text:
Республика делегацияһы Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы сауҙа вәкиле менән осрашты
Ҡаҙағстан менән тауарҙар әйләнеше буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең тәүге биш төбәге иҫәбенә инә. Дүшәмбе, 16 сентябрҙә, Астанала Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы сауҙа вәкиле Александр Яковлевтың Башҡортостан делегацияһы менән осрашыуында республика вәкиллегенең ике яҡлы хеҙмәттәшлекте киңәйтеүгә индергән өлөшө хаҡында әйтелде. Осрашыуҙа һүҙ республиканың иҡтисади презентацияһын үткәреүгә әҙерлек тураһында барҙы. Башҡортостан презентацияһы Астанала октябрҙә үтәсәк, тип хәбәр иттеләр «2015 йылда Өфө ҡалаһында ШОС һәм БРИКС сараларын үткәреү өсөн шарттар булдырыу буйынса проекттарға ярҙам итеү офис-төркөмө» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһының матбуғат хеҙмәтенән.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов сауҙа вәкиленә презентацияға әҙерлек тураһында һөйләне һәм ике яҡлы осрашыуҙарҙа тикшереләсәк төп мәсьәләләрҙе билдәләне.
Александр Яковлев һүҙҙәренсә, октябрҙә үтәсәк презентация Ҡаҙағстан эшҡыуарҙарында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята, уларҙың күптәре — Рәсәйҙең Ҡаҙағстандағы илселеге ҡарамағындағы Эшлекле совет ағзалары, «Рәсәй — Ҡаҙағстан» клубы составына инә.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостан менән Ҡаҙағстан араһындағы тауарҙар әйләнеше күләме 2012 йылда 193,5 миллион АҠШ доллары тәшкил иткән, шул иҫәптән 192 миллион доллар – экспорт. 2013 йылдың тәүге ярты йыллығы йомғаҡтары буйынса үҙ-ара сауҙа итеү күләме 39,2 миллион доллар тәшкил иткән. Тышҡы сауҙа әйләнеше күләме буйынса Ҡаҙағстан Башҡортостандың партнер илдәре араһында 28 урында тора, уның өлөшө 0,6 процент тәшкил итә.


c: text/html

text:
Башҡортостандың дүрт эшҡыуары Мәскәүҙә миҙалдар алды
Башҡортостандан дүрт эшҡыуар ҡатын был көндәрҙә Мәскәүҙә барған XIII "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" бөтә Рәсәй конкурсының федераль этабында еңеү яуланы. Бүләкләү тантанаһынан һуң Башҡортостан делегацияһы етәксеһе — БР Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙары ассоциацияһы рәйесе Алла Кузьминаның хәбәр итеүенсә, беҙҙең конкурсанттарыбыҙ дүрт миҙал яулаған, шуларҙың икәүһе – исемле.
Исемдәре ҡуйылған миҙалдар «Домовенок» балалар кафеһы селтәре директоры (Өфө) Римма Еникееваға һәм «Неон» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры (Өфө) Наталья Денисоваға бирелде. Мәғлүмәт технологиялары менән белем биреү үҙәге ИСТРА директоры (Стәрлетамаҡ) Тамара Кудрейко һәм «РегионОпт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры (Стәрлетамаҡ) Елена Матвеева конкурстың миҙалдарына лайыҡ булды.
Еңеүселәрҙе бүләкләү Царицында Екатерина һарайында үтте. Тантанала Рәсәй Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙары ассоциацияһы президенты Татьяна Малютина, "Ҡатын-ҡыҙ — йыл директоры" конкурсы идеяһы авторы, яҡташыбыҙ Елена Мәхмүтова, шулай уҡ билдәле эшҡыуарҙар һәм абруйлы ҡунаҡтар ҡатнашты.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Ҡыштың һуңғы көнөндә өфөлөләргә «Ҡышҡы йәйғор» күренә
Фото:
«Ҡышҡы йәйғор» – тап ошолай атала ҡыштың һуңғы көнөндә, 28 февралдә, үтәсәк беренсе башҡорт рок-музыкаһы фестивале. Уның инициаторҙары — «Бүреләр», «Арғымаҡ», «Ҡараташ», «Аҡъяр» заманса рок төркөмдәре. Фестивалде ойоштороуҙы иһә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге башҡорт дәүләт филармонияһы үҙ өҫтөнә алған. Йәш музыканттарҙы һәйбәт инструменттар менән тәьмин итеү мәсьәләһен дә филармония хакимиәте хәл итә.
— Заманса башҡорт рок-хәрәкәтенә ярҙам итеү — беҙҙең төп маҡсатыбыҙ, — ти Башҡорт дәүләт филармонияһы директоры урынбаҫары Заһир Ҡотлосурин. – Йәнле һәм тормошсан музыка менән йәштәрҙә берҙәмлек һәм ойошҡанлыҡ тойғоһон, туған тел һәм туған музыкаға хөрмәт һәм ғорурлыҡ хистәрен уятырға иҫәп тотабыҙ.
Бынан тыш, Заһир Ҡотлосурин фекеренсә, бындай фестивалдәр үткәреү йәш музыканттарға ижад итеүгә яңы офоҡтар аса, тимәк, шул иҫәптән, эксклюзив идеяларға ла.
«Ҡышҡы йәйғор» фестиваленә рок-музыканттар үҙҙәре лә ҙур өмөттәр бағлай, сөнки уларға Башҡортостандағы рок хәрәкәтенә нигеҙ һалыусылар - “Карауанһарай”, “Ант”, “Далан” төркөмдәре башҡарыусылары менән бер сәхнәлә сығыш яһарға тура киләсәк бит. Был уларға тыңлаусылар аудиторияһын арттырырға ғына түгел, ә бөтөнләй яңы кимәлгә сығырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
15 ғинуар
15 ғинуар — григориан стиле буйынса йылдың 15-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 351 көн ҡала (кәбисә йылында 352).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Википедия көнө, 2001 йылда Википедияның беренсе версияһы сыға.
- Мысыр — Ағас ултыртыу көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1908 — Биишева Зәйнәб Абдулла ҡыҙы, башҡорт яҙыусыһы, шағирә.
- 1909 — Чанышев Әмир Иҙрис улы, башҡорт яҙыусыһы.
- 1910 — Мортазин Рәүеф, башҡорт композиторы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
- 1926 — Баһауетдинов Рәйес Ғөбәйҙулла улы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.
- 1929 — Әхтәмов Мөхтәр Хөснөлхаҡ улы, филология фәндәре кандидаты, профессор, башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы.
- 1926 — Баһауетдинов Рәйес Ғөбәйҙулла улы, Башҡортостандың билдәле хужалыҡ эшмәкәре, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966).
- 1930 — Мәхмүтов Әнәс Хөсәйен улы, иҡтисад фәндәре докторы, профессор.
- 1932 — Бикҡолов Шакир Сәлим улы, башҡорт шағиры.
- 1934 — Абдразаҡов Әмир Ғәбделмән улы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, талантлы режиссер.
- 1942 — Назаров Хәсән Мөҙәрис улы, шағир, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты.
- 1952 — Килдейәрова Флүрә Әхмәтша ҡыҙы, башҡорт опера йырсыһы (сопрано), педагог, Рәсәй Федерацияһының (2002) һәм Башҡорт АССР-ының (1989) халыҡ артисы, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1985).
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1919 — Роза Люксембург, теоретик марксизм теоретигы, философ, иҡтисадсы һәм публицист. Немец һәм һул революция социаль-демократтарҙың йоғонтоло, абруйлы эшмәкәре.
- 1943 — Көбәкәев Тимерәй Көбәкәй улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1943).
- 1943 — Үтәғолов Зөбәй Тәхфәт улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1943).
- 1944 — Сыртланов Муллайәр Исламгәрәй улы, Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 2004 — Муса Ғәли, башҡорт яҙыусыһы, Бөйөк Ватан Һуғышында ҡатнашыусы, Салауат Юлаев исемендәге премияһы лауреаты.


text:
Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре көнө менән!
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы.
Унда былай тиелә:
“Хөрмәтле Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары!
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ – Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым! Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы менән Башҡортостанды тиҫтәләрсә йылдар буйы үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек бәйләй. Бөгөн ул – физик һәм юридик шәхестәр өсөн тотороҡлолоғо һәм ышаныслылығы заман һынауын үткән универсаль банк. Башҡортостан предприятиеларының күпселеге Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһыһының киң хеҙмәттәр комплексын файҙалана. Республиканың һәр бер кешеһе тиерлек уның клиенты булып тора.
Юғары профессиональ коллективығыҙ банк продукттарын әүҙем үҫтереүе, юғары һөҙөмтәле заманса технологияларҙы ғәмәлгә индереүе, филиалдар селтәрен киңәйтеүе ҡыуаныслы. Был эш клиенттарға хеҙмәтләндереүҙең иң уңайлы формаларын тәҡдим итеү, бик күп мәсьәләләрҙе һығылмалы һәм тиҙ хәл итеү мөмкинлеген бирә.
Һаҡлыҡ банкыһы – Башҡортостандың банк системаһында алыштырғыһыҙ лидер, ышаныслылыҡ символы, бик күп клиенттары өсөн тоғро һәм иғтибарлы партнер. Бының нигеҙе – хеҙмәткәрҙәренең юғары компетентлылығы һәм яуаплылығы кимәле.
Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы Башҡортостан бүлексәһенең барлыҡ хеҙмәткәрҙәренә ныҡлы һаулыҡ,именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостан һәм Рәсәй хаҡына артабан да хеҙмәт уңыштары теләйем.
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Ғ.Рәхимов.”


text:
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ
Рөстәм Хәмитов: Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Бөгөнгә Торатау менән Йөрәктауҙан тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын алыу өсөн бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика, ҡала һәм район киң мәғлүмәт саралары журналистары менән осрашыуҙа ошо хаҡта белдерҙе.
– Беҙҙең өс билдәле шихандарыбыҙ – Торатау, Йөрәктау һәм Ҡуштау бар. Шуларҙың икәүһе – Йөрәктау менән Торатау – айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт объекттары тип һанала, – тине төбәк етәксеһе. – Шихандарҙа «Ҡыҙыл китап»ҡа ингән бик күп үҫемлектәр үҫкәнлектән, тауҙарға ошо статус бирелгән. Бынан тыш, был ерҙә генә осраған һәм башҡа бер ҡайҙа ла үҫмәгән үҫемлектәр бар. Тикшереүҙәр, ғилми экспедициялар уларҙың тауҙарҙа яҡшы үҫеүен дәлилләне. Шулай итеп, шихандарҙан айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре статусын алыу өсөн күрһәтмә юҡ. Һис шикһеҙ, бөгөн ошо тауҙарҙан статусты алып та булмай. Тимәк, тауҙарҙы ла эшкәртеү мөмкин түгел.
«Башҡортостан сода компания»һы өсөн икенсе сеймал сығанағын эҙләү шихандарҙы эшкәртеүгә ҡаршы сыҡҡан республика халҡының фекеренә лә бәйле.
– 2015 йылдың май, июнь, сентябрь һәм октябрь айҙарында тейешле социологик тикшереүҙәр үткәрелде. Алты меңдән ашыу респонденттан һорау алынды. Уларҙың 70 проценты быға ҡаршы булыуын белдергән. Был — бик ҙур һан. Шуға күрә шихандарҙы һаҡлау мәсьәләһендә халыҡтың тауышы хәл иткес роль уйнай, әлбиттә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Былтыр республика Башлығын һайлауҙар үтте. Осрашыуҙарҙа миңә йыш ҡына: «Рөстәм Зәки улы, шихандарҙы эшкәртмәһендәр өсөн барыһын да эшләгеҙ», – тип әйтәләр ине. Ул ваҡытта сеймал менән тәьмин итеү буйынса хәлде белмәйенсә тауҙарҙы һаҡлап ҡалыу өсөн варианттар табырға тырышырмын, тигәйнем. Икенсе сеймал сығанағын эҙләргә тейешбеҙ. Беҙ уны табасаҡбыҙ. Шихандарыбыҙҙы киләсәк быуын өсөн һаҡлап ҡалырбыҙ, тип ышанам.
Башҡортостан Башлығы республика Хөкүмәтенә шихандарҙы «Башҡортостан сода компания»һы өсөн сеймал сифатында ҡарамаҫҡа ҡушыуы тураһында хәбәр итте. Әлеге ваҡытта предприятие өсөн икенсе эзбизташ сығанағы булған Ғүмәр ятҡылығын өйрәнеү эше башланған.


text:
ТӨРКСОЙ Генераль секретары Башҡортостан Президентына рәхмәт белдерҙе
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә ТӨРКСОЙ генераль секретары Дюсен Касеиновтан хат килде. Унда ул Башҡортостанда башҡорт милли байрамы – Һабантуйға һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди Туған йылына арналған ТӨРКСОЙ илдәре фоторәссамдарының VI Халыҡ-ара ижади фотолабораторияһын үткәргән өсөн рәхмәт белдерә.
«Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Һеҙҙең ярҙамығыҙ арҡаһында ТӨРКСОЙ Халыҡ-ара ойошмаһы тәүге тапҡыр БДБ һәм Рәсәй Федерацияһы территорияһында ошондай проектты тормошҡа ашыра алды. Төрлө илдәрҙең һәм төбәктәрҙең билдәле фоторәссамдары тарихи һәм тәбиғи иҫтәлекле урындар, архитектура ҡомартҡылары, Башҡортостан халыҡтарының ҡунаҡсыллығы менән таныша алды; III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сараларында, Салауат йыйынында ҡатнашты, Әхмәт-Зәки Вәлиди Туғандың тыуған яғын барып күрҙе.
Был проект Башҡортостан Республикаһының ыңғай имиджын булдырыуға булышлыҡ итәсәк. Халыҡ-ара ижади лаборатория йомғаҡтары буйынса альбом сығарыласаҡ һәм фотокүргәҙмәләр ойоштороласаҡ», — тиелә ТӨРКСОЙ генераль секретары Дюсен Касеиновтың хатында.


text:
Хөкүмәт сауҙа тураһындағы закондың үтәлешен тикшерә
Уҙған йылдың декабрендә ҡабул ителгән «Рәсәй Федерацияһында сауҙа эшмәкәрлеген дәүләт көйләүе нигеҙҙәре тураһындағы» Федераль закон 2010 йылдың 1 февралендә көсөнә инде.
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаевтың фекеренсә, был законды ҡулланыу практикаһын баһалау өсөн етәрлек ваҡыт үткән.
БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитетына бер аҙна эсендә республиканың сауҙа өлкәһе торошо хаҡында иҫәп биреү һәм иҡтисадтың был секторында республика сәйәсәтен аныҡлау буйынса тәҡдимдәр индереү эше йөкмәтелгән.


text:
Өфөлә «Хәтерләйбеҙ...» акцияһы үтәсәк
Өфөнөң Еңеү паркында Бөйөк Ватан һуғышы башланыуҙың 70 йыллығына арналған «Хәтерләйбеҙ...» акцияһы үтәсәк.
Акция 22 июндә сәғәт дүрттә хәтер шәмдәрен тоҡандырыуҙан башланасаҡ. Уларҙы студенттар, хәрби-патриотик һәм үҫмерҙәр клубы тәрбиәләнеүселәре, Бөйөк Ватан һуғышы һәм хәрби бәрелештәр ветерандары ҡабыҙасаҡ.
Акция дауамында Мәңгелек утҡа сәскәләр һалыу, һуғыштың тәүге сәғәттәрендә һәләк булғандарҙың рухын символлаштырыусы шарҙар осороу, һуғыш тураһындағы фильмдарҙан өҙөктәр күрһәтеү һәм «Хәтер ҡыңғырауҙары» акцияһы планлаштырылған — һуғыш барған 48 ай иҫтәлегенә 48 ҡыңғырау шылтыраясаҡ.


text:
Республикала һалым инспекцияһы 999 фирмала «һоро» эш хаҡын законлаштырҙы Фото: Андрей Старостин
Республикала һалым инспекцияһы 999 фирмала «һоро» эш хаҡын законлаштырҙы
Республикала һалым инспекцияһы 999 фирмала «һоро» эш хаҡын законлаштырҙы Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Республикала һалым инспекцияһы 999 фирмала «һоро» эш хаҡын законлаштырҙы. Башҡортостан буйынса Федераль һалым хеҙмәте идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, физик берәмектәрҙең килеменә һалым буйынса ҡаҙнаға керемдәрҙе арттырыу саралары барышында инспекторҙар граждандарҙың мөрәжәғәттәре буйынса эшләй, шулай уҡ эшмәкәрлек алып барған, әммә эш хаҡын түләмәгән фирмаларҙы тикшерә.
Һөҙөмтәлә хеҙмәткә түләү фонды артты, ҡаҙнаға яҡынса 16 миллион һумлыҡ физик берәмектәрҙең килеменә һалым инде.


text:
Хаҡлы ялдағылар пенсияларын пластик карталарға алыу мөмкинселегенә эйә
Пенсияны һаҡлыҡ кенәгәһенә генә түгел, пластик карталарға ла алып була. Пенсионерҙарҙы хеҙмәтләндереүҙең яңы форматын «Очередей.нет!» тип аталған программа сиктәрендә Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһының Урал банкы ғәмәлгә ашыра. Хеҙмәт 1946 йылда тыуған һәм унан йәшерәк пенсия алыусы вклад һалыусылар өсөн тәғәйенләнгән.
— «Социаль» банк картаһын юллау өсөн банк офистарында, шулай уҡ халыҡтың уңайлығы өсөн консультация стендтары эшләй башлаған Рәсәй Пенсия фонды бүлексәләрендә ғариза яҙырға була, — тип һөйләне Урал банкыһы матбуғат секретары Юлия Козловская. — Карта юллағанда банк белгестәре карта менән ҡулланыу серҙәрен ентекле аңлата.
Пластик карта ярҙамында уңайлы ваҡытта банкомат аша аҡса алыу мөмкинселегенән тыш, башҡа төрлө операциялар ҙа башҡарырға мөмкин. Мәҫәлән, коммуналь хеҙмәттәр, телефон өсөн түләү, бер счеттан икенсе счетҡа аҡса күсереү һәм башҡалар. Бынан тыш банк картаһы ярҙамында һатып алынған әйберҙәр һәм хеҙмәтләндереү өсөн түләргә лә була.


text:
Рубик шаҡмағы
Рубик шаҡмағы (венг. Bűvös kocka, урыҫ. Кубик Рубика йәки Рубик кубигы; иң әүәл Тылсымлы кубик исеме менән билдәле) — механик башватҡыс. 1974 йылда венгер скульпторы һәм архитектура уҡытыусыһы Эрнё Рубик уйлап сығарған, 1975 йылда патент алған.
43 252 003 274 489 856 000 (43 квинтилион) комбинация булыуы мөмкин.
Башватҡыс пласстмассанан эшләнгән куб (иң тәүҙә 3 × 3 × 3). Тыштан ҡарағанда ҙур куб, 3 күсәр тирәләй әйләнә алған, 54 ваҡ кубиктан торған кеүек. Ҙур кубың һәр ҡыры 9 квадраттан тора һәм һәр ҡыр буялған. Шулай итеп ҙур кубтың ҡыры 6 төҫкә буялған. Кубтың ҡырҙарын бороу, төҫтәрҙе бутарға мөмкинлек бирә. Уйнаусыға һәр төҫтө үҙенең ҡырына йыйыу мәсьәләһе тора.


text:
Мәскәүҙә «Дәүләт заказы-2010» форум-күргәҙмәһе үтәсәк
Рәсәй Федерацияһының Иҡтисади үҫеш министрлығы Мәскәү эшҡыуарҙар ассоциацияһы менән берлектә быйыл 24 марттан 26-һына тиклем Мәскәүҙә «Дәүләт заказы-2010» VI Бөтә Рәсәй форум-күргәҙмәһе үткәрәсәк.
Биш йыл эсендә «Дәүләт заказы» Бөтә Рәсәй форум-күргәҙмәһе үҙен дәүләт һәм муниципаль заказсыларҙың предприятиелар менән үҙ-ара уңышлы хеҙмәттәшлегенең һөҙөмтәле механизмы итеп күрһәтте. Унда йыл һайын федераль, төбәк һәм муниципаль власть органдарының, халыҡ-ара ойошмаларҙың, Рәсәй һәм сит ил компанияларының, банк һәм фәнни үҙәктәрҙең 5000-дән ашыу вәкиле ҡатнаша. Был форум дәүләт һәм муниципаль ихтыяждар өсөн продукция һатып алыуҙың асыҡтан-асыҡ системаһын үҫтереүгә булышлыҡ итә.
Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, форум-күргәҙмә сиктәрендә конкурстар, ғилми-ғәмәли конференциялар, түңәрәк өҫтәлдәр һәм уҡытыу семинарҙары үткәреләсәк. Традицион электрон сауҙа майҙансығында “ситтән тороп” режимында һатыу итеү, аукциондар ойоштороласаҡ.
«2009 йылдың иң яҡшы тәьмин итеүсеһе», «Иң яҡшы төбәк экспозицияһы» рәсми конкурстары, «Иң яҡшы дәүләт заказсыһы» рейтингы йомғаҡтары иғлан ителәсәк.
Форумда ҡатнашыу шарттары менән www.goszakaz.inconnect.ru сайтында танышырға мөмкин.


text:
Башҡортостандың дүрт районы ҡара сиңертке ябырылыуына дусар булды
Был аҙнала ауыл хужалығы сәсеүлектәрендә, болондарҙа һәм көтөүлектәрҙә ҡара сиңерткеләрҙең киң таралыуы менән бәйле республиканың Учалы һәм Йылайыр райондарында ғәҙәттән тыш режим индерелде, тип хәбәр итә РФ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса баш идаралығының матбуғат хеҙмәте. Шулай итеп, ҡара сиңерткеләрҙең ябырылыуына дусар булған райондарҙың һаны дүрткә етте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән аҙнанан алып ғәҙәттән тыш режим Баймаҡ һәм Әбйәлил райондарында индерелгән.
Учалы районы территорияһында ғәҙәттән тыш режим 23 июндән алып иғлан ителгән. Бөгөнгө көнгә 19,8 мең гектарҙа (тикшерелгән майҙандың 85 процентында) ҡоротҡостарҙың барлығы асыҡланған. 150 гектарҙа ауыл хужалығы сәсеүлектәре юҡ ителгән. Ҡара сиңерткеләр төрөнөң һаны бер квадрат метрҙа 22 ҡарышлауыҡҡа етә. Химик эшкәртеү 2,8 мең гектар (пландың 31 проценты) майҙанда башҡарылған. Ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөүгә 24 кеше һәм 12 берәмек техника йәлеп ителгән.
Йылайыр районында ғәҙәттән тыш режим 24 июндән башланды. Ҡара сиңерткәләр 4,9 мең гектар майҙандағы ауыл хужалығы культураларын зарарлаған. Ҡоротҡостарҙың һаны бер квадрат метрҙа 28,5-кә тиклем етә.
Республикала ҡоротҡостар бөтәһе 45 меңдән ашыу гектарҙы биләп алған. Ғәҙәттән тыш хәл режимы махсус бойороҡҡа тиклем һаҡланасаҡ.


text:
Рәсәйҙә метиз етештереү буйынса “Мечел” алға сыҡты
«Мечел» төркөмөнөң металлургия дивизионына ингән предприятиелар октябрҙә һәм ноябрҙә «Промметиз» металл изделиелар етештереүселәр ассоциацияһының компания – ағзалары араһында метиз продукцияһы етештереү буйынса алдынғылыҡты яуланы.
«Промметиз» ассоциацияһының Рәсәйҙә метиз баҙарын үҫтереү тураһында аналитик отчетына ярашлы, «Мечел»дың ике предприятиеһы — «Белорет металлургия комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Вяртсильск метиз заводы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте — октябрҙә һәм ноябрҙә ассоциацияның Рәсәй компания-ағзаларының ҡайһынан да күберәк метиз продукцияһы етештерҙе.
2009 йылдың дүртенсе кварталында «Мечел» Рәсәйҙә метиз продукцияһы етештереү күләме буйынса беренсе урынға сыҡты. Ике айҙа «Белорет металлургия комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте – 63 мең тонна самаһы, «Вяртсильск метиз заводы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте 18 мең тоннанан ашыу продукция етештерҙе.
— Был ваҡиға металлургия предприятиеларының технологик модернизациялауға һәм яңы, баҙарҙа талап ителгән продукция төрҙәрен үҙләштереүгә йүнәлтелгән үҫеш стратегиябыҙ ни тиклем дөрөҫ икәнен тағы бер тапҡыр раҫлай, — ти «Мечел» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең өлкән вице-президенты Владимир Полин. – Хатта 2009 йылдың иң ауыр көрсөк айҙарында ла «Белорет металлургия комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә яңы продукция төрҙәрен үҙләштереү буйынса эштәр дауам иттерелде. Вяртсильск метиз заводы 2008 йылда уҡ әле сығарылған продукция күләмдәре буйынса рекорд күрһәткестәренә өлгәшә башланы. Предприятие әлегә тиклем планкаһын юғары тота.


text:
Өфөләге «Президент-Отель» ҡунаҡхана комплесында яңы уңайлы бүлмәләр булдырылды
Өфөләге иң яҡшы ҡунаҡханаларҙың береһе «Президент-Отель» (http://presidenthotel.ru/) яңы бүлмәләр фонды менән тулыландырылды. Ул бер бүлмәле ике урынлыҡ 16 бүлмәнән ғибәрәт. «Башинформ» агентлығына ҡунаҡхана хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яҡын киләсәктә тағы ике люкс булдырыласаҡ.
Бүлмәләр араһында традициондары, корпорация клиенттары араһында танылғанлыҡ яулаған замансалары ла бар. Яңы бүлмәләрҙең ошо арала ғына булдырылыуына ҡарамаҫтан, улар ҙур һорау менән ҡуллана.
Бөтә бүлмәләр ҙә заманса техника менән йыһазландырылған. Уларҙы йыһазландырыу һәм хеҙмәтләндереү кабель телевидениеһынан, ҡала-ара һәм халыҡ-ара телефон бәйләнешенән, интернет селтәренә сығыу мөмкинселегенән ғибәрәт.
Бөгөнгө көндә «Президент-Отель» ҡунаҡханаһында 134 бүлмә бар. Яҡын арала уларҙың һаны 143-кә етеүе көтөлә.


text:
Өфөләге Паралимпия үҙәге төҙөлөшө дауам иттереләсәк
Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова РФ Дәүләт Думаһында «хөкүмәт сәғәте» сиктәрендә Өфөлә Паралимпия үҙәге төҙөлөшө тураһында мәсьәләне күтәрҙе. Мөрәжәғәт Рәсәй спорт министры Виталий Муткоға йүнәлтелде.
РФ Президенты Владимир Путин ҡушыуы буйынса, объект 2014 йылдың 30 ноябренә тапшырылырға тейеш.
Виталий Мутко билдәләүенсә, халыҡ тарафынан һайланып ҡуйылған депутат төҙөлөштө финанслау һәм федераль субсидиялар бүлеү мәсьәләһен төрлө кәңәшмәләрҙә һәм сараларҙа бер нисә тапҡыр күтәреп сыға. Бюджеттың күп статьяларын ҡыҫҡартыуға ҡарамаҫтан, киләһе йылға Үҙәкте төҙөүгә 200 миллион һум самаһы аҡса бүлергә планлаштырылған.
Күптән түгел был спорт объектын финанслау мәсьәләһе Дәүләт Думаһының Физик культура, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты ултырышында етди тикшерелде, унда Рима Баталова хәлгә баһа биреп сығыш яһаны.
Ултырыштан һуң илдең Спорт министрлығы тарафынан, 2014 йылдың апрелендә Өфөләге Паралимпия үҙәге төҙөлөшөнә йүнәлтелгән аҡсалата сумманы ҡайтанан ҡарағанда, уны арттырыу тураһында ҡарар ҡабул ителде.


text:
Өфөлә Ринат Камалдың «Мединститут» эше» романының исем туйы үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
18 декабрҙә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлегендә танылған яҙыусы Ринат Камалдың «Мединститут» эше» тип аталған яңы романының исем туйы уҙғарыла. Сара көндөҙгө сәғәт 3-тә башлана.
Ринат Камал — Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы, Рәшит Әхтәри исемендәге әҙәби премия лауреаты. Ул ХХ быуаттың 90-сы йылдарында яҙа башлай. 1993 йылда «Бәлә» исемле тәүге китабы донъя күрә. 2010 йылда «Әлфирә» романы өсөн Ринат Камалға Салауат Юлаев исемендәге премия тапшырыла. Яҙыусы — республикалағы ҡатмарлы һәм драматик хәл-ваҡиғалар, халыҡ тормошо хаҡында бәйән иткән бик күп повестар һәм 12 роман авторы. Китаптарының геройҙары тормош ауырлыҡтарын лайыҡлы кисерә, төрлө хәлдәрҙә лә әхлаҡи принциптарына тоғро кеше булып ҡала.


text:
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙыФото: автор фотоһы
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙы
Республикала 700-ҙән ашыу кеше географик диктант яҙҙыФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Евгения Сюткина/.
1 ноябрҙә Башҡортостанда, илдең башҡа төбәктәрендәге кеүек үк, Бөтөн Рәсәй географик диктанты уҙҙы. Акцияла республикабыҙҙан 700-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. «Минең илем — Рәсәй» диктанты М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында һәм Башҡорт дәүләт университетында, шулай уҡ Белоретта үтте.
Диктанттың тексында географик атамаларға, терминдарға, карталағы географик объекттарҙың урынлашыуына ҡағылышлы 25 һорау булды.
БДПУ-ғы аудиторияларҙың береһендә Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев, БДПУ ректоры Рәил Әсәҙуллин һәм Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин диктант яҙҙы. Әйткәндәй, улар эштәрен башҡаларҙан алдараҡ тапшырҙы.
Иң бәләкәй ҡатнашыусы Екатерина Радыгинаға алты йәш булһа, иң өлкәне Тамара Петроваға — 80.
«Шуныһы ҡыуаныслы: кешеләр географик диктант менән ҡыҙыҡһына. Бында уҡыусыларҙы, студенттарҙы, эшләп йөрөүселәрҙе, пенсионерҙары күрергә мөмкин. Күбеһенең географияға бер ниндәй ҙә ҡағылышы юҡ. Диктант яҙырға Әбйәлил, Архангел, Ишембай, Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы, Стәрлетамаҡ райондары вәкилдәре килгән. Артабан географик диктант матур йолаға әүерелер тип ышанабыҙ. Бәлки, чиновниктарҙың географияға мөнәсәбәте үҙгәрер, мәктәптәргә төбәк география компонентын кире ҡайтарырҙар», — тип билдәләне Рус география йәмғиәте төбәк бүлексәһенең ғилми секретары Закира Латипова.
Диктант һөҙөмтәләрен 10 декабрҙә Рус география йәмғиәте сайтынан ҡарап белергә мөмкин.


text:
Башҡортостанда көҙгө ағас ултыртыу миҙгеле тамамланды
Республикала урман культураларын ултыртыу тамамланды. 8000 гектарға яҡын ерҙә ағас ултыртыу планлаштырылғайны. Ысынбарлыҡта иһә быйыл яҙғыһын һәм көҙөн урман үҫтереүгә 7360 гектар самаһы ер бүлә алдыҡ, тип хәбәр иттеләр төбәктең Урман хужалығы министрлығында.
Урман участкаларын ҡуртымға алыусыларҙың ағас әҙерләү буйынса килешеүҙә ҡаралған йөкләмәләрен үтәмәүе — бының төп сәбәбе. Миҙгел тамамланғанға ҡәҙәр улар 2500 гектар майҙанда ағас ултыртырға тейеш ине. Әммә үҫентеләр һәм кешеләр етешмәүе арҡаһында ерҙәр 600 гектарға кәмерәк үҙләштерелгән.
Ағымдағы йылда 10400 гектарҙа урмандарҙы тергеҙеү эштәре планлаштырылған. Был эштәргә ағас ултыртыу, урман ҡырҡҡанда йәш үҫентеләрҙе ҡалдырыу һәм уларға артабан үҫергә ирек биреү, урмандың тәбиғи яңырыуына булышлыҡ итеү инә. Әммә әлеге мәлдә 8850 гектарҙа ғына ошондай эштәр башҡарылған. Сәбәбе тағы ла министрлыҡ менән төҙөлгән килешеү шарттарын үтәмәгән арендаторҙарға ҡайтып ҡала.
— Бөгөн беҙ киләһе йылда ултыртыласаҡ урман культуралары өсөн майҙандар әҙерләү буйынса ҙур эштәр алып барабыҙ. Планлаштырылған 8 мең гектарҙың дүрт мең самаһы үҙләштерелгән. Эштәр урмандар тотош ҡырҡылған урындарҙа алып барыла һәм тәүге һыуыҡтар башланып, ҡар ятҡансы тамамланырға тейеш, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына БР Урман хужалығы министрлығының урмандарҙы тергеҙеү бүлеге баш белгесе Радик Ноғоманов.


text:
Республика вәкилдәре Екатеринбургта «ИННОПРОМ-2012» форумында ҡатнаша
Башҡортостандың Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы делегацияһы бөгөн, 12 июлдә, Екатеринбургта асылған «ИННОПРОМ-2012» III Урал халыҡ-ара күргәҙмәһендә һәм форумында ҡатнаша. Форумдың төп темаһы — «Технологиялар кешеләр өсөн: киләсәкте планлаштырабыҙ – киләсәк төҙөйбөҙ».
«ИННОПРОМ–2012» форумының эш программаһы бихисап түңәрәк өҫтәлдәрҙән һәм презентацияларҙан тора. Унда ҡатнашыусылар алдағы бер нисә йылда, шулай уҡ тиҫтәләрсә йылдан һуң донъяның, технологияларҙың, сәнәғәт менән иҡтисадтың нисек үҙгәрәсәген тикшерәсәк, иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең яңыртылыуына бәйле заман талаптарына ярашлы булыу өсөн компанияларға һәм дәүләткә ниндәй сараһын күрергә кәрәклеге тураһында фекер алышасаҡ.
Рәсәй Хөкүмәтенең һәм илдең алдынғы төбәктәренең етәкселәре, корпоратив идара итеү һәм һөнәри белем биреү өлкәһе лидерҙары, эре предприятиелар башлыҡтары, танылған Рәсәй һәм сит ил эксперттары һөйләшеүгә саҡырылған.
Сара «Екатеринбург-Экспо» күргәҙмә комплексында үтә. Форумда ҡатнашыусылар экспозиция менән танышҡандан һуң « Рәсәй экспортының яңы мөмкинлектәре» семинарында ҡатнашасаҡ, артабан уларҙы «Сәнәғәт тармаҡтарын кадрҙар менән тәьмин итеү» һәм «Рәсәйҙең заманса инжиниринг үҙәктәре» кеүек түңәрәк өҫтәлдәр көтә.
Сәнәғәт буйынса координация советының «Сәнәғәт предприятиелары хеҙмәткәрҙәрен арзан һәм уңайлы торлаҡ менән тәьмин итеү: проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары» темаһына арналған ултырышы бөгөнгө көндәге төп ваҡиға буласаҡ.


text:
Республика Президенты Учалыла балалар баҡсаһы төҙөү сифатын тәнҡиткә алды
Башҡортостан Президенты Учалыға эш сәфәре барышында 220 урынға иҫәпләнгән балалар баҡсаһын төҙөү барышын баһаланы.
Подрядсы – Сибайҙың «Строймеханизация» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте – бинаны бер йыл элек төҙөй башлаған. Объекттың смета буйынса хаҡы 140 миллион һум тәшкил итә. Балалар баҡсаһы ағымдағы йылдың июлендә файҙаланыуға тапшырылырға тейеш ине, әммә төҙөлөш эштәре оҙаҡҡа һуҙылған.
Рөстәм Хәмитов төҙөлөш технологияһын үтәмәгән өсөн төҙөүселәрҙең эшмәкәрлеген ҡаты тәнҡиткә алды. Диуарҙар төҙөлгәндән һуң, ҡыйыҡ ябыр урынға, улар эске төҙөлөш эштәрен башлаған. Бер нисә көн ямғыр яуғандан һуң, ҡыйыҡһыҙ торған бинаны һыу баҫҡан. Республика Президенты бындай эштән ҡәнәғәт булмауын белдерҙе һәм төҙөүселәргә барлыҡ етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә, көҙ аҙағына балалар баҡсаһын файҙаланыуға тапшырырға ҡушты.


text:
Салауат Сәғитов республикала спорт һәм физкультураға күберәк иғтибар бүлергә саҡырҙы
Өфөлә 13 мартта Башҡортостан Республикаһы Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышы үтте. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов, төбәктең йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, Федераль спорт резервын әҙерләү үҙәге директоры Дмитрий Киселев, район хакимиәте башлыҡтарының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫарҙары ҡатнашты.
— Беҙ физкультура һәм спортты үҫтерергә, йәштәр менән эшләргә кәрәк, тип йыш һөйләйбеҙ, әммә үҙебеҙ быға тейешле иғтибар бүлмәйбеҙ, — тине ултырышта Салауат Сәғитов. — Әгәр ҙә физкультура һәм спорт менән даими шөғөлләнгән кешеләр һанына күҙ һалһаҡ, беҙҙә ул яҡынса 22 процент тәшкил итә. Әммә 2 процент күрһәткән төбәктәр ҙә бар, мәҫәлән, Дүртөйлө районы. Өфө районында был һан – 12, Иглин районында 20 процент тәшкил итә.
Салауат Сәғитов башҡа һандар менән дә таныштырҙы. Мәҫәлән, бер кешегә иҫәптә бюджет средстволарын спорт менән шөғөлләнеүгә йүнәлтеү күрһәткесе. Бында беҙ уртаса Рәсәй күрһәткесенән ике тапҡырға артта ҡалабыҙ.
Салауат Тәлғәт улы халыҡ-ара чемпионаттарҙа ҡатнашыу өсөн башҡорт спортсыларын әҙерләүселәргә мөрәжәғәт итте:
— 2010 йылда Ванкуверҙа үткән Олимпиадала Максим Чудовтың «бронза»һынан тыш, беҙҙә башҡа төрлө етди ҡаҙаныштар юҡ. Алда беҙҙе Лондонда һәм Сочиҙа үтәсәк Олимпия уйындары көтә. Һәм һәр ваҡыттағыса беҙҙең республика Рәсәй Федерацияһының ҡаҙаныштарға тос өлөш индергән өс төбәге иҫәбендә булды. Минеңсә, һуңғы ваҡытта беҙ паралимпиясыларға күберәк иғтибар бүләбеҙ. Ирек Зарипов, Кирилл Михайлов һәм башҡаларҙың етди наградалар яулауы – бик яҡшы, әлбиттә, әммә Олимпия уйындарына индерелгән спорт төрҙәре хаҡында ла оноторға ярамай.


text:
Ҡоролоҡ менән бәйле Башҡортостанда ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелде
Ҡоролоҡ зонаһына эләккән утыҙ алты муниципаль районда һәм ике ҡала округында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелде. Был турала 653-сө бойороҡҡа бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡул ҡуйҙы.
Премьер хакимиәт башлыҡтары менән видеоселектор кәңәшмәһендә хәл иткес саралар күреү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Раил Сарбаев, ҡоролоҡтан зыян 6,4 миллиард һум самаһы тәшкил итәсәк, тип билдәләне. Бигерәк тә мал аҙығы баҫыуҙары зыян күрҙе: бесәнгә күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәренең – яртыһы һәм йәшел аҙыҡҡа – 90 проценты һәләк булды. Дөйөм алғанда, Башҡортостан буйынса 952 мең гектар майҙанда ауыл хужалығы культуралары ҡоролоҡтан юҡҡа сыҡты.
Шуға күрә эҫе, ҡоро яҙғы-йәйге һауа торошо арҡаһында ауыл хужалығы культуралары сәсеүлектәренең һәләк булыуы менән бәйле, БР Ауыл хужалығы министрлығына зыянды кәметеү буйынса саралар планы эшләргә ҡушылды, ә хакимиәт башлыҡтары алдында оператив штабтар төҙөү, ҡоролоҡ эҙемтәләрен йомшартыу һәм ҡалған ауыл хужалығы культураларын йыйып алыу буйынса саралар күреү бурысы тора.


text:
Өфөлә эшсе һөнәрҙәрен популярлаштырырға йыйыналар
Өфөнөң «Динамо» спорт комплексында 8 декабрҙә Халыҡ-ара Евразия металлистар федерацияһының 20 йыллығына арналған Халыҡ-ара йәштәр форумы үткәрелә. Сараны ойоштороусы —машиналар эшләү тармаҡтарының Профсоюз ойошмалары ассоциацияһы. Форумда Рәсәйҙең машиналар эшләү предприятиеларынан эшсе һөнәрҙәре вәкилдәре, Украинанан, Төркиәнән делегациялар; БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы, БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы вәкилдәре ҡатнашасаҡ. Сараның төп маҡсаты — эшсе йәштәрҙең көнүҙәк проблемаларына иғтибар йәлеп итеү, тармаҡта квалификациялы эшсе хеҙмәтенең абруйын күтәреү, хеҙмәтсәндәрҙең өҙлөкһөҙ һөнәри үҫешен яҡлау, эшселәрҙең ҡаҙаныштарын, тәжрибәһен, эш алымдарын пропагандалау, предприятиеларға йәштәрҙе йәлеп итеү, тип хәбәр иттеләр БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе тураһында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе тураһында иҫкәртә
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе тураһында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе тураһында иҫкәртә. Ведомствоның республика гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәренә һылтанып хәбәр итеүенсә, 13 сентябрҙә көндөҙ ел секундына 18 метр тиҙлектә иҫәсәк.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының төбәктәге баш идаралығы электр линиялары, ағастар һәм реклама таҡталарына яҡын бармаҫҡа кәңәш итә. Йәйәүлеләргә юл аша сыҡҡанда һаҡ булырға кәрәк. Водителдәргә тиҙлек режимын арттырмау, юл ҡағиҙәләрен үтәү мөһим.


text:
БашДУ вәкиле студенттарҙың иң яҡшы ғилми-тикшеренеү эшенә Асыҡ конкурста лауреат булды
Башҡорт дәүләт университетының Нефтекама филиалында белем алыусы дүртенсе курс студенты Рина Усманова Мәскәүҙә «Юғары иҡтисад мәктәбе» милли тикшеренеү университеты нигеҙендә үткәрелгән студенттарҙың иң яҡшы ғилми-тикшеренеү эшенә Асыҡ конкурста лауреат булды. Уның филология һәм социаль коммуникациялар кафедраһы доценты Венера Ғәлимйәнова етәкселеге аҫтында башҡарылған фәнни эше жюри ағзаларының юғары баһаһына лайыҡ булды.
Конкурста Рәсәй һәм сит ил юғары уҡыу йорттары студенттары ҡатнашты. Конкурс киләһе номинациялар буйынса үткәрелде: иҡтисад, социология, тарих, философия, математика, психология, донъя иҡтисады һәм донъя сәйәсәте, юриспруденция.
Башҡа лауреаттар менән бер рәттән Рина Усманова Ҡышҡы мәктәптәр эшендә ҡатнашыуға саҡырылды, сара «Юғары иҡтисад мәктәбе» менән 2012 йылдың 30 ғинуарынан 3 февраленә тиклем үткәреләсәк.


text:
Фото:
Республика малсылары Германия фермаларында булып ҡайтты
Фото:
Башҡортостан вәкилдәре “Рәсәй Федерацияһында һөт һәм һыйыр ите етештереүҙә яңы технологиялар үҫтереү һәм индереү” немец-рус берләшмә проекты сиктәрендә Германияла булып ҡайтты. Рәсми делегацияға БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Раил Афзалов етәкселек итте һәм уның составына республиканың ауыл хужалығы тармағы етәкселәре һәм белгестәре инде.
Делегация Бененда, GEA WestfaliaSurge концернда булды. Был концерн һыйыр һауыу һәм һөттө һыуытыу, малдарҙы ашатыу, көтөүҙе ҡарау өсөн төрлө техника, һыйыр фермалары өсөн ҡорамалдар етештереүселәре араһында донья кимәлендә иң эреләрҙән иҫәпләнә.
Белгестәр шулай уҡ Төньяҡ Германияның өс әйҙәүсе фермер хужалығы – “Райнхард һәм Кристина Бюргер-Гребе”, Корба-Хельмшайдта “Юнк”, “Феддер” Төньяҡ Рейн-Вестфалия ер предприятиеһы – миҫалында һыйырҙарҙы имеҙеүгә эйәләштермәй ҡарау технологияһы менән танышты. Быҙауҙарҙы тыуғас та һыйырҙан айыралар һәм махсус боксҡа урынлаштыралар. Яңы тыуған быҙауҙарҙы, алдан дүрт һәм унан да күберәк һөтө төшкән һыйырҙарҙан йыйылған һәм туңдырып һаҡланған, ыуыҙҙы йылытып ашаталар. Белгестәр әйтеүенсә, уның составында яңы тыуған быҙауҙарҙың организмын нығытыу өсөн кәрәкле иммуноглобулиндар күп.
Германияға эш сәфәре программаһында Стейнладж ғаиләһенең “Hofladen” кәзәләр үрсетеү предприятиеһы эшмәкәрлеге менән танышыу ҙа индерелгәйне. Улар 155 немец сыбар һәм аҡ аҫыл нәҫелле һауын кәзәләрен тота. Кәзәләрҙе ашатыу, ҡарау һәм һауыу шарттары, үҙҙәренең кәзә һөтөнән сыр, ойотолған эсемлектәр һәм ликерҙар етештереү цехы иғтибарға лайыҡ. Һауыу цехының нисек ойошторолоуын да хәтер һандығына һалырға була: карусель тибындағы ҡоролма 24 һауыу урынына иҫәпләнгән. Мюлбен ауылында урынлашҡан “Zollmann’s Stutenmilch“ йылҡысылыҡ хужалығы ла оло ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Унда туңдырылған һөттө эшкәртеү, ҡымыҙ һәм уның нигеҙендә косметик продукция етештереү үҙләштерелгән. Эштең төп ҡағиҙәһе – экологик таҙа производство. Хужалыҡтың һауын көтөүендә — “хавлинг” немец нәҫеленән 200 бейә иҫәпләнә. Бер башҡа тәүлек һауым, көнөнә өс тапҡыр һауғанда, 4-5 литр тәшкил итә.
Ҡунаҡтарға фермаларҙы йыһазландырыу,техника,ҡорамалдар, альтернатив энергия сығанаҡтары күрһәтелгән “Haus Düsse” ауыл хужалығы үҙәге буйлап экскурсия ойошторолдо.
Республика вәкилдәре Ганновер ҡалаһында үткән “AGRITECHNICA 2009” халыҡ-ара күргәҙмәһендә булдылар.
Эш сәфәренең аҙағында Германияның Аҙыҡ-түлек, ауыл хужалығы һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау федераль министрлыҡ вәкиле Герман Йойб менән осрашыу үтте. Ул Европала, шул иҫәптән, Германияла ауыл хужалығының дөйөм хәле, үҫеш юлдары һәм аграр производство мәсьәләләре, консультацион үҙәктәрҙең әһәмиәте тураһында һөйләп үтте.


text:
Иң яҡшы профсоюз баҫмаһы Өфөлә сыға
Рәсәйҙең Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы 2009 йыл өсөн журналистарҙың ижади конкурсына йомғаҡ яһаны. Иң абруйлы “Иң яҡшы профсоюз баҫмаһы” номинацияһында “Действие” ижтимағи-сәйәси гәзите еңеүсе тип танылды, уның ойоштороусыһы – Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһы.
«Действие» гәзитенең баш мөхәррире Дмитрий Ефремов хәбәр итеүенсә, 2010 йылдың июлендә баҫма үҙенең 20 йыллығын билдәләйәсәк. Уны ошолай юғары таныу – юбилейға ҡарата иң яҡшы бүләк.


text:
Тәлғәт Тажетдин Почет ордены менән бүләкләнде
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Кремлдең Екатерина залында илдең юғары мөфтөйө Тәлғәт Тажетдинды Почет ордены менән наградланы.
Шулай уҡ ил башлығы тағы ла 40-ҡа яҡын күренекле ватандашыбыҙға дәүләт наградалары тапшырҙы. Наградланыусылар араһында Свердловск өлкәһенең экс-губернаторы Эдуард Россель, артистар Михаил Боярский һәм Роман Виктюк, «Эрмитаж» директоры Михаил Пиотровский, Рәсәй православие сиркәүенең Калуга епархияһы идарасыһы митрополит Климент, “Нева экспресы” аварияһы ваҡытында юғары профессионализм һәм ҡыйыулыҡ күрһәткән машинист Александр Антонов, Маяковский исемендәге Мәскәү академия театрының художество етәксеһе Сергей Арцибашев, ТВЦ-ла «Постскриптум» программаһы етәксеһе Алексей Пушков һәм башҡа билдәле фән, мәҙәниәт, сәнғәт һәм бизнес вәкилдәре.
Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградалары Ватаныбыҙҙы һаҡлауҙа, дәүләт ҡоролошонда, иҡтисадта, фәндә, мәҙәниәттә, тәрбиәлә, мәғарифта, граждандарҙың һаулығын, ғүмерен һәм хоҡуҡтарын һаҡлауҙа, хәйриә эшмәкәрлегендәге юғары ҡаҙаныштары өсөн граждандарҙы дәртләндереүҙең юғары формаһы булып тора. Дәүләт наградалары менән бүләкләү тураһында Указдарҙы РФ Президенты үҙе сығара.
Почет ордены алған Тәлғәт Тажетдин илебеҙҙә тыныслыҡты, мәҙәни-ара һәм конфессия-ара татыулыҡты нығытыу өсөн бик күп эшләне. Юғары мөфтөй күп тапҡырҙар төрлө дини ағымдар лидерҙары араһында һөҙөмтәле диалог, шулай уҡ бөтә Рәсәй мосолмандарын берләштереү өсөн сығыш яһаны.
Тәлғәт Тажетдиндың ҡаҙаныштары дәүләт, шулай уҡ донъяның ҙур дини тәғлимәттәре вәкилдәре тарафынан күп тапҡырҙар билдәләнде. Мәҫәлән, быйыл декабрь башында сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙҙың III Бөтә донъя конгресында Тәлғәт Тажетдин II дәрәжә изге кенәз Даниил Московский ордены менән наградлана. Илебеҙҙә дини-ара диалогты нығытыу буйынса күп йыллыҡ хеҙмәте өсөн уға был орденды Мәскәү һәм бөтә Рәсәй патриархы Кирилл тапшыра.


text:
Фото:
Өфөлә “Йылдың иң яҡшы киномеханигы” республика конкурсы үтәсәк
Фото:
Өфөлә декабрҙә “Киңлек” кинокомплексында “Йылдың иң яҡшы киномеханигы” VI республика конкурсы үтәсәк. Уны ойоштороусылар – БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы һәм республиканың” Башҡортостан” киностудияһы дәүләт унитар предприятиеһы.
“Башинформ” агентлығына “Башҡортостан” киностудияһы директоры урынбаҫары Рәйес Мортазин хәбәр итеүенсә, элекке йылдарҙа уҙғарылған конкурстарҙа профессиональ оҫталыҡҡа иғтибар нығыраҡ бирелә ине, быйылғы бәйгелә киномеханиктың эше икенсе төрлөрәк баһаланасаҡ.
— Беренсе сиратта, беҙ һуңғы һөҙөмтәләргә,күрһәтелгән хеҙмәтләндереүҙәрҙең күләменә һәм сифатына, ҡараясаҡбыҙ:үткәрелгән сеанстар,хеҙмәтләндерелгән тамашасылар, шул иҫәптән,балалар һаны, — тине ул.- Конкурс үткәреү шарттары бер ни тиклем үҙгәрәсәк һәм төп баҫым халыҡты яҡшы хеҙмәтләндереүгә яһаласаҡ.


text:
Сәнәғәт предприятиелары араһында ӨМЭПБ алда бара
Быйыл туғыҙ айҙа Өфө предприятиелары 179 миллиард һумлыҡ үҙҙәрендә етештерелгән тауарҙар оҙатты, эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр башҡарҙы, был уҙған йыл кимәленә ҡарата 82 процент тәшкил итә. Тотош ҡала буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 95 процент самаһы тәшкил итте. Был мәғлүмәттәр Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы эргәһендәге сираттағы кәңәшмәлә телгә алынды.
Уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда ҡайһы бер производстволарҙа һәм иҡтисад тармаҡтарында етештереү күләме үҫеше билдәләнде. Мәҫәлән, элеккесә “ӨМЭПБ” асыҡ акционерҙар йәмғиәте алда бара, унда йыл башынан алып етештереү һәм продукция оҙатыуҙың арта барыу темптары һаҡлана. ”Гидравлика” Өфө агрегат предприятиеһы ярайһы уҡ тотороҡло эшләй, шулай ҙа 2008 йыл менән сағыштырғанда был заводтың күрһәткестәре бер ни тиклем кәмене, әлбиттә. “Башҡортостан троллейбус заводы” асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә етештереү күләмдәре һиҙелерлек үҫте.
Өфө тепловоз ремонтлау заводында, «Нефтегеофизика» фәнни-производство комплексы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә, күҙалланыуынса, заказдар булмау арҡаһында күрһәткестәр былтырғы йыл кимәленән 50 проценттан ашмай. Профилһеҙ заказдар йәлеп итеү буйынса күрелгән саралар әлегә ыңғай һөҙөмтә килтермәй, тип билдәләнде кәңәшмәлә.
Дөйөм алғанда, сәнәғәт предприятиеларының финанс-иҡтисади хәле тотороҡлана. Һигеҙ айҙа туғыҙ миллиард һумлыҡ баланс килеме алынды, был ҡаланың бөтә предприятиелары һәм ойошмалары тарафынан алынған баланс килеменең 66 проценттан ашыуын тәшкил итә, тип хәбәр итә Өфө ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге.


text:
Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай Фото: Олег Яровиков
Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай
Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
21 сентябрҙә Өфө «Донъя йүгереүе» халыҡ-ара факел эстафетаһын ҡаршылай. Сара көндөҙгө сәғәт 1-ҙә Еңеү паркында уҙа. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, илдең Европа өлөшөндә, Урал һәм Себер сигендә урынлашҡан баш ҡалала эстафетаны ябыу тантанаһы була.
«Донъя йүгереүе» — халыҡ-ара тыныслыҡ, дуҫлыҡ һәм үҙ-ара аңлашыу факел эстафетаһы, ул кешеләрҙе гармонияға һәм берҙәмлеккә ынтылыштарында берләшеүгә рухландыра. Төрлө илдәрҙең йүгереүселәре, Донъя факелын тотоп, АҠШ, Европа, Канада, Япония, Австралия, Яңы Зеландия, Бразилия, Аргентина, Африка һәм Көньяҡ-Көнсығыш Азия илдәре биләмәләре буйлап йүгерә.
Рәсәйҙә эстафета Владивосток, Севастополь, Пермь, Мәскәү ҡалаларында башлана һәм уның оҙонлоғо яҡынса 19 000 саҡрым тәшкил итә. Илдең Көнсығыш тармағы командаһы — Ҡытай, Монголия һәм Ҡаҙағстан, Көнбайыш тармағы командаһы Финляндия менән сиктә, шулай уҡ Белоруссияла халыҡ-ара Европа командаһы менән осраша.
Белешмә. 1987 йылда эстафета ойошторолғандан алып унда алты миллиондан ашыу кеше ҡатнашҡан. Шул ваҡыттан алып факел Европа, Азия, Төньяҡ һәм Көньяҡ Америка, Африка һәм Австралия ҡитғаларындағы 140-тан ашыу илдә булған. «Донъя йүгереүе» факел эстафетаһының идея авторы — Шри Чинмой (1931-2007) — йәмәғәт эшмәкәре, күп яҡлы ижади шәхес, спортсы һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалаусы булараҡ яҡшы билдәле.
Рәсәйҙә «Донъя йүгереүе» 1991 йылдан уҙғарыла.


text:
Башҡорт Википедияһы командаһы бөтә донъя викимарафонында лайыҡлы сығыш яһаны
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
Күптән түгел «Wikipedia Asian Month» викимарафоны тамамланды. Бәйгелә популяр интернет-энциклопедияның 42 тел бүлеге ирекмәндәре ай буйына Азияға арнап яңы мәҡәләләр яҙҙы. Бөтә донъя «уҙышында» Башҡорт Википедияһы командаһы ла ҡатнашты.
«Халыҡ-ара сараларҙы ойоштороуҙа, унда ҡатнашыуҙа тәжрибәбеҙ булһа ла, донъя кимәлендәге викимарафонда беренсе тапҡыр көсөбөҙҙө һынаныҡ, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев. — Башҡортостан командаһының яҡынса һөҙөмтәләре ҡыуандыра: бер айҙа 17 волонтер 67 яңы мәҡәлә яҙған, бишәүһе тулыландырылған. Үҙҙәрен тәүгә һынап ҡараған Айбикә, Фирүзә Абдуллина, З.Әйле, Һәҙиә, Dina1965 айырылып торҙо. Марафон иҫәбенә беренсе һәм һуңғы мәҡәләне башлап яҙыусы мөхәррирҙәр индерҙе. Улар — «Индонезия әҙәбиәте» һәм «Арал диңгеҙе» мәҡәләләре. Ҙур күләмле «Афған һуғышы» мәҡәләһе лә башлап яҙыусыныҡы. Уның «Ким Ир Сен» тип аталған ижади эше «Һайланма мәҡәлә» статусына лайыҡ булды һәм Башҡорт Википедияһының төп битендә урын алды. Башлап яҙыусы мөхәррирҙәргә тәжрибәле ирекмәндәр ярҙам итте. Викимарафонды ҡулға-ҡул тотоношоп үттек һәм был — иң мөһиме».


text:
Элемтә хеҙмәткәрҙәре профсоюзы йомғаҡ яһай
Башҡортостан Республикаһының элемтә хеҙмәткәрҙәре профсоюзы үҙенең XXIV конференцияһында тармаҡ предприятиелары һәм ойошмаларының һуңғы биш йылдағы эшенә йомғаҡ яһаны.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, конференция барышында тармаҡ профсоюзының V Бөтә Рәсәй съезына делегаттар һайланды. Бынан тыш, конференцияла ҡатнашыусылар БР элемтә хеҙмәткәрҙәре профсоюзының 2010 – 2015 йылдарға ойоштороу һәм кадрҙар сәйәсәте, социаль партнерлыҡ, хеҙмәт хаҡы һәм мәшғүллек, хеҙмәтте һаҡлау һәм экология өлкәһендәге эшмәкәрлегенең стратегик йүнәлештәрен билдәләне.


text:
«Айыҡ ауыл» конкурсы арҡаһында Башҡортостанда айыҡ туйҙар йышыраҡ үткәрелә
Башҡортостанда айыҡ туйҙар йышыраҡ үткәрелә башланы. Ошо көндәрҙә Йылайыр районында бер юлы ике пар никахҡа ингән. Юлдыбай ауылынан Марат һәм Рәмилә Мусиндар, Ишбулды ауылынан Азат һәм Гөлназ Әмәкәсовтар тантаналы байрамдарын алкоголле эсемлектәрһеҙ үткәргән.
БР буйынса ЗАГС идаралығынан билдәләүҙәренсә, Әмәкәсовтар ғаиләһенең «Айыҡ ауыл-2012» республика конкурсында призлы урын яулаған ауылда йәшәүе айырыуса иғтибарға лайыҡ. Бындай ғаиләләр йәштәр өсөн өлгө булып тора.
«Айыҡ ауыл» конкурсында ҡатнашыусылар сәләмәт йәшәү рәүеше өсөн көрәштә күп саралар үткәрә: магазин кәштәләренән алкоголле эсемлектәр алына, айыҡ һабантуйҙар үткәрелә, уҡыусылар һәм студенттар өсөн алкоголдең зыяны тураһында семинарҙар ойошторола, ә айыҡ туйҙар үткәреү йылдан-йыл киң популярлыҡ яулай бара.


text:
Башҡортостандың 20 районында ураҡ эштәре тамамланған
Республиканың йәнә өс районында иген культураларын урып йыйыу тамамланды. Шулай итеп, ураҡ эштәрен йәмғеһе 20 район аграрийҙары тамамланы.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта иген 1,575 миллион гектар майҙанда урып йыйылған, планға ҡарата был 92 процент тәшкил итә. Башҡортостан механизаторҙары йәмғеһе 1,813 миллион тонна иген эшкәрткән.
Республика буйынса уртаса уңыш гектарынан 11,5 центнер тәшкил итә. Әммә Илеш игенселәре гектарынан 20,9 центнер йыйып ала. Шулай уҡ Дүртөйлө, Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары уңыш буйынса яҡшы күрһәткестәргә эйә.
Иген һуғып алыу буйынса Стәрлетамаҡ хеҙмәтсәндәре алдынғылыҡты бирмәй, улар 121,3 мең тонна иген йыйып алған.


text:
Бишбүләк районында полиция бүлегенең яңы бинаһы асылдыФото: БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте
Бишбүләк районында полиция бүлегенең яңы бинаһы асылды
Бишбүләк районында полиция бүлегенең яңы бинаһы асылдыФото: БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Кесаҙна, 15 ғинуарҙа, Бишбүләк районында полиция бүлегенең яңы бинаһын асыу тантанаһы булды. Унда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡатнашты. Төбәк етәксеһе полицейскийҙарҙы яңы бинаға күсеүҙәре менән ҡотланы һәм хеҙмәттәрендә уңыштар теләне:
— Беренсенән, полиция хеҙмәткәрҙәрен яңы бина алыуҙары менән ҡотлайым. Икенсенән, был һеҙ яҡшыраҡ эшләһен һәм Бишбүләк районы ҡасабаларында һәм ауылдарында йәшәүселәр үҙҙәрен хәүефһеҙ тойһон өсөн аванс булып тора. Республика Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығына, эске эштәр органдарына ярҙам күрһәтеүен дауам итәсәк. Башҡа муниципалитеттарҙа ла ошондай объекттар төҙөйбөҙ. Был эште дауам итәсәкбеҙ. Дөрөҫөн әйткәндә, эске эштәр органдары республика Хөкүмәте менән бергә кешеләрҙең хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса эш алып барырға тейеш. Был һүҙҙә генә ҡалмаһын, эштә сағылһын ине, — тип йомғаҡ яһаны Рөстәм Хәмитов.
БР буйынса Эске эштәр министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, административ бинаны реконструкциялау барышында граждандарҙы ҡабул итеү, террорға ҡаршы саралар буйынса заманса талаптар иҫәпкә алынған. Һәр кабинетҡа телефон үткәрелгән, Эске эштәр министрлығының эш селтәренә һәм мәғлүмәттәр базаһына инергә мөмкин.
Район полиция бүлеге инфраструктураһына 25 автомобилгә иҫәпләнгән йылы ҡуналҡа, янғын һүндереү буйынса ике ҡоҙоҡ, трансформатор станцияһы, дизелле электр станцияһы, 60 кешелек плац инә.
«Төҙөлөш 2013 йылдың октябренән башланды һәм 2015 йылдың авгусында тамамланырға тейеш ине. Әммә төҙөүселәр тырышлығы менән объект планлаштырылған ваҡыттан ярты йыл алдараҡ тапшырылды. Полиция бүлеген төҙөү һәм йыһазландырыу өсөн яҡынса 88 миллион һум тотонолған. Бөтә саралар республика бюджетынан бүленгән. Эштәр БР Капиталь төҙөлөш идаралығы заказы буйынса башҡарылды», — тип хәбәр иттеләр Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
«Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һуңғы ваҡытҡа тиклем район үҙәктәрендә эске эштәр бүлектәрен төҙөүгә тейешле иғтибар бирелмәне», тине төбәк Башлығы журналистар менән аралашҡанда.


text:
Фото:
Башҡорт-герман мәғариф форумы эшләй башланы
Фото:
Башҡортостанда «Немец теле аҙналығы» башҡорт-герман мәғариф форумы эшләй башланы. Сара инициаторҙары — «Башҡортостан-Германия» Рәсәй-Германия дуҫлығы йәмғиәте, республика немец теле уҡытыусылары һәм БР студент-германистары ассоциацияһы.
Иҫәбе буйынса бишенсе форумдың төп бурысы — республикабыҙҙа Германия теленә һәм мәҙәниәтенә ҡыҙыҡһыныу уятыу.
Сара сиктәрендә бөгөн, 12 апрелдә, Башҡорт дәүләт университетында «Башҡортостанда немец теле: проблемалар һәм перспективалар-2010» ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды. Артабан вузда ғәмәли семинар үтәсәк, унда сит тел булараҡ немец телен уҡытыуҙың хәҙерге заман алымдары һәм технологиялары тикшереләсәк. Белем биреү программаһын «Ил – Мәҙәниәт – Кешеләр» (немец телендә илде өйрәнеү буйынса) CD-проекттар презентацияһы, Немец Берҙәмлеге көнө айҡанлы ГФР-ҙың Екатеринбургтағы Генераль консуллығы тарафынан ойошторолған плакаттар күргәҙмәһе, дидактик әҙәбиәт яңылыҡтары күргәҙмәһе дауам итәсәк.
Мәҙәни программа сиктәрендә Ә. Вәлиди исемендәге Милли китапхананың немец теле уҡыу залында «Шварцвальд» фотокүргәҙмәһе асыла, ә «Родина» кинотеатрында немец киноһы фестивале башлана. Тамашасыларға сығышы менән төрөк немец режиссеры Фатих Акин фильмдарының ретроспективаһы тәҡдим ителәсәк.
Шишәмбе көнө, 13 апрелдә, Өфөнөң 39-сы гимназияһында – Немец теле көнө, ә Дим районының «Орион» балалар һәм үҫмерҙәр ижады үҙәгендә уҡыусылар араһында немец йыры фестивале үтәсәк.


text:
Өфө амфитеатрында ШОС һәм БРИКС саммиттары ҡунаҡтары өсөн «Ватан» этнопаркы асылдыФото: Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәте
Өфө амфитеатрында ШОС һәм БРИКС саммиттары ҡунаҡтары өсөн «Ватан» этнопаркы асылды
Өфө амфитеатрында ШОС һәм БРИКС саммиттары ҡунаҡтары өсөн «Ватан» этнопаркы асылдыФото: Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө амфитеатрында «Ватан» этник паркы эшләй башланы. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары уҙғарылған көндәрҙә ҡунаҡтар һәм сит ил делегациялары башҡорттарҙың милли йолалары һәм мәҙәниәте, шулай уҡ республика ҡаҙаныштары менән таныша аласаҡ.
Этноауыл башҡорт ырыуҙарының һаны буйынса ҡоролған ете тирмәнән тора. Унда төбәктең үҙенсәлектәре сағылдырылған. Бында ҡурайсылар, ҡумыҙсылар, думбырасылар, йырсылар һәм бейеүселәр сығыш яһай, биҙәү-ҡулланма сәнғәте оҫталары халыҡ һөнәрҙәрен күрһәтә. Республиканың төрлө мөйөштәренән «Уралтау» (Ейәнсура районы), «Табын» (Ғафури районы), «Елмерҙәк» (Белорет районы), «Тамға» (Благовар районы) этнотөркөмдәре, солистар Марсель Ҡотоев, Иҙел Аралбаев, Гөлгөнә Баймырҙина, Миңлеғәфүр Зәйнетдинов, Гүзәл Үмәрғәлина һәм башҡалар килгән.
2013 йылда Өфө амфитеатры тәүге тапҡыр күләмле акциялар үткәреү өсөн майҙансыҡ булараҡ файҙаланылды. Бында бер нисә киносеанстар һәм «Башҡортостанда тыуғандар» классик музыка концерты ойошторолдо.


text:
Ҡәҙим Аралбай һәм Ирек Кинйәбулатов – Назар Нәжми исемендәге әҙәби премия лауреаттары
Шағирҙар, Назар Нәжмиҙең ижадына арналған альбом авторҙары-төҙөүселәре, Ҡәҙим Аралбай һәм Ирек Кинйәбулатов уның исемендәге әҙәби премияға лайыҡ.
Башҡортостандың халыҡ шағирының тыуған көнөнә арналған сара уның бәләкәй ватанында Дүртөйлө районында үтте.
Әҙәбиәтсене иҫкә алырға Өфөнән яҙыусылар төркөмө килде, шул иҫәптән, БР Яҙыусылар союзы рәйесе вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина, «Өмет» гәзитенең баш мөхәррире Рәдис Ноғоманов, музыкант һәм йырсы Радик Динәхмәтов, шулай уҡ Назар Нәжмиҙең туғандары һәм уның ижадын хөрмәтләүселәр йыйылды. Йола буйынса улар шағирҙың һәйкәленә сәскә һалды, уның шиғырҙарын уҡыны һәм хәтирәләр менән уртаҡлашты.
Мәктәп уҡыусылары ла байрамдан ситтә ҡалманы. Шағир исемен йөрөтөүсе 6-сы Башҡорт гимназияһы уҡыусылары концерт программаһы әҙерләгәйне, унда Назар Нәжми исемендәге үҙешмәкәр шағирҙар фестивале лауреаттары ҡатнашты.
Шулай уҡ ҡунаҡтар әҙәбиәтсенең тыуған ауылы Миңештелә уның Йорт-музейында булды.
Хәтер көнө әҙәби-музыкаль концерт менән тамамланды, уның сиктәрендә лауреаттарға наградалар ташырҙылар, тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Республикала «Студент яҙы-2013» фестиваленә йомғаҡ яһалдыФото: Лилиә Мурсалова
Республикала «Студент яҙы-2013» фестиваленә йомғаҡ яһалды
Республикала «Студент яҙы-2013» фестиваленә йомғаҡ яһалдыФото: Лилиә Мурсалова
Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Студент яҙы-2013» фестиваленең гала-концерты үтте. Сарала студенттарҙың иң яҡшы концерт номерҙары тәҡдим ителде.
Быйыл фестивалдә йәмғеһе 70 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.
Гала-концертта ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов, «Студент яҙы» йәштәр араһында киң популярлыҡ яулауын дауам итә, тип билдәләне. Профсоюздар федерацияһы рәйесе юғары уҡыу йорттары етәкселәренә студенттарҙы фестивалгә әҙерләү йәһәтенән ҙур эш башҡарғандары өсөн рәхмәт әйтте.
Буласаҡ инженерҙар, экономистар, педагогтар, юристар, биология һәм география белгестәре, нефтселәр үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте. Һәр номер ҡабатланмаҫ һәм сағыу булды.
Фестивалдә сит ил студенттары ла әүҙем ҡатнашты. Өфө дәүләт авиация техник университетынан Жульен Селестин милли барабанда «Мангутрака» композицияһын уйнап ишеттерҙе, ә Өфө дәүләт нефть техник университеты студенты Ньяме Нкетиа Девид Валентина Толкунова репертуарынан «Поговори со мною мама» йырын башҡарҙы.
Башҡорт дәүләт университетының Нефтекамалағы филиалынан Ренат Сәлихйәнов Мөслим Магомаевтың «Синяя вечность» йырын башҡарып, Гран-приға лайыҡ булды. Уның көслө тауышы тамашасыларҙы ла, жюри ағзаларын да таң ҡалдырҙы. Шулай уҡ төрлө номинацияларҙа еңеүселәр һәм лауреаттар билдәләнде. Бер нисә ижади коллектив етәкселәренә БР Мәҙәниәт министрлығының Почет грамоталары тапшырылды.
Фестивалдә еңеүселәр артабан Ульяновскиҙа үтәсәк Бөтә Рәсәй студент яҙы финалында ҡатнашасаҡ. Әлеге ваҡытта унда ҡатнашыу өсөн делегация формалаштырыла.


text:
Фото:
Өфөлә социаль объекттар төҙөлөшө дауам ителәсәк
Фото:
Ағымдағы йылда Өфөлә бер нисә социаль объект файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Был турала матбуғат конференцияһында Өфөлә баш ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев хәбәр иттте.
—Сипайлово биҫтәһендә мәктәп, өс балалар баҡсаһы төҙөләсәк, — тине Павел Рюрикович. – Бынан тыш, элек профилен үҙгәрткән тағы ла ике мәктәпкә тиклемге учреждение мәғариф системаһына ҡайтарыласаҡ.
Уҙған йылда Өфөлә 4 балалар баҡсаһы төҙөлдө, ҡыҫҡа ваҡытҡа иҫәпләнгән баҡсалар һәм ғаилә балалар баҡсаһы асылды.
«Был практика дауам ителәсәк», — тине Качкаев.
Ағымдағы йылда һаулыҡ һаҡлау учреждениелары төҙөлөшөнә һәм ремонтҡа дөйөм алғанда ярты миллиард һум йүнәлтеләсәк.
«250 млн.һум республика бюджетынан индерелә, ошондай уҡ суммаға тиң сараларҙы муниципалитет иҫәбенән алырға планлаштырабыҙ», — тине Павел Рюрикович.
Атап әйткәндә, 17-се ҡала балалар клиник дауаханаһының биш ҡатлы корпусы төҙөлдө, 8-се ҡала клиник дауаханаһы, 13-сө ҡала клиник дауаханаһының ЛОР бүлеге ремонтланды. 21-се дауаханала, тимер юл дауаханаһының бала табыу бүлегендә ремонт үткәреү планлаштырыла.
Бынан тыш, Бөйөк Ватан һуғышында һәм локаль конфликтта ҡатнашыусылар өсөн реабилитация үҙәген төҙөү ҡаралған.
Өфө ҡалаһы начальнигы быйылғы йылда 620 000 квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырыласаҡ, тип ышандырҙы.
Йәнә бер матур хәбәр – Республика көнөнә ИКЕА компанияһының МЕГА сауҙа — күңел асыу үҙәген сафҡа индереү ҙә планлаштырыла. Республикалағы иң эре төҙөлөш гипермаркетын файҙаланыуға тапшырыу ҙа быйылғы йылға билдәләнгән.


text:
Фото:
Республика Президенты йылытыу миҙгелендә өҙөклөктәр булдырмау бурысын ҡуйҙы
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республикала ҡыҫҡа ваҡыт эсендә энергетика ҡорамалдарын, инженер селтәрҙәрен һәм коммуникацияларын ремонтлау эштәрен тамамларға ҡушты. Барлыҡ социаль учреждениелар, торлаҡ йорттар, предприятие һәм ойошмалар йылылыҡ ҡабул итеүгә әҙер булырға тейеш.
— Алдағы йылытыу миҙгелендә халыҡты йылылыҡ һәм электр энергияһы менән тәьмин итеүҙә өҙөклөктәр булмаҫҡа тейеш, — тигән бурыс ҡуйҙы Рөстәм Хәмитов, Башҡортостандың ҡала һәм район хакимиәте башлыҡтарына, министрлыҡ һәм ведомстволар, ресурстар менән тәьмин иткән ойошмалар вәкилдәренә мөрәжәғәт итеп.
Башҡортостан Президенты объекттарҙың алдағы йылытыу миҙгелендә эшләүгә әҙер булыуына арналған Республика видеоселектор кәңәшмәһендә хәбәр итеүенсә, быйыл торлаҡ-коммуналь хужалыҡты нығытыуға республика бюджетынан өс миллиард һумдан ашыу аҡса бүленгән. Күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү буйынса программаларҙы үтәүгә бөтә сығанаҡтарҙан 1,3 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән.
2012 йылда 440 күп фатирлы йортҡа ремонт эшләү планлаштырылған. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды ярҙамында программа буйынса был эш 90 процентҡа башҡарылған.
— Республика программаһы буйынса ҡайһы бер муниципаль берәмектәрҙә эштәр үтә яй алып барыла, сөнки подряд ойошмаларын һайлау буйынса конкурстар оҙаҡҡа һуҙыла. Шулай итеп, Ейәнсура, Йылайыр, Ҡалтасы һәм Федеровка райондарында конкурс процедуралары сентябрҙә генә тамамланған. Салауат районында конкурс процедуралары август айында уҡ тамамланыуға ҡарамаҫтан, унда ремонт эштәре башланмаған, — тине Рөстәм Хәмитов.
Уның һүҙҙәренсә, коммуналь хужалыҡты ҡышҡа әҙерләүгә төбәктә 1,2 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленгән. Республикала дөйөм алғанда ағымдағы йылда 260 километр һыу үткәргес һәм 59 километр йылылыҡ селтәрҙәре алмаштырылған.
Башҡортостанда 4,4 процент күләмдә — йылылыҡ селтәрҙәрен һәм 2,4 процент күләмдә һыу үткәргес селтәрҙәрен алмаштырыу планлаштырылған. Шул уҡ ваҡытта норматив буйынса был күрһәткестәр биш проценттан да кәм булырға тейеш түгел.
— Тәү сиратта был муниципалитеттарҙың иҫке селтәрҙәрҙе алмаштырыу буйынса түбән процент планлаштырыуы хаҡында һөйләй. Муниципаль берәмектәр, ҡала округтары башлыҡтарынан нормативтарға ярашлы эшләүҙәрен һәм бындай эштәрҙе контролгә алыуҙарын һорайым, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк башлығы.
Йылылыҡ менән тәьмин иткән объекттарҙы үҙҙәрен резерв электр энергияһы сығанаҡтары менән тәьмин итеү шулай уҡ мөһим һәм әлегә хәл ителмәгән мәсьәләләрҙән һанала. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, республика быйыл 32 күсмә электр станцияһы һатып аласаҡ, «ул саҡта был мәсьәлә тулыһынса хәл ителәсәк».
Башҡортостан Президенты һүҙҙәренсә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ предприятиеларының энергия ресурстарын поставкалаған компаниялар алдындағы бурысы 1,5 миллиард һум тәшкил итә.
Рөстәм Хәмитов муниципалитет башлыҡтарына ҡала һәм райондарҙың коммуналь инфраструктураһын үҫтереү буйынса комплекслы программалар әҙерләргә, шулай уҡ коммуналь предприятиеларҙың инвестиция программаларын әҙерләп, уларҙы раҫларға ҡушты.


text:
Нефтекамала «Яратам һине, тормош!» оло йәштәгеләрҙең художестволы үҙешмәкәр ижады фестивале үтте
Нефтекамала «Яратам һине, тормош!» оло йәштәгеләрҙең художестволы үҙешмәкәр ижады фестиваленең зона концерты үтте.
Һайлап алыу турында республиканың 12 төньяҡ-көнбайыш районынан вәкилдәр ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Жюри ағзалары ҡатнашыусыларҙың сығыштарына юғары баһа бирҙе һәм 8 июндә Өфөлә үтәсәк фестивалдең гала-концертында ҡатнашыу өсөн иң сағыу номерҙарҙы һайлап алды. Йомғаҡлау концертында вокал, бейеү, музыка ҡоралдарында уйнау, әҙәби әҫәр уҡыу һәм оригиналь жанр буйынса еңеүселәр билдәләнәсәк.
Фестивалдең киләһе зона концерттары 17 апрелдә — Дыуан районы Мәсәғүт ауылында, 19 апрелдә — Туймазы ҡалаһында, 24 апрелдә — Мәләүездә, 26 апрелдә — Сибайҙа, 17 майҙа — Өфө районында һәм 22 майҙа Өфөлә үтәсәк.


text:
Фото:
Баш ҡалала Ағиҙел йылғаһы аша Затон биҫтәһенә яңы күпер төҙөләсәк
Фото:
Өфөлә Ағиҙел йылғаһы аша Затон биҫтәһенә илтәсәк яңы күпер төҙөләсәк. Был хаҡта Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Күперҙең оҙонлоғо – 836 метр, күпергә илткән юлдар оҙонлоғо 593 метр тәшкил итәсәк. Унда өс һыҙатлы хәрәкәт ойоштороу ҡарала. Киңлеге – 14,5 метр.
Проект буйынса эштәр 42 ай дауам итәсәк. Бөгөнгө көнгә проект-смета документацияһы әҙерләнгән, дәүләт экспертизаһынан ыңғай һығымта алынған.
Заказсы булып БР Юл хужалығы идаралығы сығыш яһай. Ул һатыу ойошторасаҡ һәм генераль подрядсы менән килешеү төҙөйәсәк. Күпер федераль һәм республика бюджеттары средстволары иҫәбенә төҙөләсәк.


text:
Баш ҡалала велосипедтарҙа бушлай экскурсия ойошторола Фото: Андрей Старостин
Баш ҡалала велосипедтарҙа бушлай экскурсия ойошторола
Баш ҡалала велосипедтарҙа бушлай экскурсия ойошторола Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөлә велосипедтарҙа бушлай экскурсия ойошторола. Һауа торошо яҡшы булһа, сара 23 июлдә көндөҙгө сәғәт 12-лә Дуҫлыҡ монументы эргәһенән башлана һәм яҡынса 1,5 сәғәт дауам итәсәк. Был юлы ҡатнашыусыларға Пушкин урамы хаҡында мәғлүмәт биреләсәк.
Велоэкскурсиялар үткәреү идеяһын Өфөлә йәшәүсе Азамат Әбделмәнов тәҡдим иткән. Уның һүҙҙәренсә, велосипедтарҙа йөрөү — төрлө кешеләр менән танышып, ваҡыт уҙғарыу ғына түгел, шулай уҡ ҡаланың тарихи үткәне менән танышыу өсөн шәп мөмкинлек.
«Был экскурсия — бишенсеһе. Бынан алдараҡ Октябрь революцияһы, Ленин, Пушкин урамдары буйлап йөрөнөк. Мин һуңғы маршрутты ҡабатларға хәл иттем, сөнки теләүселәр бик күп», — тип һөйләне Азамат Әбделмәнов.
Ҡала буйлап велоэкскурсиялар бик популяр. Улар өфөләр өсөн традицияға әйләнер, тип ышана сараны ойоштороусы.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән «Бәйләнештә» төркөмөндә танышырға мөмкин.


text:
Мәләүез районында «Мәләүез илһөйәрҙәре» конкурсы үтә
Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан Мәләүез районында мәктәп уҡыусылары һәм урта махсус уҡыу йорттарында белем алыусы йәштәр араһында «Мәләүез илһөйәрҙәре» ижади эштәр конкурсы үткәрелә. Сараны район хакимиәте, мәғариф бүлеге һәм ветерандар ойошмаларының Координация советы ойоштора.
Конкурс рухи һәм әхлаҡи ҡиммәттәрҙе пропагандалау, тыуған илгә һөйөү тәрбиәләү, уҡыусыларҙың ижади потенциалын асыҡлау маҡсатында үткәрелә. Еңеүселәр киләһе номинацияларҙа билдәләнәсәк: һүрәт, архив фотоһы, ҡул эштәре, шиғыр, проза әҫәре. Иң яҡшы материалдар район гәзитендә баҫтырыласаҡ.


text:
Из города Тобольск выполняются железнодорожные перевозки по 397 маршрутам.
Тобольск - Абдулино, Тобольск - Абинская, Тобольск - Аврора, Тобольск - Агрыз, Тобольск - Адлер, Тобольск - Аксаково, Тобольск - Аксарайская, Тобольск - Аксеново, Тобольск - Актобе, Тобольск - Алга, Тобольск - Алейская, Тобольск - Алтайская, Тобольск - Амзя, Тобольск - Анисовка, Тобольск - Антропово, Тобольск - Арал-Кум, Тобольск - Аральское Море, Тобольск - Аргаяш, Тобольск - Арзамас 2, Тобольск - Арысь 1, Тобольск - Асеевская, Тобольск - Астрахань 1, Тобольск - Аша, Тобольск - Ашулук, Тобольск - Бабаево, Тобольск - Баган, Тобольск - Баженово, Тобольск - Балаково, Тобольск - Балезино, Тобольск - Барабинск, Тобольск - Барановичи-Центральные, Тобольск - Барнаул, Тобольск - Безенчук, Тобольск - Безымянная, Тобольск - Белово, Тобольск - Белоглинская, Тобольск - Белорецк, Тобольск - Бердск, Тобольск - Бердяуш, Тобольск - Берёза-Город, Тобольск - Беш-Арык, Тобольск - Бикбаули, Тобольск - Биршогыр, Тобольск - Благовар, Тобольск - Бобыльская, Тобольск - Богданович, Тобольск - Болотная, Тобольск - Борисов, Тобольск - Бреды, Тобольск - Брест-Центральный, Тобольск - Буа, Тобольск - Бугульма, Тобольск - Бугуруслан, Тобольск - Буздяк, Тобольск - Буй, Тобольск - Бурла, Тобольск - Вагай, Тобольск - Вековка, Тобольск - Верещагино, Тобольск - Верхний Баскунчак, Тобольск - Верхний Уфалей, Тобольск - Верхняя Терраса, Тобольск - Вешкайма, Тобольск - Владимир Пасс, Тобольск - Возрождение, Тобольск - Волгоград 1, Тобольск - Вологда 1, Тобольск - Волховстрой 1, Тобольск - Вольск 2, Тобольск - Восстание Пассажирская, Тобольск - Выселки, Тобольск - Вязники, Тобольск - Вязовая, Тобольск - Вязьма, Тобольск - Вятские Поляны, Тобольск - Галич, Тобольск - Гилевка, Тобольск - Глазов, Тобольск - Глотовка, Тобольск - Глубочанка, Тобольск - Гмелинская, Тобольск - Голышманово, Тобольск - Горячий Ключ, Тобольск - Давлеканово, Тобольск - Дема, Тобольск - Демьянка, Тобольск - Джалагаш, Тобольск - Джусалы, Тобольск - Дзержинск, Тобольск - Димитровград, Тобольск - Динская, Тобольск - Дружинино, Тобольск - Егозово, Тобольск - Екатеринбург-Пассажирс, Тобольск - Еланский, Тобольск - Ершов, Тобольск - Ея, Тобольск - Жабинка, Тобольск - Жайсан, Тобольск - Жем, Тобольск - Жодино, Тобольск - Журын, Тобольск - Жутово, Тобольск - Жылан, Тобольск - Заводоуковская, Тобольск - Защита, Тобольск - Зеленый Дол, Тобольск - Зимовники, Тобольск - Златоуст, Тобольск - Золотая Степь, Тобольск - Зубова Поляна, Тобольск - Зуевка, Тобольск - Ивацевичи, Тобольск - Ижевск, Тобольск - Изимбет, Тобольск - Илецк 1, Тобольск - Ингаир, Тобольск - Инза, Тобольск - Инзер, Тобольск - Инская, Тобольск - Иртышский Завод, Тобольск - Искитим, Тобольск - Ишим, Тобольск - Кадошкино, Тобольск - Казалинск, Тобольск - Казань Пасс, Тобольск - Казиевка, Тобольск - Кайыр, Тобольск - Калачинская, Тобольск - Калманка, Тобольск - Камбарка, Тобольск - Каменск-Уральский, Тобольск - Камышлов, Тобольск - Камышлыбаш, Тобольск - Канаш, Тобольск - Кандры, Тобольск - Кандыагаш, Тобольск - Карамыш, Тобольск - Карасук 1, Тобольск - Карасульская, Тобольск - Каратун, Тобольск - Карашокат, Тобольск - Каргат, Тобольск - Карламан, Тобольск - Карталы 1, Тобольск - Картымская, Тобольск - Керамик, Тобольск - Кзыл-Орда, Тобольск - Кизнер, Тобольск - Кинель, Тобольск - Киров Пасс, Тобольск - Киселевск Пасс, Тобольск - Ключики, Тобольск - Клявлино, Тобольск - Ковров 1, Тобольск - Ковылкино, Тобольск - Когалым, Тобольск - Копмола, Тобольск - Кореновск, Тобольск - Кормиловка, Тобольск - Коротчаево, Тобольск - Корчино, Тобольск - Коршуново, Тобольск - Котельниково, Тобольск - Котельнич 1, Тобольск - Котыртас, Тобольск - Краснодар 1, Тобольск - Красноуфимск, Тобольск - Красный Кут, Тобольск - Кропачево, Тобольск - Крымская, Тобольск - Кубек, Тобольск - Кувандык, Тобольск - Куеда, Тобольск - Кузнецк, Тобольск - Куланга, Тобольск - Кулатка, Тобольск - Кулунда, Тобольск - Кумертау, Тобольск - Кунгур, Тобольск - Купино, Тобольск - Куть-Ях, Тобольск - Кыштым, Тобольск - Лазаревская, Тобольск - Лангепасовский, Тобольск - Лениногорск, Тобольск - Ленинск-Кузнецкий-1, Тобольск - Леньки, Тобольск - Линево, Тобольск - Локоть Гр., Тобольск - Лоо, Тобольск - Любинская, Тобольск - Магнитогорск Пасс, Тобольск - Майна, Тобольск - Мантурово, Тобольск - Масальская, Тобольск - Маслянская, Тобольск - Мегион, Тобольск - Медногорск, Тобольск - Мелеуз, Тобольск - Миасс 1, Тобольск - Минск-Пассажирский, Тобольск - Миньяр, Тобольск - Можга, Тобольск - Мокроус, Тобольск - Москва Белорусская, Тобольск - Москва Казанская, Тобольск - Москва Ярославская, Тобольск - Мугалжар, Тобольск - Мурапталово, Тобольск - Муром 1, Тобольск - Муслюмово, Тобольск - Навашино, Тобольск - Называевская, Тобольск - Неверовская, Тобольск - Нея, Тобольск - Нижневартовск 1, Тобольск - Нижний Новгород Москов, Тобольск - Никель, Тобольск - Николо-Полома, Тобольск - Новая Заимка, Тобольск - Новоблаговещенка, Тобольск - Новокузнецк, Тобольск - Новокуйбышевская, Тобольск - Новоотрадная, Тобольск - Новороссийск, Тобольск - Новосибирск-Главный, Тобольск - Новоспасское, Тобольск - Новый Уренгой, Тобольск - Ночка, Тобольск - Ноябрьск 1, Тобольск - Ноябрьск 2, Тобольск - Нурлат, Тобольск - Обь, Тобольск - Озеро-Карачинское, Тобольск - Омск-Пассажирский, Тобольск - Омутинская, Тобольск - Оранчицы, Тобольск - Оренбург, Тобольск - Орск, Тобольск - Орша, Тобольск - Ост.Пункт 265 Км, Тобольск - Ост.Пункт 275 Км, Тобольск - Ощепково, Тобольск - Палласовка, Тобольск - Пенза 1, Тобольск - Первоуральск, Тобольск - Перевозская, Тобольск - Пермь 2, Тобольск - Песчанокопская, Тобольск - Петров Вал, Тобольск - Плес, Тобольск - Погрузная, Тобольск - Поспелиха, Тобольск - Потьма, Тобольск - Похвистнево, Тобольск - Предгорная, Тобольск - Приютово, Тобольск - Прокопьевск Пасс, Тобольск - Пролетарская, Тобольск - Промышленная, Тобольск - Пугачевск, Тобольск - Пуровск, Тобольск - Пурпе, Тобольск - Пыть-Ях, Тобольск - Раевка, Тобольск - Ребриха, Тобольск - Ревда, Тобольск - Ремовская, Тобольск - Ремонтная, Тобольск - Римско-Корсаковка, Тобольск - Рубцовск, Тобольск - Рузаевка, Тобольск - Рукополь, Тобольск - Рулиха, Тобольск - Рязань 1, Тобольск - Саксаульская, Тобольск - Салават, Тобольск - Салым, Тобольск - Сальск, Тобольск - Самара, Тобольск - Санкт-Петербург Ладож., Тобольск - Саракташ, Тобольск - Сарапул, Тобольск - Саратов 1 Пасс, Тобольск - Сарепта, Тобольск - Сары-Агач, Тобольск - Сасово, Тобольск - Свияжск, Тобольск - Сенная, Тобольск - Сергач, Тобольск - Сеятель, Тобольск - Симская, Тобольск - Славгород, Тобольск - Смоленск, Тобольск - Соленая, Тобольск - Соло-Тюбе, Тобольск - Сосновый, Тобольск - Сочи, Тобольск - Стерлитамак, Тобольск - Сузгун, Тобольск - Сулея, Тобольск - Сура, Тобольск - Сургут, Тобольск - Сывдарма, Тобольск - Сызрань 1, Тобольск - Сызрань Город, Тобольск - Табулга, Тобольск - Табуны, Тобольск - Тайга, Тобольск - Талап, Тобольск - Талица, Тобольск - Тамерлан, Тобольск - Тартугай, Тобольск - Татарская, Тобольск - Ташкент Пасс Центр., Тобольск - Тимур, Тобольск - Тихвин, Тобольск - Тихорецкая, Тобольск - Тишинская, Тобольск - Тогучин, Тобольск - Тогыз, Тобольск - Толкай, Тобольск - Толочин, Тобольск - Томск 1, Тобольск - Томск 2, Тобольск - Тоннельная, Тобольск - Топки, Тобольск - Тополек, Тобольск - Топчиха, Тобольск - Торбеево, Тобольск - Третьяково, Тобольск - Троицк, Тобольск - Трудармейская, Тобольск - Туапсе-Пасс, Тобольск - Тугулым, Тобольск - Туймазы, Тобольск - Туркестан, Тобольск - Тюмень, Тобольск - Тюмень-Арык, Тобольск - Тюратам, Тобольск - Ульба-Перевалочная, Тобольск - Ульбастрой, Тобольск - Ульт Ягун, Тобольск - Ульяновск Центр., Тобольск - Урбах, Тобольск - Уруссу, Тобольск - Усть-Катав, Тобольск - Усть-Тавда, Тобольск - Усть-Таловка, Тобольск - Усть-Тальменская, Тобольск - Усть-Юган, Тобольск - Уфа, Тобольск - Фестивальная, Тобольск - Ханымей, Тобольск - Харабалинская, Тобольск - Хоста, Тобольск - Чаадаевка, Тобольск - Чад, Тобольск - Чаны, Тобольск - Чапаевск, Тобольск - Чебаркуль, Тобольск - Челна, Тобольск - Челябинск-Главный, Тобольск - Чердаклы, Тобольск - Черемшанка, Тобольск - Черепаново, Тобольск - Череповец 1, Тобольск - Чернушка, Тобольск - Чиили, Тобольск - Чистоозерная, Тобольск - Чишмы 1, Тобольск - Чулымская, Тобольск - Шабалино, Тобольск - Шалкар, Тобольск - Шарья, Тобольск - Шахунья, Тобольск - Шексна, Тобольск - Шемонаиха, Тобольск - Шентала, Тобольск - Шиликты, Тобольск - Шилово, Тобольск - Шипицыно, Тобольск - Шипуново, Тобольск - Шокысу, Тобольск - Шумерля, Тобольск - Эльтон, Тобольск - Юность-Комсомольская, Тобольск - Юрга 1, Тобольск - Юрга 2, Тобольск - Юша, Тобольск - Юшала, Тобольск - Ялуторовск, Тобольск - Янаул, Тобольск - Яны-Курган, Тобольск - Ярцево, Тобольск - Яшкино.


text:
Вице-премьер Зөһрә Рәхмәтуллина интернет менән ҡулланыусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе
3 ноябрҙә «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында (www.i-gazeta.com) Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллинаның онлайн-конференцияһы үтте.
11-ҙән 12 сәғәткә тиклем «Министрға һорау бир!» бүлегендә тейешле форма тултырып, «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыһы уға мөрәжәғәт итә ала ине. Вице-премьерға йәмғеһе 40-ҡа яҡын һорау бирелде, улар мәғариф системаһы, мәҙәниәт, сәнғәт, спорт һәм башҡа өлкәләргә ҡағылды.
Интернет менән ҡулланыусылар өсөн i-gazeta.com сайтынан видеотрансляция «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙамында ойошторолдо.
Зөһрә Рәхмәтуллинаның виртуаль киңлектәге әңгәмәһе «Ижтимағи электрон гәзит» һәм «Башинформ» агентлығы материалдарында сағылыш табасаҡ.
Тейешле техник эштәр башҡарылғандан һуң, «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында онлайн-конференция буйынса тулы видеоотчет урынлаштырыласаҡ.


text:
Фото:
Ринат Йосопов вафат булды
Фото:
Башҡортостан фәне ҙур юғалтыу кисерҙе. Күренекле тарихсы-этнолог, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының этнология бүлеге мөдире Ринат Мөхәмәт улы Йосопов 60-сы йәшендә вафат булды.
Ринат Мөхәмәт улы Йосопов 1951 йылдың 12 ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Ейәнсура районының Иҫәнғол ауылында тыуған. 1975 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлағандан һуң СССР Фәндәр академияһы Башҡортостан филиалының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында антропология менән шөғөлләнә башлай. 1977 – 1979 йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Н.Н. Миклухо-Маклай исемендәге этнография институты Ленинград өлөшөнөң антропология бүлегендә аспирантурала уҡый, краниология буйынса махсуслаша. 1982 йылда Р.М. Йосопов “Краниология мәғлүмәттәре буйынса башҡорттарҙың антрологик составы” темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай. Фәнни эшен ул Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының этнография һәм антропология бүлегендә дауам итә, 1993 йылдан башлап этнология бүлегенә етәкселек итә.
Ринат Мөхәмәт улы Йосопов Башҡортостанда этнология үҫешенә ҙур өлөш индергән абруйлы ғалим булды. Ул Көньяҡ Уралдың боронғо һәм бөгөнгө халҡы антропологияһының Башҡортостан ғилми мәктәбен ойоштора һәм Башҡортостан Республикаһы һәм күрше өлкә башҡорттары буйынса күренекле ғалим ойошторған 14 антропологик, шул иҫәптән ике халыҡ-ара кимәлдәге экспедиция барышында йыйылған Рәсәйҙә иң эре краниологик коллекцияға нигеҙ һала.
Башҡортостанда антропология буйынса ғилми тикшеренеүҙәр ватан һәм сит ил ғалимдары араһында киң танылыу алды. Ринат Мөхәмәт улының 1989 йылда Мәскәүҙә “Наука” нәшриәтендә донъя күргән “Башҡорттарҙың краниологияһы” исемле фундаменталь хеҙмәте арҙаҡлы ғалимдарҙың артабанғы тикшеренеүе өсөн нигеҙ булды. Ғалимдың хеҙмәттәре сит илдәрҙә ватан фәне абруйын арттырыуға булышлыҡ итте, улар Америкала, Италияла, Финляндияла, Швецияла, Хорватияла донъя күрҙе. Ринат Мөхәмәт улы Йосопов Рәсәй этнографтары һәм антропологтары ассоциацияһы һәм Европа антропологтар ассоциацияһы ағзаһы булып торҙо.
Ринат Йосопов ғилми-педагогик кадрҙар әҙерләүгә ҙур өлөш индерҙе. Уның аспиранттары үҙәк ғилми-тикшеренеү институттарында диссертациялар яҡланы, уларҙың күбеһе республиканың ғилми институттарында һәм юғары уҡыу йорттарында уңышлы хеҙмәт итә.
Ринат Мөхәмәт улы Йосопов Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең ғилми даирәһендә билдәле һәм абруйлы ғалим булды.
Һәләтле ғалим хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
З.Й. Рәхмәтуллина, П.Р. Качкаев, М.С. Юнысов, А.М. Шаммазов, С.Т. Сәғитов, Ә.С. Байсурин, А.В. Псәнчин, Р.В. Уразгилдин, Ф.Ғ. Хисамитдинова, А.Б. Юнысова, Н.А. Мәжитов, А.Д. Казанчиев, В.В. Овсянников, Р.Н. Сөләймәнова, М.Х. Нәҙерғолов, Г.Р. Хөсәйенова, М.И. Роднов.
Мәрхүм менән хушлашыу 17 ғинуарҙа 11 сәғәт 30 минуттан 12 сәғәт 30 минутҡа тиклем Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге бинаһында үтәсәк. Уның адресы: Өфө, Октябрь проспекты, 71.


text:
Мәләүез районында заманса малсылыҡ фермаһы төҙөлә башланы
Мәләүез районында, «Старт» крәҫтиән-фермер хужалығында 200 баш эре малға иҫәпләнгән заманса малсылыҡ комплексын төҙөү урынында тәүге таш һалынды. Тантаналы сарала Мәләүез районы хакимиәте башлығы Малик Вәхитов, хакимиәт башлығының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Александр Баранов ҡатнашты.
«Старт» крәҫтиән-фермер хужалығы Мәләүез районында ғына түгел, бөтә республикала ла алдынғы хужалыҡтарҙың береһе булып тора. Уның менән Илдус Шәрипов етәкселек итә.
— Артабан да уңышлы үҫешер өсөн, ауыл иҡтисадын диверсификациялау юлы буйынса барырға кәрәк, — тип иҫәпләй Илдус Шәрипов.
Мәләүез районы хакимиәте инфраструктура мәсьәләләрен хәл итеүҙе, йәғни электр һәм һыу менән тәьмин итеүҙе, юл төҙөүҙе үҙ өҫтөнә ала. Бөгөн объектта нигеҙ һалына башланы. Малсылыҡ фермаһын сентябрҙә төҙөп бөтөү планлаштырыла. «Старт» крәҫтиән-фермер хужалығы уға ете миллион һумдан ашыу аҡса һала.
— Һуңғы дүрт йыл эсендә Мәләүез районы хужалыҡтарында 30-ҙан ашыу малсылыҡ бинаһы төҙөлдө һәм реконструкцияланды, — тип аңлатты Александр Баранов. – Заманса технологиялар ҡулланып, хужалыҡтар мал аҫрау шарттарын яҡшыртып ҡына ҡалманы, ә ит һәм һөт етештереү күләмдәрен күпкә арттыра алды. Ағымдағы йылдың ете айында районда һәр һыйырҙан 2800 литрҙан ашыу һөт һауылған. Һыйыр малының тәүлегенә артымы 601 грамм тәшкил итә.
Малсылыҡ продукцияһы етештереүҙе үҫтереү буйынса эштәр районда дауам ителә, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Рәсәй мосолмандары француз халҡы менән бергә теракт ҡорбандары өсөн ҡайғыра — мосолмандарҙың Үҙәк диниә назараты
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты Францияла теракт һөҙөмтәһендә һәләк булғандарҙың туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашты. «Рәсәй мосолмандары Францияның баш ҡалаһында ҡылынған сираттағы кешелекһеҙ террор акцияһы тураһындағы ҡот осҡос хәбәрҙе тетрәнеп һәм нәфрәтләнеп ҡабул итте» тиелә рәсми хәбәрҙә.
Рәсәй мосолмандары енәйәтселәр ҡулынан һәләк булған кешеләр өсөн тәрән ҡайғыра. Францияла иғлан ителгән дөйөм милли траур – Рәсәй мосолмандары өсөн дә траур, тиелә мөрәжәғәттә.
Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты «һәләк булыусыларҙың туғандарының һәм яҡындарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашып, терроризмдың сығышын кире ҡағыуға тәүәккәллеге тураһында белдерә. Беҙ бөтә кешеләрҙе ошо яуызлыҡҡа ҡаршы көрәштә тағы ла берҙәмерәк булырға саҡырабыҙ».


text:
Каруанһарай
Координаталар: 51°46′17″ с. ш. 55°05′36″ в. д. / 51.771429° с. ш. 55.093404° в. д. (G) (O) (Я)
Каруанһарай — Ырымбур ҡалаһындағы архитектура ҡомартҡыһы. Уны XIX быуатта Ырымбурҙа булған һәр кем ҡалаға үҙенсәлекле йәм биреп торған архитектура ҡомартҡыһы тип иҫкә ала[1].
«Мин Һаҡмар аша сыҡҡан ваҡытта ҡояш яңы ғына байыған ине, алыҫта иң беренсе булып иҫ киткес манараһы менән ал төҫтәге мәсет күренде. Был Брюллов рәсемдәре буйынса төҙөлгән Каруанһарай», — тип яҙа 1847 йылда Ырымбурҙа һөргөндә булған Т. Г. Шевченко. Философия докторы Фёдор Базенер 1842 йылда Хиванан Ырымбурға үтеп барышлай Каруанһарай тураһында «күҙҙең яуын алырлыҡ ҡарап туймаҫлыҡ гүзәл бина», тип яҙып ҡалдыра. Урта Азиянан ҡайтып барышлай 1929 йылда Ырымбурҙа булған А. В. Луначарский «Бик матур Каруанһарай, эсендә архитектур ҡомартҡыһы булғанға…», тип яҙа.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ырымбурға йомош йәки эш менән килгән башҡорттарҙың һәм мишәрҙәрҙең һис ниндәй туҡталыу урыны ла юҡ,— тип яҙа Ырымбур генерал-губернаторы В. А. Перовский 1836 йылдың 20 апрелендә башҡорт һәм мишәр кантон башлыҡтарына мөрәжәғәтендә — Мин бында даими туҡталыу урыны йәғни Каруанһарай һала башларға ниәтләнәм. Был һарайҙа теләгән бер башҡорт һәм мишәр бушлай туҡтала алыр ине.
Төҙөлөш материалдары әҙерләү һәм ҡулланыу башҡорттарға борондан таныш була. Ырымбурҙы башҡорт орнаменты менән биҙәлеп эшләнгән биналар быға дәлил булып тора. Миҫал өсөн, Каруанһарай янындағы бер ҡатлы йорттоң фасады башҡорт орнаментындағы геометрик фигуралар менән биҙәлгән.
Каруанһарайға Башҡорт-мишәр ғәскәре идаралығы, ҡорал склады, башҡорт балалары өсөн училище, тимерлек, ағас эшкәртеү, ҡамыт-ыңғырсаҡ эшләү, тегеү оҫтаханалары урынлашырға тейеш була. Каруанһарайҙың мәсете иһә мосолмандарға намаҙ уҡыу, ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлау өсөн тәғәйенләнә.
Перовскийҙың изге ниәтен кантондар хуплап ҡабул итә һәм ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә халыҡтан төҙөлөш фондына мул ғына аҡса йыйыла. Архитектор А. П. Брюллов эшләгән проект 1877 йылдың 19 ғинуарында раҫлана, шул йылдың йәйендә үк төҙөлөш эштәре башланып китә. Төҙөлөш материалдарын әҙерләүҙә, уларҙы ташыуҙа, биналарҙы һалыуҙа һәм биҙәүҙә төрлө милләт кешеләре ҡатнашаһа ла, төп ауырыҡ башҡорттар иңенә төшә. Төҙөлөштөң дөйөм күләме 804914 һум күләмендә баһалана. Был суммаға халыҡтың үҙ ирке менән йыйған иғәнәһе, почта хеҙмәте өсөн түләүҙәр, поташ заводтарынан килгән килем керә.
Каруанһарайҙың төп бинаһы 1842 йылда төҙөлөп бөтә. Мәсетте эске яҡтан биҙәү һәм манараны тыштан йөҙләү эштәре күп ваҡытты ала.
Ниһәйәт, 1846 йылдың 30 авгусында Каруанһарайҙы асыу тантанаһы үткәрелә. Байрамға Башҡорт-мишәр ғәскәре командиры, Өфөнән мөфтөй, кантон начальниктары, башҡа абруйлы ҡунаҡтар һәм ябай халыҡ саҡырыла. Ҡунаҡтарҙың береһе лә саҡырыуҙы инҡар итмәй килеп етәләр. Иртәнге сәғәт 9-ҙа хәрби ғәскәр разводҡа теҙелә, парад күрһәтелә. Башҡорт атлылары милли кейемдә, сукнонан тегелгән ҡыҙыл кафтанда булалар. Корпус командиры һәм башҡа урыҫ кешеләре сиркәүгә литургияға китәләр, ә ҡалған халыҡ намаҙ ваҡытын көтөп мәсет янына йыйыла. Бер сәғәттән корпус командиры килеп етә, мәсет алдында халыҡҡа үҙенең ҡотлау һүҙҙәрен еткерә. Мәҙин манаранан аҙан ишеттерә. Мәсет ишектәре асыла, мөфти артынан халыҡ мәсеткә инә. Асыу тантанаһының рәсми өлөшө тамамлана. Һуңынан халыҡтың яратҡан тамашаһы — ат ярышы үткәрелә. Ярыш тамамланған урында байрамға килгән ҡунаҡтарға ҙур табын әҙерләнә, һый-хөрмәт күрһәтелә. Шунда уҡ халыҡтың тағы бер яратҡан тамашаһы — көрәш үткәрелә. Ярышта еңеүселәргә махсус бүләк әҙерләнә.
1921—1936 йылдарҙа Каруанһарай йортонда Ырымбур башҡорт педагогия техникумы эшләне.
Архитектура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Каруанһарай иркен урында, ҡаланан ситтә төҙөлгән. Тирә-яғына Стәрлетамаҡ, Бөрө өйәҙҙәренән килтерелгән ағастар ултыртылған. Ихатаһы киҫелгән таштан яһалған кирбес менән уратып алынған. Ҡала киңәйгәс, комплекс ҡала эсендә тороп ҡала, ихатаның ярым-асыҡ яғы хәҙерге Парк проспектына ҡарап тора. Ҡауанһарай төп корпустан, мәсеттән һәм манаранан торған бер бөтөн архитектур берәмек. Төп корпус «П» хәрефе формаһында, булмәләрҙең тәғәйенләнеше төрлө булғанға айырым ишектәр ҡуйылған. Ҡунаҡтарға икенсе ҡатта казарма формаһында бүлмәләр планлаштырылған. Аттарҙы ҡуйыу өсөн тышҡы яҡта ихата ҡаралған.
Мәсет стеналары һигеҙ ҡырлы призма итеп төҙөлгән, өҫтө ярым сфера менән ҡапланған. Киңлеге — 12,8 м.
Манараның аҫҡы өлөшөндә киң пьедестал, урта өлөшөндә һигеҙ ҡырлы призма, өҫкө өлөшөндә цилиндр формаһындағы колонна. Манара йәшел тимер менән ябылған конус менән тамамлана. Конус башында ярым ай. Бейеклеге 38,8 м.
Каруанһарайҙы ҡайтарып алыу өсөн көрәш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Каруанһарай төҙөлөп бөтөүгә Ырымбурҙың генерал-губернаторы итеп В. Обручев тәғәйенләнә. Ул үҙен башҡорт мәҙәниәтендәге барлыҡ сараларҙың дошманы итеп күрһәтә. Каруанһарай тартып алына һәм эска эштэр ҡарамалығына тапшырыла. Бинала Ырымбур губерна канцелярияһы, канцелярия начальнигының фатиры, башҡорт ерҙәрен бүлеү буйынса комиссия, "Оренбургская газета"ның редакцияһы һәм типографияһы урынлаша. Башҡортар өсөн ике генә фатир ҡалдырыла — унда мәсет хеҙмәткәрҙәре урынлаша.
Был хәл башҡорттар араһында ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. 1865 йылда Ҡаруанһарайҙы ҡайтарып биреүҙәрен һорап 10 меңгә яҡын ҡултамға йыйыла. Үҙ хәле менән төҙөгән ҡорамды халыҡ тарихи изге ҡомартҡы итеп күрә.
Губерна ойошмалары янында мосолман храмы булыуы мөмкин түгел тигән һылтау менән Кржижановский 1867 йылдың 26 ғинуарында эске эштәр министрлығына мәсетте һәм манараны күсерергә тип, үтенес яҙа. Ул үҙенең үтенесен урыҫ хөкүмәте янында мосолман мәсете булыуы килешмәй тип нигеҙләй. Эске эштәр министрлығы башҡорттар араһындағы хәлде яҡшы белә, яңы ихталалдар күтәрелеүҙән хәүефләнеп 1876 йылдың 10 июнендә Крыжановскийға «күптән эшләп килuән, зауыҡ менән төҙөлгән ҡоролманы күсереү магометан фанатизмына яңы ҡеүәт бирәсәк, тимәк был көс көсһөҙләнмәйәсәк, ә яңынан күтәреләсәк» тип яуап бирә. Крыжановский бер нисә мәртәбә үтенес яҙа, министрлыҡ барыбер мәсетте күсерергә баҙнат итмәй.
1917 йылдың 20 июнендә Ырымбурҙа үткән башҡорт өлкә советы съездында «Каруанһарай башҡорттар тарафынан төҙөлгән башҡорттарҙың милли ҡаҙанышы» тигән ҡарар ҡабул ителә. Уны башҡорт халҡына ҡайтарып биреү тураһында декретҡа В. И. Ленин 1918 йылда ҡул ҡуя.
Ауыр 1921 йылда Каруанһарайҙа башҡорт педагогия техникумы асыла. 1960 йылда Каруанһарай архитектура ҡомартҡыһы булараҡ дәүләт һаҡлауына алына.
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башкиры и Оренбуржье: история и современность (к 150-летию Караван-Сарая). — Уфа—Оренбург, 1996. — 99 с.
- Байғотлина Г. Һоҡландырҙың да, һыҙландырҙың да, Каруанһарай!.. / Гүзәл Байғотлина // Йәшлек. — 2006. — 18 июль.
- Ильясова Г. Уйҙарға һалдың, Каруанһарай… / Г. Ильясова // Башҡортостан. — 2006. — 21 июль.
- Караван-Сарай. /Авт.-сост. Калимуллин Ф. Б. 2-е изд. — Уфа: Китап, 1995. — 71 с.
- Танатов А. Влияние эпохи на причины и цели создания Караван-сарая. // Ватандаш. — 2004. № 8.
- Утягулов Р. Звезда Караван-Сарая // Ватандаш. — 2001. № 12. — С. 159—162.
- Юлан А. Каруанһарай — Башҡортостан дәүләтселегенең бишеге // Йәшлек. — 2006. — 15 июль.
- Янгузин Р. З. Караван-Сарай — национальная святыня башкирского народа //Оренбургской губернии — 250 лет: проблемы истории и культуры. Оренбург, 1994.
- Янгузин Р. З., Данилова Г. Б. Караван-Сарай. Уфа: «Китап», 1996.
- Янгузин Р. З. Караван-сарай — 150 лет. // Ватандаш. — 1996. — № 2. — С. 79—83.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Вәлиева М. Ғ., Ҡотошов Р. Н. Каруанһарай (Ырымбур) // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Кульшарипов М. М. К истории Караван-Сарая — Башкирского народного дома // Ватандаш. — 2012. — № 3. — ISSN 1683-3554.
- Зиннатуллин З. Караван-Сарай и 90-летие провозглашения Республики Башкортостан // Ватандаш. — 2008. — № 2. — ISSN 1683-3554.


text:
Өфөлә «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012» төбәк-ара конкурсы асылды
Өфөлә «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012» төбәк-ара конкурсы асылды. 2012 йылдың иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы исеменә 57 педагог, шул иҫәптән Ырымбур, Һамар, Силәбе өлкәләренән биш уҡытыусы көс һынашасаҡ.
Йола буйынса төбәк-ара конкурс Рәми Ғарипов исемендәге 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатында үткәрелә. Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығының бүлек мөдире Рәйсә Күзбәкова хәбәр итеүенсә, конкурста ҡатнашыусылар баш ҡала мәктәптәрендә асыҡ дәрестәрҙе февралдә үткәргән, бөгөн улар үҙҙәренең инновацион проекттары менән таныштырасаҡ. Кис көнө жюри ағзалары икенсе этапҡа үткән 30 уҡытыусыны билдәләйәсәк. Улар оҫталыҡ дәрестәрен үткәрәсәк һәм лекциялар уҡыясаҡ. Аҙаҡҡы турға иң яҡшылары сығасаҡ, уларҙы фекер алышыуҙа ҡатнашыу көтә.
Әлеге конкурс 17-се тапҡыр үткәрелә. 2002 йылда уға төбәк-ара статусы бирелде. Бәйгенең төп маҡсаты – уҡытыусыларҙың оҫталыҡ кимәлен асыҡлау.
Конкурста ҡатнашыусыларҙың күбеһе – 15-20 йыл стажлы тәжрибәле уҡытыусылар.
Абсолют еңеүсенең исеме 31 мартта бәйгене ябыу тантанаһында билдәле буласаҡ. Сара М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында үтәсәк.


text:
Өфөлә беренсе башҡорт мамыҡ шәле йәрминкәһе үтәсәк
Өфөлә 26 октябрҙә беренсе башҡорт мамыҡ шәле йәрминкәһе үткәрелә, тип хәбәр итә Республика халыҡ ижады үҙәге матбуғат хеҙмәте.
Йәрминкәлә Башҡортостандың Ейәнсура, Стәрлебаш, Мәләүез райондарынан данлыҡлы дебет шәл бәйләү оҫталары ҡатнашасаҡ. Шәл һәм селтәрле яулыҡтарҙан тыш, Өфө халҡы һәм ҡунаҡтары кәзә мамығынан бәйләнгән башҡа әйберҙәр ҙә: ойоҡбаш, бейәләй, бирсәткә, шарф, жилеттар һатып ала аласаҡ.
Йәрминкә Эшсе-хәбәрселәр урамы, 20 адресы буйынса махсус сауҙа майҙансығында сәғәт 10-дан 16 сәғәткә тиклем үтәсәк.


text:
Башҡорт драмтеатры Төркиәгә фестивалгә саҡырыу алды
Ошо көндәрҙә М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры Төркиәнән «Мең һулыш һәм бер тауыш» IV халыҡ-ара төрки телле театрҙар фестиваленә саҡырыу алды. Ойоштороу комитеты башҡорт коллективына фестивалдә «Әхмәтзәки Вәлиди Туған» спектакле (режиссеры Айрат Абушахманов) менән сығыш яһарға тәҡдим итте.
Әйтергә кәрәк, Башҡорт академия театры спектакле төрөк тамашасыһына таныш. Тәүге тапҡыр Төркиәлә «Әхмәтзәки Вәлиди Туған» спетаклен быйыл май айында Истанбулда Башҡортостан Республикаһының Фән һәм мәҙәниәт көндәре ваҡытында ҡаранылар.
Театрҙың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, «Мең һулыш һәм бер тауыш» фестивале 2011 йылдың апрель айының икенсе яртыһына планлаштырылған. Ул Төркиә Республикаһының иң ҙур һәм боронғо ҡалаларының береһе – Коньяла үтәсәк.


text:
Биотехнология
Биотехнология - тере организмдарҙы, урарҙың системаһын йәки йәшәү эшмәкәрлеге продукттарын технология процессында ҡулланыу, шулай уҡ ген инженерияһы ысулын ҡулланып файҙалы үҙлекле организмдар алыу тураһындағы фән.
Биотехнология тип XX-XXI быуатта йыш ҡына ген инженерияһын ҡулланыуҙы атайҙар, әммә был термин яһалма һайланыш һәм гибридизация кеүек кеше ихтияжына йүнәлтелгән биологик организмдарҙың ҡатмарлы модификацияһын үҙ эсенә ала. Ғәҙәттәге биотехнологик етештереү тармағы хәҙерге заман ысулдарын ҡулланып аҙыҡ-түлектең һәм тере организмдарҙың продуктлығын арттырыуға иреште.
1971 йылға тиклем "биотехнология" термины аҙыҡ-түлек сәнәғәтендә һәм ауыл хужалығанда ҡулланыла ине. 1970 йылдан ғалимдәр был терминды ДНК рекомбинацияһы, күҙәнәк күльтивацияһы кеүек лаборатория ысулдары өсән ҡулланалар. Биотехнология генетика, молекуляр биология, биохимия, эмбриология, күҙәнәк биологияһы, шулай уҡ химия, информацион технология кеүек ғәмәли фәндәргә нигеҙләнә.
Биотехнология тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
"Биотехнология" терминын беренсе тапҡыр венгр инженеры Карл Эреки 1917 йылда ҡуллана. Сәнәғәттә микроорганизмдар һәм ферменттар ҡулланыу күптән билдәле, әммә системалы фәнни тикшереүҙәр биотехнологик ысулдарҙы ҡулланыу даирәһен киңәйтә.
Шулай итеп, 1814 йылда Петербург Галиме академик К.С. Кирхгоф биологик катализ күренешен аса, һәм арзан сеймалдар шәкәр алырға тырышып ҡарай (XIX быуатҡа тиклем шәкәрҙе шәкәр ҡамышынан ғына алалар). 1891 йылда АҠШ ғалиме Дз. Такамине фермент препаратын сәнәғәттә ҡулланыуға патент ала: үҫемлек ҡалдыҡтарын шәкәрләндереү өсөн диастиза ҡулланырға тәҡдим итә. XX быуат башында әсетеү һәм микробиология сәнәғәте үҫеш ала. Ошо уҡ йылдарҙа антибиотик, байыҡтырылған аҙыҡ, әсетке етештереу, үҫемлек һәм хайуандарҙан етештерелгән аҙыҡты арттырыу һәм яҡшыртыу өҫөн ынтылыш яһала.
Беренсе антибиотик – пеницилинды 1940 йылда файҙаланыу кимәленә тиклем айырып алырға һәм таҙартырға өлгәшәләр. Был микроорганизмдар етештергән арзан мидицина препараттарын эшләп сығарарға ынтылыш бирә.


text:
23 мартта Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу башлана Фото: Андрей Старостин
23 мартта Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу башлана
23 мартта Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу башлана Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
23 марттан 24 апрелгә тиклем Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу башлана. Унда ҡатнашыу өсөн 200-гә яҡын уҡыусы ғариза биргән. БДИ-ны уҙған йылдарҙағы һәм быйылғы сығарылыш уҡыусылары бирәсәк.
Быйыл математика буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы база һәм профилле кимәлдәргә бүленгән. 23 мартта база кимәлен вузға ингәндә математиканы юғары кимәлдә белеү талап ителмәгән сығарылыш уҡыусылары тапшыра. Башҡортостанда уны 38 кеше бирә. 26 мартта математиканы һәм ҡатнаш дисциплинаны һөнәри эшмәкәрлектәрендә ҡулланырға ниәтләгән 76 кеше профилле имтихан тапшыра. 30 мартта рус теле буйынса БДИ үткәреләсәк, уны тапшырыуға 107 ғариза бирелгән.
Башҡортостандың Мәғариф министрлығы бойороғо менән имтихандарҙы үткәреүҙең өс пункты билдәләнгән: Өфөлә — 58-се лицей, Октябрьскийҙа — 22-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе һәм Стәрлетамаҡта — 1-се лицей, тип хәбәр итте Башҡортостан Мәғариф министрлығының дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм белем сифатын баһалау бүлеге етәксеһе Жанна Миникеева.
Берҙәм дәүләт имтиханы барышын йәмәғәт күҙәтеүселәре, шул иҫәптән Башҡортостан Дәүләт имтихан комиссияһының федераль ағзалары күҙәтәсәк.
Имтихан урындағы ваҡыт буйынса иртәнге сәғәт 10-да башлана.


text:
Өфөлә Поляк теле көнө үткәреләсәк
Өфөлә Поляк теле көнө үтәсәк. Уны Халыҡ-ара телдәр көнө сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының Поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәге үткәрә.
«Башинформ» агентлығына үҙәк директоры Марина Садыҡова-Лисовскаяның хәбәр итеүенсә, байрам 18 февралдә Достоевский урамы, 160 адресы буйынса Халыҡтар дуҫлығы йортоноң китапханаһында үтергә тейеш. Башлана — 12 сәғәттә. Поляк теле көнө программаһында А.П.Пенькевич исемендәһе Милли йәкшәмбе мәктәбенең, Башҡорт дәүләт университетының педагогтары һәм уҡыусыларының ижади сығыштары планлаштырылған. Шулай уҡ поляк мәҙәниәтенә арналған поляк китаптары һәм фотоматериалдарының презентацияһы ойоштороласаҡ.


text:
Республикала иҫке торлаҡ күләмен кәметеү планлаштырыла
Быйыл Башҡортостанда 2,3 миллион квадрат метр торлаҡ сафҡа индереү планлаштырыла. БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала торлаҡ төҙөлөшөнөң артыуы менән бер рәттән туҙған торлаҡ күләме һәм яңы торлаҡ алыуға сират кәмергә тейеш.
Бынан тыш, төҙөлөш комплексының бурыстары араһында «2011-2015 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында торлаҡ төҙөлөшө үҫешен дәртләндереү» айырым маҡсатлы республика программаһының маҡсатлы күрһәткестәре үтәлешен тәьмин итеүгә һәм 2013 йылға нигеҙ булдырыуға етди иғтибар бирелә.
— Йәнә иң элек торлаҡ биналарға мохтаж тип табылған бөтә төр категориялағы граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү сараларына иғтибар йүнәлтергә кәрәк, — тине БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Николай Гавва. — Торлаҡ, социаль һәм инженерлыҡ инфраструктураһы объекттары төҙөлөшө буйынса ҡуйылған бөтә бурыстар ҙа билдәләнгән ваҡытта һәм тулы күләмдә үтәлергә тейеш.


text:
Республика аграрийҙары 2,5 млрд һумлыҡ техника һатып алған
Быйыл республика аграрийҙары ауыл хужалығы техникаһы һатып алыу өсөн дәүләттән ҙур ярҙам алды. Туғыҙ айҙа ауыл эшсәндәре 2,5 миллиард һумдан ашыу суммаға 2566 техника берәмеге һатып алған. Был күрһәткестәрҙе 2012 йылда ауыл хужалығы техникаһы менән тәьмин итеүҙе һәм техниканы хеҙмәтләндереүҙе ойоштороуға арналған республика кәңәшмәһендә БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рөстәм Зәйнуллин уҡып ишеттерҙе.
БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, ағымдағы йыл аҙағына тиклем был һан тағы ла артасаҡ һәм өс миллиард һумдан ашыу суммалыҡ өс мең самаһы техника берәмегенә етәсәк. Ауыл халҡы өсөн шуныһы ҡыуаныслы: был техника хаҡының 40 процентын республика бюджеты ҡаплай.
Предприятиеларҙағы ауыл хужалығы техникаһын яңыртыу бөгөн Башҡортостан өсөн өҫтөнлөклө бурыстарҙың береһе иҫәпләнә, сөнки техниканың 80 проценты тиерлек туҙған. Бындай хәл бөтә илгә лә хас. Әле күрһәтелгән дәүләт ярҙамы бихисап хужалыҡтарға машина-трактор паркын яңыртырға, миҙгелле баҫыу эштәрен ваҡытында башҡарып сығырға мөмкинлек бирә.


text:
Республиканың ҡалалар төҙөлөшө пландарын интернетта ҡарап буласаҡ
Республиканың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүтов бөгөн Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында депутаттар алдында сығыш яһап, «Башҡортостан Республикаһында ҡалалар төҙөлөшө эшмәкәрлеген көйләү тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы закон проектын тәҡдим итте.
Хәлит Мәхмүтов аңлатыуынса, төҙәтмәләр территориаль планлаштырыуға ҡағыла. Власть органдары ҡала төҙөлөшөн территориаль планлаштырыу документтары проекттары һәм бындай проекттарҙы дәлилләү буйынса материалдар менән интернет селтәре аша танышыу мөмкинлеген булдырырға тейеш.
— Ҡала төҙөлөшөн проектлауҙың республика нормативтары проекты Башҡортостан Республикаһының рәсми сайтында уларҙы раҫлағанға тиклем кәм тигәндә ике ай алдан урынлаштырылырға тейеш, тип ҡарала закон проектында, — тине ул. – Ҡала төҙөлөшөн проектлауҙың республика нормативтары Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән раҫлана, республика биләмәһендә урынлашҡан муниципаль берәмектәрҙең урындағы үҙидаралыҡ органдары тәҡдимдәре лә иҫәпкә алына.
Закон проектына ярашлы, айырым һәм юридик кешеләргә үҙ аҡсаһы иҫәбенә территорияны планлаштырыу буйынса документтар әҙерләү хоҡуғы ла бирелә.
БР Дәүләт Йыйылышы депутаттары закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡабул итте.


text:
Польша волонтеры Башҡорт Википедияһын хупланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
«Вики-Һабантуй 2015» дөйөм исем аҫтындағы юбилей саралары комплексы сиктәрендә 2014 йылдың 1 ноябренән алып «Башҡорт Википедияһына — 10 йыл!» мәҡәләләр конкурсы иғлан ителгәйне, ул 2015 йылдың 1 апреленә тиклем дауам итәсәк. Унда һәр теләүсе үҙенең ижади мөмкинлектәрен һынап ҡарай ала. Тәжрибәле мөхәррирҙәр һәм яңы башлаусылар араһында конкурс айырым уҙғарыла.
Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев хәбәр итеүенсә, конкурс башланғандан алып 10 ирекмән 50-нән ашыу яңы мәҡәлә яҙған. Тәжрибәле ҡатнашыусылар араһында ете мөхәррир, шул иҫәптән конкурстан тыш мәҡәләләр мөхәррирләүсе жюри ағзалары. Яңы башлап тороусылар араһында өс ҡатнашыусы, шул иҫәптән бер мөхәррир, башҡорт телен белмәй. Jerzyjan1 исемле ҡатнашыусы Польшаның Лобез ҡалаһы тураһында мәҡәлә яҙған һәм шәхси сәхифәһендә поляк телендә тәҡдим иткән: «Jestem Polakiem, który lubi Wikipedię» поляк теленән тәржемә иткәндә «Википедияны яратыусы поляк» тигәнде аңлата.
Башҡорт Википедияһының юбилейына арналған конкурс ойоштороусылары туған теленең патриоттарын мәҡәләләр яҙыуға әүҙемерәк ҡушылырға һәм шуның менән мульти-тел виртуаль энциклопедияһын үҫтереүгә өлөш индерергә саҡыра.


text:
Рөстәм Хәмитов «Дан бульвары» туҡталышы эргәһендәге яңы ер аҫты үткәүелен тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Дан бульвары» туҡталышы эргәһендәге яңы ер аҫты үткәүелен тикшерҙе
Рөстәм Хәмитов «Дан бульвары» туҡталышы эргәһендәге яңы ер аҫты үткәүелен тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Өфөлә Октябрь проспектындағы «Дан бульвары» йәмәғәт транспорты туҡталышы янында йәйәүлеләр өсөн яңы ер аҫты үткәүеле асылды. Юл инфраструктураһы объектын шәмбе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡараны.
Дөйөм 1450 квадрат метр майҙанлы ер аҫты үткәүелен төҙөүгә республика бюджетынан 156 миллион һум аҡса йүнәлтелгән. Тоннелдең киңлеге – 8 метр, оҙонлоғо 68,2 метр тәшкил итә. Ер аҫты үткәүеле заманса талаптарға ярашлы төҙөлгән, уның менән физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр ҙә файҙалана аласаҡ.
Ер аҫты объектын проектлаусы – «Гипростроймост Институты – Санкт-Петербург» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте. Подряд эштәрен «Уралмостострой» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең (Пермь) 123-сө күпер төҙөү отряды башҡарҙы.