text:
Тема: Аныҡлаусы. Салауат Юлаев
“Тыуған илем”.
Маҡсат: Аныҡлаусы тураһында төшөнсә биреү; һүҙ байлыҡтарын арттырыу,
телмәр үҫтереү; әҙиптең шәхесенә, ижадына һөйөү тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: кроссворд, дәреслек, тәбиғәт темаһына слайдтар, интерактив таҡта.
Дәрес барышы
1. Ойоштороу моменты. Һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Әйҙәгеҙ әле, алған белемдәрегеҙҙе ҡулланып, бер-беребеҙ менән аралашып, дәресебеҙҙе уңышлы ғына итеп үткәреп ебәрәйек. Уның өсөн иң тәүҙә телдәребеҙҙе башҡорт теленә күсереп алайыҡ.
2. Фонетик күнегеү өҫтөндә эш
ә - әсәй - мать, thank - благодарность
ө - өй - дом, bird - птица
ү - үлән - трава, throw - бросать
ң - моң - мелодия thing - вещь
ҙ - ҙур - большой there - там
ҫ - кеҫә - карман think - думать
һ - һауа - воздух heart - сердце
3. Үткән теманы ҡабатлау
- Молодцы, уҡыусылар! Ә хәҙер үткән дәрестә нимә үттегеҙ, нимәләр тураһында белдегеҙ, шуларҙы иҫкә төшөрөп үтәйек.
(үткән дәрестә үтелгәндәрҙе иҫкә төшөрөү өсөн, уҡыусыларға һорауҙары менән кроссворд таратып бирелә. Паралель рәүештә, уҡыусылар буш шаҡмаҡтарҙы интерактив таҡтала ла тултыралар).
С А Л А У А Т
А Ҙ Н А Л И Н
Х А Л Ы Ҡ
Б А Ш Ҡ О Р ТО С Т А Н
М И Л Л И
Б А Й Ы Ҡ
П У Г А Ч Е В
Ә С Ә Һ Е
Я Ҡ Ш Ы
1. Һеҙ үткән дәрестә ниндәй батыр, герой тураһында белдегеҙ? (Салауат)
2. С.Юлаевтың атаһы кем? (Аҙналин)
3. С.Юлаев - … батыры. (халыҡ)
4. С.Юлаев ҡайҙа тыуған? (Башҡортостан)
5. Ул башҡорт халҡының ниндәй батыры? (милли)
6. 16-17 йәшендә ниндәй сәсән менән осраша? (Байыҡ)
7. Кем етәкселегендәге Крәҫтиән һуғышында ҡатнаша? (Пугачев)
8. Иң беренсе хәреф танырға кем өйрәткән? (әсәһе)
9. Ул ниндәй белем һәм тәрбиә ала? (яҡшы).
- Бик яҡшы, уҡыусылар! Беҙ был кроссвордҡа тағы ла әйләнеп ҡайтырбыҙ.
4. Дәрескә маҡсат ҡуйыу:
- Уҡыусылар, С.Юлаев - батыр, яугир ғына түгел, ә шағир ҙа булған. Уның күп кенә шиғырҙары бар. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән уның бер шиғырын уҡып үтәсәкбеҙ . Беҙгә был шиғыр нимә тураһында, ниндәй темаға һәм нисек итеп яҙылғанын белергә кәрәк буласаҡ.
5. Яңы материал өҫтөндә эш:
(Интерактив таҡтала бер-бер артлы слайдтар алыштырып, тәбиғәт күренештәрен күрһәтеү һәм уҡыусыларҙан нимәләр күреүҙәрен һорау.)
1-се слайд: йылға, һыуҙар;
2-се слайд: тауҙар;
3-сө слайд: урмандар, ағастар.
- Быларҙың бөтәһен бергә нисек итеп әйтер инегеҙ? (тәбиғәт, беҙҙең тыуған яғыбыҙ һ.б.)
- Ә һеҙ ошо темаға шиғыр яҙһағыҙ, нисек атар инегеҙ, ниндәй исем ҡушыр инегеҙ? (балалар яуаптары)
- Ә бына С.Юлаев уны “Тыуған илем” тип атаған. Шиғырҙы уҡырҙан алда, уҡыусылар, ошо шиғырҙан һүҙлек-дәфтәрҙәргә таныш булмаған ауыр һүҙҙәрҙе яҙып алайыҡ.
а) Һүҙлек эше: ҡыр - край
төйәк - родная земля, родина
һөйә - любит
яҙмыш - судьба, участь
хәбәр - весть
күгәреп - синеть, голубеть (күк һүҙенән)
изге - священный, добрый
б) Шиғыр өҫтөндә эш:
1. Шиғырҙы уҡытыусы үҙе уҡып сыға.
2. Магнитафондан диктор уҡыуын тыңлатыу (паралель рәүештә экрандан шиғырҙың һүҙҙәрен күрһәтеү).
3. Шиғырҙы тәржемә итеү (бының өсөн уҡыусылар бер-нисә төркөмдәргә бүленеп эшләйҙәр һәм үҙаллы тәржемә итәләр)
4. Тәржемәләрҙе тикшереү.
- Беҙ тәржемә иттек, ә бына М.Кәрим был шиғырҙы нисек тәржемә итте икән? Тыңлап ҡарайыҡ әле (бер уҡыусы уҡып ишеттерә).
- Матур шиғыр. Тимәк һүҙ бында нимә тураһында булды инде? (Уҡыусыларҙың яуаптары: тәбиғәт, тыуған ил, Урал тауы һ.б.)
- Ә бына минең, тыуған, татлы һүҙҙәре ниндәй һорауға яуап бирә? (уҡыусыларҙың яуаптары һәм тағы ла ошоға оҡшаш бер нисә миҫал ҡарап үтеү).
- Тимәк, был һүҙҙәр ниндәй һорауҙарға яуап бирәләр? Ә рус телендә һеҙ уларҙы нимә тип йөрөтәһегеҙ? Башҡортса нисек була? (уҡыусыларҙың яуаптары һәм экранда кроссвордтағы АНЫҠЛАУСЫ тип килеп сыҡҡан һүҙҙе күрһәтеү)
- Был һүҙҙәрҙең аҫтына ниндәй һыҙыҡ менән һыҙабыҙ?
- Әлеге мәлдә ошондай таҙа һыуҙар, йылғалар, бейек ҡарлы тауҙар, матур урмандар бар микән? (әңгәмә)
6. Теманы нығытыу: 213-сө күнегеү (яҙма)
214-се күнегеү (ваҡыт ҡалһа)
7. Йомғаҡлау:
- Бөгөнгө көндә, С.Юлаев кеүек батыр, уның кеүек ғорурланырлыҡ егеттәребеҙ бар микән? Һеҙҙең синыфта бармы? Кем ул? (әңгәмә)
8. Өйгә эш: Шиғырҙың 2 куплетын ятларға.
9. Баһалау.
Конспект урока на тему "Аныклаусы. Салават Юлаев. Тыуган илем." в 8 классе - изучение башкирского языка как государственного. На данном уроке при помощи кроссворда про Салавата Юлаева обучающиеся сами определяют тему урока - Аныклаусы. У обучающихся углубляются знания про батыра Салавата Юлаева.Также на уроке изучается стихотворение Салавата Юлаева "Тыуган илем". Большое внимание уделяется словарной работе, правильному произношению башкирских специфических букв. Используя определения ученики учатся правильно составлять предложения. Воспитательный
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


c: text/html

text:
21 декабрь 2009 йыл, 15:49
автор: Ғәлиә Нәбиева
Башҡортостан Республикаһының Тарифтар буйынса комиссияһы «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тарафынан халыҡҡа бирелгән электр энергияһына 2010 йылға тарифтар билдәләне.
1 ғинуарҙан газ плиталары менән йыһазландырылған йорттарҙа йәшәүсе ҡала халҡы киловатт-сәғәт өсөн 1 һум 74 тин түләйәсәк. Былтыр тариф 1 һум 58 тин ине. Әгәр йортта стационар электр плиталары ҡуйылһа, һәр киловатт-сәғәт өсөн 1 һум 20 тин түләргә тура киләсәк.
Ауыл ерендә йәшәүселәр хәҙер бер киловатт-сәғәт өсөн 1 һум 10 тин урынына 1 һум 21 тин түләйәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Дерби Үҙәк китапханаһы
Дерби Үҙәк китапханаһы (ингл. Derby Central Library) — 1879 йылда Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы менән берлектә нигеҙләнгән, Ричард Нилл Фриман проекты буйынса, Майкл Басс-ҡустыһы аҡсаһына, ҡыҙыл кирбестән төҙөлгән китапхана[1].
«Даими» китапхана 1811 йылдан Квин-стритта эшләй; 1832 йылда уны (түләүле теркәлеү үткән) 84 кеше файҙалана алған[2]. 4000 том араһында Дерби Фәлсәфә йәмғиәте (Derby Philosophical Society) китаптары һаҡланған[3].1863 йылда китапһанасы һәм куратор итеп ботаник Александр Кролл (Alexander Croall) тәғәйенләнә, киләһе йылда музей һәм китапхана берләштерелә.
1964 йылда музей һәм сәнғәт галереяһы икенсе бинаға күсерелә.
Йыраҡ түгел был китапхана төҙөүҙә ярҙам иткән, һыра ҡайнатыусы Палата обинаһы ағзаһы миценат Майкл Басс-ҡустыһына һәйкәл ҡуйылған.
Иҫкәртмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Kelly's Directory of Derbyshire 1899 p.130 — 1899.
- ↑ Glover Stephen The history and directory of the borough of Derby, a guide p.430 — 1829.
- ↑ Newsletter of the Geological Curators Club, Mick Stanley, Vol 1, No. 8, 1976. accessed February 2011.
Һылтанма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Китапхананың рәсми сайты (инг.)


text:
25 ғинуар 2013 йыл, 12:50
автор: Людмила Терновая
«БР Йорт комитеттары союзы» төбәк йәмәғәт хәрәкәте торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса юридиҡ ярҙам линияһын асты, тип хәбәр иттеләр «БР Йорт комитеттары союзы»ның матбуғат хеҙмәтенән.
— Төрлө инстанцияларҙа фатир хужаларының хоҡуҡтарын яҡлау өсөн юридик йәһәттән белемле булыу зарур, — тине «БР Йорт комитеттары союзы» йәмәғәт хәрәкәте рәйесе Арсен Нуриджанов. – Шуға күрә бушлай юридик консультациялар ойошторорға булдыҡ. Улар, тәү сиратта, йорт комитеты башлыҡтары өсөн үткәрелә: судтарға ғариза әҙерләү, Дәүләт торлаҡ инспецияһына һәм башҡа ойошмаларға ялыу яҙыу кеүек мәсьәләләр буйынса ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.


text:
24 август 2010 йыл, 10:51
автор: Юлай Мәғсүмов
Бөгөн Башҡортостан Хөкүмәтендә муниципалитеттар башлыҡтары урынбаҫарҙары ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрелә. Унда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын һәм хәрби хеҙмәттән сығарылған граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе тикшереләсәк.
Әйткәндәй, Рәсәй Хөкүмәте Төбәктәр үҫеше министрлығына һуғыш ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү өсөн РФ субъекттары бюджеттарына субвенциялар биреүгә 67,62 миллиард һум күләмендә өҫтәмә аҡса бүлде. Хөкүмәттең 2010 йылдың 20 авгусындағы 1399-се тейешле бойороғона Премьер-министр Владимир Путин ҡул ҡуйҙы. 2010 йылдың мартында Төбәктәр үҫеше министрлығына был маҡсаттарға 34,53 миллиард һум аҡса бүленгәйне инде.


text:
31 декабрь 2010 йыл, 12:58
автор: Әлфиә Әһлиуллина
Билдәле башҡарыусы Рәсүл Ҡарабулатов Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһына директор булып әйләнеп ҡайтты. Ҡасандыр ул филармонияла солист, һуңынан легендар «Карауанһарай» төркөмө етәксеһе булды.
Башҡорт дәүләт филармонияһының ҡабул итеү бүлмәһенән, коллективты яңы етәксе менән таныштырҙылар ҙа инде, тип хәбәр иттеләр.
Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығында яңы етәксе тәғәйенләү тураһында мәғлүмәтте раҫланылар.
Рәсүл Ҡарабулатов 1968 йылда Ейәнсура районының Урта Муйнаҡ ауылында тыуған. 1987 йылда Өфө сәнғәт училищеһын ҡурай класы буйынса тамамлаған. Армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң, 1991 йылда Өфө сәнғәт институтының театр бүлегенә уҡырға инә. Шул уҡ йылда Йомабай Иҫәнбаев исемендәге республика ҡурайсылар конкурсында I урын яулай. 1996 йылда йәштәр театры актерҙары менән бергә Ш. Бабич исемендәге Дәүләт премияһына лайыҡ була. 1997 йылда уға Башҡортостандың атҡаҙанған артисы исеме бирелә.
Бөгөн Рәсүл Ҡарабулатов республиканың ғына түгел, шулай уҡ Рәсәйҙең танылған сәхнә йондоҙҙары иҫәбендә. ЮНЕСКО саҡырыуы буйынса ул Польшала, Германияла, Бельгияла, Голландияла һәм Францияла гастролдәрҙә булып ҡайтты.
2007 йылдан Рәсүл Ҡарабулатов Конгресс-холға етәкселек итте.


text:
16 июль 2010 йыл, 13:50
автор: Әлфиә Әһлиуллина
Башҡортостан халыҡтарының милли мәҙәниәтен һаҡлау һәм артабан үҫтереү, халыҡ ижады ҡаҙаныштарын пропагандалау маҡсатында Хәйбулла районында «Хәйбулла-шоу» йәштәр шоу-программалары конкурсы үткәрелә. Райондың 80 йыллығына арналған смотрҙа һәүәҫкәр ижади коллективтар һәм яңғыҙ башҡарыусылар ҡатнаша.
Конкурсанттар сығышы аҙна һайын үтә. Һәр береһендә ике ауыл биләмәһе йәштәре Аҡъяр ауылы мәҙәниәт һәм ял паркы сәхнәһендә «Хәйбулла-шоу» программаһына үҙенең вариантын тәҡдим итә.
Йәш шоумендар башҡарыуында үҙенсәлекле һәм сағыу номерҙар берәүҙе лә битараф ҡалдырмай. Үҙешмәкәр артистарҙың был сарала сығыш яһауының яңы идеялар, көтөлмәгән сығыштар эҙләүе һәм үҙҙәре тураһында белдереүгә шәп мөмкинлек булыуы аңлашыла.
«Башинформ» агентлығына Хәйбулла район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, йәштәр шоу-программалары район конкурсы сиктәрендә ете концерт ойоштороласаҡ. Фестиваль 21 августа ҙур гала-концерт менән тамамлана.


text:
Баланың һәләтен бәләкәйҙән тәрбиәлә
"Алтынай" балалар театр студияһы ышаныслы аҙымдарын яһай. Ул былтыр көҙ Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһында эшләй башлағайны.
Баланың һәләтен ваҡытында күреп уға дөрөҫ йүнәлеш биреү һәр ата-әсәнең бурысы. Ә инде сабыйҙың талантын үҫтереү ул уҡытыусы-педагогтар иңенә төшә. Ошо маҡсатта ,"Алтынай" балалар театр студияһы ла маһир балаларҙы йыйҙы. Әле улар тәүге аҙымдарын яһай. Уларҙы талантлы, исемдәре республикала киң билдәле оҫталар һәм педагогтар уҡыта. Бында тәрбиәләнеүселәр актер оҫталығы, бейеү һәм йыр сәнғәте буйынса дәрестәр ала. Үҙ бинаһын булдырыу хаҡында хыялланған коллектив киләсәккә ҙур маҡсаттар ҡуйып ижад итә.
Әле март айында үтәсәк сираттағы ,"Һаумы, һаумы, әкиәт!" тип исемләнгән республика конкурсына әҙерлек бара. Бәләкәй балаларҙың тәбиғи һәләтен үҫтереүгә ҙур көс һалыу иң изге бурыс. Был талант һәм оҫталыҡ талап иткән эш. Ә театр-студия ойоштороусылары ҡыйыу рәүештә ошо юғарылыҡҡа табан атлай.


text:
21 декабрь 2009 йыл, 15:12
автор: Ғәлиә Нәбиева
2010 йылдан страховка взностары менән эш итеү һалым органдарынан Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондына һәм Социаль страховкалау фондына күсә. Икенсе төрлө әйткәндә, страховка взностарын түләүҙе Рәсәй Пенсия фонды һәм Социаль страховкалау фонды контролгә аласаҡ. Пенсия фонды бер үк ваҡытта мотлаҡ пенсия һәм медицина страховкалауына страховка взностары күсерелеүенә контроллек итәсәк.
Был яңылыҡтар буйынса республика Профсоюздар йортонда үткән семинарҙа РФ Пенсия фонды Идараһы ағзаһы, Рәсәй Пенсия фондының республика бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров аңлатма бирҙе.
Пенсия фондына страховка взностарын күсереү тәртибе һәм түләүҙәр буйынса иҫәп-хисап документтары реквизиттары ла үҙгәртелә. Ойошмалар Пенсия фондына РФ Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығы тарафынан раҫланған формалар буйынса отчет бирергә тейеш буласаҡ. Фоат Хантимеров электрон документтар әйләнешенә күсергә кәрәклеген айырым билдәләп үтте. Бөгөн Рәсәй Пенсия фондының БР буйынса бүлексәһендә электрон документтар әйләнеше процедуралары ентекле эшләнгән, Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының страховка взностары менән эш итеү функцияларына әҙерлек бер ниндәй тотҡарлыҡһыҙ һәм аныҡ билдәләнгән ваҡытта бара.


text:
29 декабрь 2010 йыл, 9:04
автор: Марина Шумилова
29 декабрҙә Өфөлә «Йәш ғалимдарға комплекслы ярҙам – Башҡортостандың инновацион үҫешенә нигеҙ» түңәрәк өҫтәле үтәсәк. Уны ойоштороусылар булып БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары ярҙамында БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы һәм Рәсәй йәш ғалимдар союзының Башҡортостан Республикаһындағы төбәк бүлексәһе сығыш яһаны.
Түңәрәк өҫтәл БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың конференциялар залында үтәсәк (Өфө, Зәки Вәлиди урамы, 40-сы йорт). Башлана — 15 сәғәттә.


text:
02 июнь 2015 йыл, 17:38
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/. Башҡортостан халҡы бик теләп кредитҡа автомобиль һатып ала. Статистика күрһәтеүенсә, ағымдағы йылдың апрель айында республикала һатып алынған яңы автомобилдәрҙең 47,6 проценты өсөн ай һайын банкка түләп барырға кәрәк.
Быйыл апрелдә «Автостат» аналитика агентлығы һәм Кредит хәленең милли бюроһы яңы еңел автомобилдәр һатыу һәм автокредит биреү һөҙөмтәләре буйынса тикшереү үткәрҙе. Уға ярашлы, бурысҡа алынған автомобилдәрҙең һаны ағымдағы йылдың беренсе кварталына ҡарағанда күберәк. Дөйөм алғанда, апрелдә рәсәйҙәр 110 479 яңы машина һатып алған, шуларҙың 35 процентын — бурысҡа. Беренсе квартал йомғаҡтары буйынса был күрһәткес 20,1 процент тәшкил иткән.
«2015 йылдың апрелендә яңы автомобилдәр баҙары былтырғы ошо уҡ осор менән сағыштырғанда 49 процентҡа кәмерәк, — тип һөйләй «Автостат» аналитика агентлығының башҡарма директоры Сергей Удалов. — Әммә кредит ойошмаларының ярҙамы тойола, был иһә тармаҡта һатыуҙың артыуына өмөт бирә».
Башҡортостанда күрһәткес Рәсәйҙекенән юғары. Апрель айында республикала йәшәүселәр 3441 яңы машина һатып алған, шуларҙың 1638-ен — кредитҡа. Шулай итеп, Башҡортостанда кредитҡа алынған автомобилдәрҙең өлөшө — 47,6, Рәсәй буйынса 35 процент тәшкил иткән.


text:
14 октябрь 2014 йыл, 10:19
фото: БР Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/. «Алтын көҙ» XVI Рәсәй Агросәнәғәт күргәҙмәһендә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Гран-приға лайыҡ булды, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Ойоштороусыларҙың фекере буйынса, Башҡортостандың стилләштерелгән экспозицияһы милли колоритты ғына түгел, республиканың агросәнәғәт комплексы мөмкинлектәрен дә лайыҡлы сағылдыра.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәте предприятиелары күргәҙмәлә төрлө-төрлө һөт, ит, ликер-араҡы, икмәк-күмәс һәм кондитер аҙыҡ-түлектәрен тәҡдим итте.


text:
31 август 2016 йыл, 12:16
фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/. 30 августа Башҡортостанда берҙәм страховка агенты системаһы эшләй башланы. Бер аҙна элек республика Хөкүмәте башланғысы буйынса Рәсәй банкы Башҡортостанды ОСАГО полистарын биреүҙең яңы системаһы ғәмәлгә ингән проблемалы төбәктәр иҫәбенә индерҙе. Уның мәғәнәһе шунда — сират булдырмау, страховка фирмаларына финанс йөкләмәһен кәметеү һәм зыянды тигеҙ бүлеү.
2 августан проект Волгоград, Мурманск, Ростов, Силәбе өлкәләрендә, Краснодар крайында эшләй. Һуңғараҡ улар иҫәбенә Иванов, Архангельск өлкәләре, Башҡортостан, Татарстан индерелде.
Февраль айында ОСАГО полистарын тултырыуға бәйле ауырлыҡтар килеп тыуҙы, ти иҫкә төшөрә «Коммерсант-Өфө» гәзите. Компаниялар, төрлө һылтау табып, ОСАГО тултырыуҙы сикләне. Ғариза биреүселәрҙе бер тәүлек алдан «тере» сиратҡа ҡуйҙылар. Баҙар лидерҙарында өҫтәмә страховкалау төрҙәренә бәйле ОСАГО полистары ғына сиратһыҙ тултырылды, әммә хәҙер уның менән дә проблемалар килеп тыуҙы. Страховкалаусылар төбәктә «автогражданка»ның файҙаһыҙ булыуына һылтана, тип билдәләй баҫма.


text:
20 октябрь 2015 йыл, 12:19
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/. Өфөлә уҙған ял көндәрендә ойошторолған ауыл хужалығы йәрминкәләрендә 68,7 миллион һумлыҡ продукция һатылған. Баш ҡалала 2135 сауҙа нөктәһе булдырылды, 46 муниципаль райондарҙан 28 тонна бал, 645,3 тонна йәшелсә, 774,7 тонна картуф һатылды. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына республика ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Көҙгө йәрминкәләр Өфө, Бәләбәй, Белорет, Благовещен, Ишембай, Октябрьский, Мәләүез, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ, Туймазы ҡалаларында һәм Бөрйән, Кушнаренко, Көйөргәҙе райондарында уҙҙы.


text:
05 ноябрь 2015 йыл, 17:44
фото: конкурстың рәсми сайтынан
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Өфөнән Лиана Попова «Рәсәйҙең иң сибәр стюардессаһы-2015» исеменә дәғүә итә. Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетын тамамлаған, хәҙер иһә «Аэрофлот» авиакомпанияһында стюардесса булып эшләгән ҡыҙ конкурстың финалына сыҡты. Бәйгелә ҡатнашыу өсөн меңгә яҡын ғариза килгән, шуларҙың 70-е һайлап алынған һәм 26-һы ғына финалға үткән.
Конкурстың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, стюардессаларҙы тышҡы ҡиәфәтенә ҡарап ҡына баһаламағандар. Ҡыҙҙарға үҙ эшенең оҫтаһы булыуын күрһәтергә тура килгән. Бигерәк тә экстремаль хәлдәрҙә эш итеүгә ҙур иғтибар бирелгән. Ҡатнашыусылар инглиз телен, самолеттың авария-ҡотҡарыу ҡорамалдарын, тәүге медицина ярҙамы күрһәтә, һауа судноһы бортында сервисты ойоштора белеү буйынса тест үткән. Һуңғы әңгәмәләшеүҙә улар жюри ағзаларының төрлө һорауҙарына яуап биргән.
Эшендә генә түгел, ғаиләһендә лә бәхетле (ул тормош иптәше менән өс йәшлек ҡыҙ тәрбиәләй) Лиана Попова өсөн «Бәйләнештә» селтәрендә конкурстың рәсми битендә тауыш бирергә мөмкин.
«Рәсәйҙең иң сибәр стюардессалары-2015» бәйгеһенең финалы 26 ноябрҙә Мәскәүҙәге Мюзик-Холда уҙа.


text:
22 декабрь 2010 йыл, 12:56
автор: Евгений Рәхимҡолов
Өфөнөң "Биатлон" спорт-һауыҡтырыу комплексы тиҙҙән ярыштарҙа донъя күләмендә билдәле спортсыларҙы ҡабул итә аласаҡ. Мәҫәлән, Бьорндален кеүектәрҙе. Был турала "Биатлон" комплексы етәкселәре шаршамбы көндө комплексҡа килгән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Татарстан Президенты Рөстәм Миңнехановҡа хәбәр итте.
Бында махсус ҡунаҡ йорттары төҙөлгәндән һуң, билдәле биатлонсыларҙы Өфөлә ҡабул итергә мөмкин буласаҡ. Бындай йорттар, халыҡ-ара стандарттар буйынса, дүрттән дә кәм булмаҫҡа тейеш. Шулай ҙа уларһыҙ ҙа "Биатлон" спорт-һауыҡтырыу комплексы Европа нормаларына тап килә һәм Европа чемпионатын үткәреүгә бөгөндән үк әҙер.
Рөстәм Хәмитов һәм Рөстәм Миңнеханов "Биатлон" спорт-һауыҡтырыу комплексының спортсылар дүрт урынлыҡ номерҙарҙа йәшәгән ҡунаҡханаһын, шулай уҡ спорт залын һәм ашхананы ҡараны. Бынан һуң ике президент та биатлон винтовкаларынан атыуҙа күнекмә үткәрҙе.


text:
Депутаттар 131-се ҡанунды камиллаштырырға тәҡдим итә
Өфөлә бөгөн Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтайҙың сираттағы етенсе ултырышы уҙҙы.
Ошо уңайҙан Дәүләт Йыйылышы Ҡоролтай ултырышында Башҡортостандың административ-территориаль ҡоролошо һәм ауыл биләмәләренең сиктәрен үҙгәртеү тураһындағы закон проекттары тәүге уҡыуҙы үтә. Яңыраҡ үткән һайлауҙарҙа ҡайһы бер ауылдар берләшеүгә ҡаршы ине.
Шуға ла Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Зөфәр Еникеев әйтеүенсә, муниципаль берәмектәрҙең эшен камиллаштырыу маҡсатында депутаттар Дәүләт Думаһына ҡунуни тәҡдим менән сығыш яһарға иҫәп тота. Зөфәр Еникеев билдәләүенсә, 131-се федераль ҡанун тулыһынса камил түгел. Унда төбәктәр үҙенсәлектәре иҫәпкә алынып бөтмәгән.


text:
13 май 2014 йыл, 9:55
автор: "Башинформ" | фото: Олег Яровиков
12 майҙа БР Хөкүмәтендә оператив кәңәшмә барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республикала ташҡындың икенсе тулҡыны, шул иҫәптән гидрометеорология идаралығы һәм БР буйынса һыу ресурстары территориаль бүлеге белгестәре өсөн дә, көтөлмәҫтән үтеп китеүенә иғтибар итте, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
«Гидрометеорологтар ҙа, һыу хеҙмәте лә республика халҡына һәм власть органдарына ташҡындың икенсе тулҡыны көтөлөүе тураһында алдан хәбәр итмәне, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бер нисә ауыл биләмәһен, юлдарҙы һыу баҫты, кешеләр бындай «ҙур һыуҙың» үтеүенә тейешенсә әҙер булманы. Был хәл республикабыҙ өсөн ныҡ ауыр булмаһа ла, прогноз яһау буйынса әҙерлек эштәре насар үтәлгән».
Башҡортостан Президенты вице-премьер Марат Мәһәҙиевҡа алдағы йылдарҙа ташҡындың үтеүенә әҙерлек буйынса эште системалы башҡарырға ҡушты.
«Ҙур ташҡындың киләһе йылдарҙа ла булыуы ихтимал, тәбиғәт шарттарынан торған был процестың булыуы бик мөмкин», – тине Рөстәм Хәмитов.
«Ҙур һыуҙан» һуң эҙемтәләрҙе бөтөрөү буйынса эш барышында хәлде баһалау һәм гидротехник ҡоролмаларҙы, күперҙәрҙе нығытыу, йылға үҙәндәрен таҙартыу һәм тәрәнәйтеү буйынса саралар үткәреү, яр буйҙарында йәшәгән кварталдар янында һаҡлағыс дамбаларҙы төҙәтеү күҙаллана.
Өфө райондарын һыу баҫыу Ағиҙел йылғаһының кимәле 7,05 метрға тиклем күтәрелгәндә башлана. Әлегә ул 6,67 метр тәшкил итә.


text:
Йыл башынан республикала 700 авария теркәлгән
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙа Юл хәрәкәте хәүефһеҙлегенә ҡағылышлы ҡануниәтте көйләү буйынса эш төркөмө булдырылды. Уның тәүге ултырышында, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоу осраҡтарын кәметеү һәм кире статистиканың сәбәптәрен асыҡлау йәһәтенән кәңәшмә үтте. Шулай уҡ Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы хеҙмәткәрҙәре “Йәйәүле” операцияһын башланы. Йыл башынан республикала 700 авария теркәлгән. Уларҙа 900-гә яҡын кеше зыян күрһә, шуларҙың 123-ө үлем менән тамамланған. Һуңғы ике йылда был күрһәткес 9 процентҡа кәмеүе күҙәтелһә лә, күңелде өшөткөс хәлдәр ҡабатлана килә. Ҡануниәт ҡәтғиләнгән һайын, юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоусылар һаны ла арта. Мәҫәлән, бер йыл эсендә Башҡортостан халҡының өстән бер өлөшө административ яуаплылыҡҡа тарттырылған. Юл хәрәкәтендәге административ хоҡуҡ боҙоуҙарҙы автоматик теркәү үҙәге компьютерҙарына минут һайын килеп торған фотолар быға дәлил.Ҡағиҙә боҙоуҙы теркәү үҙәгенә Өфө, Стәрлетамаҡ, Нефтекама, Туймазы һәм Октябрь ҡалаларында урынлаштырылған камераларҙан мәғлүмәт килә. Инспекторҙар бер генә тәүлек эсендә уртаса бына ошондай 7 мең хат әҙерләй. Башҡортостанда барыһы 180 фото һәм видео теркәү станция урынлаштырылған. Киләсәктә уларҙы 800-гә тиклем еткереү ҡаралған. Был иһә аварияларҙы кәметер тигән ышаныс бар. Йәйәүлеләрҙең дә юл ҡағиҙәләрен үтәмәүе һәм авария тыуҙырыу осраҡтары йышайҙы. ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре “Йәйәүле” операцияһы барышында шундай хәлдәрҙе иҫкәртеү, аңлатыу эштәре алып барыу һәм яҡтылыҡты кире ҡағыусы фликерҙарҙы ҡулланыу тураһындағы ҡанундың үтәлешен тикшереүгә йүнәлтмәксе. Төндә үткәрелгән рейд ваҡытында яҡтылыҡты кире ҡағыусы элементы булған бер йәйәүле лә осраманы. Юлды ярамаған урындан үтеүселәр, йә иһә хәрәкәт ағымында ҡайҙа барғанлығын да онотоусылар үҙ язаһын алды. Эңерҙә һәм ҡараңғы төшкәс яҡтылыҡты кире ҡағыусы элементтары булған кейемдәр кейеүҙең, беләҙектәр, стикерҙар һәм фликерҙарҙы тағыуҙың балаларға ғына түгел, өлкәндәргә лә йөрөтөү ни тиклем мөһим булыуын киләһе кадрҙарҙы күрергә мөмкин. Машиналар һаны күбәйгән һайын юлда көсөргәнешлек арта. Бындай шарттарҙа хәүефһеҙлекте тәьмин итеү - ошо эш өсөн яуаплы хеҙмәткәрҙәрҙең генә түгел, ә бөтә водителдәр, йәйәүлеләрҙең, тимәк, тотош йәмғиәттең мөһим бурысы.


text:
11 май 2012 йыл, 12:19
автор: Розалия Вәлиева | фото: Андрей Старостин
«Тыуған ер батырҙары» республика патриотик йырҙар конкурсының гала-концерты Өфөнөң Конгресс-холында үтте. «Яңғыҙ йырлау» номинацияһында – Айниз Ханов, «Вокаль ансамбль» номинацияһында Башҡорт дәүләт аграр университетының «Йәшлек» ансамбле Гран-при яуланы.
Бәйгелә йәмғеһе 150-нән ашыу кеше ҡатнашты. Ҡатнашыусыларҙың ижадына Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Гүзәл Измайлова, режиссер Лилиә Иванова һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы Руслан Хәбибуллин баһа бирҙе.
Гала-концертта 26 билдәле йыр яңғыраны. Һуғыш йылдары йырҙарын «Светлая седмица» ансамбле, 3-сө балалар музыка мәктәбенән Даниил Хәкимов, Өфөнөң 2-се педагогия колледжы студенттары, «Йәйғор» үҫмерҙәр клубынан Елена Шәйҙуллина башҡарҙы.


text:
30 март 2011 йыл, 16:36
автор: Ольга Мортазина
Республика территорияһында ауыр йөк ташыусы машиналар хәрәкәтен ваҡытлыса сикләүҙәр көсөнә инә. Яҙғы юл өҙөклөгө осоронда юлдарға төшкән ауырлыҡ юл япмаһын боҙа, шуға ла күп тонналы йөк машинаһында үтергә теләгәндәр пошлина түләргә тейеш.
Төбәк һәм муниципаль-ара әһәмиәттәге юлдарҙа сикләүҙәр 5 апрелдән 5 майға тиклем индерелә. Рөхсәт ҡағыҙҙары БР Юл хужалығы идаралығында бирелә.
Өфөлә сикләүҙәр 28 марттан 26 апрелгә тиклем ғәмәлдә буласаҡ. Махсус рөхсәтте Өфө хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығынан алырға мөмкин.
Федераль трассаларҙа ауыр йөк тейәгән автотранспорт хәрәкәте 1 апрелдән 30 апрелгә тиклем сикләнә. Рөхсәтте Һамар-Өфө-Силәбе автомобиль магистрале идаралығы бирә.
— Сикләүҙәр халыҡ-ара йөк ташыуҙарға, бөтә төрҙәге пассажирҙар транспортына, малдарҙы, дарыу, орлоҡ, ашламалар, аҙыҡ-түлекте транспортлауға ҡағылмай, — тип аңлаттылар БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығы матбуғат хеҙмәтенән. — Шулай уҡ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы һәм армия йөктәренә лә сикләүҙәр юҡ.


text:
18 август 2011 йыл, 16:37
автор: Ғәлиә Нәбиева
Көйөргәҙе районы игенселәре баҫыуҙарының яртыһынан ашыуында игенен йыйып алған – 21,1 тыс. га (53%), тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә. Дүртөйлөләр уларҙан бер аҙға ғына ҡалыша. Бында 17 мең гектарҙа ашлыҡ һуғып алынған (51%). Ауырғазы, Бүздәк, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош һәм Шаран райондары аграрийҙары игендең 40 проценттан ашыуын бураға һалған.
Стәрлетамаҡ районы комбайнерҙары ураҡ башланғандан алып 82,2 мең тонна ашлыҡ һуҡҡан. Был республикалағы иң яҡшы һөҙөмтә. Мәләүез районы игенселәре иҫәбендә 62,7 мең тонна. Ауырғазылар 56,1 мең тоннаға бураларын тултырған.
Уңыш буйынса алдынғылар көн һайын үҙгәрә. Иң бай уңыш Саҡмағош районында йыйыла. Төшөм һәр гектарынан 30,5 центнер тәшкил итә. Мәләүез районында — гектарынан 30 центнер, Өфө районында — 29,9, стәрлетамаҡтарҙа — 29,2.
18 авгусҡа ҡарата Башҡортостанда иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары 527 мең гектар (32%) майҙанда урып һуғылған. Дөйөм төшөм 1,1 млн тонна иген тәшкил иткән. Уңдырышлыҡ республика буйынса уртаса алғанда гектарынан 21 центнерға тиң.


text:
02 декабрь 2010 йыл, 13:06
автор: "Башинформ"
Ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөүгә федераль ҡаҙнанан Башҡортостан ағымдағы йылдың сентябрь башында 3 миллиард 88 миллион һум күләмендә бюджет кредиты алды.
Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы рекомендацияһы буйынса, күрһәтелгән сумманың 35 проценты (1 миллиард 80 миллион һум) миҙгелле ауыл хужалығы эштәрен үткәреүгә субсидиялар биреүгә йүнәлтелде. Бюджет кредитының ҡалған өлөшө ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәренең мал аҙығы әҙерләү, һатып алыуға киткән сығымдарын компенсациялауға китте.
Быға өҫтәп, Рәсәй Хөкүмәте Бойороғо, БР Хөкүмәте һәм РФ Финанс министрлығы араһындағы Килешеү менән, ҡоролоҡтан зыян күргән төбәктәр бюджетының тигеҙлеген тәьмин итеү буйынса сараларға ярҙам итеү маҡсатында республикаға 459,045 миллион һум күләмендә федераль бюджеттан дотациялар бүленде.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән субсидиялар биреү тәртибе билдәләнгән, һәм улар, страховкаланған һәләк булған ауыл хужалығы культуралары майҙанының 1 гектарына — 365 һум һәм страховкаланмаған 1 гектарға 352 һум ставкаһынан сығып, шунда уҡ зыянды ҡаплауға йүнәлтелгән.
Яҡын арала РФ Хөкүмәте төбәктәргә йәнә бер транш йүнәлтергә ниәтләй. Башҡортостанға 406 миллион һум бүлеү ҡаралған.
Өҫтәмә рәүештә 2010 йылдың дүртенсе кварталында федераль бюджеттан республика ҡаҙнаһына түбәндәге суммалар күсте:
— бер йылға иҫәп тотоп алынған кредит һәм займдар буйынса проценттарҙы түләүгә киткән сығымдарҙың бер өлөшөн ҡаплауға 85 миллион һум субсидия;
— минераль ашламалар һатып алыуға 29,294 миллион һум;
— йәш белгестәргә һәм граждандарға «Ауылдың социаль үҫеше» программаһы буйынса торлаҡ һатып алыуға 14,8 миллион һум субсидия.
Бынан тыш «2009 — 2012 йылдарға Башҡортостан Республикаһының ит малсылығын үҫтереү» маҡсатлы тармаҡ программаһы сараларын ҡушма финанслауға 138 миллион һум күләмендә аҡса бүлеү планлаштырыла, тип хәбәр итә БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
12 август 2011 йыл, 9:31
автор: Әлфиә Әһлиуллина | фото: Кристина Абрамичева
Өфөнән дүрт рәссам Мәскәү хәҙерге заман күргәҙмәһенә барасаҡ. «Башинформ» агентлығына арт-тәнҡитсе Кристина Абрамичева әйтеүенсә, Тимофей Дорофеев, Максим Холодилин, Ринат Миңнебаев һәм Ринат Волигамси эштәре «Сәнғәт географияға ҡаршы» проектында ҡатнашыу өсөн һайланған.
— Өфө оҫталарының эштәрен 13 сентябрҙән 7 октябргә тиклем Хәҙерге заман сәнғәте үҙәге — Винзаводта күрергә була, — тине тәнҡитсе. Ул шулай уҡ асыу тантанаһының ике тапҡыр булыуын әйтте: тәүгеһе – 13 сентябрҙә һәм икенсеһе, беҙҙең рәссамдар ҡатнашлығында, – 24 сентябрҙә.
Винзавод (www.winzavod.ru) Рәсәй баш ҡалаһында иң модалы һәм ҡыҙыҡлы мәҙәни майҙансыҡтарҙан һанала. Шуға күрә Өфө рәссамдарының уның проекттарының береһендә ҡатнашыуын өҫталарҙың үҙҙәре өсөн дә, Башҡортостандың хәҙерге заман сәнғәте өсөн дә ҙур ҡаҙаныш тип һанарға була.
Мәскәү хәҙерге заман сәнғәте күргәҙмәһе Рәсәй мәҙәни сәйәсәтендә мөһим системалы сараларҙың береһе булып тора. Быйыл ул 23 сентябрҙән 30 октябргә тиклем дүртенсегә үткәреләсәк. Программала Мәскәүҙә генә түгел, Екатеринбург, Түбәнге Новгород, Киев һәм Лондонда күрһәтеләсәк 70-кә яҡын махсус проект ҡаралған.


text:
24 декабрь 2013 йыл, 16:41
автор: Галина Бахшиева
Росстат мәғлүмәттәренә ярашлы, 2013 йылда илдең бөтә категория хужалыҡтарында 2,1 миллион гектар майҙанда картуф ултыртылған. РФ субъекттарының агросәнәғәт комплексы идаралығы органы мәғлүмәттәренә ярашлы, бөтә категория хужалыҡтарҙа 30,5 миллион тонна картуф ҡаҙып алынған.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы сайтында хәбәр ителеүенсә, был былтырғы кимәлдән өс процентҡа күберәк һәм 2013-2020 йылдарға ауыл хужалығын үҫтереү Дәүләт программаһының маҡсатлы йыллыҡ индикаторын үтәүгә тап килә.
2013 йылда картуф үҫтереүсе лидерҙар иҫәбендә – Воронеж өлкәһе, бында 1,7 миллион тонна йыйып алынған, Татарстан — 1,3 млн, Красноярский крайы — 1,2 млн, Башҡортостан — 1,1 млн. Иң яҡшы бишәү исемлеген Брянск өлкәһе тулыландыра, уның аграрийҙары 1 миллион тонна «икенсе икмәк» ҡаҙып алған.
Быйыл вегетация һәм уңыш йыйыу мәлендә тәбиғәт-климат шарттары уңайһыҙ булыуға ҡарамаҫтан, яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса тотош ил буйынса гектарынан 140 центнерҙан ашыу уртаса уңыш алынған, был 2012 йыл кимәленән өс-дүрт процентҡа юғарыраҡ. Бер йыл элек картуфтың һәр гектарынан уртаса 134,4 центнер уңыш алынғайны.
Үҙәк федераль округта тулайым картуф йыйыу 9,3 миллион тонна тәшкил итте, йәғни дөйөм Рәсәй күрһәткесенең 30,5 проценты. Волга буйы федераль округында был күрһәткес 7,8 миллион тоннаға (25,6 процент), Себерҙә – 5,5 млн (18 процент), Уралда – 2,4 млн (7,9 процент), Көньяҡта — 1,7 млн (5,6 процент), Төньяҡ Кавказда — 1,4 млн (4,6 процент), Төньяҡ-Көнбайышта — 1,4 млн (4,6 процент), Алыҫ Көнсығышта — 1 миллионға (3,2 процен) тиң.
Белгестәр билдәләүенсә, был культураны эшкәртеүҙә сифатлы орлоҡ материалдары менән заманса технологиялар, юғары етештереүсәнле техника, химиялаштырыу сараларын ҡулланыу аграрийҙарға картуф етештереү күрһәткестәрен арттырырға мөмкинселек бирҙе.
2014 йылда картуфҡа бүленгән майҙанды Рәсәйҙә 2,2 миллион гектарға, йәғни 104, 8 процентҡа тиклем арттырыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр РФ Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлектәрҙе химиялаштырыу һәм һаҡлау департаментынан.


text:
Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы “Бурыс” операцияһын башланы
Штрафтарын ваҡытында түләмәгән водителдәр административ яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ. Инспекторҙар водителде 15 тәүлеккә тиклем иркенән мәхрүм итергә хоҡуҡлы. Бынан тыш түләнмәгән штраф күләменән икеләтә яңы штраф һалына. Булған бурыстар буйынса мәғлүмәттәрҙе юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһының рәсми сайтында йәки дәүләт хеҙмәттәре проталындағы шәхси кабинетта теркәлеп шунда табырға мөмкин. Ә 2016 йылдың 1 ғинуарынан водителдәр штрафын 20 көн эсендә түләгән осраҡта 50 процент ташлама аласаҡ.
Республикала бөгөн “Иҫерек водитель” операцияһы ла башлана. 30 декабргә тиклем Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекторҙары һәм участка полиция хеҙмәткәрҙәре руль артына эскән килеш ултырған водителдәргә ҡаршы көрәште көсәйтә. Сараға халыҡты ла ҡушылырға саҡыралар. Әгәр иҫерек водительдең автомобиль менән идара итеүен күрһәгеҙ тиҙ арала был хаҡта полицияға хәбәр итеү һорала.


text:
23 ғинуар 2014 йыл, 17:30
автор: Гөлфиә Акулова
Бөтә донъяға киң билдәле балет солисы, Башҡортостанда тыуған Рудоль Нуриевтың тормошонан бер эпизодты режиссер Булат Йосопов үҙенең кинофильмында һынландырҙы. Бөгөн Өфөнөң «Родина» кинотеатрында «Визит» картинаһының презентацияһы үтте. Фильм үҙенең ихласлығы, тәрән мәғәнәһе менән айырылып тора. Картина сюжетының үҙәгендә – ысын ваҡиғалар. 1977 йылда Өфөгә эш сәфәре менән Иорданиянан король ғаиләһе вәкиле Дина бин Абдель Хамид килә. Уның ысын маҡсаты Рудольф Нуриевтың әсәһе менән осрашып уға, гастролдәрҙән ҡайтырға теләмәй, инде бер нисә йыл иң яҡын кешеһе менән бәйләнешкә инә алмаған, Францияла йөрөгән улынан хәбәр еткереү. Бейеүсенең биографияһынан был киң билдәле булмаған факт шаһит булыусы Йәүҙәт Исҡужин әйтеүенән билдәле була. Тормош дөрөҫлөгө һәм ысын кешеләрҙең һыҙланыуҙары уның китабында һүрәтләнгән, ә хәҙер инде Булат Йосоповтың кинокартинаһында ла.
«Визит» фильмы – ул биш миллион һум күләмендә Президент грантын яулауға хоҡуҡ алыусы иң лайыҡлы проекттарҙың береһе», — тип билдәләне үҙенең тәбрикләү телмәрендә Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова. — Ошо фильм беҙҙең республика һәм ил масштабында ғына күрһәтелеп ҡалмай, ә Парижда Рәсәйҙең фән һәм мәҙәниәт үҙәгендә лә күрһәтеләсәк, тигән фекер алышыу бара».
Фильмды «Башҡортостан» киностудияһында 2013 йылдың сентябренән алып төшөрҙөләр. Унда Рәсәй актрисаһы Лаура Кеосаян, Таңсулпан Бабичева, Рәмзил Сальманов төштө. Иҫ киткес һайлап алынған актерҙар составы, матур музыка, режиссерҙар, рәссамдар, декораторҙар эше, әсә менән улының үҙәккә үткес һөйөү тарихы – бер кемде лә вайымһыҙ ҡалдырмаясаҡ. «Картина уңышҡа лайыҡ», — тип ышана авторҙар һәм беренсе тамашасылар. «Был фильм – тағы ла бер ҡабат кешенең рухи асылында бер ниндәй ҙә сик, милләт булмағанын, уның бер ниндәй системаға ла буйһонмағанын әйтергә тырышыу. Ябыҡ дәүләт системаһында тыуған һәм формалашҡан Рудольф Нуриев тормош тураһында, үҙенең тәғәйенләнеше тураһында күҙ алдына килтереп аңлаған һәм хәҙерге заман сәнғәтенең иң ирекле һәм бойондороҡһоҙ кешеләренең береһенә әүерелгән», — тип һөйләй режиссер Булат Йосопов.
Өфө тамашасылары өсөн «Визит» фильмының премьераһы «Родина» кинотеатрында ошо йылдың ғинуар-февралендә үтәсәк.


text:
22 декабрь 2015 йыл, 18:24
фото: Руслан Никонов
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/. 22 декабрҙә Нефтекамала «Рәсәй ғаиләһе өсөн торлаҡ» федераль программаһы буйынса төҙөлгән тәүге йорт асылды. 68 ғаилә фатир асҡыстары алды.
Бөгөн Нефтекамала «Рәсәй ғаиләһе өсөн торлаҡ» программаһы буйынса тәүге алты мең квадрат метр торлаҡ — 213 фатирҙың 142-һе файҙаланыуға тапшырылды. Ҡалған дүрт мең квадрат метры 2016 йылдың аҙағына тиклем сафҡа индереләсәк. Эштәрҙең заказсыһы — Башҡортостандың Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү фонды. Бынан тыш, Башҡортостандың Торлаҡ төҙөлөшө фонды ошо программа буйынса тағы ун мең квадрат метр торлаҡ төҙөй. Объектты файҙаланыуға тапшырыу ваҡыты — 2017 йыл. Нефтекамала «Рәсәй ғаиләһе өсөн торлаҡ» программаһы буйынса бөтәһе 20 мең квадрат метр торлаҡ тормошҡа ашырыласаҡ.
Йортто асыу тантанаһында Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Николай Гавва, Нефтекама хакимиәте башлығы Рәшит Дәүләтов һәм «Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү фонды» коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы директоры Дамир Миңлебаев ҡатнашты.
Башҡортостанда «Рәсәй ғаиләһе өсөн торлаҡ» программаһын ғәмәлгә ашырыу 2014 йылдың декабрендә башланды. Программа сиктәрендә ҡатнашыусылар квадрат метры 35 мең һумдан артмаған эконом класлы торлаҡ һатып алыу мөмкинлегенә эйә. Төбәк «Рәсәй ғаиләһе өсөн торлаҡ» программаһы буйынса торлаҡты сафҡа индереү күрһәткестәре буйынса 69 субъект араһында тәүге позицияны биләй.
Программала ҡатнашыусылар реестрына 3153 кеше индерелгән, шуларҙың 1159-ы өлөшләтә ҡатнашыу килешеүе төҙөгән.
Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетында хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн проекттарҙы программаға индереү буйынса республиканың башҡа төҙөүселәре менән, шулай уҡ эконом класлы торлаҡ һатып алыуға хоҡуҡлы граждандар категорияһы исемлеген арттырыу буйынса эш дауам итә. Был исемлеккә 35 йәшкә тиклемге ғаиләләр, шулай уҡ торлаҡ төҙөлөшө аҡсалары системаһында ҡатнашыусылар инә.


text:
29 май 2012 йыл, 13:51
автор: Любовь Колоколова | фото: Олег Яровиков
Көн элгәре Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында Белорет ҡалаһына 250 йыл тулыуға арналған байрам концерты үтте. Ул «Өфөлә Белорет көнө» сиктәрендә үткәрелде, сарала Белорет районынан сыҡҡан Башҡортостандың танылған сәнғәт оҫталары ҡатнашты.
Сарала ҡаланың тарихы һәм социаль-иҡтисади үҫеше хаҡында һөйләгән «Белорет – кисә, бөгөн, иртәгә» күргәҙмәһе ойошторолдо. Концерт алдынан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев етәкселегендәге почетлы ҡунаҡтар күргәҙмә экспонаттары менән танышты.
Концерт программаһын асып, сәләмләү һәм ҡотлау һүҙе менән Белорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов сығыш яһаны.
— Башҡортостан баш ҡалаһында Белорет көнө ҡаланың 250 йыллыҡ юбилейына арналған сараларға старт бирә. «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында Өфө халҡын һәм ҡунаҡтарын ҡалабыҙҙың һәм Белорет еренең ҡаҙаныштары менән таныштырырға, уның үткәне, бөгөнгөһө һәм киләсәге хаҡында һөйләргә тырыштыҡ, — тине Владислав Миронов.
Башҡортостан Президенты һәм Хөкүмәте исеменән ҡотлау һүҙе менән республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин сығыш яһаны.
— 250 йыл – ул ҙур ваҡиға, — тип билдәләне Сергей Афонин. – Белорет ҡалаһы республика картаһында мөһим урын биләй. Бөгөн ул үҫешә. Һәм һеҙгә, Белорет халҡына, ярҙам итергә теләйбеҙ. Барлыҡ пландарығыҙ тормошҡа ашһын. Һеҙгә изгелек һәм бәхет теләйем! Байрам менән!
Белорет районының Өфөләге яҡташтар берләшмәһе исеменән барлыҡ Белорет халҡын юбилей менән Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Риф Ғәбитов ҡотланы.
— Белорет районынан сыҡҡан өфөлөләр беҙҙең ҡалаға арналған бындай ҙур байрамдың Өфөлә үтеүе тураһындағы яңылыҡты ҙур ҡыуаныс менән ҡабул итте. Был залда яҡташтарымды, дуҫтарымды күреүемә бик шатмын, — тине ул.
Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үткән гала-концерт Белорет еренең һәләтле кешеләргә ни тиклем бай булыуын күрһәтте. Концерт программаһында унлаған ижади коллектив, йөҙҙән ашыу үҙешмәкәр һәм профессиональ артист ҡатнашты. Сәхнәнән рус,башҡорт, татар, итальян һәм башҡа телдәрҙә йырҙар яңғыраны, төрлө халыҡтарҙың дәртле бейеүҙәре башҡарылды.


text:
23 сентябрь 2013 йыл, 10:33
автор: Галина Бахшиева
5 августан, Өфөлә "Йәрминкә" миҙгеле-2013 башланған көндән алып, ҡала халҡына 158,8 тонна бал, 1418 тонн картуф, 508 тонна йәшелсә, 179 тонна төрлө ит һәм 12 тонна ҡош-ҡорт ите һатылды.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, Башҡортостан баш ҡалаһында көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре 27 октябргә тиклем дауам итәсәк. Улар аҙна һайын ял көндәрендә 12-14 сауҙа майҙансығында үткәрелә.
— Һуңғы ике ял көнөндә генә — 21 һәм 22 сентябрҙә — Башҡортостандың 39 муниципаль районы вәкилдәре йәрминкәгә 1757 машинала үҙ продукцияһын килтерҙе, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфө хакимиәтенең сауҙа идаралығы начальнигы урынбаҫары Зөлфиә Ижбулатова. — Дөйөм алғанда, улар өфөләргә 101 тонна һыйыр ите, дүрт тонна самаһы ҡош-ҡорт ите, 29 тонна бал һәм 898 тонна картуф тәҡдим итте.
Идаралыҡтан хәбәр итеүҙәренсә, республика баш ҡалаһында ит йәрминкәләре 14 декабрҙән башланып, йыл аҙағына тиклем дауам итәсәк.


text:
15 сентябрь 2014 йыл, 16:32
фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/. «Әбейҙәр сыуағы» осоро аҙағына яҡынлашты, көҙ үҙ хоҡуҡтарына инә. Рәсәй Гидрометеорология үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, ил территорияһына антарктик циклондар тәьҫир итә башлай.
Башҡортостанда ағымдағы аҙнала көндәрҙең ҡыҫҡа ваҡытлы һәм көслө һалҡынайыуы көтөлә. Һауа температураһы алдағы көндәргә климат нормаһынан биш-алты градусҡа түбәнерәк төшәсәк.
Һауа температураһының түбәнәйеүе 16 сентябрҙә башланасаҡ, көндөҙ 10-13, төндә алты градусҡа тиклем һалҡынайтасаҡ.
Шаршамбы, 17 сентябрҙә, синоптиктар төбәктә максималь түбән күрһәткестәрҙе күҙаллай, көндөҙгө һауа температураһы көндөҙ һигеҙ градустан артмаясаҡ, төндә – минус дүрт градусҡа тиклем төшәсәк. 16, 17, 18 сентябрҙә яуым-төшөм көтөлә, республика буйынса урыны менән ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы ихтимал.
Эш аҙнаһы аҙағына температураның бер аҙ күтәрелеүе бар – 14 градусҡа тиклем. Дөйөм алғанда, үҙгәреүсән һауа торошо ял көндәренә тиклем һаҡланасаҡ – 16 градусҡа тиклем йылытасаҡ, 21 сентябрҙә шулай уҡ бер аҙ ямғыр яуып уҙасаҡ.


text:
09 февраль 2016 йыл, 10:01
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр һаны 177 кешегә етте, улар араһында 102 өлкән кеше һәм 75 бала бар. 30 процентҡа яҡыны дауахананан сығарылған, ҡалғандары стационарҙа дауалана, тип хәбәр иттеләр төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
29 ғинуарҙан Өфөлә киҙеү буйынса карантин иғлан ителде. Әле Күмертау һәм Салауат ҡалаларында, Туймазы, Дыуан, Борай, Балаҡатай, Дәүләкән, Баҡалы, Ҡыйғы, Бүздәк, Көйөргәҙе, Күгәрсен райондарында шундай сара ҡабул ителгән.
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һаҡланыу сараларын үтәргә һәм үҙаллы дауаланмаҫҡа кәңәш итә. Сирҙең эпидемик күтәрелеше осоронда прививка яһатырға ярамай, шуға күрә иҫкәртеү тәүге урынға сыға.
Иҫкәртеүҙең төп алымдары — тәү сиратта шәхси гигиена. Бинаны елләтергә, туҙандарҙы һөртөргә, ҡулдарҙы йышыраҡ йыуырға кәрәк. Битлек кейергә, кеше күп йөрөгән сараларға бармаҫҡа кәңәш ителә. Ошо рәүешле үҙеңде һәм яҡындарыңды сирҙән һаҡларға мөмкин, тип билдәләй белгестәр.


text:
28 август 2015 йыл, 13:09
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/. Башҡортостан халҡы «Йәшел Рәсәй» Бөтә Рәсәй экологик өмәһенә сыға. 29 августа республика ҡала һәм райондарында сүп-сарҙан таҙартыу саралары ойошторола.
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы өмә өсөн 23 майҙансыҡ билдәләгән, тип хәбәр иттеләр ведомствонан. Өфөлә Непейцев дендропаркын таҙартасаҡтар. Бындай акциялар Мәләүездә, Бөрөлә, Белоретта, Дүртөйлөлә, Туймазыла һәм Бәләбәйҙә, шулай уҡ Ҡырмыҫҡалы, Стәрлебаш, Баймаҡ, Дыуан, Салауат, Ҡыйғы, Балаҡатай, Бөрйән, Краснокама, Илеш, Баҡалы, Бишбүләк, Миәкә, Туймазы райондарында уҙғарыла.
Акцияла төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы һәм ведомство ҡарамағындағы ойошмалар, Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы, «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре, экологик ойошмалар ҡатнашасаҡ. Өмә иртәнге сәғәт 10-да башлана.


text:
Мюнхендың Людвиг-Максимилиан университеты
Координаталар: 48°09′03″ с. ш. 11°34′49″ в. д. / 48.15083° с. ш. 11.58028° в. д. (G) (O) (Я)
Мюнхендың Людвиг-Максимилиан университеты (нем. Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU)) — Мюнхен ҡалаһының юғары уҡыу йорто, Германия. 1472-се йылда герцог Людвиг IX тарафынан нигеҙ һалынған һәм уның һәм курфюрст Максимилиан I Иосифтың иҫтәлегенә аталған.
Йөкмәткеһе
Цифрҙар һәм факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2009-2010-сы йылдарҙа Мюнхендың Людвиг-Максимилиан университетында 45 539 студент уҡыған[1]. Университеттың составына 18 факультет инә, был факультеттарҙа ете йөҙләп профессор белем бирә. Университеттың йыллыҡ бюджеты бер миллиард тирәһе тәшкил итә, килемдең өстән бер өлөшө университет клиникаһына сарыф ителә.
Мюнхен университетында студенттар 160 һөнәрҙең береһендә белем ала алалар.
Гешвистер-Шолль-Плац (нем. Geschwister-Scholl-Platz) майҙанында Максфорштадт (нем. Maxvorstadt) районындағы төп бинаһынан башҡа университет Мюнхендың төрлө райондарында бүтән биналарға эйә.
Факультеттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 01 Католик диниәте
- 02 Евангелия диниәте
- 03 Юриспруденция
- 04 Экономика һәм производство ойошмаһы
- 05 Халыҡ хужалығының иҡтисады
- 07 Медицина (стоматология кафедраһы менән)
- 08 Ветеринария
- 09 Тарих һәм сәнғәт белеме
- 10 Фәлсәфә, фән теорияһы, динде өйрәнеү
- 11 Психология һәм педагогика
- 12 Культурология
- 13/14 Тел белеме һәм әҙәбиәтте өйрәнеү
- 15 Йәмғиәтте өйрәнеү
- 16 Математика, информатика, статистика
- 17 Физика
- 18 Химия һәм фармацевтика
- 19 Биология
- 20 Ер тураһында фән
Университет биналары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гешвистер-Шолль-Плацта (нем. Geschwister-Scholl-Platz) төп бинаһы
- Гросхадерн (нем. Großhadern) районында юғары технологиялар кампусы(нем. High-Tech-Campus)
- Университет клиникалары
- Швайнхенбау (нем. Schweinchenbau) —педагогика һәм психология факультеты, бина үҙенең атамаһын («сусҡа бинаһы») үҙенең ҡыҙғылт төҫөнә алған
- Математика институты (нем. Mathematik-Bau) Пинакотека эргәһендә урынлашҡан. Бында математика, физика, информатика һәм геологиянан лекциялар уҙғарыла
- Инглиз баҡсаһындағы институттар. Бында политология институты (нем. Geschwister-Scholl-Institut), коммуникация кафедраһы, көн-сығышты өйрәнеү кафедралары, информатика кафедраһы, биомолекуляр оптикаһы институты и компьютер лингвистикаһы кафедраһы (нем. Centrum für Informations- und Sprachverarbeitung) урынлашҡан
- Физика факультетының ядро физикаһы и элементар күҙәнәктәр физикаһы бүлектәре Гархинг фәнни ҡаласығында урынлашҡан.
LMU университеты клиникалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күренекле профессорҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Теодор Людвиг Вильгельм Бишоф
- Рудольф Вебер
- Теодор Герцог
- Ганс Зедльмайр
- Иоганн Зепп
- Карл Фридрих Марциус
- Франц фон Груйтуйзен
- Альбрехт Унзольд
- Людвиг Клайзен
- Вольфхарт Панненберг
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рәсми сайты (нем.)


text:
16 июнь 2016 йыл, 12:01
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Өфө дәүләт авиация техник университеты — илдең инженер-техник йүнәлеш буйынса Шанхай рейтингына ингән өс юғары уҡыу йорто иҫәбендә, тип хәбәр ителә РИА Новости сайтында.
Рейтингта М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетынан тыш, Милли тикшеренеүҙәр ядро университеты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты бар.
«Төбәк университеты тәүге тапҡыр Мәскәү дәүләт университеты менән бер төркөмдә, был илдәге уҡыу йорттарының тигеҙ үҫеш мөмкинлектәре тураһында һөйләй», — тине «Рәсәй бөгөн» медиатөркөмөнөң «Социаль навигатор» проекты етәксеһе Наталья Тюрина.
Инженер-техник йүнәлеш буйынса вуздар рейтингын төҙөгәндә ғилми эшмәкәрлектең һөҙөмтәлелек күрһәткестәре, фәнни ҡаҙаныштар, тикшеренеү эшмәкәрлеге кимәле, халыҡ-ара һәм шәхси сектор менән хеҙмәттәшлек, ғилми наградалар, халыҡ-ара кимәлдәге премиялар иҫәпкә алына. Рейтингта донъяның 55 иленән 730-ҙан ашыу юғары уҡыу йорто бар.
Рейтинг тураһында тулыраҡ мәғлүмәт — «Социаль навигатор» проекты сайтында.


text:
11 февраль 2016 йыл, 17:47
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/. Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә республиканың халыҡ шағиры Марат Кәримовтың «Донъям ҡәләм осонда» исемле шиғырҙар йыйынтығы донъя күрҙе. Йыйынтыҡҡа йәшәү мәғәнәһе, кешенең тәғәйенләнеше һәм уның халҡы, тыуған ере алдындағы яуаплылығы хаҡында төрлө йылдарҙа яҙылған поэмалар һәм шиғырҙар тупланған. Китапҡа юмористик һәм сатирик әҫәрҙәр ҙә ингән.
Йыйынтыҡты «Китап» нәшриәте магазиндарында һатып алырға мөмкин.
Марат Нәби улы Кәримов Ейәнсура районының Күгәрсен ауылында тыуған. 1947 йылда Йылайыр педагогия училищеһын тамамлаған. 1959-1961 йылдарҙа Мәскәүҙә Юғары әҙәби курстарҙа уҡыған. 1964 йылдан 1968 йылға тиклем «Пионер» балалар журналының баш мөхәррире, «Һәнәк» сатирик журналының мөхәррире булып эшләгән.
1948 йылда йәш шағирҙың шиғырҙары республика матбуғатында күренә башлай. 1956 йылда «Бөрөләр» тигән тәүге китабы донъя күрә. Һуңынан «Йырҙың дауамы» (1959), «Яңы йондоҙ күрҙем» (1962) тигән шиғырҙар йыйынтыҡтары баҫыла. М.Кәримовтың шиғриәтенә лирика, еңелсә юмор, киҫкен сатира хас. 20-нән ашыу проза һәм шиғыр китаптары сығарған.


text:
05 октябрь 2015 йыл, 12:25
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Салауат ҡалаһында «Auto СССР» совет ретро-автомобилдәре музейы асылды. Әлегә музей экспозицияһында 24 автомобиль һәм һигеҙ мотоцикл. Һәр экспонаттың үҙ тарихы бар, әммә тәүгеләрҙән булып ГАЗ-21 «Волга» реставрацияланған, тине музейҙың кураторы Наталия Пименова. Яйлап машиналарҙың һаны арта һәм музей асырға тигән ҡарар ҡабул ителә. Ул төҙөүселәр урамы, 15А адресы буйынса урынлашҡан.
«Беҙҙең ғорурланырлыҡ һәм сит ил машиналарында үҫкән быуынға күрһәтерлек автомобилдәребеҙ бар. Был музей ғына түгел, ә быуындар бәйләнеше, металда сағылдырылған тарих. Беҙ уны ошондағы автотранспорт миҫалында өйрәнә алабыҙ», — тине Салауат ҡала Советы депутаты Михаил Сокольников.
Музейҙы асыу тантанаһына Өфөнән, Бәләбәйҙән, Мәләүездән, Стәрлетамаҡтан республика ретро-автомобилдәр клубы ағзалары, шулай уҡ Салауат ҡалаһы халҡы һәм уның ҡунаҡтары килгәйне.
Әйткәндәй, өс йыл рәттән ошо музейҙағы автомобилдәр «Еңеү өсөн олатайға рәхмәт» автоуҙышына йәлеп ителә.


text:
19 февраль 2015 йыл, 10:40
фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/. «Урал» хәйриә фондының спонсорлыҡ проекттарын туҡтатыуға бәйле «Салауат Юлаев» хоккей клубын финанслау өҙөлмәй. Ул артабан да бюджеттан тыш сығанаҡтар иҫәбенә ғәмәлгә ашырыласаҡ. Был хаҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов балалар спортын үҫтереү мәсьәләләренә арналған кәңәшмә йомғаҡтары буйынса белдерҙе.
— Мин көйәрмәндәрҙе хәүеф өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ тип тынысландыра алам. «Салауат Юлаев»ты финанслау сығанаҡтары табылды. Ресурстар бар. Хәҙер барыһы ла беҙҙең яҡтан һәм «Урал» фонды яғынан формаль килешеүгә ҡайтып ҡала. Йәки «Урал» фонды клубтың генераль спонсоры статусынан сығырға, был эште тамамларға тейеш, — тине төбәк етәксеһе.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, «Салауат Юлаев» хоккей клубының спонсоры сифатында сығыш яһарға әҙер ҙур компаниялар менән һөйләшеп килешелгән.
— Улар Башҡортостанда эшләүсе компаниялар. Федераль структураларҙың бүлендек компаниялары бар. Бөгөн ошо өлкәлә финанслау менән проблемалар булмаясаҡ, — тип хәбәр итте республика Башлығы.
Нигеҙҙә «Урал» фонды вәкилдәре ингән хоккей клубы идараһы ла үҙгәртеп ҡороласаҡ. Фондтың башҡа проекттарына ла төбәк властары ярҙам итәсәк.
Башҡортостан Башлығы «Салауат Юлаев» клубы уйынсыларына мөрәжәғәт итеп, уларҙы артыҡ борсолмаҫҡа саҡырҙы.


text:
15 декабрь 2015 йыл, 15:03
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/. Башҡортостанда Роспотребнадзор идаралығы 2010-2014 йылдарҙа яман шеш менән ауырыу һәм ошоға бәйле үлем осраҡтары тураһында статистика мәғлүмәттәрен баҫтырып сығарҙы. Тикшереү республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә нигеҙләнгән. Былтыр онкология ауырыуҙары 11 процентҡа тиерлек артҡан һәм 100 мең кешегә 1884 сирле тура килгән. Күрһәткес Баймаҡ районында 742-нән алып Салауатта 3000-гә тиклем үҙгәрә.
Тәүге урында — һөт биҙе яман шеше (12,4 процент). 2005 йылға тиклем был төр дүртенсе урынды биләне, 2003 йылдан икенсе, 2011 йылдан иһә беренсе урында.
Икенсе урында — ҡурылдай, үпкә (11,3 процент), өсөнсөлә — тире (9,6 процент), дүртенселә простата биҙенең яман шеше (8,4 процент) тора.
Биш йылда яман шештән үлем осрағы 8 процентҡа артҡан. 2014 йылда 5686 онкологик сирле үлгән, шуларҙың 27-һе — бәлиғ булмағандар. Үлемгә килтереүсе ауырыуҙарҙан тәүге урында тын юлдары (18,6), икенселә — ашҡаҙан (11), өсөнсөлә — һөт биҙе яман шеше (9 процент).
Биш йылда балалар араһында онкология сирҙәре 21,6 процентҡа кәмегән һәм былтыр 100 мең балаға (14 йәшкә тиклем) 11,6 ауырыу тура килгән.


text:
18 март 2015 йыл, 16:48
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/. Башҡортостан Хөкүмәте йорто эргәһендә урынлашҡан скверға дәүләт эшмәкәре Зыя Нуриев исеме бирелде. Быйыл уның тыуыуына 100 йыл тулыу билдәләнә. 18 мартта Өфө ҡала Советы ултырышында ошо хаҡта ҡарар ҡабул ителде.
Уның туғаны һәм Мәскәүҙәге «Башҡортостан яҡташлығы» йәмәғәт ойошмаһы Зыя Нуриевтың иҫтәлеген мәңгеләштереүҙе һорап мөрәжәғәт иткән. Ҡала Советы депутаттары был башланғысты хупланы. Бынан тыш, республика Хөкүмәте Зыя Нуриевтың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы юбилей саралары планын раҫланы. Ошо планға ярашлы, Бөрө районындағы мәктәптәрҙең береһенә дәүләт эшмәкәренең исеме биреләсәк. Мәктәптә мемориаль таҡтаташ ҡуйыласаҡ. Шулай уҡ тантаналы йыйылыш һәм концерт планлаштырылған.
Зыя Нуриев 1915 йылдың 8 мартында (яңы стиль буйынса 21 мартта) Бөрө районының Үрге Ласынтау ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Бөрө педагогия техникумын тамамлағас, республиканың халыҡ мәғарифы системаһында, ә 1942 йылдан дәүләт идара итеү өлкәһендә эшләгән. Дөйөм алғанда, ул 40 йылға яҡын БАССР-ҙа, артабан СССР Хөкүмәтендә юғары вазифалар биләгән. 1957 йылдың 14 июненән алып 12 йыл дауамында КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетында беренсе секретарь булған. Һуңғараҡ элекке Советтар Союзындағы ҙур министрлыҡтарға һәм ведомстволарға етәкселек иткән, СССР-ҙың Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары булып эшләгән.
Зыя Нурый улы республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергән. Республиканың индустриаль үҫешендә ҙур ҡаҙаныштарға өлгәшеү, ауыл хужалығын күтәреү, торлаҡ һәм төрлө объекттар төҙөлөшө, яңы юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарын асыу уның исеме менән бәйле.
СССР-ҙың партия, дәүләт төҙөлөшөн, агросәнәғәт комплексын үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн 1975 йылда уға Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә. Ул дүрт Ленин ордены, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, «Почет билдәһе», Салауат Юлаев ордендары, бихисап миҙал менән бүләкләнгән.


text:
01 октябрь 2015 йыл, 11:05
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/. Башҡортостанда 11 октябрҙә Республика көнөн байрам итеүгә бәйле пенсия таратыу ваҡыты үҙгәрҙе. Өфө һәм Благовещен ҡалаларында, Благовещен, Кушнаренко һәм Өфө райондарында ул 7 октябрҙә — 7 һәм 10, 8 октябрҙә — 8 һәм 11, 9 октябрҙә — 9 һәм 12 октябрь өсөн таратыласаҡ.
Рәсәй Пенсия фонды төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, республиканың башҡа райондары һәм ҡалаларында халыҡ түләүҙәрҙе графикка ярашлы аласаҡ, сөнки 12 октябрь почта элемтәһе ойошмалары өсөн ғәҙәти эш көнө буласаҡ. Кредит ойошмаларына аҡса 13 октябрҙә күсерелә.


text:
Ғалимдар солоҡсолоҡ юғалыуҙан шикләнә
Башҡортостан фәндәр академияһы ғалимдары 40лап фән эшмәкәре республика етәкселегенә асыҡ хат менән мөрәжәғәт иткән. Улар башҡорттоң тарихи төп кәсептәренең береһе - солоҡсолоҡто һаҡлап ҡалыуҙа ярҙам һорай.
Бөрйән хакимиәте етәкселеге иһә Алтын Солоҡ ҙур майҙанды биләй, урындағы халыҡ был тирәлә бесән әҙерләр, мал көтөр, бәшмәк-еләк йыйыр ине, ер бушҡа ята тип белдерә. Уларҙы ла аңларға була - Бөрйәндең барлыҡ майҙандарының 5тән бер өлөшө ҡурсаулыҡҡа ҡарай халыҡ унда керә алмай. Әлегә асыҡ хатҡа ҡарата фекерҙәр ишетелмәй.


text:
23 июль 2015 йыл, 17:15
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Өфөләге «Ватан» этнопаркы «Йырым һиңә, Башҡортостаным!» тип аталған шиғриәт кисәһенә саҡыра. Сара бөгөн, 23 июлдә, үтә.
Өфө тамашасылары алдында Башҡортостандың халыҡ шағирҙары Рауил Бикбаев һәм Факиһа Туғыҙбаева, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Ирек Кинйәбулатов, танылған шағирәләр Тамара Ғәниева, Зөһрә Ҡотлогилдина, Әлфиә Әсәҙуллина, Тамара Искәндәриә, Шәйехзада Бабич исемендәге республика премияһы лауреаттары Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Гөлназ Ҡотоева, Лариса Абдуллина, Зөлфиә Ханнанова, яҙыусылар Леонид Соколов, Салауат Вәхитов һәм башҡа әҙәбиәтселәр сығыш яһай.
Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 23 июлдән 10 авгусҡа тиклем һәр кесаҙна «Ватан» этнопаркында ошондай мәҙәни саралар ойоштороласаҡ.
30 июлдә «Арғымаҡ» этнотөркөмөнөң сығыш яһауы көтөлә. Өфөләргә һәм баш ҡала ҡунаҡтарына «Халыҡтар дуҫлығы, әҙәбиәттәр дуҫлығы» тип исемләнгән китап күргәҙмәһе тәҡдим ителәсәк.
Әҙәбиәт йылына арналған шиғриәт кисәһе киске сәғәт 7-лә башлана.
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары уҙғарылған көндәрҙә Өфө амфитеатрында асылған «Ватан» этник паркы 15 сентябргә тиклем эшләйәсәк.


text:
21 сентябрь 2016 йыл, 15:53
фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/. Республикала киләһе йылғы уңыш өсөн ерҙе эшкәртеү дауам итә.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, яҡынса 823 мең гектар майҙанда ер туңға һөрөлгән, был пландың 57 процентын тәшкил итә. Стәрлетамаҡ районы аграрийҙары тәүгеләрҙән булып туңға һөрөүҙе тамамланы.
Әлшәй, Борай, Илеш, Мәләүез һәм Саҡмағош райондарында 20 проценттан кәмерәк майҙанда эште башҡарыу бурысы тора.


text:
14 ғинуар 2014 йыл, 16:20
автор: Сергей Захаров
Башҡортостан Президенты «1941-1945 йылғы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүҙе әҙерләү тураһында»ғы указға ҡул ҡуйҙы. Документ менән республиканың ойоштороу комитеты составы раҫланған, уны Рөстәм Хәмитов етәкләй. Уның составында 32 кеше – Хөкүмәт вице-премьерҙары, министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, район һәм ҡала башлыҡтары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре.
Төбәк ойоштороу комитетына «Еңеү» Рәсәй ойоштороу комитеты менән берлектә, 2015 йылда тормошҡа ашырырға кәрәк буласаҡ, тантаналы саралар планын эшләргә һәм раҫларға ҡушылды, тип хәбәр ителә республиканың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында.


text:
17 декабрь 2010 йыл, 13:17
автор: Евгений Рәхимҡолов
«РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Башҡортостанда Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшөн хуплай. Был сәнәғәт гигантынан тыш, станция төҙөлөшө менән арзан электр энергияһы алырға иҫәп тотҡан бер нисә шәхси компаниялар ҙа ҡыҙыҡһына. Был турала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов кесаҙнала Мәсәғүттә республиканың төньяҡ-көнсығыш райондары башлыҡтары менән үткән кәңәшмәлә белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшө Рәсәй Хөкүмәтендә тикшерелә. Был мәсьәләне вице-премьер Игорь Сечин, Рәсәйҙең Энергетика һәм Иҡтисади үҫеш министрлыҡтары эшкәртә.
— Был проект мәсьәләһе ыңғай хәл ителһен өсөн беҙ бөтә кәрәкле нәмәне эшләргә тырышасаҡбыҙ,— тине Рөстәм Хәмитов. – Йомаға БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Юрий Пустовгаров менән БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Николай Кураповтың Рәсәй энергетика министры Андрей Шишкинға визиты планлаштырылған. Уларға тап ошо мәсьәлә буйынса фекер алышырға тура киләсәк.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшө проекты 30 миллиард һумға баһалана. Әгәр ул тормошҡа ашырыла ҡалһа, республиканың төньяҡ-көнсығышы өсөн был ҙур алға китеш буласаҡ – оло төҙөлөш йәйелдереләсәк, яңы эш урындары һәм ҙур инвестициялар йәлеп итеү мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк.


text:
05 июль 2012 йыл, 16:39
автор: Ғәлиә Нәбиева
Уҙған аҙнала республиканың 708 кешеһе талпандан зыян күргән. Роспотребнадзор мәғлүмәттәренә ярашлы, йыл башынан алып республиканың дауалау-профилактика учреждениеларына талпандан тешләнгән 15598 граждан мөрәжәғәт иткән. Былтыр был датаға ҡарата улар ике меңгә аҙыраҡ булған. Мөрәжәғәт иткәндәрҙең 24 проценты, шул иҫәптән балаларҙың 63,6 проценты иммуноглобулин профилактикаһын алған.
1 апрелдән эпидемиологтар 6734 хәүефле бөжәкте тикшергән, шуларҙың 489-ы талпан энцефалиты вирусы менән зарарланған булған (7,3%).
Вируслы энцефалит менән ауырыусылар иҫәбе артмаған. Бөрйән, Учалы райондарында һәм Өфөлә йәмғеһе биш ауырыу осрағы теркәлгән.


text:
27 май 2010 йыл, 17:17
автор: Әлфиә Әһлиуллина
Башҡортостан Республикаһы Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле бинаһында был данлыҡлы коллективты ойоштороу тарихына һәм уның ижади юлына арналған музей эшләй башлаясаҡ. Ул 28 майҙа асыла. Ошо уҡ көндө ансамблдең Концерт залында Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт ансамбле йондоҙҙары хаҡында Алла Докучаеваның «Созвездие талантов» йыйынтығын презентациялау үткәрелә.
Бынан тыш, 27, 28 майҙа БР Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле бинаһында 71-се миҙгелде ябыуға арналған концерт программаһы менән сығыш яһаясаҡтар.
Ансамблдең художество етәксеһе Рим Әбделмәнов хәбәр итеүенсә, миҙгелде ябыу менән ансамблдең эше туҡтамай. Яҡын араларҙа коллектив һабантуйҙарҙа, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашасаҡ.
— 16 июндә инде коллектив Мәскәүҙә СССР-ҙың халыҡ артисы Людмила Зыкина иҫтәлегенә арналған концерт программаһында сығыш яһарға планлаштыра. Ә 28 июндә Рәсәй Мәҙәниәт министрлығы делегацияһы составында Көньяҡ Кореяла Рәсәй мәҙәниәте көндәрендә ҡатнашыу өсөн Сеулға юлланасаҡ, — тине Рим Сәлимйән улы.


text:
02 август 2012 йыл, 15:33
автор: Галина Бахшиева
«Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты Бөтә донъя биосфера ҡурсаулыҡтары исемлеген тулыландырҙы. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бындай ҡарар Парижда «Кеше һәм биосфера» программаһының Халыҡ-ара координация советы ултырышында ҡабул ителде.
— «Башҡортостан Уралы» 345,7 мең гектарҙан ашыу майҙанды биләй. Уның составына федераль һәм республика кимәлендәге айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары инә. Улар — «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы, «Башҡортостан» милли паркы, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркы, «Алтын Солоҡ» тәбиғи зоологик заказнигы һәм «Ыҡ» зоологик заказнигы, — тип хәбәр итте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
2012 йылда Бөтә донъя исемлеген тулыландырыусы биосфера ҡурсаулыҡтары иҫәбендә — Зальцбургер Лунгау – Кертнер Нокберге биосфера ҡурсаулығы (Австрия), Цзинганшань һәм Нюбэйлян биосфера ҡурсаулыҡтары (Ҡытай), Мура-Драва-Дунай биосфера ҡурсаулығы (Хорватия, Венгрия), Шека биосфера ҡурсаулығы (Эфиопия).
Әлеге ваҡытта Бөтә донъя исемлегенә 117 илдә урынлашҡан 599 объект инә.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында иҫәпләүҙәренсә, республикалағы был уникаль тәбиғи-мәҙәни комплексты әлеге исемлеккә индереү уны һаҡлап ҡалыуҙа һәм популярлаштырыуҙа ҙур роль уйнаясаҡ. Бынан тыш, был Башҡортостандың ЮНЕСКО ойошмаһы менән артабан хеҙмәттәшлек итеүенә импульс бирәсәк.
Республикала «Башҡортостан Уралы» биосфера резерватын булдырыу буйынса эштәр 2011 йылда башланғайны. Ул ваҡытта төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биология институты, «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Башҡортостан»милли паркы тарафынан объектҡа «Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты статусын биреүгә заявка әҙерләнгәйне.


text:
27 ноябрь 2013 йыл, 13:03
автор: Розалия Вәлиева
1 декабрҙән алыҫ араға йөрөүсе поезға билет алыу өсөн өҫтәмә шәхси мәғлүмәттәр — тыуыу датаһын һәм урынын күрһәтеү талап ителәсәк, тип хәбәр ителә Куйбышев тимер юлы сайтында.
2007 йылдың 9 февралендәге «Транспорт хәүефһеҙлеге тураһында»ғы 16-ФЗ Федераль закон һәм Рәсәй Транспорт министрлығының 2012 йылдың 19 июлендәге 243-сө приказы талабы көскә инә, уға ярашлы алыҫ араға йөрөүсе поезға билет алыусы пассажирҙар тыуыу датаһы һәм урыны тураһында мәғлүмәт бирергә тейеш.
Шулай итеп, 2013 йылдың 1 декабренән билет алыу өсөн пассажирҙың фамилияһы, исеме, атаһының исеме, уның тыуыу датаһы һәм урыны, шәхесте раҫлаусы документ төрө һәм номеры талап ителәсәк.
Әммә өҫтәмә индерелгән мәғлүмәттәр йөрөү документы бланкаһында сағылдырылмаясаҡ.


text:
27 июнь 2016 йыл, 10:05
фото: Мирон Доровских | видео: Мирон Доровских
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артем Вәлиев/. Күмертауҙа Ка-226 һәм Ка-32 вертолеттарын етештереү өсөн заявкалар йыялар, әле ағымдағы һәм киләһе йылға заказдар пакеты булдырыла. Күмертау башлығы Борис Беляев «Башинформ» мәғлүмәт агентлығына биргән интервьюһында ошо хаҡта белдерҙе.
«2017-2018 йылдар әҙер продукция етештереүҙе арттырыу йәһәтенән авиация заводын үҫтереүҙә һынылышлы буласаҡ, — тине Борис Беляев. — Бында һүҙ Күмертауҙа вертолеттар йыйыу тураһында бара. Эшҡыуарҙар һәм ҡаланы барлыҡҡа килтереүсе предприятиеларҙың экспортҡа эшләүе, продукцияның илдә генә түгел, бөтә донъяла һорау менән файҙаланыуы беҙҙең өсөн бик мөһим».
Күмертау мэры әйтеүенсә, ҡалала сит илдән, атап әйткәндә, Ҡытайҙан партнерҙар эҙләү менән әүҙем шөғөлләнәләр. Хатта интернеттағы инвестиция паспорты ҡытай теленә тәржемә ителгән, муниципаль чиновниктар иһә үҙҙәренә ҡытайса визит карточкалары әҙерләгән. Ике-өс йылдан ошо эштән файҙалы һөҙөмтә көтәләр.
Борис Беляев менән интервью «Детально» рубрикаһында баҫылған.


text:
23 август 2011 йыл, 12:35
автор: Евгений Рәхимҡолов
Өфөлә 237 яңы юл билдәһе ҡуйыласаҡ, шуларҙың 71-е юл өҫтөнән тарттырылған сымдарға эленәсәк. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығының беренсе урынбаҫары Владимир Дмитрюк хәбәр итте.
Билдәләрҙе Өфөнөң тарихи үҙәгендә, Цюрупа, З.Вәлиди, Аксаков һәм Революцион урамдары менән сикләнгән участкала бер яҡлы хәрәкәт ойоштороу арҡаһында ҡуйыу планлаштырылған.
Шул уҡ мәлдә бер нисә иҫке юл билдәһе алынасаҡ.
— «Туҡталыш тыйылған» һәм «Туҡтап тороу тыйылған» кеүек юл билдәләрен мөмкин тиклем алып ташларға тырышасаҡбыҙ, сөнки уларға барыбер берәү ҙә иғтибар итмәй, — тип аңлатма бирҙе ҡала башлығы Павел Качкаев.


text:
20 сентябрь 2011 йыл, 12:39
автор: Эльмира Сабирова
Өфө хакимиәтенең Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы ҙур сауҙа үҙәктәренең береһе менән берлектә «Минең хыялым» балалар һүрәттәре конкурсын иғлан итте. Ижади бәйгелә балалар йорттарында, патронат һәм тәрбиәгә алыусы ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән етемдәр һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар ҡатнаша ала.
Ведомствонан асыҡлауҙарынса, эштәр 26 сентябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 120/1 адресы буйынса ҡабул ителә.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса күргәҙмә ойоштороласаҡ, ул 4 октябрҙә асыласаҡ. Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы 14 октябргә планлаштырылған.


text:
06 декабрь 2011 йыл, 14:50
автор: Тимур Рәхмәтуллин
8-10 декабрҙә Башҡортостан делегацияһы Магнитогорскиға эш визиты менән барасаҡ. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, эш визиты тематикаһы ике күрше төбәктең сәнәғәт һәм бизнес өлкәһендә үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү перспективаларына ҡағыласаҡ.
Республика вәкилдәре төркөмөн Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров етәкләйәсәк. Делегация составына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиле Мөхәмәтулла Хафизов та индерелгән.
Делегаттар тематик түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашасаҡ, Магнитогорскиҙың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында бер нисә осрашыу үткәрәсәк. Бынан тыш, улар өсөн ҙур мәҙәни программа ла әҙерләнгән.


text:
18 ноябрь 2013 йыл, 13:50
автор: "Башинформ"
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Татарстан Президенты Рөстәм Минихановҡа самолеттың һәләкәткә осрауы менән бәйле ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе.
«Ҡазан аэропортында булған фажиғәле авиа һәләкәте Башҡортостан халҡын тетрәндерҙе. Килеп тыуған ҡаза тураһындағы хәбәр беҙҙең йөрәктәрҙе һыҙландырҙы. Рөстәм Нурғәли улы, шәхсән Һеҙгә, ғаиләгеҙгә, һәләк булғандарҙың туғандарына һәм яҡындарына, бөтә туғандаш Татарстан халҡына тәрән ҡайғы уртаҡлашыу белдерәбеҙ.
Ошо ауыр көндәрҙә беҙ һеҙҙең менән бергә ҡайғырабыҙ, онотолмаҫлыҡ юғалтыу ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ», — тип яҙылған республика башлығы телеграммаһында.


text:
Абаға
Абаға (лат. Pterídium aquilínum), гиполепис һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған абаға һымаҡтар заты. Был үҫемлекте ҡаҙаяҡ тип тә атайҙар.
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
8 төрө билдәле, сүллек, дала һәм поляр раайондарҙан башҡа бөтә ер шарында таралған. Башҡортостанда ҡәҙимге ҡаҙаяҡ үҫә. Бейеклеге 50—120 см булған оҙон тамырһабаҡлы күп йыллыҡ үлән. Япраҡтары (вайялары) оҙон һаплы, асыҡ йәшел төҫтә, тиресәле, ҡаты, ике, өс тапҡыр ҡауырһын һымаҡ теленмә, оҙон тамырһабаҡта яңғыҙар урынлашҡандар. 1‑се тәртип сегменттары ланцет формаһында, ҡапма‑ҡаршы, аҫҡылары һаплы, 2‑се тәртип — киң төплө оҙонса‑ланцет формаһында, ултырма. Сорустары (спорангиялар төркөмдәре) япраҡ өлөштәренең төрөлгән ситтәре аҫтында бөтөн һыҙат булып урынлашҡан (ялған япма). Споралары һорғолт‑һары, бөртөклө‑төйөрсөклө. Споралары июль—сентябрҙә оса.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һирәкләнгән ылыҫлы, япраҡлы урмандарҙа һәм уларҙың ситтәрендә, ҡырҡылған урмандарҙа, ҡоро битләүҙәрҙә, ҡыуаҡлыҡтар араһында үҫә. Кальцефил. Декоратив, ағыулы үҫемлек. Тамырһабаҡтарында алкалоидтар, сапониндар бар; халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Инсектицид үҙенсәлектәргә эйә.
Файҙаланылыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡытайҙа, Кореяла, Японияла һәм [Рәсәй|Рәсәйҙә]] асылып бөтмәгән япраҡтары һәм йомшаҡ һабаҡтары ашау өсөн ҡулланыла. Уларҙы «ҡусҡарҙар» тип йөрөтәләр. Уларҙы ҡышҡылыҡҡа маринадлайҙар, Европа илдәрендә лә файҙаланалар. Сахалинда һәм Камчаткала Япония һәм ҡытайға эксполрт өсөн әҙерләйҙәр.
Япон тәмлекәсе «вараби-моти» (эсле ваҡ бәлеш) ҡаҙаяҡ крахмалынан әҙерләнә.
Ҡаҙаяҡ менән кореялылар оладьи чон әҙерләйҙәр.
Тамырынан яһалған төнәтмә халыҡ медицинаһында уңышлы файҙаланыла. Балаларҙа рахит булғанда , ҡаҙаяҡ төнәтмәһе менән дауалайҙар. Шулай уҡ бабасыр булғанда файҙаланыла. Тамыры 46 % тирәһе крахмалдан тора. Шулай уҡ елем эшләгәндә, һыра ҡайнатҡанда ҡулланыла. Сусҡалар һәм ҡабандар тарафынан яратып ашала. Башҡа мал өсөн ағыулы.
Яңы Зеландияның Маориҙары, Канар утрауҙарының ерле халҡы, Төньяҡ Америка индейҙары киптереп ваҡланған тамырынан икмәк әҙерләгән, шулай уҡ сей килеш тә ашағандар. Аслыҡ йылдарында Европа дәүләттәре халҡы ла икмәк бешереп ашаған һәм аслыҡтан ҡотолған. Япраҡтарын крәҫтәидәр сереүгә ҡаршы ҡулланғандар: аҙыҡтарын, еләк-емеш һәм йәшелсәләр төргәндәр; мал аҫтына түшәгәндәр (уның тиреҫе бик яҡшы тип иҫәпләнгән). Урта быуаттарҙа Англияла ҡаҙаяҡ япраҡтары менән өй ҡыйығын япҡандар. Шулай уҡ яғыулыҡ һәм ашлама итеп тә файҙаланғандар.
Япраҡ көлөндә поташ калий корбанаты бар. Шуға күрә унан быяла әҙерләгәндәр һәм йәшел һабын етештәргәндәр. Уның кер ағартыу сере һабын барлыҡҡа килгәнсе үк билдәле булған. Йәй көнө ҡаҙаяҡ көлөнән йомарлаҡтар әҙерләп киптергәндәр һәм йыл буйы һабын урынына файҙаланғандар һәм ефәк етештереүгә тотонғандар. Был хәл Британия утрауҙарында XIX быуатҡа ҡәҙәре ҡулланылған.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
http://www.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/7488-a-aya
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Орляк // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) Проверено 8 октября 2009 г.
- Орляк — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә Проверено 8 октября 2009 г.
- Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. 19. Pteridium aquilinum (L.) Kuhn ex Decken — Орляк обыкновенный // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — Б. 93. — ISBN 8-87317-091-6.


text:
10 август 2010 йыл, 11:33
автор: Евгений Рәхимҡолов
Өфөнән алдағы ике көндә янғындан айырыуса зыян күргән төбәктәргә гуманитар ярҙам ебәреләсәк. Был турала бөгөн Өфө хакимиәтендә барған оператив кәңәшмәлә уның башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Уның әйтеүенсә, ҡала халҡы менән етерлек күләмдә кейем-һалым, аяҡ кейеме, уйынсыҡтар йыйылған. Бер кем дә был акцияны маҡсатлы рәүештә үткәрмәгән, ярҙамға әйберҙәр йыйыу башлыса ҡала халҡының үҙенең инициативаһы менән башҡарылған.
Гуманитар ярҙамдың беренсе партияһы тейешле һаҡ аҫтында Рязань өлкәһенә оҙатыласаҡ. Был төбәк етәкселеге менән кәрәкле һөйләшеүҙәр үткәрелгән дә инде.


text:
05 август 2011 йыл, 10:27
автор: «Башинформ» | фото: Андрей Старостин
4 августа Николо-Березовка ауылында республика Президенты етештереү майҙансыҡтарын ҡараны һәм «Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең продукцияһын баһаланы.
Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы үткән быуаттың 70-се йылдарында ойошторолған. Оҙаҡ ваҡыт хужалыҡ һаҙан балығын үрсетеү буйынса ғына махсуслашҡан. 1991 йылда етәкселек һәм милек формаһы алмашыныу менән бында башҡа төр ҡиммәтле балыҡ тоҡомдары үрсетеү менән шөғөлләнергә ҡарар иткәндәр. Бөгөнгө көнгә был Рәсәйҙең иң эре индустриаль балыҡсылыҡ хужалыҡтарының береһе булып тора. Балыҡ үрсетеү күләме – 500-600 тонна һаҙан, 50-100 тонна бикре, 30-40 тонна бағыр. Бында шулай уҡ 800-ҙән 1000 килограмға тиклем ҡара ыуылдырыҡ та етештерелә.
Хужалыҡтың махсус хеҙмәте менән балыҡ заманса DAF машинаһы ярҙамында һатыуға сығарыла. Был машина йылдәң һәр миҙгелендә лә Өфөгә, Мәскәүгә һәм башҡа ҡалаларға балыҡты тереләй килеш еткерергә мөмкинлек бирә.
2008-2012 йылдарға иҫәпләнгән ауыл хужалығы үҫеше һәм ауыл хужалығы продукцияһы, сеймал һәм аҙыҡ-түлек баҙарын көйләү республика программаһы сиктәрендә үҙҙәренең аҡсаһына һәм кредит ресурстары ярҙамында инкубация цехы төҙөлгән. Рөстәм Хәмитов балыҡ етештереү технологияһы һәм хужалыҡты үҫтереү пландары менән танышты. Бында скважина һыуында балыҡ үрсетеү буйынса ике модуль төҙөү планлаштырыла.
Президент Башҡортостандың таҙа һәм һалҡын һыулы йылғалары булған таулы райондарында ошондай уҡ хужалыҡтар булдырыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
07 сентябрь 2010 йыл, 16:03
автор: Ольга Мортазина
Дыуан районы прокуроры план буйынса үткәрелгән тикшереү барышында ҡануниәт боҙоу осрағын асыҡлаған: «Архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге» муниципаль учреждениеһында төҙөлөшкә рөхсәт биреү һәм ер участкаһының планын әҙерләү өсөн түләү алғандар. Граждандар — 2500 һум, юридик шәхестәр 7500 һум түләгән.
Әммә, РФ Ҡала төҙөлөшө кодексының 46-сы статьяһының 17-се пунктына ярашлы, бындай документтар мөрәжәғәт килгәндән һуң 30 көн эсендә бушлай бирелергә тейеш.
Район прокуроры район хакимиәтенең законһыҙ эштәренә судҡа ялыу биргән, ә унда чиновтиктарҙы документтарҙы бушлай бирергә мәжбүр иткәндәр, тип хәбәр итә БР Прокуратураһының матбуғат хеҙмәте.


text:
13 май 2015 йыл, 9:54
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Канаданың Монреаль ҡалаһында хәрәкәт итеү органдары зыян күргән спортсылар араһында фехтование буйынса Донъя кубогы этабы уҙҙы.
Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында Башҡортостандан өс спортсы — Альбина Ҡурамшина, Тимур Хәмәтшин һәм Альберт Камалов сығыш яһаны.
Шәхси зачетта спортсыларыбыҙ уңышҡа ирешә алманы. Ирҙәр араһындағы команда ярыштарында Роман Федяев, Александр Кузюков, Роман Йосопов, Тимур Хәмәтшиндан (Башҡортостан Республикаһы, тренеры — Фәрит Арсланов) торған Рәсәй командаһы көмөш миҙалға лайыҡ булды. Алтынды Ҡытай спортсылары яуланы.
Рәсәй спортсыларының иҫәбендә — бер алтын, биш көмөш һәм дүрт бронза миҙал, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
05 май 2016 йыл, 16:26
фото: Муниципаль электр транспорты идаралығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/. Өфөлә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар һәм инвалидтар, шулай уҡ оҙатып йөрөүсе кеше өсөн электр транспортында бушлай йөрөү ойошторолған. Тейешле ҡарар баш ҡала хакимиәтенең сайтында баҫылған.
Акция ошо йылдың 1 майынан 10-на тиклем ғәмәлдә була. Бының өсөн ветеранға таныҡлығын күрһәтеү ҙә етә.
Алдан хәбәр ителгәнсә, 3 майҙан 10-на тиклем Рәсәй тимер юлдары һуғышта ҡатнашыусыларға һәм инвалидтарға, шулай уҡ оҙатыусыға алыҫ араға йөрөүсе поездарҙа бушлай йөрөү хоҡуғын бирҙе. 9 майҙа Октябрьский ҡалаһындағы өс такси хеҙмәтенең 200-ҙән ашыу автомобиле Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын бушлай йөрөтәсәк.


text:
08 сентябрь 2015 йыл, 15:29
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/. Кисә Өфөлә иң юғары һауа температураһы — 32,2 градус йылы теркәлде. Бары тик 1996 йылда ғына был көндө нәҡ шундай эҫе булған, сентябргә хас булмаған һауа температураһы 29,5 градус тәшкил иткән.
Синоптиктар әйтеүенсә, көндөң йылыныуына республика биләмәһендә өҫтөнлөк иткән йылы һауа массаһы сәбәпсе. Әммә Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығында билдәләүҙәренсә, 9 сентябрҙә һалҡын атмосфера фронты тәьҫир итә башлай, һауа температураһы түбәнәйә. Күпмелер ваҡыт төбәктә йәнә һалҡын буласаҡ.
«Ошо йылы көндәрҙе йәш «әбейҙәр сыуағы» тип атарға мөмкин, унан һуң бер аҙ һалҡынайта, һуңынан йәнә йылыта. Ысын «әбейҙәр сыуағы» — һалҡындарҙан һәм ҡырауҙарҙан һуң көндәрҙең оҙаҡ ҡына йылы тороуы ул», — тип аңлатты Башгидрометтың матбуғат секретары Елена Орлова.
Синоптиктар билдәләүенсә, аҙна аҙағында Башҡортостандың ҡайһы бер таулы һәм төньяҡ райондарында ҡырау төшөүе ихтимал. 12 һәм 13 сентябрҙә һауа температураһы көндөҙ — 14-16 градус, төндә 7-8 градус йылы буласаҡ, тип хәбәр итә Рәсәй Гидрометүҙәге.


text:
11 июль 2010 йыл, 9:00
автор: “Башинформ”
Бөгөн илебеҙҙә Рәсәй почтаһы көнө билдәләнә. Ошо айҡанлы Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов почта элемтәһе хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Ҡотлауҙа, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Республиканың почта тармағы өсөн быйыл – юбилей йылы. Төбәк территорияһында 275 йыл элек Хөкүмәт сенаты указы менән регуляр почта элемтәһе индерелә. Почта элемтәһе, иң уңайлы, экономиялы хеҙмәт булараҡ, хаҡлы рәүештә көндәлек тормошобоҙҙа ныҡлы урын биләне.
Бөгөн тармаҡтың күп меңлек коллективы өр-яңы мәғлүмәт технологиялары нигеҙендә, шул иҫәптән электрон төрҙә, дәүләт хеҙмәтләндереүҙәре күрһәтеүҙең сифатын яҡшыртыуға һәм тиҙлеген арттырыуға йүнәлтелгән федераль һәм республика программаларында әүҙем ҡатнаша. Почта элемтәһе селтәрендә урынлашҡан меңдән артыҡ Интернет селтәренән коллектив файҙаланыу пункттары халыҡҡа донъя мәғлүмәт ресурстарына сығыу мөмкинлектәрен арттыра бара.
Почта иң мөһим социаль функцияларҙың береһен үтәй – күбеһе ауыл ерендә йәшәгән пенсионерҙарға пенсияһын илтә.
Почтаның яҙылыу буйынса гәзит һәм журналдар таратыуҙа роле баһалап бөткөһөҙ. Юҡҡа ғына Башҡортостан Рәсәй төбәктәре араһында йән башына тура килгән баҫма продукция буйынса алдынғы урынды биләмәй, күп йылдар илдең иң күп уҡыған республикаһы булып ҡала.
Тармаҡ потенциалы халыҡты кредит ойошмалары хеҙмәтләндереүҙәре менән тулыраҡ ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән. Бөгөн элемтә бүлексәләрендә база банк операциялары башҡарыла, аҡса ебәрергә һәм алырға, кредиттарҙы, коммуналь һәм башҡа түләүҙәрҙе түләргә, банк карталары буйынса операцияларҙы атҡарырға мөмкин.
Яңы хеҙмәтләндереү төрҙәрен индереүҙән тыш, элемтә предприятиеларының барыһында ла сервисты дөйөм яҡшыртыу буйынса етди эш алып барыла.
Республиканың почта тармағы хеҙмәткәрҙәре киләсәктә ле үҙҙәре алдына ҡуйылған бурыстарҙы намыҫлы үтәр, тип ышанам.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, Башҡортостан һәм бөтә Рәсәй именлеге хаҡына яңы хеҙмәт уңыштары теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов».


text:
Балсыҡлы тупраҡ
Балсыҡлы тупраҡ (ингл. Loam, урыҫ. Суглинок) — тупраҡтың төрө. 21.302-96 һанлы дәүләт стандарты буйынса инженер-геологик һыҙмаларҙа һүрәтләнә.
Балсыҡлы тупраҡ төҙөлөштә ҡулланыла:
- Балсыҡлы тупраҡтан төҙөлөш материалдары эшләйҙәр (кирбес, черепица, иҙән өсөн керамик таҡталар, канализация һәм дренаж торбалары), кирбес-һалыу (урыҫ. кирпично-кладочный) растворҙар, балсыҡ-эзбиз цементы (урыҫ. глинно-известковый цемент), портландцемент; стеналарҙы һөртөү(урыҫ. мазать), майлау растворҙары.
- Балсыҡ ҡатыш йорттар(урыҫ. глинобитные постройки) төҙөү
- Төҙөлөш эшендә һыуҙы бүлеп тороу өсөн махсус кәртәләр (урыҫ. перемычки)
- Һыуға ҡаршы прокладкалар (урыҫ. водонепроницаемые прокладки)
- Ҡойоу эштәре (урыҫ. в литейном деле): металлдан ҡойолмалар эшләү өсөн формалар
- Геология тикшереү (урыҫ. геологоразведочный) эштәре, быраулау
- Йорттар нигеҙе өсөн
ДСТ буйынса төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
25100-95ДСТ буйынса балсыҡлы тупраҡ — балсыҡ, ҡом, саң бөртөктәрҙән торған ултырма дисперс тоҡом (урыҫ. осадочная дисперсная порода), һәм уның һалмаҡ һаны (урыҫ. число пластичности) IP = 7-17 сиктәрендә ята. Ағыусанлыҡ күрһәткесе (урыҫ. показатель текучести) буйынса балсыҡлы тупраҡ була:
- ҡаты, IL < 0
- ярты ҡаты, 0 ≤ IL ≤0.25
- ҡаты һалмаҡлы (урыҫ. тугопластичный) 0.25 < IL ≤ 0.5
- йомшаҡ һалмаҡлы (урыҫ. мягкопластичный) 0,5 < IL ≤ 0.75
- ағыусанлы һалмаҡ (урыҫ. текучепластичный) 0,75 < IL ≤ 1
- ағыусанлы (урыҫ. текучий) 1 < IL
Бөртөктәре буйынса:
- Еңел ҡомлы (урыҫ. лёгкие песчанистые )
- еңел саңлы (урыҫ. лёгкие пылеватые )
- ауыр ҡомлы (урыҫ. тяжёлые песчанистые )
- ауыр саңлы (урыҫ. тяжёлые пылеватые )


text:
18 март 2010 йыл, 9:00
автор: “Башинформ”
Был көндәрҙә Башҡортостан Республикаһы буйынса Федераль дәүләт статистика хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары Дәүләт статистика хеҙмәтенең 175 йыллығын билдәләй. Ошо айҡанлы Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Башҡортостанстат коллективы исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Һеҙҙең хеҙмәт эшмәкәрлеге бөгөн республиканың социаль-иҡтисади һәм рухи-мәҙәни үҫешенең, халыҡтың йәшәү кимәле һәм сифаты яҡшырыуының ныҡлы нигеҙе булып тора. Быны көндәлек планлаштырыу һәм идара итеү практикаһы ла раҫлай. Министрлыҡтар, ведомстволар, бөтә тармаҡ предприятиелары, һаулыҡ һаҡлау, фән, мәғариф һәм мәҙәниәт учреждениелары, йәмәғәт ойошмалары дөрөҫ һәм оператив мәғлүмәт талап итә.
Шуныһы ҡыуаныслы, дәүләт статистика органдарының эше һуңғы йылдарҙа сифат яғынан яҡшыра бара. Хеҙмәткәрҙәрҙең квалификацияһы эҙмә-эҙлекле күтәрелә. Форматы буйынса төрлө статистик материалдар күберәк сығарыла. Өр-яңы мәғлүмәт технологияларын системалы үҙләштереү бара. Статресурстарҙың байтаҡ өлөшө хеҙмәттең рәсми сайтында ла бирелә.
Һеҙ киләсәктә лә ватан статистикаһының данлы традицияларын дауам итерһегеҙ, үҙ һөнәри бурысығыҙҙы лайыҡлы үтәрһегеҙ, республиканың артабанғы эҙмә-эҙлекле үҫешенә тос өлөш индерерһегеҙ, тип ышанам.
Һеҙгә һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй именлеге хаҡына яуаплы эшмәкәрлегегеҙҙә яңынан-яңы ҡаҙаныштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов».


text:
16 ноябрь 2009 йыл, 9:46
автор: Әнисә Абдуллина | фото: Әнисә Абдуллина
Стәрлемтамаҡ ҡалаһында тәүге ит йәрминкәләре башланды. Уны ҡала хакимиәте ярҙамында “Үҙәк” универсаль сауҙа комплексы ойошторҙо. Йәрминкәлә республиканың Стәрлетамаҡ һәм Стәрлебаш райондары коллектив хужалыҡтары, ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәре һәм фермерҙары ҡала халҡына сифатлы ит продукцияһы – йылҡы,һыйыр,сусҡа,һарыҡ,ҡош итен– тәҡдим итте.
– Тәүге йәрминкә бик матур үтте, ойоштороусыларға ҙур рәхмәт, – тине ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Рәсүл Хәсәнов. – Ит күп, уның сифаты яҡшы, хаҡтары ла тешләшерлек түгел. Әлбиттә, халыҡ бик ҡәнәғәт. Бында тирә-яҡ райондарҙан килеүселәрҙән тыш, ситтән килгәндәр, хатта өфөлөләр ҙә, бар. Киләсәктә бындай йәрминкәләрҙе беҙ икенсе урында ла үткәрәсәкбеҙ. Мәҫәлән, Ҡала мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда һатыусыларға урын етәрлек буласаҡ.
“Рощинский” совхозы тәҡдим иткән продукция үҙенең ассортименты менән ҡыуандырҙы. Төрлө ит продукцияһынан тыш, һатыуға улар үҙҙәре бешергән икмәк тә сығарған, йәшелсә, емеш-еләк менән ҡыуандырҙы.


text:
04 февраль 2011 йыл, 16:25
автор: Рәсүл Хәмиҙуллин
Өфө баҙарында ғинуарҙа беренсел торлаҡтың уртаса хаҡы үҙгәрмәне. Ул бер квадрат метр өсөн 42,82 мең һум тәшкил итә.
Бер айҙа бер бүлмәле фатир хаҡы 0,8 процентҡа күтәрелде. Өс бүлмәлеләр шул тиклемгә арзанайҙы. Ике бүлмәле фатирҙар сегментында беренсел торлаҡ хаҡы 0,1 процентҡа кәмене. Яңы төҙөлөп тапшырылған йорттарҙа уртаса тәҡдим хаҡы – квадрат метр өсөн 44,8 мең һум.
«Эксперт» Күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре аналитигы Айгөл Степанованың һүҙҙәренә ҡарағанда, яңы төҙөлгән йорттарҙа фатирҙарҙың иң кәм тәҡдим хаҡы әлеге ваҡытта – квадрат метры 25 мең һум. Мушников урамында төҙөлгән 17-се йортта ике бүлмәле фатир ошондай хаҡҡа һатыла.
Максималь тәҡдим хаҡы – 72 мең һум. Киров һәм Цюрупа урамдары сатында урынлашҡан йортта өс бүлмәле фатирҙың квадрат метрының хаҡы шундай.


text:
01 февраль 2010 йыл, 15:59
автор: Эльвира Латипова
2009 йылда «БашРЭС» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә электр селтәренә тоташтырыуҙы һорап 9 626 ғариза бирелгән, шуның нигеҙендә 7 908 килешеү төҙөлгән.
Иң күп заявка Өфө ҡала электр селтәренә килгән. «БашРЭС-УГЭС» технологик тоташтырыуға 2009 йылда 267,5 миллион һумға 2449 килешеү төҙөгән. «БашРЭС»-тың башҡа филиалдарында килешеүҙәр һаны күпкә кәм. БашРЭС-Нефтекама, БашРЭС-Стәрлетамаҡ, БашРЭС-Өфө һәм БашРЭС-Белорет бөтәһе бергә ҡулланыусылар менән 16,7 миллион һумға 5459 килешеү төҙөгән.
Яңы ҡулланыусыларға 84,5 МВт ҡеүәт бүленгән, шуның яртыһынан күберәге Өфөгә тура килә.
«Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә әйтеүҙәренсә, ғаризаларҙың күплеге тоташтырыуға тарифтарҙың сағыштырмаса түбән булыуына бәйле. Башҡортостан буйынса электр селтәрҙәренә технологик тоташтырыуға тариф, физик һәм юридик шәхестәр өсөн тоташтырыу ҡеүәте 15 кВт-тан артмағанда, 550 һум кимәлендә билдәләнгән. Ғариза биреүсенең участкаһы менән кәрәкле көсөргәнештәге электр селтәре объекты араһы — ҡалала 300 метрҙан, ауылда 500 метрҙан ашмаған осраҡтарға ҡағыла был.


text:
04 сентябрь 2013 йыл, 11:10
автор: Людмила Терновая | фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Туймазыбыяла» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эш хаҡын түләү буйынса бурыстарға бәйле мәсьәләне хәл итеү буйынса махсус комиссия булдырырға ниәтләй. Уның составына производствола эшләүселәр, финансистар, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Башҡортостан Хөкүмәте вәкилдәре инәсәк. Был хаҡта республика етәксеһе Туймазыға эш сәфәре сиктәрендә предприятие эшселәре менән осрашыу барышында хәбәр итте.
Предприятиела эш хаҡы буйынса бурыстар 66 миллион һум тәшкил итә. Һуңғы тапҡыр хеҙмәт хаҡы ағымдағы йылдың майында түләнгән. Шул уҡ ваҡытта эш хаҡы күптән инде тулыһынса түләнмәй – эшселәр ике-өс мең һум ала. Һуңғы ваҡытта предприятиенан байтаҡ кешеләр эштән ҡыуылған.
— Был мәсьәләне тикшерәбеҙ, уның ҡатмарлы булыуын аңлайбыҙ. Әлегә бер ни ҙә вәғәҙә итә алмайым. Предприятиела ҡорамалдарҙың, технологияларҙың иҫкергән булыуы аңлашыла. Республиканың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы мәсьәләне хәл итеү юлдарын эҙләй. Инвесторҙар йәлеп итергә уйлағайныҡ, әлегә был килеп сыҡмай. Төбәктә бер нисә бындай предприятие бар, был мәсьәләне хәл итеү өҫтөндә эшләйбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты.
Республика етәксеһе һүҙҙәренсә, был хәлде тикшереү өсөн махсус комиссия булдырыласаҡ һәм алдағы аҙнала уҡ уның вәкилдәре Туймазыға киләсәк.


text:
18 июнь 2012 йыл, 10:26
автор: Эльмира Сабирова | фото: Александр Данилов
Шәмбе 16 июндә Салауат районында бер юлы ике ҙур тантаналы сара үтте. Ҡаратаулы ауылы янында үткәрелгән «Салауат йыйыны» республика фольклор байрамында һәм яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға ҡарата ойошторолған һабан байрамында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
Байрамдарға бөтә республиканан ҡунаҡтар килде. Һәр муниципалитет үҙенең тирмәһен ҡорҙо. Шулай уҡ бихисап шәжәрәләр тәҡдим ителде. Төбәк башлығы ауыл советтарының тирмәләрен ҡарап сыҡты. Атап әйткәндә, Арҡауыл, «Айыҡ ауыл-2011» республика конкурсында еңеүсе Көҫәпәй ауылдары тирмәләрендә булды.
Ауыл халҡын һәм байрам ҡунаҡтарын сәләмләп, Рөстәм Хәмитов Салауат районының республикалағы ҙур әһәмиәткә эйә булған муниципалитеттарҙың береһе булыуын билдәләне.
— Был Салауат Юлаевтың, танылған шағирҙар, музыканттар, яҙыусыларҙың тыуған ере, уларҙың барыһын да һанап бөтөп булмай, — тине ул. – Был таланттарға, хеҙмәтсәндәргә бай ер, улар ауыр шарттарҙа ла бик яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Быйыл сәсеү эштәре, урып-йыйыу эштәренә әҙерлек саралары уңышлы үтте, һәм был беҙҙе ҡыуандыра. Башҡортостан Хөкүмәте үҙ яғынан, республика Президенты булараҡ мин ауыл халҡына һәр яҡлап ярҙам күрһәтәбеҙ. Ауыл биләмәләре башҡарған оло хеҙмәтте компенсациялау тураһында уйлайбыҙ. Беҙҙең өсөн ауыл хужалығы абсолют өҫтөнлөк булып тора.
Бынан һуң Рөстәм Хәмитов Рәшит Аҡбашевҡа һәм Риф Вәхитовҡа «Салауат районының почетлы гражданы» танытмаларын тапшырҙы.
«Салауат васыяты» исемле театрлаштырылған тамаша байрамда ҡатнашыусыларҙың күңеленә айырыуса хуш килде. Башҡорт батырының тормошон сағылдырған музыкаль композицияла 200-ҙән ашыу кеше ҡатнашты.
Билдәләп үтәйек, Салауат Юлаевтың тыуыуына 250 йыл тулыуға арналған «Салауат йыйыны» тәүге тапҡыр 2004 йылда Салауат районында үтте. Шул ваҡыттан алып байрам йола буйынса батырҙың тыуған ерендә генә түгел, республиканың башҡа төбәктәрендә лә үткәрелә. Шулай итеп, бындай сара Балтас, Саҡмағош, Ишембай һәм башҡа райондарҙа үтте.
Байрам программаһында волейбол һәм футбол матчтары, гер спорты, еңел атлетика һәм армрестлинг буйынса ярыштар булды. Малайҙар һәм үҫмерҙәр үҙҙәрен «Йүрүҙән бөркөтө» конкурсында (уҡ атыу, һөңгө ташлау) һынап ҡараны. Шулай уҡ йыйында ат сабыштары, милли көрәш ойошторолдо. Конкурстарҙа еңеүселәргә ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды.


text:
26 октябрь 2010 йыл, 11:03
автор: "Башинформ"
Башҡортостан Хөкүмәте Ҡарары менән 2011 йылдың 1 ғинуарынан балаға айлыҡ пособие һәм ветерандарға айлыҡ түләүҙәр күләме 5,9 процентҡа арта. Индексация «Һуғыш, хеҙмәт һәм Ҡораллы Көстәр ветерандары тураһында» БР Законының 23.1 статьяһы 5-се өлөшөнә һәм «Башҡортостан Республикаһында балаға айлыҡ пособие тураһында» БР Законының 4-се статьяһы 4-се өлөшөнә ярашлы үткәрелә.
Был ҡарарҙы бойомға ашырыу республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына йөкмәтелде, тип хәбәр итә БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
12 март 2015 йыл, 15:09
фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/. Кесаҙна көндө Республика йортонда Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Тантананы төбәк Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов алып барҙы. Ул Рөстәм Хәмитов исеменән бүләкләнеүселәргә намыҫлы хеҙмәттәре, республика һәм ил үҫешенә ҙур өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
— Төрлө өлкәләрҙә, тармаҡтарҙа эшләүегеҙгә ҡарамаҫтан, һеҙгә уртаҡ һыҙаттар хас. Һеҙҙе юғары профессионаллек, яуаплылыҡ, һөнәргә тоғролоҡ, ватансылыҡ кеүек сифаттар берләштерә, — тине Сергей Молчанов. — Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса барлыҡ социаль-иҡтисади күрһәткестәр буйынса яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшелгән. Тап һеҙҙең хеҙмәтегеҙ арҡаһында беҙ ошо күрһәткестәргә ирештек, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе.
Бөгөн төрлө тармаҡта эшләүсе 45 хеҙмәт алдынғыһы бүләкләнде. Улар араһында депутаттар һәм чиновниктар, ветеринарҙар һәм малсылар, табиптар һәм слесарҙар, музыка мәктәптәре уҡытыусылары һәм музей хеҙмәткәрҙәре, урмансылар һәм сауҙа өлкәһендә эшләүселәр, китапханасылар һәм журналистар бар.
«Урал сасси» гәзитенең баш мөхәррире Юрий Михайловҡа, «Өмөт» гәзитенең хаттар бүлеге мөдире Гөлара Арыҫлановаға, «Тамыр» телеканалы комментаторы Гөлфиә Раяноваға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре» исеме бирелде.


text:
04 август 2010 йыл, 16:36
автор: Любовь Колоколова
«Башҡортостан троллейбус заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә троллейбустар етештереү арта: быйылғы йылда йөҙҙән ашыу машина сығарыласаҡ. Әлегә тиклем бында йыл дауамында ундай иҫәптә троллейбустар сығарылмаған.
БР Сәнәғәт, инвестицион һәм инновацион сәйәсәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, "Башҡортостан троллейбус заводы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә етештереү индексы быйылғы ете айҙа 2009 йыл кимәленә ҡарата 224,9 процент тәшкил иткән, тауар продукцияһы күләме ике тапҡырға артҡан, етештерелгәнде һатыу – бер ярым тапҡырға. Заводта ҡаҙна алдындағы бурыс тулыһынса ҡапланған, эш хаҡы ла ярайһы артҡан. Бөгөнгө көндә Башҡортостан троллейбус заводында 242 кеше эшләй.
«БТЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә хәҙерге заман технологияларына ҙур иғтибар бирелә. Яңы материалдар ҡулланыу троллейбустарҙы еңелерәк, уңайлыраҡ, энергияны аҙыраҡ ҡулланырлыҡ итергә мөмкинлек биргән. Предприятиела периметрын һәм салонды видеокүҙәтеү мөмкин булған машиналарҙы производствоға индереү планлаштырыла, был иһә электр транспорты хәүефһеҙлеген тағы ла арттырасаҡ.
Өфөлә етештерелгән троллейбустар ышаныслы булыуҙары, файҙаланыуҙа һәм хеҙмәтләндереүҙә уңайлылығы менән айырыла. Машинаның вагон тибындағы кузовы коррозияға ҡаршы сифатлы буяу менән ҡапланған һәм температуралар алмашыныуына бирешмәй, электр тогынан юғары дәрәжәлә һаҡлағысы бар, привод менән идара итеүҙең энергияны һаҡсыл файҙаланыусы системаһы ҡуйылған.
Әлеге ваҡытта «БТЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте дүрт моделдә троллейбустар сығара, һәм һәр моделдең үҙенең өс модификацияһы бар. Белгестәрҙең һәм файҙаланыусыларҙың юғары баһаһын тәпәш иҙәнле троллейбустар алған.
Ҡулланыусылар заказы буйынса яңы троллейбустар электр энергияһын сарыф итеүҙе теркәүсе ҡорамал менән, водитель өсөн кондиционер, блинкер йәки светодиодлы матрицала мәғлүмәт системаһы, автоматик радиотапшырыу системаһы менән йыһазландырыла.
«БТЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте троллейбустары ҙур һорау менән ҡуллана — улар Рәсәйҙең һәм БДБ илдәренең 50-нән ашыу ҡалаһында файҙаланыла. Уңайлы Башҡортостан машиналары электр транспортына билдәләнгән халыҡ-ара талаптарға яуап бирә. Быйыл Башҡортостан троллейбус заводы үҙенең 30 йыллығын билдәләне.
Яңы техника сығарыуҙан тыш, Башҡортостан троллейбус заводы троллейбустарҙы ремонтлау һәм запас частар етештереү менән шөғөлләнә.


text:
23 ғинуар 2012 йыл, 17:31
автор: Любовь Колоколова
«Бельские просторы» әҙәби-нәфис журналы 7-17 йәштәрҙәге мәктәп уҡыусыларын «Шәп тормошом» конкурсында ҡатнашырға саҡыра.
Бәйгегә тыуған яҡ, тәбиғәт, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, йорт хайуандары тураһындағы шиғри һәм проза әҫәрҙәре ҡабул ителә.
Һәр ҡатнашыусы 10 биттән дә артыҡ булмаған күләмдә иң күбе биш әҫәр («Шиғриәт», «Проза», «Публицистика» номинацияларында) тәҡдим итә ала. Конкурсҡа бығаса бер ҡайҙа ла баҫылмаған әҫәрҙәр ҡабул ителә.
— Конкурс икенсегә үткәрелә, — тине «Башинформ» агентлығына «Бельские просторы» журналының баш мөхәррире Юрий Горюхин. – Йәш авторҙарҙың ижады беҙҙең өсөн айырыуса ҡыҙыҡ.
Эштәр бәйгегә 5 марттан да ҡалмай ебәрелергә тейеш. Һәр номинацияла еңеүсе ҡиммәтле бүләк һәм диплом аласаҡ.
Өҫтәмә мәғлүмәтте (347) 292-77-61, 223-91-69 телефондары аша алырға була.


text:
Лагос
Ла́гос (ингл. Lagos, Ҡалып:Lang-yo) — Нигерияның көньяҡ-көнбайышындағы порт ҡала, илдең иң ҙур ҡалаһы. 7 миллиондан артыҡ кешегә эйә (метрополияла 12 800 000[2]) булып Лагос Африкалағы иң ҙур икенсе ҡала (Каирҙан һуң) тип иҫәпләнә.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йоруба, авори халыҡтарының торлағы булған ваөытта Лагосты Эко тип атағандар, бул һүҙ «ферма» йәки «лагерь» тигәнде аңлата. 1472 йылда португаль диңгеҙсеһе Руй де Секейра (Rui de Sequeira) килеп ултыра һәм был өлкәне Лагос тип атай, был «күл» тигәнде аңлата. 1704—1851 йылдарҙа Лагос колдар һатыу үҙеге була. 1841 йылда Оба Акитое тәхеткә килгәс ҡолдар менән һатыу итеүҙе тыя. Ҡолдар менән һатыу итеүселәр бунт күтәрәләр һәм королде бәреп төшөрәләр, тәхеткә ҡустыһы Оба Касоконы ултырталар. Ҡыуылған Оба Акитоеға инглиздәр кире власҡа әйленеп ҡайтырға ярҙам итәләр. Ул 1851 йылда тәхеткә ултыра һәм ҡолдар менән һатыу итеүҙе тыя.
1861 йылда Лагос Британия колонияһы булараҡ аннексиялана. 1914 йылда протекторат баш ҡалаһы тип иғлан ителә.
Лагос королдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
(ҡарағыҙ: en:Oba of Lagos)
- King Ado
- King Gabaro (1720—1730)
- Erelu Kuti(female)
- King Ologun Kutere
- King Adele (1806—1813), (1834—1836)
- King Eshinlokun (1836—1841)
- Oba Idewu Ojulari
- King Oluwole
- King Akintoye
- Oba Kosoko
География и климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡала Атлантик океандың Бенин ҡултығындаҡа утрауҙарҙа урынлашҡан. Лагос климаты — субэкваториаль. Марттан июльгә тиклем оҙайлы дымлы миҙгел, һуңынан августа ҡыҫҡа ваҡытлы ҡоро сезон, сентябрҙан октяргә тиклем ҡыҫҡа дымлы миҙгел, ноябрьҙан мартҡа тиклем ҡоро миҙгел (был миҙгелдә ҡыҫҡа ваҡытлы яуым-төшөм булып тора).
Административ бүленеше һәм демография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лагос айырым административ берәмек булып тормай, шуға күрә ҡала администрацияһы юҡ[3]. Оло Лагос ҡала территорияһы Лагос штатына ингән 20 үҙидара биләмәһенең 16-һын үҙ эсенә ала. Лагос штаты 1967 йылдың 27 майында Нигерияны 12 штатҡа бүлеп административ реформа үткәргән ваҡытта барлыҡҡа килә. Ошоғаса Лагос муниципалитеты Нигерияның хөкүмәте тарафынан идара ителә. Лагос муниципалитеты советы эшмәкәрлеге 1967 йылда туҡтатыла, уныү эшмәкәрлеге айырым территорияларға йөкмәтелә[4]. 1970 йылдар башында нефть бумы осоронда Лагос демографик үҫеш кисерә. Экономик үҫеш ваҡытанда ауыл ерҙәренән халыҡ ҡалаға күсенә. Был ҡала халҡының артыуына килтерә, ҡала тирәләй эйәрсен ҡасабалар барлыҡҡа килә. Ҡала тирә яғындаға ҡасаба-ҡаласыҡтар «Оло Лагос» ҡалаһын барлыҡҡа килтерә.
Ҡәрҙәш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Атланта
- Брюссель
- Бухарест
- Котону
- Тэгу
- Монтего-Бей
- Ньюкасл-апон-Тайн
- Нюрнберг
- Олимпия
- Порт-оф-Спейн
- Раанана
- Рио-де-Жанейро
- Сальседо
- Зальцбург
- Тайбэй
- Тбилиси
- Тулуза
- Фукуока
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ http://www.demographia.com/db-worldua.pdf
- ↑ 2,0 2,1 Metro Lagos (Nigeria): Local Government Areas - Population Statistics in Maps and Charts
- ↑ Cities & Citizens Series:Urban Iniquities in three Cities. Unhabit Online. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 май 2013. 4 апрель 2012 тикшерелгән.
- ↑ Public Admin. Dev. Urban local government finance in Nigeria: The case of Lagos municipal area, page=12: 19—38. doi: 10.1002/pad.4230120103. Publisher=Dr. Dele Olowu, 1992


text:
23 июнь 2009 йыл, 16:42
автор: Любовь Колоколова
Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт һәм "Рәсәй терәге" Дөйөм Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы эшҡыуарҙар өсөн "Дәүләт заказы системаһында ҡатнашыу буйынса методик әсбап" тигән ҡулланма баҫып сығарҙы. Уны әҙерләүселәр — "Намыҫлы сауҙа өсөн" сауҙала ҡатнашыусыларға булышлыҡ итеү үҙәге" фәнни предприятиеһы һәм "Рәсәй терәге" ойошмаһының дәүләт заказы буйынса комитеты.
Методик әсбапта дәүләт һәм муниципаль һатып алыуҙарҙа ҡатнашыу тәртибе, шулай уҡ дәүләт һәм муниципаль заказсыларҙың законһыҙ ҡарарҙарына ялыу биреү алымдары һәм тәртибе аңлатыла. Шулай уҡ дәүләт һәм муниципаль һатып алыуҙар яһау өсөн норматив-хоҡуҡи база килтерелә, тип хәбәр итә "Рәсәй терәге" йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе.