text:
Фото:
Сибай 55 йыллыҡ юбилейын ижади конкурстар менән билдәләйәсәк
Фото:
Сибай ҡалаһы хакимиәте ҡалаға нигеҙ һалыныуҙың 55 йыллығы айҡанлы бер юлы бер нисә күпме конкурста ҡатнашыуға заявкалар ҡабул ителеүе тураһында иғлан итте.
Шулай итеп, «Сибайҙы данлап» ижади конкурсында ҡатнашыуға композиторҙар, балетмейстерҙар, шағирҙар һәм сәсәндәр саҡырыла. Шул уҡ мәлдә ҡатнашыусылар йәше сикләнмәй. Уларҙың эштәре өс номинацияла билдәләнәсәк: ҡала тураһында иң яҡшы композиторлыҡ эше, иң яҡшы хореография ҡуйылышы һәм иң яҡшы шиғыр йәки ҡобайыр.
Параллель рәүештә «Сибай — оҫталар ҡалаһы» милли кәсептәр, биҙәү-ҡулланма һәм һынлы сәнғәт оҫталары конкурсы үткәрелә. Унда ҡатнашыу өсөн заявкалар ике йүнәлеш буйынса ҡабул ителә — «Традицион милли кәсептәр, биҙәү-ҡулланма һәм һынлы сәнғәт» һәм «Фәнни-техник ижад».
Шулай уҡ «Сибай ҡалаһының милли байрам ризыҡтары» милли аш-һыу рецептары конкурсы ла ҡала юбилейына ҡарата ойошторола. Конкурс еңеүселәре һәм бүләкләнеүселәре 11 сентябрҙә Ҡала көнөн байрам иткәндә ҡиммәтле бүләктәр аласаҡ.


c: text/html

text:
Республикала торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың энергия һөҙөмтәлелеге өлкәһендә инновация проекттары конкурсы үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың энергия һөҙөмтәлелеге өлкәһендә инновация проекттарын конкурс буйынса һайлап алыуҙы «Сколково» фонды һәм Башҡортостандың фәнгә ярҙам итеү һәм уны үҫтереү фонды ойоштора. Был хаҡта республика Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Ҡатнашыу өсөн ғилми институттарҙан һәм юғары уҡыу йорттарынан перспективалы командалар, йәш компаниялар, бәләкәй һәм урта инновация предприятиелары саҡырыла. Жюри составына партнер компанияларҙың вәкилдәре һәм тармаҡ эксперттары инәсәк, улар проекттарҙың инновация потенциалын һәм инвестиция йәлеп итеүсәнлеген баһалаясаҡ. Конкурстың һайлап алыу йомғаҡтары буйынса «Энергия менән ҡулланыуҙың интеллектуаль идара итеү системаһы», «Йылытыу, һыуытыу, елләтеү системалары», «Яҡтыртыу технологиялары», «Төҙөлөш материалдары», «Һыу менән тәьмин итеү технологиялары», «Ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү» йүнәлештәре буйынса финалистар һәм еңеүселәр билдәләнәсәк.
Конкурс һайлап алыуында ҡатнашыу өсөн ғаризалар йыйыу — 2015 йылдың 1 апреленә, ғаризаларҙы баһалау һәм финалистарҙы һайлау 15 апрелгә тиклем дауам итәсәк. Тулыраҡ — startuprb һәм sk.ru рәсми биттәрендә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Эй, юлдар, юлдар...7-07-2012, 04:54 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Нуриман районында ла юлдар торошо һәйбәт, сөнки бында йыл һайын бихисап ремонт эштәре башҡарыла, улар яңыртыла һәм яңылары асыла. Районда уның дөйөм оҙонлоғо – 272 километр.
– Юл торошона беҙҙә элек-электән иғтибар булды. Былтыр, мәҫәлән, 78 миллион һумлыҡ эш башҡарғанбыҙ, был ҙур күләмдәге хеҙмәт. Был тәңгәлдә эштәр ыңғай бара, төҙөкләндереү, ремонтлау дауам итә, – ти Нуриман районының юл-ремонт төҙөлөшө идаралығы инженеры Николай Сандалов. – Быйыл 90 миллион һумлыҡ эш күләмен үҙләштереүҙе бурыс итеп алғанбыҙ. Ярты йылда беҙҙең эшселәр 43 миллион һумлығын башҡарып та сыҡты.
Бөгөн юл идаралығы эшсәндәре райондың Иҫке Исай ауыл биләмәһе хакимиәтенә ҡараған тораҡтарҙа ремонт, төҙөкләндереү эштәре алып бара. Былтыр үҙәктәге бер нисә урамға район бюджеты иҫәбенә (9 миллион һум аҡса тотонолған) ремонт үткәргәндәр, яңы асфальт һалғандар. Көслө һәм заманса техника ярҙамында ауыр һаналған эштәр ҙә тиҙ арала башҡарыла. Ысынлап та, идаралыҡта техниканың ниндәйе генә юҡ, йыл һайын уны яңыртып торалар, запас частарға ла ҡытлыҡ кисермәйҙәр. Оҫтаханаларҙа иҫке техниканы ремонтлаусы, уларға йән өрөүсе оҫталар ҙа булғас, бөтәһе лә ырамлы бара, боҙолоп-ватылып ултырғандары бөтөнләй юҡ тиерлек. Етәкселек Нурғәли Ғәлин, Әнис Саттаров, Юрий Кривовязовтың эшенән ҡәнәғәт, улар бында оҙаҡ йылдар тырышып эшләй, оҫта егеттәр үҙҙәре үк техниканы матур итеп ремонтлап та ҡуя.
Идаралыҡта 80-гә яҡын кеше эш менән тәьмин ителгән, ҡыҙыу осорҙа уларҙың һаны күпкә арта. Эшселәрҙе эш урынына алып барыу-алып ҡайтыу ҙа ойошторолған. Уңайлы шарттар булдырылғас, идаралыҡҡа мәктәпте, махсус юғары һәм урта уҡыу йортон тамамлаусылар бик теләп килә. Мәҫәлән, йәш белгес – юл мастеры Александр Панченко, коллективта күптән абруй һәм дан ҡаҙанған тәжрибәле юл мастеры Салауат Шейәпов бөгөн күптәр өсөн өлгө булып тора. Тырышып хеҙмәт иткәндәр йыл һайын арзан хаҡҡа “Башкиравтодор” асыҡ акционерҙар йәмғиәте аша “Асы” шифаханаһында һаулығын нығыта. Хеҙмәт хаҡы ла юғары, 17-18 мең һум — ауыл ерендә һәйбәт табыш, ул ваҡытында һәм тотҡарлыҡһыҙ түләнә. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк: идаралыҡта эшләүселәрҙең балалары ла иғтибарҙан ситтә ҡалмай. Юғары йәки урта махсус белем алырға теләгәндәрҙе, маҡсатлы йүнәлтмә биреп, уҡырға ебәрәләр. Ошондай йүнәлтмә менән дүрт йәш кеше уҡып йөрөй, ә тиҙҙән юғары белемле бер белгес бында эшкә ҡайтасаҡ.
Бөгөн идаралыҡ эшсәндәре райондың Иҫке Күл, Яңы Күл, Ҡаҙнаташ ауылдарында ла юл-ремонт төҙөлөш эштәрен уңышлы алып бара. Киләсәктә Юрмаш — Байҡал ауылдары халҡы ла бына тигән юлдарҙан файҙалана башлаясаҡ.
Нуриман районы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 397
ҠАРАҒАС (Larix), ҡарағайҙар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 14 (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 20‑гә яҡын) төрө билдәле, Евразияның һәм Төньяҡ Американың арктик һәм уртаса бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда Сукачёв, йәки урыҫ Ҡ. үҫә. Яҡтылыҡ яратыусы ылыҫын ҡойоусы ағас, 300—400 йылға тиклем үҫә. Сатыры киң конус формаһында, ботаҡтары горизонталь урынлашҡан, олоно төҙ, бейеклеге 25—37 м, диам. 1 м тиклем. Йәш үренделәре асыҡ һары төҫтә; ылыҫы йомшаҡ, тар ҡыяҡ, оҙонлоғо 20—50 мм, асыҡ йәшел төҫтә, оҙонайған үренделәрҙә — спираль рәүешендә, ҡыҫҡаларында 30—50‑шәр дана шәлкемләп урынлашҡан. Ата тубырсыҡтар ярымшар формаһында, яңғыҙ, ваҡ, һарғылт төҫтә. Апр. аҙ. — май башында, ылыҫ ебәргәндә һеркәләнә. Инә тубырсыҡтар йомортҡа формаһында, йәштәре — йәшкелт, өлгөргәндәре – көрән төҫтә, оҙонлоғо 3—5 см, киңлеге 2—3 см, вертикаль урынлашҡан, көҙөн өлгөрә. Орлоғо ваҡ, ҡанатлы. Тупраҡҡа талымһыҙ. Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында һәм Башҡортостандың Урал аръяғында, һирәкләп респ. төньяғында ҡарағай, ҡайын, һирәгерәк шыршы, аҡ шыршы, йүкә м‑н үҫә. Урман хужалығында ҡулланыла, парк һәм баҡсаларҙа үҫтерелә. Составында дуплау матдәләре, эфир майҙары бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Республикала Ҡ. сәнәғәт өсөн ҡырҡыу 1960 й. алып тыйылған.
Әҙәб.: Путенихин В.П., Фарукшина Г.Г., Шигапов З.Х. Лиственница Сукачёва на Урале: изменчивость и популяционно-генетическая структура. М., 2004.
В.П.Путенихин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Яңылыҡтар
Төбәктә ғаиләгә пенсионерҙы йәки инвалидты ҡабул иткән өсөн аҡсалата компенсация түләнә
Башҡортостанда оло йәштәгеләр һәм инвалидтар өсөн ҡабул итеүсе ғаиләләр булдырыу тәртибен раҫланылар. Республикала йәшәүселәр ентекле һайлау үткәндән һуң яңғыҙ оло кешене «уллыҡҡа» алыу мөмкинлегенә эйә була. Республика социаль хеҙмәтләндереү үҙәге һәм ғаиләләргә һәм балаларға социаль ярҙам итеү үҙәктәре ғаилә ҡорорға теләгән граждандар хаҡында мәғлүмәттәр банкын алып барасаҡ, ғаилә ағзаларына дәғүәселәрҙе һайлаясаҡ, улар менән психологик әҙерлек үткәрәсәк, тейешле килешеүҙәр төҙөйәсәк һәм контроль алып барасаҡ. Опека һәм попечителлек органдары менән килешеү буйынса ғына ғаилә ҡороу мөмкин буласаҡ, тип билдәләнеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Ҡабул итеүсе ғаиләнең бюджеты уның ағзаларының аҡсаһынан формалашасаҡ, шул рәүешле оло йәштәге граждандың йәки инвалидтың биргән аҡсаһының өлөшө урта йән башына табыштың 75 процентынан артырға тейеш түгел.
Опекун ғаиләгә ай һайын 6200 һум күләмендә аҡсалата бүләк ҡаралған. Әгәр ҡабул итеүсе ғаилә 80 йәштән олораҡ кешене йәки беренсе төркөм инвалидын алғанда, закон тарафынан ошо түләүҙең 30 процентҡаса арттырылыуы ҡаралған. Шул уҡ ваҡытта яҡтар яҡын туғандыҡта тоторға тейеш түгел.
Ағымдағы йылда 24 ҡабул итеүсе ғаилә, 2018 йылда – 124, 2019 йылда 154 бындай ғаилә булдырыу ҡаралған.
«Ҡабул итеүсе ғаиләлә граждандың йәшәүе оло йәштәге граждандарҙың уңайлы һәм ғәҙәти йәшәү шарттарын булдырыуға тәьҫир итәсәк, уларҙың йәшәү сифатын яҡшыртасаҡ, үҙ-ара ярҙам йолаларын нығытасаҡ һәм социаль яңғыҙлыҡты иҫкәртәсәк, айырыуса ауыл ерендә, – тип иҫәпләй республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова. – Оло йәштәге граждандар һәм инвалидтар өсөн ҡабул итеүсе ғаилә ҡарауҙың алмаш формаһы буласаҡ һәм өйҙә социаль хеҙмәтләндереү технологияларын үҫтереүҙе дәртләндереп торасаҡ».
Министрҙың әйтеүе буйынса, «был механизм Рәсәйҙә тик ике тиҫтә төбәктә генә ҡулланыла. Шуға республикала технологияның апробацияһы уңышлы булыуы бик мөһим. Ул дәүләткә граждандарҙы социаль хеҙмәтләндереү системаһын яңыртыуҙа ыңғай тәжрибә бирәсәк».
«Башҡортостан Республикаһында оло йәштәге граждандар һәм инвалидтар өсөн ҡабул итеүсе ғаиләләр тураһында»ғы закон 2016 йылда ҡабул ителде.
http://www.bashinform.ru/bash/1016534/


text: Ғөмүмән, кешеләр хәҙер виртуаль донъяла мәғлүмәт эҙләй, аралаша, кино ҡарай, музыка тыңлай, электрон почтанан, скайптан һәм башҡа уңайлыҡтарҙан ҡуллана. Хатта магазинға ла шунда “йөрөйҙәр”, эш тә эҙләйҙәр. Баҡтиһәң, урлашыуҙар, мутлашыуҙар ҙа киң таралған икән. Кеше тиҙ арала ғына ҙур күләмдә аҡса эшләү тәҡдименә лә юлыға унда. Ә кеҫәне еңел генә ҡалынайтыу кемгә тынғы бирмәҫ – шәп тә инде, ултырған ереңдән генә байып кит әле! Сифатлы дизайн менән еренә еткерелеп эшкәртелгән текст иһә рекламаның тәьҫирен көсәйтер. Тәжрибәһеҙ, бер ҡатлы кешеләр ышанырҙар... Электрон янсыҡҡа тәүге иғәнәһен күсереп, артабан сабыр ғына яуап көтә бирерҙәр...


text:
Әле генә килгәйнең дә, китәһең дәме, йылым?30-12-2015, 01:07 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Бына Маймыл йылына бәйле һынамыш белмәйем. Ул беҙҙең яҡта йәшәмәгән йәнлек, мәгәр телебеҙҙә лә, мөсәлдә лә урын алған. Улай ғына ла түгел, ҡылансыҡ кешегә, маймылланма, тиҙәр, тимәк, уны күргәндәре булған тип уйларға ҡала.
Бәләкәй саҡта мин “маймул” тип ишетеп өйрәнгәнмен дә, китапта яҙылғанын күргәс, өйрәнеп китә алмай бер булдым. “Мәймүн” тигән варианты ла бар ине әле уның. Мәймүнә исеме өсөн үпкәләрлек түгел, был хайуан мөсәлдә иң аҡыллыһы, иң хәйләкәре, иң хәрәкәтсән һәм шуғы ла. Шул йылда тыуған ҡыҙ балаларға ҡуша торған булғандар. Ғөмүмән, исемдәр – үҙе башҡа бер тема, элгәре сабыйҙарҙы күҙҙән, ен-шайтандан һаҡлар өсөн кейек-януар исемдәре биреү киң таралған булған.
Һынамыштар ауыл кешеһе өсөн йылдан ни көтөргә мөмкин икәнлегенә әҙме-күпме ишара иткән һис шикһеҙ. Тик хәҙер элекке юрамыштар һауа торошо буйынса ла, йылға ҡарата ла бик тура килмәй.
Йылым йылп итеп үтте лә китте, дөрөҫөн әйткәндә. Яңы йылға аяҡ баҫҡанда уҙғанын йөпләп, ҡапҡасын ябып ҡуйыу кәрәктер. Нимәләр менән хәтерҙә ҡалды һуң ул?
Әле генә килгәйнең дә,
Китәһең дәме, йылым?
Ишек асып ҡына яптым —
Бик ҡыҫҡа булды юлың.
Аҙ торһаң да күпте ҡылдың,
Харабаларың харап,
Хайран ҡалып йығылырлыҡ
Ҡылғандарыңа ҡарап, —
тип әйтәһе генә ҡалды.
Һынамыштағыса “Ҡуй йылы – ҡытлыҡ” тиеү ысынбарлыҡҡа тура килеп тә ҡуйҙы. Тыныслыҡҡа ҡытлыҡ, дуҫлыҡҡа ҡытлыҡ, илдәр араһында ышанысҡа ҡытлыҡ, яҡшы һауа торошона ҡытлыҡ, матди яҡтан да көрсөккә табан ыңғайланыҡ. Тик шулай ҙа халҡыбыҙҙа рухи яҡтан ҡытлыҡҡа бирешмәй, нығына барыуҙы күрәм. Өмөтһөҙ — шайтан, тип йәшәп өйрәнгәнбеҙ бит, ауырлыҡ килгәндә, үҙебеҙҙе ҡулға алабыҙ. “Урал батыр” эпосында әйтелгәнсә, яманлыҡты яҡшылыҡ менән ҡыҫырыҡлап сығарырға тырышабыҙ.
Гүзәл СИТДИҠОВА,
яҙыусы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 341
ҠОРҺАҠ ТИФЫ, кешенең киҫкен инфекцион ауырыуы. Ауырыуҙы тыуҙырыусы — тирә‑яҡ мөхиттә бирешмәүсән Salmonella төркөмөндәге бактериялар. Һыу, аҙыҡ һ.б. аша ауырыуҙарҙан, бактерия йөрөтөүселәрҙән йоға. Бактериялар аш һеңдереү юлынан нәҙек эсәктең лимфа төйөндәренә үтеп инә, аҙаҡтан ҡан тамырҙары системаһына үтә, токсиндар бүлеп сығарып тарҡала. Инкубация осоро 3—25 көн (йышыраҡ 2 аҙна тирәһе) дауам итә.
Төп симптомдары: ағыуланыу, диспепсия, тиф статусы (зиһен таралыу, һаташыу, галлюцинация). 8—9‑сы көнгә түш, ҡорһаҡ тиреһендә тимгелдәр барлыҡҡа килә. Диагностика өсөн лаб. тикшеренеү мәғлүмәттәре ҡулланыла. Дауалау медикаментоз (антибак‑ териаль, симптоматик дарыуҙар һ.б.). Ихтимал булған өҙлөгөүҙәр: нәҙек эсәк көбөндә сей яра барлыҡҡа килеүе һәм үтә тишелеүе, эсәктән ҡан ағыу һ.б. Иҫкәртеү: йәмәғәт туҡланыуы һәм аҙыҡ‑түлек сәнәғәте пр‑тиеларында санитария күҙәтеүе ойоштороу, бактерия йөрөтөүселәрҙе асыҡлау һәм дауалау.
Башҡортостанда 20 б. башында Ҡ.т. эпиде‑ миялары була, улар профилактика һәм дауалау саралары ойошторолғандан һуң бөтөрөлә; 60‑сы йй. алып ауырыуҙың һирәк осраҡтары теркәлеп тора. 40—60‑сы йй. БДМИ‑ла Ҡ.т. иҫкәртеү (З.М.Вәлиуллина, Е.К.Галанина, И.В.Чернова) һәм дауалау б‑са (Р.Ф.Мөхәммәтрәхимова, Б.В.Сөләймәнов) фәнни тикшеренеүҙәр үткәрелә.
А.П.Мамон
Тәрж. Хәйҙәров М.М.


text:
Хәйретдин Ҡараман тәфсиренән һәм Ғабдуррахмән Ҡаяның «Иман һәм ғийбәҙәт» исемле китабынан )
20.Әгәр (кәферҙәр) һинең менән бәхәсләшә башлаһа, әйт:
— Вәғәздәремә эйәргәндәр менән мин Аллаһҡа буйһондом! — тип. Үҙҙәренә Китап индерелгәндәрҙән һәм жаһил мөшриктәрҙән һора:
— Һеҙ ҙә Исламды ҡабул итеп, (Аллаһҡа) буйһондоғоҙмы? — тип.
Әгәр Исламды ҡабул иткән булһалар, тура юлды тапҡан булырҙар. Әгәр инҡар итеп, йөҙ сөйөрһәләр, һиңә бары тик уларҙы (йәһәннәм ғазабы менән) киҫәтергә генә ҡала. Хаҡтыр, Аллаһ бәндәләренең ҡылғандарын күҙәтеп тора.
21.Аллаһтың аяттарын инҡар итеүҙәре арҡаһында, кәфер булғандарҙан, хаҡһыҙға пәйғәмбәрҙәрҙе үлтереүселәр һәм ғәҙеллеккә өндәүсе инсандарҙың йәндәрен ҡыйғандарҙы:
— (Һеҙгә) бик тә хәтәр яза буласаҡ! — тип «һөйөндөр». (22)Быларҙың донъялағы эштәре лә, Әхирәттәгеләре лә бушҡа сыҡты. Уларға бер кем дә ярҙам итә алмаҫ. (23)(Рәсүлем) үҙҙәренә Китаптан бер өлөш бирелгән ҡәүемде күрмәнеңме әллә? Улар араһында ғәҙеллек урынлаштырыр өсөн, тура юлға саҡырыр өсөн, уларға Аллаһтың Китабы бирелде. Ләкин уларҙың бер өлөшө (Китапҡа) арҡа менән боролдо. (24)Бының сәбәбе шулдыр, улар йәнә лә әйттеләр:
— Беҙгә мәңгелек ут бер ҡасан да ирешмәйәсәк, әгәр һанаулы көндәрҙә генә ирешмәһә инде, (беҙ йәһәннәмдә оҙаҡ ҡалмаясаҡбыҙ), — тинеләр. Дин мәсьәләһендә улар уйлап сығарған был нәмә (үҙҙәрен-үҙҙәре) алдау ғына. (25)Киләсәге шик уятмай торған бер Көндө уларҙы бер урынға йыйырбыҙ; уларға ғәҙелһеҙлек булмаясаҡ, ләкин уларға донъялағы ҡылғандарына күрә, тап-тамам түләү (яза) биреләсәк, бына шул ваҡытта уларҙың хәле нисегерәк булыр икән?
26.(Рәсүлем) әйт һин:
— Әй, мөлкәттәрҙең хужаһы-Аллаһ, Һин теләгән кешегә милекте бирәһең, кемдең милкен алырға теләһәң, унан алаһың. Теләгән кешеңдең ҡәҙерен арттыраһың, теләмәгәнеңде меҫкенлеккә төшөрәһең. Изгелек бары тик Һинең ихтыярыңдаҙыр. Шик юҡ, Һин барса нәмәгә ҡөҙрәтлеһең. — тип. (27)- Төндө көн менән, көндө төн менән аралаштыраһың. Үлекте терелтәһең, терене үлтерәһең (йәнһеҙҙән йәнлене сығараһың, йәнлене йәнһеҙ итәһең). Теләгән бәндәңә сикһеҙ мул ризыҡ бирәһең, -тип әйт.
28.(Һуғыш ваҡытында) мөьминдәр мөьминдәрҙе ташлап, кәферҙәр менән дуҫ булмаһын. Шулай эшләгән кеше Аллаһтан бер ниндәй (ярҙам) күрмәҫ. Әгәр, улар тарафынан дәһшәт янаһа ғына (дуҫ булырға мәжбүрһегеҙ). Аллаһ (һеҙгә язаһынан) ҡурҡырға бойорҙо. Ниһайәт, (был донъянан китеп) Аллаһ хозурына барыу ҙа Аллаһ әмерендәҙер.
29.Әйт Һин:
— Күңелдәрегеҙҙәгене йәшерһәгеҙ ҙә, асып һалһағыҙ ҙа Аллаһ белә. Күктәрҙә, Ерҙә нимәләр бар — Аллаһ барыһын да белеп тора, — тип уларға. Аллаһтың бөтөн нәмәгә ҡөҙрәте етә.
30.Аңлы булығыҙ, ул Көндө (Ҡиәмәттә) донъяла изгелек ҡылған булһа ла, яманлыҡ ҡылған булһа ла, һәр кем үҙ әжерен табыр; кеше ҡылған яманлыҡтарынан йыраҡ арала торорға теләр. Аллаһ асылда һеҙҙе (Үҙенә ҡаршы килеүҙән) ҡурҡырға бойора. Аллаһ бәндәләренә сикһеҙ шәфҡәтлеҙер.
31.(Рәсүлүллаһ) Һин әйт:
— Әгәр Аллаһты яратһағыҙ, миңә эйәрегеҙ (Исламды ҡабул итегеҙ.). Аллаһ та һеҙҙе яратыр һәм гөнаһтарығыҙҙы ярлыҡар, — тип. Аллаһ ярлыҡаусы, киң күңелле, ғәфү итеүсе.
32.Әйт Һин:
— Аллаһҡа һәм Пәйғәмбәргә итәғәт итегеҙ, — тип. Әгәр йөҙ сөйөрһәләр, шөбһәһеҙ, Аллаһ та ул кәферҙәрҙе яратмаҫ.
33—34.Ысынлап та, Аллаһ Әҙәмде, Нухты, Ибраһимды һәм уларҙың тоҡомдарын, Ғимран ғаилаһен — барыһын да бер нәҫелдән булараҡ, халыҡтарға мәшһүр (өҫтөн) ҡылды. Аллаһ ысынлыҡта барыһын да ишетеүсе, мөкәммәл белеп тороусыҙыр.
35.Ғимрандың ҡатыны:
— Раббым, ҡарынымдағы яралғыны Һиңә (донъя мәшәҡәттәренән) азат ҡол итергә ант иттем. (Минең антымды) ҡабул ит. Шөбһә юҡтыр, Һин ишетәһең дә, күреп тә тораһың, - тине.
36.(Мәрйәмдең әсәһе) ҡыҙ тапҡас, әйтте, Аллаһ уның ҡыҙ табасағын белә ине:
— Раббым, минең ҡыҙ балам булды, шөкөр. Ир бала ҡыҙ бала кеүек булмай инде ул (йәғни ир кеүек хеҙмәт итә алмаҫ). Мин уға Мәрйәм исеме ҡуштым. Был баланы һәм унан тыуған балаларҙы ҡыуылған шайтандан һаҡлар өсөн Һиңә тапшырҙым, — тине. (37)Шулай итеп, Раббы уны бик теләп ҡабул итте. Уны бер гүзәл үҫемлек кеүек тәрбиәләп үҫтерҙе. Зәкәрийәне уға тәрбиәсе итеп ҡуйҙы. Бала ята торған бүлмәгә ҡасан ғына керһә лә, Зәкәрийә шунда мул ризыҡҡа тап була ине:
— Мәрйәм, был Һиңә ҡайҙан килде? — тип һораны Зәкәрийә. Ҡыҙ:
— Был — Аллаһ тарафынан. Шөбһә юҡтыр, Аллаһ кемгә теләһә, шуға сикһеҙ ризыҡ бирер, — тине.
38.Шунда Зәкәрийә Раббыға доға ҡылды:
— Раббым, Һин миңә бер пак бала бир. Әлбиттә, Һин минең доғаларымды ишетәһең.
39.Ул ғибәҙәт бүлмәһендә доға уҡып ултырғанда фәрештәләр әйтте:
— Ысынлыҡта Аллаһ Һине Йәхйә исемле бер бала менән ҡыуандырасаҡ, ул (Йәхйә) нәфсеһенә хужа була белеүсе, Аллаһ әйткән һүҙҙең (Китаптың) тура икәнлеген иҫбатлаусы Пәйғәмбәр буласаҡ, — тинеләр. (40)(Зәкәрийә) әйтте:
— Раббым, ысынлыҡта инде мин ҡартайып барам, ҡатыным да бала таба алмай, нисек итеп минең улым булыр икән? — тине. (Аллаһ әйтте):
— Шулай! Аллаһ нимә теләһә, шуны башҡарасаҡ, — тине.
41.(Зәкәрийә) әйтте:
— Раббым, (ул эштең) ғәләмәтен өйрәт, — тине. (Аллаһ) әйтте:
— Һинең ғәләмәтең шул булыр, Һин өс көн кешеләр менән һөйләшмә, (ишара менән) ым ҡағып ҡына аңлашырһың. Шулар өҫтөнә, Раббыңды гел иҫеңдә тот һәм аҡшам-сабах, тәсбих әйт (намаҙ уҡы), — тине.
42.Фәрештәләр әйтте:
— Әй, Мәрйәм, шик юҡ, Аллаһ Һине һайланы, һине айырыуса саф итеп тәрбиәләп үҫтерҙе, һине донъялағы башҡа ҡатындарҙан өҫтөн ҡылды, — тинеләр. — (43)Ий, Мәрйәм, ысын күңелдән Раббыңа ғибәҙәт ҡыл, сәждә ҡылыусылар менән сәждә ҡыл, (намаҙ уҡы).
44.(Мөхәммәд) былар (Хөннә, Зәкәрийә, Йәхйә, Мәрйәм ваҡиғалары) һиңә уахи булараҡ, йәшерен рәүештә төшөрөлә. Кем Мәрйәмде тәрбиәгә ала, тип ҡәләмдәрен һыуға ырғытҡанда һин улар янында түгел инең. Улар тартҡылашҡан ваҡытта ла һин шунда түгел инең.
45.Фәрештәләр:
- Ий, Мәрйәм, Аллаһ Һиңә бер кәлимә әйтеп, Һине һөйөндерәсәк: исеме Ғайса. (ҡушаматы) Мәсих, (сифаты) Мәрйәм улыҙыр. Донъяла ла, Әхирәттә лә даны-шөһрәте ҙур булыр. (Ул) Аллаһтың бик яҡындарынандыр. (46)Бишегендә лә, үҫкәс тә ул кешеләргә (хикмәтле) һүҙ һөйләйәсәктер. Ул изгеләрҙән булыр.
47.(Мәрйәм) әйтте:
— Йә Раббым, миңә бер генә ирҙең дә ҡағылғаны юҡ. Нисек итеп балам булыр һуң? — тине. (Фәрештәләр аша) Аллаһ әйтте:
— Шулай! Аллаһ нимә теләһә, шуны башҡара ала. Ул берәй эшкә ниәт итһә: бул, тип әйтһә, Ул теләгән нәмә шунда уҡ була ла. (48)— (Аллаһ) уны яҙырға, уға хикмәттәр, Тәүрәтты, Инжилде өйрәтәсәк, - (тинеләр фәрештәләр). (49) - Уны Исраил улдарына пәйғәмбәр итеп күндерәсәк, — (тинеләр фәрештәләр). (Ғайса уларға әйтәсәк):
— Дөрөҫө шулдыр, мин һеҙгә Раббыбыҙҙан аят (һөйөнсө) килтерҙем. Дөрөҫө шулдыр, мин һеҙгә балсыҡтан ҡош һыны яһармын, уға тыным менән өрөрмөн дә, Аллаһ ҡеүәте менән, ул йәнле ҡошҡа әүерелер. Аллаһ ярҙамы менән, мин тыумыштан һуҡырҙы күҙле итермен, ҡаты ауырыуҙарҙы сәләмәтләндерермен, үлектәрҙе тергеҙермен. Өйөгөҙҙә нимә ашағанығыҙ, нәмә йәшергәнегеҙ тураһында мин һеҙгә әйтермен. Әлбиттә, был ғәләмәттәрҙә һеҙҙең өсөн, әгәр ҙә һеҙ иман килтерһәгеҙ, ҡәтғи ғибрәттәр бар. (50)Минән элек индерелгән Тәүрәтты дөрөҫләүсе булараҡ һәм һеҙгә харам ителгән ҡайһы бер нәмәләрҙе хәләл итер өсөн (килдем). Һеҙгә Раббыбыҙҙан (пәйғәмбәрлегемде иҫбат итер өсөн) аят (хикмәт, мөғжизә) килтерҙем. Инде хәҙер Аллаһтың нәфрәтенән ҡурҡығыҙ, миңә итәғәт итегеҙ.(51) Шөбһә юҡ, Аллаһ минең дә Раббым, һеҙҙең дә Раббығыҙ. Шулай булғас, Уға ҡоллоҡ итегеҙ. Тура юл шул булыр.
52.Ғайса уларҙың инанмағандарын аңлап алғас, әйтте:
— Аллаһ юлында кем миңә ярҙамсы булыр? — тине. Хауариҙар:
— Беҙ ул Аллаһ илсеһенең ярҙамсылары. Аллаһҡа инандыҡ. Һин дә (Ғайса) шаһит бул, беҙ ысын мосолманбыҙ, — тинеләр.
(Хауариҙар — эйәсрендәр, апостолдар.)
53.— Йә Раббыбыҙ, Һин индергәнгә (ул Китапҡа) инандыҡ, был пәйғәмбәреңә лә эйәрҙек. Инде беҙҙе шаһиттар менән рәттән теркәп ҡуй, - (тип). (54)Кәферҙәр мәкерле хәйлә ҡорҙолар (Ғайсаны йәшертен генә үлтерергә уйланылар), Аллаһ та уларға ҡаршы хәйлә ҡорҙо. Аллаһ (бөтөн хәйләкәрләрҙән дә) хәйләкәрерәктер.
55.Шунда Аллаһ былай тине:
— Ий, Ғайса, шөбһәһеҙ, (улар түгел) Мин Һиңә әжәл ебәрәсәкмен, һине Үҙ яныма күтәреп, һине кәферҙәрҙең зыянынан ҡотҡарып, һиңә эйәргәндәрҙе Ҡиәмәт көнөнә ҡәҙәр кәфер итеүселәрҙән өҫтөн тотасаҡмын. Һуңғы ҡайтыуығыҙ ҙа Минең ихтыярымдаҙыр. Арағыҙҙа булған ҡаршылыҡтар-ғауғаларҙың хөкөмөн дә Мин бирәсәкмен. (56)Көфөрлөк итеүселәргә килгәндә, Мин уларҙы донъяла ла, Әхирәттә лә иң хәтәр яза менән ғазаплаясаҡмын. Уларға һис бер кем ярҙам итә алмаҫ.
57.Иман килтереп, изгелектәр эшләгәндәргә килгәндә, (Аллаһ) уларҙың әжерен теүәл итеп бирәсәктер. Аллаһ залимдарҙы яратмаҫ. (58)Беҙ быларҙы һиңә аяттарҙан (хикмәт тулы Ҡөръәндән) уҡыйбыҙ.
59.Ысынлап та, Ғайсаның хәле лә (атаһыҙ донъяға килеүе лә), Әҙәмдең яҙмышы ла бер Аллаһ хозурынандыр. (Аллаһ) уны (Әҙәмде) тупраҡтан яралтты. Һуңынан уға:
- Бул! - тине. Әҙәм бар булды.
(«Аллаһ хәҙрәти Әҙәмде әсәһе лә, атаһы ла булмаған килеш, тупраҡтан яралтты. Мәрйәм дә, Аллаһ ҡөҙрәте менән, ҡыҙ килеш, ирһеҙ бала тапты. Мөғжизәләр шуларҙыр. Аллаһтың башҡаларҙа булмаған тиңһеҙ ҡөҙрәте лә шундай мөғжизәләр барлыҡҡа килтереүендә сағыла». Мостафа Чагрыжы тәфсиренән.)
60.Хәҡиҡәт - Раббынандыр. Шуға күрә, шикләнеүселәрҙән булма.
61.Һиңә ғилем килгәс, һинең менән тартҡылашыусылар булһа, әйт:
— Килегеҙ үҙегеҙ, улдарығыҙ, ҡатындарығыҙ,беҙҙә үҙебеҙ, улдарыбыҙҙы, ҡатындарыбыҙҙы йыябыҙ һуңынан доға ҡылып ялбарырбыҙ ҙа, Аллаһтың ләғнәтен ялғансылар өҫтөнә ебәрербеҙ, — тип.
(«Нәжрән христиандарынан бер төркөм Ғайса пәйғәмбәр янына килеп, мөғжизә рәүешендә, атаһыҙ тыуған Ғайсаны Аллаһ тип танымаҡсы булдылар. Ғайса уларҙы бер ергә туплап: Аллаһ ялғансылар өҫтөнә ләғнәт ебәрһен, тип доға уҡырға саҡырҙы. Ләкин христиандар Ғайса менән килешмәнеләр, ҡурҡып ҡалдылар. Улар мосолмандар ҡул аҫтына кереп, һалым түләргә риза булып киттеләр».
Мостафа Чагрыжы тәфсиренән.)
62.Бына был (хәбәр), әлбиттә, иң дөрөҫ булған ваҡиғаның хәбәреҙер. Аллаһтан башҡа (Илаһи ҡөҙрәткә эйә һәм) Тәңре булырҙай һис бер кем, һис бер нәмә юҡ. Аллаһ, ысынлап та, ҡөҙрәт һәм хикмәттәр хужаһыҙыр.
63 . Әгәр (ысынлыҡтан, имандан) йөҙ сөйөрһәләр, хаҡтыр, Аллаһ ул боҙоҡлоҡ таратыусыларҙы белә.
64.Әйт:
— Әй, дин әһелдәре, һеҙҙең өсөн дә, беҙҙең өсөн дә ҡулай булған уртаҡ бер һүҙгә килегеҙ, бына былай әйтегеҙ: Аллаһтан башҡаға табынмайбыҙ. Уға һис бер нәмәне тиң итеп танымайбыҙ, Аллаһтан башҡа эйә эҙләп йөрөмәйбеҙ һәм бер-беребеҙҙе Аллаһ тип атамаясаҡбыҙ.
Бынан һуң да улар йөҙ сөйөрһә, әйт:
— Шаһит булығыҙ, беҙ ысын мосолмандарбыҙ, — тип.
65.Әй, китап әһелдәре, Ибраһим хаҡында ни өсөн тартҡылашаһығыҙ? Тәүрәт тә, Инжил дә унан (Ибраһимдан) һуң индерелде. Шуға ла аҡылығыҙ етмәйме?
66.Бына һеҙ дөрөҫлөктө белгән килеш һүҙ көрәштерәһегеҙ, белмәгәнегеҙ тураһында нимә өсөн тартҡылашаһығыҙ? Гәрсә, Аллаһ барыһын да белеп тора, һеҙ белмәйһегеҙ.
67.Ибраһим йәһүд тә, христиан да түгел, ул фәҡәт Аллаһты бер тип таныған (ысын мосолман ине). Ул мөшриктәрҙән дә түгел. (68)Дөрөҫө шулдыр, Ибраһимды бик тә яҡын күреүселәр, һәр хәлдә, уға эйәргәндәр һәм шул Пәйғәмбәргә (Мөхәммәдкә) һәм (уға) эйәреп, иман килтергәндәр ине. Иман килтергәндәрҙең ярҙамсыһы — Аллаһ Тәғәлә.
69.(Ий, мосолмандар) Китаплы халыҡтың бер өйөрө һеҙҙе юлдан яҙҙырырға, аҙҙырырға теләй. Бәлки, улар үҙҙәренән башҡаны аҙҙыра алмаҫтарын самаламайҙарҙыр ҙа.
70.Әй, китап әһелдәре, үҙегеҙ (Тәүрәттә һәм Инжилдәге дөрөҫлөктө) күрә тороп, Аллаһтың аяттарын ни сәбәпле инҡар итәһегеҙ? (71) Әй, китап әһелдәре, ни өсөн һеҙ хаҡты ялған менән бутайһығыҙ, дөрөҫлөктө йәшерәһегеҙ? Бының шулай икәнен белеп тораһығыҙ бит.
72.Китаплы халыҡтан бер төркөм әйтте:
— Үҙҙәренә индерелгәнгә (Ҡөръәнгә) иман килтергәндәр алдында көндөҙөн ышанған булығыҙ, көн аҙағында кәфер (инҡар) итегеҙ. Бәлки улар диндәренән ҡайтырҙар? (73)Һәм динегеҙгә инанғандарҙан башҡаһына ышанмағыҙ, — тинеләр. (Рәсүлем, уларға) әйт:
— Аллаһтың юлы иң дөрөҫ юл икәнлектә шик юҡ, — тип. — Һеҙгә бирелгәнгә (Тәүрәткә, Инжилгә) оҡшаш (Ҡөръән) башҡа берәүҙәргә лә бирелә ала.
Әгәр был турала бәхәсләшә башлаһалар, һин әйт уларға:
— Ысынлыҡта йомартлыҡ Аллаһ ҡулында. Ул теләгәненә әжер бирер. Аллаһтың рәхмәте киң, ысынлап та, ул бөтөн нәмәне белеп тороусы. (74)Ул кемгә теләһә, шуға рәхмәт индерер. Аллаһ — иң бөйөк изгелек эйәһе.
75.Китап уҡығандар араһында шундайҙары бар: уларга һин бер батман алтын бирһәң, ул уны һиңә кәметмәйенсә ҡайтарыр. Шундайҙары ла бар, һин уға бер динар бирһәң — ҡайтармаҫ, артынан йөрөп, өҫтөндә тороп алғансыға саҡлы. Бының сәбәбе шулдыр, улар әйтә:
— Наҙан халыҡ менән беҙҙең алыш-бирешебеҙ юҡ, — тип. (Йәнәһе, наҙан халыҡты, ғәрәптәрҙе, мосолмандарҙы алдаһаң да ғәйеп булмаҫ.) Улар белгән килеш, күҙҙәрен дә йоммайынса, Аллаһҡа ҡаршы (ялған) һөйләйҙәр.
76.Хаҡтыр, үҙенең вазифаларын (аманатын, вәғәҙәһен) боҙмайынса үтәгән кеше, гөнаһтарҙан һаҡланһа, шик юҡ, Аллаһ һаҡланғандарҙы һаҡлар.
77.Ысынлап та, Аллаһҡа биргән һүҙен-антын донъя малына һатҡан кешеләргә Әхирәттә һиc бер насибы булмаҫ. Аллаһ Ҡиәмәт көнөндә улар менән һөйләшмәҫ, уларға ҡарамаҫ, уларҙы пакламаҫ-аҡламаҫ. Уларҙы хәтәр газап көтә.
78.Китаплы халыҡ араһында шундай төркөмдәр бар, улар Китапта яҙылғандарҙы (Тәүрәтты, Инжилде) боҙоп уҡыйҙар, шуны дөрөҫ яҙыу, тип әйтәләр; гәрсә, ул һүҙҙәр был китаптарҙа яҙылмаған ине. Был — Аллаһтан ингән һүҙҙәр, тип әйтәләр; ул (өҫтәлгән һүҙҙәр) Аллаһтан түгел. Улар, дөрөҫлөктө белгән килеш, күҙ ҙә йоммайынса, ялған һөйләйҙәр. (79)Аллаһтан китап алып, аҡыл-зиһенгә эйә булып, пәйғәмбәрлекте ҡабул итеп, һуңынан:


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Кроссворд сис тә тәкә от!
Кроссворд сис тә тәкә от!
Алдан вәғәҙәләгәнсә, тиҙҙән кроссворд һәм сканворд сисеүселәр араһында хәтәр елле приз – тәкә уйнатасаҡбыҙ. Бының өсөн аҙна һайын гәзитебеҙҙә сыҡҡан башватҡысты сисеп, дөрөҫ яуап ебәрергә кәрәк.
Кроссворд-сканвордтың дөрөҫ паролен ебәргән һәр кеше Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Сәләм” программаһында тура эфирҙа үткәреләсәк йәрәбәлә ҡатнашасаҡ. Күп дөрөҫ яуап ебәргән уҡыусының конкурста еңеү мөмкинлеге лә артасаҡ. Бер генә шартыбыҙ бар: конкурста тик “Йәшлек” гәзитенә яҙылғандар ғына ҡатнаша ала.
Еңеүсегә бағыусыбыҙ – Әлшәй районының Ҡармыш ауылы фермеры Мөнир Шәймөхәмәтов затлы приз – үҙе үрсеткән тексель тоҡомло тәкә вәғәҙә итә.
Кроссворд-сканвордтың дөрөҫ паролен ебәргән һәр кеше Башҡортостан юлдаш телевидениеһының “Сәләм” программаһында тура эфирҙа үткәреләсәк йәрәбәлә ҡатнашасаҡ. Күп дөрөҫ яуап ебәргән уҡыусының конкурста еңеү мөмкинлеге лә артасаҡ. Бер генә шартыбыҙ бар: конкурста тик “Йәшлек” гәзитенә яҙылғандар ғына ҡатнаша ала.
Еңеүсегә бағыусыбыҙ – Әлшәй районының Ҡармыш ауылы фермеры Мөнир Шәймөхәмәтов затлы приз – үҙе үрсеткән тексель тоҡомло тәкә вәғәҙә итә.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Мона Лиза
«Мо́на Ли́за», шулай уҡ «Джоко́нда»; (итал. Mona Lisa, La Gioconda, франц. La Joconde), тулы исеме — Портре́т госпожи́ Ли́зы дель Джоко́ндо, итал. Ritratto di Monna Lisa del Giocondo) — Леонардо да Винчи картинаһы, Лувр музейынды һаҡлана, Париж, Франция. Донъяла бер иң билдәле сәнғәт әҫәрҙәренең береһе[1][2]. Флоренцияла ебәк һатыусы Франческо дель Джокондоның ҡатыны Лиза Герардини портреты булып иҫәләнә. 1503—1505 йылдар тирәһендә яҙылған.
Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Картинала яртылаш боролоп ултырған ҡара кейемдәге ҡатын төшөрөлгән. Ул кресло таянысына бер ҡулы менән таянып, икенсе ҡулын өҫтөнә ҡуйып, тамашасыға тура ҡарап ултыра. Был билдән төшөрөлгән картина. Кресло балконда йәки лоджияла тора. Элегерәк картина киңерәк булған тип иҫәпләнә. Ситтәге ике ҡырҙа лоджия колонналары яртылаш ҡына күренә.
Сәнғәтте өйрәнеүсе Борис Виппер Мона Лиза йөҙөндә квадроченто модаһы эҙҙәре булыуын билдәләй: уның ҡаштары һәм маңлайының өҫтөндә сәсе йолҡолған[3].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Мона Лиза» в базе данных Лувра (фр.)
- Мона Лиза (масштабируемая картина)
- Сайт, посвящённый образам Моны Лизы в современной культуре, в том числе и в рекламе


text:
Өфөнән Ҡаһирәгә башҡорт студенттарын алырға самолет ебәрелә
«Өфө» Халыҡ-ара аэропортынан «ЮТэйр» авиакомпанияһы самолеты Ҡаһирәгә осорға әҙерләнә. Ул урындағы ваҡыт менән 14 сәғәттә осорға тейеш. Һауа судноһы Башҡортостандан Ҡаһирәлә Әл-Әзһәр Халыҡ-ара ислам университетында уҡыған 50 студентты алып ҡайтырға тейеш. Хәҙер улар сыуалыштар солғап алған ҡалала бик ҡыйынлыҡтар кисереп йәшәй һәм тиҙерәк тыуған илдәренә ҡайтырға теләй.
«Өфө» Халыҡ-ара аэропортынан хәбәр итеүҙәренсә, «ЮТэйр» авиакомпанияһы Ту-154 самолетын бирә. Ул Рәсәйгә осорға теләүселәрҙең барыһын да аласаҡ. Ҡаһирәлә быйыл Рәсәйҙән бөтәһе 190-лап студент уҡый.
Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге вәкиллеге сыуалыштың тәүге көндәренән алып Башҡортостандан студенттарҙың хәлен белешеп тора. Мәғлүм булыуынса, ҡатмарлы сәйәси шарттар һәм сыуалыштар менән бәйле Мысырҙа ғәҙәттән тыш хәл индерелгән.


text:
Май байрамдарында нисек ял итәбеҙ?
Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәте буйынса, байрам көндәре менән бәйле Башҡортостанда 30 апрель, 1, 2 һәм 7, 8, 9 май ял көндәре булып тора.
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 112-се статьяһына ярашлы, 1 май – Хеҙмәт һәм Яҙ байрамы һәм 9 май – Еңеү Көнө – байрам көндәре булып тора.
2011 йылда байрам иҫәпләнгән 1 май көнө аҙналағы ял көнө — йәкшәмбегә тура килә. Ял һәм эшләмәгән байрам көндәре тура килгәндә ял көнө байрамдан һуңғы эш көнөнә күсерелә. Тимәк, ял көнө йәкшәмбе 1 майҙан дүшәмбе 2 майға күсерелә.
Йома көндәрендә – 29 апрелдә һәм 6 майҙа эш оҙайлылығы ҡыҫҡартылмай.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында Башҡортостанда 30 апрель, 1, 2 һәм 7, 8, 9 май ял көндәре булып тора.
РФ Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп йәки өҫтәмә түләүле отпускы бирелгәндә байрам көндәре — 1 һәм 9 май отпускының календарь көндәре иҫәбенә индерелмәй, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Башҡортостан делегацияһы «Туриада-2013» лагерында ҡатнашасаҡ
Башҡортостан делегацияһы Волга буйы федераль округының «Туриада-2013» спорт-туристик лагерында ҡатнашасаҡ. Сара Һарытау өлкәһендә 22-25 майҙа үтә.
Туризм буйынса спорт мастеры һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған сәйәхәтсеһе Николай Пестов етәкселегендәге команда составына 35 кеше инде. Өфө һәм Бөрө ҡалаларының туристик клубтарында шөғлләнеүселәр, республика ярыштарында еңеүселәр һәм призерҙар, шулай уҡ тренерҙар һәм судьяларҙан торған команданы Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта етәкләйәсәк.
Төбәктең йәштәр сәйәсәте һәм спорт ведомствоһы етәксеһе һүҙҙәренсә, команда спорт-туристик лагерҙа ҡатнашыуға әүҙем әҙерләнә.
— Лагерға федераль округтың көслө спортсылары һәм туристары йыйыласаҡ. Башҡортостан Республикаһы исеменән лайыҡлы сығыш яһау беҙҙең төп бурыс булып тора. Команданан юғары һөҙөмтәләр көтәбеҙ, — тине министр.
Спорт-туристик лагерь – округтың иң яҡшы спортсыларын һәм туристарын асыҡлауға, туризмды пропагандалауға йүнәлтелгән комплекслы сара. РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич патронажы аҫтында үткәрелгән сарала 16-21 йәштәрҙәге 500-гә яҡын уҡыусы һәм студент ҡатнашасаҡ.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Страница 35
Осрашайыҡ, курсташтар!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 21-06-2011, 11:42
Осрашайыҡ, курсташтар! БДУ-ның филология факультетының башҡорт-рус бүлеген 1986 йылда тамамлаған курсташтарыбыҙҙы 25 июндә үтәсәк осрашыуға саҡырабыҙ. Һеҙҙе сәғәт 12-лә БДУ алдында көтәбеҙ.
Бәйләнеш өсөн телефондар: 89174795135 (Гамлет), 89063758709 ( Тәнзилә)....
Бәйләнеш өсөн телефондар: 89174795135 (Гамлет), 89063758709 ( Тәнзилә)....
Депутатҡа һорау бирегеҙ
Новости / Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 20-06-2011, 16:21
Шишәмбелә, йәғни 21 июндә, «Йәшлек» гәзите редакцияһында сәғәт 11-ҙә башланасаҡ «тура бәйләнеш»тә РФ Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов милләттәштәребеҙҙе борсоған һорауҙарға яуап бирәсәк.
Һорауҙарығыҙҙы (347)-273-46-38 телефоны буйынса шылтыратып та бирә, электрон почта (ye02@yandex.ru) аша ла ебәрә алаһығыҙ....
Һорауҙарығыҙҙы (347)-273-46-38 телефоны буйынса шылтыратып та бирә, электрон почта (ye02@yandex.ru) аша ла ебәрә алаһығыҙ....
«Йәшлек» - фараз»да ҡатнашығыҙ, бүләктәр отоғоҙ!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 18-06-2011, 16:01
Һуңғы йылда гәзиткә яҙылыусылар өсөн шәп ярҙам уйлап тапҡайныҡ, хәтерегеҙҙә булһа – кем дә кем баҫманың яңы тиражын дөрөҫ фаразлай, редакция коллективы менән уның өйөнә барып, берәй «елле» генә эшен башҡарып китә инек. Был юлы ла фаразлаусылар өсөн арыу ғына сюрприз бар. Бының өсөн һеҙгә гәзиткә яҙылыу тураһындағы квитанцияғыҙҙың күсермәһен, фараз яҙылған купонға тулы адресығыҙҙы, исем-шәрифтәрегеҙҙе, телефонығыҙҙы ла теркәп, редакцияға ебәрергә генә ҡала....
«Йәшлек» менән бергә булайыҡ!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 18-06-2011, 11:22
Башҡортостаныбыҙҙа сыҡҡан барлыҡ баҫмаларҙы ла яратам, ә шулай ҙа, иң яратҡаным, күңелемә яҡыны – «Йәшлек».
Яратҡан баҫмам өйҙә лә, эштә лә, юлда ла һәр саҡ минең менән. Унан бер генә көнгә лә айырылғаным юҡ. Дуҫтарым, яҡындарым да «Йәшлек»кә тоғро икәнемде, унһыҙ йәшәй алмауымды белә. Минән күреп, күптәре гәзитте яҙҙырып йә һатып алып уҡый башланы, бай йөкмәткеле баҫма күптәрҙең күңеленә хуш килде. Гәзитте уҡымлы, ҡыҙыҡлы итеп сығарыуға күп көс һалған йәшлектәргә ҙур рәхмәтемде еткергем килә. Үҙ эшен тырышып, яратып башҡарғандарҙың хеҙмәт емеше ул «Йәшлек». Редакция хеҙмәткәрҙәре халыҡҡа яҡын, улар һәр ваҡыт үҙ уҡыусылары менән осрашып, аралашып йәшәй. Шулай булмай ни, тағы ҡайһы гәзиттең журналистары ҡыштың сатнама һыуыҡ көнөндә ауыл ерендә көн итеүсе уҡыусыһының баҡсаһында ҡар тотоп, ә йәйен миндек бәйләшеп йөрөй?...
Яратҡан баҫмам өйҙә лә, эштә лә, юлда ла һәр саҡ минең менән. Унан бер генә көнгә лә айырылғаным юҡ. Дуҫтарым, яҡындарым да «Йәшлек»кә тоғро икәнемде, унһыҙ йәшәй алмауымды белә. Минән күреп, күптәре гәзитте яҙҙырып йә һатып алып уҡый башланы, бай йөкмәткеле баҫма күптәрҙең күңеленә хуш килде. Гәзитте уҡымлы, ҡыҙыҡлы итеп сығарыуға күп көс һалған йәшлектәргә ҙур рәхмәтемде еткергем килә. Үҙ эшен тырышып, яратып башҡарғандарҙың хеҙмәт емеше ул «Йәшлек». Редакция хеҙмәткәрҙәре халыҡҡа яҡын, улар һәр ваҡыт үҙ уҡыусылары менән осрашып, аралашып йәшәй. Шулай булмай ни, тағы ҡайһы гәзиттең журналистары ҡыштың сатнама һыуыҡ көнөндә ауыл ерендә көн итеүсе уҡыусыһының баҡсаһында ҡар тотоп, ә йәйен миндек бәйләшеп йөрөй?...
«Тамаша» журналының 3-сө һаны донъя күрҙе
Әҙәбиәт / Объявления // 14-06-2011, 13:44
Билдәле урыҫ шағиры Андрей Вознесенскийҙың «Я вышел в сайт» исемле поэмаһын күптәр уҡығандыр, моғайын. Донъя мәшәҡәттәренән арынып, сайтта сәйәхәт итеүенән башланып китә ул, мәктәп программаларынан беҙгә яҡшы таныш шиғри әҫәрҙәрҙән цитаталар ҡулланылған был әҫәрҙә виртуаль һәм реаль донъялар тураһында фәлсәфәүи фекерҙәр ярылып ята. Нимә һуң ул интернет һәм уны файҙаланыуҙа ниндәй ҡаршылыҡтар килеп тыуа? Сираттағы «Мөхәррир һүҙе» ошо турала.
Драматургияның, башҡорт драматургияһының киләсәге бармы? Апрель айында Өфөлә Башҡортостан яҙыусыларының ХV съезында драматургия секцияһы етәксеһе, танылған драматург Наил Ғәйетбайҙың сығышы сәнғәттең был төрөн айырыуса үҙ итеүселәр өсөн генә түгел, барлыҡ журнал уҡыусыларыбыҙ өсөн дә ҡыҙыҡлы булыр....
Драматургияның, башҡорт драматургияһының киләсәге бармы? Апрель айында Өфөлә Башҡортостан яҙыусыларының ХV съезында драматургия секцияһы етәксеһе, танылған драматург Наил Ғәйетбайҙың сығышы сәнғәттең был төрөн айырыуса үҙ итеүселәр өсөн генә түгел, барлыҡ журнал уҡыусыларыбыҙ өсөн дә ҡыҙыҡлы булыр....
Гәзитебеҙгә яҙылып, «Йәшлек»-фараз»да ҡатнашығыҙ, бүләктәр отоғоҙ
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 14-06-2011, 12:48
Ҡәҙерле дуҫтар, быйылғы йылдың икенсе яртыһына гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы тамамланыуға ни бары бер генә аҙна ваҡыт ҡалды. Әлбиттә, әлеге мәлдә ауылда ҡылды ҡырҡҡа ярыр мәл: йәшелсә баҡсаларындағы сүп-сарҙы, ямғырҙарҙан һуң дәррәү күтәрелгән картуфты утайһы бар. Шулай ҙа эш менән мауығып, рухи тормошоғоҙ тураһында ла онотоп ебәрмәгеҙ – яратҡан «Йәшлек» гәзитенә квитанция тултырып, беҙҙең «Йәшлек» – фараз» конкурсында ҡатнашығыҙ. Гәзитебеҙгә иң беренселәрҙән булып яҙылып, тиражын мөмкин тиклем дөрөҫ күҙаллаған тәүге 50 кешене, һәр ваҡыттағыса, бүләктәр һәм ҡыҙыҡлы сюрприз көтә. Тик бының өсөн әлеге һанда баҫылып сыҡҡан купонды ентекләп тултырып, тиҙерәк редакцияға ебәреүегеҙ һорала. Купонға, иң мөһиме, киләһе ярты йыллыҡҡа гәзитебеҙҙең тиражы күпме буласағын фаразлаған һандарҙы, исем-шәрифегеҙҙе һәм теүәл адресығыҙҙы, хатта телефон номерҙарығыҙҙы (өйҙөкө лә, кеҫәнеке лә ярай) яҙып ебәреүегеҙ мотлаҡ....
Беренсе урынға – 4000 һум!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-06-2011, 09:40
Хат ташыусылар, еңегеҙҙе һыҙғанығыҙ! Матбуғат баҫмаларына яҙылыу кампанияһы барышында тоғро дуҫтарыбыҙ – почтальондарҙы тағы ла әүҙемерәк булырға саҡырабыҙ. Һеҙҙең өсөн, тик һеҙҙең өсөн генә үҙенсәлекле конкурс иғлан ителде: республика баҫмаларына иң күп яҙылыу ойоштороусылар аҡсалата приз менән бүләкләнәсәк. Уның күләме I урын өсөн – 4000, II урынға – 3000, III урынға – 2000 һум....
Кемдең ҡымыҙы иң тәмлеһе булыр?
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-06-2011, 09:36
Баймаҡ районының Темәс ауылында 18 июндә үтәсәк һабантуйҙа ҡымыҙсыларҙың район конкурс-күргәҙмәһе лә ойоштороласаҡ.
Ул Темәс ауылы халҡы ла әүҙем ҡушылған «Айыҡ ауыл – 2011» республика конкурсына бағышлана. Унда башҡорт милли эсемлеген шәхси етештереүселәр генә ҡатнашасаҡ. Конкурста ҡатнашҡан һәр кеше шифалы эсемлектең «визит карточкаһы»н тәҡдим итәсәк. «Темәс» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге етәксеһе Нур Ҡолмырҙин әйтеүенсә, был сара иҫерткес эсемлектәрҙән баш тартырға теләүселәр өсөн бик ҡулай буласаҡ, шулай уҡ халыҡ үҙ ата-бабаларының мәҙәни мираҫына ғәмәлдә ылыҡтырыласаҡ....
Ул Темәс ауылы халҡы ла әүҙем ҡушылған «Айыҡ ауыл – 2011» республика конкурсына бағышлана. Унда башҡорт милли эсемлеген шәхси етештереүселәр генә ҡатнашасаҡ. Конкурста ҡатнашҡан һәр кеше шифалы эсемлектең «визит карточкаһы»н тәҡдим итәсәк. «Темәс» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге етәксеһе Нур Ҡолмырҙин әйтеүенсә, был сара иҫерткес эсемлектәрҙән баш тартырға теләүселәр өсөн бик ҡулай буласаҡ, шулай уҡ халыҡ үҙ ата-бабаларының мәҙәни мираҫына ғәмәлдә ылыҡтырыласаҡ....
Өлгөрөп ҡалығыҙ, дуҫтар!
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-06-2011, 09:35
Юҡ, дуҫтар, һеҙҙе ниндәйҙер ҡиммәтле әйбер артынан сиратҡа йүгерергә саҡырмайбыҙ, «тауарыбыҙ» рухи яҡтан ҡиммәткә эйә – «Йәшлек»кә яҙылырға онотмағыҙ, тиеүебеҙ. Әйткәнебеҙсә, хаҡтарҙы һеҙҙең ҡарамаҡҡа көйләгәнбеҙ: беренсе ярты йыллыҡта 80148 индекслы (шишәмбе һәм шәмбе һандары) гәзитебеҙгә яҙылыу 371 һум да 22 тин тора ине, икенсеһендә ул 351 һум 72 тингә тиклем кәмене. Шәмбе һанын ғына алдырырға теләүселәр 16144 индекслы «Йәшлек»кә лә арзанғараҡ яҙыла ала. Ҡышын хаҡ 302 һум да 16 тин булһа, әле 294 һум 18 тинегеҙ ҙә етә....
Профессиональное училище № 13 г. Уфы обьявляет прием учащихся
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 4-06-2011, 11:06
Государственное образовательное учреждение начального профессионального образования ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ УЧИЛИЩЕ № 13 г. Уфы ОБЪЯВЛЯЕТ П Р И Е М У Ч А Щ И Х С Я на 2011 – 2012 учебный год на обучение по профессиям, пользующимся спросом на рынке труда ПРИНИМАЮТСЯ: ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ УЧИЛИЩЕ № 13 г. Уфы ОБЪЯВЛЯЕТ ПРИЕМ УЧАЩИХСЯ. Мастер отделочных строительных работ, Мастер общестроительных работ, Монтажник технологического оборудования, Автомеханик, Сварщик, Электромонтер по ремонту и обслуживанию электрооборудования...


text:
Ә бөтөнләй атай-әсәйһеҙ ҡалған үкһеҙ етемдәрҙең әсе ҡайғыларға, тауҙай ауырлыҡтарға бирешмәй йәшәргә тырышыуы, белем алып, илебеҙгә файҙалы кешеләр булып сығыуы хайран ҡалырлыҡ. Шундайҙарҙың береһе — Ҡотой мәктәбенең хаҡлы ялдағы уҡытыусыһы Маһира Абдулла ҡыҙы Йәркәева менән бер коллективта эшләнек. Уның етемлектә үткән бала сағы тураһында һөйләгәндәрен тыныс ҡына тыңлап булмай торғайны.
Ә бөтөнләй атай-әсәйһеҙ ҡалған үкһеҙ етемдәрҙең әсе ҡайғыларға, тауҙай ауырлыҡтарға бирешмәй йәшәргә тырышыуы, белем алып, илебеҙгә файҙалы кешеләр булып сығыуы хайран ҡалырлыҡ. Шундайҙарҙың береһе — Ҡотой мәктәбенең хаҡлы ялдағы уҡытыусыһы Маһира Абдулла ҡыҙы Йәркәева менән бер коллективта эшләнек. Уның етемлектә үткән бала сағы тураһында һөйләгәндәрен тыныс ҡына тыңлап булмай торғайны.
Яҙмаларҙы артабан дауам итер алдынан бер иҫкәрмә яһап китергә кәрәк. Әйтелешенән сығыптыр инде, ул замандың урыҫ телендәге ҡағыҙҙарында Уртауыл Артауылға әйләнгән. Ул ғына түгел, тарихи сығанаҡтарға күҙ һалмау, телсе ғалимдарға мөрәжәғәт итмәү арҡаһында ауылдарҙың рәсми исеме бөгөн дә Иҫке Артауыл һәм Яңы Артауыл булып йөрөй. Шулай итеп, топонимдың сығышы менән “Уртауыл” икәнен белһәк тә, Яңы Артауыл хаҡында һөйләргә тура килә.


text:
Өфөлә өс айлыҡ сабыйын бетон иҙәнгә төшөрөп ебәргән әсә балаға хоҡуғынан мәхрүм ителгән Фото: Ксения Калинина
Өфөлә өс айлыҡ сабыйын бетон иҙәнгә төшөрөп ебәргән әсә балаға хоҡуғынан мәхрүм ителгән
Өфөлә өс айлыҡ сабыйын бетон иҙәнгә төшөрөп ебәргән әсә балаға хоҡуғынан мәхрүм ителгән Фото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Өфөлә йәшәгән 32 йәшлек ҡатын өс айлыҡ улын бетон иҙәнгә төшөрөп ебәргәне өсөн хөкөм ителгән. Баш ҡаланың Калинин районы прокуратураһының матбуғат хеҙмәтендә һөйләүҙәренсә, ул Енәйәт кодексының «Бала тәрбиәләү буйынса бурыстарҙы тейешенсә үтәмәү» һәм «Һаҡһыҙлыҡ буйынса һаулыҡҡа ауыр зыян килтереү» статьялары буйынса ғәйепләнеүселәр эскәмйәһенә ултырған.
«Ҡатын әхлаҡһыҙ тормош алып барған һәм өс айлыҡ улы хаҡында хәстәрлек күрмәгән, уның сәләмәтлеген һәм туҡланыуын ҡайғыртмаған, һөҙөмтәлә бала ауыр сирҙәргә дусар булған, шулай уҡ сабыйҙың тыуғандан алып ауырыуҙары бар», — тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
2016 йылдың июлендә иҫерек әсә сабыйын иҙәнгә төшөрөп ебәргән. Малай баш һөйәге-мейе йәрәхәттәре алған. Суд барышында әсә кеше үкенде һәм үҙ ғәйебен таныны. Суд уға бер йылға тиклем холоҡ төҙәтеү эштәрен тәғәйенләне һәм әсә хоҡуғынан мәхрүм итте.
http://www.bashinform.ru/news/1104634-v-ufe-mat-uronivshuyu-trekhmesyachnogo-malysha-na-betonnyy-pol-lishili-roditelskikh-prav-/


text:
Төбәктә «Сулпылар» республика телевизион конкурсына һайлап алыу туры тамамлана Фото: vk.com/sulpilar
Төбәктә «Сулпылар» республика телевизион конкурсына һайлап алыу туры тамамлана
Төбәктә «Сулпылар» республика телевизион конкурсына һайлап алыу туры тамамлана Фото: vk.com/sulpilar
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
5 мартта «Сулпылар» республика телевизион конкурсына сираттағы һайлап алыу туры тамамлана. Ул интернет селтәрендә бара. Башҡорт йәки татар телдәрендә йырҙар төшөрөлгән видеояҙмалар «Бәйләнештә» конкурстың рәсми төркөмөндә ҡабул ителә.
Бәйгелә биш йәштән 15 йәшкәсә балалар ҡатнаша ала. Ойоштороусылар әйтеүенсә, ҡатнашыусы баһалама ағзаларына бер генә йыр тәҡдим итә. Яҙма конкурстың һайлап алыу туры өсөн махсус төшөрөлгән булырға тейеш (концерттан яҙмалар йәки элек төшөрөлгән клиптар ҡабул ителмәй).
Белешмә. «Сулпылар» республика телевизион конкурсы 1992 йылдан алып үткәрелә. Ошо ваҡыт эсендә унда республиканың төрлө мөйөштәренән меңдәрсә йәш талант ҡатнашты. Күптәр ошонда сәхнәгә юл ярҙы, еңеүселәр Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара фестивалдәрҙә лауреат исемен яуланы.


text:
Акманов Ирек Доктор исторических наук Профессор...
Извините, описание временно не доступно...
Башкорт халкының куренекле улы, мәғрифәтсеһе, шағир-классигы Мифтахетдин Ахмулланың...
Башҡорт теленең академик һүҙлеге — башҡорт лексикографияһы тарихында...
Был китапҡа авторҙың биш пьесаһы тупланды. Уларҙа ябай кешеләрҙең эске донъяһы,...
Хаҡ Тәғәлә юлында күркәм ғаилә ҡopon, Аллаһ Сөбханә Тәғәләнең дә, бәндәләрҙең ризалығын...
Был китапҡа йәш авторҙың кесе һәм урта йәштәге мәктәп уҡыусыларына тәғәйенләнгән ҡыҙыҡлы...
Һайланма әҫәрҙәр: пьесалар, публицистик мәҡәләләр, очерктар, ижади...
Был китапта грамматик хеҙмәттәрҙең, әҙәбиәт менән матбуғат теленең урыҫ теленә эйәреп,...
Йәш прозаик Флүр Газиндың был икенсе китабы. «Эш алтында түгел» йыйынтығына ингән хикәйә...
Рәшит Сабитовтын, был китабына ингән повес- тарында һәм хикәйәләрендә актив позициялы...
Кешене тәрбиә ҡылыу - фәҡәт ашатып - эсертеп үҫтермәк мәғәнәһендә генә түгел,...
Автор бик ҡыҙыҡлы фактик материалдар нигеҙендә күре некле ...
Мөхомәтсәлим Өмөтбаев (1841—1907 й.й.)—Көнсығыш телдәре, тарих буйынса киң белемгә эйә булған...
Был китап асылда барлыҡ мосолмандарға тәғәйенләнгән: нама....
Библияның Рəсəй халыҡтары телдəренə...
Башҡорт теленең академик һүҙлеге — башҡорт лексикографияһы...
Башҡорт теленең академик һүҙлеге — башҡорт лексикографияһы...
Башҡорт теленең академик һүҙлеге — башҡорт лексикографияһы...
Извините, описание временно не доступно...


text:
Шаран районының Дүртөйлө урта мәктәбенә Алексей Кондратьев исеме бирелде
Бер йыл элек Өфө дәүләт нефть техник университеты профессоры, техник фәндәр докторы, Рәсәй Тәбиғәт фәндәре академияһының ағза-корреспонденты, БР Инженерлыҡ академияһының мөхбир ағзаһы, сыуаш халҡының данлыҡлы улы Алексей Кондратьев беҙҙең аранан китте.
Ғалим һәм йәмәғәт эшмәкәренең тыуған ерендә, Шаран районының Дүртөйлө ауылында, уның исемен мәңгеләштереү буйынса сара үтте. Хәтер кисәһенә республиканың баш ҡалаһынан Алексей Кондратьевтың улы Юрий, Башҡортостан сыуаштары кәңәше (съезы) Башҡарма комитеты рәйесе Валерий Сидоров, Өфө дәүләт нефть техник университеты проректоры Владимир Попков, университеттан хеҙмәттәштәре һәм уҡыусылары, «Нарспи» сыуаш халыҡ фольклор-этнография ансамбле килде.
Сарала Алексей Кондратьевтың яҡташтары, хеҙмәттәштәре, кисәне алып барыусылар ғалим, яҙыусы, Өфө сыуаш мәҙәниәте клубын ойоштороусы һәм етәксеһенең тормош юлы тураһында һөйләне, тип хәбәр итте Шаран районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Раил Мусин.
Артабан Дүртөйлө урта мәктәбе бинаһында таҡтаташ асыу тантанаһы үтте, мәктәпкә Алексей Кондратьев исеме бирелде. Шулай уҡ белем биреү учреждениеһында уның музейы асылды, унда ғалимдың фотоһүрәттәре, китаптары һәм башҡа шәхси әйберҙәре һаҡланасаҡ.


text:
Дауа саралары
Дауа сараһы, дарыу препара́ты, медикаме́нт, дарыу (яңы лат. praeparatum medicinale, praeparatum pharmaceuticum, medicamentum; жарг. дауа сараһы) — ауырыуҙарҙы профилактикалау, диагностикалау һәм дауалау өсөн ҡулланыла торған, матдә йәки дауа формаһы рәүешендәге (төймә, капсула, иретмә, мазь һ.б.) синтетик йәки тәбиғи сығышлы матдәләр ҡатнашмаһы[1].
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кешеләр борон ваҡыттарҙан уҡ, төрлө дауа саралары ҡулланып үҙҙәренең ғүмерҙәрен һаҡлап ҡалырға тырышҡан. Былар йыш ҡына үҫемлек һығындылары булған, шулай уҡ сей ит, сүпрә һәм мал ҡалдыҡтарынан яһалған препараттар ҙа ҡулланылған. Ҡайһы бер дауа саралары үҫемлек йәки мал сеймалынан еңел табыла торған формала булған, шуға бәйле рәүештә медицина борон замандарҙан уҡ үҫемлек һәм мал сығышлы дауа сараларын (мәҫәлән боронғо Мысырҙа уҡ билдәле булған, кенә уты, әфиүн, диңгеҙ һуғаны; боронғо индустарға билдәле булған, терегөмөш; уймаҡ сәскә, ынйы сәскә, умырзая һәм башҡа халыҡ медицинаһында киң ҡулланыла торған үҫемлектәр) күп күләмдә уңышлы ҡулланған[2]. Тик химия үҫешендә генә кешеләр, был матдәләрҙең дауа эффекттарының организмға билдәле химик бәйләнештәр ярҙамында ғына һайланма тәьҫиренә бәйлелегенә инанғандар. Һуңғараҡ, бындай бәйләнештәрҙе лабораторияларҙа синтез юлы менән ала башлағандар.
Техника һәм ҡайһы бер фәнни дисциплиналарҙың (анатомия, физиология һәм айырыуса химия) үҫеше уңышында XIX быуаттың икенсе яртыһында, беренсенән, тура килеүҙә йәки төрҙә булмаған, ләкин терапевтик йоғонтоға эйә булған (антипирин, пирамидон, плазмоцид, аспирин һ.б.), күп һанлы матдәләрҙең синтезын һәм, икенсенән, дауа сараларының йоғонтоһон тикшереүҙе, шулай уҡ дауалауҙа һәм дауа ғилеменә инештә әлегә тиклем батшалыҡ иткән фәнни тикшерелмәгән теорияларҙы алыштырған, яңы дауалар табыуҙы фәнни тикшеренеү нигеҙенә ҡуйыуҙы рөхсәт иткәндәр (Парацельс, Ганеманн һ.б.)[2].
Пауль Эрлих, немец бактериологы һәм химигы, заманса химиотерапияға нигеҙ һалыусы һанала. 1891 йылда ул инфекциялы ауырыуҙарға ҡаршы көрәштә химик бәйләнештәрҙе ҡулланыу теорияһын эшләп сығарған.
Классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дауа сараларының төрлө билдәләренә нигеҙләнгән, бер нисә классификация бар:
- химик төҙөлөшө буйынса (мәҫәлән, фурфурол, имидазол, пиримидин һ.б. яһалма бәйләнештәр);
сығышы буйынса — тәбиғи, синтетик, минераль;
- фармакологик төркөм буйынса — Рәсәйҙә күпкә киңерәк таралған классификация кеше организмына препараттың тәьҫиренә нигеҙләнгән;
- нозологик классификация — ауырыуҙар буйынса классификация, ауырыуҙарҙы дауалау өсөн дарыу препараттары ҡулланыла;
- анатомик-терапевтик-химик классификация (ATХ) — халыҡ-ара классификация, унда препараттың ауырыуҙы дауалауға тәғәйенләнгән фармокологик төркөмө, уның химик тәбиғәте һәм ауырыуҙың нозологияһы иҫәпкә алына.
Дауа сараларын алыу өсөн сеймал булып тора[2]:
- үҫемлектәр (япраҡ, үлән, сәскә, орлоҡ, емеш, ҡайыры, тамыр) һәм уларҙы эшкәртеү продукттары (майлы һәм эфир майҙары, һуттар, тәбенге, ыҫмалалар);
- мал сеймалы — биҙҙәр һәм мал ағзалары, туң май, балауыҙ, тәрәс бауыры, һарыҡ йөнө майы һәм башҡалар;
- ҡаҙылма органик сеймал — нефть һәм уны ҡыуыу продукттары, таш күмер ҡыуы продукттары;
- органик булмаған ҡаҙылмалар — минераль тоҡомдар һәм уларҙы химик сәнәғәттә һәм металлургияла (металдар) эшкәртеү продукттары;
- мөмкин булған органик бәйләнештәр — ҙур химик сәнәғәт продукттары.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Лекарственные средства // Малая медицинская энциклопедия. — М.: Медицинская энциклопедия, 1991—1996.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 «Лекарства» // Большая советская энциклопедия, 1 издание. — М.: Советская энциклопедия, 1938, Т. 36, С. 273-
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лекарства // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Викимилектә Дауа саралары темаһы буйынса медиафайлдар бар.
- Справочник лекарственных средств
- Государственный реестр лекарственных средств Официальный портал МЗРФ
- Забракованные лекарства База данных забракованных лекарственных средств
- Башкорт энциклопедияһы. Дарыуҙар


text:
Баҡый, үҙенең исеменә ярашлы, мәңгелектер ул. Шулай булмаһа, үтеп сыҡҡыһыҙ тау-урман араһында ниндәй генә ҡатмарлы, ауыр дәүерҙәрҙе еңеп, һаман да тормаҫ ине.
Теркәү үткәндән һуң, ҡулына “Кущтанащ” тигән яҙыулы пакет тотоп сыҡҡан йәш ханымды күреп, уға мөрәжәғәт итәм:
Опертөркөм шунда уҡ хәл булған урынға юллана. Барып етеп, күпер аҫтын ҡараһалар, унда үлгән кәзә малынан башҡа нәмә юҡ икән...
Унда көйшәнеп йөрөгән йәш ярымлыҡ малҡайҙы – Маринаны күргәс, шунда уҡ хужаларҙың уңған, бөхтә икәнлеге төҫмөрләнде. Рәсимә апайҙың:
– Мариша, әйҙә, фотоға төшәйек


text:
- Подробности
- Просмотров: 304
ҠЫҪЫЛҒАН ҺАУА ГЕНЕРАТОРЫ, һауаны йәки газды ҡыҫыу өсөн (0,4—7,0 МПа баҫымға тиклем) үҙ аллы эшләүсе энергия ҡулайламаһы. Энергия сығанағынан һәм компрессорҙан тора. Компрессор күсергесе өсөн механик энергияны сығарыу ысулына ҡарап газ турбиналы (ҡара: Газ турбиналы ҡулайлама) һәм поршенле Ҡ.һ.г. айыралар. Төҙөлөшө б‑са газ турбиналы генераторҙар ҡыҫылған һауаны үҙәк компрессорҙан (ул газ турбиналы двигатель эсенә инә) йәки ҡулайламаның бер өлөшө булған айырым компрессорҙан ала торғандарға бүленә. Ҡ.һ.г. авиацияла, төҙөлөштә, транспортта ҡулланыла.
20 б. 50‑се йй. уртаһынан алып осоу аппараттарында һауаны кондициялау өсөн Ҡ.һ.г. итеп ярҙамсы энергия ҡулайламалары файҙаланыла. 90‑сы йй. уртаһынан ӨМЭПБ-ла М‑412 автомобиль двигателе нигеҙендә ике цилиндры компрессор режимында эшләгән поршенле Ҡ.һ.г. етештерелә; ҡыҫылған һауа күп тотонолмаған ярҙамсы ҡоролмаларҙа (пневмоинструмент, пневмопривод һ.б.) ҡулланыла. 1995 й. Бөтә Союз магистраль торба үткәргестәр төҙөү ҒТИ‑ның Көнсығыш филиалында (Өфө) һәм “Өфө авиация институтының хужалыҡ иҫәбендәге ижади үҙәге” ЯСЙ‑нда газ турбиналы ГСВ‑95 (0,71 Мпа тиклем баҫымда; “Мотор” ҒПБ етештерә) һәм ГСВ‑89 (1,3 Мпа тиклем баҫымда) тибындағы Ҡ.һ.г. файҙаланып, магистраль үткәргес торбаларҙы таҙартыу һәм диагностикалау өсөн УКП‑5, УКП‑9 һәм ТК‑21М күсмә ҡулайламалары эшләнгән.
Х.С.Ғүмәров
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Өфөлә «Яңы офоҡтар» әҙәби конкурсы еңеүселәренең исемдәре билдәле булдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Яңы офоҡтар» әҙәби конкурсы еңеүселәренең исемдәре билдәле булды
Өфөлә «Яңы офоҡтар» әҙәби конкурсы еңеүселәренең исемдәре билдәле булдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Кисә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында Әҙәбиәт йылына бағышланған тантаналы сара уҙҙы. Китап байрамында Башҡортостан Башлығы грантына ойошторолған «Яңы офоҡтар» республика әҙәби бәйгеһе еңеүселәренең исемдәре билдәле булды. Авторҙар дипломдар һәм аҡсалата сертификаттар менән бүләкләнде.
Беренсе урынға «Шоңҡар» журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафин лайыҡ булды, икенселә — журналист, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты Баныу Ҡаһарманова, өсөнсөлә — прозаик Артур Ҡазыханов. Яҙыусыларҙы Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов, йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Хәбибов һәм Мәҙәниәт министрлығының социомәҙәни эшмәкәрлек бүлеге етәксеһе Алһыу Сирғәлина бүләкләне. Шулай уҡ Гөлнара Мостафинаға, Рәйлә Сабитоваға, Тимур Рәхмәтуллинға һәм Эльмира Ибраһимоваға рәхмәт хаттары, дәртләндереү һәм махсус приздар тапшырылды. Еңеүселәрҙең бер нисә әҫәре Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә, журнал биттәрендә донъя күрәсәк.
Жюриҙа танылған яҙыусылар һәм әҙәби тәнҡитселәр эшләне. «Дөйөм алғанда, еребеҙ таланттарға бай тигән фекер тыуҙы. Беҙ киләсәккә өмөт менән ҡарай алабыҙ, беҙгә лайыҡлы алмаш үҫә. Еңеүселәрҙе генә түгел, бөтә ҡатнашыусыларҙы ла ҡотлағы килә», — тип билдәләне һайлап алыу комиссияһы ағзаһы, филология фәндәре докторы, профессор Фәнил Күзбәков.
Сара сиктәрендә «Йәштәр тауышы» серияһы авторҙары һәм китаптарының презентацияһы булды. Йәш яҙыусыларҙың «Йәштәр тауышы» VI әҙәби фестивале башлап яҙыусы авторҙарҙы һәм ҡәләм оҫталарын берләштерҙе. Байрам программаһын башҡорт эстрадаһы артистарының сығышы биҙәне, «Китап» нәшриәте продукцияһының күргәҙмә-йәрминкәһе ойошторолдо.
Сараны ойоштороусылар — Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте, Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы.


text:
Башҡортостанда төҫлө металдарҙың ҙур ятҡылыҡтары үҙләштерелә
200 миллион тонна самаһы — әлеге ваҡытта Башҡортостанда эшкәртелеүсе иң эре "Юбилей" һәм "Подольск" ятҡылыҡтарындағы дөйөм мәғдән запасы ошо күләмдә билдәләнгән. Был Рәсәйҙәге иң эре төҫлө металл ятҡылыҡтарының береһе. Уларҙы эшкәртеүгә лицензия "Башҡортостан баҡыры" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә бирелгән.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостан республикаһы буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы начальнигы урынбаҫары Александр Черновтың хәбәр итеүенсә, «Юбилей» алты руда ятҡылығын үҙ эсенә ала. Шуларҙың өсәүһе — асыҡ ысул менән, ҡалғандары ер аҫты ысулы менән эшкәртеләсәк. Баҡыр, цинк, алтын, көмөш мәғдәндең төп мөһим компоненттары булып тора. Был металдарҙың байтаҡ өлөшө «Подольск» ятҡылығында ла табылған.


text:
Ваҡ сәпсәү
Ваҡ сәпсәү, aҡмуйын сәпсәү, ҡашҡа сәпсәү (малый зуек).
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡтан бәләкәйерәк. Башҡа сәпсәүҙәргә ҡарағанда сағыштырмаса ҡыҫҡа аяҡлы һәм ҡыҫҡа суҡышлы ҡош. Ерҙән етеҙ йүгерә, туҡтап, сүгеп-сүгеп ала. Түбәһе һәм һырты ҡара-көрән. Күҙҙәре аша һәм муйынынан ҡара һыҙаттар үтә. Маңлайында бәләкәй генә аҡ тап бар. Башҡа ваҡ сәпсәүҙәрҙән муйынындағы ҡара һыҙаты менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Моңло һыҙғыра: «түүүй».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡомло һәм ҡырсынлы күл, йылға буйҙарында йәшәй, һыу бөжәктәре менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһын ерҙә ҡора. Ҡара-көрән таплы 4 бөртөк йәшкелт йәки зәңгәр төҫтәге йомортҡаһы була.


text:
23 февраль
23 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 54-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 311 көн ҡала (кәбисә йылында 312).
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1280 — Гозлица янында алыш.
- 1874 — инглиз майоры Уолтер Уингфилд үҙе «Sphairistike» тип атаған, әле теннис булараҡ билдәле уйынға патент ала.
- 1893 — Рудольф Дизель дизель ҡоролмаһына патент ала.
- 1903 — Куба Гуантанамо базаһын АҠШ-ҡа мәңгелек ҡуртымға бирә.
- 1918 — Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһының тәүге отрядтары ойоша башлай.
- 1927 — УССР Халыҡ комиссарҙары советы күсмә сиғандарға ултыраҡ хеҙмәт тормошона күсеүҙә ярҙам күрһәтеү тураһында ҡарар ҡабул итә.
- 1935 — ВКП(б) партия контроле комиссияһы башлығы итеп Николай Ежов тәғәйенләнә (буласаҡ НКВД башлығы).
- 1941 — тәүге тапҡыр плутоний алына.
- 1943 — Гвардия рядовойы Александр Матросов батырҙарса һәләк була.
- Авиация генерал-лейтенанты, данлыҡлы осоусы Григорий Кравченко һауа алышында һәләк була.
- 1944 — Чечен һәм ингуштар Урта Азияға депортациялана.
- 1945 — 1-се Белорус фронты ғәскәрҙәре бер ай ҡамауҙа тотҡандан һәм ауыр алыштарҙан һуң Познань поляк ҡала-ҡәлғәһен ала.
- 1947 — Халыҡ-ара стандартлаштырыу ойошмаһы (ISO) булдырыла.
- 1950 — Францияла Раймонда Дьен, рельстарға ташланып, Һинд-Ҡытайға танкылар менән эшелондың ебәрелеүен тотҡарлай.
- 1953 — Англияла Икенсе донъя һуғышының 14 мең дезертиры амнистияға эләгә.
- 1958 — Мәскәүҙә Поклонная тауында Еңеү һәйкәленә тантаналы рәүештә нигеҙ һалына.
- 1981 — Испанияла ультра-уңдар фетнә күтәреп маташа.
- 1990 — БМО Генераль Ассамблеяһының 17-се махсус сессияһы наркотиктар мәсьәләһе буйынса Сәйәси декларация һәм Бөтә донъя эш программаһын ҡабул итә.
- 1991 — «Ленинград» ҡунаҡханаһында янғын, 16 кеше һәләк була.
- 1993 — Ruby программалау теле булдырыла.
- 1997 — «Мир» орбиталь станцияһында янғын була.
- 1999 — Югославия хөкүмәте Косово сепаратистары менән ҡораллы низағты туҡтатыу тураһында килешеүгә өлгәшә.
- Австрия саңғы курорты Гальтюрға күскен төшә, 31 кеше һәләк була.
- 2008 — Угандала граждандар һуғышы тамамланыуы тураһында иғлан ителә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гальперин Иосиф Давидович (23.02.1950), шағир, яҙыусы, журналист. Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы. 2015 йылғы «Йыл яҙыусыһы» милли әҙәби премияһы лауреаты
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғабдулла Амантай (23.02.1907—10.07.1938), башҡорт шағиры, балалар яҙыусыһы, әҙәбиәт һәм фольклор өйрәнеүсе, йәмәғәт эшмәкәре.
- Әһлиуллин Зәйнулла Заһиҙулла улы (23.02.1922—1998), педагог, журналист. «Ҡыҙыл Йондоҙ» һәм «Ватан һуғышы» ордендары кавалеры.
- Вәлиев Абдулла Хәбибулла улы (23.02.1922—24.01.1944), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Геройы (1943).
- Әһлиуллин Миниәхмәт Кәбир улы (23.02.1927—21.08.2003), яҙыусы, педагог.
- Арыҫланов Наил Ибраһим улы (23.02.1932), хужалыҡ эшмәкәре. Ленин ордены кавалеры ().
- Шәрифғәлиев Әҙһәм Шәрифғәле улы (23.02.1937), РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (), «Почёт билдәһе» (), III дәрәжә Хеҙмәт Даны (), Ленин () ордендары кавалеры, Өфө ҡалаһының Орджоникидзе районы почётлы гражданы ().
- Ғәлимов Айҙар Ғәни улы (23.02.1967), йырсы, Башҡортостан Республикаһының (2011) һәм Татарстан Республикаһының (2008) халыҡ артисы.
- Фазлыәхмәтов Азат Миҙхәт улы (23.02.1967), радиожурналист. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре ().
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әнғәм Атнабаев (23.02.1928—13.10.1999), Башҡортостандың халыҡ шағиры (1997), РСФСР-ҙың 1988) һәм Башҡорт АССР-ының (1977) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы лауреаты.
- Флорид Бүләков (23.02.1948—18.01.2015), Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы (2013). Рәсәй Федерацияһының әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендәге Дәүләт премияһы (1996) һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (1994) лауреаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1993).
- Ниғәмәтова Гүзәл Исхаҡ ҡыҙы (23.02.1948), журналист, 2003—2010 йылдарҙа Баймаҡ телерадиотапшырыуҙар студияһы яңылыҡтар сығарылышының баш мөхәррире, Журналистар союзы ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
- Мырҙағәлин Радмир Дамир улы (23.02.1958), тележурналист. 1986 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1997). Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (1993).
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1685 — Георг Фридрих Гендель, немец композиторы.
- 1945 — Герасименко Светлана Ивановна, совет украин һәм тажик астрономы, Чурюмов-Герасименко кометаһын асыусы.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1855 — Карл Фридрих Гаусс, байтаҡ фәнни өлкәләргә тос өлөш индергән немец математигы һәм физигы.
- 1943 — Шайморатов Миңлеғәле Минһажетдин улы, генерал-майор, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры.
- 1945 — Алексей Николаевич Толстой, яҙыусы.
- 1992 — Бикбулатова Зәйтүнә Ислам ҡыҙы, башҡорт театр актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы (1973).
- 2009 — Пстыго Иван Иванович, хәрби осоусы, Советтар Союзы Геройы, авиация маршалы.


text:
Тиҫкәре Ҡәләм/Рәдиф ТИМЕРШИН
Баҫылды : 12-09-2013, 09:40 | Категория: 1 сентябрь, Әкиәттәр
Просмотров 1056
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:09-2013
-
- Рубрика:1 сентябрь, Әкиәттәр
- Исеме:Тиҫкәре Ҡәләм
-
- Автор:Рәдиф ТИМЕРШИН
-
- Район:
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:Майя ЗЫЯИ
-
Әкиәт
Борон-борон заманда түгел, беҙҙең көндәрҙә, булған, ти, бер Ҡара Ҡәләм. Үҙ иштәре, йәғни төрлө төҫлө ҡәләмдәр араһында ул тиҫкәрелеге менән айырылып торған. Ул ғынамы, бик ялҡау ҙа, ти, әле үҙе. Шуға ҡарамаҫтан, үҙен бүтәндәрҙән өҫтөн ҡуйырға ярата икән. “Теләһәм, мин һеҙҙең бөтәгеҙҙе лә ҡараға буяп, юҡҡа сығара алам!” – тип кәпәренергә бик шәп, ти, хәстерүш!
Яҙырға ла, һүрәт төшөрөргә лә теләмәй, ти, был. Рәхәтләнеп, ял итеп, ҡәләм һауытында ғына ятмаҡсы икән. Эшләһәм, минең һөрмәм кәмей, буйым ҡыҫҡара, тип әйтә, ти. Шуға, хужаһы уны ҡулына алып яҙа башланымы, был, тиҫкәреләнеп, осланған еренән юрый һына ла ҡуя, һына ла ҡуя икән. Хужам минән тамам биҙер, тыныслыҡта ҡалдырыр, бүтән ҡағылмаҫ, тип өмөтләнгән, ти, был. Әммә хужаһы ла үтә үжәт кеше булып сыҡҡан. Һынған һайын Ҡәләмде бәке менән яңынан ослай ҙа ҡуя, ослай ҙа ҡуя икән. Шулай итә торғас, тиҙҙән Ҡәләм сәтәкәй бармаҡ башылай кескәй генә тороп ҡалған! Башҡа ҡәләмдәр үҙҙәренә яҡын да килтермәйҙәр, һин беҙгә тиң түгел, тиҙәр икән быға. Аптырағас, хужаһы был ҡәләм аҡтығын сүп һауытына ырғытҡан.
Шунан һуң Ҡара Ҡәләм: “Их, яңылыштым, ни саҡлы аҡыллы һүҙҙәр яҙырға, ни саҡлы матур һүрәттәр яһарға булышҡан булыр инем!” – тип, үҙенең тиҫкәре үә ялҡау булыуына бик үкенгән дә ул, әммә эш уҙған булған, ти, инде.
(голосов:0)
Оҡшаш материал
Комментарийҙар


text:
Килем ауылында экологик субботниктар үтә
Бүздәк районының Килем ауылында экологик субботниктар үтә, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Килем» татар тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Гүзәл Латипова.
Килем халҡы ауыл территорияһын сүп-сарҙан, ҡый үләндәренән таҙарта, төҙөкләндерә, буяй һәм аҡлай. Юлдарға, паркка, һарай, мәсет алдындағы майҙансыҡтарға айырыуса иғтибар бүленә, зыярат төҙөкләндерелә.
Шулай уҡ Килем халҡы 2010 йылдың көҙөндә Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы хөрмәтенә ултыртылған ағастар аллеяһын ҡарай.
Экологик субботниктар аҙна һайын ял көндәрендә үтә.
— Татар ауылыбыҙҙың һәр саҡ таҙа булыуын теләйбеҙ, бында мосолмандар йәшәүе күренеп торһон, — тип әйтә Гүзәл Латипова. – Үҙебеҙгә лә тәрбиәле ауылда йәшәүе күңелле, ҡунаҡтар алдында ла оят түгел.


text:
27 декабрҙә мәшғүллек хеҙмәтендә иҫәпкә тороуға бәйле һорауҙар менән мөрәжәғәт итергә мөмкин буласаҡ
РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәтендә иҫәпкә ҡуйылыу, хеҙмәт баҙарында һорау һәм тәҡдимдәр мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү үткәреләсәк.
Мөрәжәғәт иткәндәрҙе БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Халыҡты эш менән тәмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығының юридик бүлеге начальнигы Айҙар Биктаев ҡабул итәсәк.
Башлана — сәғәт 10-да.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы милләт-ара татыулыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса Советтың тәүге ултырышын үткәрҙе
Фото:
27 декабрҙә Өфөлә, Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы милләт-ара татыулыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса Советтың беренсе ултырышында Башҡортостан Республикаһында Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылын иғлан итеү тураһындағы Указды үтәү йомғаҡтары һәм Республика дәүләт милли сәйәсәте концепцияһы проекты тикшерелде. Совет составына дәүләт власы органдары, фәнни берләшмә, дини конфессиялар вәкилдәре, милли йәмәғәт ойошмалары етәкселәре инә. Ултырышты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.
— Милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләһе Башҡортостан Республикаһында көнүҙәк түгел, күп быуаттар дауамында Башҡортостан ерендә дуҫ һәм татыу йәшәйбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов, ултырышты асып. — Әммә йылдың бындай исеме менән беҙҙә был мөнәсәбәттәрҙең ни тиклем яҡшы, матур булыуына иғтибарҙы йүнәлтергә теләнек. Конфликттарҙың булмауы бөтә ил өсөн өлгө булып тора. Бындай тәжрибәбеҙ мөһим, уны Рәсәйҙә лә, күрше илдәрҙә лә күрәләр. Беҙгә киләләр, ҡарайҙар, өйрәнәләр. Быйыл күп саралар үткәрҙек: конференциялар, форумдар, кәңәшмәләр, төрлө байрамдар, осрашыуҙар. Уларҙың барыһы ла яҡшы кимәлдә үтте.
Республика башлығы 2011 йыл – Башҡортостан Республикаһында милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы – дауамында башҡарылғандарҙа ғына эштең туҡтамауын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Республика Президенты ҡарамағындағы милләт-ара татыулыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса Советтың беренсе ултырышында киләсәккә милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү өсөн дөйөм алымдар әҙерләнде.
Башҡортостан Республикаһында милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы йомғаҡтары тураһындағы доклад менән ултырышта Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов сығыш яһаны. Республикала тәүгә булдырылған Дәүләт милли сәйәсәте концепцияһы проектын Советҡа Башҡортостан Фәндәр академияһы президенты, физика-математика фәндәре докторы Рәмил Бәхтизин тәҡдим итте. Ултырышта ҡатнашыусылар Республика дәүләт милли сәйәсәте концепцияһын тикшереүҙә әүҙем ҡатнашты һәм уны аҙағынаса әҙерләргә, Концепция проектын киң мәғлүмәт сараларында баҫтырырға, тигән ҡарарға килде. Бынан һуң Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы милләт-ара татыулыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса Совет был документты ҡабул итәсәк. Советтың бындай ултырыштары даими рәүештә, яҡынса кварталға бер тапҡыр үткәрелеп торасаҡ.
— Советтың булдырылыуы бик яҡшы, — тип ултырышҡа йомғаҡ яһаны Рөстәм Хәмитов. – Беҙ донъяла булған иң ҡатмарлы мәсьәләне тикшерәбеҙ. Минеңсә, милләт-ара татыулыҡ – ул ҡиммәтле һауыт, унан бер тамсы ла ситкә түгелергә тейеш түгел. Шуға күрә был мәсьәләләрҙе бөгөнгө кеүек, дуҫтарса мөхиттә, тикшерәсәкбеҙ, әммә был бәхәсте лә, киҫкен сығыштарҙы ла, тәҡдимдәр индереү кәрәклеген дә инҡар итмәй.
Республика Президенты Совет ағзаларына был өлкәлә уңыштар теләне.


text:
Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында Попечителлек советы эшләйәсәк
Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында Попечителлек советы эшләйәсәк. Бындай ҡарар шәмбе, 17 мартта, беренсе ултырышта ҡабул ителде. Унда 30-ҙан ашыу кеше – тарих факультеты студенттары һәм уны тамамлаусылар ҡатнашты. Ултырышты Башҡорт дәүләт университеты студенттары һәм аспиранттарының профсоюз ойошмаһы рәйесе Сергей Корлыханов алып барҙы.
Осрашыуҙа БашДУ-ның тарих факультетындағы Попечителлек советы тураһында положение раҫланды, уның эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре тикшерелде. Рәйес итеп Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының шәхси состав менән эшләү буйынса идаралығы начальнигы Сергей Емелин һайланды.
Башҡорт дәүләт университетынан хәбәр итеүҙәренсә, 2011 йылдың 6 ноябрендә «Юғары һәм юғары уҡыу йортон һуңғы һөнәри белем тураһында»ғы Федераль закондың 12-се статьяһына төҙәтмә индерелгәйне, уға ярашлы илдең барлыҡ вуздарында попечителлек советтарын булдырыу ҡарала. Әлеге закон сиктәрендә Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетында ла бындай Совет булдырыу мәсьәләһе өлгөрөп етте. Был мәсьәлә факултетта бер нисә ай дауамында тикшерелде, һөҙөмтәлә положение раҫланды.
Попечителлек советының киләһе ултырышы ағымдағы йылдың июненән дә ҡалмай ойоштороласаҡ. Артабан факультетты тамамлаусыларҙы һәм башҡа ҡыҙыҡһынған кешеләрҙе йәлеп итеп, совет составын ҙурайтыу планлаштырыла.
БашДУ өсөн айырым факультеттарҙың бындай башланғысы, әлбиттә, файҙалы, сөнки факультет советтары нигеҙендә артабан тотош университеттың Попечителлек советын булдырыу мөмкин.


text:
Мегаполистар араһында Өфө көнкүреш хеҙмәттәре күрһәтеү буйынса лидерҙар иҫәбендә
Өфө Рәсәйҙең миллионлы халҡы булған ҡалалары араһында халыҡҡа күрһәтелгән көнкүреш хеҙмәттәре күләме буйынса, шулай уҡ бер кешегә тура килгән хеҙмәттәр күләме буйынса Ҡазандан һуң икенсе урында килә.
Алдан әҙерләнгән яҡынса мәғлүмәттәргә ярашлы, 2012 йылда республиканың баш ҡалаһында көнкүреш хеҙмәттәре өлкәһендәге предприятиелар әйләнеше 6,1 миллиард һум тәшкил итергә тейеш. 2011 йылда предприятиелар әйләнеше 5,7 миллиардҡа еткән, тип хәбәр ителә Өфө хакимиәтенең сайтында.
Әлеге ваҡытта Башҡортостандың баш ҡалаһында көнкүреш хеҙмәттәре өлкәһендә 2200-гә яҡын предприятие һәм шәхси эшҡыуар эшләй. Тармаҡта 18 меңдән ашыу кеше эш урыны тапҡан.
Ошо уҡ ваҡытта көнкүреш хеҙмәттәре структураһында автосервис (30 процент) һәм бөҙрәханалар хеҙмәттәре (18 процент) өҫтөнлөк итә. Кейем, күн әйберҙәр, тун, баш кейемдәре һәм текстиль галантереяһы изделиеларын тегеү һәм ремонтлау, шулай уҡ трикотаж әйберҙәр тегеү һәм бәйләү менән предприятиеларҙың дөйөм иҫәбенең 12 проценты шөғөлләнә.
Өфө хакимиәтенең хеҙмәттәрҙе координациялау һәм көйләү бүлеге начальнигы Ольга Завьялова әйтеүенсә, 2012 йылдың беренсе ярты йыллығында ошо өлкәлә эшләгән 30-ҙан ашыу яңы предприятие асылған.
Өфөлә бер юлы күп төрлө көнкүреш хеҙмәттәре күрһәтеүсе эконом-класындағы предприятиелар күбәйгән. Быларға косметология салондарының, матурлыҡ үҙәктәренең хеҙмәте, химик таҙартыу, дупланған тундарҙы, тиренән һәм күндән тегелгән башҡа төрлө кейемде буяу кеүек хеҙмәттәр инә.


text:
Константин Толкачев төбәк парламенттары етәкселәре семинарында ҡатнашты
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Закон сығарыусылар советына ингән РФ субъекттары дәүләт власының закондар сығарыу органдары етәкселәре семинарында ҡатнашты. Бер нисә көн дауамына семинарҙа ҡатнашыусылар иҡтисади, финанс һәм төбәк сәйәсәте мәсьәләләрен, коррупцияға ҡаршы көрәш мөмкинлектәрен һәм актуаль булған халыҡ-ара проблемаларҙы тикшерҙе.
— Дүрт көн дауамында Мәскәү дәүләт университетында белем алдым, — тип тәьҫораттары менән бүлеште республика парламенты спикеры. – Юриспруденция, сәйәсәт өлкәләрендә алдынғы ғалимдар, дәүләт эшмәкәрҙәре ҡатнашлығында бик көсөргәнешле уҡыуҙар булды. Тикшереүгә төрлө мәсьәләләр буйынса бихисап һорауҙар тәҡдим ителде. Ғалимдар фекеренсә, Рәсәй сит ил партнерҙары менән конкуренция алып бара алмай. Хеҙмәт етештереүсәнлеге буйынса беҙ артта ҡалабыҙ. Был кире күренештәрҙе кәметеү буйынса беҙгә ҙур эш башҡарырға тура киләсәк.


text:
Башҡортостанда яҙғы сәсеү ете процентҡа тамамланған – республика Ауыл хужалығы министрлығы Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
Башҡортостанда яҙғы сәсеү ете процентҡа тамамланған – республика Ауыл хужалығы министрлығы
Башҡортостанда яҙғы сәсеү ете процентҡа тамамланған – республика Ауыл хужалығы министрлығы Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостанда 147 мең гектар майҙанда, йәғни планлаштырылған майҙандарҙың ете процентында яҙғы сәсеү үткәрелгән.
106 мең гектар майҙанда — яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар, дүрт мең гектарҙа — шәкәр сөгөлдөрө, 25 мең гектарҙа көнбағыш сәселгән. Миәкә һәм Мәләүез райондарында майҙандарҙың биштән бер өлөшөндә яҙғы сәсеү тамамланған, тип билдәләнеләр республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Башҡортостан аграрийҙарына 3,160 миллион гектар ерҙә яҙғы сәсеү эштәрен башҡарыу бурысы тора. Шуларҙың 1,317 миллион гектарын иген культуралары тәшкил итәсәк. Техник культуралар 288 мең гектар майҙанды биләйәсәк. Шул иҫәптән, шәкәр сөгөлдөрө өсөн яҡынса 50 мең, көнбағышҡа 200 мең гектарҙан ашыу ер бүленәсәк.


text: Донъя бал ҡорто күсен хәтерләтә. Унда кемдер иң ауыр хеҙмәтте башҡарып, тотош ҡәүемдең именлеген хәстәрләһә, берәү үҙ яйына, һәүетемсә көн итеүҙе һайлай, эйәреп кенә йөрөүҙе хуп күргәндәр ҙә бар. Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры, педагогия фәндәре докторы Раил Әсәҙуллин хаҡында һүҙ сыҡҡанда, уға күп кеше “һәр саҡ алдан барған, яңылыҡҡа ынтылған, егәрле, бөтмөр, өлгөлө хужа, эш кешеһе” тигән баһа бирә. Бөгөн ҙур байрамын — 60 йәшен — билдәләгән Раил Мирвай улы бындай хөрмәткә тулыһынса лайыҡ. Уның БДПУ, университет коллективы, студенттар, ғөмүмән, республиканың белем биреү системаһы, педагогик йәмғиәт өсөн башҡарған хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ.


text:
Рәсәй Финанс министрлығы рейтинг агентлыҡтарының кредит рейтингыларын билдәләүҙә компетентлығын раҫланы
Рәсәй Финанс министрлығы аккредитация алған рейтинг агентлыҡтарының исемлеген баҫтырҙы. Унда түбәндәгеләр ингән:
Fitch Ratings CIS Ltd.;
Standard & Poor's International Services, Inc.;
Moody's Investors Service;
"Милли рейтинг агентлығы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте;
"Анализ, Консультациялар һәм Маркетинг” рейтинг агентлығы” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте;
"Рус-рейтинг" ябыҡ акционерҙар йәмғиәте;
“Эксперт РА" рейтинг агентлығы” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Агентлыҡтарҙың кредит рейтингын биреүҙә компетентлығын раҫлау юлы менән рейтинг агентлыҡтарының эшмәкәрлегенә ышаныс артыуын тәьмин итеү рейтинг агентлыҡтары аккредитацияһының төп маҡсаты булып тора.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Standard & Poor's International Services, Inc. 2010 йылда Башҡортостан Республикаһының кредит рейтингын «ВВ+, тотороҡло» кеүек билдәләне. Ә Moody's Investors Service рейтинг агентлығы республиканың кредит рейтингын «Ва1, прогноз тотороҡло» тип билдәләне.
Мәғлүмәт Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән алынды.


text:
- Подробности
- Просмотров: 234
САДИҠ СӘЙЕТОВ, Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Сәйет биҫтәһе татары. Пугачёвтың Йәшерен советы составына ингән. Баш күтәреүселәрҙең Төп ғәскәре составында Ырымбур ҡ., Ырымбур провинцияһының Татищев ҡәлғәһе һәм Һаҡмар ҡаласығы, Троицк ҡәлғәһе, Исәт провинцияһының Лягушино а., Себер даруғаһының Тырнаҡлы улусы Үрге Ҡыйғы һәм Ураҙмәт аа., Пермь провинцияһының Әшит ҡәлғәһе янындағы алыштарҙа, Уҫыны алыуҙа, Ҡазан тирәһендәге алыштарҙа, Саранск, Пенза, Һарытау ҡҡ. һ.б. торама пункттарҙы баҫып алыуҙа, Ҡара Яр ҡ. эргәһендәге алышта ҡатнаша. 1774 й. 8 сент. һуң С.С. яҙмышы билдәһеҙ.
С.У.Таймаҫов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Николай Патрушев, Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә булдылар
ӨФӨ, 2014 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
12 ноябрҙә Рәсәй Федерацияһының Именлек советы секретары Николай Патрушев һәм Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән бергә «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булдылар, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Рәсәй Федерацияһының Именлек советы секретары һәм Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленә заводтың етештереү цехтарын күрһәттеләр, атап әйткәндә, компетенция үҙәген һәм Рәсәй өсөн үҙенсәлекле булған ПД-14 двигателе өсөн тулыландырыусы өлөштәр сығарылған урынды.
Предприятиела титан иретмәһенән ҡатмарлы узелдар иретеп йәбештереү участкаһын һәм тикшереү стендын күрһәттеләр, ҡунаҡтар унда 4++ Су-35С быуын истребителе өсөн көйләнеүсән тартыу векторы булған двигателде форсажға сығарыу процесын күҙәтте.
Хәҙер заводта производствоны техник яҡтан яңынан ҡоралландырыу комплекслы программаһы ғәмәлгә индерелә, уға заманса күп функциялы һәм махсуслаштырылған ҡорамал һатып алыу, үҙенсәлекле технологик ҡорамалды һәм стенд базаһын модернизациялау инә.
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте – Рәсәйҙә иң эре авиация двигателдәрен етештереүсе. Предприятие заманса хәрби авиация комплекстарына ҡуйылған турбореактив авиация двигателдәре етештереүҙә һәм хеҙмәтләндереүҙә махсуслаша. Шулай уҡ заводта вертолет техникаһы һәм газ турбиналы энергия техникалары өсөн узелдар етештерәләр.


text:
Өфөлә вакансиялар йәрминкәһендә йәштәргә эш тәҡдим ителәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
3 сентябрҙә Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтә.
Йәштәргә администратор, агент, бухгалтер, инженер-конструктор, инженер-технолог, инспектор, менеджер, уҡытыусы, һатыусы, страховкалау буйынса белгес, юрист, бетон ҡойоусы, бармен, курьер, балта оҫтаһы, ашнаҡсы вакансиялары тәҡдим ителәсәк.
Эш биреүселәр сарала ҡатнашыу буйынса һорауҙар менән 251-51-75, 251-51-83 телефондары буйынса мөрәжәғәт итә ала. Уҙғарыу ваҡыты: көндөҙгө сәғәт 3-тән киске 5-кә тиклем.
Халыҡ мәшғүллеге үҙәге Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса урынлашҡан.


text:
Мөхәррәм
Мөхәррәм — һижри иҫәп менән йылдың беренсе айы. 29 йәки 30 көндән килә.
Мөхәррәм айының тәүге йома көнөндә — был иһә Миләди йыл иҫәбе менән 622 йылдың 16 июле була, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт Мостафа салалаһу ғәләйһи үә сәләм Мәккәнән Мәҙинәгә күсеп килә. Һижри иҫәп Мөхәррәм айының беренән башлана. Мөхәррәм — изге ай, хәрәм ай. Был айҙа һуғыштар, яу сабыуҙар тыйыла.
Мөхәррәм айының 10-сы көнө, Ғәшүрә. Ул айҙың иң мөбәрәк көнө. Ғәшүрә көнө изге мосолман байрамдарынан иҫәпләнә, ун ваҡиға хөрмәтләп иҫкә алына. Шуның өсөн был көндө биргән саҙаҡалар иң изгеләрҙән иҫәпләнә.
Мөхәммәт пәйғәмбәр "Рамаҙан айынан һуң ураҙа тотор өсөн иң яҡшы ай — Мөхәррәм..."- ти.
16 мөхәррәм — эске Рәсәй мосолмандарының рәсми рәүештә Ислам динен, Ҡөрьән Кәрим хөкөмдәрен, Аллаһы Тәғәләнең рәхмәт юлын үҙ ихтиярҙары менән саф күңелдән ҡабул итеү көнө. Һижри йыл менән 310 йыл, миләди йыл менән 922 йыл.


text:
Дәүер үтеп, ҡәҙерлеләребеҙ аранан китһә, һағынабыҙ, ер тырнап табып алырҙай булабыҙ ҙа, һуң шул...
Минең был яҙмам бәләкәй ауылдың бөйөк шәхесе, класташым, балалыҡ дуҫым Әнүәр Закир улы Әсфәндиәровтың яҡты иҫтәлегенә арнала.
Мәрхүмдең күңелен шат ҡылыу ниәтенән, ҡыҫҡаса аят бағышлап, уның зарлы бала сағы тураһында бер аҙ иҫкә алырға булдым.
Әгәр ғүмере өҙөлмәгән булһа, майҙа 80 йәшен билдәләр ине.
Ҡот осҡос ауыр заман. 1941/42 уҡыу йылы. 1-се класҡа тәүге тапҡыр белем-тәрбиә алырға, уҡырға-һанарға өйрәнергә тип шатланып мәктәпкә ашығабыҙ.


text:
Башҡортостан — милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн төп майҙансыҡтарҙың береһеФото: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты
Башҡортостан — милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн төп майҙансыҡтарҙың береһе
Башҡортостан — милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн төп майҙансыҡтарҙың береһеФото: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
«Мәҙәниәттәр диалогы» Бөтә Рәсәй этнолагерында Башҡортостан вәкиле милли мәҙәниәт хаҡында һөйләне. Йәштәр слетында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты аппаратының баш белгесе Марат Ғилманов ҡатнашты. Форум Калуга өлкәһендә уҙҙы.
Сараға Рәсәйҙең 60 төбәгенән һәм яҡын сит илдәрҙән вәкилдәр килде. Проекттың маҡсаты — мәҙәниәт-ара диалог өлкәһендә йәштәрҙең башланғыстарына ярҙам итеү, этномәҙәни күп төрлөлөктө үҫтереү һәм әүҙем ағзаларҙы илдең стратегик ҡарарҙарын әҙерләүгә йәлеп итеү.
Марат Ғилманов хәбәр итеүенсә, аҙна буйына улар лекциялар тыңлаған, оҫталыҡ дәрестәрендә һәм семинарҙарҙа ҡатнашҡан. «Милли сәйәсәттең киләсәге» тигән стратегик сессияла республика вәкиле лагерҙа ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан мәҙәниәте менән таныштырған, башҡорт балы, ҡурай, «Урал батыр» эпосы, Шүлгәнташ мәмерйәһе, Янғантау, Красноусол минераль сығанаҡтары һәм Салауат Юлаев һәйкәле тураһында һөйләгән.
Сара барышында йыйылыусылар, төркөмдәргә бүленеп, этномәҙәни өлкә эксперттары етәкселегендә Рәсәйҙең милләт-ара берҙәмлеген нығытыуға йүнәлтелгән программалар әҙерләне. Финалда 40-тан ашыу эш менән таныштырыу булды. Иң яҡшылар араһында башҡорт телен лингвопрограммалаштырыу бар, уның авторы — Башҡортостандан Илдар Ғатауллин.
Лагерҙа ҡатнашыусылар Рәсәй халыҡтарының мәҙәниәтен сағылдырған сағыу номерҙар күрһәтте. Марат Ғилманов тамашасыларҙы башҡорт бейеүе менән таныштырҙы, уның тарихы хаҡында һөйләне, ҡумыҙҙа ла уйнаны.
«Башҡортостанда этнопроекттар тормошҡа ашырыла, әммә Бөтә донъя фольклориадаһы алдынан уларҙың һанын арттырырға мөмкин. Был халыҡ мәҙәниәтен һаҡлауҙа ҙур роль уйнар ине. Республикала ошо эшкә тотонорға әҙер инициативалы йәштәр күп. Башҡортостан милли проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн төп майҙансыҡтарҙың береһе булырға тейеш», — тип билдәләне белгес.


text:
Фото:
Ейәнсуралар «Райондың мәҙәни баш ҡалаһы» марафонын ойошторҙо
Фото:
Ейәнсура районында ауыл биләмәләре араһында «Райондың мәҙәни баш ҡалаһы» район марафонына старт бирҙеләр, уны Мәҙәниәт йылына арнанылар. Марафонда мәҙәниәтте пропагандалау буйынса саралар комплексын үткәрергә тейеш бөтә ауыл биләмәләре ҡатнаша. Бында сиволды — «Ҡорама-панно»; ауыл биләмәһенең мәҙәниәт һәм сәнғәт кешеләренә арналған альбомды ҡулдан-ҡулға тапшырыу; биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһен һәм конкурслы мәҙәни саралар ойоштороу инә.
Ошо көндәрҙә Һүрән ауыл советында марафондың тантаналы асылыуы уҙҙы. Ҡунаҡтар һәм ҡатнашыусылар Күгәрсен ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбендә, «Гөлбаҡса» балалар баҡсаһында булды, улар унда музей, ҡул эштәренең күргәҙмәһе, уҡыусыларҙың һәм тәрбиәләнеүселәрҙең ижады менән танышты. Ауыл Мәҙәниәт йортоноң фойеһында ойошторолған, күргәҙмәлә эштәрҙең төрлөлөгө һәм сағыу биҙәлеше күҙҙең яуын алып торҙо. Бында бәйләү оҫталарының, халыҡ һөнәрселәренең эштәрен, үҙешмәкәр рәссамдарҙың һүрәттәрен, милли ашамлыҡтарҙы, шәхси эшҡыуарҙарҙың продукцияларын күрергә була ине. Художество үҙешмәкәр ҡатнашыусылар концерт программаһы менән сығыш яһаны.
Тантаналы асыуға районы хакимиәте, ауыл биләмәһе вәкилдәре, мәҙәниәт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре саҡырылғайны.
Киләһе марафонды Байдәүләт ауыл биләмәһе ҡабул итәсәк, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Көньяҡ Кореяла башҡорт драматургының пьесаһы буйынса спектакль ҡуйҙылар
Көньяҡ Кореяның Кунсан ҡалаһында халыҡ-ара Милли театр сәнғәте фестивале уҙа. Фестиваль программаһын Рәсәйҙең Находка ҡалаһынан «Рампа» халыҡ театры актерҙары хәҙерге заман башҡорт драматургы Флорит Бүләковтың пьесаһы буйынса «Яратаһыңма — яратмайһыңма?» постановкаһы менән асты.
— Минең пьесаның ҡуйылышы тураһында интернетта белдем. «Рампа» театрында ул ағымдағы миҙгелдең премьераһы. 4 июлдә театр үҙенең миҙгелен ошо спектакль менән яба. «Яратаһыңма — яратмайһыңма?» пьесаһы ҡуйылыштарының иҫәбен юғалттым, улар 150-нән күберәк, — тине Флорит Бүләков.
Күренекле башҡорт драматургының 1991 йылда яҙылған трагикомедияһы әхлаҡи мәсьәләләргә, кешеләр араһындағы мөнәсәбәттәргә арналған. Спектаклде РФ атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Татьяна Тренькина ҡуйған.
Находка ҡалаһы хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Корея Республикаһының Милли театр сәнғәте фестивале 32-се тапҡыр уҙа. «Рампа» театрының спектакленә тулы зал алҡышланы, ә рус театры теле тамашасыға таныш булып сыҡты. Быны спектакль афишаһына тамашасылар йәбештергән баһаламалар менән стикерҙар дәлилләне.
Театр ике ил араһында мәҙәни һәм театр алмашыуы үҫешенә өлөш индергән өсөн рәхмәт хатына лайыҡ булды. Корея Республикаһының театр ассоциацияһы рәйесе Юн Бонг Гу Рәсәй театры коллективына, фестивалде лайыҡлы ғына асып ҡалмай, ә уға кәрәкле тоналлек биргән, тәрән мәғәнәле фәлсәфәүи пьесаһы өсөн рәхмәт әйтте.
— Бындай тәжрибә уртаҡлашыу ижади үҫеш өсөн һәр саҡ файҙалы. Мәҙәни айырмалыҡтар булыуға ҡарамаҫтан, тамашасыларҙың беҙҙе аңлағанына һәм пьесабыҙҙың философияһына төшөнгәненә шатбыҙ, — тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты режиссер Татьяна Тренькина.


text:
Һуңғы дүрт йылда эшһеҙҙәр һаны Башҡортостанда 40 процентҡа кәмегән
ӨФӨ, 2014 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы депутаттары алдында үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһап, һуңғы йылдарҙа республикала эшһеҙлек кимәленең кәмеүен билдәләне.
— 2010 йылда эшкә тотоноп, республиканың яңы Хөкүмәте күп кенә социаль проблемаларға юлыҡты. Беренсе планға бөтәһе өсөн ябай һәм асыҡ өҫтөнлөктәр сыҡты: эш, эш хаҡы, торлаҡ. Бөгөн был йүнәлештәр буйынса ыңғай һөҙөмтәләр бар тип әйтергә мөмкин, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Һуңғы дүрт йылда эшһеҙҙәр һаны Башҡортостанда 40 процентҡа кәмене. Ул күбеһенсә, 50 меңгә яҡын яңы эш урыны биргән (өҫтәүенә уларҙың 70 проценттан ашыуы – ауыл ерендә һәм бәләкәй ҡалаларҙа), инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыу һөҙөмтәһендә килеп сыҡты.
Республика етәксеһе, эш хаҡы 1,4 тапҡырға тиерлек үҫте, шул иҫәптән бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең – 1,7 тапҡырға, тип айырып әйтте. Торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре хәтһеҙ артҡан. Дүрт йылда 10 миллиондан ашыу квадрат метр торлаҡ төҙөлгән.
— Йыл һайын социаль өлкәлә финанс сығымдар күбәйә. Республика был маҡсаттарға тупланған бюджеттың 70 проценттан күберәген йүнәлтә. 2010 йыл менән сағыштырмаса, мәғарифҡа, һаулыҡҡа, мәҙәниәткә, мохтаждарға ярҙам итеүгә, спортҡа, тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға, торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҫтереүгә һалынған саралар күләме бер ярым тапҡырҙан ашыуға артҡан һәм быйыл 130 миллиард һумдан уҙған, — тип билдәләне төбәк башлығы.


text:
Өфөгә уникаль уҡытыусы-робот килә Фото: ютуб видеояҙмаһындағы һүрәт
Өфөгә уникаль уҡытыусы-робот килә
Өфөгә уникаль уҡытыусы-робот килә Фото: ютуб видеояҙмаһындағы һүрәт
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөгә Мәскәүҙән уникаль уҡытыусы-робот килә. 10 июндә Мәскәү технология институтының робототехника кафедраһында фәнни-тикшеренеү мәғлүмәттәрен йыйыу менән шөғөлләнгән Алантим тигән робот Башҡорт дәүләт университетына бара.
Уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, ул унда абитуриенттарға, студенттарға, уҡытыусыларға һәм ҡунаҡтарға үҙенең уҡытыу һәм тикшереү һәләтен күрһәтәсәк.
Алантимды Пермь инженерҙары уйлап тапҡан. Робот уға мөрәжәғәт иткән фразаларҙы аңлай һәм кешенең тойғоларын билдәләй, меңдәрсә кешене хәтерендә ҡалдыра, 100 меңдән ашыу телмәр модулдәрен файҙалана. Ул һорауҙарға яуап бирә, лекция уҡый, юл күрһәтә һәм кәйефте күтәрә ала.
Алантим Рәсәйҙең 20 ҡалаһына бара, ул GenerationS конкурсы өсөн робототехника әҙерләүселәрҙең проекттарын туплай. Робот илдең ете университетында булған да инде.
Башҡорт дәүләт университеты абитуриенттарҙы ла робот менән осрашыуға саҡыра. Был көндө улар Алантим менән аралашыуҙан тыш, уҡыу йортоноң институттары һәм факультеттары вәкилдәренә уҡырға инеү буйынса үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын бирә ала.
Сара 10 июндә Башҡорт дәүләт университетының төп корпусында уҙғарыла. Көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана.


text:
- Подробности
- Просмотров: 244
МАСС‑СПЕКТРОМЕТРИЯ, м а с с - с п е к т р о с к о п и я, м а с с ‑ с п е к т р а л ь а н а л и з, матдәләрҙе массаның зарядҡа сағыштырмаһы һәм тикшерелә торған матдә ионлашҡан ваҡытта барлыҡҡа килгән йәки өйрәнелә торған ҡатнашмала булған иондарҙың сағыштырмаса һанын билдәләү юлы м‑н тикшереү һәм анализлау ысулы. М.‑с. иондарҙың заряд билдәһе (ыңғай йәки кире), ионлашыу алымы (электрондарҙың бәрелешеүе, химик, ҡыр, фото‑, термик, пиролитик, осҡонло йәки быҫҡыусы разряд м‑н, икенсел ион эмиссияһы, лазер десорбцияһы һ.б.) б‑са айыралар. Иондарҙың массаның зарядҡа сағыштырмаһының дәүмәле б‑са бүленеүе, бүленгән иондар тогының бүленеүе масс‑спектрометрҙарҙа (барлыҡҡа килгән иондар массаһы спектрын электр ысулдары м‑н теркәү) йәки масс‑спектрографтарҙа (спектрҙы фотопластинкаларҙа теркәү) башҡарыла. Хроматографты (ҡара: Хроматографик анализ ысулдары) масс‑спектрометр м‑н берләштергәндә хромато‑масс- спектрҙар алына. Масс‑спектрҙар — һәр бер химик элемент өсөн үҙенсәлекле булған молекулалар йәки фрагменттар иондарының һыҙыҡтар йыйылмаһы, уларҙың урынлашыуы б‑са (иондар тогының максимумдарына ярашлы) массаның зарядҡа сағыштырмаһын (сифат б‑са анализ), интенсивлығы б‑са (ярашлы ион тогының дәүмәле б‑са) — башта алынған шәлкемдә иондарҙың булыуын сағыштырмаса билдәләйҙәр (һанса анализ). Уларҙы эшкәртеү һәм интерпретациялау масс‑спектрҙар китапханаһы (70 меңдән ашыу органик берләшмәләрҙең спектрҙары бар) һәм ЭВМ__ ярҙамында үткәрелә. Илдәге масс- спектрометрҙар матдәләрҙең изотоп (МИ серияһы) һәм химик составын (МХ серияһы) тикшереү, структураһын анализлау өсөн (МС серияһы) сығарыла. М.‑с. ҙур аныҡлыҡ м‑н иондарҙың массаһын билдәләү, физик-химик процестарҙы өйрәнеү, тау тоҡомдарының абсолют йәшен билдәләү өсөн, ш. уҡ мед., ядро техникаһында, металлургияла, экологияла, криминалистикала һ.б. ҡулланыла. Башҡортостанда 20 б. 50‑се йй. уртаһынан Геология институтында М.А.Гаррис етәкс. М.‑с. геол. ҡатламдарҙың абсолют йәшен билдәләү өсөн ҡулланғандар (ҡара: Геохронология). 1960 й. алып СССР ФА БФ‑та В.И.Хвостенко етәкс. кире иондарҙың М.‑с. өлкәһендә электрондарҙы резонанслы эләктереп алыу б‑са тикшеренеүҙәр башлана. Өс үлсәмле масс‑спектрҙар — билдәле иондар массаһы барлыҡҡа килеү эффективлығының эләктереп алыныусы электрондарҙың энергияһына бәйле график һүрәтләнеш йыйылмаһы алына. 60‑сы йй. уртаһынан Башҡ‑н нефть эшкәртеү ҒТИ‑нда Ф.Г.Унгер етәкс. нефттәрҙе һәм уларҙың дистилляттарын, ш. иҫ. бензиндарҙы һәм кәрәсин‑газойль фракцияларын, төплө өйрәнеү б‑са М.‑с. ҡулланыу эштәре ойошторола. Химия ин‑тында һәм Нефтехимия производстволары ҒТИ‑нда ыңғай иондарҙың М.‑с. нефттәрҙең, ш. иҫ. нефттең көкөрторганик берләшмәләренең (Н.К.Ляпина, Э.А.Круглов, Ю.Н.Попов), структур‑төркөм составын тикшереү өсөн файҙаланылған. Органик химия ин‑тында, Молекулалар һәм кристалдар физикаһы ин‑тында М.‑с. электрондарҙың молекулалар тарафынан эләктереп алыныу механизмын, органик, металорганик берләшмәләрҙән һәм атом кластерҙарынан, ш. иҫ. фуллерендарҙан (М.В.Мөфтәхов, Р.Ф.Туҡтаров, И.И.Фурлей, О.Г.Хвостенко, Н.Л.Әсфәндиәров), барлыҡҡа килгән күп атомлы өлөшсәләрҙең структур, термохимик һәм кинетик параметрҙарын билдәләү, Нефтехимия һәм катализ ин‑тында, Органик химия ин‑тында — үҫемлектәрҙән һәм хайуандарҙан алынған (У.М.Джемилев, В.Н.Одиноков, М.С.Юнысов) биол. актив берләшмәләрҙе идентификациялау өсөн, Экология үҙәгендә, БР Тәбиғәтте файҙаланыу һәм экология министрлығының Дәүләт аналитик контроль идараһында, “Уфаводоканал” пр‑тиеһында — һауа, һыу мөхиттәрендә һәм тупраҡтарҙа (М.Ю.Вождаева, Круглов, В.И. Сафарова) экотоксиканттар, ш. иҫ. диоксиндар, булыуын билдәләгәндә ҡулланыла. Нефтехимия һәм катализ ин‑тында фуллерендарҙы һәм уларҙың сығарылмаларын (Джемилев, А.Р.Туҡтаров) идентификациялау өсөн ш. уҡ. ыңғай һәм кире иондарҙы (Л.М.Хәлилов, В.М.Яныбин) ваҡыт үткәс детекторлаусы (MALDI‑TOF/TOF ысулы) матрица‑индукциялы М.‑с. ҡулланалар.
Әҙәб.: Х в о с т е н к о В.И. Масс‑спектрометрия отрицательных ионов в органической химии. М., 1981; Л е б е д е в А.Т. Масс‑спектрометрия в органической химии. М., 2003.
В.А.Мазунов, Р.В.Хатымов, Л.М.Хәлилов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Бергә булған бөлмәҫ28-06-2014, 05:10 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға
Йыйында биләмә-ара кооперация, төбәктәргә оҙайлы инвестициялар йәлеп итеү ысулдары хаҡында һөйләшеүҙәр ойошторола. Инфраструктура проекттары үҫеше мәсьәләләрен хәл итеү, шул иҫәптән Рәсәй Президенты Владимир Путиндың 2020 йылға 25 миллион юғары етештереүсәнле эш урыны булдырыу талабын тормошҡа ашырыу буйынса ла фекер алышыу күҙаллана.
Форумда федераль һәм төбәк власы органдарынан, үҫеш институттарынан, Рәсәйҙең бизнес структураларынан, йәмәғәт ойошмаларынан вәкилдәр һәм эксперттар – барыһы 200-ҙән ашыу делегат – ҡатнашыуы көтөлә. Программала пленар ултырыш, күргәҙмә, “түңәрәк өҫтәл”дәр үткәреү ҡаралған.
Сарала шулай уҡ Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Инвестиция мөхитен яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советының ултырышы ойошторола.


text:
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
12 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Республика етәксеһе Башҡортостан прокуратураһы коллективын һөнәри байрамы менән ҡотланы һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы.
– Прокуратура – хоҡуҡ һаҡлау системаһының мөһим тармағы, ул дәүләттең ышаныслы терәге, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен һаҡлауҙа ныҡ тора. Енәйәтселеккә, иҡтисади һәм социаль өлкәләрҙәге хоҡуҡ боҙоуҙарға, экстремизмға һәм коррупцияға ҡаршы көрәштең һөҙөмтәлелеге, халыҡтың хоҡуҡтарын яҡлау күп осраҡта һеҙҙең хеҙмәтегеҙгә бәйле, – тине Рөстәм Хәмитов. – Закондың көсөнә ышаныс – һәр беребеҙҙең шәхси һәм йәмәғәт хәүефһеҙлегенең мөһим шарты. Һеҙ уны көндәлек намыҫлы эшегеҙ менән нығытаһығыҙ.
Башҡортостан Башлығы енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәште, террористик һәм экстремистик күренештәрҙе бөтөрөүҙе республика прокуратураһы алдында торған төп бурыстар тип атаны. Уның һүҙҙәренсә, уларҙы уңышлы хәл итеү иҡтисади үҫеш динамикаһын, йәмғиәттәге социаль тотороҡлоҡто, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙы билдәләй.
– Һуңғы йылдарҙа республика прокуратураһының халыҡ мәнфәғәттәрен ҡайғырта башлауы мөһим. Прокуратура эшендә ошо йәһәттән ыңғай үҙгәреш күҙәтелә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Прокуратура граждандарҙың законлы мәнфәғәттәрен, хеҙмәт һәм социаль хоҡуҡтарын яҡлай, эш хаҡы буйынса бурыстарҙы түләтеү менән шөғөлләнә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә тәртип урынлаштыра, етемдәр, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүҙә ярҙам күрһәтә. Халыҡ, ошондай үҙгәреште күреп, прокуратураға ярҙам һорап мөрәжәғәт итә. Эшмәкәрлегегеҙҙең ошо йүнәлешен үҫтереүегеҙҙе һорайым, сөнки йәмғиәткә таянып ҡына һеҙ эшләй һәм ыңғай һөҙөмтәләргә ирешә аласаҡһығыҙ.


text:
Башҡортостанда 92% орлоҡ сәсеү кондицияһына еткерелгән
Башҡортостан аграрийҙары яҙғы баҫыу эштәренә әүҙем әҙерлек алып бара. Эштәрҙең төп йүнәлештәре араһында — орлоҡто сәсеүгә әҙерләү. «Башинформ» агентлығына БР Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлекселектең прогрессив технологиялары бүлеге баш агрономы Таһирйән Мөхәмәтзиевтың хәбәр итеүенсә, бөгөнгө көндә 92% орлоҡ материалы сәсеү кондицияһына еткерелгән. Ауыл хужалығы предприятиеларында орлоҡ әҙерләү эшен дауам итәләр.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2011 йылғы сәсеү эштәренә аграрийҙар 278 мең тоннанан ашыу иген һалған. Агротехник хеҙмәттән әйтеүҙәренсә, был сама орлоҡ күләме яҙғы сәсеү үткәреүгә тулыһынса етәсәк. Шулай ҙа ужымды ҡайтанан сәсеү талап ителеүе ихтимал. Әле белгестәр орлоҡ һатып алыу варианттарын барлай.
Республикала яҙын йәмғеһе 1 миллион 200 мең гектар майҙанда иген сәсеү планлаштырыла. Күп йыллыҡ үләндәр һәм техник культураларҙы иҫәпкә алғанда ике миллион гектарҙа сәсеү үткәреләсәк.


text:
Өфөлә Лилиә Ғүмәрова Никас Сафроновтың күргәҙмәһен астыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Лилиә Ғүмәрова Никас Сафроновтың күргәҙмәһен асты
Өфөлә Лилиә Ғүмәрова Никас Сафроновтың күргәҙмәһен астыФото: Олег Яровиков
БР Милли музейында күренекле Мәскәү рәссамы Никас Сафроновтың шәхси күргәҙмәһе презентацияһы үтте, унда 80 рәсем һәм график эштәре тәҡдим ителде. Асыу тантанаһында БР Милли музейы директоры Ғәли Вәлиуллин рәссамды уңышы менән ҡотланы: 7 ноябрҙә асылған күргәҙмәне үткән шәмбелә 747 кеше ҡараны.
— Беҙҙең өсөн бөгөнгө сара бик мөһим, сөнки 2014 йыл Рәсәйҙә һәм республикала Мәҙәниәт йылы тип иғлан ителде, — тине республика премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова. — Башҡа субъекттарға ҡарағанда, беҙ киләһе йылға ныҡлы әҙерлек менән аяҡ баҫабыҙ, тип иҫәпләйем, сөнки бер йыл элек Президенттың Дәүләт Йыйылышына мөрәжәғәтендә күп положениелар мәҙәниәт мәсьәләләренә ҡағылды. Һәм был буш һүҙҙәр түгел. Мәҫәлән, ижади коллективтар үҙҙәренең ижади пландарын тормошҡа ашырыуға 100 миллион һумлыҡ грант алды. Күргәҙмә презентацияһы алдынан Никас хореография училищеһы уҡыусылары менән осрашты. Унда бөйөк бейеүсе һәм яҡташыбыҙ Рудольф Нуриевтың портретын эшләү уйы тыуҙы.
Вице-премьер Никас Сафроновтың йәмәғәт эшмәкәрлеген юғары баһаланы: ул үҙенең тыуған Ульяновск, Димитровград ҡалаларында сәнғәт мәктәптәре кураторы.
— Бик йылы ҡала, матур кешеләр. Ҡала бай һәм етеш тормошло булыуы күренеп тора. Кешеләр киләсәккә ышаныс менән ҡарай, бөтәһе лә бер-береһе менән таныш кеүек, — тине яңы танышыуҙарҙан үҙ тәьҫораттары менән бүлешеп рәссам. — Минең күргәҙмәм шундай иҫ киткес урында ойошторолоуына һәм һүрәттәрем тарихи яҡтан әһәмиәтле бүлмәлә ҡуйылыуына үтә рәхмәтлемен. Был минең өсөн ҙур хөрмәт. Өфөгә мин беренсе тапҡыр киләм, әммә тағы ла киләсәкмен. Икенсе, тематик күргәҙмә эшләргә йыйынам. Пландар һәм перспективалар ҙур. Бында мине ихлас ҡаршы алыуҙарына, сәнғәт, ижад аша уртаҡ тел таба алыуыбыҙға бик шатмын.
— Бик күп билдәле мәҙәниәт эшмәкәрҙәре Көнбайышҡа ҡарай, ул яҡҡа сығырға тырыша. Бөгөн һеҙ бында, Рәсәй халҡына, килеүегеҙ икеләтә ҡыуаныслы, — тип билдәләне БР Мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова. — Мәҙәниәт йылында ла һеҙҙең менән осрашырбыҙ, тип ышанам.