text:
Дата: 22.07.2018
В Башкирии назвали причины появления обманутых дольщиков
Баҡсам тулы рауза гөл
Рауза (роза) – баҡсасыларҙың иң яратҡан сәскәләренең береһе. Уның матурлығы, оҙаҡ сәскәгә күмелеп ултырыуы һоҡландыра. Төрлө төҫтәге сәскә атып ултырыусы үҫентеләр күңелде йәйгеһен генә түгел, көҙ ҙә ҡыуандыра. Беренсе сәскә атыу осоро июндә була. Сәскә атып бөткән ботаҡтарҙы ҡырҡып алырға кәрәк. Гөлдә яңы ботаҡтар үҫеп сығып, ул ҡабаттан сәскә атасаҡ. Розаларҙы яҙ ултыртһағыҙ, август уртаһына тиклем кипкән сәскәһен генә түгел, сәскәнең бөрөһөн дә ҡырҡығыҙ. Сөнки нығынып етмәгән үҫемлектең туҡлыҡлы матдәләре һәм көсө сәскә атыуға китәсәк. Былай эшләмәһәгеҙ, ҡыуаҡ үҫеүҙән туҡтарға мөмкин һәм насар ҡышлаясаҡ. Үҫентенең ботағын ҡыйыҡ итеп, иҫке бөрөнән 5 – 6 см юғарыраҡ киҫегеҙ. Ҡырҡҡан урынды баҡса ыҫмалаһы менән һылап ҡуйығыҙ. Үҫемлектә сәскә бөрөләренең һанын да тикшерегеҙ. Барыһын да ҡалдырһаң, сәскә ҙур булмай. Һәр ботаҡта бер үҙәк бөрө генә ҡалһын. Ҡалғандарын йолҡоғоҙ.
Сәскә атыу ваҡытын оҙонайтыу өсөн сәскәне ҡырҡыу ғына етмәй. Үҫкәндә, сәскәгә бөрөләнгәндә тупраҡты даими йомшартығыҙ, һыу һибегеҙ. Һыу йылы булырға, тамырға ғына ҡойолорға тейеш. Раузаларҙы ашламалар менән туҡландырырға ла онотмағыҙ. Миҙгел дауамында, ер ҡарҙан әрселгәс, сәскә атыр алдынан 2 – 3 мәртәбә тауыҡ тиҙәге төнәтмәһе лә ҡойоғоҙ. Был сәскә азотлы ашламаларҙы яратмай. Баҡыр, тимер, марганец булған препараттар менән эшкәртһәң, үҫентеләр сирләй башлай. Бөжәктәр зарарламаһын өсөн «Интавир» препараты менән эшкәртеү талап ителә. Рауза ҡыуағы ҡыш туңмаһын өсөн бысҡы сүбе, шыршы ботаҡтары менән ҡапларға кәрәк. Бесән, һалам үҫемлекте серетә.
«Ғүмер бер генә, һәр көндөң ҡәҙерен белегеҙ!»
Рәсми мәғлүмәттәргә күҙ һалһаң, Рәсәйҙә үлемесле осраҡтар буйынса инсульт икенсе, ә ғәриплек статусы бирелеүе буйынса тәүге урында тора. Йыл һайын яҡынса 450 мең кеше ошо сирҙе кисерә. Сибай үҙәк ҡала дауаханаһының неврология бүлеге мөдире, табип-невролог Наилә ҠОҘАШЕВА раҫлауынса, барыһы ла кешенең үҙ ҡулында. Әгәр ҙә һаулығыбыҙҙы ваҡытында ҡайғыртһаҡ, тыйылғанынан тыйылһаҡ, был зәхмәт ҡағылмаясаҡ, тип ышандыра табип.
Наилә Наил ҡыҙы Хәйбулла районының Ивановка ауылында тыуып үҫкән. Ул ата-әсәһенең юлын һайлап, Башҡорт дәүләт медицина университетында белем ала. 2006 йылда Сибай үҙәк ҡала дауаханаһында хеҙмәт юлын башлай. 2014 йылдан эшенә мөкиббән киткән табип бүлек менән етәкселек итә.
– Наилә Наил ҡыҙы, һеҙҙең бүлеккә башлыса кемдәр килә?
– Беҙҙә инсульт менән ауырыусылар дауалана. Шуны билдәләп үтергә кәрәк, был сир йылдан-йыл йәшәрә, хатта 17 – 18 йәшлек пациенттар ҙа осрай. Шулай уҡ бүлектә эпилепсия, Паркинсон сире менән ауырыусыларға ярҙам күрһәтелә. Беҙҙең дауахана Сибай һәм Баймаҡ ҡалалары, Йылайыр, Хәйбулла, Баймаҡ райондары халҡын хеҙмәтләндерә.
Дата: 21.07.2018
22 июль
22 ИЮЛЬ, ЙӘКШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Атайсал».
11.15, 20.15 «Илһам». Римма Ғәлимова шиғырҙары. Автор уҡый, 2013 й.
13.15, 23.15 Концерт. «Ауылым моңдары». Музыкаль программа.
14.05 Радиоспектакль. Н.Асанбаев. «Сейәле тау». Салауат драма театры, 2012 й.
15.15 «Хазина». Башҡорт халыҡ йыры “Аһылай”.
17.15 «Яҙмыштарҙа - ил тарихы». Зәйнулла ишан. В. Ситдикова
18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Ҡыйғы районынан Ләйсән Нурыева.
19.15 «Халыҡ медицинаһы». Тәнзилә Кейекбаева.
В Башкирии в 2018 году сданы пять проблемных домов
Речь идёт о доме №9 в микрорайоне 4 (Салават), доме по улице Лётчиков в Затоне (Уфа), домах №№ 8Б, 26А и 41 в квартале № 15 в ЖК «Новобулгаково» (Уфимский район).
Сейчас в числе проблемных остаются 95 жилых домов. В соответствии с «дорожной картой», разработанной в республике, в 2018 году планируется сдать в эксплуатацию ещё 27 домов, квартир в которых дожидается 441 дольщик. Ещё 54 дома будут сданы в 2019 году, 12 домов – в 2020 году, два дома – в 2021 году.
Глава Башкортостана потребовал от руководителей профильных ведомств и муниципалитетов ускорить решение проблемы обманутых дольщиков.
– Я требую активизации работы. Каждый день надо принимать решение хотя бы по одному из объектов. Основные проблемы мы должны закрыть в 2019 году, возможности для этого есть, – подчеркнул Рустэм Хамитов.
На полях Башкирии выращивают «биотопливо»
Так, во время поездки в Чишминский селекционный центр по растениеводству Главе Башкортостана Рустэму Хамитову рассказали о перспективах работы с новой для региона культурой – крамбе.
По словам директора Чишминского селекционного центра Анвара Шакирзянова, масло крамбе содержит большое количество эруковой кислоты, его доля может доходить до 50-55 процентов. Это позволяет использовать культуру в промышленности. Сейчас учёные селекционного центра изучают «поведение» крамбе в почвенных и климатических условиях региона.
Наряду с рапсом крамбе может быть использована в качестве сырья для производства биодизеля. Ранее вице-премьер регионального Правительства – министр сельского хозяйства РБ Ильшат Фазрахманов заявлял о возможном переходе сельхозтехники на такое топливо. В настоящее время на кафедрах факультета механизации БГАУ разрабатывается методика проведения испытаний тракторных и комбайновых двигателей, работающих на биодизеле с использованием масла рапса и крамбе.
Теги: сельское хозяйство, селекция
Читайте нас в Яндекс.Новостях
В Башкирии расследуются 15 уголовных дел по обманутым дольщикам
По данным прокуратуры, предварительный ущерб по этим уголовным делам составляет 700 миллионов рублей, на имущество обвиняемых наложен арест на общую сумму, превышающую 500 миллионов рублей. Ещё по 11 объектам проводятся доследственные проверки.
Всего, начиная с 2016 года, были осуждены 11 человек по семи проблемным объектам. Девять из них получили реальные сроки лишения свободы, ещё двое – условные. По словам Андрея Назарова, по таким делам прокуратура требует назначить обвиняемым не менее шести лет лишения свободы. Однако в реальности наказание оказывается более мягким. В качестве примера Андрей Назаров привёл руководителя стерлитамакского «Башстроя», он был осуждён на четыре года лишения свободы (в прокуратуре просили семь лет), но вышел из тюрьмы по УДО.
Министр внутренних дел РБ Роман Деев рассказал, что в настоящее время в суд передано одно уголовное дело. Речь идёт о бывшем председателе жилищно-строительного кооператива «Дуслык-строй», который обвиняется по двум статьям Уголовного кодекса (ч.4 ст. 159 и ст. 174.1 УК РФ). Жертвами стали 99 человек, общая сумма ущерба – 307 миллионов рублей.
– Граждане ждут от нас действенной помощи. Надо детально разбираться по каждому дому и застройщику, принимать решения, – подчеркнул Рустэм Хамитов. – Понятно, что есть объективные причины, связанные с осложнением ситуации в строительной отрасли, на рынке жилья. Но там, где действия застройщика носят криминальный характер, правоохранительные органы должны реагировать быстро и бескомпромиссно. В первую очередь надо добиваться, чтобы недобросовестные застройщики в полном объёме возмещали гражданам причинённый ущерб.
Жители Башкирии оценивает качество жизни выше, чем население в других регионах
По словам учёного-социолога, жители республики в целом выше, чем население в других регионах, оценивают уровень и качество жизни. Исследования показали, что Башкортостан выглядит лучше, чем другие субъекты Российской Федерации, по 35 показателям из 40.
В ходе опросов респондентам предлагали по шкале «хорошо», «удовлетворительно», «плохо» оценить состояние экономической, социальной и культурной сфер региона.
Больше всего положительных отзывов вызвали качество продовольственных и промышленных товаров («хорошо» высказались 67,4% опрошенных), работа учреждений культуры (67,1%) и дошкольного образования (60,4%), организация и содержание школьного образования (63,3%), своевременные выплаты зарплат, пенсий и пособий (63%). Жители нашего региона больше других довольны возможностью найти работу и улучшить жилищные условия, состоянием сферы ЖКХ и дорог, работой органов правопорядка и качеством госуслуг, которые оказываются населению.
– По результатам наших исследований оказалось, что средние данные среди регионов страны в Башкортостане лучше, чем в других регионах. И мы это относим к типу и стилю руководства, – отметил Александр Тихонов. – Если бы это было не так, то объективные показатели (например, 40 процентов сельского населения) не всегда позволяли бы региону делать большие успехи. Но наши данные показывают, что система управления здесь находится на высоком уровне.
Глава Башкортостана подчеркнул, что для руководства республики очень важно получать от населения обратную связь.
– Нам нужно понимание того, что происходит в республике, — сказал Рустэм Хамитов. – Мы должны понимать, что решения, которые принимаются, должны быть сбалансированы с опорой на то, что объективно существует на территории.
Үҙе бара, эҙе юҡ, маңлайында күҙе юҡ
Был йомаҡтың яуабы нисек, дуҫтар? Эйе, карап. Моғайын, йәйгеһен йылға-күл буйында йөрөргә яратаһығыҙҙыр, шулаймы? Рәхәтләнеп һыу инеп, ҡыҙынып ял итеүе, ҡомдан һарайҙар яһап уйнауы бигерәк ҡыҙыҡ шул. Ә бына һыуҙа йөҙҙөрөр өсөн ҡағыҙҙан карап яһай беләһегеҙме һуң? Өлкәндәрҙе ҡабат-ҡабат һорап йонсотмағыҙ, үҙегеҙ өйрәнегеҙ, бының бер ауырлығы ла юҡ. Әйҙәгеҙ, эшкә тотонайыҡ!
Тамырлы кәбән (Булған хәл)
Заманында комсомолда бергә хеҙмәт иткән дуҫым килеп инде лә, оҙаҡ ҡына гәпләшеп алғас, һүҙ ҡыҙыҡлы хәтирәләргә күсеп китте. Атаһы һуғыш ветераны, күптән инде гүр эйәһе булһа ла, уны яратҡан улы бик йыш ҡына иҫкә ала, осрашҡан һайын ғәзиз кешеһе хаҡындағы иҫтәлектәре менән уртаҡлаша.
– Йәйҙең эҫе бер мәлендә атай ҡарт менән бесән сабабыҙ. Ул йыуан итеп төрөлгән махоркаһын ҡырын ҡабып ала ла, бер туҡтамай яландың осона тиклем оҙон бакуйҙарын һалып, салғыһын һелтәй ҙә һелтәй...
Дата: 20.07.2018
21 июль
21 ИЮЛЬ, ШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
9.15, 18.15 Мәҙәниәт яңылыҡтары.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя».
11.15, 20.15 «Илһам». А. Ғарифуллина, З.Хөсәйенова уҡый, 1996 й.
13.15, 23.15 Концерт. «Һағындыра бит ул, тыуған яҡ». Әҙәби-музыкаль программа.
14.05 Радиоспектакль. Н.Асанбаев. «Сейәле тау» Салауат драма театры, 2012 й.
15.15 «Ашҡаҙар» ҙа–премьера».
17.15 «Көлкөхана». Исмәғил Ғимранов. «Балдан татлы мөхәббәт». Фаяз Солтанов уҡый, 2003 й.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
19.15 «Ижади портрет». З.Фәйзуллина.
Экология дәрестәре инә башлай
1 сентябрҙән Башҡортостан мәктәптәрендә экологик белем биреү буйынса кластан тыш дәрестәр инә башлай. Бынан тыш, система балалар баҡсаһынан башлап бәлиғ булмағандарҙы уҡытыуҙы күҙ уңында тота.
Проект профилле министрлыҡтар булышлығында тормошҡа ашырыла, был эштә Башҡортостандың Мәғариф министрлығы һәм республика балалар экология-биология үҙәге ярҙам итәсәк, тип билдәләнеләр Башҡортостандың Экология министрлығында.
Эшкә төбәктәге бөтә белем биреү учреждениеларын йәлеп итәләр.
Еңеүҙәре алда әле
Чемпиондар балы. Спортта ҡаҙаныштарға ирешкән ҡыҙегеттәр, уларҙың тренерҙары бер-бер артлы сәхнә түренә саҡырыла. Төрлө спорт төрҙәренән иң-иңдәр билдәләнгәндән һуң, билбау көрәше, дзюдо буйынса спортсылар сәхнәгә күтәрелә. Шул ваҡытта уҡ ҡаҡса, оҙон сәсле һылыуға иғтибар иттем һәм уның күберәген ир-егеттәргә хас спорт төрөн үҙ итеүенә бер аҙ ғәжәпләнеп тә, шул уҡ ваҡытта һоҡланып та ҡуйғайным.
Был һылыу - билбау көрәше, дзюдо буйынса күп тапҡырҙар Рәсәй турниры чемпионы, Башҡортостан Республикаһы Беренселеге призеры һәм башҡа турнирҙар еңеүсеһе, II разрядлы көрәшсе, Күбәләк ырыуының сая ҡыҙы Зилиә Ирғәлина булыр.
Абҙаҡ ауылы ҡыҙы Зилиә был спорт төрөнә 2013 йылда килә. Ҡыҙ менән бергә килгән апайы бер нисә йылдан спортты ташлаһа ла, йәш көрәшсе билбау көрәшен, дзюдоны үҙ итә. Тренеры Салауат Дауытовта шөғөлләнеүен дауам ҡыла һәм яңылышмай. Ғөмүмән, Зилиә Ирғәлина башкөллө спортҡа киткән ҡыҙ. Күп тапҡырҙар еңеүсе булған спорт төрөнән башҡа саңғы спорты, еңел атлетика, баскетбол, волейбол, туризм менән дә шөғөлләнергә ваҡыт таба тырыш һәм батыр ҡыҙ. Ғаиләлә алты бала тәрбиәләнгәлерме, ҡыҙ атаһы - Даян Шәйхетдин улына ярҙам итергә лә, туғандарын ҡарашырға ла өлгөрә.
Быйылғы йыл спортсы өсөн оло һынауҙар йылы булараҡ та иҫендә ҡаласаҡ. Ул Абҙаҡ урта мәктәбен уңышлы тамамлап, документтарын юғары уҡыу йорттарына тапшырҙы һәм әлеге ваҡытта саҡырыу көтә. Ниндәй генә һөнәр һайлаһа ла, Зилиә Ирғәлина спортҡа тоғро ҡалып, артабан да яңы ҡаҙаныштар яулап, юғары һөҙөмтәләргә өлгәшергә уйлай. Әлеге ваҡытта ҡыҙ остазы, еңеүҙәргә көс һәм дәрт биргән тренеры Салауат Ғәзиз улын алыштырырҙай тренер тапҡан да инде. Артабан да үҫешергә теләк һәм дәрт кенә булһын. Ә был сифаттар Зилиәлә бар.
Пенсия йәшен арттырыуҙа ҡыҙыу бәхәс бара
Һуңғы ваҡытта илдә шаушыу күтәргән яңылыҡтарҙың береһе пенсия йәшен күтәреү мәсьәләһенә ҡағылды. Был яңылыҡҡа олоһо ла, кесеһе лә битараф ҡалманы, шул сәбәпле тѳрлѳ бәхәстәр, ҡыҙыу фекер алышыуҙар бара. Ил етәкселеге пенсия йәшен күтәреүҙең бик күп ыңғай яҡтарын килтерһә лә, күптәр бының менән килешергә теләмәй. Түбәндә яңы үҙгәрештәрҙең иҡтисадсылар аңлатҡан файҙалы һәм ыңғай яҡтарын килтерәбеҙ.
Реформаның тѳп маҡсаты - индексация яһау юлы менән пенсия күләмен арттырыу. 2019 йылға эшләгән ике кешегә бер пенсионер тура киләсәк. 1970 йылдарҙа был күрһәткес 3,7 кеше булған. Ниндәйҙер саралар күрмәгәндә, был йѳк артабан да үҫәсәк, сѳнки эшләгән халыҡ һаны йыл һайын 0,4 млн. кешегә ҡыҫҡара бара. Иҡтисады үҫешкән, йәшәү кимәле юғары булған һәм шулай уҡ әллә ни бай һаналмаған илдәр ҙә эшкә яраҡлы халыҡ һанын күбәйтеү яғында.
Рәсәй Европа һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәренән иң һуңғыларҙан булып пенсия йәшен күтәрә. Пенсия ҡануниәтенә үҙгәрештәр индереү тиҙ арала хәл ителергә тейешле ҡотолғоһоҙ сара, бары тик ошо юл ғына пенсионерҙарҙың йәшәү рәүешен яҡшырта ала, тип иҫәпләй иҡтисадсылар. Яңы үҙгәреш 80 йәшкә тиклем йәшәү мѳмкинлеген булдырыуға уңышлы шарт булараҡ та ҡарала. Пенсия йәшен рәсми билдәләүгә 60 йылдан ашыу ваҡыт үткән. Ошо ваҡыт арауығында һаулыҡ һаҡлау кимәле күпкә сифатлыраҡҡа әйләнгән, хеҙмәт шарттары яҡшырған һәм уртаса ғүмер оҙонлоғо ла артҡан. Яңы реформа эшләмәгән пенсионерҙарға пенсия күләмен арттырыуға булышлыҡ итәсәк. Пенсия күләме ай һайын бер мең һумға артасаҡ һәм ул эш хаҡынан 40%-тан да кәм булмаҫҡа тейеш.
Бәрәкәтле ожмах ере һин, Береш!
Ике яҡлап диуар ише ҡалҡҡан ҡыҙғылт ташлы мәғрур ҡая-таштар, һырғый ағастар араһынан һалынған ташлы юлда туҙан борҡотоп тимер аттар бер-бер артлы алға саба... Моторҙарҙы зәһәр үкерткән үрҙе артылыу менән иҫ китмәле гүзәл күренеш - зәп-зәңгәр бейеклекте ҡыуып етерҙәй булып күккә һонолған һомғол шыршылар, өҫкә ауып барған ҡуйы урмандар, бейек тауҙар, сафлығы менән ѳшәндерер күкшел йылғашишмәләр тѳйәге асылып, был яҡтарға тәү ҡабат аяҡ баҫҡандарҙың да, ошо хозурлыҡ эсендә тыуып үҫкәндәрҙең дә иҫ-һушын ала...
Береш ере. Атайсалын һағынып, зат-зәүерен барлар, йәне, ҡаны тартҡандарҙы ҡыҫып-ҡыҫып ҡосор, услап эсеп һыуҙарынан танһығын ҡандырыр ѳсѳн, йѳмлә эш-мәшәҡәттәрен ташлап, ниһайәт, һинең ҡосаҡҡа ла балаларың ашҡынды...
Бөхтә йыйыштырылған йорт алдарында геү килеп халыҡ ҡайнаша - кемеһелер онотҡанда бер ҡайтҡан ғәзиз туғандарын, һағындырып ҡына килгән бала-сағаһын күкрәгенә ҡыҫты, бәғзеләре сит яҡтарға күсеп киткән күрше-күләнен, иҫ белгәндән уйнап үҫкән дуҫ-иштәрен күреп шат булды. Өҫтәлдәрҙә - һый-ниғмәт, түрҙәрҙә - ҡәҙерле ҡунаҡтар, йөрәктә - татлы уй-кисерештәр...
Ә Сермәндә - татлы байрам
Байрамда 2 йәштән 14 йәшкәсә балалар ҡатнашты. Китапханасы Лира Сәйәхова шоколадтың барлыҡҡа килеү тарихын һөйләне, викторина үткәрҙе, китаптарға күҙәтеү яһаны. Клуб хеҙмәткәрҙәре Гөлфиә Шакирова һәм Зарема Дәүләтбаева төрлө уйындар үткәрҙе.
Балалар менән байрамды үткәреүҙә ярҙам ҡулы һуҙған Сермән ауыл хакимиәте башлығы Лилиә Сибәғәтоваға рәхмәтле хеҙмәткәрҙәр. Сарала ҡатнашыусыларға Грамоталар һәм тәмле бүләктәр тапшырылды.
"Ҡыҙыҡ был тормош..."
Өфөнөң «Инеш» нәшриәтендә башҡорт яҙыусыһы һәм журналист Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡыҙыҡ был тормош...» исемле яңы китабы сыҡты. Уға билдәле замандаштар тураһында лаҡаптар, көлкөлө хикәйәләр, шулай уҡ яҙыусының шәхси архивынан фотолар ингән. Баҫманың тиражы – ике мең дана.
Беренселәрҙән булып «Ҡыҙыҡ был тормош...» йыйынтығын Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай уҡыны. Ул йәш авторҙың яңы китабы республиканың әҙәби тормошонда ҡыуаныслы күренеш булыуын билдәләне. Үҙенең ижады менән Айгиз Баймөхәмәтов башҡорт прозаһы оҫтаһы Рәшит Солтангәрәевтың традицияларын дауам итә, тип иҫәпләй шағир.
Оҙаҡ йәшәүҙең туғыҙ сере
Ғүмер оҙайлығына килгәндә, уның 30 проценты нәҫелгә бәйле, ә бына ҡалған 70 проценты йәшәү рәүешенән, күнегелгән ғәҙәттәрҙән һәм башҡа тышҡы факторҙарҙан тора.
1. Кәүҙә ауырлығы нормаламы?
Тикшереүҙәр күрһәтеүенсә, янбаш тирәһендәге бер нисә артыҡ килограмдың әллә ни зыяны юҡ. Ә бына май ашҡаҙан тирәһендә туплана икән, йөрәк өйәнәге, гипертония һәм инсульт кеүек сирҙәр менән ауырыу хәүефе көсәйә. Һирәкләп кенә шоколад, бәлеш ашауҙың бер ниндәй ҡурҡынысы ла юҡ, тик сама белергә кәрәк. Шулай уҡ дөрөҫ туҡланмау ҙа – ғүмерҙең ҡыҫҡарыуына йоғонто яһаусы сәбәптәрҙең береһе.
Алла – тәрбиәсе һәм уҡытыусы
Аллаһы Раббыбыҙ – тәрбиәсе һәм уҡытыусы. Беҙ барыбыҙ ҙа Унан дәрес алыусылар. Ул үҙенең хикмәте менән һәр көн ҡолдарына дәрес бирә. Беҙ, донъяға яратылған бәндәләр, тормош һабаҡтарынан ниғмәт алып, үҙебеҙҙең хаталарыбыҙҙы төҙәтеп, саф-пак хәлдә ҡабат Алла хозурына ҡайтырға тейешбеҙ. Бер кем дә, баймы, ярлымы ул, йәнен үҙе теләгән тиклем тота алмай, ҡасандыр Уға ҡайтырға тейеш. Шуға ла йәнебеҙҙе, күңелебеҙҙе паклар өсөн беҙгә ислам дине бирелде.
Дата: 19.07.2018
1000 музыкант көнө
1000 музыкант көнө – ҙур музыкаль флешмоб Өфөлә 25 августа үтә.
Сарала ҡатнашыу өсөн анкета тултырырға, партияларҙы (ойоштороусылар бөтә кәрәкле материалдарҙы ебәрә) ятларға һәм 25 августа музыка ҡоралың, терәү, коммутация, селтәрле фильтр, тауышты көсәйтеү ҡорамалы менән Өфөләге Конгресс-холл артындағы майҙанға килергә кәрәк.
«2018 йылда формат үгәрешһеҙ ҡала һәм амфитеатр эсендәге бөтә майҙанды музыканттар биләй. Ҡатнашыусылар өс яңы композиция башҡара», тип хәбәр итә ойоштороусылар.
Сарала ҡала халҡы ғына түгел, ҙур музыка ваҡиғаһында ҡатнашыу өсөн Өфөгә килергә әҙер булған теләүселәр ҙә ҡатнаша ала. Теркәү 20 авгусҡа тиклем эшләй.
20 июль
20 ИЮЛЬ, ЙОМА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя».
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Р.Байымов. «Хазина». З.Вәлитов уҡый, 1989 й.
13.15, 23.15 Концерт. Фәйзрахман Ярышев башҡарған йырҙар.
14.15, 19.15 Радио фондынан. «Шәүрә Мортазина». Авторы Ф.Солтанова, 2001 й.
15.15 «Мәңгелек моң». Шамил Ибраһимов ижады.
17.15 «Йәнтөйәк хәтере». “Ирәмәл тауы - имле тау”. 1-се бүлек.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Баҫыуынан белеп була хужаһының кемлеген
Шишмә селекция үҙәге Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының селекция һәм орлоҡсолоҡ өлкәһендәге эксперименталь базаһын тәшкил итә. Ул ауыл хужалығы культуралары сорттарын һәм гибридтарын сығарыу, уларҙы етештереү технологияларын ғәмәлгә индереү менән шөғөлләнә. 100 йыллыҡ тарихы булған үҙәктә 130-ҙан ашыу ауыл хужалығы культураһы сорты сығарылған. Былтыр Шишмә селекцияһы сорттары Рәсәйҙең 70 төбәгендә 4 миллион гектарҙан ашыу майҙанда үҫтерелгән.
Бәлә-ҡаза – аяҡ аҫтында...
Алданған өлөшсөләрҙең хоҡуғы тергеҙелә
Капиталь ремонтҡа түләү кәмене
Ихаталар яңыртыла
Күсем ҡымыҙы ни өсөн тәмле?
Ҡануниәттә — яңы статья
Боҙ аренаһы саҡыра!
Һайлау: әҙерлек дауам итә
Эсәр һыу сығанағы яңыртылды
ЮНЕСКО эксперты Сурен Гевинян менән эшлекле осрашыу
19 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ЮНЕСКО-ның глобаль геопарктар селтәре эксперты, Халыҡ-ара ер аҫты һыу ресурстарын баһалау үҙәге консультанты Сурен Гевинян менән осрашты.
Рәсәй автопромы яңылыҡтары: "Приора" һау бул, һаумы, яңы "Гранта"!
АвтоВАЗ "Приора" моделен йыйыуҙы туҡтатасағын рәсми рәүештә белдерҙе. Был машинаның 2110 моделен дауамы икәнен иҫәпкә алғанда, уны 22 йыл дауамында етештергәндәр.
Август айы аҙағында мәскәү халыҡ-ара автомобиль салонында илебеҙҙәге ғәйәт популяр автомобиль "Лада Гранта"ны яңыртылған көйөнсә күрһәтеләсәк. Уның ал яғында "Веста" һәм "Х-рей" моделдәре кеүек "Х" дизайны ҡулланылған.
В Башкирии завершается выдвижение кандидатов в Госсобрание республики. Осталось три дня
В Башкортостане завершается этап выдвижения на выборах в Госсобрание республики. Он стартовал в регионе с 21 июня. Период, включающий в себя выдвижение списков кандидатов, а также сбор подписей избирателей в поддержку выдвижения списков кандидатов, кандидатов, составляет 30 дней. Центральная избирательная комиссия прекращает прием документов для регистрации списков кандидатов, кандидатов в 18.00 21 июля 2018 года.
Владимир Путин «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған журналисы» тигән маҡтаулы исем булдырҙы
Рәсәй Президенты Владимир Путин «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған журналисы» һәм «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған элемтә һәм мәғлүмәт хеҙмәткәре» тигән ике яңы маҡтаулы исем булдырҙы.
«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған журналисы» тигән маҡтаулы исем йәмғиәттә илебеҙ журналистикаһы абруйын күтәргән; граждандарҙа социаль яуаплылыҡ һәм гражданлыҡ фекерен булдырған; Рәсәй Федерацияһының һәм башҡа илдәрҙең ижтимағи, сәйәси, мәҙәни тормошон, эске һәм тышҡы сәйәси проблемаларҙы, халыҡ-ара мәсьәләләрҙе объектив яҡтыртҡан; Рәсәй халыҡтары өсөн традицион рухи-әхлаҡи ҡиммәттәрҙе һаҡлаған һәм үҫтергән; журналистикала автор стилен булдырған; Рәсәйҙең мәҙәни һәм тарихи мираҫын һаҡлаған һәм популярлаштырған, шулай уҡ уҡ рус телен һәм Рәсәй Федерацияһы халыҡтарының телдәрен үҫтергән һәм һаҡлаған; Рәсәй киң мәғлүмәт саралары өсөн квалификациялы кадрҙар әҙерләгән өсөн киң мәғлүмәт саралары журналистарына һәм мөхәррирҙәренә бирелә.
Өҫтөнлөклө милли проекттарға - 8 триллион һум
Өҫтөнлөклө милли проекттарҙы финанслауға 8 триллион һум бүленә. Был турала Мәскәүҙә үткән төбәк үҫеше буйынса хөкүмәт комиссияһы ултырышында Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Виталий Мутко хәбәр итте. Ултырышта Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов ҡатнашты.
Ултырышта финанс мәсьәләләр, атап әйткәндә, 2019 йылға һәм 2021 йылға тиклемге план осорона Федерация субъекттарының бюджет тәьмин ителешен тигеҙләүгә дотациялар бүлеү алымдары, Рәсәй субъекттарының һәм муниципаль берәмектәрҙең һалым ташламалары һөҙөмтәлелеген баһалау, төбәктәрҙең ил Президентының майҙағы указдары менән ҡаралған милли проекттарҙа ҡатнашыуы тикшерелде.
Беҙҙекеләр баҫа! Мәскәүҙә
Был көндәрҙә Мәскәүҙә йылдың иң ҙур ваҡиғаларының береһе – «Халыҡтар дуҫлығы — Рәсәй берҙәмлеге» Рәсәй халыҡтары конгресы үтә. Сара Рәсәй халыҡтары ассамблеяһының 20 йыллығына арналған. Конгресс сиктәрендә Евразия халыҡтары ассамблеяһының генераль советы ултырышы һәм «Беҙ — рәсәйҙәр» форумы уҙа.
Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, юбилей тантанаһының гала-концертында Башҡортостандан Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле сығыш яһай. Коллектив Фәйзи Ғәскәров ҡуйған «Беҙҙең байрам» башҡорт бейеүен һәм Рәсәй халыҡтарының «Берҙәм ғаиләлә» бейеүҙәр сюитаһын башҡара.
Конгресс сиктәрендә сарала бөтә төбәктәрҙән милли ижтимағи берләшмәләр лидерҙары һәм активистар – Рәсәй халыҡтары ассамблеяһының төбәк бүлексәләре, федераль милли-мәҙәни автономиялар, төбәк-ара һәм дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмалары, шулай уҡ бөтә кимәлдәге йәмәғәт палатары, төбәк һәм федераль власть органдары, ғилми һәм эксперт берләшмәләр, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнаша.
"Салаватканы" януар һындары биҙәй
Әсәйҙәр һәм бәпәйҙәр
Йырҙан яралған һөйөү
Кешегә ғашиҡ булыр өсөн бер ҡараш етә, тиҙәр. Ә бына ошо хис оло мөхәббәткә әүерелһен өсөн тормош һынауҙары аша үтергә, бер бот тоҙ ашарға, әллә күпме юл үтергә тура килә. Сибай театр-концерт берләшмәһенең матур ғаилә пары – Гөлнара һәм Баязит БАЙНАЗАРОВТАРҘЫҢ бергә булыуына 20 йыл ваҡыт үткән. Тәү ҡараштан булған ғашиҡлыҡ күптән инде ысын мөхәббәт булып, уларҙы тормош юлдарынан бергә алып бара.
Дата: 18.07.2018
19 июль
19 ИЮЛЬ, КЕСАҘНА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ медицинаһы». Тәнзилә Кейекбаева.
10.15, 22.15 «Беҙҙең-донъя». Сәнғәт. Йырсы, музыкант Иҙел Нурғәлин.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Т.Сәғитов. «Аманат», Ф.Ғәлиев уҡый, 1999 й.
13.15, 23.15 Концерт. «Һандуғаслы төйәк». Әҙәби-музыкаль программа.
14.15, 19.15 Радио фондынан. «Башҡорттар». Авторы Р.Ишембәтова, 2012 й.
15.15 «Ашҡаҙар» - балаларға». «Илмәт менән Килмәт»
17.15 «Телһөйәр».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Ғалим-социолог Александр Тихонов менән эшлекле осрашыу
18 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Фәндәр академияһының Федераль социологик ғилми-тикшеренеү үҙәге Идара итеү социологияһы һәм социаль технологиялар үҙәге етәксеһе Александр Тихонов менән осрашты.
АУЫЛ ЭШҠЫУАРЫ ШУНЫ АҢЛАЙ: УЛ АҪАБАЛЫҠ МЕНӘН КӨСЛӨ
ЗӘЙНУЛЛА ИШАН МИРАҪЫ - БӨТМӘҪ ХАЗИНА
СИТ ЕРҘӘРГӘ БАРЫП ФӘҺЕМ АЛЫП
ДИПЛОММЫ? УЛ БЕЛЕМЛЕ ҠУЛЫНДА ЛА, БЕЛЕМҺЕҘ ҠУЛЫНДА ЛА БУЛА АЛА
ҠАНДА БУЛҒАН ҠОМАР АҢЫБЫҘ УЯНЫУЫН КӨТКӘН ИКӘН ДӘ
Шишмә районына эш сәфәре
18 июлдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында үҫемлекселек буйынса Шишмә селекция үҙәге эшмәкәрлеге менән танышты.
Салауат ҡалаһы янғын һүндереүселәренә арнала
ГАЗ-51 янғын һүндереү машинаһы ҡуйылған монумент Салауат ҡалаһының 1952 йылда барлыҡҡа килгән янғындан һаҡлау хеҙмәтенә арналған. Иҫтәлекле урынды рәсми асыу тантанаһы ошо көндәрҙә үтәсәк.
"Газон"ды "Газпром нефтехим Салауат" ЯСЦ-ыһың янғын һүндереү часы янында күрергә мөмкин.
Бындай машиналарҙы ысынлап та янғын һүндереүселәр ҡулланған, ләкин һәйкәлдәгеһе макет, стилизация булып тора.
УРМАНДАРҒА КЕРҺӘМ, АҘАШТИҺӘМ...
ҺӘР КЕМ ҮҘЕНЕҢ МИЛЛӘТЕНЕҢ ТЫУҒАН ЕРЕНЕҢ ПАТРИОТЫ БУЛА АЛА
ХӘҘЕР БАЛАЛАР ВЕЛОСИПЕД ТҮГЕЛ, АТАЙ-ӘСӘЙЕНӘН УҠ-ЯН ҺОРАЙ ИКӘН...
БАШҠОРТТАРҘА МӘҒДӘНСЕЛЕК КӘСЕБЕ
БЫЛ УҠЫУ ЙОРТОНДА АУЫЛ ХУЖАЛЫҒЫН ҺАҠЛАУ ТУРАҺЫНДА ҒӘМ ҺАЛАЛАР
УРАЛ БАТЫР БӨРККӘН ТЕРЕҺЫУҒА ЙӨРӘК ТАУЫШЫН ҠУШТЫ БАЛАЛАР
Яҙмышында ил тарихы булғандар тураһында “Юлдаш”ҡа яҙығыҙ
Һәр кемебеҙҙең күңелендә онотолғоһоҙ хәл-ваҡиғалар йәшәп, йылдар үткән һайын тоноҡлана бара, йә сағыу төҫтәре ҡала. Ил кимәлендә булғандарының да ғорурланырлыҡ та, йәйғорҙай балҡығандары ла күп.
Мәҫәлән, 2019 йылда Башҡортостан халҡы Башҡорт Совет Автономияһының 100 йыллығын билдәләргә йыйына. Билдәле булыуынса, 1919 йылдың 20 мартында Рәсәй Эшсе-Крәҫтиән Хөкүмәте менән Башҡорт Хөкүмәте автономияны төҙөү тураһында килешеүгә ҡул ҡуя. Ошо килешеүҙе төҙөүгә һәм илебеҙ үҫешенә күп көс һалған арҙаҡлы шәхестәребеҙҙең исемен мәңгеләштереү йәһәтенән республикала ла, унан ситтә лә киң эш йәйелдерелде. Башҡортостанда иғлан ителгән “100 шәхес” проекты – быға асыҡ дәлил. Шуныһы үҙенсәлекле: ана шул йөҙ кешене һәр районға үҙ ерендә булдырып, уны китап итеп баҫтырып сығарыу яҡшы. Уларҙың һәр ҡайһыһының яҙмышын бөтә республика, сит төбәктәр әүҙем тыңлаған “Юлдаш” радиоһында телгә алыу ҙа зарур.
Ниңә йоҡом туймай?
«Уф, беләһегеҙме нисек ҡыйын икәнен? Миңә 31 йәш. Кейәүҙә түгелмен. Аптырайым үҙемә. Шул тиклем йоҡосомон. Эшкә аҙнаһына берҙе, хатта икене һуңлайым. Һуңлап килгән һайын етәксенән ғәфү үтенәм, аҙаҡтан кисен ҡалып, кеше ыңғайына эшләмәгән сәғәттәремде тултырам, тип ултырам. Башҡалар ҡайтып бөткәс, эшләге лә килмәй бит әле, етмәһә. Бына тағы аҙна башынан уҡ һуңланым. 30 минутҡа! Етәксем аңлатма яҙырға ҡушты. Яҙҙым инде, йоҡлап ҡалғанмын, тип. Ул миңә хәҙер асыҡ аңлатты: әгәр ҙә тағы бер һуңлаһам, эштән китергә тура киләсәк.
Ни эшләп шулай йоҡосомон икән?”
Дата: 17.07.2018
18 июль
18 ИЮЛЬ, ШАРШАМБЫ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Хазина». Башҡорт халыҡ йыры “Аһылай”.
10.15, 22.15 «Ике йондоҙ». Студияла Фрәнгизә менән Ишморат Илбәҡовтар.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Ә.Таһирова. «Ҡырҡ берҙәге ҡырыҫ ҡатындар» 2-се бүлек, Ә.Мортазин, И.Ғизетдинова уҡый, 2004 й.
13.15, 23.15 Концерт. «Халыҡ таланттары» шәлкеменән.
14.15, 19.15 Радио фондынан. «Аҡ елкән». Әкиәтсе Флүр Яхин тураһында. 1998 й.
15.15 «Ашҡаҙар» - балаларға». «Радиокитап». «Тамсы һәм тамсылар».
17.15 «Борон-борон заманда».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Владимир Путин Дональд Трамп менән осрашты
Йылҡы илендәге ҡымыҙ байрамы
Йөҙ мең һум кемгә бирелә?
Ышаныс күрһәтелде
Ағиҙел буйы үҙгәрә
Өфө ҡалаһының Ағиҙел йылғаһы буйлап һуҙылған яр буйҙары, йәшерен-батырын түгел, һоҡланыу уятмай. Үткән быуатта торлаҡ, аҙыҡ-түлек муллығы һәм башҡа кисектергеһеҙ проблемаларҙы хәл иткәндә ярҙы төҙөкләндереү ҡайғыһы бик булмағандыр ҙа. Унан һуң белгестәр шуны ла раҫлай: Ағиҙел һәм Ҡариҙел йылғалары ҡаланың ситендә ята, Ҡазан йәки Һамарҙағы кеүек ҡала уртаһында урынлашҡан, ял итеү зонаһына ингән һыу ятҡылыҡтары түгел. Әле, ниһайәт, уны төҙөкләндереү, матурлау, баш ҡала халҡына һоҡланып йөрөрлөк һәм ҡунаҡтарға ғорурлыҡ менән күрһәтерлек урынға әйләндереү өсөн ҡыҙыу эш бара.
Юламанға – байрамға!
Хуш, футбол!
Ихаталар төҙөкләнә
Күпер ҡала менән бәйләне
Ауыл пенсионерҙарына – ташлама
Рөстәм Хәмитов алданған өлөшсөләрҙең хоҡуҡтарын яҡлау һәм тергеҙеү буйынса кәңәшмә уҙғарҙы
17 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республикала хоҡуҡ тәртибен тәьмин итеү буйынса даими эшләүсе координация кәңәшмәһе ултырышын уҙғарҙы.
ҠОРАМАНЫ ЛА СӘНҒӘТ КИМӘЛЕНӘ КҮТӘРЕП БУЛА ИКӘН
МИЛЛИ ТЕАТРҘЫ ТЕЛ ГЕНӘ ЙӘШӘТӘ
ҺАҠАЛ ОҘОНЛОҒО, ДОҒА ҠЫЛЫУ ЫСУЛЫ ЙӨҘ ЙЫРТЫУҒА СӘБӘП БУЛА АЛМАЙ
УРАЛ - БАШҠОРТТОҢ ТӘҮ ВАТАНЫ, ЙӘКИ БИЛДӘҺЕҘ ҒАЛИМДЫҢ ЯҘМАҺЫ НИҘӘР ҺӨЙЛӘЙ?
БАЛАЛАРЫБЫҘҘЫ ТУҒАН ТЕЛДӘ УҠЫТАЙЫҠ!
БЕЙЕҮ ХӘРӘКӘТЕ - АЙЫРЫМ МӘҒЛҮМӘТ, УНЫҢ АША БАЛА ХАЛҠЫ РУХЫНА ЯҠЫНАЯ
ҠОБАЙЫРҒА ТЕРЕҺЫУ БӨРКӨП... "УРАЛ БАТЫР" ЭПОСЫН БАШҠАРЫУСЫ БАЛАЛАРҘЫҢ РЕСПУБЛИКА КОНКУРСЫ ТАРИХЫНАН
АУЫЛЫМ, МИЛЛӘТЕМ, ТУҒАНДАРЫМ –
ҠИММӘТТӘРЕБЕҘҘЕ ЗАМАНСА АЛЫМДАРҘА БАЛҠЫТАЙЫҠ
БЕР ҠАПҠАҒА УЙНАУМЫ?
ӘЙҘӘГЕҘ, ҠЫМЫҘ ЭСЕРГӘ - ТИРМӘЛӘР ҠАЛАСЫҒЫНА!
Белоретта икеләтә байрам
Үткән шәмбе белореттар ҡаланың тыуған көнөн һәм металлургтарҙың һөнәри байрамын билдәләне.
Байрам сараһы иртәнге сәғәттәрҙә Стәрлетамаҡ КПМ-ы янындағы мотодромда башланып китте. Унда мотокросс буйынса Башҡортостан Кубогы этабы үтте. Ярышҡа Ҡаҙағстандан, Силәбе, Ырымбур ѳлкәләренән, Ижевск, Миәс, Бузулук, Новотроицк, Каменск-Уральск ҡалаларынан 120-нән ашыу мотоциклда йѳрѳргә яратыусы йыйылды.
Тѳп байрам сараһы Металлургтар майҙанында уҙҙы. Байрамға килеүселәрҙе иң тәүҙә муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Геннадьевич Миронов ҡотланы. Ул бай, данлыҡлы тарихы булған Иҙел башының һуңғы йылдарҙа бѳтә тармаҡтар буйынса ла ҙур үҫеш кисереүендә, тәү сиратта, ябай халыҡтың ѳлѳшѳ ҙур булыуын юғары баһаланы.
«Асы ере - изге ер»
тигән йыр менән башланды мәшһүр сәхнә оҫтаһы, башҡорт сәнғәтен ил кимәленә күтәргән, СССР-ҙың халыҡ артисы Арыҫлан Мөбәрәковтың тыуыуына 110 йыл тулыуға бағышланған ҙур байрам.
Тантанаға абруйлы ҡунаҡтар, Асыла тыуып үҫеп, хәҙер инде сит яҡтарға таралышҡан барса ауылдаштар йыйылды. Улар араһында башҡорт сәхнәһе алиһәһе, данлыҡлы яҡташыбыҙ Гѳлли Арыҫлан ҡыҙы Мѳбәрәкованың да булыуы сараның мәртәбәһен арттырҙы. Арыҫлан Ҡотләхмәт улының бюсына сәскәләр бәйләме һалыу, күренекле сәнғәт әһеленең яҡты иҫтәлеген мәңгеләштергән музей буйлап экскурсия ойошторолдо. Һәләтле рәссам Минсур Иҡсановтың тыуған яҡ тәбиғәтенә арналған ғәжәп матур экспозицияһы ла халыҡ күңеленә хуш килде. Гөлли Мөбәрәкова музей фондына “Салауат Юлаев” фильмы кадрынан фото бүләк итте.
Тамыры ныҡ ағас ҡоромай
Һуңғы йылдарҙа шәжәрәне ѳйрәнеүгә ҙур иғтибар бүленеп, ырыу байрамдары үткәреү йышая барыуы ҡыуаныслы. Халыҡтың “Тамыры ныҡ ағас ҡоромай” тигән мәҡәлендәгеләй, үҙенең ете быуынын ғына түгел, тарихын белмәгән ғаиләнең киләсәге лә юҡлығын күптәр аңлай, ахырыһы.
Ҡаҙыш ауылында матур байрамдарҙың береһе - Әғзәмовтарҙың шәжәрә байрамы үтте. Унда ырыу ағасының “үҙәге” булған Ғилметдин Әғзәм улы Әғзәмовтан башланып киткән нәҫел вәкилдәре йыйылды.
Бала-саға тауышынан яңғырап торған майҙан байрам тѳҫѳ алған. “Шәжәрә”гә ағылыусылар ҡосаҡлашып, ҡул бирешеп күрешкәндә йѳҙҙәрендә осрашыу шатлығы күренеп ҡала. Был кѳндѳ райондан тыш, Американан, Силәбе, Екатеринбург, Ѳфѳ ҡалаларынан, Федоровка, Йылайыр райондарынан һәм Себер тарафтарынан килгән туғандар йыйылды.
“Быҙыбыт” шатлыҡ уртаҡлаша
«Коляда-Plays»
Донъя чемпионаты уйындары менән бәйле Екатеринбурга «Коляда-Plays» халыҡ-ара заманса драматургия фестивален күсерҙеләр. Быйыл ул 5-15 ноябрҙә үтә, тип асыҡлыҡ индерҙе ойоштороусылар.
Шулай уҡ мәҙәни ваҡиғаның дәртләндереүселәре фестивалдә ҡатнашыуға бөтә ғаризаларҙы ҡараған һәм исемлекте баҫып сығарған, уға Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрының 12 йәштән өлкәнерәктәр өсөн «Баллы, тирәкле Балтирәк» постановкаһы ингән.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Ангиза Ишбулдинаның лирик комедияһы тәүгә тамашасы хөкөмөнә быйыл яҙ тәҡдим ителде.
Баш ҡалала -- игеҙәктәр фестивале
Башҡортостанда Ғаилә йылына арналған Игеҙәктәр фестивале 29 июлдә Өфөләге «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында уҙа. Байрамға килгән ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарын төрлө конкурстар, уйын майҙансыҡтары һәм бөтә ғаилә өсөн күңел асыу саралары көтә, тип хәбәр итә Дим районы хакимиәте.
Фестивалдә ҡатнашыу өсөн алдан (347) 281-94-37 телефоны буйынса теркәлергә кәрәк. Башлана көндөҙгө сәғәт 2-лә.
Тағы ла бер игеҙәктәр фестивале Өфөлә был ял көндәрендә, 22 июлдә, «Тылсымлы донъя» паркында үтә. Башлана көндөҙгө сәғәт 2-лә.
Өҫтәп үтергә кәрәк, былтыр Башҡортостанда 3989 игеҙ һәм 3 өс игеҙ донъяға килгән.
Сабыйҙарға ғына түгел, ололарға ла тубыҡланып йөрөү кәрәк
Тубыҡланып йөрөүҙең бер кемгә лә зыяны юҡ, шунлыҡтан уны һәр кемгә тәҡдим итәләр. Хатта тубыҡ быуындары ауыртҡан кешеләр ҙә был ҡытай техникаһын ҡулланып ҡарай ала. Баҡтиһәң, тубыҡтар арҡа, аяҡ, умыртҡа бағанаһы мускулдарының үҙгәреүенән, зәғифләнеүенән ауырта икән. Икенсе төрлө әйткәндә, ауыртыу аҙ хәрәкәтләнеүҙән барлыҡҡа килә.
Тубыҡланып йөрөүҙе ҡытай медицинаһы бик күп ауырыуҙан дауалау ысулы тип иҫәпләй. Ысынлап та, был ысулдың башҡа физик күнекмәләргә ҡарағанда өҫтөнлөгө күп. Уның бауыр һәм бөйөр ауырыуҙарынан да файҙаһы ҙур. Сөнки тубыҡта эске органдарҙың эшмәкәрлеген көйләүсе нөктәләр урынлашҡан.
Күнекмәгә көнөнә 15 – 20 минут ваҡыт бүлеү ҙә етә. Иҙәнгә йомшаҡ юрған түшәйһең дә, тубыҡтарға ғына таянып, ашыҡмай ғына йөрөйһөң. Тубыҡҡа көс төшкәндә ауыртыу барлыҡҡа килә икән, иң беренсе карауатта йөрөргә мөмкин. Һуңынан аяҡтарҙың мускулдары нығынғас, иҙәнгә лә төшөргә була.
"Йондоҙло табын" - Гөлмирә Исмәғилева
Үәт, ҡыҙыҡ! (13.07.2018)
Дата: 16.07.2018
17 июль
17 ИЮЛЬ, ШИШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Ҡыйғы районынан Ләйсән Нурыева.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Әҙәбиәт. Башҡортостандың халыҡ шағиры Тимер Йосопов.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Ә.Таһирова. «Ҡырҡ берҙәге ҡырыҫ ҡатындар». 1-се бүлек. Ә.Мортазин, И.Ғизетдинова уҡый, 2004 й.
13.15, 23.15 Концерт. «Уйна, гармун». Әҙәби-музыкаль программа.
14.15, 19.15 Радио фондынан. ”Һүҙ ҡәҙере». Авторы Ә.Батталова. 2010 й.
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа – премьера».
17.15 «Рухиәт».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Гөлсәсәк ИГЕБАЕВА
Йондоҙнамә (16-22 июль)
Иң яҡшы уҡытыусыларға -- 200 мең һум
Башҡортостан Мәғариф министрлығы 2018 йылда иң яҡшы уҡытыусыларға аҡсалата бүләк биреү конкурсы еңеүселәрен раҫланы. Тейешле бойороҡ ведомство сайтында баҫылып сыҡҡан.
Документта премияны 33 уҡытыусы ала тип яҙылған. Республикала иң яҡшы уҡытыусылар тип башҡорт теле һәм әҙәбиәте, география, биология, математика, башланғыс класс, рус теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте, физика, технология, тарих һәм йәмғиәтте өйрәнеү, информатика һәм мәғлүмәти-коммуникация технологиялары, шулай уҡ йәмғиәтте өйрәнеү тарихы, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте, география, һынлы сәнғәт, иҡтисад, Рәсәй халыҡтарының дини-әҡлаҡи нигеҙҙәре, тарих уҡытыусылары танылған.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостан Мәғариф министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һәр еңеүсе 200 мең һум күләмендә аҡсалата бүләк аласаҡ.
Музейҙар тураһында закон үҙ көсөнә инде
Бишенсе саҡырылыш Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының йомғаҡлау ултырышында ҡабул ителгән «Башҡортостан Республикаһындағы музейҙар тураһында» закон үҙ көсөнә инде. Был турала республика парламентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
«Элек музей эше өлкәһендә хоҡуҡ мөнәсәбәттәре «Башҡортостан Республикаһының музей фонды һәм Башҡортостан Республикаһындағы музейҙар тураһында» республика законы менән көйләнде, — тип комментарий бирҙе Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев. — Был закон 1998 йылда уҡ ҡабул ителгән, бер нисә тапҡыр үҙгәртелгән һәм күптән инде уны кардиналь төҙәтеү ваҡыты килеп еткән. Яңы закон үҙ көсөнә ингәндән һуң ул көсөн юғалтты. Бынан тыш, яңыраҡ федераль ҡануниәткә Рәсәй Федерацияһы Музей фондына музей предметтарын һәм коллекцияларын индереүҙе ябайлаштырған үҙгәрештәр индерелде. Был яңылыҡты «Башҡортостан Республикаһындағы музейҙар тураһында» законды әҙерләгәндә иҫәпкә алдыҡ».
16 июль
16 ИЮЛЬ, ДҮШӘМБЕ
Төшкө 2-гә тиклем радиола профилактик саралар уҙғарыла
14.15, 19.15 Радио фондынан. “Студияла осрашыу”. РБ атҡаҙанған артисткаһы Рәшиҙә Ахмәҙиева. Автор Ф.Сөләймәнова. 1996 й.
16.15 «Был көн».
17.15 «Борон-борон заманда”. “Нимә ул бәхет?”
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
18.15 «Ижади портрет». З. Фәйзуллина.
19.15 Радио фондынан. “Студияла осрашыу”. РБ атҡаҙанған артисткаһы Рәшиҙә Ахмәҙиева. Автор Ф.Сөләймәнова. 1996 й.
20.15 «Сәсмәүер». Нажибәк Хафизов. “Запас Зариф”. БДАДТ артистары, 1958 й.
22.15 «Беҙҙең донья». Театр. Азат Нәҙерғолов.
23.15 Концерт. «Көйҙән-көйгә». Музыкаль программа.
Мәскәү дәүләт университетын – ҡыҙыл дипломға
Өфө ҡыҙы Гөлнәзирә Мәһәҙиева М. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының юридик факультетын ҡыҙыл дипломға тамамланы.
Гөлнәзирә баш ҡалабыҙҙың М. Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейында, унан 39-сы гимназияла уҡый. Йәмғиәтте өйрәнеү фәненән үткәрелгән Бөтә Рәсәй олимпиадаһы призеры булараҡ, Мәскәүҙәге бер нисә уҡыу йортона конкурсһыҙ инеү хоҡуғына эйә була. Әммә ҡыҙ, өҫтәмә имтихан тапшырып, МДУ-ла үҙен һынап ҡарарға була һәм яңылышмай. Ағаһы Байрастың Санкт-Петербург дәүләт университетының юридик факультетына эске имтиханды юғары балға тапшырыуы ла ҡанатландырып ебәрә, үҙ-үҙенә ышаныс өҫтәй. Һөнәр һайлауҙа уларҙың икәүһенә лә атайҙарының, оҙаҡ йылдар Суд приставтары федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында мөһим документтарҙы башҡарыу буйынса район-ара бүлек етәксеһе булып эшләүсе Ғәлимйән Мәһәҙиевтың, йоғонтоһо көслө булғандыр.
Илдең төп вузында уҡыу бик оҡшай ҡыҙға. Бөтәһе менән дә уртаҡ тел таба белгән алсаҡ, яғымлы башҡорт ҡыҙын курсташтары ла үҙ итә. Тәүге көндәрҙә үк уны төркөмдөң профоргы итеп һайлайҙар.
Дүрт йыл буйына студент тормошоноң уртаһында ҡайнай: ғилми конференцияларҙа, спорт ярыштарында ҡатнаша. Быйыл иһә дәүләт имтиханы тапшырыу, диплом яҡлау кеүек бик яуаплы мәшәҡәттәр араһында футбол буйынса донъя чемпионатында волонтер булып эшләргә лә өлгөргән. Мундиалдең иң һуңғы этабында – финал уйында трибунала көйәрмәндәр араһында тәртип булдырыу өсөн яуаплы итеп тәғәйенләнгән ул.
Һәләтле, уңған, үҙ маҡсатына ынтылыусан ҡыҙҙың тырышлығы бушҡа булмай, илебеҙҙең абруйлы уҡыу йортоноң ҡыҙыл дипломына лайыҡ була.
– Минең әсәйем дә (“Ватандаш” журналының баш мөхәррире Рәшиҙә Мәһәҙиева – авт.) теүәл 30 йыл элек ошо уҡыу йортоноң журналистика факультетын ҡыҙыл дипломға тамамлаған. Мин дә унан ҡалышмаҫҡа тырыштым, – тип йылмая һәр яҡтан ата-әсәһенә оҡшарға ынтылған ҡыҙ.
Ә алда – тағы ла яңы һынау. Гөлнәзирә Мәһәҙиева магистратурала уҡыуын дауам итмәксе. Йәш замандашыбыҙға уңыштар теләйек!
С. АМАНТАЕВА.
Дата: 15.07.2018
15 июль
15 ИЮЛЬ, ЙӘКШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Атайсал».
11.15, 20.15 «Илһам». Ирек Кинйәбулатов шиғырҙары.
13.15, 23.15 Концерт. «Йәй биҙәктәре».
14.05 Радиоспектакль. Зөһрә Фәйзуллина. «Ҡот ҡайтарыр Айсыуаҡ». Ролдәрҙе Сибай ҡалаһының «Сулпан» балалар театры актерҙары башҡара. 2-се бүлек.
15.15 «Хазина». «Ямантау» йырының тарихы.
17.15 «Атайым тураһында һөйләгеҙ».
18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Йәғәфәр Нәҙершин.
19.15 «Үткәндәр һағында». Д.Тикеев музейы
Тыңлауһыҙ ҡыҙ
Интернет аша бөтәһен дә белеп, күреп тороу ғәҙәтебеҙгә инде. Бынан ун йыл элек социаль селтәрҙә теркәлгән кешеләр һанаулы ғына ине. Ә хәҙер унда теркәлмәгәндәр бик һирәк. Кемдең ҡайҙа, ни хәлдә йәшәп ятыуы хаҡында хәбәрҙар мин дә, хатта сит илдә тормош көтһәләр ҙә.
Бер курсташ ҡыҙымдың да ҡара тәнле сит ил кешеһенә сығып, төрлө ҡитға буйлап сәйәхәт итеүен, тора-бара унан мулат бала табыуын фотолары аша белеп торҙом. Мосолман ҡыҙҙары араһында негрға кейәүгә сығыусылар бармаҡ менән генә һанарлыҡ булғанға күрә, күптәр был хәлгә бот сабып аптыраны. Ә мин нисектер тыныс ҡабул иттем: Ғәҙиләнең (ул үҙен һәр ваҡыт Аделя тип йөрөттө), йәш саҡтан уҡ сит ил кешеһенә кейәүгә сығырға хыялланыуынан көлөп, эс ҡатып бөтә ине. Нисек булһа ла сит илгә эләгергә, унда буласаҡ тормош иптәшен эләктерергә – үҙ һүҙле ҡыҙҙың был уй-маҡсаты булмышын биләп алғайны. Һигеҙ йыл элек интернет аша ғына берәү менән танышып, Францияға сыҡты ла китте Ғәҙиләбеҙ. Көлкөнө тыйып торҙоҡ, нисек инде белмәгән-нитмәгән кеше өсөн билдәһеҙлеккә башкөллө сумырға мөмкин?! Тыңламаны ҡыҙый, иҫкәртеүҙәрҙе ҡолағына лә элмәне. Әсәһенең, бала сағыңдан алып ниңә тыңлауһыҙ булдың, тип илауына ла иғтибар итмәне.
Дата: 14.07.2018
Фәрхәд Самедов Башҡортостандың Рәсәй Президенты ҡарамағындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле – республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов Фәрхәд Самедовты Башҡортостан Республикаһының Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле – Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
Андрей Трухан Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте вице-премьеры итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың Указы менән Андрей Трухан Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде. Ошо уҡ Указ менән Андрей Трухан Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһынан бушатылды.
Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп Григорий Невоструев тәғәйенләнде
Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп Григорий Невоструев тәғәйенләнде. Тейешле Указға Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы.
Тиҫкәренең дә тиҫкәреһе
«Әсәй, тағы саҡ ҡына уйнайым да...» Бөҙрәханаға ингәс, балаға телефон тотторорға тура килде. Сөнки салон буйлап йүгерә башланы, шкафтарҙы асып ҡарай, төрлө флаконға, ҡайсыларға үрелә. «Мә, телефон!» – ҡул һуҙыуға, ауыҙ ҡолаҡҡа етте, әллә шуны ҡулға төшөрөү өсөн юрамал ҡылана?! Үҙе әйтмешләй, «әсәйҙе тәтәй иткәнсе», бүтән тауыш - тыны сыҡманы. Хәҙер инде ҡулынан телефонды алып булмай.
– Бесәй асыҡҡан бит, ашатайым да. Ашамаһа әтеү эсе ауыртыр…
Бер аҙ көтәм быны. Эй, һуҙыла бала, «аҙыҡтың» теләһә ниндәйен түгел, һайлап ҡына бирә.
– Инде пижамаһын кейҙереп йоҡларға һалайым! – ә ул бесәйҙең 50-ләгән «кейеме». Бөтәһен дә барлай башлағас, ваҡыт оҙаҡҡараҡ һуҙылды. Үҙем ярҙамлашырға булдым, йәнәһе, тоттом да береһен «кейҙерҙем». «Юҡ, ул бит машиналар төшөрөлгән пижамаһын ярата!» – бала сар итеп ҡалғанға бөтә бөҙрәхана боролоп ҡараны. Ҡыҫҡаһы, теге-был сәбәбен табып, телефондан айырылмай бит. Өгөтләп тә, юхалап та, төрлөһөн вәғәҙәләп, алдап та ҡарайым, юҡ… Минең сабырлыҡ та шарт һынды. Телефонды ҡулынан тартып алып, салондан елдереп сығып киттем. Улым аҡырып илап, артымдан эйәрҙе.
Бына тағы мин монстр әсә, тағы улым менән тупаҫ ҡыландым. Икәүләп илап ҡайтып киләбеҙ, бала ҡысҡырып, мин йәшләнеп. Ошондай минуттарҙа бала тәрбиәләү буйынса барлыҡ ҡағиҙәм юҡҡа сыға – сабырлыҡ тигәнгә өйрәнеп буламы, юҡмы? Баланың тағы бер еңмешләнеүе алдында үҙеңде лайыҡлы тота белмәнең, тағы ла дауыл ҡуптарҙың, тип әрләйем үҙемде.
Мәңге йәш булыу сере
Желатин тирелә матдәләр һәм кислоталар алмашыныуына ыңғай йоғонто яһай. Ул бәләкәй йыйырсыҡтарҙы бөтөрөргә булышлыҡ итә, тирене йомшарта, ағарта, ҡан әйләнешен яҡшырта. Шуға күрә лә уны матурлыҡ салондарында тирене шымартыу, икенсе эйәкте тарттырыу өсөн ҡулланалар.
Йыйырсыҡтарға ҡаршы
желатинлы крем
Уны әҙерләү өсөн бер балғалаҡ желатин, 100 мл һыу, өс ҡалаҡ бал, 0,5 стакан глицерин һәм 1 г салицил кислотаһы алына. Барыһын бергә ҡушып, эҫе һыуға банка менән ултыртырға һәм масса бер төҫкә ингәнсе бутарға. Әҙерәк тотҡас, һыуҙан алырға һәм һыуынғансы ныҡ ҡына итеп туҡырға. Желеға оҡшаш крем килеп сығырға тейеш. Әҙер кремды көн һайын йоҡларҙан 2 сәғәт алда биткә 20 минутҡа һөртөп ҡалдырырға. Тирегә һеңмәй ҡалғанын еүеш туҡыма менән һөртөп алырға.
Был крем бер ай ҡулланырға етә, уны һыуытҡыста һаҡларға кәрәк. Биткә һөртөр өсөн кәрәген генә алып, бер аҙ йылынғанын көтөргә.
Дата: 13.07.2018
14 июль
14 ИЮЛЬ, ШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
9.15, 18.15 Мәҙәниәт яңылыҡтары.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донья». Сәрлетамаҡ концерт-театр берекмәһе артистары Рәмил һәм Зөлфиә Әүбәкировтар.
11.15, 20.15 «Илһам». «Сихри йәй биҙәктәре». Шиғри композиция.
13.15, 23.15 Концерт. «Тыуған ерҙең сихри моңдары».
14.05 Радиоспектакль. Зөһрә Фәйзуллина. «Ҡот ҡайтарыр Айсыуаҡ». Ролдәрҙе Сибай ҡалаһының «Сулпан» балалар театры артистары башҡара. 1-се бүлек.
15.15 «Ашҡаҙарҙа - премьера». Рәфис Сирусин. «Һалҡын шишмә».
17.15 «Көлкөхана». Сәләх Кулибай. «Әшнәләр табыны».
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
19.15 «Ижади портрет». Ирек Кинйәбулатов
Рөстәм Хәмитов Курчатов институтында булды
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә «Курчатов институты» милли тикшеренеү үҙәгендә булды.
Бар яҡлап алдынғылар
Республикала ғына түгел, илебеҙҙәге иң ҙур метиз предприятиеларының береһе - "Белорет металлургия комбинаты" асыҡ акционерҙар йәмғиәте эшселәре Венер Мансур улы ҒАЗЗАЛОВ (алғы планда) быйылғы район һабантуйында "Иң яҡшы сым һуҙыусы", Хәсән Булат улы ЮЛЫШЕВ "Иң яҡшы канат ишеү буйынса машинист" тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Был наградаларҙы хөрмәтле металлургтар намыҫлы, тынғыһыҙ хеҙмәте өсөн алды.
Сермән егете Венер Ғаззалов бына 11 йыл инде 16-сы ҡорос сым цехында сым һуҙыусы булып эшләй. Сым һуҙыусы һөнәрен һайлағансы ла йәш металлург туған комбинатында 8 йыл һаҡ хеҙмәтендә эшләп ала. Әхмәрҙән Хәсән Юлышев та ҡаланың 25-се һөнәрселек училищеһын тамамлау менән комбинатҡа эшкә килә. 25 йыл комбинаттың 17- се ҡорос сым цехында канат ишеү машинисы булып эшләгән Хәсән Булат улы күптән бай тәжрибә туплаған.
Был тырыш ауыл егеттәре - алдынғы металлургтар һөнәри байрамдарын күтәренке кәйеф, яулаған уңыштары менән лайыҡлы ҡаршылай. Үҙҙәренә тәғәйен пландарын һәр ваҡыт аттырып үтәгән металлургтарҙы комбинат етәкселеге, хеҙмәттәштәре лә хөрмәт итә.
Венер Ғаззалов һәм Хәсән Юлышевтар үҙ һөнәрен яҡшы белгән эшселәр генә түгел, ата-әсәләренең һөйөклө улдары, тырыш, ярҙамсыл ғаилә башлыҡтары, балаларының яратҡан атайҙары ла. Коллективта ла, ғаиләһендә лә абруй ҡаҙанған егеттәр теттереп донъяһын да көтә, ял итә лә белә.
Металлургтарҙы һөнәри байрамдары менән ҡотлайбыҙ! Ауыр һәм маҡтаулы эштәрендә уңыштар теләйбеҙ.
Күпер яңыртылды
Ломовка юлындағы Нура йылғаһы аша һалынған күпер яңыртылды. Яңы күперҙе Ѳфѳ ҡалаһының “Инженер системалары” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең тәжрибәле эшселәре төҙөнө. Ҡала һәм Металлургтар байрамы алдынан ул эксплуатациялауға тапшырылды. Күпер асыу тантанаһында муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов сығыш яһап:
- Күперҙе тѳҙѳү былтыр башланғайны һәм киләһе йылда ғына тапшырылырға тейеш ине. Подрядсылар эштәренә намыҫлы ҡарауҙары һәм тырышлыҡтары һѳҙѳмтәһендә, ул ваҡытынан алда тѳҙѳп бѳтѳлдѳ. Уларға ҙур рәхмәт. Проектҡа республика һәм район бюджетынан 19 млн. һум аҡса бүленде. Киләһе йылдарҙа Ломовканың юлдары яңыртыласаҡ. Быға республика, йәки район бюджетынан финанслау буласаҡ тип ышандыра алам, - тине һәм барыһын да ҡыуаныслы ваҡиға менән ҡотланы. Шулай уҡ ҡала хакимиәте башлығы Сергей Поляков, Ломовка ауыл хакимиәте башлығы Сергей Федоров күпер тѳҙѳүселәргә рәхмәт белдерҙе. Элекке күпер 7 метр киңлектә генә булыуы менән уңайһыҙлыҡтар тыуҙыра ине, хәҙер ул ике тороҡло, уларҙың һәр ҡайһыһы 12 метр оҙонлоҡта, машина йѳрѳй торған урыны 1 метрға киңерәк. Ломовка халҡы, маршут такси водителдәре, ғѳмүмән, был юлдан йѳрѳгән һәр кем ѳсѳн яңы күпер яңы шатлыҡ ѳҫтәне.
Ҡала пляжының киләсәге
Ҡала пляжы - белореттарҙың рәхәтләнеп ял иткән урындарҙың береһе. Уның яры балалар, ололар ѳсѳн берҙәй хәүефһеҙ. Бында, һыу инеүҙән тыш, спорт менән дә шѳғѳлләнәләр. Ҡала хакимиәте башлығы Сергей Поляков пляждың киләсәге тураһында:
- Беҙ пляжды тѳҙѳкләндереүҙән тыш, унда яңы объекттар булдырыуҙы ла күҙаллайбыҙ. Уҙған йылдың яҙында дизайн-проект эшләнде һәм тѳҙѳлѳштѳң ҙурайтылған сметаһы тѳҙѳлдѳ. Һыу инеү зонаһынан тыш, кәмәләр туҡтау ѳсѳн ҡоролма, һыуҙағы сығыштар ѳсѳн амфитеатр, ҡотҡарыу зонаһы, инфраструктура объекттары тѳҙѳү ҡаралған. Юлды рәтләү, тротуар һалыу, машиналар ѳсѳн туҡталҡалар булдырыу, һыу үткәреү, канализация торбалары һалыу, запас электр уты менән тәьмин итеү ҙә кәрәк буласаҡ. Шулай уҡ йәмәғәт туҡланыуы урындары бѳтә талаптарға яуап бирергә тейеш. Проектты тормошҡа ашырыу ѳсѳн тѳрлѳ кимәлдәге конкурстарҙа ҡатнашып,финанслауҙы тәьмин итеү кәрәк буласаҡ. Аҡса табып булһа, эш документацияһын проектлауҙы башлай алабыҙ. Был эште тормошҡа ашырырға бер йыл ғына ваҡыт талап ителмәүен һәр кем аңлай. Беҙгә, граждандар менән бергә, ҡала пляжын халыҡтың яратҡан ял итеү үҙәгенә әйләндереү ѳсѳн әле бик күп эшләйһе бар.
“Ҡартайырға ваҡыт юҡ, тиеп…”
“Әлдә ошо радио бар. Иртәнән кискә тиклем күңелде күтәрә. Ҡайһылай матур йыр. Нимә ти әле? Ғүмер үтә, тиеп көймәгеҙ… Балаларҙы күтәрешеп, оноҡтарҙы үҫтерешеп… Шулай шул, дөрөҫ. Йәшәргә лә әле, йәшәргә”.
Ғәлиә апай, шулай йыр тыңлап ултыра торғас, ҡапыл баяғы башлаған бәйләменә күҙ һалды. Бөрйәнгә барғанда туғандары ултырғысҡа тип матур түшәмес бүләк иткәйне. Семәр-биҙәктәре ят ҡына, үҙенсәлекле, ҡатмарлы. Бындай төрҙө тәүгә күреүе. Шуны өйрәнеп маташа. Килеп сыҡмай ҙа ҡуясы. Бөгөн әллә ошо күңелле йыр тәьҫирендә, әллә көндәр арыуланып, ҡояш нурҙары йылыта башлағанға, кинәт кенә теге ят нағыш күҙ алдына килде лә баҫты. Шуға шатланып, бәйләменә ултыра һалды. Бына бит, ҡулдан килмәгән эш бармы ни.
Аҡ сәскәле бәхет сәхрәлә
Донъяның шау сәскәгә күмелгән, тәлгәшләнеп хуш еҫле еләктәре бешкән йәнле-йәмле сағында, Бѳтә Рәсәй Ғаилә, мѳхәббәт һәм тоғролоҡ кѳнѳ уңайынан төйәгебеҙҙә йәнә бер ҡат “Аҡ сәскәле бәхет” аталмышлы бай йѳкмәткеле сара үтте.
Инйәр район мәҙәниәт йорто тарафынан инде өсөнсө йыл рәттән ойошторолған байрамды халыҡ быйыл да оло түҙемһеҙлек менән көтөп алғандыр, моғайын. Инйәр, Уҫманғәле ауылдарының урта тошонда урынлашҡан гүзәл аҡлан ни аралалыр күңелле ауаздар, дәртле йыр-моң, тәмле еҫтәр менән тулған! Өлкәндәр тамаша көтөп сәхнә тирәһенә ыңғайлаһа, атай-әсәйҙәре етәгендә сырсыу килгән бала-сағаның иғтибарын шунда уҡ сағыу батут-ҡоролмалар, кескәйҙәр өсөн тәғәйенләнгән үҙйөрөшлө автомобилдәр, карусель, бассейн өҫтөндә йөҙгән ирмәк шар, өрөп тултырмалы гөбөргәйел-кәмә ылыҡтырҙы. Йәш-елкенсәк иһә волейбол селтәре, тир янына йыйылды.
Фатир мәсьәләләрендә иғтибарлы булыу мотлаҡ
Һорауҙарға “Росреестр”ҙың БР буйынса идаралығы етәксеһе ярҙамсыһы Н. ШАҺИЕВА яуап бирә.
– Фатир һатып алырға уйлайбыҙ. Мутлашыусылар тоҙағына эләкмәҫ өсөн иң тәүҙә нимәгә иғтибар итергә кәрәк?
Барлыҡ күсемһеҙ мөлкәтте һатып алыр алдынан иң тәүҙә уның тарихын өйрәнеү мөһим. Уны Күсемһеҙ милектең берҙәм дәүләт реестрынан алынған күсермә ярҙамында белергә мөмкин. Документта бинаның барлыҡ мәғлүмәте бирелә: кадастр һаны, күсемһеҙ милектең төрө, адресы, уның эйәләре.
Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты теркәү датаһы ҙур әһәмиәткә эйә. Уны белгәндә, судҡа дәғүә ғаризаһын тапшырыу һәм килешеүҙе тарҡатыу тураһында ваҡытында асыҡларға мөмкин.
"Донъя халыҡтары ҡомартҡылары" исемлегендә -- "Урал батыр" эпосы
Якутскиҙа Халыҡ-ара интеллектуаль уйындарҙа ҡатнашыусы Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова Саха (Яҡут) Республикаһы Дәүләт Йыйылышы рәйесе Александр Жирков һәм Сингапур Милли университеты һәм Наньянг технологик университеты профессоры, физика буйынса халыҡ-ара Азия олимпиадаһы президенты, Халыҡ-ара интеллектуаль уйындарҙың программа комитеты рәйесе Леонг Чуан Квек менән осрашты.
Әңгәмә барышында сенатор Уйындарҙы үткәреү өсөн рәхмәт әйтте һәм бындай форматтағы сара ил төбәктәрендә тәүгә ойошторолоуын билдәләне.
«Яҡут коллегалары ярҙамында халыҡ-ара кимәлдә йәштәрҙең ғилми-техник ижады күргәҙмәләрен үткәреү менән шөғөлләнеүсе ойоштороусылар менән таныштыҡ. Унан бигерәк, Халыҡ-ара интеллектуаль уйындарҙы 2023 йылда Рәсәйҙә уҙғарыуға саҡырыу алдыҡ», — тип билдәләне Лилиә Ғүмәрова.
Еләкле ял көндәре
Өфөләрҙе еләкле ял көндәре көтә. Шәмбе, 14 июлдә, баш ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарын Спорт һарайы алдында үтәсәк «Еләкле тырыз» тигән йыл һайын уҙғарылып килгән ял көнө йәрминкәһенә саҡыралар. Бында үҙ продукцияларын республиканың емеш-еләк питомниктары, фермер һәм шәхси хужалыҡтар, баҡсасылар тәҡдим итә. Йәрминкә иртәнге сәғәт 9-ҙан бишкә тиклем эшләй.
Йәкшәмбе, 15 июлдә, «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында ер еләге фестивале уҙа. Байрам ҡунаҡтарын концерт, оҫталыҡ дәресе, йәрминкә һәм ойоштороусылар әлегә сер итеп һаҡлаған сюрприз көтә.
Ер еләген нисек һайлау һәм йыуыу тураһында республиканың Роспотребнадзор идаралығында һөйләнеләр.
Шағир Ирек Кинйәбулатовтың ҡәберенә таш ҡуйылды
Селтәрең матур, кем теккән?
«Игеҙәктәр – биҙәктәр!» – был ихлас күңелле, эскерһеҙ ҡыҙҙарҙы күргәс тә башҡа килгән иң беренсе уй ошо булды. Көләс йөҙҙәр, осҡор күҙҙәр иғтибарҙы әллә ҡайҙан яулап тора, ҡыҙҙарҙың үтә алсаҡлығын иҫәпкә алғанда, күңел үҙенән-үҙе уларға тартыла.
Игеҙәктәр менән «ситтән тороп» күптән таныш инем. Сөнки Баймаҡ районының Ярат ауылынан Алина һәм Алита Хисмәтуллиналар бала саҡтан матбуғат ҡаҙанында ҡайнап үҫте, мәктәп йылдарында «Йәншишмә», «Аманат»тың йәш хәбәрселәре булды. Тел, тарих, мәҙәниәт менән ҡыҙыҡһынған маҡсатлы ҡыҙҙар юғары уҡыу йортонда ла төрлө йәмәғәт эшендә, ғилми-ғәмәли конференцияла, конкурста әүҙем ҡатнаша, исемле стипендияларға лайыҡ була. М. Аҡмулла исемендәге БДПУ - ны ҡыҙыл дипломға тамамлағас, тырыш ҡыҙҙарҙы университетта эшкә ҡалдыралар. Белемдәрен артабан камиллаштырыу маҡсатында улар аспирантураға уҡырға инә. Конференцияларҙа сығыш яһау, ғилми йыйынтыҡтарҙа мәҡәләләр баҫтырыу менән бер рәттән, төрлө проект менән дә шөғөлләнәләр. Бөгөн улар икеһе лә филология фәндәре кандидаттары. Ә Алита йәш ғалимдарҙың ғилми эштәре конкурсы һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан Республикаһы Башлығы грантына ла эйә булған.
Дата: 12.07.2018
13 июль
13 ИЮЛЬ, ЙОМА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Студияла Гөлнур Хөсәйенова менән Алеся Әхмәтрәхимова.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Дилә Булгаҡова. «Майпәрүәз». 3-сө бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. «Халыҡ таланттары».
14.15, 19.15 Радио фондынан. Рәшит Шәкүр. «Мәғрифәтсе шағир, сәсән Аҡмулла».
15.15 «Мәңгелек моң». Рафаил Ҡасимов ижады.
17.15 Йәнтөйәк хәтере. “Ирәмәл тауы”.
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
“Орленок”ка килегеҙ!
“Ауыл табибы” киң ҡолас ала
Һәләтле балаларға ярҙам йөҙөнән
Яңы ФАП асылды
Төп маҡсат – килем
Сараның әүәл күмер етештереүселәр булараҡ дан алған ҡалала ойошторолоуы тиккә түгел. Бер нисә йыл элек Рәсәйҙең моноҡалалары иҫәбенә индерелгән төбәк бөгөн уңышлы үҫешә. Былтырҙан Маячный ауылында тиҙләтелгән үҫеш биләмәһе резиденты – элеватор емешле эшләй.
Электрон рецепт — заман талабы
Башҡортостан Республикаһының алтынсы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға депутатлыҡҡа теркәлгән кандидаттар, кандидаттар исемлеге тәҡдим иткән сәйәси партиялар иғтибарына!
Кинематографияға иғтибар арта
Спортҡа — 87 миллион һум
Матбуғат-2019: Алдан яҙылыу башланды
Кинематографияға дәүләт ярҙамы тураһындағы законға үҙгәрештәр индерелә
Башҡортостандың закон сығарыусылары бишенсе саҡырылыштың йомғаҡлау пленар ултырышында «Башҡортостан Республикаһында кинематографияға дәүләт ярҙамы тураһында»ғы төбәк законына үҙгәрештәрҙе беренсе уҡыуҙа ҡабул итте.
«Федераль ҡануниәт менән билдәләнгән милли фильмдарға ҡарата төшөрөүҙе, прокатты һәм күрһәтеүҙе өлөшләтә финанслау формаһында дәүләт ярҙамын аныҡларға тәҡдим ителә, — тип комментарий бирҙе Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы спикеры Константин Толкачев. —Бынан тыш, республикалағы дәүләт власы органдарының республика прокат таныҡлыҡтарын биреү буйынса вәкәләттәрен үҙ көсөн юғалтҡан тип танырға тәҡдим ителә».
Ул ошо законды фильмға прокат таныҡлығын биреү, уны биреүҙә баш тартыу һәм ҡайтарып алыу тәртибен көйләүсе федераль кимәлдәге норматив хоҡуҡи акттары менән тура килтереү өсөн кәрәк. Әлеге ваҡытта федераль ҡануниәт менән төбәк прокат таныҡлығын биреү ҡаралмаған.
Ирек Кинйәбулатовтың юбилейына арнала
Шәмбе, 14 июлдә, Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Бәпес ауыл биләмәһендә урам байрамы үтә. Ул күренекле башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты Ирек Кинйәбулатовтың тыуған төйәгендә – Абдулла ауылында был көндәрҙә шағирҙың тыуыуына 80 йыл тулыуҙы билдәләү сиктәрендә уҙғарыла. Байрам иртәнге сәғәт 10-да башлана.
Байрамда Башҡортостандың Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Әлибаевтың; республиканың халыҡ шағиры, республиканың Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты Ҡәҙим Аралбаевтың; Башҡорт дәүләт университеты профессоры, драматург, яҙыусы, публицист, Ҡырмыҫҡалы районының почетлы гражданы Тимерғәле Килмөхәмәтовтың; Татарстандың халыҡ шағиры, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Роберт Миңнуллиндың; Башҡортостандың Яҙыусылар союзы рәйесе урынбаҫары, Ҡырмыҫҡалы районы башҡорттары ҡоролтайы рәйесе, райондың почетлы гражданы Фәнил Ҡоҙаҡаевтың ҡатнашыуы көтөлә, шулай уҡ Ирек Кинйәбулатовтың тол ҡалған ҡатыны, улы һәм апаһы була.
Бөгөн, 12 июль - десантсылар өсөн ҡайғылы көн
Һыу инеү ҡағиҙәләрен онотмайыҡ
Ниһайәт, ысын йәй килде. Көндәр ҡыҙҙыра. Аяҡтар үҙҙәренән-үҙҙәре йылға буйына тартыла. Бигерәк тә бала-сағалар һыу буйынан ҡайтып инмәй. Эҫелә һыу инеүе рәхәт тә, күңелле лә, сәләмәтлек өсөн дә файҙалы. Әммә һаҡланыу саралары хаҡында ла оноторға ярамай. Һыу инеү һәм тәүге ярҙам күрһәтеү ҡағиҙәләрен белеү һәр кем өсөн мөһим.
Һәр кешенең бәхеткә хоҡуғы бар
Икенсе тапҡыр кейәүҙәмен. Тәүге ирем ныҡ эскәс, айырылып, улымды бер үҙем генә үҫтерҙем. Уртаҡ таныштар әлеге ирем менән таныштырғанда, ул ҡатынын ерләгәненә ҡырҡ көн дә үтмәгәйне. Танышыу барышында арыуыҡ ҡына эстек, миңә был ир оҡшаны. Әйтергә кәрәк, миңә ҡырҡ йәш ине уның менән танышҡанда. Төҫ-башым да иҫ китерлек түгел, башҡа ҡатын-ҡыҙҙар кеүек матур түгелмен, фигурам булыу менәнме – тәнемде таптар баҫҡан (витилиго), шуға күрә ғүмер буйы ирҙәр менән аралашырға оялып йөрөнөм. Әллә инде ун йылдан ашыу яңғыҙ булғанғамы, ни булһа ла, айнығып та етмәгән иргә эйәреп, йәшәп алып киттек. Тиҙ генә ауырға ҡалыуым да сәбәп булғандыр. Хәҙер әйтә алмайым. Иремдең алкоголик икәнен күрҙем: аҡсаһы етмәһә, өйөнән әллә нәмәләрен алып сығып китеп, һатып эсер ине. Ҡыҙыбыҙ тыуҙы, эскелек туҡтаманы. Киреһенсә, оторо шашты – бөтә нәмәлә мин ғәйеплемен, үҙең йәбешеп сыҡтың, минән башҡа һин кемгә кәрәкһең, тигәнерәк һүҙҙәрҙе хәҙер көн дә ишетәм. Бала ҙурайҙы, хәҙер инде алтыһы тула, шул бала алдында миңә ҡул күтәрергә лә оялмай. Улым ҡырҙа йәшәй, әммә бер ҡайтҡанында ошо иҫеректең мине әрләгәнен ишетеп, яҡлап бер һүҙ әйткәйне – был ир йүгереп сығып китте. Ниңә икән, тип аптырап та өлгөрмәнек, оло ағаһын, апаһын эйәртеп килгән. Тегеләре беҙҙең икебеҙҙе “тетте генә”... Улым, төн булһа ла, кейенеп сығып китте. Мине бөтә кешегә лә яманлап һөйләй, имеш, эскесемен, эшкә тип сығып китәм дә... Шул тиклем аптырап ултырам, әйтегеҙсе, ни өсөн миңә был яза? Ҡайһы ерҙә яңылыштым? Минең парлы булып йәшәгем килеү гонаһмы һуң? Бер баламды атайһыҙ үҫтерҙем, икенсеһе ауыҙ тултырып “атай” тип йөрөһөн, тиһәм... Үҙем дә бит атайһыҙ, әсәйһеҙ үҫкән бер етеммен, ә балаларым тере аталары булып та, етем кеүек... Бер нәмәгә ҡарамай, тешемде ҡыҫып, бөтәһенә лә түҙермен, тип ҡәһәтләнеп йәшәй инем, ҡыҙым бер кистә: “Әсәй, бөгөн атай ҡайтмаһа ине, ивеееет. Мин унан ҡурҡам...” – тигәйне, тертләп киттем. Мин дөрөҫ йәшәйемме һуң?
Гөлнара, 45 йәш.
Дата: 11.07.2018
Көньяҡ Корея журналистары Башҡортостанды иңләй
Көньяҡ Корея журналистары Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты ойошторған республика буйлап танышыу матбуғат турында булды. Улар Өфөнө, Бөрйән һәм Белорет райондарын байҡап сыҡты. Бындай саралар төрлө ил вәкилдәре төбәктең туристик мөмкинлектәрен белһен өсөн йыл һайын ойошторола, тип аңлаттылар ведомствола. Быйыл Көньяҡ Корея журналистары һабантуйҙа уйындарҙа ҡатнашты, умартасылыҡта, туристик хужалыҡтарҙа һәм шифаханаларҙа булды.
Өфөлә Рәсәй-Ҡытай йәштәре уйындары үтәсәк
Өфөлә 2018 йылдың декабрендә II Рәсәй-Ҡытай йәштәр уйындары үтә.
Уйындарҙы ойоштороу комитеты составы һәм уйындарға әҙерлек план-графигы билдәләнгән дә инде.
Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрына бюджет һәм унан тыш сығанаҡтар иҫәбенә уйындарға әҙерләнеүгә һәм уны уҙғарыуға финанслау күләмен, сараны үткәреү операторын билдәләргә ҡушылған.
Июль айында Өфөлә физик культураны һәм спортты үҫтереү мәсьәләләре буйынса Рәсәй-Ҡытай ғилми симпозиумы, шулай уҡ гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса Рәсәй-Ҡытай комиссияһының ултырышы үтергә тейеш.
Сараға әҙерлек буйынса ойоштороу комитетын республиканың Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев етәкләй.
20 000 һум күләмендә стипендия кемгә тәтегән?
Театр сәнғәте өлкәһендә өс тиҫтәнән ашыу вәкил – Рәсәйҙең Театр эшмәкәрҙәре союзы дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһынан йәш мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә хөкүмәт стипендияһы лауреаттары иғлан ителде. Был исемлектә Башҡортостандың ике вәкиле бар.
Ай һайын федераль ҡаҙнанан 20 000 һум күләмендә стипендия алыусылар иҫәбендә – быйыл Мостай Кәримдең «Ташлама утты, Прометей!» трагедияһы буйынса «Прометей» спектаклен сәхнәгә ҡуйған Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаев һәм Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры рәссамы Илнур Слявчин.
Уҙған көндө 2018 йылда ижади йәштәр өсөн дәүләт стипендияһына интернет-конкурс еңеүселәре билдәле булды. Улар иҫәбендә – Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетын тамамлаусы, «theТеатр» проекты режиссеры Алһыу Ғәлинә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
12 июль
12 ИЮЛЬ, КЕСАҘНА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Үткәндәр һағында». Динис Тикеев музейы.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Сәнғәт. Фирүзә Париж ҡатнаша.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Дилә Булгаҡова. «Майпәрүәз». 2-се бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. Хор музыкаһы.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Әсхәл Әхмәтҡужин. «Студияла осрашыу». Нажия Аллаярова ҡатнашлығында тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар - балаларға». Башҡорт халыҡ әкиәте. «Етем төлкө».
17.15. «Телһөйәр».
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
Ҡабарҙы-Балҡарҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим исеме тау түбәһенә бирелде
43 градус, 10 минут, 747 секунд төньяҡ киңлек. 42 градус, 57 минут, 700 секунд көнсығыш оҙонлоҡ. Был Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһында төп Кавказ һыртындағы Чегем тарлауығында Мостай Кәрим түбәһе координаталары. Түбәнең бейеклеге – 3555 метр.
7 июлдә, Мәскәү ваҡыты буйынса көндөҙгө 1-се яртыла тау башына Башҡортостан һәм Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһынан альпинистар төркөмө күтәрелде. Улар исемһеҙ түбәгә башҡорт халыҡ шағиры, һуғыш ветераны һәм Социалистик Хеҙмәт Геройы Мостай Кәрим исемен бирҙе. Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе бөйөк шағирҙың 2019 йылда билдәләнәсәк 100 йыллығына арналған проектты Хөкүмәт, Ҡабарҙы-Балҡарҙың йәмәғәт ойошмалары булышлығында тормошҡа ашырҙы. Экспедицияла Башҡортостандан Рус география йәмғиәтенең Төбәк бүлексәһе рәйесе, күренекле яҙыусы һәм сәйәхәтсе Камил Йыһаншин, Рус география йәмғиәтенең Төбәк бүлексәһе медиа-төркөмө етәксеһе, «Минең планета — Башҡортостан» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Рөстәм Сиражетдинов, Рус география йәмғиәтенең ғәмәлдәге ағзаһы Александр Лынник, сәйәхәтсе Валерий Деев ҡатнашты.
Һәләтле балаларға ярҙам
Кисә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов һәләтле балаларға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Унда Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, юғары уҡыу йорттары етәкселәре, төбәктең белем биреү учреждениелары вәкилдәре ҡатнашты.
— Минең ҡарашҡа, бөтә балалар талантлы, һәләтһеҙ балалар юҡ. Әммә шул уҡ ваҡытта балаларҙың төрлө һәләттәре барлығын беләбеҙ һәм был йәһәттән белем биреүгә, ошо ҡатмарлы уҡытыу эшен ойоштороуға төрлө яҡтан килергә кәрәк, – тине төбәк етәксеһе. – Бер яҡтан, беҙҙә һәләтле балалар менән эш төрлө йүнәлештәр буйынса алып барыла. Әммә шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер юҫыҡта икенселәй эшмәкәрлек төҙөү кәрәклеген аңлайбыҙ. Был ведомство-ара эшмәкәрлеккә ҡағыла. Беҙҙә был өлкәлә министрлыҡтар, муниципалитеттар, юғары уҡыу йорттары, йәмәғәт ойошмалары эшләй. Әммә улар араһында был өлкәлә бер ниндәй әүҙем бәйләнеш юҡ. Әлегә бөтәһе лә бик тарҡау.
Республика Башлығы Башҡортостанда олимпиада хәрәкәтенә, автор мәктәптәренә ярҙам итеү, талантлы сығарылыш уҡыусыларын асыҡлау, оҙатыу һәм беркетеү системаһын үҫтереү мөһимлеген билдәләне.
Бәрәңге үҫтереү өсөн грант
Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө федераль тикшеренеү үҙәге Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты хеҙмәткәре, биология фәндәре кандидаты Оксана Ласточкина Рәсәй ғилми фонды грантын отто. Ғалимә картуфтың урып-йыйыуҙан һуң ауырыу ҡуҙғатыусыларына ҡарата тотороҡлоғон булдырыуға эндофит-бактерияларҙың тәьҫирен өйрәнеү буйынса икен йыллыҡ эшкә 3 миллион һум ала.
«Уңыштың 40 процент тирәһе һаҡлау ваҡытында төрлө ауырыуҙарҙан юҡҡа сыға. Бында үҫемлек организмының тәбиғи һаҡлыҡ механизмдарын уятырға мөмкинлек биргән экологик таҙа алымдарҙы ҡулланырға кәрәк», — тип аңлатты Оксана Ласточкина.
Уның тикшеренеүҙәре барышында алынған һөҙөмтәләр микробтарҙың һәм үҫемлектәрҙең эшмәкәрлеге тураһында белемде киңәйтәсәк. Артабан улар картуфты экологик хәүефһеҙ һаҡлау технологиялары нигеҙенә ятасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының матбуғат хеҙмәтендә.
М.Кәрим түбәһе
43 градус, 10 минут, 747 секунд төньяҡ киңлек. 42 градус, 57 минут, 700 секунд көнсығыш оҙонлоҡ. Был Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһында төп Кавказ һыртындағы Чегем тарлауығында Мостай Кәрим түбәһе координаталары. Түбәнең бейеклеге – 3555 метр. Уҙған шәмбе, 7 июлдә, Мәскәү ваҡыты буйынса көндөҙгө 1-се яртыла тау башына Башҡортостан Республикаһынан һәм Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһынан альпинистар төркөмө күтәрелде. Улар исемһеҙ тауға башҡорт халыҡ шағиры, һуғыш ветераны һәм Социалистик Хеҙмәт Геройы Мостай Кәрим исемен бирҙе. Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе бөйөк шағирҙың 2019 йылда билдәләнәсәк 100 йыллығына арналған проектты Хөкүмәт, Ҡабарҙы-Балҡарҙың йәмәғәт ойошмалары булышлығында тормошҡа ашырҙы.
Көтөү – көнүҙәк ихтыяж
Ауылдарҙағы шәхси хужалыҡтарҙағы малға көтөүсе табыу мәсьәләһе йылдан-йыл ауырлаша. Малды иреккә ебәрһәң, ауыл хужалығы культуралары сәселгән баҫыуҙар, бесәнлектәр, ултыртылған урман үҫентеләре тапалып һәм ҡышҡылыҡҡа әҙерләнгән бесән эҫкерттәре тәләфләнеп, ҙур зыян килә. һыйыр-аттар арҡаһында юл-транспорт фажиғәләре лә булып тора. Малдың юғалған осраҡтары ла булғылай.
Көтөүсе эше еңел түгел. Уның эш ваҡыты иртә таңдан ҡара кискә тиклем яҡынса 14 сәғәткә һуҙыла. Етмәһә, беҙҙең төбәктә көн торошо тотороҡһоҙ. Ямғыр, рашҡы, ел-дауыл, үҙәккә үтерлек һалҡынға ҡарамай, малдан күҙ яҙлыҡтырмай көнө буйы түҙергә кәрәк. Был эш һәр кемдең дә ҡулынан килмәй. Шуға күрә ялҡып китеп, көтөүҙе ташлап та ҡуялар.
Ғашиҡтар бер-береһен һүҙһеҙ ҙә аңлай
– Кешеләр әрләшкәндә ниңә бер-береһенә ҡысҡыра, беләһегеҙме? – тип һораған бер остаз шәкерттәренән.
– Талашҡанда тынғылыҡ юғала инде ул, – тип бер һүҙҙән яуаплаған уҡыусылар.
– Ә шулай ҙа эргәлә торған кешегә ҡысҡырмай ғына әйтеп булмаймы ни? – тип ныҡышҡан уҡытыусы.
Уҡыусылар төрлөсә фекер йөрөткән. Әммә бер яуап та уҡытыусыны ҡәнәғәтләндермәгән.
Ахырҙа үҙе аңлатҡан:
– Кешеләр талашһа, йөрәктәре лә алыҫлаша. Улар шуға ла бер-береһен ишетергә теләп, ҡысҡырырға мәжбүр. Ни тиклем ҡаты бәхәс ҡупһа, улар шул тиклем алыҫлаша, һәм шул тиклем нығыраҡ ҡысҡырырға тура килә.
Ә бына һөйгәндәр бер-береһе менән тыныс, хатта шыбырлап һөйләшә. Уларҙың йөрәктәре бик яҡын. Ғашиҡлыҡ көсәйгән һайын уларҙың тауыштары әкрен сыға. Хатта һөйләшмәһәләр ҙә, күҙҙәре аңлаша. Һүҙҙәрҙең кәрәге ҡалмай…
Айсын АҠБУЛАТОВА әҙерләне.
“Йәшәү йәме”
Башҡортостан халҡының дүрттән бер өлөшөн йәштәр тәшкил итә. Улар араһында алдынғы ҡарашлы, тырыш, бар яҡлап та килгән ҡыҙҙар һәм егеттәрҙең күп булыуы ҡыуандыра. Әйтергә кәрәк, һуңғы йылдарҙа айырыуса һәләтле, матур йәш быуын үҫеп килә. "Юлдаш" радиоһы эфирына сыҡҡан "Йәшәү йәме" тапшырыуы тап ана шундай булдыҡлы йәш замандаштарыбыҙға ла иғтибар бүлә.
Йәйге сығарылыштарҙа тыңлаусыларыбыҙҙы төрлө өлкәлә уңыштарға өлгәшкән, халҡыбыҙ йолаларын тергеҙеп, үҙ эшен асҡан, боронғолоғобоҙҙо юллаған һәм алдынғы технологиялар өлкәһендә лә һынатмай эшләгәндәр тураһында һөйләмәксебеҙ. Өфөнән Сәлимә Усманова, мәҫәлән, милли кейем өлкәһендә эҙләнеүҙәр менән шөғөлләнә. "Ҡасандыр өләсәйҙәребеҙ кейгән күлдәктәрҙә бер генә лә артыҡ деталдең юҡлығына инандым", – ти ҡыҙ. Сәлимә киләсәктә эҙләнеү эштәрен етди ғилми хеҙмәткә туплап, башҡорт этнографияһын өйрәнеүселәр өсөн ярҙам булырлыҡ баҫма әҙерләргә хыяллана. Ул боронғо кейемдәр өлгөһөндә заманса матур коллекциялар ҙа ижад итә. Эштәре төрлө конкурста юғары баһа ала. Учалынан Альбина Ғәлиева иһә боронғо биҙәүестәр менән ҡыҙыҡһына. Ҡорама ҡороу, сигеү, туҡыу һәм башҡа ҡул эштәренә лә маһир.
Күгәрсен егете Илфат Байназаров нефть эшкәртеү сәнәғәтендә физик-технологик процестарҙы математик моделләү менән шөғөлләнә. Башҡорт дәүләт университетының физика факультетында һәм Өфө дәүләт нефть-техник университетында алған физика һәм химия буйынса белемдәрен ул бөгөнгө эшмәкәрлегендә ҡуллана. 3Д технологияларын үҫтереү, сәнәғәт дрондарын етештереү буйынса ла эш алып бара. "Өйрәнәм, ҡыҙыҡһынам, алға ҡарап, оло маҡсаттар ҡуям", – ти Илфат.
Хәйер, "Йәшәү йәме" тапшырыуының йәш геройҙарының һәр береһе – маҡсатлы, тырыш. Улар менән танышыу тыңлаусыларыбыҙға ла ҡыҙыҡ буласағына ышанабыҙ. Тапшырыуҙы эфирҙа һәр шәмбе 11.15 һәм 20.15 сәғәттә тыңлағыҙ.
Гүзәл ЗАРИПОВА.
Дата: 10.07.2018
11 июль
11 ИЮЛЬ, ШАРШАМБЫ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Хазина». «Ямантау» йырының тарихы.
10.15, 22.15 «Ике йондоҙ». Зәйтүнә Ниғмәтйәнова менән Әлфиә Йосопова ҡатнаша.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Дилә Булгаҡова. «Майпәрүәз». 1-се бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. Романстар.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Кирәй Мәргән. «Ырымбур өлкәһе башҡорттарының йырҙары һәм көйҙәре».
15.15 «Ашҡаҙар»–балаларға». Риф Мөхәмәтшин. «Айыуханға нисек аҡыл ултырған».
17.15 «Борон–борон заманда». Ялҡауҙар тураһында.
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
Бар булмышы уның – ихласлыҡ
Әҙәм балаларының барыһы ла юғарынан ебәрелгән аҫыл заттарҙыр. Берәүҙәр кешеләрҙең һаулығы һағында тора, икенселәр ғилем донъяһына сумып, халыҡты белемгә әйҙәй, өсөнсөләр иһә әҙәбиәткә, сәнғәткә бирелгән дә тирә-яҡҡа матурлыҡ өләшә. Тағы ла шундай ҡаһарман рухлылар була, уларҙан изгелек, ихласлыҡ бөркөлә. Аҫыл заттарҙың береһе – күренекле режиссер, БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Салауат ИТБАЕВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.
Яҡын булыуына һөйөнәләр
Ағиҙелгә яңы һулыш кәрәк
Тау түбәһенә — шағир исеме
Ир-ат эшеме?
Ҡыҙыу мәл етә
“Мин илемде яратам!”
Ете балаһы – ете шатлығы
Иркен ишек алдында һибелеп уйнап йөрөгән бала-сағаны күргәс, уның нимәһенә аптырарға, күрше-тирәнекеләр менән бергә шулай күп күренәлер тип уйланым. Сыр-сыу киләләр, бәләкәстәр ағаларын баҫтырып маташа, тегеләре юрамал тотторған була. Унан инде һәпәләк уйнарға тотондолар. Баҡтиһәң, барыһы ла бер ғаиләнән икән. Береһенән-береһе бәләкәс ете бала! Бында бигерәк күңелле. Һоҡланғыс ғаилә менән танышыуыма ҡыуанысым сикһеҙ. Бәрәкәтле ғаиләлә ололарҙы хөрмәт итеү, кеселәргә кеселекле булыу кеүек күркәм сифаттарҙы бик асыҡ тойомларға мөмкин.
Халыҡ геройҙары, һеҙ ҡайҙа?
Ҡырын эш барыбер фашлана
Рөстәм Хәмитов һәләтле балаларға булышлыҡ итеүгә арналған кәңәшмә үткәрҙе
10 июлдә Республика Йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов һәләтле балаларға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙғарҙы.
Балалар араһында Ҡөръән уҡыусылар конкурсы уҙҙы
Өфөлә «Ихлас» мәсетендә Ҡөрьән уҡыусылар конкурсы үтте. Сара Башҡортостандың Ислам бизнесы ассоциацияһы башланғысы буйынса ойошторолдо. «Вся Уфа» телеканалы быйыл конкурс 150 баланы йыйҙы тип хәбәр итә. Унда өфөләр, республикала йәшәүселәр, шулай уҡ Одессанан, Тажикстандан һәм Үзбәкстандан ҡунаҡтар ҡатнашты.
Ҡөрьәнде иртә йәштән өйрәнә башларға кәрәк тип иҫәпләнә. Балаларға мосолмандарҙың изге китабын уҡырға өйрәнер өсөн бер йыл етә. Ә бына 30 йәштән һуң уны эшләү ауырыраҡ. Конкурс Ырымбур мосолмандары диниә йыйылышы ойошторолоуҙың 230 йыллығына һәм күренекле башҡорт дин һәм йәмәғәт эшмәкәре Зәйнулла Рәсүлевтың тыуыуына 185 йыл тулыуға арналды. Байрамға бик күп ҡунаҡтар килде, улар араһында күренекле ислам бизнесы вәкиле һәм Алина Кабаеваның атаһы Марат Кабаев.
Нурға күмелде Отнурок
Ҡалаға яҡын урынлашҡан Отнурок ауылы ла, ниһайәт, утлы булды. Ауылға электр уты үткәрелде. Быға тиклем ауыл халҡы генератор, шәмдәр ярҙамында көн күрһә, хәҙер улар ҙа заман уңайлыҡтары менән файҙалана. Алты саҡрымлыҡ линия быйыл төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов ярҙамы менән сафҡа индерелде.
Ауыл старостаһы Виктор Пелисов район хакимиәте менән һөйләшкәндән һуң, төбәк етәксеһе хакимиәтенә мөрәжәғәт итә. 2016 йылдың ноябрендә Рөстәм Зәки улы старостаны һәм урындағы крәҫтиән-фермер хужалығы башлығы Маргарита Миняеваны шәхсән ҡабул итә. Осрашыу барышында Рөстәм Зәки улы Хөкүмәткә һәм район хакимиәтенә ауылға электр уты үткәреүҙе финанслау мәсьәләһен ҡарарға ҡуша.
- Эштәр барышы менән Рөстәм Зәки улы шылтыратып ҡыҙыҡһынды. Ауылға электр уты үтеүен белгәс кенә, мәсьәләне шәхси иғтибарҙан аласағын әйтте. Халыҡ та рәхмәтле, - тине Нура ауыл хакимиәте башлығы Надежда Фәйрүзова.
Отнурокта 20 кеше йәшәй. Бынан тыш, ауылда күп кенә дача участкалары иҫәпләнә. Улар ҙа электр линияларына тоташа ала. Электр уты булмау сәбәпле, ауылда сауҙа нөктәләре юҡ. Һөт фермаһы ла тулы ҡеүәткә эшләмәй ине. Ауылға ут үткәреү менән күп мәсьәләләр хәл ителде. Халыҡ та ҡыуанып бөтә алмай, күпләп көнкүреш техникаһы һатып ала. Быға тиклем хужалыҡта иң кәрәкле техника - генераторҙарҙы электр уты алыштырҙы. Бензинға хаҡ артҡан мәлдә ауыл халҡы еңел тын аласаҡ, әлбиттә.
Санаңды йәй әҙерлә
Быйыл ҡалалағы 14 участкала йылылыҡ селтәрҙәренә капиталь ремонт яһау планға индерелгән. Ошо участкаларҙың 4-5-әүһе эре территориялар һанала. Унда 1,5 млн. һумдан 3 млн. һумға тиклем ремонт эшләнәсәк. Дөйөм ремонт сығымдары 10 млн. һум тәшкил итә. Был сығымдарҙы компания үҙ өҫтөнә ала.
Ҡышҡы осорға йылы менән тәьмин итеү эштәренә әҙерлек предприятиеларҙа ла бара. Быйыл ҡала халҡын «Белорет рессора һәм пружиналар», «Йылылыҡ селтәрҙәре» һәм «Мечел-Энерго» кеүек өс эре берҙәм ойошма йылы менән тәьмин итәсәк. Сифатлы хеҙмәтләндереү ѳсѳн әлеге ваҡытта план буйынса ремонт эштәре бара. Шулай уҡ ҡала ла ситтә ҡалмай. Быйыл Мәжит Ғафури урамындағы 1-се ҡаҙанлыҡта эҫе һыу менән тәьмин итеүсе ҡорамал яңыһына алыштырыласаҡ. Бындағы ҡаҙанлыҡ күптән тѳҙѳлгәнлектән, ундағы ҡорамалдарҙың күбеһенең файҙаланыу ваҡыты сыҡҡан. Ремонт эштәре ѳсѳн 1 млн. һумдан ашыу аҡса тотоноласаҡ. Бөтә капиталь ремонт эштәре лә планға ярашлы башҡарыла һәм ул тѳп производство фондтарын техник хеҙмәтләндереү һәм тѳҙѳкләндереүҙе оптималь сығымдар менән эшкә яраҡлы итеп тотоуға йүнәлтелгән.
Бағаналар алыштырылды
Шулай ҙа, тау-таш аҡтарып тигәндәй, 2 саҡрым иҫкергән бағаналар яңыларына алыштырылды, яҡтыртҡыстар ҡуйылды. Ҡатмарлы эште БашРЭС-тың Инйәр участкаһы эшселәре, участка мастеры Вадим Ғәтиәтуллин, Кәрим Дауытов, Илсур Мөхәмәтдинов, Игорь Ишҡолов, Ғаяз Сәлимйәнов, Алексей Катяновтар еренә еткереп атҡарып сыҡты. Эшселәргә депутат Зөбәйер Һәҙиәтов та ярҙам итте. Күмәк көс менән ауылда электр бағаналары ҡуйылып, уңайлы шарттар булдырылды.
Сәфәрғолдар исеменән Инйәр ауыл хакимиәте етәкселеге эштәренә яуаплы, намыҫлы ҡараған эшселәргә, предприятие етәксеһе Николай Владимирович Бардинға, участка начальнигы Сергей Александрович Чернецовҡа рәхмәтен еткерә.
Бында беҙгә йәшәргә!
Белоретта Ҡала һәм Металлургтар кѳнѳнә әҙерлек эштәре бара. Урамда буяу эштәре менән булған, газондағы үләндәрҙе сапҡан һәм ситтәрен аҡлаған, тротуарҙарҙы йүнәткән эшселәр йыш осрай.
Еңеүҙең 40 йыллығы скверының тимер ҡоймаларын буяған апайҙар ҙа, көндөң үтә лә эҫе тороуына ҡарамаҫтан, баш күтәрмәй эшләй ине. Бындай эштәр байрам кѳнѳ ѳсѳн генә кәрәкмәй, әлбиттә, тѳҙѳк һәм матур ҡалала һәр кемебеҙгә йәшәргә һәм эшләргә бит.
Әйткәндәй, муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Геннадьевич Мироновтың ҡарары буйынса, киләһе йома, йәғни 13 июлдә лә экологик ѳмә ойоштороласаҡ. Предприятие, учреждение, сауҙа үҙәктәре, уҡыу йорттары, шәхси йорт хужалары, бѳтә тѳр милектәге ойошмаларға һәм ҡаланың таҙалығына, матурлығына битараф булмаған һәр кемде унда актив ҡатнашырға саҡырабыҙ.
Экологик өмәләрҙә ҡатнашыусыларҙың үҙ ҡулдары менән булдырған матурлыҡты артабан да һаҡлау юлында булырҙарына шик юҡ. Таҙалыҡтың иң элек үҙебеҙҙән тороуын оноторға ярамай.
Гараждар ситкә сығарыла
Комиссия был йүнәлештә алып барылған эште бөгөн дә әүҙем дауам итә. Һуңғы ҡарарға ярашлы, яңыраҡ Киров, Совхоз, Пушкин урамдарындағы тимер гараждар демонтажланып, ситкә сығарылды.
Бөгөн ҡала биләмәһендә, кооператив гараждарҙы иҫәпкә алмағанда, 145 тимер гараж бар. Уларҙың барыһының да арендаға алыу буйынса килешеү ваҡыты уҙған. Ҡала хакимиәте быйыл тәү башлап стационар булмаған был объекттарҙы демонтажлау эшенә тотондо. Гараж хужаларына алдан уҡ, комиссия ултырышының ваҡыты һәм көнө күрһәтелеп, белдереүҙәр ҡалдырылғайны. Белдереүҙә милек хужаларына 10 көн ваҡыт эсендә үҙ белдектәренә ҡуйған тимер гараждарын һүтеп алырға һәм законһыҙ биләгән ер участкаһын бушатырға ҡушылғайны. Ошондай 4 белдереүҙең дә ваҡыты сыҡты. Гараж хужалары иҫкәртеүҙе иғтибарһыҙ ҡалдырҙы һәм ҡушылған талапты үтәмәне. Шул сәбәпле, комиссия ағзалары был гараждарҙы демонтажлау эшен башланы. Һүтеп алынған гараждар ваҡытлыса һаҡлау өсөн бүленгән майҙанға сығарыла.
Әгәр ҙә гараж хужаһы табылып, үҙ милкен кире ҡайтарырға теләй икән, бар сығымдарҙы ла үҙ өҫтөнә алырға тейеш буласаҡ. Алты ай эсендә хужалар табылмаһа, объектҡа хаҡ билдәләнеп, һатыуға ҡуйыласаҡ.
Балалар заманса бинала белем аласаҡ
Элекке 25-се лицейға күскән 17-се гимназия коллективы быйылғы уҡыу йылын яңы бинала ҡаршыларға әҙерләнә.
Әлеге ваҡытта гимназияға бирелгән был бинала капиталь ремонт эштәре аҙағына яҡынлаша. Реконструкция яһау һәм яңы ҡорамалдар һатып алыу өсөн гимназияға республика бюджетынан 80 млн. һум самаһы аҡса бүленгәйне.
Төп корпуста барған ремонт эштәре тамамланған тиергә лә була. Ҡайһы бер йыһаздар урынлаштырылған да инде. Әлеге ваҡытта бинаны йыйыштырып, таҙартырға, ҡалған мебелде урынлаштырырға ғына ҡалған, ә подряд ойошмаһының төп көсө өҫтәлмә ҡоролмаларҙағы эштәрҙе тамамлауға йүнәлтелгән.
Бѳгѳн ремонт эштәре башлыса тышта алып барыла. Эшселәр бинаның фасадын яңыртыу һәм йылытыу менән булыша. Ѳсѳнсѳ ҡаттағы тамаша, спорт залы, беренсе ҡаттағы ашхана файҙаланыуға әҙер. Икенсе һәм ѳсѳнсѳ ҡаттағы кабинеттарҙағы иҙәнгә линолеум түшәп, мебелдәр ултыртырға ғына ҡалған.
Төп эштәрҙән тыш, гимназия территорияһының тирә-яғында ла төҙөкләндереү, йәшелләндереү эштәре алып барыла, асфальт түшәлә, территория кәртәләнә һәм сүп-сар сығарыла.
Тѳҙѳк юлдар - ҡала йәме
Һуңғы йылдарҙа, юлдарға капиталь ремонт программаһы ғәмәлгә ашырылыу сәбәпле, юлдарҙағы соҡорҙарҙы ғына ремонтлау эштәре күпкә кәмене.
Күп осраҡта асфальттың емерелгән ѳлѳшѳ ҡырҡып алынып эшкәртелә һәм яңы асфальт менән юл тигеҙләнә. Ремонттан ҡалған материал башҡа ерҙәге соҡорҙарҙы һәм уйымдарҙы тигеҙләү ѳсѳн ҡулланыла.
Әлеге кѳндә ремонт эштәре Ломовка ауылында дауам итһә, сиратта Мата аръяғы районының Пушкин, Серебренников, Чапаев һәм Артамонов урамдарындағы юлдар тора. Яңы һәм 2-се Станция урамдарына таш түшәлде. Октябрҙең 50 йыллығы һәм Ғафури урамдарында юлдарҙағы етешһеҙлектәрҙе бѳтѳрѳү эштәре дауам итә. Был участкаларҙа яңы - махсус машина ярҙамында асфальтты инъекциялы яңыртыу алымы ҡулланыла. Битумлы эмульсия ваҡ таш менән ҡатнаштырылып, баҫым ярҙамында тейешле урынды тултыра. Был технология асфальтты ҡырҡып алмай ғына тейешле ҙурлыҡта һәм тәрәнлектә ремонт эшләү мѳмкинлеге бирә. Ул үҙ аллы һыуыныуы сәбәпле, каток ярҙамында тигеҙләү талап ителмәй.
Ҡалаға Ѳфѳ яғынан ингән ерҙә лә яңы алфальт түшәлеүе (һүрәттә) барыһы ѳсѳн дә ҡыуаныслы ваҡиға булды. Хәҙер автомобиль һѳйѳүселәргә имен-аман йѳрѳргә генә ҡала.
Матур ғаилә - ауыл киләсәге
Тырыш, эшсән ғаиләләр күбәйгән һайын, ауылыбыҙ ҙа матурланғандан-матурлана, тѳҙѳкләнә бара.
Ауылыбыҙҙағы тырыш ғаиләләрҙең береһе - Катя менән Данис Рәхмәтуллиндар тураһында мәҡәләм. Хѳкүмәт ҡарары менән ер бүлеп бирелгәс, Рәхмәтуллиндар ең һыҙғанып эшкә тотондо һәм ауылда тәүгеләрҙән булып, иркен, заманса йорт һалып инеүгә ѳлгәште. Күптәргә ѳлгѳ булып торған матур ғаилә гѳрләтеп донъя кѳтә бѳгѳн. Аҙбар тулы мал - йылҡы, һыйырҙар, һарыҡ-кәзәләр аҫрай, йыл һайын ҡаҙ йә күркә алып үҫтереү ҙә улар ѳсѳн ҡыйынлыҡ тыуҙырмай.
Ғаилә башлығы Кѳньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығының алдынғы хеҙмәткәре, Катя иһә мәктәптә эшләй. Тура һүҙле, спорт менән шѳғѳлләнгән, айыҡ тормошто үҙ иткән дәртле егеткә ауылдаштары ышаныс белдереп, депутат итеп һайланы һәм һис тә яңылышманы. Данис ауылда уҙғарылған бѳтә сараларҙа ла әүҙем ҡатнаша, йәмәғәт тормошоноң уртаһында ҡайнап йәшәй. Ниндәйҙер эште тормошҡа ашырыу ѳсѳн һәр ваҡыт бағыусылыҡ ярҙамы ла күрһәтә.
Миҙалға тап төшөрмәй
Республикала Ғаилә йылына арналған сираттағы мәҙәни сараны Нура китапханаһы китапханасыһы Фәниә Ғиззәтуллина үткәрҙе. Кисәгә быйыл “Әсәлек даны” миҙалына лайыҡ булған әсәләр - Айһылыу Ғилман ҡыҙы Ротовская һәм Әлиә Минәхәт ҡыҙы Ершовалар саҡырылды.
Айһылыу Ротовская Нура ауылында почтальон булып эшләй. Уңған хужабикә гөрләтеп донъяһын да ҡарарға өлгөрә. Әлбиттә, уға уң ҡулдары - балалары һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙер. Итәғәтле, тырыш, ярҙамсыл балалар үҫтерә Ротовскийҙар. Оло ҡыҙҙары Аделина ауылда үткәрелгән бер концерттан ситтә ҡалмай, ул матур бейей. Улдары Владик драма түңәрәгендә шөғөлләнә. Ғөмүмән, балалар ауыл биләмәһендә үткән бар сараларҙа ла актив ҡатнаша. Ҡатнаш ғаиләлә үҫеүҙәренә ҡарамаҫтан, ике телде лә үҙ иткәндәр. Спортта ла алдынғылыҡты бирмәйҙәр. Айһылыу Ғилман ҡыҙы үҙе күп балалы ғаиләлә тәрбиәләнеп үҫкәс, балаларын да эшһөйәр, тырыш, ихлас итеп тәрбиәләй. Улар өйҙәге, хужалыҡ эштәрен дә еренә еткереп башҡара.
Кәбеҫтә ярылмаһын өсөн
Ҡайһы бер кәбеҫтәләрҙең күсәне үҫкән ваҡытта ярыла. Ваҡытында ҡырҡып алмаһаң, иртә өлгөрә торған кәбеҫтәнең ярылыуын көт тә тор. Сөнки уларҙың япраҡтары йомшаҡ. Әммә быға юл ҡуймаҫҡа мөмкин.
Кәбеҫтәне тейешенсә ашламалар менән туҡландырһаң, йылыла үҫһә, матур булып ҙурая. Көндәр һыуытҡан ваҡытта япраҡ туҡымалары тупаҫлана (һыуҙы һаҡлар, һалҡындарға ҡаршы көрәшер өсөн). Йылытып ебәрһә, эстән туҡымалар үҫә башлай һәм бына шулар арҡаһында иҫке япраҡтар ярыла. Кәбеҫтәгә даими рәүештә һыу ҙа һибеп тороғоҙ, үҫкән ваҡытында ғына ашлағыҙ. Күсәнләнә башлағанда әҙерәк туҡландырырға кәрәк.
Бейеүсе булырға теләгән актер
Алдан яҙылыу башланды
Матбуғат баҫмаларына ағымдағы йылдың икенсе яртыһына яҙылыу тамамланды. “Йәшлек” менән бергә ҡалғандарға рәхмәт белдерәбеҙ. Һеҙ – беҙҙең һыналған һәм ышаныслы дуҫтар!
Әле гәзит-журналдарға киләһе йылдың тәүге алты айына алдан яҙылырға мөмкин. “Иҫке” хаҡтар менән. Акция 31 авгусҡаса дауам итә. Һуңынан, төп подписка ваҡыты башланғас, хаҡ бер ни тиклем күтәреләсәк.
Бергә булдыҡ, бергә ҡалайыҡ!
Дата: 09.07.2018
"Башҡорт халыҡ геройы" миҙалы буласаҡ
Башҡортостанда яңы награда – «Башҡорт халыҡ геройы» миҙалы барлыҡҡа киләсәк. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы награданың иң яҡшы эскизын уйлап сығарыуға асыҡ конкурста ҡатнашырға саҡыра. Йәмәғәт наградаһын ойоштороу тураһында ҡарар 28 июндә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ултырышында ҡабул ителде.
«Башҡорт халыҡ геройы» тигән маҡтаулы исем Ҡоролтайҙың граждандарҙы башҡорт халҡы алдында айырым ҙур ҡаҙаныштары, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрлегендәге айырым ҡаҙаныштары, халыҡтар араһында татыулыҡты, дуҫлыҡты һәм хеҙмәттәшлекте нығытыуҙағы ҡаҙаныштары, башҡорт халҡын яҡлау эшендә батырлыҡ, ҡыйыулыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәткәне һәм дәүләт, республика һәм башҡорт халҡы алдында башҡа ҡаҙаныштары өсөн иң юғары бүләкләү формаһы буласаҡ. Маҡтаулы исемде үлгәндән һуң да бирергә мөмкин», — тип хәбәр иттеләр Башҡарма комитетында.
Конкурста ҡатнашыуға художество һәм аң-белем таратыу эшмәкәрлеген алып барған юридик һәм физик шәхестәр, шул иҫәптән ижади коллективтар, инициативалы төркөмдәр һәм ойошмалар саҡырыла.
Сергей Аксаков исемендәге әҙәби премияға эштәр ҡабул ителә
Башҡортостанда 2018 йылда Сергей Аксаков исемендәге әҙәби премияға эштәр ҡабул ителә. «С.Т. Аксаков исемендәге әҙәби премия тураһында»ғы положениеға ярашлы бер Премия әҫәрҙәре һәм ижтимағи эшмәкәрлеге «Рәсәй әҙәбиәтенең юғары нәфис һәм рухи-әхлаҡи традицияларына тап килгән, тыуған ергә һәм уның халҡына ҡарата һөйөү идеалдарын раҫлаған һәм бөтә Рәсәйҙә танылыу алған» яҙыусыларға, публицистарға һәм әҙәби тәнҡитселәргә бирелә.
Конкурсҡа эштәрҙе ҡабул итеү ваҡытына тиклем бер йыл алдан айырым китап булып сыҡҡан, матбуғат баҫмаһында баҫылған йәки башҡа юл менән баҫылып сыҡҡан әҙәбиәт һәм сәнғәт әҫәрҙәре ҡабул ителә. Бер үк эште бер ваҡытта Премияға һәм башҡа дәүләт наградаһына тәҡдим итергә ярамай.
Кандидаттарҙы ижади союздар, йәмәғәт ойошмалары, уҡыу йорттары, мәҙәниәт учреждениелары, киң мәғлүмәт саралары редакциялары, дәүләт власы органдары тәҡдим итә. Авторҙар коллективы дәғүә итә алмай, сөнки Премия шәхсән бер дәғүәсегә бирелә.
Конкурс буйынса үтмәгән эштәр тағы бер тапҡыр Премияға дәғүә итә ала. Шул уҡ ваҡытта документтар ҡабат тапшырыла.
Йәйге фестивалдәр
Был аҙнала Башҡортостан халҡын бер юлы ике ҡыҙыҡлы фестиваль көтә. Шәмбе, 14 июлдә, «Первушино» аэродромында «Безумные гонки» тигән алтынсы экстремаль уҙыш һәм «Һабантуй-Terratuy» башлана.
«Тамашасылар Башҡортостанда үтә еңел бөтөн металдан етештерелгән самолетты күрә ала. Осоу сараһы тулыһынса Рәсәй материалдарынан йыйылған. Өфө летчиктары «Альтаир-10» исемен алған яңы самолетта осоп ҡараны ла инде», — тип һөйләне ойоштороусылар.
Балалар өсөн төрлө уйындар, аниматорҙар була. Шулай уҡ ҡатнашыусылар һәм тамашасылар өсөн концерт, конкурстар күҙалланған. Иртәнге сәғәт 11-ҙә башлана.
Шулай уҡ 14 июлдә «Альтаир-10» фестивален ҡарарға мөмкин. Был көндө De Bufo гримында Өфө театры «Лыба» спектакленең премьераһын тәҡдим итә. Башҡа артистарҙан оҡшаш постановкалар тағы 18 авгусҡа һәм 15 сентябргә күҙалланған.
"Яҙ королева"һын йәй һайлайҙар
Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенты, Линара Таһированың «Һылыуҡай-Bashkirian beauty» студияһы тәрбиәләнеүсеһе Зөһрә Мөхәрәмова республиканан ғына түгел, бөтә Рәсәй исеменән 10 июлдә Минскиҙа үтәсәк «Яҙ королеваһы-2018» XXVII Халыҡ-ара вуз-ара грация һәм артислыҡ оҫталығы конкурсы финалында сығыш яһай.
Таж һәм «Яҙ королеваһы» исеме өсөн Рәсәйҙән, Армениянан, Белоруссиянан һәм Латвиянан һигеҙ студент көрәшә.
Быйылғы конкурстың төп темаһы – «Хыял лайнерында сәйәхәт». Конкурс программаһында – дефиле, бейеү, интеллектуаль һәм ижади конкурстар, тип хәбәр итә ойоштороусылар.
Бәйгеселәр «Яҙ королеваһы», «Беренсе вице-Яҙ королеваһы», «Икенсе вице-Яҙ королеваһы», шулай уҡ «Нәзәҡәтлек королеваһы», «Ижад королеваһы», «Артислыҡ королеваһы», «Һөйкөмлөлөк королеваһы» тигән исемдәргә лайыҡ буласаҡ.
Бынан тыш, «Оnline Яҙ королеваһы» һайлана. Тауыш биреү башланған да инде һәм 10 июлгә тиклем дауам итә.
Башҡортостан һылыуҡайына һылтанма буйынса күсеп, тауыш бирергә була.
10 июль
10 ИЮЛЬ, ШИШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Сибай ҡалаһынан һәүәҫкәр йырсы Йәғәфәр Нәҙершин.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Әҙәбиәт. Таңсулпан Ғарипова.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Зөлфәр Хисмәтуллиндың ҡыҫҡа хикәйәләре.
13.15, 23.15 Концерт. Инструменталь музыка.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Флүрә Солтанова. «Теле барҙың - иле бар». 2000 йылда әҙерләнгән тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа–премьера». Рәфис Сирусин. «Һалҡын шишмә». Фәриҙә Ҡыямова көйө һәм һүҙҙәре.
17.15 «Йәшәү йәме».
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
“Яҙ королеваһы”н йәй һайлайҙар
Һорауҙарығыҙ булһа...
11 июлдә көндөҙгө сәғәт 2-нән 4-кә тиклем Бөрйән районы хакимиәте бинаһында (Иҫке Собханғол ауылы, Ленин урамы, 61) Рәсәй Социаль страховка фондының Башҡортостандағы төбәк бүлексәһе идарасыһы Марат Мөьмин улы Латипов граждандарҙы ҡабул итә.
Рәсәй чемпионатына кем бара?
Аҙна ямғырҙан башланды
Яңы закон — халыҡ мәнфәғәтендә
Хыялыңдан һис тә яҙма, ҡарап атла “Ҡош юлы”на!
Мөғжизәләр алда әле
Мөғжизәгә килә ышанғы...
Футбол буйынса Рәсәй йыйылма командаһының Донъя чемпионатындағы һуңғы сығышынан һуң ошо йыр һүҙҙәре иҫкә төштө. Ватандаштарыбыҙ сираттағы матчта еңелгәндән һуң, тәүгә күңелдә өмөтһөҙлөк хисе тыуманы. Ҡәнәғәтһеҙлек, үкенес тойғолары булды, әммә был төңөлөү түгел ине.
Груша тирәләй
Уҡтары сәпкә тейҙе
Үткән ял көндәрендә Иглин районында “Мәргән уҡсы” традицион яндан уҡ атыу буйынса халыҡ-ара фестивале уҙҙы. Сара халыҡтарҙың тарихи, этник, фольклор һәм мәҙәни мираҫын өйрәнеү, традицион яндан уҡ атыу һәм атта һыбай килеш уҡ атыу шөғөлдәрен популярлаштырыу, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау маҡсатында уҙғарылды.
“Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!”
Йәмле Ҡыҙыл буйында урынлашҡан Әлмөхәмәт ауылы МТС-ы төрлө төбәктәрҙә йәшәгән яҡташтарын “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамына йыйҙы. Яҙмыш еле кешене ҡайҙа ғына ташлаһа ла, йөрөгән юлдары ҡайҙа ғына илтһә лә, уның өсөн тыуған ауылы, ғәзиз төйәге, тәү башлап тәпәй баҫҡан ере иң яҡыны булып ҡала. Әйткәндәй, ауылға нигеҙ һалыныуға быйыл – 80 йыл.
Ирек КИНЙӘБУЛАТОВ: “Барыр юлым – һеҙ бараһы юлдар, Йөрәгемдә – һеҙҙең ялҡындар...”
Эй, кешеләр, һеҙгә ашығамын,
Бармы икән миндә эшегеҙ?
Мин бит һеҙһеҙ бер кем түгел ерҙә,
Мин бит кеше түгел кешеһеҙ.
Иң шифалы ҡымыҙ — Баймаҡта!
Халҡыбыҙҙың милли эсемлеге ҡымыҙ үҙенең шифаһы — бик күп сирҙе дауалауы, тәнгә сихәт, йәнгә рәхәт биреүе, һыуһынды ҡандыра алыуы менән ата-бабаларыбыҙҙың яратҡан эсемлегенә әүерелгән. Иң хөрмәтле ҡунаҡтарҙы ҡымыҙ менән ҡаршылар булғандар. Батырҙар эсемлеге бөгөн дә ҙур ихтыяж менән файҙалана.
Салауат СӘҒИТОВ: “Иң мөһиме – балалар бәхете!”
Ишембайҙа һырғалаҡ төҙөлә
Күңелдәренә ни сәсһәң...
Ижади ғаиләләрҙән “Үрнәк ал”
Һәр саҡ һаҡта
“Өйрәнгәнең – үҙеңә, бәйләгәнең – һатыуға”
Үәт, ҡыҙыҡ! (06.07.2018)
Алһыу АБСАЛИҠОВА
Хозур тәбиғәтле, бай тарихлы Иглин районының Иҫке Ҡобау ауылында тыуып үҫтем. Бала саҡтан бирле һүрәт төшөрөргә яратам, шуға күрә, 2012 йылдан алып Ҡасим Дәүләткилдиев исемендәге Республика һынлы сәнғәт гимназия-интернатында уҡыным. Быйыл диплом эшен “биш”кә тапшырып, мәктәпте “алтын миҙал”ға тамамланым.
Һүрәт төшөрөүҙән тыш, шулай уҡ спорт (волейбол һәм еңел атлетика) менән шөғөлләнәм, халыҡ бейеүҙәре менән төрлө концертта сығыш яһайым. Олимпиадаларҙа, конференцияларҙа, тел һәм мәҙәниәт менән бәйле булған сараларҙа, “Тамыр” студияһының “Һорау+Яуап=Портрет” тапшырыуында әүҙем ҡатнашам.
Онотолмаҫлыҡ бала саҡ, мәктәп йылдары, бик күңелле, һағышлы, хәтирәләргә бай үтте һәм хәҙер имтихандарҙы тапшырғас, киләсәгемде һайлау юлында торам. Киләсәктә лә тормош шулай яңы асыштарға, ихлас дуҫтарға бай булыр тип ышанам. Йәштәргә уңыш теләйем, ниндәй генә ауырлыҡтар булмаһын, үҙ маҡсаттарығыҙға ирешегеҙ, халҡыбыҙҙың телен, мәҙәниәтен, тарихын хөрмәт итеп, матур тормош ҡороғоҙ. Барыһы ла тик үҙ ҡулығыҙҙа!
Ул һәр саҡ беҙҙең менән
2018 йылдың 2 июлендә Башҡортостандың халыҡ шағиры Абдулхаҡ Игебаевҡа 88 йәш тулған булыр ине. Ике йыл инде беҙ уның тыуған көнөн ҡыҙым менән икәү генә ҡаршылайбыҙ. Йылдар буйы йәшәп килгән йола онотолдо. Уның тыуған көнө алдынан беҙ сәскә ала инек (өсөбөҙ ҙә аҡ сәскә яратабыҙ), уны вазаға ултыртабыҙ ҙа күренмәгәнерәк урынға ҡуябыҙ, пакетта – бүләк. Тыуған көнөндә иртән торабыҙ ҙа ваза менән сәскәне, бүләк һалынған пакетты алып:
Трата там, трата там,
Мин бит һине яратам, – тип һамаҡлай-һамаҡлай ул ятҡан бүлмәгә йүнәләбеҙ. Беҙҙең тауышҡа ул һикереп тороп баҫа. Беҙ, матур теләктәр теләп, сәскәле вазаны, пакетты бирәбеҙ ҙә үҙен ҡосаҡлап, үпәсләп, арҡаһынан һөйөп, ҡыҙым менән кухняға сәй әҙерләргә сығып китәбеҙ, ул бала һымаҡ пакеттағы бүләктәрҙе ҡарап ҡала.
Беҙ сәй табыны әҙерләүгә йыуынып, кейенеп-яһанып, йылмайып кухняға килеп инә. Ошолай ҡаршы ала инек һәр беребеҙҙең тыуған көнөн. Хәҙер уны һағынып, юҡһынып, уны һөйләй-һөйләй ҡыҙым менән икәү генә сәй эсергә ултырабыҙ.
Абдулхаҡтың тыуған көнө алдынан гәзиткә нимә бирергә икән, тип уйландыҡ. Йәшлек, ғүмер хаҡында шиғри шәлкем әҙерләргә уйлағайныҡ та, икенсе фекергә килдек. Халыҡ шағирының рухын сафландырыу, яңыртыу, ҡараңғы гүрҙәре яҡтырып китһен тигән ниәт менән уны хөрмәт иткән, яҡын күреп ҡотлаған ҡәләмдәштәренең, дуҫтарының йөрәк һүҙен бирергә булдыҡ.
Ауырлыҡтар аша бәхет: утта һәләк булған журналистың ҡыҙы йәнә лә ғаиләле булды
Һәммәгеҙҙең дә иҫендәлер - 2015 йылдың 9 майҙан 10-на ҡараған төндә Өфөлә булған янғында "Тамаша" журналында эшләгән коллегабыҙ Альмира Кәримова һәләк булды. Ут шулай уҡ уның ейәнсәрен дә аяманы. Ҡыҙы Динара тәне һәм тын юлдары бешеп, ауыр хәлдә дауаханаға оҙатылды.
Ошо өс йыл эсендә Динара ҙур ҡыйынлыҡтарға дуҫар булды. Шулай ҙа ул һынманы, йәшәү өсөн көрәште.
Динара Кәримова тураһындағы мәҡәлә:
https://mkset.ru/news/society/08-07-2018/trudnoe-schastie-doch-pogibshey-v-ogne-zhurnalistki-iz-ufy-vnov-obrela-semyu
Йондоҙнамә (9-15 июль)
Туристар өсөн яңы һуҡмаҡ
Башҡортостанда туристар өсөн Ҙур Көньяҡ Урал һуҡмағын һалалар. Походҡа Рәсәй география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе һәм Башҡортостан Экология министрлығы белгестәре сыҡты. Маршрут Белореттан башлана, Еләктау түбәһе аша бара, Отнурок ауылына төшә, һуңынан Яланғас тауы аша Торналар һаҙлығына үтә. Артабан маршурт Инйәр тештәре, Көмәрҙәк һәм Баштау һырттары аша «Ирәмәл» тәбиғәт паркы аша уҙа.
Маршрут оҙонлоғо яҡынса 140-150 саҡрым тәшкил итә. Уртаса статистик турист был арауыҡты бер аҙна эсендә үтә ала. Рекорд ҡуйыусылар ҙа бар – Кирилл Фронюк был араны 36 сәғәт эсендә үткән. Социаль селтәрҙәге сәхифәһендә ул тәжрибәһе хаҡында һөйләй.
Походта ҡатнашыусыларҙың маҡсаты – маршрутты маркировкалау, билдәләр эшләү, уның тасуирламаһын һәм картаһын әҙерләү. Был эш тамамланғас туристар яңы маршрут менән үҙаллы йәки туроператорҙар аша файҙалана ала, тип билдәләнеләр Башҡортостандың Экология министрлығында.
9 июль
9 ИЮЛЬ, ДҮШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Ижади портрет». Ғайса Хөсәйенов.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Театр. М.Ғафури ис.БДАДТ актрисаһы Римма Ҡаһарманова ҡатнаша.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Рәмил Дәүләтҡолов. «Ауҙағы суртан».
13.15, 23.15 Концерт. Рәйсә Ғәлимуллина йырлай.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Муса Гәрәев. «Штурмовиктар һөжүмгә бара». 1982 йылда яҙылған тапшырыу.
17.15 «Борон-борон заманда». Ялҡауҙар тураһында.
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм, баш ҡалам”.
Дата: 08.07.2018
Мөхәббәт һәм тоғролоҡ нигеҙе
Бөгөн илдә Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөн билдәләнә. Был байрам 2008 йылда булдырылды. Ғаилә ҡиммәттәрен һаҡлап ҡалыуға, ғаиләләрҙе мөнәсәбәттәрҙе нығытыуға йүнәлтелгән. Ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнөнә арнап төрлө саралар уҙғарыла. Өфөлә “Башҡортостан” сауҙа үҙәге алдындағы майҙанда байрамса тамаша ҡаралған. Бында уйындар, конкурстар, спорт ярыштары, оҫталыҡ дәрестәре ойошторола. Якутов паркында ла бай йөкмәткеле күңел-асыу программаһы була. Район үҙәктәре һәм ҡалаларҙа “Мөхәббәт һәм тоғролоҡ өсөн” тигән миҙалдар тапшырыу тантаналары үткәрелә. Был награда менән 50, 60, 70, 75 йыл бергә йәшәгән оло йәштәге парҙар бүләкләнә. Йәмғеһе 80 миҙал бирелә, тип хәбәр итәләр Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан.
8 июль
8 ИЮЛЬ, ЙӘКШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Атайсал».
11.15, 20.15 «Илһам». «Йондоҙло йәй». Факиһа Туғыҙбаева шиғырҙары.
13.15, 23.15 «Ғаилә дуэттары». Музыкаль программа.
14.05 Радиоспектакль. Рәис Низамов. «Икмәк тәме».
15.15 «Хазина». «Арғужа» йырының тарихы.
17.15 «Яҙмыштарҙа - ил тарихы». Ҡәнзәфәр бей.
18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Гөлназ Гәрәева.
19.15 «Халыҡ медицинаһы». Фәриҙә Ситдиҡова.
Сәскәһен ниңә өҙәләр?
Баҡсасылар араһында картуф сәскәһен өҙөү-өҙмәү тураһында бәхәстәр күп. Ҡайһы берәүҙәрҙең фекеренсә, былай эшләһәң, картуфта аҡһым һәм С витамины күп була. Икенселәр сәскәне түгел, ә емшәндәрен өҙөргә тәҡдим итә. Йәнәһе, уның урынына икенселәре үҫеп сығасаҡ, картуф көҙгә тиклем сәскә атып ултырасаҡ. Өсөнсөләр бөрөләрҙе асылырға ирек бирмәйенсә өҙөп алыу яғында. Ҙур майҙанда быларҙы эшләү ауырыраҡ, әлбиттә. Әммә бәләкәй баҡсала тәжрибә үткәреп ҡарарға мөмкин.
Ғалимдарҙың тәжрибәләре күрһәтеүенсә, сәскәләрҙе, бөрөләрҙе өҙөү картуф сорттарына төрлөсә йоғонто яһай. Уртаса өлгөргәндәренең уңышы арта, иртә өлгөргәндәрҙекендә үҙгәрештәр булмаған. Баҡсасылар картуфты алырға ике аҙна ҡалғас, һабағын сабырға тәҡдим итә. Былай эшләһәң, ҡабығы тиҙ ҡалынаясаҡ. Уңыш та оҙаҡ һаҡланасаҡ.
71 йыл никахта йәшәйҙәр! Өлгө алығыҙ!
Кашаф Әғлетдин улы һәм Сажиҙә Мөхәмәтлатип ҡыҙы Сәмиғуллиндар 71 йыл бергә, әммә һаман да бер-береһенә һөйөү тулы күҙҙәре менән ҡарай.
Улар 1947 йылда таныша. Буласаҡ контрразведчик, Бөйөк Ватан һуғышы ҡатнашыусыһы Йәрмәкәй районына командировкаға килә. Унда шишмә буйында биҙрәһенә һыу тултырып торған матур ҡыҙҙы осрата. Йәштәр таныша һәм өс көн үткәс өйләнешә.
Кашаф һәм Сажиҙә ныҡлы никахтары менән генә айырылып тормаған. Ир менән ҡатын һәр саҡ мохтаждарға ярҙам иткән һәм бөгөн дә пенсияның бер өлөшөн хәйриәлеккә тотона. Йәрмәкәй ауылында мәсет төҙөү өсөн Кашаф Сәмиғуллин бер миллион һум тапшырған. Уларҙы мәктәптәргә һәм балалар баҡсаларына йыш ҡына ҡунаҡҡа саҡыралар.
Бөтә Рәсәй ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ көнө алдынан Сәмиғуллиндарға «Һөйөү һәм тоғролоҡ өсөн» миҙалын тапшырҙылар.
Хоҙай уларға ныҡлы һаулыҡ бирһен.
Дата: 07.07.2018
Мәкле кекс
4 йомортҡа, 150 г шәкәр, 125 г аҡ май, 150 г он, 150 г мәк, бер ҡалаҡ ҡамыр ҡабартҡыс (разрыхлитель), ванилин, 70 мл һөт кәрәк.
Мәктең өҫтөнә һөт ҡойоп, талғын утта 5 минут ҡайнатып алырға ла, һауыттың өҫтөн ҡапҡас менән ябып, 20 – 30 минут ултыртып торорға. Һуңынан мәкте һөҙөргә. Һөт һарҡып бөткәс, массаны төйөп, тағы ла йомшартырға. Йомортҡаның ағын һарыһынан айырып, һарыһына шәкәр, май һалып, миксер менән болғатырға, ҡамыр ҡабартҡыс, он, мәк ҡушып, ҡамыр әҙерләргә. Йомортҡаның ағын ныҡ итеп күпертергә һәм әҙер ҡамырға өлөшләп һалырға. Кекс 180 градуслы мейестә ярты сәғәттә бешә.
Дата: 06.07.2018
7 июль
7 ИЮЛЬ, ШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
9.15, 18.15 Мәҙәниәт яңылыҡтары.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Нажия Игеҙйәнова ҡатнаша. Гөлсирә Ғиззәтуллина алып бара, 2010 йылғы тапшырыу.
11.15, 20.15 «Илһам». Абдулхаҡ Игебаев шиғырҙары.
13.15, 23.15 Концерт. «Ауылымдың айлы кистәре».
14.05 Радиоспектакль. Рәис Низамов. «Икмәк тәме».
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа - премьера». Ф.Париж, А.Ханов. «Бир ҡулыңды».
17.15 «Көлкөхана». Марат Кәримов. «Төнгө смена».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфө, баш ҡалам».
19.15 «Ижади портрет». Асия Нафиҡова.
7 июль
4 ИЮЛЬ, ШАРШАМБЫ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Хазина». «Арғужа» йыры тарихы.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Мәғариф. Эпос ғилеменең хәҙерге проблемалары һәм киләсәге. Розалия Солтангәрәева ҡатнаша.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Илгиҙәр Диҡҡәт. «Ырыу ҡошо - торна».
13.15, 23.15 Концерт. «Халыҡ таланттары» шәлкеменән.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Риф Сөләймәнов. «Халыҡ йыры-халыҡҡа». 1989 йылдағы тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар» - балаларға». Фәрзәнә Аҡбулатова. «Аҡ тауыҡтың себеше ҡайҙа булған?».
17.15 «Борон-борон заманда». Балалар урлашыу тураһында һөйләй.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфө, баш ҡалам».
Һыуҙың сираттағы ҡорбаны...
Бөгөн иртәнге сәғәт 5 тирәһендә Краснокама районында тотош ғаилә һыуҙа батып юҡҡа сыҡты.
Ағиҙел ҡалаһынан Сауыҙ күленә ял итергә килгән 35 йәшлек ир, 33 йәшлек ҡатын һәм йәш ярымлыҡ улдары менән ВАЗ-2115 машинаһында йоҡлаған. Төндә автомобиль күл төбөнә киткән.
Фажиғә урынына хоҡуҡ һаҡлаусылар килгән, машинаны һәм кәүҙәләрҙе Дүртөйлө володаздары алып сыҡҡан.
Әйткәндәй бындай фажиғә былтыр Хәйбулла районында ла булды. Унда ла бәләкәй балалы ир һәм ҡатын һыуҙа һәләк булдылар.
Изге теләк - бәхеткә юл
Ауылда туй гөрләй. Әле төҙөлөп тә бөтмәгән, ҡыйығы ғына ябылған йортта ҡунаҡтар бейеп-йырлап күңел аса, йәштәргә теләктәр теләй.
- Ғаилә усағығыҙ дөрләп торһон, берҙәм көс менән төҙөлөп бөтәсәк йортоғоҙҙоң һәр тәҙрәһенән балалар ҡараһын, уларҙың шат тауышынан яңғырап торһон, - тип теләк теләй бер ҡунаҡ.
Был матур теләктәргә лә хәҙер 11 йыл үтеп киткән. Ҡунаҡтың да теләге ҡабул булған. Ысынлап та, ғаилә башлығының - атайҙарының эштән ҡайтыуын ҙур йорттоң өс тәҙрәһенән өс ғәзизе түҙемһеҙләнеп көтөп тора хәҙер.
Аҙналыла йәшәгән Земфира һәм Зәки Мөхәмәтйәновтар - ауылда үҙ нигеҙен ҡороп, гөрләтеп донъя көткән бәхетле парҙарҙың береһе. Уларҙың йорто ауылға йәм өҫтәп, башҡаларға өлгө булып, әллә ҡайҙан балҡып ултырғандай.
2007 йыл - Мөхәмәтйәновтарҙың матур ғаиләһе барлыҡҡа килеү йылы. Зәки ул ваҡытҡа Әбйәлил һөнәрселек училищеһында водитель һөнәрен үҙләштереп, Алыҫ Көнсығышта хәр- би хеҙмәт юлын үтеп, ир ҡорона еткән егет була. 93-сө йылда тимер юлында монтер булып эш башлай. Шул мәлдән алып эшенә тоғро ҡалған Зәки Мырҙабай улы бөгөнгө көндә Белорет юл дистанцияһында участка начальнигы вазифаһын башҡара. Һамар ҡалаһының Тимер юл институтында юғары белем дә ала.
Хаҡтар арта, тарифтар үҙгәрә
Белореттар тарифтарҙың күтәрелеүен түләү квитанцияларында күрәсәк. Беҙҙә һыу, газ, йылылыҡ ѳсѳн уртаса үҙгәреш 4 проценттан артмаясаҡ. Электр уты менән тәьмин итеүгә генә хаҡ күберәк, 4,8 процент тәшкил итәсәк. Быға тиклем йылылыҡ энергияһына тариф 1 807 һум булһа, 1 июлдән ул 1 879 һумға тиклем артты. Был һандар дѳйѳм республика күрһәткесенән юғары түгел. Бынан тыш, хәҙер ҡала халҡы йылылыҡ менән файҙаланған осор ѳсѳн генә, йәғни 8 айға ғына түләү квитанциялары аласаҡ. Быға тиклем был сумма йыл буйы түләнелә ине. Әле халыҡ былтыр файҙаланған йылылыҡ ѳсѳн түләй, сентябрҙә был осор ѳсѳн һуңғы квитанция киләсәк. 1 октябрҙән йылытыу миҙгеленә инмәгән 4 ай иҫәпкә индерелмәйәсәк. Яңы түләү системаһына күсеү йылылыҡ менән файҙаланған осор ѳсѳн иҫәпләшеүҙе асыҡ итәсәк тип белдерә белгестәр.
Егәҙе яңырыу кисерә
130 йыл. Был әҙ ҙә, күп тә һымаҡ. Ошо ваҡыт эсендә ниндәй генә хәл-ваҡиғалар булмаған да, кемдәр генә килеп китмәгән бында. Ни генә булмаһын, Егәҙе һәр саҡ райондың иң алдынғы, иң әүҙем ауылдарының береһе булып ҡала. Иң мөһиме - башҡорттарҙың, урыҫтарҙың һәм башҡа милләт кешеләренең берҙәм һәм татыу йәшәүе.
Тарихҡа килгәндә, Егәҙе йылғаһы янында 1888 йылда кирбес етештереү заводы төҙөүҙән башланып китә. Барлыҡҡа килгән ауылды Егәҙе заводы тип йөрөтә башлайҙар. Завод эшселәре өсөн йорттар, контора төҙөлә. 1893 йылда тирә-яҡтан халыҡ яңы төҙөлгән заводҡа ағыла башлай. 250 ихатала 1 100 кеше йәшәй. 1895 йылда сөгөн ҡойоу заводы ебәрелгәс, халыҡ тағы ла ишәйә. Эшкә Ботай, Ҡарағай, Сырышҡы, Көйөк, Хоҙайбирҙе, Ҡуртаҙа, Өскәзә, Еҙем, Комарово, Кукашка ауылдарынан башҡорттар йәлеп ителә. 1920 йылда беренсе мәктәп асыла. Егәҙе дауаханаһы завод менән бер үк ваҡытта төҙөлә. 1949 йылда китапхана асыла.
Отҡор ҙа, уңған да үҙҙәре!
...Уларҙа ғаләмдең бар изгелеге, аҡылы, йомартлығы тупланғандай. Ана бит, йѳҙҙәрендәге һәр һыр-йыйырсыҡтан - нур, тыйнаҡ ҡына кеткелдәүҙәренән күңелгә йылы тарала...
Әзекәй ауыл китапханаһында Ғаилә йылы уңайынан ойошторолған “Алтын тирмә” уйынына йыйылған аллы-гѳллѳ кейемле ҡупшы ѳләсәйҙәргә - Мәүлидә Усманова, Сәкинә Таһирова, Рабиға Сәғәҙәтова, Сәғиҙә Мѳлѳкова, Таңһылыу Басариева, Ғәлиә Шәрәфетдинова, Сания Сәғәҙәтова, Сара Баймѳхәмәтоваға ҡарап, һоҡланмау мѳмкин түгел ине.
Юлдар ярып, алға бара “Ҡуңыр буға”
Илдә иҡтисади кѳрсѳк барған осорҙа тѳрлѳ ойошма, клуб, мәктәптәрҙе ябыу, оптималләштереү шауҡымы әҙәбиәткә лә үҙ йоғонтоһон яһамай ҡалманы. Ошондай ҡатмарлы осорҙа Урал һәм Урал аръяғы ижадсыларын берләштергән ирекле ойошма тѳҙѳү талабы килеп баҫа һәм 2013 йылдың 30 майында Урал аръяғы ижади көстәренең "Ҡуңыр буға" берләшмәһе" төбәк йәмәғәт ойошмаһына нигеҙ һалына.
Ошо кѳндәрҙә Сосновка ауыл мәҙәниәт йортонда ижади кѳстәрҙе туплау, йәш кѳстәрҙе, бигерәк тә балаларҙы әҙәбиәткә ылыҡтырыу маҡсатынан ойошторолған ойошма үҙенең 5 йыллыҡ юбилейын туйланы.
Күҙгә күренеп матурая
Былтыр беҙҙең ҡала бер юлы ике - «Бәләкәй ҡалалар паркы» һәм «Ҡала мөхите» проекттарында ҡатнашҡайны. Һуңғы проектҡа ярашлы, Ленин урамындағы скверҙа һәм йорт алды территорияларында ремонт башҡарылды. Бының буйынса 41 күп фатирлы йорт ингән 22 йортҡа капиталь ремонт яһалды. Федераль проект быйыл да тормошҡа ашырыласаҡ, һөҙөмтәлә 34 йорт алды төҙөкләндереләсәк.
Әлеге ваҡытта ҡыҙыу төҙөкләндереү эштәре бара. Тулы ҡеүәткә асфальттар түшәлә, күп фатирлы йорттар һәм улар янындағы территориялар ремонтлана. Быйылғы эш күләме былтырғынан тағы ла күберәк булыуын айырым билдәләп үтеү кәрәк. Үткән йылда 22 йорт алды ремонтланһа, быйыл иһә был һан 34-кә етте.
Бурысһыҙ йөрөүең хәйерле
Белорет юлдарында ѳс йыл рәттән “Юл приставы” аппарат-программа комплексы эш алып бара. Күптән түгел, Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан, сираттағы рейд ойошторолдо. Уның ярҙамында төрлө түләүҙәре булған автомобиль хужаларынан аҡсалата бурыстар ҡайтарылды.
Был юлы аппарат-программа комплексы транспорт әүҙем хәрәкәт иткән Октябрҙең 50 йыллығы урамында урынлаштырылды. Өс сәғәт эсендә суд приставтары хеҙмәте һәм ЮХХДИ инспекторҙары тарафынан 50-гә яҡын автомобиль туҡтатылды. Рейд барышында 1 миллион 152 мең һум суммаға 10 арест һалынды.
Шуларҙың алтауһы - автомобилдәргә. Ике автомобиль хужаһы бурыстарын шунда уҡ ҡапланы. Шулай уҡ терминал аша банк карталары буйынса 70 мең һум күләмендә бурыс аҡсаһы ҡайтарылды. “Юл приставы” аппарат-программа комплексы республикала әлегә берәү генә. Киләсәктә бѳтә бүлектәрҙе лә ошондай махсус ҡорамал менән тәьмин итеү планлаштырыла. Тик был эштең ҡайһы ваҡытта тормошҡа ашырылыуы әлегә аныҡ ҡына билдәле түгел. Шуға күрә республика райондары буйлап рейд яһау дауам итәсәк.
Уйланырға ваҡыт
14 июль белореттар Ҡала көнөн билдәләй. Ошо дата айҡанлы беҙгә республиканың башҡа ҡала һәм райондарынан да күп ҡунаҡтар киләсәк.
Үкенескә ҡаршы, әлегә ҡала ҡунаҡ ҡаршыларға тулыһынса әҙер тип әйтеп булмай. Урамдағы һәр йорт тиерлек төрлө иғландар, рекламалар менән сыбарланған, ҡайһы бер йорт алдарында контейнерҙар сүп-сар менән тулған. Ысынлап та, әгәр иғтибар менән ҡараһаң, эргә- тирәлә иғлан йәбештерелмәгән бер генә ҡоролма, йорт та ҡалмаған тиерлек. Үҙ хеҙмәтен тәҡдим итеүселәр, йәки нимәлер һатыусылар, ҡайҙалыр саҡырыусылар йорт һәм уларҙың ишектәрен генә түгел, урамдағы ағастарҙы, һыу торбаларын, туҡталыштарҙы, киоскыларҙың береһен дә буш ҡалдырмай. Ә бит быларҙың барыһы ла муниципаль милек һанала. Тимәк, уны төрлө яҙыулы ҡағыҙҙар менән сыбарлаусылар ҡала милкен боҙа булып сыға. Белореттарҙың күбеһе бындай ҡылыҡ менән риза булмаһа ла, тәртип боҙоусылар туҡтамай. Рөхсәтһеҙ иғлан йәбештереү административ хоҡуҡ боҙоуға инә һәм бының өсөн тәртип боҙоусы яуап бирергә тейеш. Ғәҙәттә, ғәйеплеләрҙе табыу артыҡ ҡыйынлыҡ тыуҙырмай, һәр иғланда телефон һандары, адрестар күрһәтелгән була.
Аллы-гөллө иғландарҙан тыш, сүп контейнерҙары янында көнкүреш техникаһы, иҫке тәгәрмәстәр, мебель, төҙөлөш материалдары ла туҙып ята. Бындай сүп-сарҙы хужалар үҙҙәре ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына алып барырға тейеш тә бит. Тик улар был эште башҡалар иңенә һалыуҙы хуп күрә.
«Мираҫ» ансамбле Парижды яулай
ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-квартираһында CIOFF (Фольклор һәм традицион сәнғәт фестивалдәрен ойоштороусы халыҡ-ара советы) булышлығында донъяның төрлө мөйөштәренән илдәрҙең һәм төбәктәрҙең матди булмаған мираҫын һәм мәҙәни төрлөлөгөн һаҡлауға арналған «CIOFF® Dances and Music of the World» сараһы үтте. Аргентинанан, Никарагуанан, Индонезиянан, Нигериянан, Франциянан, Чилиҙан, Эстониянан, Рәсәйҙән бейеү һәм музыка коллективтары саҡырылды. Рәсәйҙән ошондай дәрәжәле сәхнәлә сығыш яһау хоҡуғы Өфө ҡалаһының «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбленә бирелде.
Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, бөтә илдәрҙән ижади номерҙар үҙенсәлекле һәм ҡыҙыҡлы булды. Париж тамашаһы был сәхнәлә күп ил коллективтарының концерттарын күрҙе. Әммә, байтаҡ тамашасылар фекеренсә, бындай мәҙәниәттәр, костюмдар, бейеүҙәр һәм йыр-моңдар төрлөлөгө күптән юҡ ине.
Дәүләт наградалары тапшырылды
Кесе йома, 5 июлдә, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтендә дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә наградаларҙы һәм маҡтаулы исемдәрҙе Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Евгений Маврин тапшырҙы. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов исеменән ул бүләкләнгәндәрҙе намыҫлы хеҙмәттәре, төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт әйтте.
Эҫе ҡасан сигенә?
Башҡортостанда йәйҙең икенсе айы эҫе һауа торошонан башланды. Термометр күрһәткестәре көндөҙ 30 градустан төшмәне. Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, алдағы өс көндә һауа температураһы төндә 13-18, көндөҙ 26-31 градус тәшкил итә. 6 июлдә урыны менән бер аҙ ямғыр яуа, төньяҡ һәм көнсығыш райондарҙа уртаса, йәшен. Ел көньяҡ-көнсығыштан төньяҡ-көнбайышҡа күсеүсән талғын, йәшендә көсәйеүсән. Алдағы ял көндәрендә бер аҙ ҡыҫҡа ваҡытлы ямғыр яуа, йәшен. Ел үҙгәреүсән йүнәлештә талғын, йәшен йәшнәгәндә – көсәйеүсән.
«Гисметео» порталында урынлаштырылған яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, киләһе аҙнала республикала һауа температураһы көндөҙ 26-27 градустан артмай. Июлдең ундарында бер аҙ ямғыр менән аҙ болотло һауа торошо һәм йәшен фаразлана.
Ай уртаһында эҫе сигенә: 16 июлдән термометр күрһәткестәре 24-26 градустан юғарыраҡ күтәрелмәй. Күбеһенсә, июль аҙағына тиклем болотло, аҙ болотло, һуңынан бер аҙ ямғыр менән йонсоу һауа торошо көтөлә.
Юғары стипендия билдәләнә
Берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырған һәм Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарына ингән мәктәпте тамамлаусылар юғары стипендияға иҫәп тота ала.
Миҫалға, Башҡорт дәүләт университетында юғары уҡыу йорттарына һынауҙарһыҙ ҡабул ителгән Бөтә Рәсәй мәктәп уҡыусылары олимпиадаларыныңң аҙаҡҡы этабы еңеүселәре һәм призерҙары, дөйөм фәндәр буйынса халыҡ-ара олимпиадаларҙа ҡатнашҡан һәм Рәсәй Мәғариф министрлығы билдәләгән тәртиптә һайлап алынған Рәсәй йыйылма командалары ағзалары10 мең һум ала.
БДИ-лағы өс фән буйынса дөйөм 240 һәм унан күберәк балл йыйған абитуриенттарға 3000 һум күләмендә юғары стипендия тәғәйенләнә. Өс фән буйынса БДИ-ны 270 һәм унан күберәк балға тапшырған буласаҡ студенттарҙы 5000 һум күләмендә стипендия көтә.
Рәсәй Мәғариф министрлығы уҙғарған, һынауҙарһыҙ уҡырға ҡабул ителгән мәктәп уҡыусылары олимпиадаларының еңеүселәренә һәм призерҙарына шулай уҡ 5000 мең һум күләмендә юғары стипендия түләнә, тип мәғлүмәт бирҙеләр Башҡорт дәүләт университетының матбуғат үҙәгендә.
Хәниә Фәрхи ҡәберенә һәйкәл ҡуйыла
27 июлдә, популяр йырсы, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Хәниә Фәрхи вафат булған көндө уның ҡәберенә һәйкәл ҡуялар.
«Беҙ уны иртәрәк, 27 майҙа ҡуйырға ниәтләнгәйнек, әммә техник сәбәптәр буйынса кисектерергә тура килде», — тип һөйләне «Челнинские известия» баҫмаһына Ғабдулхай.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, милли эстраданы үҙ итеүселәрҙең иң яратҡан артисы 2017 йылдың йәйендә Башҡортостанда әсәһенә ҡунаҡҡа ҡайтҡанда бик иртә яҡты донъянан китеп барҙы. Хәниә Фәрхигә 57 йәш ине.
Тауышыңды үҙгәрт…
Күгәрсен аҡланда бер ят өкөнө күргән дә, яҡын килеп һорау биргән:
– Әй, өкө, һин ҡайҙан килеп сыҡтың әле?
– Анау яҡтарҙа, көнсығышта, йәшәгәйнем, хәҙер көнбайышҡа осам.
Шулай тигән дә өкө бик ҡаты итеп ухылдай, зарланып, тауышлана башлаған.
Күгәрсен йәнә быға өндәшкән:
– Ә ни өсөн тыуған яғыңды ташлап китеп бараһың?
– Сөнки мине, тауышың насар, тип яратмайҙар, – тигән өкө.
– Юҡҡа йәнтөйәгеңдән китеп бараһың. Һиңә торған ерҙе түгел, ә бары тик тауышыңды бер аҙ үҙгәртергә лә, әҙерәк мыжырға кәрәк. Беләһеңме, көнбайышта ла, көнсығыштағы кеүек үк, туҡтауһыҙ ухылдағандарҙы яратмайҙар.
Айсын АҠБУЛАТОВА әҙерләне.
«Ҡояш апай, сыҡ, сыҡ…»
Ҡояшта ҡыҙыныу модаһын кем уйлап тапҡан, беләһегеҙме? Баҡһаң, Коко Шанель кейемдәр генә түгел, пляж өсөн яңы шөғөл дә уйлап сығарған икән. Быға тиклем аристократ ҡатын - ҡыҙ ҡояшта зонтһыҙ һәм эшләпәһеҙ йөрөмәгән. Улар аҡ тәнле булырға яратҡан.
Ҡояш нурҙары кешегә бәхет гормонын бүлеп сығарырға ярҙам итә. Стресс йәки депрессиянан да ҡотҡара икән. Бөгөн аристократкаларҙың хаҡлы булыуына төшөнәһең, сөнки ҡояштың ультрафиолет нурҙары үтә зарарлы. Сәғәттәр буйына ҡояш аҫтында тороу тирегә насар тәьҫир итә, ул үҙенең һаҡланыу функцияларын үтәмәй башлай, терморегуляция юҡҡа сыға һәм кешене эҫе һуға.
Дата: 05.07.2018
6 июль
6 ИЮЛЬ, ЙОМА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Розалия Солтангәрәева алып бара. Флүрә Килдейәрова ҡатнаша. 2010 йылғы тапшырыу.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Валерий Медведев. «Йәш элемтәсенең батырлығы».
13.15, 23.15 Йәш башҡарыусылар концерты.
14.15, 19.15. Радио фондынан. Гөлсирә Ғизәтуллина. «Беҙҙең донья». Сәлимйән Бәҙретдинов ҡатнаша. 2011 йылғы тапшырыу.
15.15 «Мәңгелек моң». Рафил Касимов ижады.
17.15 «Йәнтөйәк хәтере». Ирәмәл тауы - имле тау.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Халыҡ өсөн уңайлы булһын
Фоторәсемдәрҙә тарих сағыла
Ҡорама ҡорау – бәхет ҡороу ул
ЯҢЫ_КИТАП: “Урал батыр” – һуҡырҙар өсөн
Өфөлә — Нева буйынан ҡунаҡтар
Ялым һәйбәт үтһен тиһәгеҙ...
Һәр ерҙә лә оҫталар бар
Хөсәйенбәк имам рухына бағышлап
Ҡотлайбыҙ!
Ағас — емеше, кеше эше менән матур
БСТ приглашают всех на добрый, светлый праздник «День семьи, любви и верности»
8 июля 2018 года Министерство семьи, труда и социальной защиты населения Республики Башкортостан и Башкирия LIFESTYLE центр и
ГУП РТК «Башкортостан» - БСТ приглашают всех жителей и гостей города на добрый, светлый праздник «День семьи, любви и верности».
Семья – это самое главное в жизни каждого человека. Она учит любить, ценить друг друга, заботиться о своих близких и родных людях.
Празднование Дня семьи, любви и верности в Башкирия LIFESTYLE центр (ул. Менделеева, 205 а) - замечательный повод собраться всей семьей и интересно провести время.
Лайыҡлыларға - юғары наградалар!
Бөгөн, 5 июлдә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтендә дәүләт наградаларын тапшырыу үтте.
54 кешегә наградаларҙы һәм почетлы исемдәрҙе Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәrсеһе Евгений Маврин тапшырҙы.
Йырсылар Дияна Ишниязова һәм Венера Юлгильдина, М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры артисы Илнур Лоҡманов, Рус драма театры артисы Григорий Николаев, «Марат» театр студияһы етәксеһе Марат Шәйбәков БР атҡаҙанған артисы исемдәренә лайыҡ булды.
Ҡотлайбыҙ!
Бөрйән районының баш ҡалаһы - Иҫке Собханғол ауылы күренештәре
30 июндә, шәмбе көндө Ан-2 самолеты көндөҙ унда-бында осоуын күҙәтергә тура килде. Тәүҙә уны "коробочка" яһап аэродромға ултырыр тип уйланыҡ. Юҡ, биплан күҙҙән юғалып торҙо ла, әйләнә буйынса осоп йөрөнө. Геодезия, янғын хәүефһеҙлеге, картография бурыстарын үтәнеме - әлегә мәғлүм түгел.
Шул "Ан-2"-лә осҡан Фәнил Мырҙағолов тигән ағайҙың фотоларын тәҡдим итәбеҙ. Ул "Одноклассники" селтәрендәге сәхифәгә лә һүрәттәр һалған: https://ok.ru/profile/571547177875
Иҫке Собханғол аэродромы әле лә бар. Элек, Совет осоронда ул көн дә Өфөгә, Стәрлетамаҡҡа, Сибайға осҡан еңел моторлы самолеттарҙы, башлыса "Ан-2"-не ҡабул иткән. Кешеләр "бер сәғәт тә 20 минутта Өфөгә барып етә торғайныҡ" тип хәтерләйҙәр.
Ярай әле аэродром биләмәһе шәхси йорт төҙөүгә бирелмәгән, осоу-ултырыу һыҙатындағы бетон плитәләре лә иҫән.
Объект онотҡанда берҙе булһа ла ошолай итеп осоусы машиналарҙы ҡабул итә. Санавиация менән киҫкен хәлдәге ауырыуҙарҙы ла баш ҡалаға оҙаталар.
“Һаҡмарҙа йәй”
Хәйбулла районында ошолай исемләнгән төбәк-ара шахмат турниры старт алды. 15 йәшлек һәм унан да йәшерәк малайҙар һәм ҡыҙҙар райондың иң йәмле төбәгендә Йәнтеш ауылы эргәһендә урынлашҡан шифаханаға йыйылды.
Бында Һамар өлкәһе, Ырымбур өлкәһенең Орск, Новотроицк, Ясный ҡалаларынан, Өфө, Шишмә, Әбйәлил, Баймаҡ райондарынан килгән йәш шахматсылар ярыша, йәмле Һаҡмар буйында рәхәтләнеп ял да итә. Төшкә тиклем сатраш таҡтала көс һынашһалар, төштән һуң мәҙәни һәм спорт сараларында ҡатнашалар, һыу инәләр, ҡояшта ҡыҙыналар. экскурсияларға йөрөйҙәр.
12 көнгә иҫәпләнгән был бәйге балаларға каникулды файҙалы, күңелле итеп үткәрергә булышлыҡ итәсәк.
тип хәбәр итте беҙгә Сәлимә Байгилдина-Ғафарова
Ҡолаҡ һал!
- Ҡапҡасы ябыҡ тороп еҫләнгән банканы бер ҡалаҡ горчица һалынған йылы һыу менән йыуығыҙ.
- Диванда, балаҫта ҡалған бесәй йөнөн еүеш перчатка ярҙамында һөртөп таҙартырға була.
- Ишек йоҙағы асылмай интектерһә, уны графит менән майлағыҙ. Бының өсөн «М» маркалы ҡәләм яҡшы.
- Таҙартылмаған көнбағыш майы алһағыҙ, һәр ваҡыт шешәнең төбөн тикшерегеҙ. Төбөнә аҡ төпрә ултырһа, ул әсей башлаған була.
- Ҡапҡасы асылған майҙы дүрт аҙнала ҡулланып бөтөргә кәрәк.
- Зәйтүн майын ҡараңғы урында, шкафта һаҡлайҙар.
- Лимон янында һаҡланған емештәр боҙолмай оҙаҡ һаҡлана.
- Картуфығыҙ шытмаһын тиһәгеҙ, тоҡ эсенә алма һалығыҙ.
Кәзә мажаралары
Бөрө "сиңерткә"һе көмөш яуланы
Венгрияның Секешфехервар ҡалаһында халыҡ-ара кимәлендә яраштар тамамланды. Уларҙың һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостан спорты тәрбиәләнеүсеһе, Бөрө ҡалаһы егете Данил Лысенко «көмөш» яуланы. Ул 2 метр 32 сантиметр бейеклеккә һикерҙе.
Республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы сайтында хәбәр ителгәнсә, миҙгелдә икенсе тапҡыр 2 метр 40 сантиметр бейеклеккә һикергән Катаранан Мутаз Баршим еңеү яуланы. Өсөнсө урында – Австралиянан Брэндон Старк, ул да Данил Лысенко кеүек 2 метр 32 сантиметр бейеклеккә һикерҙе, әммә яҡташыбыҙҙан маташып ҡарауҙар буйынса еңелде.
http://www.bashinform.ru/news/1182169-birskiy-kuznechik-danil-lysenko-za...
Льготалы яҙылыу башланды
Башҡортостанда хәҙерге хаҡтар буйынса 2019 йылдың тәүге ярты йыллығына ваҡытынан алда яҙылыу башланды. Акция 31 авгусҡа тиклем бөтә почта бүлексәләрендә һәм сайтта дауам итә.
1 сентябрҙән төп яҙылыу кампанияһы башлана һәм тариф 7 процентҡа күтәрелә.
«Республикалағы бөтә бүлексәләрҙә «Изгелек ағасы» хәйриә акцияһы дауам итә. Теләгән һәр кем балалар йорттары, мәктәп-интернаттары, шулай уҡ оло йәштәгеләр һәм ветерандар йорттары адрестарына мабуғат баҫмаларына яҙыла ала», — тип хәтергә төшөрҙөләр Башҡортостандың Федераль почта элемтәһе идаралығында.
http://www.bashinform.ru/news/1182375-v-bashkirii-startovala-dosrochnaya...
"Урал батыр» эпосын һуҡырҙар ҙа уҡый аласаҡ
Башҡортостандың Һуҡырҙар өсөн махсус республика китапханаһында Брайлдең рельеф-нөктә шрифты менән һуҡырҙар өсөн башҡорт телендә «Урал батыр» эпосы сыҡты.
Китап Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәтенең Республика ойошмаһы, Башҡортостан «Китап» нәшриәте һәм һуҡырҙар өсөн китапхана араһында хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара эшмәкәрлек тураһында өс яҡлы килешеү сиктәрендә нәшер ителде. Баҫма ике китаптан: Брайль шрифтынан һәм рельеф-графика һүрәттәре альбомынан тора.
Алдан китапханала эпос рус һәм башҡорт телдәрендә күп телле китап форматында уҡып ишеттерелде.
5 июль
5 ИЮЛЬ, КЕСАҘНА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ медицинахы». Фәриҙә Ситдиҡова ҡатнаша.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Сәнғәт. Азамат Аҙнағолов.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Миләүшә Ғәйфуллина. «Күңел күҙе».
13.15, 23.15 Концерт. Роза Аккучукова йырлай.
14.15, 19.15 Радио фондынан. В.Ситдиҡованың балыҡсылыҡ хаҡындағы тапшырыуы.
15.15 «Ашҡаҙар» - балаларға». Башҡорт халыҡ риүәйәте. «Саҡ менән Суҡ».
17.15 «Телһөйәр».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфө, баш ҡалам».
«Өнһөҙ һуғыш»ты оҙаҡҡа һуҙмағыҙ
«Минең ун дүрт йәшлек ҡыҙым бар. Үҙем дә аңлайым – үҫмерлек осоро... Уның өсөн бер монстр һымаҡмын хәҙер: нимә генә тиһәм дә – ырылдай, әрләшә, ишетмәй йәиһә бөтөнләй ҡысҡырып илай башлай. Мәҫәлән, кисә кисен эштән ҡайтып инһәм, һауыт-һаба йыуылмаған. Ни өсөн, тиеүгә, балам: «Мин һиңә ялланмағанмын, мине ҡаҡшаттың, һиңә нимә етмәй, миңә бәйләнмәһәң йоҡлай алмайһыңмы?» – тип ҡысҡырҙы ла һүгенеп тә ҡуйҙы. Сикһеҙ аптырауҙан үҙем дә ҡысҡырҙым, әрләнем, телефонын көс-хәл менән тартып алып (наказание), интернетты һүндерҙем. Бөгөн өйҙә үле тынлыҡ: үсекһә, гел шулай аҙналап һөйләшмәй йөрөй. Атаһы (уның менән айырылышҡанбыҙ, үҙ ғаиләһе бар) шылтыратҡайны, бөтәһен дә һөйләп бирҙем. Ул да борсола, йәйге каникулда үҙенә алып ҡайтырға һораны, бәлки бер ай эсендә тынысланыр, тигән ниәттән. Тәүҙә тәҡдименә риза булдым да, хәҙер ҡурҡыуға ҡалдым: ә ҡыҙыма унда оҡшап ҡуйһа, улар менән йәшәйем, тиһә? Икенсе яҡтан, уның ошо истерикалары мине лә сығырымдан сығара. Үҙемде нисек тоторға һуң? Гел генә бер бөртөк балама ҡысҡырып ултырғым килмәй, минең генә түгел, уның да психикаһы ҡаҡшайҙыр бит?”
Дата: 04.07.2018
Бейей-бейей оҫтарған
Урал аръяғында йәшәгән егеттең исемен белмәһәк тә, Рәсәйҙең күп төбәктәрендә уның бейеүенә шаҡ ҡаталар.
Егет һис тартынмай, дәртле музыкаға яңы хәрәкәттәр яһап бейей. Видео ролигын йөҙәр меңләп кеше ҡарап баһа ла биргән, оҫталығы артҡан тиҙәр. Комментарийҙарҙа егетте мыҫҡыл итеүселәр ҙә осрай.
Видеояҙманы "Бәйләнештә" селтәрендәге төркөмөндә ҡарағыҙ.
"Панацея"
Төбәк киң мәғлүмәт саралары өсөн «Панацея» бөтә Рәсәй конкурсына йомғаҡ яһалды. Конкурс сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауға һәм элек эшләгән бөйөк кешеләрҙең идеалдарына хеҙмәт итеү булараҡ медицина һөнәренә арналған. Конкурсҡа 78 төбәктән 4025 эш ҡабул ителгән. Еңеүселәр исемлегенә Башҡортостан журналистары ла эләкте.
«Башҡортостан» телерадиокомпанияһы хәбәрсеһе Ирина Миңлеғәлиева «Ямғыр кешеләре» документаль фильмында автор яңылығы, һөнәри оҫталыҡ һәм бай экран теле өсөн «Кешеләр бәләлә» номинацияһында беренсе урын яуланы. Шул уҡ телерадиокомпанияның хәбәрсеһе Ғәлиә Вәхитова «Һаулығың үҙ ҡулыңда» номинацияһында икенсе урын алды. Уның «Төштәр күрәм» документаль фильмын жюри ағзалары драматургик аһәңлек һәм образды асыу тәрәнлеге өсөн билдәләне.
http://www.bashinform.ru/news/1181999-zhurnalisty-iz-bashkirii-stali-pob...
"Турфест - 2018"
2018 йылдың 12-15 июлендә Өфө районы биләмәһендә Николаевка ауылында йәштәрҙең XXVIII «ТУРФЕСТ-2018» асыҡ республика туристик фестивале үтә. Ҡатнашыуға ғаризалар 8 июлгә тиклем ҡабул ителә.
«Фестивалдә республика райондары һәм ҡалаларының учреждениеларынан йәштәр, профсоюздар командалары (командала ҡатнашыусыларҙың йәше 35-тән артмаҫҡа тейеш), ҡала-район, шулай сиктәш төбәк предприятиеларының эшләүсе йәштәре ҡатнаша ала», — тип асыҡлыҡ индерҙе ойоштороусылар.
Дүрт көн дауамында «Турфест»а ҡатнашыусылар йәйәүле, велосипед һәм һыу маршруттарында ярыша. Һуңында иң яҡшы командаларҙы грамоталар, кубоктар һәм сертификаттар менән бүләкләйҙәр.
Ҡатнашыу тураһында тулыраҡ бында.
http://www.bashinform.ru/news/1181680-v-bashkirii-proydet-respublikanski...
Бөтә Рәсәй яҙылыу декадаһы
2018 йылдың 1 июленән 10-на тиклем «Рәсәй почтаһы» филиалдарында Бөтә Рәсәй яҙылыу декадаһы уҙғарыла. «Республика Башкортостан» нәшриәт йорто гәзиттәренә һәм журналдарына 2018 йылдың икенсе ярты йыллығына льготалы хаҡтар буйынса яҙылырға мөмкин, баҫмаға ташлама 10 процент тәшкил итә.
Ташламалар тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте урындағы почта элемтәһе бүлексәләрендә алырға була. Яратҡан баҫмаға отошло хаҡ буйынса яҙылыу мөмкинлеген ҡулығыҙҙан ысҡындырмағыҙ!
Еңеүсе йәш сәсәндәр
Башҡортостанда Бөрйән районында үткән «Урал батыр» эпосын яттан һөйләүселәр һәм йәш сәсәндәр конкурсының абсолют еңеүселәре билдәле булды.
Иҫәп буйынса 20-се юбилей конкурсында бөтә республиканан 48 яңғыҙ башҡарыусы һәм 20 фольклор коллективы ҡатнашты. Ҡатнашыусылар «Урал батыр» эпосын яттан һөйләне һәм башҡорт халҡының эпик риүәйәттәре буйынса инсценировкалар тәҡдим итте.
Ижади бәйгене ябыу тантанаһы спектакль өҙөктәрен хәтерләтте. Сәхнәлә эпостан әкиәт персонаждары: Урал батыр, Шүлгән, Һомай, Айһылыу, Самрау, Йәнбирҙе, дейеүҙәр, үгеҙ, йыландар сыҡты.
Тамашасылар һәм жюри ағзалары эпосты юғары башҡарыу кимәлен, бәйгеселәрҙең актерлыҡ оҫталығын билдәләне. Иң йәш сәсәнгә – Асман Рәхмәнғоловҡҡа ни бары биш йәш, ул Көйөргәҙе районынан һәм үҙенең Ермолаев ауылындағы балалар баҡсаһынан сығыш яһаны. Иң «өлкән» сәсән – Дәүләкән районы лицей-интернатының 11-се класс уҡыусыһы Илнур Сафин. Биш ҡатнашыусы 4500-ҙән ашыу юлдан торған «Урал батыр» эпосын тулыһынса ятлаған.
4 июль
4 ИЮЛЬ, ШАРШАМБЫ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Хазина». «Арғужа» йыры тарихы.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Мәғариф. Эпос ғилеменең хәҙерге проблемалары һәм киләсәге. Розалия Солтангәрәева ҡатнаша.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Илгиҙәр Диҡҡәт. «Ырыу ҡошо - торна».
13.15, 23.15 Концерт. «Халыҡ таланттары» шәлкеменән.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Риф Сөләймәнов. «Халыҡ йыры-халыҡҡа». 1989 йылдағы тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар» - балаларға». Фәрзәнә Аҡбулатова. «Аҡ тауыҡтың себеше ҡайҙа булған?».
17.15 «Борон-борон заманда». Балалар урлашыу тураһында һөйләй.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфө, баш ҡалам».
Картуф бесән аҫтында үҫә
Йортобоҙ һаҙлыҡлы урында ултыра. Шуға ла июнь айында ла баҡса еребеҙ кипмәй. Картуфты күп йылдар инде бесән аҫтында үҫтерәбеҙ. Был ысул баҡсалағы эште лә еңеләйтә. Сүбен утарға ла, күмергә лә кәрәкмәй. Картуфты 20 – 25 см ҡалынлығында бесән йәки һалам менән ҡапларға кәрәк. Алдан шыттырылғаны тиҙ сыға. Дым яҡшы һаҡлана. Көҙ еткәс, һаламын ғына йыйып алаһың, картуфты тупраҡтан таҙартырға ла кәрәкмәй. Һарай янында кәбән, эҫкерт ултыртылған урында һеҙ ҙә ошо ысул менән картуф сәсеп ҡарағыҙ.
В. НУРИЕВ.
Илеш районы.
Нәфис һүҙ күңелдәрегеҙҙе саф шишмәләй һуғарыр
«Юлдаш» радиоһында йәмле йәй айҙарында эфирға сығасаҡ «Әҙәби уҡыуҙар» һәм «Шиғриәт минуттары» тапшырыуҙарына иғтибар итәйек. Улар, тәү сиратта, халыҡ күңелен күтәрерлек әҫәрҙәр булыуы менән ҡиммәт. Араһында Башҡортостаныбыҙҙың хозур тәбиғәтен данлаған хикәйә-повестар, йәйге мажараларҙы иҫкә төшөргән радиоспектаклдәр, лирик йылылыҡ менән һуғарылған шиғырҙар бар.
Н. Асанбаевтың «Һыу юлы» комедияһы, Н. Игеҙйәнованың «Аҡҡош йыры», Р. Камалдың «Ҡунаҡ малай» Т. Ғәниеваның, Р. Ғәлимованың шиғри шәлкеме йылы тойғоларға, яҡты хистәргә сорнаясаҡ.
Дата: 03.07.2018
Йәшелсә үҫтереү мәшәҡәтлеме?
Һөттө көйәнтәләйһе заман түгел
“Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит”
Иман ҡайта ауылға
Шиғыр яҙыу ғына әҙәбиәт түгел әле...
“Даны йыраҡтарға таралыр әле...”
Моңло бала булғас тыумыштан...
Мал – электр көтөүсе ҡарамағында
Табындарҙың табынырлыҡ эштәре бар
Зөһрә РӘХМӘТУЛЛИНА: “Һабантуй – балаларҙы халыҡ мәҙәниәтенә һәм туған телдәргә йәлеп итеү алымы ул”
Иғтибар үҙәгендә – Стәрлебаш районы
Сағанлы ураммы әллә Ҡарағаслымы?
Ғалимдар мәмерйәләр комплексын өйрәнәсәк
Июлдә Рәсәй фәндәр академияһының Урал бүлексәһе Үҫемлектәр һәм хайуандар экологияһы институты ғалимдары тотош мәмерйәләр комплексын өйрәнеү өсөн Башҡортостанға килә.
«Был бик мөһим бурыс, сөнки хатта, боронғо арыҫландарҙың бик күп һөйәге табылған, Иманай мәмерйәһен [«Башҡортостан» милли паркында] милли парктың дәүләт инспекторы осраҡлы тапҡан. Шуға йыл дауамында яңы мәмерйәләр тураһында мәғлүмәт йыябыҙ, ялан миҙгеле башланғас, был мәмерйәләргә сығырға тырышабыҙ.   Июль башында Көньяҡ Уралға сәфәр тотабыҙ, ул Башҡортостандың көньяҡ өлөшө: унда мәмерйәләр төркөмө, уларҙа яңыраҡ Башҡортостан спелеологтары әлегә билдәһеҙ хайуандарҙың ҙур һөйәк өйкөмөн тапҡан», — тип ТАСС Институттың өлкән ғилми хеҙмәткәре Дмитрий Ғимрановтың телмәренән өҙөмтә килтерә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2015 йылда «Башҡортостан» милли паркында биш меңдән ашыу элекке арыҫландарҙың һөйәктәре табылған. Улар үҙҙәренең Африкалағы замандаштарынан 1,5 тапҡыр өлкәнерәк.
Иғтибар! "Ватс ап"та - йыландар!
Кисәнән бирле Башҡортостанда кешеләр "Whatsapp" аралашыу программаһы аша йыландар ябырылыуы тураһында хәбәр йөрөй.
Йәнәһе, һөйрәлеүселәр эҫегә ныҡ ярһыған һәм сәбәпһеҙ һөжүм итә. Ә был хатты МЧС - Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тарата, имеш.
Ә ведомство бына нимә ти:
«Был мәғлүмәт беҙҙең республикала актуаль түгел. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығы бындай хәбәр менән смс-хаттар ебәрмәгән»
Ҡыҫҡаһы, "Ватс ап" аша килгән бындай спам хәбәрҙәргә ышанмағыҙ. Кешеләргә лә ебәрмәгеҙ - "чс" итерҙәр.
Июлдә баҡса эштәре
Июль – баҡсасылар өсөн мәшәҡәтле осор. Был айҙа улар түтәлдәрҙәге сүп үләндәрен утай, ҡоротҡостарға ҡаршы көрәшә, ултыртҡан йәшелсәһенә һыу һибә.
Июлдә еләк өлгөрә, ҡарағат, крыжовник, сейә бешә. Емеш ағастарына ике аҙнаға бер мәртәбә генә һыу һибергә мөмкин. Емештәрен йыйып алғас, фосфор-калий ашламалары менән туҡландырығыҙ. Еләкте йыйғандан һуң, мыйыҡтарын ҡырҡырға онотмағыҙ. Емеше өлгөргәндә зарарлы ҡорт төшкән ағастарҙы эшкәрткәндә химик препараттар ҡулланыу тыйыла. Тәмәке, һуған, һарымһаҡ төнәтмәләрен генә һибергә мөмкин.
Ҡыяр мул уңыш бирһен тиһәгеҙ, кесерткәндән үҫемлектәрҙе туҡландырыу өсөн шыйыҡса әҙерләгеҙ. Ул тупраҡты файҙалы матдәләр менән байыта. Кишер, сөгөлдөргә бер биҙрәгә бер стакан иҫәбенән тоҙло һыу һибегеҙ. Сөгөлдөрөгөҙ баллыраҡ булыр. Помидорҙы тиреҫле тупраҡҡа ултыртмағыҙ, ундай тупраҡ япраҡҡа, ботаҡҡа күп көс бирә. Сәскә атҡас, әсетке һибегеҙ. Һыйыр тиҙәгенән яһалған әсеткегә һыу ҡушып, төптәренә һибеү ҙә файҙалы. Помидорҙа фитофтороз булмаһын өсөн йод иретмәһен ҡулланығыҙ. Баклажан менән борос мул уңыш бирһен һәм улар һеркәләнһен өсөн даими һелкетеп тороғоҙ.
Мәргән уҡсыларҙы Иглин ерендә көтәбеҙ
6 – 8 июлдә Иглин районының Түбәнге Ләмәҙ ауылы янында уҙғарыласаҡ «Мәргән уҡсы» һыбай һәм традицион яндан уҡ атыу буйынса өсөнсө халыҡ-ара фестиваленә саҡырабыҙ. Бәйге халҡыбыҙҙың милли шөғөлдәренең береһе булған уҡ атыуҙы тергеҙеү, сәләмәт тормошто пропагандалау, уҡ атыу оҫталығын камиллаштырыу маҡсатында уҙғарыла.
"Йырһыҙ йәшәй алмайым"
йәки Алмас Хөсәйенов ниңә эстрадаға битараф?
Ике йылда ул үҙенең киң диапозонлы, үҙенсәлекле тембрлы, моңло яңғырашлы тауышы менән меңәрләгән тамашасыны үҙенә әсир итте. Башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыу оҫталығы тәбиғәттән бирелһә, классик вокалға махсус белем менән килгән. Бөгөн беҙ “Йәшлек” гәзите уҡыусыларын йәш йырсы Алмас Хөсәйенов менән яҡынданыраҡ таныштырабыҙ.
– Алмас, һин тиҙ арала классик йыр сәнғәтендә үҙеңде таныта алдың. Бының сере нимәлә тип уйлайһың?
– Аныҡ ҡына әйтә алмайым, был турала уйланғаным юҡ. Йырлау оҡшай һәм мин яратҡан эшем менән шөғөлләнәм. Бер урында тапанырға ярамай. Эҙләнергә, үҙеңде үҫтерергә кәрәк.
Дата: 02.07.2018
Берҙән-бер 100 балл
Өфөнөң 16-сы гимназияһы сығарылыш уҡыусыһы Софья Исмәғилева бер үҙе әҙәбиәт буйынса 100 балл йыйған. Ул был фән буйынса Башҡортостанда иң юғары балл йыйған берҙән-бер уҡыусы. Былтыр биш кеше 100 балға яҙған.
Әҙәбиәт буйынса имтиханды 859 сығарылыш уҡыусыһы яҙҙы. 71 кеше 81 һәм унан күберәк балл алды. Былтыр юғары балл йыйғандар 49 ине, ләкин имтиханды ла 959 кеше тапшырғайны.
Сығарылыш класс уҡыусылары 18 июлдә яҙған биология буйынса республикала йөҙ балл йыйғандар юҡ. Берҙәм дәүләт имтиханында 3671 кеше ҡатнашты. Юғары балл йыйған эштәр һаны – 181.
Шул рәүешле, бөгөнгә Башҡортостанда 52 йөҙ балл йыйыусы.
Татар фольклор йыры фестивале
Туймазы районының «Бабай утары» музей-этнография комплексында үҙешмәкәр татар фольклор ансамблдәренең «Йырлайыҡ әле» төбәк музыка фестиваль-конкурсы үтте. Унда республиканың Салауат ҡалаһынан, Өфөнөң Дим районынан, Туймазы, Ҡыйғы, Краснокама, Шаран, Баҡалы райондарынан коллективтар ҡатнашты. Жюри эшен күренекле татар йырсыһы Фән Вәлиәхмәтов етәкләне, тип хәбәр иттеләр Туймазы районы хакимиәтендә.
Конкурс һөҙөмтәһе буйынса Туймазы ҡалаһынан «Етегән йондоҙ» татар йыр ансамбле Гран-при яуланы. Салауат ҡалаһынан «Йондоҙҙар» үҙешмәкәр ансамбле I дәрәжә диплом менән бүләкләнде. Дим районының «Аҡ ҡалпаҡ» эстрада-йыр ансамбле II дәрәжә диплом яуланы, Краснокама районының «Аҡ ҡалпаҡ» фольклор ансамбле III дәрәжә диплом менән билдәләнде.
3 июль
3 ИЮЛЬ, ШИШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Ырымбур өлкәһенән һәүәҫкәр йырсы Гөлназ Гәрәева.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Әҙәбиәт. Наил Ғәйетбаев.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Раил Байбулатов. «Бер матур иртәлә».
13.15, 23.15 Концерт. «Йөрәгем йырлай».
14.15, 19.15 Радио фондынан. З.Фәйзуллина. «Рухи мираҫ». Рәссәм Мөхәмәт Арыҫланов хаҡындағы тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа – премьера». Фирүзә Париж, Айгиз Ханов. «Бир ҡулыңды». Артур Замалетдинов көйө, Хәмит Мәкәримов һүҙҙәре.
17.15 «Рухиәт».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
Мөғәллимдәр нәҫеле
Яңы юлдарға ҡыуанабыҙ
Йәшәргә лә әле йәшәргә...
40 йәшлек яндырған, дүрт йәшлек ҡотҡарған
“Илем” тиер быуын үҫә
Ҡаһым түрә ни әйтер ине?..
Әкиәтме? Юҡ, ысын!
Иман янында – бәрәкәт
Йүнселлек нимәнән башлана?
Барын-Табын еренең ҡото бар
Иң шәп ташсылар ярышы
Остом-киттем...
Башҡортостанда дәүләт символикаһы тураһындағы закон үҙгәртелде
Хәҙер:
- Башҡортостан флагы республиканың бөтә мәктәптәрендә лә эленеп торорға йәки мәктәп биләмәһенә урынлаштырылырға тейеш;
- күп кеше ҡатнашлығында саралар уҙғарғанда (мәҫәлән, спорт) флагты күтәрергә кәрәк;
- яңы уҡыу йылы башланған көндө, шулай уҡ дәүләт һәм муниципаль байрамдарға арналған тантаналы сараларҙа уҡыусылар республика гимнын башҡарасаҡ.
Хәҙер һәйкәлдәрҙе асҡанда, шулай уҡ дәүләт һәм муниципаль байрамдарға арналған тантаналы йыйылыштарҙы асҡанда һәм япҡанда ла гимнды башҡарыу мотлаҡ.
Йондоҙнамә (2-8 июль)
Бишенсе фән кандидаты
Уларға – «Йәшлек»тән бүләк!
Был аҙнала Әбйәлил районының Хәмит ауылынан Зәбир ЯНЫБАЕВ, Баймаҡ районының Әхмәр ауылынан Рәмил МӘТИНОВ, Хәйбулла районының Сиҙәм ҡасабаһынан Сәриә ИСЛАМҒОЛОВА, Ишембай районының Әхмәр ауылынан Дамир ТАҺИРОВ – плед, Ғафури районының Мораҙ ауылынан Минниә КИЛМӨХӘМӘТОВА, Бишбүләк районының Тулыбай ауылынан Әлфиә ӘХМӘТОВА – сынаяҡ, Баймаҡ районының Казанка ауылынан Р. ДӘҮЛӘТОВА салат һауыттары йыйылмаһы отто.
Еңеүселәргә бүләктәрен килеп алғанда паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләрен килтерергә кәрәк.
Һин генә... (Хикәйә)
Үәт, ҡыҙыҡ! (29.06.2018)
Дата: 01.07.2018
2 июль
2 ИЮЛЬ, ДҮШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Ижади портрет». Асия Нафикова.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Театр. М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры актеры Вадим Ҡылысов.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Нур Ғәлимов. «Ғүмерең алдында баш эйәм».
13.15, 23.15 Концерт. Абдулхаҡ Игебаев һүҙҙәренә йырҙар.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Абдулхаҡ Игебаев. «Ижады бай Яныбай». 2000 йылда яҙылған тапшырыу.
17.15 «Борон-борон заманда». Балалар урлашыу тураһында һөйләй.
17.45. Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм, баш ҡалам».
1 июль
1 ИЮЛЬ, ЙӘКШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Атайсал».
11.15, 20.15 «Илһам». Айһылыу Ғәрифуллина шиғырҙары.
13.15, 23.15 Концерт. Мөфтәдин Ғиләжев йырҙары.
14.05 Радиоспектакль. Азат Абдуллин. «Аҡ һөт». М.Ғафури ис. БДАДТ актерҙары башҡара. 2-се бүлек.
15.15 «Хазина». «Мәҙинәкәй» йыры тарихы.
17.15 «Яҙмыштарҙа - ил тарихы».
18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Һәүәҫкәр йырсы Морат Мөхәмәтшин.
19.15 «Үткәндәр һағында». Ҡырмыҫҡалы районындағы Ш.Бикҡол музейы
Үҙе бәләкәй булһа ла, зыяны…
Ҡырмыҫҡа урман санитары булһа ла, баҡсасылар өсөн ул баҡса ҡоротҡосо. Сөнки үҫемлектәрҙе сирләтеп, ерҙә иләүҙәр эшләйҙәр. Был мәшәҡәт тыуҙырыусы нәҙекәйбилдәрҙән нисек ҡотолорға?
1. Ҡырмыҫҡа ҡырҡыу еҫте яратмай. Уларҙы ҡурҡытыу өсөн ыҫланған балыҡ башы, помидор һабағы, һарымһаҡ һабағы һалырға ярай.
2. Ояларына эҫе көл һибегеҙ. Йөрөгән юлдарына көнбағыш майына шампунь, аш һеркәһе һалып эшләнгән шыйыҡсаны һалырға була. Һуңынан иләүҙе ҡаплап ҡуйығыҙ.
3. Тәмәке, эзбиз һалырға ла мөмкин.
4. Ҡырмыҫҡаларҙы юҡ итеү өсөн эҫе һыу йәки кәрәсин һибергә лә була.
5. Нәҙекәйбилдәргә татлы ҡапҡан эшләргә лә мөмкин. Бының өсөн бер ҡалаҡ шәкәргә ярты ҡалаҡ бор кислотаһы һалып, ярты литр һыуҙа иретегеҙ ҙә, ҡырмыҫҡалар йөрөгән урындарға ҡуйығыҙ.
Ни өсөн теш ауырта?
Нисә көн инде тешем менән интегәм. Үҙәккә үтә инде һыҙлауы. Һурҙырыр инең, теш үҙе бөтөн дә кеүек. Дауалатыр инең, быраулауҙарынан биҙрәп торам. Теш табибына барыу – минең өсөн үҙе бер ғазап. Бала саҡтан ниндәйҙер ҡурҡыу һеңеп ҡалған, шунан ҡотола алмайым. Ул теш нилектән һыҙлай икән, берәй нисек ауыртыуын баҫып булмаймы? Ғөмүмән, теште һаҡлау буйынса кәңәштәр ҙә бирһәгеҙ, арыу булыр ине.
Гөлфара.
Илеш районы.
Күк йөҙөндә болот булһа ла, йырҙар ҡояшлы беҙҙә!
Быйыл йәй башы һис кенә лә йәйгә оҡшаманы. Һыуыҡ ел, өҙлөкһөҙ ямғыр яуыуы, күк йөҙөн баҫып алған һоро болоттар кешеләрҙең кәйефенә лә йоғонто яһамай ҡалманы. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, һүҙ иң тәүҙә көн торошона барып тоташа ла, зарланырға тотонабыҙ. Ысынлап та, һыуыҡ ҡыштан, бысраҡ яҙҙан һуң күңел йылы, ҡояшлы йәйҙе теләй шул.
Ә бына башҡорт эстрадаһы «йондоҙ»ҙары һис кенә лә бошонорға уйламай кеүек. Уларға йылы ни, ямғыр ни, ел ни – барыбер. Кемеһе менән генә аралашма, күтәренке кәйефтә.
Июль айына һынамыштар
- Әгәр болоттар таҫма-таҫма булып ағылһа – ямғыр көт.
- Иртән үлән ҡоро булһа – төнөн ямғыр яуыр.
- Үрмәксе ау үрергә тотонһа, көндәр аяҙға булыр.
- Июль айында яңы ай салҡан тыуһа, был йыл болотло булыр, ямғыр мул булыр.
- Июль – йәйҙең иң кәттә айы, тән үә йөрәк майы.
- Иртән ҡояшты томан ҡаплаһа, көн аяҙ була.
- Йәй елле килһә, тары уңыр, томанлы булһа, һоло уңыр.
- Эре ямғыр тиҙ туҡтай.
- Йәй томанлы булһа, емеш уңыр.
- Ҡуҙғалаҡ күп булһа, киләһе ҡыш йылы була.
- Июль айында ай тотолһа, ашлыҡ шәп уңыр. Көн эҫе торор.
Дата: 30.06.2018
«Көндәшемдең фатихаһы менән йәшәйем»
Яңы һатып алған фатирымдың нимәһе оҡшай: үҙәктә булһа ла ишек алды тыныс. Йәшел ағаслыҡ янындағы 12 подъезлы оло йорттоң уйын майҙансығы ла, ял итеү эскәмйәләре лә, урындары ла аулаҡта урынлашҡан. Оло юл шау-шыуы, машиналар тауышы, тегеләй-былай сапҡан кешеләр йорттоң теге яғында ҡала. Эштән иртәрәк бушаныуыма һәм һирәк күренгән ҡояштың йылы нурҙарына һөйөнә-һөйөнә, уҡый башлаған китабымды алып, саф һауаға ашыҡтым. Яратҡан урыным бар: балалар майҙансығы янындағы ҡайын төбөндәге бәүелсәк. Башҡа көндәрҙә бында бала-саға сыр-сыу килә, китап уҡып булмай. Ә бөгөн, эштән ҡайтып килгәндә үк күҙ һалдым, бер кем дә юҡ. Ғәҙәттә, халыҡ киске сәғәт 7-нән һуң тышҡа сыға.
Ҡояш нурҙарына арҡамды ҡыҙҙырып, байтаҡ ултырып ташлағанмын, ниһайәт, Миләүшә Ҡаһарманованың “Күңелем йылы теләй” китабын уҡып бөттөм. Хикәйәләрҙәге геройҙарҙың кисерештәренә бирелеп тә байтаҡ ултырыр инем инде, янымдағы ултырғысҡа биш йәштәрҙәге бала эйәрткән ҡатын килеп ултырҙы.
– Мама, ә где Арсен с Дианой?
– Гөлгөнә, беҙ бит кисә генә һөйләштек, өйҙә тик башҡортса һөйләшәбеҙ.
– Беҙ бит урамда!
– Бында бит тик өйҙәге генә кешеләр...
Кәзә һөтөнөң файҙаһы нимәлә?
Батшалар эсемлеге – кәзә һөтөн хаҡлы рәүештә шулай тип әйтергә мөмкин. Уның файҙалы үҙенсәлектәре боронғо Мысырҙа һәм Грецияла уҡ билдәле булған. Фирғәүендәрҙең кәшәнәһенә, ҡоралдары һәм ҡиммәтле таштар менән бергә, мотлаҡ бер дүңгәләк еҫле кәзә сыры һалыуҙары шул хаҡта һөйләй.
Кәзә һөтө туҡлыҡлы матдәләргә бик бай һәм составы буйынса кешенекенә ныҡ оҡшаған. Шуға күрә лә ҡайһы бер осраҡта әсә һөтөн уның менән алмаштырырға мөмкин. Ул туҡлыҡлы, файҙалы, еңел үҙләштерелә һәм балаға бер ниндәй ҙә зыяны юҡ.
Әйткәндәй, һыйыр һөтөнә ҡарағанда күпкә туҡлыҡлыраҡ. Бер стакан һөттә кальцийҙың көндәлек нормаһының 40 проценты, витаминдарҙың 20 проценты бар. Шулай уҡ унда калий менән фосфор күп. Ғалимдар асыҡлауынса, ул организмда тимер менән баҡырҙың үҙләштерелеүенә лә булышлыҡ итә.
Һыйыр һөтөнән айырмалы рәүештә, унда аллергия тыуҙырыусы альфа-1s-казеин тип аталған матдәнең кимәле бик әҙ. Казеин – насар үҙләштерелеүсе аҡһым. Шунлыҡтан һыйыр һөтөнә аллергияһы булған кешеләргә лә кәзә һөтөн эсеүҙең бер ниндәй ҡурҡынысы юҡ. Ул балаларға ла, ҡатын-ҡыҙҙарға ла, ир-егеттәргә лә, ҡарттарға ла берҙәй үк файҙалы.
Бөгөн дөрөҫ туҡланыуға ҡыҙыҡһыныу көсәйгәндә кәзә һөтөнөң дә популярлығы арта бара. Кәзә һөтө нимәһе менән файҙалы һәм нимәһе менән һыйыр һөтөнән яҡшыраҡ?
Витаминлы аштар
Йомортҡалы, майлы ҡуҙғалаҡ
Ҡуҙғалаҡты йыуып, әҙ генә тоҙ һалынған һыуҙа бешереп, һыуын һарҡытығыҙ һәм вағыраҡ итеп турағыҙ. Табаға май, һуған һалып, әҙ генә ҡыҙҙырып алығыҙ. Унан әҙер ҡуҙғалаҡты һалып, өҫтөнә йомортҡа һытығыҙ һәм бешкәнсе талғын утта тотоғоҙ.
500 г ҡуҙғалаҡҡа 4 ҡалаҡ ирегән май, 3 баш һуған һәм 2 йомортҡа кәрәк. Тоҙ сама менән алына.
30 июнь
30 ИЮНЬ, ШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
9.15, 18.15 Мәҙәниәт яңылыҡтары.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». «Ирәндек» халыҡ бейеүҙәре ансамбле юбилейынан репортаж.
11.15, 20.15 «Илһам». Марс Нуриев шиғырҙары.
13.15, 23.15 Концерт. «Ерем күрке – йылғалар”..
14.05 Радиоспектакль. Азат Абдуллин. «Аҡ һөт». Ролдәрҙе М.Ғафури ис. БДАДТ актерҙары башҡара. 1-се бүлек.
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа – премьера». Диана Ишниязова. «Өфөм-йөрәк тибешем».
17.15 «Көлкөхана». Ғаян Лоҡманов. «Егет егетлеген итә».
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм - баш ҡалам”.
19.15 «Ижади портрет». Роза Сәхәүетдинова.
Дата: 29.06.2018
Ҡош киҙеүе
Кеше уны сирле ҡоштарҙан, ҡайһы бер осраҡтарҙа йорт хайуандарынан, мәҫәлән, бесәйҙәрҙән йоҡтора. Ҡоштарҙа киҙеүҙең билдәләре: сирле ҡоштоң тын алышы, хәрәкәтләнеүе ауырлаша, йүткерә, сөскөрә башлай, суҡыштарынан шыйыҡлыҡ аға, тауыҡтарҙың кикереге һәм алҡаһы күгәрә.
Ҡош киҙеүенең кешегә йоғоу юлдары: хужалыҡта булған сирле ҡошто ҡарағанда һауа аша һәм уның итен ашағанда. Сирле ҡоштарҙың бүлендектәре (күҙенән, танауынан аҡҡан шыйыҡса, тиҙәге) бигерәк тә зарарлы, сөнки улар һауаға һәм һыуға эләгә, тимәк, һыу ингәндә лә был сирҙе йоҡторорға мөмкин. Һыуҙағы вирус 1 ай һуҙымында, температура түбән булғанда тағы ла оҙағыраҡ һаҡлана. Ҡош итен һәм йомортҡаны аҙыҡҡа ҡулланғанда тейешле кимәлдә бешереп еткермәү ҙә сирҙең башланыуына сәбәпсе була.
Ҡош киҙеүе вирусына тышҡы мөхит факторҙары, бигерәк тә түбән температура, тәьҫир итмәй. Уны дезинфекция саралары, ультрафиолет нурҙар һәм юғары температура менән генә юҡ итергә мөмкин. Бүлмә температураһында вирус 2 айға тиклем һаҡлана, ҡояш нурҙары аҫтында 2 тәүлектә, +70-80 градуста бер нисә минут эсендә үлә.
Профилактика саралары:
Ҡош үрсетеүсе хужалыҡтар, предприятиелар, шәхси хужалыҡтарҙа, фатирҙарҙа һәм баҡса йорттарында ҡош аҫраусылар тәү сиратта уларҙы ҡырағай ҡоштарҙан араларға тейештәр. Тағы ла бер һөҙөмтәле сара – ҡоштарҙы вакцинациялау. Кешегә был сирҙе йоҡтормау өсөн санкцияланмаған һатыу урындарынан ҡош ите һатып алмаҫҡа кәрәк.
Ҡоштарҙа сирҙең билдәләре йәки үлгән ҡоштар күренеү менән, йә булмаһа сифаты тураһында ветеринар документтары булмаған ҡош ите һәм йомортҡа һатыу урындары тураһында кисекмәҫтән дәүләт ветеринар хеҙмәте телефондарына 2-10-71, 2-14-64, 8-800-77-55-828 номерҙары буйынса хәбәр итеү мотлаҡ.
Фаил ЗӘЙНЕТДИНОВ,
ветеринар станция начальнигы.
Михаил Закомалдин вручил дипломы выпускникам Малой академии государственного управления
28 июня 2018 года слушатели академии получили дипломы и сертификаты о профессиональной переподготовке в области
государственного управления. Документы выпускникам вручил главный федеральный инспектор в приемной Президента России в Республике
Башкортостан. В мероприятии принял участие Николай Морозкин, ректор БашГУ, на базе которого работает малая академия.
«Уверен, что те знания, которые вы получили, помогут вам найти свое место в жизни, на государственной службе. Ведь учебу здесь проходили
лучшие студенты университетов республики. Но я бы вам из собственного опыта посоветовал сначала не торопиться, наработать практический опыт по
специальности, зарекомендовать себя грамотным сотрудником в своей области, а потом можно пробовать себя в управлении. Желаю вам большого
успеха и карьерного роста», - сказал главный федеральный инспектор.
Дәртләнеп йәшәр саҡ ҡына
Ҡаланың Металлургтар майҙанында Йәштәр кѳнѳнә арналған байрам үтте.
Унда муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов ҡотлау һүҙҙәре менән сығыш яһап:
- Йәшлек - һәр кешенең ғүмерендәге иң матур мәл. Был осорҙа хыял ланырға һәм уларҙы тормошҡа ашырырға мѳмкин. Яҡшы уҡыған, эшләгән һәм ял итә белгән беҙҙең Белорет йәштәренең дә ошондай сағы икәнлегенә, районыбыҙҙың киләсәге ышаныслы ҡулдарҙа булыуына ышанам. Хыялланығыҙ һәм хыялдарығыҙҙы тормошҡа ашырығыҙ! Барығыҙға ла бәхет, һаулыҡ, именлек һәм мѳхәббәт теләйем, - тине.
Байрамға йыйылыусылар Силәбе ҡалаһының “Аура” һәм “Ди-Версия” вокаль коллективтарының дәртле йырҙары аҫтында күңел асып, рухи кѳс һәм дәрт алып ҡайтты.
Лифттар алыштырыла
Был эш капиталь ремонт яһау төбәк программаһына ярашлы, йорттарҙың ҡыйығын һәм фасадын алыштырыу менән бергә алып барыла. Ҡалалағы күп кенә йорттарҙағы лифттарҙың файҙаланыу ваҡыты сыҡҡайны. Әлеге ваҡытта 39 күп фатирлы йортта 108 лифт эшләй. Уларҙың 50 проценты 25 йыл файҙаланыла. Ә был ваҡыт пассажир лифттары өсөн һуңғы сик һанала.
Быға тиклем йылына 2-3 кенә лифт ремонтланһа, быйыл иһә был эш 10 тапҡырға күберәк башҡарыласаҡ. Йыл аҙағына тиклем бер нисә күп фатирлы йортта заманса 27 лифт барлыҡҡа киләсәк.
Һыйлы көнөң һыйырҙа тип торғанда...
Быйылғы ҡыштың ҡарһыҙ, яҙҙың һуңлап килеүе, ауыл хужалығы тармағына ла кире йоғонто яһамай ҡалманы. Көндәрҙең һалҡын тороуы, урман-ҡырҙарҙа үләндең ипләп үҫмәүе ауыл малдарының көтөүгә һуңлап сығыуына килтерҙе. Ноҡат – Инйәр төбәгенең төпкөл ауылдарының береһе. Өфө-Белорет трассаһынан ике тиҫтә саҡрым тирәһе урман эсендә урынлашҡан Ноҡат, Арышпар, Айыс ауылдарында хәҙер тормош туҡтап ҡалғандай. Ҡасандыр гөрләп торған, үҙ белем, мәҙәниәт усаҡтары, магазиндары, башҡа ойошмалары булған ауылдар күптән һүнгән. Хәҙер иһә ауылдарҙа мобиль элемтә, магазиндар ҙа юҡ. Йәштәр ҙә ауылда ҡалырға теләмәй. Ҡалғандары ла төҙөлөш өсөн ер ала алмай интегә һәм шул сәбәпле ситкә китергә мәжбүр. Ауыл халҡына эш юҡ тиерлек, күптәре Инйәргә йөрөп эшләй. Ауыл эшҡыуарҙары ҡайһы бер ир-атты эш менән тәьмин итерлек хәлдә, ә шулай ҙа күптәр эшһеҙ ятыуҙы хуп күрә. Ауыл халҡының күҙ терәп торғаны - мал. Ноҡаттар ҙа башлыса малсылыҡ менән көн күрә, йылҡы, һыйыр малы, һарыҡ, кәзә аҫрай. Һәр хужалыҡта тиерлек бер нисә баш эре мал иҫәпләнә. Хужабикәләр ағын эшкәртеп, ғаиләһен туйындыра, балаларына, туғандарына күстәнәскә бирә, артып ҡалған һөтөн, ҡаймаҡ- майын, ҡоротон Инйәргә алып барып та һата.
Ҡайһы бер ғаиләләр артабан да шулай итеп көн күрер ине лә... Тик ноҡаттарҙың һәүкәштәре, йәшел үләнгә сығып, балаларға ҡаймаҡ, эремсек ашатаһы, һөт эсерәһе ваҡытта, бер- бер артлы тиерлек ҡырыла башлай.
Бейеү - минең күңел талабы
Ҡатыны Олеся менән башҡарған һоҡландырғыс бейеүҙәре аша ул күптәргә таныш. Ҡалала бер сара ла уларһыҙ үтмәй. Спорт-бал бейеүе тренерҙары, халыҡ-ара конкурстар лауреаттары, Рәсәй Чемпионатының көмөш призерҙары Олеся һәм Ирик Сиражетдиновтар менән иң матур һәм грациоз спорт төрҙәре тураһында әңгәмәләштек.
► Ирик Римович, үҙегеҙ хаҡында һөйләп китһәгеҙсе...
- Белореттан мин. Миңә йәш ярым булғанда, Ташкент ҡалаһына күсеп, унан һуң Пятигорскиҙа ла йәшәп алдыҡ. 91-се йылда был яҡҡа әйләнеп ҡайттыҡ. 18-се мәктәптә уҡыным. Ҡаланың 26-сы һөнәрселек училищеһына уҡырға индем. Ағас эше оҫтаһы һөнәрен үҙләштерҙем. Икебеҙ ҙә ҡала музыка мәктәбен (мин - баян, ҡатыным хор-дирижер бүлеген) тамамланыҡ.
Таҡтаташ ҡуйылды
Ҡоҙғон-ҡатай ырыуына ҡараған Һурпылар араһы Әхмәтша нәҫеленең Шәжәрә байрамы беренсе көндә ауылдың тәүге нигеҙе - "Иҫке ултырыш" яланында иҫтәлекле таш ҡуйыуҙан башланып китте.
Был тулҡынландырғыс тантанаға Әхмәтшиндар нәҫеленең башында торған, ул заман өсөн бик аҡыллы һәм абруйлы Мырҙағол атлы батырҙан таралған нәҫел- нәсәп вәкилдәре йыйылды. Тантананы ошо сараны ойоштороусылар Зинаф, Наил, Рафиҡ Әхмәтшиндар асты. Улар нәҫелдәренең килеп сығышы, Аҙналы ауылы тарихы тураһында һөйләп үтте. Гранит ташҡа башҡорт һәм рус телендә: “Аҙналы, Ҡаҙыш (Зәйет) ауылдары XVIII быуат уртаһына тиклем ошо урында ултырған” тип яҙылған.
Тарих төпкөлөнән тамырҙарын беҙ барламай, кемдәр барлаһын...
Һәр кешегә үҙенең 7-10 быуын ата-бабаһын белеү фарыз. Шул ваҡытта ғына ул тыуған төйәгенең, тыуған йортоноң, үҙ халҡының сығышын белә. Ваҡыт үтә. Ергә яңы быуын тыуып тора. Тимәк, тормош дауам итә. Итһен, әлбиттә, тик быуындар сылбыры ғына өҙөлмәһен. Тамырҙарҙы барлап, нәҫелдәренә генә хас күркәм ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һаҡлап, түкмәй- сәсмәй йәш быуынға еткереүҙе изге бурыс итеп алған XIX быуат урталарында йәшәгән Әхмәтша уҙамандың балалары.
Репост эшлә лә емешле сәғәт от!
Хөрмәтле дуҫтар!
Ошондай матур стена сәғәтен уйнатабыҙ. Емеш-еләкле йәйҙе хәтерләтеп торҙон.
Шарттары ябай:
1) Ошо яҙманы дуҫтарға һөйләргә - репост эшләргә.
2) Йәшлек гәзитенең "Йәшлек" гәзите - газета "Йэшлек" төркөмө ағзаһы булырға кәрәк.
29 июлдә махсус ҡушымта аша осраҡлы һайлау юлы менән репост яһаған кешеләр араһынан бер еңеүсе билдәләнәсәк.
Уға бик елле приз: емеш-еләк төшөрөлгән стена сәғәте тапшырыласаҡ.
Хәйерле сәғәттә!
Өфөлә Бөтә Рәсәй ғаилә форумы
2019 йылда Өфө Бөтә Рәсәй ғаилә форумын ҡабул итә, уның барышында Рәсәйҙә Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдәрҙең VI съезы уҙғарыла. Ошо хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
Төбәк етәксеһе билдәләүенсә, был 2019 йылда республикала ойошторолған социаль өлкәләге берҙән-бер ҙур сара түгел. Мәҫәлән, йыл башында Башҡортостандың баш ҡалаһында Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының 100 йыллығына халыҡ-ара форум үткәрелә.
– Был форумдың үҙенең девизы бар: «Хеҙмәт өлкәһенең киләсәге: йәштәр мәшғүллеге», – тине Рөстәм Хәмитов. – Ошо мөһим халыҡ-ара сараға етди әҙерләнергә кәрәк. Форум юғары кимәлдә үтһен ине».
http://www.bashinform.ru/news/1180006-v-ufe-proydet-vserossiyskiy-forum-...
"Мираҫ"тар Францияла
Францияла CIOFF фестивалдәрендә Рәсәй исеменән «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле ҡатнаша.
Данлыҡлы коллектив Парижда «Донъя бейеүҙәре һәм музыкаһы» халыҡ-ара фестивалендә, Францияның төрлө ҡалаларында сығыш яһай.
Бәйләнешкә сығығыҙ!
Ржев эргәһендә эҙләнеү эспедициялары барышында Башҡортостандан ике ҡыҙылармеецтың мәйете табылған, әле уларҙың туғандарын эҙләйҙәр.
Матюшечкин Андрей Никитич, 1911 йылда Стәрлетамаҡ районында тыуған, һуғышҡа тиклем Свердловск өлкәһенең Ревда ҡалаһында йәшәгән, шунан һуғышҡа саҡырылған. Ржев янында һәләк булған.
Берняков Дмитрий Федорович, 1913 йылда Өфөлә тыуған, Нижегородкала йәшәгән. 1942 йылдың 3 сентябрендә Ржев эргәһендәге һуғышта һәләк булған. Ҡыҙылармеецтың мәйетен Мәскәүҙең «Еңеү» эҙләнеү отряды тапҡан.
Эҙәрмәндәр яугирҙарҙың туғандарын бәйләнешкә сығыуын һорай. Бәйләнеш телефоны 8-963-909-19-70 (Волков Владимир Сергеевич).
http://www.bashinform.ru/news/1180124-razyskivayutsya-rodstvenniki-krasn...
Һәләтле балалар "Йәштәш"тә
Ҡандракүл буйында «Йәштәш» палатка лагерында «Илһам» ижади яҡтан һәләтле балалар өсөн смена асылды. Унда музыка мәктәптәренән, бейеү һәм йыр түңәрәктәренән 130-ҙан ашыу тәрбиәләнеүсе ял итә.
Туймазы районының Үрге Бишенде ауылынан Виктория Заһретдиноваға тантанала лагерь флагын күтәреү бәхете тейҙе. Ул төрлө ижади конкурстарҙа әүҙем ҡатнашҡаны өсөн «Илһам»ға юллама алды.
Сменалағы биш көн эсендә уҡыусылар интеллектуаль викториналарҙа, ижад фестивалендә, күңелле старттарҙа ҡатнаша, йыр һәм бейеү буйынса оҫталыҡ дәрестәрендә була, кәмәлә сәфәргә сыға һәм туристик төйнәү төрҙәрен өйрәнә, тип хәбәр иттеләр Туймазы районы хакимиәтендә.
http://www.bashinform.ru/news/1180065-odarennye-deti-bashkirii-otdokhnut...
«Бер-берегеҙҙе яфаламағыҙ»
“Ирем менән туғыҙ йыл йәшәйбеҙ. Ялҡтым. Уның күңелһеҙ, маҡсатһыҙ, ынтылышһыҙ, өнһөҙ, гел генә һытыҡ сырайлы икәнен нишләп дуҫлашҡанда күрмәнем икән, тиер инем, беҙҙе димләп өйләндерҙеләр. Эсмәй. Тарта. Бергә түшәк бүлешмәгәнебеҙгә ике йылдан да ашты. Уның үҙ аҡсаһы, минең – үҙемдеке. АРЫНЫМ. КҮРӘ АЛМАЙЫМ. Ситтән ҡарағанда беҙ бик яҡшы йәшәгән парбыҙ. Үҙ тормошом хаҡында бер кем менән дә бүлешкәнем юҡ, шулай ҙа шөрләтә: айырылһам, яҡындарым – дуҫтарым, туғандарым аңлармы икән?”
Һүҙ тамыры тәрәндә
Йәйҙең йәмле көндәренә йәм өҫтәп, “Юлдаш” радиоһында милләт рухы булған туған телебеҙҙең камиллығы, байлығы тураһында телсе-ғалимдарыбыҙ, белгестәр ҡатнашлығында “Рухиәт” тапшырыуының сираттағылары яҙылды. Был яҙмаларҙың әһәмиәте бик ҙур, уларҙың һәр ҡайһыһы уҡыу әсбабы булырҙай.
Халҡыбыҙ иң боронғоларҙан һаналып, туған телебеҙҙең дә тамыры тәрәндә, ҡөҙрәте лә сикһеҙ. Һүҙ ҡөҙрәтен һәм тылсымын раҫлап, “Яҡшы һүҙ – йән аҙығы, яман һүҙ – баш ҡаҙығы” тигән халыҡ мәҡәле киң таралған. Бер һүҙ менән кешенең күңелен иретергә лә, йөрәген әрнетергә лә мөмкин.
Дата: 28.06.2018
29 июнь
29 ИЮНЬ, ЙОМА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Фатиха» - дини тапшырыу.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Назар Нәжми ижадына арналған саранан репортаж.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Степан Злобин. «Салауат Юлаев». 3-сө бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. «Халыҡ таланттары».
14.15, 19.15 Радио фондынан. Лина Рафиҡова. «Ҡурайсылар». Дилмөхәмәтовтар ғаиләһе хаҡындағы 1990 йылғы тапшырыу.
15.15 «Мәңгелек моң». Рәшит Йыһанов ижады.
17.15 «Йәнтөйәк хәтере”. Салауат – халыҡ хәтерендә.
17.45 Тематик рубрика. “Гүзәл Өфөм - баш ҡалам”.
Йәштәр барҙа ауыл һүнмәҫ
Рөстәм Хәмитов: “Бөрйән” кластеры инвесторҙар аҡсаһы иҫәбенә үҫәсәк”
Эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара...
598 проект ғәмәлгә ашырылған
Йәнгә – сихәт, тәнгә рәхәт кенә булһын
Йәшлектәренә ҡайтып әйләнделәр
Килегеҙ! Күрегеҙ! Ҡатнашығыҙ!
Уңдырышлы һыу табылды
Заман менән бергә атлайҙар
Беҙгә хәүеф янаймы?
Өфөлә Халыҡ-ара балалар уйындары үтәсәк
Өфө хакимиәтендә 2019 йылда Башҡортостандың баш ҡалаһында йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын ойоштороу тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Бының өсөн Өфөгә Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты Торстен Раш һәм комитеттың генераль секретары Ричард Смит килде. Делегаттар сараға әҙерлек менән дә танышты.
Халыҡ-ара балалар уйындары — 12-15 йәшлек үҫмерҙәр араһында үткәрелгән спорт ярыштары. Маҡсаты – спорт аша тыныслыҡты һәм дуҫлыҡты нығытыу. Тәүге тапҡыр ярыш 1968 йылда Югославияның Целе ҡалаһында ойошторолған. Халыҡ-ара балалар уйындары быйыл Иерусалимда үтә.
2013 йылда Өфө ҡышҡы Халыҡ-ара балалар уйындарын ҡабул иткәйне.
http://www.bashinform.ru/news/1178818-v-ufe-v-2019-godu-proydut-letnie-m...
Башҡорт телен өйрәнәбеҙ
Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институтында башҡорт телен уҡытыу курстары уҙа. Тәүге дәрестәрҙе көҙ уртаһында башларға күҙаллайҙар.
Сәхифәһендә курсты башлап ебәреүсе, Өфөләге «Арт-клуб»ты ойоштороусы Айгөл Рәшитова хәбәр итеүенсә, Мәғарифты үҫтереү институтында документтар һәм уҡытыу программаһы өҫтөндә эш башланған да инде.
Һүнгән йондоҙ яҡтыһы
Шундай талант эйәләре була: уларҙы бер генә күрәһең дә мәңгелеккә ғашиҡ булаһың. Милли йәштәр театрының йәш, өмөтлө актеры Ринат БАСАРИЕВТЫҢ вафатына 19 йыл ваҡыт үтте. Әммә сәхнәлә күргән кешеләр уны һаман да ярата, хәтерләй, һағына. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында эш башлау менән уға “Ҡыҙ урлау”, “Зәңгәр шәл” кеүек спектаклдәрҙә төп ролдәр бирелә. Артабан ул хеҙмәт юлын Милли йәштәр театрында дауам итә. 37 йәшлек актер үҙенең ҡыҫҡа ғына ижад юлында исемен халыҡ хәтерендә мәңгеләштереп өлгөрә.
Эт хәленә төшмәйек
Бер байҙың йортонда тотош көҙгөнән генә торған бүлмәһе булған. Стеналары ла, түшәме лә, иҙәне лә шау көҙгө икән. Бер саҡ шунда осраҡлы ғына рәүештә эт килеп ингән. Тирә-яғында үҙе кеүек бик күп эт күреп, ырылдаған, тешен ыржайтҡан. Уны уратып алған эттәр ҙә шулайтҡан. Был яуап итеп, өрөп ебәргән. Тегеләр ҙә өргән. Шулай итеп, эт төнө буйына үҙенә ҡаршы өргән, асыуланып, ҡойроҡ болғаған, һеләгәйен ағыҙғансы теш ҡайраған эттәр менән “талашҡан”. Иртәгәһенә уны үле килеш тапҡандар. Бахырҙың йөрәге ярылған, имеш.
Ә бит барыһы ла башҡаса булыуы мөмкин ине. Көҙгө-бүлмәгә ингәс, эт тешен ыржайтмайынса, ипле генә ҡойроғон болғап, дуҫтарса мөнәсәбәт күрһәтһә, көҙгөләгеләр ҙә уға шулай яуаплар ине.
…Үҙеңә бәйле бөтәһе лә, үҙеңә.
Айсын АҠБУЛАТОВА әҙерләне.
Дата: 27.06.2018
28 июнь
28 ИЮНЬ, КЕСАҘНА
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Үткәндәр һағында». Шәриф Бикҡолдың Ҡырмыҫҡалы районындағы музейы эшмәкәрлеге.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Сәнғәт. И.Дилмөхәмәтов исемендәге республика конкурсы еңеүсеһе, ҡурайсы Абдуллин Д.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Степан Злобин. «Салауат Юлаев». 2-се бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. Балеттарҙан фрагменттар.
14.15, 19.15 Радио фондынан. З.Фәйзуллина. «Йыр эҙләп, моң эҙләп». Фәүзә Ғәсәҡирова хаҡында 2001 йылғы тапшырыу.
15.15 «Ашҡаҙар - балаларға». Тәскирә Даянова. «Аҡһаҡ ҡарға бүләге».
17.15 «Телһөйәр».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм - баш ҡалам”.
Хәүефһеҙлек мәктәбенән - хәүефһеҙ тормошҡа
Ошо девиз аҫтында Азапкин утарында йыл һайын "Хәүефһеҙлек мәктәбе" республика ярыштары үтә. Ҡатнашыусы командалар һаны ла йылдан-йыл арта, үҫмерҙәрҙең дә белеме, оҫталығы профессионалдәргә тиңләшә һәм киңәйә бара. Бындай ярыштарҙан үҫмерҙәр үҙҙәренә ысын дуҫтар таба, бер йылға етерлек ыңғай тәьҫораттар ала.
Быйылғы ярыштар Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Хәүефһеҙлек мәҙәниәте йылына арналды. V республика ярыштарында муниципаль берәмектәрҙән 50 команда ҡатнашты. Сараны тантаналы асыуҙа Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы начальнигы урынбаҫары Эдуард Иҙрисов, "Хәүефһеҙлек мәктәбе" Бөтә Рәсәй балалар-үҫмерҙәр йәмғиәте хәрәкәтенең Башҡортостандағы бүлексә советы рәйесе Гөлшат Әхмәҙиева ҡатнашты һәм йәш ҡотҡарыусыларға теләктәрен еткерҙе.
Өс көн дауамында үҫмерҙәр ҡаршылыҡ һыҙаты аша үтте, ҡатнаш янғын эстафетаһында, "граждандар һағы" этабында, һынауҙарҙы үтеү маршрутында, күнекмәләрҙә, эҙләү- ҡотҡарыу эштәрендә ҡатнашты.
“СҮП-САР БАТШАЛЫҒЫ” йәки Бер ҡағыҙ остоғо тураһында
- Әсәй, кәнфит ҡағыҙын ҡайҙа итәйем?
- Бәй, нимә һорап тораһың, ырғыт.
- Тәрбиәсе апай сүп-сарҙы ергә ташларға ҡушманы...
- Ҡағыҙ остоғонан бер нәмә лә булмаҫ, башымды ҡатырма...
Йорт алдындағы майҙансыҡта әсә һәм 4-5 йәштәр тирәһендәге ҡыҙыҡай араһында барған һѳйләшеүгә шаһит булғас, артабан ни эшләр икән тип, бәләкәсте күҙәтә башланым. Үтә эшлекле ҡиәфәт менән телефон экранына текәлгән әсәһенең үҙенә иғтибар итмәүенән файҙаланып, ҡыҙ бала усында йомолған кәнфит ҡағыҙы менән бер аҙ ситтәрәк урынлашҡан сүп-сар бактарына ҡарай йүгерҙе. “Һай, афарин, ѳмѳт бар икән был һылыуҙа”, - бәләкәй генә булыуына ҡарамаҫтан, аҡыллы фекер йѳрѳткән сабый ѳсѳн ихлас ҡыуанып ҡуйҙым...
Мәсетле булдыҡ
Изге Ураҙа байрамы көнөндә ауылыбыҙ өсөн икеләтә байрам булды. Ил төкөрһә - күл була, тигәндәй, эшебеҙ башланыуға бер йыл да тулманы. Былтыр 28 июнь көнө изге Ураҙа айы башланыр алдынан нигеҙ һалынған мәсет бинаһы яңы йылға әҙер ине. Рәсми булмаһа ла, ошоға тиклем имам-хатибыбыҙ үҙ бурысын атҡара килде, йома намаҙҙары, башҡалары үтеп торҙо.
Мәсет документацияһын имам- хатип бурысын атҡарған Рауил Ғарифуллин башлап ебәрҙе, был эште яңы мәсеткә хәҙрәт итеп һайлап ҡуйған Рәхимйән Ғәләүетдинов тамамлап ҡуйҙы. Мәсет тѳҙѳү эштәрендә Фәрит Вәлиев, Салауат Зәйнәғәбдинов, Ринат Иҡсанов, Тәлғәт Йосопов, Абдулла Миһранов, Фируз Хөснөт- динов, Рәдиф Солтанов актив ҡатнашһа, биләмәне кәртәләү материалдары менән “Диниә” назараты (мѳфтѳй Тәлғәт Тажетдин) тәьмин итте.
Ауылдан ситтә йәшәгән Булат Юламанов, Ришат Баһауетдинов, Альберт Сәфәрғәлин, Фәтхелислам Ғәйнетдинов, Радик Нурмөхәмәтов, Марс Мансуров, Рәил Йәғәфәров, Гүзәл Ситдиҡова, Нур Шаһисолтанов, Фликс Ғилфанов, Рита Иҡсанова һәм уның апайы Рәүиә, Рәис Исмәғилев, Булат Миһранов, Юлиә Зәйнәғәбдинова, Фират Ҡунаҡбаев, Рим Солтанов, Хәтифә Мәһәҙиева, ауылдаштарҙан Исламетдин Хәлилов, Рәис Мозафаров, Гөлсирә Салауатова аҡсалата һәм матди ярҙам күрһәтте.
Төпкөл ауыл шатлығы
Ауылға йәм биреп торған йәшел башлы яңы мәсеттә тәүге аҙан тауышын тыңларға барыһы ла ашҡынып килде. “Әл-Ҡотдос” мәсете менән бергә ауылға сафлыҡ, әхлаҡ, дин нуры ҡайтыр, кешеләр насар ғәҙәттәрҙән арынып, дин юлына баҫыр, тип ышана ғәбдѳктәр.
Ҡурай ерен ҙурлап
Ошо көндәрҙә республикабыҙҙа ”Ҡурай иле буйлап сәйәхәт” аталмышлы үҙенсәлекле автоуҙыш ойошторолдо. Ул данлыҡлы ҡурайсыбыҙ Ишмулла Дилмөхәмәтовтың тыуыуына 90 йыл тулыуға бағышланғайны. Өфөнөң иң күркәм урындарының береһе - Салауат Юлаев майҙанынан баш алған сәйәхәт Ҡырмыҫҡалы, Белорет, Әбйәлил, Баймаҡ райондары аша Йылайырға барып тоташты.
Башҡортостан байрағын елберләтеп килгән колоннаны һәр район оло хөрмәт менән ҡаршыланы. Ҡурайҙы данлап, изге ниәт менән йөрөгән юлсылар төйәгебеҙҙә башта Сермән ауылының Заһир Исмәғилев исемендәге Социаль- мәҙәни үҙәктә туҡталды. “Хәтирә” халыҡ фольклор ансамбленең шаян таҡмаҡтары, өҙҙөрә баҫып бейеүҙәре оҙон юлдан килгән ҡунаҡтарҙың арыу-талыуҙарын һыпырып ташлап, күңелдәрен күтәреп ебәрҙе. Социаль үҙәк бинаһындағы музей буйлап ойошторолған бай йөкмәткеле, мауыҡтырғыс экскурсия ла күңелдәргә хуш килде. Тәмле сәй табынынан һуң, сарала ҡатнашыусылар республикабыҙҙың мәшһүр ҡурайсылары Юлай Ғәйнетдинов, Азат Айытҡолов менән бина алдындағы Мәңгелек ут һәм обелискыға сәскәләр һалды. Арҙаҡлы яҡташыбыҙ - билдәле композитор Заһир Ғариф улы Исмәғилевтең яҡты рухы ла иҫкә алынып, бихисап йылы һүҙҙәр әйтелде.
Маршруттың йәнә бер нөктәһе - Шығай күп тармаҡлы ауыл клубында ла ҡурай һөйөүселәрҙе түҙемһеҙлек менән көтөп алдылар. Бында уларҙы арҙаҡлы ҡурайсыларыбыҙҙың береһе, атайсалыбыҙҙың билдәле аҡһаҡалы Мөхәмәт Түлебаев башҡарыуында ҡурайҙа илаһи моңдар, “Гөлнәзирә” халыҡ фольклор ансамбленең дәртле сығыштары ҡаршыланы. Шығайҙарҙың тәмле ҡымыҙынан да баш тартыусы булманы. Сәйәхәтселәр, үҙ сиратында, Советтар Союзы Геройы Шаһи Ямалетдиновтың ҡәберенә сәскә һалып, изге юлын артабан дауам ҡылды.
Тарих сылбыр кеүек
Уңыштар кѳтһѳн алда!
Туймазы ҡалаһында махсус урта һѳнәри оҫталыҡ буйынса Республика олимпиадаһы үтте.
Унда үҙҙәренең уҡыу йортонда үткән тәүге этапта иң күп мәрәйҙәр йыйып еңеүсе булғандар саҡырылды. “Дѳйѳм тѳҙѳлѳш эштәре мастеры” (ташсы) һѳнәре буйынса ойошторолған ярышта ҡатнашыусылар Туймазы индустриаль колледжына йыйылды. Олимпиаданың тәүге кѳнѳндә практик, иртәгәһенә компьютерҙа тест һорауҙарына яуап биреү эше ҡаралды.
27 июнь
27 ИЮНЬ, ШАРШАМБЫ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Хазина». «Мәҙинәкәй» йыры тарихы.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Матбуғат. Студияла - Артур Дәүләтбәков.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Степан Злобин. «Салауат Юлаев». 1-се бүлек.
13.15, 23.15 Концерт. Шаян йырҙар.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Таңсулпан Ғарипова. «Теле барҙың-иле бар».
15.15 «Ашҡаҙар»–балаларға». Башҡорт халыҡ әкиәте. «Ел арбам».
17.15 «Борон –борон заманда». Етәксе әсә.
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм - баш ҡалам”.
“Башҡа баҫма һис кәрәкмәй, “Йәшлек” гәзите булһа!”
“Аҙна һайын – бүләк!” уйынында был аҙнала Белорет ҡалаһынан Гөлназ БАЙРАМҒӘЛИНА, Ғафури районының Үтәш ауылынан Гүзәл Әһлиуллина – плед, Ҡырмыҫҡалы районының Мөкәй ауылынан Дания РӘХМӘТУЛЛИНА, Ҡыйғы районының Ибрай ауылынан Гөлнур ҒАРИПОВА сәғәт отто.
Гөлнур апай: “Йәшлек” гәзите – минең эшемдә ҙур ярҙамсы. Ғүмерем булһа, яратҡан баҫмамдан айырылмам, – тип таҡмаҡ та яҙып ебәргән.
Гәзитебеҙҙән айырылмағанығыҙ өсөн рәхмәт һеҙгә, Гөлнур апай!
Иҫкәртеп үтәбеҙ: еңеүселәргә бүләктәрен килеп алғанда паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләрен килтерергә кәрәк.
Уйын июнь аҙағына тиклем дауам итә, бүләктәр эйәләрен көтә. Йәһәтерәк гәзитебеҙгә яҙылып, квитанцияларығыҙҙың күсермәһен редакцияға ебәрергә ашығығыҙ!
Ашаған ризыҡ ашҡаҙанда нисә сәғәт һаҡлана?
Аҙыҡ Эшкәртелеү ваҡыты
Һыу - шунда уҡ эсәктәргә төшә
Һут 15 – 20 минут
Йәшелсә һурпаһы - 15 – 20 минут
Йәшелсә, йәшелсәнән майһыҙ салат - 30 – 40 минут
Үҫемлек майы менән йәшелсә салаты - 1 сәғәт
Һыуы күп булған емеш һәм еләк - 20 минут
Әфлисун, виноград, грейпфрут - 30 минут
Алма, груша, персик, сейә - 40 минут
Кәбеҫтә, ҡабаҡ, кукуруз - 45 минут
Бешкән йәшелсә - 40 минут
Шалҡан, кишер, пастернак - 50 минут
Крахмалға бай йәшелсәләр (картуф, топинамбур) - 1,5 – 2 сәғәт
Дөгө, ҡарабойҙай һәм тары бутҡаһы - 2 сәғәт
Ҡуҙаҡлылар - 2 сәғәт
Көнбағыш һәм ҡабаҡ орлоғо - 3 сәғәт
Сәтләүектәр - 3 сәғәт
Һөт ризыҡтары - 2 сәғәт
Йомортҡа - 45 минут
Балыҡ - 1 сәғәт
Ҡош ите - 2,5 – 3 сәғәт
Һыйыр ите - 4 сәғәт
Һарыҡ ите - 4 сәғәт
Сусҡа ите - 5,5 – 6 сәғәт
Дата: 26.06.2018
Әйҙә, Һынныға, көс һынашырға!
Башҡортостандың иң яҡшы 120-нән ашыу малсыһы Благовар районындағы “Башкирагроинвест” йәмғиәтенең Һынны йәйләүендә машина менән һауыу операторҙарының – 43-сө, һыйыр малын яһалма ҡасырыу операторҙарының – 26-сы, зоотехник-селекционерҙарҙың беренсе республика конкурсына йыйылды.
“Ҡунаҡтарҙы һәм Өфө халҡын хайран итмәксебеҙ”
Уйындарҙың ойоштороу комитеты ағзалары республика Башлығы Хакимиәте етәксеһе Евгений Маврин һәм төбәктең башҡа вәкилдәре менән кәңәшмә үткәрҙе.
Баланың тәртибен хәстәрләп
Төрлөһөнән
Халыҡ борондан кәсеп иткән
Күмертау яңы һулыш ала
Дарыу көтөп яфа сикмәҫкә
Күктән ергә төштөк...
Грант алғың килһә...
Сабый ҡараған ҡатын яҡлаулы
«Росспецмаш» ассоциацияһы президенты Константин Бабкин менән эшлекле осрашыу
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Росспецмаш» ассоциацияһы президенты Константин Бабкин менән осрашты.
Яҙылғандар ота
Бер нәмә лә күктән яумай әүҙем йәш лидер Рүзилә Юлыҡованың йәшәү девизы шулай
Ҡулдарынан гөлдәр тама, йөҙөндә таң нурҙары
Бурыслыларҙы юллап...
Һин яңғыҙ түгел!
Рәсәй Федерацияһында балаларҙың берҙәм Ышаныс телефоны: 8-800-2000-112. Һәр кем - бала, үҫмер, ата-әсәләре, башҡа граждандар стационар йәки кеҫә телефондарынан ошо һандарға бушлай һәм анонимлы шылтыратып, консультация ала ала. Һиңә ярҙам, кәңәш кәрәкме? Балаларҙың Ышаныс телефонына 8-800-2000-112 шылтырат!
[center] * * *
Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһында эшләп килгән берҙәм Ышаныс телефоны 8-800-7000-183 ауыр хәлдә ҡалған кешеләрҙе тәүлек әйләнәһенә тыңлап, ашығыс психологик ярҙам күрһәтергә әҙер.
БЕЛ: һин яңғыҙ түгел!
"Урал батыр» эпосын башҡарыусылар конкурсы
Бөрйән районының «Ағиҙел» һауыҡтырыу-тәрбиә биреү лагерында 28 июндә «Урал батыр» эпосын башҡарыусыларҙың һәм йәш сәсәндәрҙең конкурсы уҙа. Конкурс ҡобайыр, эпостар башҡарыусылар мәктәбен тергеҙеү һәм үҫтереү, башҡорт халҡының тарихи һәм мәҙәни мираҫына ҡарата һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләү, башҡорт халыҡ ижадының иң яҡшы өлгөләрен һаҡлау һәм таратыу маҡсатында йыл һайын уҙғарылып килә.
Мәғариф министрлығында аңлатыуҙарынса, 2018 йылда конкурс 20-се тапҡыр уҙғарыла. Ошо йылдарҙа конкурста 1500-ҙән ашыу бала һәм 532 фольклор коллективы ҡатнашты.
Конкурстың республика этабы 2 турҙан тора. Унда ҡатнашыусылар беренсе турҙа «Урал батыр» эпосын яттан һөйләй, ә икенсеһендә фольклор коллективтар эпос йәки башҡа эпик хикәйәт өҙөгөн сәхнәләштерә.
Конкурстың республика этабында Башҡортостандағы мунициль район һәм ҡала округтары дөйөм белем биреү ойошмаларынан 56 уҡыусы һәм 25 фольклор коллективы сығыш яһай.
Журналистика дәрестәренә рәхим ит
Өфөлә Йәштәрҙең мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәге 4 июлдә «MEDIA LBRTR» акцияһы – фото һәм видеотөшөрөү, монтаж, мәҡәлә яҙыу һәм интервью алыу буйынса семинар уҙғара. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, дәрестәрҙе тәжрибәле журналистар, фотографтар һәм видеооператорҙар үткәрә. Инеү бушлай, cszm@mail.ru адресына «Медиа Лаборатория» билдәһе менән исемеңде, йәшеңде һәм телефоныңды яҙыу талап ителә. Тулыраҡ 279-06-56 телефоны буйынса.
http://www.bashinform.ru/news/1177165-ufimskuyu-molodezh-priglashayut-na...
"Сыңла, салғы!"
Башҡортостанда традицион бесән сабыу һәм бесән мәле мәҙәниәтен яңыртыу, халыҡ йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙеү маҡсатында бесәнселәрҙең «Сыңла, салғы!» республика фольклор байрамы уҙа. Байрам 7 июлдә Ҡырмыҫҡалы районының Бишауыл-Уңғар ауылында үтә, тип хәбәр иттеләр төбәк Мәҙәниәт министрлығында.
Фестивалдә йыйылма йәки ике кешенән торған (1 ир, 1 ҡатын) ғаилә командалары ҡатнаша ала. Ярыштар эстафета формаһында уҙғарыла. Ҡатнашыусыларҙың салғыһы (ҡойоп яһалған), тырмаһы, һәнәге, ҡайрағы, балтаһы булырға тейеш.
Программа сиктәрендә бәйләм (венок) үреү, «Шифалы үләндәр», Land-art — объекттар (бесәндән һәм һаламдан дизайнер һындары эшләү), «Урман ашы» (яланда бесәнселәрҙең аш табыны) конкурстары үтә. Ижади коллективтарҙың: фольклор, музыка ҡоралдары, йыр, бейеү ансамблдәренең һәм яңғыҙ башҡарыусыларҙың сығыштары ҡаралған.
Бесән сабыуҙа теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Ғаризалар 1 июлгә тиклем gukrcnt@mail.ru электрон адресына ҡабул ителә.
Һабантуй Лондонда ла һабантуй
Лондондағы Forest Lane паркында 200-ҙән ашыу башҡорт һәм татар мәҙәниәтен үҙ итеүселәр традицион һабантуйға йыйылды.
Милли байрамды Лондонда «Заман» Бөйөк Британия татарҙары һәм башҡорттары ассоциацияһының инициативалы ағзалары бына инде бер нисә йыл рәттән уҙғара.
Сағыу кейемдәр, йыр-бейеүҙәр, шиғырҙар, театрлаштырылған тамаша, өлкәндәр һәм балалар өсөн уйындар, халыҡ ижады изделиеларын һатыу күргәҙмәһе, бал, бәлештәр, милли кейем фото-күргәҙмәһе – былар барыһы ла утрауҙа йәшәгән башҡорттар һәм татарҙарҙың төп байрамының биҙәге булды.
Концерт программаһы башҡорт һәм татар музыкаль номерҙары менән генән түгел, үзбәк, ҡырғыҙ, болгар бейеүҙәре менән бай булды, дәртләндергес рус һәм болгар йырҙары яңғыраны.
26 июнь
26 ИЮНЬ, ШИШӘМБЕ
08.15, 12.15, 16.15 «Был көн».
09.15, 18.15 «Халыҡ гәүһәрҙәре». Һәүәҫкәр йырсы Әлфиә Әмерханова.
10.15, 22.15 «Беҙҙең донъя». Әҙәбиәт. Зөлфиә Ханнанова китабының исем туйы.
11.15, 20.15 «Сәсмәүер». Әнғәм Атнабаев. «Йәшлек менән осрашыу».
13.15, 23.15 Концерт. Инструменталь музыка.
14.15, 19.15 Радио фондынан. Сибай БДТ- 50 йыл.
15.15 «Ашҡаҙар»ҙа – премьера». Диана Ишниязова. «Өфөм-йөрәк тибешем».
17.15 «Йәшәү йәме».
17.45 Тематик рубрика. «Гүзәл Өфөм - баш ҡалам”.
Хуш еҫле сирень майы
Сирень сәскәһенең шифалы үҙенсәлектәре халыҡ медицинаһында күптән билдәле. Унда аскорбин кислотаһы, организмға ыңғай тәьҫир итеүсе эфир майҙары һәм флавоноидтар күп. Был хуш еҫле сәскә тәндең яныуын, ауыртыуҙы һәм ялҡынһыныуҙы баҫырға һәләтле. Унан ревматизмдан, артриттан, радикулиттан, үксә тибенгеһенән һәм подагранан ярҙам итеүсе сәйҙәр, төнәтмәләр, майҙар һәм кремдар әҙерләйҙәр. Сирень майын өй шарттарында ла еңел генә әҙерләп була. Бының өсөн яңы өҙөлгән сирень сәскәһе, үҫемлек майы һәм бер литрлыҡ банка кәрәк.
Бер картина тарихы
– Эшем буйынса миңә 1984 йылда Өфөгә мәғарифты үҫтереү институтына курсҡа барырға тура килде. Дәрестәрҙән һуң бер көндө беҙҙе крайҙы өйрәнеү музейына экскурсияға алып барҙылар. Экскурсовод һөйләй, ә мин Ҡасим Дәүләткилдеев ижадына арналған бәләкәй генә стендҡа иғтибар иттем, – тип башланы һүҙен Инйәрҙәге 2-се башҡорт мәктәбенең физика-математика уҡытыусыһы Ләлә Ғайса ҡыҙы Мостафина. – “Зәңгәр күлдәкле башҡорт ҡыҙы” картинаһын күреп ҡалдым да шаҡ ҡаттым. Күҙҙәр... шул тиклем таныш күҙҙәр. Был тиклем дә ҡәйнәмә оҡшар икән. Ҡулының итәгенә һалыуына тиклем. Ул ваҡытта бәләкәй генә ҡыҙ бала булған бит инде.
Тәүге профессиональ башҡорт рәссамы Ҡасим Дәүләткилдеевтың был картинаһы иң уңышлы эштәренең береһе һанала. 1941 йылда ул Третьяков галереяһында ла тора.