text:
Үлсәүҙәргә һалып яҙмышты
Өфө ҡалаһы 51-се поликлиникаһының профилактикалау бүлеге мөдире, БР-ҙың атҡаҙанған табибы, I категориялы терапевт Рәйлә Һиҙиәт ҡыҙы Ниғмәтуллинаның хеҙмәт кенәгәһендә бер генә яҙыу, уныһы ла эшкә алыныуы хаҡында. Ошо дауаханала тәүге хеҙмәт көнөн башлап, ул инде утыҙ йылдан артыҡ ауырыуҙарҙы ҡабул итә. Һәр һүҙен үлсәп һөйләгән, һиҙҙермәй генә кешенең тышҡы торошонан күңел халәтен тойомларға өйрәнгән аҡ халатлы ханымдың рухи донъяһы, өлөшөнә төшкән яҙмышын сәбәләнмәй, һәр яҡтан самалап, аҡыл менән ҡабул итеүе — үҙе бер фәһем.
Ҡанат ҡуйған бала саҡ
Ейәнсура районы Абзан ауылында Гөлзәйнәп һәм Һиҙиәт Бикмөхәмәтовтарҙың татыу ғаиләһендә өсөнсө бала булып донъяға килгән ҡыҙыҡай уҡыуҙа яҡшы өлгәшә. «Әтейем сельпо рәйесе булып эшләне. Ғәҙел кеше ине ул. Иң тәүҙә башҡаларға булһын тип тырышты. Мал, байлыҡ артынан ҡыуманы. Үкенескә ҡаршы, беҙҙең аранан ул бик иртә китте. Ҡырҡ йәшен уҙғас та уны инсульт аяҡтан йыҡты. Әнейем балаһы һымаҡ итеп тәрбиәләһә лә, мандый алманы. Ҡәҙерлебеҙ шулай итеп дүрт бала менән яңғыҙы тороп ҡалды. Ике абзыйымдың, Әмир менән Рәмилдең, ғүмерҙәре ҡыҫҡа булды, Наилә һеңлем менән шуның өсөн дә бик әрнейбеҙ. Әнейебеҙҙе ҡурсалайыҡ, еңелерәк булһын тип, ҡалаға күсереп алдыҡ, әммә уны күнегелгән еренән, яратҡан ауылдаштарынан айырылыу һағышы баҫты. Шуға ла таныштарыма әйтә йөрөйөм: «Атай-әсәйҙәрегеҙҙе ҡарт көндәрендә көсөргәнешкә дусар итмәгеҙ, ғүмер буйына йәшәгән урындарынан ҡуптармағыҙ, зинһар!» – тием.
Ғаиләләрендәге ете ҡыҙҙың береһе Гөлзәйнәп апайҙың моңо, уңғанлығы, маһирлығы, кешеләргә яҡты йөҙлө, татлы һүҙле булыуы ҡыҙҙарына күскән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул мәрхүмә булып ҡалған инде. Рәйлә ҡыҙына, төҫөм итеп ябынырһың, тип бәйләгән мамыҡ шәле һаман да уның күңел йылыһын һаҡлай кеүек.
Белем тауҙары текә
Таҙлар урта мәктәбен уңышлы тамамлаған ҡыҙыҡай Башҡорт дәүләт аграр институтының иҡтисад факультетына уҡырға инә. Табип булырға тигән хыялы тынғылыҡ бирмәгәс, бәхетен һынап ҡарарға теләй. Шулай итеп, бына ул –Башҡорт дәүләт медицина институты студенты! Класташы, хәҙер инде БДУ-ның тарих факультеты студенты Ришат Вәхит улы менән ғаилә ҡоралар. Ҡыҙҙары Эльвира тап студент йылдарында тыуа.
Ире кандидатлыҡ, докторлыҡ диссертациялары яҡлай, милиция полковнигы дәрәжәһен ала. Икенсе ҡыҙҙары Гөлнара тыуыуын ғаиләлә ҙур бәхет итеп ҡабул итәләр. Ике ҡыҙҙары ла Һупайлыла урынлашҡан 136-сы лицейҙы, аҙаҡ БДУ-ның юридик факультетын ҡыҙыл дипломға тамамлай. Эльвира кейәүгә сығып, тормош иптәше Артур менән Арсен һәм Эмир исемле улдар үҫтерә. Әле ул теркәү палатаһында белгес хеҙмәтен башҡара. Икенсе ҡыҙҙары Гөлнара Мәскәүҙә Рәсәй Финанс министрлығында бүлек консультанты булып эшләй. Әлегә кейәүҙә түгел. Үкенесле, 20 йылдан һуң Рәйлә менән Ришаттың йәшлектә ҡорған ғаиләһе тарҡала. Тормошта килеп тыуған хәлдәрҙе, һынауҙарҙы сабыр ҡабул иткән, сәбәләнеү фиғелендә булмаған Рәйлә ханым яҙмышындағы был боролошто ла тәбиғи тип ҡабул итә. Өмөтһөҙлөккә бирелеү, сәс йолҡоп илау, юҡ нәмәләр өсөн ҡайғырыу, ҡаңғырыу уға ят. Үткәненә сикһеҙ рәхмәтле, киләсәгенә яҡты хыялдан елкән киреп йәшәгән изге күңелле заттарыбыҙҙың береһе бит ул.
Ҡәйнәһе, балаларының өләсәһе, оҙаҡ йылдар Ейәнсура районында китапхана мөдире булып эшләгән, әлеге көндә Өфөлә йәшәгән Мөсфирә Ширғәзе ҡыҙы Ниғмәтуллина менән дә ул ихлас аралашып йәшәй. Дәртләнгәндә илһамланып тормош, кешеләр араһындағы мөнәсәбәттәр хаҡында шиғырҙар яҙа. Юбилейҙарҙа Рәйлә Һиҙиәт ҡыҙы шиғри теләктәр яҙып ҡотлауҙы хуп күрә. Шахматта оҫта уйнай. Медицина хеҙмәткәрҙәре араһында үткәрелгән Республика шахмат бәйгеһендә үҙ поликлиникаһының намыҫын яҡларға ла ебәрелә. Мәктәп йылдарынан гармунда ла һыҙҙыра. Ете йәштән шәл бәйләп үҫкән ҡыҙыҡай, ҡул эше башты эшләтә, тип һанай. Был шөғөлөн ул әле лә ташламай, ҙур-ҙур шәлдәр бәйләп ҡуя. Тимер атты ла ауыҙлыҡлаған егәрле ханым. «Төшөнкөлөккә бирелергә ярамай, бөгөн булған иртәгә үтә лә китә ул. Уның өсөн ҡайғыраһы түгел. Төпкә төшөп фекерләй белмәгән, аҡса тип күҙенә аҡ-ҡара күренмәй сапҡан кешеләргә аптырайым. Барыһын да аҡыл менән уйлап, үлсәп ҡараһаң, маҡсатыңа ынтылыуҙан туҡтамаһаң, уңыш ташламай. Был донъяға ғүмерлеккә килгән кеүек ҡыланмай, бер-береңә ярҙам ҡулы һуҙып йәшәүҙән дә яҡшыһы юҡ бит», – ти Рәйлә ханым.
Эш бәхете
51-се поликлиниканың баш табибы Раян Нурулла улы Миһрановтың эште аныҡ ҡора белеүе, яуаплы ҡарауы оҡшай ҡул аҫтындағыларға. Иң мөһиме – Рәйлә ханым эшенә ашҡынып килә, ҡыуанып ҡайта. Үтенес менән мөрәжәғәт иткәндәргә ул һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер.
«Сифатһыҙ аҙыҡ менән туҡланыу, экология торошо һаулыҡҡа кире йоғонто яһай. Күптәр хәҙер үҙҙәре дауалана, табипҡа кәңәшкә генә килә. Гипертония – ҡан баҫымы юғары булыуы менән йонсоусылар күбәйҙе. Сөнки көсөргәнештә йәшәйҙәр. Инсульт, шәкәр ауырыуы һәр унынсы мөрәжәғәт итеүселә күҙәтелә. Төрлө ауырыуҙар бар. Элек диагностика булманы. Шуға ла күп сирҙәр асыҡланмай ҙа ҡалған.
Оло йәштәгеләрҙең һаулығы ныҡ, улар оҙаҡ йәшәүсән. Йәштәрҙең үлеме тетрәндерә. Ауыл тирәһендәгеләргә, физик эш яғынан ауырыраҡ булһа ла, рәхәтерәк. Берҙән, үҙ баҡсаһындағы сифатлы ризыҡ, үҙҙәре ашатып үҫтергән малдың ите менән туҡлана, саф һауала йөрөй», – был да Рәйлә ханымдың һығымталары.
Ул үҙе бөтә Ер шары буйлап сәйәхәт итергә ярата. Ҡайһы ғына илдә булмаған! Ситтә йәшәүселәрҙең тормошон күреү, һығымталар яһау өсөн иң ҡыҙыҡлы сәфәр – Европалағы медицинаны өйрәнеү маҡсатынан Францияла уҡып ҡайтыуы. Үҙебеҙҙә барыбер ҙә яҡшыраҡ, ти ул. Унда, баҡтиһәң, ауырып киткән кеше «Тиҙ ярҙам» саҡырта, әммә уның һаулығын даими рәүештә күҙәтеп тороусы участка терапевтары юҡ. Ауырыуҙарҙың да эс-бауырына инеп хәлен белешеү – ят күренеш.
Әсәй, өләсәй, ҡәйнә
Эльвира менән Гөлнараға өлгөлө әсәй ул. Кешеләргә ихласлыҡ, мохтаждарға ярҙамға килергә ашҡыныу, тыйнаҡлыҡ, әҙәплелек, ҡаршылыҡтарҙы еңел генә үткәрә белеү, йомшаҡлыҡ менән еңеү, өлкәндәргә хөрмәт менән ҡарау кеүек гүзәл сифаттарҙы ҡыҙ балалар әсәләренән күреп өйрәнмәй кемдән өйрәнһен?
Ейәндәре Арсен менән Эмиргә ул яғымлы өләсәй ҙә. Балаларға һалған тәрбиә, бүленгән ваҡыттан да ҡиммәте юҡ икәнен яҡшы аңлай һәм ғәзиздәренә үҙенең рухи көсөн, күңел йылыһын йәлләмәй.
«Кейәү менән бер ваҡытта ла һүҙгә килешкәнебеҙ юҡ. Ҡыҙыма һәйбәт мөнәсәбәттә, бала-сағаларын ҡарай. Шундай кешегә нисек ауыр һүҙ әйтәһең? Артурҙы үҙ балам кеүек күрәм», – ти Рәйлә Һиҙиәт ҡыҙы. Әсәһенә ҡарап ҡыҙын ал, тигәндәр бит. Ҡыҙының үҙ яртыһы менән матур итеп мөнәсәбәт ҡора белеүенә, ғаиләһе өсөн өҙөлөп тороуына һөйөнә ҡәйнә кеше.
Табип кәңәштәре
«Оҙаҡ йәшәү өсөн артыҡ ауырлыҡтан ҡотолоуға һәм дөрөҫ туҡланыуға иғтибар итергә кәрәк. Шуға ла тәүлектең бер үк сәғәттәрендә ашауҙы яйға һалыу мөһим. Киске табын 7-8 сәғәттән дә һуң булырға тейеш түгел. Әҙ, әммә йышыраҡ туҡланыу мотлаҡ. Хәрәкәттә – бәрәкәт, тиһәләр ҙә, ауыр эште артыҡ көсәнеп эшләргә ярамай. Йөрәккә зыян итеүе бар. Моторҙы һаҡларға кәрәк! Күтәренке күңел менән йәшәү ҙә һаулыҡҡа яҡшы. Бәләкәй генә ҡаршылыҡты ла ҙур итеп ҡабул итеп, төшөнкөлөккә бирелеү ҙә һаулыҡҡа хилафлыҡ килтереүе ихтимал. Ауырлыҡты ла еңел генә үткәреү, рәнйеткәнде кисерә белеү ҙә мотлаҡ. Рухи үҫешкә ынтылыу мөһим. Сәнғәт, әҙәбиәт күңелде үҫтерә. Үҙеңдең кәйефеңде күтәрә белеү ҙә һаулыҡҡа ыңғай тәьҫир итә. Яҡшылыҡ эшләү, изгелек ҡылыуҙан да ҙур ҡәнәғәтлек табып буламы икән?!» – ти табип.
...Тормошто, кеше күңелендәген, уның кисерештәрен үлсәүҙәргә һалып булмай. Әммә һүҙ ҡеүәтен, рух көсөн, йән йылыһын тойғандар тигеҙлеккә, аһәңгә өлгәшә, йәшәүҙең, ғүмерҙең асылдарын төшөнөү уларҙың һәр аҙымын, һәр тын алышын изгелек менән һуғарырға этәргес бирә. Рәйлә Һиҙиәт ҡыҙы Ниғмәтуллинаның да һәр көнө кешеләргә изгелек ҡылыуға бағышлана. Һөнәр һайлағанда ла яҙмышында ҡырҡа боролош яһарға ул тап ошо маҡсаттан сығып ҡарар ҡыла бит. Яҡты ниәт, ҡанатландырыусы хыялдар менән йәшәгән аҫыл заттың үлсәүе тик яҡшылыҡ яғында, тынғыһыҙ йөрәге тик изгелек юлында. Ошондай ҡатын-ҡыҙҙарыбыҙ барында донъя ла яҡтыраҡ, тормош та күркәмерәк.
Теги: Ҡатын-ҡыҙ


c: text/html

text:
Өфө районында сыуаш мәҙәниәте фестивале башланды
Өфө районының Булгаков ауылында сыуаш халыҡ ижады фестивале башланды. Әле Мәҙәниәт йортонда тәүге конкурстар үткәрелә, уларҙың һөҙөмтәләре буйынса йомғаҡлау концертына иң яҡшы номерҙар һайлап алынасаҡ.
Фестивалде БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы һәм республиканың сыуаш мәҙәниәте йәмғиәте ойошторған.
“Башинформ” агентлығына Башҡортостан сыуаштары Кәнәше башҡарма комитеты рәйесе Валерий Сидоров хәбәр итеүенсә, байрам программаһы йөкмәткеле буласаҡ.
— Ҡатнашыусыларҙы беҙ жанрҙар буйынса сикләмәнек,- тине ул.- Шуға ла фестивалдә хореография, фольклор коллективтары, яңғыҙ йырсылар ҙа сығыш яһасаҡ, ғөмүмән, халыҡ ижадының төрлө төрҙәре күрһәтеләсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө Роберт Бош фонды программаһында ҡатнашыуға дәғүә итә
Өфө Рәсәй Федерацияһында Роберт Бош исемендәге фондтың «Мәҙәниәт өлкәһендә менеджерҙар» программаһында ҡатнашыуға кандидаттарҙың береһе булараҡ ҡарала.
Программаны ойоштороусылар – Роберт Бош исемендәге фонд һәм Гете исемендәге Немец мәҙәниәт үҙәге. Программаның маҡсаты – Рәсәй мәҙәниәт өлкәһендә Германияның тышҡы сәйәсәтен кәүҙәләндереүсе төбәк селтәрен киңәйтеү, Рәсәй мәҙәниәт вәкилдәренең халыҡ-ара контакттарына булышлыҡ итеү, шулай уҡ стипендиаттарҙы халыҡ-ара мәҙәни алмашыу өлкәһендә етәкселәр роленә әҙерләү.
Әгәр Өфө программала ҡатнашыусы булыуға ирешһә, 2011 йылдың сентябренән Өфөлә Германиянан стипендиат стажировка үтәсәк, уның компетенцияһына муниципаль учреждениелар һәм ижади коллективтар ҡатнашлығында мәҙәниәт өлкәһендә Рәсәй-Германия проекттарын ойоштороу инәсәк. Былтырҙан алып был программала Архангельск, Силәбе һәм Ульяновск ҡатнаша. Башҡортостан баш ҡалаһы менән бер рәттән ҡатнашыуға кандидаттар — Иркутск һәм Ҡазан.
Был программа сиктәрендә шулай уҡ Өфөнөң муниципаль мәҙәниәт учреждениелары етәкселәре һәм хеҙмәткәрҙәре өсөн күп баҫҡыслы «Мәҙәниәт өлкәһендә менеджмент» квалификация күтәреү программаһын үткәреү планлаштырыла. Семинарҙарҙы йылына ике тапҡыр Германиянан эксперттар үткәрәсәк.


text:
Балалар моделле китапханаһында үткән «Беҙҙең бала саҡты һуғыш урланы» тигән осрашыу кисәһенә хеҙмәт ветераны Бибинур Шәйхислам ҡыҙы Әбүбәкированы саҡырғайныҡ. Ул бала саҡ хәтирәләренә бирелеп, ҡыҙыҡлы ла, ҡыҙғаныс та хәлдәрҙе һөйләне, таҡмаҡтар әйтеп, йәшлек йылдарын иҫкә алды. Етемлектең әсе һурпаһын татыған инәй Бөйөк Ватан һуғышында хәбәрһеҙ юғалған атаһының берҙән-бер иҫтәлеге – фотоһүрәтен ҡәҙерләп һаҡлай. Ул уҡыусыларҙы …
Continue reading ‘Тыныс тормошҡа ҡыуанып йәшәйек!’ »
Уҡыу йылы тамамланмаҫ элек уҡыусыларыбыҙ менән яҡындан аралашыу теләге менән Өфөләге 102-се башҡорт гимназияһына юлландыҡ. Был белем усағында «Йәншишмә»не алдырып уҡыған дуҫтарыбыҙ ҙа етерлек. Китапханасы Илзирә Ришат ҡыҙы Ғарифуллина быйыл да яҙылыусылар һаны байтаҡ ҡына булыуы хаҡында әйткәс, дәртләнеп барҙыҡ яндарына.
Балалар һәм үҫмерҙәр баҫмаһы менән яҡындан таныштармы? Кемеһе «Йәншишмә»не нығыраҡ белә икән? Был осрашыуҙа «Аҡыллы баш» уйын-викторинаһын да ойошторҙоҡ. Унда ҡатнашырға теләк белдереп, 10 уҡыусы сәхнә түренә сыҡты. Һәр береһенә айырым-айырым һорау әҙерләнек, дөрөҫ яуап биргәндәре бер аҙым алға атлай барҙы. Ә белмәгәндәр урынында ғына ҡалды. Һорауҙар төрлө ине: гәзиттең тарихы, бөгөнгөһө… Мәҫәлән, «Гәзиттә әүҙем …
Continue reading ‘Иң-иңдәре – Ильяс менән Айҙар’ »
Алыҫ араларҙы яҡынайтып, уҡыусыларыбыҙ менән осрашып алырға, яҡындан аралашырға Күгәрсен яҡтарына юлландыҡ. Беҙ төбәп барған Яңы Хвалын мәктәбе тыштан уҡ күркәмлеге менән хайран итте. Белем усағы эсенә лә үткәс, бөтә уҡыу бүлмәләренең дә заман талаптарына яуап биреүен белдек. 2015 йылда ғына капиталь ремонт яһалған. Бындай шарттарҙа насар уҡыу мөмкин дә түгелдер, тигән уйыбыҙға яуап итеп, …
Continue reading ‘Бер күрешеү – үҙе бер ғүмер!’ »
Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим үҙенең бер шиғырында ожмахтай Башҡортостаныбыҙҙы ҡайын япрағы менән сағыштырған. Ауылдаштарыбыҙ тураһында һөйләгәндә, үҙебеҙҙең Мәһәҙейҙе тамырҙары бөтә яҡҡа таралған ҙур ағасҡа тиңләгем килә. Ауылдаштарыбыҙ – ул-ҡыҙҙарыбыҙ, ошо ағас тамырҙары кеүек, Рәсәйҙең төрлө тарафтарына һибелгән. Ә тыуған ауыл, тыуған еребеҙ уларҙы изге эштәргә әйҙәй, ҡанат ҡуя. Күбеһе матур эштәре менән тыуған районыбыҙҙы …
Continue reading ‘Айһылыулы-Фәнүзәле осрашыу’ »
VII синыфта әҙәбиәт дәресенә билдәле прозаик, журналист, йәмәғәт эшмәкәре, Муса Мортазин һәм Мөхәмәтша Буранғолов исемендәге премиялар лауреаты Мәүлит Ямалетдиновты саҡырҙым. Ул уҡыусыларға мәктәп программаһына ингән «Көрәш, кеше!» шиғыры, «Еҙ ҡомған» хикәйәһе аша яҡшы таныш. Шулай уҡ Мәүлит Ямалетдиновтың романдары, повестары, әкиәттәре, эпос-дастандары, шиғри йыйынтыҡтары, тәржемәләре лә беҙгә бик оҡшай. Уҙған йылда Мәүлит Байгилде улы «Ҡөрьән …
Continue reading ‘Яҙыусы ағай килде ҡунаҡҡа’ »
Гимназиябыҙҙа башҡорт теле һәм әҙәбиәте аҙналығы үтте. Уның иң иҫтәлекле көнө шағирә, журналист Лариса апай Абдуллина менән осрашыу булды. Беҙҙе, гимназия уҡыусыларын, ҡунағыбыҙҙың бала сағы нисек үтеүе, ижады ҡыҙыҡһындырҙы. Лариса апай һәр һорауға ихлас яуап бирҙе. Уҡыусылар шағирәнең шиғырҙарын ятлап ишеттерҙе.
«Татыу ғаилә – ил терәге», – ти халыҡ. Ысынлап та, шулай ул. Эйе, ғаилә үҙе – бәләкәй генә бер дәүләт. 2018 йыл Башҡортостанда Ғаилә йылы тип иғлан ителде. Минең уйлауымса, был юҡҡа түгелдер. Сөнки әлеге ваҡытта матур, татыу, шулай уҡ насар хәлле ғаиләләр ҙә бар. Үкенескә күрә, уларҙың тарҡалыуы ла күҙәтелә.
Гимназиябыҙҙа үҙенсәлекле бер йола бар: февраль айының беренсе йомаһында уҡыу йортон төрлө йылдарҙа тамамлаған уҡыусылар менән осрашыу үтә. Ғәҙәттә, был көндә һыуыҡ, ыжғыр бурандар була торғайны. Ҡайһы ваҡыт мәктәп карантинға ябылған саҡҡа тура килә ине. Ә быйыл хөрриәт: көн йылы, ҡояш йылмая, асфальт юл, йәй көнөндәге һымаҡ, ялтлап ята! Шуғалыр ҙа тамаша залына ҡунаҡтар ағылды …
Continue reading ‘Тағы ла бергә йыйылдыҡ’ »
Синыфыбыҙ менән Матбуғат йортона барабыҙ, тигән хәбәрҙе ишеткәс, ҡыуанысымдың сиге булманы. Күп йылдар Өфөлә йәшәп тә, ҡала уртаһындағы ошо мөһабәт бинала булырға тура килмәгәйне. Был сәйәхәтте гимназиябыҙҙың башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Альбина Хәсән ҡыҙы Кайбышева ойошторҙо.


text:
Сенатор Степан Киричук менән осрашыуФото: Раиф Бадыков
Сенатор Степан Киричук менән осрашыу
Сенатор Степан Киричук менән осрашыуФото: Раиф Бадыков
19 ғинуарҙа Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Федерация Советының Урындағы үҙидара мәсьәләләре буйынса комитеты рәйесе Степан Киричук менән эш осрашыуы үткәрҙе. Өфөгә ул район һәм ҡала хакимиәт башлыҡтары семинары эшендә ҡатнашыу өсөн килгән.
Осрашыуҙа урындағы үҙидара системаһын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде, муниципалитеттарҙың финанс нигеҙҙәрен нығытыу буйынса саралар ҡаралды. Федераль, төбәк һәм муниципаль власть кимәлдәре араһында үҙ-ара бәйләнеште артабан камиллаштырыу зарурлығы билдәләнде.
Федерация Советының комитет рәйесе муниципаль райондар һәм ҡала округтары етәкселәре өсөн семинарҙар үткәреүҙең мөһимлеген билдәләне.
— Муниципаль берәмектәр башлыҡтары өсөн квалификацияны күтәреү йәһәтенән күләмле курстарҙы һәр төбәк тә үткәрә алмай, урындағы үҙидара системаһын үҫтереүгә илдең һәр субъектында ла ошондай ҙур иғтибар бирелмәй, — тине Степан Киричук.
Уның әйтеүенсә, Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Дәүләт Советының киләһе ултырышында сәйәси системаның, шул иҫәптән урындағы үҙидара системаһының торошо тураһындағы мәсьәләләрҙе ҡарарға планлаштыра. “Ә бында, Башҡортостанда, ошо мәсьәләләр бөгөн үк ҡарала”, — тине Степан Киричук.
Әңгәмә барышында Мортаза Рәхимов төрлө власть кимәлдәре араһында һалым һалыу системаһына һәм бюджет мөнәсәбәттәренә ҡағылышлы фекерҙәрен белдерҙе. Степан Киричук, бөгөнгө осрашыу барышында яңғыраған конструктив тәҡдимдәрҙең барыһы ла Федерация Советының Урындағы үҙидара мәсьәләләре буйынса комитеты тарафынан тулыһынса ҡараласаҡ, тип хәбәр итте.
Осрашыуҙа Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев ҡатнашты.


text:
19 ноябрҙә Өфөгә Константин Цицин килеүе көтөлә
Йома, 19 ноябрҙә, Өфөгә эш сәфәре менән "Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды" дәүләт корпорацияһы генераль директоры Константин Цицин килеүе көтөлә. Был турала Башҡортостан Республикаһы Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Башҡортостан баш ҡалаһына сәфәре барышында Константин Цицин Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашасаҡ, ҡайһы бер торлаҡ йорттарҙы ҡараясаҡ, Энергия менән тәьмин итеү һәм һөҙөмтәле технологияларҙы индереү үҙәгендә буласаҡ, тип планлаштырыла.


text:
«Уралсиб» банкы идараһы рәйесе итеп Илдар Мөслимов тәғәйенләнде
«Уралсиб» банкы идараһы рәйесе итеп элек идара рәйесе урынбаҫары вазифаһын биләгән Илдар Мөслимов тәғәйенләнде. Тәғәйенләү РФ Үҙәк банкында килешеү үтте һәм «Уралсиб» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Күҙәтеү советы ҡарары менән раҫланды.
Идара рәйесе урынбаҫары вазифаһында Илдар Мөслимов банктың корпоратив бизнесын етәкләне, ҙур, урта һәм бәләкәй бизнес предприятиелары эшенә етәкселек итте. Банктың төбәк коммуникациялары идаралығында билдәләүҙәренсә, башлыса Илдар Мөслимовтың был төп йүнәлештә күп йылдар уңышлы эшләүе һөҙөмтәһендә «Уралсиб» банкы бәләкәй һәм урта бизнесҡа кредит биреү баҙарында тотороҡло рәүештә икенсе урынды биләй һәм корпоратив клиенттар иҫәбендә ҙур аҡсалата һалыуҙар менән Рәсәйҙең иң ҙур ун банкы иҫәбенә инә.
Үҙәк һәм Көнсығыш Европала финанс институттарын бергә ҡушыу буйынса ун йыллыҡтың иң ҙур килешмәһе – «Уралсиб» берҙәм бренды аҫтында Рәсәйҙең биш банкын берләштереү – Илдар Мөслимовтың туранан-тура әүҙем ҡатнашлығында үтте. Ул «Уралсиб» банкының хәҙерге ваҡытта 420-нән ашыу һатыу нөктәһе булған һәм 3,5 миллиондан ашыу клиентты хеҙмәтләндергән заманса төбәк селтәрен ойоштороуға етәкселек итте.
Яңы вазифала Илдар Мөслимов алдында бизнестың бөтә төп сегменттарында банктың ҡатнашыуын артабан киңәйтеү бурысы тора.
Белешмә.
Илдар Рауил улы Мөслимов 1965 йылдың 27 марттында тыуған. 1991 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. 1993 йылда "БашКредитБанк" банкында (һуңыраҡ «Уралсиб» банкы итеп үҙгәртелә) эшләй башлай, төрлө етәксе вазифалар биләп, 2004 йылда банк идараһы рәйесе урынбаҫары итеп тәғәйенләнә. 2006 йылдан корпоратив банк бизнесына етәкселек итеү, төбәк селтәре менән идара итеү, «Уралсиб»тың алыҫтағы үҙәк офисына һәм банк эшмәкәрлегенә юридик етәкселек итеү ҙә Илдар Мөслимовтың бурыстарына инә.


text:
Рөстәм Хәмитов Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың республика активы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың республика активы ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың республика активы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Өфөлә Торлаҡ-комуналь хужалыҡтың республика активы ултырышы үтте. Активтың тәүге ултырышын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үткәрҙе.
— Был өлкәлә меңәрләгән кеше эшләй, улар үҙҙәре өсөн ауыр булған шарттарҙа бихисап бурыстар үтәргә тырыша. Был өлкәлә ғәйеплеләрҙе эҙләргә түгел, ә берлектә эш алып барыу варианттарын эҙләргә кәрәк, — тине Рөтәм Хәмитов. Торлаҡ-коммуналь хужалытың республика активы ултырышы күп фатирлы йорттарҙа уңайлы йәшәү шарттарын булдырыу буйынса идара итеүсе компанияларҙың торлаҡ хужалары менән үҙ-ара килешеп эш итеүенә арналды.
Бөгөнгө көндә республикала торлаҡтың дөйөм майҙаны 90 миллион квадрат метрға етә – Волга буйы федераль округы буйынса был иң ҙур күрһәткес.
Авария хәлендәге һәм иҫке йорттарҙың дөйөм майҙаны бөгөн бер миллион квадрат метрҙан ашыу тәшкил итә.
— Күп фатирлы йорттар менән һөҙөмтәле идара итеүҙе ойоштороу тармаҡтың төп маҡсаты булып тора. Бындай йорттар республикала 70 мең. Был йүнәлештә сағыштырмаса яңыраҡ эшләй башланыҡ, әммә ыңғай һөҙөмтәләр ҙә бар. Шулай итеп, 12 меңдән ашыу йортта йорт комитеты советтары һайланды. Был бындай советтар булдырылырға тейеш барлыҡ йорттарҙың 90 процентын тәшкил итә, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, төбәктә бындай берләшмәләргә даими ярҙам күрһәтелә. Үткән йыл йомғаҡтары буйынса тәүгә «Иң яҡшы күп фатирлы йорт» исеменә конкурс үткәрелде. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бәйгелә еңеүселәр (йәмғеһе 100 йорт) 100-шәр мең һум аҡса аласаҡ.
— Конкурста еңеүселәрҙе тәбрикләүгә 10 миллион һум аҡса йүнәлтәбеҙ. Бындай тәжрибәне артабан да йәйелдерәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Республика активында ҡатнашыусылар һүҙҙәренсә, торлаҡ хужаларына идара итеүсе компаниялар менән тығыҙыраҡ эшләргә кәрәк, раҫланған тарифтар буйынса коммуналь хеҙмәттәр өсөн йыйылған ресурстарҙы тотоноу йәһәтенән асыҡлыҡ булырға тейеш.
Шул уҡ ваҡытта, республика Президенты билдәләүенсә, тарифтарҙың артыуында ресурстар менән тәьмин итеүсе компанияларҙың роле ҙур.
Әлеге ваҡытта беҙҙең республика Рәсәй буйынса иң түбән тарифтар булған төбәктәрҙең береһе булып тора.
Салауат ҡалаһындағы «Жилкомзаказсы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең дирекорҙар советы рәйесе Радик Миңләхмәтов ултырышта барлыҡ идара итеүсе компаниялар өсөн махсус майҙансыҡ булдырырға тәҡдим итте, унда «улар норматив-хоҡуҡи базаға үҙгәрештәр индереү мөмкинлегенә эйә булыр ине».
Бынан тыш, Радик Миңләхмәтов түләүҙәр йәһәтенән асыҡлыҡ булдырыу маҡсатында ресурстар менән тәьмин итеүсе ойошмаларға хеҙмәттәре өсөн ҡулланысыларҙан үҙҙәренә аҡса йыйырға тәҡдим итте. Бындай фекерҙе Стәрлетамаҡ мэры Алексей Изотов та хупланы.
Радик Миңләхмәтов шулай уҡ йорт комитеттары менән идара итеүсе компанияларҙың үҙ-ара килешеп эш итеүен билдәләгән документ әҙерләргә тәҡдим итте.
— Беҙгә үҙенә күрә «Әлифба» булдырырға кәрәк. Бындай ҡулланма әлеге ваҡытта үҙ шарттарын көсләп тағырға теләгән йорт комитеттары менән аңлашып эшләргә мөмкинлек бирер ине, — тине «Жилкомзаказсы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең дирекорҙар советы рәйесе.
Башҡортостан Президенты хәбәр итеүенсә, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың республика активының беренсе ултырышы һөҙөмтәләре буйынса ҡайһы бер тәҡдимдәр әҙерләнәсәк. Уларҙың бер өлөшө Рәсәй Хөкүмәтенә тикшереүгә йүнәлтеләсәк, ҡалғандары төбәк кимәлендә ҡараласаҡ.


text:
Магдебург ярымшарҙары
Магдебург ярымшарҙары — һауа баҫымы көсөн һәм үҙе уйлап тапҡан һауа насосы менән таныштырыу өсөн немец физигы Отто фон Герикеның эксперименты. Был экспериментта диаметры 14 дюйм (35,5 см), эсе буш, бер-береһенә тығыҙ итеп япмалы ике баҡыр ярымшарҙар файҙаланыла. 1654 йылда Герике император Фердинанд III ҡатнашлығында рейхстагта күрһәтә. Сфера эсенән һауаны һурып алғас, 16 ат (8-әр ат тике яҡтан) ярымшарҙарҙы айырып ала алмай.
1656 йылда Герике экспериментын Магдебургта, 1663 йылда Берлинда 24 ат менән күрһәтә.
Был ярымшарҙар Мюнхенда Немец музейында (нем. Deutsches Museum) һаҡлана.
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Магдебургские полушария // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)


text:
- Подробности
- Просмотров: 229
МОРАҠ ДЕПРЕССИЯҺЫ, Урал алды бөгөлөнөң көньяҡ өлөшөндәге ҙур кире тектоник структура. БР терр‑яһында төньяҡта Шихан-Ишембай биләненән алып (Ишембай ҡ. киңлеге) көньяҡ сиккә тиклем меридиональ йүнәлештә һуҙылған. М.д. 1—2 км тиклем ҡалынлыҡтағы флиш (карбон), биогерм (аҫҡы пермь), галоген (көңгөр ярусы) һәм ҡыҙыл төҫлө өҫкө пермь терриген ҡатламдары м‑н тулған тар тәрән асимметрик синклиналде кәүҙәләндерә. Тектоник һәм эрозия ярашмаусанлығы м‑н бүленгән кристалл нигеҙ тоҡомдарынан, рифей‑венд һәм палеозой ултырмаларынан торған 3 структур ҡат айырыла. Архей‑иртә протерозой йәшендәге кристалл нигеҙ кристаллы һәүерташтарҙан, гнейстарҙан, амфиболиттарҙан, метаморфланған интрузив тоҡомдарҙан ғибәрәт, үтә ныҡ бүлгеләнгән өҫтө рифей‑венд ултырма комплексының ҡалын ҡатламы м‑н бер аҙ тигеҙләнгән, уның структур планы нигеҙ структураһын сағылдыра, тик рельефтың шымартылған формалары м‑н айырыла. Палеозой ултырма комплексын силур, девон, таш күмер, пермь ҡатламдары тәшкил итә һәм мезо‑кайнозой ултырма тоҡомдары м‑н ҡаплана. 3 субмеридиональ зона айырыла: көнбайыш (тышҡы), үҙәк һәм көнсығыш (эске). Тышҡы зонаһындағы аҫҡы пермь ҡатламдарында ишембай тибындағы нефть ятҡылыҡтарын туплаған риф массивтары үҫешкән. Үҙәк зонала кинйәбулат тибындағы йыйырсыҡтарҙа Бөркөт, Волостновка, Воскресенск, Исем, Подгорный, Һарытау нефть һәм газ ятҡылыҡтары асылған. Эске зонала (Уралдың алғы йыйырсыҡтар зонаһы) ҡаплау шыуҙырмалары м‑н боҙолған юғары амплитудалы йыйырсыҡтар үҫешкән.
Е.В.Лозин
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Грипты бергәләп иҫкәртәйек
30 января 2013 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Грипп – тын алыу юлдарының көслө йоғошло ауырыуҙарының береһе. Был мәкерле сир йәшен, ҡартын һайламай.
Саңғы кейеп, елдәй елеп
30 января 2013 йыл | Спорт
Әгәр көн артыҡ һыуыҡ түгел икән, өҫтәүенә бураны булмаһа, саңғы ярыштары үҙе бер байрам кеүек уҙа. Шәмбе көнө "Красноусол” санатор-һауыҡтырыу спорт-туристик лагерының "Имәнкәй” майҙансығында үткән саңғы ярышында ҡатнашыусыларға ла тәбиғәт матур көн әҙерләгән. Төрлө йәш төркөмдәре буйынса ярыш үтте унда. Ә һөҙөмтәләр ниндәйерәк?
Инвалидтарға – даими хәстәрлек
30 января 2013 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Уҙған йома көндө үҙәк район дауаханаһының ултырыштар залында инвалидтар менән осрашыу булды. Унда дауахананың баш табибы Зәбиҙә Ҡужина, район Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлеге начальнигы Рамазан Мөхәмәтшин, Комплекслы үҙәк директоры Рәүилә Мөхәмәҙиева ҡатнашты.
Артмайбыҙ, кәмейбеҙ
30 января 2013 йыл | Йәмғиәт
Уҙып киткән 2012 йылда Ғафури район загс бүлеге тарафынан 1664 гражданлыҡ хәле акты теркәлде, юридик әһәмиәтле 2545 ғәмәл башҡарылды. Шулар иҫәбендә - гражданлыҡ хәле тураһындағы акттарға төҙәтеү, үҙгәреш һәм өҫтәмә индереү, уларҙы ҡабаттан биреү, сит дәүләт биләмәләренән гражданлыҡ хәле акттарын дәүләт теркәүе тураһында документтарҙы һоратып алдырыу һәм башҡа ғәмәлдәр.
Аш-һыу
30 января 2013 йыл | Кәңәштәр
* Башланған колбаса ҡатмаһын өсөн, теленгән яғына йомортҡа ағы һөртөргә кәрәк.
* Салат өсөн һыуыҡ һәм йылы аҙыҡтарҙы бергә бутарға ярамай.
* Бутҡаны әкрен генә бутап бешерергә кәрәк, тиҙ-тиҙ бутаһаң, бешмәгән урындары ҡала.
* Кипкән сырҙы йомшартыу өсөн, уны һөттә тотоп алығыҙ.
* Салат өсөн һыуыҡ һәм йылы аҙыҡтарҙы бергә бутарға ярамай.
* Бутҡаны әкрен генә бутап бешерергә кәрәк, тиҙ-тиҙ бутаһаң, бешмәгән урындары ҡала.
* Кипкән сырҙы йомшартыу өсөн, уны һөттә тотоп алығыҙ.


text:
Сибайҙа «Мәктәп-балалар баҡсаһы» белем биреү комплексы асылды
Республика көнө алдынан Сибайҙа «Мәктәп-балалар баҡсаһы» белем биреү комплексы асылды. Яңы бина ҡаланан алыҫ булған Арҡайым биҫтәһендә урынлашҡан. Был хаҡта Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан хәбәр иттеләр. Ведомствонан асыҡлауҙарынса, комплекс асылыуын халыҡ ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алған. Бында меңдән ашыу йәш ғаилә йәшәй, күбеһенсә — балалары булған йәш ғаиләләр. Яңы бинаға нигеҙ 2010 йылда һалынған.
— 150 урынлыҡ башланғыс белем биреү мәктәбен һәм балалар баҡсаһын асыу Арҡайым биҫтәһенең социаль проблемаларын хәл итеүҙә йәнә бер аҙым, — тине Сибай хакимиәте башлығы, «Берҙәм Рәсәй» партияһының урындағы сәйәси советы секретары Хәлит Сөләймәнов. – 20 йыл элек булдырылған биҫтәлә хәл итерлек мәсьәләләр етерлек әле. Уларҙың береһе балаларға мәктәпкәсә белем биреүгә ҡағыла ине. Һәм бөгөн был мәсьәлә хәл ителде.
«Балалар баҡсалары — балаларға» проекты сиктәрендә быйыл «Көнсығыш» биҫтәһендә 220 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлә башлауы хаҡында ла хәбәр итте ул. Бынан тыш, 2012 йылға республика адреслы инвестицион программаһына 140 урынлыҡ йәнә бер мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы индерелгән. Шулай уҡ Сибайҙа 110 урынлыҡ «Сулпылар» балалар баҡсаһы реконструкцияланасаҡ.
Арҡайым биҫтәһендәге белем биреү комплексы республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың һәм Дәүләт Думаһының «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы депутаттары ярҙамында төҙөлгән.


text:
Өфөлә кадет корпустары һәм Суворов училищеларына ҡабул итеү имтихандары үтәсәк
Башҡортостан Республикаһы Йыйылма пунктында 9 — 12 июлдә кадет корпустары һәм Суворов училищеларына ҡабул итеү имтихандары үтә.
Башҡортостандың бәлиғ булмаған граждандарының ҡабул итеү имтихандарын республиканан ситкә сыҡмайынса тапшырыу һәм кадет корпустарына уҡырға инеү мөмкинлеге бар. Сөнки Екатеринбург Суворов училищеһының ҡабул итеү комиссияһы ошо арала Башҡортостандың баш ҡалаһында эшләйәсәк.
Күсмә комиссиялар менән Рәсәй Федерацияһы Оборона министрлығының кадет корпустарына һәм Суворов училищеларына уҡырға инеү имтихандары төбәктәрҙә икенсе йыл рәттән үткәрелә. Һынау тотоусыларға ни бары ике фән буйынса – рус теленән һәм математиканан белемдәрен күрһәтергә кәрәк буласаҡ.
БР Хәрби комиссариаты мәғлүмәте буйынса, бөгөнгә көнгә ҡарата кадет корпустарының һәм Суворов училищеларының 5-9 класына уҡырға инергә теләгән һәм был мәсьәләне ата-әсәһе менән хәл иткән 98 үҫмерҙән тейешле документтар тапшырылған. Ҡабул итеү комиссияһының Екатеринбург Суворов училищеһыныҡы булыуына ҡарамаҫтан, үҙҙәренең һайлауы буйынса йәштәр РФ Оборона министрлығының ошондай уҡ башҡа учреждениеларына ла уҡырға инә ала.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Яңауыл халҡын Ҡала көнө менән ҡотланы
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Яңауылда Ҡала көнөн байрам итеүҙә ҡатнашты. Яңауыл быйыл 20 йыллығын билдәләй. 1991 йылда уға ҡала статусы бирелгән. Әммә ысынында был тораҡ пункты ауыл булараҡ 18 быуаттың 30-сы йылдарында уҡ нигеҙләнгән.
Рөстәм Хәмитов байрамға биҙәлгән башҡорт тирмәһен, рус, мари һәм удмурт ихаталарын ҡараны. Мәҙәниәт йорто сәхнәһенән сығыш яһап, республика башлығы уның өсөн Яңауылдың күңеленә яҡын, абруйлы ҡала булыуын билдәләне. Йәшлек йылдарында уға бында бик күп тапҡыр булырға тура килгән.
— Яңауылға бик теләп килдем, һәм ҡала урамдары буйлап үткәндә, уның йәшел, таҙа булыуын күрҙем. Бында яҡшы кешеләр йәшәй һәм улар ҡаланың үҫешеүен көтә, — тине Рөстәм Хәмитов. – Һәм көтөп, дөрөҫ эшләйҙәр ҙә. Былар барыһы ла буласаҡ.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, бындай перспективалы ҡалалар республикала күп түгел. Яңауыл — ҙур тимер юл узелы. Бында ауыл хужалығы үҫеше өсөн дә яҡшы мөмкинлектәр бар. Һәм республика етәкселеге тарафынан лайыҡлы инвесторҙар килеүе өсөн барыһы ла эшләнәсәк.
— Ҡала бындай инвесторҙарҙы аласаҡ. Беҙ улар менән һөйләшеп килешәсәкбеҙ. Мин һөйләшә беләм, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Зәки улы.
Шуның менән бергә ул, ҡаланың һәм райондың уңышлы үҫеше өсөн үрҙән ярҙам ғына етмәй, тип билдәләне. Ауыл хужалығын алға ебәреү, производствоны үҫтереү буйынса урындағы халыҡтың да инициативаһы кәрәк. Президент яңауылдарҙан бындай инициатива күрһәтеүҙәрен һораны.
Ҡала көнөндә Рөстәм Хәмитов иң яҡшы уҡытыусыларға, төҙөүселәргә, транспорт тармағы хеҙмәткәрҙәренә почетлы наградалар тапшырҙы.
— Наградалар тапшырыуы бик күңелле, — тине республика башлығы. — Әгәр мөмкинлегем булһа, Яңауылдың бар халҡын бүләкләр инем.
Башҡортостан Президенты һүҙен тамамлап, байрамға йыйылғандарға йәнә бер тапҡыр, республика Хөкүмәте ғәҙел, намыҫлы, кешеләр мәнфәғәтендә эшләйәсәк, тип белдерҙе.


text:
Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте Әбйәлил районында ташҡындан зыян күргән кешеләргә ярҙам күрһәтте
Башҡортостан Республикаһының «Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте» төбәк йәмәғәт ойошмаһы Әбйәлил районында ташҡындан зыян күргән кешеләргә ярҙам күрһәтеү буйынса хәйриә акцияһы үткәрҙе. Был изге эшкә шулай уҡ БР Халыҡтар дуҫлығы йорто, ҡайһы бер ойошмалар һәм райондың яҡташтар ойошмаһы вәкилдәре ҡушылды.
БР Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте ойошма рәйесе Розалия Солтангәрәева, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы директоры Илүзә Ғәйнуллина менән берлектә гуманитар ярҙам күрһәтеү маҡсатында ылау ойоштороп, Әбйәлил районына барып ҡайтты. Асҡар ауылында посылка һыу баҫҡан ауылдар халҡына тапшырылды. Райондың халыҡ мәғарифы бүлеге хеҙмәткәрҙәре «Әбйәлил» яҡташтар ойошмаһы исеменән беренсе класс уҡыусылары өсөн портфелдәр һәм мәктәп кәрәк-яраҡтары тапшырҙы.


text:
Дмитрий Медведев Өфөлә Пенсия фонды эше менән таныштыФото: Андрей Старостин
Дмитрий Медведев Өфөлә Пенсия фонды эше менән танышты
Дмитрий Медведев Өфөлә Пенсия фонды эше менән таныштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова, Арина Рәхимҡолова/.
Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев Өфөгә эш сәфәре барышында Пенсия фондының яңы электрон сервистары менән танышты. Министрҙар кабинеты башлығына 2015 йылдың 1 ғинуарынан индерелгән «Страховкаланған шәхестең шәхси кабинеты» сервисы тәҡдим ителде. Новелла арҡаһында һәр кем үҙенең билдәләнгән пенсия хоҡуҡтары, тәғәйенләнгән пенсия, шулай уҡ социаль түләүҙәр, шул иҫәптән әсәлек капиталы хаҡында белеү мөмкинлегенә эйә.
Страховкаланған шәхестең кабинеты Рәсәй Пенсия фондының рәсми порталында урынлашҡан. Берҙәм идентификация һәм аутентификация системаһында, йәки дәүләт хеҙмәттәре порталында теркәү үткән бөтә ҡулланыусылар ҙа системаға инә ала. Бынан тыш, сервис пенсия тупланмалары, шул иҫәптән Дәүләт ҡушма финанслауы программаһы сиктәрендә үҙ теләге менән взнос индереү тураһында мәғлүмәттәр бирә.
Дмитрий Медведев шәхси кабинетта теркәлгән кешеләр һаны менән ҡыҙыҡһынды. Шулай уҡ Премьер-министр яңы система аша Пенсия фонды белгестәренә яҙылып ҡараны.
— Система заманса һәм ышаныслы күренә, — тип билдәләне Дмитрий Медведев, сервистың эше менән танышҡандан һуң.
Бынан тыш, рәсми делегация клиенттар залындағы илебеҙҙә етештерелгән ҡорамалды баһаланы. Килеүселәрҙе хеҙмәтләндереүсе бөтә терминалдар яңы Рәсәй технологиялары буйынса эшләнгән. Был импортты алмаштырыу шарттарында айырыусы мөһим.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың июлендә Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев Благовещен районындағы һәм Благовещен ҡалаһындағы РФ Пенсия фонды идаралығында булғайны. Ул саҡта Министрҙар кабинеты башлығы универсаль электрон картаның мөмкинлектәре менән танышты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 286
МЕРКАПТАНҺЫҘЛАШТЫРЫУ н е ф т ь д и с т и л л я т т а р ы н, шыйығайтылған газды, бензин һәм кәрәсин фракцияларын меркаптандарҙан һайлап таҙартыу; яғыулыҡты көкөрттән таҙартыуҙың бер ысулы. Был процесты 40—80°С т‑рала, һелтеләрҙең һыуҙағы иретмәһендә кислород ҡатнашлығында үткәрәләр. Һыуҙа насар ирегән меркаптандар булған нефть дистилляттарын таҙартыу катализаторҙар ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла. М. һөҙөмтәһендә меркаптандарҙың күләме башланғыс һәм икенсел бензиндарҙа, реактив яғыулыҡта, ш. уҡ пропан‑пропилен һәм бутан‑бутилен фракцияларында масса б‑са 0,0005%‑ҡа тиклем кәмей; окисланыу продукттарын — дисульфидтарҙы (ҡара: Көкөрторганик берләшмәләр), ғәҙәттә, айырып алалар һәм нефтехимия сәнәғәтендә сеймал итеп ҡулланалар. Башҡортостанда 1980 й. алып М. ысулын Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводында бутан‑бутилен фракцияһын һәм Өфө нефть эшкәртеү заводында бензиндарҙы таҙартыу өсөн ҡулланалар. 70—80‑се йй. НИИнефтехимда (Р.М.Мәсәғүтов, А.Х.Шәрипов) илдә тәүге тапҡыр меркаптанлы нефттәрҙән һәм газ конденсаттарынан алынған нефть дистилляттарын М. һәм Яңы Баҡы НЭЗ‑ында тура ҡыуылған кәрәсинде таҙартыу өсөн индерелгән М. катализаторҙарын етештереү сәнәғәте технологиялары эшләнгән. 80—90‑сы йй. Органик химия институтында, кетондарҙы формальдегид һәм меркаптандар ҡатышмаһы ярҙамында тиометиллаштырыу реакцияһына индереүҙе ҡулланып, газ конденсаттарын, нефтте, бензин һәм кәрәсин дистилляттарын М. һәм бер үк ваҡытта металдар экстрагенты алыуға булышлыҡ итеүсе ысулдар табылған (А.Д.Улендеева һ.б.)
Әҙәб.: Использование полифталоцианина кобальта в процессах очистки топлив и газов от сернистых соединений. Уфа, 1998; Ш а р и п о в А.Х., К а б и л о в А.А., Н и г м а т у л л и н В.Р. Очистка топлив и сжиженных газов от меркаптанов и сульфидов. Уфа, 1999.
Н.К.Ляпина


text:
Баскетбол – етеҙҙәр , таҫылдар уйыны
21 января 2015 йыл | Спорт
Башҡортостан Республикаһы мәктәп уҡыусыларының ХVII спартакиадаһы сиктәрендә "КЭС-БАСКЕТ” мәктәп баскетбол лигаһы чемпионаты регламенты буйынса балалар спорт клубтары командалары баскетбол буйынса финал ярыштарына беҙҙең районға килде. 14-16 ғинуарҙа баскетболсы ҡыҙҙар командалары үҙ-ара көс һынашты.
Республикабыҙҙың төбәк-ара ярыштарҙа еңеүгә өлгәшкән, иң көслө 14 – Архангел, Ауырғазы, Әбйәлил, Благовар, Дыуан, Ейәнсура, Ҡалтасы, Ҡариҙел, Краснокама, Кушнаренко, Көйөргәҙе, Миәкә, Салауат, Шишмә - командалары йыйылды. Красноусолдағы 1-се мәктәптә үткән чемпионатты асыу тантанаһында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм иҡтисад буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, БР Мәғариф министрлығының уҡыусыларға физик тәрбиә биреү идаралығы белгесе Альфред Рәхимуллин ҡатнашты. Спортсыларға уңыштар, иң көслөләр, таҫылдар еңеүгә өлгәшһен, тигән теләктәрен белдерҙеләр. Командаларҙы район мәҙәниәт һарайынан Рәмил Ҡотдосов ҡурай моңдары, 1-се мәктәп һандуғасы Арина Селянина, Ырымбур өлкәһенән ҡунаҡ – филармония артисы, солист Александр Зазулин йырҙары менән сәләмләне.
Баскетболсылар Красноусол башҡорт гимназия-интернаты, 1-се һәм Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре спорт залдарында ярышты.
Ниһайәт, ярыштар тамамланды. Көсөргәнешле бәйгелә Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүсе булды. Дыуан баскетболсылары – 2-се, архангелдәр 3-сө урын яуланы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был ярышта беҙҙең райондан команда ҡатнашманы.
16 ғинуарҙа районыбыҙ йәнә 14 райондың баскетболсы егеттәр командаларын ҡабул итте. Өс көн буйына барған сәмле ярыштар Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүе менән тамамланды. Кушнаренколар – 2-се, миәкәләр 3-сө урынға лайыҡ булды. Беҙҙең район баскетболсыларына 6-сы урын менән сикләнергә тура килде.
Республикабыҙҙың төбәк-ара ярыштарҙа еңеүгә өлгәшкән, иң көслө 14 – Архангел, Ауырғазы, Әбйәлил, Благовар, Дыуан, Ейәнсура, Ҡалтасы, Ҡариҙел, Краснокама, Кушнаренко, Көйөргәҙе, Миәкә, Салауат, Шишмә - командалары йыйылды. Красноусолдағы 1-се мәктәптә үткән чемпионатты асыу тантанаһында район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр һәм иҡтисад буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, БР Мәғариф министрлығының уҡыусыларға физик тәрбиә биреү идаралығы белгесе Альфред Рәхимуллин ҡатнашты. Спортсыларға уңыштар, иң көслөләр, таҫылдар еңеүгә өлгәшһен, тигән теләктәрен белдерҙеләр. Командаларҙы район мәҙәниәт һарайынан Рәмил Ҡотдосов ҡурай моңдары, 1-се мәктәп һандуғасы Арина Селянина, Ырымбур өлкәһенән ҡунаҡ – филармония артисы, солист Александр Зазулин йырҙары менән сәләмләне.
Баскетболсылар Красноусол башҡорт гимназия-интернаты, 1-се һәм Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре спорт залдарында ярышты.
Ниһайәт, ярыштар тамамланды. Көсөргәнешле бәйгелә Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүсе булды. Дыуан баскетболсылары – 2-се, архангелдәр 3-сө урын яуланы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был ярышта беҙҙең райондан команда ҡатнашманы.
16 ғинуарҙа районыбыҙ йәнә 14 райондың баскетболсы егеттәр командаларын ҡабул итте. Өс көн буйына барған сәмле ярыштар Ауырғазы районының Талбазы ауылындағы 1-се һанлы лицейы командаһы еңеүе менән тамамланды. Кушнаренколар – 2-се, миәкәләр 3-сө урынға лайыҡ булды. Беҙҙең район баскетболсыларына 6-сы урын менән сикләнергә тура килде.
И.АЙҘАРОВА.


text:
Скачать файл apk MoviePass һуңғы версия
Скачать MoviePass: Кино-премьеры абоненттарҙы хеҙмәтләндереү милләт театрҙары , һеҙ фильмдарға кинотеатрҙың яңы дауамында күреү мөмкинлеге бирә. 4000 театр өсөн түбән хаҡтар буйынса яҙылыуға бер бөтә аҡш территорияһының .
– Яңы кинотеатрында фильм ҡараны., башҡа даталар ябыла
– Ниндәй кинотеатрында фильмдар ҡарау менән башлап ебәрҙе тәүге көнө 2d.
– Ағым ала. 4000 бөтә ил буйынса кинотеатрында
Был нисек эшләй:
– Скачать бушлай кино-һәм һеҙгә сигнал ағзалыҡ билеттары алырға, өҫтәмә бурса.
– Һеҙ аласаһы һеҙҙең почта картаһы., ҡушымтаны ҡулланыу, эҙләү өсөн театр, һәм сеанста фильмдар теҙмәһе.
– Театрға барырға өйрәнә. showtime канал һайлау һәм ҡулланыу, ҡушымта.
– Тикшереүҙәрҙән һуң алынған., актив булыр, моғайын һеҙ картаһы; билет йәки киосктан һатып буйынса агент, һеҙҙең менән үткәрелә. moviepass картаһы, һеҙҙең өсөн билет алыу!
– Театр, кино аша электрон билет йәшәүсе ул-, һәм һеҙҙең урынға билет террористический (кәрәк булһа) һәр ваҡыт алға сыҡты урын.
- Скачать Blackmart Альфа версия v1.1.Android Өсөн 4 [Һуңғы Версия] 2018
- Instagram apk скачать – Социаль өҫтәмә Android өсөн бушлай
- Компания topface – Ч Осрашып Таныша! Скачать apk
- Скачать геометрия Дэш – Һуңғы уйын бушлай аркадный
- Скачать Видео Виго – Элек Hypstar 3.8.1 АГРОСӘНӘҒӘТ
- Скачать галереяһы – Түләүһеҙ фотоға-кушымталар өсөн Android
- Скачать агросәнәғәт комплексы кино HD


text:
Ҡояш кеүек инәй30-09-2016, 04:12 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Миңһылыу Иҫәнбаева — Мәләүез районы Әбет ауылы ҡыҙы. Ул тәбиғәттең ағастар төрлө төҫкә мансылған көҙ айында күп балалы ғаиләлә Рәжәп Иҫәнов менән Гөлбикәнең өсөнсө шатлығы булып донъяға ауаз һала. Тәүге ике малайҙан һуң ҡыҙ баланы айырыуса көтөп алалар. Миңһылыуға әсәһе янында иркәләнеп үҫергә тура килмәй. Унан башҡа тағы бер-бер артлы алты ир бала – ҡустылары тыуа.
Уҡырға бик зирәк булһа ла, ҡыҙға белем алыу бәхете теймәй, биш класс ҡына тамамлай. Ун ике йәшенән колхоз эшенә егелә, үҙенән өс-дүрт йәшкә өлкәндәр менән ярышып сөгөлдөр утарға, утын-бесән эшләргә, емеш-еләккә йөрөй.
— 1933 йылда, аслыҡ ваҡытында, үлән ашы ашап иҫереп ятҡан саҡтар булды, – тип хәтерләй Миңһылыу инәй. – Халыҡ астан шешенеп ҡырылды. Ярай әле, бәхеткә күрә, ауылдашыбыҙ Ахун ағай бик йомарт кеше булды, беҙҙе аслыҡтан ҡотҡарҙы. Халыҡ күпләп үлә башлағас, ул колхоз игенен кешеләргә таратып биргән. Арала бер насары була бит ул: кемдер өҫтөнән ялыу яҙған. Ахун ағай судҡа тарттырылған. Был хәлгә тиклем ул ауыл халҡына күп кенә ялман тоторға ҡушҡан. Халыҡ ул ҡушҡанса эшләгән. Суд барышында олатайым теге ялмандарҙы өҫтәлгә сығарып һалып: “Вина не моя, нападение со стороны крыс”, – тип яуап биргән. Уны аҡлағандар.
Миңһылыуҙың әсәһе Гөлбикә бик уҫал булған, гел генә ҡарауыллап торған. Шуға ла, ни ҡушһа ла, башын аҫҡа эйеп, эшләп тик йөрөгән. Кистәрен күҙлекәй таҫтамалдар, сәскәле сигеүҙәр сиккән. Ул әйберҙәре һаман да һаҡлана әле. Әсәһенә ҡустыларын ҡарашырға ла өлгөргән.
Һуғыш башланып китә. Ике ағаһы – Рәхмәтулла менән Рәсүл яу яланында ятып ҡала. Атаһы тәүге һуғышта уҡ беләге яраланып, эшкә яраҡһыҙ тип, кире ҡайтарыла. Миңһылыуға тағы ла бөтөн ауырлыҡ өйөлә. 1941 – 1942 йылдарҙа хат ташыусы булып эшләй. Кистәрен әсәһе менән фронтҡа ебәрер өсөн ойоҡ-бейәләй бәйләй.
Кешеләр был донъяға бәхетле булыр өсөн парлы булып тыуа, тиҙәр. Миңһылыуға ла үҙ ише табыла. 19 йәшлек ҡыҙҙы күрше Түбәнге Таш ауылы егете Ғәйнулла Иҫәнбаевҡа димләйҙәр. 1942 йылдың май айында өйләнешәләр. Үҙаллы йәшәү өсөн йорт төҙөйҙәр. Ғәйнулла бик шәп ҡул оҫтаһы була. Ағас күнәк, батман, тырыз кеүек һауыт-һаба эшләп, аҙыҡҡа, кейемгә алмаштырып, аҡсаға һатып, тырышып донъя көтөп алып китәләр. Ә кистәрен ире гармун уйнаһа, өй эсе моңға тулған. Миңһылыуы ҡушылып йырлап ебәрһә, тағы ла йәмләнеп киткән.
Йәш ғаиләне шатландырып, бер-бер артлы Зилә, Тәлғәт, Люциә, Рәмзиә, Фәрғәт, Фәүзиә, Гөлсиә донъяға килә. Әммә алда уларҙы яҙмыш һынауы көтә. Фәүзиә исемле ҡыҙы, бер йәше тулғас, ауырып китә. Әсә кеше күпме өҙгөләнһә лә, ҡыҙы мәңгелеккә күҙҙәрен йома. Тағы бер ҡыҙын Фәүзиә тип атайҙар. Тыныс ҡына йәшәп ятҡанда, тормош иптәше 67 йәшендә донъя ҡуя. Кинйә ҡыҙы Гөлсиәһенең ире Владимир һыуға батып вафат булғас, ҡыҙына ике балаһын да ҡараша. Һуңынан был ҡыҙы ла фажиғәле рәүештә баҡыйлыҡҡа күсә.
— Гөлсиәм дә үлгәс, йөрәгем өҙөлгәндәй булды. Етем ҡалған балаларҙы Фәүзиә ҡыҙым кейәүем Фәррәх менән ҡарамаҡҡа алды, үҙем ҡартайып киттем бит инде. Балаларҙы аяҡҡа баҫтырҙылар, туйлап кейәүгә бирҙеләр, – тип шатлана инәй.
Миңһылыу инәйҙең ҡыҙҙары тәүге мөхәббәттәрен әрме сафына оҙатып көтөп алғандар, ике килене лә, инәйҙең улдарын әрмегә оҙатып, ҡайтҡас, туйҙар үткәреп өйләнешкәндәр. Балалары бергә дуҫ, татыу ғүмер итә. Инәй Күгәрсен районының Йомағужа ҡасабаһында оло ҡыҙы Зилә менән ғүмер итә. Доғалар уҡый, намаҙын да ҡалдырмай, бик күпте белә. Балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүлә-бүләсәрҙәре наҙына төрөнөп йәшәй.
Ғүмер юлы иң яҡын кешеләрен — ирен, ике ҡыҙын, ике кейәүен — юғалтыу ҡайғыһы менән үрелеп барһа ла, бирешмәгән, йөҙөнән сафлыҡ бөркөлә. Күңел нурҙарын һәр балаһына, балаларының балаларына, яҡындарына тигеҙ бүләк итеп йәшәй. Шунан да ҙурыраҡ бәхет юҡтыр ул.


text:
Газета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Проза » Кеше һүҙе кеше үлтерә
Кеше һүҙе кеше үлтерә
Яҙмыш, әсе яҙмыш... Әҙәм балаһын ҡайҙа ғына ташламай ҙа, ниндәй генә ҡайғы-ғазаптарға төшөрмәй. Берәүгә өйөп-өйөп шатлыҡ бүләк итһә, икенсеһен ығы-зығылы хәсрәт һағыштарға сорнай. Аллаһы Тәғәлә һәр кемгә йәшәү бүләк итһә, ә киләсәккә барыр һуҡмаҡты һәр кем үҙе һайлай.
– Нисәмә йылдар эсемдә йөрөткән ғазабым әле булһа йөрәкте телгеләй. Үҙ ҡулдарым менән бәхетемдән ҡолаҡ ҡаҡтым…
Апайым күрше ауылға кейәүгә сыҡҡайны. Бер көндө уларға барып килергә булдым. Эскәмйәлә еҙнә менән һөйләшеп ултырған арала беҙҙең эргәнән сибәр генә һылыу үтеп китте. Мин шунда уҡ уға ғашиҡ булдым. Матур, яғымлы, оялсан ғына, минән ун йәшкә кесе Зилиә ул ваҡытта ун беренсе класта уҡый ине. Күпкә йәш булһа ла, үҙен бер күреүҙән яраттым. Апайым мине ҡарт ишәктән һалдырып әрләп тә ҡараны, әлеге һылыу ҡыҙ барыбер баштан сыҡманы. Ике ай тирәһе эргәһендә уралып йөрөй торғас, осраша башланыҡ. Юҡ, мин уға теймәнем, ҡосаҡлап үбергә лә ҡыйыулыҡ етмәй ине, ҡурҡытып ҡуйырмын, тип уйланым. Мәктәпте тамамлағас, кейәүгә сығырға тәҡдим иттем. Һөйгәнем риза булды. Ата-әсәһе менән һөйләшеп, көҙөн никах уҡытып, мин эшләгән ҡалаға йәшәргә сығып та киттек.
Зилиәм колледжға уҡырға инде. Бик татыу йәшәнек. Бер-беребеҙҙе бик яраттыҡ, бер ҡараштан аңлаштыҡ. Кәләшем йәш кенә булһа ла, бик аҡыллы, тыйнаҡ, уңған, һәр аҙымын төптән уйлап эшләне. Ике йыл бергә торғас, ярты йылға мине эштән командировкаға ебәрҙеләр. Кәләшем ныҡ иланы, ебәргеһе килмәне, эшеңдән кит тә ҡуй, тип ҡараны. Ә мин тиҙерәк фатир алырға теләнем, сөнки күп эш хаҡы вәғәҙә иттеләр. Ике туған ағайымдың адресы буйынса аҡса күсереп барҙым. Ул уны кәләшемә биреп барырға тейеш ине. Кәләшем менән хат яҙышып торҙоҡ. Ике айҙан ауырлымын, тип яҙғас, бик ҡыуанғайным да, тик ағайым: “Ул бында уйнаш итеп йөрөй, ә һин аҡса эшләйһең, күршеләрең барыһын да һөйләп тора”, – тип мине шикләндерҙе. Ятаҡта торғас, күршеләр барыһын да күреп торалыр инде, тип уйланым. Беренсе тапҡыр командировкаға киткәндә, ул ваҡытта осрашып йөрөгән ҡыҙым икенсе иргә сығып киткәйне. Етмәһә, эргәләге ҡайһы бер ирҙәр үҙ ҡатындарының ирҙәре сығып китеү менән уйнаш итеүен, шул арҡала айырылыуҙары хаҡында һөйләп, минең ҡыҙғаныуымды арттырҙы. Кеше һүҙенә ышанып, Зилиәм менән араны өҙөргә булдым. Хаттарына яуап яҙманым. Ул икенсе кешенән ауырлы тигәнгә ышандым. Ағайым, уны минең бүлмәнән ҡыуып сығарҙым, тине.
Мин ҡайтҡас та ағайҙарға барҙым. Шул ваҡытта Зилиәм килеп инде. Ҡорһаҡлы ҡатыным, ниңә ҡайтырыңды миңә әйтмәнең, тип аптыраны. Мин эсеп алған көйө, кемдән йөккә ҡалдың, шуға бар, тип битенә сәпәгәнмен. Илап ҡайтып киткән. Ҡайҙа, ниндәй аҡсаға йәшәгәнен дә һораманым. Һуңынан да ул, әйҙә аңлашайыҡ, тип тағы бер-ике тапҡыр килде. Ә мин уны оноторға тип, бер ҡатын менән сыуалып киткәйнем. Шул ҡатын менән мине күргәс, башҡа килмәне.
Утыҙ йәшлек аҡылһыҙ алйот булғанмын. Баштан уҡ миңә барыһын да тикшерергә, айышына төшөнөргә кәрәк булған да бит… Һуңынан белеүемсә, ағайға беҙҙең күрше ғәйбәтсе ҡатын минең кәләште, йөрөй, тип әйткән. Ә уның һүҙенә ышанырға ла ярамай. Ағайым баштан уҡ ҡатыныма ҡаршы ине, бигерәк йәш, өҫтөңдән йөрөр инде, тип йыш хәбәр һалды. Теге яуыз ҡатындан үҙенә оҡшаған хәбәр килеп еткәс, миңә еткерә һалған.
Шулай йәшәй торғас, Зилиәмде түҙеп торғоһоҙ итеп ныҡ һағындым. Тегенән-бынан һорашып, ҡайҙа йәшәгәнен белеп ҡалдым. Коммуналь фатирҙа бер бүлмәгә ингән ине. Барһам өйҙә юҡ. Шул ваҡыт мәрйә күршеһе иҫ китерлек хәбәр һөйләне. Ағайым, мин командировкаға китеп ике аҙна үтеү менән, кәләште ҡыуып сығарған. Йәшәргә урыны, аҡсаһы булмағас, уҡыуҙан һуң магазинға иҙән йыуырға йөрөгән. “Ул бында ас-яланғас тиерлек йәшәй, бар алған аҡсаһы бүлмәгә түләргә һәм арлы-бирле ашарына алырға ғына етә. Береһенән дә ярҙам алмай, хатта ата-әсәһен ҡайғыға һалмайым тип үҙ хәлен әйтмәй. Бер нисә аҙнанан ул бәпес табып, ошо көндәрҙә үҙенең районына диплом алырға ҡайтырға тейеш ине”, – тип өҫтәп ҡуйҙы мәрйә.
Кәләшемде ныҡ яратҡас, нисек булһа ла кире ҡайтарып алырға ниәтләнем. Әле дауаханаға китте, тигәс күршеһе, гөлләмәләр алып, ҡаршы алырға булдым. Подъездан сыҡһам, ҡатыным эҫегә хәлдән тайып ҡайтып килә. Бите ябығып, күҙҙәре төпкә батҡан, ныҡ йонсоғаны күренеп тора. Уны күргәс, йөрәгем өҙөлөп төшөрҙәй булды. Зилиәм менән буласаҡ бәпесемде ҡайғыртаһы урынға, үҙемде генә уйлап, кеше һүҙенә ышанып, тилереп йөрөгәнмен. Мин машинала сит ҡатынды ҡиммәтле шарап менән һыйлағанда, баламдың әсәһе ҙур срокта ауырлы була тороп, йәшәргә аҡса булһын тип, иҙән йыуған. Шулай булһа ла колледжда уҡып бөтөргә хәле булған, алыҫ араны йәйәү үтеп дауаханаға йөрөгән. Етмәһә, ағайым кәләшемә тейеш аҡсаны бөтөнләй бирмәгән булып сыҡты.
Нисек кенә һөйләшергә тырышһам да, ҡатыным үҙенә мине яҡын да килтермәне. Бала ваҡыты буйынса минеке булып сыға бит, тип әйтеүгә уҫал итеп ҡараны ла: “Мин беҙҙең никахты боҙманым, һиңә хыянат итмәнем. Ә һин икенсе ҡатын менән йоҡлап йөрөп, минән баш тарттың”, – тип ҡыуып сығарҙы.
Их, шул ваҡытта һөйгәнемде һуңғы тапҡыр күргәнемде белһәм... Икенсе көндө, Зилиә аварияға эләккән, тигән хәбәр килеп етте. Уны дауахананан барып таптым. Өлгөрмәнем, аңына ла килмәй, ҡояшым үлгәйне. Танауына тиклем үҙемә оҡшаған улым, әсәһенән ҡалып, ике сәғәт кенә йәшәне. Әллә күпме хыялланып көткән баламдың үле кәүҙәһен генә ҡосаҡлай алдым. Ҡәберҙәре өҫтөндә үкереп илағанда ғына төҙәтә алмаҫлыҡ ҙур хата яһағаныма төшөндөм. Кеше һүҙе кеше үлтерә, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр икән. Шул әсе теллеләрҙе тыңлаған мин йүләр… Тик барыһы ла һуң, ғәйеп миндә генә. Яратҡандарымдың үлеме һәр ваҡыт минең йөрәктә ҡаласаҡ.
Г. ЙӘМИЛЕВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Башҡортостандың Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге дәүләт премияһы лауреаты билдәләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт, сәнғәт өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премияһы яҙыусы һәм тәржемәсе Әсхәл Әхмәт-Хужаға (Әсхәл Әхмәтҡужинға) бирелде. Премияны тапшырыу тураһындағы Указға Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған, тип хәбәр иттеләр республика етәксеһенең матбуғат хеҙмәтенән.
Әсхәл Әбүталип улы Әхмәтҡужин — ғүмерен башҡорт шиғриәтен үҫтереүгә арнаған үҙенсәлекле шағирҙарҙың береһе. Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге премияға ул «Ямғыр тамсыһы» китабы өсөн лайыҡ булды.
Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн әҙәбиәт, сәнғәт өлкәһендәге Һәҙиә Дәүләтшина исемендәге республика дәүләт премияһы 2005 йылдың 1 октябрендә булдырылды. Премия лауреаттары араһында балалар яҙыусылары һәм шағирҙары Гөлфиә Юнысова, Факил Мырҙаҡаев, Кәтибә Кинйәбулатова, Сафуан Әлибаев бар.


text:
Йәнең тыныс, донъяң бәрәкәтле
Беҙ уларҙың генограммаһын өйрәнергә булып киттек. Баҡтиһәң, Илүзә менән Наилдың (исемдәре үҙгәртеп алынды) нәҫелендә, кулак мөһөрө тағылып, һөргөнгә ебәрелгән кешеләр булыуы асыҡланды. Беҙҙең организм шулай ҡоролған – йәшәйеш барышындағы еңеүҙәр һәм бәхет кисерештәре генә түгел, ҡайғы-хәсрәттәр, үпкәләүҙәр, үкенестәр ҙә аң төпкөлөнә инеп урынлаша һәм, быуындан-быуынға күсеп, киләсәккә аяҡ сала бара. Ғәҙәттә, беҙ үҙебеҙ түгел, ә ата-бабаларҙан тупланған мәғлүмәт беҙҙең яҙмыш менән идара итә.
Тимәк, Илүзә менән Наил “байлыҡ туплау бәхетһеҙлеккә, эҙәрлекләүгә, төрмәгә килтерә” тигән йәшерен программа менән йәшәй. Ныҡлы аяҡҡа баҫып китә алмауҙары ла ошо сәбәпкә бәйле. Әлеге программаның тәьҫире шул хәтлем көслө, хатта кеше үҙе лә хаталы тормош алып барыуын аңғармай. Маңлайыма яҙылған яҙмышым, тип, яһалма тормош менән йәшәй бирә. Әлбиттә, кешене быға һүҙ менән генә ышандырыуы ауыр, күптәргә үҙен үҙгәртеү өсөн ихтыяр көсө талап ителә. Тик тәжрибәле белгес кенә үҙ асылыңа ҡайтара ала.
Быуаттар төпкөлөнән күскән һәм төрлө яҙмыш ептәре менән үрелгән генетик код туғандарҙа айырым ғәҙәттәр тупланмаһын барлыҡҡа килтерә.
“Эйе, был уға хас күренеш”, – тибеҙ, сираттағы тапҡыр иҫәнлек һорашмаған, тыуған көн менән ҡотларға онотҡан йәки мөһим осрашыуға һуңлаған кеше хаҡында. “Унан нимә көтәһең инде, алтылағы – алтмышта”, – тип әйтәбеҙ, ҡабаттан уҡыуын, эшен йәки ғаиләһен ташлап киткән танышыбыҙҙы ҡылыҡһырлағанда. Инглиз телендә теге йәки был нәҫелдең йәки кешенең холҡонда нығынып ҡалған һыҙаттарҙы паттерндар тип атайҙар.
Нығынып ҡалған ғәҙәттәр йәки паттерндар кире һыҙаттарҙы ғына түгел, ә кешенең үҙенә лә, тирә-йүндәгеләренә лә ҡыуаныс, бәхет килтергән ыңғай ҡылыҡтарҙы ла сағылдырырға мөмкин. Ундайҙар тураһында: “Был кеше булдырыр ул, уның ҡулынан килә, ул бәхетле йондоҙ аҫтында тыуған”, – тиҙәр.
Беҙ тәрбиә төшөнсәһенә бик ҙур мәғәнә һалабыҙ. Әлбиттә, баланың холҡона өйҙәге мөхит, ата-әсәнең һәм туғандарҙың мөнәсәбәте, һис шикһеҙ, тәьҫир итә. Мәҫәлән, атай йәки әсәй баланы бер туҡтауһыҙ кәмһетһә, һәр эшенән етешһеҙлек эҙләһә, уның фекеренә ҡолаҡ һалыуҙы кәрәкле тапмаһа, ҡыҙ йәки ул яйлап шәхес булыуҙан туҡтай. Артабан киләсәктә һәр кем уның менән үҙен шулай тотасаҡ. Һеҙ үҙ етешһеҙлектәрегеҙҙе танырға һәм улар менән көрәшергә теләмәй, балаға ∆ґен кємћете∆се программаны һалғанһығыҙ. Сабый күңеленә ниндәй орлоҡ һалына, һөҙөмтәлә шул шытып сыға һәм үҫеш ала. Был уның үҙ тормошон ғына зарарлап ҡалмай, киләсәк быуынға ла йоғонто яһаясаҡ.
Ғәйепте тулыһынса тәрбиә мәсьәләһенә генә ҡайтарып ҡалыу ҙа дөрөҫ түгел. Бала тыуғанда аҡ ҡағыҙ кеүек була һәм бер ниндәй мәғлүмәт һаҡламай, тигән төшөнсәгә бөгөн башҡасараҡ ҡараш барлыҡҡа килде. Һәр кеше ете быуын ата-бабаһының тормош тәжрибәһен үҙ “иңендә” йөрөтә. Әгәр ҙә беҙ баланың холҡон ыңғайға үҙгәртәбеҙ тиһәк, ғаилә тарихын өйрәнеп, тәүҙә үҙ тормошобоҙҙо ипкә һалырға тейешбеҙ.
Тормош юлында ҡаршылыҡтар тыуҙырған ҡанундарҙы аңламайынса тороп, өҙөлөп яратҡан балаларыбыҙҙы ысын мәғәнәһендә бәхетле йәшәүгә һәм уңыш ҡаҙаныуға инандыра алмаясаҡбыҙ.
Быны нисек атҡарып сығырға һуң?
Психогенетика фәненең быға асыҡ ҡына яуабы ла бар: борондан ҡалған емергес ғәҙәттәрҙе еңеп, ҡорбан булыуҙан ҡотолоу.
Ғалим В. Горянина үҙенең ғилми эшендә былай ти: “Ғаиләләрҙә ғәйепләү, ярһыу, ҡул күтәреү, кәмһетеү һәм кире ҡағыу, бәйләнештәрҙе өҙөү, юғалтыу, ярҙамға мохтажлыҡ кисереү, ташлап китеү кеүек быуындан-быуынға күсә килгән ғәҙәттәрҙең “тамыр йәйеүен һәм сәскә атыуын” күрәбеҙ”. Уларҙы беҙ моделдәр тип билдәләйбеҙ. Араларында иң киң таралғаны – баҫырыу моделе, беҙгә ярҙам һорап мөрәжәғәт иткәндәрҙең 76,9 проценты ошо алама ғәҙәт арҡаһында ыҙа сигә. Кәмһетеү, кире ҡағыу моделе – 71,8 процент осраҡты билдәләһә, юғалтыу моделе 42,3 процент тәшкил итә. Психология фәне кандидаты Н. Цветкова көрәшеү, ауырыуға һалышыу, баш тартыу, һуңлау моделдәрен дә индерә.
Тынғыһыҙлыҡ, ҡурҡыу, үпкә һәм ғәйеп тойғоһо, оялыу, нәфрәт, ярһыу кеүек кире һыҙаттар көсөргәнеш тыуҙыра һәм, яҡты киләсәккә илтер юлды ҡыҫып, киңлекте тарайта. Кеше, үҙе лә һиҙмәҫтән, тиҙерәк ҡайҙалыр инеп йәшенеү, күренмәйерәк йөрөү, баҫылып ҡалыу теләге менән йәшәй башлай. Ошо етешһеҙлектәр арҡаһында ҡатыны йәки ире, балалары, хеҙмәттәштәре лә интегә. Кире һыҙаттар кешегә асылып, күтәрелеп китергә мөмкинлек бирмәй. Һөҙөмтәлә ул үҙен кире ҡағылған, бер кемгә лә кәрәкмәгән, яңғыҙ итеп тоя (кире ҡағыу моделе); көсөн юғалта, үҙ-үҙен тота белмәй, ҡаршылыҡтарға тиҙ бирешә, көсһөҙлөк күрһәтә (юғалтыу моделе); һөҙөмтәгә ирешеп тормайынса, башланған эшен ташлай (өҙөү моделе); меҫкен булып күренә, юғарылағыларҙан аңлау, терәк, яҡлау эҙләй (көсһөҙлөк моделе); үпкәләй, китеү менән янай һәм ысынында китә – үҙ-үҙенә бикләнә йәки, киреһенсә, үҙенең хис-тойғоларынан ҡаса – эш, енси бәйләнештәр, алкоголь, наркотик менән алдана, ауырыуға һабыша йәки үҙенә ҡул һала (ташлап китеү моделе).
Тап нәҫелдән күскән “ҡорбан” моделе “агрессор”ҙы барлыҡҡа килтерә, йәғни, ҡатын-ҡыҙ, иренең йәберләүенән ҡасып, икенсегә тормошҡа сыҡҡан осраҡта ла, барыбер бер үк ҡыйынлыҡтарға тап була. Тимәк, ул нәҫелдән ҡалған аңы һәм ҡылыҡтары менән үҙенә ҡарата көс ҡулланырға мәжбүр итә. Ғалимдар дәлилләүенсә, “ҡорбан” моделендә уны рәнйетһендәр өсөн тартыу көсө “агрессор”ҙыҡына ҡарағанда 6 тапҡырға күберәк. 1995 йылда Мәскәү дәүләт университеты ҡарамағындағы “САНРЕЙ” Кешене тикшереү халыҡ-ара ғилми үҙәгендә был хаҡта беренсе тапҡыр ишеткәс, мин үҙем дә хайран ҡалғайным. Тимәк генетик аңым аша үҙемә ҡарата шундай мөнәсәбәтте булдырғанмын. Доктор Ч. Тойч миңә ата-бабаларҙан ҡалған кире һыҙаттарҙан ҡотолоу, уңышҡа, бәхеткә ирешеү программаһын төҙөшөргә ярҙам итте.
Ошо сәбәптәргә төшөнгәндән һуң ғына нәҫелемдәге ниндәй кире сифаттарҙың љаршылыљтар тыуґырѓанын ањланым.
Ҡәҙерле журнал уҡыусылар! Һеҙгә лә, үҙегеҙҙең тормошоғоҙ хаҡында ентекле уйланып, киләсәккә ышаныслы аҙымдар менән атлауығыҙҙы теләйем.
Уңышҡа юл ярған моделдәрҙе һанап сығам:
дуҫлыҡ һәм ярҙамсыллыҡ;
шатлыҡ һәм ыңғай хис-тойғолар;
ҡабул итеү һәм хеҙмәттәшлек итеү;
өлгәшеү;
эште бөтәйтеү һәм тамамлау;
көслөлөк;
сәләмәтлек;
бәхет;
теләктәшлек;
ваҡытында һөҙөмтәләргә ирешеү һәм әйтелгән ваҡытта урында булыу;
Мәҫәлән: “Мин – уңышлы кеше”, “Минең ҡулымдан аҡса төшмәй”, “Мин һәр ваҡыт мораҙыма өлгәшәм”, “Мин бар эште лә еңел генә башҡарам”, “Минең ҡайғырыр сәбәбем юҡ” тигән һүҙбәйләнештәр тормош саҡырыуығыҙға әйләнһен.
Һеҙ ҙә үҙегеҙгә хас ғәҙәттәрегеҙ хаҡында беҙгә яҙып ебәрегеҙ. Тормошоғоҙ, яҡындарығыҙға, туғандарығыҙға, таныштарығыҙға мөнәсәбәтегеҙ, нәмә менән ҡәнәғәт түгелһегеҙ һәм бәхетле булыр өсөн нимә эшләнегеҙ – барыһы хаҡында ла яҙығыҙ (исемдәрегеҙҙе үҙгәртһәгеҙ ҙә була), ә беҙ бергәләп, бәхет юлдарын табырға тырышырбыҙ.
Һеҙҙән хаттар көтөп ҡалабыҙ!
Теги:


text:
- Подробности
- Просмотров: 326
ҠАРА КҮБӘЛӘКТӘР (Anthrax), бызылдаҡтар ғаиләһенә ҡараған себен заты. 300-ҙән ашыу төрө билдәле, киң таралған. Башҡортостанда Ҡ.к. һәм күмер Ҡ.к. осрай. Кәүҙә оҙонлоғо 9,5—11 мм. Тәне ҡыҫҡа, мыҡты, ҡара төҫтә, күкрәгендә аҡ төк шәлкемдәре, ҡорһағында тәңкәләр бар. Мороно ҡыҫҡа, алға сығып тора. Антенналары 3 быуынтыҡлы. Ҡанаты киң, ҡарағусҡыл, осонда асыҡ төҫтәге таптар бар, тик торғанда ян- яҡҡа һәм артҡа йүнәлтелгән. Үҫеше гиперметаморфозлы. Баш капсулаһы редукцияға бирелгән балағорттары күбәләк, бал ҡорттары, саранчаларҙың балағорттарында, ҡурсаҡтарында, ш. уҡ был бөжәктәрҙең паразиттарында йәшәй; үҫеше 3 осорҙан тора, 2 тапҡыр ҡау һалалар. Балағорт тиресәһе ҡурсаҡланғанда һалына, пупарий барлыҡҡа килмәй. Ҡурсағы ҡаплы, башында һәм күкрәгендә кутикуляр сәнскеләр бар. Бер йыл эсендә 1 быуын үҫешә. Өлкән заттар сәскәле үҫемлектәрҙең нектары м-н туҡлана. Ҡояшлы көндәрҙә әүҙем. Яңғыҙ йәки бал ҡорттары колониялары оялаған урындарҙа урман ситендә, аҡланда, болонда, йылға үҙәнендә йәшәй. БР-ҙа урманлы, далалы райондарҙа осрай. Зарарлы бөжәктәрҙең һанын көйләй.
М.Ғ.Миһранов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 321
ҠАРАТАУ ҠАЛҠЫУЫ, Урал алды бөгөлөндә ятҡан һәм уны Йүрүҙән‑Сылва депрессияһы, Ағиҙел депрессияһы уйпатлыҡтарына бүлгән субкиңлек йүнәлешле тектоник структура. Ҡ.ҡ. төҙөлөшөндә Ҡаратау, Турғай тауҙары һәм Ажығарҙаҡ (Минйәр) антиклинорийҙарының төньяҡ ҡанаттарын ҡатмарлаштырған һәм киҫеп үткән субкиңлектәге өс ҡаплау шыуҙырмаһы айырыла. Улар көньяҡта Башҡорт мегантиклинорийы сиктәрендә көньяҡҡа боролған һәм ҡаплау шыуҙырмаһына әүерелгән һул яҡ күсеш компоненты булған төньяҡ‑көнбайыш йүнәлешле Әшә һынылышына барып тоташа. Ҡ.ҡ. өҫкө рифей, венд, улар өҫтөндә тәрән йырын м‑н ятҡан девон һәм карбондың һай һыулы терриген һәм карбонат ултырмаларынан тора, һуңғылары көнсығышта Эҫем мульдаһының аҫҡы пермь ҡатламдары м‑н алмашына, унда Урал алды бөгөлөнөң көнбайыш бортына хас булған риф теҙмәләре Ҡ.ҡ. ҡаплау шыуҙырмалы‑йыйырсыҡлы структуралары м‑н өҙөлә. Ҡ.ҡ. йәше иртә пермдең аҙағынан боронғораҡ түгел (ситләтелгән мәғлүмәттәр б‑са — һуң пермь). Ҡ.ҡ. барлыҡҡа килеүе б‑са мәсьәлә бәхәсле: Н.С.Шатский уны Көнсығыш Европа платформаһының күтәрелгән блогы булараҡ, М.А.Камалетдинов Урал яғынан тулыһынса ҡыҫып килтерелгән һәм бөгөлдө ҡаплаған шарьяж булараҡ ҡарай.
В.Н.Пучков
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Башҡортостан инновация кластерҙарын үҫтереү буйынса федераль проектҡа инде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Башҡортостан инновация кластерҙарын үҫтереү буйынса федераль проектҡа инде
Башҡортостан инновация кластерҙарын үҫтереү буйынса федераль проектҡа инде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостандың нефть химияһы территориаль кластеры еңеү яулаған 11 кластер иҫәбенә инде. Уларҙы Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы инновация кластерҙарын үҫтереү буйынса өҫтөнлөклө проектта ҡатнашыу өсөн һайлап алған. Республиканың сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Алексей Карпухин Башҡортостан Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ошо хаҡта хәбәр итте.
«Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы республика менән килешеүҙең яҡынса проектын әҙерләгән дә инде, — тип билдәләне Алексей Карпухин. — Әлеге ваҡытта ярҙамдың йүнәлештәре һәм күләмдәре аныҡлана».
Башҡортостандың нефть химияһы территориаль кластеры 2012 йылда биш предприятие нигеҙендә булдырылған. Әле уның составында 160 предприятие иҫәпләнә, тип билдәләнеләр республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Кластерҙың проектта ҡатнашыуы хеҙмәт етештереүсәнлеген арттырырға, яңы эш урындары булдырырға, шулай уҡ предприятиеларҙың инвестиция йәлеп итеүсәнлеген күтәрергә булышлыҡ итәсәк.


text:
Башҡортостанда ҡышҡы балыҡ тотоу өсөн урындар билдәләнде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда ҡышҡы балыҡ тотоу өсөн урындар билдәләнде
Башҡортостанда ҡышҡы балыҡ тотоу өсөн урындар билдәләнде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда ҡышҡы балыҡ тотоу өсөн урындар билдәләнде. Республика биләмәһендә ошо кәсеп өсөн 12 урын бүленгән, тип хәбәр итте Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы Башҡортостан буйынса баш идаралығының һыу объекттарында кешеләрҙең хәүефһеҙлеге бүлеге етәксеһе Валерий Сафронов.
Ағиҙел (Өфөләге Дуҫлыҡ Монументы янында), Ҡариҙел (Сипайлово биҫтәһе), Кама (Краснокама районындағы Николо-Берёзовка ҡасабаһы) йылғаларында, Яҡтыкүл һәм Аҡкүл (Ғафури районы), Ҡандракүл (Туймазы районындағы Ҡандра ҡасабаһы), Асылыкүл (Дәүләкән районындағы Алға ҡасабаһы), Шәмсетдин (Бөрө) күлдәрендә, Туймазы (Туймазы ҡалаһы), Павловка (Нуриман районындағы Павловка ҡасабаһы) һәм Нөгөш һыу һаҡлағыстарында (Мәләүез районындағы Нөгөш ҡасабаһы) балыҡ тоторға мөмкин.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, ҡышҡы осорҙа республика биләмәһендә дүрт боҙ кисеүе эшләр тип күҙаллана. Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында һыу ятҡылыҡтарында боҙҙоң туңыу ваҡыты хаҡында хәбәр иттеләр.


text:
1948 йылдың 17 ғинуарында Ғафури районы Йөҙимән ауылында тыуған.
1972 йылда Өфө сәнғәт училищеһын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1979 йылда - "БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы", 2003 йылда - "Башҡортостандың халыҡ артисы", 2010 йылда - "Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы" исемдәренә лайыҡ була. "Йыл актеры" (2004й.,2006й.,2016й.)
1947 йылдың 22 сентябрендә Ауырғазы районы Толбазы ауылында тыуған.
1973 йылда Өфө сәнғәт дәүләт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1990 йылда - "Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы", 2003 йылда - "Башҡортостандың халыҡ артисткаһы" исемдәренә лайыҡ була.
1972 йылдың 13 мартында Ишимбай районы Ибрай ауылында тыуған.
1993 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2003 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисы», 2010 йылда - «Башҡортостандың халыҡ артисы» исемдәренә лайыҡ була. «Актер йыры – 1994» конкурсы дипломанты. «Дуҫлыҡ моңо» республика конкурсы лауреаты (2002й.) . «Йыл актеры» (2003й.).
1958 йылдың 28 апрелендә Ишимбай районы Кинйәкәй ауылында тыуған.
1986 йылда Стәрлетамаҡ мәҙәниәт техникумын тамамлай.
1989 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 1999 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы», 2008 йылда - «Башҡортостандың халыҡ артисткаһы» исемдәренә лайыҡ була. Илһам Шәкиров исем. халыҡ-ара «Татар йыры» конкурсының лауреаты (1993г.)
1954 йылдың 1 ғинуарында Ишимбай районы Итҡол ауылында тыуған.
1977 йылда 1986 йылда Стәрлетамаҡ мәҙәниәт техникумын тамамлай.
1989 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2003 йылда - "Башҡортостандың атҡаҙанған артисы" исеме бирелә.
1976 йылдың 25 авгусында Күгәрсен районы Бикәс ауылында тыуған.
1997 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. Шул уҡ йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2008 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була.
1975 йылдың 13 июнендә Бөрйән районы Иҫке Монасип ауылында тыуған.
1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2008 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була. Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнә (2013й.).
1974 йылдың 26 апрелендә Стәрлебаш районы Түбәнге Аллағыуат ауылында тыуған.
1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2013 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисы» исеменә лайыҡ була.
1975 йылдың 28 ғинуарында Ғәфүри районы Үзбәк ауылында тыуған.
1996 йылда Өфө сәнғәт институтын тамамлай. 1995 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә. 2012 йылда - «Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы» исеменә лайыҡ була.
1983 йылдың 22 ноябрендә Баймаҡ районы Ҡолсара ауылында тыуған.
2006 йылда З.Исмәғилов исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлай.
2006 йылда Салауат башҡорт дәүләт драма театры труппаһына ҡабул ителә.
"Йыл актеры" (2008й., 2014й.)
Страница 1 из 2
Рәсәй Федерацияһы, Башҡортостан Республикаһы,
Салауат дәүләт башҡорт драма театры, 453266, Салауат ҡалаһы, Еңеүҙең 30 йыллығы урамы, 5
8 (3476) 33 06 50 salavatteatr@yandex.ru


text:
Ҡартаябыҙ бит!9-01-2018, 00:03 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Эксперттар белдереүенсә, һис шөбһәләнергә ярамай, был бөтә донъяла күҙәтелгән хәл. Өлкән быуындың хеҙмәтте яратыуын, тәжрибәһен һәм йәштәргә ҡарағанда емешлерәк эшләүе менән аңлата улар бының сәбәбен. Бер ҡараһаң, ысынлап та, шулай кеүек. Йәш ғаиләләрҙең күп көсөн донъя мәшәҡәттәренә, балалар үҫтереүгә йүнәлтеүе һәр кемгә мәғлүм. Икенсенән, һәр кемгә үҙ һөнәре буйынса тәжрибә туплағансы шаҡтай ғына ваҡыт үтә. Ә өлкәндәр иһә барлыҡ бурыстарын башҡарып, тыныс йәшәүгә һәм эшләүгә күсә.
Вовченко белдереүенсә, халыҡтың ҡартайыуы дәүләтте һәм йәмғиәтте 60 йәштәгеләр, унан өлкәндәргә мөнәсәбәтте ҡайтанан ҡарарға мәжбүр итә. Киләсәктә был ҡатламдың талап ителеүен йәмғиәт нисек ҡабул итергә тейеш? Бөгөн үк дәүләт был һорауға яуап бирергә бурыслы.
Әйткәндәй, өлкән йәштәгеләрҙең арта барыуы киләсәктә уларҙы социаль яҡлау, медицина хеҙмәтләндереүе йәһәтенән дә сетерекле һорауҙар тыуҙыра. Быйыл ил Президенты Владимир Путин ошо юҫыҡта стратегик план әҙерләүҙе йөкмәткәйне.
Хеҙмәт һәм социаль мөнәсәбәттәр академияһы проректоры Александр Сафоновтың һүҙҙәренә ҡарағанда, өлкән йәштәгеләр иҡтисади йәһәттән дә дәүләткә ҙур файҙа килтерә. Ул шулай уҡ Англияның өлкәндәрҙең хоҡуҡтарын яҡлау йәмғиәтенең тикшеренеү һөҙөмтәләрен өйрәнгән. Бында дәүләт хаҡлы ялдағыларҙы социаль яҡлауға сығымды улар килтергән файҙаға ҡарағанда аҙыраҡ бүлә. Айырма – 44 миллиард фунт стерлинг. Һүҙ 65 йәштән өлкәндәр хаҡында бара. Ә 44 миллиард – уларҙың ҡулланыу ихтыяжынан кергән килем, түләгән һалым... “Күҙаллауҙар буйынса, 2030 йылға өлкән йәштәге инглиздәр һаны күбәйәсәк, улар менән бергә 70 миллиард фунт стерлинг самаһына профицит артасаҡ”, – тип һүҙен дауам итә эксперт.
Ә Рәсәйҙә нисек? Бөгөн беҙҙә 43,2 миллион тирәһе өлкән кеше йәшәй. Әммә уларҙың 12 миллионы эшләүен дауам итә. Хатта СССР-ҙа бындай уҡ күрһәткес булмаған.
Улар ниндәй һөҙөмтә күрһәтәме? Яҡынса 12 триллион һум ҡулланыу ихтыяжы. Һәм был 10 миллион тирәһе эш урыны менән тәьмин итә. Әйткәндәй, ҡарттар башлыса үҙебеҙҙә етештерелгән продукцияға өҫтөнлөк бирә.
Рәсәйҙәге хеҙмәт баҙарына килгәндә, бында бөтәһе лә һәйбәт түгел. Биш йыл элек Хеҙмәт кодексына йәшкә ҡарап сикләүгә төҙәтмә индерелһә лә, ул документта ғына йәшәй.
“Эре агентлыҡтар документтары отчеттарынан күренеүенсә, 45 йәште үткәндәр эшкә урынлашҡанда кире ҡараш менән осраша. Эш тәҡдим итеүселәрҙең 81 проценты үҙҙәренә өлкәндәрҙе алыуға ҡырҡа ҡаршы булыуын йәшермәй. Ә “Суперджоб.ру”, “Хедхантер.ру” кеүек ҙур платформалар аша 45 йәштән үткәндәрҙең ни бары өс проценты ғына эшкә урынлаша алған”, – ти Александр Сафонов.
Белгестәр, был юҫыҡта етәкселәргә өлкәндәрҙең дә предприятиеларҙа ҙур файҙа килтерә алыуын аңлатыу юҫығында эш алып барырға кәрәк, ти. Беренсенән, уларҙың йылдар буйына тупланған тәжрибәһе бар, хаталарға юл ҡуймайҙар. Тикшереүҙәр 29 йәшкә тиклемгеләрҙең хеҙмәткә һәләтлелеге 55 – 60 йәштәгеләрҙекенән түбәнерәк булыуын асыҡлаған.


text:
Республикала балаларҙың йәйге ялын ойоштороу буйынса иң яҡшы учреждениелар билдәләнде
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын ойоштороу буйынса иң яҡшы эшмәкәрлеккә тармаҡ-ара смотр-конкурс тамамланды. Бәйгелә 22 ойошма ҡатнашты. Балалар ойошмалары түбәндәге төркөмдәр буйынса баһаланды: «Сәнәғәт предприятиелары лагерҙары, 300-ҙән ашыу урын», «Сәнәғәт предприятиелары лагерҙары, 300-гә тиклем урын», «Бюджет өлкәһе лагерҙары», «Профсоюз ойошмалары лагерҙары». Конкурс һөҙөмтәләре буйынса «Ал елкән», «Йондоҙсоҡ», «Дуҫлыҡ», «Тауҙар шаңдауы» балалар һауыҡтырыу-тәрбиә ойошмалары билдәләнде.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Страница 5
Ҡыҙыл эремсек
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 16-12-2017, 06:00
Персиклы-сәтләүекле торт
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 13-12-2017, 07:00
Ҡамыр өсөн 3 йомортҡа, 1 cтакан шәкәр, 1 cтакан ҡаймаҡ, 1 банка ҡуйыртылған һөт, 1 балғалаҡ сода, 2 стакан он алына.
Ингредиенттарҙың барыһын бергә ҡушып, йомшаҡ ҡына ҡамыр эшләргә. Барлыҡҡа килгән массаны икегә бүлеп, береһенә персиктар, икенсеһенә ваҡланған сәтләүек һалырға ла, ҡыҙыу мейестә 30 – 35 минут бешерергә. Консерваланған персикты йәки башҡа емештәрҙе ҡулланырға мөмкин. Бешеп сыҡҡас, һыуытып, йәймәгә сироп йәки ҡайнатма, крем яғырға. Шоколадты аҡ май, бер аҙ һөт ҡушып иретергә лә, торттың өҫтөнә һалырға.
Крем түбәндәгесә әҙерләнә. 750 г ҡаймаҡҡа 1 стакан шәкәр һалып болғатырға.
...
Ҡаҡланған ҡаҙ
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 12-12-2017, 12:54
Хәҙер һәр өйҙә туңдырғыстар булғас ҡаҙ ҡаҡлау онотолған. Ә элек, бала саҡта ҡаҙ ите ашау оло байрам була торғайны. Әскелтем генә, хуш еҫле ҡош итенең тәме һаман да тел осомда тора кеүек. Быйыл ауылдан күстәнәскә ҡаҙ "осоп" килеү менән ҡала шарттарында булһа ла уны ҡаҡлап ҡарарға булдым. Интернет селтәренән рецеп эҙләп тапҡайным, һеҙҙең менән дә бүлешәм әле. Яп-ябай, әммә оҙаҡ ҡына көтөргә кәрәк.
Әҙер ҡаҙҙы тағы ла бер таҙа итеп йыуып киптереп алабыҙ. Уны эсле-тышлы тоҙ менән ныҡлап ыуырға ла, сөм һауытҡа һалып тулыһынса тоҙ менән күмергә (яҡынса 1-1,5 кг тоҙ кәрәк). Бер ай самаһы ултырғас уны тоҙонан таҙарттым. Йыуырға ярамай, ҡоро сепрәк менән генә һөртөргә.
Тоҙҙан алғас ҡаҙҙы тағы ла берәр ай еләҫ урынға (болконға) элеп торорға кәрәк. Артыҡ майы ла ағып бөтәсәк.
Ауыл ерендә кемдең мөмкинлеге бар муйыл ағасын яғып ыҫлап та алырға була....
Әҙер ҡаҙҙы тағы ла бер таҙа итеп йыуып киптереп алабыҙ. Уны эсле-тышлы тоҙ менән ныҡлап ыуырға ла, сөм һауытҡа һалып тулыһынса тоҙ менән күмергә (яҡынса 1-1,5 кг тоҙ кәрәк). Бер ай самаһы ултырғас уны тоҙонан таҙарттым. Йыуырға ярамай, ҡоро сепрәк менән генә һөртөргә.
Тоҙҙан алғас ҡаҙҙы тағы ла берәр ай еләҫ урынға (болконға) элеп торорға кәрәк. Артыҡ майы ла ағып бөтәсәк.
Ауыл ерендә кемдең мөмкинлеге бар муйыл ағасын яғып ыҫлап та алырға була....
Бәшмәк икраһы
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 18-11-2017, 10:00
2 кг бәшмәк, 1 ҙур кишер, 2 эре башлы һуған, 2 ҙур помидор кәрәк. Йәшелсәләрҙе турап, 0,5 стакан үҫемлек майы, 2 балғалаҡ тоҙ, берәй семтем шәкәр, төйөлгән ҡара борос ҡушығыҙ. 10 минут быҡтырығыҙ, шунан үткәрелгән бәшмәк өҫтәп, тағы 20 минут бешерегеҙ. Иң һуңынан 2 ҡалаҡ аш һеркәһе, 5 бүлкәт һарымһаҡ һалып, эҫе килеш банкаларға тултырып, ҡапҡастарын ябығыҙ....
Балан ҡуйырығы (повидло)
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 15-11-2017, 09:00
Баланды тәлгәше менән йыйып алғас, бөртөкләп тирергә. Һалҡын һыу менән сайһаң, ваҡ сүбе һыу өҫтөнә ҡалҡа. Емеш менән 5 литрлыҡ кәстрүлде саҡ ҡына тултырмайым. Өҫтөнә ярты литр һыу ҡоям да, талғын утҡа бешерергә ҡуям. Ҡайнап сығып ҡына килһә, алам. Ныҡ бешһә, төҫө бурһыу булып китә, ә былай баландың үҙ төҫө һаҡлана. Дуршлаг йәки эре тишекле иләк аша баланды һығып сығарам. Һөйәге һөҙөлөп ҡала. Шул массаға өлөшкә өлөш шәкәр һалам да, тағы бер өлөш шәкәр өҫтәп, ул иреп бөтһөн өсөн болғатып ултыртып ҡуям. Шунан табаҡты талғын утҡа ҡуйып, бер аҙ ҡайнатам. Оҙаҡ бешерергә кәрәкмәй. Төҫө һаҡлана. Повидло ҡатҡылыраҡ булһын тиһәң, һыуҙы әҙерәк ҡойорға мөмкин.
Таңһылыу Вәлиева.
...
Бейеүсе һылыуҡай
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 14-11-2017, 14:55
Матур, алсаҡ, ихлас, бар яҡлап та һәләтле кешеләргә гел һоҡланып ҡарайым. Әхирәтем Айзилә Әхмәтшина ла тап шундайҙарҙың береһе. Тамырҙары менән хозур тәбиғәтле Бөрйәнгә барып тоташҡан ҡыҙ бәләкәй саҡтан бейеү сәнғәтенә ғашиҡ. Бигерәк тә халыҡ бейеүҙәрен оҫта башҡара. Был шөғөлө Айзиләне С. Низаметдинов исемендәге Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжының хореография бүлегенә килтерә....
Емеш-еләктән десерт
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 10-11-2017, 13:00
Еңел һәм тиҙ эшләнә. Емеш-еләктең төрлөһөн ҡулланып була.
25 процентлы 0,5 литр ҡаймаҡ, 700 г крекер печеньеһы, 200 г шәкәр, 3 банан, 3 әфлисун, 3 киви, 2 алма, 25 г желатин.
Желатинды ҡабында күрһәтелгән инструкция буйынса ебетергә. Емеш-еләкте ваҡ итеп турарға. Биҙәү өсөн берешәрҙән алып ҡалырға.
Ҡаймаҡҡа шәкәр һалып туҡырға, әҙерләнгән желатинды, емештәрҙе ҡушып, өҫтөн биҙәргә. Унан һуң десертты әҙер булғансы һыуыҡта тоторға кәрәк....
Ҡабаҡ икраһы
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-11-2017, 10:00
3 кг ҡабаҡ, 1 кг кишер, 1 кг һуған, 4 ҡалаҡ томат пастаһы, 1 ҡалаҡ 70 процентлы аш һеркәһе, 2,5 ҡалаҡ тоҙ, тәменсә шәкәр, 0,5 л үҫемлек майы кәрәк.
Таҙа итеп йыуылған йәшелсәне турап, һыуҙа бер аҙ бешереп алығыҙ. Алып һыуытҡас, ит үткәргес аша үткәрегеҙ һәм йәшелсә бешерелгән һыуға май һалып, 1 сәғәт талғын утта быҡтырығыҙ.
Аш һеркәһе, тоҙ, шәкәр өҫтәп, тағы ярты сәғәт бешерегеҙ ҙә, эҫе килеш стерилләнгән банкаларға һалып, тимер ҡапҡас менән ябығыҙ.
...
Сөгөлдөр салаты
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 1-11-2017, 10:00
4 кг сөгөлдөр, 2 кг помидор, 2 кг башлы һуған, 2 кг татлы борос, 50 г әсе борос, үҫемлек майы кәрәк.
Һуған менән татлы боросто таҙартырға ла, һаламлап ҡырҡырға, яртылаш әҙер булғанға тиклем үҫемлек майында ҡыҙҙырырға, табанан алып ит үткәргес аша үткәрергә.
Помидор, әсе борос, сөгөлдөр ҙә ит үткәргес аша үткәрелә. Һуңынан уларҙы суйын һауытта бер сәғәт быҡтырырға. Аҙаҡтан һуған, борос, тоҙ ҡушыла. Стерилләнгән банкаға һалып, ҡалай ҡапҡас менән ябып ҡуйырға....
Һуған менән татлы боросто таҙартырға ла, һаламлап ҡырҡырға, яртылаш әҙер булғанға тиклем үҫемлек майында ҡыҙҙырырға, табанан алып ит үткәргес аша үткәрергә.
Помидор, әсе борос, сөгөлдөр ҙә ит үткәргес аша үткәрелә. Һуңынан уларҙы суйын һауытта бер сәғәт быҡтырырға. Аҙаҡтан һуған, борос, тоҙ ҡушыла. Стерилләнгән банкаға һалып, ҡалай ҡапҡас менән ябып ҡуйырға....
Ҡабаҡтан компот
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 27-10-2017, 10:00
Ҡабаҡтан бик тәмле компот эшләргә мөмкин. Уртаса ҙурлыҡтағы йәшелсәнең ҡабығын әрсеп, эсен таҙартырға. Уны ваҡлап турап, кәстрүлгә һалырға. Өҫтөнә 2 литр һыу ҡойоп, ҡайнатырға ҡуйырға. Ҡайнап сыҡҡас, 2,5 – 3 стакан шәкәр һалырға. Ҡабаҡ һарғылт төҫ алғас (үтә күренмәле һымаҡ), уға өс ҡәнәфер ҡушырға. Уттан алғас, килеп сыҡҡан компотҡа 1/2 балғалаҡ аш һеркәһе өҫтәргә. Әҙер массаны банкаларға тултырып, стерилләргә, нығытып ябырға. Әҙер компот ананас тәме бирә....


text:
Был район беҙҙең өсөн иң ҡәҙерле ерҙәрҙең береһе – бында мәшһүр Шәйехзаданың тамырҙары яралған, Ш. Бабичтың атаһының аҫыл һөйәге ята, Али Карнай кеүек данлыҡлы яҙыусы, донъяға билдәле драматург Флорид Бүләков, күренекле фольклорсы, яҙыусы Кирәй Мәргән тыуған. Үҙ заманында “Йәшлек” гәзите менән берлектә был төбәктә Башҡорт әҙәбиәте көндәре ойошторолдо, Ш. Бабичтың атаһы Мөхәмәтзакир мулланың ҡәбер ташы яңыртылды. Ә Бабичевтар төпләнгән Ҡыйғаҙытамаҡ ауылында Ш. Бабичҡа һәйкәл асылды.
Төбәк халҡының күпселеген мариҙар тәшкил итә. Шул милләт әҙәбиәте, һүҙ сәнғәте классигы Яныш Ялкайн да ошо төбәктә тыуған. Бөгөн райондың әҙәби премияһы уның исемен йөрөтә.
“Әҙәби нағыш” республика марафоны был яҡҡа юлланыр алдынан Али Карнай исемендәге Оло Шаҙы мәктәбе уҡыусыларының бәләкәй генә ижади күстәнәсенән ауыҙ итегеҙ.
Бөгөн республиканың барлыҡ почта бүлексәләрендә 2015 йылдың икенсе яртыһына ваҡытлы матбуғат баҫмаларына яҙылыуҙың төп осоро башлана.
Баш ҡалала башҡорт телендә донъя күргән Инжил китабы менән таныштырыу сараһы уҙғарылды. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәгендәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ойошторолған “түңәрәк өҫтәл”дә яңы баҫма хаҡында һүҙ барҙы.
Туймазы районында “Еңеү урманы” тигән социаль акция иғлан ителде. Бындай башланғысты Туймазы урмансылығы етәксеһе Рафаил Фәррәхов тәҡдим итте.
Стәрлетамаҡ район Советы Баһауетдинов Рөстәм Рәйес улын кон-тракт буйынса Стәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығы итеп тәғәйенләргә ҡарар итте.
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев дәүләт ҡарамағындағы һәм уға бәйле булмаған махсус учреждениеларҙа даими йәшәгән, шулай уҡ ваҡытлыса урынлаштырылған инвалидтарҙың тауыш биреүен ойоштороу йәһәтенән тәжрибә уртаҡлашты.
Өфөлә көтөлгән ШОС һәм БРИКС саммиттарында ҡатнашыусыларҙың сәләмәтлеген тиҫтәнән ашыу медицина ойошмаһы табиптары хәстәрләйәсәк.
“Маяҡ” йәмғиәте – Федоровка районында уңышлы эшләгән хужалыҡтарҙың береһе. Бында малсылыҡ һәм үҫемлекселек тармаҡтарына айырыуса ҙур иғтибар бүленә.


text:
Ил төкөрһә, күл була
06 апреля 2016 йыл | Йәмғиәт
Барығыҙға ла хәйерле көндәр һәм төндәр! Һамар ҡалаһына юлға сығырға ла ваҡыт бик әҙ ҡалды. Реаүҙәктән шылтыратып белештеләр, киләбеҙ, тинек! Кәрәкле аҡса тулыһынса йыйылмаһа ла, булған 35 250 һумға ике төр дауаға – микроток һәм логопедик–зондлы массажға эләгергә тырышырбыҙ инде. Дауалауҙы тотошлай алып булмауы ҡыҙғаныс, әлбиттә, әммә бөтөнләй юҡ ише лә түгел бит!
Юлсыларға – “бишле”
06 апреля 2016 йыл | Уңғандарыбыҙ
Белеүебеҙсә, бы-йыл ҡыш айырыуса ҡарлы булды. Бер яҡтан ҡыштың ҡарлы булыуы һәйбәт күренеш, сөнки ер дымлы була. Дым күп булһа, уңыш та мул буласаҡ тигән һүҙ.
Һыуҙан һаҡ булайыҡ
06 апреля 2016 йыл | Йәмғиәт
Яҙҙы еребеҙгә үҙгәреш, яңырыу, йәшәреү алып килеүсе булараҡ көтөп алабыҙ. Шул уҡ ваҡытта бик күп мәшәҡәттәр ҙә, ваҡытында һаҡланыу сараһы күрмәгән осраҡта күңелһеҙ ваҡиғаларға ла алып килеүе ихтимал яҙ. Районда яҙғы ташҡын менән бәйле мәсьәләләргә аныҡлыҡ индереүен һорап район хакимиәте башлығының төҙөлөш буйынса урынбаҫары - ғәҙәттән тыш хәл буйынса комиссия рәйесе Фуат Зәки улы КЕЙЕКБАЕВҡа бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.
Бәләкәс кенә, әммә ҙур хәүеф сығанағы
06 апреля 2016 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Тәбиғәт ҡышҡы йоҡонан уянып, ҡояш йылы нурҙарын сәсеү менән, талпандар ҙа күҙен аса. Өшөүе һәм ас булыуы сәбәпле, иртә яҙҙан уҡ та улар тере йән эйәләренә йәбешергә мөмкин. Нисек кенә булмаһын, ошоно оноторға ярамай: талпандар май айында ныҡлы әүҙемләшә башлай. Бигерәк тә май-июнь айҙарында улар күп була, июлдә яйлап кәмей төшә, ә августа һирәк осрай. Шуға күрә ҡайҙа ғына йөрөһәң дә уяу булырға, был зарарлы бөжәктән һаҡланырға кәрәк.
Алтын-көмөш - өлөшкә, сыҡмаһын тик көмөшкә
04 апреля 2016 йыл | Йәмғиәт
Мәктәп эскәмйәһенән үк Менделеев таблицаһындағы затлы металл – көмөштөң әһәмиәтен беләбеҙ. Тормош-көнкүрешебеҙҙә көмөш ялатып эшләнгән һауыт-һабалар, биҙәүес әйберҙәр: алҡа, беләҙек, сулпыларҙы бик яратып ҡулланабыҙ. Көмөш тәңкә башҡорт халыҡ кейемдәрен биҙәй.


text:
Икенсе йәштәр делегацияһы «Селигер-2010»ға китергә әҙерләнә
Башҡортостандың икенсе йәштәр делегацияһы «Селигер-2010» Бөтә Рәсәй мәғариф форумына китергә әҙерләнә. Делегаттар менән уңайлы автобус Өфөнән 9 июлдә ҡуҙғаласаҡ. БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында билдәләүҙәренсә, пассажирҙар араһында — «Мәғлүмәт ағымы», «Йәштәр эшҡыуарлығы», «Инновациялар һәм техник ижад» сменаларында ҡатнашыусылар. Башлыса, улар уҡыусылар, Башҡортостандың төрлө юғары уҡыу йорттарынан (ӨДАТУ, БДМУ, ӨДИСА, БДАУ, ӨДНТУ, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге) аспиранттар, йәш ғалимдар, Өфө, Туймазы, Стәрлетамаҡ, Баймаҡ, Дүртөйлө, Салауат, Октябрьский кеүек төрлө ҡалалар вәкилдәре — бынан алдағы «Селигер-2009» форумында ҡатнашыусылар, шулай уҡ дебютанттар. Бынан тыш, үрҙә әйтелгән сменалар эшендә У.М.Н.И.К.-Башкортостан программаһында еңеүселәр, 30 йәшкә тиклемге шәхси эшҡыуарҙар, «Рәсәйҙең йәш эшҡыуары» Бөтә Рәсәй конкурсының төбәк һәм округ этаптарында ҡатнашыусылар, БР йәштәр эшҡыуарлығы мәктәбен тамамлаусылар ҡатнашасаҡ.
Делегация 10 июлдә иртәнсәк, сменалар башланыуға барып етәсәк. Форумда ҡатнашыусылар өсөн киң белем биреү программаһы 11 июлдә башланасаҡ.


text:
Баш ҡалала Федераль контракт системаһын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелә
31 октябрҙә Өфөлә «Федераль контракт системаһы – конкурентлы Рәсәйҙең үҫеш нигеҙе» темаһына Бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы эшләй башланы. Уны ойоштороусылар булып Рәсәйҙең Иҫәп палатаһы һәм Башҡортостан Хөкүмәте сығыш яһай.
Сарала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Иҫәп палатаһы рәйесе Сергей Степашин, Рәсәй Президенты Хакимиәте, Федерация Советы һәм Дәүләт Думаһы, Иҡтисади үҫеш министрлығы һәм Төбәктәр үҫеше министрлығы, Финанс министрлығы, Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт, ил субъекттарының башҡарма власть органдары, халыҡ-ара, йәмәғәт һәм ғилми ойошмалар вәкилдәре ҡатнаша.
Конференция сиктәрендә пленар һәм секция ултырыштары үтә. Федераль контракт системаһы тураһындағы закон проектын камиллаштырыу мәсьәләләре буйынса профессиональ диалог алып барыу өсөн майҙансыҡ булдырыу йәһәтенән был тәүге тәжрибә булып тора. Дискуссия һөҙөмтәләре дөйөмләштерелеп, Дәүләт Думаһына йүнәлтеләсәк.


text:
Өфөнөң «Ягуар» клубы спортсылары тай боксы буйынса донъя чемпионатында Рәсәй исеменән сығыш яһаясаҡФото: «Ягуар» клубы архивы
Өфөнөң «Ягуар» клубы спортсылары тай боксы буйынса донъя чемпионатында Рәсәй исеменән сығыш яһаясаҡ
Өфөнөң «Ягуар» клубы спортсылары тай боксы буйынса донъя чемпионатында Рәсәй исеменән сығыш яһаясаҡФото: «Ягуар» клубы архивы
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфөнөң биш бокссыһы Екатеринбургта үткән Рәсәй беренселегендә яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтте. «Руслан Туҡтаров менән Артемий Бражников алтын миҙал яуланы. Руслан, шулай уҡ көмөш миҙал алған Хәйәм Худойбердиев спорт мастерына кандидат нормативтарын үтәне. Артем Кузеев менән Михаил Артамонов «бронза»ға лайыҡ булды», — тип һөйләне «Ягуар» клубының өлкән тренеры Максим Кузеев.
Туҡтаров менән Бражников август айында Таиландта уҙасаҡ донъя беренселегендә ил исеменән сығыш яһай.


text:
Фото:
Ирина Роднина Рөстәм Хәмитовҡа спортты мәктәпкә индереү буйынса яңы проекттар тәҡдим итте
Фото:
Өфөгә эш сәфәре сиктәрендә билдәле фигуристка, өс тапҡыр Олимпия чемпионы, атҡаҙанған спорт мастеры, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты кесаҙна көндө Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашты.
Ирина Роднина республика Президентына Рәсәй Мәктәп спорты федерацияһы менән күрһәтелгән мәктәп мәғарифына спортты индереү проекттарын яҡларға тәҡдим итте.
— Беҙҙең программаның асылы уҡыу йорттары территорияһында тейешле финанслау менән мәктәп спорт клубтарын, мәктәп спорты фестивалдәре һәм ярыштары системаларын, физик тәрбиә биреү уҡытыусыларын әҙерләү һәм семинарҙар системаларын, яңы методикалар индереүҙе, халыҡ-ара ярыштарҙа ҡатнашыуҙы ойоштороуҙан ғибәрәт.
Ирина Роднинаның һүҙҙәренсә, Рөстәм Хәмитовҡа Мәктәп спорты федерацияһы башланғыстары ҡыҙыҡлы күренгән, һәм яҡын арала ул ниндәй мәктәптәрҙә яңы проекттар индереләсәге хаҡында яуап ҡайтарасаҡ.
— Илебеҙҙең йәш гражданына спорттың мода түгел, ә йәшәйеш өсөн кәрәкле булыуын күрһәтеү — беҙҙең өсөн иң мөһиме, — тип билдәләне Ирина Роднина. — Спорт — ул кешенең тәүге хоҡуҡи белеме, сөнки һәр спорт төрөнөң үҙенең ҡағиҙәләре һәм закондары бар.


text:
Күп функциялы үҙәктәрҙә Бушлай юридик ярҙам көнө уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
23 ғинуарҙа Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса Күп функциялы үҙәктәрҙең ете филиалында Бушлай юридик ярҙам көнө үткәрелә. Социаль акция Күп функциялы үҙәк һәм «Берҙәм хоҡуҡи ярҙам үҙәге» яуаплылығы сикләнгән ойошма менән берлектә ойошторола.
Килеүселәр юристар менән торлаҡ, милек, ғаилә, хеҙмәт һәм башҡа бәхәстәр буйынса кәңәшләшә, шулай уҡ «Росреестр»ҙың республика идаралығында килешеүҙәр төҙөү буйынса һорауҙар бирә ала.
Был көндө юристар иртәнге 8-ҙән киске 8-гә тиклем ҡабул итә.
Бушлай юридик ярҙамды түбәндәге адрестар буйынса алырға була: Өфө ҡалаһы, Яңы Күпер урамы,8 һәм Интернациональ урамы,113; Стәрлетамаҡ ҡалаһы, Октябрь проспекты, 71 һәм Хоҙайбирҙин урамы,83; Октябрьский ҡалаһы, Кортунов урамы, 15; Нефтекама ҡалаһы, Төҙөүселәр урамы, 59; Туймазы ҡалаһы, Салауат Юлаев урамы, 69а.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генераль штабы начальнигының беренсе урынбаҫары Николай Богдановский менән осрашты Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генераль штабы начальнигының беренсе урынбаҫары Николай Богдановский менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генераль штабы начальнигының беренсе урынбаҫары Николай Богдановский менән осрашты Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
14 сентябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генераль штабы начальнигының беренсе урынбаҫары, генерал-полковник Николай Богдановский менән осрашты.
Осрашыуҙа Башҡортостан биләмәһендә 7 сентябрҙә Үҙәк хәрби округында башланған «Үҙәк-2015» стратегик уҡыуҙарын үткәреү барышы тикшерелде.
«Бер аҙна инде ныҡышмалы, көсөргәнешле эшләйбеҙ. Был уҡыуҙар бик файҙалы тип иҫәпләйем, – тине республика Башлығы. – Кешеләр алдыбыҙҙа торған бурыстарҙың етдилеге, бөтә йүнәлештәр буйынса ентекле эшләргә кәрәклеген аңланы. Барыһы ла эшкә яуаплы ҡарай. Был – уҡыуҙарҙың төп бурысы. Һөҙөмтә ыңғай булыр тип ышанам».
Уҡыуҙарҙың һөҙөмтәләре буйынса ентекле анализ үткәреләсәк, көслө һәм йомшаҡ яҡтар билдәләнәсәк, тине Рөстәм Хәмитов.
«Беҙ ҡайҙа матди базаны яҡшыртырға, өҫтәмә финанс ресурстарын йүнәлтергә, ҡайһы бер ойоштороу эштәрен нисек башҡарып сығырға, заманса техника һатып алыу буйынса эште нисек яйға һалырға кәрәклеген аңлайбыҙ. Ошо эште мотлаҡ үтәйәсәкбеҙ», – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк етәксеһе.
«Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, барыһы ла быны аңламай. Һеҙгә һәм Һамар өлкәһенә «Афарин!» тиергә генә ҡала. Һеҙҙең өсөн дә был яңылыҡ булып тора», – тине Николай Богдановский.


text:
- Подробности
- Просмотров: 676
ҒӘЗИЗ ӘЛМӨХӘМӘТОВ МУЗЕЙЫ, Көйөргәҙе р‑ны Яңы Мораптал а. урынлашҡан. 1995 й. хәрби һәм хеҙмәт даны музейы базаһында (1988) Ғ.С.Әлмөхәмәтовтың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы ойошторола; 2006 й. тиклем Милли музей филиалы. Музей фондында 1 меңдән ашыу һаҡлау берәмеге, ш. иҫ. Әлмөхәмәтовтың тормошо һәм эшмәкәрлеге, райондан сыҡҡан билдәле кешеләр Б.Бикбай, М.Ғ.Ҡужаҡов һәм Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар т‑да документаль материалдар һәм фотолар; 19 б. — 20 б. башы башҡ. ғаиләһенең йәшәү рәүешен сағылдырған кейемдәр, көнкүреш кәрәк‑ярағы, хеҙмәт ҡоралдары һаҡлана. 3 залда урынлашҡан экспозиция этнография, мемориаль һәм ауыл тарихы бүлектәренән тора.
М.З.Әсәҙуллина
Тәрж. Р.Р.Абдрахманов


text:
Ысынлап та, Баймаҡтағы 2-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең тамырҙары бик тәрәнгә барып тоташа. 1930-1931 йылдарҙа халыҡты уҡырға, яҙырға өйрәтеү маҡсатында эшләй башлаған ул. Бөтәһе 183 кеше белем алған, ә уҡытыусылар өсәү генә булған.
Тәү ҡарашҡа йәш сырайлы Гөлсәсәк апай тормош ауырлыҡтарын күрмәгән, иркәләнеп кенә йәшәгән нескә ҡатынды хәтерләтә. Теремек күҙҙәре, көләс йөҙө, үткер теленән шунда уҡ уның мәҙәниәт өлкәһендә эшләгән кеше икәнен һиҙәһең.
К. Усманова, “Көтөү-көтөү ҡуйҙары”, 2014 йыл, 28 декабрь)
Мин “Башҡортостан” гәзитен уҡып ҡына ҡалмайым, уларҙы тегеп, йылдар буйы һаҡлайым. Бына әле алдымда былтырғы ике һан ята. Уларҙағы ошо яҙмаларҙы уҡығас, фекерҙәрем менән уртаҡлашмаҡсы булдым.
Ҡәҙерләп һаҡлаған хаттар йәки “Йәншишмә”нең 85 йыллығы айҡанлы иҫтәлектәрЙәмғиәт // 11-02-2015, 01:05
***
Һарытауҙа һары һәм һарғылт-ҡыҙыл ҡар яуғанын күргәндәр. Сахаранан иҫкән ҡомло һауа массаһы ҡарҙы ошондай төҫкә индергәндер, тип фараз ҡыла белгестәр.


text:
Бөгөнгө көндә иң яҡшы Kväcklingssjön н picknickresemålen Хольм береһе булып тора. 14:00. Свен унда Ҡурғаш һәм ишек тоҡандырырға әҙер киләһе, минеңсә, элекке әҙер берҙән! Был уҙған йыл булды, тип аҡыллы башланып һәм ҡурғаш булыуы свен проекты менән иҫке ytterbom östbyn – үҙ өйөмдә күмер эшләү өсөн. Хәҙер ул, ниһайәт, тамамланды, һәм Свен-Ҡурғаш Карлссон skogskojan күсеү өсөн, контролдә тотһа, бөгөн маяк. Көн өсөн яҡшы көн. Fikakorgen алыу, Свен ҡаршы Ҡурғаш тарихы һәм тәм тойоу.
Kolmilor элек эшләй, күмер сығарыу өсөн smideshärdar. Ағастар яныуы арҡаһында кислородһыҙ, сырмалған, атап әйткәндә, углерод һәм тупраҡ филиалы. Яныуым сәнғәттең иң яҡшы тота, шуға күрә ут һәм төтөндән һаҡлау түгел, Милан. Йәғни, бындай хәл бер нисә йыл элек Sulå тип тырыша..
Kväcklingssjön Таба
Östbyn Лильсьон Сунуться күл.. Һуңынан бер нисә километр үтеп Лильсьон күл., шулай арауыҡта табыу өсөн сиратта беҙ һеҙҙең kolmilan kväcklingssjöns.
Бында kartlänk.


text:
“Красноусол” шифаханаһында ғилми-ғәмәли конференция бараФото: Олег Яровиков
“Красноусол” шифаханаһында ғилми-ғәмәли конференция бара
“Красноусол” шифаханаһында ғилми-ғәмәли конференция бараФото: Олег Яровиков
“Красноусол” шифаханаһында билдәле санаторийға 85 йыл тулыуға арналған “Аяҡҡа баҫтырыу медицинаһы һәм курортологияның көнүҙәк мәсьәләләре” төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтә.
Конференцияла БР Президенты Мортаза Рәхимов, дәүләт власы органдары, йәмәғәтселек вәкилдәре ҡатнаша. Конференцияла ҡатнашыусылар араһында РФ Дәүләт Думаһы, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы депутаттары, “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһы, дини структуралар, республика шифаханалары вәкилдәре, “Красноусол” шифаханаһының хеҙмәт ветерандары ла бар.
БР Президенты Мортаза Рәхимов үҙенең сығышында былай тине:” “Красноусол” шифаханаһы” бөгөн халыҡтың сәләмәтлеген тергеҙеү һәм ял итеү өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылған заманса һауыҡтырыу комплексы ул.”


text:
Өфө студенттары "Шәжәрә байрамы" үткәрә
Был аҙнала “Шәжәрә байрамы” баш ҡаланың бер нисә уҡыу йортонда үткәреләсәк. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта был байрам Өфө механика – технологик колледжы дөйөм ятағының акт залында бара. Кесе йома ул Өфөнөң 1-се педагогик колледжында һәм 64-се һәм 38-се профессиональ лицейҙарҙа, ә йома – 136-сы лицейҙа уҙасаҡ.
Әйткәндәй, “Шәжәрә байрамдары” киң популярлыҡ яулай. Улар республиканың күп ҡалаларында һәм райондарында үткәрелә һәм традициялар уртаҡлығы нигеҙендә ғаилә бәйләнештәрен нығытыуға, тыуған яҡ һәм халыҡтың, үҙ нәҫелеңдең тарихын өйрәнеүгә йүнәлтелгән изге традицияға әүерелде. Ата-бабаларының тарихы менән ҡыҙыҡһынған кешеләрҙең, айырыуса йәштәрҙең, һаны йылдан йыл арта килә.


text:
Тәмле төш
Баҫылды : 16-04-2017, 06:56 | Категория: Әкиәттәр, Бәпембә, Минең ғаиләм, Йорт хайуандары
Просмотров 312
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:03-2017
-
- Рубрика:Әкиәттәр, Бәпембә, Минең ғаиләм, Йорт хайуандары
- Исеме:Тәмле төш
-
- Автор:Виолетта ВЛАСОВА
-
- Район:Салауат
-
- Ауыл:Арҡауыл
-
- Рәссам:
-
Йәшәгән, ти, Мыяубикә исемле бесәй. Яратҡан хужабикәһе мәктәпкә китһә, тәҙрә аша ҡарап, уны көтөп тик ултыра, ти. «Мәктәптә нимә эшләйҙәр икән?» — тип уйлап, йоҡоға сума икән.Бына ул тышҡа йүгереп сығып, дуҫы Аҡбайҙан һорай:
— Дуҫҡайым, мәктәптә нимә эшләйҙәр ул?
— Һин уны күршеләрҙең оло бесәйенән һора!
Мыяубикә күршеләргә йүгереп инһә, урам бесәйҙәре матур кейенешеп, әллә ҡайҙа китеп баралар, ти. Мыяубикәнең күҙе шарҙай булған. Ул тегеләрҙең артынан йүгереп:
— Мин дә һеҙҙең менән барам әле! — тип ҡысҡырған.
— Бәләкәсһең, ултыр өйҙә! — тигәндәр Мыяубикәгә.
Бесәй арттарынан күҙәтергә була. Баҡтиһәң, улар һүрәт төшөрөү дәресенә йөрөйҙәр икән. Иң матур тауышлылары йырларға ла өйрәнә, ти. 8 Март байрамына әҙерләнәләр икән былар...
— Һин бында нимә эшләп йөрөйһөң?— тигән тауышҡа Мыяубикә уянып киткән. Шунан өҫтәлдә ятҡан буяуҙарға тәпәйҙәрен тығып, хужабикәһенең рәсем төшөрөү дәфтәренә ҡыуанып сәскә төшөрә башлаған. Хужабикәһе ҡайтҡас, рәсемде күреп, бик шатланған һәм икенсе көндө бесәйен мәктәпкә алып барған. Шулай итеп, Мыяубикә хыялын тормошҡа ашырған — хужабикәһенең мәктәптә нимә эшләгәнен күреп ҡайтҡан!
Виолетта ВЛАСОВА.Салауат районы Арҡауыл ауылы.
(голосов:0)
Оҡшаш материал
Комментарийҙар


text:
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырыу тантанаһы үттеФото: Олег Яровиков
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырыу тантанаһы үтте
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырыу тантанаһы үттеФото: Олег Яровиков
9 февралдә Өфөлә күп балалы әсәләргә наградалар тапшырыу тантанаһы үтте. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов әсәләргә йылы һүҙҙәрен йәлләмәне.
— Бала табыу, уны үҫтереү, уҡытыу, тәрбиәләү – еңел хеҙмәт түгел, — тип билдәләне вице-премьер. – Тормоштағы төрлө ҡаршылыҡтарға ҡарамай, әсә кеше үҙ ваҡытын, һөйөүен һәм бөтә тормошон балаһына һәм яҡын кешеләренә бағышларға әҙер. Һәм был беҙҙе әсәләргә ҡарата ихтирамлы, иғтибарлы булырға бурыслы итә. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Указы менән 2012 йыл осраҡлы ғына Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип иғлан ителмәне.
Республикала күп балалы ғаиләләргә ҙур иғтибар бүленә — уларға торлаҡ, шулай уҡ коммуналь һәм физкультура-спорт хеҙмәттәре өсөн түләүҙә дәүләт ярҙамы күрһәтелә; күп балалы ғаиләлә тәрбиәләнеүсе ҡыҙҙар һәм малайҙар йәмәғәт транспортында бушлай йөрөү хоҡуғына эйә, улар шулай уҡ мәктәп формаһы һәм туҡланыу менән тәьмин ителә.
Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булған, биш һәм унан да күберәк бала тәрбиәләүсе ғаиләләргә торлаҡ алыуға социаль түләүҙәр алыу өсөн торлаҡ сертификаттары тапшырыла. Өс йыл эсендә 189 миллион һумдан ашыу суммаға сертификаттар алып, 90 күп балалы ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртты.
Наградалар тапшырыу тантанаһына килгән иң ҙур делегация Бөрйән районынан булды — Өфөгә миҙал алыу өсөн һигеҙ күп балалы әсә килде.
Һәр сабыйға нисек иғтибар бүлеп өлгөрәһегеҙ, тигән һорауға ҡатындарҙы береһе былай тип яуап бирҙе:
— Балаға көнөнә бер нисә минут булһа ла ихлас, тулы һәм тик ата-әсәләргә хас йылы иғтибар бүлеү етә, — тип иҫәпләй күп балалы ҡатын. – Уларҙы яҡшылыҡҡа өйрәтәм. Иң мөһиме – бала ата-әсәһенең һөйөүен күреп, үҙен кәрәкле итеп тойоп үҫһен. Көтөп алынмаған сабыйҙарҙан да бәхетһеҙерәк балалар юҡ.


text:
Башҡортостанда федераль контракт системаһы тормошҡа ашырыла башлаясаҡФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда федераль контракт системаһы тормошҡа ашырыла башлаясаҡ
Башҡортостанда федераль контракт системаһы тормошҡа ашырыла башлаясаҡФото: Андрей Старостин
Федераль контракт системаһын тормошҡа ашырыу йәһәтенән Башҡортостан илдең пилот төбәге булараҡ сығыш яһаясаҡ.
— Ике йыл элек РФ Иҫәп палатаһы менән Башҡортостан Републикаһы хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйғайны. Был хеҙмәттәшлек сиктәрендә беҙ мөһим темаларҙың береһен билдәләнек – Федераль контракт системаһы тураһындағы законды тормошҡа ашырыу йәһәтенән республика пилот проекты булараҡ сығыш яһаясаҡ. Бының өсөн бында бөтә шарттар ҙа бар: тейешле структура, үҫешкән сәнәғәт, һөҙөмтәле эшләгән менеджмент, хоҡуҡ һаҡлау органдарының яҡшы эшләүе, — тине 31 октябрҙә Өфөлә үткән «Федераль контракт системаһы – конкурентлы Рәсәйҙең үҫеш нигеҙе» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһында РФ Иҫәп палатаһы рәйесе Сергей Степашин.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Рәсәйҙең Иҫәп палатаһы менән република араһында, федераль контракт системаһын тормошҡа ашырыуҙан тыш, башҡа өлкәләрҙә лә эшлекле мөнәсәбәттәр булдырылған.
— Рәсәйҙең Иҫәп палатаһы бюджетты формалаштырыуҙа беҙгә методик ярҙам күрһәтә, бөгөн был эштәр тулы көскә алып барыла. Әлбиттә, Иҫәп палатаһы беҙҙе тикшереп тора, был эш федераль һәм республика бюджеттары ресурстары йәһәтенән алып барыла. 2013 йылда федераль контракт системаһын нәҡ беҙҙең республикала, беҙҙең предприятиеларҙа тормошҡа ашыра башлау беҙҙең өсөн генә түгел, тотош ил өсөн дә етди аҙым буласаҡ, — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуға 25 йыл тулыуға арналған юбилей тантаналары уҙа
2014 йылдың 15 февралендә Совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуға 25 йыл тула. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, юбилей датаһын байрам итеү сиктәрендә ветерандар менән осрашыуҙар, тематик күргәҙмәләр, батырлыҡ дәрестәре, концерттар, спорт эстафеталары, класс сәғәттәре, лекциялар, һәләк булған һалдаттарға ҡуйылған һәйкәлдәр эргәһендә митингтар үткәреү планлаштырылған.
6 һәм 7 февралдә Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты «социаль хәүеф» төркөмө үҫмерҙәре өсөн ҡышҡы сбор үткәрә. Ведомствола хәбәр итеүҙәренсә, улар өсөн махсус дәрестәр ҡаралған. Бынан тыш, «Батырлыҡ дәресе» һәм Хәрди Дан музейында яугир-интернационалистар менән осрашыуҙар уҙасаҡ.
Республиканың ҡалаларында һәм райондарында Афғанстанда хәрби бурысын башҡарған яҡташтарыбыҙ иҫтәлегенә саралар уҙа. Осрашыуҙар үҫеп килгән быуында ватансылыҡ һәм илдең тарихы үткәндәренә ихтирам тәрбиәләүгә йүнәлтелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 115
МИЛЛӘТ МӘЖЛЕСЕ, Эске Рәсәй һәм Себер мосолмандары мәҙәни- милли автономияһының закон сығарыу органы. 1917 й. 22 июлендә Ҡазанда 1‑се Бөтә Рәсәй мосолмандары хәрби съезы, 2‑се Бөтә Рәсәй мосолман съезы һәм Бөтә Рәсәй мосолман руханиҙары съезының (ҡара: Мосолман съездары) берлектәге ултырышында ойошторола. Йыйылыштың төп бурысы — иғлан ителгән автономияның хоҡуҡи нигеҙҙәрен булдырыу һәм уны тормошҡа ашырыу. Ултырыштар 1917 й. 22 нояб. алып 1918 й. 11 ғин. тиклем Өфөлә уҙа. Йыйылышта Волга буйы, Урал һәм Себер мосолмандарынан 120‑гә яҡын депутат (1—50 мең һайлаусы) һайлана. Рәйесе — С.Н.Мәҡсүтов, рәйес урынбаҫары — И.Ә.Әхтәмов. Закон проекттарын һәм көндәлек эшмәкәрлек мәсьәләләрен яҡынса ҡарау өсөн закон сығарыу тәҡдимдәре, мәғариф, финанс, дини эштәр, терр. автономия б‑са даими комиссиялар эшләгән. Мосолман халыҡтарының үҙбилдәләнешен тикшергән ваҡытта 2 фракция барлыҡҡа килә: “төркиселәр” — мәҙәни-милли авт. яҡлылар (Ғ.Баруди, Ғ.Исхаҡи, З.Ҡадири, Х.Мәҡсүтов, Әхтәмов һ.б.) һәм “тупраҡсылар” — терр. автономия яҡлылар (И.С.Алкин, Х.Ғ.Атласов, С.С.Атнағолов, Ғ.Ғ.Ибраһимов, С.С.Йәнтүрин һ.б.). 1917 й. 29 нояб. Мәжлес Урал-Волга штатын төҙөү т‑да резолюция ҡабул итә һәм конституция эшләй (1918 й. 16 ғин. нәшер ителә). Автономияның үҙәк башҡарма органы — Милли идара (рәйесе — С.Н.Мәҡсүтов) һайлана, ул дини, мәғариф, финанс ведомстволарынан (назарат) тора; идараның рәсми баҫма органы — “Мөхтәриәт” ж. (1918 й. ғин.—апр.) булдырыла. РСФСР ХКС‑ының 1918 й. 12 апр. ҡарары м‑н идара бөтөрөлә. Дини ведомствоға (ҡара: Рәсәй мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты) сәйәси эштәргә ҡыҫылмау шарты м‑н эшмәкәрлеген дауам итергә рөхсәт бирелә. 1918 й. май аҙағында власҡа большевиктарға ҡаршы көстәр килгәндән һуң, Уралда һәм Себерҙә Милли идара үҙ эшмәкәрлеген ҡайтанан тергеҙә. Сент. Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышы ағзалары комитеты М.м. Эске Рәсәй һәм Себер мосолмандарының мәҙәни-милли авт. хоҡуҡлы органы тип таный. Нояб. власҡа А.В.Колчак килгәс, М.м. һәм идара рәсмилеген бөтөнләй юғалта. 1918 й. аҙ. М.м. элекке депутаттарының бер өлөшө Петропавловск ҡ. Бәләкәй мәжлес төҙөй, ул ойошма Рәсәй мосолмандарының мәҙәни-милли авт. киләсәге т‑дағы мәсьәләне хәл итеү маҡсаты м‑н С.Н.Мәҡсүтов етәкс. Париж тыныслыҡ конференцияһына (1919—20) делегация ебәрә. Европа дәүләттәре ярҙамына өмөт аҡланмай. Артабан М.м. депутаттарының күпселек өлөшө ижт.‑сәйәси эшмәкәрлекте ҡалдыра, бер өлөшө сит илгә сығып китә (С.Н.Мәҡсүтов, Исхаҡи, Ҡадири һ.б.).
Әҙәб.: М е н д е Г. Первые попытки государственного строительства у российских тюрков после Февральской революции 1917 года //Уникальные источники по истории Башкортостана. Уфа, 2002.
Л.Ә.Ямаева
Тәрж. Ф.Ә.Ҡылысбаев