text:
Ҡайҙа тыуған, шунда кәрәккән
Йәш ҡыҙҙа уҡыуға ынтылыш кѳслѳ була һәм 1975 йылда рабфакка, ә инде икенсе йылына Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтына уҡырға инә. Студент йылдары күҙ асып йомғансы артта ҡала. 1981 йылда ҡулына институт дипломын алған йәш ҡыҙ Әзекәй мәктәбенә эшкә урынлаша. Тик 3 ай ғына уҡытып ҡала: 1981 йылдың декабрендә “Урал” гәзитенә эшкә саҡыралар. Хәбәрсе, дубляж буйынса мѳхәррир урынбаҫары, 1985 йылдан алып хаҡлы ялға киткәнгә тиклем - 28 йыл ул гәзиттең яуаплы секретары булып эшләй. Ошо йылдарҙа ул, тѳп эшенән тыш, ижадҡа ла ваҡыт таба. Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә баҫылған “Тамғалы ҡарағай” йыйынтығында хикәйәләре донъя күрә. Шулай уҡ балалар ѳсѳн яҙған “Тере дарыу”, “Боҙорсоҡҡа кем тейҙе?” китаптары сыҡты. Тормошсан, ерлегебеҙгә бәйле хикәйәләре йылдар дауамында “Урал” гәзитендә баҫылып килә. Фәриха Нәҙербай ҡыҙы Вәлиуллина 1989 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы. Дүрт китап авторы йәш быуынды тәрбиәләүгә тос ѳлѳш индерә. Ижад юлын башлап ҡына тороусыларҙың, танылыу алған яҙыусыларҙың әҫәрҙәрен китап итеп сығарырға ярҙам итә. Фиҙаҡәр хеҙмәте ѳсѳн 2000 йылда Фәриха Вәлиуллинаға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелә. 2006 йылда балалар ѳсѳн «Боҙорсоҡҡа кем тейҙе?» китабы ѳсѳн район-ҡаланың Яныбай Хамматов исемендәге премияһына лайыҡ булды. Хаҡлы ялға сыҡһа ла, Фәриха Нәҙербай ҡыҙы яҙыу эшен ташлап ҡуймай: замандаштары тураһында мәҡәләләр, яңы хикәйәләре гәзитебеҙ битендә донъя күрә. Шулай уҡ “Иҙел башы - юл башы” альманахын сығарыуҙа ҡатнаша. Былтыр үҙенең “Ҡурайлы сағыл” хикәйәләр йыйынтығын сығарҙы. Фәриха Нәҙербай ҡыҙы сәнғәткә ғашиҡ. 1982 йылда ул Белорет башҡорт халыҡ театрына килә. Фәрит Богдановтың “Юлдар күперҙә осраша”, Туфан Миңнуллиндың “Ай булмаһа, йондоҙ бар”, Нәжип Асанбаевтың “Яралы яҙмыш” һәм башҡа бик күп спектаклдәрҙә уйнай. Хаҡлы ялға сыҡҡас та яратҡан шѳғѳлѳн ташламай. 12 февралдә ҡала Мәҙәниәт һарайында Башҡорт халыҡ театры Мирхәйҙәр Фәйзиҙең “Ғәлиәбаныу” музыкаль драмаһын ҡуя һәм унда Фәриха Вәлиуллина тѳп ролдәрҙең береһен уйнай. Тыуған ауылындағы атай нигеҙен һүндермәй, йортон матур итеп ҡарап тота. Ауылдаштары ла уны хѳрмәт итә. Үткән аҙнала рысыҡайҙар ауыл мәҙәниәт йортонда Фәриха Нәҙербай ҡыҙының 60 йәшлек юбилейына арналған ҙур кисә ойошторҙо. - Беҙ ҙә яңы йылды яҡшы ваҡиға менән башларға булдыҡ. Әйҙүк, Фәриха апай, сәхнәнән урын ал! Яҙыусыбыҙҙы кем генә белмәй, - тип юбилей кисәһен ауыл ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе, ветеран уҡытыусы Хәлимә Әфләтунова башлап ебәрҙе. Ә инде ауыл мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре, ауылдың һәүәҫкәр артистары башҡарыуында йырҙар кисәгә йәм-дәрт биреп торҙо. Кисә барышында ауылдаштары Фәриха Нәҙербай ҡыҙының “Рәссам”, “Күршауыл”әҫәрҙәрен сәхнәләштерҙе. Хикәйәләренән ѳҙѳктәр уҡыны, уларҙы дѳрѳҫ әйткәндәргә автор бүләк тапшырҙы. Юбилярҙы ҡотларға Ѳфѳнән шағир, журналист, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы, “Ағиҙел” журналының яуаплы секретары Дамир Шәрәфетдинов килде. Яҡташыбыҙ Фәриха Нәҙербай ҡыҙы менән танышып китеү тарихын иҫкә алды һәм үҙенең яҙышып китеүендә “Урал” гәзитенең ҡатнашлығы тураһында һѳйләне.
“Урал” гәзите мѳхәррире, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәре Сатура Минһажитдинова коллектив исеменән юбилярҙы ҡотланы, нәҫеренән ѳҙѳк һѳйләне. Шулай уҡ гәзит хәбәрселәре лә Фәриха Нәҙербай ҡыҙын матур шиғыр юлдары менән тәбрикләне. “Иҙел башы” ижади берекмә етәксеһе Мансур Һиҙиәтов Учалы яҙыусылары ойошмаһы етәксеһе Әҡлимә Сафинаның ҡотлауын еткерҙе һәм ҡотлау һүҙен йомғаҡлап: “Рысыҡай ауылының данын арттырыусы ул. Киләсәктә лә ижадтан айырылмай эшләр, тип уйлайым”, - тине. Ә инде “Урал” гәзитенең элекке мѳхәррире Гѳлсѳм Мостафина бергә эшләгән йылдарҙа булған мажаралы ваҡиғаларҙы иҫкә алды һәм: “Фәриха гәзиттең эске мѳхәррире булды. Биш йыл бергә эшләнек, бик хәстәрле кеше. Уның дуҫтары ла күп”, - тип әйтеп үтте. Ул юбилярҙы ҡотлап, “Ғәлиәбаныу” йырын бүләк итте. Зѳлфирә Сѳләймәнова, шағирә булараҡ, “Талантлылар һәр яҡлап та талантлы була икән” тигән шиғырын уҡып ҡотланы. Юбилярҙы ҡотларға тип Белореттан “Тере шишмә” клубы ағзалары ла килгәйне. Уларҙың ихлас ҡотлауы, шиғырҙары, йырҙары оло бүләк булды. Белорет халыҡ театрынан сәхнәләш дуҫы Динә Шәйәхмәтованың тәбрикәләүе лә үҙенсәлекле яңғыраны. Фәриха Нәҙербай ҡыҙының ейәнсәре Розалина Мѳхәмәтйәнова ѳләсәһе хѳрмәтенә “Күбәләк” бейеүен бүләк итте. Шундай йылы аралашыу мѳхитенә сорналып барған кисәнең үткәне һиҙелмәй ҙә ҡалды. Фәриха Нәҙербай ҡыҙы оло хѳрмәт күрһәткән, кисәне үҙҙәре ойошторған ауыл мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә, ҡунаҡтарға рәхмәт белдерҙе. Ҡайҙа тыуған, шунда кәрәккән, тигән мәҡәл нәҡ Фәриха Вәлиуллинаға бағышлап әйтелгән кеүек. Ул да бит эше, ижады менән райондаштарына, ауылдаштарына, тыуған ауылына ғүмере буйы тоғро ҡала.
Рәмилә МУСИНА.


c: text/html

text:
Фото:
Иглин ветеринарҙарына ташламалар буйынса бурыстарҙы ҡайтарҙылар
Фото:
Иглин районы прокуратураһы ауыл белгестәренә ярҙам саралары тураһындағы республика законын боҙоу осрағын асыҡлаған: «Иглин ветеринар станцияһы» дәүләт учреждениеһында 17 хеҙмәткәр ярты йыл дауамында торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәрен түләүҙә ташламалар ҡулланыуҙан мәхрүм булған, улар алдындағы бурыс 30 мең һумдан ашыу тәшкил иткән. БР Прокуратураһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, станция етәкселегенә күрһәтмә бирелгән, эшселәр алдындағы бурыс бөтөрөлгән, ике яуаплы хеҙмәткәр административ яуаплылыҡҡа тарттырылған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ислам реабилитация үҙәге 18 кешене наркотиктар тырнағынан ҡотҡарҙы
«Нәсихәт» ислам реабилитация үҙәге бер йылда 18 кешене наркотиктарға бәйлелектән ҡотҡарған. Был турала «Башинформ» агентлығына үҙәкте ойоштороусы Нурмөхәмәт Нуриев хәбәр итте.
— Йыл дауамында беҙҙә наркоманлыҡ һәм алкоголизм тырнағына эләккән 100 кеше реабилитация үтте, — тине ул. – Шуларҙың утыҙының дөрөҫ юлға аяҡ баҫыуына, был һаҙлыҡҡа киренән батмаясаҡтарына ышанам. Был кешеләр ғаиләләренә әйләнеп ҡайтты, эшкә урынлашты. Беҙҙең өсөн был ҙур һөҙөмтә. Ҡалғандары менән бәйләнеш тотабыҙ һәм яҙмыштарын иғтибар менән күҙәтәбеҙ. Беҙҙең үҙәктең уҡыусылары хәҙер филиалда – республиканың Салауат районында социаль адаптация үтә. Әлеге ваҡытта яңы төркөм туплайбыҙ.
«Нәсихәт» ислам реабилитация үҙәге Өфөнөң Калинин районы Максимовка ҡасабаһында урынлашҡан. Үҙәк хеҙмәткәрҙәре алкоголь һәм наркотик матдәләрҙе тыйыусы исламға һәм кешеләр араһында йылы мөнәсәбәттәргә нигеҙләнеп эш итә. Үҙәк реабилитанттарҙы медицина дауалауы курсын үткәндән һуң ғына ҡабул итә.


text:
Өфөлә «Һөт оҫтаханаһы» асыласаҡ
«Һөт иле — 2011» Бөтә Рәсәй фестивале сиктәрендә Өфөлә 3 сентябрҙә балалар өсөн «Һөт оҫтаханаһы» асыласаҡ. Ул әүәләп яһау, һаламдан үреү һәм буяу буйынса мастер-кластарын үткәреү өсөн махсус зона буласаҡ. Аниматорҙар көн дауамында балалар өсөн бүләктәр менән төрлө конкурстар үткәрәсәк, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Оҫтаханала грим һалыусылар ҙа эшләйәсәк. Улар билдәле йәнһүрәттәр буйынса балаларҙың битенә сағыу һүрәттәр төшөрәсәк. Ә балалар ҙур яһалма һыйырҙарҙы буяуҙа ҡатнаша аласаҡ.
Фестивалдә ҡатнашыусы Бәләбәй һөт комбинаты, «Вимм-Билль-Данн» һәм «Ағиҙел» компаниялары ла балалар өсөн махсус программалар әҙерләгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 248
МЕТАЛЛУРГИЯ БУЙЫНСА БЕЛЕМ БИРЕҮ, металлургия өсөн инженерҙар, техниктар һәм квалификациялы эшселәр әҙерләү системаһы; техник белем биреү тармағы. Мәғариф тармағы булараҡ 19 б. 2‑се ярт. формалаша, был ваҡытта тау эше белеме биреү ғәмәлдә тау эше белеме биреүгә, геология буйынса белем биреүгә һәм М.б.б.б. бүленә. 20 б. башына тиклем Башҡортостанда квалификациялы эшселәрҙе һәм мастер‑металлургтарҙы тау сәнәғәте мәктәптәре һәм училищеларында, реаль училищеларҙың тау эше һәм тау сәнәғәте бүлектәрендә әҙерләйҙәр. 1907 й. Златоуст урта механика‑техника уч‑щеһы, 20‑се йй. уртаһында Йылайыр кантоны Түбә ҡасабаһында һәм Баймаҡ а. фабрика‑завод өйрәнсектәр мәктәптәре (1928 й. башлап тау сәнәғәте өйрәнсектәр мәктәптәре) асыла, унда ҡойоусылар, шахта мейесе мастерҙары һ.б. әҙерләнә (ҡара: Баймаҡ тау‑механика техникумы), ш. уҡ 20— 30‑сы йй. металлургия профилле белгестәрҙе Өфө эшселәр факультеты әҙерләй. Юғары квалификациялы белгестәр Белорет ҡ. Магнитогорск техник университеты филиалында (1957 й. алып); техник персонал урта махсус уҡыу йорттарында — Белорет металлургия колледжында (1933 й. алып), Стәрлетамаҡ станоктар эшләү техникумында (1962 й. алып), Бәләбәй машиналар эшләү техникумында (1977 й. алып) әҙерләнә. Квалификациялы эшселәрҙе проф.‑техник белем биреү уҡыу йорттарында әҙерләйҙәр. Махсус дисциплиналар: металдар тураһындағы фән, металлофизика, металлургия процестары теорияһы, ҡойоу производствоһы, саф металдар һәм ярымүткәргес материалдар производствоһы, суйын һәм ҡорос металлургияһы, металдарҙы баҫым ярҙамында эшкәртеү, рентгенография һәм металдарҙы һынау, металлургия сәнәғәтен автоматлаштырыу һәм комплекслы механизациялау һ.б. Уҡыу барышында студенттар металлургия пр‑тиеларында уҡыу һәм производство практикаһын үтәләр. М.б.б.б. бер нисә дисциплинаһы ярҙамсы дисциплина булараҡ БР юғары уҡыу йорттарында һәм урта махсус уҡыу йорттарында химия, техника, физика, төҙөлөш һ.б. һөнәрҙәрҙең уҡыу планына индерелгән. Белем, оҫталыҡ һәм күнекмә нигеҙҙәре мәктәптә технология һәм хеҙмәт дәрестәрендә һалына. Металлургия б‑са өҫтәлмә белем йәш техниктар станцияларында бирелә (ҡара: Өҫтәлмә белем биреү учреждениелары). Юғары уҡыу йорттарында көндөҙгө бүлектә — 5, киске бүлектә 6 йыл уҡыйҙар; урта махсус уҡыу йорттарында 9 класс нигеҙендә көндөҙгө бүлектә — 4 йыл. Инженер‑техник эшселәр квалификацияһын күтәреү Тармаҡ‑ара квалификация күтәреү институтында, юғары уҡыу йорттарында, пр‑тиеларҙа, ойошмаларҙа махсус ф‑ттарҙа һәм курстарҙа үткәрелә. БР‑ҙың М.б.б.б. үҫешенә Л.Г.Борозинец, Я.Г.Оглоб- лин, Н.В.Соколов һ.б. өлөш индерә.
Г.Н.Кәбирова
Тәрж. Г.М.Ғәлиева


text:
Прокурор аңлата
“Мин үҙ иҫәбемә ял алырға теләгәйнем. Ниндәй осраҡта бындай ял бирелә? Л. МӘЖИТОВА.” - Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт ко- дексының 128-се статьяһына ярашлы, эш хаҡын һаҡламайынса ял биреү ике осраҡҡа бүленә: беренсе осраҡта - эш биреүсе ҡарауы буйынса, әммә хеҙмәткәр унан баш тарта ала, икенсе осраҡта - хеҙмәткәрҙең үҙенең ғаризаһы буйынса, был осраҡта эш хаҡы һаҡланмай. Беренсе осраҡта: Хеҙмәт кодексының 128-се статьяһының 1-се пункытына ярашлы, ғаилә һәм башҡа иғтибарға алырлыҡ сәбәптәр буйынса. Бындай ялдың оҙонлоғо эш биреүсе һәм хеҙмәткәрҙең үҙ-ара килешеүе буйынса билдәләнә. Икенсе осраҡта: Хеҙмәт кодексының 128-се статьяһының 2-се пунктына ярашлы, эшселәрҙең айырым ка- тегориялары ѳсѳн. Был осраҡта эш биреүсе хеҙмәткәрҙең ғаризаһы буйынса бындай ял бирергә бурыслы. Был тѳркѳмгә эшләгән инвалидтар инә, уларға эш хаҡын һаҡламайынса йылына 60 кѳн ял бирелә. “Ҡайһы бер эш биреүселәр эшкә алам тип ике-ѳс ай һынау ваҡыты менән йѳрѳтә. Эшкә урынлашҡан саҡта һынау ваҡыты күпме булырға тейеш? Г. СӘЛӘМОВА.”
- Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодек- сының 70-се статьяһына ярашлы, хеҙмәт килешеүе тѳҙѳгән саҡта, ике яҡтың килешеүе буйынса эшкә алынасаҡ кешенең был эшкә яраҡлы булыуын һынау ваҡыты ҡаралған. Хеҙмәт килешеүендә һынау ту- раһында шарттар булмаһа, был уның эшкә һынауһыҙ алыныуын аңлата. Әгәр ҙә эшсе хеҙмәт килешеүе тѳҙѳмәйенсә эшкә ҡушылһа, был шарттар ике яҡтың эш башлар алдынан айырым тѳҙѳлгән килешеүенә индерелгән булыуы их- тимал. Һынау ваҡыты ѳс айҙан артмаҫҡа тейеш, ойошма етәкселәренә һәм урынбаҫарҙарына, баш бухгалтерҙарға һәм урынбаҫарҙарына, филиал етәк- селәренә йәки айырымланған структур бүлексәләр етәкселәренә - алты ай, әгәр ҙә федераль закон буйынса башҡа шарттар ҡаралмаһа. Хеҙмәт килешеүе ике-алты айға тѳҙѳлһә, һынау ваҡыты ике аҙнанан артмаҫҡа тейеш. Эштә бѳтѳнләй бул- маған саҡта, һынау ваҡыты һәм башҡа осор эшкә яраҡһыҙлыҡты ҡарағанда иҫәпкә алынмай. Эш һѳҙѳмтәһе менән риза булмағанда, эш биреүсе һынау ваҡыты бѳткәнгә тиклем ѳс кѳн алда, сәбәбен күрһәтеп, яҙма рәүештә эшкә яраҡһыҙлығы ту- раһында белдерергә хоҡуҡлы. Әгәр ҙә һынау ваҡыты үтеп, эшсе эшләүен дауам итһә, ул һынауҙы үткән тип иҫәпләнә һәм хеҙмәт килешеүен ѳҙѳү дѳйѳм нигеҙҙә башҡарыла. Хеҙмәткәр һынау ваҡытында эште оҡшатмаһа, ул ѳс кѳн алдан яҙма рәүештә был турала эш биреүсене иҫкәртеп, үҙ ирке менән хеҙмәт килешеүен ѳҙѳү хоҡуғына эйә. “Тормошта тѳрлѳ аңлашылмаған хәлдәр килеп тыуғанда, етәкселәрҙең законһыҙ эштәре тураһында ҡайҙа мѳрәжәғәт итергә? Р. ӘПҠӘДИРОВА.” - Граждандар үҙҙәрен борсоған һо- рауҙар менән тѳрлѳ тикшереү ор- гандарына мѳрәжәғәт итә ала. Ә беҙҙең граждандар күп осраҡта беҙгә мѳрәжәғәт итә, әммә “Рәсәй Федерацияһы про- куратураһы тураһында” Федераль за- конды башҡарып, прокуратура ор- гандары башҡа тикшереүсе органдарҙы алмаштыра алмай. Ошоларҙы иҫәпкә алып, граждандар килеп тыуған һорауҙар менән түбәндәге тикшереүсе органдарға мѳрәжәғәт итә ала:
► Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр, ремонт үткәреү, күп фатирлы йорттарҙағы дѳйѳм милеккә ҡағылышлы һорауҙар буйынса Башҡортостан Республикаһының торлаҡ һәм тѳҙѳлѳштѳ күҙәтеү буйынса дәүләт комитетының начальник вазифаһын башҡарыусы Крылов Андрей Николаевич исеменә, адресы - 450059, Ѳфѳ ҡалаһы, Ст. Халтурин урамы, 28;
► Коммуналь хеҙмәттәргә та- риф билдәләүгә ҡағылышлы һо- рауҙар буйынса Башҡортостан Рес- публикаһының тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе Васимирская Ирина Николаевнаға, адресы - 450008, Ѳфѳ ҡалаһы, Цюрупа урамы, 17;
► Ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау, сифатһыҙ тауарҙар һатыу йәки си- фатһыҙ хеҙмәт күрһәтеүгә ҡағылған һорауҙар буйынса Ҡулланыусылар хо- ҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеген күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының Белорет, Әбйәлил, Бѳрйән, Учалы райондарындағы территориаль бүлеге начальнигы Ғәлләмов Рәшит Ғәҙелйән улы исеменә, адресы - Белорет ҡалаһы, Пушкин урамы, 61/1;
► Эш биреүсенең хеҙмәт хоҡуҡтарын күҙәтмәүе, эш хаҡы түләүгә бәйле законды боҙоуы буйынса Башҡортостан Республикаһы буйынса дәүләт хеҙмәт инспекцияһының баш дәүләт хеҙмәт инспекторы - етәксеһе Астрелина Татьяна Николаевна исеменә, адресы - 450059, Ѳфѳ ҡалаһы, Большая Гражданская урамы, 24;
► Пенсия менән тәьмин итеү йәки яңынан иҫәпләтеүгә ҡағылышлы һорауҙар буйынса Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының Белорет районы һәм Белорет ҡалаһы буйынса идаралығы начальнигы Полетавкин Константин Васильевич исеменә, адресы - 453500, Белорет ҡалаһы, Киров урамы, 48.
► Бынан тыш, граждандар үҙҙәрен борсоған бѳтә һорауҙар буйынса Белорет муниципаль район хакимиәтенә мѳрәжәғәт итә ала, адресы - Белорет ҡалаһы, Ленин урамы, 71.
► Енәйәт ҡылыу һәм енәйәт яуап- лылығына тарттырыуға ҡағылышлы һорауҙар буйынса Рәсәй Эске эштәр министрлығының Белорет районы буйынса бүлегенә: адресы - Белорет ҡалаһы, 5 Июль урамы, 18. Дежур бүлек: 02, (34792) 4-33-02, 4-24-02.
► Башҡортостан Республикаһы ор- гандары етәкселәренең, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһы буйынса Хеҙмәт дәүләт инспекцияһы, Торлаҡ һәм тѳҙѳлѳштѳ күҙәтеү буйынса дәүләт комитеты, Тарифтар буйынса дәүләт комитеты эштәре буйынса Башҡортостан Республикаһы прокуратураһына мѳрә- жәғәт итергә, адресы - 450002, Ѳфѳ ҡалаһы, Крупская урамы, 19.
► Белорет район һәм ҡалаһы ойош- маларының, Белорет муниципаль ха- кимиәтенең, Белорет ҡала хакимиәтенең һәм ауыл хакимиәттәренең, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Белорет районы буйынса бүлегенең, Пенсия фондының Белорет районы һәм Белорет ҡалаһы буйынса идаралығының, Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеген күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының Белорет, Әбйәлил, Бѳр- йән, Учалы райондарындағы тер- риториаль бүлегенең вазифалы кешеләре эшенә ҡағылышлы һорауҙар менән Белорет район-ара прокуратураһына мѳ- рәжәғәт итергә кәрәк, адресы - Белорет ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 71.
Рәмилә МУСИНА әҙерләне.


text:
Авдон ауылында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын утилләштереү системаһын булдырыу планлаштырылаФото: Олег Яровиков
Авдон ауылында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын утилләштереү системаһын булдырыу планлаштырыла
Авдон ауылында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын утилләштереү системаһын булдырыу планлаштырылаФото: Олег Яровиков
Авдон ауылында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын утилләштереү системаһын булдырыу планлаштырыла. Эшкәртеү предприятиеһын төҙөү буйынса пландар менән республика Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө районы буйлап эш сәфәре барышында танышты.
Проектты «Рудерис» яуаплылығы сикләгән йәмғиәте әҙерләй. Предприятиела ҡалдыҡтарҙы сорттарға айырыу, эшкәртеү һәм икенсел сеймалдан продукция етештереү планлаштырыла. Полигон төҙөү өсөн майҙан әҙер, ҡиммәтле техника ла һатып алынған.
Төҙөлөштөң беренсе сиратын 2014 йылдың майында файҙаланыуға тапшырыу ҡаралған. Уның сиктәрендә, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сорттарға айырыу, ҡаптарға төрөү планлаштырыла.
— Предприятиеның икенсе сираты икенсел сеймалдан әҙер продукция етештереүҙе күҙ уңында тота, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Рудерис» яуаплылығы сикләгән йәмғиәте директоры урынбаҫары Андрей Ярмилко. – Полимерҙарҙан плита, черепица һәм башҡа тауарҙар етештереү планлаштырыла.
Предприятиеның проект ҡеүәте – йылына 100 мең тонна ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары. Проекттың дөйөм хаҡы – 150 миллион һум. Бында Өфө районы һәм ҡалаһы биләмәһенән йыйылған сүп-сарҙы эшкәртеү ҡарала.
Ҡалдыҡтарҙы эшкәртеүгә бәйле ҡыйынлыҡтарҙан тыш, Авдон ауылында шулай уҡ канализация мәсьәләһе лә киҫкен тора. Канализация системаһын 1978 йылда «Башҡортостан» ҡошсолоҡ фабрикаһы үҙе өсөн төҙөгән. Авдон ауылында көн һайын 1200 кубометр канализация ҡалдыҡтары барлыҡҡа килә, шуларҙың яҡынса 900 кубометры ауылдың канализация системаһы буйлап китә һәм «Башҡортостан» ҡошсолоҡ фабрикаһының таҙартыу ҡоролмаларына эләгә. Шәхси секторҙан килгән 300 кубометр ҡалдыҡтар асыҡ урындарға түгелә. 1988 йылда ҡошсолоҡ фабрикаһы иҫәбенә шәхси сектор өсөн канализация-насос станцияһы төҙөлә башлаған, әммә бер аҙҙан төҙөлөш эштәре туҡтатылған, ә проект документацияһы юғалған.
Бөгөнгө канализация системаһы ауылды тулыһынса хеҙмәтләндерә алмай. Таҙартыу ҡоролмаһын төҙөү өсөн 125 миллион һум аҡса талап ителә. «Альта групп Урал» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте» шәхси фирмаһы 22 миллион һум суммаға блоклы-модулле таҙартыу ҡоролмаларын төҙөргә тәҡдим итә.
Рөстәм Хәмитов БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығына проектты киң ҡулланылышҡа индереү йәһәтенән уны ентекле тикшерергә ҡушты. Уның һүҙҙәренсә, технологияларҙы Павловка һыуһаҡлағысында ла ҡулланырға мөмкин.


text:
Сырышҡы бѳркѳтѳ
Бѳгѳнгѳ кѳндә Межгорьела Владимир Волков етәкселегендәге ≪Бейеклек≫ эҙләнеү отряды ағзаларының әүҙем эшмәкәрлеге һѳҙѳмтәһендә Белорет ҡалаһы һәм районы буйынса ≪Иҫтәлек≫ китабына индерелгән, һуғышта хәбәрһеҙ юғалған 88 кешенең яҙмышы асыҡланған. Һәләк булған яугирҙәрҙең исемлеге, уларҙың һуңғы тѳйәге тураһында тулы мәғлүмәттәр бар, тик туғандарының күбеһе был турала белмәй. Улар менән бәйләнеш булдырыу маҡсатында беҙ Владимир Сергеевичтың телефонын бирәбеҙ һәм эҙәрмәндәренең тырышлығы менән данлы хәрби юлы тергеҙелгән яҡташыбыҙ Мансур Байегет улы Байегетов тураһында һѳйләйбеҙ. Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәтселек палатаһы ағзаһы, ≪Рәсәйҙең эҙләнеү хәрәкәте≫ Бѳтә Рәсәй йәмәғәтселек хәрәкәтенең Башҡортостан Республикаһындағы тѳбәк бүлексәһе етәксеһе, ≪Бейеклек≫ отряды командиры Владимир Волковтың телефоны: 8-961-051-99-83.
Мансур Байегетов Белорет районының Ботай ауыл Советына ҡараған Сырышҡы ауылында 1915 йылда тыуа. 1937 йылда хәрби хеҙмәткә саҡырыла. Летчик, гвардияның ѳлкән лейтенанты Мансур Байегетов 225-се штурмлаусы авиация дивизияһының 810-сы штурмлау авиаполкында хеҙмәт итә. 1945 йылдың 9 мартында хәрби осош үтәгән саҡта вафат була. Латвияның Миттавск районында ерләнгән. Мансур Байегетов 1942 йылдың 28 мартынан хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаша. 1942 йылдың 9 сентябрендә Хәрби Ҡыҙыл Байраҡ ордены менән наградлана. Биш ай һуғышта ҡатнашыу осоронда 187 хәрби осош, 194 сәғәт 15 минут һѳжүм яһаған, 20 меңдән ашыу листовкалар ташлаған. Уның командалығындағы звено доттарҙы, дзоттарҙы һәм фашистарҙың тере кѳсѳн юҡ иткән.
1942 йылдың 29 мартынан 30 мартына ҡарай звеноһы Глебовщина тигән ерҙә дошман аэродромын бомбаға тота. 34-се армияның хәрби һауа кѳстәре штабы раҫлаған мәғлүмәттәр буйынса, 10 самолет юҡ ителгән, 7 Ю-52 самолеты сафтан сыҡҡан. Байегетов звеноһы тѳньяҡ-кѳнбайыш фронтының иң ҡыҙыу участкаларының береһендә - «Рамушев коридоры» тип аталған Демянск ҡасабаһы районындағы Вермахтың 16-сы армияһының 2 армия корпусын берләштергән урынды бомбаға тота. 28- 29 апрелдә, немец частары Ҡыҙыл Армия ҡамауын тулыһынса ѳҙгәс, Рамушево - Омычкино юлында Байегетов звеноһы пехота һәм боеприпастар менән 15 немец автомашинаһын ҡыйрата. 30 апрель - 1 майҙа полк Сольцы ҡасабаһында урынлашҡан аэродромға һѳжүм итеүҙә ҡатнаша. 10 дошман Ме-109 самолеты юҡҡа сығарыла. Бер кѳн Байегетов самолетының ҡанатына зенитка снаряды тейә, шуға ҡарамаҫтан, пилот машинаны үҙ территорияһына алып барып еткерә һәм самолет һаҙлыҡҡа ҡолай. Летчик еңелсә яралана һәм тиҙҙән сафҡа баҫа. Был ваҡытта Байегетов У-2 самолетында оса. Һуңынан Ил-2 самолетына күсә. 1944 йылдың яҙында Ил-2 самолетында 16 уңышлы хәрби осош яһап, дошмандың 8 автомашинаһын, 3 зенит орудиеһын, 2 миномет батареяһын һәм 40-тан ашыу немецты юҡ итә. 1944 йылдың 18 апрелендә Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән наградлана. 1944 йылдың апреленән октябргә тиклем тағы ла 20 хәрби осош яһай. Симани ауылы янында дошмандың алғы һыҙығын бомбаға тотоп, 2 орудиеһын, 10-дан ашыу офицер һәм һалдатын юҡ итә. Сентябрҙә Огреға һѳжүм иткәндә пушка һәм пулемет уты менән дошмандың 1 автомобилен, 3 ылауын, 10-лаған һалдатын юҡ итә. Яугирҙең еңеүҙәре һәм ҡаһарманлыҡтары башҡа экипаждар тарафынан раҫланған. 1944 йылдың 20 октябрендә I дәрәжәле Ватан һуғышы ордены менән наградлана. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Мансур Байегетовтың һуғышҡа тиклемге тормошон яҡшы белгәндәр баҡыйлыҡҡа күскән.
Егәҙе мәктәбе музейында уҡытыусы Миңлегѳл Мостафа ҡыҙы Тѳхвәтуллина тырышлығы менән Мансур Байегетовтың һуғыштан яҙған берҙән-бер хаты һаҡлана. Хаттың күп ѳлѳшѳн хәҙер уҡып та булмай. Бына ул нимәләр яҙа: «…Беҙҙең Ҡыҙыл Армия еңеүсе буласаҡ. Беҙ яңғыҙ түгел, тимәк, бѳтә совет халҡы, минең һымаҡ комсомолецтар, улар бѳтәһе лә үҙ теләктәре менән фашистарҙы ер йѳҙѳнән юйырға ынтыла. Бына мин хәҙер тѳнгѳ осоу техникаһын ѳйрәндем, бѳгѳн осабыҙ. Иртәнге кѳндә фашистарға «кәнфит»ar а1096 ша1090 та1073 бы1177 .. Ҡ1241 .ҙ1077 ер1083 леәсәй, энекәштәр, ҡәрендәштәр!
Һеҙ һис бер ваҡытта моңаймағыҙ һәм ҡайғырмағыҙ минең һуғышта булыуым ѳсѳн, сѳнки мин әллә ҡасандан бирле һуғышҡа барыу теләге менән яна инем. Үҙебеҙҙең Ватан самолеттары менән дошман пираттарын бик ҡырғым килә ине. Быларҙың бѳтәһе менән һеҙ маһайырға ғына тейешһегеҙ, сѳнки улығыҙ һәм ағайығыҙ дошманды аяуһыҙ ҡыра.
… 2 һәм 4 йәшегеҙҙән етем ҡалдығыҙ, һеҙгә ҡыйын булыр инде оло кешеләр сафына ингәнсе. Мин дә һеҙҙең һымаҡ уҡ 2 йәштән атайҙан ҡалдым, әммә мин уҡырға тырыштым. Тѳрлѳ ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, тѳрлѳ мәктәптәрҙә, курстарҙа булдым. Йәмәғәт эштәрендә лә актив ҡатнаштым, ярҙам иттем. Рус телен ѳйрәндем, рус егеттәре араһында бик күп дуҫтарым булды. Нимә әйтергә теләйем, энекәштәр һәм ҡәрендәштәр! Һеҙҙең бѳтәгеҙҙең дә намыҫлы, сознательный булыуығыҙҙы, актив рәүештә дѳйѳм эштәрҙә ҡатнашыуығыҙҙы, үҙ ѳҫтѳгѳҙҙә эшләүегеҙҙе, белемегеҙҙе күтәреүегеҙҙе, ялҡауланмауығыҙҙы, оло кешеләрҙең әйткәндәрен тыңлауығыҙҙы һорайым, сос һәм үткер булығыҙ. Сәләм менән - Мансур».
Ошо юлдарҙы уҡығандан һуң тѳпкѳл ауылдан сыҡҡан ҡаһарман яҡташыбыҙ ѳсѳн сикһеҙ ғорурлыҡ тойғолары кисерәһең. Мансур Байегетовтың Белоретта йәшәгән туғаны Рәйлә Сәғәҙиева алып килгән фотолағы һомғол кәүҙәле, һылыу һалдатҡа ҡарап, ирекһеҙҙән күҙҙәргә йәш тула. Летчик Байегетовтың йәне, моғайын, да, бѳгѳн дә тыуған яҡтарының зәңгәр күген бѳркѳт булып иңләйҙер. Миңлегѳл Тѳхвәтуллинаға туғандары Мансур Байегетовтың Белорет аэроклубына йѳрѳп осорға ѳйрәнеүен, һуғышҡа тиклем Куйбышевта (Һамар), Хабаровскиҙа хеҙмәт итеүен, һәр йәй ҡайтып йѳрѳүен, ѳлкәндәргә, бала-сағаға бүләк-күстәнәстәр алып ҡайтыуы тураһында һѳйләгән. Белоретта йәшәгән аҡһаҡал Малыбай Дәүләтша улы Мѳхәмәҙиев ҡайнағаһының, батыр летчиктың Сырышҡыла башланғыс белем алғандан һуң Ғафури районы Толпарҙа уҡып йѳрѳүен (Мансурҙың апалары Хәйриямал менән Сәхибъямал Толпарҙа кейәүҙә булғандар), малай сағынан Исмаҡайҙа алтын приискыһында, һуңынан Инйәр леспромхозында эшләүен, һуғышта медсестра булып йѳрѳгән Зѳлфирә исемле ҡыҙға ѳйләнеүен, ҡыҙҙары Рима тыуыуы тураһында һѳйләне. Бѳгѳнгѳ кѳндә улар тере түгел. Риманың ҡыҙы Рәүзилә лә фажиғәле үлеп ҡала. Хәҙерге ваҡытта Рәүзиләнең ҡыҙы Резеда
Бѳрйәндә, улы Алмаз Рысыҡайҙа йәшәй, Айгиз менән Илгиз мәрхүмдәр. Батыр яугирҙең бүлә-бүләсәрҙәре беҙҙең менән бәйләнешкә инер тигән теләктә ҡалабыҙ һәм ҡурҡыу белмәҫ летчик тураһындағы иҫтәлектәре менән уртаҡлашҡандарҙың һәммәһенә лә, «Эҙләнеү» отряды командиры Владимир Волковҡа сикһеҙ рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.
З. СѲЛӘЙМӘНОВА.


text:
Рәсәй төбәктәрендә үҫеш зоналары ойошторорға мөмкин
Дәүләттең махсус ярҙамына мохтаж булған төбәктәрҙә территориаль үҫеш зоналарын ойошторорға мөмкин. 3 декабрҙә Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ошо туралағы федераль законға ҡул ҡуйҙы.
Федерация субъектында бер нисә муниципалитетты берләштерерлек айырым биләмә төҙөү хаҡында һүҙ бара. Документтың аңлатмаһында әйтелеүенсә, «юридик шәхестәргә һәм эшҡыуарҙарға инвестициялар өсөн яҡшы шарттар булдырыу һәм социаль-иҡтисади үҫеште тиҙләтеү өсөн дәүләт ярҙамы саралары күрһәтеләсәк». Атап әйткәндә, бындай сараларға Рәсәй Инвестиция фондының бюджет ассигнованиелары, эшҡыуарлыҡ һәм башҡа иҡтисади эшмәкәрлек өсөн энергетика һәм транспорт объекттары асыу, һалым льготалары һәм инвестиция һалым кредиты, эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтеү өсөн субсидиялар, кредиттар буйынса дәүләт гарантиялары биреү инә.
Башҡортостандың төньяҡ-көнсығышы ошоға миҫал була ала. Уға республиканың һигеҙ районы инә. Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Хөкүмәт Аппараты һәм биләмәнең социаль-иҡтисади үҫеш программаһын тормошҡа ашырыу өсөн яуаплы Координация советы етәксеһе Илшат Тажетдинов төньяҡ-көнсығышты ошондай зоналар исемлегенә индереү зарурлығы хаҡында белдергәйне. Был исемлек тиҫтә йыл эсендәге эшһеҙлек, миграция, үлем кимәле, иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡ күләме кеүек ҡайһы бер күрһәткестәр нигеҙендә Рәсәй Хөкүмәте тарафынан раҫланасаҡ. Территориаль үҫеш зонаһы 12 йылға ойоштороласаҡ.


text:
Биотехнология
Биотехнология - тере организмдарҙы, урарҙың системаһын йәки йәшәү эшмәкәрлеге продукттарын технология процессында ҡулланыу, шулай уҡ ген инженерияһы ысулын ҡулланып файҙалы үҙлекле организмдар алыу тураһындағы фән.
Биотехнология тип XX-XXI быуатта йыш ҡына ген инженерияһын ҡулланыуҙы атайҙар, әммә был термин яһалма һайланыш һәм гибридизация кеүек кеше ихтияжына йүнәлтелгән биологик организмдарҙың ҡатмарлы модификацияһын үҙ эсенә ала. Ғәҙәттәге биотехнологик етештереү тармағы хәҙерге заман ысулдарын ҡулланып аҙыҡ-түлектең һәм тере организмдарҙың продуктлығын арттырыуға иреште.
1971 йылға тиклем "биотехнология" термины аҙыҡ-түлек сәнәғәтендә һәм ауыл хужалығанда ҡулланыла ине. 1970 йылдан ғалимдәр был терминды ДНК рекомбинацияһы, күҙәнәк күльтивацияһы кеүек лаборатория ысулдары өсән ҡулланалар. Биотехнология генетика, молекуляр биология, биохимия, эмбриология, күҙәнәк биологияһы, шулай уҡ химия, информацион технология кеүек ғәмәли фәндәргә нигеҙләнә.
Биотехнология тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
"Биотехнология" терминын беренсе тапҡыр венгр инженеры Карл Эреки 1917 йылда ҡуллана. Сәнәғәттә микроорганизмдар һәм ферменттар ҡулланыу күптән билдәле, әммә системалы фәнни тикшереүҙәр биотехнологик ысулдарҙы ҡулланыу даирәһен киңәйтә.
Шулай итеп, 1814 йылда Петербург Галиме академик К.С. Кирхгоф биологик катализ күренешен аса, һәм арзан сеймалдар шәкәр алырға тырышып ҡарай (XIX быуатҡа тиклем шәкәрҙе шәкәр ҡамышынан ғына алалар). 1891 йылда АҠШ ғалиме Дз. Такамине фермент препаратын сәнәғәттә ҡулланыуға патент ала: үҫемлек ҡалдыҡтарын шәкәрләндереү өсөн диастиза ҡулланырға тәҡдим итә. XX быуат башында әсетеү һәм микробиология сәнәғәте үҫеш ала. Ошо уҡ йылдарҙа антибиотик, байыҡтырылған аҙыҡ, әсетке етештереу, үҫемлек һәм хайуандарҙан етештерелгән аҙыҡты арттырыу һәм яҡшыртыу өҫөн ынтылыш яһала.
Беренсе антибиотик – пеницилинды 1940 йылда файҙаланыу кимәленә тиклем айырып алырға һәм таҙартырға өлгәшәләр. Был микроорганизмдар етештергән арзан мидицина препараттарын эшләп сығарарға ынтылыш бирә.


text:
Башҡортостан ауыл биләмәләрен үҫтереүгә 393 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан ауыл биләмәләрен үҫтереүгә 393 миллион һум аҡса аласаҡ
Башҡортостан ауыл биләмәләрен үҫтереүгә 393 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
«2014-2017 йылдарға һәм 2020 йылға тиклем ауыл биләмәләрен тотороҡло үҫтереү» федераль маҡсатлы программаһы буйынса Башҡортостан ауыл биләмәләрен үҫтереүгә федераль ҡаҙнанан 393 миллион һум аҡса аласаҡ. Субсидиялар ошо сараларҙы ғәмәлгә ашырыуға бәйле Рәсәй Федерацияһы субъекттарының сығым йөкләмәләрен финанслау өсөн бүленә. Тейешле бойороҡ Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең сайтында баҫылған.
Ауыл халҡының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға — 243 миллион, инфраструктура булдырыуға 150 миллион һум йүнәлтелә. Шул иҫәптән һыу менән тәьмин итеүҙе үҫтереүгә — 23,8 миллион һум, газ үткәреүгә — 19,5 миллион, фельдшер-акушерлыҡ пункттары һәм табиптарҙың офисын асыуға — 8,6 миллион. Урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү йәһәтенән 2 миллион һум ҡаралған.
Рәсәй субъекттарына субсидия рәүешендә 8,9 миллиард һум бүленә. Шуларҙың 4,5 миллиард һумы — ауылда йәшәүселәрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға, 4,3 миллиарды социаль һәм инженерлыҡ инфраструктураһын үҫтереүгә йүнәлтелә, 95 миллионы — урындағы башланғыстарға грант ярҙамы.


text:
Баш ҡалала умартасылар конкурсы ойошторола
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
18 августа Башҡорт дәүләт аграр университетында умартасылар конкурсы уҙғарыла. Уның сиктәрендә XVI Республика умартасылар конкурсы, X «Йәш умартасы» республика конкурсы, X республика династиялар конкурсын үткәреү ҡаралған. Еңеүселәрҙе «Апимондия» халыҡ-ара умартасылыҡ ассоциациялары федерацияһы президенты Филипп Маккейб бүләкләй.
Бәйгеселәр өсөн Башҡорт балы йортона, Башҡорт дәүләт аграр университетының умартасылыҡ лабораторияларына экскурсиялар ойоштороласаҡ. Йәш ҡатнашыусыларҙы иһә уҡыу йорто менән танышыу көтә. Умартасылыҡ өлкәһендәге төп белгестәр ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәл планлаштырылған. Тармаҡҡа дәүләт ярҙамы мәсьәләләре һәм проблемалар тикшереләсәк.
Конкурс университеттың икенсе корпусында иртәнге сәғәт 11-се яртыла башлана. «Беҙ республиканың барлыҡ райондарынан вәкилдәр көтәбеҙ. Ҡатнашыусыларҙың аныҡ һаны теркәлеү үткәс билдәле буласаҡ. Уҙған йылдарҙағы конкурстарҙа 80-122 кеше ҡатнашҡан», — тип һөйләнеләр Башҡортостандың Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгендә. Еңеүселәр миҙалдар, кубоктар, шулай уҡ ҡиммәтле бүләктәр йәки аҡсалата премиялар менән бүләкләнә.


text:
Спартак Әхмәтов: Рәсәй граждандары булараҡ беҙҙең бурыс - дәүләт башлығын яҡлау
Дмитрий Медведевтың "Рәсәй, алға!" программа мәҡәләһе илебеҙҙә киң ижтимағи резонанс тыуҙырҙы. Уға сәйәсмәндәр, депутат корпусы, эксперттар берләшмәһе вәкилдәре аңлатма бирә.
— Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевтың "Рәсәй, алға!" мәҡәләһенең сираттағы президент Мөрәжәғәтнамәһе алдынан сығыуы миңә бик мөһим һәм ыңғай билдә булып тойола, — тип билдәләне "Башинформ" агентлығы хәбәрсеһе менән әңгәмәлә Дәүләт Думаһының Регламент һәм эште ойоштороу комитеты рәйесе урынбаҫары Спартак Әхмәтов. — Был граждандарға, халыҡҡа, йәштәргә берлектәге ижадта ҡатнашыуға саҡырып мөрәжәғәт итеүҙе, асылда, сәйәси, бик ыңғай яңылыҡ тип ҡарарға кәрәк. Беҙ дәүләт башлығының парламентҡа, судьялар берләшмәһенә, хөкүмәт ағзаларына, эшҡыуарҙарға мөрәжәғәттәренә күнеккәнбеҙ. Бында иһә — граждандар менән туранан-тура диалогҡа саҡырыу, етмәһә, ниндәйҙер ғәҙәттән тыш хәл айҡанлы түгел, ә илдең ағымдағы һәм киләсәктәге социаль-иҡтисади һәм сәйәси үҫеше буйынса мөһим проблемаларҙы бергәләп тикшерергә һәм уларҙы хәл итеү механизмдарын эшкәртергә тәҡдим итеп.
Миңә ҡалһа, был бик ентекле уйланылған, бик сағыу, ҡаты тәнҡитләүгә ҡарамаҫтан, бик оптимистик программа. Уны билдәләнгән проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары буйынса киң йәмәғәтселек дискуссияһының башы булараҡ та ҡарарға кәрәк, тип иҫәпләйем. Президент хәҙер илебеҙ иҡтисадында һәм сәйәсәтендә һалынған хәлде үҙгәртеү хаҡына, илебеҙ сәскә атһын өсөн йәмғиәтебеҙҙең бөтә сәләмәт көстәренән коалиция тупларға әҙер. Ул был коалицияны етәкләргә әҙер. Һәм Рәсәй граждандары булараҡ беҙҙең бурысыбыҙ — дәүләт башлығын яҡлау.


text:
Башҡорт батыры Рәдиф Аҡсурин донъя чемпионатында «алтын» миҙал алды
Ҡазанда Татар АССР-ы ойошторолоуының 90 йыллығына ҡарата билбау көрәше буйынса донъя чемпионаты үтте.
Татарстандың баш ҡалаһында донъяның 17 иленән 60-тан ашыу көрәшсе йыйылды.
Ярышта ҡатнашыусылар 63 кг, 75 кг, 85 кг, 100 кг һәм 100 килограмдан ашыу ауырлыҡ категорияларында көрәште.
Чемпионат бар биш ауырлыҡ категорияһында ла Рәсәй йыйылма командаһының еңеүе менән тамамланды (дөйөм иҫәп — 250 мәрәй).
Беларусь йыйылма командаһы – икенсе урында (208 мәрәй), өсөнсөлә –Молдавия командаһы (177 мәрәй).
Рәсәй йыйылма командаһы составында Башҡортостандан Наил Мөхәмәтйәнов (75 кг ауырлыҡ категорияһында) менән Рәдиф Аҡсурин (100 кг ауырлыҡ категорияһында) да бар ине. Рәдиф Аҡсурин үҙенең ауырлығында «алтын» алды.


text:
Фото:
VI Бөтә Рәсәй уҡыусылар производство бригадалары слеты үткәрелә
Фото:
Бөгөн Стәрлетамаҡ районы VI Бөтә Рәсәй уҡыусылар производство бригадалары слетында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итә. Слетты асыу тантанаһы 2 июлдә «Рощинский» совхозы» дәүләт унитар предприятиеһының Мәҙәниәт һарайында үткәрелә.
Слет уҡыусыларға профессиональ белем, хеҙмәт күнекмәләре кимәлен күтәрергә, уларҙа ауыл хужалығы һөнәрҙәренә һөйөү һәм ихтирам, ауыл хужалығы өлкәһендә эшләү теләге уятырға ярҙам итәсәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй Федерацияһының 16 субъектынан уҡыусылар буласаҡ аграрийҙар күнекмәләрен күрһәтәсәк. Беҙҙең республикаға Воронеж, Липецк, Белгород, Новосибирск өлкәләренән уҡыусылар килде лә инде.
Слет программаһында — йәшелсәселек, баҫыусылыҡ, малсылыҡ, баҡсасылыҡ, бригадирҙар, ер һөрөүсе-механизаторҙар, машина менән һауыу операторҙары номинациялары буйынса конкурстар үткәреү.
Уҡыусылар производство бригадалары слеты 5 июлдә тамамланасаҡ.


text:
«Рәсәйҙә ислам һәм дәүләт» Халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды
Өфөлә «Рәсәйҙә ислам һәм дәүләт» Халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды. Сара Ырымбур Мосолмандар диниә йыйылышы – Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллығы сиктәрендә уҙа. Башҡортостанға тантанаға ғәрәп илдәренән күренекле мосолман дине эшмәкәрҙәре, Рәсәй дини идаралыҡтары һәм сит ил дини уҡыу йорттары вәкилдәре килгән.
Конференцияны Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты, БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Р.Ғ.Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты, БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ойошторҙо.
Белгестәр баһалауынса, был ғилми-ғәмәли конференция ҙур ваҡиға булып тора. Унда Рәсәй ғалимдары, шулай уҡ халыҡ-ара ислам йәмғиәте вәкилдәре ҡатнаша. Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратына 225 йыл тулыу, Рәсәйҙә һәм донъяла ислам тарихы тураһында сығыштар яһалды.
Кисен М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры залында Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллығын байрам итеүгә арналған тантаналы йыйылыш уҙасаҡ.


text:
Фото:
Башҡортостандың биш районы малсылары һауымдың ике меңлек кимәлен үткән
Фото:
Республикала дүрт райондың ауыл хужалығы предприятиелары йыл башынан алып һәр һыйырҙан 2 меңдән ашыу литр һөт һауып алған. Беренселәрҙән булып был кимәлде Стәрлетамаҡ районы малсылары үткән. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көндә был райондың хужалыҡтарында йыл башынан алып һәр һыйырҙан 2331 кг һөт алынған. Тәтешлеләр икенсе урында – 2181 кг. Өфө һәм Ауырғазы районы хеҙмәтсәндәре уларҙан бер аҙ арттараҡ килә. Алдынғылар төркөмөндә һуңғы булып Мәләүез малсылары тора. Ике меңлек кимәлгә улар ошо ял көндәрендә еткән.
Иң юғары тулайым һауым, элеккесә, Стәрлетамаҡ районында – 18771 тонна һөт. Был уҙған йыл кимәленән 691 тоннаға күберәк.


text:
Албан әҙәбиәте
Албан әҙәбиәте — албан телендә яҙылған әҙәбиәт. Был термин шулай уҡ албандар тарафынан яҙылған йәки Албанияла ижад ителгән әҙәбиәткә ҡарата ла ҡулланыла.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғосман хакимлығы ваҡытында (1500 йылдарҙан алып 1900 йылдар башына тиклем) албан әҙәбиәтенә төрөк һәм православ грек легенда һәм риүәйәттәре ҙур йоғонто яһай. Төрлө хикәйтәттәр быуындан-быуынға героик поэма, хикәйтә һәм легенда рәүешендә тапшырыла килгән. Ауыҙ-тел ижады телде һәм милли йолаларҙы һаҡлап ҡалырға ярҙам иткән. Албан халыҡ эпостары өсөн һигеҙ юллыҡ шиғырҙар хас, ә илдең төньяғы өсөн — ун юллыҡтар. Әҫәрҙәрҙең иң популяр геройҙары булып Скандерберг һәм төрөк солтанына ҡаршы торған ағалы-ҡустылы Муйо һәм Хәлил һанала. Бынан тыш, албан христиандары — «слав» тип йөрөтөлгән серб юнактары уларҙың дошмандары булып торалар. Айырып әйткәндә, Марко — Королевич. Бер ҡатын-ҡыҙҙың стенаға ҡуша ҡатырылғанлығы тураһындағы сюжет билдәле, балҡан фольклорындағы «Розафт ҡәлғәһе» һәм йыландар менән алыш тураһындағы «Дердь Элез Әлиә» тигән әҫәрҙәр киң таралған. Һуңғыһы буйынса шул уҡ исемде йөрөткән опера ла сәхнәгә сығарыла, уның либреттоһын Исмәғил Ҡадаре яҙа. Албан мифологияһында илаһи көстәр ҡатын-ҡыҙ сүрәтенә әүерелә алған убырҙар һәм мойрҙар һәм нимфалар ише грек персонаждары — оралар, заналар рәүешендә күҙ алдына баҫтырыла. Шулай уҡ ер Һылыуы — әкиәт һылыуҡайы ер аҫтында йәшәй, шәреҡ мәжнүнен хәтерләткән, хушһыҙ булып ғашиҡ булған егет кенә уға йәр була алған. Төркиәнән таҙ Хужа Насретдин — урыҫтарҙың иҫәр Иваны тибындағы персонаж тураһындағы көләмәстәре күскән.
Албан телендәге боронғо яҙма документтар 1462 йылдарға тура килә. Тәүге билдәлелек алған ҙур әҫәр — Марина Барлетиҙың «Скандерберг тарихы»; латин телендә яҙылған был әҫәр Европа илдәрендә, шул иҫәптән, Мәскәү батшалығында һәм Бөйөк Литва Кенәзлегендә лә киң танылыу яулай. Уның буйынса беренсе албан фильмы төшөрөлә (СССР менән берлектә төшөрөлә; Канн кинофестивалендә премияға лайыҡ була).
Кардинал Петр Будиҙың «Христианлыҡ тәғлимәте» тигән поэмаһы XVII быуатҡа ҡарай, һәм ул католик бароккоһы рухында яҙылған. Ғосмандар яулап алған осорҙан башлап төрөк, ғәрәп һәм фарсы үрнәктәре йоғонтоһонда яҙылған мосолман әҙәбиәте таралыш ала. Улар араһында күренекле Нәзим Фраҡул (1680—1760), Сөләймән Наиби (?-1772), Хәсән Зүҡо Камбери (1740-?) ише әҙиптәрҙең исемдәре билдәле. Улар шиғриәтенең темаһы — Исламды маҡтау, яҙмыш кирелектәренә ялыу, сатира, мөхәббәт.
Ғосман империяһы заманында, 1800 йылдар аҙағында, бер туғандар Наим һәм Сами Фрашери Албан милли яңырыу әҙәбиәтенең лидерҙарҙың береһе булып китәләр. Был милли хәрәкәт Гергь Фишта кеүек бик күп шағирҙарҙар өсөн тиҫтә йылдар дауамында илһамландырыу сығанағы була. Шулай уҡ Иеронима де Радуҙы ла телгә алырға була, уның ижадын Ламартин һәм Нобель премияһының тәүге лауреаттарының береһе Фредерик Мистраль үҙ итәләр. Танылыу алған милли яҙыусылар рәтенә Фан Нолиҙы ла индерергә мөмкин, ул 1920 йылдарҙа ил лидерына әйләнә (ул шулай уҡ билдәле тәржемәсе лә була). Фаиҡ Коница, Гийом Аполинерҙың дуҫы, шулай уҡ Нолиҙың арҡаҙашы була, ул албан авангардсылыҡ ижадына нигеҙ һалыусы була. Тәүге албан проза әҫәрҙәренең өлгөһө булып билдәле телсе Кристофордиҙың «Тау кешеләренең һунары» тигән әҫәре тора, ул урыҫ теленә лә тәржемә ителгән. Был хикәйәлә изге тау тип һаналған Томори культы сағылыш тапҡан. Үткән быуаттың баштарында Ғосмандарға ҡаршы көрәш тураһындағы новеллалар һәм мемуарҙар менән (фрагменттары рус теленә тәржемә ителгән) Михаль Грамено әҙәбиәткә килеп инә. Албан телендә ижад ителгән беренсе пьесаның авторы — шағир Андрон Чаюли, албан поэзияһындағы иң яҡшы сонеттар авторы Ндре Мьеды — Граменоның замандаштары була.
Һуғыштар арауығындағы албан шағирҙарының һәм яҙыусыларының иң талантлыһы булып Николош Мигени һанала, ул «ҡәһәр һуҡҡан шағир» тигән исем йөрөткән Горький һәм Ницше йоғонтоһонда ижад иткән була.
Коммунистар режимы ваҡытында цензура бик ҡаты ҡуйыла, ул илдең әҙәби тормошона бик ныҡ ҡамасаулай. Илдә бер партиялылыҡ юҡҡа сығыу менән, әҙәбиәт цензуранан ҡотола һәм үҫешеүен дауам итә. Албанияның әлеге көндә иң билдәле яҙыусыһы — ул бер нисә тапҡыр әҙәбиәт буйынса Нобель премияһына кандидат Исмәғил Кадар. Уның оппоненттары — диссидент, соцреализм тәнҡитсеһе, А. Д. Синявскийҙы һоҡландырған, албан постмодернизмына нигеҙ һалыусыҠасем Требешин. Шулай уҡ Дритеро Аголыны, Кокон Ведатты — күренекле тел белгесе, Шекспирҙы, "Анна Каренина"ны тәржемә итеүсене миҫал итеп килтерергә була. Рус теленә уның «Тормош тулҡыны буйлап» тигән романы тәржемә ителгән.


text:
Яңы йылға - яңы ѳмѳттәр
- Райондың ауыл хужалығы ѳсѳн 2014 йыл, 2013 йыл менән сағыштырғанда, күпкә уңышлы булды. Сәсеү баҫыуҙары 50 процентҡа артты. Уңышты хужалыҡтар тулыһынса йыйып алды. Әгәр ҙә киләһе йылда яғыулыҡҡа хаҡтар артмаһа, ауыл хужалығы ѳсѳн киләһе йыл да ауыр булмаҫ, тип уйлайым. Донъя барыбер алға бара, бѳгѳнгѳ үҙгәрештәр ҙә яҡшыға булыр, тигән ѳмѳт бар. Рәсәйгә ҡарата индергән санкциялар үҙебеҙҙең
ауыл хужалыҡтары етештергән аҙыҡ-түлекте үтемле итәсәк. Шуға ла ауыл кешеһе был мѳмкинлекте файҙаланып ҡалһын, мал-тыуарын үрсетһен ине. Мал тотһаң, барыбер килем алырға була. Яңы йылды, һәр
ваҡыттағыса, яңы ѳмѳттәр менән ҡаршылайым.
Лира МѲХӘМӘҘИЕВА, Белорет телеведениеһының алып барыусыһы:
- Кәзә йылында һәм Буға йондоҙлоғо аҫтында тыуғанмын һәм шуға ла холҡомда “кәзә”нең асыҡ һыҙаттары бар. Ғѳмүмән, Кәзә йылында тыуғандар насар кешеләр түгел. Һуңғы йылдарҙа шәхси тормошомда ҡара һыҙаттар күп булды. Шуға күрә үҙемдең Кәзә йылына ҙур ѳмѳттәр бағлап, миңә уңыш һәм бәхеттәр килтереүенә ышанам. Ниһайәт, Кәзә йылы үҙ яртымды табып, ғаилә ҡорорға, эшемдә уңыштарға ѳлгәшергә ярҙам итер, тип ѳмѳтләнәм. Етеп килгән Яңы йыл барыһына ла тик бәхеттәр, уңыштар һәм шатлыҡтар менән килһен. Әлбиттә, иң мѳһиме бѳтәһенә лә һаулыҡ теләйем. Сәләмәтлек һәм ғүмер булһа, Рәсәй халҡына тормош кәртәләрен емереп сығыу бер ни тормай ул. Яңы йыл менән, хѳрмәтле яҡташтарым!
Әнисә ҒӘЗИЗОВА, Абҙаҡ ауылынан пенсионер:
- Нимәгә килеп ҡағылһаң да, иҫ китмәле - бѳтә нәмәгә хаҡ артҡан. Магазиндарға инеүе ҡурҡыныс, хатта кейемгә лә хаҡты арттырғандар. Беҙҙең кеүек ябай халыҡтың аҡсаһы булмағас, кѳрсѳк ҡурҡыныс тыуҙырмай. Ауылда торғас, картуф, ит үҙебеҙҙеке. Бына ҡалала йәшәгән йәштәргә генә ҡыйынға тура килә: фатир ѳсѳн түләргә кәрәк, балаларҙың ваҡ- тѳйәк сығымдарына аҡса күп китә.
Район-ҡаланың халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәгенең Үҙәнбаш ауылындағы социаль хеҙмәткәре Альбина БАГАЕВА:
- 2014 йыл минең ѳсѳн уңышлы үтте. Быйылғы һабантуйҙа «Иң яҡшы социаль хеҙмәткәр» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булдым. Ун биш йыл эшләү осоронда күп нәмәгә ѳйрәндем, рухи яҡтан үҫтем, ѳлкән йәштәге инәйҙәр һәм бабайҙар менән туғанлашып бѳттѳм. Миңә тормош иптәшем Ғаяз Марат улы, балаларым ярҙам итә. Эшемде яратам, ѳлкән йәштәге дуҫтарымдың тормошон еңеләйтеү, са- ғыуландырыу маҡсатында тѳрлѳ саралар үткәрәбеҙ, бай- рамдар, тыуған кѳндәре менән ҡотлайбыҙ. Уларҙың «ҡыҙым» тиеп ѳндәшеүҙәре күңелде күтәрә, йәшәүгә дәртләндерә. Яҡынлашып килгән Кәзә йылы ла һәммәбеҙ ѳсѳн дә тыныс, шатлыҡ-ҡыуаныстарға, иҫтәлекле ваҡиғаларға бай булһын. Яҡындарымды, инәй-бабай- ҙарымды, ауылдаштарымды һәм район халҡын Яңы 2015 йыл менән ҡайнар ҡотлайым, сәләмәтлек, аҡ бәхеттәр, бѳтә
изге ниәттәрегеҙҙең тормошҡа ашыуын теләйем.
Шайморат ЙОМАҒУЖИН, Белорет почтамты начальнигы:
- Һәр йыл үҙенең ҡот-бәрәкәте менән киләлер. Шуға ла 2014 йыл минең ѳсѳн насар булды тип әйтә алмайым. Ат та, Кәзә лә изге хайуан. Үҙем Кәзә йылында тыуғанмын һәм 2015 йылға ҙур ѳмѳттәр бағлайым. Кәзә бик аҡыллы, таҙалыҡҡа, матурлыҡҡа, камиллыҡҡа ынтылған хайуан. Ошо йылда бѳтә изге ниәттәремдең тормошҡа ашыуын, ғаиләмә, коллегаларыма, ауылдаштарыма һәм бѳтә район халҡына ырыҫ, ҡот-бәрәкәт, муллыҡ, шатлыҡ-ҡыуаныстар алып килер, тип ышанам. Ел-ямғыры ла, ҡояшлы кѳндәре лә тигеҙ булһын, илебеҙҙә, ғаиләбеҙҙә, эшебеҙҙә тотороҡлоҡ һаҡланһын. Һәммәһен дә Яңы йыл менән ҡотлап, сәләмәтлек, бәхет, уңыштар, күтәреңке кәйеф теләйем.
Мәйсәрә ГАЛИНА, Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһының директор урынбаҫары:
- Һәр йылдың үҙ үҙенсәлеге була. Шәхсән минең ѳсѳн 2014 йыл бик емешле, уңышлы үтте. Бигерәк тә ғаиләм, эшләгән коллективым ѳсѳн тѳҙѳкләндереү, торлаҡ алыу йәһәтенән уңайлы булды ул. Гимназиябыҙға заман талаптарына ярашлы бынамын тигән ремонт яһаныҡ. Яратҡан коллективымда үҙем хѳрмәт иткән кешеләр менән дәртләнеп эшләп йѳрѳйѳм. Үҙебеҙ йәшәгән йортҡа ремонт эшләп бер ҡыуанһаҡ, Америкала йәшәгән улым ике ҡатлы йорт һатып алып, тағы бер шатландырҙы. Киләһе йылға ла ҙур, матур ѳмѳттәр бағлайым. Кинйә улым тарих факультетының магистратураһын тамамлаясаҡ, уға йорт һатып алыу теләгебеҙ тормошҡа ашыр, тип ышанам. Ғѳмүмән, киләһе йылды әүҙем, күңелле итеп үткәреү теләге менән йәшәйем. Үҙемдең класс балалары менән иҫтәлекле урындарға экскурсия яһарбыҙ, ғаиләм менән сит илгә сәйәхәт ҡылырбыҙ, тип ниәтләнәм. Нимә генә тиһәк тә, тормош матур, уның ҡәҙерен белеп, барыһына ла ѳлгѳрѳргә тырышып йәшәргә кәрәк. Ауыр саҡтар һәр ваҡытта ла булған, үҙ йортом, арҡа терәр тормош иптәшем, ике ҡанатым - ике улым, туған- тыумасаларым иҫән-һау булғанда, артыҡ бер ни ҙә кәрәкмәй. Башҡаларға ла ошондай бәхет насип булыуын, күңелдәренең тыныс, иртәләренең имен тороуын теләйем.


text:
Газета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » "Наркоман"
"Наркоман"
Яңы йорт төҙөйбөҙ. Өмәгә туғандарым, ҡоҙаларым йыйылды, күмәкләшеп өй башын ябалар. Кискеһен Салауат ағай ҡунаҡҡа саҡырҙы. Эшселәрем ҡайтыуға мунса яғып ҡуйғайным. Тиҙ генә мунса инделәр ҙә, барыбыҙ ҙа ҡунаҡҡа йыйына башланыҡ. Тик Миҙхәт ҡоҙа, мин бармайым, башым ауыртып тора, тип ҡалды. Мин, ҡоҙа, һин бикләнеп ултыр, эскеселәр, наркомандар менән донъя тулған, бер кешегә лә ишекте асаһы булма, тип әйттем. Ул беҙҙең арттан ишекте бикләп ҡалды.
Ҡунаҡтан ҡайтыуыбыҙға, Миҙхәт ҡоҙа былай тип һөйләне: “Бер ваҡыт телевизор ҡарап ултырһам, кемдер ишек шаҡый. Мин урынымдан ҡуҙғалмай ҙа ултырам. Бер аҙҙан тәҙрәне туҡылдата башланылар, һис тә иҫем китмәй, телевизор ҡарауымды дауам итәм. Шаҡыу көсәйгәндән-көсәйә бара. Түҙмәй, тәҙрә янына барҙым һәм ҡорғанды асып ҡараным. Ни күрәм, үзбәктеке кеүек оҙон халат кейгән, башына сәллә ураған берәү баҫып тора. Үҙе йылмая, миңә ишекте асырға ымлай. Уға оҙаҡ ҡына ҡарап торҙом. Алкаштарҙы күп күргән бар, был эскесегә оҡшамаған, наркоман тигәндәре ошолай булалыр, өҫ-баштары, кейемдәре ҡалай ҡыҙыҡ икән, тип уйланым. Теге һаман миңә ишек асырға ҡуша. Тегенең әрһеҙлегенә аптырап торғанда, “наркоман”дың һинең улың икәнлеген аңлап ҡалдым. Урамда эңер төшкән, сәллә тигәнем таҫтамал булып сыҡты”. Радик улым мунсаға инһә, оҙаҡ итеп сабынырға ярата. Ә мин ҡунаҡҡа ҡабаланып, уның мунсаға киткәнен ҡоҙаға әйтергә онотҡанмын.
Дәмилә КИЛСЕНБАЕВА.
Мәләүез ҡалаһы.
Ҡунаҡтан ҡайтыуыбыҙға, Миҙхәт ҡоҙа былай тип һөйләне: “Бер ваҡыт телевизор ҡарап ултырһам, кемдер ишек шаҡый. Мин урынымдан ҡуҙғалмай ҙа ултырам. Бер аҙҙан тәҙрәне туҡылдата башланылар, һис тә иҫем китмәй, телевизор ҡарауымды дауам итәм. Шаҡыу көсәйгәндән-көсәйә бара. Түҙмәй, тәҙрә янына барҙым һәм ҡорғанды асып ҡараным. Ни күрәм, үзбәктеке кеүек оҙон халат кейгән, башына сәллә ураған берәү баҫып тора. Үҙе йылмая, миңә ишекте асырға ымлай. Уға оҙаҡ ҡына ҡарап торҙом. Алкаштарҙы күп күргән бар, был эскесегә оҡшамаған, наркоман тигәндәре ошолай булалыр, өҫ-баштары, кейемдәре ҡалай ҡыҙыҡ икән, тип уйланым. Теге һаман миңә ишек асырға ҡуша. Тегенең әрһеҙлегенә аптырап торғанда, “наркоман”дың һинең улың икәнлеген аңлап ҡалдым. Урамда эңер төшкән, сәллә тигәнем таҫтамал булып сыҡты”. Радик улым мунсаға инһә, оҙаҡ итеп сабынырға ярата. Ә мин ҡунаҡҡа ҡабаланып, уның мунсаға киткәнен ҡоҙаға әйтергә онотҡанмын.
Дәмилә КИЛСЕНБАЕВА.
Мәләүез ҡалаһы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Парашют- тау саңғыһы икеалышы буйынса Рәсәй Чемпионаты өфөлөләрҙең еңеүе менән тамамланды
Сочиның "Ҡыҙыл аҡлан" тау саңғыһы комплексы базаһында үткән Парашют- тау саңғыһы икеалышы (пара ски) буйынса Рәсәй Чемпионаты Өфөнөң “Һауа легионы” командаһының сираттағы еңеүе менән тамамланды.
"Башинформ" агентлығына чемпионат секретаре һәм БР Парашют спорты федерацияһы рәйесе Ғәйрәт Манаевтың хәбәр итеүенсә, “алтын команда” составында 2009 йылғы донъя чемпиондары, халыҡ-ара класындағы спорт мастерҙары Аяз Кәримов, Алексей Буренин, Антон Филиппов, Алексей Толкачев сығыш яһаған. Команда иҫәбе буйынса икенсе урынды Башҡортостан Республикаһы командаһы яулаған, өсөнсө урында – Төмән өлкәһе спортсылары.
Шәхси иҫәп буйынса ла почет пъедесталын тулыһынса өфөлөләр биләй. 2010 йылда Рәсәй Чемпионы - Антон Филиппов, "көмөш" — Алексей Толкачевта, Алексей Буренин "баҡыр" баҫҡыста. Күмертау спортсыһы Екатерина Невская ҡатын-ҡыҙҙар араһында чемпион титулын алды. Һайлау ярыштары йомғаҡтары буйынса 2011 йылда үтәсәк донъя чемпионатына Рәсәй йыйылма командаһы тупланасаҡ.


text:
Өфөлә төрки телле шиғриәт әҫәрҙәрен иң яҡшы тәржемә итеүселәр наградланды
Өфөлә төрки телле шиғриәт әҫәрҙәрен тәржемә итеүселәрҙәң II «Аҡ Торна» халыҡ-ара конкурсында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтте. Бәйге тәүгә 2011 йылда үткәрелде һәм шунда уҡ Рәсәйҙә генә түгел, төрки телле халыҡтар йәшәгән башҡа илдәрҙә лә мөһим ваҡиғаға әүерелде.
«Аҡ Торна»-2012 конкурсына Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән, шулай уҡ Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Литва, Молдова, Үзбәкстан, Украинанан йәмғеһе 286 эш ҡабул ителде. Билдәле ҡаҙаҡ шағиры һәм яҙыусыһы Бахытжан Канапьянов рәйеслегендәге жюри ҡатнашыусыларҙың профессиональ кимәлен юғары баһаланы.
Байрамға «ТӨРКСОЙ» Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһының генераль секретары урынбаҫары Пурташ Фырат, БР Мәҙәниәт министрлығының «ТӨРКСОЙ»-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов, Анкара ҡалаһының Этимесгут районы мэры урынбаҫары Сонат Алаатин (Төркиә), фәндәр докторы, Гази университеты уҡытыусыһы, башҡорт яҙыусыһы Динис Бүләковтың романдарын төрөк теленә тәржемә иткән Калкан Нигяр, «Аҡ Торна»-2012 конкурсы жюрийы рәйесе Бахытжан Канапьянов һәм жюри ағзаһы, Өфө яҙыусыһы Марсель Сәлимов саҡырылды,тип хәбәр иттеләр бәйгенең ойоштороу комитетынан.
Әлбиттә, конкурста ҡатнашыусылар – Баку, Абакан, Силәбе, Алматы, Ишембай, Астрахань, Симферополь, Ҡазан, Санкт-Петербургтан килгән тәржемәселәр байрамдың төп ҡунаҡтары булды. Сарала Өфөнән дә тәржемәселәр ҡатнашты.
Кисә матур шоу-программа менән асылды, унда үткән йылда конкурста ҡатнашҡан шиғри тәржемәләр, уларға яҙылған йырҙар яңғыраны.
Бәйге һөҙөмтәләре буйынса «Фәлсәфәүи лирика» номинацияһында беренсе урынға – Сергей Мнацаканян (Мәскәү), икенсе урынға — Нина Ягодинцева (Силәбе), өсөнсө урынға Ольга Голубева (Симферополь) лайыҡ булды. «Гражданлыҡ лирикаһы» номинацияһында Валерий Басыров (I урын, Симферополь), Александр Ткаченко (II урын – үлгәндән һуң, Симферополь), Әлфинә Ҡарағужина (III урын, Өфө) еңеүселәр тип табылды. «Мөхәббәт лирикаһы» номинацияһында иһә Алина Талыбова (I урын, Баҡы), Аполлинария Аврутина (II урын, Санкт-Петербург), Әлиә Кәримова (III урын, Ҡазан) һәм Кайрат Бакбергенов (III урын, Алматы) лауреат исемен алды.
«Башҡорт теленән иң яҡшы тәржемә өсөн» номинацияһында махсус призға Ишембайҙан Валентин Осадчий лайыҡ булды. Шулай уҡ конкурстың шорт-лисына ингән барлыҡ ҡатнашыусылар махсус дипломдар менән бүләкләнде.


text:
Өфөлә БР Профсоюздар федерацияһы Советының IV пленумы үтте
Өфөлә БР Профсоюздар федерацияһы Советының IV пленумы үтте. Унда ҡатнашыусылар бөгөн һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә килеп тыуған һорауҙарҙы, атап әйткәндә, «Һаулыҡ», «Земство табибы» милли проекттарын, тармаҡты яңыртыу программаһын тормошҡа ашырыу, шулай уҡ медицина ярҙамы күрһәтеү сифатын яҡшыртыу һәм уны арзаныраҡ итеү мәсьәләләрен тикшерҙе.
Пленум эшендә БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм БР Мотлаҡ медицина страховкаһы территориаль фонды вәкилдәре ҡатнашты.
«Һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәре профсоюздары» республика ойошмаһы рәйесе урынбаҫары Роза Әминова һөйләүенсә, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге программаларҙы тормошҡа ашырыу барышында килеп тыуған төп мәсьәләләрҙе билдәләү һәм уларҙы хәл итеү юлдарын табыу пленумдың төп маҡсаты булып тора.
— Һаулыҡ һаҡлау системаһында проблемалар килеп тыуғанда профсоюздар ситтә ҡалмай, — тип белдереҙе Роза Әминова. – Беҙҙә власть органдары, учреждениелар менән тығыҙ бәйләнеш булдырылған. Социаль партнерлыҡ принцибы буйынса килеп тыуған барлыҡ мәсьәләләр ҙә урындарҙа ғәмәлдәге закондар сиктәрендә хәл ителә. Шулай уҡ беҙ республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Мотлаҡ медицина страховкаһы территориаль фонды менән тығыҙ бәйләнеш булдырғанбыҙ.
Пленум һөҙөмтәләре буйынса тәҡдимдәр әҙерләнде. Улар иҫәбендә – теге йәки бел программаларҙы тормошҡа ашырыу барышында килеп тыуған мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә төрлө кимәлдәге профсоюз ойошмаларының әүҙемерәк ҡатнашыуы. Шулай уҡ улар һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын түләү, белгестәрҙең квалификацияһын күтәреү мәсьәләләре буйынса күҙәтеү алып барырға тейеш.


text:
Латин Америкаһы
Латин Америкаһы — америка илдәренең һәм ерҙәренең дөйөм атамаһы, роман телдәренән һәм (латин теленән барлыҡҡа килгән) рәсми телдәр булып ҡулланыла. Иң йыш ҡулланылған телдәр — испан һәм португал телдәре.
Шулай уҡ икенсе термин Ибер-Америка, ибер-роман телдәрҙә аралашҡан илдәрҙе аңлата.
Латин Америкаға испанса һөйләшкән Америка илдәр Мексиканан башлап төньяҡта Аргентинаға тиклем көньяҡта һәм шулай уҡ испанса аралашҡан Кариб бассейндағы илдәр (Куба, Доминикан Республикаһы, Пуэрто-Рико). Португал телдә аралашҡан Бразилияны һәр ваҡыт шул илдәр араһына инә. Франк телле илдәр: Гаити, Сен-Мартен и Франк Гвианаһы шул илдәр араһына йыш ҡына керәләр. Ләкин франктелле Квебек бер касан Латин Америкаға индермәйҙәр. Инглиз телдә аралашҡан Америка илдёре (Ямайка, Барбадос, Багамы, Белиз, Гайана һ. б.) Латин Америаға индермәйҙәр.
Ин оҙон тауҙар системаһы Ерҙә Латин Америкала урынлашҡан, шуларҙы Анды тип атайҙар, бында ла ин өлкән Ерҙә ғәмәлдәге булған вулканы Котопахи тип атыла.
Был төбәктен фаунаһы үҙеңселәкле, бер ҡайҙа табып булмай шундай йәнлектәрҙе: лама гуанако, ялҡаусы йәки америка страустары. Шул уҡ ваҡытта Латин Америкаһының йәнлек донъяһы Африканыңа һәм Австралияныңа оҡшаш.
Эҫе климат Латин Америкала ҙур өлөшөндә тарҡалған, урта температураһы 20°С. Анды тау битендә ямғыр туҡтамайса йыл әйләнәһендә яуһа, Перу һәм Чили араһында бер тамсы ла йыл буйы төшмәгән урындар бар.


text:
Беларусь аграрийҙары Башҡортостанға тоҡомло мал һәм элиталы орлоҡтар ташырға иҫәп тота
Башҡортостандың рәсми делегацияһының Беларусь Республикаһына эш сәфәре барышында агросәнәғәт комплексында хеҙмәттәшлек итеүҙең варианттары тикшерелде. Элекке союз республикаһы вәкилдәре Башҡортостанға тоҡомло мал һәм иген культураларының элиталы сорттарын ташырға ниәтләй.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, республикабыҙҙың малсылыҡ комплекстарын Белоруссияла етештерелгән һауыу аппараттары менән йыһазландырыу мөмкинлеге лә отошло күренә. БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов билдәләүенсә, картуф үҫтереү яҡын киләсәктә ике ил хеҙмәттәшлегенең перспективалы йүнәлешенә әйләнеүе ихтимал.


text:
Башҡортостан Ҡырымда Белогорск районына газ үткәреүҙә ярҙам күрһәтә Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан Ҡырымда Белогорск районына газ үткәреүҙә ярҙам күрһәтә
Башҡортостан Ҡырымда Белогорск районына газ үткәреүҙә ярҙам күрһәтә Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2018 йыл, 25 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дарья Петрова/.
Башҡортостан Ҡырымдың Белогорск районындағы тораҡ пункттарға газ үткәреүҙә ярҙам күрһәтә. Был хаҡта Ҡырым Республикаһы башлығы Сергей Аксенов Facebook социаль селтәрендәге сәхифәһендә хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, әлеге ваҡытта Башҡортостан белгестәре Ҡырым Республикаһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығы хеҙмәткәрҙәре һәм Белогорск районы хакимиәте менән бергә районға газ үткәреү схемаһын тикшерә башлаған.
«Башҡортостан Белогорск районын шефлыҡҡа алды. Башҡортостандағы дуҫтарыбыҙ һәм партнерҙарыбыҙ булышлығында төрлө өлкәләрҙә мөһим проекттар тормошҡа ашырыла. Тәү сиратта — социаль объекттарҙы ремонтлау», — тип билдәләне Сергей Аксенов.
Ул шулай уҡ Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа һәм республика халҡына төбәкте үҫтереүҙә ҙур ярҙам күрһәткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Белогорск районына газ үткәреү буйынса эштәр Ҡырым менән Башҡортостан араһындағы хөкүмәт-ара килешеү сиктәрендә алып барыла. Килешеүҙе ғәмәлгә ашырыу буйынса саралар планына 2017 йылдың майында ҡул ҡуйылғайны, уға социаль-иҡтисади хеҙмәттәшлектең төп өлкәләрендәге 12 йүнәлеш ингән.
http://www.bashinform.ru/news/1149474-bashkiriya-pomozhet-krymu-v-gazifikatsii-belogorskogo-rayona/


text:
Яҙғы сәсеү өсөн Башҡортостан аграрийҙары 96 процент орлоҡ әҙерләгән
Башҡортостан аграрийҙары алдағы яҙғы сәсеү өсөн бөгөнгө көнгә 284,7 мең тонна самаһы яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары әҙерләнгән, йәғни билдәләнгәндең 96 проценты.
Был бурысты тулыһынса республиканың 38 районы үтәгән. Шул уҡ ваҡытта уларҙың туғыҙында: Әлшәй, Архангель, Ауырғазы, Бишбүләк, Дәүләкән, Илеш, Мәсетле, Салауат һәм Саҡмағош райондарында – орлоҡтар әҙерләү буйынса план арттырып үтәлгән. 60 процентҡа – ҙур запас менән Саҡмағош районы ауыл хужалығы предприятиелары (15,9 мең тоннаға күберәк) әҙерләгән, 39 процентҡа – Илеш районы хужалыҡтары (11,8 мең тоннаға күберәк).
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлегә һалынған орлоҡтарҙың 93 проценты тикшерелгән, йәғни 274 мең тоннаһы. Уларҙың 95 проценты кондицияға ярашлы килеп сыҡҡан, йәғни 260 мең тоннанан күберәге. 22 район хужалыҡтарында орлоҡ тулыһынса кондицияға ярашлы тип табылған.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Мень менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Мень менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Мень менән осрашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
18 декабрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Мень менән осрашты. Төбәктең төҙөлөш комплексы эшенең һөҙөмтәләре, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаһын реформалау һәм камиллаштырыу мәсьәләләре тикшерелде.
– Беҙ торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм төҙөлөш өлкәһендә яҡшы эшләйбеҙ. Торлаҡ буйынса һандар һәйбәт. Быйыл 2,6 миллион квадрат метрҙы тапшырабыҙ. Бер нисә йыл ошо кимәлде һаҡлап киләбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Сәнәғәт төҙөлөшө лә шул кимәлдә. Инвестициялар буйынса 105 процент буласаҡ, был уҙған йылға ҡарата 5 процентҡа күберәк.
Республика Башлығы һүҙҙәренсә, Башҡортостанда кешеләрҙе авария хәлендәге торлаҡтан күсереү, торлаҡ-коммуналь хужалыҡты яңыртыу, капиталь ремонт үткәреү буйынса программаларҙы тормошҡа ашырыу дауам итә.
– Торлаҡ төҙөү буйынса һандар шатландыра. Афарин! Былтыр илдә рекорд ҡуйҙыҡ. Быйыл шундай һөҙөмтәгә ирешеп булмаҫ, әммә планды үтәргә кәрәк. Яҡынса 70-75 миллион квадрат метр торлаҡ алырбыҙ, тип ышанабыҙ, – тип билдәләне Михаил Мень. – Иң мөһиме, темп кәмемәй. Ҡала буйлап йөрөп сыҡтым. Төрлө формалар менән ипотека йәлеп ителеүе, төҙөүселәрҙең баҙарға яраҡлашыуы хаҡында һөйләнеләр. Был бик мөһим. Һеҙгә ярҙам итергә әҙербеҙ.
Министр Рөстәм Хәмитовҡа «Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ үҙгәрә» Бөтә Рәсәй форумын ойоштороуҙа ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәт белдерҙе.
– Бөгөн ике йыл эсендә министрлыҡ тарафынан торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаһына индерелгән яңылыҡтар хаҡында һүҙ алып барырға кәрәк. Беҙ башҡа бер нимәне лә үҙгәртергә йыйынмайбыҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Михаил Мень. – Сараны ойошторғанығыҙ өсөн тағы ла бер тапҡыр рәхмәт белдерәм.


text:
Был баҫмала Башҡортостандың халыҡ шағиры Назар Нәжмиҙең әҙәбиәт һәм мәҙәниәт донъяһы, талантлы шәхестәр хаҡында уйланыуҙары, замандаштарына һәм ватандаштарына бәйләнешле публицистик һәм әҙәби мәҡәләләре, әңгәмәләре, иҫтәлектәре тупланды. «Талантлы булыу өсөн Хоҙай биргән генә етмәй, ул таланттың ниндәй замандарҙа һәм шарттарҙа йәшәүен, хатта ки бәндәүи ғүмеренең йәшәү рәүешен күҙ алдынан ебәрергә ярамай», - тип раҫлай ул, һәм уҡыусылары алдында тәрән кисерешле, үткер ҡәләмле публицист булып баҫа.
- Новинка
- да
- Новинка
- да


text:
Мортаза Рәхимов республиканың көньяҡ райондарында булдыФото: Илья Золотарев
Мортаза Рәхимов республиканың көньяҡ райондарында булды
Мортаза Рәхимов республиканың көньяҡ райондарында булдыФото: Илья Золотарев
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов, шәмбе көнө, 1 майҙа вертолетта республиканың көньяҡ райондары биләмәләренә сыҡты. Сәфәр барышында Башҡортостан Президенты сәнәғәт һәм социаль объекттар төҙөлөшө менән танышты, райондарҙың социаль-иҡтисади үҫеше менән ҡыҙыҡһынды.
Көйөргәҙе районында республика башлығы Аҡһары ауылы эргәһендә Оло Юшатыр йылғаһында һыуһаҡлағысты төҙөү барышы менән танышты. Хәҙерге ваҡытта ер эштәре тамамланған, боҙҙан һаҡлау һәм асыҡ ташҡын һыуын йыйыу урыны өҫтөнән йәйәүлеләр өсөн күперҙең металл конструкциялары ҡуйылған. Урындағы карьерҙарҙан алынған тәбиғи таш һибеү дауам итә. Һыу сығарыу ҡоролмаларын нығытыу, объект территорияһын йәшелләндереү һәм төҙөкләндереү буйынса эштәр алып барыла. Белгестәрҙең һүҙҙәренә ҡарағанда, объектты быйыл йәй файҙаланыуға тапшырырға планлаштырыла.
Мортаза Рәхимов шулай уҡ районда Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығына арналған сараларға әҙерлек һәм уларҙы үткәреү мәсьәләләре, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙам саралары, сәсеү кампанияһы барышы менән ҡыҙыҡһынды.
Күгәрсен районында Мортаза Рәхимов ауыл хужалығы предприятиеһы – «Тәүәкән» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһына барҙы. Белгестәр, хужалыҡты киләсәк ауыл хужалығы предприятиеһы тип ышаныслы атарға мөмкин, тип иҫәпләй. Заманса технологияларҙы ҡулланып, бында мал һәм ҡош-ҡорт үрсетеүҙә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшеп кенә ҡалмай, продукцияны эшкәртеүҙе лә үҙләштергәндәр. Бының өсөн хужалыҡта һөт һәм май яҙыу цехтары төҙөлгән.
Президент йәшлесә һаҡлағысты төҙөү темптарын баһаланы. Ул «Алексеевка» совхозы» дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһының йәшелсә һаҡлағысы кеүек үк буласаҡ. Бында ҡабул итеү бүлексәһе, һаҡлау, киптереү цехтары, һыуытҡыс камералар буласаҡ. Проект 250 миллион һумлыҡ тип баһалана.
Хәйбулла районында Мортаза Рәхимов «Юбилейный» карьеры менән йәнәштә «Башмедь» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең байыҡтырыу фабрикаһы төҙөлөшө менән танышты. Президентҡа, объектта бөтә төҙөлөш эштәре график буйынса алып барыла, финанслау менән проблемалар юҡ, тип хәбәр иттеләр. Предприятие етәкселеге әйтеүенсә, киләсәктә фабрика илдең тау тармағында иң ҙур предприятиеларҙың береһе буласаҡ.
Районда Башҡортостан Президенты Быҙаулыҡ йылғаһында һыуһаҡлағыс төҙөлөшөн ҡараны. Ошонда уҡ республика башлығы кәңәшмә үткәрҙе, унда артабанғы эш йүнәлештәре һәм төҙөлөштө тамамлау сроктары билдәләнде.
Бынан тыш, Президент яҙғы баҫыу эштәрен үткәреү барышы менән дә танышты. Хәҙерге ваҡытта сәсеү Хәйбулла районының бөтә хужалыҡтарында ла алып барыла.
Сибайҙа Мортаза Рәхимов Балалар ижады үҙәге бинаһын ҡараны, унда 2009 йылда бассейнын реконструкциялап, капиталь ремонт үткәрелгәйне. Ремонтҡа бюджет средстволары бүленде, Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалы ярҙам итте. Бассейн көнөнә 150 кеше ҡабул итә ала.
Мортаза Рәхимов 550 урынлыҡ трибуналар менән ябыҡ боҙ һырғалағы төҙөлөшөн ҡараны, былтыр декабрҙә икенсе сираты файҙаланыуға тапшырылған ҡала дауаханаһында булды.
Эш сәфәре барышында Мортаза Рәхимов Көньяҡ Урал яғыулыҡ-энергетика үҙәгендә лә булды. Вертолетта осоп барышлай Башҡортостан Президенты республиканың көньяҡ райондарында урынлашҡан гидротехник ҡоролмаларҙы ҡараны.
Президенттың эш сәфәрендә Хөкүмәт Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов ҡатнашты.


text:
Ҡазанда Башҡортостан менән Татарстан араһында хеҙмәттәшлекте нығытыу мәсьәләләре буйынса хөкүмәт-ара осрашыу үтте
22 сентябрҙә Ҡазанда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов ҡатнашлығында киңәйтелгән составта ике республика рәсми вәкилдәренең хөкүмәт-ара осрашыуы үтте, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.
Яҡтар үҙ-ара иҡтисади, социаль, фәнни һәм мәҙәни мөнәсәбәттәр өлкәһендә Башҡортостан менән Татарстан араһында артабанғы төбәк-ара бәйләнештәрҙе нығытыу мәсьәләләрен тикшерҙе.
Осрашыуҙы асып, Рөстәм Миңнеханов былай тине:
— Теүәл 9 ай элек беҙ Өфөлә булдыҡ, ике яҡлы килешеүгә ҡул ҡуйҙыҡ. Үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә был документ нигеҙ булып тора. Тарихи йәһәттән татар халҡы менән башҡорт халҡы кеүек яҡын булған халыҡтар Рәсәйҙә башҡа юҡ. Шуға күрә бының ҡәҙерен белергә кәрәк. Беҙҙең мәҙәниәт, телдәр, дин, хатта иҡтисад та бик оҡшаш һәм бер-береһенә бәйле.
Беҙ – Рәсәйҙең генә түгел, Европаның да эре нефть химияһы үҙәктәре. Бөгөн беҙҙең бер нисә объектты күрҙегеҙ ҙә инде. Беҙ Рөстәм Зәки улы менән Башҡортостанда һәм Татарстанда булған кластерҙы бер тапҡыр ғына яҡлап сыҡманыҡ. Рәсәйҙең нефть химияһы киләсәге күпселек йәһәттән Татарстан менән Башҡортостан кластерының артабанғы үҫешенән торасаҡ. Һәм беҙ килтергән дәлилдәр бик ышаныслы, әммә барыбыҙға ла күп эшләргә кәрәк. Машиналар эшләү комплексында булған бәйләнеш һәм беҙҙе аңлауығыҙ өсөн рәхмәтемде белдергем килә. Айырыуса ике республиканы берләштергән «КАМАЗ»ға. Был предприятие шасси етештереү менән бында шөғөлләнһә, автобустар тегендә етештерелә. Машиналар бында эшләнә, үҙбушатҡыс кузовтар Башҡортостанда етештерелә. Башҡортостандың машиналар эшләү предприятиелары нигеҙендә үҫешеү, махсус техника етештереү, әлбиттә, Татарстан өсөн дә, Башҡортостан өсөн дә отошло. Тауар етештереүселәребеҙгә ярҙам итергә тейешбеҙ, тип иҫәпләйем. Бына «НефАЗ» проекты – ҡала автобустары, газ автобусы. Был машиналар Татарстан Республикаһының да, Башҡортостан Республикаһының да төп автомобилдәре буласаҡ. Авиатөҙөлөштә лә кооперациябыҙ бар. Беҙҙә вертолет һәм авиация двигателдәре етештереү ҙә оҡшаш. Бында ла күп мөмкинлектәр бар, тип иҫәпләйем. Беҙ һеҙҙең менән, Рөстәм Зәки улы, республикалар араһындағы төбәк-ара әйләнеште 30 миллиардҡа тиклем еткереү маҡсатын тикшергәйнек. Һәм уға әлеге ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырмайса ирешеп булмаҫ, моғайын. Төбәктәребеҙҙең агросәнәғәт комплексы өлкәһендәге берлектәге проекттар ҙа ҡыҙыҡлы. Беҙҙә һәм һеҙҙә булған тәжрибәләрҙе файҙалы ҡулланырға кәрәк, белгестәребеҙ барлыҡ йүнәлештәрҙә лә бәйләнеш тоторға тейеш.
Бөгөн беҙҙең опера һәм балет театрына барыуыбыҙҙы түҙемһеҙләнеп көтәбеҙ. Башҡортостан һәр ваҡыт үҙенең сәнғәт оҫталары менән дан тотоуын яҡшы беләбеҙ, һәм беҙҙең сәнғәт оҫталарының ҙур ғына өлөшө — Башҡортостан вәкилдәре. Улар бөгөн беҙҙә эшләй. Күптәре Башҡортостанда ла, бында ла эшләй. Күптәре бында күсеп килде. Башҡортостанда таланттар етерлек, Татарстанға ла ебәрәләр, бының өсөн ҙур рәхмәт.
Беҙҙе аңлауығыҙ өсөн, Рөстәм Зәки улы, рәхмәтемде белдергем килә. Беҙ барыбыҙ ҙа йолаларыбыҙға, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙгә битараф түгел. Улар ҙа оҡшаш, яҡын. Мин телде, уҡыу программаһын һаҡлап ҡалыу яҡлы. Айырыуса Татарстанда, Башҡортостанда сәйәси картаны төрлөсә әтмәләп маташалар. Бында көстәрҙе туплау зарур, тип иҫәпләйем, сөнки айырымланһаҡ, йолаларыбыҙҙы, ғөрөф-ғәҙәттәребеҙҙе, динебеҙҙе һаҡлап ҡала алмаясаҡбыҙ. Беҙҙең мәҙәниәт, тарих нисек уртаҡ булған, шулай булып ҡаласаҡ та. Рөстәм Зәки улы, һеҙҙең визитығыҙ беҙҙең бәйләнештәргә етди этәргес бирер, тип ышанам. Беҙҙең арала булған мөнәсәбәттәр өсөн рәхмәтемде белдерәм. Бөгөн бында һеҙгә оҡшар, тип ышанам. Һеҙ ҡәнәғәт булһағыҙ, минең дә күңел көр буласаҡ.
Бынан һуң һүҙҙе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алды:
— Ҡәҙерле дуҫтар, иптәштәр. Мин һеҙгә күрше булған өсөн генә түгел, ә бер командала уйнаған кешеләр булғанға ла былай өндәшәм. Боҙ майҙанында бер-беребеҙ менән ярышһаҡ та, тормошта беҙ бер команда, бер үк эш башҡарабыҙ, бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ. Үткән йылдағы һеҙҙең визитығыҙ, хөрмәтле Рөстәм Нурғәли улы, республика өсөн бик мөһим булды. Был берләшеүгә, яҡынайыуға килтерҙе. Ә бөгөн беҙҙең өсөн был үтә лә мөһим.
Иҡтисадта үҫеш тойола. Былтырғы йыл буйынса ғына республикалар араһында тауарҙар әйләнеше 30 процентҡа артты. Быйыл да былтырғы һанды яҡынса шул самаға үтеп киттек. Иҡтисадтарыбыҙҙың бер-береһенә бәйле булыуы, беҙҙең бер-беребеҙгә ярҙам итәүебеҙ хаҡында әйттек инде. Бер-беребеҙҙе аңлап, бер үк эште башҡарып, дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙә булып, беҙ тоташ илдә өлгө булып торабыҙ. Илебеҙ биләмәһендә бындай мөнәсәбәттәр, бәлки, йыш осрамайҙыр ҙа.
Осрашыуҙарыбыҙ йышая. Ҙур семинарҙар, күргәҙмәләр, конгрестар, Өфө тураһында һүҙ барһа, Татарстан ғалимдары, Ҡазан һәм Татарстан тураһында һүҙ йөрөткәндә, Башҡортостан ғалимдары ҡатнашлығында үтә. Беҙ коммуникациялар менән уңышлы алмашынабыҙ. Былар барыһы ла мөһим һәм ҡыҙыҡлы. Төрлө сәбәптәр арҡылы төбәктәр араһындағы был мөнәсәбәттәр туҡтатылып тороуы хаҡында ла әйткән инек инде. Ә бөгөн улар яңы кимәлгә күтәрелде. Барыһы ла тик алға ғына барыр, үҫешер, тип ышанам. Беҙ, республика етәкселәре булараҡ, быға булышлыҡ итәсәкбеҙ. Минән торғандың барыһын да эшләйәсәкмен.
Йылы ҡаршы алғанығыҙ өсөн рәхмәтемде белдергем килә. Бөгөн алған тәьҫораттарым бик мөһим, тәрән. Һеҙҙең ҙур проекттарҙы тормошҡа ашырыуығыҙҙы күрҙем. Был Рәсәй кимәле генә түгел. Был донъя күҙлегенән баһа бирерлек кимәл. Яңы предприятиелар төҙөү ҙә, ҙур саралар үткәреү ҙә. Һеҙҙең тәжрибәгеҙҙе күҙ уңында тоторға тырышасаҡбыҙ. Беҙ йылдам үҫешкә иҫәп тотабыҙ. Минең менән килеүселәр ҙә, Өфөлә ҡалыусылар ҙа планканың юғары булыуын аңлай, һәм беҙ уға ирешергә тырышабыҙ. Шулай буласаҡ та.


text:
Әтәс йылында тыуғандар мажараларыКиләһе йыл изге башланғыстарға бай булмаҡсы. Тормошона үҙгәрештәр индерергә теләгәндәргә ышаныслы аҙымдар менән алға барырға ғына ҡала. Яңы белемгә эйә булыу, һөнәри баҫҡыстар буйлап юғары үрләү өсөн иң уңайлы ваҡыт. Киләһе йыл билдәһе булған ҡыҙыл...
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының ноябрь һанына күҙәтеүГүзәл заттар өсөн сығарылған, уларҙың күңел донъяһын яҡтыртҡан баҫмабыҙҙың яңы һанын Өфөлә үткән халыҡ-ара “Ҡатын-ҡыҙҙар диалогы. Сиге булмаған мәрхәмәтлелек” форумында уртаға ҡуйылған мәсьәләләрҙе бәйән иткән “Донъяны изгелек ҡотҡарыр” тигән мәҡәлә...
"БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ" ЖУРНАЛЫН "КИТАП" НӘШРИӘТЕ МАГАЗИНЫНАН ҺАТЫП АЛЫРҒА БУЛА«Башҡортостан ҡыҙы» журналын «Китап» нәшриәте магазинынан ҺАТЫП АЛЫРҒА БУЛА ДУҪТАР! Әгәр ҙә Һеҙ ниндәйҙер сәбәп менән «Башҡортостан ҡыҙы»на ЯҘЫЛМАҒАН БУЛҺАҒЫҘ йәки кемгәлер өҫтәмә рәүештә ЖУРНАЛ КӘРӘКҺӘ, З.Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Ҡәҙерле балалар! Ата-әсәләр, уҡытыусылар, тәрбиәселәр!
Халҡыбыҙ эпосына, әкиәттәргә күҙ һалайыҡ әле. Унда бөгөнгө көн өсөн күпме фәһем ята! Урал батырға Һомай Аҡбуҙатты бүләк итә. Аҡбуҙат менән Урал атабыҙ Үлемде еңергә бара. Бик күп ҡаһарманлыҡтар яһай. Йәншишмәне тапҡас, унан үҙе эсмәй, ә, уртлап, тәбиғәткә бөркә. Тарихыбыҙ, шулай итеп, бөйөк ҡаһарманлыҡтан башланған.
Нимә әйтергә теләйем? Һеҙгә лә, балалар, атай-әсәйегеҙ «Аҡбуҙат» бүләк итте. Һеҙҙең дә, үҫкәс, тормош юлығыҙҙа ниндәй генә ауырлыҡтар осрамаһын, янығыҙҙа, күңелегеҙҙә Аҡбуҙат булыр. Һәр атай, әсәй һеҙҙең оло йөрәкле, көслө рухлы булып үҫеүегеҙҙе теләй бит.
Атай-әсәйҙәр! Балағыҙҙың артабан да «Аҡбуҙат»лы булыуы һеҙҙән тора. Ғаиләлә, балалар баҡсаһында, мәктәптә башҡорт телен, туған тел һәм дәүләт теле булараҡ, өйрәнеүҙе туҡтатмағыҙ. Телебеҙ, илебеҙ яҙмышы — һеҙҙең ҡулда. Һәр ата-әсә ошолай тип әйтһен:
Мин ғариза яҙам — туған телгә,
Яҙам тағы — дәүләт теленә.
Күргем килә минең башҡорт телен
Кәрәкле тел итеп илемә!
Һәр ғаилә үҙен Башҡортостаныбыҙҙың бер күҙәнәге итеп тойһон!
Тамара ИСКӘНДӘРИӘ-ЮЛДАШЕВА,
«Аҡбуҙат» журналының баш мөхәррире.


text:
Фото:
«Биктырыш» Балалар техник ижад үҙәге тәрбиәләнеүселәре эштәре күргәҙмәһе үтте
Фото:
Өфөнөң «Ғаилә» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә «Мин-Доброволец» федераль проекты сиктәрендә хәйриә акцияһы — «Биктырыш» Балалар техник ижад үҙәге тәрбиәләнеүселәре эштәренән күргәҙмә үтте. Уны ойоштороусылар – «Берҙәм Рәсәй Йәш Гвардияһы» Башҡортостан төбәк бүлексәһе, «Данко» хәйриә фонды һәм «Биктырыш» Балалар техник ижад үҙәге. Күргәҙмә ҡунаҡтары оҙайлы дауалауға мохтаж балалар өсөн 2-се мәктәп-интернатында тәрбиәләнеүселәр булды, шулай уҡ теләүселәр килде.
— Был сараны ойоштороп, беҙ бер нисә маҡсатты күҙ уңында тоттоҡ: «Биктырыш» Балалар техник ижад үҙәге эштәре күргәҙмәһен тамашасыларға күрһәтеү, оҫтаханалар эштәре, уйындар һәм конкурстар ярҙамында төрлө сиргә дусар балаларҙы социалләштереүҙә ярҙам итеү, йәмәғәтселек һәм киң мәғлүмәт саралары иғтибарын һәләтле балаларға һәм йәштәргә ярҙам итеүгә йәлеп итеү, шулай уҡ сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, — тип аңлатты «Йәш Гвардия» активисы Люция Юлуева.
Күргәҙмәгә килгән ҡунаҡтар өсөн Каролина Ричи һәм Midnight бейеү төркөмө ҡатнашлығында концерт программаһы әҙерләнде, ә пират образында алып барыусы балалар менән төрлө конкурстар һәм уйындар үткәрҙе, уларға бүләктәр таратты.
Ә «Биктырыш» Үҙәге тәрбиәләнеүселәренең ағастан, туҡыманан, ҡағыҙҙан һәм башҡа материалдарҙан яһаған иң яҡшы эштәренән күргәҙмә айырыуса мауыҡтырғыс тамаша булды.


text:
Йыл эсендә сәнәғәт производствоһы индексы республикала 8 процентҡа артты
Сәнәғәт производствоһы индексы Башҡортостанда өс төп эшмәкәрлек төрө — «файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу», «эшкәртеү производстволары», «электр энергияһы, газ һәм һыу етештереү һәм уларҙы бүлеү» — буйынса 2012 йылдың ғинуары һөҙөмтәләре буйынса үткән йылдың ғинуарына ҡарата 108,0 процент тәшил итте. Республика статистары сәнәғәт үҫешен мөһим тауарҙар етештереү йылдамлығына нигеҙләнеп анализланы.
Дөйөм Рәсәй Федерацияһы буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 2011 йылдың ғинуарына 103,8 процент тәшкил итте. Төп эшмәкәрлек төрҙәре буйынса производство үҫеше Волга буйы федераль округы төбәктәре буйынса 91,8 проценттан алып (Мордовия), 115,2 процентҡа тиклем (Сыуашстан Республикаһы) тәшкил итә.


text:
Башҡортостандан Әлмира Төхвәтуллина VIII «Беҙ – сәләмәт тормош яҡлы!» конкурсында иң яҡшыһы тип танылды
Балаларҙың һәм йәштәрҙең ялын ойоштороу һәм уларҙы сәләмәтләндереү өлкәһендәге VIII «Беҙ – сәләмәт тормош яҡлы!» бөтә Рәсәй йәш белгестәр конкурсында Өфөнөң «Зарница» балалар сәләмәтләндереү лагеры педагогы Әлмира Төхвәтуллина еңеүсе тип танылды. Анапала үткән бәйгелә ул «Рәсәйҙең ҡала ситендәге балалар лагерының иң яҡшы директор урынбаҫары» номинацияһында беренсе булды. Был хаҡта БР Мәғариф министрлығынан хәбәр иттеләр. Бәйгелә Барнаул, Томск, Омск, Липецк, Магнитогорск, Ульяновск ҡалаларынан, Башҡортостан һәм Татарстандан вәкилдәр ҡатнашты.
Конкурста ҡатнашыусылар лагерҙың видеопрезентацияһын һәм программаһын тәҡдим итте, оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе һәм башҡа һынауҙар аша үтте. Бынан тыш, барлыҡ ҡатнашыусылар ижади номерҙар менән сығыш яһаны.
Һәләтле йәштәрҙе асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү, профессионализмды үҫтереү, ижади һәләттәрҙе асыу өсөн шарттар булдырыу, социаль башланғыстарҙы үҫтереү конкурстың төп маҡсаттары булып тора.


text:
Башҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнеше ғинуар-ноябрь айҙарында 12,6 миллиард доллар тәшкил итте
Башҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнеше 2012 йылдың ғинуар-ноябрь айҙары йомғаҡтары буйынса 12551,2 миллион доллар тәшкил итте. Башҡортостанстат мәғлүмәттәре буйынса, 2011 йыл менән сағыштырғанда, был 99,9 процентҡа тиң.
Статистиктар тауарҙар экспортының йыл эсендә 2,7 процентҡа кәмеүен, импорттың 31,1 процентҡа артыуын билдәләй. 11 ай йомғаҡтары буйынса тауарҙар экспорты – 11284 миллион доллар, импорт 1267,2 миллион доллар менән баһалана.
Республикала етештерелгән һәм алыҫ сит илдәргә сығарылған тауарҙар суммаһы 9310,2 миллион доллар тәшкил итә. БДБ илдәренә 1973,8 миллион доллар суммаға тауар йүнәлтелгән.
Алыҫ сит илдәр импорт статистикаһында ла өҫтөнлөк итә: 947,2 миллион доллар. БДБ илдәренән республикаға 320 миллион доллар суммаға тауар индерелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 380
ҠУЯН КӘБЕҪТӘҺЕ (Orostachys), ҡалынъяпраҡ һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 20 төрө билдәле, Евразияның тауҙарында таралған. Башҡортостанда 2 төрө үҫә. Ике йыллыҡ үләндәр. 1‑се йылында аҡ кимерсәкле осло ябай бөтөн итләс япраҡтар розеткаһын барлыҡҡа килтерә, 2‑се йы‑ лына унан 10—40 см бейеклектәге яңғыҙ сәскә һабағы үҫеп сыға. Сәскәләре йәшкелт‑һары, аҡ йәки аҡһыл‑ал төҫтә, биш өлөшлө. Сәскәлеге — ҡуйы суҡтар. Июль— сент. сәскә ата. Еме‑ ше күп япраҡлы, авг.— сент. өлгөрә. Ҡ.к. ташлы далаларҙа һәм тау тоҡомдары сыҡҡан урындарҙа үҫә. Реликт сәнскеле Ҡ.к. — Йылайыр яйлаһының көньяҡ өлөшөндә, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының көнсығыш тау алдарында һәм Башҡортостандың Урал аръяғында ғәҙәти күренеш. Ҡалҡанлы Ҡ.к. 20 б. Дәүләкән (Асылыкүл), Ейәнсура һәм Мәләүез р‑ндарында осраған; хәҙ. табылғаны юҡ. Декоратив үҫемлек.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 364
ҠАНҮЛӘН, к е й ә ү ү л ә н е (Thymus), ирен сәскә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 150 төрө билдәле, Евразияла (тропиктарҙан башҡа) һәм Африкала таралған. Башҡортостанда 9 төрө үҫә. Ағас һабаҡлы һырылыусан, күтәрелеүсән, һирәгерәк төҙ ваҡ ҡыуаҡлыҡ, бейеклеге 5—30 см. Япрағы бөтөн, ҡапма‑ҡаршы, аҙ төклө, нөктә кеүек биҙсәләр м‑н. Сәскәһе тоноҡ алһыуҙан алып ал төҫкә тиклем, тура көпшәле, баш йәки башаҡ рәүешле сәскәлектәргә йыйылған ялған суҡтарҙа. Май—авг. сәскә ата. Емеше — йомортҡа формаһындағы сәтләүек, июнь—сент. өлгөрә. Ташлы далаларҙа, ҡаяларҙа, тау тоҡомдары сыҡҡан урындарҙа үҫә. Маршал Ҡ. һәм Урал Ҡ. респ. барлыҡ дала һәм урманлы дала бүлкәттәрендә тиерлек; Талиев Ҡ. — Башҡортостандың Урал алдында һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында; ҡандала Ҡ. — һирәкләп Башҡортостандың Урал алдының дала бүлкәтендә; башҡорт Ҡ. һәм гөбөрлә Ҡ. — Йылайыр платоһында; ҡаҙаҡ Ҡ. — Башҡортостандың Урал аръяғында; төрткөлө Ҡ. — башлыса далала һәм аҙ япраҡлы Ҡ. һирәкләп Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының тау болондары һәм яланғас бүлкәттәрендә осрай. Ҡ. төрҙәре (Маршал Ҡ. башҡа) эндемиктар. Составында флавоноидтар, эфир майҙары һ.б. бар, медицинала ҡулланыла. Декоратив, һитә биреүсе, ашарға яраҡлы, эфир майлы һәм баллы үҫемлек. Ҡандала Ҡ. БР‑ҙың һәм РФ‑тың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова
Илл.: Ҡандала ҡанүләне (Thymus cimicinus)


text:
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының август һанына күҙәтеү
Һанды асып ебәргән Гөлназ Ҡотоеваның “Рух тәрбиәсеһе” исемле мәҡәләһендә баҫмабыҙҙың тышлығын биҙәгән Бәләбәй башҡорт гимназия-интернаты директоры Дилбәр Ғайса ҡыҙы Фәтхетдинова киләсәк быуынды тәрбиәләү мәсьәләһен күтәрә. Һүҙ шулай уҡ гимназия, мәктәптәргә заман ҡуйған талаптар һәм мөмкинлектәр хаҡында бара.
“Юлдар саҡыра” рубрикаһында Ырымбур ерендә үткән “Тере шишмәләр” фестиваленән репортажда редакция хеҙмәткәрҙәренең Туҡ-Соран буйҙарына эшлекле сәфәренән йылы һәм онотолмаҫ тәьҫораттар менән танышырһығыҙ.
Береһенән-береһе ҡыҙыҡлы, фәһемле, тормошсан тарихтарға һәм байтаҡ донъяуи серҙәргә туҡталып үтә баҫмабыҙ.“Яҙмыштарҙан көслөрәк” рубрикаһында Альбина Ғөбәйҙуллина йәшләй генә оло һынауҙар алдында ҡалып, селпәрәмә килгән тормошон инде ялғап алдым тигәндә, тағы ла ҙурыраҡ юғалтыуҙар менән осрашып та, һынмаған, бирешмәгән, үҙендә бөгөн матур һәм бәхетле булырҙай көс тапҡан Роза Әҡсән ҡыҙы Вәлишинаның ҡатмарлы һәм фәһемле яҙмышы хаҡында бәйән итә.
Ә “Ауыл һулышы”нда журналист Гөлшат Ҡунафина Ғафури районы Сәйетбаба ауылында үҙ көстәре менән ҙур уңыштарға өлгәшкән фермарҙар ғаиләһе Минзәлә менән Ғәбделхай Лоҡмановтарҙың ҡатмарлы ла, шул уҡ ваҡытта бәрәкәтле лә көнитмешен һүрәтләй.
Даими авторыбыҙ Фәнирә Ғайсина Мөхәррәм айы һәм Ғәшүрә байрамы тураһында яҙа, Ғәшүрә кисен нисек үткәреү фарызлығы тураһында аңлата. Мәхәррәм айын Ҡөрьән уҡып, туған-тыумасаны ҡыуандырып, ураҙа тотоп үткәрергә ҡушыла. Баҡтиһәң, ураҙа тотҡан өсөн үткән һәм алдағы йылдарҙың гонаһтары ғәфү ителә. Ураҙаны Мөхәррәм айының 9-сы, 10-сы, 11-се көндәрендә тотоу, шулай уҡ хәйер-саҙаҡа таратыу хуплана. Әгәр ҙә кемдер бер бөртөк хәйер бирһә, Аллаһ Тәғәлә уға шул бөртөк өсөн Ухуд тауы хәтлем сауап яҙа икән.
“Әҙәби балҡыш”та Факил Мырҙаҡаев тәржемәһендә чечен яҙыусыһы Муса Әхмәдовтың “Телефон” тип аталған моңһоҙҙар ҙа һиҫкәнерлек хикәйәһе урын алған. Биш йәшлек кенә етем малайҙың йөрәк кисерештәре күңелдең иң нескә ҡылдарына ҡағылып, тәрән хистәр уята, илата.
“Сихәт” рубрикаһында Республика перинаталь үҙәгенең бүлек мөдире Рәүфә Йәнтилина күрем циклының ҡатын-ҡыҙ кәйефенә, эшкә һәләтлелегенә, үҙен тотошона йоғонтоһо хаҡында һөйләй.
Журналда урын алған тағы бер ҡыҙыҡлы материал: халҡыбыҙҙың боронғо имләү ысулы – һарыҡ тиреһе менән дауалау серҙәре күптәр өсөн көтөлмәгән асыш булыр, моғайын.
Мөғжизәле көскә эйә булған, ябай кеше күрмәгәнде күрә, тоймағанды тоя алған үҙенсәлекле кешеләр бар беҙҙең арала, халыҡ имсеһе Маргарита Зыя ҡыҙы Дауытова – тап шундайҙарҙың береһе, Уның фәһемле яҙмышы хаҡында “Халҡым гәүһәре” рубрикаһында Азалия Мирзаеваның мәҡәләһенән уҡып белерһегеҙ.
“Йөрәк дәрестәре”ндә табип-психотерапевт Резеда Нагаева оҙаҡ йылдар иренән йәберләнеп тә, түҙеп йәшәгән ҡатындың, балалары буй еткергәс, тормошон яңынан башларға нисек көс табыуын тасуир итә, оҡшаш хәлгә тарыусыларға аныҡ кәңәштәр бирә.
“Милли биҙәк” рубрикаһынды халыҡ кейемендә, биҙәнеү әйберҙәрендә урын алған мәрүәттең шифалы көсө хаҡында мәҡәлә урын алған.
“Ҡулыңдан һөйөн” рубрикаһы аҫтында баҫылған Асия Ғәйнуллинаның сираттағы оҫталыҡ дәресендә ҡашмау тегеү серҙәрен асырһығыҙ.
“Ризыҡ юллап” журналыбыҙ был юлы уҡыусыларҙы хозур Бөрйәнгә алып китә, Иҫке Собханғолдан Рәмилә ханым Салауатова халҡыбыҙҙың боронғо һәм затлы ризыҡтары күбекмай һәм ҡорот эшләү нескәлектәрен өйрәтә.
Республикала 3Д техникаһында эшләп күҙ бәйләй белгән, рәсемдәре ысын күренештән айырылмаған бер оҫта бар. Уның ижады менән “Рәссам оҫтаханаһында” рубрикаһында таныша алаһығыҙ.
Бына шулай, баҫма һәр ваҡыттағыса, төрлө юҫыҡтағы, файҙалы ла, ҡыҙыҡлы ла материалдар тәҡдим итә, журналдың төп геройҙары – һеҙҙең эргәлә йөрөгән ябай кешеләр. Баҫма менән бергә ҡалығыҙ, дуҫтар! Кемдәр яҙылыуҙы икенсе ярты йыллыҡҡа оҙайтырға онотҡан, почта бүлексәләренә йә редакцияға килеп, оҙайтып ҡуйығыҙ, ул саҡта инде журнал икенсе айҙан йәнә һеҙҙең ҡулда буласаҡ!
Теги: журнал подписка Күҙәтеү


text:
Студенттарҙың професиональ оҫталығын Бөтә Рәсәй кимәлендә баһалайҙар
Рәсәй Федерацияһының урта профессиональ белем биреү учреждениеларында урта махсус уҡыу йорттарында уҡыусылар араһында Бөтә Рәсәй профессиональ оҫталыҡ олимпиадаһының йомғаҡлау этаптары үтә.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, ярыштар барышында беҙҙең балалар теоретик заданиеларҙа ла, шулай уҡ практик һөнәргә эйә булыу күнекмәләрен күрһәткәндә лә яҡшы белем күрһәтә.
Мәҫәлән, Владимирҙа үткән «Электр һәм электромеханик ҡорамалдарҙы техник файҙаланыу һәм хеҙмәтләндереү» олимпиадаһында Салауат индустриаль колледжынан Илгиз Хисамов иң яҡшыһы булды.
Ростовта үткәрелгән «Йәмәғәт туҡланыуы продукцияһы технологияһы» олимпиадаһында Өфө сауҙа-иҡтисад колледжынан Ольга Петрова «Иң яҡшы блюдо» номинацияһында диплом менән бүләкләнде.
Чебоксарҙа уҙған «Биналар һәм ҡоролмалар төҙөү һәм файҙаланыу» олимпиадаһында Стәрлетамаҡ төҙөлөш, иҡтисад һәм хоҡуҡ колледжы студенты Ксения Супрун икенсе призлы урын яуланы.
Олимпиадалар 4 июндә тамамлана.


text:
Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһе «Бизнес-Open air» ойоштора
29 июндә Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһе «Бизнес-Open air» ойоштора - «Арыҫлан Мөбәрәков» исемендәге юғары комфортлы теплоходта Ағиҙел йылғаһы буйлап мауыҡтырғыс сәйәхәткә сыға.
Палубала ял, уйын һәм күңел асыуҙарҙан тыш, “йәшел туҡталышта” “эшҡыуарҙар зарницаһы” ойоштороласаҡ. Бының нимә икәнен ҡатнашыусылар һуңынан беләсәк.
Сара эшҡыуарҙарҙың алдан бирелгән заявкаһы буйынса ойошторола. Эшлекле аралашыуҙың үҙенсәлекле форматына әлеге томра эҫе көндәр сәбәпсе. Ә бындай һауа торошонда йылға буйлап сәйәхәттән яҡшыраҡ нимә бар? Әйткәндәй, ойоштороусылар иҫкәртеүенсә, теплоходҡа һуңлағандар дуҫтарын йөҙөп ҡыуып етәсәк.


text:
Фото:
БР Президенты Туймазыла баҙарҙағы һәм магазиндарҙағы хаҡтарҙы сағыштырҙы
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менәнТуймазыла булғанда ауыл хужалығы баҙарындағы хаҡтарҙы ҡала супермаркеттарының береһендәге хаҡтар менән сағыштырҙы. Тәү ҡарашҡа сағыштырыу баҙар файҙаһына кеүек. Магазинда картуф 48 һум торһа, баҙарҙа ул 40 һумға һатыла. Магазинда бер килограмм ҡыяр 90 һум тора, баҙарҙа – 90-110 һум. Икмәктең хаҡы магазинда 12 һумдан 16 һумға тиклем. Уны Октябрьскийҙан, Туймазы һәм Өфө икмәк комбинаттарынан алып киләләр. Һөт баҙарҙа арзаныраҡ. Ит баҙарҙа 170 һум тора.
Рөстәм Хәмитов һатыуға сығарылған продукцияның ҡайҙан килтерелеүен һораны. Һуғанды баҙарға нигеҙҙә Иглин, Шишмә райондарынан, ҡыярҙы Туймазы районынан, ә картуфты Израилдән алып килеүҙәре асыҡланды.


text:
Башҡортостан һәм Беларусь аграрийҙары хеҙмәттәшлек тураһында һөйләшеп килеште
БР Хөкүмәте вице-премьеры — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев һәм Рәсәйҙәге Беларусь Республикаһы Илселегенең Өфөләге бүлексәһе етәксеһе Василий Новак Башҡортостан һәм Беларусь Республикаһы араһында агросәнәғәт комплексы өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү тураһында яҡынса килешеү төҙөнө.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыуҙа Башҡортостанда белорус технологияһы буйынса малсылыҡ фермаһын төҙөү ихтималлығы, мал поставкалау, республиканың өс тәжрибә майҙансығында элиталы сортлы картуф үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде. Белорус мал аҙығы культураларын урып йыйыу техникаһын Башҡортостан предприятиеларында йыйыу тәҡдиме ҡаралды.
Яҡтар Беларусь Республикаһына Башҡортостандың алдынғы ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәренән торасаҡ республика делегацияһының визиты һәм белорус коллегаларҙың яуап сәфәре хаҡында һөйләшеп килеште.


text:
Мода
Мо́да (франц. mode, лат. modus — үлсәү, образ, алым, ҡағиҙә, бойороҡ) — билдәле бер ижтимағи даирәләге берәй нәмәгә ҡарата билдәләнгән талап өҫтөнлөгө. Билдәле бер замандағы талапҡа тура килгән кейем өлгөһө, тәртип, этикет, йәшәү рәүеше, сәнғәт, әҙәбиәт, ашау-эсеү, архитектура, күңел асыу һ.б. Мода төшөнсәһе ышанысһыҙ, тиҙ туҙыусан билдәлелекте аңлата. Яңы мода артынан ҡыуыу — моданың айырылғыһыҙ сифаты. Берәй күренеш йәки берәй әйбер заманында модалы булған булһа, ул үҙенең модалы булыуын юғалта һәм иҫке модалы булып иҫәпләнә.
Моданы алға этәреүсе ике көс бар. Беренсеһе — матурлыҡ тойғоһона эйәреү, икенсеһе — йәмғиәттә көлкөгә ҡалыу.
Мода индустрияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мода индустрияһы — тауар етештереү һәм тауар һатыу менән бәйле иҡтисадтың бер өлөшө.
Кейем модаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кейем модаһы — сағыштырмаса ҡыҫҡа ваҡыт эсендә алышынып торған кейем формаһы һәм өлгөләре. XVII быуатта француз батша һарайындағы кейем бөтә Европа илдәре өсөн өлгө була, модалы кейенеү (фр. à la mode) шунан башлана. Мода кейемдең материалын, фасонын, төҫөн билдәләй.


text:
28 сентябрҙә район-ҡаланың оло йәштәге кешеләре өсөн “Тура бәйләнеш” ойошторолғайны. Өлкәндәрҙе борсоған һорауҙарға тейешле етәкселәр яуап бирҙе. Һеҙҙең иғтибарығыҙға һорау-яуаптарҙы тәҡдим итәбеҙ.
Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге
директоры Э.Р. Байрамғолова яуап бирә.
– Социаль хеҙмәтләндереү өсөн түләүҙәр буйынса инвалидтарға ниндәй льготалар ҡаралған?
– ”Башҡортостан Республикаһы социаль хеҙмәттәре системаһында бушлай һәм түләүле социаль хеҙмәтләндереү тәртибе тураһында”ғы ҡарарға ярашлы, инвалидтарға льготалар ҡаралмаған. Социаль хеҙмәтләндереү өсөн түләүҙәр граждандың килеменә һәм республикалағы йәшәү минимумына ҡарап тәғәйенләнә.
Әбделкәрим ауылынан:
– Ҡарттар йортонда урын бармы? Унда нисек урынлашырға була?
– Оло йәштәге граждандар һәм инвалидтар йәшәгән стационар социаль бүлеге, йәғни ҡарттар йорто 35 урынға ҡаралған. Хәҙерге көндә унда 25 кеше йәшәй. Ҡарттар йортона урынлашыу өсөн һеҙгә хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлегенә мөрәжәғәт итеп, тейешле документтарҙы әҙерләргә кәрәк.
Ш.Тләүсин:
– Мин икенсе төркөм инвалидымын. Шифаханаға путевка алырға мөмкинселегем бармы?
– Әгәр һеҙ социаль пакеттан баш тартмаған булһағыҙ, санатор-курорт дауалауына путевка юллай алаһығыҙ. Бының өсөн беҙгә – Баймаҡ ҡалаһы, Азанов урамы, 37 адресы буйынса мөрәжәғәт итергә кәрәк.
Һорауҙарға үҙәк ҡала дауаханаһының
баш врачы М.И. Ғүмәров яуап бирә.
– Мин Байым ауылынан. Һеҙгә беҙҙең депутат булараҡ мөрәжәғәт итәм. Газ торбалары трассаһында булған авариянан һуң, беҙҙең йорттарҙа газ юҡ. Ярҙам итегеҙ, зинһар.
– Һеҙҙең үтенесегеҙҙе “Сибайгаз”дың Баймаҡтағы филиалына еткерермен.
С.Камалова, Өмөтбай ауылы:
– Ун йыл буйы быуындарым һыҙлауҙан яфаланам. Һеҙгә инвалидлыҡ алыу өсөн мөрәжәғәт итергә буламы?
– Темәс ауыл участка дауаханаһы мөдиренә һеҙҙе медицина-социаль экспертизаһына йүнәлтеү өсөн күрһәтмә биреләсәк.
Р.Вәлиев, Байыш ауылы:
– Федераль льготалар алырға хоҡуғым булыуға ҡарамаҫтан, дарыуҙарҙы һәр саҡ алып булмай.
– Проблемағыҙ, хәл ителеү өсөн, Йылайыр ауыл участка дауаханаһына йүнәлтеләсәк.
М.Кәримова, Баймаҡ ҡалаһы:
– Оҙайлы йылдар астма, үпкә эмфиземаһы менән яфаланам. Тик ниңәлер миңә инвалидлыҡ бирмәйҙәр.
– Һеҙҙең участка терапевы медицина-социаль экспертизаһына документтарығыҙҙы әҙерләр.
И.Хәсәнов, 84 йәш:
– Миңә инвалидлыҡ юллап булмаҫмы икән?
– Әлегә һеҙҙең һаулығығыҙ буйынса ундай медицина күрһәтмәләрегеҙ юҡ.
А.Исхаҡов, 79 йәш:
– Операциянан һуң бүҫер барлыҡҡа килде. Ҡайҙа мөрәжәғәт итергә?
– Тәүҙә поликлиникала терапевттан йүнәлтмә алығыҙ. Операцияны хирургия бүлегендә эшләйәсәкбеҙ.
Г.Фәйзуллина:
– Үт ҡыуығында полипоз таптылар. Ниндәй дауаланыу тәҡдим итерһегеҙ?
– Бындай осраҡта тик операция эшләнә. Беҙгә килегеҙ, ярҙам итербеҙ.
Р.Ғәлина, Хәйбулла районы:
–Миндә веналарҙың варикоз киңәйеүе бар. Операция яһатырға ҡуштылар. Уны һеҙҙең дауаханала эшләтеп булмаҫмы икән?
– Килегеҙ, һорауығыҙҙы ыңғай хәл итербеҙ.
Пенсия фонды идаралығы начальнигы
Р.В. Маракановаға бирелгән һорау.
– Икебеҙ ҙә минималь күләмдәге, 5220 һумлыҡ федераль социаль өҫтәмә түләү менән, пенсия алабыҙ. Беҙҙең беребеҙҙең булһа ла пенсияһын арттырып буламы?
– Быны Пенсия фонды идаралығының комиссияһы ирле-ҡатынлының килеменә ҡарап хәл итә. Беҙгә мөрәжәғәт итеп, белешмә алырға мөмкин.
Район ветерандар советы рәйесе Т.Ш. Биҡҡолов яуап бирә.
– Миңә Баймаҡтан фатир булмаҫмы икән?
– Ҡала биләмәһе башлығы был мәсьәләне 2013 йылда, социаль йорт төҙөлөп бөткәс, хәл итергә вәғәҙә бирҙе.
Ә.Кәримова, 82 йәш, Төркмән ауылы:
– Өйөбөҙ серек, емерелеү хәлендә. Алты бала үҫтерҙем, 45 йәштәге улым Афғанстан һуғышын үтте. Беҙгә ярҙам күрһәтмәҫһегеҙме икән?
– Улығыҙға хәрби комиссариатҡа, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлегенә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуҙы һорап ғариза яҙырға кәрәк.
Ҡасҡыновтар:
– Ни өсөн һаман Бөйөк Ватан һуғышы ветераны М. Ҡасҡыновҡа һәйкәл ташы ҡуйылмай?
– Хәрби комиссар Х.Х. Хәмитов был һорауҙы контролгә алды.
Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығының
бүлек начальнигы Т.В. Денисова яуап бирә.
– Ауыр тормош хәлендә ҡалдыҡ, матди ярҙам һорап мөрәжәғәт итергә ине...
– Матди ярҙам ауыр тормош хәленә ҡалған, йәшәү кимәле түбән булған граждандарға күрһәтелә. Муниципаль район хакимиәтенә йәки беҙгә мөрәжәғәт иткәндә ғаилә составы тураһында белешмә, һәр ғаилә ағзаһының һуңғы өс айға булған килемен һәм ауыр тормош хәленә ҡалыу тураһындағы документтарҙы (йүнәлтмәләрҙең күсермәһе, транспорт билеттары һ.б.) алып килергә кәрәк.
– Пенсионерҙарға ял итеү өсөн льготалар ҡаралғанмы?
– Башҡортостан Республикаһында 2012 йылда “Социаль туризмды үҫтереү” программаһы ҡабул ителгәйне. Уға ярашлы, һәр пенсионер ялын ойоштороу өсөн ғариза яҙа ала. Паспорт һәм пенсия таныҡлығының күсермәһе менән беҙгә мөрәжәғәт итегеҙ.
– Дарыуханала шәкәрҙе алмаштырыусылар бармы?
– Тәбиғи шәкәрҙе алмаштырыусы ”Фруктоза” бар.


text:
Өфөгә Рәсәй Йәмәғәт палатаһының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, төҙөлөш һәм юлдар буйынса комиссия рәйесе килә
ӨФӨ, 2018 йыл, 19 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
23-25 апрелдә Рәсәй Йәмәғәт палатаһының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, төҙөлөш һәм юлдар буйынса комиссия рәйесе Игорь Шпектор Башҡортостанға килә.
Республикаға сәфәре барышында уны Өфөлә һәм Туймазы районында коммуналь һәм юл структураһы объекттары, социаль торлаҡ төҙөү, күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонт яһау миҫалдары, ихаталарҙы төҙөкләндереү буйынса «Уңайлы ҡала мөхите» программаһын ғәмәлгә ашырыу барышы менән таныштырыу күҙаллана.
25 апрелдә көндөң икенсе яртыһында Башҡортостандың баш ҡалаһында Игорь Шпектор рәйеслегендә Рәсәй Йәмәғәт палатаһының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, төҙөлөш һәм юлдар буйынса комиссияның киңәйтелгән ултырышы була.
http://www.bashinform.ru/news/1146624-bashkiriyu-posetit-predsedatel-komissii-po-zhkkh-stroitelstvu-i-dorogam-obshchestvennoy-palaty-rossi/


text:
Фото:
Өфөлә талпанға ҡаршы көрәшәләр
Фото:
Өфөлә урман массивтарын талпандан әүҙем эшкәртеү үткәрелә. Өфө дезинфекция станцияһы был зоналарҙы махсус иҙмә менән эшкәртә. Станцияның баш врачы Александр Мочалкин хәбәр итеүенсә, урмандарҙы эшкәрткәндә файҙаланылған препарат тирә-яҡ мөхиткә бер ниндәй ҙә зыян килтермәй.
— Республикала талпандарҙың әүҙемлек осоро ярайһы уҡ оҙон. Ҡағиҙә булараҡ, ул майҙа башлана һәм августың тәүге яртыһында тамамлана, — ти Александр Павлович. — Бындай санитар эшкәртеү өфөләрҙе хәүефле бөжәктәр тешләүенән һаҡларға тейеш.
Ҡала халҡына һаҡ булырға тәҡдим ителә. Ҡала ситендә бейек үләнле, ағас һәм ҡыуаҡлыҡтар үҫкән участкаларҙан ситтәрәк булыу хәйерле. Тап шундай урындарҙа талпандар кешегә йышыраҡ һөжүм итә.
— Ҡаланың урман массивтарын дезинфекциялау буйынса эш иртәгә, 8 майҙа, тамамлана, — тип дауам итә Александр Мочалкин. – Өфөлә күмәк кешеләр ял итә торған урындар хәҙер тулыһынса хәүефһеҙ. Байрамдарҙан һуң, популяр ял базаларын индереп, Өфө районы биләмәләрен дә эшкәртергә планлаштырыла.


text:
Мәскәүҙә Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса дөйөм Рәсәй митингыһында йөҙҙән ашыу Башҡортостан вәкиле ҡатнашасаҡ
22 февралдә Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса дөйөм Рәсәй митингыһында ҡатнашыу өсөн Мәскәүгә Башҡортостандан делегация йүнәлде. Сара 23 февралдә үтәсәк.
Халыҡ фронты, йәмәғәт һәм йәштәр ойошмалары вәкилдәре, студенттар, республиканың төрлә ҡала һәм райондарынан эшсе йәштәр – йәмғеһе йөҙҙән ашыу кеше Мәскәүгә бөгөн иртәнсәк юлланды.
Акцияла ҡатнашасаҡ кешеләрҙең һүҙҙәренсә, уларҙың барыһы ла митингыға үҙҙәре теләп һәм үҙ аҡсаларына бара.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса митинг Ватанды һаҡлаусылар көнөндә Мәскәү ваҡыты менән 13-14 сәғәттәрҙә үтәсәк. Сарала йөҙ меңдән ашыу кешенең ҡатнашыуы көтөлә.


text:
«Родина» кинотеатрында Радик Ҡоҙаяровтың «Бадабер лагеры серҙәре» фильмының премьераһы буласаҡ
22 мартта «Родина» кинотеатрында 18.30 сәғәттә режиссер Радик Ҡоҙаяровтың «Бадабер лагеры серҙәре» («Тайна лагеря Бадабер») фильмының премьераһы буласаҡ. Фильм РАЙТ кинокомпанияһы һәм «Родина» кинотеатры ҡатнашлығында «Сәйәси кино лабораторияһы» сиктәрендә күрһәтеләсәк.
Документаль фильм Афған һуғышының (1979-1989 йылдар) билдәһеҙ ваҡиғаларына бағышланған. Пленға эләккән беҙҙең хәрби хеҙмәткәрҙәр Афғанстан һәм Пакистан лагерҙарында тотҡонда булған. Күп йылдар уларҙың яҙмыштары хаҡында бер нәмә лә билдәле булмаған, һалдаттар һәм офицерҙар хәбәрһеҙ юғалған йәки һәләк булған тип иҫәпләнгән. Фильм архив материалдарына, ваҡиғаларҙа ҡатнашыусыларҙың һәм шаһиттарҙың хәтирәләренә, үҙебеҙҙең һәм сит ил белгестәре менән әңгәмәләргә таянып төшөрөлгән.
Кино ҡарағандан һуң, залда фекер алышыу үткәреләсәк. Премьераға хәрби хәрәкәттәрҙә һәм локаль һуғыштарҙа ҡатнашыусылар, эксперттар, тарихсылар һәм политологтар, шулай уҡ журналистар саҡырылған.


text:
Төбәк башлығы эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын арттырыу яҡлы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 8 октябрҙә «Һөнәре буйынса иң яҡшыһы» бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурсының «Иң яҡшы иретеп йәбештереүсе» номинацияһында республика һәм федераль этаптарҙа еңеүселәр һәм призерҙар менән осрашты. Сарала бәйгенең республика этабында – беренсе, федераль этабында икенсе урын яулаған электросварщик Валерий Артюхов («Уралсибнефтепровод» асыҡ акционерҙар йәмғиәте), республика этабы призерҙары Максим Леликов («Уралсибнефтепровод» асыҡ акционерҙар йәмғиәте), Александр Зеленин («Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте) ҡатнашты. Шулай уҡ осрашыуҙа БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һәм «Свартэкс» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Валерий Атрощенко булды.
Республика Президенты конкурста ҡатнашыусыларҙы яҡшы һөҙөмтәләре менән ҡотлап, рәхмәтен белдерҙе.
— Эшсе һөнәрҙәргә ҡарата ҡыҙыҡһыныу кәмей, — тип билдәләне ул. – Беҙҙә квалификациялы кадрҙар дефициты күҙәтелә. Һеҙ үҙ оҫталығығыҙ менән кәрәкле эш башҡарыуығыҙҙы һәм иң яҡшылары булыуығыҙҙы иҫбатланығыҙ.
Рөстәм Хәмитов электросварщиктарҙан уларҙың эш шарттары һәм көнкүреш мәсьәләләре хаҡында һорашты. Асыҡланыуынса, уларҙың барыһы ла юғары белемле йәки уҡыуҙарын дауам итә һәм оҫталыҡтарын арттыра. Республика башлығы иретеп йәбештереүселәргә иҫтәлекле ҡул сәғәттәре тапшырҙы.
— Башҡортостан Президенты ярҙамы менән республикала эшсе һөнәрҙәрҙе үҫтереүгә һәр яҡлап ярҙам күрһәтелер, тигән ышаныста ҡалабыҙ, — тине осрашыу аҙағында Валерий Артюхов.


text:
Урал аръяғында ағас эшкәртеү буйынса яңы предприятиелар барлыҡҡа киләсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 24 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлиә Антипина/.
Йылайырҙа Урал аръяғының урман сәнәғәтен үҫтереү мәсьәләләре буйынса күсмә кәңәшмә барышында Башҡортостан Хөкүмәте, «Green Technologies (Йәшел технологиялар)» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Рабика Энергия һаҡлау» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте араһында «Энергия һаҡлау технологияларын индереү маҡсатында ағас киҫеү һәм ағас эшкәртеү ҡалдыҡтарынан ағас яғыулыҡ гранулалары етештереү» инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыу ниәте тураһында протоколға ҡул ҡуйылды.
Кәңәшмә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, республика Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов һәм республика урман хужалығы министры Динир Әхмәтйәнов рәйеслегендә үтте. Муниципаль район башлыҡтары һәм инвесторҙар ҡатнашты.
Урал аръяғында Баймаҡ һәм Йылайыр районының күп кенә предприятиелары ҡалдыҡһыҙ етештереүгә күсеп, юғары өҫтәлгән хаҡ менән үҙҙәренең етештереү ҡеүәтен үҫтерә. Мәҫәлән, Баймаҡта 20 миллион һумлыҡ инвестиция күләме менән «ПМК Баймаҡ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең ағас эшкәртеү цехы төҙөлө. Был предприятие 12 эш урыны булдырасаҡ. Бетерә ауылында «БашАгроФин» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең ағас эшкәртеү заводы төҙөлә башланған, ул ике йыл дауамында тормошҡа ашырыласаҡ һәм 27 яңы эш урыны булдырасаҡ. Инвестициялар күләме – 105 миллион һум.
Күсмә кәңәшмәлә ҡатнашыусылар был объекттарҙы ҡараны, шулай уҡ «Биоэнергетик компания» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең пеллет объекттарында, «Йылайыр урманы» БР дәүләт унитар предприятиеһының етештереү территорияһында, «Йорт төҙөүсе компания» яуаплылығы сиклән йәмғиәтенең ағас эшкәртеү комплексында булды.
— Юҡҡа ғына ағас эшкәртеү предприятиелары Урал аръяғында тикшерелмәй. Һигеҙ урмансылыҡтың дөйөм урмандар майҙаны миллион ярым гектар самаһы тәшкил итә. Урал аръяғы территорияһының ағаслығы республикала иң юғары – 54 процент, ҡырҡыу өсөн билдәләнгән диләнкә 1,8 миллион кубометр тәшкил итә, — тине Илшат Тажетдинов.


text:
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтаны асылдыФото: Андрей Старостин
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтаны асылды
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтаны асылдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
30 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Ете ҡыҙ» фонтанын асыу тантанаһында ҡатнашты. Билдәле башҡорт легендаһына нигеҙләнеп төҙөлгән яңы мәҙәни объект Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры янындағы Театр скверында урынлашҡан.
Фонтандың художестволы композицияһы скульпторы — Рәсәйҙең Рәссамдар союзы ағзаһы, С.Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Хәниф Хәбибрахманов. Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле бейеүселәре моделдәр сифатында сығыш яһаны.
Фонтандың уртаһында бронзанан эшләнгән ете ҡыҙ һыны ҡуйылған. Уларҙың һәр береһенең бейеклеге — ике метр. Фонтан төҫлө итеп эшләнгән. Уның янында урынлаштырылған ҙур экрандан Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең сығыштары күрһәтеләсәк. Фонтан төҙөүҙән тыш, сквер ҙа төҙөкләндерелгән.
Фонтанды асыу алдынан Башҡортостандың Йәштәр симфоник оркестры концерт программаһын тәҡдим итте, Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле артистары «Ете ҡыҙ» бейеүен башҡарҙы.