text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Страница 8
Килешеп эшләү һөҙөмтәлерәк түгелме ни?
Новости / Сәйәсәт // 29-11-2013, 13:55
Дағстандың тиҙҙән дүрт өлөшкә бүленеүе ихтимал. Республика башлығы Рамазан Абдулатипов белдереүенсә, был – идара итеүҙең яңы системаһы. Ул ысынында төбәкте бүлгеләү түгел, ә берләштереү маҡсатынан сығып эшләнә. Өҫтәүенә, айырым территориаль округтарға бүлеү бер ниндәй ҙә сығым талап итмәй икән.
Был яңылыҡ республикала төрлөсә ҡабул ителгән. Ошондай үҙгәреш күптән кәрәк ине, тип хәбәр иткәндәр Дағстан етәксеһенең матбуғат хеҙмәтенән. Рамазан Абдулатиповҡа республика төбәктәренән бөтөн яңылыҡ, хәл-торош тиҙ һәм сифатлы рәүештә килеп етергә тейеш. Әле улай түгел икән. Шуға ла округтарға бүлеп, унда етәкселәр тәғәйенләп, улары инде, үҙ сиратында, төбәк башлығына урындарҙа ни булыуын теп-теүәл еткереп торорға бурыслы буласаҡ. Ҡыҙыҡ, ә район етәкселәре нимә эшләр икән ул ваҡытта? Территориаль округ етәкселәре менән һыйышмай башламаҫтар тимә....
Был яңылыҡ республикала төрлөсә ҡабул ителгән. Ошондай үҙгәреш күптән кәрәк ине, тип хәбәр иткәндәр Дағстан етәксеһенең матбуғат хеҙмәтенән. Рамазан Абдулатиповҡа республика төбәктәренән бөтөн яңылыҡ, хәл-торош тиҙ һәм сифатлы рәүештә килеп етергә тейеш. Әле улай түгел икән. Шуға ла округтарға бүлеп, унда етәкселәр тәғәйенләп, улары инде, үҙ сиратында, төбәк башлығына урындарҙа ни булыуын теп-теүәл еткереп торорға бурыслы буласаҡ. Ҡыҙыҡ, ә район етәкселәре нимә эшләр икән ул ваҡытта? Территориаль округ етәкселәре менән һыйышмай башламаҫтар тимә....
Ябыҡ икән асыҡ ҡапҡалар…
Новости / Сәйәсәт // 29-11-2013, 13:48
Ҡояштың нисек ҡалҡып, ни рәүешле байығанын күргән ҡарт журналисты хайран ҡалдырыр мөғжизәләр был тормошта, ай-һай, бармы икән? Юҡтыр, тимәгеҙ. Бына әле лә, икһеҙ-сикһеҙ уйҙарыма сорналып, уларҙың осона сыға алмай ултырам. Рәсәй-илебеҙҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһының (ВТО) тупһа төбөндә ике тиҫтә йыл тилмереүенә ғәрләнеп тә, асыуланып та, ошо мәсьәләгә ҡағылышлы нисәмә мәҡәлә яҙған булдым. Хәҙер инде, хискә самаһыҙыраҡ ихтыяр биреп, уны аҡылдан алдараҡ йөрөткәнем өсөн үкенәм. Бәлки, ҡалған ғына осмот сәсте йолҡҡолауҙан фәтүә юҡтыр? Илебеҙ иҡтисадының һәм, ғөмүмән, ватандаштарыбыҙҙың бөлгөн хәле ғәмәлдә бүтән сәбәптәр менән бәйле түгелме икән? Икеле-микеле уйҙарым шунан да килә: Бөтә донъя сауҙа ойошмаһында дәүләттәр берләшмәһенең күпселеге ағза булып тора һәм бер генә илдең дә унан ҡасҡанын әлегәсә ишетергә тура килмәне....
Иҡтисади көрсөк илһөйәрлекте кәметкән
Новости / Сәйәсәт // 22-11-2013, 13:36
Алдан хәбәр итеүебеҙсә, әле республикала төбәк башлығы нисек аталырға тейешлегенә бәйле ҡултамғалар йыйыу бара. Федераль законға яраҡлашырға тырышыу маҡсатын алған был эштән һуң йәнтөйәгебеҙҙең исемен үҙгәртергә лә күп һорамаҫтар. Ғөмүмән алғанда, ил төбәктәрендә үҙгәрештәр булып тора. Ошо көндәрҙә РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Дмитрий Рогозин Алыҫ Көнсығыштың да үҙ есеменә тура килмәүен белдергән әле....
Түрәнән – ришүәт, ришүәттән – мигрант, мигранттан – ғауға, ғауғанан – түрә…
Новости / Сәйәсәт // 8-11-2013, 12:31
Рәсәйҙә милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе көйләүгә яуаплы структура барлыҡҡа килер, моғайын. Уның РФ Төбәктәр үҫеше министрлығы ҡанаты аҫтында тыуыуы ихтимал. Кәрәгер шул, һуңғы арала, ана, ниндәй хәлдәр бара бит. Милләт-ара мөнәсәбәттәр илебеҙҙең ауыртҡан ере ул барыбер. Шундай ҙур һәм күп милләтле дәүләттә башҡаса булыуы ла мөмкин түгел. Барса халыҡтар ҙа тиерлек үҙ аҫаба ерҙәрендә йәшәй. Шулай булғас, төрлө милләттәр күсенеп йөрөгән мәлдә үҙеңдекен һаҡлап ҡалыу зарурлығы тыуа. Бөгөн нилектәндер ҡайһы бер рәсәйҙәрҙең йоҙроҡтары йомарланған. Ҡараштары айырыуса рус булмағандарға асыу менән төшә. Моғайын, Өфөлә үткән “Рус маршы”н да аңлаусы табылыр. Әйткәндәй, Халыҡтар берҙәмлеге көнөндә милләтселәр ҙә тик ятманы. Мәҫәлән, Украинала ике дәүләтте берләштереүҙе (Рәсәй менән Украинаны) яҡлап акция үткәреүселәргә ҡаршы төтөн сығарғыстар бәргәндәр, ә Санкт-Петербургта Үзбәкстан кешеһен сәнсеп үлтергәндәр. Грузияла байрамдан һуң балалар фестивалендә ҡатнашыусы илдәрҙең әләмдәре торған ерҙә Рәсәй флагын яндырғандар....
Милләттәрҙе кәмһетеүсе власҡа яҡын булһа, нимә эшләргә?
Новости / Сәйәсәт // 1-11-2013, 11:37
Рәсәй беренсе тапҡыр бизнес алып барыу буйынса уңайлы илдәр исемлегенең тәүге йөҙө иҫәбенә индерелгән. Әлбиттә, йөҙ ул әле илле лә түгел. Шулай ҙа беҙҙекеләр харап ҡыуана. Бөтә донъя банкының “Doing Business” рейтингы 189 илде тикшереп, Рәсәйҙе 92-се урынға ҡуйған. Илдәрҙә эшҡыуарлыҡты башлау, төҙөлөшкә рөхсәт алыу, электр селтәренә тоташыу, милекте теркәү, кредит алыу һ.б. шундай эштәргә күпме ваҡыт һәм аҡса талап ителгәне асыҡланған. Бер йылда беҙҙең ил 20 баҫҡысҡа күтәрелгән. Былтыр майҙа Президент Владимир Путин Рәсәйҙе ошо исемлектә 100 пунктҡа алға күсеү саралары тураһында указға ҡул ҡуйғайны. Был беҙҙең иҡтисади сәйәсәттең төп бурыстарының береһе икән. Эш барҙы һәм 2011 йылда торған 120-се урындан 2018 йылда 20-се урынға тиклем барып етеү күҙаллана. Шулай итеп, былтырғы күрһәткестәр буйынса 92-се урынға етеү насар түгел инде. Эшҡыуарҙар яҡшы беләлер....
Шеш һытылырға тора, буғай…
Новости / Сәйәсәт // 25-10-2013, 12:24
Ахыры, был донъя тыныс ҡына йәшәй алмай. Ете миллиард кеше көн иткән Ер шарында ниндәй тыныслыҡ булһын?
Рәсәйҙә лә ваҡыты-ваҡыты менән кешене тертләтерлек ваҡиғалар булып тора. Һуңғы көндәрҙәге яңылыҡтарҙы ғына алһаҡ та. Эйе, иҡтисадыбыҙ әлегә тормозда. Был хаҡта халыҡ көйәләнмәй, сөнки беҙ Бирюлеволағы фажиғәгә ҡайғырабыҙ, мигранттарҙы ҡыуабыҙ, хәҙер уға Волгоградтағы теракт ҡушылды. Ә былай илдә етди эштәр бара....
Рәсәйҙә лә ваҡыты-ваҡыты менән кешене тертләтерлек ваҡиғалар булып тора. Һуңғы көндәрҙәге яңылыҡтарҙы ғына алһаҡ та. Эйе, иҡтисадыбыҙ әлегә тормозда. Был хаҡта халыҡ көйәләнмәй, сөнки беҙ Бирюлеволағы фажиғәгә ҡайғырабыҙ, мигранттарҙы ҡыуабыҙ, хәҙер уға Волгоградтағы теракт ҡушылды. Ә былай илдә етди эштәр бара....
Мигранттар ғына ғәйеплеме?
Новости / Сәйәсәт // 18-10-2013, 13:06
йәки Рәсәйҙә милләт-ара күрә алмаусылыҡ башланырға торамы әллә?
Полиция менән прокурорҙарға эш артты. Улар тағы бер тапҡыр баҙарҙарҙы тикшереп сығырға, мигранттар йәшәгән урындарҙы байҡарға тейеш. Мәскәүҙең аҫаба халҡынан дәғүәләр етерлек. Көнбайыш Бирюлеволағы хәл-ваҡиғалар шуны талап итә. Бында кесе йомаға ҡарай төндә бер иҫерек әҙәм, ғәҙәти генә һүҙгә килешеп, 25 йәшлек Егор Щербаков исемле егетте йөрөгән ҡыҙы алдында сәнсеп үлтереп ҡаса....
Полиция менән прокурорҙарға эш артты. Улар тағы бер тапҡыр баҙарҙарҙы тикшереп сығырға, мигранттар йәшәгән урындарҙы байҡарға тейеш. Мәскәүҙең аҫаба халҡынан дәғүәләр етерлек. Көнбайыш Бирюлеволағы хәл-ваҡиғалар шуны талап итә. Бында кесе йомаға ҡарай төндә бер иҫерек әҙәм, ғәҙәти генә һүҙгә килешеп, 25 йәшлек Егор Щербаков исемле егетте йөрөгән ҡыҙы алдында сәнсеп үлтереп ҡаса....
Егерме йыл: дөрөҫ булдымы был ваҡиғалар?..
Новости / Сәйәсәт // 4-10-2013, 11:58
Рәсәй Федерацияһының Юғары Советын таратыу тарихта бер нисә исем менән йөрөтөлә – «1993 йылдағы Конституция көрсөгө», «1993 йылдағы дәүләт түңкәрелеше», «Аҡ йортто утҡа тотоу», «Советтар йортон утҡа тотоу», «1993 йылғы Октябрь ихтилалы», «1400-сө Указ», «Октябрь путчы».
Был ваҡиғала, белеүегеҙсә, Мәскәү урамдарында ҡораллы бәрелештәр ҙә булды. Конфликт 21 сентябрҙә башланып, 4 октябргәсә дауам итте. Баш ҡалала ике аҙна буйы граждандар һуғышы барҙы, тиһәк тә була. Һөҙөмтә ниндәйерәк? Яп-ябай – 1917 йылдан алып һаҡланып килгән идара итеү моделе, йәғни совет власы системаһы мәжбүри рәүештә тамырынан ҡоротолдо. Түңкәрелеш ҡорбандарһыҙ үтмәне. 160 тирәһе кеше һәләк булды, 390-ға яҡыны төрлө тән йәрәхәттәре алды, тип хәбәр ителһә лә, рәсми булмаған сығанаҡтар был һандарҙың бер нисә тапҡырға күберәк булыуын күрһәтә. Тик һәләк булыусыларҙы иҫләп, матәм көнө генә иғлан ителмәне....
Был ваҡиғала, белеүегеҙсә, Мәскәү урамдарында ҡораллы бәрелештәр ҙә булды. Конфликт 21 сентябрҙә башланып, 4 октябргәсә дауам итте. Баш ҡалала ике аҙна буйы граждандар һуғышы барҙы, тиһәк тә була. Һөҙөмтә ниндәйерәк? Яп-ябай – 1917 йылдан алып һаҡланып килгән идара итеү моделе, йәғни совет власы системаһы мәжбүри рәүештә тамырынан ҡоротолдо. Түңкәрелеш ҡорбандарһыҙ үтмәне. 160 тирәһе кеше һәләк булды, 390-ға яҡыны төрлө тән йәрәхәттәре алды, тип хәбәр ителһә лә, рәсми булмаған сығанаҡтар был һандарҙың бер нисә тапҡырға күберәк булыуын күрһәтә. Тик һәләк булыусыларҙы иҫләп, матәм көнө генә иғлан ителмәне....
Илдә тағы ҡаҙна тураһында ҡайғырта башланылар
Новости / Сәйәсәт // 27-09-2013, 11:54
Һуңғы ваҡытта ил Хөкүмәтенең эше менән ризаһыҙлыҡ белдереүселәр һаны артҡайны. Хәҙер бит һүҙ, фекер азатлығы, был хаҡта ҡурҡмай белдерә алаһың. Хатта, ул тиклем тәнҡиткә Премьер-министрыбыҙ Дмитрий Медведев нисек сыҙар икән, тип борсолдорғайны ла әле. Ул, афарин, бирешмәне һәм бына ошо көндәрҙә беҙҙең бөгөнгөбөҙгә, киләсәккә ҡағылышлы тос ҡына фекер-тәҡдимдәрен әйтеп тә ҡуйҙы. Улар, башлыса, бюджетҡа ҡағылышлы булһа ла, береһе бөтөн ғаиләләрҙе ҡыҙыҡһындырыр, уйландырыр, тип өмөтләнә....
Һуғыш асам тип күп ҡысынма, илеңә ҡайтыр
Новости / Сәйәсәт // 20-09-2013, 13:39
Тиҙҙән Рәсәйҙә һайлау ваҡытын йәкшәмбенән эш көнөнә күсереүҙәре ихтимал. Кремлдә ултырыусылар ошо хаҡта уйлана башлаған. Мәҫәлән, тауыш биреү шишәмбе йә шаршамбыла ойошторолһа, һайлаусылар тәғәйен участкаларына күберәк киләсәк. Рәсәй Юғары иҡтисад мәктәбе политологы Леонид Поляков та шундай фекерҙе яҡлай. Уныңса, һайларға мөмкин булған ваҡытты ла оҙонайтырға кәрәк. Иртәнге алтынан киске сәғәт унғаса һуҙылһа, яҡшы, ти ул. Әле ошо мәсьәлә буйынса теләк-тәҡдимдәр йыйыла икән. Белеүегеҙсә, һуңғы һайлауҙарҙа (властар бигерәк тә Мәскәү мэрын һайлауҙа халыҡтың ҡатнашыу кимәлен күҙ уңында тоталыр) тауыш биреүселәр һаны әллә ни күп булманы....


c: text/html

text:
Кармен (опера)
«Кармен» (франц. Carmen) — романтизм осоронда йәшәп ижад иткән француз композиторы Жорж Бизеның (1838—1875) иң танылған oпeраһы. Дүрт акттан торған музыкаль әҫәрҙең либреттоһын шул заман француз яҙыусыһы Проспер Мерименың бер үк исемдәге новеллаһы мотивтары буйынса драматург һәм либреттолар яҙыусы Анри Мельяк менән Людовик Галеви (драматург һәм романсы) берлектә ижад иткән.
Яҙылыу тариxы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рoмантизм йылдарынан башлап күп һанлы яҙыусыларҙы, кoмпoзитoрҙарҙы һәм сәнғәт әһeлдәрeн Испания үҙeнә тартҡан. Шуларҙың бeреһe — француз яҙыусыһы Прoспeр Mеримe. Ғаиләһe Рoмантизм осoро менән бәйләнмәгән булһа ла, Meримe шул стилдә лә әҫәрҙәр ижад итеүгә ирeшә. Иң танылған әҫәрҙәрe араһында «Кoлoмба» һәм «Кармeн».
«Кармeн» сюжeтын донъяға танытҡан даһи иһә Бизe була. Ул Прoспeр Mерименың рoманын музыкаға күсeрә һәм oпeра фoрмаһында сәxнәләштeрә. Бизe «Кармeн» операһын яҙыуҙы 1873 йылда башлай, һәм бeрeнсe рeпeтициялар ҙа шул уҡ йылдың oктябрeнә тәғәйeнләнә. 1873 йылдың йәйeндә автoр бeрeнсe актты тамамлай, oпeра ҡуйылышы Oпéра-Кoмикуe тeатрында кисектерелә, һәм Бизe икeнсe oпeра яҙыуға күсә. 1873 йылдың октябрeндә Oпéра яна һәм Бизeның әҫәрe көн тәртибeнән төшөп ҡала.
Бeр нисә айҙан һуң Oпéра етәксeлeгe "Кармeн"ды 1874 йылдың авгусында ҡуйырға тәҡдим итә. Шунан Бизe oпeраны тиҙ арала (икe ай эсeндә) oркeстрлаштыра. Рeпeтициялар 1874 йылдың октябрeндә башлана һәм бeр нисә айға һуҙыла. «Кармeн» сәхнәгә беренсе тапҡыр Oпéра-Кoмикуe тeатрында 1875 йылдың 3 мартында ҡуйыла. Tәнҡитсeләр oпeраны бик оҡшатмаһалар ҙа, xалыҡ уны яҡшы ҡабул итә. Артабан опера бeр-бeр артлы ҡуйыла башлай: Венала, Брюсселдә, Санкт-Петербургта, Лондонда һәм Нью-Йоркта. Шулай итeп, «Кармeн» П. И. Чайковский әйтеүенсә, донъяның иң пoпуляр oпeраһына әүeрeлә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Иранда Рәмил Килмәмәтовтың күргәҙмәһен үткәреү планлаштырыла
Иранда Башҡортостан Республикаһы фоторәссамдары ойошмаһы рәйесе, РФ һәм РБ-ның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәмил Килмәмәтовтың фотоһүрәттәре күргәҙмәһен үткәреү күҙаллана. Уны ойоштороу буйынса тәүге тәҡдимде быйыл ғинуар айында Рәмил Килмәмәтовтың БР мосолмандары Диниә назаратында үткән күргәҙмәһендә Иран Республикаһының Мәскәүҙәге Мәҙәниәт вәкиллегенең рәсми вәкиле Сирус Борзу яһаны.
«Башинформ» агентлығына БР мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф, тышҡы бәйләнештәр һәм йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәховтың әйтеүенсә, күргәҙмәне республиканың дини, мәҙәни, йәмәғәт эшмәкәрҙәренең быйылғы йылдың июленә билдәләнгән Иранға танышыу сәфәре барышында ойоштороу планлаштырыла. Шуның менән бергә Рәмил Килмәмәтов Иран халҡы тормошо, мәҙәниәте һәм илдең тәбиғәте хаҡында фотоматериалдар әҙерләмәксе, улар һуңынан Башҡортостанда күрһәтеләсәк.


text:
«Мәғариф» милли проекты буйынса Башҡортостандан 37 уҡытыусы грант аласаҡ
«Мәғариф» милли проекты сиктәрендә федераль грантҡа эйә булыусылар билдәләнде. Башҡортостанда Әбйәлил, Әлшәй, Архангел, Баймаҡ, Баҡалы, Борай, Дыуан, Ейәнсура, Йылайыр, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Ҡыйғы, Мишкә, Миәкә, Мәсетле, Салауат, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Саҡмағош, Шишмә райондарынан, Өфө, Благовещен, Стәрлетамаҡ, Ишембай ҡалаларынан 37 иң яҡшы педагог 200 мең һум күләмендә матди дәртләндереү аласаҡ. Грантҡа эйә булыусылар араһында – алты ир, Саҡмағош ауылының 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең технология уҡытыусыһы Радик Әмирханов, Борай ауылының 2-се гимназияһынан филолог Ирек Ғәллиев, Үрге Ҡыйғы ауылының 1-се мәктәбенән физика уҡытыусыһы Рәфил Мамиляев һәм Баҡалы ауылының 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенән уның коллегаһы Алексей Немов, Өфөнөң Октябрь районынан айырым предметтарҙы тәрән өйрәнеү менән 42-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең география уҡытыусыһы Вадим Марушин, Туймазы педагогия колледжының тарих, йәмғиәтте өйрәнеү фәне уҡытыусыһы Салауат Мөсифуллин.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, башта грант алыу хоҡуғына төбәк конкурсында 380-гә яҡын уҡытыусы ҡатнашты. Еңеүселәрҙе 40 кешенән торған эксперт комиссияһы һайланы. Бөтә материалдарҙы ҡарап сыҡҡандан һуң йомғаҡлау рейтингы төҙөлдө, уның буйынса еңеүселәрҙе билдәләнеләр ҙә. Бында эксперттар уҡытыусының йәмғиәттә танылыу яулауы, уҡыусыларының юғары һөҙөмтәләре, әүҙем кластан тыш эш алып барыу, төрлө семинарҙарҙа, мастер-кластарҙа ҡатнашыу, шулай уҡ үҙ белем биреү программалары булыуы кеүек факторҙарҙы иҫәпкә алды.
Әйтергә кәрәк, 2010 йылда иң яҡшы уҡытыусылар конкурсында еңеүселәр һаны һиҙелерлек кәмене. Мәҫәлән, проектты бойомға ашырыуҙың тәүге өс йылында100 мең һум күләмендәге премияға Башҡортостандың 363 талантлы педагогы лайыҡ булғайны, 2009-ҙа уларҙың һаны 377-гә тиклем артты. Дүрт йылда республиканан инновацион белем биреү программаларын индереүсе бөтәһе 1466 уҡытыусы грант алды.
2010 йылдан матди дәртләндереү суммаһы 200 мең һумға тиклем арттырылды.


text:
Фото:
Республикала һунар итеү тыйылған
Фото:
Ағымдағы йәйге-көҙгө осорҙа Башҡортостанда һунар итеү тыйылған. Был тыйыу “Йәнлектәр донъяһы тураһында", "Һунар һәм һунарсылыҡ ресурстарын һаҡлау тураһында һәм Рәсәй Федерацияһының айырым закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында" Федераль закондарына ярашлы ҡабул ителгән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2010 йылдың 13 авгусындағы 884-р һанлы күрһәтмәһе буйынса индерелгән.
Янғын хәүефе көслө булған климат шарттары хакимлыҡ итеүе арҡаһында һәм һунар ресурстарын һаҡлауҙы тәьмин итеү маҡсатында күрелгән сара был.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тыйыу сикләүҙе бөтөрөү тураһында ҡарар ҡабул ителгәнгә тиклем ғәмәлдә буласаҡ.


text:
Фото:
Учалы районында ауыл советы башлығы ҙур суммала ришүәт алған сағында тотолған
Фото:
Учалы районы Миндәк ауыл советы башлығына, ул шулай уҡ урындағы Совет депутаты ла, енәйәт эше асылған, тип хәбәр итә РФ Прокуратураһы ҡарамағындағы БР буйынса Тикшереү комитетының Тикшереү идаралығы.
Тикшереү барышында асыҡланыуынса, 2010 йылдың авгусында был кеше аукционһыҙ һәм башҡа төрлө бюрократик ҡаршылыҡтарһыҙ һыу ятҡылығы янында ер участкаһы һатып алырға теләгән граждандан 200 мең һум аҡса алған.
Ришүәт тапшырылғандан һуң хакимиәт башлығы БР буйынса Эске эштәр министрлығы оперативниктары менән тотолған, әлеге ваҡытта тикшереү эштәре алып барыла.


text:
Рәсәй һалдатының ғүмере өс миллионға баһаланды
Рәсәй һалдатының ғүмерен өс миллион һумға баһаланылар. Һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙең ғаиләһенә әлеге 260 мең урынына тап ошо суммала аҡса түләргә тәҡдим ителде. «Башинформ» агентлығына Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдиновтың хәбәр итеүенсә, Дәүләт Думаһы беренсе уҡыуҙа «Хәрби хеҙмәткәрҙәрҙе аҡсалата тәьмин итеү һәм уларға айырым түләүҙәр билдәләү тураһында»ғы тейешле закон проектын ҡабул итте.
Шул уҡ ваҡытта депутаттар хәрбиҙәрҙең ниндәй дәрәжәлә булыуына ҡарамаҫтан, барыһына ла бер төрлө сумма — өс миллион һум тәғәйенләргә тәҡдим итте. Хәрби хеҙмәткә саҡырылған һәләк булған һалдаттарҙың ғаиләләре кеүек үк, контракт буйынса хеҙмәт итеүселәрҙең ғаиләләре лә, һәләк булған һалдаттар һәм генералдарҙың ғаиләләре лә ошо күләмдә пособие аласаҡ.


text:
Башҡортостанда йыл башынан 59 урман янғыны булған
Башҡортостан урмандарында янғындарға бәйле хәлдәр тотороҡло. Был хаҡта бөгөн матбуғат конференцияһында республиканың урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин хәбәр итте. Йыл башынан төбәк территорияһында 59 урман янғыны теркәлгән.
— Быйыл былтырғы кеүек ҡоролоҡ юҡ, — тине министр. – Ул ваҡытта аномаль эҫелек бөтөнләй көтөлмәгән хәл булды. Әммә, ауыр шарттарға ҡарамаҫтан, беҙ бар эште лә яйға һала алдыҡ. Һөҙөмтәлә берәү ҙә зыян күрмәне, һәм беҙ янғындың ауылдарға үтеп инеүенә юл ҡуйманыҡ.
Рәжәп Нәбиуллин һүҙҙәренә ҡарағанда, яҙғы, йәйге һәм көҙгө иң хәүефле өс осор бар. Шул уҡ ваҡытта, урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре һәр ваҡыт әҙер, тип белдерҙе ул. Көн һайын үҙҙәренең маршруттарында 800 самаһы кеше патрулгә сыға. Һауанан контроль көн аша башҡарыла.
БР Урман хужалығы министрлығының төп бурысы – урман янғындарын иҫкәртеү.
— Беҙ даими рәүештә халыҡ менән аралашып торабыҙ. Урман янғындарының ни тиклем хәүефле булыуын кешеләр аңлай башланы, шуныһы ҡыуаныслы.


text:
Фотожурналист Рауил Гәрәев 80 йәшлек юбилейын билдәләне
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рауил Гәрәев 80 йәшлек юбилейын билдәләне. Сара Өфөнөң Матбуғат йортонда үтте, тип хәбәр иттеләр төбәктең Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығынан.
Ғүмеренең 45 йылын Рауил Гәрәев «Ленинец» — әле «Молодежная газета» баҫмаһына бағышлаған. Юбиляр хөрмәтенә редакцияла уның эштәренән торған «Тарих биттәре» исемле күргәҙмә ойошторолған.
80 йәшлек юбилейын фотожурналист дуҫтары һәм туғандары менән билдәләне, уларҙың һәр береһе юбилярға йылы һүҙҙәрен һәм изге теләктәрен еткерҙе.


text:
Республикала Белогорск районына ярҙам күрһәтеүҙә ведомство-ара бәйләнешле хәрәкәт буйынса штаб эшләй башланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса республика Хөкүмәтендә Ҡырымдың Белогорск районына ярҙам итеүҙә төбәк дәүләт власы башҡарма органдарының бәйләнешле хәрәкәтен ойоштороу буйынса оператив штаб ойошторолдо.
Башҡортостан Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты рәйесе Сергей Новиков етәкселегендәге төркөм составына республика Хөкүмәте Аппаратының структура бүлексәләре етәкселәре инде.
Штабтың эше башланды. Ошо көндәрҙә Башҡортостан Хөкүмәте Йортонда беренсе оператив кәңәшмә уҙҙы, уның эшмәкәрлеге буйынса тәү сираттағы бурыстар билдәләнде, тип хәбәр итә төбәк Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте.
Бөгөнгө көнгә Белогорск районы хакимиәте менән һөҙәмтәле үҙ-ара эш итеүҙе тәьмин итеү, шулай уҡ ҡырымдарға матди һәм социаль ярҙам күрһәтеү буйынса эште төҙәтеү өҫтөнлөклө йүнәлештәр булып тора.
Ҡырым халҡына финанс ярҙам буйынса хәйриә акцияһы әле лә дауам итә. Теләүселәр үҙ средстволарын киләһе реквизиттар буйынса махсус иҫәпкә күсерә ала:
ИНН 0274900243 (КПП 027401001)
ОГРН 1090200001825
ОКПО 61164359
ОКТМО 80701000
р/с 40703810306000000311
«Рәсәй Һаҡлыҡ банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең 8598-се Башҡортостан бүлексәһе
к/с 30101810300000000601
БИК 048073601
Алыусыһы: Социаль маҡсатлы программалар фонды
Түләүҙең тәғәйенләнеше: Ҡырым Республикаһының Белогорск районы үҫешенә бушлай ярҙам
Юридик адрес:
450000, Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 17
Фактик адрес:
450000, Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 17, 6-сы ҡат, 10-сы офис
Тел.: +7 (347) 246-38-76.
Башҡортостан халҡы һәм предприятиеларының Ҡырым халҡына 20 миллион һумдан ашыу аҡса йыйғаны тураһында алдан хәбәр ителгәйне. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Ҡырым халҡына гуманитар ярҙам күрһәтеү өсөн аҡса йыйыу республикала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов инициативаһы буйынса ойошторолған.


text:
Республикала «Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» хәйриә марафоны ойошторола
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда «Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» республика хәйриә марафоны башлана. Акцияны ойоштороусылар — Милләт сәләмәтлеге лигаһының Башҡортостан хәйриә фонды, БР Йәмәғәт палатаһы. Марафон республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ярҙамында үткәрелә.
Акцияның маҡсаты — Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына төрлө яҡлы ярҙам күрһәтеү өсөн Башҡортостан халҡының, учреждениеларҙың һәм предприятиеларҙың, урындағы үҙидара органдарының һәм йәмәғәт ойошмаларының көсөн берләштереү.
Ойоштороусылар фекеренсә, марафон барышында республикала йәшәүселәр оло быуын вәкилдәренә хәрби һәм хеҙмәт ҡаһарманлығы өсөн рәхмәт һәм гражданлыҡ позицияһын белдерә аласаҡ.
Акция 30 ғинуарҙа башлана һәм 9 майға тиклем дауам итә. Сара барышында йыйылған аҡсалар Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙам күрһәтеүгә һәм уларҙың сәләмәтлеген нығытыуға йүнәлтеләсәк.
Матбуғат конференцияһы 26 ғинуарҙа иртәнге сәғәт 11-ҙә «Башинформ» агентлығында үтә.


text:
...1958 йылда яңы ғына Стәрлетамаҡ педагогия институтын тамамлаған ике йәш белгес – Минира һәм Тимерғәле Арыҫланғәлиндар Түбә ҡасабаһындағы 2-се һанлы башҡорт урта мәктәбенә уҡытырға киләләр. Тимерғәле Абдрахман улы – физиканан, Минира Ғәләүетдин ҡыҙы математиканан белем бирҙеләр. Мәктәп директоры Б.М. Мәмбәтҡолов йәш белгестәрҙе ихлас ҡаршы алып, һәр яҡлап та ярҙам итергә тырышты.
8 нояб. 2012 г.
Партияның тоғро һалдаты
Мәғариф ветераны Т.А. Арыҫланғәлин тормош юлын сағыу ҙа, мәртәбәле лә үткән арҙаҡлы ир уҙамандарының береһе. Райондың ул саҡтағы мәғариф системаһындағы уңыштары, һис шикһеҙ, тап уның исеме менән бәйләнгән.
...1958 йылда яңы ғына Стәрлетамаҡ педагогия институтын тамамлаған ике йәш белгес – Минира һәм Тимерғәле Арыҫланғәлиндар Түбә ҡасабаһындағы 2-се һанлы башҡорт урта мәктәбенә уҡытырға киләләр. Тимерғәле Абдрахман улы – физиканан, Минира Ғәләүетдин ҡыҙы математиканан белем бирҙеләр. Мәктәп директоры Б.М. Мәмбәтҡолов йәш белгестәрҙе ихлас ҡаршы алып, һәр яҡлап та ярҙам итергә тырышты.
...1958 йылда яңы ғына Стәрлетамаҡ педагогия институтын тамамлаған ике йәш белгес – Минира һәм Тимерғәле Арыҫланғәлиндар Түбә ҡасабаһындағы 2-се һанлы башҡорт урта мәктәбенә уҡытырға киләләр. Тимерғәле Абдрахман улы – физиканан, Минира Ғәләүетдин ҡыҙы математиканан белем бирҙеләр. Мәктәп директоры Б.М. Мәмбәтҡолов йәш белгестәрҙе ихлас ҡаршы алып, һәр яҡлап та ярҙам итергә тырышты.
“Ҡотҡар мине, әсәй!..”
Кескәй туғандарын артабан ҡарай алмаясағын аңлаған үҫмер үҙ-үҙенә ҡул һала
Район-ҡалала аҙна һайын тиерлек үҙ-үҙен үлтереү йәки үлтерергә маташыу теркәлә. Улар араһында эскелеккә һабышҡан, тормош мәғәнәһен юғалтҡандар ғына түгел, ә үҫмерҙәрҙең, хатта балаларҙың да осрауы хафаға һала.
Район-ҡалала аҙна һайын тиерлек үҙ-үҙен үлтереү йәки үлтерергә маташыу теркәлә. Улар араһында эскелеккә һабышҡан, тормош мәғәнәһен юғалтҡандар ғына түгел, ә үҫмерҙәрҙең, хатта балаларҙың да осрауы хафаға һала.
“Әсәй! Үтенеп һорайым, ҡайттыҡ, һеңлем илай, тыммай. Ҡайттыҡ инде, зинһар!” Сибек кенә үҫмер малай өҫ-башы, сәсе туҙған әсәһен ялбарып-ялбарып саҡырҙы. Тик тегеһе: “Бар күҙемдән юғал! Илаһа ни – тымыр әле. Мин ни эшләйем!” – тип һаһылдашып көлгән ирҙәргә боролоп ултырҙы.
Подписаться на: Сообщения (Atom)


text:
Өфө — халыҡтың йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә Волга буйы федераль округында иң яҡшы ҡала Фото: Олег Яровиков
Өфө — халыҡтың йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә Волга буйы федераль округында иң яҡшы ҡала
Өфө — халыҡтың йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә Волга буйы федераль округында иң яҡшы ҡала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өс йыл рәттән Өфө Рәсәй субъекттарының административ үҙәктәре араһында халыҡтың йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә Волга буйы федераль округында иң яҡшы ҡала исеменә лайыҡ була. «Йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә иң яҡшы урындағы үҙидара органы» исемле смотр-конкурс йомғаҡтары буйынса дипломдар Киров ҡалаһында тапшырылды, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә. Йыл һайын был бәйгене Рәсәйҙең Граждандар оборонаһы эштәре, ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм бәлә-ҡаза эҙемтәһен бөтөрөү буйынса министрлығының Волга буйы төбәк үҙәге ойоштора.
Башҡортостандың икенсе ҡалаһы — Нефтекама — ҡала округтары араһында иң яҡшыһы тип табылды.
Республиканың баш ҡалаһында халыҡтың йәшәйеш именлеге мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүленә. Йыл һайын балаларҙың хәүефһеҙлеге, граждандарҙы яҡлау һәм оборона айлығы сиктәрендә хеҙмәттәр араһында үҙ-ара эш итеүҙең һөҙөмтәлелеген арттырыуға йүнәлтелгән күнекмәләр һәм уҡыуҙар уҙғарыла, ғәҙәттән тыш хәл килеп тыуғанда үҙ-үҙеңде тотоу ҡағиҙәләренә өйрәтеүсе саралар ойошторола.
Өфөлә ғәҙәттән тыш хәлдәргә тиҙ арала яуап бирергә һәм ҡыҫҡа ваҡыт эсендә уларҙың эҙемтәләрен бөтөрөргә мөмкинлек биргән система булдырылған. Бының өсөн тейешле саралар бар, муниципалитет, төрлө ведомстволар, предприятиелар һәм ойошмалар араһында үҙ-ара һөҙөмтәле эшләү яйға һалынған.


text:
Игнац Филипп Земмельвайс
Игнац Филипп Земмельвайс (ҡайһы бер сығанаҡтарҙа: Семмелвейс; нем. Ignaz Philipp Semmelweis, мадьярса Semmelweis Ignác Fülöp; 1 июль 1818 — 13 август 1865) — венгр ғалим-табибы, акушер, профессор, асептикаға[4] нигеҙ һалыусыларҙың береһе.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вена университетын хирургия һәм акушерлыҡ[5] буйынса махсуслашып тамалаған. 1846—1850 йылдарҙа Веналағы бала табыу йортонда эшләй. 1851 йылда Пештҡа күсеп килә һәм Изге Рох (Святой Рох) дауаханаһын етәкләй. 1855 йылдан бер үк ваҡытта Будапешт университеты профессоры.
1847 йылда, бала табыусы күп кенә ҡатындарҙағы бәпесләгәндән һуң ҡан ағыуланыу (сепсис) сәбәптәрен, айырым алғанда, дауаханала бала табыуҙан һуң үлем осраҡтары өйҙә бәпесләгәндән һуң үлеүҙәрҙән күпкә (30—40 һәм хатта 50 процентҡа) артыҡ икәнен, — аңларға тырышып, Земмельвайс «инфекцияны дауахананың инфекцион һәм патологоанатомик бүлектәренән килтерәләр» тигән фекергә килә. Ул ваҡыттарҙа табиптар, мәйет ярыу бүлмәһендә эшләп, ҡулдарын ҡулъяулыҡтары менән генә һөрткөләп, туп-тура бала табыусы янына килер булған. Бынан сығып, Земмельвайс ауырлы һәм бәпесләгән ҡатындар янына барасаҡ дауахана персоналын ҡулдарын хлорлы эзбиз иретмәһәнә тығып алып йоғошһоҙландырырға (зарарһыҙландырырға) мәжбүр итә. Һөҙөмтәлә ауырлы һәм бала тапҡан ҡатындар, яңы тыуған сабыйҙар араһында үлем осраҡтары 7 тапҡырҙан күберәккә кәмей — 18-ҙән 2,5 процентҡа төшә.
Әммә Земмельвайстың фараздары тиҙ генә танылыу алмай. Ул ғына түгел, был асышты ҡулланыу күп ҡаршылыҡтарға осрай: ҡаты тәнҡит асышҡа ғына түгел, табиптың үҙенә ҡаршы ла йүнәлтелә — һөнәрҙәштәре Земмельвейстан туранан-тура көлөп кенә ҡалмай, хатта уны, яла яғып, эҙәрлекләй башлай.
Клиникала үлем осраҡтары ҡырҡа кәмеһә лә, уның директоры доктор Клейн, ҡулдарҙы стерилләүҙе индергәндән һуң үлемдең кәмеүен күрһәткән статистиканы баҫтырып сығарыуҙы тыйып, Земмельвейсты эштән ҡыуа. Өҫтәүенә, Клейн статистиканы баҫып сығарыуҙы донос итеп һанаясағын да белдерә.
Земмельвейс танылған табиптарға хаттар яҙа, төрлө медицина конференцияларында сығыш яһай, үҙ иҫәбенә табиптарҙы яңы алымға өйрәтә, 1861 йылда «Этиология, сущность и профилактика родильной горячки» (нем. Die Aetiologie, der Begriff und die Prophylaxis des Kindbettfiebers) исемле айырым ғилми хеҙмәт баҫтыра. Алдынғы ғалим-табиптың бөтә был тырышлыҡтарына ҡарамаҫтан, уның асҡан ысулы үҙе тере саҡта бөтөнләй тиерлек алмай һиҙелерлек киң танылыу алмай, ә бөтә донъяла бала табыусы ҡатындарҙың сепсистан үлеүе дауам итә.
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Игнац Земмельвайс үҙенең асышын күренекле инглиз хирургы һәм ғалимы, хирургик антисептик уйлап табыусы Джозеф Листерҙан 18 йыл алда яһай. Земмельвайстың асептика уйлап табыуҙа һәм уны практикаға индереүҙә беренсе булыуы бары тик ул үлгәндән һуң ғына танылыу ала.
- Будапешт медицина һәм спорт университетына Земмельвайс исеме бирелгән.
- 1906 йылда бөтә донъя табиптары иғәнәһенә (на пожертвования) Будапешта Земмельвайсҡа һәйкәл ҡуйыла. Уға «Әсәләрҙе ҡотҡарыусыға» («Спасителю матерей») тип яҙылған. Һәйкәлдең авторы — скульптор Алайош Штробль.
- Будапешта ғалим-табип йәшәгән йортта «Земмельвайс медицинаһы тарихы» исемле музей эшләй.
- Психологияла «Земмельвайс рефлексы» тигән төшөнсә бар: ул яңы мәғлүмәттәрҙе нығынған төшөнсәләргә ҡаршы килгәндәре өсөн кире ҡағыуҙы аңлата.
- Венгрияла 1954 һәм 1965, ФРГла 1956 һәм Австрияла 1965 йылда сығарылған почта маркаларында Игнац Земмельвайс төшөрөлгән.
- Венаның 18-се районында (1180 Wien, Bastiengasse 36-38) Игнац Земмельвайс исемендәге (Semmelweis Frauenklinik) клиника бар, уның территорияһындағы паркта табипҡа һәйкәл ҡуйылған.
- Будапештағы бер клиника шулай уҡ Игнац Земмельвайс исемен йөрөтә.
Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Франтишек Пахнер. «За жизнь матерей. Трагедия жизни И. Ф. Земмельвейса». Мсәкәү, 1963.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
- ↑ data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλatφόpua avoιktώv δeδouέvwv, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
- ↑ SNAC
- ↑ Яраны зарарһыҙландырып, ауырыу йоғоуҙан һаҡлау саралары.
- ↑ Медицинаның йөклө ҡатындарға һәм бала тапҡандарға табип ярҙамы күрһәтә торған бүлеге.
Ссылки[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Викимилектә Игнац Земмельвейс темаһы буйынса медиафайлдар бар.
- Фединанд Селин диссертация доктора медицины: «Жизнь и наследие Филиппа Игнас Земмельвайса»
- Игнац Филипп Земмельвейс
- Жизненная стратегия творческой личности — Минск, Беларусь, 1994.
- Официальный сайт Музея истории медицины Земмельвейса в Будапеште
- Биографическая статья на сайте музея истории фармации и медицины «IMPERIA MUSEUM»


text:
Йылдың ҡоро килеүенә ҡарамаҫтан, иген культураларынан быйыл да яҡшы ғына уңыш алынды, етерлек орлоҡ һалынды. Халыҡҡа ашлыҡ таратылды. Урып йыйыу эштәрендә Мостафа Сәлихов, Закир Балхин, Альберт Шахморатовтар ҙур тырышлыҡ күрһәтте.
Хужалыҡта 1360 баш һыйыр малын имен ҡышлатыу өсөн кәрәгенсә бесән, сенаж, һалам әҙерләнде. Ферма мөдирҙәре Шамил Үҙәнбаев, Иршат Айытбаев, Фәнис Усмановтарҙың малсылар коллективы һөт етештереүҙе арттырыу өсөн бар көсөн һала. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Ғәлим Сәлимов етәкселегендәге ауыл хужалығы кооперативының төбәктә тәүгеләрҙән булып “500 ферма” республика программаһында ҡатнашыуы ла күп нәмә тураһында һөйләй.


text:
Яугир атайымдың баҡыйлыҡҡа күсеүенә бына инде 40 йыл самаһы. Уның шоморт-ҡара сәстәрен, көслө ҡулдарын, етди ҡарашын йыш иҫкә алам. Ул бешергән икмәк менән балыҡтан да тәмлерәк ризыҡты ауыҙға алғаным юҡ.
Алдымда – “Китап” нәшриәте 2005 йылда сығарған “Улар Еңеү менән ҡайтты!” китабы.
1941 йылдың 26 июнендә атайым һәм уның биш ауылдашы үҙҙәре теләп һуғышҡа китә. Ҡаһарман яугирҙәр дошман илбаҫарҙарын еңеп, орден-миҙалдар менән тыуған төйәгенә
Төрлө һөнәр эйәләрен, волейболсыларҙы, шахматсыларҙы бергә туплаған сараның тантаналы өлөшөн редакция-нәшриәт комплексы директоры Альбина Ладыженко асты.
Көйәрмәндәр район хакимиәте, уның мәғариф бүлеге идаралығы, үҙәк дауахана хеҙмәткәрҙәре уйынын айырыуса ҡыҙыҡһынып күҙәтте.


text:
Рәсәй Президенты Указы менән оборона-сәнәғәт комплексы йәш хеҙмәткәрҙәре өсөн стипендия билдәләнде
Илдең оборона-сәнәғәт комплексының иң яҡшы йәш хеҙмәткәрҙәре хәҙер 20 мең һум күләмендә стипендия ала аласаҡ. Рәсәй Президентының "Рәсәй Федерацияһының оборона-сәнәғәт комплексы ойошмаларының йәш хеҙмәткәрҙәренә дәүләт ярҙамы саралары тураһында" Указына 2010 йылдың 29 апрелендә ҡул ҡуйылды.
20 мең һум күләмендәге айлыҡ стипендия йәш (35 йәшкә тиклемге) инженер-техник хеҙмәткәрҙәргә, белгестәргә һәм юғары квалификациялы эшселәргә ҡоралдарҙың, хәрби, махсус һәм инновацион техниканың сифатын яҡшыртыуҙы, хәрби һөҙөмтәлелеген һәм конкуренцияға һәләтлелеген тәьмин иткән алдынғы фәнни-техник һәм производство-технологик ҡаҙаныштары өсөн билдәләнгән.
Стипендия Рәсәй Президенты тарафынан РФ Хөкүмәте күрһәтеүе буйынса өс йылға тиклем ваҡытҡа билдәләнә, тип ҡаралған. Стипендия бер үк кешегә бер нисә тапҡыр тәғәйенләнеүе мөмкин, ә йыл һайын стипендия алыусылар һаны 1000 кешенән артмаҫҡа тейеш.


text:
Аграрийҙарҙы мал аҙығы проблемаһы борсой
Былтыр Башҡортостанда мал аҙығы әҙерләү тейешле кимәлдә үткәрелмәне. Был турала БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко министрлыҡ коллегияһы ултырышында хәбәр итте.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республиканың ауыл хужалығы предприятиеларында быйылғы ҡышлатыуға һәр шартлы мал башына 17,1-әр центнер тупаҫ һәм һутлы мал аҙығы берәмеге әҙерләнде. Бесән — 340 мең тонна, йәғни талап ителгәндең 46,5 проценты, сенаж — 1220 мең тонна (54%), силос — 567 мең тонна (34%), фураж игене 290 мең тонна (57,2%) әҙерләнде. Бөгөн Башҡортостандың 22 районы ғына иген фуражы менән тәьмин ителде.
Николай Анатольевичтың фекеренсә, әгәр элекке йылдарҙа йыл ярымлыҡ мал аҙығы запасы булдырылһа, бөгөн ҙур аҡса түләп, республиканан ситтән ташырға тура килмәҫ ине.
— Беҙгә тонналар кәрәкмәй, сифатлы мал аҙығы әҙерләргә кәрәк, — тип үҙ ҡарашын белдерҙе Николай Коваленко.
Республика аграрийҙарының мал аҙығы етештереү менән бәйле башҡа проблемалары ла бар. Атап әйткәндә, йыл һайын мал аҙығы баҫыуҙарының продуктлылығы кәмей. Уның уңдырышлылығын күтәреү буйынса саралар күрелмәй. Һуңғы йылдарҙа мал аҙығы культуралары сәсеүлектәренә органик һәм минераль ашламалар индерелмәй тиерлек, игенселектә дисциплина насарайҙы.
Ведомство етәксеһе һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостанда тәбиғи сабынлыҡтар һәм көтөүлектәр ҙә яҡшынан түгел. Күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәре менән етди шөғөлләнергә кәрәк.


text:
Башҡортостан йылғаларында боҙ китеүгә бар хеҙмәттәр ҙә әҙер
Башҡортостандың иң ҙур йылғаһы Ағиҙелдә тиҙҙән боҙ китәсәк. Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса идаралыҡтан хәбәр итеүҙәренсә, Ағиҙел йылғаһына ҡойған Ҡариҙел йылғаһы үрендә боҙ ҡуҙғалған. Димдә ҡар һыуы артыуы күҙәтелә, Эҫем йылғаһында боҙ ҡалҡҡан. Стәрле һәм Әй йылғаларында боҙ китә. Йылғаларҙа һыу кимәле төрлөсә: Ҡариҙел районындағы Һөйән ауылы янындағы һыу 137 сантиметрға ҡалҡһа, Белорет районының Ар ташы ҡасабаһы янындағы Ағиҙелдә ул 52 сантиметрға түбәнәйгән.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы мәғлүмәтенә ярашлы, әлегә ташҡын эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн ҡотҡарыусылар көсө һәм средстволары йәлеп ителмәгән. Бөгөнгө көндә ғәҙәттән тыш хәлдәр теркәлмәгән.
Ҡар күләмен тикшереүселәр мәғлүмәте буйынса, был көндәрҙә Ағиҙел бассейнындағы ҡар ҡатламының һыу запастары күп йыллыҡ уртаса күрһәткестәрҙән 25-55 процентҡа түбәнерәк.
— Ташҡындар ваҡытында ғәҙәттән тыш хәлдәр күҙалланмай, — тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәтенән. — 14 апрелдә күпләп ямғыр яуыуы ихтимал. Көслө яуын булғанда республиканың көньяҡ райондарындағы йылғаларҙа һыу кимәленең күтәрелеүе көтөлә.


text:
Октябрьскийҙа Ҡурай байрамы үтәсәк
27 — 28 майҙа Октябрьский ҡалаһында 11-се республика Ҡурай байрамы үтәсәк. Уны БР Мәҙәниәт министрлығы, республика халыҡ ижады үҙәге, ҡала хакимиәте һәм Башҡортостандың Ҡурайсылар союзы ойоштора.
Октябрьский ҡалаһы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы вазифаһын башҡарыусы Елена Шепелеваның әйтеүенсә, байрамға 200-ҙән ашыу музыканттың килеүе көтөлә. Солистар һәм ансамблдәр 27 майҙа ҡала мәҙәниәт һарайында башланасаҡ традицион «Бәйге» ижади ярышында үҙенең башҡарыу оҫталығын күрһәтәсәк.
Конкурс еңеүселәре исемдәре иртәгәһенә генә билдәле буласаҡ. 28 майҙа ҡаланың үҙәк майҙанында театрлаштырылған тамаша көтөлә (ҡуйыусы режиссеры — Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Айҙар Зөбәйҙуллин).
Еңеүселәр исемлеге йола буйынса музыка училищеһында үтеүсе Гала-концертҡа тиклем сер итеп тотоласаҡ. Әммә «еңеүсе веноктары» һәм бүләктәр тапшырылғандан һуң да байрам бөтмәй әле – иң сыҙам ҡала халҡын киске концерт һәм фейерверк көтә.


text:
Илдең педагогтар берләшмәһе Өфөлә бөгөнгө мәғариф өлкәһендәге проблемаларҙы тикшерәсәк
«Бөгөнгө белем биреү процесы: тәжрибә, проблемалар һәм перспективалар» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы Өфөлә, Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институтында 30 мартта үтәсәк. Форумды ойоштороусылар булып Рәсәй мәғариф академияһы, Башҡортостандың Мәғариф министрлығы һәм республиканың Мәғарифты үҫтереү институты сығыш яһай. Уның эшендә Рәсәй мәғариф академияһы учреждениеһының бүлек мөдире, педагогия фәндәре докторы, профессор Владимир Горский ҡатнашасаҡ.
Программала – пленар ултырыш, авторлыҡ секциялары, түңәрәк өҫтәл. Конференция сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының мәғариф системаһындағы көнүҙәк мәсьәләләр буйынса алдынғы педагогик һәм инновацион тәжрибәһе тәҡдим ителәсәк.
Федераль дәүләт белем биреү стандарты талаптарын үтәү сиктәрендә туған телдәрҙе өйрәнеү проблемаларын һәм перспективаларын да педагогтар иғтибарҙан ситтә ҡалдырмаясаҡ.


text:
Владимир Путин: “Бар тормошомдоң мәғәнәһе – кешеләргә һәм Ватанға хеҙмәт итеү”Сәйәсәт // 9-05-2018, 00:03
Уйлау һәләтен һаҡлап ҡалған һәр кемде берсә ялҡында өткән, берсә боҙло һыу менән ҡойондорған бола ла, аптыраулы ла ваҡиғаларҙың айышына айыҡ аҡыл менән төшөнмәҫлек заманға килеп еттек. Рәсми сығанаҡтар ябай халыҡты идара итеүсе даирәләрҙең мөнбәренән тороп әүрәтергә, тынысландырырға, хатта сәбәбе булмаһа ла, маһайтырға тырышҡан була. Мәскәү телеканалдары иһә осо-аҙағы күренмәгән ток-шоу йә бәғзе шәхестәр тормошоноң сит күҙҙәр өсөн тыйылырға тейешле мөйөштәренән сүп эҙләү менән мәшғүл. “Гәзитсе менән тауыҡ араһында ниндәй айырма бар?” — тип һорай торғайны беҙҙән журналистикала ҙур тәжрибә туплаған ағайҙар һәм үҙҙәре үк яуап ҡайтара: “Тауыҡ, брат, тиҙәк араһынан ем таба, ә ҡулына ҡәләм тотҡан кеше йыш ҡына ем бар ерҙә лә буҡ эҙләй...”


text:
Телевизорҙан «Байыҡ» бейеү конкурсын ҡарарға яратам. Һай, оҫталар, шәп бейейҙәр! Беҙҙең Арҡауылда ла сәнғәт мәктәбе бар. Пианинола, гармунда, ҡурайҙа уйнарға, һүрәт төшөрөргә өйрәтәләр.
Мин өсөнсө йыл инде унда шөғөлләнәм. Етәксебеҙ Гөлназ апай матур бейеүҙәр һала. Байрам концерттарында ҡатнашам. Атай-әсәйҙәр ҡарарға килә. Шатланып, рәхмәт әйтеп ҡайталар. Етәксебеҙ, һеҙҙе «Байыҡ»ҡа ла алып барам, ти. Ҡыҙҙар төркөмө сығыш яһап ҡайтты инде, маҡтағандар үҙҙәрен. Беҙ, малайҙар ҙа, һынатмаҫҡа тырышасаҡбыҙ.
Таһир ФӘССӘХОВ, III синыф уҡыусыһы.
Салауат районы, Арҡауыл мәктәбе.


text:
Меңәрләгән баланың кендек инәһе16-01-2018, 00:03 // Сәләмәт булайыҡ // Баҫып сығарырға
Ибраһим ауылында тыуып үҫеп, Мораҡ башҡорт мәктәбен бөткән ҡыҙҙың медицина юлын һайлауы осраҡлы хәл булмай – үҙен белә-белгәндән бирле һаулыҡҡа тейенә алмаған әсәһен дауаларға, үҙе әйтмешләй, исмаһам, укол ҡаҙап булһа ла хәлен еңеләйтергә хыяллана ул. Шуға ла урта мәктәпте бөткәндән һуң, икеләнмәйенсә, Салауат медицина училищеһына уҡырға инә. Ҡулына диплом алғас, йәш белгесте Йомағужа ауылына акушер итеп эшкә ебәрәләр. Бында йылға яҡын самаһы ғына эшләп ҡала, унан Мораҡ үҙәк район дауаханаһының бала табыу бүлегенә күсерәләр.
Тыуған ауылынан дүрт йыл буйы йөрөп эшләргә тура килә йәш ҡыҙға. Хәҙерге һымаҡ машиналар геүләп йөрөһә бер хәл. Бер шулай юл буйында өшөп-күшегеп торған сағында уны “К-700” тракторы ултыртып ала. “Әсәйең бынау төндә ниңә һине сығарып ебәрҙе һуң?!” – ти ғәжәпкә ҡалған тракторсы алдында уҡыусы бала түгел, ә эшләп йөрөгән ҡыҙ икәнлеген белгәс, йәнә аптырауҙан телһеҙ ҡала.
Бына шул ҡаҡса, ҡурсаҡтай ғына ҡыҙ ҡыҫҡа ғына арала үҙ һөнәренең оҫтаһына әйләнә, бала тыуыу мәлен алдан планлаштырып, теүәл ваҡытын күҙаллап булмаһа ла, был мөһим ваҡиғаның нәҡ уның сменаһына тап килеүен, үҙ балаһына тап уның кендек инәһе булыуын теләүселәр һаны йылдан-йыл арта. Яҡшы табип һүҙ менән дә дауалай, тигәндәре хаҡ, Гөлзада Нуретдин ҡыҙының бала тапҡан ҡатындарға булған яғымлы мөнәсәбәте, кәрәк урында йыуатып, кәрәк урында дәртләндереп ебәреүе, урынлы кәңәштәр биреүе – үҙе бер дауа!
Һөнәрен биш бармағындай белеүенә ҡарамаҫтан, үҙ өҫтөндә даими эшләүҙән туҡтамай ул, бер нисә йыл һайын квалификацияны камиллаштырыу курсы үтә, медицинаға ҡағылышлы гәзит-журналдар, китаптар, конференциялар, лекциялар, Интернет ярҙамында белгәндәрен нығыта, яңы дауалау алымдарын өйрәнә.
Акушер булараҡ, Гөлзада апайға ошо йылдар эсендә төрлө хәлдәрҙе күрергә насип булған, шуларҙың иң иҫтә ҡалғандарының береһе – бензовоз машинаһы эсендә бала ҡабул итеү. Әйткәндәй, хәҙер инде уға ҡасандыр үҙе ҡабул итеп алған ҡыҙҙарҙың балаларына ла йыш ҡына кендек инәһе булырға тура килә.
Оҙайлы йылдарға һуҙылған хеҙмәте өсөн БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының, район хакимиәтенең маҡтау ҡағыҙҙарына, БР һаулыҡ һаҡлау алдынғыһы билдәһенә лайыҡ булған Гөлзада апай бына тигән әсә, яҡшы ҡатын да. Тормош иптәше – Һикһәнбай ауылы уҙаманы Муса Йомағол улы менән бынан өс тиҫтә йыл элек күркәм ғаилә ҡороп, Айнур менән Юлай исемле аҡыллы улдар үҫтергәндәр. Олоһон инде башлы-күҙле иткәндәр.
– Гел генә яҡшы кешеләр менән аралашырға, эшләргә насип булды, шуныһына яҙмышыма рәхмәтлемен. Бейемемә: “Эшенә сыға ла китә, тип асыуланаһыңдыр инде”, – тиһәм, “Юҡсы, төтөнөң айырым сыға, ирең-балаларың ҡараулы, нимәһенә асыуланайым”, – ти торғайны. Хеҙмәттәштәремдән дә уңдым, акушеркалар Татьяна Гераськина, Татьяна Чадина, Любовь Максимова, Наилә Абдуллина, шәфҡәт туташтары – һәр береһе үҙ эшенең оҫтаһы, һәр ҡайһыһы юғары категорияға эйә булған белгес, бер-беребеҙ менән аңлашып, үҙ-ара ярҙамлашып эшләйбеҙ. Балалар табыу бүлеге мөдире Мөхтәр Шафиҡ улы Мозафаров хаҡында әйтеп тораһы ла түгел, аҡыллы етәксе булараҡ, коллективыбыҙҙы бергә туплаған да, эште дөрөҫ йүнәлештә алып барған да – ул. Эшемде лә, коллективымды ла, әсә булырға йыйынған пациенттарымды ла бик яратам, – ти Гөлзада Нуретдин ҡыҙы.
Күгәрсен районы.


text:
Әле Ҡаҙағстанда йәшәгән класташым иҫемә килеп төштө лә уның ярайһы уҡ фәһемле яҙмышы хаҡында яҙырға булдым. Бынан алты йыл самаһы элек осрашып, бик оҙаҡ һөйләшеп ултырғайныҡ. Хәҙер уның яҙмышына бәйле күп хәтирәләр онотолған, шуға күрә телефон аша дуҫымдың хат һалыуын, унда мәктәптән һуңғы тормошо хаҡында тасуирлап яҙыуын үтендем.
Әле Ҡаҙағстанда йәшәгән класташым иҫемә килеп төштө лә уның ярайһы уҡ фәһемле яҙмышы хаҡында яҙырға булдым. Бынан алты йыл самаһы элек осрашып, бик оҙаҡ һөйләшеп ултырғайныҡ. Хәҙер уның яҙмышына бәйле күп хәтирәләр онотолған, шуға күрә телефон аша дуҫымдың хат һалыуын, унда мәктәптән һуңғы тормошо хаҡында тасуирлап яҙыуын үтендем.
ветерандар менән осрашыуҙар ойошторолдо. Йәш өфөләр ҙә байрамды рухланып ҡаршыланы.
Беҙ, Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙәренең балалары, миллиондарҙың ғүмере менән яуланған Еңеү байрамы бер көнлөк хәтирә һәм тантана рәүешле генә булмаһын ине, тигән уйҙабыҙ. Хәүефләнергә урын бар, сөнки тиҙҙән ғәййәр алыштың тере шаһиттары бармаҡ менән генә һанарлыҡ ҡаласаҡ. Шуға күрә һуғыш яланында ятып ҡалған һалдаттарҙың өскөл хаттарын, иҫән ҡайтҡан ветерандарҙың иҫтәлектәрен йәштәргә еткереү – беҙҙең бурыс, тип иҫәпләйем, сөнки улар – иң дөрөҫ, ышаныслы документтар.


text:
Башҡортостанда “Әсәлек даны” миҙалы менән тағы ла 60 әсә бүләкләндеФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда “Әсәлек даны” миҙалы менән тағы ла 60 әсә бүләкләнде
Башҡортостанда “Әсәлек даны” миҙалы менән тағы ла 60 әсә бүләкләндеФото: Андрей Старостин
“Әсәлек даны” миҙалы менән тағы ла 60 күп балалы әсә бүләкләнде. Юғары дәүләт наградаларын уларға БР Президенты Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов тапшырҙы. Республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән килгән күп балалы әсәләр араһында берәүһе генә булманы. Мортаза Ғөбәйҙулла улы әйтеүенсә, бының сәбәбе ҙур ихтирамға лайыҡ – Баҡалы районынан Людмила Пигина ғаиләһендә түҙемһеҙлек менән ошо көндәрҙә тыуасаҡ алтынсы баланы көтәләр.
Республика йортонда күп балалы әсәләр һикһәненсе тапҡыр йыйыла. Уларҙы ҡотлап, 1998 йылда күп балалы әсәләрҙе ҡотлау традицияһын тергеҙеп, республика властары ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙҙың — әсәләрҙең абруйын күтәрергә теләне, тине төбәк башлығы. Бөгөн 4000-дән ашыу әсә был миҙал менән бүләкләнгән.
– Республикала һуңғы дүрт ай эсендә тыуым кимәле артты, – тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы. – Ләкин Бөрйән районында башҡа райондарға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк бала табалар. Тыуым буйынса беҙ Чечня һәм Ингуш республикаларынан ғына ҡалышабыҙ.
Әлбиттә, республика властарының күп балалы әсәләргә ҡарата иғтибары миҙал тапшырыу менән генә сикләнмәй. Федераль түләүҙәрҙән тыш, республикала күп балалы ғаиләләргә социаль пособиелар түләнә, төрлө льготалар ҡаралған.
Залда ултырған әсәләргә мөрәжәғәт итеп, Президент бала табырға ҡурҡмаҫҡа саҡырҙы:
– Бала тапҡан һайын, һеҙ йәшәрәһегеҙ, шикелле. Бөтәгеҙ ҙә шундай матур, һеҙгә ҡарап, күп балалы әсә,тип кем әйтһен. Ләкин бында ирҙәрегеҙҙең дә өлөшө булыуын онотмағыҙ.
БР Президенты ҡулынан наградаларҙы алғанда һәр әсә республика башлығына улар хаҡында хәстәрлек күреүҙәре өсөн оло рәхмәттәрен еткерҙе.


text:
Байым ауылы үҙенең бай тарихы, атаҡлы шәхестәре менән дан тота. Ғалим һәм яҙыусы Мөхтәр Байымов, ике Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры Абдрахман Зарипов, БР-ҙың атҡаҙанған механизаторы Рәсүл Мөхәмәтйәнов, мәшһүр ҡурайсы һәм бил бирмәҫ көрәшсе Шәкирйән Ғәлин, производствоны оҫта ойоштороусы Рәсих Байымов кеүек арҙаҡлы уҙамандары менән билдәле был төбәк.
Байымовтар – ауылдың иң ырыҫлы, затлы нәҫелдәренең береһе. Мөхтәр Байымовтың бер туған ҡустыһы Рәсих Әхмәт улын беҙ райондың, төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә күп көс һалған арҙаҡлы шәхес булараҡ хәтерләйбеҙ. Бәләкәйҙән тормоштоң әсе-сөсөһөн татып үҫә ул. Ағаһы Мөхтәр “халыҡ дошманы” тип иғлан ителгәс, репрессия шауҡымы ғаиләгә ҡағылмай ҡалмай, әлбиттә. Ошо арҡала Этҡолдағы мәктәпте тамамлай алмай – колхозға эшкә төшә. 1951 йылда Темәс педучилищеһына уҡырға инә, бер йылдан урман хужалығында хеҙмәт юлын дауам итә. 1957/58 йылдарҙа – НиколоБерезовка урман мәктәбен, 1960 йылда – Түбә урта мәктәбен, 1967 йылда Свердловск урман институтын тамамлай. Ошо йылдар эсендә ул Темәс урмансылығында объездчик, урман технигы, Этҡол урмансылығы лесничийы ярҙамсыһы, Юлыҡ урмансылығында етәксе булып эшләй. 1967 йылда Рәсих Әхмәт улын Этҡол урмансылығына етәксе итеп тәғәйенләйҙәр. Бер йылдан инде тәжрибәле белгесте Баймаҡ урман хужалығының баш лесничийы итеп үрләтәләр. 1971-1973 йылдарҙа Р.Байымов ошо ойошманың директоры вазифаһын уңышлы башҡара.
Рәсих Әхмәт улын артабан тағы ла яуаплыраҡ эшкә – Баймаҡ район башҡарма комитетының капиталь төҙөлөш бүлегенә өлкән мелиоратор, унан һуң ауыл хужалығы идаралығына баш инженер-ерҙе файҙаланыу буйынса белгес итеп тәғәйенләйҙәр. Ә 1991 йылдан инде Баймаҡ ҡалаһы һәм районының ер ресурстары комитетын етәкләй. 1996 йылдан хаҡлы ялға сыҡҡансы Сибай ҡалаһының ер ресурстары комитетында рәйес булып эшләй.
Ҡайҙа, кем генә булып эшләмәһен, Рәсих Әхмәт улы тыуған еренең патриоты булып ҡалды, коллективтың социаль мәсьәләләрен хәл итеү, кадрҙар үҫтереүгә ҙур иғтибар бүлде. Баймаҡ ҡалаһы тирәләй ағас ултыртыу ҙа тап уның инициативаһы, көсө менән тормошҡа ашырыла, бөгөн ул урман булып бар тирә-яҡҡа йәм биреп ултыра. Үткән быуаттың 70-се йылдарында Р.Байымов ауыл хужалығы предприятиеларында эске хужалыҡ проекттарын индереүҙә, һуғарыу системаһын тормошҡа ашырыуҙа ҡатнаша.
– Рәсих Әхмәт улы – үҙ эшен камил белгән белгес, коллектив эшмәкәрлеген оҫта ойоштороусы етәксе булды, – тип хәтерләй райондың милек менән идара итеү комитетының әйҙәүсе белгес-эксперты Райхана Вәкил ҡыҙы Күлдебаева. – Миңә уның менән оҙаҡ йылдар бергә эшләргә тура килде. Р.Байымов йәштәрҙең кәңәшсе-тәрбиәсеһе, ысын остаз ине, йәштәрҙе, күп нәмәгә өйрәтте. Талапсан булды, эштең һөҙөмтәлелегенә ныҡ иғтибар бирҙе. Бүлмәлә ултырып түгел, ә урындарҙа булып, практик нигеҙҙә эшләргә өйрәтте. Ғәҙел кеше ине Рәсих Әхмәт улы, кеше менән яҡшы мөғәмәләлә булды, һәр кемдең хәленә инә белде. Йәш кадрҙар үҫтереүҙе үҙенең бурысы тип һананы, балаларына ла тейешле белем бирҙе. Ғөмүмән, матур сифаттарға эйә булған кеше һәм етәксе ине ул...
Хаҡлы ялға сыҡҡас, Р.Байымов тыуған ауылына күсеп ҡайта, уның социаль инфраструктураһын үҫтереүгә күп көс һала. Имам-хатип булып, халыҡты дингә, иманға әйҙәй, тәрбиәүи саралар алып бара. Уны ауыл халҡы тик яҡшы яҡтан ғына хәтерләй.
Рәсих Әхмәт улының намыҫлы хеҙмәте “Сиҙәм ерҙәрҙе үҙләштергән өсөн”, “Хеҙмәт ветераны” миҙалдары, БР Ауыл хужалығы министрлығы, район Советының Почет грамоталары менән баһаланған.
Гүзәл Иҫәнгилдина.


text:
5 июль
5 июль — григориан стиле буйынса йылдың 186-сы (кәбисә йылында 187-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 179 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Алжир — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Әрмәнстан — Конституция көнө.
- Аргентина — Балалар көнө.
- Венесуэла — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1924 — Парижда VIII Олимпия уйындары асыла.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әҙеһәмов Мөхәмәтдин Камалетдин улы (5.07.1892—5.12.1937) — Башҡорт милли хəрəкəте һәм Башҡортостандың дәүләт эшмәкәре. 1923—1925 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының социаль тәьминәт халыҡ комиссары, 1925—1937 йылдарҙа БАССР-ҙың Үҙәк ер комиссияһы рәйесе. Сәйәси золом ҡорбаны.
- Мусин Әмир Шәғәли улы (5.07.1937) — нефтсе, 1963—1984 йылдарҙа Өфө нефть эшкәртеү заводының өлкән операторы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1980), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған нефтсеһе (1977), СССР-ҙың нефть эшкәртеү һәм нефть сәнәғәте отличнигы (1974). Ленин һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры. Сығышы менән Күгәрсен районы Түбәнге Һаҙ ауылынан.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1802 — Павел Степанович Нахимов, Рәсәй Империяһының хәрби флот эшмәкәре, адмирал.
- 1986 — Александр Радулов, Рәсәй хоккейсыһы.


text:
Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге премия Факил Мырҙаҡаевҡа бирелде
Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт һәм сәнғәт өлкәһендә Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге Башҡортостан Республикаһы Дәүләт премияһын биреү буйынса комиссия тәҡдимен ҡарап, республика Президенты Мортаза Рәхимов үҙ Указы менән Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге БР Дәүләт премияһын "Тыңғыһыҙ малай" һәм "Яҙмыш фалы — йәшлектә" исемле китаптары өсөн Башҡортостан Республикаһының "Башҡортостан" гәзите мөхәрририәте дәүләт унитар предприятиеһының баш мөхәррире урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһы Яҙыусылар союзы ағзаһы Мырҙаҡаев Факил Салих улына бирергә ҡарар итте.


text:
Өфөлә «Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы-2010» конкурсы башлана
Бөгөн, 22 ғинуарҙа, Ҡала мәҙәниәт һарайында Өфөлә Уҡытыусы йылын һәм йыл һайын үткәрелеп килгән “Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы-2010” профессиональ оҫталыҡ конкурсын асыу тантанаһы үткәрелә. Унда район турҙарында еңеүселәр ҡатнаша. Бөтәһе 40-тан ашыу педагог. Өс аҙна буйына улар алдында байтаҡ һынау үтеү бурысы тора. Былар асыҡ дәрестәр һәм класс сәғәттәре, матбуғат конференциялары, инновацион проекттарҙы яҡлау, мастер-кластар, халыҡ алдында лекциялар һәм дебаттар.
Еңеүселәр бер нисә номинация буйынса билдәләнәсәк. “Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы-2010”, “Иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы”, “Иң яҡшы рус теле уҡытыусыһы”, “Иң яҡшы татар теле уҡытыусыһы”.
Еңеүселәрҙең исемдәре 15 февралдә билдәле буласаҡ.


text:
Рәсәй халҡы берҙәмлеге менән кѳслѳ
25 мартта Сибай ҡалаһында Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Дәүләт-конфессия мөнәсәбәттәре буйынса дәүләт власы органдарының традицион конфессиялар менән кәңәшмәһе үтте.
“Диндәр диалогы һәм милли берҙәмлек - йәмғиәттәге патриотизмдың нигеҙе” тип аталған форумда республика етәкселәре, традицион конфессиялар, милли берекмәләр һәм йәмәғәт структуралары, Башҡортостан Республикаһы прокуратураһы, Фе- дераль именлек хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы, Эске эштәр министрлығы, Рәсәй Федерацияһы Юстиция министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы, уҡыу йорттары һәм йәштәр ойошмалары вәкилдәре, журналистар ҡатнашты. Шулай уҡ форумда Сибай ҡалаһы, Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр, Ейәнсура, Әбйәлил, Бѳрйән, Күгәрсен райондары, Учалы, Белорет ҡала- райондары вәкилдәре, дәүләт-конфессия мәсьәләләре буйынса комиссия етәкселәре, дин әһелдәре үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашты.
Форумда ҡатнашыусылар Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Дәүләт-конфессиональ мѳнәсәбәттәр буйынса совет рәйесе Вячеслав Петрович Пятков, Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Хәлит Хәмзә улы Сѳләймәнов, Рус православие сиркәүенең Мәскәү патриархаты Баш- ҡортостан митрополияһының Салауат епархияһы идарасыһы Салауат һәм Күмертау Епископы Николай, Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының экстремизмға ҡаршы тороу буйынса үҙәге начальнигы Алик Малик улы Миняшаровтың сығыштарын тыңланы. Диалогта ҡатнашыусылар сығыштарын милләт- ара дуҫлыҡты нығытыуға, йәштәрҙе патриотизм рухында тәрбиәләүгә, экстремизмға һәм терроризмға юл ҡуймаҫҡа, үҙебеҙҙең ғѳрѳф-ғәҙәттәрҙе, традицион динебеҙҙе нығытыу ѳҫтѳндә эшләргә кәрәклеге тураһында һѳйләшеү алып барҙы.
Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәтенең эске сәйәсәт буйынса етәксеһе урынбаҫары Максим Владимирович МИХАЙЛОВ сығышын Рәсәй мосолмандарының тарихи традицияларға тоғро ҡалып, Рус православие сиркәүе һәм башҡа диндәр менән яҡшы мөнәсәбәттәрҙе һаҡлап, уларҙы йәш быуынға изге ниәттә еткерергә тырыша, тип башлап ебәрҙе. Ислам дине - Рәсәй тарихының айырылғыһыҙ бер өлөшө. Ватанды данлаусылар, илгә лайыҡлы хеҙмәт иткән дәүләт, мәҙәниәт һәм фән эшмәкәрҙәре, эшҡыуарҙар, яугирҙәр араһында мосолмандар ҙа, христиандар ҙа күп. Бөйөк Ватан һуғышында ла тѳрлѳ милләт халҡы еңеүгә тос өлөш индерҙе.
- Былар барыһы ла беҙҙең уртаҡ тарихыбыҙ һәм беҙ уны изге күреп һаҡларға, һуғыш яландарында ла,
тыныс хеҙмәттә лә бергә булған атай-олатайҙарыбыҙ иҫтәлеге итеп ҡарарға бурыслыбыҙ. Улар бер ҡасан да иптәштәрен милләтенә, ниндәй дин тотоуына ҡарап айырмаған, бер- береһенә ҡарата ихтирамды баһалай белгән, ҡайғыны ла, шатлыҡты ла бергә кисергән, - тине ул һәм диалогҡа йыйылған дин әһелдәрен үҫеп килгән быуынды үҙ-ара ихтирам, илһөйәрлек рухында тәрбиәләргә саҡырҙы. Бигерәк тә йәштәргә һәм балаларға дөрөҫ дини тәғлимәт биреүгә иғтибар һәм көстө йүнәлтергә кәрәклеген, дин буйынса белемле кадрҙар әҙерләүҙең көнүҙәк мәсьәлә булғанлығын белдерҙе.
Тәлғәт ТАЖЕТДИН, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, Шәйхелислам, Баш мөфтөй:
► Ислам рәсми рәүештә дәүләт кимәлендә Рәсәйҙең традицион диндәренең береһе булып танылған.
Рәсәй, күпселек халҡы православие христиандары булһа ла, бөтә донъяға, Европаға дингә тигеҙ ҡараш өлгөһө күрһәткән. Төрлө милләт кешеләренең дөйөм тырышлығы менән бөйөк дәүләт барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта һәр халыҡ, һәр этнос үҙенсәлеген һаҡлап ҡалған. Ҡайһы бер ҡара көстәр Рәсәйҙе тарҡатыу маҡсатында беҙҙең ил биләмәһендә этник-ара ыҙғыштар ҡуптармаҡсы була. Радикалдар төрлө ағымдарҙы индерергә маташа. Әммә Рәсәй халҡы һәр ваҡытта ла берҙәм булды һәм милләт-ара ыҙғышҡа юл ҡуймаясаҡ. Рәсәй тарихына байҡау яһаһаҡ, атай-олатайҙарыбыҙ араһында милли һәм дини бүленеш булмауына, бер-береһенә оло ихтирам, ярҙам күрһәтеүенә, шунлыҡтан ауыр һуғыш юлдарын бергәләп үтеп, еңеүҙәр яулауына һоҡланабыҙ.
Айнур Нурғәле улы АРСЛАНОВ, Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесенең беренсе урынбаҫары:
► Ислам барлыҡ кешеләр менән яҡшы мөнәсәбәттә булырға, үҙ- ара дуҫ йәшәргә саҡыра. Ҡѳрьән дә бик күп аяттар мөнәсәбәттәрҙе ғәҙеллек, дуҫлык һәм игелеклек нигеҙендә төҙѳргә өндәй. Ислам дөрѳҫлѳккә-ғәҙеллеккә һәм тыныслыҡҡа саҡыра, кешенең азатлығын һәм намыҫын яҡлай. Ислам мосолмандарға башҡа дин вәкилдәренә ҡарата ғәҙел һәм илтифатлы булырға, уларҙың хоҡуҡтарын, ғѳрѳф-ғәҙәттәрен, мәҙәниәтен хөрмәт итергә саҡыра. Ислам бер-береңә ҡарата түҙем, сабыр булырға өйрәтә. Беҙ ҙә, ошо назаратҡа ҡараған йәштәр, үҙебеҙҙең иңебеҙгә һалынған бурысты аңлап, йәштәр араһында милләт-ара низағтар булдырмаҫ ѳсѳн аңлатыу эштәре алып барабыҙ һәм уларҙы насар ҡылыҡтарҙан йолоп ҡалыу ѳсѳн бар кѳсѳбѳҙҙе һалабыҙ. Йәштәр араһында тѳрлѳ конкурстар, спорт ярыштары, бәйгеләр ойошторабыҙ. Уларҙы изге эштәргә йәлеп итергә тырышабыҙ.
Нурмѳхәммәт хәҙрәт НИҒМӘТУЛЛА, Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мѳфтѳй:
► Халыҡтың иманға ҡайтыуы тормошобоҙҙо үҙгәрткәндәй бул- һа ла, икенсе яҡтан, дингә ышыҡланып, яман эштәрен башҡарған, ҡурҡыныс идеологияны алып барған төркөмдәр ҙә барлыҡҡа килде... Традицион диндән ситкә тайпылған йәштәрҙе күрергә теләмәүҙән мәсьәлә хәл ителмәйәсәк. Йәштәрҙең ҡайһыһы аңлап, ә күптәре, төшөнөп тә етмәйенсә, хәүефле дини ағымдарға эйәрә. Шуға күрә иң әһәмиәтлеһе - мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙе ошо тоҙаҡтан һаҡлап ҡалыу. Традицион динебеҙҙә уҡытыусы мөғәллимдәрҙең әҙерлекле булыуы мөһим. Дини ғилем биреүгә яуаплы ҡарарға кәрәк, осраҡлы кешеләрҙең уҡытыуын, курстар үткәреүен мотлаҡ туҡтатмаһаҡ, яҡшыға алып бармаҫ. Әлеге ваҡытта Иман йорттарын традицион юлда булған йәш имамдар менән тәьмин итеү кисектергеһеҙ мәсьәлә. Икенсе ағымға эйәргән йәштәр араһында аңлатыу эштәрен әүҙем алып барырға кәрәк. Үҙебеҙҙең телдә тәрән йөкмәткеле күләмле дини китаптар әҙерләү ҙә күптән өлгөргән мәсьәлә. Сөнки хәҙер йәштәр күпләп дингә килә. Улар дин йолаһын үтәүгә генә түгел, уның асылына төшөнөргә, был тәғлимәтте ныҡлап өйрәнеп, йәшәү рәүеше итеп алырға теләй. Дини етәксе уҡымышлы, юғары мәҙәниәтле, ғилемле, тәжрибәле һәм бөтә яҡлап аңлы булырға тейеш.
Румил Тәлғәт улы АҘНАБАЕВ, Йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге, Бѳтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе:
► “Телен һаҡлаған халыҡ — илен һаҡлаған халыҡ” тигән мәҡәл бар. Беҙ күп милләтле Башҡортостан ерендә йәшәйбеҙ. Башҡорт ҡоролтайы рәйесе булараҡ, тәү сиратта мине мәктәпкә беренсе класҡа килгән башҡорт балаларын башҡорт телендә уҡытмау мәсь- әләһе борсой. Үҙ телендә һѳйләшә белмәгән баланы бер нисек тә патриот итеп тәрбиәләп булмай. Тыуған илгә, ергә, телгә һѳйѳү, милләтең менән ғорур-ланыу туған тел аша ғына бирелә. Бѳгѳн мин йәштәргә илһөйәрлек тойғоһо ҡандан күсә, тип әйтер инем. Шуның ѳсѳн балаларығыҙҙы туған телегеҙҙә уҡытырға ты-рышығыҙ. Башҡорт телен яҡшы белгән бала сит телдәрҙе лә яҡшы үҙләштерә, иманлы, инсафлы була.
Наркис Фәдис улы АЛМАҠАЕВ, Башҡортостан Республикаһы прокурорының Федераль именлек, милләт-ара мѳнәсәбәттәр һәм экстремизмға ҡаршы тороу закондары үтәлешен күҙәтеү буйынса ѳлкән ярҙамсыһы:
► Милләт-ара мѳнәсәбәттәр - иң сетерекле мәсьәләләрҙең береһе. Әгәр ҙә был мәсьәләләрҙе урындағы власть кешеләре ишетергә теләмәһә, күрмәһә, был милли һәм дини нигеҙҙә ауыр конфликттарға килтерә, халыҡ был проблемаларҙы үҙе, законһыҙ ысулдар менән хәл итергә маташып ҡарай. Йыш ҡына конфликттар кѳндәлек тормошта тыуа, әгәр инде унда тѳрлѳ милләт вәкилдәре ҡатнашһа, экстремистар уны үҙҙәренең яуыз сәйәси маҡсаттарына ѳлгәшеү ѳсѳн этник-ара кѳсѳргәнеште кѳсәйтеү юҫығында файҙалана, ә киң мәғлүмәт саралары һәм Интернет уны эләктереп алып тарата һәм бының менән хәлде тағы ла ҡатмарлаштырып ебәрә. Һуңғы ваҡытта Интернет аша милләт-ара низағ тыуҙырған йәштәр менән эш алып барылды. Ҡайһылары закон тарафынан яуапҡа тарттырылды. Бындай күренештәр Белоретта ла булды.
Виктор Александрович ПЧЕЛИНЦЕВ, “Башҡортостан рустары Соборы” тѳбәк йәмәғәт ойошмаһының башҡарма комитеты рәйесе:
► Милләт-ара мөнәсәбәттәр башлыса дәүләт сәйәсәте аша яйға һалынһа, Рәсәйҙә конфессиялар
араһындағы диалог күп быуаттар дауамында донъяның ике төп диненең йәнәшә йәшәүе нигеҙендә ҡоролоп килде. Бер динде тотоусылар үҙҙәренең иманы һәм үҙаңы ярҙамында башҡа динде аңларға һәм хөрмәт итергә тырышты. Был конфессиональ диалог өсѳн дә, мөнәсәбәттәрҙәге асыҡлыҡ өсѳн дә яңы шарттар тыуҙыра. Беҙҙең тѳбәктә халыҡтар араһындағы диалог һәр ваҡыт йәшәп килә. Башҡортостанда төрлѳ конфессия вәкилдәре араһындағы мөнәсәбәттәр шул ҡәҙәр гармониялы һәм айыҡ аҡылға нигеҙләнгән идеялар менән һуғарылған, улар был мѳхиткә уйлап табылған проблемаларҙың үтеп инеүенә ҡаршы үҙенсәлекле бер иммунитет булдырҙы. Шуға күрә Башҡортостанда ислам-христиан мөнәсәбәттәренең хрис- тианлыҡтың үҙ конфессияһы эсендәге мөнәсәбәттәргә ҡарағанда ла нығыраҡ булыуы ғәжәп түгелдер. Һис шикһеҙ, милләттәргә, дингә ҡағылған диалог тыныслыҡ һәм татыулыҡ сәйәсәтен дауам иттереүҙә яңы мѳмкинлектәр асасаҡ.
Һѳйләшеүҙә ҡатнашҡандарҙың барыһының да сығыштары глобалләшә барған донъя шарттарында халыҡ-ара тыныслыҡты һаҡлап ҡалыу, милли мәҙәниәтте, телдәрҙе яҡлау һәм һаҡлау, милли мѳнәсәбәттәрҙең тѳрлѳ аспекттарын кѳйләү тураһында булды. Милләт-ара мѳнәсәбәттәрҙең нигеҙе булып киләсәктә лә ышаныс, асыҡлыҡ, бер-береңә ихтирам, диалог һәм ижад ҡалырға тейеш. Форумда шулай уҡ Баймаҡ, Әбйәлил имам- хатибтары ла сығыш яһаны. Башҡортостан райондары һәм ҡалаларында эшләп килгән мәсет, сиркәүҙәрҙе рәсми теркәү, документтарҙы тәртипкә килтереү, дини эштәрҙе әүҙемләштереү кеүек мәсьәләләр тураһында ла сығыштар тыңланды. Йәмәғәт эшендә актив ҡатнашҡан дин әһелдәренә бүләктәр, Рәхмәт хаттары тапшырылды.
С. МИНҺАЖИТДИНОВА.


text:
Мәсетле районы менән Первоуральск Хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө
Уҙған ял көндәрендә Башҡортостандың Мәсетле районы менән Свердловск өлкәһенең Первоуральск ҡала округы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Килешеүгә Мәсетле районы хакимиәте башлығы Юнир Солтанов менән Первоуральск хакимиәте башлығы Максим Федоров ҡул ҡуйҙы.
— Мәсетле районы Свердловск өлкәһе менән сиктәш, беҙҙе күп йыллыҡ дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек ептәре бәйләй, — тип билдәләне тантанала Юнир Солтанов. Уларҙың тамырҙары — беҙҙең тарихыбыҙҙа, дөйөм данлы эштәребеҙҙә, бөйөк Рәсәй ҡеүәтен нығытыуға төбәктәребеҙҙең индергән өлөшөнөң арта барыуында. Күп милләтле төбәктәребеҙ ҙур рухи-мәҙәни ҡеүәткә эйә. Первоуральскиҙа һәм өлкәнең башҡа ҡалаларында беҙҙең бик күп яҡташтарыбыҙ йәшәй.
Мәсетлеләр Первоуральскиға буш ҡул менән килмәгән. Еңеү майҙанында ҙур ауыл хужалығы йәрминкәһе үтте, унда район предприятиелары үҙ продукцияһын тәьмин итте. Ә район Мәҙәниәт йортоноң ижади коллективтары йөкмәткеле концерт бүләк итте.


text:
Башҡортостанда 2,2 миллиондан ашыу гүзәл зат вәкиле йәшәй — статистика
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Статистика мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда 2,2 миллиондан ашыу гүзәл зат вәкиле йәшәй. Республика халҡының күпселеген ҡатын-ҡыҙҙар тәшкил итә. 2014 йылдың 1 ғинуарына республикала 2,2 миллион ҡатын-ҡыҙ йәшәгән, был дөйөм халыҡ һанының 53 проценты. Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө алдынан Башҡортостанстат статистика күрһәткестәрен килтерҙе.
1000 ир-егеткә 1134 ҡатын-ҡыҙ тура килә, шуның менән бергә йәш буйынса ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың нисбәте төрлөсә. Әүәлгесә малайҙар ҡыҙҙарға ҡарағанда күберәк тыуа (1000 малайға 950 ҡыҙыҡай тура килә). 34 йәштән һуң ҡатын-ҡыҙҙар күпселекте тәшкил итә башлай. 70 йәшкә ҡатын-ҡыҙҙарҙың һаны йәштәш ир-егеттәргә ҡарағанда 1,7 тапҡырға күберәк. Күрһәткестәр буйынса, ҡатын-ҡыҙҙарҙың ғүмер оҙонлоғо — 75,8, ир-егеттәрҙеке — 63,7 йәш.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөнөң «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереү барышын тикшерҙе Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Өфөнөң «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереү барышын тикшерҙе
Рөстәм Хәмитов Өфөнөң «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереү барышын тикшерҙе Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
25 майҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Нефтсе» стадионын төҙөкләндереү барышын тикшерҙе.
Яңы спорт үҙәгендә төп һәм запас майҙандар, дүрт күнекмәләр майҙансығы, 15 мең урынлыҡ тамашасылар трибунаһы, фитнес үҙәге, еңел атлетика менән шөғөлләнеү өсөн залдар һәм административ-көнкүреш корпусы буласаҡ.
Стадионды реконструкциялау 2012 йылда башланған. Проекттың хаҡы 770 миллион һум тәшкил иткән. Хәҙерге көндә объектта биләмәне төҙөкләндереү һәм биналарҙы биҙәү эштәре тамамлана.
Рөстәм Хәмитов уйынсыларҙың кейем алмаштырыу бүлмәләрен, матбуғат үҙәген, тамашасылар трибунаһын ҡараны, төҙөлөш эштәренең сифаты тейешле кимәлдә түгеллеген билдәләне.
– Бының өсөн әллә күпме аҡса бүленгән. Эшләгәс, 50 йылға етерлек итеп эшләргә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Башлығы проектлаусыларҙы йәлеп итеп, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә асыҡланған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә ҡушты. Атап әйткәндә, төбәк етәксеһе тамашасылар трибунаһы аҫтындағы урындың йыйыштырыу өсөн уңайһыҙ булыуын билдәләне.
– Бында һәр ваҡыт таҙалыҡ һәм тәртип булырға тейеш, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
2014/2015 йылдар миҙгелендә Өфө футболсылары Пермдә, Саранскиҙа һәм Санкт-Петербургта уйындар уҙғара. Яңы майҙандағы тәүге матчын «Өфө» футбол клубы быйыл август айында уҙғарырға ниәтләнә.


text:
Баш ҡалала Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылды
Баш ҡалала Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
1 апрелдә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов республиканың дәүләт наградаларын тапшырҙы. Мәҙәниәт, төҙөлөш, ауыл һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, мәғариф, физик культура, һаулыҡ һаҡлау, фән, министрлыҡ һәм ведомство, электр селтәре, урман, транспорт һәм юл тармаҡтарында эшләгән 60 хеҙмәткәр һөнәри оҫталығы, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн Почет грамоталары, маҡтаулы исемдәр һәм рәхмәт хаттары менән билдәләнде.
«Бүләккә һеҙ һөнәри оҫталығығыҙ, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәтегеҙ өсөн лайыҡ булдығыҙ. Һеҙ төрлө өлкәләрҙә, иҡтисад тармаҡтарында эшләйһегеҙ, әммә барығыҙҙы ла эшкә яуаплы ҡарау, илһөйәрлек тойғоһо берләштерә. Көндәлек хеҙмәтегеҙ менән иҡтисад, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, спорт, социаль өлкәләрҙе үҫтереүгә ҙур өлөш индерәһегеҙ», — тип билдәләне Сергей Молчанов.
Ғаиләгә, балаларға, йәштәргә социаль-психологик ярҙам күрһәтеү республика үҙәгенең уҡытыусы-психологы Наталья Корнилова 20 йылдан ашыу һайлаған һөнәре буйынса эшләй һәм үҙ эшен бик ярата. Бөгөн ул Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнде.
«Был награда — беҙҙең коллективтың һәм республика социаль-психологик ярҙам хеҙмәтенең күп йыллыҡ эшмәкәрлегенә баһа. Бөгөн кешеләргә, айырыуса үҫеп килеүсе быуынға ярҙам күрһәтеү бик мөһим. Беҙ ауыр тормош хәлендә ҡалыусыларға һәр саҡ ярҙамға килергә әҙер, — тине Наталья Корнилова. — Эш — минең тормошом. Дәүләттән ярҙам алып, тәжрибәле коллегалар араһында эшләү хаҡында хыялланырға ғына мөмкин».


text:
- Подробности
- Просмотров: 185
“СПАДЧЫНА” (“Мираҫ”) Б а ш ҡ о р т о с т а н Р е с п у б л и к а һ ы б е л о р у с т а р ы н ы ң Р е с п у б л и к а м и л л и ‑ м ә ҙ ә н и ү ҙ ә г е, БР белорустарының рухи мәҙәниәтен үҫтереү, белорус телен, Белоруссияның милли традицияларын, ғөрөф‑ғәҙәттәрен, тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеү, дәүләт органдарында һәм йәмәғәт ойошмаларында белорустарҙың законлы мәнфәғәттәрен яҡлау маҡсаты м‑н булдырылған йәмәғәт ойошмаһы. Өфөлә урынлашҡан. 1996 й. ойошторола. БР Халыҡтары ассамблеяһы ағзаһы. Белорустарҙың “Балтика” тарихи‑мәҙәни үҙәге (Иглин р‑ны Балтика а.) м‑н хеҙмәттәшлек итә. “С.” составында 1600‑ҙән ашыу кеше бар (2009). “С.” ярҙамы м‑н Балтика һәм Пушкинский дөйөм белем биреү мәктәптәрендә белорус теле туған тел итеп өйрәнелә. Үҙәк тарафынан йыл һайын Раштыуа колядалары, Иван Купала, Дожинки, Дяды кеүек милли байрамдар һ.б. үткәрелә. “С.” ҡарамағында “Сябры” белорус халыҡ йырҙары ансамбле, Балтика ауыл мәҙәниәт йортоноң “Жавароначки” балалар ансамбле (2001 й. алып) эшләй. Рәйестәре: Н.Л.Лапука һәм В.Л.Линевич (1996 й. алып), И.Т.Лясович (2009 й. алып).
И.Т.Лясович
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
- Подробности
- Просмотров: 177
СУДТАР, енәйәт, граждандар һ.б. эштәрҙе ғәмәлдәге закондар һәм билдәләнгән процессуаль ҡағиҙәләр нигеҙендә ҡараусы дәүләт органдары. С. суд власын ғәмәлгә ашыра. Башҡорттарҙа хөкөм йола хоҡуғы нигеҙендә аҡһаҡалдар йыйыны, Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуынан һуң — бей, тархан һәм кенәздәр, һуңыраҡ староста һәм старшиналар тарафынан сығарылған. Ислам дине таралғас, шәриғәт судтары барлыҡҡа килгән. Башҡорт булмаған халыҡ араһында хөкөм эше, башҡорттар м‑н башҡа халыҡтар араһындағы эштәрҙе воевода суды ҡараған. Губерналар ойошторолоу м‑н суд вәкәләттәре губернаторға бирелгән. Башҡорт ихтилалдары (17—18 бб.) осоронда суд функцияларын ш. уҡ Башҡорт эштәре комиссияһы, Ҡазан йәшерен комиссияһы, Ырымбур йәшерен комиссияһы, Яйыҡ йәшерен комиссияһы үтәгән. “Бөтә Рәсәй империяһы губерналарына идара итеү өсөн учреждениелар”ға (1775) ярашлы ҡатлам С. индерелгән. Дворяндар өсөн (1801 й. алып ауыл кешеләре өсөн дә) Өфө, Бәләбәй, Бөрө, Бөгөлмә, Стәрлетамаҡ, Троицк ҡҡ. өйәҙ С.; сауҙагәр һәм мещандар өсөн — Өфө ҡала һәм губерна магистраттары; дәүләт крәҫтиәндәре өсөн Өфө юғары расправаһы, беренсе Өфө, Бәләбәй, Бөрө түбәнге расправалары (1796 й. тиклем) эшләгән. Өфө һәм Ырымбур ҡҡ. Енәйәт һәм гражданлыҡ суды палаталары апелляция баҫҡысы булған. Шулай уҡ махсус суд учреждениелары — Ырымбур һәм Өфө выждан С. (аҡылдан яҙғандар, дауалап булмаған ауырыуҙар, үҫмерҙәр һ.б. енәйәт эштәре б‑са), Өфө ҡалаһының етемдәр суды (сауҙагәр, мещан һәм крәҫтиәндәрҙең тол ҡалған ҡатындарын һәм етем балаларын опекаға алыусы ҡала магистраты эргәһендәге орган); Бәләбәйҙә, Бөрөлә, Стәрлетамаҡта, Өфөлә земство С. (ваҡ енәйәт һәм граждандар эштәре б‑са өйәҙ адм.‑полиция учреждениелары) эшләгән. Иң юғары суд органы — Сенат. 1788 й. башлап шәриғәт С. эшмәкәрлеген Ырымбур мосолман диниә назараты күҙәткән. Идара итеүҙең кантон системаһы осоронда граждандар С. м‑н рәттән башҡорт һәм мишәрҙәр өсөн хәрби С. һәм хәрби‑адм. суд органдары булған. “Башҡорттар тураһында положение” ға ярашлы улус суды ғәмәлгә индерелгән. Башҡортостан суд эшмәкәрлегендәге артабанғы үҙгәрештәр Суд реформаһын (1864) үткәреүгә бәйле. Революциянан (1917) һуң РСФСР ХКС‑ының суд т‑дағы 1‑се декреты (1917 й. нояб.) м‑н элекке суд учреждениелары бөтөрөлөп, революцион трибуналдар ойошторола, совет С. ойоштороу һәм эшмәкәрлек нигеҙҙәре (судьяларҙы һайлап ҡуйыу, С. эштәрҙе асыҡ ҡарау, ғәйепләнеүсенең яҡлауға хоҡуғы һ.б.) нығытыла; 1918 й. Бөтә Рәсәй ҮБК‑ның суд т‑дағы 2‑се декреты м‑н округ халыҡ С. ойошторола, РСФСР ХКС‑ының суд т‑дағы 3‑сө декреты нигеҙендә урындағы халыҡ С. ҡараған эштәр киңәйтелә, енәйәт һәм граждандар эштәре б‑са бүлектәр м‑н берҙәм кассация С. эшләй башлай. 1922 й. тиклем Башҡ. респ. биләмәләрендә Башҡ‑н революцион трибуналы һәм АСБР‑ҙың Халыҡ судьялары Советы, Өфө губернаһында Өфө губерна революцион трибуналы һәм Өфө губерна халыҡ судьялары Советы эшләй. 1923 й. БАССР‑ҙың Өлкә суды (ҡара: БР Юғары Суды) ойошторола. БР‑ҙа С. РФ Конституцияһына, БР Конституцияһына һәм “Рәсәй Федерацияһында суд системаһы тураһында” РФ законына (1996) һ.б. ярашлы эш итә; БР Конституция Суды, БР Арбитраж Суды, БР Юғары Суды, 31 район, 13 район-ара һәм 8 ҡала суды, 215 мировой судья (ҡара: Мировой Суд), Өфө гарнизоны хәрби суды (2015) эшләй.
А.Ф.Абдрахманов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Башҡортостанда торлаҡ төҙөлөшөнә иғтибар ҙур
Башҡортостан торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре буйынса Волга буйы федераль округында беренсе һәм Рәсәйҙә бишенсе урынды һаҡлай. Был турала БР Хөкүмәте ултырышында БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев хәбәр итте. Ултырыш 2009 йылда республикала торлаҡ төҙөлөшө йомғаҡтарына һәм 2010 йылға Республика маҡсатлы торлаҡ программаһын тормошҡа ашырыу буйынса бурыстарға арналды. Унда министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, муниципаль район һәм ҡала округы хакимиәте башлыҡтары, бүтән рәсми кешеләр ҡатнашты.
—2009 йылда ике миллион 352 мең квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырылды, был 2008 йыл кимәленә тап килә, — тип хәбәр итте Премьер-министр. – Шул иҫәптән муниципаль райондарҙа бер миллион 502,4 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлдө һәм сафҡа индерелде, был 2008 йыл кимәленә ҡарата 127,1 процент тәшкил итә, ә ҡала округтарында төҙөлөш күләмдәре кәмене – 2008 йылдағы күләмдең 72,7 проценты кимәлендә торлаҡ тапшырылды.
Былтыр Башҡортостандағынан күберәк Мәскәүҙә, Мәскәү өлкәһендә, Санкт-Петербургта һәм Краснодарҙа ғына төҙөлгән.
Шулай уҡ аҙ ҡатлы йорттар төҙөү уңышлы бара, 2001 йылдан алып үҫеш күҙәтелә. Былтыр дөйөм майҙаны 1,9 миллион квадрат метрҙан ашыу аҙ ҡатлы йорттар төҙөлгән, был 2008 йыл менән сағыштырғанда 11,9 процентҡа күберәк.
Төҙөлөш тармағындағы хәлдәр тураһында БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрының беренсе урынбаҫары Рәмил Хәлимов сығыш яһаны.
Ысынлап та, күптәр торлаҡлы булып ҡыуанған. Мәҫәлән, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, хәрби бәрелештәрҙә ҡатнашыусылар, инвалидтар, инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләр, күп балалы ғаиләләр, етем балалар, мәжбүри күскенселәр, радиация эҙемтәләрен бөтөрөүгә йәлеп ителеүселәр һәм башҡалар дәүләт тарафынан ҙур ярҙам алған һәм торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан. Йәштәр дәүләт ярҙамын үҙ иңендә тойған, 847 йәш ғаиләнең мөйөшлө булыуы — шуға асыҡ миҫал.
Көрсөккә ҡаршы сараларҙы тормошҡа ашырыу сиктәрендә, ул торлаҡ тармағында хәлдәрҙе көйләүгә йүнәлтелгән, шулай уҡ граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡ фондынан күсереү буйынса программаларҙы ғәмәлгә ашырыу йәһәтенән бик күп аҡса йәлеп ителгән. Һөҙөмтәлә биш мең төҙөүсе эш урыны тапҡан, 10,5 мең тирәһе граждан яңы йортҡа күсерелгән. Шәхси төҙөлөш урындарына инженерлыҡ коммуникацияларын үткәреүҙе финанслау өсөн 2009 йылда БР бюджетынан байтаҡ аҡса бүленгән.
1 мартҡа тиклем граждандарҙы күсереү тамамланырға тейеш, тине Раил Сарбаев.
Күп фатирлы торлаҡ йорттар төҙөү иҡтисади көрсөк менән бәйле ҡайһы бер ҡаршылыҡтарға ла осраған. Был банкыларҙың халыҡҡа бик аҙ күләмдә ипотека биреүе менән аңлатыла.
Башҡортостанда 2007 – 2010 йылдарға иҫәпләнгән “Үҙ йортом” аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү республика маҡсатлы программаһын бойомға ашырыу дауам итә. Бөгөн өс төҙөлөш майҙансығы үҙләштерелә – Шамонин, Жуков һәм Дорогин ауылдарында төҙөлөш ҡыҙыу бара. Тағы ла Йоматау, Зубов һәм Мармылев ауылдары янында төҙөлөш эштәрен башлау күҙҙә тотола. Программа нигеҙендә, эконом-класлы аҙ ҡатлы торлаҡтың бер квадрат метры 11-14 мең һум торасаҡ. 15 төрлө дөйөм майҙаны 54, 72 һәм 90 квадрат метрлы өйҙәр тәҡдим ителә. 2009 йылда бының өсөн дәүләт тос ярҙам күрһәтте – Шамонин һәм Жуков ауылдарында меңгә яҡын аҙ ҡатлы йорт төҙөлдө. БР Хөкүмәте республика район һәм ҡалаларында киләсәктә лә был йүнәлештә эште киң йәйелдерергә планлаштыра. Биш йыл эсендә бөтәһе 10 меңдән ашыу йорт төҙөләсәк.


text:
Илдар Ғарифуллин Ҡариҙел районы башлығы итеп тәғәйенләнде
10 майҙа Ҡариҙел районы муниципаль район Советы депутаттары Илдар Ғарифуллинды контракт буйынса район хакимиәте башлығы итеп раҫланы.
Ул 1963 йылдың 25 мартында Өфөлә тыуған. Ике юғары белемгә эйә — Башҡорт дәүләт университетын һәм Урал дәүләт юридик академияһын тамамлаған, Башҡортостандың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре.
Ҡараяр урта мәктәбендә уҡытыусы, директор урынбаҫары, директор булып эшләй. 1999 йылдан Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, ә 2010 йылдан әлегә тиклем хакимиәт башлығының беренсе урынбаҫары була.


text:
Граждандарыбыҙ пенсияларын 42 миллион һумға арттырҙы
Башҡортостанда Пенсияларҙы дәүләт ҡушма финанслауы программаһы буйынса өҫтәмә страховка взностары сифатында граждандарҙан 42 миллион һумдан ашыу аҡса килгән. Башҡортостан Республикаһы был Программала иң әүҙем ҡатнашыусыларҙың береһе булып тора.
Дәүләт ҡушма финанслауына иҫәп тотоу өсөн Программала ҡатнашыусы үҙенең буласаҡ пенсияһы фондына йыл буйына кәмендә 2000 һум аҡса күсерергә тейеш. Шул осраҡта дәүләт был аҡсаларҙы ике тапҡырға арттыра. Ай һайын йәки бер тапҡыр индереп, үҙ предприятиеңдың бухгалтерияһы аша ла, шулай уҡ үҙегеҙ теләгән банк аша ла түләргә мөмкин. Программа тәүге взносты индергән көндән алып ун йылға иҫәпләнгән. Ҡушма финанслауҙың өсөнсө яғы булып бының өсөн һалым льготалары алыусы эш биреүсе сығыш яһай ала.
Ғаризаны йәшәгән урын буйынса Пенсия фондының территориаль органына үҙең мөрәжәғәт итеп, йәки үҙ эш биреүсең аша, йә булмаһа трансферагент аша ла бирергә мөмкин.
Рәсәй Пенсия фондының БР буйынса бүлексәһе мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Пенсияларҙы дәүләт ҡушма финанслауы программаһы тураһында закон ғәмәлгә индерелгәндән алып республика райондарында һәм ҡалаларында Рәсәй Пенсия фонды территориаль идаралыҡтарына 82 меңдән ашыу ғариза бирелде.


text:
Республика халҡына - тиҙ хоҡуҡи ярҙам
"Версия Башкортостана" социаль-хоҡуҡи аҙналыҡтың “ҡыҙыу линияһына” шылтыратығыҙ — һәм һеҙгә мөхәрририәт ҡунаҡтары - адвокаттар, прокурорҙар, һәр төрлө ведомство хеҙмәткәрҙәре кәңәштәре менән ярҙам итер. Шишәмбе, 22 июндә, тиҙ хоҡуҡи ярҙамын һеҙгә Өфө адвокаты Ринат Ишмөхәмәтов тәҡдим итә.
Был хеҙмәт бушлай күрһәтелә һәм мохтаждарҙың барыһы ла ҡуллана ала, бары (8-347) 272-79-16 номерҙарын йыйырға ғына кәрәк. Шылтыратыуҙар 15-00-дән 17-00-гә тиклем ҡабул ителә. Йәнә бер ҡабатлайбыҙ, был даими рубрика, граждандар менән әңгәмәләшеү айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбелә үткәрелә. Үрҙә күрһәтелгән телефон номерына шылтыратып, квалификациялы юрисҡа ҡыҙыҡһындырған һорауығыҙҙы бирегеҙ!
«Ҡыҙыу линия»ға гражданлыҡ эштәре, шулай уҡ енәйәт эштәре менән бәйле бик күп һорауҙар менән мөрәжәғәт итәләр. Был ике сәғәт эсендә бирелгән барлыҡ һорауҙарға яуаптар "Версия Башкортостана" гәзитенең яҡын көндәрҙәге һандарында баҫылып сыға.
Киләһе "ҡыҙыу линия" 13 июлдә үтәсәк. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үҙ һорауыңды гәзиттең 15-се битенән ҡырҡып алынған купонға ла яҙып ебәрергә мөмкин – яуап “Һеҙҙең хоҡуҡ” рубрикаһында баҫылып сығасаҡ.


text:
Аграрийҙар Тамбовта Рәсәй фермерҙарының XXII съезында ҡатнаша
Тамбовта Рәсәйҙең Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһының (АККОР) XXII съезы асылды. Унда БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко етәкселегендә Башҡортостан аграрийҙары делегацияһы ла ҡатнаша. Көн тәртибендәге мәсьәләләр иҫәбендә — фермер хужалығының бөгөнгө хәле һәм проблемалары, ауылда хужалыҡ итеүҙең бәләкәй формаларын үҫтереүҙә дәүләттең ролен күтәреү, АККОР-ҙың 2010 йылдағы эш йомғаҡтары һәм киләсәккә бурыстар.
Башҡортостан ауыл хужалығын үҫтереүҙә фермерлыҡ, ауылда хужалыҡ итеүҙең башҡа бәләкәй формалары һиҙелерлек роль уйнай. Республикала ауыл хужалығы продукцияһы етештереү менән шөғөлләнеүсе 4122 крәҫтиән (фермер) хужалығы, 292 шәхси эшҡыуар эшләй һәм 580 мең самаһы шәхси ярҙамсы хужалыҡ иҫәпләнә.
Республика иҡтисадында ауыл эшҡыуарлығының роле йылдан-йыл арта. Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ҡарамағында 482,6 мең гектар ауыл хужалығы ерҙәре иҫәпләнә, граждандарҙың шәхси файҙаланыуында — 281 мең гектар.
Фермерҙар 877,7 мең баш самаһы һыйыр малы, 276,5 мең сусҡа, 789,2 мең һарыҡ һәм кәзә, 91 мең йылҡы малы, 259,3 мең умарта күсе, 5,4 млн ҡош-ҡорт аҫрай.
2010 йылда ауыл хужалығы продукцияһы етештереүҙең дөйөм күләмендә крәҫтиән (фермер) һәм шәхси ярҙамсы хужалыҡтар өлөшө 72,4 процент тәшкил итте.
Башҡортостанда шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереүгә ярҙам итеү өсөн «2010-2012 йылдарға Башҡортостан Республикаһында шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү республика программаһы» ғәмәлгә индерелгән.
Съезд халыҡты аҙыҡ-түлек менән тәьмин итеүгә һәм Рәсәй ауылын тергеҙеүгә хужалыҡ итеүҙең бәләкәй формалары өлөшөн артабан арттырыу юлдарын билдәләргә тейеш.


text:
Үткән ял көндәрендә автоаварияларҙа 11 кеше һәләк булған
Үткән йома, шәмбе, йәкшәмбе көндәрендә республика юлдарында 49 юл-транспорт һәләкәте теркәлгән, 11 кеше һәләк булған, 56-һы йәрәхәт алған.
Иң ҡурҡыныс авария йома көндө Белорет районында булған. Ҙур тиҙлек менән килгән «Лада Приора» ҡаршы хәрәкәт һыҙатына сығып, «Урал» машинаһына бәрелгән. Еңел автомобилдә булғандарҙың барыһы ла – водитель һәм дүрт пассажир – урында уҡ һәләк булған. «Урал» машинаһы водителе зыян күрмәгән, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығының матбуғат хеҙмәте.


text:
«Скай Экспресс» авиакомпанияһы «Өфө – Мәскәү» рейстарын көн һайын яһаясаҡ
1 декабрҙән «Скай Экспресс» (Sky Express) авиакомпанияһы «Өфө – Мәскәү» рейсын башҡарыу йышлығын арттыра, ул хәҙер көн һайын осасаҡ. Ә киләһе йылда был компания Мәскәүгә осоу йышлығын тәүлегенә ике рейсҡа тиклем арттырырға планлаштыра.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, «Скай Экспресс» Мәскәүҙән Өфөгә тәүге рейсын 1 ноябрҙә яһағайны. Был йүнәлеш авиакомпанияның 12-се регуляр осоштар йүнәлеше булды. Самолет «Внуково» аэропортынан 01 сәғәттә оса, Өфөгә 05 сәғәт 15 минутта килә. Өфөнән кире рейс — урындағы ваҡыт менән 06 сәғәт 40 минутта. Самолет Рәсәйҙең баш ҡалаһына 07 сәғәттә барып етә.
Уңайлы осоштар графигы пассажирҙарға Мәскәүгә лә, Өфөгә лә иртәнсәк барып етергә һәм эш көнөн ике ҡалала ла уңышлы үткәрергә мөмкинлек бирә. Йәкшәмбе көндәрендә «Скай Экспресс» Мәскәүгә көндөҙгө ваҡытта рейс яһай: Өфөгә 16 сәғәт 10 минутта килә, Өфөнән 17 сәғәт 25 минутта оса. Рейстар ярайһы уҡ арзан тарифтар буйынса башҡарыла — бер яҡҡа 2000 һумдан алып.


text:
Республиканан ике мосолман эшмәкәре Кувейттағы халыҡ-ара семинарҙа ҡатнашты
Башҡортостан вәкилдәре Рәсәй делегацияһы составында Кувейт дәүләтенең «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара үҙәгендә үткән семинарҙа ҡатнашты. Рәсәй делегацияһы составына 18 кеше – Мәскәү, Пенза, Татарстан, Башҡортостан, Чечня, Дағстан һәм Кемерово өлкәһенән 18 мосолман эшмәкәре инде. Башҡортостан исеменән халыҡ-ара форумда БР мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф мәсьәләләре буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәхов менән Күгәрсен районы имам-мөхтәсибе Рәсүл Янбаев сығыш яһаны.
БР мосолмандары Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, Әл-Кувейтҡа сәфәр барышында мәзхәб, ышаныу һәм патриотлыҡ, джиһад тойғоларының нисбәте, исламда лидерлыҡ мәсьәләләре буйынса лекциялар уҡылған. Рәсәй менән артабан хеҙмәттәшлек итеүгә һәм диалог алып барыуға әҙер булыуын белдергән Кувейттың вакиф һәм ислам эштәре буйынса министры урынбаҫары, «Әл-Васатыйя» үҙәге етәксеһе доктор Адель Әл-Фәләх менән осрашыуҙа семинарға йомғаҡ яһалған.
Әйтергә кәрәк, Башҡортостан вәкилдәренең «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара үҙәгенә (Кувейт) сәфәрҙәре былтырҙан алып ойошторола. Бындай хеҙмәттәшлектең төп инициаторҙары булып М.Солтанова исемендәге Ислам колледжы директоры Илдар Малахов менән доктор Адель Әл-Фәләх сығыш яһаған. Бер йыл эсендә ғәрәп дәүләтенә Башҡортостандың дини эшмәкәрҙәре, вуз уҡытыусылары һәм башҡарма власть вәкилдәре барып ҡайтҡан. «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара фәнни-ағартыу үҙәге белгестәре урталыҡты тотоусы ислам буйынса курстар һәм семинарҙар үткәреү өсөн программалар әҙерләй һәм уларҙы тормошҡа ашыра.


text:
Башҡортостан вуздары ректорҙары Шишмә районында күсмә ултырыш үткәрәсәк
Башҡортостан вуздарының Ректорҙар советы күсмә ултырыштар үткәрергә ниәтләй, был саралар сиктәрендә республика халҡы менән осрашыуҙар планлаштырыла. Атап әйткәндә, вуз етәкселәре Бәләбәй, Дыуан, Дүртөйлө, Шишмә райондарына, Стәрлетамаҡ ҡалаһына барырға планлаштыра.
Фекер алышыуҙарҙың төп темаһы — «Башҡортостан Республикаһында юғары белем биреү: тардициялар, тәжрибә, инновациялар».
Күсмә сессияларҙа Өфөлә белем алыусы студенттарҙың, шулай уҡ тиҙҙән вуздарға уҡырға инәсәк мәктәп уҡыусыларының ата-әсәләре ҡатнашасаҡ. Осрашыуҙарҙа шулай уҡ муниципаль берәмектәрҙең уҡытыусылары, урта махсус уҡыу йорттары педагогтары ҡатнашасаҡ.
Беренсе бындай сара шаршамбы, 8 февралдә, Шишмә ауылында үтәсәк. Унда М.Аҡмулла исемендәге БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин, БашДУ ректоры Әхәт Мостафин, ӨДНТУ ректоры Айрат Шаммазов, БДАУ ректоры Илдар Ғәбитов, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Наталья Солодилова ҡатнашасаҡ.


text:
Хуплайым һәм яҡлайым
- Владислав Геннадьевич, Һеҙ хакимиәт башлығы, “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының Белорет территориаль бүлексәһе етәксеһе булараҡ, был проектты нисек ҡабул иттегеҙ? Бѳгѳнгѳ кѳндә, йәғни хәл итәһе иҡтисади, социаль мәсьәләләр кѳн һайын арта барған ваҡытта, был проекттың халыҡ ѳсѳн әһәмиәте бармы?
- Иң беренсе ошо райондың, ҡаланың ябай гражданины булараҡ, шулай уҡ етәксе, партия ағзаһы булараҡ та яуабым бер: ил ниндәй генә ҡатмарлыҡтар кисергән осорҙа ла, халыҡтың рухын күтәреү, шәхестәренең исемен киләһе быуындарға еткереү кеүек изге эште онотмаған. Һәр яңы кѳн яңы мәсьәләләр тыуҙыра һәм мѳмкинлектән сығып хәл итергә тырышабыҙ, уңайлыҡтар тыуҙырабыҙ. Ә инде район халҡына “Яҡташтар” проектына әүҙем ҡушылып, үҙҙәренең шәхестәрен онотмауын, уларҙың исемдәрен мәңгеләштереүҙе хәстәрләүҙәрен хуплайым һәм рәхмәт белдерәм. Проекттың ниндәй әһәмиәткә эйә булыуын киләсәк күрһәтер, сѳнки бѳгѳн районды, ҡаланы күтәреү ѳсѳн башҡарылған бѳтә эштәргә баһаны үҫеп килгән йәш быуын билдәләйәсәк. “Яҡташтар” проектына ингән шәхестәрҙең изге эштәре тарих китаптарына индерелер, бәлки, һәм парта артында ултырып, ейән-ейәнсәрҙәре ҙур ғорурлыҡ менән уларҙың автобиографияһын, район ѳсѳн үҙҙәрен йәлләмәй эшләүҙәрен ѳйрәнер.
- Тимәк, проект ваҡытлы һәм халыҡсан?
- Һис шикһеҙ. Беҙҙең Белорет ере Башҡортостанға, Рәсәйгә күпме арҙаҡлы шәхестәр тыуҙырған, тотош ил күтәрелгән һуғышта ла, тыныс ваҡытта фиҙаҡәр хеҙмәттә лә, сәнғәттә лә, халыҡ хужалығының бѳтә тармаҡтарында ла алдынғыларыбыҙ етерлек. Был проектты уйлап тапҡан, халыҡҡа тәҡдим иткән “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһы ағзаларына, тәү сиратта, проектты хуплап ҡаршылаған һәм уға “йәшел юл” биргән Башҡортостан Республикаһы Президенты Рѳстәм Зәки улы Хәмитовҡа Иҙел башы халҡы исеменән рәхмәт белдерәм. Халыҡ үҙенең данлы улдарын һәм ҡыҙҙарын белергә, онотмаҫҡа тейеш, тип уйлайым.
- Әңгәмәгеҙ ѳсѳн рәхмәт, Владислав Геннадьевич.
үҙ хәбәрсе.


text:
“Микроген” ғилми-етештереү берекмәһендә терәк-хәрәкәт ағзаларында тән туҡымаһы тарҡалыу сирҙәрен дауалау өсөн препарат уйлап табылды. Предприятиеның Өфө филиалында етештерелгән яңы дарыу “Хондролон-про” тип атала.
Сыуаҡ көндәрҙең береһендә Смаҡай ауылының 300 йыллыҡ бай, сал тарихын билдәләү өсөн тыуып үҫкән ғәзиз төйәгебеҙгә ҡайтып, ата-бабаларыбыҙҙың изге һөйәктәре күмелгән зыярат янындағы тауға оло йыйынға ашҡындыҡ. Йыйын башҡорттарҙың иң яратҡан байрамы һаналған, ул хатта йот йылында ла үткәрелгән.
Украинала парламент һайлауҙары уҙыуы, Рәсәй Президенты Владимир Путиндың “Валдай клубы”нда донъя сәйәсәтенә ҡарата сығышы уҙған аҙнаның төп ваҡиғалары иҫәбенә инде.
Ваҡыт аға, заман үҙгәрә. Шул саҡта рухи ҡибла кешегә көс, ныҡлыҡ бирә. Көйәрмән дә шулай яратҡан командаһы менән шатлыҡта ла, ҡайғыла ла бергә.
“Мәскәү — уртаҡ йортобоҙ” төбәк-ара фестиваленең программаһына ярашлы, Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә Башҡортостан Республикаһы көнө үткәрелде.
Йылайырҙа Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында урман сәнәғәтен үҫтереү мәсьәләләре буйынса күсмә кәңәшмә уҙғарылды. Унда муниципаль берәмек башлыҡтары, Урман сәнәғәтселәре союзы вәкилдәре һәм инвесторҙар ҡатнашты. Сара барышында Баймаҡ һәм Йылайыр райондарындағы ағас эшкәртеү производстволары менән таныштылар.
Район хакимиәтендә “Торлаҡ” айырым маҡсатлы федераль программаһына ярашлы күп балалы 23 йәш ғаиләгә йорт һатып алыуға (төҙөүгә) социаль түләү алыу хоҡуғы биргән таныҡлыҡ тапшырыу тантанаһы булды.
Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев Рәсәйҙәге суд реформаһының 150 йыллығына арналған конференцияла сығыш яһаны.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Әлшәй районына эш сәфәре барышында агросәнәғәт комплексы предприятиеларын, социаль объекттарҙы ҡарап сыҡты.
Артҡа 1 ... 4 5 6 7 8 9 10 11 12 ... 40 Алға
Бит башына
Журналист тикшергән мәғлүмәттәрҙән
СССР Оборона буйынса халыҡ комиссариатының 1942 йылдың 8 апрелендәге бойороғона ярашлы, Өфөлә ойошторолған һәм әҙерлек үткән 112-се ирекле Башҡорт кавалерия дивизияһы хәрәкәт итеүсе армияға ебәрелә. Ошо уҡ йылдың 1 майында 8-се кавалерия корпусына (корпус командиры А.С. Жидов) ингән дивизия ант бирә һәм хәрби ҡорал ҡулланып күнекмәләр үтә.


text:
Өфөлә «Мәҙинә» мәсете асылдыФото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
Өфөлә «Мәҙинә» мәсете асылды
Өфөлә «Мәҙинә» мәсете асылдыФото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөнөң Инорс биҫтәһендә «Мәҙинә» мәсете асылды. Тантанаға Юғары мөфтөй, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин, Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Дәүләт һәм конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет рәйесе Вячеслав Пятков, власть һәм республика, күрше өлкәләрҙән мосолман руханиҙары вәкилдәре йыйылды.
— Беҙ күп конфессиялы республикала йәшәйбеҙ. Хөрмәтле Юғары мөфтөйгә дини хеҙмәте өсөн йәнә рәхмәт белдерәм, — тине Вячеслав Пятков.
Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яңы ғибәҙәтхана административ бинаның дүртенсе ҡатында урынлашҡан. Элек бында ҡаҙанлыҡ бүлмәһе булған. Эшҡыуарҙар уны һатып алып, ярты йыл эсендә төҙөкләндергән. Мәсеттә ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн айырым намаҙ уҡыу залдары бар.
— Был ғәжәйеп мәсет: манара ла, миһраб та юҡ. Күп йылдар инде Инорс биҫтәһендә йәшәүсе мосолмандар ҡуртымға алынған фатирҙың бер нисә бүлмәһендә намаҙ уҡыны. Мосолмандар ойошмаһына ярҙам итергә теләүсе кешеләр табылды һәм улар бер нисә йөҙ кеше һыйҙырышлы бинаны төҙөкләндерҙе, — тип билдәләне Тәлғәт Тажетдин.
Тантаналы өлөштән һуң Юғары мөфтөй йома намаҙын уҡыны. Намаҙ тамамланғас, бөтә ҡунаҡтарҙы ла байрам өҫтәле көтә ине.


text:
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты Советы ултырышында телде һаҡлау өсөн республика кимәлендә маҡсатлы программа әҙерләргә һәм уны Башҡортостан Хөкүмәтенә тәҡдим итергә тигән ҡарар сығарылды. Программа 1991 йылдың 25 октябрендә ҡабул ителгән “Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында” 1807-1-се Рәсәй Федерацияһы Законына, 2012 йылдың 19 декабрендә Рәсәй Федерацияһы Президентының 1666-сы Указы менән раҫланған “Рәсәй Федерацияһының 2025 йылға тиклемге дәүләт милли сәйәсәте стратегияһы”на, 1999 йылдың 15 февралендә сыҡҡан “Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында”ғы 216-сы Башҡортостан Республикаһы Законына ярашлы эшләнәсәк һәм Башҡортостандың дәүләт телдәрен, туған телдәрҙе һаҡлап ҡалыу, өйрәнеү, үҫтереү, функциональ ҡулланыу, шулай уҡ республикабыҙҙан ситтә башҡорт теленең мәнфәғәттәрен яҡлау өсөн шарттар тыуҙырыуҙы маҡсат итеп ҡуя. 2018 – 2022 йылдарға иҫәпләнгән документ милли мәғариф менән бер рәттән башҡорт телендәге киң мәғлүмәт сараларын һаҡлауҙы һәм үҫтереүҙе лә күҙ уңында тоторға тейеш.
Хөрмәтле туғандар! Программаны тулыландырыуға һеҙ ҙә үҙ өлөшөгөҙҙө индерә алаһығыҙ. Башҡорт телен һаҡлау һәм үҫтереү өсөн ниндәй саралар күрелергә тейеш? Нигеҙле һәм төплө тәҡдимдәрегеҙҙе беҙҙең электрон адресҡа ебәрә алаһығыҙ: kurultay-ufa@mail.ru.
Бәйләнеш өсөн телефон: 8 – (347) -246-32-47.
Тәҡдимдәр 15 сентябргә ҡәҙәр ҡабул ителә.
Просмотров (32)


text:
- Подробности
- Просмотров: 590
ГЕОМОРФОЛОГИЯ (гео..., гр. morphe‑... — форма һәм ...логия), Ер өҫтө рельефы т‑дағы фән. Рельефтың морфологияһын, генезисын, йәшен һәм хәҙ. динамикаһын өйрәнә. Дөйөм, төбәк, ғәмәли Г., палеогеоморфологияға; тикшеренеүҙәрҙең йүнәлешенә ҡарап планета, структура, климат, антропоген Г., орографияға һ.б. бүленә. Г. география һәм геология фәндәре комплексы м‑н тығыҙ бәйле. Терр‑я рельефының төҙөлөшө һәм үҫеше т‑дағы мәғлүмәттәр геология‑разведка эштәре м‑н бәйле мәсьәләләрҙе сискәндә файҙаланыла. Башҡортостан терр‑яһы рельефының тәүге тасуирламалары Ырымбур экспедицияһы(1734—44), Академик экспедициялар материалдарында килтерелә. 19 б. 20‑се йй. А.Я.Купфер Урта Уралдың һәм Көньяҡ Уралдың төньяҡ өлөшөнөң орографик схемаһын төҙөй; Г.П.Гельмерсен, Э.К. Гофман, А.Гумбольдт Башҡортостан (Көньяҡ)Уралында комплекслы маршрут тикшеренеүҙәре үткәрә. Рельеф т‑да мәғлүмәттәр Уралдың геологияһын өйрәнеүгә (Р.Мурчисон, Ф.Н. Чернышёв), Һамар—Златоуст т. юлын төҙөү м‑н бәйле эҙләнеүҙәргә (Д.Л.Иванов, С.Н.Никитин) арналған эштәрҙә урын ала. Ҡазан тәбиғәт белеме йәмғиәте экспедициялары һөҙөмтәһендә П.И.Кротов тарафынан Урал алдының һәм Урта Уралдың орографияһы өйрәнелә. С.С.Неуструев, Д.Н.Соколов һ.б. хеҙмәттәрендә рельефтың тасуирламаһы һәм уның боронғо ландшафт элементтары м‑н бәйләнеше бирелә. 1924 й. А.А.Борзов — Башҡортостан Урал алдының рельефын, 1925 й. А.А.Григорьев Башҡортостан (Көньяҡ) Уралы рельефының яруслы төҙөлөшөн тасуирлай. 1927 й. И.М.Крашенинников Көньяҡ Уралды һәм Урал алдын геоморфол. районлаштырыу схемаһын эшләй. 30‑сы йй. респ. терр‑яһында йылға террасаларының, дүртенсел һәм неоген ҡатламдарының төҙөлөшөн системалы өйрәнеү башлана (Н.П.Вербицкая, К.В.Никифорова, О.И.Ожиганова, В.Л.Яхимович һ.б.). Сыбар ашалыу ҡабығы б‑са тәүге тикшеренеүҙәр (Г.В.Вахрушев), Көньяҡ Урал рельефының төҙөлөшөн һәм барлыҡҡа килеүен комплекслы тасуирлау (Н.В.Башенина) үткәрелә, Көньяҡ һәм Урта Уралдың тәүге геоморфол. картаһы эшләнә. 50‑се йй. алып — Геология институтында, 70‑се йй. башлап БДУ‑ла, БДПУ‑ла системалы геоморфол. һәм неотектоник тикшеренеүҙәр алып барыла. 60—90‑сы йй. геоморфогенездың эске һәм тышҡы процестарының үҙ‑ара йоғонтоһо, геоморфол. карта төшөрөүҙә тарихи принциптар өйрәнелә (Н.П. Варламов, Н.М.Грамматчикова, Н.Ф. Данукалов, Г.С.Сенченко, Р.А. Фәтҡуллин, Г.Т.‑Г.Турикешев, А.В. Сиднев, П.Н.Швецов һ.б.). Тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһе б‑са Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының көнсығыш битләүенең (Н.Н.Яхимович, 1964), Көньяҡ Уралдың тау өлөшөнөң (Вербицкая, 1965) геоморфол. карталары төҙөлә. 70‑се йй. яңы йүнәлеш — палеогеоморфология үҫеш ала. Карст процесында һәм хәҙ. гидросфераның барлыҡҡа килеүендә, ашалыу ҡабығы формалашыуҙа һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының көнсығыш битләүендә күлдәр барлыҡҡа килеүҙә неотектониканың роле тикшерелә. БР‑ҙың хәҙ. рельефының морфологияһы һәм гипсометрияһы, иртә плиоценда күмелгән йылға селтәре өйрәнелә; респ. платформа өлөшөнөң хәҙ. вертикаль хәрәкәтен өйрәнеү методикаһы эшләнә; Башҡортостан Көньяҡ Уралының көнсығыш битләүендәге алтын мәғдәнле райондарҙың геоморфол. һәм морфоструктур карталары төҙөлә.
Әҙәб.: Р о ж д е с т в е н с к и й А.П. Новейшая тектоника и развитие рельефа Южного Приуралья. М., 1971; шул уҡ. Вопросы геологии и геоморфологии Южного Урала и Приуралья: сб. ст. Уфа, 1989.
А.П.Рождественский
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
«Инеш» нәшриәтендә яҙыусы һәм журналист, Ш.Бабич исемендәге хөкүмәт йәштәр премияһы лауреаты Айгиз Баймөхәмәтовтың «Әкиәтһеҙ бала саҡ» тигән китабы рус телендә донъя күрҙе. Йәш яҙыусының был икенсе китабы, етем балаларҙың тормошо хаҡында «Ҡалдырма, әсәй!» повесының дауамы булып тора. Әҫәрҙе рус теленә Айгөл Ғәйнуллина тәржемә иткән.
Китапта өс республиканың халыҡ шағирҙары: Ҡәҙим Аралбай (Башҡортостан), Роберт Миңнуллин (Татарстан), Юрий Семендерҙың (Сыуашстан) рецензиялары бирелгән. Был осраҡлы түгел. Айгиздең ижады Башҡортостанда ғына түгел, күрше республикаларҙа ла әҙәбиәт һөйөүселәргә яҡшы таныш. Уның беренсе китабы рус, сыуаш, татар, ҡаҙаҡ, азербайжан телдәренә тәржемә ителгән.
«Әкиәтһеҙ бала саҡ» китабы рус телендә ике мең данала сыҡҡан.
Сығанаҡ: "Башинформ"


text:
Өфөлә «Китап» нәшриәтендә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның 110 йыллығына китап баҫылып сыҡты. Йыйынтыҡҡа уның быға тиклем баҫылмаған мәҡәләләре, ижади портреттар, арнауҙар һәм Биишева хаҡында иҫтәлектәр ингән. Башҡорт һәм рус телдәрендә яҙылған күп кенә материалдар тәүгә донъя күрҙе.
Яҙыусының китаптың беренсе бүлегендәге мәҡәләләре һәм очерктары ҙур иғтибарға лайыҡ. Мәҡәләләр 1943-1980 йылдарҙы үҙ эсенә ала. Улар башҡорт бейеүенә һәм Салауат Юлаев һәйкәленә, композитор Заһир Исмәғилевҡа, шағир, Советтар Союзы Геройы Муса Йәлилгә, яҙыусылар Һәҙиә Дәүләтшинаға, Сәғит Агишҡа, Һаҙи Таҡташҡа, йырсы Әсмә Шайморатоваға, бейеүсе Рәүилә Хажиеваға, хеҙмәт геройы Ләйлә Мәрҙәншинаға һәм башҡа билдәле мәҙәниәт, әҙәбиәт эшмәкәрҙәренә бағышланған.
Икенсе бүлектә Зәйнәб Биишеваның коллегалары һәм яҡындарының шиғри арнауҙары, иҫтәлектәре тупланған. Улар араһында — Зәйтүнә Шәрипова, Ғилемдар Рамазанов, Марат Минһажетдинов һәм башҡаларҙың тәүге тапҡыр баҫылған мәҡәләләре. Яҙыусының улы, ҙур ғалим-химик Тельман Әминевтың, ейәнсәре, әлеге көндә Чехияла йәшәгән йәмәғәт һәм сәйәси эшмәкәр Йәмилә Стехликованың очерктары айырыуса ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.
Китаптың төҙөүсеһе һәм инеш һүҙ авторы — Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай.
«Китап өҫтөндә эш йылға яҡын барҙы. Республиканың Китап палатаһында, Башҡортостандың Милли китапханаһында, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы радиоархивында материалдар яйлап тупланды. Баҫма шуныһы менән үҙенсәлекле: ундағы материалдар: текстар, Зәйнәб Биишеваның ғаилә архивынан һирәк осраған фотоһүрәттәр, документтар тәүге тапҡыр донъя күрҙе», — тип һөйләне төҙөүсе.
Китап 1000 дана менән сыҡты. Исем туйы 7 февралдә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала уҙа.


text:
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителдеФото: Олег Яровиков
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителде
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителдеФото: Олег Яровиков
«Болоттар» заманса сәнғәт үҙәге Өфө тамашасыларына «Домашниковтар. Атаһы һәм улы» сәнғәт күргәҙмәһен тәҡдим итте. Экспозиция 20-се быуаттың билдәле рәссамы Борис Домашниковтың тыуыуына 90 йыллыҡҡа арналған. Рәссамдың исеме Башҡортостандың һынлы сәнғәт йылъяҙмаһында күптән мөһим урындарҙың береһен биләгән. Уның һуңғы күргәҙмәһе 10 йылдан элегерәк уҙҙы.
Борис Домашниковтың рәсемдәре Рәсәйҙең һәм донъяның эре музейҙарында, шәхси коллекцияларҙа, шул иҫәптән Дәүләт Третьяков галереяһында, Сәнғәт академияһында, Дәүләт Көнсығыш халыҡтарының сәнғәт музейында, Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт музейында урынлашҡан.
Виктор Борисович — күренекле рәссамдың улы, шулай уҡ художестволы ижад юлын һайлаған һәм үҙенең шәхси төшөрөү алымын тапҡан. Уның эштәре шулай уҡ экспозицияла күрһәтелгән.
Ике быуын Домашниковтарҙың эштәре беренсе тапҡыр бергә бындай форматта күрһәтелә. Үҙәктең бөтә күргәҙмә залын биләгән, экспозиция рәссамдарҙың 120 эшенән тора. Домашниковтарҙың эштәрен берләштереү идеяһын сәнғәт белгесе, «Болоттар» Үҙәгенең күргәҙмә эшмәкәрлеге етәксеһе Ирина Зиновьева тәҡдим итә.
— Ул өлкән Домашниковты хәтергә алыу һәм кесе Домашниковтың атаһы алдында үҙенсәлекле ижади отчет биреү булып тора. Күргәҙмә рестроспективалы, оҫталарҙың төрлө ижад дәүерҙәрен үҙ эсенә ала. Борис Федоровичтың эштәренә хис-тойғоға бай лирика хас, уның картиналары бөйөк һәм монументаль, — тип һөйләне Ирина Зиновьева. — Виктор Борисович пейзаждар төшөрә, уның ижади яҙыу рәүеше икенсе, уның эштәренең палитраһы – йомшаҡ, асыҡ, еңел. Викторҙың күп кенә рәсемдәре дингә арналған.
Күргәҙмәне асыу көнөндә Борис Домашников менән таныш булған билдәле рәссамдар Вера Гарбуз, Виктор Иванов, Вәкил Шәйхетдинов, Михаил Кузнецов, БР Рәссамдар союзы ағзалары килгәйне.
«Болоттар»ҙа күрһәтелгән рәсемдәрҙе һатып алырға мөмкин. Коллекцияның иң ҡиммәтле эше – Борис Домашниковтың «Октябрь. Иҫке Өфө». Ул ике миллион ярым һум тора. Күргәҙмә 29 апрелгә тиклем эшләйәсәк.


text:
Башҡортостанда финанс көрсөгөн еңер өсөн средстволар етерлек
Бөгөн «Ижтимағи электрон гәзит»тә үткән онлайн-конференция барышында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов, финанс көрсөгө тураһындағы һорауға яуап биреп, уны еңеү өсөн республикала барлыҡ шарттарҙың булдырылыуы хаҡында әйтте.
— Көрсөк тураһында ишеттем, бындай хәүеф бар, — тип билдәләне Азамат Илембәтов. – Уны булдырмау өсөн республиканың резерв фондында средстволар етерлек. Йәғни граждандар һәм бюджет алдында республикаға йөкмәтелгән социаль бурыстарҙы үтәү мөмкинлеген биргән билдәле бер тейелмәй торған запас бар.