюри 2011 йылдың 1 ғинуарынан 30 ноябренә тиклем сыҡҡан материалдарҙы ҡабул итә.
Мәғлүмәттәрҙең актуаллеге һәм дөрөҫлөгө, власть органдары, бизнес, коммерцияға ҡарамаған ойошмалар һәм граждандарҙың аныҡ коррупцион схемалары хаҡында мәғлүмәттәрҙең булыуы, шулай уҡ коррупцияның барлыҡҡа килеү сәбәптәрен һәм шарттарын сағылдырған анализдың булыуы конкурс эштәренә баһа биргәндә күҙ уңында тотоласаҡ.
Һәр номинацияла өсөшәр призлы урын ҡаралған. Беренсе урынға сығыусы авторҙар йәки авторҙар коллективы – 18000 һум күләмендә, икенсе урын яулаусылар – 9000 һум күләмендә, өсөнсө урын алыусылар 5000 һум күләмендә премия аласаҡ.
Материалдар 1 ноябрҙән 30-ына тиклем Башҡортостан Республикаһы Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығында (450077, Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 45) ҡабул ителә. Конкурс һөҙөмтәләре 9 декабрҙә — Халыҡ-ара коррупцияға ҡаршы көрәш көнөндә иғлан ителәсәк, ә еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 2012 йылдың ғинуарында үтәсәк.


text:
Башҡортостанда аукциондар осоро етә
БР буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы менән 2010 йылда 12 аукцион үткәреү планлаштырыла. Уларҙың иҫәбе артабан арта барырға тейеш. Был турала «Башинформ» агентлығына Идаралыҡтың лицензиялау бүлеге начальнигы Людмила Бабишева хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, аукциондарҙың төп өлөшө ағымдағы йылдың икенсе кварталында ойоштороласаҡ.
— Углеводород сеймалына — биш, ҡаты ҡаҙылма байлыҡтарға ете аукцион үтәсәк, — ти Людмила Леонидовна. – Беренсе кварталда биш аукцион үтергә тейеш ине. Әммә заявкалар булмау сәбәпле, шуларҙың дүртеһе үткәрелмәне. Йәнә берәүһе билдәһеҙ ваҡытҡа кисектерелде.
Яҡын аралағы саралар 15 июнгә планлаштырылған. Улар иҫәбендә Бөрйән районында урынлашҡан Ҡурғашлы майҙанындағы һибелмә алтынға аукцион да бар. Алтын сәсмәһенең матди һәм морфологик үҙенсәлектәре бында урыны-урыны менән аҙ күләмдә үтә тәрәндә урынлашмаған сағыштырмаса бай ҡатлам булыуын күҙаллай. Башнедра менән Р1 категорияһы буйынса апробацияланған прогноз ресурстары — 96 мең куб метр ҡомға 44,6 килограмм алтын. Еңеүсегә ер аҫты ҡаҙылма байлыҡтары менән файҙаланыуға хоҡуҡ һәм геологик тикшеренеүгә, разведка үткәреүгә һәм 10 йылға ҡом сығарыуға лицензия тапшырыласаҡ.
15 июндә шулай уҡ Суран ятҡылығында флюорит разведкалауға һәм табыуға аукцион үткәрелә. Белорет районындағы был участканың башланғыс хаҡы 3,1 миллион һум тәшкил итә. Аукцион аҙымы — башланғыс хаҡынан ун процент. Аукционда ҡатнашыуға ғаризалар 14 майға тиклем ҡабул ителә.
Суран ятҡылығында С2 категорияһындағы мәғдән запасы — 2,002 миллион тонна, флюорит — 760 мең тонна, ә файҙалы компонент 37,96 процент тәшкил итеүе күҙаллана.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Финляндия парламентарийы Йоуко Скиннари менән осрашты
Фото:
25 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Финляндия Республикаһы Милли парламенты финанс комитетының бүлек рәйесе, парламенттың «Финляндия – Рәсәй» төркөмө етәксеһе Йоуко Скиннари менән эш осрашыуы үткәрҙе. Парламентарий Башҡортостанға танышыу визиты менән килгән Финляндияның Милли парламенты делегацияһын етәкләй.
Рөстәм Хәмитов менән Йоуко Скиннари иҡтисад, сәнәғәт, фән һәм мәғариф өлкәләрендә эшлекле мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика етәкселеге һуңғы ваҡытта Финляндия вәкилдәре менән йыш осраша, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Бындай бәйләнештәрҙе үҫтереүебеҙгә шатбыҙ. Сәнәғәт производствоһы, ауыл хужалығы, ағас эшкәртеү – был йүнәлештәрҙең барыһы ла беҙҙе ҡыҙыҡһындыра, — тине Президент. Уның фекеренсә, Финляндия менән Рәсәй Федерацияһы араһында бәйләнештәрҙе нығытыу, Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итеү ике яҡ өсөн дә файҙалы буласаҡ.
— Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙең тауарҙар әйләнеше әлегә ҙур түгел, яҡынса 200 миллион доллар, шул уҡ ваҡытта был күләмдең 90 проценты – Финляндияға беҙҙең республиканан яғыулыҡ поставкалау, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙе был хәл ҡәнәғәтләндермәй. Үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү өсөн бер нисә йүнәлеш тәҡдим итергә теләйем. Был түбән сортлы ағасты һәм ағас ҡалдыҡтарын эшкәртеү. Берлектә минераль сеймал табыу һәм эшкәртеү мәсьәләләре лә беҙҙе ҡыҙыҡһындыра. Энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу технологиялары технопаркын булдырыуҙа Финляндия партнерҙары резидент булараҡ ҡатнашһа, бик шат булыр инек. Беҙҙе шулай уҡ юл төҙөлөшө мәсьәләләре ҡыҙыҡһындыра. Финляндияның тәбиғәт шарттары беҙҙекенә оҡшаш. Әммә Финляндиялағы юлдар беҙҙекенә ҡарағанда күпкә яҡшыраҡ. Һеҙҙең менән туризм өлкәһендә лә хеҙмәттәшлек итергә теләр инек. Бындай хеҙмәттәшлек һәм дилог өсөн беҙ асыҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы.
Үҙ сиратында Йоуко Скиннари Финляндияның, башҡа күп илдәр кеүек үк, яңы партнерҙар эҙләргә мәжбүр булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, «нисек кенә сәйер тойолмаһын, әммә әлеге иҡтисади хәл, финанс пирамидалары шуға килтерә: яйлап сәнәғәткә ҡайтыу беҙҙең өсөн йәнә отошло була башланы». Финляндия ҡунағы билдәләүенсә, уларҙа ағас эшкәртеү производствоһы үҫешкән. Бынан тыш, Йоуко Скиннари фекеренсә, тау сеймалын табыу сәнәғәте, юл төҙөлөшө һәм юл инфраструктураһы, шулай уҡ нефть эшкәртеү һәм туризм өлкәләрендә хеҙмәттәшлек итергә була.


text:
Башҡортостанда Бюджет инвестициялары буйынса эксперттар советы составы раҫланды
Башҡортостан Республикаһының Бюджет инвестициялары буйынса эксперттар советы составы һәм Эксперттар советы тураһындағы положение БР Хөкүмәте ҡарары менән раҫланды.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, совет төбәк бюджетынан инвестициялар йүнәлтеү стратегияһын һәм өҫтөнлөктәрен билдәләү өсөн булдырылған. Эксперттар бюджет инвестициялары өлкәһен стратегик һәм өҫтөнлөклө үҫтереү буйынса тәҡдимдәр әҙерләйәсәк һәм тикшерәсәк, Республика адреслы инвестиция программаһының үтәлешенә контроллек итәсәк.
Совет рәйесе – БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рәүф Ноғоманов. Экспеттар советы составына шулай уҡ вице-премьерҙар Евгений Маврин, Лилиә Ғүмәрова, Эрнст Исаев, БР иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин, республиканың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина һәм төбәктең Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуров инде.


text:
Башҡортостан профсоюздары эш хаҡы мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты
Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһы Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәенсә, РФ Юғары суды Президиумының 2010 йылдың 10 мартындағы минималь эш хаҡы күләме компенсация, дәртләндереү һәм социаль түләүҙәрҙе иҫәпкә алмайынса билдәләнергә тейеш булыуы тураһындағы ҡарарын тормошҡа ашырыу буйынса ил профсоюздарының ғәмәлдәрен тикшереү кәңәшмәлә төп тема булып торҙо.
Кәңәшмә барышында Рәсәй профсоюздары лидеры Михаил Шмаков Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы вәкилдәренең күптән түгел РФ Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин менән осрашыуы, унда тикшерелгән мәсьәләләр һәм өлгәшелгән килешеүҙәр хаҡында хәбәр итте.


text:
Республиканың яҡташтар ойошмаһы Мәскәүҙә «Беҙ берҙәм» акцияһында ҡатнаштыларФото: Гөлсәсәк Ханнанова
Республиканың яҡташтар ойошмаһы Мәскәүҙә «Беҙ берҙәм» акцияһында ҡатнаштылар
Республиканың яҡташтар ойошмаһы Мәскәүҙә «Беҙ берҙәм» акцияһында ҡатнаштыларФото: Гөлсәсәк Ханнанова
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алевтина Крылова/.
Мәскәүҙә Халыҡтар берҙәмлеге көнө айҡанлы, 75 меңгә яҡын кешене йыйған, «Беҙ берҙәм» патриотик тантаналы йөрөш уҙҙы. Тәүге тапҡыр акцияла бер үк ваҡытта бөтә Рәсәй парламент партиялары лидерҙары ҡатнашты: Дәүләт Думаһы вице-спикеры, «Берҙәм Рәсәй» Генераль советы секретары Сергей Неверов, «Ғәҙел Рәсәй» партияһы рәйесе Сергей Миронов, ЛДПР һәм КПРФ лидерҙары Владимир Жириновский һәм Геннадий Зюганов. Бынан тыш, тантаналы йөрөштә күп кенә Рәсәй төбәктәре, милли республика һәм баш ҡалала йәшәүсе төрлө халыҡтарҙың яҡташтар ойошмалары вәкилдәре ҡатнашты, шул иҫәптән Башҡортостандың Мәскәүҙәге яҡташтар ойошмаһының 400-ҙән ашыу ағзаһы.
Башҡортостандың Мәскәүҙәге яҡташтар ойошмаһы тантаналы йөрөштә ҡатнашыусы милли республикалар вәкиллектәренең колоннаһында иң күп демонстранттар төркөмөнөң береһе булды. Башҡортостандан Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта уҡыусы студенттар һәм аспиранттар ассоциацияһының 200-ҙән ашыу ағзаһы, Мәскәүҙә йәшәүсе яҡташтарыбыҙ Тверь урамы буйлап, ҡурайсы студенттарҙың музыкаль оҙатыуында, «Рәсәй төбәктәре менән көслө», «Беҙ берҙәм», «Путин — беҙҙең президентыбыҙ» тигән флагтар һәм лозунгтар менән атлап уҙҙы. Колоннала Өфө командалары – «Өфө» футбол клубы һәм «Салауат Юлаев» хоккейсылары көйәрмәндәре лә әҙ булманы. Тантаналы йөрөш милли көйҙәр – ҡурайсы студенттарҙың уйнауы һәм Мәскәүҙә ойошторолған «Аҡ тирмә» башҡорт фольклор ансамбле бейеүҙәре менән сағыу оҙатылды.


text:
Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы рәйесе өлкән синыф уҡыусыларының һорауҙарына яуап бирҙе
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев төбәктең мәктәп уҡыусылары менән осрашты. Башҡортостандың биш районынан (Кушнаренко, Өфө, Ҡырмыҫҡалы, Иглин, Шишмә) 70-тән ашыу уҡыусы 22 февралдә парламенттың пленар ултырышында ҡатнашты. Бынан һуң улар төбәктең Дәүләт Йыйылышы рәйесе менән аралашты.
Константин Толкачев мәктәп уҡыусыларына Башҡортостанда закондар сығарыу органын булдырыу тарихы, уның үҫеше һәм камиллаштырылыуы тураһында һөйләне. Депутат, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышының бер нисә закондар сығарыу инициативаһы Дәүләт Думаһы депутаттары менән хупланды һәм федераль закон статусына эйә булды, тип хәбәр итте.
— Дәүләт Йыйылышының төп бурысы һеҙгә таныш, был закондар ҡабул итеү, — тип билдәләне Константин Толкачев. – Республикала булған барлыҡ закондар беҙҙең парламент менән ҡабул ителгән. Закондарҙың сифаты, уларҙың тормошҡа ашырылыуы юғары закондар сығарыу органы эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелегенән тора. Беҙ закондар сығарыу инициативаһы хоҡуғына эйә. Йыл һайын яҡынса 15-18 закондар сығарыу инициативаһын Дәүләт Думаһына ебәрәбеҙ. Закондар сығарыу инициативаһы йәмәғәт мөнәсәбәттәрен көйләүсе ғәмәлдәге норматив хоҡуҡи акттарға үҙгәрештәр һәм өҫтәмәләр индереү теләге менән бәйле. Айырым тәҡдимдәребеҙ закон статусын ала.
Артабан аралашыу «һорау-яуап» форматында үтте. Бер сәғәт дауамында Константин Толкачев 20-гә яҡын һорауға яуап бирҙе.
Башҡортостан парламенты спикерының йәш быуын вәкилдәре менән осрашыуы матур йолаға әүерелде, тип әйтергә лә була. Өлкән синыф уҡыусылары менән осрашыуҙар бер йыл элек ойошторола башланы.


text:
Профессор Рифад Вәлиәхмәтов яҡты донъянан китте
77-се йәшендә Башҡорт дәүләт педагогия университетының физик культура факультетына нигеҙ һалыусы профессор Рифад Вәлиәхмәтов вафат булды.
Рифад Миниәхмәт улы Вәлиәхмәтов – педагогика фәндәре кандидаты, профессор. «РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы», «СССР-ҙың мәғариф отличнигы», «Физик культура һәм спорт отличнигы», «РФ иң яҡшы физик культура хеҙмәткәре», «РФ атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре», «БР атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» исемдәренә эйә, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Көмөш билдәһе, «Башҡортостан Республикаһында спортты үҫтереүгә тос өлөш индергән өсөн» билдәһе, Николай Озеровтың миҙалы менән бүләкләнгән.
Күп йылдар Рифад Вәлиәхмәтов Башҡортостандың Рус лаптаһы федерацияһын етәкләй. 44 йыл дауамында физик тәрбиә биреү кафедраһы мөдире, физик культура факультетының беренсе деканы, физик тәрбиә һәм спорттың теоретик нигеҙҙәре кафедраһы мөдире булып эшләй.
1980 йылда П.Ф.Лесгафт исемендәге Физик культура институтында кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай.
Әлегә тиклем Башҡорт дәүләт педагогия университетының физик культура һәм спорт теорияһы һәм методикаһы кафедраһы профессоры була.
Рифад Вәлиәхмәтов БР баскетбол, рус лаптаһы федерацияларын ойоштороу өсөн күп көс һалған, республикала спорт үҫешенә тос өлөш индергән. Өфөлә Ҡыҙғылт һары туп көнө – 30 йылдан ашыу тарихҡа эйә – традицион спорт байрамы инициаторы һәм ойоштороусыһы була.
Рифад Вәлиәхмәтов менән хушлашыу кесе йома, 26 июндә Ғафури урамы, 52 адресы буйынса 12 сәғәттә үтәсәк.


text:
Классицизм
Классици́зм (франц. classicisme, лат. classicus — өлгөлө) — XVII—XIX быуаттарҙағы Еврапалағы эстетик йүнәлештәге сәнғәт стиле; XVIII быуатта һәм XIX быуат башында әҙәбиәт һәм сәнғәттәге йүнәлеш[1]; ХVIII быуат аҙағында һәм ХIХ быуат башында әҙәбиәт һәм сәнғәттәге антик үрнәктәргә эйәреүгә нигеҙләнгән йүнәлеш[2].
Архитектурала[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Классицизм ҡала төҙөлөшөнөң даиммилығы даимилығы һәм ансамбль композицияларының симметрик-күсәр планировкаһының бер төрлөлөгө менәнн билдәләнә; биналар аныҡ тура мөйөшлө формаларының үтә килешле булыуы менән айырыла, фасадтарында антик ордерҙар һәм полихромия ҡулланылған) барлыҡҡа килеү менәнн, XIX быуаттың 1‑се яртыһы торлаҡ урындарын даими планлаштырыуға күсеү (В.И.Гесте етәксеһе), таштан торлаҡ һәм йәмәғәт биналары төҙөү, үҙәк ҡала архитектура ансамблдәренә нигеҙ һалыу башлана. Реконструкциялау һәм төкәтмәләр төҙөү һөҙөмтәһендә, тәүҙә урыҫ бароккоһына хас элементтары булған православие ҡорамдары иртә классицизм һыҙаттарын ала башлай. Был стилгә Александр сиркәүе, Михаил Архангел сиркәүе, Николай сиркәүе, Спас сиркәүе, Воскресение кафедраль соборы һ.б.; граждандар архитектураһы ҡомартҡылары: Ҡунаҡһарай, Губернатор йорто Дини семинария бинаһы, Земство идараһы бинаһ>ы, Өфө ир балалар гимназияһы, Өфө эске һаҡсылар казармалары биналары (1842) ҡарай.
Һынлы сәнгәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Скульптурала[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Галлерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
-
Б.Кәлимуллин проекты, БДУ, Классицизм
-
Никола Пуссен. «Ваҡыт музыкаһына бейеү» (1636).
-
Антонио Канова. Амур һәм Психея (1787—1793, Париж, Лувр)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь общественно-политических терминов. (Г.К. Кунафина, Т.Д.Ишкина, 2001)
- ↑ Русско-башкирский словарь (под редакцией З.Г.Ураксина, 2005)


text:
Республиканың төп телеканалында «Серле Башҡортостан» тигән яңы проект башланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
29 февралдә Башҡортостан юлдаш телеканалында «Серле Башҡортостан» тигән яңы проект эфирға сыҡты.
Тапшырыу авторҙары пирамидаларҙы, таш комплекстарҙы, боронғо кешеләрҙең туҡтаған урынын, мәмерйәләрҙе, тауҙарҙы, изге шишмәләрҙе өйрәнә. Программала ни өсөн ошо объекттарҙың мистик көскә эйә булыуы хаҡында бәйән ителә.
«Республикабыҙ биләмәһендә элек-электән ғибәҙәт ҡылыу урыны һаналған изге урындар бик күп, — тип һөйләне проект авторы Гүзәл Хөрмәтова. — Ошо хаҡта легендалар һәм риүәйәттәр йөрөй, халыҡтың тарихы һәм донъяға ҡарашы улар менән айырылғыһыҙ бәйле. Беҙ ысынбарлыҡ менән хыял араһындағы сикте табырға тырышабыҙ».
«Серле Башҡортостан» проектының ижади төркөмө белгестәр, парапсихологтар, ғалимдар, республика халҡы ҡатнашлығында махсус тикшереү үткәрә. Тамашасылар интернетта программаның битендә ошо һорауҙарға яуаптар ҡалдыра, шулай уҡ тауыш бирә ала, тип хәбәр иттеләр телеканалдың матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Кимекле һөйәктәр
Кимекле һөйәктәр (лат. os breve, урыҫ. Губчатые кости) — хәрәкәте сикле булған ныҡлыҡ һәм компактлылыҡто ойошторған һөйәктәр. Көпшәле (оҙон) һөйәктәрҙән айырмалы булараҡ кимекле һөйәктең киңлеге уларҙың оҙонлоғона тиң.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Русско-башкирский толковый словарь медицинских терминов (М.Т.Азнабаев, 2007)
- Русско-башкирский словарь медицинских терминов (В.З.Гумеров, 1981)


text:
Ишембайҙа тыуып үҫкән егет Иранда консул булды
Ишембайҙа тыуып үҫкән Олег Ишмөхәммәтов Иран Ислам Республикаһында консул булды. Был турала бөгөн «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты рәйесе урынбаҫары Руслан Саяхов хәбәр итте.
— Был хаҡта беҙгә БР мосолмандары Диниә назараты делегацияһының быйыл 23 ноябрҙән 7 декабргә тиклем Иранға рәсми сәфәре барышында билдәле булды, — тине ул. – Иранда Рәсәй Илселегендә беҙ илсе Александр Садовников менән дә осраштыҡ. Ә Олег Ишмөхәммәтов менән беҙгә консул булараҡ түгел, ә яҡташыбыҙ булараҡ аралашыу ҡыҙыҡлы булды.


text:
Башҡортостанда водителдәргә юлға сығыуҙан тыйылып торорға кәңәш итәләр
Төбәктә көслө ҡар яуыуы арҡаһында БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты водителдәрҙе юлға сығыуҙан тыйылып торорға саҡыра.
15 мартта юлдарҙың айырым участкаларында көрт һалыуы күҙәтелә, күреү мөмкинлеге 500 метрҙан ашмай, тип хәбәр ителә ведомствоның рәсми релизында.
Ҡарҙан таҙартыу эштәренә 450-гә яҡын юл техникаһы йәлеп ителгән.
Хәйер, синоптиктар күҙаллауынса, көслө яуым-төшөм республикала оҙаҡҡа бармаясаҡ. Иртәгә, 16 мартта уҡ, көн бер аҙ һыуытып, һирәк урында ғына ҡар яуасаҡ.


text:
Фото:
Артур Ҡудашев «Айыҡ Башҡортостан» ойоштороуҙы хупланы
Фото:
Башҡортостанда билдәле яҙыусы һәм врач-нарколог Артур Ҡудашев 4 декабрҙә ойошторолған «Айыҡ Башҡортостан» төбәк ижтимағи хәрәкәтен төҙөүҙе хупланы.
— Бындай башланғыстарҙы хупларға ғына мөмкин, — тине ул. — Улар дөйөм дәүләт эскелеккә ҡаршы сәйәсәт элементы булараҡ та, граждандар йәмғиәтенең артабанғы үҫеш дәлиле булараҡ та файҙалы. Бынан тыш, бындай хәрәкәтте ойоштороуҙа мин тамырҙары менән революцияға тиклемге осорға барып тоташҡан яғыбыҙҙың айыҡлыҡ ойошмалары традицияларын тергеҙеүҙе күрәм.
Артур Ҡудашев әйтеүенсә, «Айыҡ Башҡортостан»дың эш программаһында уға был хәрәкәт активистарының алкоголгә ҡаршы көрәште, беренсе сиратта, «фронттың» иң ауыр участкаһы булып торған ауылда алып барырға йыйыныуҙары оҡшай. Бында һүҙ, атап әйткәндә, «Иң айыҡ ауыл» конкурсы тураһында бара, уны ойоштороу инициативаһы менән «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәтендә ҡатнашыусылар БР Хөкүмәтенә мөрәжәғәт итте.


text:
Суд приставтары хеҙмәте «Закон көсө — уның үтәлешендә» конкурсын үткәрә
Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы ведомство эшмәкәрлегенә арналған сираттағы журналист эштәре конкурсын үткәрә.
Ижади ярышта еңеүселәр һәм призерҙар биш номинация буйынса билдәләнәсәк: «Телевизион материал», «Радиоматериал», «Баҫма матбуғат», «Электрон киң мәғлүмәт саралары» һәм «Социаль реклама».
«Закон көсө — уның үтәлешендә» конкурсында ҡатнашыу өсөн редакциялар һәм авторҙар иркен формала тултырылған заявкаларын һәм эштәрен түбәндәге адрес буйынса ебәрергә тейеш: Өфө, Цюрупа урамы, 95, 2-се ҡат, 214-се кабинет (матбуғат хеҙмәте).


text:
Республика Президенты Өфөлә шәхси балалар баҡсаһын һәм яңы йорт комплексының төҙөлөш майҙансығында булдыФото: Олег Яровиков
Республика Президенты Өфөлә шәхси балалар баҡсаһын һәм яңы йорт комплексының төҙөлөш майҙансығында булды
Республика Президенты Өфөлә шәхси балалар баҡсаһын һәм яңы йорт комплексының төҙөлөш майҙансығында булдыФото: Олег Яровиков
30 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө буйынса эш сәфәре барышында «Умка» шәхси балалар баҡсаһын ҡараны һәм Баҡалы урамында яңы йорт комплексының төҙөлөшө барышы менән танышты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтендә.
«Умка» балалар баҡсаһы 2013 йылдың октябрендә асылған. 174 квадрат метр майҙанлы муниципаль бина балаларҙы ҡарау буйынса шәхси эшҡыуар Евелина Северинаға ҡуртымға бирелгән.
Бина менән ҡулланыуға ай һайын түләү 27 мең һум тәшкил итә, әммә ул белем биреү эшмәкәрлегенә лицензия алғандан һуң ҡуртым хаҡы 21 мең һумға тиклем кәмейәсәк.
«Әлбиттә, ҡала бюджеты ниндәйҙер табыш алмаясаҡ, әммә был ҡурҡыныс түгел. Беҙ икенселә уңышҡа өлгәшәсәкбеҙ», – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Бөгөн мәктәпкәсә учреждениеға йәш ярымдан алып өс йәшкә тиклем 15 бала йөрөй. Балалар баҡсаһы тағы ла 10 баланы ҡабул итергә әҙер. Шәхси балалар баҡсаһында баланы тәрбиәләгәндәре өсөн ата-әсәләр айына 15 мең һум түләй. Өфө ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Ирек Ялалов һөйләүенсә, һуңғы йыл эсендә дәүләттеке булмаған балалар баҡсаларының һаны Башҡортостандың баш ҡалаһында 54-тән 112-гә тиклем артты.
Һуңынан Рөстәм Хәмитов Баҡалы урамындағы төҙөлөш майҙансығында булды, унда 25 ҡатлы өс йорттан торған «СтройФедерация» заманса йорт комплексы төҙөлә.
Республика Президенты яңы йортта тулыһынса йәшәргә әҙер булған бер нисә фатирҙы ҡараны. Рөстәм Хәмитов, үҙенең абруйы тураһында ҡайғырған республика төҙөлөш компанияларына ярҙам итергә кәрәк, тип билдәләне.
«Миңә үтәлгән эштәрҙең сифаты оҡшай, бөтә яҡшы эшләнгән һәм лайыҡлы күренә», – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
«СтройФедерация» Инвестиция-төҙөлөш компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөгән йорттарҙа республикала беренсе тапҡыр «Аҡыллы өй» концепцияһы ғәмәлгә ашырылған. Ул йорттарҙа йәшәүселәргә электр һәм йылылыҡ энергияһын һаҡсыл тотонорға ярҙам итеүсе, шулай уҡ хәфефһеҙлекте һәм элемтәне тәьмин итеүсе заманса техник алымдар (датчиктар, счетчиктар һәм видеокамералар) комплекты.
Бынан тыш, төҙөүселәр Башҡортостан Президенты менән яңы сит ил технологияһын индереп юғары ҡатлы йорттарҙы тиҙ күтәреү пландары менән уртаҡлашты. Киләсәктә төҙөлөш компанияһы Өфөлә заманса тормош концепцияһы тулыһынса тормошҡа ашырылыр даунтаун төҙөргә тәҡдим итә. Рөстәм Хәмитов был идеяны хупланы.


text:
Республика клиник онкология диспансеры хирургтары «Алтын скальпель» алды
Рәшит Баҙыҡов етәкселегендәге Республика онкология диспансеры хирургтары бригадаһы БР хирургтар ассоциацияһы бүләген — «Алтын скальпел»де яуланы. Хирургтарҙың ашҡаҙанға 12 сәғәт дауамында барған ҡатмарлы операцияһын шулай билдәләгәндәр.
«Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Республика кардиология диспансеры, Өфөнөң тиҙ медицина ярҙамы дауаханаһы, Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһы һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты дауаханаһы дипломдар менән бүләкләнгән.
Башҡортостан Республикаһының Хирургтар ассоциацияһы, Рәсәй медицина фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, профессор Вил Тимербулатов етәкселегендә, 1996 йылдан алып хирургтар араһында иң яҡшы операциянан тыш, иң һәйбәт фәнни эшкә һәм монографияға конкурс үткәрә.


text:
Өфө китапханалары балаларға әҙәби композициялар һәм электрон презентациялар тәҡдим итә
Йәйге каникул көндәрендә Өфө китапханаларында балалар өсөн төрлө саралар үтә.
14 июндә 2-се китапханала «Башҡортостан телдәре гөлләмәһе» тип аталған әҙәби-музыкаль композиция күрһәтеләсәк. Унда 158-се мәктәп уҡыусылары китапханасылар менән әҙерләнгән «Этно-мозаика» дискыһының электрон презентацияһын ҡараясаҡ. 15 июндә Үҙәк ҡала китапханаһында — «Андерсен геройҙары илендә» викторинаһы, ә 18 июндә Өфөнөң 97-се мәктәбендә «Яратҡан әкиәт биттәре буйлап» әҙәби сәйәхәте ойоштороласаҡ.
— Ҡала китапханаларының каникулы юҡ, — ти ҡала китапханалары системаһы директоры Ольга Евдокимова. – Йәй миҙгеленә хеҙмәткәрҙәр һәр төрлө уйындар һәм танып белеү программалары әҙерләне. Каникулдарҙы балалар үҙәктәре тәрбиәләнеүселәре менән берлектә беренсе йыл ғына үткәрмәйбеҙ.


text:
Республикала ярҙам күрһәтеүселәр ветерандарға бүләктәр тапшырыуын дауам итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда «Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» хәйриә марафоны барышында 600 мең һумдан ашыу аҡса йыйылды. Милләт сәләмәтлеге лигаһы фондынан башланғыс алған акция 9 майҙа тамамланды. Әммә изге эштәр дауам итә.
Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, марафон барышында йыйылған аҡсаға 165 һыу таҙартыу фильтры һатып алынған һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға бирелгән. Бынан тыш, тағы 80 ветеран шундай уҡ бүләк алған. 19 майҙа Стәрлетамаҡ районында йәнә 20 фильтр тапшырыла.
«Алты ветеран ойошмаһына ҙур фильтрҙар һәм һыу ҡоролмалары бирелде. Алдағы көндәрҙә тағы дүрт ойошмаға тапшырабыҙ. Шулай уҡ госпиталдәргә кәнфиттәр, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар өсөн йоҡа полиэтилен плащтар һатып алдыҡ», — тип һөйләне фондтың башҡарма директоры, Башҡортостан Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Рима Шәйҙуллина.
Марафон барышында йыйылған аҡсанан «Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһында һауыҡтырыу хеҙмәттәре өсөн 100 мең һум түләнәсәк.
Рима Шәйҙуллина билдәләүенсә, республика халҡы хәйриә акцияһында әүҙем ҡатнашҡан. Айырыуса Яңауыл, Стәрлетамаҡ, Бәләбәй һәм Краснокама райондарында йәшәүселәр тос өлөш индергән. Марафонда шулай уҡ Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы, республиканың ауыл хужалығы, мәғариф, мәҙәниәт министрлыҡтары ла ситтә ҡалмаған. Предприятиелар һәм коммерцияға ҡарамаған ойошмалар ҙур ярҙам күрһәткән.
«Акция тамамланһа ла, иҫәпкә аҡса килеүен дауам итә. Улар Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың һаулығын нығытыуға йүнәлтеләсәк», — тип хәбәр итте Рима Шәйҙуллина.


text:
Балалар фонды инвалид балаларға ортопедик дауалау костюмдары бүләк итте
Яңы йыл алдынан Рәсәй балалар фондының Республика бүлексәһе рәйесе Нина Федянина һәм бер төркөм волонтерҙар мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн Республика реабилитация үҙәгенә барып сыҡты һәм Үҙәккә Башҡортостан райондарынан һәм ҡалаларынан инвалид балаларҙы дауалау һәм реабилитациялау өсөн биш «фаэтон» ортопедик костюмы бүләк итте.
«Фаэтон» ортопедик костюмдары — Рәсәйҙә етештерелгән яңы быуын дауалау костюмдары ул. Бағыусылар аҡсаһына Башҡортостан Балалар фонды һатып алған биш костюмдың дөйөм хаҡы – 100 мең һум.


text:
Фото:
Учалы районы хакимиәте башлығы итеп Азамат Иҙрисов тәғәйенләнде
Фото:
2010 йылдың 8 сентябрендә Учалы районы муниципаль район Советының ултырышы үтте, унда муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү мәсьәләһе ҡаралды.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса Учалы районы муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Иҙрисов Азамат Риза улы тәғәйенләнде.
* * *
Азамат Иҙрисов 1970 йылда Учалы районының Өргөн ауылында тыуған. Өфөләге ауыл хужалығы институтын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1993 йылда Учалы районының “Баш-урал” ауыл хужалығы производство кооперативы фермаһында зоотехник булып башлай, артабан ферма мөдире була. 1998 — 2001 йылдарҙа «Баш-урал» ауыл хужалығы производство кооперативы, «Совет» ауыл хужалығы производство кооперативы рәйесе булып эшләй. 2001–2003 йылдарҙа — Ауыл хужалығы идаралығында баш белгес, ауыл хужалығы продукцияһы һәм уны эшкәртеүҙән алынған продукттар сифаты буйынса баш дәүләт инспекторы. 2003 -2004 йылдарҙа — «Башкомбикорм» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһының «Учалы» дәүләт унитар бүлендек предприятиеһы директоры, 2004 — 2005 йылдарҙа ҡатнаш аҙыҡтарҙы һатыу буйынса менеджер булып эшләй. 2005 йылдан алып әлегә тиклем Учалы районының «Байрамғол агрофирмаһы» директоры вазифаһын башҡара.


text:
Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге йырсылар конкурсы декабргә күсерелде
Өфөлә 16 -19 ноябрҙә үткәрелергә тейеш Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге йырсылар асыҡ конкурсы декабргә күсерелде. БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының әйҙәүсе белгес- эксперты Фирүзә Солтанбаева хәбәр итеүенсә, конкурс датаһын күсереү республиканың баш ҡалаһында ОРВИ һәм грипп менән ауырыусылар һанының күбәйеүенә бәйле.
Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге конкурс 14-18 декабрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында үтәсәк.
Ижади бәйге положениеһына ярашлы, вокалсылар конкурсы өс турҙа үткәрелә. Уның мотлаҡ шарттарының береһе буйынса йырсылар Ғәзиз Әлмөхәмәтовтың үҙҙәре һайлаған бер әҫәрен йырларға тейеш.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, сираттағы конкурс республикала иғлан ителгән Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылына арналған. Унда 18 йәштән алып 35 йәшкә тиклемге махсус вокалсы белеме булған башҡарыусылар, шулай уҡ урта махсус һәм юғары уҡыу йорттарының вокал бүлеге студенттары ҡатнаша ала.


text:
Галогендар
Галогендар — (гр. hals — тоҙ һәм …генез), Д. И. Менделеевтың периодик системаһындағы VII төркөмдөң төп төркөмсәһенең химик элементтары (фтор, хлор, бром, иод һәм астат).
Физик үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәбиғәттә ирекле хәлдә осрамайҙар; хлор, бром, иод, фтор төрлө минералдар (бромаргирит, иодаргирит, криолит, сильвин һ.б.), нефть ятҡылыҡтары һыуҙары, диңгеҙ һыуы һ.б. составына инә; фтор шулай уҡ тере организмдарҙың туҡымаларында (күбеһенсә һөйәк туҡымаһында) бар.
Химик үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәҙәти шарттарҙа фтор һәм хлор — газ, бром — шыйыҡса, астат һәм иод — ҡаты матдәләр; астат — радиоактив элемент, тотороҡло изотоптары юҡ. Бөтә галогендар ҙа һыуҙа (фторҙан башҡалары, ул һыуҙы окислай), бром, иод ш. уҡ спиртта, хлороформда эрей. Көслө окисландырыусылар, химик элементтар (тоҙ кислотаһы) һәм органик берләшмәләрҙең (галоген‑углеводородтар, фторорганик берләшмәләр, хлорорганик берләшмәләр) күбеһе менән тәьҫир итешәләр. Күреү ағзаларының һәм тын юлдарының лайлалы тиресәһен ярһыталар; бромдың ПДК-һы 2 мг/м3, иодтың — 1 мг/м3, фторҙың — 0,15 мг/м3, хлорҙың — 0,003 мг/м3. Организмда иодтың етешмәүе йәки артыҡ булыуы ҡалҡан биҙе ауырыуҙарына килтерә (ҡара: Боғаҡ). Фтор һәм хлорҙы — электролизлап, иод һәм бромды — уларҙың тоҙҙарын окислап, астатты ядро реакциялары ярҙамында алалар.
Файҙаланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Галогендарҙы һәм уларҙың берләшмәләрен органик синтезлауҙа, аналитик реагенттар, хладондар, дезинфекциялау саралары һ.б. сифатында файҙаланалар. Башҡортостанда хлор һәм фтор алыу өсөн байтаҡ сеймал запастары бар (Таш тоҙ, Флюорит). 20 быуаттың 40-сы йылдары уртаһында Өфөнөң «Уфахимпром» һәм 60‑сы йылдарҙа Стәрлетамаҡтың «Каустик» химия заводтарында хлор етештереү үҙләштерелә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сюндюков А. З., Макаров В. И. Результаты поисков неметаллических полезных ископаемых //Наука в Советской Башкирии за 50 лет. Уфа, 1969.
- Chemistry of the Elements — 2nd. — Butterworth–Heinemann, 1997. — ISBN 0080379419.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Рәсәй тимер юлдары» йәмғиәтенең кәңәшмәһендә ҡатнашты
Фото:
25 апрелдә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡала яны тимер юл транспортында пассажирҙар һәм йөк ташыуҙы ойоштороу, шулай уҡ Волга буйы федераль округында тимер юл транспортына бәйле инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу мәсьәләләренә арналған кәңәшмәлә ҡатнашты. Унда Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич, Рәсәйҙең транспорт министры Игорь Левитин, «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Владимир Якунин һәм Волга буйы төбәктәре етәкселәре ҡатнашты.
Кәңәшмәлә ҡала яны поездарында йөк һәм пассажирҙар ташыуға тарифтар, юл йөрөгәндә ташламаларҙан файҙаланыу мөмкинлеген булдырыу, күсмә составты файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген арттырыу, шулай уҡ «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Волга буйы федераль округы төбәктәрендәге инвестицион эшмәкәрлеге тураһында һүҙ барҙы.
Башҡортостанда ҡала яны тимер юл транспорты йыл һайын 1,5 миллиондан ашыу кешене ташый. Транспорттың был төрөндә мәктәп уҡыусыларының, студенттар һәм айырым категориялағы граждандарҙың (хеҙмәт ветерандары, пенсионерҙар, сәйәси репрессия ҡорбандары һәм башҡаларҙың) льготалы (билет хаҡынан 50 процент күләмендә) юл йөрөүе ҡаралған.
Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән берлектәге «Өфө станцияһындағы тимер юл вокзалын реконструкциялау» инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. 2011 йылда төҙөлөштөң беренсе сиратын реконструкциялау тулыһынса тиерлек тамамланған, төҙөлөш башланғандан алып башҡарылған эштәр күләме 3 млрд һумдан ашыу суммаға барып баҫҡан. Төҙөлөштөң икенсе сираты (ҡунаҡхана һәм күп ҡатлы автомобилдәр ҡуйыу урынын төҙөү, ер аҫты үткәүелен оҙонайтыу менән бергә вокзалдың яңы бинаһын төҙөү) 1,1 млрд һум сумма менән баһалана.
Республиканың тимер юл вокзалдарында пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү сифатын күтәреү маҡсатында 2010 йылдың декабрендә Башҡортостан Хөкүмәте менән «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында Өфө, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Яңауыл, Сибай, Салауат, Белорет ҡалаларындағы һәм Аксаков ауылындағы тимер юл вокзалдарын реконструкциялау, шулай уҡ уларҙың нигеҙендә транспорт-күсеп ултырыу узелдарын булдырыу проекттарын берлектә тормошҡа ашырыу буйынса хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылғайны, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы – Рәсәйҙә иң яҡшылар иҫәбендә
Рәсәйҙәге Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһының яҡынса һөҙөмтәләре буйынса, Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы 2011 йылда иң яҡшы унау иҫәбенә инде. Һуңғы йомғаҡтар алдағы йылдың мартында яһаласаҡ.
— Уғаса позицияларыбыҙҙы нығытырбыҙ ғына, тип ышанам. 2012 йылда Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы эшмәкәрлеге контроль һәм эксперт-аналитик сараларын үткәреү сифатын яҡшыртыуға, шулай уҡ республиканың Финанс министрлығы менән бергә тикшереүҙәр үткәреү тәжрибәһен үҫтереүгә йүнәлтеләсәк. Бынан тыш, беҙ Иҫәп палатаһы һәм Рәсәйҙәге Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы менән хеҙмәттәшлек итеүҙе үҫтереү һәм нығытыу, шулай уҡ республиканың матди һәм финанс ресурстары менән идара итеү системаһында коррупция күренештәрен асыҡлау буйынса хоҡуҡ һаҡлау органдары менән килешеп эш итеү буйынса эш тәҡдим итмәксебеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Республикаһы Контроль-иҫәп палатаһының йомғаҡлау ултырышында уның рәйесе Салауат Харасов.


text:
Баш ҡалала урамдарҙы категорияларға бүлергә ниәтләйҙәр
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Өфөлә йәмәғәт транспорты йөрөгән урамдарҙы категорияға бүлергә тәҡдим итәләр. Был турала Өфө мэры Ирек Ялалов баш ҡаланың транспорт системаһын үҫтереүгә арналған кәңәшмәлә белдерҙе. Уны республика Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.
Кәңәшмәлә БР Хөкүмәте ағзалары, Өфө хакимиөте вәкилдәре, профилле министрлыҡтар һәм ведомство етәкселәре, шулай уҡ илебеҙҙең һәм сит илдәрҙән саҡырылған ҡала төҙөлөшө өлкәһе эксперттары ҡатнашты.
Өфө мэры беренсе категориялы ҡала урамдарында, шул иҫәптән айырым һыҙатта аҙ пассажирҙар һыйҙырышлы автобустар хәрәкәте тыйыласаҡ тип белдерҙе.
Йәмәғәт транспорты туҡталыштарында маршруттың номеры һәм автобустың килеү ваҡыты күрһәтелгән мәғлүмәт таблоһын, башҡа мөһим белешмәләр ҡуйыу планлаштырыла.
Өфөләге автобустар хәрәкәтенең ҡалған схемаларын төп магистралдәргә алып барыу сифатында файҙаланыу өсөн үҙгәртергә ниәтләйҙәр. Проектты тормошҡа ашырғандан һуң светофорҙарҙы көйләүсе интеллектуаль транспорт системаһын төҙөүгә күсеү ҡаралған. Бынан тыш, әлеге юл ғәмәлгә ашырылғанда газ-мотор яғыулығы ярҙамында эшләгән автобустар һатып алыу программаһын әҙерләргә мөмкин.
Төп магистраль аша үтеүсе маршруттар күсеп ултырыу үҙәген барлыҡҡа килтерә, пассажирҙар икенсе транспортҡа ултырып, кәрәкле йүнәлештә китә ала. Ошо маршруттарға аҙ һыйҙырышлы автобустарҙы йүнәлтеү зарур.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов был тәҡдимде хупланы.


text:
Республикала Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға дәғүә итеүселәрҙән эштәр ҡабул ителә
Башҡортостан журналистары төбәктең иң абруйлы наградаларының береһе – Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияға дәғүә итеүселәр конкурсында ҡатнашырға саҡырыла. Был премияға лайыҡ кешеләрҙе Республика Хөкүмәте ҡарамағында ойошторолған махсус комиссия билдәләйәсәк.
Быйыл журналистар премияһы 2010 йылдың сентябренән 2011 йылдың авгусына тиклем донъя күргән материал авторҙарына тапшырыласаҡ. Премия алыуға баҫма матбуғаты, интернет-баҫма, радио һәм телевидение вәкилдәре дәғүә итә ала. Комиссия төрлө жанрҙағы эштәрҙе, шул иҫәптән фотоларҙы һәм китап булып сыҡҡан мәҡәләләр йыйынтығын да ҡабул итә. Иң мөһиме, әҫәрҙәрҙә халыҡтар дуҫлығы һәм милли мәҙәниәт байлыҡтары, йәмғиәттә тыныслыҡ һәм татыулыҡ темалары, замандаштарыбыҙҙың образдары, республиканың социаль-иҡтисади хәле сағылдырылырға тейеш.
Материалдарҙы 1 сентябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13 адресы буйынса Башҡортостандың Журналистар союзына ебәрергә. Телефон/факс: (347) 276-42-66.


text:
2016 йылда Башҡортостанға патриарх Кирилдың килеүе көтөлә Фото: Рус православие сиркәүе сайты
2016 йылда Башҡортостанға патриарх Кирилдың килеүе көтөлә
2016 йылда Башҡортостанға патриарх Кирилдың килеүе көтөлә Фото: Рус православие сиркәүе сайты
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
2016 йылдың июлендә Башҡортостанға Мәскәү һәм бөтә Русь патриархы Кирилл килә. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон менән осрашыуында уның килеүенә әҙерлек мәсьәләләре хаҡында һүҙ барҙы, тип хәбәр итә төбәк етәксеһенең матбуғат хеҙмәте.
– Республика Башлығы 2016 йылдың 12 июленән һуң Мәскәү һәм бөтә Русь патриархы Кирилды ҡабул итеүе тураһында ҡарар ҡабул итте. Православие руханиҙары ғына түгел, республика халҡының күбеһе уны күптән көтә, сөнки патриархтың бер тапҡыр ҙа Башҡортостанда булғаны юҡ, – тип хәбәр итте журналистарға митрополит Никон. – Күптәр Изге патриархты күрергә, һүҙен ишетергә теләй, сөнки уны Рәсәйҙә генә түгел, сит илдәрҙә лә хөрмәт итәләр.
Митрополит һүҙҙәренсә, патриархты ҡабул итеүгә әҙерлек эштәре бөгөн үк башлана. Өфөләге Киров урамындағы сиркәүҙе изгеләндереү сәфәрҙең төп ваҡиғаһы буласаҡ тип күҙаллана.


text:
Башҡортостандың балалар һауыҡтырыу лагерҙары юлламалар йәрминкәһенә саҡыра Фото: Олег Яровиков
Башҡортостандың балалар һауыҡтырыу лагерҙары юлламалар йәрминкәһенә саҡыра
Башҡортостандың балалар һауыҡтырыу лагерҙары юлламалар йәрминкәһенә саҡыра Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә балалар һауыҡтырыу лагерҙарына һәм шифаханаларға юлламалар йәрминкәһе уҙғарыла. Сараны ойоштороусы булып Башҡортостандың Профсоюздар федерацияһы сығыш яһаны. Уның төп маҡсаты — ата-әсәләргә һәм ойошма вәкилдәренә балаларҙың ялы һәм уларҙы һауыҡтырыу тураһында мәғлүмәт биреү, юллама алыуға килешеү төҙөү.
Ҡала яны балалар һауыҡтырыу лагерҙары, шифаханалар үҙҙәренең тәҡдимдәре менән таныштырасаҡ. Республика Профсоюздар федерацияһының матбуғат хеҙмәте билдәләүенсә, быйыл ҡала яны лагерында бер койка-урындың хаҡы 747 һумға тиклем артҡан (2015 йылда — 685 һум), шифаханала — 867 һум (былтыр — 795 һум).
Йәрминкә 18 мартта Башҡортостандың Профсоюздар йортонда ойошторола. Сара иртәнге сәғәт 11-ҙә башлана.


text:
Светлана Арғынбаева Төркиәлә Опера көндәрендә ҡатнашты
Төркиәлә ТӨРКСОЙ халыҡ-ара опера сәнғәте көндәре тамамланды. Туғыҙ илдән йыйылған опера йырсылары араһында унда Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, Башҡортостандың халыҡ артисы Светлана Арғынбаева ла ҡатнашты.
Йола буйынса ТӨРКСОЙ Опера көндәре Мерсин ҡалаһының Опера һәм балет театры сәхнәһендә башланды һәм Төньяҡ Кипрҙа Гирнэ ҡалаһында дауам итте. Был ҡалаларҙа артистар Мерсин опера һәм балет театры оркестры оҙатыуында сығыш яһаны. Тамашасыға Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Төркиә, Хакасия, Башҡортостандан һәм башҡа илдәрҙән килгән опера театрҙары солистары башҡарыуында классик операларҙан ариялар тәҡдим ителде.
«Мерсин төрки телле опера сәнғәте үҙәгенә әйләнгән. Йыл һайын Мерсин халҡы был сараны түҙемһеҙлек менән көтөп ала. Киләсәктә ТӨРКСОЙ халыҡ-ара опера сәнғәте көндәре Төркиә ҡалаларында ғына түгел, Европа илдәрендә лә лайыҡлы урын аласаҡ», — тип иҫәпләй ТӨРКСОЙ-ҙың генераль секретаре Дюсен Касеинов.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан вәкилдәре Төркиәлә үткәрелгән ТӨРКСОЙ халыҡ-ара опера сәнғәте көндәрендә беренсе тапҡыр ғына ҡатнашмай. Башҡортостан исеменән бығаса Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солистары Салауат Асҡаров, Әлфиә Кәримова, Илһам Вәлиев, Руслан Хәбибуллин һәм башҡалар сығыш яһаған.


text:
«Тамыр» телеканалы балалар өсөн Яңы йыл премьераһын әҙерләй
«Тамыр» балалар-үҫмерҙәр телеканалының Яңы йыл премьераһы — «Борон заман илендә» фильм-әкиәтен тамашасылар 1 ғинуарҙа Башҡортостан юлдаш телевидениеһы каналында күрәсәк. Уны профессионалдар командаһы – режиссер Ләйсән Солтанғолова, сценарий авторы Гөлназ Ҡолһарина, рәссам Альбина Шәһәретдинова һәм оператор Марат Юнысов әҙерләй.
«Башинформ» агентлығына телеканал вәкилдәре хәбәр итеүҙәренсә, фильмда Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актерҙары ҡатнаша: Рушана Бабич, Зөлфәр Әхмәтов, Илгизә Ғилманова, Нәғим Нурғәлин, Искәндәр Нурғәлин һәм, әлбиттә, «Тамыр»ҙың йәш йондоҙҙары Данир Ғимәҙиев, Арыҫлан Әминев, Камила Дәүләтбирҙина.
«Тамыр» телеканалының тапшырыуҙар программаһы БЮТ каналының балалар аудиторияһы араһында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Телевидение хеҙмәткәрҙәре менән төшөрөлгән «Тубырса менән Сыртлыҡай», «Ҡарйондоҙ», «Ҡамыр батыр», «Ҡоралай», «Шихан сере» һәм башҡа фильм-әкиәттәр унлаған бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара фестивалдәрҙә еңеү яулаған, хатта «ТЭФИ»-регион» телевизион премияһына ла лайыҡ булған.


text:
БР Хөкүмәтендә Төркиәнең Ҡазандағы Генераль консулы менән осрашыу үттеФото: Ғәзиз Йосопов
БР Хөкүмәтендә Төркиәнең Ҡазандағы Генераль консулы менән осрашыу үтте
БР Хөкүмәтендә Төркиәнең Ҡазандағы Генераль консулы менән осрашыу үттеФото: Ғәзиз Йосопов
Төркиә Республикаһының Ҡазандағы Генераль консулы Сабри Тунч Ангылы бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов менән осрашты.
— Өфөгә визит бик файҙалы булды. Башҡортостан баш ҡалаһына икенсе тапҡыр килеүем. Көн элгәре III «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнаштым һәм Башҡортостандың төбәктә был йүнәлеште үҫтереү үҙәктәренең береһенә әүерелеүен күрҙем, — тип билдәләне Төркиәнең Ҡазандағы Генераль консулы Сабри Тунч Ангылы.
Уның һүҙҙәренсә, форумда ул Төркиәнең ҙур төҙөлөш компанияһы вәкилдәре менән танышҡан. Улар Рәсәйҙең нефть химияһы комплексы объекттарын яңыртыу проекттарында ҡатнашырға теләй.
— Яңыраҡ Мәскәүҙә, Төркиәнең Рәсәйҙәге илселегендә, үткән Башҡортостан Республикаһының презентацияһында Өфөгә Төркиә бизнесмендарының килеүе тураһында һөйләшеп килештек, — тине БР Хөкүмәте вице-премьеры Салауат Сәғитов. — Төркиә вәкилдәрендә нефть эшкәртеү, ағас эшкәртеү һәм ауыл хужалығы кеүек йүнәлештәр айырыуса ҡыҙыҡһыныу уятты. Был йүнәлештәр буйынса хеҙмәттәшлек итербеҙ, тип ышанам.
Салауат Сәғитов һүҙҙәренсә, Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттары үҙ-ара эшлекле мөнәсәбәттәр булдырыуҙа йәнә бер күпер булып торасаҡ.
— Был мөһим ваҡиға алдынан саралар планы әҙерләнгән дә инде. Өфөлә, саммиттарҙан тыш, энергетика, транспорт, ауыл хужалығы, гуманитар өлкәләргә арналған йәнә 15-ләп сара үтәсәк, — тип хәбәр итте республика Хөкүмәте вице-премьеры.
Осрашыу барышында шулай уҡ ағымдағы йылдың көҙөндә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың Төркиәгә эш визиты тикшерелде. Был Рөстәм Хәмитовтың Президент булараҡ Төркиәгә тәүге визиты буласаҡ.
Сарала билдәләнеүенсә, «Башҡортостандың презентацияһын Истанбул менән Анкаранан тыш, илдең башҡа төбәктәрендә лә үткәрергә кәрәк».


text:
Башҡортостанда йөк транспорты хәрәкәте сикләнә
Республика территорияһында ауыр йөк ташыусы машиналар хәрәкәтен ваҡытлыса сикләүҙәр көсөнә инә. Яҙғы юл өҙөклөгө осоронда юлдарға төшкән ауырлыҡ юл япмаһын боҙа, шуға ла күп тонналы йөк машинаһында үтергә теләгәндәр пошлина түләргә тейеш.
Төбәк һәм муниципаль-ара әһәмиәттәге юлдарҙа сикләүҙәр 5 апрелдән 5 майға тиклем индерелә. Рөхсәт ҡағыҙҙары БР Юл хужалығы идаралығында бирелә.
Өфөлә сикләүҙәр 28 марттан 26 апрелгә тиклем ғәмәлдә буласаҡ. Махсус рөхсәтте Өфө хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығынан алырға мөмкин.
Федераль трассаларҙа ауыр йөк тейәгән автотранспорт хәрәкәте 1 апрелдән 30 апрелгә тиклем сикләнә. Рөхсәтте Һамар-Өфө-Силәбе автомобиль магистрале идаралығы бирә.
— Сикләүҙәр халыҡ-ара йөк ташыуҙарға, бөтә төрҙәге пассажирҙар транспортына, малдарҙы, дарыу, орлоҡ, ашламалар, аҙыҡ-түлекте транспортлауға ҡағылмай, — тип аңлаттылар БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығы матбуғат хеҙмәтенән. — Шулай уҡ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы һәм армия йөктәренә лә сикләүҙәр юҡ.


text:
Башҡортостанда ипотека кредитлау күләме 2013 йылдың ғинуар-февраленә ҡарата 27,8 процентҡа артҡан
Ғинуар-февралдә банктар Башҡортостан халҡына 4 406,3 миллион һумлыҡ 3312 ипотека кредиты биргән. Бирелгән ипотека займдарының дөйөм күләме, 2013 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса, 27,8 процентҡа артҡан, тиелә республика Милли банкының статистика материалдарында.
Йыл башынан алып Башҡортостанда ипотека буйынса бурыс 3,7 процентҡа – 58 666,9 миллион һумға тиклем артҡан. Срогында түләнмәгән бурыстың өлөшө – 0,8 процент самаһы, йәғни 457,2 миллион һум.
Республикала һумлы ипотека кредиттары буйынса уртаса ставка ғинуар-февралдә йылына 12,4 процент тәшкил итте. Кредитлауҙың уртаса үлсәнгән срогы – 15 йыл самаһы.
Ике ай эсендә ипотека кредиттары биреү күләме буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында Татарстандан (5 621,3 миллион һум) һәм Һамар өлкәһенән (4 603,4 миллион) һуң өсөнсө урында тора.


text:
Өфө мәктәптәрендә карантин иғлан ителде Фото: Олег Яровиков
Өфө мәктәптәрендә карантин иғлан ителде
Өфө мәктәптәрендә карантин иғлан ителде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
29 ғинуарҙан 6 февралгә тиклем Өфөләге мәктәптәрҙең барыһында ла карантин иғлан ителде. Шулай уҡ түңәрәктәрҙә һәм секцияларҙа дәрестәр, ял итеү һәм спорт ойошмаларында саралар уҙғарыу туҡтатылған, тип хәбәр итә Башҡортостан буйынса Роспотребнадзор.
Уҡыусыларҙың күпләп ауырыуына бәйле бөгөн, 28 ғинуарҙа, ошондай ҡарар ҡабул ителде. Әлеге саралар уҡыусылар араһында сирҙең таралыуын кәметеүгә йүнәлтелгән.


text:
Өфөлә ҡатын-ҡыҙҙар өсөн онкология үҙәге ойоштороласаҡ
Өфөлә ҡатын-ҡыҙҙар өсөн онкология үҙәге ойоштороласаҡ, тип хәбәр итте Башҡорт дәүләт медицина университетының хирургия һәм онкология кафедраһы мөдире, БР Фәндәр академияһы ағза-корреспонденты профессор Шамил Ганцев Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ҡарамағындағы Һаулыҡ һаҡлау һәм экология буйынса комиссияһы менән ойошторолған «Дауалауға ҡарағанда, ауырыуҙарҙы иҫкәртеүе еңелерәк» түңәрәк өҫтәле ултырышында.
Рәсәйҙә Светлана Медведева фондының ҡатын-ҡыҙҙар һаулығына ориентирланған онкология үҙәктәрен ойоштороу буйынса проекты ғәмәлгә ашырыла башлаясаҡ. Өфө табиптары ла был программаға ҡушылырға һәм ошондай уҡ учреждениены Өфөлә асырға ҡарар итте. Шамил Ганцев, Башҡортостанда бындай үҙәк булдырыу өсөн бөтөн шарттар ҙа бар: квалификациялы кадрҙары ла, юғары технологиялар ҙа, һәр яҡлап ярҙам да етерлек, тип иҫәпләй.
– Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн онкология үҙәге Өфөләге Онкология ауырыуҙарын профилактикалау клиникаһының эшен ҡабатламаясаҡ, — тине Шамил Ганцев. — Үҙәктә кешелә яман шеш ауырыуы билдәләре табылғанға тиклем диагностика үтеү мөмкинлеге буласаҡ. Шулай уҡ был үҙәктә ҡатын-ҡыҙҙарҙың генетик паспорттары мотлаҡ һаналасаҡ һәм билдәле тән туҡымаларын күсереп ултыртыуға бәйле нанотехнологиялар нигеҙендә өсөнсөл профилактика мәсьәләләре эшкәртеләсәк.
Онкология үҙәгендә һөт биҙҙәре яман шешен дауалауға һәм иҫкәртеүгә айырым иғтибар бүленәсәк.
Профессор һүҙҙәренсә, Өфөлә ҡатын-ҡыҙҙар өсөн онкология үҙәге ойоштороу проекты республика Президенты Рөстәм Хәмитовта, «Берҙәм Рәсәй» партияһында, БДМУ һәм бихисап йәмәғәт ойошмаларында хуплау тапҡан. Үҙәк федераль ҡаҙна, Светлана Медведева фонды һәм Яман шешкә ҡаршы көрәш фонды иҫәбенә финансланасаҡ.


text:
Башҡортостан йәш гвардиясылары лидеры Волга буйы федераль округында «Йәш Гвардия» координаторы булды
«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Константин Канунников «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның V съезында был йәмәғәт ойошмаһының Координация советы составына һайланды, шулай уҡ mger2020.ru порталында тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса «Йәш Гвардия»ның Волга буйы федераль округы буйынса координаторы итеп тәғәйенләнде.
«Йәш Гвардия»ның төбәк штабы начальнигы вазифаһында ҡалып, Константин Канунников хәҙер Волга буйы федераль округында «Йәш Гвардия» төбәк бүлексәләренең эшмәкәрлегенә контроллек итәсәк.
— Миңә күрһәтелгән ышанысты аҡларға тырышасаҡмын, — тип белдерҙе Константин Канунников. – Волга буйындағы йәш гвардиясылар командаһы миңә ярҙам итер, тип ышанам. Алда беҙҙе күп эштәр көтә. Әммә ҡуйылған барлыҡ маҡсаттар һәм бурыстар үтәлер, тип уйлайым, сөнки берҙәмлектә — көс!
Съезда «Берҙәм Рәсәй» партияһының Генераль советы секретары, Дәүләт Думаһы вице-спикеры Сергей Неверов Константин Канунниковҡа һәм илдең йәнә ете йәш гвардиясыһына РФ Президентының һайлау кампанияһында әүҙем ҡатнашҡандары өсөн Владимир Путиндың Рәхмәт хаттарын тапшырҙы.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, Башҡортостан йәш гвардиясылары вәкиле «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның етәксе органдарына тәүгә инде.


text:
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була Фото: РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була Фото: РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
М. Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейының «Ижад» күргәҙмә залы алдынғы башҡорт рәссамдәренең береһе Камил Ғөбәйҙуллиндың күргәҙмәһен тәҡдим итә. «Башҡорт мәҡәлдәре һәм әйтемдәре» серияһы ретушь ҡәләме менән төшөрөлгән 60 рәсемде үҙ эсенә ала. Рәссам аңлатыуынса, серияның концепцияһы халыҡтың тәрән аҡылын һынлы сәнғәт сараһы ярҙамында һүрәтләү, милли образлы фекерләү үҙенсәлеген һынландырыу теләгенән килеп сыға.
Ишембай, хәҙер инде Өфө оҫтаһы, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Камил Ғөбәйҙуллин Өфө сәнғәт академияһы Һынлы сәнғәт факультетының станок графикаһы оҫтаханаһын ун йыл етәкләй, тинеләр РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Күргәҙмә 14 ноябрҙә асыласаҡ.


text:
Журналистар «Рәсәй патриоты» конкурсында ҡатнашыуға саҡырыла
Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ киң мәғлүмәт сараларында патриотик тәрбиә темаһын иң яҡшы яҡтыртыуға XI «Рәсәй патриоты» бөтә Рәсәй конкурсын иғлан итә.
«Рәсәй патриоты» конкурсы «2011-2015 йылдарға Рәсәй Федерацияһы граждандарын патриотик тәрбиәләү» дәүләт программаһына ярашлы үткәрелә.
Бәйгене Рәсәй Оборона министрлығы, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Рәсәй дәүләт хәрби тарихи-мәҙәни үҙәге, РФ субъекттарының башҡарма власть органдары менән берлектә Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ үткәрә.
Ойоштороу комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста ҡатнашыуға рәсми рәүештә теркәлгән электрон һәм баҫма киң мәғлүмәт саралары, шулай уҡ авторҙар (авторҙар коллективтары) саҡырыла. Уларҙың патриотик йүнәлештәге материалдары киң мәғлүмәт сараларында 2011 йылдың сентябренән 2012 йылдың авгусына тиклем сыҡҡан булырға тейеш.
Төбәк этабында һайлап алынған эштәр теркәп ебәрелә торған материалдар менән ҡуша 15 авгусҡа тиклем 119019, Мәскәү ҡалаһы, Никитский бульвары, 8/3, 4-се ҡат адресы буйынса Халыҡ-ара матбуғат клубына ебәрелә.
Конкурста еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһын октябрь аҙағында Воронежда үткәреү планлаштырыла.


text:
Нәҫер
Нәҫер (ғәр. نثر) —— тәртип, ҡылыҡ, әҙәп-әхләҡ тураһында өйрәткән, вәғәзләберәк яҙылған кескәй жанр; лирик йөкмәткеле бәләкәй күләмдәге проза әҫәре[1]; лирик йөкмәткеле бәләкәй сәсмә әҫәр[2].
Улар сәсмә һәм теҙмә формала яҙылған. Жанр тәбиғәте менән нәҫер лирик — потэтик әҫәр. Башҡорт әҙәбиәтендә Мәжит Ғафуриҙың, Әхнәф Таңғатаровтың, Али Карнайҙың, Ибраһим Абдуллиндың нәҫерҙәре яратып уҡыла.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғ. Хөсәйенов. Башҡорт әҙәбиәте. 9-сы класс өсөн дәреслек. 2-се баҫма. — Өфө, 2010. — ISBN 978-5-295-04834-0


text:
Өфө Рәсәйҙең иң эре ҡалалары араһында тормош сифаты буйынса һигеҙенсе урынды биләй
ӨФӨ, 2014 йыл, 31 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
«Урбаника» территориаль планлаштырыу институтының 2013 йыл йомғаҡтары буйынса төҙөгән, Рәсәйҙең иң эре йөҙ ҡалаһы интеграль рейтингында Башҡортостандың баш ҡалаһы һигеҙенсе урынға күтәрелде. Былтыр ошо уҡ рейтингта Өфө туғыҙынсы урынды биләй ине, тип хәбәр иттеләр ҡала мэрияһында.
Рейтингтың тәүге унлығына шулай уҡ Нижневартовск, Төмән, Сочи, Екатеринбург, Краснодар, Көньяҡ Сахалин һәм Белгород инә. Мәскәү – 25-се, Санкт-Петербург – 20-се урындарҙа урынлашҡан. Силәбе 39-сы баҫҡысты биләй. Сургут рейтингтың лидеры булып тора.
Шулай итеп, Өфө «Урбаника» рейтингында юғары һөҙөмтәләрҙе тотороҡло һаҡлап ҡала һәм лидерлыҡтары юғары тормош кимәле һәм ҡала мөхите сифаты менән бәйле булған ҡалаларҙың тәүге унлығына инә. Шул уҡ ваҡытта, йылдан-йыл үҙ һөҙөмтәләрен яҡшыртыусы, Рәсәйҙең башҡа миллионлы ҡалаларының уңыштары ҡыуандыра. Был ҡалалар араһында ғәҙел көнәркәшлек көрәше өсөн тәүшарттар булдыра.
— Һәр кешегә эштә, ялда, спорт менән шөғөлләнеүҙә, күңел асыуҙа үҙ ихтыяждарын ҡәнәғәтләндерергә мөмкинлек биреүсе, халыҡтың бөтә категориялары өсөн уңайлы, дуҫтарса ҡала мөхите булдырыуға республиканың баш ҡалаһында ҙур иғтибар бүленә. Рейтингтағы юғары позициялар һайланған юлдың һәм ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың дөрөҫлөгөн дәлилләй. Был йүнәлештәге эш дауам ителәсәк, — тип билдәләнеләр ҡала хакимиәтендә.
Ҡалаларҙың интеграль рейтингы дүртенсе йыл рәттән төҙөлә. Тикшереүҙең маҡсаты – илдә «хаҡ» һәм «сифат» күрһәткестәре нисбәтендә йәшәргә иң ҡулайлы ҙур ҡаланы табыу. Ул ҡаланың йәшәргә йәлеп итеүсәнлеген күтәреү буйынса үткәрелгән сәйәсәт һөҙөмтәлелеген сағыштырып баһаларға мөмкинлек бирә.


text:
Фото:
Вице-премьер Эрнст Исаев «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыларының һорауҙарына яуап бирҙе
Фото:
28 сентябрҙә «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында (www.i-gazeta.com) Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Эрнст Исаевтың онлайн-конференцияһы үтте.
50 минут эсендә вице-премьер 20-нән ашыу һорауға яуап бирҙе. Был ваҡыт эсендә уға интернет менән ҡулланыусы һәр кем мөрәжәғәт итә ала ине.
Интернет менән ҡулланыусылар өсөн i-gazeta.com сайтында видеотрансляция «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙамында ойошторолдо.
Вице-премьер – ауыл хужалығы министрының онлайн-конференцияһы «Ижтимағи электрон гәзит» һәм «Башинформ» агентлығы материалдарында сағылыш табасаҡ.
Тейешле техник эштәр башҡарылғас, «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында онлайн-конференция буйынса тулы видеоотчет урынлаштырыласаҡ.


text:
Үҫемлектәр
Үҫемлектәр (lat.Plantae, Vegetabilia) — биологик батшалыҡ, күп күҙәнәкле организмдарҙың төп төркөмө. Уға 350 меңдән артыҡ организм, шул иҫәптән ылымыҡтар, мүктәр, ҡаҙаяҡтар, ҡырҡбыуындар, көкөрт үләндәре (плаун) , яланғас һәм ябыҡ орлоҡло сәскәле үҫемлектәр инә. Үҫемлектәрҙе ботаника фәне өйрәнә.
Йөкмәткеһе
- 1 Органик донъяла урыны
- 2 Үҫемлектәрҙе башҡа батшалыҡ вәкилдәренән айырып торған төп билдәләре
- 3 Органик донъя систематикаһы
- 4 Әһәмиәте
- 5 Аҙыҡ сәнәғәте
- 6 Экология
- 7 Шулай уҡ, ҡарағыҙ
- 8 Иҫкәрмәләр
- 9 Ябыҡ орлоҡлолар
- 10 Яланғас орлоҡлолар
- 11 Ҡаҙаяҡ һымаҡтар
- 12 Мүк һымаҡтар
- 13 Ылымыҡтар
- 14 Иҫкәрмәләр
Органик донъяла урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Органик донъя эсендә Вирустар, Прокариоттар, Бәшмәктәр, Үҫемлектәр, Хайуандар батшалыҡтарын бүлеп йөрөтәләр( төркөмләү буйынса бер аҙ айырмаһы булған икенсе төрлө ҡараштар ҙа бар).Бәшмәктәр, үҫемлектәр менән хайуандар эукариоттар булып торалар.
Үҫемлектәрҙе башҡа батшалыҡ вәкилдәренән айырып торған төп билдәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Үҫемлектәргә хас пигменттарҙың:хлорофилл, каротин, каротиноидтар, антоциан һ.б булыуы
- Фотосинтез. Автотрофия.
- Пластидтар.
- Күҙәнәк стенкаһының(диуары) төҙөлөш матдәһе – целлюлоза.
- Күҙәнәк һуты тупланған эре вакуолдәре була.
- Ғүмере буйына үҫергә һәләтлеләр, йәғни сикләнмәгән үҫеү һәләтенә эйәләр.
- Төп запас матдәһе - крахмал.
- Күҙәнәктең бөтә өҫкө йөҙө аша,йәғни осмос юлы менән туҡланалар.
- Субстратҡа беркетелгәндәр(бик әҙҙәренән тыш).
- Үҫеү һәм үҫеш фитогормондар ярҙамында көйләнә.
Органик донъя систематикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҫемлектәр батшалығы ике ваҡ батшалыҡҡа бүленә:[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1. Түбән төҙөлөшле үҫемлектәр: ылымыҡтар инә (35 мең төр тирәһе)
Төп билдәләре:бер күҙәнәкле, өйкөм(колония), күп күҙәнәкле еп, ҡатлам фиғылында(таллом); туҡыма һәм ағзаларға махсуслашмаған; үрсеүе споралар ярҙамында(енси булмаған юл) һәм гаметалар ярҙамында (енси юл); төп йәшәү урындары-һыу мөхите.
2. Юғары төҙөлөшле үҫемлектәр. Төп билдәләре: туҡыма(япҡыс,яһағыс, механик, үткәргес,төп туҡымалар) һәм вегетатив һәм репродуктив (үрсеү)ағзаларына махсуслашыу; йәшәү циклында енси һәм енси булмаған быуындары алмашына; төп йәшәү урындары-ҡоро ер мөхите.
2.1.Юғары төҙөлөшле споралылар: (мүк һымаҡтар) һәм көпшәле споралылар(көкөрт үләндәре, ҡырҡбыуындар, ҡаҙыяҡтар);
2.2. Юғары төҙөлөшле орлоҡлолар:яланғас орлоҡлолар һәәм ябыҡ орлоҡлолар(сәскәле үҫемлектәр)
Әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ерҙәге тереклектең йәшәүе үҫемлектәрһеҙ мөмкин түгел. Барлыҡ организмдарҙан тик үҫемлектәр генә(шулай уҡ,бактерияларҙың бер аҙ өлөшө ) ҡояш энергияһын органик булмаған матдәләрҙән органик матдәләр етештереүгә тотоноп, тәндәрендә энергия туплай ала.Атмосферанан CO2 йотоп һәм O2. бүлеп Ерҙең атмосфераһын көйләй.Тереклекте һулыш өсөн кәрәк булған O2 менән тәьмин итә.. Үҫемлектәр –гетеротроф организмдар, шулай уҡ кеше өсөн дә аҙыҡ сылбырының төп быуыны булып тора. Дала, туғай, урман һәм башҡа экосистемалар төҙөп, Ерҙең иҫ китмәле,ҡабатланмаҫ, үҙенсәлекле бер ландшафтын, бөтә батшалыҡ вәкилдәре өсөн экологик нишаларҙың бөтмәҫ-төкәнмәҫ төрлөлөген хасил итә.Уларҙың туранан-тура эшмәкәрлеге менән генә тупраҡ яһала.
Аҙыҡ сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҫемлектәрҙе культуралаштырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кеше тарафынан 100 ботаник ырыуға ҡараған 2000 төр тирәһе үҫемлек культуралаштырылған. Күпселеге Көньяҡ-Көнсығыш Азия илдәренә тура килә. Хәҙерге ваҡытта был Ираҡ, Иран, Иордания, Израиль һәм Фәләстин Дәүләте биләмәләренә тура килә. Боронғо игенселәр вегетатив юл менән үрсетеү(клонлаштырыу)һәм туған-ара ҡауыштырыу (инбридинга) ысулын яҡшы белгәндәр. Мәҫәлән, картуф һәм емеш ағастары клонлаштырыуға миҫал булып торалар. Аҙыҡ аша алынған туҡлыҡлы матдәләр углеводҡа һәм аҡһымға бай (бойҙай, арпа)уҫемлектәргә тура килә. Шулай ҙа, был үҫемлектәрҙә аминокислоталары төрө тулы түгел(лизин, метионин). Был ҡыяҡлыларға өҫтәмә итеп, боронғо игенселәр ҡуҙаҡлы үҫемлектәр ҙә үҫтергәндәр — борсаҡ, яҫмыҡ, кәрешкә. Арыш барынан да аҙағыраҡ культуралаштырылған. Үҙ-үҙенән һеркәләнеүсе етен орлоҡтарында майҙың микдары бик юғары булыуы аҙыҡ аша алына торған туҡлыҡлы матдәләрҙе тулыландырып та ҡуйған(май, аҡһым, углевод).
Был үҫемлектәр ҡулға эйәләштереү үҙәктәренән тарала барып, бөтә донъяға халҡы өсөн аҙыҡ сығанағына әйләнгәндәр.Күп үҫемлектәр Көньяҡ-Көнсығыш Азияла(үҙ-үҙенән һеркәләнесе мамыҡ, дөгө,сорго, арахис.) культураға индерелгәндәр.
Хәҙерге ваҡытта таралған үҫемлек культуралары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иң беренсе урында икмәк культуралары (бойҙай, дөгө,кукуруз, тары, сорго, арпа, арыш,һоло )һәм төрлө ярма культуралары тора.Уртаса климат шарттарында –картуф, көньяҡ өлкәләрҙә — батат, ямс, ока, таро һәм башҡалар киң таралыу алған.др.Күпләп аҡһымдарға бай ҡуҙаҡлы (фасоль, борсаҡ, нут,кәрешкә һ.б.), шәкәр биреүсе(шәкәр сөгөлдөрө , шәкәр ҡамышы ) үҫемлектәр, күп төрлө май (көнбағыш, арахис, зәйтүн һ.б.), емеш, еләк,йәшелсә һәм башҡа культуралы үҫемлектәр үҫтерелә.. Йәмғиәтте — чая, кофе, какао, виноград һәм тәмәкеһеҙ күҙ алдына килтереүе бик ҡыйын .Малсылыҡ ҡырағай һәм сәсеп үҫтергән мал аҙығы культураларына нигеҙләнеп кенә йәшәй ала. Еңел сәнәғәт Мамыҡ, етен, киндер, рами, джут, кенаф, сизаль һәм бик күп башҡа сүсле үҫемлектәр кешене кейем-һалым һәм техник туҡымалар менән тәьмин итә.
Ағас эшкәртеү сәнәғәте[үҙгәртергә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йыл һайын төҙөлөш материалы, целлюлоза һ.б бик күп ағас ҡырҡыла. Йыл һайын төҙөлөш материалы, целлюлоза алыу өсөн һәм башҡа маҡсаттарҙа бик күп урман ҡырҡыла.
Энергетика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ташкүмер,һоро күмер, торф –боронғо үҫемлектәр тарафынан туплап алып ҡалынған ҡояш энергияһының һаҡламы ул
Медицина һәм химия.[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ хужалығы, медицина, фармокопея, етештереү сәнәғәтенең төрлө өлкәләре өсөн дә бөтмәҫ-төкәнмәҫ сеймал сығанағы булып торалар.Уларҙан дарыуҙар, препараттар, витаминдар,тәбиғи каучук, ҡиммәтле ыҫмалалар, ҡабыҡ һуты , эфир майҙары, буяғыс матдәләр, лак һ.б. бик күп хужалыҡ өсөн кәрәк булған продукттар алалар.
Экология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп статья: Үҫемлектәр экологияһы
Үҫемлектәр япмаһы атмосфераны кислород менән тәъмин итә һәм экосистемалар өсөн органик материал, энергия сығанағы булып тора.Фотосинтез хәҙерге атмосферала кислород, углекислый газ һәм башҡа һауа компоненттарының нисбәтен бер кимәлдә торорлыҡ итеп көйләй. Бик әҙҙәренән башҡа(анаэробтар) бөтә организмдар ҙа аэробтар, йәғни,кислородҡа мохтаждар. Экосистемаларҙың барыһында ла тиерлек үҫемлектәр аҙыҡ сылбырының нигеҙен тәшкил итәләр.Ҡоро ер үҫемлектәре һыу һәм башҡа биохимик циклдарҙың мөһим компоненты булып тора.Ҡайһы берҙәре азот үҙләштереү бактериялары аша биосферала азот әйләнешендә ҡатнашалар.Үҫемлек тамырҙары тупраҡ яһалыуҙа ҡатнаша, уны эрозиянан һаҡлай.
Үҙ-ара экологик бәйләнештәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хайуандар менән үҫемлектәр араһында тығыҙ үҙ-ара бәйләнештәр йәшәй.Күп кенә бөжәктәр сәскәле үҫемлектәр өсөн һеркәләндереүсе булып торалар.Бындай ” хеҙмәттәре” өсөн үҫемлектәр бөжәктәрҙе өсөн туҡлыҡлы аҙыҡ: нектар һәм һеркәләр менән тәъмин итәләр.Емештәре менән туҡланыусы хайуандар тиҙәктәре менән бергә орлоҡтарҙы тараталар.Бик күп үҫемлектәр менән бәшмәктәр араһында симбиоз мөнәсәбәттәре урынлашҡан (микориза). Бәшмәктәр үҫемлектәргә тупраҡтан һыу һәм минераль матдәләрҙе алырға ярҙам итһә, үҫемлектәр уларҙы органик матдәләр менән тәъмин итә. Шулай уҡ, эндофиттар – үҫемлек эсендә тереклек итеп, хужа-организмдың үҫешенә булышлыҡ итеүсе симбиотик бәшмәктәр ҙә була.
Паразитлыҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Паразит үҫемлектәр түбән төҙөлөшлө, шулай уҡ юғары төҙөлөшлө үҫемлектәр араһында ла осрай.Улар ауыл хужалығына ҙур ғына зыян килтерәләр Йыртҡыс үҫемлектәр
Йыртҡыс үҫемлектәрҙең 500 –ҙән ашыуыраҡ төрө билдәле. Ундай үҫемлектәр, ғәҙәттә, минераль тоҙҙарға, туҡлыҡлы матдәләргә ярлы булған тупраҡта үҫә. «Йыртҡыслыҡтары » тупраҡта азот етмәүгә бәйле.Шуға ла, йыртҡыс үҫемлектәр етмәгән азотты бөжәктәрҙең һәм башҡа хайуандарҙың тәненән алалар.Уларҙың ҡорбанын аулау өсөн махсус яйланмалары була. Рәсәйҙә урмандарында иң билдәлеһе –Ысыҡ үләне Росянка круглолистная (Drosera rotundifolia).Был үҫемлектең япраҡ ситтәрендә ысыҡҡа оҡшаған йәбешкәк матдә бүленеп сыға. Шул “ысыҡ”ҡа ымһынып ултырған бөжәк йәбешһә, ысҡына алмай.Ҡорбан ”ысыҡ”тың аш һеңдереү һуттары тарафынан һеңдереүгә дусар ителә.Тағы ла, киң билдәле йыртҡыс үҫемлектәр булып венерина мухоловка, дарлингтония, жирянка, росолист тора.
Шулай уҡ, ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Флора
- Индикатор үҫемлектәр
- Үҫемлек хоҡуҡтары
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Van den Hoek, C., D. G. Mann, & H. M. Jahns, 1995. Algae:An Introduction to Phycology. pages 343, 350, 392, 413, 425, 439, & 448 (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-30419-9
- ↑ Van den Hoek, C., D. G. Mann, & H. M. Jahns, 1995. Algae:An Introduction to Phycology. pages 457, 463, & 476. (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-30419-9
- ↑ Crandall-Stotler, Barbara. & Stotler, Raymond E., 2000. «Morphology and classification of the Marchantiophyta». page 21 in A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (Eds.), Bryophyte Biology. (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-66097-1
- ↑ Schuster, Rudolf M., The Hepaticae and Anthocerotae of North America, volume VI, pages 712—713. (Chicago: Field Museum of Natural History, 1992). ISBN 0-914868-21-7.
- ↑ Buck, William R. & Bernard Goffinet, 2000. «Morphology and classification of mosses», page 71 in A. Jonathan Shaw & Bernard Goffinet (Eds.), Bryophyte Biology. (Cambridge: Cambridge University Press). ISBN 0-521-66097-1
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Raven, Peter H., Ray F. Evert, & Susan E. Eichhorn, 2005. Biology of Plants, 7th edition. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1007-2.
- ↑ Ҡалып:APWeb
- ↑ Gifford, Ernest M. & Adriance S. Foster, 1988. Morphology and Evolution of Vascular Plants, 3rd edition, page 358. (New York: W. H. Freeman and Company). ISBN 0-7167-1946-0.
- ↑ Taylor, Thomas N. & Edith L. Taylor, 1993. The Biology and Evolution of Fossil Plants, page 636. (New Jersey: Prentice-Hall). ISBN 0-13-651589-4.
- ↑ Өҙөмтә хатаһы:
билдәһе дөрөҫ түгел;
IUCN-2010төшөрмәләре өсөн текст юҡ


text:
Өфөлә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы үтәФото: Андрей Старостин
Өфөлә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы үтә
Өфөлә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы үтәФото: Андрей Старостин
Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы үтә. Ул округта тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, урман хужалығы, тәбиғәтте файҙаланыуҙы оптималләштерү өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу мәсьәләләренә арналған.
Ултырышты Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич алып бара. Төп доклад менән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сығыш яһай.
— Беҙҙә сәнәғәт үҫешә, бөтә яңы предприятиелар барлыҡҡа килә. Экологияға ауырлыҡ, һис шикһеҙ, үҫә, — тине Михаил Бабич. — Шуға күрә экология, тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәттәрен үтәү, экология мәсьәләләрен хәл итеүгә средстволар һалған, намыҫлы хужалыҡ субъекттарын иҡтисади дәртләндереүгә шарттар булдырыу мәсьәләләре фекер алышыуҙың темалары буласаҡ.
Ултырышта Волга буйы федераль округы субъекттары етәкселәре, Дәүләт Думаһы депутаттары, Федерация Советы ағзалары, Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары министрлығы вәкилдәре, Советтың бөтә ағзалары ҡатнаша.


text:
Сөрәкә турғай
Сөрәкә турғай (лат. Prunella modularis, урыҫ. Лесная завирушка) — түрғайҙан бәләкәйерәк ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғайҙан бәләкәйерәк. Ерҙә йәки ҡыуаҡтарҙа йөрөүсе бик һаҡ ҡош. һайрағанда ағас остарына күтәрелә, һырты буй-буй ҡара таптар менән сыбарланған ҡара-көрән.Түше һоро, ҡорһағы һорғолт көрән, һандуғастан бәләкәйерәк булыуы һәм һыртының сыбарлығы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы бик үк көслө булмаған: «ср-рри». һайрауы, һандуғастыҡы кеүек, төрлө юғарылыҡтағы сутылдауҙан тора.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡыуаҡлыҡтарҙа, төрлө урмандарҙа йәшәй. Бөжәктәр менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. һирәк осрай. Ағас ботаҡтарында, ҡыуаҡтарҙа оялай. 4—5 бөртөк йәшкелт зәңгәр төҫтәге йомортҡаһы була.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
«Йәш гвардия» «Мин ғәҙел һайлауҙар яҡлы» акцияһын башлай
«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» президент һайлауҙарының ғәҙеллеге өсөн кәрәшкә ҡушылырға ҡарар итте, йәш гвардиясылар һайлау участкаларында exit-poll үткәрәсәк һәм граждандар менән аралашыуҙы видеоға төшөрәсәк, ниндәй кандидат өсөн тауыш бирәһегеҙ, тигән һорауға бирелгән яуаптар менән видеороликтар һайлау алдынан махсус сайтта урын аласаҡ, тип хәбәр итә РИА Новости.
«Мин ғәҙел һайлауҙар яҡлы» акцияһы төбәктәрҙә, миллионлы халҡы булған ҡалаларҙа башлана. «Йәш гвардия», сәйәси ҡарашы ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, теләге булған һәр кешене акцияға ҡушылырға саҡыра.


text:
Өфөнән Ҡаһирәгә башҡорт студенттарын алырға самолет ебәрелә
«Өфө» Халыҡ-ара аэропортынан «ЮТэйр» авиакомпанияһы самолеты Ҡаһирәгә осорға әҙерләнә. Ул урындағы ваҡыт менән 14 сәғәттә осорға тейеш. Һауа судноһы Башҡортостандан Ҡаһирәлә Әл-Әзһәр Халыҡ-ара ислам университетында уҡыған 50 студентты алып ҡайтырға тейеш. Хәҙер улар сыуалыштар солғап алған ҡалала бик ҡыйынлыҡтар кисереп йәшәй һәм тиҙерәк тыуған илдәренә ҡайтырға теләй.
«Өфө» Халыҡ-ара аэропортынан хәбәр итеүҙәренсә, «ЮТэйр» авиакомпанияһы Ту-154 самолетын бирә. Ул Рәсәйгә осорға теләүселәрҙең барыһын да аласаҡ. Ҡаһирәлә быйыл Рәсәйҙән бөтәһе 190-лап студент уҡый.
Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге вәкиллеге сыуалыштың тәүге көндәренән алып Башҡортостандан студенттарҙың хәлен белешеп тора. Мәғлүм булыуынса, ҡатмарлы сәйәси шарттар һәм сыуалыштар менән бәйле Мысырҙа ғәҙәттән тыш хәл индерелгән.


text:
1 ғинуар
1 ғинуар — григориан стиле буйынса йылдың 1-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 365 көн ҡала (кәбисә йылында 366).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ-ара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- — Яңы йыл байрамы.
- — Халыҡ-ара тыныслыҡ көнө.
Милли[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Куба — Азат ителеү көнө.
- Камерун — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Словакия — Словакия Республикаһы ойошторола.
- Танзания — Ағас ултыртыу көнө.
- Чехия — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Эстония — Евро көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1788 — Инглиз гәзиты «Таймс» сыға башлай.
- 1801 — Джузеппе Пиацци беренсе астероид Церераны аса.
- 1804 — Гаити бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә.
- 1909 — Бөйөк Британияла беренсе пенсиялар түләнә башлай.
- 1912 — Нанкинда Ҡытай республикаһы иғлан ителә.
- 1925 — Норвегияның баш ҡалаһы исеме Ослоға үҙгәртелә.
- 1935 — Төркиәла фамилиялар индерелә.
- 1956 — Судан Бөйөк Британиянан һәм Египттан бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә.
- 1970 — Unix дәүере башлана.
- 1983 — ARPANET протоколы NCPтан TCP/IPға алмаштыра.
- 1984 — Бруней бойондороҡһоҙлоҡ ала.
- 1997 — REN TV телеканалы эш башлай.
- 1999 — Евро ҡулаҡсаһыҙ иҫәпләшеү булараҡ индерелә.
- 2002 — Евро менән ҡулаҡсаға иҫәпләшеү башлана.
- 2007 — Эвенк автономиялы округы һәм Таймыр автономиялы округы Красноярск крайына индерелә.
- 2007 — Пан Ги Мун БМО-ның 8-се генераль секретаре итеп һайлана.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 765 — Али ар-Риза, шиғый имамы.
- 1892 — Таған Ғәлимйән Ғирфан улы, Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, Башҡорт ғәскәрендә ҡаһарман полк сардары. Этнограф, музей белгесе, иҡтисад фәндәре докторы (1929).
- 1892 — Ченәкәев Төхвәт Ғиззәтулла улы, башҡорт шағиры, мөхәррир һәм уҡытыусы.
- 1898 — Сәғитов Абдрахман Бикмөхәмәт улы, талантлы педагог, оҫта етәксе, Баймаҡ районы уҡытыусыларынан орденға лайыҡ булған тәүге мәғариф хеҙмәткәре.
- 1905 — Баҡаев Файзрахман Һибәтулла улы, талантлы педагог, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы.
- 1906 — Брежнев Леонид Ильич, СССР-ҙа дәүләт, сәйәсәт, хәрби һәм партия етәксеһе; совет дәуләте менән 18 йыл, 1964 йылдан 1982 йылда үлгәнгә ҡәҙәр, етәкселек итә.
- 1912 — Мозес Абрамовиц, америка экономисы.
- 1913 — Баймырҙин Ғаяз Исламетдин улы, лётчик, гвардия майоры (1943), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 1914 — Яруллин Фәрит Заһидулла улы, Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған композитор, беренсе татар балеты "Шүрәле"гә көй яҙыусы, Татарстандың Ғабдулла Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1958).
- 1919 — Заһитов Ғабдулла Ғиниәтулла улы, педагог.
- 1919 — Джером Дэвид Сэлинджер, америка яҙыусыһы.
- 1932 — Дәриға Фәйзуллина, Башҡортостандың халыҡ артисы.
- 1932 — Иманғолов Сулпан Ғоссам улы, башҡорт журналисы һәм сатирик шағиры.
- 1935 — Ғабдрахманов Абрар Хаҡ улы, композитор, Башҡортостандың халыҡ артисы (1995).
- 1936 — Йәноҙаҡов Аҙнабай Сәғит улы, Башҡортостан Республикаһының ауыл хужалығы хеҙмәткәре, колхоз рәйесе, Халыҡтар дуҫлығы ордены кавалеры.
- 1937 — Римма Юлдашбаева, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы профессоры.
- 1939 — Сәхәүетдинов Венер Ғәзиз улы, хирург, БР Фәндәр академияһы ағза-корреспонденты (1995), медицина фәндәре докторы (1975), профессор (1975).
- 1947 — Тимершин Рәдиф Мәхмүт улы, башҡорт шағиры, сатирик һәм юморист, тәржемәсе, СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1982), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997).
- 1948 — Мулдашев Эрнст Рифғәт улы, билдәле рәсәй офтальмологы, «Бөтәрәсәй күҙ һәм пластик хирургияһы үҙәге» директоры, медицина фәндәре докторы, профессор, юғары категориялы хирург, Халыҡ-ара фәндәр академияһы ағзаһы.
- 1948 — Грачёв Павел Сергеевич, рәсәй генералы, оборона министры (1992—1996).
- 1948 — Ғәләүетдинов Ишмөхәмәт Ғилметдин улы, башҡорт теле белгесе, филология фәндәре докторы, профессор, шәрҡиәтсе.
- 1950 — Факиһа Туғыҙбаева, Башҡортостандың халыҡ шағиры (2014), Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты, Рәсәй һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
- 1950 — Хисамитдинова Фирҙәүес Ғилмитдин ҡыҙы, филология фәндәре докторы, профессор.
- 1953 — Әминев Әмир Мөхәмәт улы, башҡорт яҙыусыһы, прозаик, «Ағиҙел» журналының баш мөхәррире.
- 1954 — Ғилманова Шәүрә Ғәббәс ҡыҙы, тележурналист. БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1994).
- 1954 — Ғимаев Сергей Наил улы, совет хоккейсыһы һәм тренеры, комментатор.
- 1959 — Ғиләжетдинов Салауат Мөхәмәт улы, башҡорт рәссамы.
- 1961 — Искәндәров Марсель Бәғҙәт улы, башҡорт яҙыусыһы.
- 1968 — Ғарифуллина Айһылыу Рәжәп ҡыҙы, башҡорт шағиры.
- 1970 — Зөлфиә Ханнанова, башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһының Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы (2004) һәм Рәмзилә Хисаметдинова исемендәге әҙәбиәт премияһы лауреаты (1996), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2008).
- 1972 — Васильев Кирилл Александрович, социаль эшҡыуары.
- 1972 — Ҡотоева Гөлназ Мират ҡыҙы, шағир, журналист, «Башҡортостан ҡыҙы» журналының баш мөхәррире, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты.
- 1987 — Белова Евгения Михайловна, Рәсәй социаль эшҡыуары, балаларҙы, шул иҫәптән ДЦП диагнозы һәм башҡа һаулыҡтары сикле булған балаларҙы, сыныҡтырыу, һауыҡтырыу һәм социаллаштырыу менән шөғөлләнеүсе «Һаумы!» шәхси балалар һауыҡтырыу үҙәгенең нигеҙләүсеһе.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1573 — Малюта Скуратов, опричник.
- 1748 — Иоганн Бернулли, швейцар математигы.
- 1894 — Генрих Герц, немец физигы.
- 1931 — Мартин Бейеринк, голланд микробиологы.


text:
Мал аҙығы әҙерләү дауам итә
Башҡортостан хужалыҡтарында мал аҙығы әҙерләү ҡыҙыу бара. Оператив мәғлүмәттәргә ярашлы, 16 сентябргә 827 мең тонна бесән ( планға ҡарата 113%), 678 мең тонна һалам әҙерләнгән, 2517 мең тонна сенаж, 1279 тонна силос һалынған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, бер шартлы мал башына мал аҙығы әҙерләү буйынса Дүртөйлө, Яңауыл һәм Борай райондары алдынғы урында. Был райондарҙа шартлы мал башына 34-шәр һәм унан күберәк центнер мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән. Республика буйынса уртаса алғанда был күрһәткес 29,6 центнерға тиң.
Мал аҙығы культураларын йыйып алыу ҙа ахырына яҡынлашты. Улар сәселгән майҙандарҙың 98 процентында сабылған


text:
Баш ҡалала ҡатын-ҡыҙҙар өсөн вакансиялар йәрминкәһе уҙғарыла
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
2 мартта баш ҡалала ҡатын-ҡыҙҙар өсөн махсуслаштырылған вакансиялар йәрминкәһе уҙа. Уны ойоштороусы булып Өфө ҡалаһы Октябрь районының Халыҡ мәшғүллеге үҙәге сығыш яһай.
Өфөләргә балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе, бухгалтер, хеҙмәтте һаҡлау буйынса инженер, физик культура буйынса инструктор, кондитер, шәфҡәт туташы, менеджер, төҙөлөштә бүлек етәксеһе, официант, ашнаҡсы, һатыусы, программист, икмәк бешереү производствоһы етәксеһе кеүек вакантлы урындар тәҡдим ителә.
Ҡатын-ҡыҙҙар өсөн вакансиялар йәрминкәһен уҙғарыу урыны: Рәсәй урамы, 108. Сара иртәнге сәғәт 10-да башлана.
Барлыҡ хеҙмәттәр ҙә бушлай күрһәтелә.


text:
Марсель Сәлимов Рәсәй әҙәбиәте академияһының ағза-корреспонденты итеп һайланған
Башҡортостан Яҙыусылар союзының 75 йыллығын байрам иткән көндәрҙә Мәскәүҙән күңелле хәбәр килде: ижади хеҙмәттәре һәм йәмғиәт алдындағы ҡаҙаныштары өсөн башҡорт яҙыусы-сатиригы Марсель Сәлимов Рәсәй әҙәбиәте академияһының ағза-корреспонденты итеп һайланған.
Ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем совет һәм Рәсәй әҙәбиәте классигы Сергей Михалков почетлы рәйесе булған академияға юғары талантлы кешеләр клубын ойоштороу һәм әҙәбиәт өлкәһендә йәмәғәтселек фекерен формалаштырыу маҡсатында 2006 йылда нигеҙ һалына. Ул идеялар күтәреп сығыу, милли һәм һәм халыҡ-ара интеллектуаль проекттарҙы мәғлүмәти яҡлау һәм тормошҡа ашырыу менән шөғөлләнә. Академия ағзалары итеп күренекле шәхестәр – бөтә Рәсәйҙә һәм донъяла билдәле булған актуаль һәм юғары художестволы әҫәрҙәр авторҙары һайлана.
Академия президенты Владимир Мирневтың ҡотлау хатында шулай тиелә: “Беҙ һеҙҙе, хөрмәтле Марсель Шәйнур улы, сағыу яҙыусы-сатирик, 25 китап авторы, шул иҫәптән Рәсәй халыҡтары әҙәбиәте тарихында беренсе сатирик ике томлыҡ китап авторы, башҡортса “Һәнәк” сатира һәм юмор журналы мөхәррире, “Алеко” Халыҡ-ара юмористар премияһы лауреаты (Болгария), донъяла беренсе Халыҡтар юморы йәмғиәтенең ҡушма ойоштороусыһы (Габрово), РФ-тың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре булараҡ беләбеҙ. Беҙҙең ижади проекттарҙа, Академия эшендә һәм уның баҫмаларында Һеҙҙең әүҙем ҡатнашыуығыҙға өмөтләнәм”.
Марсель Сәлимов 14 йәшенән үк, йәш хәбәрсе булараҡ, “Һәнәк” журналы биттәрендә үҙ фельетондары һәм юморескалары менән сығыш яһай. Ә БДУ-ны тамамлап, армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң ошо баҫма редакцияһында хеҙмәт эшмәкәрлеген башлай һәм әле лә шунда эшләй. Рәсәй әҙәбиәте академияһының яңы ағза-корреспондентының ижади пландарында – “Башҡорт сатираһы һәм юморы антологияһы”н төҙөү һәм баҫыуға әҙерләү.


text:
«Китап» нәшриәте китаптары менән Германияла ҡыҙыҡһыналар
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте Рәсәй Федерацияһы субъекттары менән генә түгел, шулай уҡ сит илдәр менән дә мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереү сәйәсәтен дауам итә.
Мәҫәлән, Лейпциг ҡалаһындағы Германия Милли китапханаһы Башҡортостан китабы менән ҡыҙыҡһыныу белдергән. Был китапхана ГФР китап һәм нәшриәт эшмәкәрлеге үҙәге булып тора. Милли немец әҙәбиәте өлгөләрен йыйыуҙан тыш, 1912 йылда урындағы нәшриәтселәр һәм китап менән сауҙа итеүселәр башланғысы буйынса нигеҙ һалынған китапхананың функцияһы сит илдәрҙә сыҡҡан баҫмаларҙың коллекцияларын йыйыуға ҡайтып ҡала. Улар араһында туған телдәге баҫмалар, немец китаптарының сит телдәргә тәржемәләре, шулай уҡ Германия һәм илдең күренекле эшмәкәрҙәре тураһында сит телдәрҙә баҫылып сыҡҡан баҫмалар бар.
«Китап» нәшриәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Петра Кирстен етәкселегендәге ошо китапхана вәкилдәре Башҡортостандағы коллегаларына Т.М. Килмәтовтың «В поисках деревянного креста», Ф.И. Вахитовтың «Иду за тобой, юнга» (очерктар), «Подвиг: воспоминания об И. Гизатуллине» китаптарының даналарын ебәреүҙе һорап мөрәжәғәт иткән.
Петра Кирстен үҙенең хатында билдәләүенсә, китапхана коллективы Германия рухи мираҫын һаҡлап ҡалырға ынтылған өсөн «Китап» хеҙмәткәрҙәренә ихлас рәхмәт белдерә. Үҙ сиратында «Китап» нәшриәте коллективы сығарылған продукцияға йәнле ҡыҙыҡһыныу өсөн Германия Милли китапханаһына оло рәхмәтле.
«Китап»та Башҡортостан Президенты Указы менән Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тип иғлан ителгән 2011 йылдан нәшриәтселәр араһында бындай бәйләнештәр тағы ла артыр, тигән ышаныс белдерәләр.


text:
«Салауат Юлаев» Ҡазанда плей-офф ярымфиналының өсөнсө уйынында еңелде
Ҡазанда Континенталь хоккей лигаһының Көнсығыш конференцияһында «Ак Барс» менән «Салауат Юлаев» араһында плей-офф финалының өсөнсө матчы тамамланды. Овертаймда еңеүҙе «барыҫтар» яуланы.
Өҫтәмә ваҡыттың туғыҙынсы минутында казанлылар етеҙ контратака үткәрҙе, һәм Александр Степановтың борттан аша ырғытҡан шайбаһын “юлевсылар”ҙан алда Никита Алексеев ҡапҡаға үткәреп өлгөрҙө — 3:2.
Ҡазан дүрт еңеүгә тиклем барған серияла алда бара — 3:0 һәм КХЛ плей-офф финалынан уны бер аҙым аралай.
Шишәмбе, 6 апрелдә, Ҡазанда көрәштәштәрҙең дүртенсе алышы үтә.


text:
Фото:
Алтайҙан маралдар Башҡортостан ҡурсаулығында иректә йәшәйәсәк
Фото:
Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығында, Алтай крайынан бер йыл элек килтерелгән, бер төркөм маралды иреккә сығарырға әҙерләнәләр. Хайуандарҙы Һарғайа ҡурсаулығының үҙәк усадьбаһында махсус йыһазландырылған майҙансыҡта ҡарайҙар.
Белгестәр фекеренсә, хайуандар үҙ аллы йәшәргә әҙер. Маралдар ҙурайған, ата маралдарҙың мөгөҙө үҫкән, ә инәләре оҙаҡламай тоҡом бирә алырлыҡ. Уларҙы шуның өсөн дә Башҡортостанға алып килгәндәр.
Ҡурсаулыҡтың маҡсаты – Көньяҡ Уралда эре себер боландарының иҫәбен арттырыу. Уңайлы йәшәү мөхитендә Алтай боландарының тығыҙлығы мең гектарға биш-алты башҡа тиклем етеүе ихтимал.
Үткән йыл эсендә, Көньяҡ Уралда маралдарҙы тергеҙеүгә «нигеҙ һалыусыһы» булараҡ, Башҡорт дәүләт ҡурсаулығы маралдарҙың иҫәбен тергеҙеү, яңы боландарҙың кәрәкле биомониторингын алып барыу һәм уларҙы бындағы маралдар көтөүенә индереү буйынса күп маҡсатлы бурысты этаплап атҡара алыуы тураһында раҫланы.


text:
Республикала интервенция фонды игене һатыла башланы
Шаршамбы, 6 февралдә, Башҡортостанда интервенция фонды игене һатыла башланы.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Күмертауҙа Маяҡ элеваторынан сауҙала 1350 тонна фураж игене һатылған. Йәмғеһе 10 лот.
Киләһе сауҙа республикала 12-13 февралгә планлаштырылған.
Милли тауар биржаһы мәғлүмәттәре буйынса, тауар интервенциялары үткәрелә башлағандан алып, йәғни 2012 йылдың 23 октябренән дәүләт фондынан 13,57 миллиард һум суммаға 1,62 миллион тонна иген һатылған.
Өсөнсө класлы игендең тоннаһы, уңыштың ниндәй йылғы булыуына ҡарап, уртаса 8277-9358 һум тәшкил иткән. 4 класлы игендең тоннаһы 7947-9355 һумға һатылған.
Башлыса иген һатыу Себер, Урал һәм Алыҫ Көнсығыш федераль округтары өсөн ҡаралғайны. 6 ноябрҙә сауҙаға барлыҡ округтарҙың он һәм ҡатнаш аҙыҡ етештереү сәнәғәте предприятиелары йәлеп ителде, ә сауҙа итеү күләме аҙнаһына 110 мең тонна игендән 130 мең тоннаға тиклем артты.
25 декабрҙән поставкалау базалары исемлеге лә киңәйтелде – өс округҡа Ырымбур өлкәһе ҡушылды, 6 февралдә исемлеккә Рәсәйҙең Европа өлөшө, шул иҫәптән Башҡортостан индерелде.