text:
Башҡортостанда икенсе тулҡын Берҙәм дәүләт имтиханында 830 кеше ҡатнашҡан
Икенсе тулҡын Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыусылар өсөн һынауҙар дауам итә. Математика, география, инглиз һәм немец телдәрен Башҡортостанда 830 кеше тапшырған.
БР төбәк мәғлүмәт эшкәртеү үҙәге мәғлүмәтенә ярашлы, алда һанап үтелгән имтихандар араһынан иң күп кеше ҡатнашҡаны математика буйынса берҙәм дәүләт имтиханы булған, был дисциплинаны 750 абитуриент тапшырған, ә иң аҙ һанлыһы – немец теле буйынса имтихан, барлығы 6 кеше булған. Инглиз теле буйынса тестарҙы – 42, географиянан 32 кеше үткән.
Иң күп имтихан тапшырыусылар Башҡорт дәүләт университетындағы имтихан ҡабул итеү пунктында булған – 110 кеше, иң әҙе – Башҡорт дәүләт университетының Учалы филиалындағы имтихан ҡабул итеү пунктында – 10 кеше. Өҫтәп шуны әйтәйек, ярайһы уҡ эре һаналған имтихан ҡабул итеү пункттарының береһе – Башҡорт дәүләт медицина университеты пунктында берҙәм дәүләт имтиханын был юлы берәү ҙә тапшырмаған.
Имтихан һөҙөмтәләре һуңыраҡ иғлан ителәсәк.


c: text/html

text:
Архимед
Архиме́д (Ἀpxιuήδnς; беҙҙең эраға тиклем 287 йылда тыуған — беҙҙең эраға тиклем 212 йылда вафат булған) — бар донъяла билдәлелек алған боронғо грек математигы, физигы, механик һәм инженер. Геометрияла, шулай уҡ үҙе нигеҙ һалған механика менән гидростатикала бик күп асыштар авторы.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимед тормошо тураһында мәғлүмәтте Полибий, Тит Ливий, Цицерон, Плутарх, Витрувий һәм башҡалар яҙып ҡалдырған. Улар үҙҙәре яҙған ваҡиғаларҙан күпкә һуңыраҡ йәшәгән һәм шуға күрә мәғлүмәттәрҙең дөрөҫлөгөн билдәләү мөмкин түгел.
Архимед грек колонияһы булған Сицилия утрауында Сиракузда тыуған. Плутарх билдәләүенсә, Архимедтың атаһы, математик һәм астроном Фидий — Сиракуз залимы Гиерон батшаның яҡын туғаны булған. Атаһы улына бала саҡтан уҡ механика, математика һәм астрономияға һөйөү тәрбиәләгән. Архимед ул заманда Мысырҙың фәнни һәм мәҙәни үҙәге булған Александрияға уҡырға китә.
Александрия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Александрияла Архимед билдәле ғалимдар астроном Конон, төрлө яҡлы ғалим Эратостафан менән таныша, улар менән ғүмеренең аҙағына тиклем хат алыша. Ул ваҡытта Александрия үҙенең 700 меңдән ашыу ҡулъяҙма йыйылған китапханаһы менән дан тота.
Архимед ошонда үҙенең әҫәрҙәрендә телгә алған Демокрит, Евдокс һәм башҡа грек геометрия белгестәре хеҙмәте менән танышҡандыр, моғайын.
Уҡып бөткәс, Архимед Сицилияға ҡайта. Бында уны иғтибар менән солғап алалар һәм ул мохтажлыҡ кисермәй. Күп йылдар үткәнгә күрә, уның тормошо легендалар менән буталып бөтә.
Легендалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Замандаштарын шаҡ ҡатырғыс асыштары менән таң ҡалдырғаны өсөн үҙе йәшәгән ваҡытта уҡ уның тураһында легендалар сығаралар.
Архимед батша Гиерондың тажы таҙа алтындан эшләнгәнме, әллә ювелир уға көмөш ҡушҡанмы икәнен билдәләй алғаны тураһында хикәйәт бар. Алтындың сағыштырмаса ауырлығы билдәле була. Әммә таждың күләмен, формаһы дөрөҫ булмағанға күрә, билдәләп булмай!
Архимед был мәсьәлә тураһында оҙаҡ уйлана. Ваннала йыуынған ваҡытта уның башына иҫ киткес уй килә. Тажды һыуға сумырһаҡ, ҡыҫып сығарылған һыуҙың күләме таждың күләменә тигеҙ икәнен аңлай[1]. Легенда буйынса, Архимед шәрә килеш «Эврика!» (eύpnka — таптым) тип урамға йүгереп сыға. Ошо ваҡытта гидростатиканың төп законы — Архимед законы асыла.
Икенсе легенда буйынса, Мысыр батшаһы Птоломейға Гиерон бүләк итеп төҙөткән «Сиракузия» кораблен эшләп бөткәс, бер нисек тә һыуға төшөрөп булмай икән. Архимед тиҙ генә блоктар системаһын ҡора һәм был эште бер ҡулы менән генә башҡара. Легенда буйынса, Архимед шул ваҡытта «Миңә таяныу урыны бирегеҙ, һәм мин Ерҙе күсерәм» (ингл. «Give me a place to stand on, and I will move the Earth», урыҫ. «Дайте мне точку опоры, и я сдвину Землю»), тип әйтә.
Сиракуз ҡамауҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимедтың инженер даһилығы беҙҙең эраға тиклем 212 йылда Рим менән Карфоген араһындағы һуғышта римлеләр Сиракузды ҡамап алғанда асыла.[2]. Ә был ваҡытта ул 75 йәшлек ҡарт була! Архимед эшләгән көслө таш атыу машиналары Рим ғәскәренә таш яуҙыра. Римлеләр ҡала ситендә хәүефһеҙ булыр тип уйлап, стенаға яҡыныраҡ киләләр. Бәләкәйерәк таш атыусы машиналар яҡын араға таш яуҙыра. Көслө крандар кораблдәрҙе эләктереп алып, өҫкә күтәреп һыуға ырғыта, кораблдәр түңкәрелә һәм бата.[3].
Римлеләр ҡаланы ҡаты һөжүм менән алып булмағас, ҡамауҙа тоторға булалар. «Римлеләр ҡаланы алыр ине, әгәр бер ҡартты юҡ итһәләр. Бына шундай эшкә йүнәлтелгән бер кешенең ғәжәйеп көсө һәм һәләте», тип яҙа боронғо тарихсы Полибий.
Ҡамау ваҡытында ла Архимед римлеләргә тынғы бирмәй. Легенда буйынса, ҡаланы һаҡлаусылар ялтыратылған ҡалҡан һәм көҙгөләр ярҙамында ҡояш нурҙарын Рим флотына йүнәлтеп кораблдәрҙе яндыра.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимедтың үлеме тураһында бер нисә фараз бар[4]:
- 75 йәшлек Архимед өйө янында юлдағы ҡомда һыҙмалар эшләп уйланып ултырған. Был ваҡытта Рим яугире һыҙмаларын тапап киткән, асыулы ҡарт «Минең һыҙмаларыма теймә!» тип яугиргә ташланған. Яугир уны ҡылысы менән сабып үлтергән.
- Архимед янына бер яугир килеп үҙен Марцелл тип таныштырған. Әммә, Архимед ныҡышмалы рәүештә, эшләп ултырған мәсьәләм сиселмәй ҡалды тип, бер генә минут көтөп тороуын һорай. Һалдат ҡартты сәнсеп үлтерә.
- Яугир Архимедтың өйөнә килеп кереп ҡылысын терәгәс: «Туҡта, аҙ ғына сабыр ит. Минең мәсьәләм сиселмәй ҡалды, һуңынан теләһә нәмә эшлә!» тип ҡысҡырып өлгөрә.
- Архимед үҙе Марцелгә ҡояш ҙурлығын үлсәй торған прибор һыҙмаларын күрһәтергә юллана. Китеп барғанда, уның ҡумтаһында алтын һәм затлы әйберҙәр тип уйлап, Рим һалдаттары уны сәнсеп ултерә.
Марцелл Архимедҡа теймәҫкә бойороҡ биргән һәм үлтергәнгә бик асыуланған.
Легендалар шулай һөйләй. Әммә, күп тарихсылар, Архимедтың аҡылы бер армияға тигеҙ, шуға уның үлеме осраҡлы түгел, тип иҫәпләй.
Был ваҡиғаларҙан һуң 137 йыл үткәс, беҙҙең эраға тиклем 75 йылда, Архимедтың ярым емерелгән ҡәбере табыла, унда үҙе васыят иткәнсә цилиндр эсендә ҡамалған шар төшөрөлгән[5].
Фәнни хеҙмәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Математика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Плутарх һүҙҙәренсә, Архимед математикаға артыҡ бирелгән була. Ул ашауын онота, үҙен хәстәрләмәй. Уның хеҙмәттәре математиканың ул осорҙағы бөтә өлкәләренә — геометрия, арифметика, алгебраға ҡағыла. Математика үҫешенә Архимед тарафынан түңәрәк оҙонлоғо һәм диаметры сағыштырмаһын иҫәпләп сығарыу ҙур өлөш индерә. Был һан : «архимед һаны» исеме аҫтында билдәле.
Механика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимед төрлө механика ҡоролмалары менән дан ала. Рычаг Архимедҡа тиклем уҡ билдәле була, тик ул рычагтың Тулы теорияһын иҫәпләп сығара һәм ғәмәлдә ҡуллана. Ауыр йөктәрҙе күтәреү һәм күсереү өсөн Сиракузда блок-рычаглы механизмдар төҙөй.
Астрономия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимед күк йөҙө есемдәренең хәрәкәтен, Ҡояш сығыуын, Ай фазаларын күрһәтә торған планетарий йәки күк көмбәҙен эшләп күрһәтә.
Иҫтәлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архимед исеме менән аталған:
- Айҙа Archimedes кратеры;
- 3600 Архимед астероиды;
- Галилео Галилей: «Архимед булмаһа, мин бер нимәгә лә өлгәшә алмаҫ инем», ти.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Легенда Витрувийҙың «Об архитектуре» эшендә, IX китабында, 3 бүлектә килтерелгән.
- ↑ Сиракуздың Рим ғәскәре башлығы Марцелл тарафынан ҡамауҙа тотолоуы һәм Архимедтың ҡурғауҙа ҡатнашыуы тураһында Плутархтың хеҙмәттәрендә уҡырға мөмкин.
- ↑ Һуңғы йылдарҙа был боронғо заман ҡоралын тасуирлауҙың дөрөҫлөгөн тикшереү өсөн, бер нисә һынау үткәрелә. Төҙөлгән ҡулайлама үҙенең тулыһынса яраҡлылығын күрһәтә, бында ҡара.
- ↑ Был турала рәсемдәр галереяһы
- ↑ …Ҡәберҙе көскә тапҡандан һуң, әрнеүле һығымта тыуа: «Грецияның ҡасандыр байтаҡ ғалимдарҙы донъяға тыуҙырған иң данлыҡлы ҡалаларының береһе хәҙер инде хатта унда йәшәүселәрҙең иң бөйөгөнөң ҡәберлеген дә белмәй».
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урыҫ телендә баҫмалар:
- Архимед. Сочинения на ilib.mccme.ru. Перевод, вступительная статья и комментарии Ю. Н. Веселовского. Перевод арабских текстов Б. А. Розенфельда. М.: Физматгиз, 1962, 640 с.
- Архимед. Сочинения на math.ru. Перевод, вступительная статья и комментарии Ю. Н. Веселовского. Перевод арабских текстов Б. А. Розенфельда. М.: Физматгиз, 1962, 640 с.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Архимед. Исчисление песчинок (Псаммит). — М.-Л., 1932.
- Архимед. Сочинения. Перевод и комментарии И. Н. Веселовского. М.: Физматгиз, 1962, 640 с.
Исследования:
- Башмакова И. Г. Дифференциальные методы у Архимеда. Историко-математические исследования, 6, 1953, с. 609—658.
- Башмакова И. Г. Трактат Архимеда «О плавающих телах». Историко-математические исследования, 9, 1956, с. 759—788.
- Ван дер Варден. Пробуждающаяся наука. Математика древнего Египта, Вавилона и Греции. Перевод с голландского. М.: Физматгиз, 1959.
- Веселовский И. Н. Архимед. М.: Учпедгиз, 1957.
- Житомирский С. В. Астрономические работы Архимеда. Историко-астрономические исследования, 11, 1977, с. 319—397.
- Житомирский С. В. Архимед: Пособие для учащихся. М.: Просвещение, 1981.
- История математики под редакцией А. П. Юшкевича в трёх томах, М.: Наука. Том I. С древнейших времен до начала Нового времени. (1970)
- Каган В. Ф. Архимед, краткий очерк о жизни и творчестве. М.-Л.: Гостехиздат, 1951.
- Чвалина А. Архимед. М.-Л.: ОНТИ, 1934.
- Щетников А. И. Архимед, корабль Гиерона и «золотое правило механики». Сибирский физический журнал, 1995, № 4, с. 74-76.
- Щетников А. И. Задача Архимеда о быках, алгоритм Евклида и уравнение Пелля. Математика в высшем образовании, № 2, 2004, с. 27-40.
- Aaaboe A., Berggern J. L. Didactical and other remarks on some theorems of Archimedes and infinitesimals. Centaurus, 38, 1996, p. 295—316.
- Berggern J. L. A lacuna in Book I of Archimedes’ Sphere and Cylinder. Historia mathematica, 4, 1977, p. 1-5.
- Berggern J. L. Spurious theorems in Archimedes’ Equilibria of Planes. Archive for History of Exact Sciences, 16, 1977, p. 87-103.
- Dijksterhuis E. J. Archimedes. Copenhagen, 1956.
- Drachmann A. G. Fragments from Archimedes in Heron’s Mechanics. Centaurus, 8, 1963, p. 91-146.
- Heath T. L. The works of Archimedes. (Repr. NY: Dover, 2002)
- Netz R., Saito K., Tschernetska N. A new reading of Method Proposition 14: Preliminary evidence from the Archimedes palimpsest. SCIAMVS, 2, 2001, p. 9-29; 3, 2002, p. 109—127.
- Б. э. т. 287 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Сиракузда тыуғандар
- Б. э. т. 212 йылда вафаттар
- Сиракузда вафат булғандар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Алфавит буйынса математиктар
- Боронғо Греция математиктары
- Боронғо грек математиктары
- Б. э. т. III быуат математиктары
- Алфавит буйынса физиктар
- Боронғо Греция физиктары
- Б. э. т. III быуат физиктары
- Александрия мәктәбе
- Алфавит буйынса механиктар
- Боронғо Греция механиктары
- Алфавит буйынса астрономдар
- Боронғо Греция астрономдары
- Боронғо грек астрономдары
- Б. э. т. III быуат астрономдары
- Алфавит буйынса инженерҙар
- Боронғо Греция инженерҙары
- Архимед

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостанда 428 мең тонна бесән әҙерләнгән
Башҡортостанда 428 мең тонна бесән (планға ҡарата был 59 процент), 1 миллион тонна сенаж (45%) әҙерләнгән. Уртаса һәр шартлы мал башына 10 центнер мал аҙығы берәмеге тупланған, тип хәбәр иттеләр республиканың Ауыл хужалығы министрлығынан. Күп йыллыҡ үләндәр сабып алынған. Әлеге ваҡытта ауыл халҡы 200 мең гектар майҙанда бер йыллыҡ үләндәрҙе сенажға сабырға төшкән.
Шул уҡ ваҡытта Баймаҡ, Ғафури, Йылайыр, Ишембай, Ҡариҙел, Ҡыйғы, Салауат райондарында мал аҙығы әҙерләү буйынса көсөргәнешле хәл күҙәтелә – һәр шартлы мал башына 2,7-8,7 центнер мал аҙығы берәмеге тупланған.
Дөйөм алғанда ҡышҡылыҡҡа һәр шартлы мал башына кәм тигәндә 29 центнер мал аҙығы берәмеге әҙерләү бурысы ҡуйылған.


text:
Ирек Ялалов: «Өфөлә әүҙем төҙөлөш дауам итә»
Өфөлә ҡала хужалығы һәм социаль өлкә тармаҡтарында тотороҡло эшмәкәрлек алып барыла. Был хаҡта ҡала хакимиәтендәге бөгөнгө матбуғат конференцияһында Өфө мэры вазифаһын башҡарыусы Ирек Ялалов хәбәр итте.
— Өфөлә иҡтисади эшмәкәрлектең бөтә төрҙәрендә лә сәнәғәт производствоһы индексының үҫеше күҙәтелә. Тейәлгән продукция күләме 460 млрд һумдан ашты. Ғинуар-сентябрҙәге инвестициялар күләме – 45,4 млрд һум, — тине Ирек Ялалов. — Өфөгә инвестицияларҙы әүҙемерәк йәлеп итеү өсөн ҡаланың инвестицион күркәмлеген арттырыу буйынса ҙур эштәр башҡарыла. Бөгөн Башҡортостандың баш ҡалаһында дөйөм инвестициялар күләме 90 млрд һумдан ашыу суммаға тиң 70 программа тормошҡа ашырыла. Был бихисап яңы эш урындары булдырырға мөмкинлек бирәсәк.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы һүҙҙәренсә, ҡалала төҙөлөш әүҙем бара. Быйыл 11 айҙа 554 мең кв. метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. Был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 16,6 процентҡа күберәк. Ағымдағы йыл аҙағына тиклем был һанды 700 мең кв.метрға еткереү планлаштырыла. Сафҡа индерелгән торлаҡ күләме буйынса Өфө миллионлы халҡы булған ҡалалар араһында бишенсе урында килә.
Балалар баҡсаһы төҙөлөшөнә ҡалала ҙур иғтибар бирелә. Әле биш яңы балалар баҡсаһы сафҡа индерелгән. Йыл аҙағына тиклем 220 урынға иҫәпләнгән тағы бер балалар баҡсаһы төҙөлөп бөтөргә тейеш. Бик күп социаль объекттар реконструкцияланды. Был йүнәлештәге эштәр ҙә дауам ителәсәк.


text:
Республикала IV заманса драматургия һәм режиссура семинар-лабораторияһына ғаризалар ҡабул ителә башланы
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә IV Республика заманса драматургия һәм режиссура семинар-лабораторияһына ғаризалар ҡабул ителә башланы. Конкурста Башҡортостанда йәшәүсе теләгән һәр автор ҡатнаша ала.
Дәрестәрҙе илдең һәм Башҡортостандың төп театр белгестәре алып бара. Семинар барышында билдәле драматургтарҙың оҫталыҡ дәрестәре, режиссер лабораторияһы спектаклдәрен күрһәтеү, күренекле театр эшмәкәрҙәре менән осрашыуҙар һәм әңгәмәләр үткәреү ҡаралған. Эштәр өлкәндәр, үҫмерҙәр һәм балалар өсөн пьеса йүнәлештәре буйынса ҡабул ителә.
Семинарҙа ҡатнашыу өсөн 1 октябргә тиклем һуңғы ике йылда рус, башҡорт һәм татар телдәрендә яҙылған пьесаларҙы ебәрергә кәрәк. Башҡорт һәм татар телендәге конкурс эштәренең рус теленә тәржемәһе булырға тейеш. Максималь күләме — 40 бит. Автор тураһында мәғлүмәттәрҙе, ҡыҫҡаса ижади автобиографияны, паспорттың күсермәһен һәм пьесаның исеме, жанры күрһәтелгән әҫәрҙе dramaturgiya@inbox.ru адресы буйынса ебәрергә мөмкин.


text:
Республиканың 2009 йылдағы социаль-иҡтисади үҫешенә йомғаҡ яһау һәм яңы бурыстар
Өфөлә, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай бинаһында, БР Хөкүмәтенең «Башҡортостан Республикаһының 2009 йылдағы социаль-иҡтисади үҫеше йомғаҡтары һәм 2010 йылға бурыстар тураһында» темаһына киңәйтелгән ултырышы бара.
Ултырышта Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев, Хөкүмәт Премьер-министры Раил Сарбаев, депутаттар, дәүләт власы органдары етәкселәре һәм башҡалар ҡатнаша.
Хөкүмәт ултырышын асып, Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, республика 2009 йылды яҡшы ғына күрһәткестәр менән тамамланы, тип билдәләне. «Бөтәһе лә, финанс көрсөгө, тиҙәр. Ә мин, эшләргә кәрәк, тип әйтәм», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
Уның әйтеүенсә, федераль үҙәк сәйәсәтенә күп нәмә бәйләнгән, ләкин бөтәһе лә түгел. «Кем эшләй, шул яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә», — тип айырып билдәләне төбәк башлығы.
Төп доклад менән республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев сығыш яһай.
— 2009 йылда Башҡортостан Республикаһы илдең башҡа төбәктәре иҫәбендә донъя финанс көрсөгө эҙемтәләренең кире йоғонтоһон кисерҙе. Иҡтисадта тупланған муллыҡ запасы, көрсөккә ҡаршы ваҡытында күрелгән саралар көрсөк күренештәре йоғонтоһо эҙемтәләрен йомшартырға булышлыҡ итте, — тине Раил Сарбаев.
Премьер-министр иҡтисади эшмәкәрлектең айырым төрҙәренә, төп предприятиеларға, монопрофилле ҡалаларға, эшҡыуарлыҡҡа ярҙам саралары тураһында телгә алды. Рәсәйҙең Төбәктәр үҫеше министрлығы баһалауынса, Башҡортостан көрсөккә ҡаршы күрелгән саралар иң уңышлы булған 14 төбәк төркөмөнә инә.
— Финанс системаһы тотороҡлолоғо һаҡлап ҡалынды, инфляция темптары юғары түгел, хеҙмәт баҙарында хәл контролдә тотола, дәүләт тарафынан гарантияланған социаль йөкләмәләр тулы күләмдә, ә ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса арттырып үтәлде, — Премьер-министр Башҡортостанда көрсөккә ҡаршы эштең төп һөҙөмтәләрен шулай баһаланы.
Шул уҡ ваҡытта 2009 йыл хужалыҡ комплексы ныҡлығын һынау булып та торҙо. Айырым йүнәлештәрҙә дөйөм һөҙөмтәләргә йоғонто яһаған етди проблемалар асыҡланды.


text:
Ужым иген культураларын урып-йыйыуҙы Башҡортостанда киләһе аҙнала башларға ниәтләнәләр
Киләһе аҙнала Башҡортостанда иген урып-йыйыу кампанияһы башланыуы ихтимал. Был хаҡта хужалыҡ етәкселәре, кесе йома республиканың Мәләүез районында уҙған, «Баҫыу көнө» республика семинар-кәңәшмәлә хәбәр итте.
БР Ауыл хужалығы министры Николай Коваленко форумдың пленар ултырышында хужалыҡтарға орлоҡтоң еүешлелеге 18-19 процентҡа еткәс урыу эштәрен башларға кәңәш итте. Коваленконың әйтеүе буйынса, иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын республикала 1 миллион 780 мең гектар майҙандан урып алырға кәрәк, ул 2013 йыл күләмдәре менән сағыштырырлыҡ.
Республика Ауыл хужалығы министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, алдағы урыу кампанияһында 520 үҙ йөрөшлө һәм 1000 тағылма сапҡыс йәлеп ителәсәк. Улар тәүлек һайын 40 мең гектарға тиклем майҙанда иген урырға мөмкинлек бирәсәк. Иген һәм ҡуҙаҡлы игенде урғанда бер комбайнға уртаса йөкләнеш 480 гектар тәшкил итә.


text:
Өфөлә ШОС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығында Науруз байрамы уҙҙыФото: Олег Яровиков
Өфөлә ШОС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығында Науруз байрамы уҙҙы
Өфөлә ШОС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығында Науруз байрамы уҙҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Быйыл Науруз байрамы «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтте. Республиканың төп концерт залында төбәктә йәшәүсе төрлө халыҡтарҙың вәкилдәре йыйылды. Күптәр милли кейемдә килгән, улар туған телендә бер-береһен байрам менән ҡотланы, бүләктәр бирҙе.
Ҙур концерт программаһы халыҡ-ара форматта уҙҙы. Төп кешелек ҡиммәттәренең береһе булараҡ халыҡтар дуҫлығын данлау байрамдың төп идеяһы булды. Байрамды Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең төрки халыҡтары эстрадаһы йондоҙҙары сығышы биҙәне.
Һәр сығыш яһаусы тамашасыларға туған мәҙәниәтенең, үҙенсәлекле милли сәнғәтенең бер өлөшөн бүләк итте. Үзбәкстандың халыҡ артисы Мансур Ташматов «Ташкент — Көнсығыш йондоҙо» йырын башҡарҙы. Ҡырғыҙстан ҡунағы Курал Чокоев 2014 йылда «Урал моңо» халыҡ-ара конкурсында ҡатнашҡан ваҡытта уҡ баш ҡала тамашасыларының һөйөүен яуланы. Был юлы йырсы «Ой тобо» йырын бүләк итте. Өфөләге иң әүҙем диаспораларҙың береһе — тажиктар. Тап уларҙың әүҙемлеге арҡаһында Тажикстан йырсыһы Саъдии Буризод быйыл да яҙғы байрамды Өфөлә ҡаршыланы. Ул тамашасыларҙы «Науруз» халыҡ йыры менән ҡаршы алды. Азербайжан мәҙәниәте менән йәш эстрада йырсыһы Мехмен Тагиев таныштырҙы. Татарстандан Алина Шәрифйәнова, Мәскәүҙән Рэдик Ефремов һәм Вадим Захаров башҡарыуында башҡорт, татар, сыуаш йырҙары яңғыраны.
«Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле, «Арғымаҡ» этно-рок төркөмө, «Карауан-һарай» студияһы, йырсылар Гөлсөм Бикбулатова, Иҙрис Ғәзиев, Дияна Ишниязова, Марсель Ҡотоев, ҡурайсы Ишморат Илбәков башҡорт сәнғәтен лайыҡлы күрһәтте.
Сараны ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, республика халыҡтары ассамблеяһы һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сығыш яһаны.


text:
Башҡортостанда иртә өлгөрөүсе кәбеҫтәне йыя башланылар
«Алексеевский» совхозында иртә өлгөрөүсе кәбеҫтәне йыйыу башланды, тип хәбәр итә БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Был культура биләгән ике гектарҙан 300 центнер самаһы йәшелсә алырға планлаштыралар.
Кәбеҫтәне айырым күсәндәрҙең 800 грамға тиклем өлгөрөүе буйынса һайлап йыялар. Көн һайын баҫыуҙарҙан йәшелсә үҫтереүселәр биш мең тоннанан ашыу кәбеҫтә оҙата. Иртә өлгөрөүсе кәбеҫтә һаҡлау өсөн яраҡһыҙ булғанға күрә, уны әҙер продукция келәтенән шунда уҡ һатыуға ебәрәләр.


text:
1 ғинураҙан шәхси эшҡыуарҙар өсөн «һалым каникулдары” тураһындағы закон ғәмәлгә инде
Документҡа ярашлы, ябайлаштырылған һалым түләү тәртибе һәм патент системаһы менән ҡулланған эшҡыуарлыҡ субъекттары ҡаҙнаға һалым түләүҙән ике йылға азат ителә. Баковатар ғаиләһе тимерҙән ҡапҡалар, төрлө биҙәктәр менән зауыҡлы хужалыҡ кәрәк-яраҡтары эшләй. Үҙҙәренең ғаилә кәсебен 2014 йылда рәсмиләштергәндәр. Шуға ла «һалым каникулдары » программаһы менән ҡулланыу хоҡуғына эйә була алмай. Ә 2015 йылда эш башлағандар өсөн был этәргес һәм ҙур ярҙам тип һанай йүнсел ҡатын. 2015 йылдың апрелендә ҡабул ителгән «Һалым түләүселәр-һалым һалыуҙың патент һәм ябайлаштырылған системаһын ҡулланыусы шәхси эшҡыуарҙар өсөн нуль процент күләмендә һалым ставкаһын билдәләү тураһында» закон 2016 йылдың 1 ғинуарынан ғәмәлгә инде. Етештереү, социаль һәм фәнни тармаҡтарҙа, көнкүреш хеҙмәтләндереү өлкәһендә тәүге тапҡыр теркәлгән эшҡыуарҙар ике йылға һалымдарҙан азат ителә. Иҡтисади хәл ҡатмарлы осорҙа, бизнесҡа ниндәйҙер ташламалар индереүҙе Рәсәйҙең бөтә субъекттары ла дәррәү ҡабул иткән. Был йәһәттән ҡаҙналағы юғалтыуҙарҙы бер кем дә һанамай, сөнки сара киләсәктә эшҡыуарҙарға ҙур өмөттәр менән ҡоролған программа, тигән фекерҙә иҡтисад белгесе Рузилә Хисмәтуллина.Ташламалар менән һалым һалыуҙың патент системаһы буйынса 25 һәм ябайлаштырылған система буйынса эшмәкәрлектең 25 төрө менән 2020 йылға тиклем бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ вәкилдәре файҙалана ала. «Һалым каникулдарын» индереү бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарын яҡлауға йүнәлтелгән сараларҙың береһе. Закон ҡабул ителгәндән һуң күп кенә эшҡыуарҙар үҙҙәренең ойошмаларын рәсмиләштереп тулы ҡеүәттә эш башланы. Был миҫалға башҡалар ҙа ҡушылыр тип көтә эксперттар.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда дәүләт милли сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республикала дәүләт милли сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Указға 2025 йылға тиклемге осорға Рәсәй Федерацияһының дәүләт милли сәйәсәте стратегияһын ғәмәлгә ашырыу маҡсатында ҡул ҡуйылған, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Документҡа ярашлы, республика башлығы Хакимиәтенә Стратегияны тормошҡа ашырыу барышын контролдә тотоу һәм Рәсәй Хөкүмәтенә мәғлүмәт еткереү, шулай уҡ Башҡортостан биләмәһендә дәүләт милли сәйәсәте өлкәһендәге дәүләт программаларының үтәлешен контролдә тотоу бурысы йөкмәтелгән.
Указға ярашлы, республиканың Мәҙәниәт министрлығына 2015 йылдың 1 июленә тиклем 2016-2020 йылдарға «Башҡортостан Республикаһында Рәсәй милләтенең берҙәмлеген һәм халыҡтарҙың этномәҙәни үҫешен нығытыу» дәүләт программаһын әҙерләргә ҡушылды.
Ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарына 2015 йылдың 1 октябренә ҡәҙәр 2025 йылға тиклемге осорға Рәсәй Федерацияһының дәүләт милли сәйәсәте стратегияһын тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән муниципаль программаларҙы ҡабул итергә тәҡдим индерелде.
Шулай уҡ республикала дәүләт милли сәйәсәтен ғәмәлгә ашырыуҙы камиллаштырыу маҡсатында Башҡортостан Башлығы 2015 йылдың апрелендә Өфөлә Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһының өсөнсө съезын үткәреү хаҡындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Ойоштороу комитеты составы раҫланған, уға 2015 йылдың 1 мартына тиклем әҙерлек саралары планын әҙерләргә һәм раҫларға ҡушылған.


text:
Айнур Асҡаровтың яңы фильмы Канн кинофестиваленең һайлап алыу комиссияһына ебәрелде
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Әсә» нәфис фильмы 11 мартҡа тиклем күрһәтеләсәк. Февраль айында уның премьераһы булды. Режиссер Айнур Асҡаровтың яңы фильмы «Родина» кинотеатрында киске сәғәт 8-ҙә башлана.
Фильм 21 апрелдән 26-на тиклем Һамарҙа үтәсәк «Балаларға — кино» XX Халыҡ-ара фестивалендә ҡатнаша. Бынан тыш, Башҡортостанда төшөрөлгән фильм Канн кинофестиваленең һайлап алыу комиссияһына ебәрелде. Европа тәнҡитселәре һүҙҙәренсә, уның мөмкинлектәре ҙур, тип хәбәр итте продюсер Фәнил Ғәлимов.
Әлеге көндә «Арҡайым-продакшн» студияһы республика райондары хакимиәттәре менән прокат тураһында һөйләшеүҙәр алып бара. Марттың 20-дә ҙур киномарафон башлана — маршрут 50-нән ашыу ауылды үҙ эсенә ала. Фильмды киномобилдә күрһәтәсәктәр. Урындарҙа режиссер һәм ижади төркөм менән осрашыуҙар уҙғарыу ҡаралған.
Ҡыҫҡа метражлы фильм «Саҡ менән Суҡ» бәйетенә нигеҙләнеп төшөрөлгән. Сценарийҙы драматург Шәүрә Шәкүрова яҙған, операторы — Анна Рожецкая. Игеҙәктәрҙе — Йылайыр районынан Айгиз менән Нургиз Таҡаловтар, Шәүрәне — Башҡорт драма театры актрисаһы Юлиә Ғәләүетдинова, Ританы — актриса, телевидение алып барыусыһы Ғәлиә Вәхитова, олатай ролен популяр актер һәм режиссер Азат Йыһаншин башҡара.


text:
Шишмә шәкәр заводы сеймал ҡабул итеү шарттарын әүәлгесә ҡалдырҙы
Татлы тамыраҙыҡ ҡабул итеү шарттары быйыл әүәлгесә ҡала, тип хәбәр итте сөгөлдөрсөләрҙең зональ кәңәшмәһендә «Шишмә шәкәр заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Эльмир Асаев. 60/40 иҫәбенән бирем варианты ғәмәлдә буласаҡ, сөгөлдөр ташыуға бәйле бөтә транспорт сығымдарын предприятие үҙ өҫтөнә ала. Шул уҡ ваҡытта предприятиела буласаҡ уңыш иҫәбенә яҙғы баҫыу эштәрен үткәреүгә аванслау программаһы ҡаралмаған, тип аңлаттылар республика аграр ведомствоһының матбуғат хеҙмәтендә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек: былтыр 57,4 мең гектарҙан республика сөгөлдөрсөләре 1,4 млн тонна тамыраҙыҡ йыйып алды. Уртаса уңыш гектарынан 247 центнерҙы тәшкил итте. Шәкәр заводтарына эшкәртеүгә таҙа ауырлыҡта 1,2 млн тонна тамыраҙыҡ ебәрелгән. Сөгөлдөрҙәге шәкәр миҡдары 16,3 процентты тәшкил иткән.
Төбәктә йыйылған сөгөлдөрҙән дөйөм алғанда 155 мең тонна шәкәр эшләп сығарылған. Шуларҙың 51,6 мең тоннаһы «Шишмә шәкәр заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә етештерелгән. Республика буйынса уртаса алғанда сөгөлдөрҙәге шәкәр миҡдары 13,2 процентҡа тиң булған.


text:
Башҡортостанда ҡаргиҙәр менән ярыштарҙа ҡатнашыу мөмкинлеге бар
— Республика халҡы әүҙем ял иткән һәр урында – ял базаһында, турбазаларҙа, пансионаттарҙа, шифаханаларҙа ҡаргиҙәрҙәрҙе ҡуртымға алыу пункттары һәм улар өсөн әҙерләнгән трассалар бар, — тине Башҡортостандың Үҙйөрөшлө машиналарҙың һәм башҡа төр техниканың техник торошон күҙәтеү буйынса дәүләт инспекцияһы етәксеһе Ринат Ғәлимов, i-gazeta.com сайтында гәзит уҡыусыларҙың һорауҙарына яуап биреп.
Өфө халҡына күҙәтселек ведомствоһы башлығы ҡаргиҙәрҙәрҙә Алкин ҡасабаһы районында йөрөргә кәңәш итте. Унда алты ҡаргиҙәре менән лайыҡлы база булдырылған. Бөтә техника ла теркәлгән, техник тикшереү үтә. Был төр транспортта йөрөргә теләгән һәүәҫкәр водителдәр өсөн ошонда уҡ грамоталы инструктаж үткәрелә.
Өфөнөң Н.Гастелло исемендәге стадионы биләмәһендә лә ҡаргиҙәрҙәрҙә йөрөү өсөн йыһазландырылған трассалар бар.
Ә бына ҡаргиҙәр менән профессиональ уҙыштарҙа ҡатнашырға теләгәндәр өсөн Ринат Ғәлимов Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең тәжрибәһе хаҡында һөйләне. Предприятие йыл һайын ошондай ярыштар үткәрә. Унда Рәсәйҙең бихисап ҡалаларынан килгән командалар ҡатнаша. Теләге булған республика халҡы ла заявка биреп, экстремаль спорт ярыштарында ҡатнаша ала.


text:
Башҡортостанда мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре 42 фатир алды
Ағымдағы йылда республика бюджеты иҫәбенә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре өсөн 42 фатир алынған. Был хаҡта Өфөлә брифинг барышында Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова хәбәр итте. Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса проект республика Президенты тарафынан 2012 йылдың ноябрендә башлап ебәрелгән. Рөстәм Хәмитов йыл һайын был маҡсатҡа 50 миллион һум бүлергә тәҡдим итте.
Ағымдағы йылда Өфө артистары Кузнецов Затон биҫтәһендә 36 фатир алды. Торлаҡ айырыуса мохтаж һәм ҙур эш стажына эйә булған, үҙ милеге булмаған хеҙмәткәрҙәргә бирелде. Ҡайһы бер учреждениелар бер нисә өс бүлмәле фатир алып уны дөйөм ятаҡ итеүҙе өҫтөн күрҙе, шуның менән йәш белгестәрҙе беркетеү мәсьәләһен хәл итте.
Ауыл мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре был проект сиктәрендә алты фатир алды. Үҙ белгестәрен баһалаған муниципалитет башлыҡтары уларҙы район бюджетынан торлаҡ менән тәьмин итте, тип билдәләне министр. Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә ете фатир Ҡырмыҫҡалы, алты Күгәрсен райондарында бүленгән. Шулай уҡ бер төркөм райондар мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә бер-ике фатир бүлгән.
2013 йыл йомғаҡтары буйынса өлкәлә уртаса эш хаҡы 14 мең һум самаһы тәшкил итте, 2010-да ул 10 мең һумлап сыға ине.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан халҡы менән «тура бәйләнеш» үткәрҙе
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Вся Уфа» телеканалында тура эфирҙа республика халҡы менән «тура бәйләнеш» үткәрҙе. Ике сәғәт дауамында ул 40-ҡа яҡын һорауға яуап бирҙе.
Төбәк башлығы Башҡортостандың ҡала һәм райондарында социаль һәм эконом-класлы торлаҡ төҙөүҙе үҫтереү мөмкинлектәре, банкротлыҡ сигендәге предприятиеларға ярҙам күрһәтеү һәм дарыу үләндәре нигеҙендә төбәктә фармацевтика сәнәғәтен үҫтереү перспективалары хаҡында ентекле һөйләне.
Күп һорауҙар Өфөнө үҫтереү мөмкинлектәренә һәм ҡала Советына һайлауҙарға бәйле булды. Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, ул «беҙҙең ҡала командаһы» лозунгыһы аҫтында үҙен тәҡдим итеүсе һәр кандидатты яҡлаясаҡ. Ул шулай уҡ Өфөлә быйыл Ағиҙел йылғаһы аша Затон биҫтәһенә илтеүсе күпер төҙөлә башлаясағы һәм Башҡортостанда бюджет өлкәһендә эшләүсе хеҙмәткәрҙәр өсөн социаль найм буйынса торлаҡ төҙөү планлаштырылыуы тураһында хәбәр итте.
Интернет һәм телефон аша Рөстәм Хәмитовҡа йәмғеһе 1200-ҙән ашыу һорау бирелде.


text:
Фото:
«Балалыҡты ҡайтарыу» округ проектының эшсе төркөмө ултырышы үтте
Фото:
4 мартта Өфөлә Башҡортостан Республикаһында «Балалыҡты ҡайтарыу» балалар йорттарына ярҙам һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың социаль яраҡлашыуы округ проектының эшсе төркөмө ултырышы үтте. Унда БР Мәғариф министрлығы, Өфө ҡалаһы ҡала округының Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы, БР Мәғарифты үҫтереү институты, БДУ, «Изге ихтыяр» Волга буйы федераль округы йәштәр доброволецтар хәрәкәтенең төбәк ячейкаһы вәкилдәре ҡатнашты. Ултырышты БР буйынса федераль инспектор Алексей Ковальский алып барҙы.
Ултырышта «2011 йылғы сығарылыш уҡыусыһы» округ акцияһын тормошҡа ашырыуҙа төрлө министрлыҡтар һәм ведомстволарҙың ғәмәлдәрен яраштырыу тикшерелде. Осрашыу йомғаҡтары буйынса протокол төҙөлдө, унда акцияны тормошҡа ашырыуҙың төп механизмдары һәм яҡтарҙың яуаплылығы теркәлде.
БР буйынса Баш федераль инспектор аппараты акцияны һәр яҡлап яҡлауға һәм республика, федераль киң мәғлүмәт сараларында уны тормошҡа ашырыу барышын сағылдырыуға контроллек итәсәк.


text:
Баш ҡалала 500 мең квадрат метрлыҡ торлаҡ төҙөләсәк Фото: Андрей Старостин
Баш ҡалала 500 мең квадрат метрлыҡ торлаҡ төҙөләсәк
Баш ҡалала 500 мең квадрат метрлыҡ торлаҡ төҙөләсәк Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә 500 мең квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөләсәк һәм 16 иҫке йорт һүтеләсәк. Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышында тейешле ҡарар ҡабул ителде. Ошо алты проект ғәмәлгә ашырылһа, яңы йорттарға кәм тигәндә 16700 кеше күсә аласаҡ тип күҙаллана.
Планға ярашлы, бер яңы квартал Затонда төҙөләсәк. Комплексы төҙөлөш өсөн майҙан 12 гектар тәшкил итәсәк, шул иҫәптән 2,5 гектар ер алты йорт өсөн бүленәсәк. Торлаҡтың майҙаны — 30,3 мең квадрат метр. Квартал биләмәһендә 46 урынлыҡ өс балалар баҡсаһы, 822 машина ҡуйырлыҡ урын, ҡунаҡхана тибындағы дөйөм ятаҡтар һәм халыҡты хеҙмәтләндереү предприятиелары төҙөү ҡаралған.
Ҡала үҙәгендә бер нисә төҙөлөш проекттары тормошҡа ашырыласаҡ. Әй, Баҡалы, Ҡариҙел һәм Степан Злобин урамдары менән сикләнгән кварталда дөйөм майҙаны 87,7 мең квадрат метр булған дүрт яңы йорт һалырға ниәтләйҙәр. Шунда уҡ 200 урынлыҡ балалар баҡсаһы, сауҙа үҙәге һәм ике спорт залы төҙөләсәк.
Ленин, Кировоград, Цюрупа урамдары һәм Ибраһимов бульвары менән сикләнгән квартал биләмәһендә торлаҡтың дөйөм майҙаны 21,7 мең квадрат метр булған ике 26 ҡатлы һәм бер 25 ҡатлы йорт һалыу планлаштырыла. Рәсәй, Дауыт Юлтый, Өфө шоссеһы һәм Рәсәй тыҡрығы урамдары менән сикләнгән биләмәлә майҙаны 8,4 мең квадрат метр булған торлаҡ, спорт залы һәм 64 машина ҡуйырлыҡ ер аҫты парковкаһын төҙөү ҡаралған. Проект 16 иҫке йортто һүтеүҙе күҙ уңында тота, һуңынан ошо урында 350 урынлыҡ балалар баҡсаһы һалынасаҡ.
Иң ҙур биҫтәне — Салауат Юлаев проспекты һәм Сәғит Агиш урамы киҫелешендә, ҙурлығы буйынса икенсе биҫтәне Сипайлово янында төҙөү ҡаралған.


text:
Салауат Юлаевҡа һәйкәл ҡуйыуға фатиха алыуға 45 йыл тулды
БАССР Министрҙар Советының Өфөлә Салауат Юлаевҡа һәйкәл ҡуйыу тураһындағы ҡарар ҡабул итеүенә 45 йыл тулды. Документты 1965 йылда имзалайҙар. Ә Милли геройға һәйкәл 1967 йылда асыла.
Һуғыш йылдарында скульптор Сосланбек Тавасиев эвакуацияға Башҡортостанға килә. Ул Стәрлебаш районында йәшәй. Район халҡының билдәләүәнсә, Тавасиевтың Салауат Юлаев образы менән тәүләп танышыуы тап Стәрлебаш ерендә була.
Яугирҙарҙы һуғышҡа оҙатҡан ололар уларға «Салауат Юлаев һымаҡ һуғышырға» тигән наказ бирә. Ошо хәбәрҙе ишетеп ҡалған Сосланбек Тавасиев Салауат шәхесе менән ҡыҙыҡһына башлай, тигән фекерҙә район музейы хеҙмәткәре Зәйтүнә Мөхәмәтйәнова.


text:
Фото:
Ҡотҡарыусылар ташҡынға әҙерләнә
Фото:
Апрелдең икенсе декадаһында Башҡортостанда йылғалар ташыуы көтөлә. Бүлексәләрҙең ташҡынға әҙерлеген тикшереү маҡсатында Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республикалағы идаралығында авария-ҡотҡарыу һәм тергеҙеү эштәре өсөн техниканың һәм ҡорамалдарҙың әҙерлеге тикшерелде.
— Ҡорамалдар даими камиллаштырыла. Һыу баҫыуы йәки тәбиғи янғындар сығыу ихтималлығы булған территорияларҙы тикшереү өсөн ҡотҡарыусылар фото- һәм видеокамераһы булған пилотһыҙ идара ителеүсе осоу аппаратын файҙалана. Янғын һүндереү хеҙмәте бүлексәләре мотопомпалы йөҙөү средстволары менән тәьмин ителгән. СЧ-55 хеҙмәткәрҙәренең һыу баҫҡан ерҙән үтә алыусы бронетранспортеры бар. Уның ярҙамында кешеләрҙе эвакуацияларға, һыу баҫҡан тораҡ пункттарҙа сыҡҡан янғындарҙы һүндерергә мөмкин, — тип хәбәр иттеләр Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Башҡортостанға эш визиты менән Валентина Матвиенко килдеФото: Олег Яровиков
Башҡортостанға эш визиты менән Валентина Матвиенко килде
Башҡортостанға эш визиты менән Валентина Матвиенко килдеФото: Олег Яровиков
Башҡортостанға эш визиты менән РФ Федераль Йыйылышының Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенко килде. Өфө аэропортында Федераль Йыйылыштың юғары палатаһы спикерын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы Константин Толкачев һәм башҡа рәсми кешеләр ҡаршы алды.
Бер көнлөк визит программаһында республика етәкселеге менән осрашыу, Өфө дәүләт авиация техник университетына барыу ҡаралған. Юғары уҡыу йортонда Валентина Матвиенко уҡытыусылар һәм студенттар менән осрашасаҡ. Артабан Башҡорт дәүләт медицина университетына барыу планлаштырыла.
Шулай уҡ визит сиктәрендә Валентина Матвиенко БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, Йәштәр йәмәғәт палатаһы вәкилдәре, республика муниципалитеттары һәм ҡала округтарының вәкәләтле органдары рәйестәре һәм депутаттары менән осрашасаҡ.


text:
Бөтәһе лә һинең ҡулда!
яратҡан кәрәкле уңышлы
* Лидер булырға ынтылаһығыҙ, яңы үрләүҙәр, сағыу тәьҫораттар етмәй. Һеҙ һәр ваҡыт нимәлер көтәһегеҙ. Нервы системаһын ҡуҙғатыусы төҫ. Тимәк, тормоштағы етди үҙгәрештәргә һеҙ һәр ваҡыт әҙер. Еңеллек һәм наҙлылыҡ етмәй. Моғыйын, етди эштән, бөтмәҫ пландарҙан арығанһығыҙҙыр, мәшәҡәтһеҙ тормошҡа ынтылаһығыҙ. Юғары үрҙәр, романтика хаҡында хыялланаһығыҙ, шулай ҙа саф күңелле, ихлас кеше булып ҡалаһығыҙ. Көсөргәнешлекте кәметеп, яҡшы ял итергә кәрәк. Үҙ-үҙегеҙгә ышанысты, белемгә, карьераға ынтылыуығыҙҙы аңлата Физик ял етмәй, тыныслыҡ эҙләйһегеҙ. Һеҙгә уңайлы, күркәм өй йылыһы кәрәк.
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә рефлексия алымдары ҡулланыу.
Ойоштороу. Белемде актуалләштереү. Уңыш ситуацияһын тыуҙырыу. Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу. Уҡыу мәсьәләһен сисеү. Нығытыу. Үҙ аллы тикшереү. Контроль тикшереү. Баһалау. Рефлексив анализ.
Ә нимә ул «рефлексия»?
рефлексия, үҙ-үҙеңде танып белеү (үҙенең эске кисерештәрен тикшереү) рефлексия – кире йүнәлеш рефлексия- үҙ-үҙеңә анализ яһау
Этаптары: 1.Үҙаллылыҡ. 2.Йүнселлек. 3. Конкуренцияға һәләтлелек
Рефлексия төрҙәре: Физик (өлгөрҙөм-өлгөрмәнем, еңел-ҡыйын); Тойоусан (кәйеф: уңайлы-уңайһыҙ, ҡыҙыҡ-күңелһеҙ); Интеллектуаль (нимә аңланым, нимә белдем – нимә аңламаным, ниндәй ҡыйынлыҡтар кисерҙем); Рухи (яҡшы – насар,).
Эмоциональ хәл, күңел торошо
Шат һәм бойоҡ айыу
Тылсымлы кәрзин
Эшмәкәрлек рефлексияһы Уңыш баҫҡысы
«Уңыш ағысы» 3-4 хата Хаталар юҡ 1 хата
*
«Поезд» Һүҙлек эше Үҙ аллы эш Яңы тема Группала эшләү
Уҡыу йөкмәткеһе рефлексияһы Мин дәрестә … өйрәндем. Үҙ эшем менән (ҡәнәғәт, ҡәнәғәт түгел). Дәрес ҡыҙыҡ булды, сөнки… Дәрес миңә … тойолдо. (оҙон, ҡыҫҡа) һ.б.
«Плюс. Минус. Ҡыҙыҡ» Плюс Минус Ҡыҙыҡ
СИНКВЕЙН 1-се юл - Әсәй һүҙе 2-се юл - Ул ниндәй? (Яғымлы,тырыш.) 3-сө юл - Әсәй ни эшләй? (Ярата,иркәләй.) 4-се юл - Һөйләм уйлау. 5-се юл - Яҡын һүҙ эҙләү. (Яҡын кеше.)
Әсәй. Яғымлы,тырыш. Ярата,иркәләй, Иң ҡәҙерле,һөйкөмлө кеше. Яҡын кеше. -Әсәй-бар гүзәлектең,матур- лыҡтың башы.
КЛАСТЕР


text:
Мортаза Рәхимов Благовар районындағы пластмасса производствоһында булдыФото: Олег Яровиков
Мортаза Рәхимов Благовар районындағы пластмасса производствоһында булды
Мортаза Рәхимов Благовар районындағы пластмасса производствоһында булдыФото: Олег Яровиков
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Языковола Вьетнамдан эшҡыуар Чан Нгок Туан менән ойошторолған «Благовар-пластмасс» асыҡ акционерҙар йәмғиәте предприятиеһында булды. Пластмассанан тауар етештергән башҡа предприятиеларҙың сеймал ҡалдыҡтары бында полиэтилен гранулаларға эшкәртелә.
Президент икенсел сеймалды ҡайтанан эшкәртеү цехын, шулай уҡ был гранулаларҙан үҙ тауарын – полтиэтилен пленка һәм киң ассортиментлы пакеттар етештергән цехтарҙы ҡараны. Республика башлығы эшселәр иҫәбе һәм производствоның киләсәге менән ҡыҙыҡһынды.
Бөгөн предприятиела 60-ҡа яҡын кеше эшләй, шуларҙың 15-20 проценты ғына вьетнамдар, ҡалғандары – урындағы халыҡ. Яҡын арала предприятиела пластмассанан һауыт-һаба, сүмес, сеүәтә-табаҡ, тас етештереүҙе яйға һалырға ниәтләйҙәр. Бының өсөн «Благовар-пластмасс» белгестәре Германияла булып ҡайтҡан һәм махсус ҡорамалдар ҡайтарыуға килешеүҙәр төҙөгән.
Яҡында тағы ла бер цех төҙөлә, унда теген производствоһын асыу планлаштырыла. Ул саҡта предприятиела эшләүселәр һаны яҡынса 40 кешегә артасаҡ, тип күҙаллана.
«Благовар-пластмасс» йәмғиәте өс йыл эшләп килә; уҙған йыл йомғаҡтары буйынса ул зыянһыҙ эшләү кимәленә сыҡҡан, ә 2009 йылда алынған килем 6 миллион һум тәшкил иткән.


text:
Төбәктә бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең уртаса айлыҡ эш хаҡы - 12999,8 һум
Ағымдағы йылдың тәүге алты айында дәүләт һәм муниципаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең уртаса айлыҡ эш хаҡы 2011 йыл менән сағыштырмаса 11,5 процентҡа артты һәм 12999,8 һум тәшкил итте.
Шулай итеп, республиканың дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы 10,2 процентҡа артып, хәҙер 14501,9 һум тәшкил итә, муниципаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы иһә 12 процентҡа артты (11985 һум).
Иҡтисади эшмәкәрлек төрҙәре буйынса хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса айлыҡ эш хаҡы түбәндәгесә билдәләнде: мәғариф өлкәһендә эш хаҡы 11,7 процентҡа артып, 11988 һум тәшкил итте, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә — 13,6 процентҡа (16071 һум), мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларында — 9,4 процентҡа (9429 һум), социаль сәйәсәт өлкәһендә — 6,4 процентҡа (9550 һум), йәштәр сәйәсәте өлкәһендә — 10,2 процентҡа (8746 һум) һәм спорт өлкәһендә 6 процентҡа артты (10099 һум). Был хаҡта БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.


text:
Рәсәй Рәссамдар союзы рәйесе рәхмәт белдерә
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Рәсәй Рәссамдар союзы рәйесе, РФ-тың халыҡ рәссамы Андрей Ковальчуктан хат килде. Ул Башҡортостанда ижади интеллигенцияға һәм Рәсәй Рәссамдар союзының төбәк бүлексәһенә даими ярҙам күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдергән. Хатта шулай тиелә:
"Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
2009 йылдың 25 июненән 13 июленә тиклем Мәскәүҙә Үҙәк рәссамдар йортонда Волга буйы федераль округының 14 төбәген берләштергән "Мәскәүҙә ҙур Волга" күргәҙмәһе үтте. Был проект илдең һынлы сәнғәте тормошонда мөһим ваҡиғаға әүерелде, традицияларҙы һаҡлап ҡалыуҙы һәм яңы тенденцияларҙы, Рәсәйҙең күп милләтле округтарының береһенең үҙенсәлекле сәнғәтен күрһәтте.
Нигеҙендә Башҡортостан Рәссамдар союзының 75 йыллыҡ тарихы, башҡорт һынлы сәнғәтенең күренекле эшмәкәрҙәре традициялары ятҡан һәм 60-70-се йылдарҙа "башҡорт мәктәбе" тигән төшөнсә нығынған республика рәссамдары ижады күргәҙмәнең сағыу бүлектәренең береһе булды. Әлеге этапта республикала һынлы сәнғәттең бик күп төрҙәре һәм жанрҙары, һынлы сәнғәт ғилеме һәм художестволы тәнҡит уңышлы үҫеш ала. Был Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәге күргәҙмәләрҙә раҫлана.
Бөгөн, иң элек, күп милләтле башҡорт сәнғәте Рәсәй мәҙәниәтенең айырылғыһыҙ өлөшө булып тора.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, республиканың сәскә атыуын теләйбеҙ. Уңышлы хеҙмәттәшлектең дауам итеүенә өмөтләнәбеҙ".


text:
Башҡортостандың эҙәрмәндәр отряды ярҙамға өмөтләнә
Башҡортостан Республикаһы эҙәрмәндәр отрядының да быйыл яҙ билдәләнәсәк Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына ҡатнашлығы бар. Күпселек өлөшө мәктәп уҡыусыларынан һәм студенттарҙан торған 17 эҙәрмән отряды һаман да шул һуғышта, сөнки “Һуңғы яугир ерләнмәйенсә, һуғыш та бөтмәй”, тигән билдәле девиз менән йәшәй улар. Урман һәм һаҙлыҡтарҙа һалдат мәйетен эҙләй, ә һуңынан, әгәр уңыш йылмайһа, яугир янында медальон йәки орден табылһа, архивтарҙан һалдаттың шәхесен билдәләй. Йыл һайын уларҙың эшмәкәрлеге арҡаһында хәбәрһеҙ юғалғандар исемлеге әҙгә булһа ла ҡыҫҡара. Шанлы үткәндәргә битараф булмаған меңдәрсә кешенең выжданы тыныслана һәм үткәндәрҙән киләсәккә алып барған һуҡмаҡ та һаҡлана.
Башҡортостан Республикаһының Эҙәрмәндәр отряды фонды 2002 йылдан алып хәбәрһеҙ юғалған Ватанды һаҡлаусыларҙы, шул иҫәптән 127 мең Башҡортостандан сыҡҡан һалдаттарҙы эҙләү, исемдәрен хәтерҙә мәңгеләштереү менән шөғөлләнә.
«Был ваҡыт эсендә, насар хәлдәргә тарымайынса, тотҡарлыҡһыҙ 38 экспедиция ойошторолдо, — тип хәбәр итте БР Хөкүмәте ултырышында Фонд рәйесе Илдар Бикбаев. — Һуңғы йылдарҙа ғына медальон һәм ордендар буйынса 21 кешенең исеме билдәләнгән, шуларҙың етәүһен республикаға ҡайтарып, тыуған ерендә ерләнек».
Фонд эшмәкәрлеге РФ Президенты, БР Президенты, Рәсәй һәм Башҡортостан Хөкүмәттәре, Өфө хакимиәте менән юғары баһаланған. Иң юғары баһаны һәм рәхмәт һүҙҙәрен эҙәрмәндәр республика халҡынан ишетә. Был Фонд хәбәрһеҙ юғалған һалдаттарҙы эҙләү буйынса донъялағы берҙән-бер моделдең авторы, шулай уҡ бөтә донъяла билдәлелек яулаған www.obd-memorial.ru сайтын булдырыуға һәм Ленинград өлкәһенең Мга ҡалаһында Оборона министрлығының 90-сы махсуслаштырылған эҙәрмәндәр батальонын ойоштороу һәм дислокациялауға этәреүсе лә ул.
Ленинград өлкәһе эҙләү отряды менән берлектә Башҡортостан эҙәрмәндәре республиканан һуғышҡа киткән самолет экипажы ағзаларын эҙләү менән шөғөлләнә. Һуңғы ике йылда хәрби заданиенан ҡайтмаған һәм хәбәрһеҙ юғалғандар исемлегендә торған өс экипаж табылып, Башҡортостандан сыҡҡан өс осоусының яҙмышы асыҡланған.
2006 йылдан алып эҙләү эштәре Еңеүҙең 65 йыллығын билдәләү планына индерелгән. БР Хөкүмәте йылына өс экспедицияға аҡса бүлә. Дүрт йылда дөйөм сумма ике миллионға еткән. Ҡалған 5-9 экспедицияға йылына матди ярҙамды фонд спонсорҙарҙан алған.
«Төп эштәрҙе башҡарып сығыр өсөн эҙәрмәндәргә ҙур сығымдар талап ителә, бөгөнгө көндә ул 10 млн. һум менән билдәләнә; йыл һайын экспедицияларға 5,5 млн. һум аҡса кәрәк, — тине Илдар Бикбаев. — Республика советы, һуғыш ветерандары комитеты, Башҡортостан Республикаһының хәрби комиссариаты һәм Фонд БР Президенты менән Хөкүмәткә эҙәрмәндәр отрядына финанс ярҙамы күрһәтеүҙе һорап күп тапҡыр мөрәжәғәт итте. Республика Хөкүмәте эҙләү отрядтарын бюджеттан тыш финанслауға фондтың үҙенең эшмәкәрлеге аша аҡса табырға тәҡдим итте. Беҙҙең устав талаптарына ярашлы, эшмәкәрлегебеҙ һөҙөмтәһендә күҙалланған килем тәғәйен маҡсатҡа йүнәлтеләсәк: 17 эҙәрмәндәр отрядының йылына 7-11 экспедицияла ҡатнашыуына, биналарҙы ҡуртымға алыуға түләргә, оргтехника, экипировка, ҡорамалдар, транспорт һәм радиостанциялар һатып алыуға, bashpoisk.ufanet.ru сайтын алып барыуға, музей фондын һәм күргәҙмә йыһаздарын булдырыуға, даими эшләп килеүсе “Һалдат яланы серҙәре” күргәҙмәһен финанслауға».
Илдар Бикбаев Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаевтан йәмғеһе 1,5 миллион һумға ике автомобилде, 17 металл эҙләүсе ҡорамалды, эҙәрмәндәр отрядына өс компьютер һатып алыуҙы БР бюджетынан финанслауҙарын һәм республика предприятиелары, ойошмаларынан маҡсатлы шәфҡәтлелек ярҙамын алыуға булышлыҡ итеүен һораны. Заманса техника менән ҡоралланыу эҙәрмәндәр эшмәкәрлеге һөҙөмтәлелеген дә бермә-бер арттырасаҡ. Даими ярҙамы өсөн ул Президентҡа һәм БР Хөкүмәтенә, шулай уҡ Өфө ҡалаһы хакимиәтенә ҙур рәхмәтен белдерҙе.


text:
Башҡортостан халҡы республикалағы милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе ыңғай баһалай
Башҡортостан халҡының күп өлөшө (яҡынса 80%), Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы үткәргән социологик тикшеренеүҙәр мәғлүмәттәре буйынса, республикалағы милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе ыңғай баһалай.
Ошоно уҡ Башҡортостандың башҡа социологик үҙәктәренең тикшеренеү һөҙөмтәләре иҫбатлай. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты тарафынан 2010 йылдың сентябре — 2011 йылдың апрелендә үткәрелгән социологик һорау алыу һөҙөмтәләре буйынса, унда ҡатнашыусыларҙың 61,5 проценты республикала милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе яҡшы тип иҫәпләй, ә 27,7 проценты уларҙы «яҡшы ла түгел, насар ҙа түгел» тип баһалай. Республикала йәшәүсе бишәүҙең дүртәүһе (81,1%) һуңғы йыл эсендә милләт буйынса ниндәй ҙә булһа дискриминация формаһына тап булғаны юҡ.
Өфөнөң «Симакс» йәмәғәт фекерен өйрәнеү үҙәге тарафынан 2011 йылдың авгусында төҙөлгән Башҡортостандың баш ҡалаһы кешеләрен борсоған мәсьәләләр рейтингыһында милләт-ара мөнәсәбәттәр мәсьәләһе бик һирәк телгә алына, социаль-иҡтисади һәм шәхси хәүефһеҙлек мәсьәләләре унан күпкә алда килә.


text:
2035 йылға авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәкФото: Андрей Старостин
2035 йылға авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәк
2035 йылға авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәкФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Эксперттар баһалауынса, алдағы егерме йылда авария хәлендәге торлаҡ күләме 100 миллион квадрат метрға етәсәк. Был хаҡта 10 мартта Стәрлетамаҡта үткән «Торлаҡ өлкәһендә хоҡуҡи көйләү проблемалары» Бөтә Рәсәй конференцияһы барышында дәүләт корпорацияһының күҙәтеү советы — Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды рәйесе Сергей Степашин хәбәр итте. Конференцияла Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды генераль директоры Константин Цицин, Дәүләт Думаһы депутаты Павел Крашенинников, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Владимир Нагорный ҡатнашты.
— 2012 йылға тиклем авария хәлендә тип танылған торлаҡты күсереү буйынса тәжрибәбеҙ бар, — тине Сергей Степашин.
Ошо мәсьәләне хәл итеү өсөн Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы закон проекты әҙерләгән. Хоҡуҡи институт булдырылған, закон үҙ көсөнә ингән. Яңы институтты оҙайлы ваҡытҡа граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү проблемаларын хәл итеү өсөн файҙаланыу бурысы тора. Закон проекты аҙ тәьмин ителгәндәргә — социаль найм, ә яҡын арала, айырыуса көрсөк мәлендә баҙар хаҡтары буйынса фатир һатып ала алмаған граждандарға коммерция булмаған найм шарттарында торлаҡ биреүҙе күҙ уңында тота. Милекселәргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн киң мөмкинлектәр асыла.
Конференцияла лифт хужалығы мәсьәләләрен дә тикшерҙеләр.
— Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды — күп фатирлы йорттарҙа йәшәүселәрҙең проблемаларын хәл итеү генә түгел, эшҡыуарлыҡ һәм намыҫлы конкуренцияны үҫтереү сараһы ла. Бынһыҙ тәҡдим ителгән хеҙмәттәр сифатлы булмаясаҡ. Шуныһы мөһим: граждандар ҡултамғалар йыйып, идара итеүсе компанияны алмаштыра ала. Әммә кешеләрҙең хоҡуҡтарын яҡлаусылар араһында рейдерҙар йыш ҙа осрай. Уларҙың маҡсаты — халыҡҡа хеҙмәттәр күрһәтеү түгел, ә бизнесты артабан һатып ебәреү, — тип аңлатма бирҙе «ӨфөЛифт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт директоры Денис Шәрипов


text:
Раил Сарбаев Швейцария делегацияһы менән һөйләшеүҙәр үткәрҙе
Бөгөн Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев республикаға эш сәфәре менән килгән Швейцария делегацияһы менән осрашты.
Уны Швейцария Конфедерацияһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Вальтер Бруно Гигер етәкләй. Был уның Башҡортостанға беренсе сәфәре.
— Ул уңышлы булыр, тип ышанам, — тине Премьер-министр, ҡунаҡты сәләмләп.
— Илдәребеҙ араһында үҙ-ара яҡшы мөнәсәбәттәр һалынған, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды әңгәмә барышында Гигер әфәнде. — Швейцария Рәсәй төбәктәре менән мөнәсәбәттәрҙе нығытырға ниәтләй. Башҡортостан, иҡтисади ҡеүәте арҡаһында, айырым иҫәптә тора, — тип белдерҙе дипломат.
Раил Сарбаев та хеҙмәттәшлекте артабан нығытыуға үҙенең ҡыҙыҡһыныусанлығын белдерҙе. Етмәһә, тип билдәләне Премьер, «Швейцария менән тышҡы сауҙа әйләнеше күләме яҡшыртыуҙы талап итә. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса ул ни бары 3,5 миллион АҠШ доллары тәшкил итте. 2010 йылдың 4 айында — ике миллион долларҙан ашыуыраҡ».
Иң перспективалы йүнәлештәр араһында БР Хөкүмәте Премьер-министры ағас эшкәртеү, һаулыҡ һаҡлау һәм фармацевтика сәнәғәтендәге проекттарҙы атаны. Шулай уҡ банк-ара өлкәлә, агросәнәғәт комплексында, бәләкәй һәм урта бизнес линияһы буйынса инвестицион хеҙмәттәшлек тураһында ла һүҙ алып барылды. Швейцариянан юғары технологияларҙы уңышлы индереү өлгөһө итеп Раил Сарбаев Швейцария ҡорамалдары ҡуйылған Өфө трансформатор заводын атаны.
Башҡортостан Швейцария менән Рәсәй һәм Швейцария Конфедерацияһы араһында сауҙа һәм иҡтисади хеҙмәттәшлек буйынса Ҡатнаш хөкүмәт-ара комиссия линияһы буйынса уңышлы хеҙмәттәшлек итә. Швейцария менән төбәк-ара хеҙмәттәшлек буйынса Эшсе төркөмдөң Рәсәй яғын БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары —финанс министры Айрат Ғәскәров етәкләй.
Башҡортостандың инвестицион проекттары менән Швейцария делегацияһы вәкилдәре махсус презентация ваҡытында ентекле танышасаҡ. Сәфәр сиктәрендә ҡунаҡтар Өфө трансформатор заводына, «Алексеевка» совхозына, Башҡорт дәүләт университетына барырға планланлаштыра.


text:
Фото:
Мәскәүҙә «Связь-Экспокомм» күргәҙмәһендә Башҡортостан «Электрон хөкүмәт» стенды презентацияһын үткәрәсәк
Фото:
Мәскәүҙә бөгөн XXII «Связь-Экспокомм» телекоммуникацион ҡорамалдар, идара итеү системаһы, мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә хеҙмәте халыҡ-ара күргәҙмәһе асыла, уның сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы «Электрон хөкүмәт» стенды презентацияһын үткәрәсәк.
«Связь-Экспокомм» халыҡ-ара күргәҙмәһе 30 йыл рәттән Рәсәй Федерацияһында, яҡын сит илдәрҙә һәм Көнсығыш Европала иң эре һәм абруйлы тармаҡ форумы иҫәпләнә. Ул үҙебеҙҙең һәм сит ил технологияларын уңышлы тәҡдим итеүгә, профессионалдар араһында мәғлүмәт менән алмашыуға мөмкинлек бирә. Яңы ҡатнашыусыларҙы үҙенең составына алғанда, форум уларҙы баҙарҙың төп уйынсылары рәтенә лә индерә.
Ойоштороусыларҙың хәбәр итеүенсә, күргәҙмәлә донъяның 22 иленән 445 компания тәҡдим ителгән. Күргәҙмә майҙаны 24200 квадрат метр. Уны 27 мең кеше ҡараясаҡ, тип көтөлә.
"Связь-Экспокомм-2010" күргәҙмәһендә корпоратив клиенттар, предприятиелар, бәләкәй һәм урта бизнес өсөн элемтә системалары һәм ҡорамалдар, телерадиотапшырыуҙар техникаһы, телевизион системалар, видеоконференциялар, ситтән тороп видеоконтролдә тотоу һәм объекттар мониторингы ҡорамалдары урынлаштырылған. Күргәҙмәлә IP-телефония, Ер юлдашы, радиорелелы һәм оптик элемтә, сүс- оптик элемтә линиялары, медицина электроникаһы системалары һәм саралары һәм башҡалар күрһәтелә.
Күргәҙмә «Экспоцентр» үҙәк күргәҙмә комплексында ойошторолған һәм 14 майға тиклем дауам итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды
Рөстәм Хәмитов Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
23 февралдә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған тантанала ҡатнашты. Республика етәксеһе Еңеү паркында Советтар Союзы Геройҙары Александр Матросов менән Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин һәйкәле янындағы Мәңгелек утҡа тере сәскәләр һалды.
Һуңынан Рөстәм Хәмитов Республика Хәрби Дан музейында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары менән осрашты һәм уларға Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы уңайынан юбилей миҙалдары тапшырҙы.
– Һеҙ лайыҡлы кешеләр. Ныҡышмалы хеҙмәтегеҙ менән илебеҙгә тоғро булыуығыҙҙы иҫбатлағанһыҙ. Һеҙ оло хөрмәткә лайыҡ, – тип билдәләне республика Башлығы. – Еңеүҙең 70 йыллығына аҙ ғына ваҡыт ҡала. Һис шикһеҙ, беҙ барлыҡ йүнәлештәр буйынса әҙерләнәбеҙ. Бер ветеран да иғтибарһыҙ, ярҙамһыҙ ҡалмаһын өсөн эшләргә тырышабыҙ. Беҙ ошо байрамдың кешеләр күңеленә үтеп инеүен теләйбеҙ. Ул формаль рәүештә генә үтмәһен, ә бөтә быуындарға яңы тәьҫораттар бирһен ине.
Рөстәм Хәмитов Еңеүҙең юбилейына, шулай уҡ йәй көнө Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек барышы хаҡында һөйләне.
– Быйыл беҙ иҡтисади пландағы яңы мәсьәләләрҙе хәл итәсәгебеҙҙе аңлайбыҙ. Халыҡтың яҡланмаған ҡатламына – айырыуса бөгөн ошо финанс сығымдарын ауыр кисергән кешеләргә ярҙам итергә тырышабыҙ. Беҙ мохтаж ғаиләләр дотациялар, субвенциялар, адреслы социаль түләүҙәр алһын өсөн тырышабыҙ. Тәү сиратта ярҙамға мохтаж булыусыларға булышлыҡ итәбеҙ, – тине республика етәксеһе.
Төбәктәге иҡтисади хәлде тикшереп, Башҡортостан Башлығы власть һәм эшҡыуарлыҡтың килешеп эш итеүе кәрәклеген билдәләне.
– Минән: «Башнефть» дәүләт милкенә ҡайтарылдымы?» – тип һорайҙар. Ҡайтарылды тип яуаплайым, Башҡортостанда ла «Башнефть» милкенең бер өлөшө буласаҡ. Кисә мин республика буйлап йөрөнөм, нефть һурҙырғыстарҙы күрҙем. Уларҙың республикабыҙҙыҡы икәнлеген аңлайбыҙ. Берәй ниндәй тәртипһеҙлек юҡмы икән тип ҡарайһың, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Республика етәксеһе ветерандарға артабан да «сафта» ҡалыуҙарын һәм йәмәғәт эштәре менән әүҙем шөғөлләнеүҙәрен дауам итеүҙәрен теләне.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәр исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Фото:
Архангел районында «Хәүефһеҙлек мәктәбе» асылды
Фото:
Башҡортостан республикаһының Архангел районында Республика Йылына арналған уҡыусыларҙың “Хәүефһеҙлек мәктәбе” һәм спорт туризмы буйынса 61-се республика ярыштарын асыу тантанаһы үтте.
Ярыштарҙа республика район һәм ҡалаларынан 32 команда ҡатнаша.
Уйындарҙа ҡатнашыусыларҙы абруйлы ҡунаҡтар – Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы начальнигы генерал-майор Марат Мәһәҙиев, Башҡортостан Республикаһы мәғариф министры урынбаҫары Ринат Тимербаев, Архангел районы муниципаль район хакимиәте башлығы Хәйҙәр Мәүлекәсов сәләмләне.
Ярыштар 29 июнгә тиклем дауам итәсәк.


text:
Өфөлә «Изге ҡулдарҙан китап» хәйриә эстафетаһы дауам итә
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева /.
«Китап» нәшриәте магазинында «Изге ҡулдарҙан китап» акцияһы эстафетаһын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры директоры Азат Йыһаншин магазинда һатып алған китаптарҙы Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағындағы Инвалидтар ижады йорто директоры Гөлсәсәк Зариповаға тапшырҙы. Шағир Вәрис Аҡбашев Ауырғазы районы һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы китапханаларға, мәктәптәргә һәм күп балалы ғаиләләргә китаптар бүләк итте.
Акцияның эстафетаһын яҙыусы, «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының баш мөхәррире Салауат Кәримов һәм шағирә, драматург Земфира Муллағәлиева ҡабул итте.
Акцияның төп маҡсаты — йәш быуынды китап уҡыуға ҡыҙыҡһындырыу, шулай уҡ уҡыусыларҙы яңы китаптар менән таныштырыу.


text:
Үҙәк баҙарҙа зыян күргән Крымск халҡы өсөн гуманитар ярҙам йыйыу пункты эшләй
«Үҙәк» сауҙа комплексының беренсе ҡатында урынлашҡан гардеробта 13 июлдән 17-һенә тиклем Һыу баҫыуҙан зыян күргән Крымск халҡы өсөн гуманитар ярҙам йыйыу пункты эшләйәсәк.
Төрлөсә ярҙам күрһәтергә: махсус иҫәпкә аҡса күсерергә, кейем, аяҡ кейеме, боҙолмай торған аҙыҡ-түлек продукцияһы, медикаменттар алып килергә мөмкин. Иң кәрәкле әйберҙәр: йылы юрғандар, әйберҙәр, кейем (футболка, шорты, майка, салбар), ҡыуыштар, түшәк кәрәк-ярағы, таҫтамалдар, һабын, балаларға әйберҙәр, аяҡ кейемдәре (резина итек, кәлүш, ололар һәм балалар өсөн аяҡ кейеме), памперстар, еүеш салфеткалар (балалар өсөн), бер тапҡыр ҡулланылыусы йүргәктәр, антисептик салфеткалар, аҙыҡ-түлек (консервалар, тиҙ әҙерләнеүсе бутҡалар, шәкәр, тоҙ, ҡуйыртылған һәм киптерелгән һөт, икмәк, сохари), балалар аҙығы (имеҙлек менән шешәләр, балалар өсөн тәғәйенләнгән ит консервалары, шешәләргә тултырылған һыу). Дарыуҙар — бинттар, мамыҡ, медицина гипсы, антисептиктар, антибиотиктар, тетрациклин, нитроксолин, левомицитин, фуразолидон, кофеин, кордиамин, коргликон, эуфедрин, нитросорбидтар, ауыртыуҙы баҫыусы препараттар, ҡан тамырҙарын киңәйтеүсе дарыуҙар (Баралгин, Спазган), нейролептиктар (фенозепам, клонозепам, омнопон), гипотензив һәм тән температураһын төшөрөүсе препараттар, лоперамид (имодиум), фталазол йәки левомицетин, баралгин йәки но-шпа, диабетиктар өсөн дарыуҙар, прокладкалар, техник ҡулайламалар (ҡояш нурҙарынан энергия алыусы аккумуляторҙар, башҡа төрлө аккумуляторҙар, электрогенераторҙар), һыуҙы зарарһыҙландырыу өсөн таблеткалар, шырпы, майшәм, фонарҙар, зажигалкалар, бер тапҡыр ҡулланылыусы һауыт-һаба, термостар кәрәк.
Пункт иртәнге 10-дан киске 9-ға тиклем эшләй.
Йәнә гуманитар ярҙам йыйыу пунктында эшләү өсөн волонтерҙар кәрәк. Бөтә һорауҙар буйынса 8-917-77-80-004 телефонына шылтыратырға мөмкин.


text:
Өфөнөң «тиҙ ярҙамы» интернетта күрһәтелгән
Өфөнөң ашығыс медицина ярҙамы станцияһы хәҙер интернетта ла күрһәтелгән. Ҡаланың «тиҙ ярҙам» сайты www.03ufa.ru адресы буйынса эшләй башланы.
Әлегә Интернет битендә хакимиәт, Өфө «тиҙ ярҙам»ының тарихы, белгестәр консультациялары, форум һәм фотогалерея күрһәтелгән.
Сайт форумында тәүгеләрҙән булып Ашығыс медицина ярҙамы станцияһының баш табибы Марат Йыһаншин яҙа:
«Барыһы ла тиҙ генә килеп сығыр, тип уйламайым. Ләкин ул ниндәй маҡсатта эшләнгән, шул тормошҡа ашыр, тип ышанам: беҙ барыбыҙ ҙа аралашырға, фекерҙәребеҙҙе әйтергә һәм һорауҙарыбыҙға яуап алырға мөмкинлек аласаҡбыҙ. Һәм бында барыһы ла үҙебеҙҙән тора. Бындай осраҡта әйтелгәнсә: «Хәйерле юл!»


text:
Силәбе өлкәһенең закон сығарыусылары Башҡортостандан коллегалары менән килешеү төҙөйәсәк
Башҡортостанға Силәбе өлкәһе Закондар сығарыу Йыйылышының рәсми делегацияһы киләсәк, делегацияны парламент рәйесе Владимир Мякуш етәкләйәсәк. Силәбенең закон сығарыусылары Башҡортостандан коллегалары менән осрашып, хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөргә планлаштыра, тип хәбәр иттеләр республика парламентының матбуғат хеҙмәтенән. Визит сиктәрендә ҡала етәкселеге менән осрашыуҙар, экскурсиялар ҡаралған. Ҡунаҡтар ҡала округы Советы эшмәкәрлеге, республика парламенты тарихы менән танышырға, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының тарихи резиденцияһына барырға планлаштыра.


text:
Республика перинаталь үҙәге 98 процентҡа әҙерФото: Башҡортостан буйынса Баш федераль инспектор аппаратының матбуғат хеҙмәте
Республика перинаталь үҙәге 98 процентҡа әҙер
Республика перинаталь үҙәге 98 процентҡа әҙерФото: Башҡортостан буйынса Баш федераль инспектор аппаратының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә Аврора урамында урынлашҡан Республика перинаталь үҙәге 98 процентҡа әҙер. Кисә медицина учреждениеһын дәүләт милкенә тапшырыу мәсьәләләре буйынса күсмә кәңәшмә үтте. Кәңәшмә эшендә Башҡортостан буйынса Баш федераль инспектор Андрей Чечеватов ҡатнашты.
Перинаталь үҙәктә лифт һәм елләтеү системаһы эшләй, йылылыҡ бирелгән, эске һәм тышҡы биҙәү эштәре тамамлана, янғын хәүефһеҙлеге системаһы ҡуйыла. Эшселәр үҙәктең биләмәһен төҙөкләндерә, ағас ултырта. Төҙөүсе фирма вәкиле әйтеүенсә, объект 98 процентҡа әҙер.
«Проект буйынса, клиникала йөклөлөк патологияһы, яңы һәм етлекмәй тыуған сабыйҙар патологияһы, акушерлыҡ, физиология һәм гинекология бүлектәре буласаҡ. Стационар республика перинаталь үҙәге структураһында һәм 130 койкаға иҫәпләнгән. Объекттың сметала ҡаралған хаҡы — ике миллиард һумдан ашыу. Финанслау Башҡортостан Хөкүмәте, Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм Мотлаҡ медицина страховкалау фонды араһында ҡул ҡуйылған килешеү сиктәрендә тәьмин ителә», — тип хәбәр иттеләр Башҡортостан буйынса Баш федераль инспектор аппаратының матбуғат хеҙмәтендә.
Кәңәшмәлә республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы вәкилдәре пациенттарҙы юғары квалификациялы табиптар ҡабул итәсәк тип билдәләне. Белгестәрҙең күпселеге ҡайтанан һөнәри әҙерлек үткән һәм эшкә тотонорға әҙер.


text:
Йылытыу миҙгеленә әҙерләнеүгә бюджеттан 750 миллион һум йүнәлтелде
— Республика һәм урындағы бюджеттарҙан алда торған йылытыу миҙгеленә әҙерләнеүгә 750 миллион һум аҡса йүнәлтеләсәк, – тине бөгөн Башҡортостан Хөкүмәтенең республика ҡала округтары һәм муниципаль райондары хакимиәт башлыҡтары ҡатнашлығында үткәрелгән ултырышында Хөкүмәт Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, финанс министры Айрат Ғәскәров. — Бынан тыш, инвестициялар йәлеп ителәсәк, һәм дөйөм алғанда, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын ҡышҡы осорҙа эшләүгә әҙерләүгә алты миллиард һәм самаһы аҡса йәлеп ителәсәк.
Уҙған йылытыу миҙгеленә баһа биреп, Хөкүмәт Премьер-министры Раил Сарбаев, ул бер ниндәй ҡатмарлыҡһыҙ үтте, тине.
Премьер-министр, быйыл инженер селтәрҙәренә айырыуса ҙур иғтибар бирергә кәрәк, тип билдәләне. Быйылғы һалҡын ҡыштан һуң улар байтаҡ аҡса һалыуҙы талап итәсәк.
Йылытыу миҙгеле йомғаҡтары, шулай уҡ торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын 2010-2011 йылғы көҙгө-ҡышҡы осорҙа эшләүгә әҙерләү тураһында торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ғиман Әсәҙуллин ентекле һөйләне. Тармаҡ предприятиелары ремонтлау-йүнәтеү эштәренә тотондо ла инде.
Быйыл Башҡортостанда 85 миллион квадрат метр торлаҡ фондын, 1511 ҡаҙанлыҡты, 2083 километр йылылыҡ селтәрҙәрен, 110 үҙәк йылытыу пунктын, 14491 километр һыу үткәргес селтәрҙәрҙе, 1663 берәмек махсус таҙартыу техникаһын ҡышҡылыҡҡа әҙерләргә, шулай уҡ ҡаты яғыулыҡтың минималь запасын булдырырға кәрәк.
Хөкүмәт ултырышында ҡулланылған ресурстар өсөн «Башкиргаз» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте алдындағы бурыстар мәсьәләләре ҡаралды. Түләүҙәрҙе тотҡарлаған предприятиелар етәкселәре һәм муниципаль райондар башлыҡтары тыңланды.
Муниципаль райондарҙың Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды программаларында ҡатнашыу проблемаһы күтәрелде. Программаға индереү өсөн һәр ҡалала һәм районда коммуналь инфраструктураны үҫтереүҙең комплекслы программалары эшләнергә тейеш. Шулай уҡ инвестиция һәм производство программалары ла булырға тейеш. Ә уларҙы һигеҙ предприятие ғына тапшырҙы.
— Май аҙағына тиклем алдағы йылытыу миҙгеленә әҙерләнеүгә средстволар ҡалаларға һәм райондарға барып етергә тейеш, — тине, ултырышты йомғаҡлап, Хөкүмәт Премьер-министры Раил Сарбаев. – Ай һайын Хөкүмәт алдағы йылытыу миҙгеленә әҙерлек барышын ҡараясаҡ. Бөтә эштәр 15 сентябргә тамамланырға тейеш.


text:
Ирек Ялалов – Волга буйы федераль округының ҡала башлыҡтары рейтингында өсөнсө урында
Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов 2013 йылдың ғинуар айы йомғаҡтары буйынса Волга буйы федераль округы субъекттарының баш ҡала мэрҙары медиа-рейтингында өсөнсө урынды биләй. Уның медиаИндексы 34-кә тиң. Бындай мәғлүмәт менән «Медиалогия» компанияһы таныштыра.
Волга буйы федераль округы субъекттарының баш ҡала хакимиәте башлыҡтары медиа-рейтингында 2013 йылдың ғинуары йомғаҡтары буйынса лидерҙар иҫәбендә шулай уҡ Олег Кандрашов (Түбәнге Новгород, медиаИндексы – 187,53), Петр Тултаев (Саранск, медиаИндексы – 87) бар.
«Медиалогия» хеҙмәткәрҙәре билдәләүенсә, Ирек Ялалов был вазифаны бер генә йыл биләүенә ҡарамаҫтан, был ҡыҫҡа ваҡыт эсендә үҙенең коллегалары араһында рейтингтарҙа юғары позицияларға өлгәшә алған. Дөйөм алғанда 2012 йыл йомғаҡтары буйынса был рейтингта ул икенсе урынға лайыҡ булған.
2013 йылдың ғинуар айы йомғаҡтары буйынса Волга буйы федераль округы субъекттарының 14 баш ҡала башлығы араһынан медиа-рейтинг лидерҙары иҫәбенә түбәндәгеләр инде: Илсур Метшин (Ҡазан; медиаИндексы – 185,31) – беренсе урын, Игорь Сапко (Пермь; 24,96) – икенсе урын, Олег Грищенко (Һарытау; 23,42) – өсөнсө урын. Өфө ҡала Советы башлығы Евгений Семивеличенко (медиаИндексы — 9,75) етенсе урынды биләй.


text:
Парламент мәғариф хеҙмәткәрҙәре профсоюзының позицияһын яҡланы
Дәүләт Думаһы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләү буйынса социаль яҡлау сараларын билдәләү буйынса вәкәләттәрҙе Рәсәй Федерацияһы субъекттарына тапшырыуҙы күҙ уңында тотҡан федераль закон проектын ҡарай, шул уҡ ваҡытта торлаҡ бинаға, коммуналь хеҙмәттәргә түләү йәһәтенән төбәк йөкләмәләрен билдәләү тәртибе һәм ауыл мәктәптәре уҡытыусыларына ошо льготаларҙы финанслауҙың йыйылма күләмен һаҡлап ҡалыу принцибы федераль кимәлдә раҫланмай. Башҡортостандың Профсоюздар федерацияһы, Халыҡ мәғарифы һәм фән хеҙмәткәрҙәре профсоюзының республика ойошмаһы күҙалланған үҙгәрештәр менән килешмәүен белдерҙе һәм парламентарийҙарҙың ҡаралған закон проекттарына мөнәсәбәтен асыҡлау маҡсатында үҙебеҙҙең закондар сығарыу органына мөрәжәғәт итте.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев был мәсьәлә буйынса профсоюздарҙың позицияһын тулыһынса хупланы. Республика парламенты етәксеһенең Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Дәүләт Думаһы Рәйесе Борис Грызловҡа мөрәжәғәтендә, тәҡдим ителгән закон проекты ауыл уҡытыусыларының йылылыҡ һәм яҡтылыҡ менән тәьмин ителгән бушлай торлаҡ майҙанға әле ғәмәлдә булған хоҡуғын юҡҡа сығара, тиелә.
Бындай закон проектын ҡабул итеү, Константин Борисович билдәләүенсә, Рәсәй Федерацияһының ниндәй субъектында йәшәүенә ҡарап, ауыл педагогия хеҙмәткәрҙәренең хоҡуҡтарын сикләүгә килтерәсәк. Башҡортостан парламентарийҙары фекеренсә, закон проекты тәҡдим ителгән редакцияла ҡабул ителә алмай, сөнки ул тейешле закон акттарын эшләгәндә Рәсәй Федерацияһы субъекттары нигеҙләнергә тейешле йөкләмәләрҙе билдәләүҙең федераль кимәлдә берҙәм тәртибен билдәләү; ауыл ерендәге педагогия хеҙмәткәрҙәре өсөн торлаҡ биналарға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләү буйынса льготалар биреү йәһәтенән Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы органдары вәкәләттәрен тормошҡа ашырыуҙы финанс тәьмин итеүенең бюджет-ара мөнәсәбәттәрендә иҫәп-хисап механизмын билдәләү; Рәсәй Федерацияһының барлыҡ субъекттарында ауыл ерендә, эшселәр ҡасабаларында (ҡала тибындағы ҡасабаларҙа) эшләүсе педагогия хеҙмәткәрҙәренә торлаҡ бинаға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләү буйынса льготаларҙы финанслауҙың йыйылма күләмен һаҡлап ҡалыу принцибын билдәләү кеүек өс төп мәсьәләне хәл итеүҙе күҙ уңында тотмай.
Федераль закондар сығарыусы Рәсәй Федерацияһының иң эре субъекттарының береһендәге парламенттың фекерен иғтибарһыҙ ҡалдырмаҫ, тип ышана депутаттар.


text:
Республикала саҡырыу комиссиялары составтары раҫланды
Башҡортостан Президенты Ҡарары менән республика, шулай уҡ муниципаль район һәм ҡала округтары саҡырыу комиссияларының төп һәр резерв составтары раҫланды.
Төп составта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Саҡырыу комиссияһы рәйесе булып тора, резерв составын вице-премьер Марат Мәһәҙиев етәкләй.
Урындарҙа саҡырыу комиссияларының төп һәм резерв составтары рәйестәре тәғәйенләнгән, тейешенсә, хакимиәт башлыҡтары һәм уларҙың урынбаҫарҙары.
Ҡарар «Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт тураһында» Федераль законды үтәү өсөн ҡул тамға менән нығытылған.
Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә яҙғы саҡырыуға әҙерлек бара. Һәр саҡтағыса ул 1 апрелдә башлана һәм 15 июлдә тамамлана. Хәрби хеҙмәткә саҡырыу тураһында Указға Рәсәй Президенты – илдең Хәрби Көстәре Юғары баш командующийы ҡул ҡуя.
Өфөлә ошо көндәрҙә 2014 йылдың яҙында саҡырыуҙы әҙерлеү һәм үткәреү буйынса инструктор-методик йыйылыш уҙа. Унда район һәм ҡала саҡырыу комиссия рәйестәре, Башҡортостан хәрби комиссариаты бүлек начальниктары, профессионал психологик һайланыш буйынса белгестәр ҡатнаша.


text:
ЂЎљби уќыу , 3 класс
Тема : Н.ИгеЎйљнова. Аќтырнаќ.
Психологи к инеш а ) хљл-љхЈљл ўорашыу
б )тућан тел тураў ында шићыр ўњйлљЈ
слайд 1 Маршрут ќ аћыЎы менљн таныштырыу
1
2
3
4
5
УҐыш ситуацияўы булдырыу а )Јтелгљнде ќабатлау
Тњџ лњ ќаћыЎЎарћа Јткљн дљрестљрЎљ њйр љнелгљн љџљрЎљрЎеҐ исеме бЈленеп яЎылћан .МљќљлдљрЎе дњрњџ йыйып , уќырћа кљрљк . П арлап эшлљйбеЎ.
Т ырышќан – ташќ а ќаЎаќ ќаќќан .
Т а ртай теленљн табыр .
Кешегљ баЎ ќаЎы ма , ЈЎеҐ тњшњрўњҐ .
КљҐљшле эш тарќалмаџ. Мљќљлдљр ќысќырып уќы ты ла, мљћљнљ ўе иџкљ тњшњрњлљ.
Кем дљр эшен ЈЎаллы д њрњџ башќарЎым тип иџљплљй , маршрут ќаћыЎына + билдљўе ќуя.
1
2
3
4
5
+
б )ўЈЎлек байытыу , артикуля цион эш
- Нимљ балаўы ?
-Ни ндљй тауыш сыћара ? слайд 2 , 3
Ћыйыр
Ћарыќ быЎау
бесљй ќолон
ат бљрљс
эт бесљй балаўы
ЋЈЎЎљрЎе Ґ парын табып уќыћыЎ . Хљ Ўер был хайуандарЎыҐ тауыштарын иџкљ тњшњрњп алайыќ. Маќсатќа сыћыу , маќсат ќу йыу Ниндљй ўЈЎ парўыЎ ќалды ?
Књсњк ќайЎа булды икљн ?
КњсњктљҐ кљйефе ниндљй ?
Ул н襚 илай тип уйлайўыћыЎ ?
Књсњк ни њсњн беЎгљ килгљн ?
БеЎ ућа нисек ярЎам итљ а лабыЎ ? Слайд 4
Экранда илап торћан књсњк пљйЎљ була ЂЎљби љџљр њџтњ ндљ эш а )роллљп уќыу
ЋеЎ њйЎљ Нажиљ ИгеЎйљнованыҐ хикљйљўе н уќып килдегеЎ . Хикљйљ оќшанымы ?
ХљЎер тњркњмдљрЎљ ролдљрЎе бЈлешегеЎ Ўљтњркњм эсендљ ныќ ќыс ќырмай ћы на бер-берегеЎгљ уќып ишетттерегеЎ. Тњркњмдљ эш б )тасуири уќыу њџтњндљ эш
Ћорау ўњйлљмдљрЎе генљ табып уќыћыЎ
в )йњкмљткене ЈЎлљштереЈЎе тикшереЈ , персонаждарћа баўа биреЈ
-Књсњктњ Гњлфиљгљ биреЈ дњрњџмњ ?
-Ни њсњн Азатќа бармљйўегеЎ ?
-Айбулатќа ? г ) аралашыу ўљлљтлектљрен ЈџтереЈ
-Ђ ўеЎЎеҐ арана н кем бњгњ ндљн књсњк алып ќайтыр ине ? ХљЎер ошо турала ўњйлљшеп алайыќ . Бер иптљше геЎ алћа сыћа . ЋеЎ , ўорауЎар биреп , иптљшегеЎ књсњк алып ќайтырћа љЎе рме-юќмы икљнен асыќларўыћыЎ. Ћорау бирешкљндљн ўуҐ , мотлаќ рљЈештљ ўыћымталар яўала : књсњк ќарау еҐел ме ? А та- љсљйе Ґ ни њсњн ќаршы булырћа мњмкин ? Хикљйљгљ тышлыќ эшлљЈ Слайд 6,7 ЂЎерлекле балалар ЈЎе эшлљй , белмљгљндљргљ ярЎамћа слайдтар кЈрўљтелљ Рефлексив анализ , баўалау БеЎ књсњккљ ярЎам итте кме ? ЂйЎљгеЎ , маршрут ќаћыЎы буй ынса ниндљй эштљр эшлљгљнебеЎ Ўе барлап , ЈЎебеЎгљ билдљлљр ќуйып сыћайыќ .
Књсњккљ таћы ла ниндљй яќшылыќтар эшлљ р инегеЎ ?
Йылы ўЈЎ - йљн аЎыћы тиЎљр . ЂйЎљгеЎ , књсњккљ матур ўЈЎЎљр љйтљйек. Ана , књсњк ќалай шатланды.
Слайд 8
Слайдта шат књсњк ўЈрљте. Кемдљ биш + , « бишле » билд љ ўе . , кем дљ дЈрт + « дЈр тле » билдљўе Ѓйгљ эш Књсњк тураўында шићыр йљ к ескљй генљ хикљй љ яЎып ки легеЎ , ўЈрљтен эшлљргљ лљ була.К њсњк таћы ла ныћыраќ шатла ныр
Приложенные файлы
- file3.doc
Зарипова Рагида
Размер файла: 95 kB Загрузок: 4


text:
Башҡортостанда бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаһының муниципаль этабында 120 мең самаһы бала ҡатнаша
Башҡортостанда бөтә Рәсәй уҡыусылар олимпиадаһының муниципаль этабы үтә. Унда 7-11 класс уҡыусылары – мәктәп олимпиадалары еңеүселәре һәм призерҙары ҡатнаша. Йәмғеһе 120 мең уҡыусы. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Мәғариф министрлығының дөйөм мәғариф бүлеге начальнигы урынбаҫары Наталья Кот хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, мәктәп этабында 5-11 кластарҙан 156 мең самаһы бала ҡатнашҡан. Әйткәндәй, быйыл интеллектуалдар өсөн марафон 21 фән буйынса үткәрелә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бөтә Рәсәй олимпиадаһы дүрт этаптан тора. Икенсеһе — муниципаль этап быйылғы йылдың 15 декабренә тиклем барасаҡ. Еңеүселәр һәм призерҙар төбәк этабында ҡатнашасаҡ, ул 2011 йылдың 13 ғинуарында башлана. Тәүге дисциплиналар — немец теле, технология һәм физика. Этап 5 февралдә астрономия, әҙәбиәт, физкультура, экономика буйынса олимпиадалар менән тамамлана. Бөтә Рәсәй олимпиадаһының йомғаҡлау туры 20 марттан 1 майға тиклем үтәсәк.
Әйтергә кәрәк, йыл һайын «олимпиада» хәрәкәте төбәктә әүҙемерәк үҫешә бара. Әгәр үткән йылдарҙа Башҡортостан бөтә Рәсәй уҡыусылар олимпиадаһында еңеүселәр һәм призерҙар иҫәбе буйынса илдең иң яҡшы ун төбәге иҫәбенә инә алмаһа, быйыл 32 еңеүсе һәм призер арҡаһында республика Рәсәй Федерацияһы төбәктәре рейтингында туғыҙынсы урын алды.


text:
Рөстәм Хәмитов «КАМАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры Сергей Когогин менән осрашыу үткәрҙе
27 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «КАМАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Сергей Когогин менән эш осрашыуы үткәрҙе. Осрашыу барышында Башҡортостан менән Рәсәйҙең эре автомобиль корпорацияларының береһе араһында хеҙмәттәшлекте киңәйтеү мәсьәләләре ҡаралды.
«КАМАЗ» менән хеҙмәттәшлек итеү республика өсөн бөтә яҡлап та мөһим, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Уның предприятиелары беҙҙең территорияла эшләгәнгә генә түгел. «Беҙ һеҙҙең менән республика территорияһында урынлашҡан бер нисә предприятиеға бергә хужалыҡ итәбеҙ һәм килешеп, бергә эш итергә тейешбеҙ. Һәм, минең аңлауымса, был шулай булды ла, шулай буласаҡ та. Беҙ «КАМАЗ» менән үҙ пландарыбыҙҙы, оҙайлы сроклы үҫеш перспективаларын һәр ваҡыт сағыштырып торасаҡбыҙ, тип әйтә алам. Әлбиттә, яңы производстволар асыу, ауыл хужалығы, беҙҙең иҡтисад өсөн ҡоролмалар, механизмдар йыйыу йәһәтенән яңы мөмкинлектәр алыу өсөн «КАМАЗ» ҡеүәтен йәлеп итергә теләр инек. Бөгөн ошо мәсьәләләр хаҡында һөйләшергә теләр инем», — тине республика башлығы.
«КАМАЗ» бизнесы өсөн Башҡортостан Татарстандан һуң әһәмиәте буйынса икенсе урында тора, тип билдәләне Сергей Когогин. Барлыҡ заводтар араһынан Нефтекамалағы «НефАЗ» тәүге бишәү иҫәбендә.
— Көрсөк осоронда беҙ Нефтекама буйынса позицияларҙы һаҡлап ҡалыу ғына түгел, ә уларҙы нығыта ла алдыҡ, тип иҫәпләйем. Бөгөн беҙ көрсөккә тиклемгә күләмдәргә сыҡтыҡ. Улар 2007-2008 йылдарҙағына ҡарағанда күберәк. Дөйөм алғанда Нефтекамала күләм етерлек кимәлдә, кешеләр ял көндәрендә лә эшләй. Нефтекаманың «Мерседес» өсөн платформалар үҙләштереүе бик мөһим, йәғни тәүге бәйләнештәр үҙ көсөнә инде һәм тәүге контракттар үтәлде лә инде, — тине Сергей Когогин.


text:
Фото:
Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығында үткән йылға йомғаҡ яһалды
Фото:
Ғәҙәттәгесә, Башҡортостан полицияһы тәүгеләрҙән булып үткән йылға йомғаҡ яһаны. Оператив-хеҙмәт эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре тураһында Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығы башлығы Михаил Закомалдин һөйләне. Үткән йыл менән сағыштырмаса, төбәктә теркәлгән енәйәттәр һаны – өс меңгә, ауыр енәйәттәр һаны бер меңгә кәмегән. Коррупцион енәйәттәрҙе асыҡлау осраҡтары өстән бер өлөшкә артҡан. Экстремизмды һәм этносепаратизмды иҫкәртеү эшмәкәрлеге лә уңышлы башҡарылған: «Үткән йылда республикала террористик характерҙағы енәйәттәргә юл ҡуйылманы, шул уҡ ваҡытта экстремистик йүнәлештәге 30 факт асыҡланды», — тип билдәләне министр. Законһыҙ уйын бизнесына ҡаршы көрәш сиктәрендә 2012 йылда 1059 уйын йорто ябылған, 22 мең уйын автоматы тартып алынған.
Полиция хеҙмәткәрҙәре менән 41 меңдән ашыу теркәлгән енәйәт фашланған. Шулай уҡ 333 кеше үлтереү, 1200 урлау, 270 талау, 988 һаулыҡҡа ауыр зыян килтереү осраҡтары асыҡланған.
Былтыр барлыҡҡа килгән йола буйынса, иң яҡшы коллективтарға наградалар тапшырылды. Беренсе урын өсөн күсмә байраҡ – Октябрьский ҡалаһы полицияһына, икенсе һәм өсөнсө урындар өсөн күсмә вымпелдар – Әбйәлил районы полицияһына һәм «Нефтекама» муниципаль-ара бүлегенә тапшырылды.


text:
Әбйәлил районында ауылдаштар йыйыла
Шәмбе, 21 июндә, Әбйәлил районының Үтәгән, Ишбулды һәм Дәүләтша ауылдарында «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамдары уҙа. Был байрам тәүге тапҡыр 1960 йылдарҙа Ҡаҙмаш ауылында билдәле журналист, крайҙы өйрәнеүсе, атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғәли Ишбулатовтың башланғысы буйынса ойошторола. Һуңынан 1980 йылдарҙа был идеяны райондың бөтә халҡы ла күтәреп ала. Хәҙер ауылдаштар өсөн бындай байрамдар бөтә республика буйынса уҙғарыла. Башҡорттарҙың иң яҡшы милли йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен үҙ эсенә йыйған халыҡ байрамы төрлө быуын кешеләрен рухи яҡтан берләштереүҙә көслө нигеҙ булып тора, йәштәрҙе рухи-әхлаҡи тәрбиәләүҙә баһалап бөтөргөһөҙ роль уйнай.
— Байрамға әҙерлек барышында йорттарҙы, урамдарҙы төҙөкләндереү буйынса ҙур эштәр башҡарылды. Төҙөкләндереү эштәренә аҡсаның бер өлөшөн район хакимиәте бүлде, — тип һөйләне Әбйәлил районы хакимиәте хеҙмәткәре Динир Зарипов.
Киләһе шәмбе яҡташтарҙың осрашыуы райондың тағы ла ун ауыл биләмәһендә – Ҡырҙас, Сиҙәм, Яйҡар, Таҡһыр, Ҡушый, Буранғол, Красная Башкирия, Геологоразведка, Ҡужан, Шәриптә үтәсәк. Осрашыуҙар теҙмәһен байрамды 5 июлгә билдәләгән Йәнгел ауылы халҡы тамамлаясаҡ.


text:
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры сираттағы ижад миҙгелен яба Фото: Андрей Старостин
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры сираттағы ижад миҙгелен яба
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры сираттағы ижад миҙгелен яба Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Кесаҙна, 21 майҙа, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры 95-се ижад миҙгелен яба. Көндөҙ артистар Мәжит Ғафури, Мостай Кәрим һәм Арыҫлан Мөбәрәковтың һәйкәлдәренә сәскәләр һаласаҡ. Кисен коллектив «Хуш, юбилей миҙгеле!» тип аталған тамаша тәҡдим итә. Ул театр алдындағы майҙанда башлана.
Кисәне республиканың халыҡ артистары Сара Буранбаева менән Азамат Ғафаров алып бара. Бай йөкмәткеле программаға спектаклдәрҙән өҙөктәр, сәхнә йондоҙҙары Гөлли Мөбәрәкова менән Нурия Ирсаева уҡыуында шиғырҙар, йырсы актерҙар Фидан Ғафаров, Светлана Хәкимова, Сәғиҙулла Байегет башҡарыуында йырҙар ингән. Театрҙың директоры Олег Ханов иң яҡшы актерҙарҙы һәм хеҙмәткәрҙәрҙе бүләкләйәсәк.
Тәнҡитселәр ҙә, ябай тамашасылар ҙа бер быуатҡа яҡын юбилейын билдәләгән Башҡорт академия театры күтәрелеш осоро кисерә тип билдәләй. 95-се театр миҙгеле Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» спектакле менән асылды. Уны Айрат Абушахманов ҡуйған.
Бер-бер артлы Рәлиф Кинйәбаевтың «Әбейүшкә@тущка.ру» комедияһы, Шарль Перроның «Итекле бесәй» спектакле, Баязит Бикбайҙың «Ҡаһым түрә» драмаһы, Мольерҙың «Һаран», Э.Йәһүҙиндың «Йүгер, Харис, йүгер» комедиялары, М.Бағаевтың Еңеүҙең 70 йыллығына арналған «Ике төш» спектакленең премьералары булды.
Театрҙың әҙәби бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, июндә республика буйынса гастролдәр ҡаралған. Июль башында театр ШОС һәм БРИКС саммиттарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итәсәк.


text:
Фото:
Раил Сарбаев: башҡа райондарҙағы ҡаты сирлеләргә юғары технологиялы медицина яҡыная
Фото:
Уҙған йылдың ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән һатып алынған вертолет республиканың санитар авиацияһында хеҙмәт юлын башланы. 11 мартта санитар авиация программаһы буйынса тәүге рейс башҡарылды. Инсульт үткәргән пациент Дәүләкәндән Өфөгә килтерелде.
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаевтың элегерәк билдәләүенсә, ВК-117 вертолеты бәләкәй авиацияның европа стандарттарына тулыһынса яуап бирә һәм Германияла авиамедицинала төп модель урынына файҙаланыла.
— Был вертолет юғары технологиялы медицина ярҙамын башҡа райондарҙағы ҡаты сирлеләргә яҡынайтырға мөмкинлек бирәсәк. Республикабыҙҙағы бәләкәй авиация үҫешендә тәүге аҙым был, — тине Раил Сәлих улы.
Германияла сығарылған, санитар авиация өсөн йыһазландырылған ВK-117 вертолеты 550 километр алыҫлыҡҡа оса, тимәк, республика территорияһының күп өлөшөн хеҙмәтләндерә аласаҡ.
Транспортировкалау ярамаған ҡаты сирлеләрҙе йөрөтөү өсөн әҙерләнгән пассажир кабинаһы махсус ҡорамалдар, пациенттарҙы һәм медицина персоналын урынлаштырыу өсөн һигеҙ төрлө конфигурацияла ҡулланыла ала.
Башҡортостанда санитар авиацияһы ауыр сирлеләрҙе күсереү өсөн йыл һайын 100-гә яҡын осош яһай. Бының өсөн АН-2 самолеттары һәм вертолеттар файҙаланыла. Яңы төрҙәге вертолет һатып алғандан һуң ҡаты сирлеләрҙе йөрөтөү уңайлаша – кабина ҙурлығы медицина процедуралары, хатта осоу барышында операциялар башҡарыуға ла мөмкинлек бирә.
Махсус медицина ҡорамалдар комплектына кислород баллондары, наркоз-тын алыу техникаһы, дефибрилляторҙар, башҡа төрлө реанимацион апаратура ла инә.
Пациентты дауаханаға еткереү ваҡытын ҡыҫҡартыу өсөн Өфө сиктәрендә өс вертолет майҙансығы билдәләнгән: Конгресс-Холл алдында, «Аҡбуҙат» ипподромында һәм өсөнсөһө – Дәүләт циркы районында.
Вертолеттың был моделен эҙләү-ҡотҡарыу операцияларында ла файҙаланырға мөмкин. Күсермәле ишектең һул яҡ уйымында 270 килограмм ауырлыҡ күтәрергә һәләтле әйләнмәле сығыр ҡуйылған. Сығыр ярҙамында вертолет бортына еүеш кейемдәге ике кешене күтәрергә мөмкин (ҡотҡарыусы һәм ҡаза күреүсене).
Һәм бөгөн көндөҙгө 12-лә Конгресс-холл алдындағы майҙанға вертолет ултырҙы. Санитар авиация яңыраҡ ҡына инсульт үткәргән 40 йәшлек ҡатынды алып килде. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауахана белгестәре менән кәңәшләшкәндән һуң уны Өфөлә дауаланырға ҡалдырҙылар. Әле уның сәләмәтлек торошо уртаса ауырлыҡта тип баһалана. Һауала осоу 40 минут ваҡытты алған.
Конгресс-холл алдында санавиация вертолетын Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының реанимобиле һәм реанимация бүлеге мөдире Константин Золотухин етәкселегендәге медиктар төркөмө менән реанимация бүлегенең ике хеҙмәткәре ҡаршыланы.
—Тиҙ медицина ярҙамы, юғары квалификациялы тикшеренеү талап ителгәндә, бигерәк тә мейегә ҡан һауғанда, инфарктта санитар авиация кәрәк, — тине Золотухин.


text:
Рәшиҙә Солтанова «Башҡортостан Республикаһында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» билдәһе менән наградланды
Башҡортостан Президенты Указы менән республиканың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова «Башҡортостан Республикаһында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» билдәһе менән наградланды.
Рәшиҙә Солтанова Учалы районында 1947 йылдың 19 июлендә тыуған. Юғары белемле – Башҡорт дәүләт университетын һәм КПСС Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы Ижтимағи фәндәр академияһын тамамлай.
Башҡортостан Республикаһының өсөнсө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, БР Дәүләт Йыйылышының Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт, туризм һәм йәштәр эштәре буйынса даими комитеты рәйесе урынбаҫары була.
1998 йылдың апрелендә «Башҡортостан Республикаһының Ҡатын-ҡыҙҙар союзы» йәмәғәт хәрәкәте рәйесе итеп һайлана.
Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы ағзаһы. «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе Президиумы ағзаһы була (2002-2009 йылдар). Халыҡ-ара һәм бөтә Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙар конгрестарында, ғаилә, ҡатын-ҡыҙҙар, балалар проблемалары буйынса парламент тыңлауҙарында ҡатнаша. 2005 йылдан – БР Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Эске эштәр органдары эшмәкәрлегендә кеше хоҡуҡтарын үтәү буйынса йәмәғәт советы ағзаһы.
«Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исеменә лайыҡ. «Хеҙмәт ветераны», «Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» миҙалдары менән наградланған.


text:
2012 йыл Башҡортостанда Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип иғлан ителде
2012 йыл Башҡортостанда Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип иғлан ителде. Тейешле указға республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы.
Документҡа ярашлы, Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы сиктәрендәге сараларҙы үткәреү буйынса ойоштороу комитетының составы раҫланды. Ойоштороу комитетына 2012 йылдың 10 февраленә тиклем тейешле саралар планын эшләргә һәм раҫларға ҡушылды.
Бынан тыш, Башҡортостан Республикаһының муниципаль райондары һәм ҡала округтары хакимиәттәренә Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәре йылын үткәреү буйынса ойоштороу комитеттары булдырырға, шулай уҡ саралар планын әҙерләргә, раҫларға һәм уларҙың үтәлешен тәьмин итергә тәҡдим ителде, тип хәбәр итә БР Президентының матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
Халыҡ-ара Ололар көнө менән!
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хөрмәтле пенсионерҙарҙы, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандарын бөгөн билдәләнгән Халыҡ-ара Ололар көнө менән ҡотланы. Республика башлығы ҡотлауында шулай тиелә:
"1 октябрҙә һеҙгә рәхмәт һүҙҙәре әйтеү, ихтирам һәм иғтибар күрһәтеү традицияға әүерелде.
Ғүмерегеҙҙең тиҫтәләрсә йылын һеҙ көсөргәнешле хеҙмәткә бағышлағанһығыҙ. Ҡайҙа ғына эшләһәгеҙ ҙә – заводта йәки баҫыуҙамы, мәктәптә йәки дауаханаламы – һәр берегеҙ республиканың һәм илдең дөйөм ҡаҙаныштарына үҙ өлөшөн индергән. Бөгөн дә һеҙҙең тормош тәжрибәгеҙ һәм тәрән аҡылығыҙ йәштәргә тәрбиә биреүҙә, бай йолаларыбыҙҙы һаҡлап ҡалыуҙа айырым әһәмиәткә эйә.
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең юбилей йылында һуғыш ветерандарына һәм тыл эшсәндәренә айырым ихтирам белдерергә һәм улар алдында хөрмәт менән баш эйергә теләйем. Һеҙҙең ғүмер – ҡаһарманлыҡ һәм тырышлыҡтың, Тыуған илгә тоғролоҡтоң иң яҡшы өлгөһө.
Бөгөн ололарҙың проблемаларын һәм уларҙы хәл итеү юлдарын йәнә иғтибарға алыу мөһим. Оло быуын вәкилдәренә бөтә яҡлап ярҙам күрһәтеү, уларҙың йәшәү кимәлен яҡшыртыу – социаль сәйәсәтебеҙҙең өҫтөнлөклө бурыстарының береһе. Пенсия системаһын модернизациялау, социаль һәм медицина хеҙмәтләндереүе сифатын яҡшыртыу ошо эштең төп йүнәлештәре булып тора. Ошо хеҙмәттәрҙән файҙаланыуҙы тағы ла уңайлыраҡ итеү маҡсатында «Башҡортостандың социаль картаһы» проекты уңышлы тормошҡа ашырыла. Беҙ ололарға өҫтәмә ярҙам күрһәтеү өсөн бизнес вәкилдәрен йәлеп итәсәкбеҙ, социаль хеҙмәтләндереү өсөн белгестәр әҙерләйәсәкбеҙ. Ә эшләргә теләге булғандарға хеҙмәт эшмәкәрлеге һәм квалификацияны алмаштырыу өсөн шарттар булдырасаҡбыҙ, мәшғүллектең махсус программаларын эшләйәсәкбеҙ.
Хеҙмәтегеҙ, тыуған республикабыҙ һәм илебеҙ өсөн башҡарған эштәрегеҙҙең барыһы өсөн дә һеҙгә оло рәхмәт белдерәм. Ныҡлы һаулыҡ, әүҙем оҙон ғүмер, именлек һәм күңел көрлөгө теләйем".


text:
Ҡурай
Ҡурай — башҡорт халҡының милли музыкаль уйын ҡоралы.
Ҡурай төрҙәре: ҡыйыҡ-ҡурай (ғәйнә ҡурай), сор-ҡурай — һыҙғырта ҡурай, һыбыҙғы — бәләкәй арҡыры ҡурай.
Йөкмәткеһе
Ҡурай эшләү тәртибе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иң боронғо ысул буйынса, ҡурайҙы үләндән яһайҙар.[1] Сатыр сәскәле, эсе-тышы шыма, бүлкәттәре булмаған тәбиғи үҫемлек Урал тауҙарында ғына үҫә. Һабаҡты 8-10 тотам оҙонлоғонда үлсәп киҫеп алалар. Нәҙек осононан башлап бармаҡ уйымдары тишәләр. Бөтәһе 5 уйым эшләнә: беренсеһе ос яҡтан 5 иле аралыҡта, артабан ҡалған өсәүһе алдағыларынан 3 иле аралыҡта уйыла. Бишенсе уйым дуртенсеһенән 4 иле аралыҡта һырт яҡта уйыла.
Элекке заманда ҡурайҙы ҡиммәтле металлдарҙан ҡойоп яһау ысулы ла ҡулланғандар. Көмөш һәм еҙ ҡурайҙар менән уйнау бик дәрәжәле һаналған. 1812 йылғы Ватан һуғышында башҡорт ғәскәрҙәре етәксеһе Ҡаһым түрә Парижға көмөш ҡурай тартып барып кереүе тураһында хәтирәләр бар.
XX быуат аҙағынан шпон ҡулланып ағас ҡурай эшләү киң үҫеш алды. Был төр ҡурайҙарҙы эшләү ысулын оҫта Вәкил Шөғәйепов уйлап тапҡан һәм ҡулланыуға индергән. Йоҡа шпонды эҫе һыуҙа еүешләйҙәр, унан һуң елем һөртөп, кәрәкле йыуанлыҡтағы ҡалыпҡа төрәләр. Заманса ҡурайҙар 570—810 мм оҙонлоҡта эшләнә һәм төрлө тауыш өндәренә көйләнә. Иң түбән тауышлы оҙон ҡурай кесе октаваның Соль (g) тауышына, иң юғары һәм ҡыҫҡа ҡурай көпшәһе беренсе октаваның До (С) өнөнә көйләнә. Ҡалғандары ярымтауыш буйынса «Соль»дан алып «До»ға тиклем араны тултыра: Ля бемоль (Аs), Ля (A), Си бемоль (B), Си (H).
Әммә 5 тишекле ҡурай тауыштары буйынса сикле, йәғни боронғо башҡорт халыҡ көйҙәренең ҡайһы берҙәрен һәм заманса көйҙәрҙе тулыһынса башҡарырға мөмкинлектәре аҙ. Шуның өсөн дә 90-сы йылдарҙа ҡурайсы Ишморат Илбәков заман талабына ярашлы ошо алдағы яҙылған бөтә ҡурайҙарҙы ла үҙе уйлап сығарған алымдар менән бер ҡурай эсенә һыйҙырырға өлгәшә, дөрөҫерәге ун ике ҡурайҙы бер ҡурай эсенә һыйҙыра. Был ижад музыка өлкәһендә ҙур ҡаҙаныш була, сөнки бер ишҡурайҙа бөтә профессиональ музыка алымдарҙы ла һәм талаптарҙы ла ҡулланып башҡорт халыҡ көйҙәрен һәм заманса көйҙәрҙе лә үҙең теләгән музыкаль тональностә башҡарырға мөмкин.
Ҡурай тартыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уйнағанда ҡурайҙың баш яғын өҫкө тештәр уртаһына, уң йәки һул яҡҡа терәп, ирендәр менән ҡымтыйҙар. Ауыҙзың ярылары һәм аңҡау тауыш бәүелткесе итеп ҡулланыла. Ҡурайҙа оҫта уйнаусылар күкрәктән сыҡҡан тын менән көпшәгә өрөп моң сығаралар. Ауыҙ эсендәге тын менән ҡурай уйнау, өйрәнә башлаған осорҙа генә хата һаналмай. Ҡурай моңо нигеҙендә төп өндән кварта аралығында ике мажор пентоника бәйләнеше ята. Ҡурай тауышы киңлеге өс октаваға яҡын, яңғырашы нәфис һәм эпик яҡтан күтәренке, тембры йомшаҡ. Ҡурайҙа бейеү көйҙәре, марштар, тәбиғәт тауыштарын тасуирлаған көйҙәр, хатта донъя күләмендәге классик әҫәрҙәр ҙә уйнала. Шулай уҡ йыр оҙатыусы ҡорал булараҡ та ҡулланыла. Ҡурай моңон яҙмаларҙа тыңлау менән ысын уйнауҙа тыңлау араһында бик ҙур айырма бар. Шул сәбәпле, ҡурайҙың илаһи моңон мотлаҡ «тере» килеш тыңларға кәрәк.
Ҡурай тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡурай моңон ишетеп, был моңды һәм ҡурайҙы халыҡҡа еткергән егет тураһында башҡорт халыҡ әкиәте бәйән итә. Әкиәт буйынса, яуыз хан башҡорт егетен кеше баҫмаған ҡарурман араһына алып барып ташларға ҡуша. Яңғыҙлыҡтан интеккән егет бер заман бик моңло көй ишетеп ҡала. Егет көй килгән урынды эҙләп бейек тау башына менә һәм һабағы һынған ҡурай үләненән ел өргәндә көй сыҡҡанын шәйләп ала. Егет ҡурай үләнен өҙөп ала һәм ауыҙына ҡуйып өрөп ҡарай. Көй тағы ла көслөрәк сыға. Шулай итеп, егет ҡурай тартырға, үҙе яңы көйҙәр сығарырға өйрәнә. Ҡурай моңо егеткә ҡарурмандан тыуған яҡтарына ҡайтып керергә ярҙам итә. Шул замандан башлап, ҡурай моңо башҡорт халҡының ҡыуанысын йәки ҡайғыһын уртаҡлашыусы илаһи көскә эйә.
Ҡурайҙың бөгөнгөһө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XX быуатта ҡурай менән ҡыҙыҡһыныу бер ни тиклем һүнеп, унда уйнарға өйрәнеү бик ныҡ кәмегәйне. Һуңғы ваҡытта ҡурайға ҡараш яҡшы яҡҡа үҙгәрҙе. Бик күп ҡурайсылар төркөмө ойошторолған. Йыл һайын республика күләмендә ҙур күләмле ҡурайсылар бәйгеһе үткәрелә. Был бәйге күренекле башҡорт ҡурайсыһы Йомабай Иҫәнбаев исемен йөрөтә. Ҡурайсылар берләшмәһе төҙөлгән, уның беренсе президенты Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, билдәле ҡурайсы Азат Айытҡолов.
Ҡурайға ҡағылышлы саралар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2017 йылдың ғинуарында Санкт-Петербургта III Раштыуа халыҡ-ара орган фестивалендә башҡорт ҡурайы яңғыраны. Изге Станислав исемендәге Рим-Католик ғибәҙәтханаһының орган залында уҙған «Раштыуала икәүләп» концертында органсылар Динә Ихина менән Денис Маханьковҡа башҡорт музыканты һәм дирижер Ринат Камалов ҡушылып, орган менән дуэтта ҡурайҙа уйнаны[2].
- 2016 йылдың апрелендә Ҡазанда Башҡорт ҡурайы байрамы үтте. Уны Татарстан Республикаһы башҡорттары ҡоролтайы ойошторҙо[3].
Күренекле ҡурайсылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Салауат Юлаев
- Ишмулла Дилмөхәмәтов
- Йомабай Иҫәнбаев
- Әҙһәм Исҡужин
- Ғата Сөләймәнов
- Абдулла Хәлфетдинов
- Рәхмәтулла Бүләканов
- Яппар Шафиҡов
- Хәмит Әхмәтов
- Азат Айытҡолов
- Мөхәмәт Түләбаев
- Әнүәр Шафиҡов
- Кәрим Дияров
- Роберт Юлдашев
- Ғәйнетдинов Юлай Ишбулды улы
- Ҡаһым түрә
- Байыҡ сәсән
- Вәкил Шөғәйепов
- Ришат Рәхимов
- Ишморат Илбәков
- Рәмил Ғәзизуллин
- Зыя Хәлилов
- Нурғәли Кейекбирҙин
- Рәис Низаметдинов
- Азат Биксурин
- Рәсүл Ҡарабулатов
- Рәмзин Әбсәләмов
- Рөстәм Шәрипов
- Рәхмәтуллин Айбулат Дәүләтбай улы
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы. ҠУРАЙ (Pleurospermum) мәҡәләһе
- ↑ Санкт-Петербургта Раштыуа фестивалендә башҡорт ҡурайы яңғыраны. , 2017, 12 ғинуар (Тикшерелгән 12 ғинуар 2017)
- ↑ В Казани проходит Праздник башкирского курая. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 9 апрель (Тикшерелгән 9 апрель 2016) (урыҫ.)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Кубагушев А. М. Курай // Башкортостан: Энциклопедия. — Уфа, 1996. — с. 357—358.
- Рыбаков С. Г. Музыка и песни уральских мусульман с очерком их быта // Ватандаш. — 2000. — № 5. с. 88—94.


text:
Республикала яҙҙы ҡаршылауға арналған «Баш ашы» милли байрамы тергеҙелә
Башҡортостандың ҡайһы бер ауылдарында яҙҙы ҡаршылауға арналған «Баш ашы» боронғо башҡорт милли байрамы тергеҙелә башланы. Йола буйынса, ул яҙғы баҫыу эштәре алдынан үткәрелә. Был көндө кешеләр бер-береһен ҡунаҡҡа саҡыра, бишбармаҡ, ҡойҡа, ҡоймаҡ әҙерләй. Был матур, әммә онотола барған байрам йолаларын Стәрлетамаҡ районының Айыусы ауылында китапхана һәм Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре тергеҙергә булған.
Стәрлетамаҡ районы хакимиәтенең мәғлүмәти сәйәсәт бүлеге баш белгесе Жанна Квиринг хәбәр итеүенсә, Мәҙәниәт йорто фойеһында «Оҫта ҡулдар» түңәрәгендә шөғөлләнеүселәр үҙҙәре эшләгән әйберҙәр күргәҙмәһен ойошторған. Тамашасылар өсөн «Баш ашы» байрамы сәхнәләштерелеп күрһәтелгән. Сараны үткәреүҙә ауыл халҡы ла әүҙем ҡатнашҡан. Улар байрамды ойоштороусыларға милли траицияларҙы һәм йолаларҙы тергеҙеү һәм һаҡлау буйынса эште дауам итеүҙәрен теләгән.


text:
Экология министрлығы – экологик белемле булыу өсөн
БР Экология министрлығы властың бөтә кимәлдәрендә лә экологик белемле булыуҙары өсөн сығыш яһай. “Тәбиғәт” дәүләт унитар предприятиеһы менән берлектә ҡала һәм район хакимиәттәре, махсуслаштырылған предприятиелар белгестәре менән осрашыу үткәрелде. Семинар муниципалитеттар эшмәкәрлегендә экологик аспекттар мәсьәләһен тикшерҙе.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Ольга Лаздина әйтеүенсә, Рәсәй ҡануниәтенә үҙгәрештәр күп индерелә, шул иҫәптән муниципаль берәмектәр эшмәкәрлегенең экология өлкәһендә лә төҙәтмәләр була. Бынан тыш, республикала тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса Президент һәм Хөкүмәт ҡабул иткән стратегик программалар байтаҡ. Уларҙың барыһын да белергә һәм ҡулланырға кәрәк.


text:
Фото:
Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводы көрсөктән сығарыласаҡ
Фото:
Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводын көрсөктән сығарырға кәрәк. Бөгөн был предприятие эшмәкәрлеге менән танышҡас, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шундай маҡсат ҡуйҙы.
— Республика завод мәнфәғәтендә лоббист булып сығыш яһаясаҡ, — тине Президент, производство цехтарын ҡарағас.
Уның фекеренсә, был предприятиеның уңышлы үҫеше өсөн һәйбәт перспективалар бар, ләкин уның проблемаһы — Рәсәй баҙарындағы конкуренцияның юғары булыуында. Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводында етештерелгәнгә оҡшаш ҡорамалдар Ҡытайҙан һәм башҡа илдәрҙән килтерелә. Шул уҡ мәлдә Ҡытай етештереүселәре менән хаҡтарҙа ярышыуы ҡыйын. Завод бер йыл алдан техник яҡтан ҡайтанан йыһазландырыуға 347 миллион һум һалып, үҙенең үҫешенә ҙур средстволар инвестициялаһа ла, иҡтисади көрсөк предприятие эшмәкәрлегенә ныҡ йоғонто яһаған.
Рөстәм Хәмитов ҡойоу һәм йыйыу цехтарында, шымартыу участкаһында булды.
Республика башлығы фекеренсә, завод «Росатом» һәм «РусГидро» кеүек сәнәғәт гиганттарының поставкалаусыһы була ала.
Әйткәндәй, «РусГидро» «Альстом» менән берлектә Өфө эргәһендә бәләкәй энергетика өсөн ҡорамалдар етештереү буйынса завод төҙөргә ниәтләй. Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводы был заводты ла ҡорамалдар менән тәьмин итә ала. Перспективала был предприятие Өфө янында сығарыласаҡ «DAF» йөк машиналары өсөн дә ҡорамалдар поставкалай аласаҡ.


text:
Фото:
Төбәктә ветерандарға 96 меңдән ашыу Президент хаты тапшырыласаҡ
Фото:
3-9 майҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм тыл хеҙмәтсәндәре Рәсәй Федерацияһы Президентынан Еңеү көнөнә ҡарата ҡотлау хаттары аласаҡ, тип хәбәр иттеләр Федераль почта элемтәһенең БР буйынса Идаралығынан.
Йәмғеһе 96 меңдән ашыу ҡотлау хаты тапшырыласаҡ. Йола буйынса, Рәсәй Президентының шәхси ҡотлауҙарын почтальондар адресаттарҙың ҡулына тапшырасаҡ. Шул уҡ мәлдә ветерандар планлаштырылған ваҡытта хат алып өлгөрмәһә, ҡотлауҙар, адресаттарҙы көтөп, бер ай дауамында почта бүлексәһендә һаҡланасаҡ. «Рәсәй Почтаһы» хеҙмәткәрҙәре исемле ҡотлауҙарҙы тапшырмайынса ҡалмаясаҡ, кәрәк булһа, ветерандарҙың яңы адрестарын асыҡлаясаҡ.


text:
Фото:
«Рәсәй-Башҡортостан» телеканалында «Ал сәскә» әҙәби акцияһы башланды
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
«Рәсәй-Башҡортостан» телеканалында «Ал сәскә» тип аталған яңы телевизион проект башланды. Ул яҡташыбыҙ, бөйөк рус яҙыусыһы Сергей Аксаковтың тыуыуына 225 йыл тулыуға арналған.
Акцияның маҡсаты — республикала йәшәүселәрҙе китап уҡыуға ылыҡтырыу. Өс ай дауамында «Рәсәй 1», «Рәсәй 24» һәм «Мәҙәниәт» телеканалдарында Аксаковтың ижады, әҫәрҙәренең яҙылыу тарихы, яҙыусының исеме менән бәйле иҫтәлекле урындар хаҡында сюжеттар күрһәтеләсәк.
Бынан тыш, «Ал сәскә» геройҙары билдәле тележурналистар һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең тауышы менән һөйләшәсәк. Улар араһында алып барыусылар Лилиә Яковлева, Айгөл Кантюкова һәм Рөстәм Ғәббәсов, яңылыҡтар хеҙмәте хәбәрсеһе Маргарита Ғафарова, республиканың халыҡ артистары Александр Кузьменко һәм Фирҙәт Ғәлиев бар.
Акция сиктәрендә Өфө мәктәптәренең береһендә уҡыусылар билдәле «Ал сәскә» әкиәте буйынса инша яҙасаҡ. Еңеүселәргә махсус бүләктәр һәм китаптар тапшырыла. Балалар йорттарына һәм насар күргән балалар өсөн мәктәп-интернатҡа барыу планлаштырылған. Телевидениела һәм радиола танылған артистар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм сәйәсмәндәр менән әңгәмә ҡаралған, тип хәбәр иттеләр «Башҡортостан» ДТРК-ның матбуғат хеҙмәтендә.
Акцияның финалы 1 июнгә, Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә билдәләнгән. Был көндә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында хәйриә сараһы уҙғарыла. Унда балалар йорттарында тәрбиәләнеүселәр, инвалид, күп балалы, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙәге балалар ҡатнаша. Ҡунаҡтарҙы ҙур концерт, бүләккә иһә китаптар һәм Сергей Аксаковтың әҫәрҙәре яҙылған компакт-диск көтә.


text:
Муниципалитеттарҙың һайлауҙарҙа веб-трансляцияларға әҙерлеге тикшерелде
Башҡортостандың бөтә һайлау участкаларындағы веб-камералар ҡәтғи билдәләнгән ваҡытта ҡуйылып бөтәсәк. Бөгөн Республика Йортонда үткән селектор кәңәшмәһендә муниципалитеттарҙың 2012 йылдың 4 мартындағы һайлауҙарҙа видеотрансляция ойоштороуға әҙерлеге тураһында һөйләнеләр. Уны вице-премьер, БР сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министры Марат Мөлөков үткәрҙе. БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев һәм тауыш биреүҙе техник яҡтан тәьмин итеүгә яуаплы предприятиеның — «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Рөстәм Сафиев отчет бирҙе. Бөтә район һәм ҡалаларҙың хакимиәттәре Өфө менән видеобәйләнештә булды.
Хәйҙәр Вәлиев әйтеүенсә, һайлау көнөндә Башҡортостанда йәмғеһе 3509 участка һайлау комиссияһы һәм 69 территориаль һайлау комиссияһы эшләйәсәк. Федераль кимәлдә һайлаусылар ваҡытлыса йәшәгән участка һайлау комиссияларында (дауаханаларҙа, изоляторҙарҙа һәм башҡаларҙа) тура трансляциялар ойоштормаҫҡа ҡарар итеүҙәре арҡаһында, ә республикала бындай 41 участка бар, веб-камералар 3537 һайлау комиссияһында ҡуйыласаҡ.
Хәйҙәр Вәлиевтың билдәләүенсә, әлеге ваҡытта һәр бинала трансляциялар ойоштороу өсөн комплекттар урынлаштырыу схемалары, урна һәм кабиналарҙың ҡайҙа ҡуйыласағы, комиссия ағзалары ултырасаҡ урындар билдәләнгән.
— Бөгөнгө көндә видеотрансляция системаһына 822 участка тоташтырылды, — тип хәбәр итте Рөстәм Сафиев һәм, һәр һайлау участкаһындағы эштәр вандалдарҙан һаҡлаусы шкафтағы программа-аппарат комплексын һәм ике веб-камераны ҡуйыуҙан ғибәрәт, тип аңлатып үтте.
Уның әйтеүенсә, әлеге мәлдә Башҡортостанға барлыҡ программа-аппарат комплекстары ла ҡайтарылып бөткән, вандалдарҙан һаҡлаусы шкафтар һәм камераларҙы тоташтырыу өсөн кабелдәр ҙә ошо арала килтереләсәк. Үҙ бурыстарын элемтәселәр билдәләнгән ваҡытҡа – 15 февралгә тиклем теүәлләйәсәк, тип ышандырҙы Рөстәм Сафиев һәм, 26 февралгә бөтә Рәсәй буйынса системаны һынау планлаштырылған, тип билдәләне.


text:
Төбәктә көслө ел, епшек ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ көтөлә Фото: Андрей Старостин
Төбәктә көслө ел, епшек ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ көтөлә
Төбәктә көслө ел, епшек ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ көтөлә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
7 октябрҙә Башҡортостанда көслө ел, епшек ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ көтөлә. Был хаҡта республика буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы һәм Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хәбәр итә.
Ҡотҡарыусыларҙың мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн көн аяҙлы-болотло буласаҡ, ваҡыты менән ямғыр яуасаҡ. Ел көньяҡтан секундына 7-12 метр тиҙлектә иҫә, урыны менән 15-20 метрға етеүе ихтимал. Киске сәғәт 8-ҙән ҡар яуа башлай. Башгидромет хәбәр итеүенсә, һауа торошоноң боҙолоуы арҡаһында ҡайһы бер райондарҙа электр сымдарына, ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы, ваҡытлыса ҡар ҡаплауы көтөлә. 8 октябрҙә лә ошондай һауа торошо һаҡланасаҡ.


text:
Сочиҙа XI ҡышҡы Паралимпия уйындары асыла
Йома, 7 мартта, Сочиҙа XI ҡышҡы Паралимпия уйындарын асыу тантанаһы уҙасаҡ. Тантананың башы – Мәскәү ваҡыты буйынса 22 сәғәттә.
Сочиҙа Паралимпияға Рәсәй йыйылмаһы составында Башҡортостандан биш спортсы: Ирек Зарипов, Кирилл Михайлов, Азат Ҡарасурин, Надежда Андреева һәм Александр Давидович ҡатнаша. Бөтә спортсылар саңғы ярыштарында һәм биатлонда сығыш яһаясаҡ.
Ҡышҡы Паралимпия уйындары тарихы эсендә Башҡортостан спортсылары 27 миҙал яуланы, уларҙан 14-те алтын, 11 көмөш һәм икәүһе бронза.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, призлы урындар яулаусы Башҡортостан олимпсыларына республиканан матди бүләкләү ҡаралған: «алтын» өсөн — 1,5 миллион һум, «көмөш өсөн» — миллион һәм «бронза» өсөн – 500 мең һум.