text:
Мышар барҡылдағы
Мышар барҡылдағы, мышар турғайы, миләш сыпсығы, шоморт сыпсығы (урыҫ. дрозд-рябинник, лат. Turdus pilaris) — Евразияла таралған ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡ. Күмәкләшеп йөрөйҙәр. Түбәһе, елкәһе, ҡойроҡ төбөнөң өҫ яғы күкһел һоро. Арҡаһы, ҡа¬наттары, ҡойроғо ҡара-көрән. Кәүҙәһенең аҫ яғы ҡара буй таптар менән сыбарланған һарғылт ерән, ҡорһағы аҡ. Башҡа барҡылдаҡтарҙан түбәһендәге, елкәһендәге-һәм ҡойроҡ төбөндәге һорғолт күк төҫө менән айырыла
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы көслө генә: «трррҡ-трррҡ». һайрауы сырылдаҡ, тауыштарҙан тора
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төрлө урмандарҙа йәшәй. Башлыса мышар һәм балан менән туҡлана, бөжәктәр ҙә аулай. Ҡайһы ваҡыт йылы яҡҡа китмәй, бер урындан икенсе-урынға күсеп йөрөй. Бик киң таралған. Ояһы ағастарҙа була. Ҡара таплы 4—5 бөртөк зәңгәр төҫтәге йомортҡа һала.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


c: text/html

text:
Йыл аҙағына тиклем балалар өсөн биш сәләмәтлек үҙәге асыласаҡ
Йыл аҙағына тиклем Башҡортостанда балалар өсөн биш Сәләмәтлек үҙәге ойоштороласаҡ. Уларҙың икәүһе — Өфөлә, берәр — Стәрлетамаҡта, Туймазы һәм Дыуан райондарында. Хәҙер уларҙы йыһазландырыу буйынса эш алып барыла. Был үҙәктәрҙең барыһын да 1 декабрҙә асырға планлаштырыла, тип хәбәр итте БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының милли проект, үҫеш һәм стратегик планлаштырыу бүлеге начальнигы Гөлфиә Иҙрисова.
Бөгөн республикала 12 Сәләмәтлек үҙәге эшләп килә. Быйыл туғыҙ айҙа уларҙа 53 меңдән ашыу кеше тикшеренеү үтте һәм сәләмәт йәшәү рәүеше буйынса рекомендациялар алды. Шуларҙың яртыһынан ашыуы — 54,7 проценты һау-сәләмәт тип танылды.
Башҡортостанда былтыр 12 Сәләмәтлек үҙәге асылды. Был үҙәктәрҙе ойоштороу өсөн федераль бюджеттан 9 миллион һум аҡса бүленде. Өфөлә дүрт Сәләмәтлек үҙәге эшләй: Республика врач-физкультура диспансерында, 38-се, 46-сы поликлиникаларҙа, 17-се ҡала балалар клиник дауаханаһында. Ошондай уҡ үҙәктәр Бөрөлә, Белоретта, Дүртөйлөлә, Ишембайҙа, Кумертауҙа, Нефтекамала, Сибайҙа, Стәрлетамаҡта асылды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостанда фән һәм техника өлкәһендәге премияға дәғүә итеүгә эштәр ҡабул ителә
БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендә Дәүләт премиялары буйынса комиссия 2013 йылдың 1 мартынан 31 майына тиклем БР фән һәм техника өлкәһендә Дәүләт премияларына дәғүә итеүгә эштәр ҡабул итә башланы.
Премияға дәғүә итеүгә эштәрҙе ғилми учреждениелар, юғары уҡыу йорттары, дәүләт органдары, урындағы үҙидара органдары, милек формаһына ҡарамай, предприятиелар һәм ойошмалар тәҡдим итә ала. Барлыҡ документтар Өфө ҡалаһы, Туҡай урамы, 46 адресы буйынса БР Президенты Хакимиәтендә 328-се бүлмәлә ҡабул ителә. Белешмәләр өсөн телефон: (347) 280-80-93.
Тулыраҡ мәғлүмәт Башҡортостан Республикаһы Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Мэрияла конкурс еңеүселәрен бүләкләнеләр
Өфөлә Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнөнә арналған конкурстарға йомғаҡ яһалды. Ҡала хакимиәтендә 18 мартта был конкурстар еңеүселәренә бүләктәр тапшырылды.
Түләүле медицина хеҙмәтләндереүе күрһәтеүсе дәүләт һәм муниципаль учреждениелар араһында "Ҡулланыусы ышанысы" билдәһенә Өфөнөң Октябрь районының 4-се стоматология поликлиникаһы лайыҡ булды. Ә шәхси клиникалар араһында — "Табиб плюс".
Баш ҡала халҡы араһында һорау алыу стоматология клиникаһын һайлағанда төп фактор булып медицина хеҙмәтләндереүе сифаты, хеҙмәтләндереү кимәле, заманса стоматологик ҡорамалдар менән йыһазландырылыуы тороуын күрһәтте.
Ҡала конкурсы өс этапта үткәрелде. Беренсеһендә халыҡтан һорау алынды, икенсеһендә урынға барып, предприятиеларҙың билдәле бер параметрҙар буйынса эше баһаланды, өсөнсөһөндә — еңеүселәр билдәләнде.
Өфөнөң торлаҡ хужалығы предприятиелары араһында иң яҡшы "Ҡулланыусы мөйөшө" мәғлүмәт стендына конкурста Орджоникидзе районының 27-се торлаҡ-эксплуатация участкаһы еңеүсе булды.
Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнөнә арналған саралар сиктәрендә ҡаланың дөйөм белем биреү мәктәптәрендә лә конкурстар үтте. Баш ҡаланың дөйөм белем биреү мәктәптәре араһында "Иң яҡшы реферат" номинацияһында 122-се башҡорт гимназияһының 7-се синыф уҡыусыһы Камил Хисаметдинов еңеүсе булды; урта махсус уҡыу йорттары араһында "Иң яҡшы реферат" — Өфө автотранспорт колледжы студенты Денис Ғәлиуллин; "Иң яҡшы листовка" — 72-се мәктәптең 8-се синыф уҡыусыһы Радион Вәлиев; "Ҡулланыусы хоҡуҡтары йәш рәссам күҙлегенән" -144-се башҡорт гимназияһының 2-се синыф уҡыусыһы Мелина Саттарова; "Шиғри жанр өсөн" — 18-се мәктәптең 9-сы синыф уҡыусыһы Виктория Медведева; "Йәш хәбәрсе" — 126-сы мәктәптең 4-се синыф уҡыусыһы Вадим Ҡаһарманов; "Гәзиткә иң яҡшы мәҡәлә" — 9-сы мәктәптең 8-се синыф уҡыусыһы Әлфиә Сәлимгәрәева; "Иң яҡшы мәғлүмәт стенгазетаһы" — 90-сы мәктәптең 8-се синыф уҡыусыһы Элина Хәмиҙуллина.
"Ҡулланыусы өсөн иң яҡшы стенд" номинацияһында — Өфө сауҙа-иҡтисад колледжынан студенттар төркөмө, ә "Инновацион ҡараш өсөн" номинацияһында Башҡортостан кооператив техникумы студенттары еңде.
Шулай уҡ икенсе һәм өсөнсө урын яулаған конкурсанттар ҙа аталды. Барыһына ла ҡала хакимиәте грамоталары һәм иҫтәлекле приздар тапшырылды.


text:
Егетмен тигән егет…армияла булырға тейешме?!
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 24.08.2009 12:38
Күп ҡабатланған ялған ысынға әйләнә, тиҙәр. Бөгөн «Киске Өфө» гәзитендә «Егетмен тигән егет армияла булырға тейеш» исемле мәҡәлә уҡып сыктым. Уҡығандан һуң, ошо абруйлы гәзит редакцияыһы өсөн бик уңайһыҙландым. Аңлашыла: гәзиткә хөҡүмәт сәйәсәтен нисек тә булһа ла, үтәргә кәрәк, ләкин шул тиклем оятһыҙ рәүештә ҡыланырға ярамай ҙа инде...
Башҡорт рун яҙмалары (ташҡа яҙылған тарих)
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 26.08.2009 19:00
Советтар Союзында йәиһә хәҙерге Рәсәйҙә баҫылып сыҡҡан ҡайһы ғына энциклопедияны алма (былар иҫәбенә «Башҡортостан энциклопедияһы» ла инә), башҡорт теле рәсми рәүештә «йәш яҙмалы» тел, тип атап үтелә. Иң аяныслыһы, Пермь, Силәбе, Ырымбур өлкәләрендә, Удмуртстанда, Мари Элдә, Татарстанда ХIХ-- XX быуаттарҙа боронғо төрки рун яҙмалары табылғанын белә тороп, ғалимдарыбыҙҙың «Ә ни эшләп Башҡортостанда рун яҙмалары юҡ икән?» тип баш ватыуылыр.
Зәки Вәлидиҙең «Башҡорттоң һәр ауылында тарихи документтарыбыҙ тулып ята», тип әйтеүе һис тә арттырыу түгел. Ысыны шулай, ә бөйөк остазыбыҙҙың белгәне һәм яҙғаны беҙгә тулыһынса һаман килеп етмәгән әле. Үҙем ун бер йыл буйы ауылдан-ауылға йөрөп, таш яҙмаларыбыҙҙы йыя торғас уның һүҙҙәренең дөрөҫлөгөнә инандым генә инандым.
ЭШҺЕҘЛЕК БУЙЫНСА ПОСОБИЕҒА... эшҡыуарлыҡ мәктәбе
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 23.06.2009 18:08
Ошо көндәрҙә Өфөлә "Латифа" исемле башҡорт балалар художество студияһы үҙ ишектәрен асты. Уның ойоштороусыһы һәм етәксеһе Эльза Ҡотлобаева республикала беренселәрҙән булып бизнес-планын яҡлап сыҡты һәм хеҙмәт баҙарында көсөргәнеште кәметеүгә йүнәлтелгән яңы федераль программа сиктәрендә үҙ эшен асып ебәрҙе.
Урыҫтан... сусҡа башы ҡотҡарҙы
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 07.06.2009 10:26
Кемдер: "Мөхәббәт өсөн кәртә булмаған кеүек, һөйгәндәргә тел дә, дин дә ҡаршылыҡ түгел", - тиергә ашығыр. Уларға яуап итеп, бер ханымдың яҙмышын миҫалға килтерәм...
Хат яҙышыуҙы онотоу... туған телдәге телмәрҙе ле оноттора тугелме?
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 05.05.2009 06:49
Бынан бер-нисә ай элек тыуған яғымда, Ырымбур өлкәһе Красногвардеец районында булырға тура килде. Ҡайтыу форсаты һирәк тәтей. Һәр ҡайтҡанымда үҙгәрештәр, яңылыҡтарҙы йотлоғоп күҙәтәм, тыңлайым, ҡайһы берҙә сағыштырам да.
Мәрйәм Бураkаева менән осрашыу
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 04.05.2009 08:27
Әңгәмә барышында клуб ағзалары һәм ҡунаkтар Мәрйәм инәйзән үҙҙәрен ҡыҙыҡындырған һорауҙарына яуаптар алды, Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы ҡатмарлы булған мәсьәләләргә етди тәҡдим-яуаптар ҡайтарҙы.
Без Мәрйәм инәйгә ҙур рәхмәтлебеҙ! Һәм киләһе осрашыуҙарҙы көтөп ҡалабыҙ!
Был осрашыу "Туған тел" клубының тәүге акцияһы булды.
Динир Хәсәнов, клуб ағзаһы
Офоҡтары киң уның
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 17.04.2009 09:51
— Мәрхәбән бик, йә Башҡортостан! — Траптан төшөп, ергә аяҡ баҫҡас та шулай тип шыбырланы башына аҡ яулыҡ бөркәнгән йәш ҡыҙҙың ирендәре. — Һаумы, ғәзиз ерем, туған тупрағым! — Әле балалыҡтан да сығып өлгөрмәгән үҫмерҙең hағыш тулы тауышы, алhыуланып янған сикәләр буйлап йүгергән күҙ йәштәренә быуылып, өҙөлөп ҡалды.
Һылыуҡай-2009
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 17.04.2009 06:04
"Һылыуҡай" конкурсында башҡорт ҡыҙҙарына хас милли һыҙаттарға ла ҙур иғтибар бирелһен ине.
Шулай ҙа республика гүзәллек бәйгеһенең әҙерлек кимәле йылдан-йыл күтәрелә.
Баш ҡаланың иң гүзәл урыны милли батырыбыҙ һәйкәле янындағы Конгресс-холға был көндә халыктын, күпләп ағылыуы бушка түгел ине. Һәр килеүсене беҙҙен кеүек үк бер һорау борсой кеүек: "Гүзәллек тажы кемгә тәтер икән?"


text:
Өфөлә Белорет көнө үтәсәк
28 майҙа баш ҡаланың «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Өфөлә Белорет көнө» байрам сараһы үтә, ул Белорет ҡалаһына 250 йыл тулыуға арнала.
Белорет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 15 сәғәттә Мәҙәниәт һарайы фойеһында ҡаланың тарихы һәм социаль-иҡтисади үҫеше хаҡында һөйләгән «Белорет – кисә, бөгөн, иртәгә» күргәҙмәһе асыла. Сарала социаль өлкә ойошмалары һәм сәнәғәт предприятиелары ҡатнаша. Бынан тыш, сувенир продукцияһы йәрминкәһе һәм ҡаланың аҙыҡ-түлек сәнәғәте һәм йәмәғәт туҡланыу предприятиелары менән сығарылған тауарҙар күргәҙмә-йәрминкәһе эшләйәсәк.
19 сәғәттә Белорет районынан сыҡҡан республиканың танылған сәнғәт оҫталары һәм райондың иң яҡшы ижади коллективтары ҡатнашлығындағы ҙур байрам концерты үтә.
Сараға инеү бушлай.


text:
Өфөлә “Оҫталар ҡалаһы” күргәҙмә-йәрминкәһе үткәрелә
Өфөнөң “Ҡунаҡһарай” сауҙа-эшлекле комплексында ҡулдан эшләнгән изделиеларҙан «Оҫталар ҡалаһы» күргәҙмә-йәрминкәһе үтә. Унда Башҡортостан оҫталарының ҡулдан эшләнгән уникаль изделиелары ҡуйылған.
— Күргәҙмә-йәрминкәләге бөтә тауарҙар берҙән-бер данала эшләнгән, — ти ойоштороусы фирма вәкиле Марина Малых. – Беҙгә кеше күп килә. Улар үҙҙәренә оҡшаған, шулай уҡ бүләккә тип әйберҙәр һатып ала. Авторҙар эштәре араһында мәрйендән, полимер балсыҡтан яһалған изделиеларҙы айырып күрһәтергә мөмкин. Тәүге тапҡыр беҙҙә биҙәү-ҡулланма сәнғәте төрө булараҡ ағасҡа һырлап эшләнгән әйберҙәр ҡуйылды. Һабын ҡайнатыусыларыбыҙ яңылыҡ индерә. Улар материал сифатында киптерелгән үләндәрҙе файҙалана.
Күргәҙмәлә шулай уҡ дизайнер баш кейемдәре табырға мөмкин, уларҙы башҡорт оҫталары еңел трикотаждан эшләгән.
«Оҫталар ҡалаһы» — был мастер-кластар үткәреү майҙансығы ла. Был юлы бында кейеҙ баҫыу буйынса мастер-класҡа яҙыу әүҙем бара.
Күргәҙмәлә республиканың күп ҡалаларынан оҫталар ҡатнаша. Ойоштороусыларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, күрше төбәктәр, атап әйткәндә, Силәбе өлкәһе вәкилдәре лә ҡыҙыҡһына башланы.


text:
Синагога
Синагога Иерусалим Ҡорамы бөтөрөүҙән һүң йәһүҙилектең төп ғибәҙәт урыны булып тора. Православие сиркәүенән айырмалы рәүештә синагога ҡорам түгел, ҡорбан килтереүҙәр өсөн бер генә урын Иерусалим Ҡорамы булып тора. Яңы Иерусалим Ҡорамы булдырыу өсөн бер генә урын бар — Иерусалимдағы Ҡорам тауы.
Этимология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт телендәге синагога һүҙе урыҫ теленән алынған, урыҫ һүҙе грек. σuvaYwYή(synagogé) "йыйылыш" һүҙенән килә. Йәһүд телендә синагоганың ике исеме бар: йәһ. בית כנסת, никудлы имләһендә בֵּית כְּנֶסֶת, уҡыу: [beit 'k(ə)neset] (Beiţ Knes(s)eţ, бейт-кнессет) ? "йыйылыш йорто" һәм йәһ. בית התפילה "доға йорто". Икенсе исем Талмудта бер генә тапҡыр осрай.


text:
Ветерандар тураһында телефильмдарҙы ветерандар төшөрә
Телевидениеның Туймазы студияһы «Минең еңеүем» телепроектын әүҙем ғәмәлгә ашыра. Бөгөнгө көндә 10-30 минут оҙайлылығында 19 фильм төшөрөлгән, улар аҙна һайын урындағы телевидениела эфирға сығарыла. Фильмдар иҫәбен 65-кә тултырыу планлаштырыла. Фильмдар төшөрөү буйынса төп эште пенсионерҙар – халыҡ университеты тыңлаусылары, “50+” телестудияһы ҡатнашыусылары үҙ өҫтөнә алған. Улар фильмдарҙың буласаҡ геройҙарын – Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙы эҙләп таба, ойоштороу эштәрен хәл итә, киноға төшөрә. Уларға телевидение студияһының профессиональ операторҙары һәм йәш журналистар — «ТИН-ТВ» студияһы тәрбиәләнеүселәре ярҙам күрһәтә.


text:
Иң яҡшы архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлектәре билдәләнде
Башҡортостан Республикаһы Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетында Башҡортостан райондары һәм ҡалалары араһында иң яҡшы архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлегенә йыллыҡ конкурсҡа йомғаҡ яһанылар. Ул был йүнәлештәге алдынғы тәжрибәне асыҡлау, дәртләндереү, пропагандалау һәм таратыу маҡсатында үткәрелә.
Конкурс бүлектәрҙең производство, норматив һәм ижади эшмәкәрлеге күрһәткестәре, шулай уҡ уларҙың финанс-иҡтисади хәле буйынса баһаланды. «Муниципаль райондар араһында иң яҡшы архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге» номинацияһында Белорет районы хакимиәтенең архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге еңеү яуланы. Икенсе урынды — Бәләбәй, өсөнсөнө Дүртөйлө районы алды.
«Ҡала округтары араһында иң яҡшы архитектура һәм ҡала төҙөлөшө бүлеге» номинацияһында төп награда Күмертау ҡалаһына бирелде.


text:
Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының йыйылма отряды Санкт-Петербургтан ҡайтты
Башҡортостан полицейскийҙарының йыйылма отряды Санкт-Петербургтан ҡайтты. БР буйынса Эске эштәр министрлығының 130 хеҙмәткәре Төньяҡ баш ҡалала XV иҡтисади форум үткән арала Петергофтың Константин һарайын һаҡланы. Сара бихисап дәүләттәрҙең башлыҡтарын йыйҙы, шуға күрә именлеккә айырыуса иғтибар бирелде. Петербургтағы коллегаларына ярҙамға төбәктәге Эске эштәр министрлыҡтары иң яҡшы белгестәрен оҙатты. Башҡортостандан ебәрелгәндәр араһында патруль-пост хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре, участковыйҙар, элемтәселәр, психологтар бар ине.
— Һәр ваҡыттағыса, беҙҙең хоҡуҡ һаҡлаусыларыбыҙ үҙ бурысын «бишлегә» һәм шелтәһеҙ үтәне, — тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостанда 2007-се йылда ҡабул ителгән иң мөһим ҡанун- ул республика ҡаҙнаһы хаҡындағы документ тине парламент башлығы Константин Толкачев. Дәүләт йыйылышы- Ҡоролтайҙың көҙгө сессиялағы һәм быйылғы һуңғы ултырышында республиканың ҡаҙнаһы хаҡындағы ҡанунға үҙгәрештәр индереү тураһындағы проект хупланды. Финанстар министры Айрат Ғәскәров әйтеүенсә, бюджет дефицит менән ҡабул ителһә лә, табышлы эшләп 6 милиард һумдан ашыу килем алынған. Был аҡса төрлө маҡсаттарҙа ҡулланылған.
Константин Толкачев ҡабул ителгән барлыҡ 117 ҡанун да йәшәйеүштең төрлө өлкәләрен көйләү өсөн мөһим булды тип белдерҙе. Шулай ҙа ҡанунды ҡабул итеү бер, уның үтәлеше бөтөләй икенсе булыуын таныны. Мәҫәлән, эскелек тураһындағы ҡанун ҡабул ителде, тик төндә хәмер һатыусы кибеттәр ҙә бар. Таҙа ҡуллы булмаған сауҙагәрҙәр һәм уяу булмаған милиция арҡаһында ҡанун боҙола, бында закон ғәйепле түгел тигән фекерен дә еткерҙе ул.
Йыл йомғаҡтарын барлап Башҡортостан Ҡоролтайы рәйесе матбуғат осрашыуы ла уҙғарҙы. Унда ул парламенттың киләһе саҡырылышына һайлауҙарҙа ҡатнашасағын да әйтте. Толкачев әфәнде Яңауыл районы һәм ҡалаһы, Ҡалтасы районының бер өлөшөн алып торған бер мандатлы һайлау округынан депутатлыҡҡа дәғүәләшәсәк. Билдәле, парламент рәйесе Берҙәм Рәсәй фирҡәһе ағзаһы. Ни өсөн ябайыраҡ юл- фирҡә исемлеге буйынса бармайһығыҙ тигән һорауға ул Фирҡә нисек ҡуша- шулай эшләйбеҙ. Миңә бер мандатлы округ буйынса барырға ҡушылды тип яуапланы. Ул шулай уҡ республика дәүләт йыйылышының бер түгел, күп партиялы булыуы шәп булыр ине, Жириновский кеүек кешеләр ҙә кәрәк бит тине. Парлментта йәштәр һанын арттырыу хаҡындағы фекерен белдереп, Константин Толкачев, мин йәштәр булыуын теләйем, тик Рәсәй Думаһындағы кеүек түгел тине. Унда сәйәсәтте аңламаған, спорттан башҡаны күрмәгән йәштәр нимә менән шөғөлләнергә уйлайҙыр, аңлашылмай тигән фекерҙә ул.


text:
Башҡортостанда Зыя Нурыевтың тыуыуына 100 йыллыҡты билдәләйәсәктәр
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 2015 йылда күренекле дәүләт эшмәкәре – Зыя Нурыевтың тыуыуына 100 йыллыҡты байрам итеү тураһында указға ҡул ҡуйҙы. БР Хөкүмәтенә юбилейлы сараларҙы әҙерләү һәм үткәреү буйынса ойоштороу комитеты булдырырға, шулай уҡ киләсәк сығымдарҙың финанслау сығанағын билдәләргә ҡушылды, тип хәбәр ителә республиканың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында.
Белешмә. Зыя Нурый улы Нурыев – Совет дәүләт һәм партия эшмәкәре. 1957 йылдың 14 июненән алып 12 йыл дауамында КПСС Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары булып эшләй. Артабан элекке Советтар Союзының бер нисә эре министрлығын һәм ведомствоһын етәкләй, СССР Министрҙар Советы рәйесе урынбаҫары булып эшләй. Социалистик Хеҙмәт Геройы. 2012 йылдың 19 октябрендә Мәскәүҙә 98-се йәшендә вафат була. Новодевичье зыяратында ерләнгән.


text:
Фото:
Өфөлә ОМОН хеҙмәткәрҙәре 17 ҡатлы торлаҡ йорт алды
Фото:
Өфөлә БР буйынса Эске эштәр министрлығының ОМОН (махсус тәғәйенләнештәге мобиль отряд) хеҙмәткәрҙәре өсөн төҙөлгән фатир тибындағы ятаҡ асыу тантанаһы үтте. 17 ҡатлы йорт Революцион һәм Владивосток урамдары киҫешкән урында төҙөлгән. Был тулыһынса республика полицияһы хеҙмәткәрҙәре өсөн тәғәйенләнгән беренсе йорт, тип билдәләне Башҡортостан буйынса эске эштәр министры Михаил Закомалдин. Ун биш ҡатта 75 фатир урынлашҡан. Беренсе ҡатта балалар клубы, медицина пункты һәм башҡа хеҙмәтләндереү пункттары эшләйәсәк. Йорт төҙөүгә федераль бюджет –134 миллион һум, республика бюджеты 32 миллион һум аҡса бүлгән. Бина ярты йыл эсендә төҙөлгән.
Өй туйлаусыларҙы Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һәм Рәсәй Эске эштәр министрлығының махсус тәғәйенләнештәге һәм авиация бүлектәре идаралығы начальнигы урынбаҫары Андрей Тарасов ҡотланы.
БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, махсус тәғәйенләнештәге мобиль отрядта 150 хеҙмәткәр эшләй. Башҡортостандан алты кеше – Батырлыҡ ордены, 28 кеше — «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены миҙалы, 59 кеше — «Батырлыҡ өсөн» миҙалы, 74 кеше — «Йәмәғәт тәртибен һаҡлауҙа күрһәткән хеҙмәте өсөн» миҙалы менән наградланған. Отрядта бобслей буйынса ике тапҡыр Олимпия чемпионы, отставкалағы майор Алексей Селиверстов хеҙмәт итә. БР буйынса Эске эштәр министрлығының махсус тәғәйенләнештәге мобиль отряды ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған һәм етем балалар өсөн Республика мәктәп-интернатына шефлыҡ ярҙамы күрһәтә.


text:
Фото:
Балатон күле буйында башҡорт бейеүе күрһәтеләсәк
Фото:
7 -16 августа Венгрияла Балатон күле янында фин-уғыр халыҡ-ара балалар сәнғәт фестивале үтәсәк, унда Башҡортостандың Тәтешле районының ике вәкиле ҡатнашасаҡ. Был Вязовка ауылынан вокалсы – бихисап конкурстар лауреаты, туғыҙынсы класс уҡыусыһы Лилиана Нуриәхмәтова һәм Яңы Тәтешленән һигеҙенсе класс уҡыусыһы, «Непоседы» балалар бейеү ансамбле солисы Анастасия Рәхимйәнова. Фестивалдең фин-уғыр йүнәлешле булыуына ҡарамаҫтан, ул башҡорт бейеүен әҙерләгән.
Башҡортостандың ике йәш артисы ла Венгрияға Удмуртияның күп һанлы делегацияһы менән бергә юлланған.


text:
Республика Президенты «Башҡортостан бройлеры» өҫтөнлөклө инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу барышын тикшерҙе Фото: Динар Кәлимуллин, БР Президенты матбуғат хеҙмәте
Республика Президенты «Башҡортостан бройлеры» өҫтөнлөклө инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу барышын тикшерҙе
Республика Президенты «Башҡортостан бройлеры» өҫтөнлөклө инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу барышын тикшерҙе Фото: Динар Кәлимуллин, БР Президенты матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан бройлеры» өҫтөнлөклө инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу барышын тикшерҙе. Әлшәй районының Линда ауылында ҡошсолоҡ комплексы төҙөлә, проект ҡеүәтенә сыҡҡандан һуң ул йылына 90 миллион йомортҡа һәм 130 мең тонна бройлер ите етештересәк.
Предприятиеның генераль директоры Олег Дробышев хәбәр итеүенсә, әлеге ваҡытта йылына бройлерҙар гибридының 30 миллион тонна ҡеүәте менән проекттың беренсе сираты файҙаланыуға тапшырылған. 2013 йылдан алып 18,6 миллион дана инкубация һәм 7 миллион дана аш йомортҡаһы етештерелгән. Әлеге ваҡытта компания йылына 60 млн йомартҡа ҡеүәте менән икенсе сиратты төҙөүгә тотонған.
Башҡортостан һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәре, шулай уҡ БДБ илдәре төп тауар һатыу баҙарҙары булып тора. Хеҙмәткәрҙәрҙең иҫәбе 206 кеше тәшкил итә, йәш кадрҙар әүҙем йәлеп ителә. Компанияның пландарында – предприятие хеҙмәткәрҙәре өсөн 600 йортлоҡ ҡаласыҡ төҙөү.
Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы министры Николай Коваленкоға был проектҡа бөтә яҡтан ярҙам күрһәтергә ҡушты, һәм уны тормошҡа ашырыу республика ҡаҙнаһына керемдең артыуына тәьҫир итәсәген билдәләне.


text:
Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән Арканзас штаты университеты үҙ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтерә
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетына эш визиты менән Американың Арканзас штаты университеты делегацияһы килде. Сит ил ҡунаҡтары араһында — белем биреү факультеты уҡытыусылары һәм аспиранттары: профессорҙар Джулия Грэди, Аман Салех, аспиранттар Карин Брэнди Хамфри, Пэм Шультц һәм Шина Террел.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, визит сиктәрендә Америка вәкилдәре өсөнсө йәштәр фәне фестивалендә, «Берлектәге фәнни һәм белем биреү эшмәкәрлеген үҫтереү мөмкинлектәре» темаһына түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашасаҡ, университет факультеттары уҡытыусылары һәм студенттары, шулай уҡ ректор менән осрашасаҡ, дөйөм белем биреү мәктәптәренә барасаҡ. Сит ил делегацияһы өсөн мәҙәни программа ла ҡаралған.


text:
Фото:
Өфөлә Тамара Ғәниеваның «Ғүмер кисеүҙәре» исемле яңы китабы донъя күрҙе
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә Тамара Ғәниеваның яңы шиғри йыйынтығы донъя күрҙе. «Ғүмер кисеүҙәре» китабына шағирәнең һуңғы йылдарҙа яҙылған әҫәрҙәре тупланған. Йыйынтыҡта ул яҡты кисерештәр һәм тойғолар, һағыш-һыҙланыуҙар, юғалтыу-табыштар, рухиәт, баҡыйлыҡ менән фанилыҡ кеүек ҡәҙимге лә, фәлсәфәле лә төшөнсәләргә мөрәжәғәт итә. Ил, тел, ер, халыҡ яҙмышы — шағирәнең уй-хистәре ана шундай даирәләрҙе айҡай.
Тамара Ғәниеваның яңы китабын «Китап» нәшриәтенең фирма магазинында йәки сайтта электрон вариантын һатып алырға мөмкин. Адресы: Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 2.
Шағирә, әҙәбиәтсе, прозаик, драматург, Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы, атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәми Ғарипов, Фәтих Кәрим, Баязит Бикбай исемендәге әҙәби премиялар лауреаты Тамара Ғәниева Көйөргәҙе районының Кинйәбай ауылында тыуған.
Тамара Ғәниева — «Осрашырбыҙ әле», «Күсмә ҡоштар», «Көмөш ямғырҙар», «Уйлы сағым», «Ҡондоҙ ҡойроғо», «Ҡыпсаҡтар», «Арҡайым», «Аҡыҡ көмбәҙ», «Мөхәббәткә ышанам» һәм башҡа йыйынтыҡтар авторы.
Хеҙмәт юлын мәктәптә уҡытыусы булып башлаған, Салауат педагогия училищеһын, Стәрлетамаҡ педагогия институтын тамамлаған. Башҡортостан радиоһында, «Ағиҙел» һәм «Панорама Башкортостана» журналдарында эшләгән. Ул тыуған төйәге Көйөргәҙе районына йыш ҡайта, ауылдаштары менән осраша, уларҙың проблемаларын хәл итергә ярҙамлаша.


text:
Катар
Координаталар: 25°16′10″ с. ш. 51°12′46″ в. д. / 25.26944° с. ш. 51.21278° в. д. (G) (O)
Ка́тар, Катар дәүләте (ғәр. دولة قطر Да́влат Ка́тар) — Яҡын Көнсығышта Ғәрәбстан ярымутрауының төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан дәүләт (әмирлек). Көньяҡ тан Сәғүд Ғәрәбстаны менән сиктәш, башҡа яҡтан Фарсы ҡултығы һыуҙары менән йыуыла. Төньяк-көнбайышта Бәхрейн утрауҙары , көньяҡ-көнсығышта – Берләшкән Ғәрәп Әмирлеге менән диңгеҙ сиге бар. Баш ҡалаһы -- Доха ҡалаһы.
Катар – донъялағы иң бай илдәрҙең береһе, Халыҡ-ара валюта фонда тикшереүҙәре буйынса эске тулайым продукт күрһәткесе буйынса был ил лидерҙар рәтендә.
Катар — тәбиғи газ запасы буйынса 3-сө, тәбиғи газ эспортлау буйынса 6-сы урында, щулай уҡ нефть һәм нефть продукттарын экспорлау буйынса 21-се урында тора. Нефть экспортлаусы илдәр ойошмаһына инә.
Йөкмәткеһе
Тәбиғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ил сүллектә урынлашҡан. Төньяғында һирәк кенә оазистары булған ҡомло тигеҙлек; урта өлөшөндә ташлы сүллек, тоҙло тупраҡлы урындары бар; көньяғын ҡом тауҙары биләп алған. Климат ҡоро континенталь тропик. Йәйен температура йыш ҡына 50 °C-ҡа күтәрелә. Ярымутрау һыуға бик ярлы. Даими йылғалар юҡ. Эсәр һыу диңгеҙ ҙыуын сөсөләндереү юлы менән алына. Ер аҫтындағы сөсө һыуҙар төньяҡ өлөшөндә ята. Хайуандар донъяһы бик ярлы, күберәк һөйрәлеүселәр һәм кимереүселәр.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
VII быуаттан Ғәрәп хәлифәте бойондороҡлоғанда тора. XIII-XIV быуаттарҙа Бахрейн әмирлеге бойондороҡлоғонда; XVI быуаттар — португалдар, һуңынан Ғосман империяһында. 1916—1971 йылдарҙа британ протекторатына бойһона. Катар «Аль-Джазира» телеканалы аша бөтө донъяла, “асыҡ” ғәрәп йәмғиәте булып, танылау ала. Аҡса берәмеге – Катар риалы. Милли байрамы – 18 декабрь (Бойондороҡһоҙлоҡ көнө). Рәсәй Федерацияһы менән дипломатик мөнәсәбәттә.
2003 йылдың 29 апрелендә ҡабул ителгән конституцияға ярашлы Катар дәүләте абсолют монархия булып тора.


text:
Нуғайлыла яңы мәсет асылды
Өфө ҡалаһы Октябрь районының Нуғайлы ҡасабаһында яңы мәсет асылды, тип хәбәр итә islamrb.ru порталы. Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин тантаналы сарала сығыш яһап, исламдың татыулыҡ һәм изгелек дине булыуын һәм мосолмандарҙың бер-береһе менән генә түгел, ә башҡа дин вәкилдәре менән дә уртаҡ тел таба белергә тейешлеген иҫкә төшөрҙө.
Тантаналы сарала шулай уҡ мәсеттең попечителлек советы рәйесе Рөстәм Миһранов, Өфө районының имам-хатибы Васил Тимерғәлиев, «Ихлас» мәсетенең имам-хатибы Мөхәммәт Ғәлләмов, Нуғайлы мәсетенең имам-хатибы Ришат Али Мөхәмәҙуллин һәм ауыл халҡы ҡатнашты.
Яңы мәсетте етәкләгән йәш имам Ришат Али Мөхәмәҙуллин ете йыл элек Нуғайлы һәм Зинин ауылдары халыҡтарын мосолмандар өсөн ғибәҙәтхана төҙөргә саҡырып, аҡса йыя башлаған. Мәсет төҙөүгә хәйриә эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеүселәр ҙә йәлеп ителгән. 2012 йылдың көҙөнә төҙөлөш эштәре тамамланған.


text:
Өфөлә атаҡлы башҡорт балетмейстеры Фәйзи Ғәскәровтың бюсы ҡуйылды
Өфөлә, БР Халыҡ бейеүҙәре ансамбле йортонда, атаҡлы башҡорт балетмейстеры Фәйзи Ғәскәровтың бюсы ҡуйылды. Авторы — скульптор Владимир Дворников.
Билдәле булыуынса, быйыл Фәйзи Ғәскәровтың тыуыуына 100 йыл тулыу билдәләнә. Был ваҡиғаға «Азия йөрәге» Рәсәй халыҡтарының хәҙерге заман сәнғәте фестивале арналды.
Өфөлә илдең иң яҡшы бейеү коллективтары сығыш яһаны. Улар араһында — «Березка» дәүләт академия ансамбле, Себерҙең Красноярск дәүләт бейеү ансамбле, Адыгея Республикаһының «Нальмэс» халыҡ бейеүҙәре ансамбле, Татарстан Республикаһының Дәүләт йыр һәм бейеү ансамбле, Силәбе өлкәһенең «Урал» бейеү ансамбле, Кубань казактар хоры һәм Башҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле.


text:
Юлий Цезарь
Гай Ю́лий Це́зарь (лат. Gaius Iulius Caesar [ˈgaːjʊs ˈjuːljʊs ˈkae̯sar]; 13 июль, башҡа мәғлүмәт буйынса, 12 июль б. э. т. 100 йыл йә б. э. т. 102 йыл[1] — 15 март [[Б. э. т. 44 йыл|44 йыл б. э. т. — Боронғо римдың сәйәси һәм дәүләт эшмәкәре, Боронғо Рим диктаторы [2], ғәскәр башлығы, яҙыусы. Галлияны яулап алып Цезарь Рим дердаваһы сиктәрен төньяҡ Атлантикаға тиклем киңәйтә һәм Рим дәүләтенә хәҙерге Франция ерҙәрен буйһондора, шулай уҡ Британия утрауҙарына һөжүм итә. Цезарь эшмәкәрлеге Көнбайыш Европаның мәҙәни һәм сәйәси ҡийәфәтен тамырҙан үҙгәртә һәм киләсәк европалылар күңелендә юйылғыһыҙ эҙ ҡалдыра. Гней Помпей менән берлектә Рим йәмғиәтен реформалай башлай, һәм үҙе улгәс Рим империяһы ойошоуға булышлыҡ итә.
Һуңыраҡ күп кенә монахтар үҙҙәрен легендар Цезарь менән бәйләргә теләй. Немец телендә нем. Kaiser («кайзер») һүҙе шунан килеп сыҡҡан, шулай уҡ урыҫ һүҙе «царь» «Цезарь» һүҙенә кәрҙәш булып тора.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ . Некоторые учёные, основываясь на датах занятия им определенных магистратур (которые могли заниматься лишь по достижении определенного возраста), указывали на 101 или 102 год до н. э., но консенсусным является 100 год до н. э. Goldsworthy, 30.
- ↑ Вынудил Сенат дать ему права бессрочного диктатора Римской республики, вопреки конституции, которая позволяла носить этот титул не более полугода.
- 12 июль көнө тыуғандар
- Б. э. т. 100 йылда тыуғандар
- 15 март көнө вафаттар
- Б. э. т. 44 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Римда вафат булғандар
- Бөйөк понтификтар
- Боронғо Рим диктаторҙары
- Боронғо Рим яҙыусылары
- Боронғо Рим ғәскәр башлыҡтары
- Латин тарихсылары
- Латин телмәр тотоусылары
- Боронғо Рим телмәр тотоусылары
- Боронғо Рим тарихсылары
- Аллалаштырылған монархтар
- «Илаһи комедия» персонаждары
- Сәйәси маҡсаттан үлтереү ҡорбандары


text:
Ҡарабаш турғайҙар
Ҡарабаш турғайҙар( урыҫ. синицы)(лат. Parus) — ҡарабаш турғайҙар ырыуындағы ҡоштар ғаиләһе.
Э.Ф. Ишбирҙиндың Башҡортостан ҡоштары китабында Халыҡ - ара орнитологтар берләшмәһе базаһындағы белешмәләге өс төр ҡарабаш турғай бирелгән. Башҡортостан китап нәшриәте. 1986 йыл.
- Бүрекле тебейек
- Ҡарабаш (ҙур) турғай
- Мамыҡас
Уларҙан тыш тағы ла ҡарабаш турғайҙар ғаиләһендә ошо ҡоштар ҙа бирелгән:
- Бесбесәй
- Буран турғайы
- Күкбаш турғай
- Тебейек
- Ҡарабаш тебейек
- Ҡоролдай
Классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ - ара орнитологтар берләшмәһе базаһындағы белешмә буйынса был төр составына 26 төр ҡарай:
- Parus afer — көнсығыш Африка ҡарабаш турғайы, или восточно-африканская синица
- Parus albiventris — бүрекле тебейек, или капюшонная синица
- Parus aplonotus — Мамыҡас, или длиннохвостая синица
- Parus carpi — Карпов ҡарабаш турғайы, синица Карпова
- Parus cinerascens — Көл төҫлө ҡарабаш турғай, Пепельная синица
- Parus cinereus — һоро ҡарабаш турғай, серая синица
- Parus fasciiventer — ала туш ҡарабаш турғай, полосатогрудая синица
- Parus fringillinus — ҡыҙылтүш ҡарабаш турғай, красногорлая синица
- Parus funereus — тёмная синица
- Parus griseiventris — һоро ҡорһаҡлы ҡарабаш турғай, серобрюхая гаичка
- Parus guineensis — аҡ яуырынлы ҡарабаш турғай, Белоплечая синица
- Parus holsti — тайван ҡарабаш турғайы, тайваньская синица
- Parus humilis — тибет ҡарабаш турғайы, тибетская ложносойка
- Parus leucomelas — матәм ҡарабаш турғайы, траурная синица
- Parus leuconotus — аҡ арҡалы ҡарабаш турғай, белоспинная синица
- Parus major — ҙур ҡарабаш турғай, большая синица
- Parus minor — көнсығыш ҡарабаш турғайы, восточная синица
- Parus monticolus — йәшел арҡалы ҡарабаш турғай, зеленоспинная синица
- Parus niger — графитовая синица
- Parus nuchalis — аҡ ҡанатлы ҡарабаш турғай, белокрылая синица
- Parus pallidiventris
- Parus rufiventris — ерән ҡорһаҡлы ҡарабаш турғай, рыжебрюхая синица
- Parus semilarvatus — аҡ маңлайлы ҡарабаш турғай, белолобая синица
- Parus spilonotus — король ҡарабаш турғайы, королевская синица
- Parus thruppi — сомали ҡарабаш турғайы, сомалийская синица
- Parus xanthogenys — һинд ҡарабаш турғайы, индийская синица


text:
Бардачок - 25.08.16 А как зовут ваш автомобиль?
Смотреть видео
Задержание налогового инспектора сотрудниками ФСБ попало на видео
35 минут 38 секунд назад
Смотреть видео
Киләсәктә Рәсәйҙә хайуандарға ҡағылған ике исемлек төҙөләсәк
26 минут 26 секунд назад
Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында яңы етәксе
27 минут 13 секунд назад
Смотреть видео
Йылайыр районында иҫке аҙбарҙарҙы төҙөкләндереп эш урындары булдыралар
29 минут 42 секунды назад
Республика башлығы указы менән Фәрхәд Самедов Хөкүмәт премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
29 минут 49 секунд назад
Смотреть видео
Бөгөн төндә Өфөлә күп ҡатлы йорт подъезында сыҡҡан янғында 1 кеше һәләк булды
31 минута 29 секунд назад


text:
Башҡорт бал ҡорттары Монголияға "оса"
Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү институты Монголияға ебәреүгә 600 бал ҡорто пакетын һәм 150 инә бал ҡортон әҙерләй. Ебәреү датаһы 2 июнгә билдәләнгән.
Ғилми-тикшеренеү институтынан хәбәр итеүҙәренсә, шул рәүешле башҡорт тоҡомо бал ҡорттарынан алыҫ илдә боронғо кәсепте тергеҙә башлаясаҡтар.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, республика менән Монголия араһында бал ҡорттары ебәреү тураһында оҙайлы ваҡытлы контрактҡа быйыл февраль айында ҡул ҡуйылғайны. Контракт суммаһы ун миллион һумлыҡ тип билдәләнгән, ә ғәмәлдә булыу ваҡыты — 2014 йылға тиклем.
Әлеге ваҡытта Өфөлә директоры Чинзориг Жамцын етәкселегендә "Шаамарын тахой" кооперативы вәкилдәре бал ҡорттары пакеттарын комплектлауҙа ҡатнаша.
Әйткәндәй, Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү институтының монгол партнерҙары менән хеҙмәттәшлеге былтыр башланғайны. Ул саҡта республикабыҙҙан бер нисә тиҫтә умарта оҙатылғайны. Монголия башҡорт бал ҡорттарын алыу менән генә ҡыҙыҡһынып ҡалманы, шулай уҡ Башҡорт дәүләт аграр университеты менән ғилми-методик тәьминәт тураһында ла контракт төҙөнө. Унда, атап әйткәндә, дуҫ илдән йәштәрҙе "умартасы" һөнәренә уҡытыуҙы ойоштороу тураһында һүҙ барҙы.


text:
Баш ҡалала «Студент яҙы-2015» республика фестивале сағыу гала-концерт менән тамамланды Фото: Ксения Калинина, Екатерина Чакина
Баш ҡалала «Студент яҙы-2015» республика фестивале сағыу гала-концерт менән тамамланды
Баш ҡалала «Студент яҙы-2015» республика фестивале сағыу гала-концерт менән тамамланды Фото: Ксения Калинина, Екатерина Чакина
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
«Студент яҙы-2015» ижади фестивале «Башҡортостан» дәүләт концерт залында сағыу гала-концерт менән тамамланды. Тамаша ике сәғәт буйына барҙы. Концерт Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына, Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарына һәм Әҙәбиәт йылына арналды.
Һәр сығыш сағыулығы менән айырылып торҙо: Башҡорт дәүләт университетының Бөрө филиалы студенткаһы В.Вәлишина башҡарыуында «Әсә тураһында баллада» йыры залда ултырыусыларҙың барыһының да күңеленә үтеп инде. Башҡорт дәүләт аграр университетының йыйылма командаһын айырым билдәләп үтергә кәрәк. Уҡыу йорто шаяндары һәм отҡорҙарының шаяртыуҙары бик уңышлы булды. «Ете ырыу», «Ирәндек», «Шатлыҡ», «Вираж», «Дәрүиш» халыҡ ансамблдәре «Һалдат сюитаһы» бейеүен башҡарғас, тамашасылар көслө алҡышланы.
Сығыштарҙың һәммәһе лә йөкмәткеле ине һәм залда ҡабатланмаҫ, берләштереүсе байрам мөхитен тыуҙырҙы. Артистарҙы сараның төп ҡунаҡтары — ветерандар баһаланы.
Тамашаның баш режиссеры — Башҡорт дәүләт филармонияһының баш режиссеры һәм эстрада художество етәксеһе Илшат Фәхертдинов.
Быйыл октябрҙән апрелгә тиклем уҡыу йорттары араһындағы этапта ҡатнашыусыларҙың дөйөм һаны 30 мең самаһы кеше тәшкил итте. Был республиканың 17 уҡыу йорто һәм вуздарҙың 150 ижади коллективы.
— Студент яҙы Башҡортостанда 45-се тапҡыр уҙғарылды. Йыл һайын меңдәрсә студенттар Башҡортостан йәштәренең ышаныслы терәк булыуын күрһәтә. Улар — республикабыҙҙың бөгөнгөһө. Мин йәштәргә, коллегаларыма Башҡортостандың сәскә атыуы өсөн көс һалғандары өсөн рәхмәт белдерәм, — тип билдәләне Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов.
Гала-концерт бергәләп «Еңеү көнө» йырын башҡарыу менән тамамланды.


text:
«Алексеевка» совхозында һәм «Байрамғол» агрофирмаһында иң күп һөт һауыла
Өфө районының «Алексеевка» совхозы» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы һәм Учалының «Байрамғол» агрофирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте малсылары республикала иң күп һөт һауып ала. Совхоз — тоҡом малы заводы, ә агрофирма тоҡомсолоҡ репродукторы статусына эйә. Уҙған йылда Алексеевка эшсәндәре һәр һыйырҙан уртаса 8065 килограмм һөт һауып алған, ә агрофирма малсылары – 7081 килограмм.
Совхоз 2008 йылғы һөҙөмтәләрен һаҡлап алып ҡалған, ә Учалы районы хужалығы уны кәметкән (2008 йылда агрофирмала бер һыйырҙан уртаса 8067 килограмм һөт һауылған).
Алдынғы «һөт биреүсе» тоҡом малы хужалыҡтары иҫәбенә йәнә Дүртөйлө районының Киров исемендәге һәм Горшков исемендәге тоҡомсолоҡ заводтары һәм ошондай уҡ статуслы Калинин исемендәге ауыл хужалығы кооперативы инә. Бындай күрһәткес буйынса иң яҡшы тоҡом репродукторҙары булып Тәтешле районының К.Маркс исемендәге ауыл хужалығы кооперативы, Ауырғазының «Уңыш» ауыл хужалығы кооперативы, Туймазының «Бишенде» ауыл хужалығы кооперативы һәм «Нерал Матрикс» ауыл хужалығы предприятиеһы һанала.
— Дөйөм алғанда тоҡом хужалыҡтарының барыһынан да һыйырҙан уртаса йыллыҡ һауым 5208 килограмм тәшкил иткән, — тине республиканың ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко. – Шул уҡ ваҡытта, бонитировка мәғлүмәттәре буйынса, һыйырҙарҙың 23 проценты алты мең килограмдан ашыу һөт биргән. Был генетик потенциалдың ҙур булыуын аңлата.
Малсылыҡ предприятиелары эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген билдәләүсе йәнә бер күрһәткес – 100 һыйырҙан алынған быҙау иҫәбе. Дүртөйлө тоҡомсолоҡ заводтары 100 быҙау алған, ә Тәтешле тоҡом репродукторҙарында һәр йөҙ һыйырға 98 быҙау тура килә.
Тоҡом малсылығында һыйырҙарҙы яһалма аталандырыу, тимәк, ошоға ярашлы, махсус пункттар иҫәбе лә ҙур әһәмиәткә эйә. Бөгөн республикала бындай 751 пункт эшләй. Был эш һәйбәт алып барылған райондарҙа быҙауҙар иҫәбенең дә, һауылған һөт күләменең дә күберәк булыуы күҙәтелә. Мәҫәлән, Дүртөйлө, Саҡмағош һәм Тәтешле райондары ауыл хужалығы предприятиеларында һайырҙарҙың 95 проценттан ашыуы яһалма аталандырыла, һәм уларҙа 100 һыйырҙан 95-тән 99-ға тиклем быҙау алына. Республика буйынса был күрһәткес сағыштырмаса 80 процентҡа тиң. Ҡайһы бер райондар быға бөтөнләй әһәмиәт бирмәй. Мәҫәлән, Бүздәк районында һыйырҙарҙы яһалма аталандырыу менән уҙған йылда бөтөнләй шөғөлләнмәгәндәр.


text:
Гнейс
Гнейс (от нем. Gneis) — кварц, шпат һәм слюданан торған тау тоҡомо[1]; метаморфик тау тоҡомо; күләмле, ғәҙәттә, гранитоид составлы, буй-буй кристаллы сланец. Ҡатнашмалары булараҡ, гранаттар, дистен һ.б. осорай. Магматик (ортогнейстар тип атылыусы вулканик) һәм ултырма (парагнейстар) тоҡомдарынан ныҡ (тирән) метоморфизмы нәтижәһендә барлыҡҡа килә. Тығыҙлыгы 2650-2870 кг/м3, көпшәклелеге 0,5-3,0 %. Кембрийғаса боронғо комплекстларда йыш осорай. Ер тарихында гнейс хасил булыу процессы 2,5 млрд. йылдар элек булған. 2,7-3,1 млрд. йыл элек хасил булған, гранат ҡатнаш эндербит-гнейслар, пироксен-плагиоклаз, амфибол-пироксен-платоклас гнейслар, биотит-амфибол плато-гнейстар осорай. Гнейстарга, мәҫәлән, һелтеләләренә, һирәк осорай торған элементтарҙың (Ta, Nb, Be һ.б.) ҙур мәғдән сығанаҡтары тура килә. Гнейс тоҡомдар, башлыса, ваҡланған таш, бут ташы алыуҙа һәм тышлау ташы булараҡ ҡулланыла.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь (под редакцией З.Г.Ураксина, 2005)
Ссылки[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гнейс на Кристаллов. NET (урыҫ.)
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)


text:
Фото:
Башҡортостан менән Ростов өлкәһе хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөнө
Фото:
Башҡортостан һәм Ростов өлкәһе Хөкүмәттәре сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө. Документҡа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Ростов өлкәһе губернаторы Василий Голубев 26 июлдә Дондағы Ростов ҡалаһында ҡул ҡуйҙы.
Яҡтар киләсәктә килешеүҙе тормошҡа ашырыу буйынса саралар программаһын әҙерләргә һәм уға айырым проекттар индерергә һөйләште, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтенән.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, ауыл хужалығы машиналарын эшләү хеҙмәттәшлектең мөһим йүнәлештәренең береһе булып тора.
— Башҡортостанда булған дүрт мең комбайндың өс меңе «Ростсельмаш» компаниһында эшләнгән. Уларҙы яңыртыу талап ителә. Яңы төр машиналар ҙа бар, уларҙы һатып алырға теләйбеҙ. Бында «Ростсельмаш» етештергән машиналарҙы һатып алыу буйынса һөйләшеүҙәр үткәрергә килдек, — тине республика башлығы.
— Беҙҙең төбәктәрҙең оҡшаш яҡтары күп. Һәм беҙҙең өсөн ауыл хужалығы, эшкәртеү сәнәғәте, юғары технологиялар өлкәләрендә Башҡортостан предприятиеларының эш тәжрибәһен өйрәнергә мөмкинлек килеп тыуа, — тине Василий Голубев.
Башҡортостандың рәсми делегацияһы визиты барышында күп функциялы үҙәктәрҙең эшен ойоштороу буйынса тәжрибә өйрәнелде.
— Беҙҙең республикала беренсе үҙәк яңы саҡ асылды ғына. Ә Ростов өлкәһендә йыл аҙағынаса һәр ҡалала бындай үҙәктәр асыласаҡ. Беҙҙе был эштең нисек ойошторолоуы ҡыҙыҡһындыра, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Әлеге ваҡытта республикала радиоэлектроника кластеры булдырыла, вертолет двигателдәре өсөн комплектлаусы изделиелар етештереүҙе ойоштороу планлаштырыла. Был йүнәлеш «Роствертол» асыҡ акционерҙар йәмғиәте өсөн ҡыҙыҡ булыуы мөмкин, тип һөйләне Башҡортостан Президенты.
Бынан тыш, ике төбәк башлыҡтарының осрашыуы барышында Дондағы Ростов менән Өфө араһында һауа юлын ойоштороуға бәйле мәсьәләләрҙе тикшерергә ҡарар ителде.


text:
Башҡортостанда «Театр төнө» акцияһына халыҡ бик күп йыйылдыФото: Георгий Шишкин
Башҡортостанда «Театр төнө» акцияһына халыҡ бик күп йыйылды
Башҡортостанда «Театр төнө» акцияһына халыҡ бик күп йыйылдыФото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда һәйбәт йолаға әүерелгән «Театр төнө» акцияһына 20 меңгә яҡын тамашасы йыйылды. Был хаҡта республика Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Мәҙәни проектта театрҙар, мәҙәни-ял итеү үҙәктәре, Өфө сәнғәт институты, халыҡ театрҙары ҡатнашты. Ҡунаҡһарай, Music Hall 27, «Мир» сауҙа үҙәге йәлеп ителде.
Ҡатнашыусыларға театрлаштырылған тамашалар, спектаклдәр, оҫталыҡ дәрестәре, театр буйлап эскурсиялар, урам театрҙары уйындары тәҡдим ителде. Йәш тамашасылар әкиәттәр һәм анимация программалары ҡараны.
Быйыл бер нисә тематик маршрут ҡаралғайны. Журналистар махсус әҙерләнгән план буйынса Өфөнөң дүрт театрында булды.
Башҡорт опера һәм балет театрында теләге булған һәр кем декорация һәм костюмдар менән фотоға төштө. Эрмитаж залында «Шаляпин. Музыка. Театр» күргәҙмәһе дауам итте, унда А. А. Бахрушин исемендәге Театр музейы (Мәскәү) коллекцияһы раритеттарының фотокүсермәләре ҡуйылған. Греция залында театр тематикаһына «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» интеллектуаль уйыны ойошторолдо. Еңеү яулаған «Кармен» командаһына саҡырыу билеттары тапшырылды. Ҙур залда опера труппаһы солистары һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Марат Әхмәтзарипов етәкселегендәге симфоник оркестр башҡарыуында «Ҡош юлы» тип аталған концерт уҙҙы.


text:
Башҡортостан инновациялар өлкәһендәге норматив базаның сифаты өсөн юғары баһа алды
Рәсәйҙең Инновацион төбәктәр ассоциацияһы (АИРР) махсус әҙерләнгән методика буйынса Ассоциацияға ингән барлыҡ субъекттарҙың норматив базаһын баһалаған.
Күләмле анализда төбәктәге инновацион эшмәкәрлекте, инновацион үҫеш стратегияһын, маҡсатлы программаларҙы регламентлаусы төп закондар эстәлегенең нисек баһаланыуы күрһәтелгән. Төбәктә идара итеү системаһы, инновацион эшмәкәрлек алып барған субъекттар өсөн һалым ташламалары тикшерелгән.
Шулай итеп, Рәсәй Федерацияһының 12 субъекты ҡатнашҡан тикшереү һөҙөмтәләре буйынса, илдең ни бары өс төбәге – Калуга, Новосибирск һәм Башҡортостан Республикаһы инновациялар өлкәһендәге норматив базаның сифаты өсөн юғары баһа алған.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Кластерлы үҫтереү үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, инновацион эшмәкәрлек өлкәһендәге норматив базаның сифатына ҡуйылған дөйөм баһаға бер юлы республикаға бирелгән бер нисә ыңғай характеристика, атап әйткәндә, төбәктә инновацион сәйәсәт алып барыу мәсьәләләре менән шөғөлләнеүсе махсус органдың, шулай уҡ власть, бизнес һәм фән вәкилдәрен үҙ эсенә алған РФ субъекты башлығы ҡарамағындағы кәңәшмә органы булыуы йоғонто яһаған.
Быларға төбәктә инновацион сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙы регламентлаусы төп закондың характеристикаһы, инновацион сараларҙы финанслау сығанаҡтары, маҡсатлы инновацион программаның характеристикаһы, шулай уҡ инновацион сараларҙы үтәү тәртибенең һәм ваҡытының аныҡ билдәләнеүе лә инә.
Яҡын арала айырым төбәктәр буйынса материалдарҙы Ассоциацияның сайтынан ҡарарға мөмкин буласаҡ.


text:
Болгарияның рәсми делегацияһы килде
Бөгөн Өфөгә Болгария Республикаһының рәсми делегацияһы танышыу сәфәре менән килде. Делегация составында — Болгарияның дәүләт власы органдары етәкселәре, ҙур ҡалалары башлыҡтары, ғалимдар һәм йәмәғәтселек вәкилдәре.
Сәфәрҙең төп маҡсаты — "Дөйөм Европа йорто тураһындағы идея контексында Болгария менән Рәсәй араһында төбәк-ара хеҙмәттәшлек" түңәрәк өҫтәлендә ҡатнашыу. Был "Рәсәйҙә Болгария йылы" саралары программаһының бер өлөшө.
Делегация Башҡортостанда өс көн буласаҡ. Бөгөн, 24 сентябрҙә, Бөтә Рәсәй күҙ һәм пластик хирургия үҙәгенә, "Алексеевка" совхозына, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенә, Авиация технологиялары технопаркына һәм Өфө дәүләт нефть техник университетына барыу планлаштырылған.
25 сентябрҙә төбәк-ара хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдән һуң делегация Стәрлетамаҡҡа юл тотасаҡ. Ҡунаҡтар ҡаланың сәнәғәт предприятиеларында булырға, шулай уҡ Стәрлетамаҡ районының ҙур ауыл хужалығы етештереүсеһе — "Рощинский" совхозы" дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһының эше менән танышырға ниәтләй. Кисен Өфөлә болгар делегацияһы Аксаков балында ҡатнашасаҡ.
Шәмбегә республика етәкселеге менән рәсми осрашыу билдәләнгән, унан һуң ҡунаҡтар Нефтекамаға барасаҡ.
Был сәфәр Болгария менән Башҡортостан араһында иҡтисад, фән һәм мәҙәниәт өлкәһендә хеҙмәттәшлекте артабан киңәйтеүгә йүнәлтелгән.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Швейцария илсеһе Пьер Хельг менән осрашты
Фото:
16 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөгә «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнашыу өсөн килгән Швейцария Конфедерацияһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Пьер Хельг менән осрашты.
Республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыуҙа, Швейцария менән Башҡортостан араһында юғары кимәлдә хеҙмәттәшлек булдырылған, шул уҡ мәлдә беҙҙең республика уны күп өлкәләрҙә киңәйтергә ниәтләй, тип билдәләнгән.
Белешмә өсөн. 2011 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан менән Швейцарияның тышҡы тауар әйләнеше 102 млн АҠШ долларынан ашып киткән. Республиканың тышҡы тауар әйләнешенең дөйөм күләмендә Швейцария 22-се урын биләй. Башҡортостанда Швейцария капиталы ҡатнашлығында ойошторолған дүрт предприятие эшләй.


text:
Мәжит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры үзенең яңы иҗат мизгелендә лә тамашасыларын яңы иҗат йемештәре менән һөйөндөрөп тора. Унда күптән түгел күренекле татар драматургы Туфан Миңнуллиндың “Мулла” әсәре сәхнәләштерелгәйне. Бик зур уңыш менән бара әлеге тамаша. Был спектакльде гафурилылар Казан калаһында бер азнанан башланасак гастрольдәре вакытында ла тәкдим итәсәк.
Данлыклы театр өсөн был сәнгать йылы тагы ла ниндәй вакигалар алып килә, Яңы 2008 ел нисегрәк башланып тора. Бына шулар хакында әңгәмәләшеп алыу өсөн без театрзың директоры, режиссер Рәйес Абдрахман улы Исмәгилев менән осраштык.
Яңы йыл байрамдарын без бик кыска тотток, - ти Рәйес әфәнде. – Театр яратыусылар байрам табындары артында гына ултырмаһын, ә рухи азык та алһын тип уйланык. Без яңы ел байрамдарынан һуң үз эшебеззе 4 гыйнварзан башланык. Яңы елга хәтле халык нисектер һәүетемсә генә йөрөй инде театрга. Ә бына байрамдарзан һуң аншлаг менән үтә спектакльдәребез. Тамашасыларыбызга без “Ак мизгелдәр, ак моңдар” исемле театрлаштырылган тамаша ла әзерләнек. Уны ла бик яратып кабул иттеләр.
-Хәзер һеззе яңы йыл башында ук яуаплы сәфәр зә көтә шулай бит.
-Эйе, без хәзер Казанга иҗад сәфәренә әзерләнәбез. Ул 17 гыйнварза башланып, 23 гыйнварга тиклем дауам итәсәк. Гастрольдәребез Г. Камал исемендәге театр бинаһында үтәсәк. Әлеге сәфәрзә без күстәнәскә репертуарыбыззагы иң һәйбәт спектакльдәребеззе алып барабыз. Шулай ук, Казан тамашасыһы теләген искә алып, без “Йәшлеккә кайтайык әле” тип аталган концерт программаһын да тәкъдим итәбез. Унда танылган Фидан Гафаров менән Нурия Ирсаева катнаша. Гастрольдә башка спектакльдәр менән бергә Туфан Миңнуллиндың “Мулла” әсәре нигезендә сәхнәләштерелгән тамашаның премьераһын да күрһәтәбез.
-Был спектакль байтак бәхәстәр зә уятты, шикелле.
-Юк, бәхәстәрзе әлләни уятманы, тип уйлайым. Сөнки “Мулла” әсәре бик актуаль проблемаларзы күтәрә. Шуга ла уны тамашасылар яратып кабул итә. Эскелек тарала бит калаларза гына түгел, ә ауылдарза ла. Кемдәрзер мәсеттәр төзөтә, ә шул мәсеттәргә йөрөүселәр генә бик аз.
-Алдагы айзарга ниндәй уй-нияттәр менән эшләй театрыгыз. Яңы премьералар көтөләме?
-Әлбиттә, премьералар була. Без йылына 5 премьера әзерләргә тейеш. Шулай буласак та. Былтыр хатта күбрәк тә булгайны. Әле мин бына драматург Наил Гайетбайзың яңы ике пьесаһын укып торам. Якшы әсәрзәр. Флорид Бүләков килтергән яңы пьесалар за кызыклы гына. Нәҗип Асанбаевтың әсәре лә бар. Бына шуларзы сәхнәләштерергә йыйынабыз.
Мәжит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры директоры Рәйес Исмәгилев һүззәренсә, был иҗат йылында театрзы тагы ла башка яуаплы эштәр һәм сәфәрзәр көтә. Март азагында академтеатр Төркиәгә бара һәм унда үтәсәк төрки театрзар фестивалендә катнаша. Гафурилылар унда “Урал батыр” эпосы нигезендә сәхнәләштерелгән спектакльде алып бара. Бынан тыш төрлө мәзәни саралар, артистарзың ижат кисәләрен ойоштороу за күззә тотола.


text:
2 декабрҙә Өфөлә ер мәсьәләһе буйынса төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференция үҙ эшен башлай
2-3 декабрҙә Өфөлә «Ер-мөлкәт мөнәсәбәттәрен үҫтереү һәм камиллаштырыуҙың төбәк проблемалары» төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтәсәк. Унда ерҙәрҙе һөҙөмтәле файҙаланыу перспективалары, ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре үҫеше концепцияһы тикшереләсәк. Шулай уҡ ер һәм ҡала төҙөлөшө ҡануниәтен камиллаштырыуға йүнәлтелгән инициативаларға етди иғтибар биреләсәк.
Конференция БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы нигеҙендә үтәсәк.
(347)251-11-59 телефоны аша йәки mzio.pr@mail.ru электрон почтаһы буйынса аккредитация алырға мөмкин.


text:
Йылға безелдәге
Йылға безелдәге, сиңерткә турғай, йылға сиңерткәһе, зырылдаҡ турғай, зерелдәк ҡош (урыҫ. речной сверчок) — турғайҙар отрядендәге ҡош.
Турғайҙан бәләкәйерәк бик һаҡ ҡош. Ҡойроғоноң осо түңәрәкләнеп бөтә. һырты һәм түше ҡара өҙөк һыҙыҡсалар менән сыбарланған ҡараһыу көрән төҫтә. Күҙҙәре өҫтөндә аҡһыл ҡаштары бар. Ҡорһаҡ яғы һорғолт аҡ. Башҡа безелдәктәрҙән сыбар һырты һәм түше менән айырыла. Көслө ел һәм ямғыр булғанда ла һайрай.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы — оҙаҡ дауам иткән: «зер-зер-зер-зер-зер…».,.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йылға буйындағы шырлыҡтарҙа, ҡамышлыҡтарҙа йәшәй.. Ваҡ бөжәктәр, үлән орлоҡтары менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһы 'ерҙә, үлән араһында йәки ҡыуаҡтарҙа. Ҡыҙғылт көрән таптар менән сыбарланған: 4—6 бөртөк һарғылт көрән йомортҡаһы була.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. — ISBN 5-88666-011-9


text:
Башҡортостанда «Иң тәмле бал» конкурсы старт алды
Умартасылыҡ продукцияһын етештереүселәр һәм эшкәртеүселәр эшмәкәрлеген төбәк-ара координациялау ассоциацияһы һәм Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы, һәр йыл уҙғарылып килгән, «Иң тәмле бал» республика конкурсының башланыуы тураһында иғлан итә.
Ойоштороусылар билдәләүҙәренсә, тәҡдим ителгән бал өлгөләрен лабораторияла тикшереү үткәреү кәрәклеге һәм эксперт төркөмгә республиканың эре селтәрле компаниялары етәкселәрен йәлеп итеү быйылғы конкурстың яңылыҡтары булып тора. Бөтә конкурста ҡатнашыусылар Тикшереү актын, ҡатнашыусы дипломын һәм балды һатыуға арналған селтәрле компанияларҙың сауҙа-һатып алыу конференцияһына инеү мөмкинлеген аласаҡ.
Бөтә теләүселәрҙе лә ҡатнашырға саҡыралар. Тулыраҡ мәғлүмәт алыу өсөн Мәләүез районы хакимиәтенең иҡтисади үҫеш, сәнәғәт, инвестициялар, эшҡыуарлыҡ, туризм һәм ҡулланыусылар баҙары бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк. Белешмәләр өсөн телефондар: (34764) 3-12-20; 3-08-10.


text:
Константин Толкачев: Башҡортостан хәҙерге Рәсәй дәүләтселеген аяҡҡа баҫтырыуға тос өлөш индерә
— Рәсәйҙә федерализмдың яңы этабы формалаша башлауын раҫлаусы уҙған быуаттың 90-сы йылдар ваҡиғалары республика власть мөнәсәбәттәрен урынлаштырыу йәһәтенән беҙҙең тәжрибә менән дә байыны. Был тәжрибәне хаҡлы рәүештә хәҙерге Рәсәй дәүләтселеген аяҡҡа баҫтырыуға Башҡортостандың лайыҡлы өлөшө тип иҫәпләргә мөмкин, — тине БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, БР Дәүләт Йыйылышы Йортонда “Хәҙерге шарттарҙа юридик фәнде һәм практиканы үҫтереүҙең актуаль мәсьәләләре” Халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһының пленар ултырышында сығыш яһап.
Константин Толкачевтың доклады Рәсәй дәүләтселеге темаһына һәм граждандар йәмғиәтен үҫтереү проблемаларына арналды. Уның әйтеүенсә, хоҡуҡ нормалары, дәүләт, граждандар йәмғиәте һәм сәйәси институттар бөтә ижтимағи үҙгәртеп ҡороуҙарҙа айырыуса ҙур роль уйнай. Дөйөм алғанда, был элементтар дәүләтселектең ыңғай үҫешен билдәләй.
Дәүләтселектең мөһим элементы булып төрлө сағылышта хоҡуҡ сәйәсәте лә тора. Константин Толкачев әйтеүенсә, йәмғиәттәге тап хоҡуҡ характеры буйынса был йәмғиәттең бөтә дәүләтселеге асылы тураһында фекер йөрөтөргә мөмкин. Рәсәйҙә иһә хоҡуҡ системаһы үҫешен федерацияның бөтә субъекттарының ҡатнашлығынан тыш күҙ алдына килтереп булмай, сөнки төбәктәр идараһы тәжрибәһе дәүләттең хәҙерге сәйәси-хоҡуҡи үҙгәреү процесында асыҡ сағыла.
— Әлбиттә, илебеҙҙең хоҡуҡи системаһы үҫешендә ҡайһы бер проблемалар бар, һәм Рәсәй дәүләтселегенең үҫеш процесы тамамланмаған әле, – тине БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе. – Әммә әлеге ваҡытта берҙәм хоҡуҡи майҙан булдырыу һәм Рәсәй федерализм моделен конституцион тәьмин итеү бара. Федераль үҙәк менән субъекттарҙың үҙ-ара мөнәсәбәттәрендә бөтәһе лә камил түгел әле, ләкин, иң мөһиме, федераль үҙәк тә, субъекттар ҙа илдәге хәлде яҡшыртыуға ынтылышында берҙәм. Илдең федератив үҫешенә альтернативалар юҡ, һәм Рәсәйҙең киләсәге – уның федератив ҡоролошон артабан камиллаштырыуҙа.


text:
Башҡортостанда ҡулланыу хаҡтары индексы юғары булып ҡала
2010 йыл башынан алып бөгөнгә тиклемге осорҙа ҡулланыу хаҡтары индексы Башҡортостанда 108,3 процент тәшкил итте. Рәсәй буйынса уртаса күрһәткескә ҡарағанда был юғарыраҡ (107,6%). Шул уҡ ваҡытта бының иң юғары индекс булмауын да билдәләргә кәрәк. Волга буйы федераль округы төбәктәре буйынса күрһәткестәр ярайһы ныҡ айырыла. Мәҫәлән, Һамар өлкәһендә ул 106,8 % тәшкил итһә, Марий Эл Республикаһында — 110,0 %.
Башҡортостанстат мәғлүмәте буйынса, үткән ай менән сағыштырғанда республикала тауар һәм хеҙмәттәр хаҡы бер процентҡа ғына күтәрелгән. Һәм бында хаҡтар аҙыҡ-түлеккә генә артҡан. Ә уҙған йыл кимәле менән сағыштырғанда Башҡортостанда индекс уртаса 8,3 процентҡа күтәрелгән. Һәм статистиктар йәнә аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың ярайһы ныҡ артыуын билдәләй – 11,9%.


text: Көн тәртибендәге төп мәсьәлә - Башҡортостан Президентының Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәтнамәһе үтәлеше ине. Мөрәжәғәтнамә ,,Рәсәй менән Башҡортостан берҙәмлегенә 450 йыл тулғанда социаль прогресстың яңы үрҙәренә,, тип аталды. Президент шураһы - республика Президенты карамағындағы даими эшләүсе кәүәшсе орган. Уға республиканың социаль–иҡтисади, ижтимағи–сәйәси hәм рухи-мәдәни үсеш юлдарын билдәләү, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген арттырыу буйынса тәҡдимдәр әҙерләү бурыстары йөкмәтелгән.


text:
Туҡталыштарҙа “почта тәҙрәләре” асырға планлаштырыла
Йәмәғәт транспорты туҡталыштарында торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләүҙәр ҡабул итеү өсөн «почта тәҙрәләре» асыу планлаштырыла, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Рәсәй Почтаһы филиалының Федераль почта хеҙмәте идаралығы матбуғат секретары Борис Слуцкий.
Түләү пункттары асыуҙы Затон күперенә ингән саҡта «Йәшел тау» туҡталышында асылған беренсе почта тәҙрәһе эшмәкәрлегенә анализ яһағандан һуң хәл итәсәктәр.
— Беҙ был пункттың рентабеллелегенә анализ яһаясаҡбыҙ, — тип аңлатты Борис Слуцкий. — Әлбиттә, бындай почта бүлексәләре булдырыуҙың маҡсаты — аҡса эшләү түгел, ә сираттарҙы кәметеү. Әгәр уларҙың эшмәкәрлеге зыян килтермәһә, бындай тәҙрәләр ҡалала ла асыласаҡ. Беренсе сиратта, Сипайлово биҫтәһендә, унда 120 мең кешегә ни бары дүрт почта бүлексәһе тура килә.


text:
Башҡортостандың 2010-сы йылға бюджеты тикшерелә
Республиканың ҡанун сығарыусылары Башҡортостандың 2010-сы йылға бюджетын тикшерә башланы.
Айрат Ғәсҡәров билдәләүенсә, киләһе йылда ла Башҡортостанда төп финанс документ социаль йүнәлешлеген һаҡлап ҡаласаҡ. Төп финанс документ проектында республика бюджеты 53 миллиард һум күләмендә билдәләнгән. Президиум ултырышында уны парламенттағы дөйөм тауыш биреүгә сығарыу тәртибе лә раҫланды.
Дәүләт йыйылышы Ҡоролтайҙа закон проекты октябрь айында тәүге уҡыуҙа ҡараласаҡ. Бюджет проектын йыл аҙағына тиклем ҡабул итеү планлаштырылған.


text:
Төбәктә «Йылмайыуың менән бүлеш!» фотоконкурсы иғлан ителде
Төбәктә «Йылмайыуың менән бүлеш!» республика фотоконкурсы старт алды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан күргәҙмә компанияһынан. Ул «Мәғариф. Фән. Карьера-2012» күргәҙмәһе сиктәрендә үтәсәк. Ойоштороусылар иҫәбендә — Өфө хакимиәтенең Мәғариф идаралығы һәм Башҡортостан күргәҙмә компанияһы.
Бәйгелә 18 йәшкә тиклемге балалар һәм йәштәр ҡатнаша ала. Һәр ҡатнашыусы төрлө жанрҙарҙа иң күбендә өс фото ебәрергә тейеш. Эштәр 16 мартҡа тиклем «Фотоконкурс!» билдәһе менән onk@bvkexpo.ru электрон почтаһы буйынса ҡабул ителә.
Конкурс өс этапта үтәсәк. 14 февралдән 16 мартҡа тиклем бәйгелә ҡатнашыусыларҙың эштәренә баһа биреү маҡсатында фотолар Башҡортостан күргәҙмә компанияһы сайтында урынлаштырыласаҡ.
Икенсе этапта иң яҡшы эштәр айырым композиция булараҡ «Мәғариф. Фән. Карьера-2012» күргәҙмәһендә тәҡдим ителәсәк, сара 27-30 мартта «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Эштәргә профессиональ жюри баһа бирәсәк.
30 мартта XII «Мәғариф. Фән. Карьера» күргәҙмәһен ябыу тантанаһында конкурсҡа йомғаҡ яһаласаҡ.


text:
Фото:
Өфөлә Башҡорт энциклопедияһының етенсе томы презентацияланды
Фото:
Өфөнөң Конгресс-холында йома, 28 сентябрҙә, Башҡорт энциклопедияһының һуңғы, етенсе томының презентацияһы үтте. Сара «Тарихи тәжрибә, Рәсәй төбәк энциклопедистикаһы үҫешенең көнүҙәк мәсьәләләре» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы сиктәрендә ойошторолдо.
БР Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Марат Мәрҙәнов сарала ҡатнашыусыларға Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙе. Энциклопедия биттәрендә башҡорт халҡының бай мәҙәниәте, республиканың иҡтисади мөмкинлектәре һәм тәбиғәте сағылдырылған, тиелә хатта.
Шулай уҡ унда Башҡорт энциклопедияһының республикабыҙҙың, уның күп милләтле халҡының визит карточкаһы булыуы хаҡында әйтелә. Энциклопедия ярҙамында донъя һәм Рәсәй йәмәғәтселеге беҙҙең республика тураһында бай мәғлүмәт туплай ала.
Республиканың төп китабы БР Фәндәр академияһы етәкселеге аҫтында Башҡортостандың алдынғы ғалимдары һәм ижади интеллигенцияһы ҡатнашлығында булдырылды.
«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең генераль директоры Уйылдан Сәйетов, етенсе томды сығарыу менән генә туҡтап ҡалмай, энциклопедия артабан да үҫешер, тигән ышанысын белдерҙе. Был идеяны башҡа докладсылар ҙа күтәреп алды һәм Башҡорт энциклопедияһының икенсе өлөшөн сығара башларға тәҡдим итте.
Бөгөнгө көндә күп томлы хеҙмәт башҡорт теленә тәржемә ителә. Бынан тыш, рус телендәге энциклопедияның электрон төрө бар.
Презентация сиктәрендә иң әүҙем авторҙарҙы һәм «Башҡорт энциклопедияһы» хеҙмәткәрҙәрен наградлау тантанаһы үтте.


text:
Екатеринбургта башҡорт мәҙәниәте фестивале үтте
Екатеринбургта Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуға арналған X төбәк башҡорт мәҙәниәте фестивале үтте. Уны Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре иттифағы ярҙамында Свердловск өлкәһенең Мәҙәниәт һәм туризм министрлығы, «Уралмаш» халыҡ ижады һарайы, Свердловск өлкәһе башҡорттары үҙәге һәм Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы ойошторҙо. Силәбе журналисы Динә Нафиҡова билдәләүенсә, Силәбе өлкәһе Башҡорт йәштәре иттифағының бер активисы Инвир Хисаметдинов концерт режиссеры булған.
Фестиваль Свердловск, Силәбе өлкәләренән һәм Башҡортостандан йөҙгә яҡын башҡорт ижади коллективын йыйҙы. Һәр сығышты тамашасылар дәррәү алҡыштар менән ҡаршы алды. Башҡортостандан «Карауанһарай» фольклор-эстрада төркөмөнөң сығышы тамашасы күңеленә айырыуса хуш килде.
Байрам артистарға – почет грамоталарын, ә ойоштороусыларға рәхмәт хаттарын тапшырыу менән тамамланды. Өлкәнең Башҡорт йәштәре иттифағы рәйесе Тимур Сафиуллин да был почетлы наградаға лайыҡ булды.
— Әлеге сараны ойоштороусыларға тейешле баһа биреү зарур, сөнки Свердловск өлкәһендә йәшәүсе башҡорттар күп түгел, — тип билдәләне ул. – Быға ҡарамаҫтан, фестиваль юғары кимәлдә үтте, зал тулы булды. Силәбелә лә ошондай кимәлдә фестиваль үткәреү өсөн уларҙан өйрәнәһе нәмәләр күп.
Уның фекеренсә, бындай саралар халыҡҡа башҡорттарҙың ил тарихында ҡатнашыуы тураһында ғына һөйләмәй, улар башҡорт һәм рус халыҡтарын берләштереүсе мөһим фактор ҙа булып тора.


text:
Стәрлебаш районы хакимиәте етәкселегендә үҙгәрештәр
21 июлдә Стәрлебаш районы муниципаль район Советы ултырышы үтте, унда хакимиәт башлығы вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу мәсьәләһе ҡаралды.
Совет ҡарары менән Фәнил Ҡаҙаҡбаев үҙ теләге менән отставкаға китеү сәбәпле хакимиәт башлығы вазифаһынан бушатылды.
Совет депутаттары ҡарары буйынса, Стәрлебаш районы хакимиәте башлығы вазифаһына конкурс һөҙөмтәләре буйынса тәғәйенләнгән кеше үҙ вазифаларын үтәй башлағанға тиклем, әлеге вазифаны ваҡытлыса Вәзир Йәнбирҙин башҡарасаҡ.


text:
Башҡортостан халҡының медицина хеҙмәткәрҙәренә ялыуҙары күбәйҙе
Һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда медицина ярҙамы күрһәтеү мәсьәләләре буйынса халыҡтан мөрәжәғәттәр күбәйҙе. Мәҫәлән, 2010 йылда республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығына граждандарҙан 4 мең яҙма мөрәжәғәт килгән, был элгәре йыл менән сағыштырғанда 34 процентҡа күберәк.
Күптән түгел ведомствоның 2010 йыл йомғаҡтары буйынса үткән киңәйтелгән коллегияһында БР һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев үҙенең докладында билдәләүенсә, 100 мең кешегә иҫәпләгәндә иң күп хаттар Өфө, Салауат, Күмертау ҡалалары, Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Ғафури райондары халҡынан килгән.
Тикшереү һөҙөмтәләре күрһәтеүенсә, медикаменттарҙы һаҡлау һәм таратыу шарттарын үтәмәү, дарыуҙарҙың минималь ассортиментының, медицина эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу өсөн кәрәкле матди-техник тәьминәттең тулы исемлеген раҫлаусы документтарҙың булмауы, медицина ярҙамы сифатына ведомство эсендәге контролдең тейешенсә ойошторолмауы менән бәйле етешһеҙлектәр йыш осрай.
Һаулыҡ һаҡлау министры фекеренсә, етәкселәр аралашыу өсөн асығыраҡ булһа, граждандарҙың проблемаларына иғтибар бирһә, етешһеҙлектәргә юл ҡуймау буйынса саралар күрһә, ялыуҙар аҙыраҡ булыр ине.
— Граждандарҙы ҡабул итеү, дауалау учреждениеларының сайттарын асыу һәм унда тейешле мәғлүмәттәрҙе урынлаштырыу буйынса эште яҡшыртырға кәрәк, – тип мөрәжәғәт итте Георгий Шебаев коллегияла медицина учреждениелары етәкселәренә. – Кеше дауалау учреждениеһына ярҙам һорап, билдәле бер эмоциональ хәлдә килә. Тупаҫлыҡ һәм битарафлыҡ менән осрашһа, пациент ялыу итергә мәжбүр. Беҙ ауырыуҙарға мөнәсәбәтте үҙгәртергә, миһырбанлы, иғтибарлы булырға тейешбеҙ. Шәхсән һеҙгә этика һәм деонтология принциптарын үтәргә, ошоно уҡ үҙ хеҙмәткәрҙәреңдән талап итергә кәрәк, – тине министр.


text:
Фото:
15 метрлы НефАЗ-52998 автобусы - «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсының лауреаты
Фото:
Нефтекама автозаводы йәнә «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» республика конкурсы еңеүселәре иҫәбендә. Лауреат дипломын VDL корпорацияһы менән берлектә етештерелгән 15 метрлыҡ ҡала эсендә файҙаланыусы НефАЗ-52998 пассажир автобусы яулаған. Унда VDL-дең өс күсәрле шассийы, ышаныслы DAF двигателе ҡуйылған, башҡа төрлө техник характеристикаһы ла был яңы машинаның конкурент һәләтлелеге тураһында һөйләргә мөмкинлек бирә. Автобус күп пассажир һыйҙырышлы булыуы һәм ярайһы оҙон булһа ла – файҙаланыуҙа уңайлылығы менән айырыла.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, уҙған йылда был автобус Мәскәүҙә V "Интеравто" халыҡ-ара автомобиль күргәҙмәһендә күрһәтелде һәм белгестәр иғтибарын яуланы. «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсында «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте туғыҙынсы тапҡыр ҡатнаша һәм һәр ваҡыт еңеү яулай. Киләһе этап – «Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары» программа-конкурсында ҡатнашыу.


text:
Латвия башҡорттары һәм татарҙары мәҙәни осрашыуға йыйыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Шәмбе, 11 апрелдә, Рига ҡалаһында Латвияла йәшәүсе башҡорттарҙың һәм татарҙарҙың осрашыуы була. Кисә Латвияның Ита Козакевич исемендәге милли мәҙәни ойошмалар ассоциацияһы бинаһында үтә.
Сара Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына бағышлана. Осрашыуға килеүселәр үҙҙәренең туғандарын һәм яҡындарын — Башҡортостанда һәм Татарстанда тыуып үҫкән яугирҙәрҙе иҫкә аласаҡ, һуғыш йылдарының онотолған геройҙары хаҡында презентация ҡараясаҡ.
— Латвияла өс мең самаһы башҡорт һәм татар йәшәй. Күбеһенең тыуған төйәгенә, Башҡортостанға йәки Татарстанға, ҡайтырға мөмкинселеге юҡ. Шуға күрә бындай осрашыуҙар айырыуса мөһим, ғәҙәттә, барыһын да үҙ көсөбөҙ менән ойошторабыҙ, — тип хәбәр итте осрашыуҙы ойоштороусы Рәмил Ҡадиров.
Кисәлә балалар һәм өлкәндәр өсөн программа ҡаралған. Әсә телдәрендә шиғырҙар һәм йырҙар яңғыраясаҡ. Тамашасыларға башҡорт режиссеры Айнур Асҡаровтың «Еңмеш», Татарстанда төшөрөлгән «Айһылыу» фильмдары күрһәтелә. Сарала ҡатнашыусылар өсөн башҡорт һәм татар мәҙәниәтен белеү буйынса конкурстар ойошторола.
Инеү ирекле. Көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана. Адресы: Рига ҡалаһы, Слокас урамы, 37.


text:
Өфөлә танылған балалар яҙыусыһы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның юбилей кисәһе үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
26 ноябрҙә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала танылған балалар яҙыусыһы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның юбилей кисәһе ойошторола. Сара башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлегендә көндөҙгө сәғәт 3-тә башлана.
Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина — Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең яҙыусылар союзы ағзаһы, Рәсәйҙең мәғариф отличнигы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре, Баязит Бикбай исемендәге әҙәби премия лауреаты, республика һәм ҡала кимәлендәге сараларҙы ойоштороусы һәм әүҙем ҡатнашыусы. Кескәйҙәр һәм мәктәп йәшендәге балалар өсөн шиғырҙар, әкиәттәр, хикәйәләр, пьесалар, сценарийҙар яҙа. Шулай уҡ ул Рәшит Солтангәрәев, Факиһа Туғыҙбаева, Мөкәрәмә Садиҡова, Раил Байбулатов, Гөлнур Яҡупова, Тамара Ғәниева кеүек яҙыусыларҙың балалар өсөн ижад иткән хикәйәләрен, әкиәттәрен рус теленә тәржемә итә. Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның һүҙҙәренә балалар өсөн йырҙар яҙылған. Авторҙың «Ашҡаҙар» радиоһында әҙәбиәт темаһына алып барған тапшырыуҙар циклы тыңлаусыларҙа популярлыҡ менән файҙалана.


text:
Рөстәм Хәмитовҡа ҡотлауҙар килеүен дауам итә
Рөстәм Хәмитовҡа Башҡортостан Президенты вазифаһын үтәй башлауы менән ҡотлауҙар килеүен дауам итә.
Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы Федерация Советы рәйесе Сергей Мироновтан Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһын үтәй башлауы менән ҡотлап телеграмма килде. Телеграммала шулай тиелә:
"Хөрмәтле Рөстәм Зәки улы!
Һеҙҙе Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһын үтәй башлауығыҙ менән ҡотлайым. Рәсәй Федерацияһы Президенты, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары тарафынан күрһәтелгән юғары ышаныс Һеҙҙең профессионализмығыҙҙы, компетентлығыҙҙы, ҡуйылған бурыстарҙы хәл итеүҙә яуаплылығыҙҙы дәлилләй. Һеҙҙең лидер потенциалығыҙ иҡтисади һәм социаль өлкәне үҫтереү, төбәк халҡының лайыҡлы тормош кимәлен тәьмин итеү йүнәлешендә уңышлы эшләүегеҙгә булышлыҡ итер, тип ышанам. Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, бәхет, Ватан именлеге хаҡына уңышлы эшләүегеҙҙе теләйем.
С.Миронов".
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитовҡа Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһын үтәй башлауы айҡанлы ҡотлау телеграммаларын РФ Федераль Йыйылышы Федерация Советы ағзалары, РФ Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаттары, федераль министрлыҡтар һәм ведомстволар етәкселәре, Рәсәй субъекттары башлыҡтары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм башҡалар ебәрҙе.


text:
Баш ҡалала шағирә Гөлфиә Юнысованың ижад кисәһе була
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
29 октябрҙә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында күренекле шағирә Гөлфиә Юнысованың ижад кисәһе була.
Театр һәм «Самрау» балалар студияһы коллективы Гөлфиә Юнысованың ижадына бағышланған ҙур концерт әҙерләгән. Унда артистар Светлана Хәкимова, Нурия Ирсаева, Илдар Ғүмәров, Рәүис Заһитов, Суфия Ҡорбанғәлиева, Сәғиҙулла Байегет, Азамат Ғафаров, Алһыу Ғәлина, Дилара Иҙелбаева, Фирүзә Париж, Ирада Фазлаева, Артур Ҡунаҡбаев, Юнир Ҡоланбаев, шулай уҡ танылған сәхнә йондоҙҙары Гөлли Мөбәрәкова, Гүзәл Маликова, Минзәлә Хәйруллина, Илһөйәр Ғәзетдинова, Шәүрә Дилмөхәмәтова ҡатнаша. Кисәнең режиссеры һәм сценарий авторы — популяр актер Хөрмәтулла Үтәшев.
Гөлфиә Юнысова — 40-тан ашыу китап, 300-гә яҡын лирик һәм балалар өсөн йырҙар авторы. Шиғырҙары донъяның 25 теленә тәржемә ителгән. Ул — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы һәм Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты, «Почет билдәһе» ордены кавалеры.


text:
Рәсәй Машина эшләүселәр союзы журналистарҙы конкурста ҡатнашыуға саҡыра
Рәсәй Машина эшләүселәр союзы РФ Журналистар союзы менән берлектә киң мәғлүмәт саралары араһында машина эшләү тематикаһы буйынса V Бөтә Рәсәй мәҡәләләр конкурсы иғлан итә.
Бәйгелә ҡатнашыуға лицензиялы киң мәғлүмәт сараларының һәм интернет-баҫмаларҙың, мәғлүмәт агентлыҡтарының, радиостанциялар һәм телеканалдарҙың журналистары, шулай уҡ штаттан тыш авторҙар саҡырыла. Конкурста авторҙар коллективтары, шулай уҡ айырым авторҙар ҡатнаша ала.
Комиссия 2013 йылдың 1 ғинуарынан 31 авгусына тиклем донъя күргән эштәрҙе ҡабул итә.
Рәсәй Машина эшләүселәр союзының Башҡортостан бүлексәһе мәғлүмәттәре буйынса, конкурс илдең машиналар эшләү тармағын яңыртыу тураһындағы мәғлүмәтте таратыу, техник һөнәрҙәрҙе популярлаштырыу, тармаҡҡа йәш белгестәрҙе йәлеп итеү маҡсатында ойошторола.
Эштәр август аҙағына тиклем ҡабул ителә. Конкурсҡа йомғаҡ 15 сентябргә тиклем яһаласаҡ. Еңеүселәрҙе наградлау тантанаһы Бауман исемендәге Мәскәү дәүләт техник университетында «Рәсәйҙә машина эшләү тармағының киләсәге» бөтә Рәсәй конференцияһында үтәсәк.


text:
Һыу бөрсәһе
Дафниялар, һыу бөрсәләре (лат. Daphnia) — тармаҡ мыйыҡлы ҡыҫала һымаҡтар ырыуы; промысла балыҡтарының төп аҙығы булған һыу бөрсәләре [1] . 26 төрө билдәле.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0,5-6 мм оҙонлоҡта (аталары инәлеренән вағыраҡ); яндарын ҡаплаған үтә күренмәле ҡабырсаҡ алғы яҡта томшоҡ һымаҡ ороға күсә, өҫкә тырпайып, ишеү органы ролен уйнаусы бер пар тармаҡлы мыйыҡсаһы бар. Башында кескенә мыйыҡсалар пары (ҡыҫҡа мыйыҡсалар) һәм өҙлөкһөҙ хәрәкәтсел ҡатлаулы ҙур күҙ урынлашҡан. Арҡа яғында, тән һәм ҡабырсаҡ араһында, йомортҡа етлегә торған оя камераһы бар. Дафнияләр айырым енесле. Инә заттар йәйге осорҙа партеногенез ысулы менән (аталаныуҙан башҡа) үрсейҙәр һәм бер нисә быуын бирәләр. Ата заттар, ғәҙәтттә, уңай булмаған шарттар башланғас йәки көҙөн күренәләр. Аталаныуҙан һуң инә дафнияләр ҡалын тышса менән ҡапланған 1-2 йомортҡа һала. Яҙын уларҙан инә дафниялар етлегә.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дафниялар бактериялар, бер күҙәнәкле һыу үҫемдәре, иң түбән төҙөлөшлөләр һәм үҫемлек детриты киҫәксәләре менән туҡланалар. Балыҡтар өсөн яҡшы аҙык; аквариумсылар тарафыннан үрсетелә.
Дафниялар magna биотест үткәреүҙә ҡулланыла.
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т.Г.Баишев, 1952)


text:
Ағиҙелдә «Виват, Рәсәй!» хәрби-спорт конкурс-фестивале үтәсәк
6 майҙа Ағиҙел ҡалаһында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған «Виват, Рәсәй!» хәрби-спорт конкурс-фестивале үтәсәк.
Уның маҡсаттары — йәштәргә патриотик һәм физик тәрбиә биреү, әхлаҡи ҡиммәттәрҙе үҫтереү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, РФ Ҡораллы Көстәре сафында хеҙмәт итеүҙе популярлаштырыу.
Йыл һайын үткәрелгән «Виват, Рәсәй!» зональ хәрби-спорт фестивалендә ҡаланың мәктәптәр, профессиональ училищелар командалары, шулай уҡ республиканың төньяҡ-көнбайыш төбәгенән һәм Татарстан Республикаһының Аҡтаныш ауылынан саҡырылған командалар ҡатнаша.
Балалар алдында 12 төрлө ярышта ҡатнашыу бурысы тора, улар араһында визит карточкаһы, сафҡа әҙерлек һәм йырҙар конкурсы, санитарҙар конкурсы, гер күтәреү спорты буйынса конкурс, автоматты йыйыу һәм һүтеү, пневматик винтовканан атыу һәм башҡалар.
Еңеүселәр дипломдар һәм ҡиммәтле приздар менән бүләкләнәсәк.
Сараны ойоштороусылар – БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы менән Ағиҙел хакимиәтенең йәштәр эштәре буйынса комитеты.


text:
Төбәгебеҙ педагогтары Рәсәйҙең абруйлы исемдәренә лайыҡ булды
Башҡортостан юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары Лениза Наумова менән Наил Сөләймәнов «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мәктәбе хеҙмәткәре» тигән абруйлы исемгә лайыҡ булды. Был турала Указға Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡул ҡуйҙы.
Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты профессоры, экология буйынса күп һанлы йыйынтыҡтар авторы Лениза Наумова «мәғарифты, фәнде үҫтереүгә һәм квалификациялы кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индергәне өсөн» билдәләнде.
Билдәле уйлап табыусы, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Наил Сөләймәнов юғары исемгә «фәнни-педагогик эшмәкәрлектәге ҡаҙаныштары һәм квалификациялы кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индергәне өсөн» лайыҡ булды.


text:
Таможняның «ышаныс телефоны» үҙгәрҙе
Башҡортостан таможняһы ҡараған Волга буйы таможня идаралығының «ышаныс телефоны» үҙгәрҙе. Хәҙер таможня хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре тарафынан эшләнгән хоҡуҡ боҙоу факттары тураһында хәбәр итеү һәм ведомство эшмәкәрлеген ойоштороу буйынса тәҡдимдәр индереү өсөн 430-77-31 һандарына шылтыратырға кәрәк. Идаралыҡ урынлашҡан Түбәнге Новгородтың коды — 831.
— «Ышаныс телефоны» тәүлек әйләнәһенә эшләй, — тип хәбәр ителә Волга буйы таможня идаралығы сайтында. — Шәхси составтың негатив ҡылығы тураһындағы мәғлүмәт кисекмәҫтән ҡарала һәм тикшерелә. Конфиденциаллек һаҡлана.
Тышҡы иҡтисади эшмәкәрлектә ҡатнашыусылар өсөн «ҡыҙыу линия» телефоны – (831) 296-04-65, тип иҫкәрттеләр Волга буйы таможня идаралығында.


text:
дүшәмбе, 16 гыйнвар 2017, Казан вакыты 13:42
Унда ҡатнашыусыларҙы Республика президенты сәләмләне. Яғыулыҡ-энергетика комплексы-сәнәғәттең төп тармаҡтарының береһе-Рәсәйҙә иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең йылдам үҫешендә мөһим урынды алып тора. Республика президенты сираттағы “Газ.Нефть.Технологиялар” форумының Башҡортостанда үтеүе осраҡлы түгел тип баһалай. Европалағы иң ҙур яғыулыҡ-энергетика, химия һәм нефть химияһы комплекстары беҙҙең республикала урынлашҡан. Бына күп йылдар дауамында Башҡортостан нефть сығарыу, нефть сеймалын эшкәртеү, нефть продукттары етештереү буйынса илдә алдынғы урындарҙа килә. Республика президенты “Газ. Нефть. Технологиялар” күргәҙмәһе нефть һәм газ сәнәғәтен үҫтереүгә тос өлөш индерер, ә белгестәргә тәжрибә уртаҡлашыу майҙанына әйләнер, тигән ышаныс белдергән.


text:
Иҫәпселәрҙе милиция һаҡлаясаҡ
БР буйынса Эске эштәр министрлығында Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа иҫәпселәрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса саралар комплексын үткәреү ҡаралған. Бында тораҡ пункттар территорияһында патруллекте көсәйтеү, иҫәп алыу һәм инструкторҙар участкаһында дежурҙа тороу, иҫәп алыу өсөн социаль имен булмаған граждандарға барғанда иҫәпселәрҙе оҙатып барыу кеүек саралар инә.
Эске эштәр органдары изоляторҙарында ултырған кешеләрҙән, сит ил граждандарынан, депортацияланырға тейешле кешеләрҙән, даими теркәлеү урыны булмағандарҙан, административ язаға тарттырылғандарҙан һорау алыуға айырым иғтибар бирелә.
Был сараларҙа эске эштәр бүлектәренең 3 меңдән ашыу хеҙмәткәрен, шәхси һаҡ предприяиеларының 250 хеҙмәткәрен йәлеп итеү планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш төбәген үҫтереү комплекслы программаһы раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәтенең 2011 йылдың 9 ноябрендәге 395-се ҡарары менән 2011-2015 йылдарға Башҡортостан Республикаһының төньяҡ-көнсығыш райондарын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү урта сроклы комплекслы программаһы раҫланды.
Программа Башҡортостан Президентының был төбәкте комплекслы үҫтереү векторын билдәләгән 2010 йылдың 24 декабрендәге РП-208-се бойороғо нигеҙендә әҙерләнгән.
Ҡарарҙа билдәләнеүенсә, программа төньяҡ-көнсығыш райондарын социаль-иҡтисади йәһәттән тотороҡло үҫтереүҙе тәьмин итеү һәм халыҡтың йәшәү сифатын арттырыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу маҡсатында булдырылған.
Башҡортостан Республикаһының башҡарма дәүләт власы органдарына республика маҡсатлы программалары, республика адреслы инвестицион һәм башҡа программалары проекттарын әҙерләгәндә, шулай уҡ ғәмәлдәге программаларға төҙәтмәләр индергәндә Урта сроклы программа положениеларын иҫәпкә алырға ҡушылды.
Башҡортостан Республикаһы бюджеты мөмкинлектәрен һәм федераль бюджеттан, шулай уҡ бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан йәлеп ителгән средстволар күләмен иҫәптә тотоп, Урта сроклы программаны тормошҡа ашырыу сараларына, финанслау күләмдәренә һәм маҡсатлы күрһәткестәренә йыл һайын төҙәтмәләр индереп торорға була, тип билдәләнә документта.
Урта сроклы программаның үтәлешенә контроллек итеү Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары – Башҡортостан Республикаһының Хөкүмәт Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдиновҡа йөкмәтелде, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты штат режимында эшләй
Республиканың баш ҡалаһында иртә таңдан яуа башлаған ҡарға ҡарамаҫтан, «Өфө» халыҡ-ара аэропорты штат режимында эшләй. Юл һыҙаттары махсус техникалар ярҙамында ҡарҙан ваҡытында таҙартыла.
— Бөтә рейстар ҙа расписаниеға ярашлы башҡарыла, метеошарттарға бәйле самолеттар осошо менән бер тотҡарлыҡ та юҡ, — тине «Башинформ» агентлығына «Өфө» халыҡ-ара аэропорты асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса баш белгесе Таһир Мөхәмәтшин. — Был ҡыш башына хас ҡәҙимге һауа торошо, уға аэропорт хеҙмәттәре алдан әҙерләнде. Беҙҙең авиапредприятие махсус техника менән тулыһынса тәьмин ителгән.


text:
Өфөлә сноуборд-парк төҙөләсәк
Өфө 2012-2013 йылдар миҙгелендә Burton сноуборд-парктары төҙөләсәк ҡалалар иҫәбенә инде.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Рәсәйҙең 13 ҡалаһында Burton Parks төҙөү өсөн ике аҙна дауамында тауыш биреү алып барылды.
Был арала ҡала халҡы менән 300-ҙән ашыу агитацион видеоролик төшөрөлдө һәм монтажланды, йөҙәрләгән ҡыҙыҡлы һәм үҙенсәлекле фото төшөрөлдө. Тауыш биреүгә бер аҙна ҡалғас, яңылыҡтар менән 15-ләгән телесюжет сығарылды. Бөтә ил буйынса еңеүгә дәғүә иткән ҡалаларҙы яҡлап акциялар үтте, унда 8 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.
Тауыш биреү өсөн сайтҡа 5200000 кеше инеп сыҡҡан, дөйөм алғанда Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан 736803 кеше тауыш биргән.
Өфөнән тыш, Ҡазан, Абакан, Ижевск, Мурманск, Петропавловск-Камчатский, Южно-Сахалинск, Владивосток, Һарытау, Төмән, Барнаул, Ырымбур, Яр Саллы ҡалалары ла еңеүселәр исемлегенә ингән.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандағы православие диндарҙарын Пасха менән ҡотланы
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов республикалағы православие диндарҙарын Пасха менән ҡотланы.
Төбәк Башлығының рәсми сайтында баҫылған тәбрикләүҙә былай тиелә: «Республикалағы барлыҡ православныйҙарҙы Изге Христостың терелеүе байрамы менән ихлас ҡотлайым!
Рәсәйҙә иң әһәмиәтле христиан байрамдарының береһе булған Пасха күп быуатлыҡ рухи-әхлаҡи ҡиммәттәргә — һөйөү һәм шәфҡәтлелеккә, яҡындарың тураһында хәстәрлек күреүгә, ғәҙеллек һәм тырышлыҡҡа — тоғролоҡто кәүҙәләндерә.
Бөгөн православие руханиҙары башҡа дин вәкилдәре менән бергә аҡыллы һүҙҙәре, изге эштәре һәм өгөт-нәсихәттәре менән шәфҡәтлелекте үҫтереүгә, үҙ-ара татыулыҡты нығытыуға, рухи-мәҙәни тормошто байытыуға үҙ өлөшөн индерә. Киләсәктә лә власть менән йәмғиәттең берлектә эш итеүе әхлаҡи нигеҙҙәрҙе, милләт-ара һәм конфессия-ара татыулыҡты нығытыуға, йәштәрҙе әхлаҡи тәрбиәләүгә йүнәлтеләсәк.
Ошо өмөт һәм шатлыҡ байрамы һәр йортҡа бәхет, тыныслыҡ һәм именлек алып килһен. Барығыҙға ла изгелектәр теләйем!».


text:
Баш ҡалала VI Урал сәнәғәт форумы асылдыФото: Мирон Доровских | Видео: Ренат Искужин, Мирон Доровски
Баш ҡалала VI Урал сәнәғәт форумы асылды
Баш ҡалала VI Урал сәнәғәт форумы асылдыФото: Мирон Доровских
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлиә Антипина/.
VI Урал сәнәғәт форумы Өфөнөң «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексында асылды.
Ойоштороусылары – «БашЭкспо» күргәҙмә үҙәге, БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы, БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты, республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, РФ Машина эшләүселәр союзының төбәк бүлексәһе, Рәсәй ғилми-техник иретеп йәбештереүселәр йәмғиәте. Ойоштороусылар иҫәбендә шулай уҡ Санкт-Петербург һәм Төньяҡ-көнбайыш төбәктәре иретеп йәбештереүселәре альянсы, Рәсәй Федерацияһы сәнәғәте һәм төҙөлөшөнөң нефть, газ тармағы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының Башҡортостан республика ойошмаһы, Өфө дәүләт авиация техник университеты, Өфө дәүләт нефть техник университеты.
Форум предприятиелар һәм ойошмаларға конкуренцияға һәләтле юғары технологик продукциялар сығарыуҙы киңәйтеү буйынса мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә, яңы фәнни технологиялар һәм ҡорамалдар индереүҙә, яңы заманса ҡорамалдар күрһәтеүҙә булышлыҡ итеү өсөн ойошторолған.
— Был тармаҡтарҙы үҫтереү өсөн фән һәм сәнәғәттең үҙ-ара эш итеү әһәмиәтен артыҡ баһалау ҡыйын. Яңы нәмәләр үҙҙәренең ҡулланыусыларын табасаҡ, ә түңәрәк өҫтәлдәрҙә хәл ителмәгән мәсьәләләрҙе тикшерергә мөмкин буласаҡ, — тип билдәләне БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Николай Гавва.
Форум бүлектәре Урал-Волга буйы төбәктәре үҫешенең төп сәнәғәт йүнәлештәрен сағылдыра. Бер нисә эре бүлек тәҡдим ителгән. «Иретеп йәбештереү һәм контроль» технологияларға, ҡорамалдарға, инструменттарға арналған.
«Металл эшкәртеү: станоктар, инструмент, технологиялар» машина эшләү өлкәһендәге белгестәргә ҡыҙыҡлы, сөнки сәнәғәт металл эшкәртеү өлкәһендә станок ҡорамалдарын һәм технологияларын тәҡдим итә.
«Нефть газ сервисы. Торбалар һәм торба үткәргестәр» бүлегендә сәнәғәттең нефть химияһы һәм нефть газ тармаҡтары өсөн эштәр күрһәтелгән.
Форумда Рәсәй һәм сит ил предприятиелары ҡатнаша. Үҙ продукцияларын һәм технологияларын йәмғеһе йөҙләгән предприятие тәҡдим итә. Эшлекле программа сиктәрендә көнүҙәк темаларға түңәрәк өҫтәлдәр һәм ғилми конференциялар уҙасаҡ.
БР Фәндәр академияһы вице-президенты форумдың ғилми өлөшөнөң көнүҙәклеген билдәләне:
— Форумды уҙғарыуҙа ғалимдарҙы йәлеп итеү бөгөн бигерәк тә мөһим. Башҡортостан Президенты үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә фәндең, производствоның һәм дәүләт идаралығының үҙ-ара килешеп эш итеүенең әһәмитен билдәләне. БР Фәндәр академияһы интеллектуаль милек баҙарын һәм инновацион эшмәкәрлекте үҫтереү менән бәйле ике мөһим стратегияны әҙерләй. Инновацион иҡтисад яңы белемһеҙ мөмкин түгел. Ғалимдарҙың һәм етештереүселәрҙең аралашыуы производствоға яңы алымдар һайларға һәм яңы технологияларҙы индерергә мөмкинлек бирәсәк.
Форум 13 ноябргә ҡәҙәр дауам итәсәк.


text:
Республика Премьер-министры Илеш районында булдыФото: Олег Яровиков
Республика Премьер-министры Илеш районында булды
Республика Премьер-министры Илеш районында булдыФото: Олег Яровиков
Шәмбе көндө Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев эш сәфәре менән Илеш районында булды. Ул райондың 75 йыллығына һәм һабан байрамына арналған тантаналарҙа ҡатнашты.
Республиканың Премьер-министры “2012 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһында ауылдың социаль үҫеше” программаһы сиктәрендә ауыл хужалығы производствоһы белгестәре өсөн торлаҡ йорттар төҙөлгән «Төньяҡ» биҫтәһен ҡараны. Түбәнге Йәркәй ауылында әлеге ваҡытта ер участкалары һатып алыуға һәм торлаҡ төҙөлөшөнә субсидиялар алған “Башҡорт” машина-технология станцияһы дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре өсөн 10 йорт төҙөлөшө тамамлана.
2004 йылдан алып Илеш районында республиканың ошо маҡсатлы программаһы нигеҙендә 194 ғаилә 24 миллион һумдан ашыу суммаға субсидия алған. Ошондай уҡ федераль программа буйынса йәнә 104 ғаиләгә финанс ярҙамы бирелгән. Бүленгән средстволар күләме 42 миллион һумдан ашҡан.
Түбәнге Йәркәйҙә тағы биш участканы үҙләштереү күҙаллана.


text:
Баш ҡалала Матбуғат балы үттеФото: Андрей Старостин
Баш ҡалала Матбуғат балы үтте
Баш ҡалала Матбуғат балы үттеФото: Андрей Старостин
Көн элгәре Өфөлә йыл һайын үткәрелеүсе Матбуғат балы үтте. Унда киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре – республика, ҡала һәм район гәзиттәренең, теле- һәм радиокомпанияларҙың баш мөхәррирҙәре һәм журналистары ҡатнашты. Сарала ҡатнашыусыларҙы БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов сәләмләне. Уның билдәләүенсә, быйыл Матбуғат балы «Йондоҙҙар ваҡыты» девизы аҫтында үтә.
— Бындай девиз осраҡлы ғына һайланманы, — тине Борис Мелкоедов. – Журналистар республикала күп, ә ысын мәғәнәһендә талантлы, яҡшы журналистар әҙ. Шуға күрә уларҙы ҡәҙерләргә тейешбеҙ.
Ведомство башлығы хеҙмәттәштәренә яңы ижади уңыштар теләне. Артабан алып барыусылар Марсель Байдәүләтов менән Илья Подольский республика журналистар конкурстарында еңеүселәрҙең исемдәрен иғлан итте. Һөнәри бәйгеләрҙә еңеүселәр тип түбәндәге журналистар табылды:
«Иҡтисад һәм финанстар» номинацияһында — «Республика Башкортостан» гәзите хеҙмәткәре Леонид Пахомов, «Социаль өлкә һәм мәғариф» номинацияһында — «Аскинская новь» гәзите хәбәрсеһе Альбина Мусина, «Бәләкәй Ватан» номинацияһында – Нефтекама ҡалаһының «Красное знамя» гәзите мөхәррире урынбаҫары Зилә Әмирова, «Спорт һәм сәләмәт йәшәү рәүеше» номинацияһында — «Туймазинский вестник» гәзите хеҙмәткәре Светлана Харисова, ошо уҡ баҫманың йәнә бер хеҙмәткәре Диана Нәсибуллина – «Мәҙәниәт һәм сәнғәт» номинацияһында, «Һаулыҡ һәм экология» номинацияһында — «Октябрьский нефтяник» гәзитенән Светлана Вәлирахманова, «Сәнәғәт һәм инвестициялар» номинацияһында — «Баймакский вестник» гәзите хәбәрсеһе Зөлфиә Сафина еңеүгә лайыҡ булды. Энергетика темаһын иң яҡшы яҡтыртҡаны өсөн Еңеүсе дипломын «Вечерняя Уфа» гәзите хеҙмәткәре Арина Астафьева алды. Коммерция предприятиеһының иң яҡшы матбуғат хеҙмәте тип — «Башнефть» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәте, дәүләт учреждениеһының иң яҡшы матбуғат хеҙмәте тип БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәте танылды. Иң яҡшы корпоратив баҫма исеменә «Энергетик Башкортостана» гәзите (ойоштороусыһы – «Башҡортостан энергия һатыу компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте) лайыҡ булды. Иң ауыр темаларҙың береһе — «Сәйәсәт һәм йәмғиәт» номинацияһында «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһынан Рөстәм Зәрәфетдинов еңеүсе тип танылды.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса «Мисс Башҡортостан матбуғаты» исеменә — «Учалинская газета» баҫмаһынан Эльза Скрипченко, «Мистер Башҡортостан журналисы» исеменә Баймаҡ районының «Һаҡмар» гәзитенән Айбулат Ишназаров лайыҡ буды.
Еңеүселәргә дипломдар тапшырыу тантанаһы концерт номерҙары менән байытылды, сара һуңында дискотека ойошторолдо.


text:
Бер аҙнала республиканың 15 мең кешеһенә киҫкен вируслы инфекция диагнозы ҡуйылған
Уҙған аҙна йомғаҡтары буйынса Башҡортостанда 15 мең кеше киҫкен респиратор вируслы инфекция менән ауырый башлаған. Пациенттарҙың 70 проценттан ашыуы – 14 йәшкә тиклемге балалар. Роспотребнадзорҙың республикалағы идаралығында ауырыусылар иҫәбенең 8,8 процентҡа артыуын билдәләйҙәр. Грипп осраҡтары теркәлмәгән.
Башҡортостандың баш ҡалаһында вируслы инфекция диагнозы дүрт меңгә яҡын ҡала кешеһенә ҡуйылған. Табиптарға мөрәжәғәт итеүселәр араһында йәнә балалар өҫтөнлөк итә. Бынан алдағы аҙна менән сағыштырғанда ауырыусылар һаны 3,8 процентҡа артҡан. Киҫкен респиратор вируслы инфекция менән ауырыу кимәле эпидемик сиктән 31,7 процентҡа түбән.


text:
«Халыҡ-ара балалар уйындары» хәҙер «Бәйләнештә» социаль селтәрендә лә бар
Халыҡ-ара балалар уйындары йәштәр араһында киң популярлыҡ алған «Бәйләнештә» («ВКонтакте») социаль селтәрендә үҙ төркөмөн булдырҙы.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, төркөм социаль селтәрҙәге аудиторияға 2013 йылғы VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарын әҙерләү һәм үткәреүҙең төп этаптары тураһында мәғлүмәт биреү, шулай уҡ ҡулланыусыларҙың аралашыуы өсөн төҙөлгән.
Әлеге ваҡытта төркөмдә Халыҡ-ара балалар уйындары тураһында мәғлүмәт бирелгән, яңылыҡтар теҙмәһе яңыртыла, фотоальбомдар ҡуйылған. Артабан ул аудио- һәм видеоконтент менән тулыландырыласаҡ.


text:
"Өфө" аэропортында Тажикстандан килгән балаларға вакцинация үткәрелә
«Ҡырағай» полиомиелит вирусын Башҡортостанға индермәү маҡсатында БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән «РФ дәүләт сиге аша үтеү пунктында вакцинациялау тураһында» ҡарарға ҡул ҡуйылған.
Ҡарарға ярашлы “Өфө” халыҡ-ара аэропорты” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең медицина пунктында Тажикстан Республикаһынан килеүсе 15 йәшкә тиклемге балаларға, вакциналь статусы ниндәй булыуға ҡарамаҫтан, ауыҙға эшләнеүсе полиомиелит вакцинаһы менән (бер тапҡыр ҡуйылған аппликация формаһында) вакцинация үткәрелә. Бынан тыш, илгә инеүсе авиапассажирҙар термометрия процедураһын үтә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бындай етди саралар күреүгә Тажикстандан инфекция инеү хәүефе сәбәпсе. Был көньяҡ республика территорияһында ағымдағы йылдың 22 апреленә ҡарата 16 йәшкә тиклемге балалар араһында паралитик полиомиелитҡа оҡшаш 128 киҫкен һүлпән фалиж осрағы теркәлгән, шуларҙың унауһы үлем менән тамамланған.
Өфө аэропортынан хәбәр итеүҙәренсә, республикаға полиомиелит вирусын индермәҫ өсөн Тажикстандан килеүсе пассажирҙарға үҙҙәре менән киптерелгән емештәр һәм сәтләүектәр алырға ярамай.


text:
Рәсәйлеләр Президент менән диалог алып бара
Рәсәйлеләр Президент Дмитрий Медведев менән диалогҡа әүҙем ҡушылды. Билдәле булыуынса, сентябрҙә РФ Президенты “Рәсәй, алға!” мәҡәләһендә ҡыҙыҡһыныусыларҙың барыһын да илдең үҫеш һәм мөһим мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдарын тикшереүҙә ҡатнашырға саҡырҙы. Медведев үҙ мәҡәләһен Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһенең конспекты тип атаны.
Яңылыҡтар Рәсәй мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, тәүге ике аҙнала ғына дәүләт башлығының электрон адресына 10 меңдән ашыу хәбәр килде. Тәҡдимдәрҙең иң күбе – 30 проценттан ашыуы – “Иҡтисад, технологиялар, фән” темаһына арналды. Рәсәйҙең сәйәси системаһын үҫтереүгә, дәүләт идаралығына һәм граждандар йәмғиәтенә белдереүҙәрҙең 20 проценты йүнәлтелгәйне. 18 проценттан саҡ ҡына кәмерәге хоҡуҡ һәм суд системаһы, коррупцияға ҡаршы көрәш мәсьәләләре буйынса килде. Һаулыҡ һаҡлау, торлаҡ һәм социаль өлкәләге проблемаларға Президент менән диалогка ингән рәсәйлеләрҙең 4,3 проценты ғына иғтибар бүлде. Милли именлек мәсьәләләре менән дәүләт башлығына хат яҙыусыларҙың – 3,1 проценты, тышҡы сәйәсәт менән – 1,9, экология менән 1 проценттан кәмерәге борсола. Мөрәжәғәтнамә әҙерләгәндә эшҡыуарҙар берләшмәһе тәҡдимдәре лә иҫәпкә алынасаҡ.
Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамә менән сығыу датаһы әлегә аныҡ билдәләнмәгән, ул октябрь аҙағында – ноябрь башында тип планлаштырыла.


text:
Республиканың көньяҡ райондары йәнә ҡар ҡамауында ҡалдыФото: социаль селтәрҙәр
Республиканың көньяҡ райондары йәнә ҡар ҡамауында ҡалды
Республиканың көньяҡ райондары йәнә ҡар ҡамауында ҡалдыФото: социаль селтәрҙәр
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Был аҙнала Башҡортостандың көньяҡ райондары йәнә ҡар ҡамауында ҡалды. Хәйбулла һәм Баймаҡ райондарында көслө ҡар яуыуы күҙәтелә, елдең тиҙлеге секундына 17 метрға етә. Һауа торошоноң үҙгәреүенә бәйле Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы тулы әҙерлек режимында эшләй, оператив штаб булдырылған.
Хәйбулла районы хакимиәте сайтында хәбәр ителеүенсә, Гай, Сибай һәм Юлдыбай йүнәлешендәге автомобиль юлдары ябылған. Хәйбулла, Күгәрсен, Ейәнсура, Йылайыр һәм Белорет юл-ремонт төҙөлөш идаралыҡтары көсө менән юлдарҙы ҡарҙан таҙартыу эштәре бара.
Синоптиктар фаразлауынса, ошондай һауа торошо аҙна аҙағына тиклем дауам итәсәк. Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, был аҙнала республикала һалҡын буласаҡ. Һауа температураһы төндә -7,-12 , аяҙайтҡанда -15,-20 градусҡа тиклем төшәсәк.
Шаршамбы, 16 мартта, һауа температураһы көндөҙ -2,-7, төндә -9, -14 градус, аяҙайтҡанда -20 градусҡа тиклем. Ел төньяҡтан, төньяҡ-көнсығыштан, талғын, урыны менән көслөрәк.
Кесаҙна, 17 мартта, бер аҙ йылыта: көндөҙ +1,-4, төндә -4,-9 градус. Айырым райондарҙа ҡар яуасаҡ, еңелсә ел иҫәсәк.
«Интерфакс» агентлығына Рәсәйҙең Гидрометеорология үҙәге директоры Роман Вильфанд һөйләүенсә, Рәсәйҙә март — ҡыш айы. Уның һүҙҙәренсә, апрелдең тәүге декадаһы аҙағында ғына ысын яҙ башлана.


text:
Башҡортостанда республика Хөкүмәтенең 2019 йылға тиклем Эшмәкәрлек программаһы тәҡдим ителде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда республика Хөкүмәтенең 2019 йылға тиклем Эшмәкәрлек программаһы тәҡдим ителде
Башҡортостанда республика Хөкүмәтенең 2019 йылға тиклем Эшмәкәрлек программаһы тәҡдим ителде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
25 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенең сираттағы ултырышын үткәрҙе. Унда республика Хөкүмәтенең 2019 йылға тиклем Эшмәкәрлек программаһы тәҡдим ителде.
— Һуңғы биш йылда беҙ һәйбәт эшләнек, — тип билдәләне төбәк Башлығы. — Бөтә йүнәлештәр буйынса ла һөҙөмтәләр яҡшы. Әгәр ҙә 2009 йылда республика ҡаҙнаһына 70 миллиард һумлыҡ һалым һәм һалым булмаған килем инһә, 2014 йылда иһә был һан 100 миллиард тәшкил иткән. Йәғни дүрт йыл эсендә Башҡортостандың бюджетына керемдәр 30 процентҡа артҡан.
Программаны әҙерләүгә Хөкүмәт Аппаратына ярты йыл самаһы ваҡыт бирелде.
— Алдағы биш йылға ҙур маҡсаттар ҡуйыуыбыҙҙы дауам итәбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. — Һис шикһеҙ, иҡтисадтағы көрсөк күренештәре ҡаҙна килемен арттырырға булышлыҡ итмәй. Шуға ҡарамаҫтан, беҙ эш темптарын кәметергә йыйынмайбыҙ. Хөкүмәт эшен дөрөҫ ойоштороу, министрлыҡ хеҙмәткәрҙәренең эшмәкәрлеген әүҙемләштереү, ресурстарҙы экономиялау өлөшөндә резервтар бар.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – Башҡортостан Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов һүҙҙәренсә, Хөкүмәт эшмәкәрлегенең иҡтисади өлкәләге өҫтөнлөклө йүнәлештәре конкурентлы һәм инвестиция мөхитен булдырыуҙы, сәнәғәт, ауыл һәм урман хужалығы, ҡулланыусылар баҙары үҫешен, эшҡыуарлыҡ һәм туризмға булышлыҡ итеүҙе һәм башҡа йүнәлештәрҙе күҙ уңында тота. Уларҙы ғәмәлгә ашырыу һөҙөмтәһендә 2019 йылға тулайым төбәк продукты 1 триллион 863 миллиард һум тәшкил итергә тейеш.
— Ауыл хужалығында төп ауыл хужалығы продукцияһын етештереүгә өҫтөнлөк биреләсәк. Шул иҫәптән инвестиция эшмәкәрлеген әүҙемләштереү, үҫемлекселек һәм малсылыҡ продукцияһын сығарыуҙы арттырыу, эшкәртеүсе предприятиеларҙың үҫеше иҫәбенә. Бында импортты алмаштырыуға, хужалыҡ итеүҙең кесе формаларына һәм кооперацияға булышлыҡ итеүгә лә иғтибар биреләсәк, — тип билдәләне Илшат Тажетдинов.
Программаның икенсе бүлеге инфраструктура һәм территориаль үҫешкә арналған. Хөкүмәттең төп көсөн дөйөм ҡулланыштағы автомобиль юлдарын яҡшыртыуға, авария осраҡтарын кәметеүгә, транспорт хеҙмәттәренең сифатын күтәреүгә йүнәлтергә тәҡдим ителә. Граждандарҙы иҫке торлаҡтан күсереү дауам итәсәк.
Программаның өсөнсө бүлеге хеҙмәт һәм мәшғүллек, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, мәҙәниәт, халыҡҡа социаль ярҙам өлкәләрен үҙ эсенә алған кеше потенциалын үҫтереү буйынса саралар комплексын күҙ уңында тота.
Программаның һуңғы бүлегенә дәүләт идара итеү системаһын үҫтереү буйынса саралар ингән.
Башҡортостан Башлығы республика Хөкүмәтенә 10 көн эсендә иҫкәрмәләрҙе иҫәпкә алып программаға төҙәтмәләр индерергә һәм уны ҡарауға тәҡдим итергә ҡушты.


text:
Рәхимов: Федерализмды ваҡытынан алда ерләргә ярамай
Дмитрий Медведевтың мөрәжәғәтнәмәһенә республикала реакция үҙен оҙаҡ көттөрмәне.
Республика президентының мөрәжәғәтнәмәгә ҡарата фекере «Берҙәм Рәсәй» партияһының яңы программа проектына ҡарата ҡарашы менән ауаздаш. Унда Мортаза Рәхимов федерализмды ваҡытынан алда ерләмәҫкә саҡырғайны. Ил етәкселәре халыҡ өҫтөндә уйланылмаған сәйәси һәм социаль тәжрибәләр үткәрергә тейеш түгел, тип иҫәпләй Мортаза Ғөбәйҙулла улы.
Республика президенты федерализм хаҡында бер һүҙ булмау сәбәпле борсолоу ҙа белдерә. Мортаза Рәхимов урындағы башланғыстарҙы үҫтереү кәрәклегенә лә баҫым яһай. Бар һалымдарҙы ла үҙәккә тулы күләмдә күсереп торғанда халыҡтың дәрте юғала, тигән фекерҙә ул.
Бюджетара мөнәсәбәттәр илдең бар ҡала-ауылдарын үҫтереүгә йүнәлтелергә тейеш. Республика президенты билдәләүенсә, уңыш теоретик бәхәстәрҙә түгел, ә ғәмәлдәге эштәр менән килә.


text:
Башҡортостанда ауыл хужалығы продукцияһының төп өлөшө ауыл халҡының шәхси хужалыҡтарында етештерелә
Башҡортостанда ауыл хужалығы продукцияһының ҙур өлөшө ауыл халҡының шәхси хужалыҡтарында етештерелә, һәм байтаҡ райондарҙа тап индивидуаль хужалыҡтарға баҫым яһала. Миҫал өсөн, Шаран районында быйылғы йылдың туғыҙ айы йомғаҡтары буйынса малсылыҡ продукцияһы етештереү үткән йыл кимәлендә ҡалған, шул уҡ ваҡытта етештерелгән ит (71%), һөт (76%), йомортҡа (99%) һәм йөндөң (93%) ҙур өлөшө ауыл халҡының шәхси хужалыҡтарына тура килә. Атап әйткәндә, әгәр һөт быйылғы йылдың өс кварталында район буйынса 27173 тонна етештерелһә, был күләмдән ни бары 6,5 мең тоннанан күберәге ауыл хужалығы предприятиеларына тура килә. Ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәренең продукция етештереүҙең дөйөм күләмендәге өлөшө уҙған йылдың анализланған осоро менән сағыштырғанда һиҙелерлек кәмеүен белгестәр тәү сиратта йәйге ҡоролоҡ менән аңлата. Дәүләт статистикаһы хеҙмәтенең Шаран бүлексәһе мәғлүмәте буйынса, районда ҡоролоҡтан 16 мең гектарҙан ашыу иген культуралары зыян күргән. Аномаль ҡоролоҡ район иҡтисадына 205 миллион һумдан ашыу суммалыҡ дөйөм зыян килтергән.


text:
Аскарида
Аскарида (лат. Ascarididae, урыҫ. Аскариды ) — кеше, хайуан эсенә эйәләшеүсән паразит йомро селәү[1];ашҡаҙан-эсәк трактын зарарлай, аскаридоз ауырыуына килтерә, оҙонлоғо 40 см-ға тиклем етергә мөмкин.
Енси яҡтан өлгөргән хәлдә кеше һәм умыртҡалы хайуандар эсәклегендә паразит булып йәшәйҙәр. Киң таралғандар. Ascaris типик ырыуы 18 төрҙө берләштерә. Аскаридалар кәүҙәһе орсоҡ һымаҡ, ҡойроғо тарайған формала. Ата аскарида инә аскаридадан кесәрәк, ҡойроҡ остары ҡорһаҡ яғына бөгөлгән. Ғәҙәттәгеләре: кеше аскаридаһы (А. lumbricoides), сусҡа аскаридаһы (А. suum), ат аскаридаһы (Parascaris equorum). Инә аскариданың оҙонлоғо - 25-40, атаһыныһы - 12-25 см. Тәүлек дауамында инә аскарида 200 -ҙән алып 245 меңгә ҡәҙәр күкәй һала. Личинкалар үҫеше тышҡы мөхиттә бара. Тәбиғәттә күкәйҙәр 7 йыл дауамында һаҡланырға мөмкин. Күкәйҙәр аҙыҡ йәки һыу менән эсәктәргә эләгә һәм унда уларҙың үҫеше башлана. Күкәйҙән сыҡҡан личинкалар ҡан юлына, ҡатлаулы юлдар аша үпкәгә үтеп керәләр. Һуңынан личинкалар йотҡолоҡҡа һәм тағы эсәклеккә эләгәләр, унда енси яҡтан өлгөрәләр. 2−2,5 айҙан һуң инә аскаридалар күкәй һала башлайлар. Кеше организмында аскаридуларҙың ғүмере 11-13 айҙан артмый. Аскаридалар ҡаты ауырыуҙар - аскридозалар китереп сығаралар.
Йөкмәткеһе
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь медицинских терминов (В.З.Гумеров, 1981)
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аскариды.рф
- Аскариды // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- http://www.youtube.com/watch?v=RAVwAGx27gk
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Павловский Е.Н. Руководство по паразитологии человека. М.-Л., 1946. Т. 1.


text:
Өфөлә инвалидтар өсөн туристик сәфәрҙәр программаһы әҙерләнгән
Өфөлә 2011-2015 йылдарға ситтән килеү һәм эске туризмды үҫтереү ҡала маҡсатлы программаһы тормошҡа ашырыла. Социаль туризм уның йүнәлештәренең береһе булып тора, ул пенсионерҙар, етем балалар һәм һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн тәғәйенләнгән.
Ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге программа сиктәрендә үтеп барған йылдың декабрендә Өфөнән 160 кешегә Павловка һыуһаҡлағысының турбазаһына путевка һатып алғанда ярҙам күрһәтеләсәк. Программаға ярашлы, туристр путевка хаҡының ни бары 30 процентын түләйәсәк. Путевка хаҡына ике урынға иҫәпләнгән бүлмәләргә урынлаштырыу, көнөнә өс тапҡыр ашатыу, мәҙәни саралар ойоштороу, шулай уҡ квалификациялы экскурсовод хеҙмәттәре, ял базаһы инфраструктураһы менән файҙаланыу инә.
Программа физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙе мөмкин тиклем социаль яраҡлаштырыу маҡсатында индерелә, тип аңлаттылар ойоштороусылар.