text:
Газета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәтер » Ҡәҙерле иҫтәлектәр
Ҡәҙерле иҫтәлектәр
Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, “Путь Ленина” колхозы рәйесе Вәлит Ғәбитов эште оҫта ойоштороусы, ғәҙел һәм талапсан етәксе булды.
Әбйәлилдәр район һәм республика тарихында яҡты эҙ ҡалдырған күренекле шәхестәрен онотмай. Уларҙы хөрмәтләп, юбилей, ҡәҙер һәм хәтер кисәләре, башҡа саралар уҙғарыу оло изге йолаға әүерелде. Былтыр, мәҫәлән, БАССР-ҙың атҡаҙанған артисткаһы, 200-ҙән ашыу халыҡ йырын һәм көйөн яҙҙырып ҡалдырған Бибикамал Мәһәҙиеваның тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған төбәк-ара йырсылар, ә БАССР-ҙың атҡанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Салауат Ҡадировтың тыуыуына 70 йыл тулыуға гармунсылар бәйгеһе ойошторолдо. Байтаҡ йыл хужалыҡ менән уңышлы етәкселек иткән СССР-ҙың халыҡ депутаты, БАССР-ҙың атҡаҙанған агрономы Мөьмин Фазлетдиновтың, РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған зоотехнигы Минислам Мирсаяповтың, БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Таһир Ғабдуллиндың хәтер һәм ҡәҙер, СССР-ҙың халыҡ депутаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мәүҙиға Ғәбитованың һәм билдәле сәсәниә Вәсилә Садиҡованың 75 йәше тулыуға арналған кисәләр бик юғары кимәлдә үтте. Был мәртәбәле исемлеккә октябрь айында Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Вәлит Ғәбитовтың тыуыуына 70 йыл тулыуға бағышлап Михайловка ауылында уҙғарылған хәтер һәм ҡәҙер кисәһе лә өҫтәлде.
Ҡәҙерле хәтирәләр менән уртаҡлашыуҙы партия һәм совет ветераны Әхмәт Камалов башланы.
– 8-се класты Вәлит Мәжит улы Амангилделә уҡыны, – тине ул сығышында. – Йәйге каникулға сыҡҡас, беҙҙе Ҡараташҡа өс көнгә походҡа алып барҙылар. Шунда мин класташымдың тыуған ауылы Буранғолдоң эргә-тирәһен биш бармағы кеүек белеүенә һәм Ҡырҡтының иң бейек түбәһенә юл башлап йөрөүенә хайран ҡалғайным. 1974 йылда ул – XXII партсъезд исемендәге колхоздың тау-урман зонаһы буйынса рәйесе урынбаҫары, ә мин хужалыҡ парткомы секретарының шул зонала урынбаҫары сифатында бергә эшләргә тура килде. Ул осорҙа Буранғолда кирбестән типовой ике ҡатлы мәктәп һәм уға интернат, бер ҡатлы участка дауаханаһы һәм ауыл мәҙәниәт йорто төҙөлдө. Һәр бригадала ла малсылыҡ ҡуралары яңыртылды. Ә был һәм башҡа эштәрҙең барышына-торошона, әлбиттә, етәксе яуаплы ине. Вәлит Мәжит улы ошоно яҡшы аңланы һәм дөйөм эш өсөн һәр саҡ талапсан һәм ҡаты, ваҡыты менән ҡырыҫ та була белде. Ул «Путь Ленина» колхозы өсөн генә янманы – һуңғы йылдарында Таштимер ауыл советының мәҙәни тормошона ла иғтибары көсәйҙе. Мәҫәлән, район һәм колхоз һабантуйҙарында милли кейемдә ҡунаҡтар ҡаршылау-оҙатыу йолаһын бик ихлас башҡарҙы. Бүтән мәҙәниәт сараларында һәм һайлауҙарҙа матди һәм рухи ярҙамы ҙур булды.
Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры Владимир Павлюкович колхоз-ара төҙөлөш ойошмаһы, ремонт-техник предприятие һәм бигерәк тә район хакимиәте етәксеһе булғанда Вәлит Мәжит улы менән иңгә-иң терәп эшләүе, уның талапсан, һәр мәсьәләгә төплө ҡарашлы, киләсәкте күҙаллап эшләүсе киң эрудициялы рәйес булыуы хаҡында һөйләне.
– Республика президентын ҡаршы алғанда ла Вәлит Мәжит улы үҙе булып ҡалды – ауыл ерендәге киҫкен мәсьәләләр тураһында Мортаза Рәхимов менән асыҡтан-асыҡ фекер алышты, – тине ул. – Эш өсөн янды һәм үҙе лә шуның һөҙөмтәһендә иртә янды – һаҡлана белмәне.
Совет Армияһы сафында хеҙмәт итеп ҡайтып, Баймаҡ ауыл хужалығы техникумында уҡыусы Вәлит Ғәбитов янында йыл һайын яҡташтары ла өҫтәлә бара. Шуларҙың береһе – «Путь Ленина» колхозының данлы эштәрен лайыҡлы дауам итеүсе «Башаҡ» йәмғиәте етәксеһе, фиҙакәр хеҙмәте өсөн Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре исеменә һәм Салауат Юлаев орденына лайыҡ булған Мәжит Шәғәлиев. Ул студент саҡта яҡташтары Вәлит Ғәбитов һәм Истамғол Сафин менән бергәләп техникум өсөн республика кимәлендә саңғы ярыштарында ҡатнашыуҙарын залдағыларға еткерҙе.
– Үҙ ғүмеремдә биш рәйес менән эшләнем, – тине ул. – Иң оҙағы –14 йыл Вәлит Мәжит улы менән. Райондың ауыл хужалығы идаралығында, Халыҡтар дуҫлығы орденлы «Урал» совхозында баш зоотехник, «Заветы Ильича» колхозында рәйес булып оло тормош һәм хеҙмәт тәжрибәһе туплаған Вәлит Мәжит улын беҙҙең «Путь Ленина» хужалығында үҙ һөнәре буйынса эшләгән еренән 1992 йылда көсләп тигәндәй рәйес итеп һайлап ҡуйҙыҡ. Залдағылар шаһит уның эш сифаттарына. Идара ултырыштары бик ҡыҙыу үтә торғайны – һәр бер быҙау өсөн дә оло бәхәс сығыр ине. Башҡа мәсьәләләрҙе ҡарау ҙа шундай төҫ алды. Был һүҙ юҡта һүҙ булһын өсөн түгел ине, ә эште, бригаданың һәм хужалыҡтың көнитмешен хәстәрләүҙән булды. Вәлит Мәжит улы һүҙҙең ысын мәғәнәһендә ер кешеһе булды. Комбайндар кәрәк тигәс, икенсе йылына өс «Дон» ҡайтартты. Уларҙың тәүгеһенә бөгөнгө кисәбеҙҙе гармун моңо менән биҙәгән Хәйҙәр Хызыров ултырҙы. Вәлит Мәжит улын беҙ һәр саҡ, ул шулай итер ине, йә былай итер ине, тип иҫкә алабыҙ.
Уның сығышын район советы секретары, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Булат Исламбаев яңы дәлилдәр менән тулыландырҙы.
– Еңел булмаған 90-сы йылдарҙа колхоз рәйестәре булдыҡ, – тине ул. – Ташбулатта Әхәт Мортазин, Хәлилдә Ғилметдин Шөғөров, Дәүләттә Хәлил Сафин һәм башҡалар, йәш инек. Бар көсөбөҙҙө һалып эшләнек. Эргәбеҙҙә төплө, урынлы кәңәштәре менән һәр саҡ ярҙам итеүсе тәжрибәле Вәлит Мәжит улы бар ине. Ул беҙҙе ҡурсаламаны. Ә аҙнаһына кәмендә бер тапҡыр республиканың Премьер-министры, элекке совхоз директоры Рим Баҡыев йәки уның урынбаҫары, ауыл хужалығы министры уҙғарған селектор кәңәшмәһенән һуң мотлаҡ үҙебеҙ һөйләшеп, фекерләшеп ала торғайныҡ. Шул саҡтарҙа Вәлит Мәжит улы үҙенең тос һәм төплө һүҙе, хоҡуҡтарыбыҙҙы яҡлаған дәлилдәре менән кәңәшмәләргә йыш ҡына нөктә ҡуя ине. Хужалыҡты нисек кенә булһа ла һаҡлап ҡалырға тырышыуы менән беҙгә өлгө ине. 1996 йылда, мәҫәлән, беҙҙең Калинин исемендәге колхоз эре мал һанын 300 башҡа арттырҙы. Мең ярым баш малы булған «Путь Ленина» хужалығында ла шуныңса үҫеш булды. Статистикаға күҙ һалғанда ла, Вәлит Мәжит улының ниндәй бөтмөр, хәстәрлекле етәксе булғанлығы, киләсәккә ышаныс һәм ҙур өмөт менән ҡарап йәшәүе күренә. Ауыр 90-сы йылдарҙа «Путь Ленина» колхозы 9 «Дон», унға яҡын «Беларусь», урғыстар һәм башҡа техника алған. Ошо һандар ғына ла уның киләсәкте, продукцияның күләмен һәм сифатын ҡайғыртып эшләүен һәм йәшәүен раҫлай. Тупаҡ кирбес заводын тергеҙеү өсөн ҡайҙарға барыуын беҙ ҙә белеп бөтмәнек. Бөгөн Таштимер ауыл советындағы ауылдарҙы ҡып-ҡыҙыл кирбестәре менән йәмләп социаль-мәҙәни биналар һәм йорттар ултыра икән, улар инде Вәлит Мәжит улының фиҙакәр хеҙмәт емештәре.
90-сы йылдарҙа ауыл хужалығы идаралығының әҙерләүҙәр һәм сифат инспекцияһына етәкселек иткән БР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Фәтиха Хәкимова ла В. Ғәбитовтың эш сифаттарына әле булһа һоҡланыуын йәшермәне.
– Эш көнөм Вәлит Мәжит улының телефондан шылтыратыуы менән башлана ине, – тип хәтерләне ул. – Тапшырылған ит, һөт һәм игендең сифаты менән беренсе сиратта ҡыҙыҡһынды. Әгәр күрһәткестәр ҡәнәғәтләндермәй икән, сәбәптәрен төпсөндө. Әҙерләүсе ойошма-предприятиелар алдында район хужалыҡтарының мәнфәғәттәрен яҡлауыбыҙҙы ла талап итә белде.
Чабан булып эшләп йөрөгән еренән зоотехникка уҡып ҡайтып, һөнәре буйынса оҙаҡ йылдар эшләгән Камил Әхмәтйәнов бөгөн булһа В. Ғәбитовҡа рәхмәтле икәнен белдерҙе:
– Беҙҙең Ҡужан һәм Салауат ауылдары Вәлит Мәжит улының хәстәрлеге менән хужалыҡ ысулы менән төҙөлгән юллы һәм утлы булды.
Зиннәт Арғынбаевтың иҫтәлектәре лә В. Ғәбитовтың эште ойоштора белеү һәләтенә өҫтәмә булды:
– Вәлит Мәжит улы менән тәүҙә баш энергетик сифатында бергә эшләнек. Бер йәйҙә Ҡырҡты аръяғындағы ике йәйләүгә 20 километр арала электр уты үткәрҙек. Һәм һауынсылар ҡышҡы фермаларға ҡайтыуға бер аҙна ҡалғанда һыйырҙарҙы машина менән һауҙы. Аҙаҡ, ауыл советы хакимиәте башлығы сифатында Вәлит Мәжит улы менән бер сафта йәнәш күп эшләргә тура килде.
Хеҙмәт ветерандары Сәғит Сафин һәм Вәлит Хафизов, эшҡыуар Хәйбулла Хәйруллин, район ветстанцияһының ветеринар табибы Намаҙбай Нәжметдинов һәм башҡалар Вәлит Мәжит улы менән бергә эшләгән йылдары тураһында йылы хәтирәләре менән уртаҡлашты. Район мәҙәниәте ветераны Әслимә Заһрыева ла, Михайловка ауыл мәҙәниәт йорто директоры Әнүзә Кәримова ла Вәлит Мәжит улын юҡһыныуҙарын йәшермәне. Уларҙың тәүгеһе халыҡ йырын башҡарһа, икенсеһе В. Ғәбитов хужалыҡҡа һәүәҫкәр артистар өсөн бейеү һалырға саҡырған хореограф өйрәткән биш бейеүҙән «Заһиҙә»не ойотоп баҫты.
Районда спортты үҫтереүгә ғүмерҙәрен арнаған Нуриман Вафин, Ибраһим Йыһаншин, Әбйәлил һөнәрселек училищеһынан Сәлим Дәминдәров һәм хеҙмәт ветераны Фирғәт Ниғмәтов сәләмәт тормош алып барған, йәштәрҙе лә спортҡа ылыҡтырыу йәһәтенән күп эш башҡарған Вәлит Мәжит улының ошо йәһәттән дә күптәргә өлгө булыуын һөйләне. В. Ғәбитов йәш сағында бил бирмәҫ көрәшсе ине. Ә волейбол уның ғүмере ахырынаса яратҡан уйыны булды. Ғаилә архивындағы бихисап грамота-диплом, «Иң яҡшы уйынсы» танытмаһы әйткәндәрҙе яҡшы раҫлай. Ул башлаған «40 йәште уҙғандар өсөн» волейбол турниры бөгөн дә уңышлы дауам итә.
– Шундай ил ағалары булғанға ла, – тине үҙ сығышында район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы бүлеге етәксеһе Ғәлим Солтанов, – Әбйәлил бөгөн дә бирешмәй. Быйылғы ураҡ ойошҡанлы үтте. Уңыш та юғары. Районыбыҙ был йәһәттән алдынғы урында. Вәлит Мәжит улы һымаҡ, ерем, Әбйәлилем, тип янған етәкселәребеҙ бөгөн дә бар. Алла бирһә, уларҙы ла берәй заман яҡты һәм ҡәҙерле хәтирәләр-иҫтәлектәр менән сорнарҙар. Һәм ундай ил ағалары киләсәктә лә булһын һәм уларҙы килер быуындар ҙа онотмаһын.
Онотмаҫтар, тип әйтергә нигеҙ бар. Сөнки ошо ҡәҙерле иҫтәлектәр кисәһен үҙҙәренең матур бейеүҙәре менән биҙәгән Тупаҡ һәм Михайловка мәктәптәре уҡыусылары һәр сығышты иғтибар менән тыңланы. Ә залда В. Ғәбитовтың эшен лайыҡлы дауам итеүселәр аҙ түгел ине. Шуларҙың береһе Буранғолдан Мәүлит Вәлиев булды.
– Мин һөт йыйыуҙы ауылымда Вәлит ағайҙың кәңәше менән башлағайным, – тине ул. – Бөгөн ул эш Буранғол, Амангилде һәм Ҡырҙас ауыл советтары буйынса алып барыла. Йәй мәлендә күләм тоннанан иҫәпләнә. Районға ла, халыҡҡа ла файҙа.
В. Ғәбитов тураһында әллә күпме хәтерләүҙе яҙырға мөмкин. 1995 йылда I Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында район исеменән ҡуйған сағыу тирмәлә телде йоторлоҡ аш-һыуы менән алыҫ-яҡын ҡәрҙәштәребеҙҙе ҡунаҡ итеп, Әбйәлилдең ҡунаҡсыллығына тағы ла дан өҫтәне «Путь Ленина» вәкилдәре. Сибайҙа үткән тирмәләр ярышында ла михайловкалар еңеүсе булғайны. Ә район һабантуйҙарынан улар бөгөн дә бүләкһеҙ ҡайтмай.
Ауылдаштары исеменән Мәүҙиға Ғәбитова сығыш яһаны.
– Вәлитте, ҡәйнешем булһа ла, – тине ул, – ҡустым кеүек күрҙем. Ул туғандарын шундай яҡын күрҙе. Хужалыҡ рәйесе Таһир Ғабдуллиндың урынбаҫары булараҡ эшләгәндә, ваҡытының наҡыҫ булыуына ҡарамаҫтан, ярҙам итергә тырышты. Хатта өйгә килеп бесән өйөшөп китер ине. Спортты һөйөүен ауылда ла таратты. Буранғолдар волейболда, саңғыла һәм башҡа төр ярыштарҙа районда гел алда булды.
Хәтер кисәһендә ҡатнашмаһа ла, БР урман хужалығы министры Динир Әхмәтйәнов та телефон аша үҙенең иҫтәлектәре менән уртаҡлашты:
– «Заветы Ильича» колхозында Вәлит Мәжит улы рәйеслек иткән саҡта миңә партком секретары йөгөн тартырға тура килде. Ҡулға- ҡул тотоношоп эшләгән ул осорҙо әле лә һағынып иҫкә алам. Сөнки бар булмышы менән ер кешеһе булған Вәлит Мәжит улының оло тормош тәжрибәһе, киләсәккә төбәлгән ҡарашы һәр кемебеҙгә эштә ярҙам итте. Кешелекле, кеселекле һәм ғәҙел, талапсан, ҡаты ҡуллы етәксе булыуы менән дә барыбыҙға ла өлгө күрһәтте.
В. Ғәбитовтың ҡатыны Зөһрә Сөләймән ҡыҙының һөйләүен дә һәр кем иғтибар менән тыңланы. Сөнки малайҙарын, һәр эш-йомошто үҙ ваҡытында урын-еренә еткереп үтәүҙәрен талап итеп, төнгө сәғәт 12-се яртыла уятып кәртәне таҙарттырыуы бөгөн дә күптәргә фәһемле.
– Хәстәрлекле ағай ҙа ине ул, – тине Зөһрә ханым үҙ сығышында. – Һәр туғанына ҡарата иғтибарлы булды. Һәр йыл, һуғым һуйғас, иң тәүҙә туғандарын йыйып алыр ине…
Был һүҙҙәрҙе В. Ғәбитовтың һеңлеләре мәғариф ветераны Мөхтәримә менән район дауаханаһының баш бухгалтеры Мәхмүзә лә ҡеүәтләне.
Уларҙың тәүгеһе һуғыштан сулаҡ ҡайтҡан аталарына өлкән ул булараҡ бик иртә ярҙамсы булған Вәлиттең бәләкәстән эшһөйәр, егәрле булыуын һәм үҙенән кеселәрҙе эшкә өйрәтеүе хаҡында һөйләне. Ул ағаһының ғүмер юлын шиғыр юлдарында ла сағылдырҙы.
Ә кинйә ҡыҙ үҙ сығышын ағаһы хөрмәтенә «Аятел-Көрси» доғаһы менән тамамланы. Был инде кисә барышындағы бер минутлыҡ тынлыҡҡа бик ауаздаш яңғыраны.
Халыҡ ырымы буйынса Вәлит Мәжит улының, тыштан ҡырыҫ күренһә лә, изге йәнле булыуын шул факттар ҙа раҫлай. 2006 йылдың яҙында ҡаты ауырыуҙан һуң гүр эйәһе булған көндә Мәхмүзә һеңлеһенең ейәне донъяға килә. Ә ошо хәтер һәм ҡәҙер кисәһенең иртәгәһенә Баймаҡта йәшәүсе ҡыҙы Ләйсәндең ҡыҙы тыуҙы. Тимәк, мәрхүм үҙе артынан кемделер тартмай, киреһенсә, фани донъялағы нәҫел-нәсәбен арттырып ята.
Октябрҙең һуңғы көнөндә «Батыр» физкультура-һауыҡтырыу комплексында В. Ғәбитовтың иҫтәлегенә волейбол турниры үтте. Уны асыу тантанаһына район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Ғәлим Солтанов, физик культура, спорт һәм туризм комитеты етәксеһе Ирек Мусин, хеҙмәт ветерандары Мөхтәримә Ғәбитова, Ибраһим Йыһаншин килде. Спорт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре Сәлим Дәминдәров тәүге тупты һуғып ярышты асты.
Турнирҙа Асҡар, Салауат, Ишбулды, Булат, Сиҙәм ауылдарынан, ДРСУ-нан волейболсылар ҡатнашты. Йәнгелдәр хатта ике команда булып килгәйне. Ҡырҡты уҙған оло волейболсыларҙың ике командаһы ла йәштәргә һыр бирмәй уйнаны. Көсөргәнешле алыштар һөҙөмтәһендә призлы урындарҙы ДРСУ (Амангилде), Асҡар һәм Ишбулды ауылдары командалары яуланы. Заһир Ғиниәтов һәм Азат Атанғолов (ДРСУ), Венер Боҫҡонов (Ишбулды), Руслан Илһамов үҙҙәрен иң оҫта уйынсылар итеп күрһәтте. Ә иң өлкән волейболсы Алексей Бабин ине. Еңеүсе командаларға кубоктар, иң яҡшы уйынсыларға бүләктәр, уйында ҡатнашҡандарға Вәлит Ғәбитов хөрмәтенә эшләнгән иҫтәлекле миҙалдар тапшырылды.
Самат ФӘЙЗУЛЛИН,
РФ һәм БР Журналистар союзы ағзаһы.
Әбйәлилдәр район һәм республика тарихында яҡты эҙ ҡалдырған күренекле шәхестәрен онотмай. Уларҙы хөрмәтләп, юбилей, ҡәҙер һәм хәтер кисәләре, башҡа саралар уҙғарыу оло изге йолаға әүерелде. Былтыр, мәҫәлән, БАССР-ҙың атҡаҙанған артисткаһы, 200-ҙән ашыу халыҡ йырын һәм көйөн яҙҙырып ҡалдырған Бибикамал Мәһәҙиеваның тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған төбәк-ара йырсылар, ә БАССР-ҙың атҡанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Салауат Ҡадировтың тыуыуына 70 йыл тулыуға гармунсылар бәйгеһе ойошторолдо. Байтаҡ йыл хужалыҡ менән уңышлы етәкселек иткән СССР-ҙың халыҡ депутаты, БАССР-ҙың атҡаҙанған агрономы Мөьмин Фазлетдиновтың, РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған зоотехнигы Минислам Мирсаяповтың, БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Таһир Ғабдуллиндың хәтер һәм ҡәҙер, СССР-ҙың халыҡ депутаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мәүҙиға Ғәбитованың һәм билдәле сәсәниә Вәсилә Садиҡованың 75 йәше тулыуға арналған кисәләр бик юғары кимәлдә үтте. Был мәртәбәле исемлеккә октябрь айында Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Вәлит Ғәбитовтың тыуыуына 70 йыл тулыуға бағышлап Михайловка ауылында уҙғарылған хәтер һәм ҡәҙер кисәһе лә өҫтәлде.
Ҡәҙерле хәтирәләр менән уртаҡлашыуҙы партия һәм совет ветераны Әхмәт Камалов башланы.
– 8-се класты Вәлит Мәжит улы Амангилделә уҡыны, – тине ул сығышында. – Йәйге каникулға сыҡҡас, беҙҙе Ҡараташҡа өс көнгә походҡа алып барҙылар. Шунда мин класташымдың тыуған ауылы Буранғолдоң эргә-тирәһен биш бармағы кеүек белеүенә һәм Ҡырҡтының иң бейек түбәһенә юл башлап йөрөүенә хайран ҡалғайным. 1974 йылда ул – XXII партсъезд исемендәге колхоздың тау-урман зонаһы буйынса рәйесе урынбаҫары, ә мин хужалыҡ парткомы секретарының шул зонала урынбаҫары сифатында бергә эшләргә тура килде. Ул осорҙа Буранғолда кирбестән типовой ике ҡатлы мәктәп һәм уға интернат, бер ҡатлы участка дауаханаһы һәм ауыл мәҙәниәт йорто төҙөлдө. Һәр бригадала ла малсылыҡ ҡуралары яңыртылды. Ә был һәм башҡа эштәрҙең барышына-торошона, әлбиттә, етәксе яуаплы ине. Вәлит Мәжит улы ошоно яҡшы аңланы һәм дөйөм эш өсөн һәр саҡ талапсан һәм ҡаты, ваҡыты менән ҡырыҫ та була белде. Ул «Путь Ленина» колхозы өсөн генә янманы – һуңғы йылдарында Таштимер ауыл советының мәҙәни тормошона ла иғтибары көсәйҙе. Мәҫәлән, район һәм колхоз һабантуйҙарында милли кейемдә ҡунаҡтар ҡаршылау-оҙатыу йолаһын бик ихлас башҡарҙы. Бүтән мәҙәниәт сараларында һәм һайлауҙарҙа матди һәм рухи ярҙамы ҙур булды.
Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Салауат Юлаев ордены кавалеры Владимир Павлюкович колхоз-ара төҙөлөш ойошмаһы, ремонт-техник предприятие һәм бигерәк тә район хакимиәте етәксеһе булғанда Вәлит Мәжит улы менән иңгә-иң терәп эшләүе, уның талапсан, һәр мәсьәләгә төплө ҡарашлы, киләсәкте күҙаллап эшләүсе киң эрудициялы рәйес булыуы хаҡында һөйләне.
– Республика президентын ҡаршы алғанда ла Вәлит Мәжит улы үҙе булып ҡалды – ауыл ерендәге киҫкен мәсьәләләр тураһында Мортаза Рәхимов менән асыҡтан-асыҡ фекер алышты, – тине ул. – Эш өсөн янды һәм үҙе лә шуның һөҙөмтәһендә иртә янды – һаҡлана белмәне.
Совет Армияһы сафында хеҙмәт итеп ҡайтып, Баймаҡ ауыл хужалығы техникумында уҡыусы Вәлит Ғәбитов янында йыл һайын яҡташтары ла өҫтәлә бара. Шуларҙың береһе – «Путь Ленина» колхозының данлы эштәрен лайыҡлы дауам итеүсе «Башаҡ» йәмғиәте етәксеһе, фиҙакәр хеҙмәте өсөн Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре исеменә һәм Салауат Юлаев орденына лайыҡ булған Мәжит Шәғәлиев. Ул студент саҡта яҡташтары Вәлит Ғәбитов һәм Истамғол Сафин менән бергәләп техникум өсөн республика кимәлендә саңғы ярыштарында ҡатнашыуҙарын залдағыларға еткерҙе.
– Үҙ ғүмеремдә биш рәйес менән эшләнем, – тине ул. – Иң оҙағы –14 йыл Вәлит Мәжит улы менән. Райондың ауыл хужалығы идаралығында, Халыҡтар дуҫлығы орденлы «Урал» совхозында баш зоотехник, «Заветы Ильича» колхозында рәйес булып оло тормош һәм хеҙмәт тәжрибәһе туплаған Вәлит Мәжит улын беҙҙең «Путь Ленина» хужалығында үҙ һөнәре буйынса эшләгән еренән 1992 йылда көсләп тигәндәй рәйес итеп һайлап ҡуйҙыҡ. Залдағылар шаһит уның эш сифаттарына. Идара ултырыштары бик ҡыҙыу үтә торғайны – һәр бер быҙау өсөн дә оло бәхәс сығыр ине. Башҡа мәсьәләләрҙе ҡарау ҙа шундай төҫ алды. Был һүҙ юҡта һүҙ булһын өсөн түгел ине, ә эште, бригаданың һәм хужалыҡтың көнитмешен хәстәрләүҙән булды. Вәлит Мәжит улы һүҙҙең ысын мәғәнәһендә ер кешеһе булды. Комбайндар кәрәк тигәс, икенсе йылына өс «Дон» ҡайтартты. Уларҙың тәүгеһенә бөгөнгө кисәбеҙҙе гармун моңо менән биҙәгән Хәйҙәр Хызыров ултырҙы. Вәлит Мәжит улын беҙ һәр саҡ, ул шулай итер ине, йә былай итер ине, тип иҫкә алабыҙ.
Уның сығышын район советы секретары, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Булат Исламбаев яңы дәлилдәр менән тулыландырҙы.
– Еңел булмаған 90-сы йылдарҙа колхоз рәйестәре булдыҡ, – тине ул. – Ташбулатта Әхәт Мортазин, Хәлилдә Ғилметдин Шөғөров, Дәүләттә Хәлил Сафин һәм башҡалар, йәш инек. Бар көсөбөҙҙө һалып эшләнек. Эргәбеҙҙә төплө, урынлы кәңәштәре менән һәр саҡ ярҙам итеүсе тәжрибәле Вәлит Мәжит улы бар ине. Ул беҙҙе ҡурсаламаны. Ә аҙнаһына кәмендә бер тапҡыр республиканың Премьер-министры, элекке совхоз директоры Рим Баҡыев йәки уның урынбаҫары, ауыл хужалығы министры уҙғарған селектор кәңәшмәһенән һуң мотлаҡ үҙебеҙ һөйләшеп, фекерләшеп ала торғайныҡ. Шул саҡтарҙа Вәлит Мәжит улы үҙенең тос һәм төплө һүҙе, хоҡуҡтарыбыҙҙы яҡлаған дәлилдәре менән кәңәшмәләргә йыш ҡына нөктә ҡуя ине. Хужалыҡты нисек кенә булһа ла һаҡлап ҡалырға тырышыуы менән беҙгә өлгө ине. 1996 йылда, мәҫәлән, беҙҙең Калинин исемендәге колхоз эре мал һанын 300 башҡа арттырҙы. Мең ярым баш малы булған «Путь Ленина» хужалығында ла шуныңса үҫеш булды. Статистикаға күҙ һалғанда ла, Вәлит Мәжит улының ниндәй бөтмөр, хәстәрлекле етәксе булғанлығы, киләсәккә ышаныс һәм ҙур өмөт менән ҡарап йәшәүе күренә. Ауыр 90-сы йылдарҙа «Путь Ленина» колхозы 9 «Дон», унға яҡын «Беларусь», урғыстар һәм башҡа техника алған. Ошо һандар ғына ла уның киләсәкте, продукцияның күләмен һәм сифатын ҡайғыртып эшләүен һәм йәшәүен раҫлай. Тупаҡ кирбес заводын тергеҙеү өсөн ҡайҙарға барыуын беҙ ҙә белеп бөтмәнек. Бөгөн Таштимер ауыл советындағы ауылдарҙы ҡып-ҡыҙыл кирбестәре менән йәмләп социаль-мәҙәни биналар һәм йорттар ултыра икән, улар инде Вәлит Мәжит улының фиҙакәр хеҙмәт емештәре.
90-сы йылдарҙа ауыл хужалығы идаралығының әҙерләүҙәр һәм сифат инспекцияһына етәкселек иткән БР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Фәтиха Хәкимова ла В. Ғәбитовтың эш сифаттарына әле булһа һоҡланыуын йәшермәне.
– Эш көнөм Вәлит Мәжит улының телефондан шылтыратыуы менән башлана ине, – тип хәтерләне ул. – Тапшырылған ит, һөт һәм игендең сифаты менән беренсе сиратта ҡыҙыҡһынды. Әгәр күрһәткестәр ҡәнәғәтләндермәй икән, сәбәптәрен төпсөндө. Әҙерләүсе ойошма-предприятиелар алдында район хужалыҡтарының мәнфәғәттәрен яҡлауыбыҙҙы ла талап итә белде.
Чабан булып эшләп йөрөгән еренән зоотехникка уҡып ҡайтып, һөнәре буйынса оҙаҡ йылдар эшләгән Камил Әхмәтйәнов бөгөн булһа В. Ғәбитовҡа рәхмәтле икәнен белдерҙе:
– Беҙҙең Ҡужан һәм Салауат ауылдары Вәлит Мәжит улының хәстәрлеге менән хужалыҡ ысулы менән төҙөлгән юллы һәм утлы булды.
Зиннәт Арғынбаевтың иҫтәлектәре лә В. Ғәбитовтың эште ойоштора белеү һәләтенә өҫтәмә булды:
– Вәлит Мәжит улы менән тәүҙә баш энергетик сифатында бергә эшләнек. Бер йәйҙә Ҡырҡты аръяғындағы ике йәйләүгә 20 километр арала электр уты үткәрҙек. Һәм һауынсылар ҡышҡы фермаларға ҡайтыуға бер аҙна ҡалғанда һыйырҙарҙы машина менән һауҙы. Аҙаҡ, ауыл советы хакимиәте башлығы сифатында Вәлит Мәжит улы менән бер сафта йәнәш күп эшләргә тура килде.
Хеҙмәт ветерандары Сәғит Сафин һәм Вәлит Хафизов, эшҡыуар Хәйбулла Хәйруллин, район ветстанцияһының ветеринар табибы Намаҙбай Нәжметдинов һәм башҡалар Вәлит Мәжит улы менән бергә эшләгән йылдары тураһында йылы хәтирәләре менән уртаҡлашты. Район мәҙәниәте ветераны Әслимә Заһрыева ла, Михайловка ауыл мәҙәниәт йорто директоры Әнүзә Кәримова ла Вәлит Мәжит улын юҡһыныуҙарын йәшермәне. Уларҙың тәүгеһе халыҡ йырын башҡарһа, икенсеһе В. Ғәбитов хужалыҡҡа һәүәҫкәр артистар өсөн бейеү һалырға саҡырған хореограф өйрәткән биш бейеүҙән «Заһиҙә»не ойотоп баҫты.
Районда спортты үҫтереүгә ғүмерҙәрен арнаған Нуриман Вафин, Ибраһим Йыһаншин, Әбйәлил һөнәрселек училищеһынан Сәлим Дәминдәров һәм хеҙмәт ветераны Фирғәт Ниғмәтов сәләмәт тормош алып барған, йәштәрҙе лә спортҡа ылыҡтырыу йәһәтенән күп эш башҡарған Вәлит Мәжит улының ошо йәһәттән дә күптәргә өлгө булыуын һөйләне. В. Ғәбитов йәш сағында бил бирмәҫ көрәшсе ине. Ә волейбол уның ғүмере ахырынаса яратҡан уйыны булды. Ғаилә архивындағы бихисап грамота-диплом, «Иң яҡшы уйынсы» танытмаһы әйткәндәрҙе яҡшы раҫлай. Ул башлаған «40 йәште уҙғандар өсөн» волейбол турниры бөгөн дә уңышлы дауам итә.
– Шундай ил ағалары булғанға ла, – тине үҙ сығышында район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы бүлеге етәксеһе Ғәлим Солтанов, – Әбйәлил бөгөн дә бирешмәй. Быйылғы ураҡ ойошҡанлы үтте. Уңыш та юғары. Районыбыҙ был йәһәттән алдынғы урында. Вәлит Мәжит улы һымаҡ, ерем, Әбйәлилем, тип янған етәкселәребеҙ бөгөн дә бар. Алла бирһә, уларҙы ла берәй заман яҡты һәм ҡәҙерле хәтирәләр-иҫтәлектәр менән сорнарҙар. Һәм ундай ил ағалары киләсәктә лә булһын һәм уларҙы килер быуындар ҙа онотмаһын.
Онотмаҫтар, тип әйтергә нигеҙ бар. Сөнки ошо ҡәҙерле иҫтәлектәр кисәһен үҙҙәренең матур бейеүҙәре менән биҙәгән Тупаҡ һәм Михайловка мәктәптәре уҡыусылары һәр сығышты иғтибар менән тыңланы. Ә залда В. Ғәбитовтың эшен лайыҡлы дауам итеүселәр аҙ түгел ине. Шуларҙың береһе Буранғолдан Мәүлит Вәлиев булды.
– Мин һөт йыйыуҙы ауылымда Вәлит ағайҙың кәңәше менән башлағайным, – тине ул. – Бөгөн ул эш Буранғол, Амангилде һәм Ҡырҙас ауыл советтары буйынса алып барыла. Йәй мәлендә күләм тоннанан иҫәпләнә. Районға ла, халыҡҡа ла файҙа.
В. Ғәбитов тураһында әллә күпме хәтерләүҙе яҙырға мөмкин. 1995 йылда I Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында район исеменән ҡуйған сағыу тирмәлә телде йоторлоҡ аш-һыуы менән алыҫ-яҡын ҡәрҙәштәребеҙҙе ҡунаҡ итеп, Әбйәлилдең ҡунаҡсыллығына тағы ла дан өҫтәне «Путь Ленина» вәкилдәре. Сибайҙа үткән тирмәләр ярышында ла михайловкалар еңеүсе булғайны. Ә район һабантуйҙарынан улар бөгөн дә бүләкһеҙ ҡайтмай.
Ауылдаштары исеменән Мәүҙиға Ғәбитова сығыш яһаны.
– Вәлитте, ҡәйнешем булһа ла, – тине ул, – ҡустым кеүек күрҙем. Ул туғандарын шундай яҡын күрҙе. Хужалыҡ рәйесе Таһир Ғабдуллиндың урынбаҫары булараҡ эшләгәндә, ваҡытының наҡыҫ булыуына ҡарамаҫтан, ярҙам итергә тырышты. Хатта өйгә килеп бесән өйөшөп китер ине. Спортты һөйөүен ауылда ла таратты. Буранғолдар волейболда, саңғыла һәм башҡа төр ярыштарҙа районда гел алда булды.
Хәтер кисәһендә ҡатнашмаһа ла, БР урман хужалығы министры Динир Әхмәтйәнов та телефон аша үҙенең иҫтәлектәре менән уртаҡлашты:
– «Заветы Ильича» колхозында Вәлит Мәжит улы рәйеслек иткән саҡта миңә партком секретары йөгөн тартырға тура килде. Ҡулға- ҡул тотоношоп эшләгән ул осорҙо әле лә һағынып иҫкә алам. Сөнки бар булмышы менән ер кешеһе булған Вәлит Мәжит улының оло тормош тәжрибәһе, киләсәккә төбәлгән ҡарашы һәр кемебеҙгә эштә ярҙам итте. Кешелекле, кеселекле һәм ғәҙел, талапсан, ҡаты ҡуллы етәксе булыуы менән дә барыбыҙға ла өлгө күрһәтте.
В. Ғәбитовтың ҡатыны Зөһрә Сөләймән ҡыҙының һөйләүен дә һәр кем иғтибар менән тыңланы. Сөнки малайҙарын, һәр эш-йомошто үҙ ваҡытында урын-еренә еткереп үтәүҙәрен талап итеп, төнгө сәғәт 12-се яртыла уятып кәртәне таҙарттырыуы бөгөн дә күптәргә фәһемле.
– Хәстәрлекле ағай ҙа ине ул, – тине Зөһрә ханым үҙ сығышында. – Һәр туғанына ҡарата иғтибарлы булды. Һәр йыл, һуғым һуйғас, иң тәүҙә туғандарын йыйып алыр ине…
Был һүҙҙәрҙе В. Ғәбитовтың һеңлеләре мәғариф ветераны Мөхтәримә менән район дауаханаһының баш бухгалтеры Мәхмүзә лә ҡеүәтләне.
Уларҙың тәүгеһе һуғыштан сулаҡ ҡайтҡан аталарына өлкән ул булараҡ бик иртә ярҙамсы булған Вәлиттең бәләкәстән эшһөйәр, егәрле булыуын һәм үҙенән кеселәрҙе эшкә өйрәтеүе хаҡында һөйләне. Ул ағаһының ғүмер юлын шиғыр юлдарында ла сағылдырҙы.
Ә кинйә ҡыҙ үҙ сығышын ағаһы хөрмәтенә «Аятел-Көрси» доғаһы менән тамамланы. Был инде кисә барышындағы бер минутлыҡ тынлыҡҡа бик ауаздаш яңғыраны.
Халыҡ ырымы буйынса Вәлит Мәжит улының, тыштан ҡырыҫ күренһә лә, изге йәнле булыуын шул факттар ҙа раҫлай. 2006 йылдың яҙында ҡаты ауырыуҙан һуң гүр эйәһе булған көндә Мәхмүзә һеңлеһенең ейәне донъяға килә. Ә ошо хәтер һәм ҡәҙер кисәһенең иртәгәһенә Баймаҡта йәшәүсе ҡыҙы Ләйсәндең ҡыҙы тыуҙы. Тимәк, мәрхүм үҙе артынан кемделер тартмай, киреһенсә, фани донъялағы нәҫел-нәсәбен арттырып ята.
Октябрҙең һуңғы көнөндә «Батыр» физкультура-һауыҡтырыу комплексында В. Ғәбитовтың иҫтәлегенә волейбол турниры үтте. Уны асыу тантанаһына район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Ғәлим Солтанов, физик культура, спорт һәм туризм комитеты етәксеһе Ирек Мусин, хеҙмәт ветерандары Мөхтәримә Ғәбитова, Ибраһим Йыһаншин килде. Спорт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре Сәлим Дәминдәров тәүге тупты һуғып ярышты асты.
Турнирҙа Асҡар, Салауат, Ишбулды, Булат, Сиҙәм ауылдарынан, ДРСУ-нан волейболсылар ҡатнашты. Йәнгелдәр хатта ике команда булып килгәйне. Ҡырҡты уҙған оло волейболсыларҙың ике командаһы ла йәштәргә һыр бирмәй уйнаны. Көсөргәнешле алыштар һөҙөмтәһендә призлы урындарҙы ДРСУ (Амангилде), Асҡар һәм Ишбулды ауылдары командалары яуланы. Заһир Ғиниәтов һәм Азат Атанғолов (ДРСУ), Венер Боҫҡонов (Ишбулды), Руслан Илһамов үҙҙәрен иң оҫта уйынсылар итеп күрһәтте. Ә иң өлкән волейболсы Алексей Бабин ине. Еңеүсе командаларға кубоктар, иң яҡшы уйынсыларға бүләктәр, уйында ҡатнашҡандарға Вәлит Ғәбитов хөрмәтенә эшләнгән иҫтәлекле миҙалдар тапшырылды.
Самат ФӘЙЗУЛЛИН,
РФ һәм БР Журналистар союзы ағзаһы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


c: text/html

text:
Итле ризыҡтарИттең файҙаһы һәм зыяны хаҡында бәхәстәр һуңғы йылдарҙа туҡтамай. Ни генә тиһәң дә, ит башҡорт аш-һыуында электән ҙур урын алып торған, бөгөн дә ул төп аҙыҡтарыбыҙҙың береһе булып ҡала. Ҡыштың һалҡынында ҡоротлап йылы һурпа эсеү, бишбармаҡ ашау ни...
ептән генә хасил матурлыҡБөгөн бәйләү һәм үреүҙең ниндәй генә ысулы юҡ! Шуларҙың береһе фриволите төйөндәр ярҙамында селтәр үреүҙән ғибәрәт. Ул йылдан-йыл үҫешә, күптәрҙең төп шөғөлөнә әйләнә бара. Ҡул эшенең был төрөнә ҙур, ҡатмарлы ҡорамалдар ҙа талап ителмәй. Үҙенсәлекле...
Учалы яғалары…Учалы районында йәшәүсе башҡорттарҙа ҡатын-ҡыҙҙарҙың түшкә тағып йөрөгән биҙәнеү әйберен яға (ҡайһы берҙә һаҡал) тип атап йөрөтөү ҡабул ителгән. Төбәкте өйрәнеү музейы фондтары һәм шәхси коллекцияларҙан күренеүенсә, Учалы ерендә яғаның бер нисә...
«Иң мөһиме – күңел ихласлығы...»Билдәле әҙибә, уҡытыусы, Жәлил Кейекбаев, Мөхәмәтша Буранғолов, Рамаҙан Өмөтбаев исемендәге премиялар лауреаты Лира Яҡшыбаева күркәм юбилейын билдәләне. Ошо уңайҙан уның менән әңгәмә ҡорҙоҡ. – 2017 – Тәбиғәтте һаҡлау йылы тип иғлан ителде. Был...
«АҘАШ»ТАН ОНОТОЛМАҪ БҮЛӘКТӘРБашҡортса яҙылған футболка, бокал, алъяпҡыс кеүек әйберҙәр эшләгән «Azash» («Аҙаш») фирмаһы көндән-көн уңыш ҡаҙана бара. Баймаҡ егете Рифат Раҡаев ойошторған эш күптәрҙе ҡыҙыҡтыра. Сөнки үҙенә генә тәғәйен матур теләк, шиғыр йә наҙлы һүҙҙәр...
«Рәхмәт, яҙмыш, һәр бер һынауыңа!»Ун һигеҙ йыл буйы бер матур ҡалыпта – уҡытыусы ролендә йөрөп өйрәнгән ханыма элекке хеҙмәттәштәре хәҙер, үҙгәргәнһең, тип аптырай. Яңы тормош башлағас, уға, ысынлап, донъяға ҡарашын ғына түгел, үҙен тотошон ҡырҡа үҙгәртергә тура килә. Сөнки көн...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Заниль Ғәлләмов Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Заниль Ғәлләмов Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде
Заниль Ғәлләмов Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың Указы менән Заниль Ғәлләмов республиканың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде.
Икенсе Указ менән Наилә Ғәлиева, хаҡлы ялға сығыуы сәбәпле, үҙ теләге менән Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесее вазифаһынан бушатылды.


text:
Элекке СССР республикалары генетика һәм селекцияның айырым бер өлкәһе буйынса эшләгән
Элекке СССР республикалары генетика һәм селекцияның айырым бер өлкәһе буйынса эшләгән
Әйтәйек, Беларусь - арыш һәм картуф , Әстрхан өлкәһе - йәшелсә, Краснодар - көнбағыш, арыш,Ҡаҙағстан- үлән орлоҡтары етештергән,Үзбәкстан - мамыҡ үҫтергән. Илдең төрлө республикаларға бүленеүе, «ҡырағай капитализм»дың килеүе, эшҡыуарлыҡҡа тотоноусыларҙы тиҙерәк килем алыуға этәрҙе. Был инде селекция эшенең онотола башлауына килтерҙе.Туймазы районы фермеры Әмин Ибраһимов ябай ағас теплицала 15 йыл йәшелсә үҫтергән. Һәр килограмының үҙҡиммәте 70 һумға төшкән. Яңы теплицала был сығымдар 20 һумға әҙерәк. Ә инде орлоҡтар мәсьәләһенә килгәндә, ысын патриотлыҡ өлгөһө тип әйтергә кәрәктер. Бында Рәсәй орлоҡтарынан сәселгән «Кураж», «Атлет», «Эстафета» һәм «Казанова» сортлы ҡыярҙар үҫә.
Патриотлыҡ өлгөһө тип әйтеүебеҙ миҙалдың бер яғы ғына. Тырыш фермер бөгөн ҙур ауырлыҡтар алдында. Баҡтиһәң, санкция тигәндәренә эйәреп беҙҙекеләр ҙә хаҡ күтәрә башлаған. Көндәлек мәшәҡәттәр Әмин Ибраһимовҡа селекция өлгөләре менән эшләргә ныҡ ҡамасаулай.
Әмин Ибраһимов, фермер: «Санкцияларҙын сығып импорт сикләнһә лә, сит ил йәшелсәләре икенсе илдәр аша килә. Бар нимә лә долларҙа иҫәпләнгәс ҡиммәтселек. Орлоҡтарға ла, тимергә лә, хаҡ артты. Газ 1 июлдән 7 процентҡа ҡиммәтләнде».
«Иҫкегә төртөлһәң иҫең китер» ти халыҡ әйтеме. Яңы яңы инде, был теплицала квадрат метр ҡеүәте лә юғары.
Туймазы районының икенсе бер фермеры Руслан Тимербулатов асыҡ ерҙә кәбеҫтә һәм башҡа йәшелсә үҫтерә.Кәбеҫтәнең «Колобок» һәм «Мәскәү» сорттары етмәгәс фермер уны Голландиянан да алып сәскән.Сөгөлдөр менә кишер тик рәсәй сорттарынан ғына тора.Яҡшы орлоҡ алыу өсөн яҡшы килем кәрәк. - Яландан тороп һатыуҙан файҙа юҡ, - ти ул.
Башланған эш - бөткән эш тиһәләр ҙә, күптәр үҫтергәнен ҡайҙа итергә белмәй. Тимәк, фермерға саүҙәгәрлеккә лә өйрәнергә кәрәк.
Селекция тигәндәрен айырым бер район кимәлендә генә үҫтереү мөмкин түгел.Үҙеңдекен ҡайтанан тергеҙеү өсөн кәмендә 10-15 йыл ваҡыт кәрәк.
Үткәндәрҙән «энтузиазм» тигән матур һүҙ тороп ҡалды.1990 йылдарҙы хәтерләткән был заманда тап шул энтузиастар эште алға этәрә. Туймазы районы фермеры Руслан Тимербулатовҡа идарасы ла, механизатор ҙа Мөнир Хәйруллин ярҙам итә.Бер ҡараһаң ул йәшелсәләрҙе һуғара, күп тә үтмәй бартерға алынған һыйырҙы яланға сығара. Деталдәрҙән тиерлек йыйылған тракторҙы ла Мөнир үҙе йөрөтә.Тик «селекция» тигәндәре генә уның өсөн ят һүҙ. - Ғалимдар эшенә тығыла алмайым, - ти ул.
Ришат Миндияров


text:
Бөгөн Нижневартовск ҡалаһында волейбол буйынса суперлига командалары араһында Рәсәй чемпионатының плей-аут уйындары башланды
Бөгөн Нижневартовск ҡалаһында волейбол буйынса суперлига командалары араһында Рәсәй чемпионатының плей-аут уйындары башланды
Турнирҙа алты команда ҡатнаша. Уларҙың барыһы ла быйылғы миҙгелдә плей-оффҡа сыға алманы. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса тәүге урындарҙы яулаған өс клуб киләһе йылға суперлигала сығыш яһау хоҡуғын һаҡлай. Ә инде һуңғы урынды алған клуб унан төшөп ҡала.Тағы ла ике команда юғары лига призерҙары менән элитала ҡалыу өсөн көрәшәсәк. Өфөнөң «Урал» волейболсылары бөгөн Нижневартовскиҙың «Самотлор» клубы менән осрашты. Уйын майҙан хужалары файҙаһына 3-2 иҫәбенә тамамланды. Ҡалған осрашыуҙа килгәндә уларҙың һөҙөмтәләрен һеҙ үҙ экранда күрәһегеҙ.


text:
Алдағы көндәрҙә ташҡын тағы ла көсәйеүе ихтимал-Башҡортостанда ямғыр яуа
Һауа шарттарының боҙолоуы хаҡында республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы хәбәр итә. Көндәр аяҙлы-болотло буласаҡ, бер аҙ ямғыр яуасаҡ, йәшен йәшнәүе ихтимал. Рәсәй Гидрометүҙәге мәғлүмәттәре буйынса, апрелдең икенсе декадаһында Башҡортостанда уртаса һауа температураһының күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән алты градусҡа юғары булыуы көтөлә.
Хәбәрҙәр
Рәттән дүртенсе еңеү
Ниһәйәт, “Салауат Юлаев” хоккейсылары көйәрмәндәрҙең тауышын ишетте. “Юлаевсылар” Ярославлдең «Локомотив»ын үҙ боҙонда 3 кә 2 иҫәбе менән еңде. Хоккей белгестәре Өфө хоккейсыларының агрессив уйнай башлауын билдәләй. Кисәге уйында Игорь Макаровтың хәләл ефете Лера Кудрявцева алдында мах бирмәй...
Асылыкүл - Башҡортостандың иң ҙур күле
Ә Рәсәйҙә ул етенсе урынды биләй. 1962 йылдан тәбиғәт ҡомартҡылары исемлегенә индерелеп, бөгөнгәсә һаҡлау аҫтында. 24 йыл элек күл яны биләмәһе милли паркка әйләндерелде. Ғалимдар тәбиғи парктың экосистемаһын өйрәнеп, уны һаҡлау йәһәтенән ҙур эш алып бара. Һыуһылыуҙар төйәк иткән Асылыкүл. Уны...
“Рәсәй – минең тарихым”
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға мөрәжәғәтендә тере тарих менән балалар танышыу алыра тейеш тип белдергәйне. Совет районынан йөҙләгән бала тәүгеләрҙән булып уны ҡарай алды. Дәрестәге ялҡытҡыс тестар бында инде бөтөнләй икенсе төҫ ала. Һорауҙар шул уҡ әммә уға яуап биреүе...
Ватан ҡаһармандары көнөндә Башҡортостанда 3 һәйкәл асылды
Бөйөк Ватан һуғышы батырҙарының хәтерен мәңгеләштереүсе мемориалдар Архангел һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында барлыҡҡа килде. Подлубово ауылында батыр яҡташ, Иван Полунинды иҫкә алдылар. Советтар Союзы геройына бюст ҡуйылды. Архангель районындағы Валентиновкала авиация маршалы Иван Пстыгоға, Оҙондар...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Ғыйраҡтың башҡалаһында “Ислам дәүләте” террорсыларын еңеү уңайынан хәрби парад үтте. Унда хәрбиҙәр һәм полиция хеҙмәткәрҙәре ҡатнашҡан. Ил премьер-министры Хәйҙәр әль Әбади ҡарары менән ИГИЛ-ды ҡыйратыу көнө йыл да милли байрам булараҡ билдәләнәсәк. Киевта Одесса өлкәһенең экс-...
Республикала йәшелсә-емешкә хаҡ арта
Әммә белгестәр раҫлауынса, яңы йыл алдынан был ғәҙәти күренеш. Статистика хеҙмәте мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ризыҡтың айырым төрҙәре 10-15 процентҡа арзанайған. Рәхим Мерәҫов хаҡлы ялда. Шуға ҡарамаҫтан, ул сифатлы аҙыҡ-түлек һатып алыуға аҡсаһын йәлләмәй. Рәхим Зәки улы төрлө акцияларға ла...
Өфөлә ир микрофинанслау офисын талаған
Был хәл Степан Кувыкин урамында теркәлә. Видеонан күренеүенсә, башына маска кейгән ир бысаҡ менән ҡурҡытып аҡса талап итә. Тик талаусы, офис хеҙмәткәренә “Һеҙ” тип кенә өндәшә. Хатта сыҡҡан ваҡытта 10 минуттан һуң полицияға шылтыратырға ла рөхсәт бирә. Енәйәттә шикләнеүсе үҙе менән 15 мең һум аҡса...
Республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары арта
Көндәр һыуытыу менән республикала автомобилдәрҙең янып китеү осраҡтары ла арта.Өфө үҙәгендә ВАЗ машинаһында сыҡҡан янғын һүндерелде. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Башҡа машиналарға ла зыян килмәгән. Шаһиттар янғын һүндереүселәргә шылтыратып өлгөргән.
Айыуҙар ниңә йоҡламай?
Ҡыш еткәс тә тайыштабандарҙың оҙон йоҡоға китеүе билдәле. Әммә быйыл урмансылар паркында аҫыралған айыуҙар йоҡлай алмай интегә. Шуға ла улар агрессив хәлдә. Михаил ҡушаматлы айыу балаһы быйыл беренсе тапҡыр ҡышты үткәрә. Парк хеҙмәткәрҙәре күҙәтеүенсә, тәүге ике йылда улар ҡышты ни өсөндөр...
Башҡортостандың төп Яңы йыл шыршыһында ҡатнашыусыларҙы ниндәй тамаша һәм бүләк көтә?
Байрамға 780 бала саҡырылған. Сара ике өлөштән торасаҡ, тип хәбәр итә Башинформ агентлығы. Шыршы тирәләй әйлән-бәйлән уйнау һәм «Яңы йыл тауышы» тигән тамаша. Яңы йыл тамашаһында театр-концерт ойошмалары артистары, «Башҡортостан» дәүләт концерт залының хореография коллективтары ҡатнаша. Татлы...
Башҡортостан юнармия сафтары йәнә 150 кешегә артты
Ойошмаға яңы ағзаларҙы ҡабул итеү тантанаһы республикала асылған Йәштәр сәйәсәте көндәре сиктәрендә үтте. Юнармияның Башҡортостан төбәк штабының бер йылдан ашыу элек кенә ойошторолоуына ҡарамаҫтан бөгөн республиканың һәр районында кесе ойошмалар әүҙем эшләй. Хәйбулла районында ғына 18 мәктәп...
Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығы
Башҡорт дәүләт университетында Халыҡ-ара ғилми–ғәмәли конференция үтте. Башҡорт матбуғатының йөҙ йыллығына арналған сарала билдәле ғалимдар сығыш яһаны. Конференцияға Төркмәнстан, Ҡазағстан, Үзбәкстандан һәм Беларуссиянан да фәнни мәҡәләләр ебәрелгән. Башҡорт матбуғатының үткәнен бөгөнгөһөн...
Өфө халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итергә әҙер
2019-сы йылда Өфөлә үтәсәк Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарына барлыҡ тиерлек объекттар ҙа әҙер. Башҡортостан башлығы Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты генераль секретары Ричард Смит менән осрашты. Унда баш ҡалала төҙөлгән спорт үҙәге тураһында ла һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, объект...
Владимир Путин рухи үҫешкә етди этәргес бирҙе
Владимир Путиндың президент һайлауында ҡатнашыу тураһындағы ҡарарына ҡарата дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре үҙ фекерен белдереүҙе дауам итә. Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин фекеренсә, Владимир Путин Рәсәй халҡын дөйөм маҡсаттар тирәләй туплап рухи үҫешкә етди...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Дональд Трамптың Иерусалимды Израилдың башҡалаһы тип таныуы сәбәпле ҡаршылыҡ акциялары башланды. Рамалла ҡалаһында митингта ҡатнашыусыларҙы ҡыуыу өсөн Израиль полицияһы күҙҙән йәш сығарыусы газ ҡулланған. Рәсәй хәрбиҙәре Сүриәлә “Ислам дәүләте” террорсыларын юҡ итеү буйынса бурысты тулыһынса...
Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде
Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү өсөн урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың килешеп эшләүе мөһим. 8 районды берләштергән субрегионды социаль иҡтисади үҫтереү программаһы 2011 йылда уҡ ҡабул ителгәйне. Салауат районында төбәкте үҫтереү юлдары тикшерелде. Ул ваҡытта...
Резиденттарға ярҙам төрҙәре киңәйтелә
Башҡортостанда әүҙем социаль-иҡтисади үҫеш биләмәһе резиденттарына ярҙам төрҙәре киңәйтелә. Республика Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, хәҙер «Бәләбәй» һәм «Күмертау» социаль-иҡтисади үҫеш биләмәләре резиденттары өсөн дәүләт мөлкәтен ҡуртымға алғанда түбән коэффициент ҡаралған. Бынан...
Импортты алмаштырыу-көн талабы
Өфөлә төбәктәрҙең закондар сығарыу органдары етәкселәре ултырышында Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич импортты алмаштырыу йүнәлешендә лә әүҙем эшләү кәрәклеген билдәләне. Башҡортостан предприятиелары был йәһәттән уңышлы эшләй....
11 аварияла бер кеше һәләк булды, 11 кеше тән йәрәхәттәре алды
Бөгөн Өфө-Ырымбур юлының 39-сы километрындағы аварияға бәйле яңы мәғлүмәттәр иғлан ителде.Ауырғазы районында йәшәүсе ҡулдан эшләнгән прицепҡа ВАЗ машинаһын тейәп китеп барғанда идараны юғалта һәм ҡаршы яҡ юлға килеп сығып Деу Нексияға бәрелә. Әрйәләге ВАЗ машинаһы ла осоп барып тигәндәй Нексияға...
Ут һүндерелде
Бер-нисә минут элек кенә Достоевский урамындағы йортта сыҡҡан янғын һүңндерелде. Бәхеткә күрә, һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Алты кеше эвакуацияланған. Ваҡиға урынында техника һәм ҡотҡарыусылар эшләй.
Юристар белемен тикшерә
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы Башҡортостандың конституция суды менән берлектә студенттар өсөн юридик олимпиада ойошторҙо. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың конституция көнөнә арналған юридик олимпиадала...
Закон сығарыусылар йәнә Өфөгә йыйылды
Волга буйы федераль округы субъекттарының дәүләт власы закондар сығарыусылары ассоциацияһының 52–се ултырышы йәнә Өфөлә үтә. Төбәк парламенттары депутаттары һәм дәүләт власы органдары вәкилдәре бөгөн округ биләмәләрендә коррупцияға ҡаршы дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуҙы норматив-хоҡуҡи...
Бөгөн Салауат районында төнъяҡ көнсығыш райондарҙы үҫтереү юлдары тикшерелә
Хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға. Республиканың төнъяҡ көнсығыш райондарын үҫтереү юлдары дөрөҫөн әйткәндә күп, әммә быны яйға һалыу өсөн дәүләт органдарының, урындағы властарҙың һәм әлбиттә халыҡ менән бизнестың йөктө бер үк йүнәлешкә тартыуы мөһим. 8 районды...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Алыҫ араға осоусы ТУ-22 самолеттары Сүриәнең Дейр-эз-Зорра виләйәтенең көньяҡ-көнсығышында “Ислам дәүләте” объекттарын утҡа тотто. Һөҙөмтәлә боеприпастар тултырылған келәттәр, техника һәм террорсыларҙың терәк пункттары юҡ ителде. Яҡутияның холоҡ төҙәтеү колонияһында Том һәм Блейк ҡушаматлы...
Дмитрий Медведев Мәскәүҙә Рөстәм Хәмитов менән осрашты
Һүҙ транспорт инфраструктураһын үҫтереү хаҡында барҙы. Атап әйткәндә, Өфөнөң көнсығышынан сығыу юлын төҙөү тураһындағы проект тикшерелде. Рөстәм Хәмитов банктар, федераль Хөкүмәт менән берлектә эшләү ысулын тәҡдим итте. Дмитрий Медведевта ул хуплау тапты. Республика етәксеһе хаҡы 30...
Владимир Путин беҙҙең президент
Владимир Путин Түбәнге Новгородта ГАЗ автозаводы коллективы менән осрашыуҙа Рәсәй президентын һайлауҙа ҡатнашасағы тураһында белдерҙе.Ошо көндәрҙә автозавод үҙенең 85 йыллығын билдәләй. Владимир Путин данлы юл үткән предприятие хеҙмәткәрҙәрен оло юбилей менән ҡотлап 2018 йылда ил...
Өфөлә теракт әҙерләүҙә ғәйепләнеүсе төркөм ағзаларына хөкөм ҡарары сығарылды
Былтыр Федераль именлек хеҙмәте, эске эштәр министрлығының берлектәге махсус операцияһы ваҡытында Өфөлә теракт эшләргә йыйыныусы Ишбаев ҡулға алынғайны. Ул “Ислам дәүләте” халыҡ-ара террор ойошмаһы ағзаһы булыуын террор ғәмәле ҡылып раҫларға уйлаған. Ҡулға алыныусы теракт әҙерләгән осорҙа бәлиғ...
Өфө-Стәрлетамаҡ юлында 5 машина ҡатнашлығында авария
Еңел автомобиль тайғаҡ юлда ауыр йөк машинаһының аҫтына тиерлек инеп киткән. Аварияның сәбәптәре әле асыҡлана. Һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр тураһында хәбәр ителмәй.
Республикала көслө ел һәм боҙлауыҡ сәбәпле хәрәкәт сикләнеүе ихтимал
Юл инспекторҙары көсәйтелгән эш режимына күсерелде. Әле Һамар өлкәһе биләмәһендә циклон ҡотора. Күпләп ҡар яуыу һөҙөмтәһендә өлкәлә автомобиль хәрәкәте туҡтаған тиерлек. Һәләк булыусылар тураһында ла хәбәр ителә. Тиҙҙән циклон Башҡортостанға ла килеп етте. Шуға ла юл инспекторҙары алыҫ юлға...
Рус география йәмғиәте киләсәккә бурыстар билдәләне
Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе попечителдәр советы алдында йыл һөҙөмтәләре буйынса отчет тотто. Ултырышта ойошманың киләһе йылға пландары ла билдәләнде. Еҙем паркы, бал ауылы, Асҡын боҙ мәмерйәһе. География йәмғиәтенең республика бүлексәһе Башҡортостандың хозур тәбиғәтен, танылған...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Башҡортостан — Волга буйы федераль округында хеҙмәт хаҡы кимәле буйынса тәүге бишәү иҫәбендә Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан — Волга буйы федераль округында хеҙмәт хаҡы кимәле буйынса тәүге бишәү иҫәбендә
Башҡортостан — Волга буйы федераль округында хеҙмәт хаҡы кимәле буйынса тәүге бишәү иҫәбендә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2017 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостан Волга буйы федераль округы субъекттары араһында хеҙмәт хаҡы кимәле буйынса бишенсе урынды биләй, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
Статистика мәғлүмәттәренә ярашлы, ошо йылдың тәүге ете айында Волга буйы федераль округында эш хаҡы кимәле буйынса Пермь крайы беренсе урында тора. Унда халыҡ уртаса 31 579 һум ала, икенсе урында Татарстан килә (31 389 һум). Башҡортостанда — айына уртаса 29 047 һум.
Өсөнсө, дүртенсе һәм алтынсы урындарҙы Һамар, Түбәнге Новгород өлкәләре, Удмурт Республикаһы биләй. Исемлектең аҙағында — Сыуашстан, унда уртаса хеҙмәт хаҡы 23 661 һум тәшкил итә.


text:
Уҙған йәкшәмбе Рәсәйҙә ил сиге һаҡсылары көнө билдәләнде
Уҙған йәкшәмбе Рәсәйҙә ил сиге һаҡсылары көнө билдәләнде
Сик буйы ғәскәрҙәре 1918 йылдың 28 майында РСФСР Халыҡ комиссарҙары советы директиваһына ярашлы ойошторола һәм ошо ваҡыттан алып дәүләтебеҙҙең ныҡлығына хеҙмәт итә. Байрам кисә республиканың барлыҡ төбәктәрендә лә билдәләнде. Ә бына Әбйәлил районы үҙәгендә сик һаҡсылары хөрмәтенә һәйкәл асылды.Сик буйы ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итеүселәргә йәмғиәттә элек-электән ихтирамлы ҡараш йәшәп килә. Сөнки ил сиген һаҡлау бәхете рухи һәм физик яҡтан сыныҡҡан ир-егеткә генә тәтей. Ҡыҙғанысҡа, һуңғы йылдарҙа сик һаҡсылары сафы контракт нигеҙендә тулылана. Бөгөн республикала төрлө йылдарҙа дәүләт сиген һаҡлаусы меңдәрсә ир-ат иҫәпләнә.
Әбйәлил районында ғына төрлө йылдарҙа сик буйы ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итеүселәр һаны өс йөҙҙән ашып китә. Бер нисә ай элек улар ҡорға йылылып, Сик буйы ғәскәрҙәре ветерандары йәмәғәт ойошмаһын төҙөгән. Беренсе осрашыуҙа уҡ пограничниктар район үҙәгендә сик һаҡсылары хөрмәтенә һәйкәл асыу мәсьәләһен күтәрҙе. Күп тә үтмәй, үҙәк майҙанда ил һаҡсыһын менән уның тоғро этен кәүҙәләндергән һәйкәл сафҡа инде.
Заказ буйынса Магнитогорскиҙан килтерелгән һәйкәлдең ауырлығы 6 центнер самаһы. Уны эшләтеүгә районда йәшәгән барлыҡ пограничниктар ҙа үҙ өлөшөн индерергә тырышҡан.
Ил сиге һаҡсылары Ватаныбыҙҙың данлы йолаларына тоғро ҡала. Байрам тантанаһынан күренеүенсә, улар бөгөн дә алғы һыҙатта. Ә инде пограничниктарҙың башланғысын башҡа ғәскәрҙәр ветерандары ла күтәреп алмаҡсы. Тимәк, киләсәктә ил халҡының хәрби ҡаҙаныштарын данлаусы һәйкәлдәр тағы ла артасаҡ.


text:
Башҡортостандың сауҙа сәнәғәт палатаһы менән Башҡортостан дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды
Башҡортостандың сауҙа сәнәғәт палатаһы менән Башҡортостан дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды
Документ республиканың 100 йыллығына 100 инвестиция проекты эшҡыуарлыҡ акцияһы сиктәрендә әҙерләнде. Башланғыс йүнселдәр, дәүләт эшмәкәрҙәре, банк йәмәғәтселеге һәм ябай халыҡтың көсөн берләштереүҙе маҡсат итеп ҡуя. Сауҙа сәнәғәт палатаһы вәкилдәре был эштә киң мәғлүмәт саралары, аныҡлап әйткәндә, республиканың төп телеканалының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ тигән фекерҙә.


text:
Республиканың иң бәләкәй административ биләмәһе булған Шаран районы таланттарға бай төбәк
Республиканың иң бәләкәй административ биләмәһе булған Шаран районы таланттарға бай төбәк
Райондың һәр ауылында башҡаларға өлгө булырҙай, үҙҙәренә йәш быуынды эйәртерҙәй ҡул оҫталары ла күп.Салмалы ауылында йәшәүсе Рәфәйез Шәйәхмәтов ҡалай-тимерҙән эшләнгән һындар менән бөтә тирә-яғын биҙәп ҡуйған. Йәш сағынан мауыҡҡан шөғөлө ғүмерлек һөнәрен һайлауҙа ла эҙһеҙ үтмәгән. Слесарь булып эшләгән ғаилә башлығы буш ваҡытын ижадҡа арнай.
Ҡалай һындар семәрләгәндә Рәфәйез бигерәк тә хайуандар донъяһына өҫтөнлөк бирә. Һүрәттәрҙе ул гәзит-журналдарҙан күсереп ала, һуңынан инде тимергә төшөрөп киҫә. Рәфәйездең ҡатыны Гөлнара ханым да уңған хужабикә. Өй эсен ул бәйләгән селтәрҙәр һәм япмалар, сигеү әйберҙәре биҙәй. Татыу ғаилә ағзалары тормоштарынан ҡәнәғәт.
Шәйәхмәтовтарҙың күршеләре Рәзинә Кәлимуллинаның ҡул эштәренә лә һоҡланмаған кеше юҡ. Күҙҙең яуын алырлыҡ япмалары һәм балаҫтары төрлө күргәҙмәләрҙе биҙәй. Ошо ауылда тыуып үҫеп, оҙаҡ йылдар сит тарафтарҙа йәшәгән ҡатынды олоғайғас, тыуған яҡ үҙенә тартҡан. Хәҙер инде оҫта яҡташтары менән аралашыу, шөғөлөн урындағы йәштәргә һәм уҡыусыларға тапшырыуҙан йәм табып йәшәй.
Тәүге геройҙарыбыҙ Шәйәхмәтовтар аталарынан күреп тимер бөгөр ике егет үҫтергән. Татыу ғаилә балаларында илһөйәрлек һәм эшһөйәрлек тәрбиәләп, бер-береһенә күңел йылылығы бүләк итеп йәшәй.


text:
Өфө халҡы уҙған йылда санитар таҙартыу буйынса айлыҡтарҙа әүҙем ҡатнашты
Уҙған йылда Өфөлә ҡаланы санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса ике айлыҡ үткәрелгән. Уның сиктәрендә өс экологик субботник үткән. Был турала мэрияла үткән матбуғат конференцияһында ҡала хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Владимир Дмитрюк хәбәр итте.
— Республиканың баш ҡалаһын санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса сараларҙа дөйөм алғанда бер миллион ярым граждан ҡатнашты, — тине ул. – Айлыҡтар сиктәрендә 17,8 мең ағас һәм 11 мең ҡыуаҡ ултыртылды. Черкассы ҡасабаһындағы полигон биләмәһенә 245,7 мең кубометр сүп-сар сығарып түгелде.
Бынан тыш, аҙна һайын Өфө предприятиеларында «санитар йомалар» үткәрелгән. Был сараларҙа аҙна һайын туғыҙ меңгә яҡын кеше ҡатнашҡан.


text:
Илаһи моң эйәһе
Илаһи моң эйәһе
Халҡыбыҙҙың моңло һандуғасы Фәриҙә Ҡудашева тураһында шағир Роберт Миңнуллин китап сығарған.Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Фәриҙә Ҡудашева тураһында китапты яҡташыбыҙ йырсының үҙе иҫән сағында уҡ яҙа башлай. Унда иҫтәлектәр, мәҡәләләр, диалогтар, фотолар, хаттар урын алған. Фәриҙә Йәһүт ҡыҙы 1920 йылдың 15 декабрендә Башҡортостандың Шишмә районы Келәш ауылында тыуған. Дүртөйлөлә 7-се синыфты тамамлағас 1936 йылда Өфө сәнғәт техникумының театр бүлегендә белем ала. 1939−1941 йылдарҙа Дүртөйлө колхоз-совхоз театрында эшләй. 1956 йылдан, Башҡорт дәүләт филармонияһында йырсы булып эшләгәндә тамашасылар һөйөүен яулай, киң билдәлелек ала. Башҡорт эстрада сәнғәте үҫеше Фәриҙә Ҡудашева ижадына бәйле. Уның сығыштарын Башҡортостан, Татарстан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Ҡаҙағстан, Себер һәм Азия, Балтик буйы илдәрендә йәшәүселәр яратып ҡараған. Фәриҙә Ҡудашева 2010 йылдың 9 октябрендә 90-сы йәшендә вафат булды.
Робер Миңнуллин Татарстанда йәшәй, китапты сығарыуҙа Башҡортостанда йәшәүсе дуҫтары ярҙам иткән. Презентация уңайынан «Ҡызыл таң» гәзите редакцияһында шағирҙар, күренекле йәмәғәт эшмәкәрҙәре, журналистар менән осрашыу үтте.


text:
Быйыл илдең 1700-ҙән ашыу микрофинанс ойошмаһы клиенттар менән тейешле кимәлдә эш алып бармағаны өсөн лицензиянан мәхрүм ителгән
Быйыл илдең 1700-ҙән ашыу микрофинанс ойошмаһы клиенттар менән тейешле кимәлдә эш алып бармағаны өсөн лицензиянан мәхрүм ителгән
Финанс баҙарын уның намыҫһыҙ уйынсыларынан таҙартыу артабан да дауам итәсәк. Был турала бөгөн Өфөлә үткән Бөтә Рәсәй конференцияһында әйтелде. Үҙәк банк белгестәре фекеренсә, микрофинанс ойшмалары әкренләп юғары процент ставкаларынан китә. Былтыр, мәҫәлән, эш хаҡына тиклем займдар алдып тороусылар күләме 40 процентҡа артҡан.Илья Кочетков, Рәсәй үҙәк банкының микрофинанслау баҙары баш идаралығы етәксеһе: «Мин граждандарҙы эш хаҡына тиклем займдар алыуҙың хәүефле булыуы хаҡында иҫкәртер инем. Юғары процентҡа һәм оҙайлы ваҡытҡа займдар алырға ярамай».


text:
Ун көн элек Кушнаренко районының Талбазы ауылында көслө ел һәм ҡойма ямғыр донъяның аҫтын-өҫкә килтерә
Ун көн элек Кушнаренко районының Талбазы ауылында көслө ел һәм ҡойма ямғыр донъяның аҫтын-өҫкә килтерә
Ғәрәсәт егерме ете хужалыҡты емерә. Мәктәп һәм балалар баҡсаһы урынлашҡан бинаға ла ярайһы зыян килтерә. Баҫыуҙарҙағы ашлыҡҡа өс миллион һумдан ашыу зыян килеүенә лә боҙ-ҡатыш яуған ямғыр сәбәпсе. Бөгөн ғәрәсәт булған ауылда йорттарҙың ҡыйыҡтары ябыла, биләмәләр сүп-сарҙан һәм емереклектәрҙән тулыһынса таҙартылған.Фәриҙә Фазлыева ғүмере буйы Талбазы ауылында йәшәгән.Ошо йортта иптәше менән өс бала үҫтергәндәр. Тик балалары бер- бер артлы фажиғәле вафат була. Ауыр ҡайғыға көслө дауыллы ямғырҙа йорт түбәһе, ихата эсендәге ҡаралтылары зыянланыуы өҫтәлә.
Бәлә-ҡаза әҙәм башынан йөрөй. Фәриҙә Фазлыева ауырлыҡтарҙы,яҙмыш һынауҙарын сабырлыҡ менән үткәреп килгән. Тормошондағы көсөргәнешле ваҡиғалар һаулығына ла зыян килтергән. Ул шәкәр диабетынан яфалана. Яңғыҙы ғына ейәнсәрен бағыусы Фәриҙә Фазлыеваға хакимиәт беренсе сиратта ярҙам күрһәтә. Бөгөн уның йорт түбәһе ҡалай менән ҡапланған. Ишек алды емереклектәрҙән таҙартылған.
Унынсы июль көнө бер ҡыйыҡ аҫтында ике ғаилә булып йәшәүсе Зыязетдиновтар ғаиләһен дә аямай.Талбазы ауылының уҡытыусылар династияһы был мөһабәт йортто ун йыл дауамында төҙөй. Яңы нигеҙгә сығыуҙарына дүрт кенә йыл
Зыязетдиновтарҙың бар йыйған мөлкәте полиэтилен менән ҡоршалған. Аҙ ғына ямғыр яуып үтһә лә түбәләрҙән һыу тамсылай. Йортта дым саманан тыш булыу арҡаһында электр менән дә һаҡ эш итәләр.
Ике фатирлы йорт хужалары мөлкәтен страховкалауҙан баш тартҡан. Сәбәбе - страховка хаҡтарының ҡиммәтлеге. Ямғыр тамсылай башлау менән улар хафаға төшә. Ошо болдор йорттағы берҙән-бер ҡоро урын.
Бер ҡыйыҡ аҫтында донъя көтөүсе Ғималетдиновтар һәм Зыязетдиновтарҙың мунса -һарайҙарын да көслө дауыл ҡыйрата, өҫтәүенә мәктәп һәм балалар баҡсаһы бинаһы урынлашҡан йорттоң харабалары ла туранан-тура улар йортона бәрелеп оса. Йорт ҡыйығын ҡороуға ете йөҙ меңдән ашыу аҡса сарыф итәсәктәр.
Күршеләрендә бина ҡыйығы ябыла, мәктәп һәм балалар баҡсаһы ремонт тамамланыу менән эш башлаясаҡ.
Тәбиғәт ғәрәсәтенән зыян күреүселәр Кушнаренко районының халыҡты социаль яҡлау бүлегенә ғариза менән мөрөжәғәт итә ала. Әлегә ҡаза күреүселәрҙән унлап ғариза ҡабул ителгән.
Земфира Буканова, Дүртөйлө ҡалаһы һәм районының халыҡты социаль яҡлау буйынса Кушнаренко бүлексәһе етәксеһе: «Ауыр тормош хәленә ҡалыусылар Башҡортотан хөкүмәтенең 410-сы ҡарары нигеҙендә ғариза менән мөрәжәғәт итеп 5 мең һум күләмендә аҡсалата ярҙам ала. Был ярҙам махсус иҫәпкә күсерелә.Әлеге ваҡтҡа зыян күреүсе унлаған хужа ғариза яҙған».
Кушнаренко районының Талбазы ауылында тәбиғәт ғәрәсәте эҙемтәләрен бөтөрөүҙә райондың бөтә ойошмалары берҙәм ҡатнашҡан: өс йөҙҙән ашыу кеше һәм егерме берәмек техника ярҙамында утыҙ машина емерек ҡалдыҡтары һәм һынған ағастар сүплеккә оҙатылған. Ҡаза күреүсе ғаиләләрҙең тормош-көнкүреше район хакимиәтенең иғтибар үҙәгендә. Ғәрәсәттән зыян күреүселәр ихлас ярҙам ҡулы һуҙыусы етәкселәргә рәхмәтле.
Гүзәл Борханова


text:
Аҙна яңылыҡтары. Әбей-бабайҙарҙы, инвалидтарҙы – ғаиләгә
Аҙна яңылыҡтары. Әбей-бабайҙарҙы, инвалидтарҙы – ғаиләгә
Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай депутаттары ошо туралағы закон әҙерләй. Проект беренсе уҡыуҙы үткән дә инде. Халыҡ һайланыусылары фекеренсә, ҡарауһыҙ ҡалған был категория граждандар лайыҡлы тәрбиә, иғтибар һәм ғаилә йылыһы күрергә тейеш. Ә уларҙы ҡараусыларға 6 мең ике йөҙ һум күләмендә аҡса вәғәҙә итәләр.Депутаттар ҡоро документ әҙерләне лә вәссәләм! Тик бына мәсьәләнең башҡа яҡтары ла бар бит әле. Кешенең эске тәрбиәһе, күңеле һәм шул уҡ теләге. Йәғни, ҡарттар менән инвалидтарҙы мәжбүри рәүештә генә ғаиләләргә урынлаштырып бөтөп булырмы? Закон шуны күҙ уңында тоталыр инде, моғайын. Сығым талап иткән социаль учреждениеларҙы бөтөрөргә. Тик бына шул уҡ әбей-бабайҙарҙың үҙҙәренән һорарға оноттоҡ. Улар бит барыһына ла күнгән балалар йорто тәрбиәләнеүсеһе түгел. Күпте күргән, күпте кисергән. Ә беҙ һораныҡ.
Нәзирә Ғәлимова бейәләй-ойоҡбаш бәйләп, күңелен йыуата. Оло йәшкә еткән ҡатын ҡул эштәрен балалар йорто тәрбиәләнеүселәренә Яңы йыл бүләге итеп ебәрергә теләй. Яңғыҙлыҡтан арып, ул үҙе лә Өфөнөң ҡарттар һәм инвалидтар йорт-интернатына төпләнгән. «Бында көн дә һөйләшер, кәңәшләшер дуҫтарымды таптым»,-ти ханым.
Ҡараусыһыҙ ҡалған, балалары, тыуған-тумасаһы булмаған өлкәндәрҙең йөрәк әрнеүҙәрен аңларға була - ҡарттар йортонда уларҙы уртаҡ ҡайғы - яңғыҙлыҡ берләштерә. Шулай ҙа инәй-бабайҙар киләсәктә яңынан атай-әсәй, өләсәй-олатай булыу тойғоһон кисерә аласаҡ. Әгәр ҙә Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай депутаттары яңы закон проектын ҡабул икән осраҡта... Документ үҙ көсөнә инһә, «етем» ололарҙы тәрбиәгә алыу мөмкинлеге бирелә. Ҡабул итеүсе ғаиләгә ай һайын 6 мең 200 һумлыҡ матди ярҙам да күрһәтеләсәк. Бынан тыш, улар ҡарауға алынған кешегә бүленгән пенсияның бер өлөшө менән дә ҡуллана аласаҡ.
Ҡабул итеүсе ғаиләләр хаҡында ишеткәс, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, 2-се төркөм инвалиды Мәсәбих Минһажев та шик-шөбһәһен белдерҙе. «Икенсе кешегә бәлә булып барғансы, ҡарттар йортонда ҡалыуың мең яҡшы»,-тигән ҡарашта уҙаман.
Япа-яңғыҙ ҡалған оло кешене, йә инвалидты ҡарауға алырға теләүсе ғаиләләр менән урындағы опека һәм попечителлек органдары эшләйәсәк. Был закон проекты буйынса өлкәндәрҙең шәхси мөлкәтенә дәғүә итеп булмаясаҡ, хәйер, айлыҡ түләүҙәр йыл һайын индексация үтәсәк. Документтың тәүмаҡсаты - ғаилә институтын тергеҙеү, өлкәндәргә йәшәү өсөн уңайлы шарттар булдырыу.
Шулай ҙа Венер Яҡупов ҡарттар йортонан китергә бер ҙә уйламай. Гармун моңдары менән ул бында йөҙҙәрсә кешенең кәйефен күтәрә, йәшлек йылдарына алып ҡайта. Илдең иҡтисади хәле бер-ике йылдан яҡшырасаҡ, шуға закон проекты тормошҡа ашмаҫ документ, тигән фекерҙә ул. Депутаттарҙың ни өсөн был аҙымға барыуын да яҡшы аңлай.
Шулай ҙа белгестәр фекеренсә, закон үҙ көсөнә инһә лә ҡарттар һәм инвалидтар йорттары юҡҡа сыҡмаясаҡ. Әлегә илдең 27 төбәгендә ҡарауһыҙ ҡалған ололарҙы тәрбиәгә алырға була. Был проекттың тормошҡа ашырыла башлауы илдәге иҡтисади тотороҡһоҙлоҡтан бигерәк хеҙмәт йәшенән өлкәнерәк граждандарҙың йылдан-йыл күбәйеүенә бәйле. Башҡортостанда социаль хеҙмәт менән ҡулланыусылар һаны 2008 йылдан 2015 йылға тиклем генә 70 процентҡа артҡан.
Николай Никитин, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай комитеты рәйесе: «Бөгөн республикала 8 меңдән ашыу кеше стационар шарттарҙа социаль хеҙмәт менән ҡуллана. Был һандар йыл да үҫеүгә табан бара. Шуға ла был закон проектының мөһимлеге көн кеүек асыҡ. Япа-яңғыҙ ҡалған өлкәндәр ғаилә шарттарында йәшәһә, был бит йәмғиәттең гуманлы булыуын да күрһәтәсәк. Ташландыҡ бесәй, эттәрҙе йәлләп ҡарауға алабыҙ, ә күршелә йәшәгән оло йәштәгеләрҙең проблемаларын урап үтәбеҙ. Беҙ был ҡарашты ҡайтанан үҙгәртергә тейешбеҙ».
Ә оло йәштәгеләргә бәхетле булыр өсөн күп тә кәрәк түгел. Ни бары иғтибар һәм ихтирамға ғына мохтаж улар. Шуға ла был закон проекты ғәмәлгә инһә, яңғыҙҙарҙың яҙмышына ҡот ҡуныр тигән өмөт бар. Уларҙың балаларса бер ҡатлы, эскерһеҙ йөрәгендә лә бит киләсәккә ышаныс төпләнгән! Ҡабул итеүсе ғаиләләр генә был аҙымға аҡса артынан ҡыуып түгел, ә тәү сиратта, ярҙам итеү ниәте менән барһын ине.


text:
Өфө спортсыһы Семен Елистратов шорт-трек буйынса Мәскәүҙә үткән донъя чемпионатында алтын миҙалға лайыҡ булды
Өфө спортсыһы Семен Елистратов шорт-трек буйынса Мәскәүҙә үткән донъя чемпионатында алтын миҙалға лайыҡ булды
Бөгөн яҡташыбыҙ 1 мең 500 метр араға йүгереүҙә финиш һыҙығын беренсе үтте. Был Семендың донъя беренселектәрендә яулаған икенсе миҙалы. 2013 йылда ул Рәсәй йыйылма команда составында эстафетала көмөш алды. Башҡортостан вәкиле шулай уҡ былтыр Сочиҙа үткән Олимпия уйындарында алтын миҙалға эйә булғайны..


text:
Башҡортостанда һыу инеү миҙгеле башланыу менән йылға-күлдәрҙә өс тиҫтәгә яҡын кешенең ғүмере өҙөлгән
Башҡортостанда һыу инеү миҙгеле башланыу менән йылға-күлдәрҙә өс тиҫтәгә яҡын кешенең ғүмере өҙөлгән
Күңелһеҙ статистиканың үҫешенә юл ҡуймау маҡсатында Башҡортостандың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тарафынан «Хәүефһеҙ йәй – 2017» акцияһы ойошторолдо. Профилактик сара баш ҡаланың Инорс биҫтәһендә урынлашҡан «Теплое» күлендә үтте.Уның сиктәрендә республиканың граждандар оборонаһы һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса уҡыу-методика үҙәге белгестәре бер төркөм балаларға һыуҙа үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре менән таныштырҙы. Практик дәрестәр аша хәүефһеҙлек саралары тураһында аңлатты. Малай-ҡыҙҙар махсус тренажерҙарҙа тәүге медицина ярҙамы күрһәтергә лә өйрәнде. Күләмле акция йәй дауамында барасаҡ.
Фәрхәт Ҡотлоғужин, Башҡортостандың граждандар оборонаһы һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса уҡыу-методика үҙәге етәксеһе урынбаҫары: «Хәүефһеҙ йәй – 2017» акцияһы сиктәрендә Башҡортостандың һыу объекттарына рейдтар ҙа уҙғарабыҙ. Ата-әсәләрҙе йылға-күл буйҙарында балалар артынан даими контроль булырға тейешлеге хаҡында даими иҫкәртәбеҙ. Һыу инеү ҡулайлаштырылған махсус урындарҙа ғына рөхсәт ителә».


text:
Әбйәлилдәр Республика көнөн һәм райондың 85 йыллыҡ юбилейын ижади уңыштар, спорт еңеүҙәре менән ҡаршылай
Әбйәлилдәр Республика көнөн һәм райондың 85 йыллыҡ юбилейын ижади уңыштар, спорт еңеүҙәре менән ҡаршылай
Икеләтә байрам уңайынан Асҡарҙа төҙөкләндерелгәндән һуң «Йәштәр йорто» үҙ ишектәрен асты.Яҡшымбәтов исемендәге элекке кинотеатр ысын мәғәнәһендә танымаҫлыҡ булып үҙгәргән. Хәҙер бында егеттәр-ҡыҙҙар төрлө түңәрәктәрҙә шөғөлләнә. Берәүҙәр спорт йүнәлешен, икенселәр ағас һырлау, өсөнсөләр авиамоделдәр эшләү түңәрәктәрен һайлай.
«Йәштәр йотонда» милли көрәш, бокс, өҫтәл теннисы менән шөғөлләнеү өсөн бөтә шарттар булдырылған, тейешле ҡорамалдар алынған. Психологик яҡтан ауырлыҡтарға осрағандарға ышаныс телефоны эшләй. Унда һәр кем үҙен борсоған һорауҙарға яуап таба ала
Волга буйы федераль округында табышлы эшләүсе предприятиелар буйынса алдынғы урында барыусы Башҡортостандың иҡтисади үҫеше өсөн Әбйәлилдәр ҙә тос өлөш индерә. Йәштәр күңеле теләгән һөнәр алып, халыҡ хужалығының төрлө тармаҡтарында эшләй алыу мөмкинлегенә эйә. Республика көнө уңайынан үткәрелгән тантаналы сарала хеҙмәт алдынғыларына юғары дәүләт наградалары тапшырылды. Артабан олоһо-кесеһе сәхнәлә рухлы бейеүҙәр, моңло йырҙар менән сығыш яһаны. Шулай уҡ ошо көндәрҙә «Әбйәлил энциклопедияһы» ла донъя күрҙе. Урындағы халыҡ уны төбәктең 85 йыллығына оло бүләк итеп ҡабул итте.


text:
Ҡырмыҫҡалы районында беренсе республика халыҡ «Уйын» байрамы үтте
Ҡырмыҫҡалы районында беренсе республика халыҡ «Уйын» байрамы үтте
Төбәк халҡы һәм ҡунаҡтары иғтибарына башҡорт халҡының милли, традицион уйындары тәҡдим ителде. Улар араһында билдәле һәм хәҙер китап биттәрендә генә телгә алынған уйындар ҙа булды.Тамашасының ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәткән ярыштарының береһе «Ылаҡ» уйыны булғандыр. Әлеге ваҡытта ул тик Урта Азия илдәрендә генә бар. Ә ҡасандыр ул башҡорттарҙа ла уйналған. Байрам былтыр Баймаҡ районында «Башҡорт аты» фестивале сиктәрендә тергеҙелгән «Ылаҡ» уйынын нығытып ҡуйҙы тип тә әйтергә мөмкин. Атҡа бәйле байрамда йылҡыны тиҙлеккә йүгәнләү, сыбыртҡы шартлатыу, «Ҡыҙ ҡыуыу» кеүек уйындар ҙа булды. Бынан тыш, 21-се быуат Төньяҡ амурын билдәләүсе уҡтан атыу, «Урал батыр» эпосында телгә алынған 90 килограмм самаһы ауырлыҡтағы «Таш күтәреү» уйындары ла иғтибарҙан ситтә ҡалманы. Майҙанда халыҡтың үткәнен һәм бөгөнгөһөн сағылдырған бай күргәҙмә лә эшләне. Республика башлығы гранты ярҙамында ойошторолған халыҡ «Уйын» байрамы бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Байрам 2020 йылда Башҡортостанда үтәсәк Бөтә донъя фольклориадаһының бер сараһы ла булып тора.


text:
Республика йәмәғәтселеге ауыр юғалтыу кисерҙе
Республика йәмәғәтселеге ауыр юғалтыу кисерҙе
Бөгөн ҡаты ауырыуҙан һуң Башҡортостан телевидениеһының тәүге дикторы Рәсимә Кәримова арабыҙҙан китте. Рәсимә Сәғит ҡыҙының эшмәкәрлеге Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре тигән маҡтаулы исемдәр менән баһаланған. Республика телевидениеһында «Яңылыҡтар» программаһы, ижтимағи-сәйәси, нәфис-әҙәби тапшырыуҙар алып барыусыһы тиҙ арала телевизор ҡараусыларҙың һөйөүен яулай.Ике телдә лә тапшырыуҙар алып барған РСФСР-ҙың һәм БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәсимә Кәримова телевидениеға 30 йыл ғүмерен арнаған. Уның тауышын, йөҙөн һәм йылмайыуын республиканың һәр кешеһе белә. Оҙаҡ йылдар дауамында телевидениела алып барыусы булып эшләп, һәр көн телевизор ҡараусыларҙы «Өфө һөйләй» тип сәләмләй. Һуңғы йылдарҙа Рәсимә Кәримова «Башҡортостан» радиоһында диктор булып эшләне.


text:
Сатира
Сатира (латинса satira) — мәрәкә һәм мәҙәктең (комизмдың) сәнғәттә әсе һәм үткер сағылышы. Беҙҙең әйләнә-тирәләге төрлө (башлыса кире) күренештәрҙе күп яҡлы көлдөргөс һәм көлкө саралар: сарказм, ирония, гипербола, гротеск, аллегория, пародия һәм башҡалар ярҙамы менән һәм поэтик кәмһетеү аша фаш итеү жанры. Унда Гораций, Персий, бигерәк тә Европа классицизмы өсөн уның иң һуңғы формаһын билдәләгән Ювенал әле лә һоҡланырлыҡ уңыштарға ирешә. Сәйәси сатира жанрына Аристофандың Афиналағы халыҡ власы тураһындағы әҫәрҙәре туранан-тура йоғонто яһай.
Сатирала юмор тура тәнҡитте йомшартыу өсөн ҡулланыла, юғиһә сатира вәғәз төҫө алыр ине. Был сатирик әҫәрҙәрҙең тәүгеләре өсөн үк хас күренеш.
Йөкмәткеһе
Этимология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Сатира» (француз телендәге «satire», латин телендәге «satira», боронғораҡ формаһы — «satura») үҙләштерелгән һүҙ — аллаларға йыл һайын алып барылған төрлө аш-һыу менән тулы табаҡ; десерт; ҡатнашма, шиғри ҡатышма; күсмә мәғәнәһе: ҡатышма, ваҡ-төйәк.
Әҙәби әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҙенең тарихи сығышы яғынан Боронғо Рим әҙәбиәтендә «сатира» — ул поэтик әҫәр, әҙме-күпме әһәмиәтле күләмле лирик шиғыр. Унда беҙ айырым типик заттарҙың йәки күренештәр һәм заттарҙың киң бер төркөмө үҙенсәлектәрен һәм сифаттарын әҙме-күпме кире яҡтан йәки ҡаты ғәйепләп һәм нәфрәт менән һүрәтләүҙе күрәбеҙ. Әҫәрҙең һөжүм һәм фаш итеү йөкмәткеһе яғынан сатиранан памфлет һәм пасквиль айырылып тора; һуңғыһы авторҙың теге йәки был заттарға һөжүм итеүе һәм уларҙы фаш итеүендә ниәттәренең мораль бысраҡлыҡтары менән характерлана. Ә памфлет — ҡайһы бер осраҡта тик публицистик сығыш, әммә ул айырым заттарға ҡаршы яуаплы ирекле һүҙ бейеклегендәге художестволы сатира.
Грек-рим доньяһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фарсы һәм әзербайжан сатираһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Инглиз сатираһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Америка сатираһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге көнбайыш сатираһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәнҡитле моменттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй империяһында сатира[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге Рәсәйҙә сатира[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Стенник Ю. В. Русская сатира XVIII века / Отв. ред. Г. Н. Моисеева. Институт русской литературы (Пушкинский Дом) АН СССР. — Л.: Наука, Ленингр. отд-ние, 1985. — 364 с. — 5 300 экз.Стенник Ю. В. Русская сатира XVIII века / Отв. ред. Г. Н. Моисеева. Институт русской литературы (Пушкинский Дом) АН СССР — Л.: Наука, Ленингр. отд-ние, 1985. — 364 б. — 5 300 экз.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- САТИРА — Литературное исследование сатиры как жанра
- Новости Сатиры. Серфинг по сатирическим сайтам планеты


text:
- Подробности
- Просмотров: 184
НОВИКОВА Лилиә Барый ҡыҙы (26.10.1946, Канск ҡ.), невролог. Мед. ф. д‑ры (2000), проф. (2002). РФ‑тың (2007) һәм БР‑ҙың (1997) атҡ. табибы. БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1971) 1974 й. тиклем Өфөнөң 5‑се дауаханаһында эшләй. 1977 й. алып БДМУ‑ла (2001 й. башлап өҫтәлмә проф. белем биреү ин‑тының неврология һәм нейрохирургия каф. мөдире), бер үк ваҡытта 2004 й. алып Баш ҡан тамырҙары үҙәге һәм Инсульт кисергән ауырыуҙарҙы реабилитациялау үҙәге (икеһе лә — Өфө) етәксеһе. 2007 й. башлап БР‑ҙың баш неврологы. Фәнни эшмәкәрлеге баш мейеһенең ҡан тамырҙары ауырыуҙары проблемаларына, неврология ауырыуҙарының экологик һәм генетик аспекттарына, нервы ауырыуҙары м‑н сирләгәндәрҙе шифахана‑курорттарҙа дауалауҙы ойоштороуға арналған. Н. ҡатнашлығында бөйөр синдромлы геморрагик биҙгәк ваҡытында неврологик өҙлөгөүҙәрҙе күҙаллау һәм иҫкәртеү, тарҡау склерозды, инсультты һәм талпан энцефалитын диагностикалау, цереброваскуляр ауырыуҙар м‑н сирләгәндәрҙә артериаль гипертензияны дауалау ысулдары эшләнә, мейелә ҡан әйләнешенең киҫкен боҙолоуҙары булған ауырыуҙар өсөн Төбәк ҡан тамырҙары үҙәге һәм Ҡала тергеҙеү мед. һәм реабилитацияһы үҙәге (икеһе лә — Өфө) ойошторола. 350‑нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 6 уйлап табыу авторы. Проф. П.Я.Гапонюк ис. пр. лауреаты (2013). 2‑се дәрәжә “Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн” орд. миҙалы м‑н бүләкләнгән (2016).
Хеҙм.: Геморрагическая лихорадка с почечным синдромом: актуальные проблемы эпидемиологии, патогенеза, диагностики, лечения и профилактики. Уфа, 2006 (авторҙ.); Нейровизуализация в диагностике острого церебрального инсульта: (атлас исследований). Уфа, 2007 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 100(2011)
Ғинуар (һыуығай)
Рубрикалар // 27-12-2011, 10:25
Әллә шайтан, әллә сиған
Конкурстар // 27-12-2011, 10:24
Яңы йыл яҡынлаша башлаһа, уҡрам ҡалҡа башлай, кемгә нимә, тигәндәй. Байрамға ниндәй костюм, битлек әҙерләргә икән, тип ҡайғырам. Был ғәҙәтемә инеп китте, хатта ҡанға «һеңде», эстән шайтан ҡоторта башлай.
Был ғәҙәт биш йыл элек башланды. Хәҙер шуны ташлап булмай. Ҡайҙан уй килгәндер башҡа, тәүҙә дәртләнеп китеп төрөк ҡыҙы булып кейендем. Төрөк кейемдәре тектерҙем, шалтырауыҡтар таҡтым, хатта бейергә төрөк көйө лә табылды. Бер-ике көн көҙгө алдында «танец живота»ны өйрәнеп, киттем клубҡа, сәхнәгә сығып, төрөк көйөнә һелкенә торғас, хәл бөттө, артыҡ шаштырып ебәргәнмен, күрәһең, ике-өс көн тәндең һәр бер күҙәнәге ауыртып йөрөнө. Шулай ҙа ун йылға йәшәреп ҡайттым. Дәрт ҡунды миңә....
Был ғәҙәт биш йыл элек башланды. Хәҙер шуны ташлап булмай. Ҡайҙан уй килгәндер башҡа, тәүҙә дәртләнеп китеп төрөк ҡыҙы булып кейендем. Төрөк кейемдәре тектерҙем, шалтырауыҡтар таҡтым, хатта бейергә төрөк көйө лә табылды. Бер-ике көн көҙгө алдында «танец живота»ны өйрәнеп, киттем клубҡа, сәхнәгә сығып, төрөк көйөнә һелкенә торғас, хәл бөттө, артыҡ шаштырып ебәргәнмен, күрәһең, ике-өс көн тәндең һәр бер күҙәнәге ауыртып йөрөнө. Шулай ҙа ун йылға йәшәреп ҡайттым. Дәрт ҡунды миңә....
Барыһын да белеп яттым
Конкурстар // 27-12-2011, 10:24
Был хәл минең менән бынан бер нисә йыл элек булды. Ғүмеремдә мәңге иҫтә ҡалырлыҡ Яңы йыл ине ул. Әсәйемдең байрамды үҙ әсәләрендә, йәғни өләсәйемдәрҙә ҡаршы алғыһы килеү сәбәпле, ике апайым, атайым менән күрше ауылға ҡарай юл тоттоҡ. Олатайым күтәрмәлә үк ҡаршы алды. Тик өләсәйем генә әсәйемә ҡараш ташлап ҡуйҙы, әллә бик һөйөнмәне инде? Ләкин күп тә үтмәне, барыһы ла йүгереп Яңы йыл табыны әҙерләй башланы. Билмән, төрлө салаттар күптән әҙер. Телевизорҙы ҡабыҙып ҡуйҙылар, унда Яңы йыл концерты бара ине. Тик өләсәйем генә бик һөйләшеп бармай. Был мине тамам аптырауға ҡалдырҙы. Өй эсе бала-саға, килгән ҡунаҡтар менән тулы....
Ысын Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу
Конкурстар // 27-12-2011, 10:23
Был Яңы йыл тыуған яғым Учалы районында, атайым Мөхәммәтов Сәхийәр Сисанбай улы Тирлән урмансылығында урмансы булып эшләгән осорҙа булды.
Ауылыбыҙҙан ун саҡрым ситтә ятҡан кардонда мөғжизәле хәл килеп сыҡты. Беҙ унда йәшәйбеҙ, атайым питомникта ағас үҫтерә ине, беҙ, балалар ҙа, уға ярҙамлашабыҙ, ауыл халҡы ла килеп эшләне. Яңы йылға, атай, шыршы ҡуй, тип күпме ялынһаҡ та, ул шыршы ҡуйманы, эйе, үҙем үҫтерәйем дә, бер көн байрам өсөн ағас ҡырҡмай ни, тип яуапланы. Беҙ илаша башлағас, ярай, шыршыһыҙ булмаҫһығыҙ, тип сығып китте лә, бер ҡосаҡ шыршы ботағы алып инеп, иҙән уртаһында ҡуҡырайып ултырған түңәрәк мейескә терәп сыҡты. Бына һеҙгә шыршы, биҙәгеҙ, тине. Беҙ ҡағыҙҙан уйынсыҡтар, сылбырҙар эшләп, биҙәп сыҡҡас, матур ғына «елка» булды. Атайым Тирләндән битлектәр алып ҡайтҡайны....
Ауылыбыҙҙан ун саҡрым ситтә ятҡан кардонда мөғжизәле хәл килеп сыҡты. Беҙ унда йәшәйбеҙ, атайым питомникта ағас үҫтерә ине, беҙ, балалар ҙа, уға ярҙамлашабыҙ, ауыл халҡы ла килеп эшләне. Яңы йылға, атай, шыршы ҡуй, тип күпме ялынһаҡ та, ул шыршы ҡуйманы, эйе, үҙем үҫтерәйем дә, бер көн байрам өсөн ағас ҡырҡмай ни, тип яуапланы. Беҙ илаша башлағас, ярай, шыршыһыҙ булмаҫһығыҙ, тип сығып китте лә, бер ҡосаҡ шыршы ботағы алып инеп, иҙән уртаһында ҡуҡырайып ултырған түңәрәк мейескә терәп сыҡты. Бына һеҙгә шыршы, биҙәгеҙ, тине. Беҙ ҡағыҙҙан уйынсыҡтар, сылбырҙар эшләп, биҙәп сыҡҡас, матур ғына «елка» булды. Атайым Тирләндән битлектәр алып ҡайтҡайны....
«…Өммикамалдың көнөн күрерһең»
Конкурстар // 27-12-2011, 10:22
1980 йылды ҡаршыларға йыйынабыҙ. Йөрәгебеҙ тулы шатлыҡ, ихласлап әҙерләнәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта тулҡынланабыҙ ҙа. Яңы балалыҡтан сыҡҡан йәштәрҙең тәүге үҙ аллы үткәргән Яңы йыл кисәһе ине. Байрам үтәсәк өй ҙә тиҙ табылды, билмән дә әҙерләнде.
Кисә генә мәктәпте тамамлаған үҫмерҙәр: берәүҙәребеҙ – педагогия, икенселәребеҙ – медицина училищеһы студенттары, ҡайһыларыбыҙ урта мәктәпте тамамлап, ауылыбыҙҙа эш башлағанбыҙ....
Кисә генә мәктәпте тамамлаған үҫмерҙәр: берәүҙәребеҙ – педагогия, икенселәребеҙ – медицина училищеһы студенттары, ҡайһыларыбыҙ урта мәктәпте тамамлап, ауылыбыҙҙа эш башлағанбыҙ....
Мәскәү, Стәрлелә байрамды ҡаршылау
Конкурстар // 27-12-2011, 10:21
Был хәл 1981 йылда – 13 ғинуарҙа булды. Беҙ – мин, Марат, туғаным Рафаэль, Надя киленем һәм уларҙың алты айлыҡ улы Роман – Мәскәүгә барырға сыҡтыҡ.
Улар Яҡутстанда йәшәй, беҙ Марат менән уларҙы оҙатырға тейеш инек. Өфөлә ағайҙар бар, унда ҡунып, иҫке Яңы йылды ҡаршыланыҡ, унан майҙанға сығып, тау шыуҙыҡ. Иртән Мәскәүгә самолет менән осорға кәрәк ине. Беҙ 5 минутҡа ғына самолетҡа һуңланыҡ. Бер тәүлек ултырҙыҡ аэропортта, икенсе көндө остоҡ. Билет булмау сәбәпле, Рафаэлдәр беҙҙән өс сәғәт элек осто. Уларҙы оҙата алманыҡ. Мәскәүҙә ауылдан барған һеңлебеҙ бар ине, уны табып, бер аҙна торҙоҡ. Бөтә нәмәне күреп ҡайттыҡ. Ике мең һум аҡса менән барғайныҡ, алмаған әйбер ҡалманы, хатта аҡсабыҙ артып ҡалды. Иҫке аҡса бәрәкәтле булған. 35 градуслыҡ һыуыҡта өс сәғәт сират тороп, Мавзолейҙа Ленин бабайҙы күрҙек. Шундай саҡтар бар ине....
Улар Яҡутстанда йәшәй, беҙ Марат менән уларҙы оҙатырға тейеш инек. Өфөлә ағайҙар бар, унда ҡунып, иҫке Яңы йылды ҡаршыланыҡ, унан майҙанға сығып, тау шыуҙыҡ. Иртән Мәскәүгә самолет менән осорға кәрәк ине. Беҙ 5 минутҡа ғына самолетҡа һуңланыҡ. Бер тәүлек ултырҙыҡ аэропортта, икенсе көндө остоҡ. Билет булмау сәбәпле, Рафаэлдәр беҙҙән өс сәғәт элек осто. Уларҙы оҙата алманыҡ. Мәскәүҙә ауылдан барған һеңлебеҙ бар ине, уны табып, бер аҙна торҙоҡ. Бөтә нәмәне күреп ҡайттыҡ. Ике мең һум аҡса менән барғайныҡ, алмаған әйбер ҡалманы, хатта аҡсабыҙ артып ҡалды. Иҫке аҡса бәрәкәтле булған. 35 градуслыҡ һыуыҡта өс сәғәт сират тороп, Мавзолейҙа Ленин бабайҙы күрҙек. Шундай саҡтар бар ине....
Яңы йылды – күтәренке кәйеф менән
Новости / Спорт // 27-12-2011, 10:20
«Салауат Юлаев» командаһы үтеп барған йыл аҙағында көйәрмәндәргә шатлыҡ артынан шатлыҡ бүләк итмәксе, буғай. Быға тиклем уҙған ике осрашыуҙы алғанда, улар ошондай тәьҫорат ҡалдыра. Көнсығыш конференцияһының аҫҡы рәтендә килгән Новокузнецкиҙың «Металлург»ына буллит серияһында отолоп, уларға ике мәрәй бүләк иткәс, сираттағы уйында «Себер» ҡапҡаһына ете шайба сойорғотто. Бигерәк тә был уңышҡа билдәле һөжүмсе Александр Радулов тос өлөш индерҙе. Ул ике тапҡыр гол индереп, береһендә булышлыҡ итте....
Урыҫ Ҡыш бабайы
Конкурстар // 27-12-2011, 10:20
Совет осоро, йәш саҡ, тормош иптәшем Морат, өс ҡыҙым – Фәйрүзә, Фәрзәнә, Мәҙинә менән Яңы йылды ҡаршыларға әҙерләнәбеҙ. Ҡарағайҙы ултыртып, уйынсыҡтар менән биҙәнек тә, аш-һыу әҙерләй башланыҡ. Башҡорттоң төп ашы − бишбармаҡ, бәлеш, йыуаса. Магнитогорскиҙан емеш-еләк алып ҡайттыҡ, өйҙө лә матур итеп ҡағыҙҙан сылбырҙар эшләп биҙәнек. Ҡыҙҙарыма, хәҙер Ҡыш бабай һеҙгә бүләк алып килә, тинем. Яңы йылды ҡаршыларға 5 минут ҡалғас, ишек шаҡыйҙар. Ишекте асып ебәрһәм, ысынлап та, Ҡыш бабай тора. Ә ҡыҙҙарым, ҡыуанып, эй, әсәй, Ҡыш бабай иң тәүҙә беҙгә килде, тине....
Күңел ҡайҙа булһа ла, Еребеҙҙе онотмайыҡ
Рубрикалар // 27-12-2011, 10:19
Быйыл Рәсәйҙә Космонавтика йылы. Уҙған ғүмер аҡҡан һыу ише инде, беренсе космонавт Юрий Алексеевич Гагариндың йыһанға осоуына 50 йыл да булып киткән икән дә баһа. Әләйгәс, ағымдағы йылды ошо бөйөк датаға бағышламай хәлебеҙ юҡ. Тик әтнәкә шунда, күп нәмәне заманға яраҡлаштырып ебәргәнбеҙ, ысынбарлыҡты − фараздан, тарихты хәҙерге йәшәйештән айырырмын тимә. Һүҙемде сағыштырыуға ҡороп, ситләтеберәк башламаҡсымын. Ят тарафтарҙа йөрөгәнемдә, тыуған республикамды, үҙемде танытырға теләп, Салауат Юлаев тураһында һүҙ башлағайным, шунда уҡ элеп тә алдылар: “Һеҙҙең хаҡта белмәгән ҡайҙа, бынамын тигән хоккей клубы бит ул “Салауат Юлаев”! – тип ебәрҙе әңгәмәселәрем....
«Артҡа сигенеү юҡ», –
Рубрикалар // 27-12-2011, 10:17
ти Баймаҡ ҡыҙы Ләйсән Солтанғолова
СССР ваҡыты. Студент юғары уҡыу йортон тамамлай. Имтихан комиссияһы рәйесе уның ҡулын ҡыҫа:
– Бына һиңә диплом. Бына эшкә йүнәлтмә. Ә был − кәләшең. Мә, яңы фатирҙың асҡысын тот. Бына «пятилетка» планы. Алға!..
Хәҙерге заман. Студент юғары уҡыу йортон тамамлай. Декан:
– Бына һиңә диплом. Алға!.....
СССР ваҡыты. Студент юғары уҡыу йортон тамамлай. Имтихан комиссияһы рәйесе уның ҡулын ҡыҫа:
– Бына һиңә диплом. Бына эшкә йүнәлтмә. Ә был − кәләшең. Мә, яңы фатирҙың асҡысын тот. Бына «пятилетка» планы. Алға!..
Хәҙерге заман. Студент юғары уҡыу йортон тамамлай. Декан:
– Бына һиңә диплом. Алға!.....


text:
Физкультурниктар көнөнә ҙур бүләк
Физкультурниктар көнөнә ҙур бүләк
Башҡортостан рапирасылары Рио де Жанейро ҡалаһында үткән йәйге Олимпия уйындарында Рәсәй йыйылма командаһы иҫәбенә алтын миҙалдар килтерҙе. Артур Әхмәтхужин, Тимур Сафин һәм Алексей Черемисинов финалда Франция йыйылма командаһына ҡаршы алышты.Иҫәп яҡташтарыбыҙ файҙаһына 45-кә 41. Рапирасыларҙың 1996 йылдан бирле Олимпиадала алтын миҙал алғаны юҡ ине. был еңеүҙәре менән Башҡортостан спортсылары тарих яҙҙы. Олимпиаданың тәүге көндәрендә Тимур Сафин иһә шәхси беренселектә лә бронза миҙал алыуға өлгәште.
Дөйөм иҫәп буйынса Рәсәй йыйылма командаһы 5 алтын, 8 көмөш һәм 9 бронза миҙал менән Олимпия уйындарында етенсе урында килә.


text:
Хәрби хеҙмәткә көҙгө саҡырылыш дауам итә
Хәрби хеҙмәткә көҙгө саҡырылыш дауам итә
1 октябрҙән 31 декабргә тиклем 18 йәштән 27 йәшкә тиклемге граждандар хәрби хеҙмәткә алына. Ҡораллы көстәргә ил буйынса 152 мең кеше саҡырыла. Башҡортостан был мөһим кампанияны һәр саҡ уңышлы атҡарып сыға.Республика хәрби комиссариатының Шаран Һәм Баҡалы райондары буйынса бүлегендә йәше еткәндәр комиссия үтә башланы. Төбәктән әрме сафына 80 егет ебәрелә. Сәләмәтлеге һәм башҡа сәбәптәр буйынса яраҡһыҙҙарға киләһе саҡырылышҡа тиклем һаулыҡтарын нығытырға ҡушылды. Быйыл 4 июлдән «Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт» хаҡындағы федераль законға үҙгәрештәр индерелде. Ҡануниәткә ярашлы, әрме хеҙмәтенән кисектереү юғары уҡыу йорттарын тамамлап милли гвардия составына ингән һәм махсус званиеһы булған граждандарға бирелә.


text:
Республика журналистары дини экстремизмаға ҡаршы
Республика журналистары дини экстремизмаға ҡаршы
Бөгөн Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында ҡәләм һәм һүҙ оҫталары төбәктәге, донъялағы дини хәлгә бәйле дискуссия майҙансығына йыйылды. Сараны юғары уҡыу йортоноң «Мосолман мәғарифын үҫтереү» ведомство-ара үҙәге ойошторҙо.Интернет донъяһы, ысынлап та, киң. Ниндәй генә һорау яҙма - яуап табырға була. Әммә барыһы ла дөрөҫлөккә тап киләме?! Тәү сиратта, журналистар дини темаларҙы яҡтырҡанда - белгестәр, дин әһелдәре менән кәңәшләшеп эшләргә тейеш. Был йәһәттән Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының «Мосолман мәғарифын үҫтереү» ведомство-ара үҙәге белгестәре онлайн форматта ярҙамға килә. Махсус булдырылған сайтта Ҡөръән уҡыу, дини хәүефһеҙлек һәм башҡа мәсьәләләргә ҡағылышлы һорауҙар бирергә мөмкин. Был эшкә юристар ҙа йәлеп ителгән.
Үҙәк белгестәре ислам ғилемен үҫтереү, төрлө ят ағымдарҙы иҫкәртеү буйынса аңлатыу эшен дә алып бара. Сираттағы дискуссия майҙансығында республика, район-ҡала гәзит-журналдары хеҙмәткәрҙәре йыйылды. Сығыш яһаусылар, матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәрҙәрен материалдар әҙерләгәндә объектив булырға һәм дәлилдәргә таянып ҡына эшләргә саҡырҙы.
Журналистар бындай дини тематикаға бәйле осрашыуҙарҙы Өфөлә генә түгел, район-ҡалаларҙа ла ойоштороу яҡлы. «Мосолман мәғарифы үҙәге» белгестәре иһә сайт аша барлыҡ республика халҡының һорауҙарына яуап бирергә әҙер. Иң мөһиме, бөгөндән үк был башланғыс хуплау тапты,-ти улар. Бигерәк тә йәштәр араһында.


text:
1899 йыл
1899 (бер мең һигеҙ йөҙ туҡһан туғыҙынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1899 йылы, 2 мең йыллыҡтың 899 йылы, XIX быуаттың 99 йылы, XIX быуаттың 10 ун йыллығының 9 йылы, 1890 йылдарҙың 10 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 27 август — Шайморатов Миңлеғәле Минһажетдин улы, генерал-майор, Башҡортостандың халыҡ геройы, граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһарманы, атаҡлы 112-се (һуңынан 16-сы Чернигов гвардия) Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры.


text:
Күсемов Рәшит Йәмғетдин улы
Рәшит Йәмғетдин улы Күсемов (1946 йылдың 8 октябре) — математик, техник фәндәр докторы, профессор, Рәсәй Федерацияһы юғары мәктәбенең атҡаҙанған хеҙмәткәре (1998), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1995), Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының почетлы газ сәнәғәте хеҙмәткәре (2003), Төмән өлкәһенең почётлы нефтсеһе (2008), XVIII быуаттың 1704—1711 йылдарҙағы башҡорт яуы етәкселәренең береһе Күсем Түләкәевтың, Тамъян ҡәбиләһе бейе, башҡорт кенәзе һәм тарханы Шағәле Шаҡмандың вариҫы.
Р. Й. Күсемов Башҡорт АССР-ы Баҡалы районы Яңы Ҡатай ауылында тыуған.
1969 йылда Дүшәмбелә Тажик университетын тамамлағандан һуң Өфө нефть институтында эшләй. 1988 йылдан алып Төмән нефть-газ университетында: нефть-газ сығарыу процестарының моделен әҙерләү һәм уларға идара итеү кафедраһы мөдире, бер үк ваҡытта 2002—2007 йылдарҙа уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса проректор. 2012 йылдан башлап «ЛУКОЙЛ-инжиниринг» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә (Мәскәү) ғилми-проект комплексының төп эксперты.
Фәнни эшмәкәрлеге нефть-газ тармағындағы технологик процестарҙың моделен әҙерләүгә һәм уларға идара итеүгә арналған. Рәшит Күсемов тарафынан нефть һәм газ скважиналарын төҙөү, уларҙың фондын һөҙөмтәле файҙаланыу технологиялары, ҡатламды гидравлик юл менән айырыу технологияһының, нефть-газ ятҡылыҡтарын эшкәртеүҙең һөҙөмтәлелеген моделләүҙе программа-мәғлүмәт йәһәтенән тәьмин итеү уйлап табыла. Тикшеренеү һөҙөмтәләре Башҡортостан Республикаһы һәм Көнбайыш Себер предприятиеларында индерелгән. 450-нән ашыу ғилми хеҙмәт авторы, В. И. Муравленко исемендәге премия лауреаты (1997).
Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Применение численных методов к решению задач нефтепромысловой механики. Тюмень, 2004 г. (авторҙаш).
- Анализ и моделирование эффективности эксплуатации скважин, осложненных парафиносолеотложениями. М., 2005 г. (авторҙаш).
- Программно-информационное обеспечение расчетов показателей разработки нефтегазовых месторождений с горизонтальными скважинами. Тюмень, 2011 г.(авторҙаш).


text:
- Подробности
- Просмотров: 509
ГИДРОГЕОЛОГИК РАЙОНЛАШТЫРЫУ, ер аҫты һыуҙарының таралыу, ятыу һәм барлыҡҡа килеү шарттарының мөһим айырмалыҡтары б‑са ер ҡабығында бүленгән участкалар. Г.р. ваҡытында ҙур геол. структураларҙағы гравитацион ер аҫты һыуҙары ятыуының һәм төп гидрографик селтәргә ҡойған баҫымһыҙ, ярымбаҫымлы һыуҙар ағышының үҙенсәлектәре иҫәпкә алына. Геол. структураларҙың сиктәрендә гидродинамик ҡаттарға бүленә: өҫтәгеһе — торошо хәҙ. физик-геогр. шарттар м‑н билдәләнгән баҫымһыҙ‑ярымбаҫымлы зона, аҫтағыһы — был шарттар тәьҫир итмәгән баҫымлы һыу зонаһы. Г.р. төп берәмектәре — төбәк (басс. системаһы), провинция (беренсе тәртиптәге басс.), провинция эргәһендә (икенсе тәртиптәге басс.), өлкә (өсөнсө тәртиптәге йәки төбәк ҡойоу басс.). РФ‑тың Г.р. б‑са (Р.Ф.Абдрахманов, В.Г.Попов, Н.Н.Толстунова) БР терр-яһы 3 провинцияға ҡарай: Көнсығыш Европа ҡатлам (ҡабыҡ-блок һәм блок‑ҡатлам) һыуҙарҙың басс. системаһының Көнсығыш Рәсәй ҡатмарлы бассейны, Урал алды ҡатмарлы бассейны, Таймыр-Урал ҡабыҡ (юлаҡ‑блок, ҡатлам-блок һәм ҡатлам) һыуҙары басс. системаһының Оло Урал ҡатмарлы бассейны. (Ҡара: карта).
Әҙәб.: Методические основы гидрогеологического районирования территории СССР. М., 1990.
В.Ф.Ткачёв
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Ҡырмыҫҡалы районында халҡыбыҙҙың рухи донъяһын сағылдырған һабантуй байрамы үтте
Ҡырмыҫҡалы районында халҡыбыҙҙың рухи донъяһын сағылдырған һабантуй байрамы үтте
Тантана урындағы үҙешмәкәр коллективтарҙың театрлаштырылған тамашаһынан башланды. Төбәк эшсәндәре һабан байрамын күтәренке кәйеф менән ҡаршы алды. Сөнки улар яҙғы баҫыу эштәрен сифатлы атҡарып сыҡты. Сәхнәлә сығыш яһаусылар билдәләүенсә, райондың ауыл хужалығы предприятиелары «Агросәнәғәт комплексын» үҫтереү милли проектында уңышлы ҡатнаша.Уларҙың иң алдынғылары лайыҡлы наградаларға лайыҡ булды. Шулай уҡ был көндө бер нисә йәш ғаиләгә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн сертификаттар тапшырылды. Һабантуйға йыйылған халыҡ ат сабышын, көрәш һәм башҡа бәйгеләрҙе ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәтте. Айырыуса мотоцикл уҙыштары бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Сөнки ярышта бер нисә тапҡыр донъя чемпиондары, йәғни, Дмитрий Буланкин кеүек билдәле спортсылар сығыш яһаны.


text:
Өс аҙналыҡ тәнәфестән һуң Рәсәй Премьер-лигаһының 10-сы тур уйындары үтте
Өс аҙналыҡ тәнәфестән һуң Рәсәй Премьер-лигаһының 10-сы тур уйындары үтте
«Өфө» клубы үҙ майҙанында Мәскәүҙең «Торпедо» командаһы менән осрашты.Ике яҡ та быйылғы миҙгелә генә илдең иң көслө лигаһында сығыш яһай башланы. Әгәр ҙә яҡташтарыбыҙ сағыштырмаса яҡшы уйын күрһәтһә, дәғүәселәр бөтөнләй артта һөйрәлеүселәр араһында килә. Шуға ҡарамаҫтан, бөгөн Игорь Колыванов дружинаһы өс мәрәй яулай алманы. Иҫәпте Өфө футболсыһы Харис Ханджич асһа ла, ҡунаҡтар уйындың һуңғы минуттарында яуап тубы индерә алды. Һөҙөмтәлә осрашыу 1:1 иҫәбе менән тамамланды. Киләһе турҙа Башҡортостан командаһы Мәскәүҙең ЦСКА клубын ҡабул итергә тейеш. Әммә 26 октябрҙә үтәсәк уйын билдәле сәбәптәр менән Пермь ҡалаһында уҙасаҡ.


text:
Өфөлә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы республика Башлығына тәҡдимдәр менән сығыш яһай
ӨФӨ, 2017 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы республика Башлығына 2018 йылға йәмәғәтселек тәҡдимдәре менән сығыш яһай. Өфөлә министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, депутаттар корпусы ҡатнашлығында Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк конференцияһы бара.
Форум алдынан түңәрәк өҫтәлдәр уҙҙы, унда республика халҡы өсөн әһәмиәтле мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса аныҡ тәҡдимдәр яңғыраны.
Конференцияла ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, Башҡортостан Башлығы дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының ҡеүәтле йәмәғәтселек хәрәкәте булыуын һәм үҙенең сафына байтаҡ мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн битараф булмаған кешеләрҙе туплауын билдәләне.
Республика Башлығы «иҡтисади бейеклектәрҙә осоу һәм глобаль стратегик бурыстар тураһында фекер йөрөтөү түгел, ә кеше эргәһендә эшләү мөһим» тип иҫәпләй. Уның фекеренсә, халыҡтың көнкүрешен, йорттарҙың, юлдарҙың торошон, дауаханаларҙа туҡланыуҙың, шәфҡәтлелек күрһәтеүҙең нисек ойошторолғанлығын ҡарау мөһим. Бындай эш — ябай кеше менән иң төп эш ул.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, ошо йылдарҙа Халыҡ фронты байтаҡ эш башҡарҙы, ҡайһы берҙә бында ҡыҙыу фекер алышыуҙар була. Тәҡдимдәр Хөкүмәткә, муниципалитеттарға йөкләмәләргә әүерелә.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы рәйестәше, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы депутаты Эльвира Айытҡолова һүҙҙәренсә, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының эшләү осоронда республикала кешеләр үҙҙәренә яуаплылыҡ алырға өйрәнде һәм төбәк тормошон яҡшы яҡҡа үҙгәртеү өсөн әүҙем ҡатнашырға теләй.
Парламентарий әйтеүенсә, һуңғы 10 айҙа ғына Башҡортостанда йәшәүселәр ҡатнашлығында 110 акция, 54 рейд уҙғарылған. Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты ауыр тормош хәлендә ҡалған кешеләрҙе ҙә яҡлай. Мәҫәлән, косметика салондарында граждандарҙың финанс хоҡуҡтарын яҡлау, Нөгөш һыу һаҡлағысында һәүәҫкәр балыҡсылыҡты тыйыу тураһында мәсьәлә урынынан ҡуҙғалды, муниципаль каналдарҙы 22-се төймәлә нығытыу буйынса бик мөһим эш башланды.


text:
- Подробности
- Просмотров: 130
СЕЛТӘРЛЕУРТАТАШ, төбәк, тәбиғәт ҡомартҡыһы (1985). Ишембай р‑ны Маҡар а. көнсығыш ситендә Һикәҙе й. (Егән й. ҡушылдығы) уң ярында, Ишембай заказнигы терр‑яһында урынлашҡан. Майҙаны 5,2 га. Һикәҙе й. текә ташлы төп ярындағы майҙансыҡтан (йылға кимәленән сағыштырмаса бейеклеге яҡынса 40 м) тора. Ландшафы һоро тау‑урман һәм кәҫле көлһыу тупраҡтағы урман эргәһе болондары ҡатыш дала үләнле киң япраҡлы урмандарҙан (һалпыш ҡайын) ғибәрәт. Санталъяпраҡ әрем, төньяҡ шиверекия үләне, ябай ҡаҙаяҡ үҫә. Битләү итәгендә Аллағыуат карст сығанағы урынлашҡан.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. А.Н.Күсеев


text:
Газета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Һәр шаяртыу премьера кеүек
Һәр шаяртыу премьера кеүек
Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы өсөнсө миҙгелен уңышлы асып ебәрҙе.
Миҙгелде асыу фестивале “Сәхәрҙә сыҡтыҡ сәфәргә” тигән үҙәнсәлекле темаға арналды. Республиканың төрлө төбәктәренән бөтәһе ун команда йыйылды. Элекке йылдарҙа ҡатнашҡан “Еңмештәр” (СиБДУ), “Кәкре сүкеш” (Өфө), “Хыялыйҙар” (БДПУ) һәм “Централ” (Өфө) командаларынан тыш, ҡалғандарҙың барыһы ла был сәхнәгә тәүге тапҡыр сыҡты.
Фестивалдең форматы буйынса һәр команда сәхнәгә бер тапҡыр ғына сыға, тамашасының күңелен яулау өсөн уларҙың һәр ҡайһыһына яҡынса алты минут ваҡыт бирелә. Ойоштороусылар белдереүенсә, командаларҙың сығыштарын алдан уҡ тыңлаған мөхәррирҙәр, уңышлы мәҙәктәрҙең күләменә ҡарап, ҡайһы бер командаларҙың ваҡытын кәметә йәки оҙайта ала.
Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы уйындарын халыҡ яратып көтөп ала. Зал шығырым тулы, хатта балкондар ҙа буш ҡалмай. Быйыл яңы командалар өҫтәлгәс, уйындың кимәле лә түбәнерәк булыр тип көткәйнем. Һөйөнөскә күрә, шаяндар һәм тапҡырҙар киреһен иҫбатланы. Яңы командаларҙан Учалы районынан “РайКом” командаһы ҡыҙыҡлы сығышы, үҙенсәлекле совет стиле менән иҫтә ҡалды. Улар хаҡлы рәүештә “Фестиваль асышы” номинацияһында билдәләнде.
– “РайКом” район командаһы тигәнде аңлата. Беҙҙең командабыҙ Өфөлә белем алыусы Учалы районы студенттарынан төҙөлдө. Әлегә пионер ғына булып сыҡһаҡ та, артабан комсомол дәрәжәһенә етербеҙ тип ышанам, – тип йылмая учалыларҙың капитаны Айнур Шаһбалов. – Сығыштарҙы әҙерләргә ихлас ярҙам иткән элекке КВН-сы Әлмир Мөхәмәтйәровҡа, Милли йәштәр театры артисы Илнур Лоҡмановҡа ҙур рәхмәт! Артабан Учалы районы хакимиәте етәкселеге лә беҙҙең командаға иғтибарын йүнәлтер, тигән өмөттәбеҙ.
Уҙған йылда миҙгелде икенсе урын менән генә тамамлаған “Еңмештәр” командаһы уйынынан да тамашасылар ҡәнәғәт ҡалды. “Дәрүиштәр” командаһының сәйәси темаға арналған төрттөрөүҙәре иғтибарҙы йәлеп итте.
Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы рәйесе Урал Кәримов, “Бүреләр” төркөмө солисы Илшат Абдуллин, тележурналист Ләйсән Мәжитова, йырсы Рөстәм Ғиззәтуллин менән бер рәттән, быйыл жюри составында былтырғы миҙгел еңеүсеһе – “Бытбылдыҡ” (Ейәнсура районы) командаһы капитаны Марсель Мөхәмәтйәнов та бар. Ул шулай уҡ командаларҙы фестивалгә тиклем иләктән үткәреүсе мөхәррирҙәрҙең береһе лә.
– КВН-ды гел сәхнә артынан ғына өҙөк-йыртыҡ ҡарарға күнеккәнмен. Был юлы тулыһынса, бер ҡайҙа ла ашыҡмай, рәхәтләнеп ҡараным. Шулай ҙа үҙемдең күңелем һаман сәхнә артында ине. Сығыш яһаған командаларға ҡарап, эстән генә көнләштем хатта. Баһалау ҙа миңә ҡыйыныраҡ, ни тиһәң дә, сығыш яһаусылар араһында элекке йылдарҙа минең менән бергә сәхнәлә йөрөгән кешеләр бар, уларҙың күбеһе менән дуҫтарса мөнәсәбәттәмен. Шуға ҡарамаҫтан, ғәҙел булырға тырыштым. Беренсе сиратта командаларҙың шаяртыуына тамашасының реакцияһын күҙәттем. Иң яҡшы жюри – тамашасы үҙе ул. Мөхәррир булараҡ, командаларҙы сығышҡа әҙерләү эшендә әүҙем ҡатнашырға тура килде, уларҙың көслө һәм йомшаҡ яҡтарын яҡшы беләм. Был да миңә объектив баһа бирергә ярҙам иткәндер тип иҫәпләйем. Ҡайһы бер командалар тапалған шаяртыуҙарҙы, анекдоттарҙы файҙаланды. Әлбиттә, бындай командаларҙың да баһаһы төштө. КВН-да һәр шаяртыу премьера булырға тейеш, ул бер ваҡытта ла ҡабатланмай. Беҙгә, мөхәррирҙәргә, миҙгел барышында яңы командалар менән әле оҙаҡ ҡына тир түгергә тура киләсәк, – ти Марсель.
Шулай итеп, Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһының миҙгел асыу фестивалендә Башҡорт дәүләт университетының Сибай филиалынан “Еңмештәр” командаһы еңеп сыҡты. Уларға фестивалдең кубогы тапшырылды. Икенсе урында – Өфө ҡалаһынан “Кәкре сүкеш” һәм “Централ” командалары, өсөнсөлә – “Дәрүиштәр” (Өфө) һәм “Хыялыйҙар” (БДПУ). Иң яҡшы ир-ат роле өсөн “Еңмештәр” командаһынан Илнур Абдулғафаров, иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн Гүзәл Абайдуллина (“Хыялыйҙар”) бүләкләнде. “Иң яҡшы миниатюра” номинацияһында “Дәрүиштәр” һәм “Ҡорот” командалары билдәләнде.
– Командабыҙға Башҡорт дәүләт университеты Сибай филиалының технология факультетында төрлө курстарҙа белем алыусы егеттәр йыйылған. Уңышҡа ирешеүебеҙ өсөн, беренсе сиратта, вуз етәкселегенә бурыслыбыҙ. Репетицияларҙы балет залында үткәрергә рөхсәт иттеләр, башҡа ярҙамдан да баш тартмайҙар. Сығыштарыбыҙҙың күңелле, музыкаль булыуы уңайлы шарттарҙа, көҙгө алдында шөғөлләнә алыуыбыҙға бәйле. Тамашасы яратып ҡабул иткән бейеүҙәрҙе лә ошонда өйрәндек. Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы уйындарында ғына түгел, Сибай ҡалаһында, университетта үткән ярыштарҙа ҡатнашабыҙ, рус телендә лә шаяртабыҙ. Быйыл, мәҫәлән, факультеттар араһында үткәрелгән ярышта кубок яуланыҡ, октябрь башында Сибай ҡалаһы буйынса үткән КВН-да еңдек. Әле, Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы миҙгеленән тыш, русса республика КВН конкурсына әҙерләнәбеҙ, – ти Илнур Абдулғафаров.
Даими жюри ағзаларының береһе, йырсы Рөстәм Ғиззәтуллин “Еңмештәр” командаһына 23 октябрҙә Сибай ҡалаһында үтәсәк концертына билеттар бүләк итте.
– Яңы командаларҙан “РайКом” командаһына өмөтөм ҙур. Шаяртыуҙарында йомшағыраҡ урындар булһа ла, сығышҡа образдарына тура килгән форма кейеп, ҙур энтузиазм менән әҙерләнеүҙәренә – афарин. “Ҡорот” командаһының шаяртыуҙары иҫемдә ҡалды. Үкенескә күрә, быйыл командалар һаны әҙәйгән. Яңы сыҡҡандар һаман да Юниорҙар лигаһы кимәлендә шаярта, – тине ул, тәьҫораттары менән бүлешеп.
Һүҙҙе оҙонға һуҙмай, фестиваль буйынса тағы шуны әйтеп үтке килә. Кире яҡтарҙы алғанда, сәхнәлә “зәңгәрҙәр”ҙе күрһәтеүсе командаларҙың күбәйеүен билдәләмәйенсә булмай. Был, әлбиттә, насар ҙа түгел, әммә ҡыҙыҡ образ да тип атап булмай. Яңы килгән командаларҙа әҙәпһеҙ шаяртыуҙар осрай. Ыңғай яҡтарҙан КВН-ға йылдан-йыл өр-яңы командаларҙың килеүе күңелде күтәрә. Тимәк, миҙгелдең нисек үтерен алдан фаразлауы ла ҡыйын буласаҡ. Яңы миҙгелдең уңдырышлы, илһамлы, бәрәкәтле булыуын теләйбеҙ һәм яҡшы кәйеф, телдән-телгә таралыр мәрәкәләр көтәбеҙ.
Миңзәлә АСҠАРОВА.
Юлай КӘРИМОВ фотолары.
Миҙгелде асыу фестивале “Сәхәрҙә сыҡтыҡ сәфәргә” тигән үҙәнсәлекле темаға арналды. Республиканың төрлө төбәктәренән бөтәһе ун команда йыйылды. Элекке йылдарҙа ҡатнашҡан “Еңмештәр” (СиБДУ), “Кәкре сүкеш” (Өфө), “Хыялыйҙар” (БДПУ) һәм “Централ” (Өфө) командаларынан тыш, ҡалғандарҙың барыһы ла был сәхнәгә тәүге тапҡыр сыҡты.
Фестивалдең форматы буйынса һәр команда сәхнәгә бер тапҡыр ғына сыға, тамашасының күңелен яулау өсөн уларҙың һәр ҡайһыһына яҡынса алты минут ваҡыт бирелә. Ойоштороусылар белдереүенсә, командаларҙың сығыштарын алдан уҡ тыңлаған мөхәррирҙәр, уңышлы мәҙәктәрҙең күләменә ҡарап, ҡайһы бер командаларҙың ваҡытын кәметә йәки оҙайта ала.
Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы уйындарын халыҡ яратып көтөп ала. Зал шығырым тулы, хатта балкондар ҙа буш ҡалмай. Быйыл яңы командалар өҫтәлгәс, уйындың кимәле лә түбәнерәк булыр тип көткәйнем. Һөйөнөскә күрә, шаяндар һәм тапҡырҙар киреһен иҫбатланы. Яңы командаларҙан Учалы районынан “РайКом” командаһы ҡыҙыҡлы сығышы, үҙенсәлекле совет стиле менән иҫтә ҡалды. Улар хаҡлы рәүештә “Фестиваль асышы” номинацияһында билдәләнде.
– “РайКом” район командаһы тигәнде аңлата. Беҙҙең командабыҙ Өфөлә белем алыусы Учалы районы студенттарынан төҙөлдө. Әлегә пионер ғына булып сыҡһаҡ та, артабан комсомол дәрәжәһенә етербеҙ тип ышанам, – тип йылмая учалыларҙың капитаны Айнур Шаһбалов. – Сығыштарҙы әҙерләргә ихлас ярҙам иткән элекке КВН-сы Әлмир Мөхәмәтйәровҡа, Милли йәштәр театры артисы Илнур Лоҡмановҡа ҙур рәхмәт! Артабан Учалы районы хакимиәте етәкселеге лә беҙҙең командаға иғтибарын йүнәлтер, тигән өмөттәбеҙ.
Уҙған йылда миҙгелде икенсе урын менән генә тамамлаған “Еңмештәр” командаһы уйынынан да тамашасылар ҡәнәғәт ҡалды. “Дәрүиштәр” командаһының сәйәси темаға арналған төрттөрөүҙәре иғтибарҙы йәлеп итте.
Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы рәйесе Урал Кәримов, “Бүреләр” төркөмө солисы Илшат Абдуллин, тележурналист Ләйсән Мәжитова, йырсы Рөстәм Ғиззәтуллин менән бер рәттән, быйыл жюри составында былтырғы миҙгел еңеүсеһе – “Бытбылдыҡ” (Ейәнсура районы) командаһы капитаны Марсель Мөхәмәтйәнов та бар. Ул шулай уҡ командаларҙы фестивалгә тиклем иләктән үткәреүсе мөхәррирҙәрҙең береһе лә.
– КВН-ды гел сәхнә артынан ғына өҙөк-йыртыҡ ҡарарға күнеккәнмен. Был юлы тулыһынса, бер ҡайҙа ла ашыҡмай, рәхәтләнеп ҡараным. Шулай ҙа үҙемдең күңелем һаман сәхнә артында ине. Сығыш яһаған командаларға ҡарап, эстән генә көнләштем хатта. Баһалау ҙа миңә ҡыйыныраҡ, ни тиһәң дә, сығыш яһаусылар араһында элекке йылдарҙа минең менән бергә сәхнәлә йөрөгән кешеләр бар, уларҙың күбеһе менән дуҫтарса мөнәсәбәттәмен. Шуға ҡарамаҫтан, ғәҙел булырға тырыштым. Беренсе сиратта командаларҙың шаяртыуына тамашасының реакцияһын күҙәттем. Иң яҡшы жюри – тамашасы үҙе ул. Мөхәррир булараҡ, командаларҙы сығышҡа әҙерләү эшендә әүҙем ҡатнашырға тура килде, уларҙың көслө һәм йомшаҡ яҡтарын яҡшы беләм. Был да миңә объектив баһа бирергә ярҙам иткәндер тип иҫәпләйем. Ҡайһы бер командалар тапалған шаяртыуҙарҙы, анекдоттарҙы файҙаланды. Әлбиттә, бындай командаларҙың да баһаһы төштө. КВН-да һәр шаяртыу премьера булырға тейеш, ул бер ваҡытта ла ҡабатланмай. Беҙгә, мөхәррирҙәргә, миҙгел барышында яңы командалар менән әле оҙаҡ ҡына тир түгергә тура киләсәк, – ти Марсель.
Шулай итеп, Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһының миҙгел асыу фестивалендә Башҡорт дәүләт университетының Сибай филиалынан “Еңмештәр” командаһы еңеп сыҡты. Уларға фестивалдең кубогы тапшырылды. Икенсе урында – Өфө ҡалаһынан “Кәкре сүкеш” һәм “Централ” командалары, өсөнсөлә – “Дәрүиштәр” (Өфө) һәм “Хыялыйҙар” (БДПУ). Иң яҡшы ир-ат роле өсөн “Еңмештәр” командаһынан Илнур Абдулғафаров, иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле өсөн Гүзәл Абайдуллина (“Хыялыйҙар”) бүләкләнде. “Иң яҡшы миниатюра” номинацияһында “Дәрүиштәр” һәм “Ҡорот” командалары билдәләнде.
– Командабыҙға Башҡорт дәүләт университеты Сибай филиалының технология факультетында төрлө курстарҙа белем алыусы егеттәр йыйылған. Уңышҡа ирешеүебеҙ өсөн, беренсе сиратта, вуз етәкселегенә бурыслыбыҙ. Репетицияларҙы балет залында үткәрергә рөхсәт иттеләр, башҡа ярҙамдан да баш тартмайҙар. Сығыштарыбыҙҙың күңелле, музыкаль булыуы уңайлы шарттарҙа, көҙгө алдында шөғөлләнә алыуыбыҙға бәйле. Тамашасы яратып ҡабул иткән бейеүҙәрҙе лә ошонда өйрәндек. Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы уйындарында ғына түгел, Сибай ҡалаһында, университетта үткән ярыштарҙа ҡатнашабыҙ, рус телендә лә шаяртабыҙ. Быйыл, мәҫәлән, факультеттар араһында үткәрелгән ярышта кубок яуланыҡ, октябрь башында Сибай ҡалаһы буйынса үткән КВН-да еңдек. Әле, Башҡорт Асыҡ КВН Лигаһы миҙгеленән тыш, русса республика КВН конкурсына әҙерләнәбеҙ, – ти Илнур Абдулғафаров.
Даими жюри ағзаларының береһе, йырсы Рөстәм Ғиззәтуллин “Еңмештәр” командаһына 23 октябрҙә Сибай ҡалаһында үтәсәк концертына билеттар бүләк итте.
– Яңы командаларҙан “РайКом” командаһына өмөтөм ҙур. Шаяртыуҙарында йомшағыраҡ урындар булһа ла, сығышҡа образдарына тура килгән форма кейеп, ҙур энтузиазм менән әҙерләнеүҙәренә – афарин. “Ҡорот” командаһының шаяртыуҙары иҫемдә ҡалды. Үкенескә күрә, быйыл командалар һаны әҙәйгән. Яңы сыҡҡандар һаман да Юниорҙар лигаһы кимәлендә шаярта, – тине ул, тәьҫораттары менән бүлешеп.
Һүҙҙе оҙонға һуҙмай, фестиваль буйынса тағы шуны әйтеп үтке килә. Кире яҡтарҙы алғанда, сәхнәлә “зәңгәрҙәр”ҙе күрһәтеүсе командаларҙың күбәйеүен билдәләмәйенсә булмай. Был, әлбиттә, насар ҙа түгел, әммә ҡыҙыҡ образ да тип атап булмай. Яңы килгән командаларҙа әҙәпһеҙ шаяртыуҙар осрай. Ыңғай яҡтарҙан КВН-ға йылдан-йыл өр-яңы командаларҙың килеүе күңелде күтәрә. Тимәк, миҙгелдең нисек үтерен алдан фаразлауы ла ҡыйын буласаҡ. Яңы миҙгелдең уңдырышлы, илһамлы, бәрәкәтле булыуын теләйбеҙ һәм яҡшы кәйеф, телдән-телгә таралыр мәрәкәләр көтәбеҙ.
Миңзәлә АСҠАРОВА.
Юлай КӘРИМОВ фотолары.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.