text:
Рабочие программы по башкирскому языку
В данном разделе вы сможете ознакомиться с рабочими программами по башкирскому языку
Скачать:
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №2» городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
Рабочая программа
по башкирскому языку
уровень – начальное общее образование
Составитель:
Бакиева Лиана Искандаровна,
учитель башкирского языка МБОУ «Гимназия №2»
2017 год
I.Аңлатма яҙыу
Кластан тыш уҡыу программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған «2 гимназия»муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының 1-се класы өсөн түбәндәге документттар нигеҙендә төҙөлдө:
1. «Рәсәй Федерацияһының Мәғариф тураһында» законы 29.12.2012 №273-ФЗ
2.«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
3. «Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында» законы 01.07.2013 №696
4.«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
5. Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы;
6. Санитар – эпидимиологик нормалар. 2.4.2821-10 (2010 йылдың 29 декабре ҡарары № 189)
7. «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының йыллыҡ календарь эш графигы;
8. Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
9. Эш программаһы “Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 1-4-се кластары өсөн “Башҡорт теле”(дәүләт тел булараҡ) предметы буйынса белем биреү өлгө программалары.-Өфө: Китап,2017.-28 бит.,” нигеҙендә төҙөлдө.
10. Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау.
Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау
Тәҡдим ителә торған был программа 1-се кластар өсөн «2-се гимназия » муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы» на ярашлы дәрестәр һанын аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән йылына 34 сәғәт булыуҙы һәм «Башҡорт теле» дәреслеген (Авторҙары: Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле. Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 1 класы өсөн дәреслек – Өфө: Китап, 2011.- 128 бит.) ҡулланыуҙы күҙ уңында тота..
Был программа уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүсе балаларға тәғәйенләнә.
Программа күрһәтелгән авторҙарҙың дәреслеге һәм эш дәфтәрҙәре менән тәэмин ителгән.
Уҡыусыларҙың белем һәм күнекмәләренә талаптар
Башҡорт теле курсы дөйөм белем биреү мәктәбенең предметтар системаһында донъяны танып-белеү һәм социомәҙәниәт маҡсаттарын тормошҡа ашыра.
Донъяны танып-белеү маҡсаттары уҡыусыларҙы тел тураһындағы фәндең төп нигеҙҙәре менән таныштырыуҙы һәм уның менән бәйләп уларҙың билдә-символдар ярҙамында ҡабул итеүен, логик фекерләүен, күҙ алдына килтерә алыуын формалаштырыуҙы аңлата.
Башҡорт телен өйрәнеүҙең социомәҙәни маҡсаттары кешенең дөйөм мәҙәнилеге үҫеше күрһәткесе булараҡ уҡыусының коммуникатив компетенцияһын, һөйләү һәм яҙма телмәр үҫешен үҙ эсенә ала.
Башланғыс мәктәптә башҡорт телен өйрәнеү барышында ҡуйылған маҡсаттарҙы үтәү өсөн түбәндәге ғәмәли бурыстарҙы үтәү кәрәк:
•уҡыусының телмәрен, фекерләү, күҙ алдына килтерә алыу, аралашыу үҙенсәлектәренә һәм шарттарына ярашлы тел саралары һайлай белеү мөмкинлеген үҫтереү;
• башҡорт теленең лексикаһы, фонетикаһы, грамматикаһы буйынса нигеҙ белемде үҙләштереү;
• дөрөҫ яҙыу һәм уҡыу, диалогта ҡатнашыу, ауыр булмаған монолог, ҙур булмаған күләмдәге яҙма тасуирлау һәм хикәйәләү текстарын төҙөй белеү;
• башҡорт теленә позитив эмоциональ-баһалы ҡараш, уның уникаллеген һәм таҙалығын һаҡлауға туранан-тура мөнәсәбәтле булыу тойғоһо тәрбиәләү; телгә танып-белеү ҡыҙыҡһыныуы, үҙ телмәрен яҡшыртырға ынтылыш уятыу.
Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар
Уҡыу йылы аҙағында 1 класс уҡыусылары түбәндәге белем һәм күнекмәләргә эйә булырға тейеш:
1. Һөйләгәнде йәки уҡығанды аңлай алыу (аудирование):
- уҡытыусының, иптәшенең һөйләгәнен, уҡығанын аңлай алыу;
- иҫәнләшеү, һаубуллашыу, рәхмәт әйтеү, ғәфү үтенеү, үтенесте белдереү, рөхсәт һорау (телмәр этикеты);
- текстың йөкмәткеһе, ситуация буйынса һорау биреү.
2. Уҡыған текст буйынса, күҙәтеүҙәр нигеҙендә һөйләй белеү, ситуацияға ярашлы һөйләшеү (говорение):
• бәләкәй күләмле текстың йөкмәткеһен һөйләү,
• һүҙлек һүҙҙәрен белеү, уларҙы дөрөҫ ҡулланып һөйләү,
• диалог төҙөү, төркөмдәрҙә һөйләшеү,
• үҙең, ғаилә ағзалары, уларҙың исемдәрен белеү, һөнәр-шөғөлдәре, туғанлыҡ мөнәсәбәте һ.б. тураһында һөйләү,
• ваҡиғаға, персонажға үҙ мөнәсәбәтеңде әйтеп биреү,
• башҡорт теленән руссаға һәм киреһенсә тәржемә итеү.
3. Уҡыу (чтение):
• тексты дөрөҫ, шыма, талғын уҡыу (орфоэпик нормалар нигеҙендә),
• поэтик әҫәрҙәрҙе дөрөҫ интонация менән уҡыу,
• уҡыған текстың йөкмәткеһен билдәләй алыу, персонаждарын әйтеү,
• текстан һорауҙарға яуаптар табыу, уҡып күрһәтеү.
4. Яҙыу (письмо):
• хәрефтәрҙе матур, дөрөҫ, тейешле кимәлдә тоташтырып яҙыу,
• ҙур булмаған тексты күсереп яҙыу,
• шундай уҡ текст буйынса йә картина нигеҙендә 2-3 һорауға яуап яҙыу,
• бирелгән ситуация буйынса 2-3 һөйләмдән торған текст яҙыу,
• ныҡлы әҙерлектән һуң өйрәтеү характерындағы диктант.
Яңы стандарттарға ярашлы уҡыу сифатын өйрәнгәндә, йәғни тикшереү процесында, түбәндәге һөҙөмтәләр күҙаллана:
- шәхси үҫеш кимәле;
- метапредмет кимәле;
- предмет буйынса белем кимәле.
Уҡыу- уҡытыу методик комплекты:
1. Эш программаһы “Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 1-4-се кластары өсөн “Башҡорт теле”(дәүләт тел булараҡ) предметы буйынса белем биреү өлгө программалары.-Өфө: Китап,2017.-28 бит.,” нигеҙендә төҙөлдө..
2. Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле. Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 1 класы өсөн дәреслек – Өфө: Китап, 2010.- 128 бит.
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Тыуған Башҡортостан – 3 сәғәт.
Уҡыусылар алфавит менән таныша, башҡорт теленең специфик өндәрен өйрәнә. Һүҙ һәм һүҙбәйләнештәр төҙөй белеү күнекмәләрен булдырыу маҡсат итеп алына. Башҡортостандың ҡалалары, ауылдары, йылғалары, күлдәре тураһында мәғлүмәт биреү. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен ҡабатлау, темаға ҡараған башҡорт һүҙҙәрен дөрөҫ әйтеү күнекмәләрен камиллаштырыу.
Мәктәп- 4 сәғәт
Кейем-һалым-3 сәғәт. Кейем исемдәрен үҙләштереү, элек өйрәнгәндәрҙе иҫкә төшөрөү. Кейемде һаҡлап, ҡәҙерләп тотоу, һәр береһен үҙ урынына ҡуйыу. Кейем һәм шәхси гигиена. Кейем һәм матурлыҡ, тыйнаҡлыҡ тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Шиғырҙар ятлау.
Ғаилә – 2 сәғәт.
Үҙенең ғаиләһе, ғаилә ағзалары, уларҙың эштәре, туғанлыҡ мөнәсәбәте тураһында һөйләшеү. Башҡорт телендә эйәлек ялғауҙарын практик үҙләштереү.
Йорт хайуандары, ҡоштар – 6 сәғәт.
Йорт хайуандары, ҡоштар, уларҙың атамалары менән танышыу. Телмәрҙә дөрөҫ ҡулланырға өйрәнеү.
Уйынсыҡтар- 1 сәғәт. Уйынсыҡтарҙың атамаларын өйрәтеү.Төрлө уйындар хаҡында һөйләшеү.
Һандар-2сәғәт. Һандар менән таныштырыу.Уларҙы телмәрҙә ҡулланыу.
Төҫтәр-2сәғәт. Төҫтәрҙе үҙләштереү.
Баҡса-4сәғәт. Еләк- емеш, йәшелсә атамалары менән танышыу, баҡсалағы эштәр, әсәйҙәргә ярҙам итеү.Уҡыусыларҙың телмәрен үҫтереү.
Ашамлыҡтар-3сәғәт .Ашамлыҡтарҙың башҡортса атамалары менән таныштырыу, милли башҡорт аш- һыуҙары хаҡында һөйләшеү,башҡорт халҡының ҡунаҡсыллығы тураһында һөйләү.
Этно-культуралы белем биреү ресурстары дәрес планында ҡарала.
II.Календарь -тематик планлаштырыу
Төп әҙәбиәт
- Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Бүләк: Рус мәктәптәрендә уҡыусы башҡорт балалары өсөн әлифба. – Өфө, 2010.
- Салихова М.Т., Шафикова С. Х. Башҡорт теленән диктанттар йыйынтығы (1-4-се кластар өсөн) - Өфө: Китап, 1997.
- Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө, 2009.
- Аслаева Р.Ғ. Телмәр һәм зиһен. – Өфө, 2005.
- Шарапов И.Ә. Йомаҡлы әлифба: Башҡорт телен өйрәнеүсе 1 класс уҡыусылары өсөн. – Өфө, 1996.
- Аслаев Т.Х., Исламғолова Ы.Ә. Уйнат, уйлат баланы: Уҡытыусы өсөн ҡулланма. – Өфө, 1993.
- Аҙнабаева Ф.Г., Тнафиҡова З.Г. Тылсымлы өндәр: Методик ҡулланма. – Өфө: БМКИ, 2004
- Сынбулактова Ф.Ш. “Туған тел” дәреслегенә методик ҡулланма. 1-2 кластар. – Өфө, 2008.
Өҫтәлмә әҙәбиәт
- Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.
- Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым. – Өфө: Китап, 2007.
- Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө, 2008.
- «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Аҡбуҙат», «Аманат» журналдары.
- Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы. 1- 4 – се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма– Өфө
- Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө, 2008.
- Жемчужины детской башкирской литературы. /Составитель – В.С.Мавлетов/ – Уфа, 2005.
- Туғыҙбаева Ф.Х. Беҙ уҡырға өйрәнәбеҙ: Мәктәпкәсә һәм кесе йәштәге уҡыусы балалар өсөн уҡыу китабы. – Өфө, 2008.
- Раҡаева Ә.С. Уйнайыҡ уйлап ҡына. – Өфө, 2008.
- Ураҡсина Р. Тәмле-тәмле-тәмлекәс: Шиғырҙар, йола-уйын күренештәре. – Өфө, 1996.
- Юнысова Г.А. Йәйғор: Балалар өсөн шиғырҙар. – Өфө, 2003.
- Хисаметдинова Ф.Г. Кескәйҙәр өсөн башҡорт теле. – Өфө: Башҡортостан энциклопедияһы, 2002.
Уҡытыу-методик ҡулланмалар исемлеге:
- Усманова М. Г. Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.
- Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М. С., Сиразетдинов З. Ә. Башҡортса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1-4 – се синыфтары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.
- Аслаев Т. Х., Атнағолова С.В. Телмәр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.
- “Бүләк” дәреслегенә методик ҡулланма. /Толомбаев Х.А., Әбуталипова Р.Ә, Дәүләтшина М.С./ - Өфө, 1993.
- Башҡорт алфавиты һүрәттәрҙә.
- Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап.- Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы, 2005.
- Ураҡсин З.Ғ., Сиразетдинов З.Ә., Суфьянова Н.Ф. Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге: Башланғыс класс уҡыусылары өсөн. – Өфө, 2005.
Материаль-техник ҡулланмалар:
- телевизор;
- видеоплеер
- магнитофон;
- компьютер.
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №2» городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
Рабочая программа
по башкирскому языку
уровень – начальное общее образование
Составитель:
Бакиева Лиана Искандаровна,
учитель башкирского языка МБОУ «Гимназия №2»
2018 год
Аңлатма яҙыу
Башҡорт теленән эш программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының 2,3,4 кластары өсөн түбәндәге документттар нигеҙендә төҙөлдө:
1. «Рәсәй Федерацияһының Мәғариф тураһында» законы 29.12.2012 №273-ФЗ
2.«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
3. «Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында» законы 01.07.2013 №696
4.«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
5. Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы;
6. Санитар – эпидимиологик нормалар. 2.4.2821-10 (2010 йылдың 29 декабре ҡарары № 189)
7. «2 гимназия » муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының йыллыҡ календарь эш графигы;
8. Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа«2 гимназия » дөйөм белем биреү мәктәбенең» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
9. Эш программаһы “Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 1-4-се кластары өсөн “Башҡорт теле”(дәүләт тел булараҡ) предметы буйынса белем биреү өлгө программалары.-Өфө: Китап,2017.-28 бит.,” нигеҙендә төҙөлдө.
10. Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау.
Уҡыу ҡулланмаһы:
1)Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С., Ғиниәтуллина Ф.М., Кинйәбаева Н.Н.Башҡорт теле :
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт телен 1-се йыл өйрәнеүсе 2-се класс уҡыусылары өсөн дәреслек.-Өфө:Китап,2014-148 б.
2) Дәүләтшина М.С.Башҡорт теле : Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларында башҡорт телен 2-се йыл өйрәнеүсе 3-сө класс уҡыусылары өсөн уҡыу ҡулланмаһы(башҡорт теле дәүләт теле булараҡ өйрәнеү өсөн). - Өфө: Китап, 2015-124 б.
3)Дәүләтшина М.С., Кинйәбаева Н.Н., Садыҡова Г.М., Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 4-се класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн дәреслек.-Өфө:Китап,2016.-152 б.
Эш дәфтәрҙәре:
1) Дәүләтшина М.С.Башҡорт теле : эш дәфтәре: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 3-сө класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн.-Өфө:Китап,2017.-84 б.
2)Дәүләтшина М.С.Башҡорт теле : эш дәфтәре: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 4-се класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн.-Өфө:Китап,2017.-88 б.
Контроль эштәр дәфтәре:
1)Дәүләтшина М.С., Кинйәбаева Н.Н.Башҡорт теле : контроль эштәр дәфтәре: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 2-се класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн.-Өфө:Китап,2017.-20 б.
2)Дәүләтшина М.С., Кинйәбаева Н.Н.Башҡорт теле : контроль эштәр дәфтәре: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 3-сө класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн.-Өфө:Китап,2017.-24 б.
3)Дәүләтшина М.С., Кинйәбаева Н.Н.Башҡорт теле : контроль эштәр дәфтәре: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 4-се класы өсөн башҡорт телен (дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн.-Өфө:Китап,2017.-26 б.
Методик ҡулланма:Дәүләтшина М.С., Кинйәбаева Н.Н., Садыҡова Г.М. “Башҡорт теле” дәреслегенә методик ҡулланма: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 3-4-се кластары өсөн( башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүселәр өсөн).-Өфө:Китап,2017.-128 б.
Башҡорт теленән контроль эштәрҙең иҫәбе
Планлаштырылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштереү.
Яңы стандарттарға ярашлы уҡыу сифатын өйрәнгәндә, йәғни тикшереү процесында, түбәндәге һөҙөмтәләр күҙаллана:
- шәхси үҫеш кимәле;
- метапредмет кимәле;
- предмет буйынса белем кимәле.
Башланғыс мәктәптә башҡорт телен өйрәнеүҙең шәхсән һөҙөмтәләренә түбәндәгеләр инә:
• тел кешеләрҙең аралашыу сараһы икәнде аңлау, үҙләштереү;
• башҡорт телен милли мәҙәниәттең бер күренеше тип ҡабул итеү;
• дөрөҫ һөйләү теле һәм яҙма тел кешенең индивидуаль мәҙәнилеге күрһәткесе;
• үҙ телмәренә иғтибарлы булып үҙ-үҙен баһалау һәләтлелеге.
Башланғыс мәктәптә башҡорт телен өйрәнеүҙең предмет-ара һөҙөмтәләре булып түбәндәгеләр тора :
• белем алыу (уҡыу-укытыу) бурыстарын хәл итеү өсөн төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәт табыу маҡсатында, телде ҡуллана белеү оҫталығы;
• аралашыуҙың маҡсаты, бурысы, сараһы, тел шарттарында ориентирлашыу;
• телмәрҙе һәм аралашыу ситуацияһын иҫәпкә алып, коммуникатив бурыстарҙы (диалог, монологик телмәр, яҙма текстар) уңышлы атҡарыу маҡсатында, адекват телмәр сараларын һайлап ала белеү;
• үҙ фекереңде һәм позицияңды мөмкин тиклем теүәл итеп аңлатырга ынтылыу;
• һорауҙар биреү оҫталығы.
Башланғыс мәктәптә башҡорт телен өйрәнеүҙең предмет һөҙөмтәләренә түбәндәгеләр инә:
• башҡорт әҙәби теле нормалары (орфоэпик, лексик, грамматик) һәм телмәр этикеты ҡағиҙәләре тураһында башланғыс төшөнсә алыу;
• орфографик ҡағиҙәләрҙе һәм тыныш билдәләрен (өйрәнелгән күләмдә) ҡуйыу ҡағиҙәләрен белеү;
• өн, хәреф, һүҙ өлөшө, телмәр киҫәге, һөйләм киҫәге, ябай һөйләм кеүек (өйрәнелгән күләмдә) тел берәмектәрен таба, сағыштыра, классификациялай (бүлә), ҡылыҡһырлай (характеристика бирә) алыу оҫталығы;
• үҙеңдең ғәмәлдәреңде контролдә тотоу, әйткәнде һәм яҙғанды тикшерә белеү һәләтлеге.
Башланғыс класс уҡыусыларының белем кимәленә талаптар.
− «Башҡортостан » темаһы буйынса (тәбиғәте, халҡы, уның тормошо, ҡалалары, йылға- к-лдәре, кейем- һалымы, ижады ) тураһында әңгәмәлә ҡатнашыу, һөйләү.
− Тәҡдим ителгән ситуация буйынса һорауҙар бирә белеү, уҡытыусының (йәки башҡаларҙың) һорауҙарына яуап бирә белеү; яуаптарҙы дөрөҫ интонация менән асыҡ, аңлайышлы итеп әйтеү, һөйләү.
− Ишеткәнде, күргәнде 4-6 һөйләм менән бәйләнешле итеп һөйләү.
− Ҡысҡырып шыма һәм тасуири уҡыу.
− Һүҙлек һүҙҙәрен белеү һәм уларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу.
− Дәрестә өйрәнелгән грамматик материалды практик ҡуллана белеү.
− Программала күрһәтелгән шиғырҙарҙы яттан белеү; мәктәптең үҙешмәкәр сараларында ҡатнашыу, сәхнәлә сығыш яһау. Бөтә был эштәр тураһында бәйләнешле һөйләй белеү.
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Башланғыс кластарҙа башҡорт теленән мотлаҡ үҙләштереү өсөн тәҡдим ителгән материалдың йөкмәткеһе
Графика, каллиграфия, орфография:
- Башҡорт теленең алфавиты;
- Башҡорт алфавитында хәрефтәрҙең урынлашыу тәртибен һәм уның әһәмиәтен үҙләштереү;
- Йы,йе,йө,йү,йә,йо ҡушымсалары;
- Өн һәм хәрефтең тап килеүе;
- Орфоэпик ҡағиҙәләр;
- Төп орфографик ҡағиҙәләр, һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы.
Фонетика :
- Лексик темаларға ҡараған һүҙҙәрҙә үҙенсәлекле өндәрҙе дөрөҫ әйтә белеү;
- Айырым һүҙҙәрҙә, фразаларҙа баҫымды дөрөҫ ҡуйыу;
- Инттнация яғынан һөйләм төрҙәрен айырыу;һөйләмдәрҙе дөрөҫ әйтеү;
- Тексты үҙгәртмәйенсә күсереп яҙыу;
- Ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡыларҙы айырыу;
- Үҙләштерелгән һүҙҙәрҙең әйтелеше;
- (р) өнөнә башланған һүҙҙәрҙең әйтелеше: (эрәсем), (эрәхәт);
- Я,ю,е хәрефтәре белдергән өндәр:яңы (йаңы), юл(йул) һ.б.
Лексика :
- Аралашыу барышында, коммуникатив маҡсаттан сығып, актив лексиканы файҙаланыу;
- Өйрәнелгән аралашыу темаларына ҡараған лексик берәмектәрҙе, һүҙбәйләнештәрҙе таныу, телмәрҙә ҡуллаыныу;
- Башҡорт һәм рус телдәре өсөн уртаҡ һүҙҙәрҙе белеү;
- Һүҙҙәрҙең яһалышы тураһында мәғлүмәткә таянып, һүҙҙәрҙең мәғәнәһен асыҡлай белеү.
Грамматика:
- Өйрәнелгән грамматик формаларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу һәм текстан табып әйтеү;
- Һөйләмдең төп коммуникатив төрҙәрен телмәрҙә ҡулланыу;
- Башҡорт телендә дөрөҫ итеп һөйләм төҙөү, һөйләмдә һүҙ тәртибен дөрөҫ билдәләү;
- Исем, сифат, ҡылым, һан, алмаш, рәүеш турыһында башланғыс төшөнсәләрҙе белеү;
- Алдында, артында, өҫтөндә, аҫтында, янында, эргәһендә ярҙамсы һүҙҙәрҙе телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу;
- Һәм, менән бәйләеүстәрен, ә, ләкин теркәүестәрен һөйләмдә дөрөҫ файҙаланыу.
Һөйләү:
- Телмәр этикеты өлгөләрен ҡулланып, өлгө буйынса диалогтар төҙөү;
- Предметты, персонажды йәки рәсемде тасуирлау;
- Йорт(фатир), ғаилә, уйынсыҡтар, уйындар, дуҫтары, кейеме, яратҡан шөғөлө тураһында һөйләү;
- Уҡылған(тыңлаған) текстың йөкмәткеһен һөйләү;
- Лексик тема буйынса һөйләшеү ҡоҡроу(репликалар һаны 4-6-нан кәм булмаҫҡа тейеш);
- Лексик тема йәки сюжетлы рәсем буйынса монологик телмәр төҙөү(һөйләмдәр5-6-нан кәм булмаҫҡа тейеш);
- Шиғырҙы яттан һөйләү.
Тыңлап аңлау:
- 1-2 минутлыҡ тексты тыңлап аңлау һәм, йөкмәткеһенә төшөнөп, уҡытыусының һорауҙарына яуап биреү;
- Тексты тыңлау һәм таныш һүҙҙәр ярҙамында йөкмәткеһен аңлау;
- Тексты тыңлау һәм йөкмәткеһенә тап килгн һөйләмдәреҙе билдәләү.
Уҡыу:
- Тексты уҡыу, исеменә таянып, йөкмәткеһен күҙаллау;
- Тексты тасуири уҡыу һәм йөкмәткеһен аңлау;
- Текстан яңы һүҙҙәрҙе һүҙлектән табыу;
- Тексты эстән уҡыу, кәрәкле мәғлүмәтте табыу һәм һайлап уҡыу.
Яҙыу:
- Хәрефтәрҙе һәм һүҙҙәрҙе дөрөҫ яҙыу;
- Айырым һүҙҙәрҙе, бәләкәй күләмле текстарҙы күсереп яҙыу;
- 4-5 һүҙҙән торған һүҙлек диктанттары яҙыу;
- Үтелгән орфографик ҡағиҙәләргә таянып диктанттар яҙыу.
II класс-35 сәғәт
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән
III класс -35 сәғәт
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән
IV класс, йылына – 35 сәғәт
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №2» городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
Рабочая программа
по башкирскому языку (государственному)
в 5 классе
уровень – основное общее образование
Составители –
Бакиева Лиана Искандаровна,
Мирсаяпова Гульназ Завитовна,
учителя башкирского языка
МБОУ «Гимназия №2»
2018 год
I.Аңлатма яҙыу
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 5-се класы өсөн башҡорт теленән эш программаһы.
Башҡорт теленән эш программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған «2 гимназия » муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының 5 класы өсөн түбәндәге документттар нигеҙендә төҙөлдө:
1. «Рәсәй Федерацияһының Мәғариф тураһында» законы 29.12.2012 №273-ФЗ
2.«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
3. «Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында» законы 01.07.2013 №696
4.«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
5. Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы;
6. Санитар – эпидимиологик нормалар. 2.4.2821-10 (2010 йылдың 29 декабре ҡарары № 189)
7.Октябрьский ҡалаһы «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының йыллыҡ календарь эш графигы;
8. Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Октябрьский ҡалаһы «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
9. Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008. 119 бит.
10. Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау.
Программа, ҡулланма әсбап
Башҡорт теленән программа.(Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн).Толомбаев Х.А.,Дәүләтшина М.С.,Ғәбитова З.М.,Усманова М.Ғ.-Ижевск:КнигоГрад,2008,119 б.
Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 5 класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. һ.б. – Өфө: Китап, 2015.-215 б.
Нигеҙе: 2018-2019 уҡыу йылына төҙөлгән «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы».
Уҡыу предметын өйрәнеүҙең һөҙөмтәләре
1. Уҡытыусы уҡыған йәки һөйләгән, үҙең уҡыған тексты аңлай алыу; 3-6 һөйләмдән торған диалогты аңлау, уны дауам итә белеү;
2. Уҡыған әҫәр, картина, экскурсия, ҡараған диафильм буйынса әңгәмәлә ҡатнашыу;
- предметты, күренеште элементар рәүештә һүрәтләү, уға үҙ мөнәсәбәтеңде белдереү;
- хәбәр, һорау, өндәү һөйләмдәрҙе, поэтик әҫәрҙәрҙе дөрөҫ интонация менән һөйләү;
- 5 – 7 шиғырҙы яттан тасуири һөйләй белеү;
- тиҙәйткестәрҙе, һынамыштарҙы шыма итеп әйтә белеү.
3.Тексты шыма, аңлы, тасуири уҡыу;
-текстың өлөштәренә, иллюстрацияларына исем биреү;
-текстан аңлашылмаған һүҙҙәрҙе табыу, мәғәнәләрен аңлатыу, һүҙлектәр менән эш итеү;
-хикәйә, әкиәт, мәҡәл, йомаҡ жанрҙарын айыра белеү.
4. Ҙур булмаған һөйләмдәрҙе күсереп һәм яттан яҙыу;
- текст буйынса һорауҙарға яуап яҙыу;
- 6-10 һөйләмдән торған текстың йөкмәткеһен яҙыу;
-бер телдән икенсе телгә тәржемә итеү;
-өйрәтеү характерындағы изложение, иншалар яҙыу.
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Һаумы, мәктәп! Һаумы, уҡытыусы! ( 4 сәғәт).
Был тема (1 сентябрь – Белем көнө.Мәктәп, уҡыу, белем алыу, тел өйрәнеү) башлыса “Көҙ” темаһы менән бергә үрелеп бара. Бер үк ваҡытта, уҡыусыларҙың йәйге каникулды нисек үткәреүе тураһында әңгәмә үткәреү, фекер алышыуҙар ойошторола. Был темаларға ҡағылышлы һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр иҫкә төшөрөлә, һүҙлек запасын байытыу йәһәтенән яңылары үҙләштерелә.Башҡорт теленең өн-хәрефтәре, ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡылар. Исем. Исемдәрҙең һан менән үҙгәреше. Һөйләмдә һүҙ тәртибе. Сифат.
Үҙем тураһында ( 4сәғәт).
Был теманы үҙләштереү барышында уҡыусы үҙе тураһында,үҙенең ғаилә ағзалары, яҡындары тураһында һөйләргә өйрәнергә тейеш. Исемдәрҙең килеш менән үҙгәреше. Алмаш. Зат алмаштары. Зат алмаштарының килеш менән үҙгәреше. к-г,ҡ-ғ тартынҡыларының сиратлашыуы.
Йыл миҙгелдәре ( 4 сәғәт).
Йыл миҙгелдәре, һәр йыл миҙгеленә хас үҙенсәлектәр менән танышыу. Йыл миҙгелдәрен, һәр миҙгелгә ҡараған ай исемдәрен дөрөҫ әйтә һәм телмәрҙә ҡуллана белеү. Һорау алмаштары.Күрһәтеү алмаштары. Күрһәтеү алмаштарының килеш менән үҙгәреше. Билдәһеҙлек алмаштары. Билдәләү алмаштары.
Башҡортостанды беләһеңме? ( 5 сәғәт).
Уҡыусыларҙы үҙҙәре йәшәгән республиканың үткәне, бөгөнгөһө, киләсәге менән таныштырыу. Уҡыусы аңына үҙе йәшәгән ерҙең – Башҡортостандың тарихы, уның байлығы, күренекле шәхестәре һ.б. хаҡында бер бөтөн тыуҙырыу һәм ул турала һөйләй белеүҙәренә өлгәшеү. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр. Юҡлыҡ алмаштары.
Кеше. Тән ағзалары.шәхси гигиена. ( 2 сәғәт).
Был тема кешенең тән ағзалары, эске органдарының атамаларын белеү менән бергә шәхси гигиена, көн тәртибе, һаулығы менән берлектә алып барыла. Кешегә һау-сәләмәт булыу өсөн нимә эшләргә кәрәклеге тураһында әңгәмәләр үткәреү, әҫәрҙәр уҡыу. Башҡорт телендә эйәлек төшөнсәһе. Ҡылым.
Яңы йыл менән. ( 2 сәғәт).
Яңы йыл темаһы ҡыш темаһы менән берлектә алып барыла. Ҡыш миҙгеленең үҙенсәлектәрен билдәләү, Яңы йыл менән туғандарҙы, яҡын кешеләрҙе ҡотларға өйрәтеү, һәр байрамдың үҙенә генә хас күренештәре тураһында һөйләтеү. Ҡылымдың зат һәм һан менән үҙгәреше.
Аҙыҡ-түлек.Кейем-һалым. Өй . Магазин. Баҙар.( 1 сәғәт).
Аҙыҡ-түлек, кейем-һалым атамаларын өйрәнеү, һатып алыу этикеты менән таныштырыу, һөйләшергә, аралашырға өйрәтеү. Синоним.
8 март – Ҡатын-ҡыҙҙар көнө. ( 2 сәғәт).
Әсәй тураһында шиғыр, хикәйәләр уҡыу. Әсәйҙең донъяла иң ҡаҙерле кеше икәнен, уны ихтирам итергә, яратырға, ҡаҙерләргә кәрәклекте аңлатыу. Был тема ғаилә темаһы менән берлектә бара, шуның өсөн алдағы кластарҙа үтелгән ғаилә темаһы ҡабатлана. Ҡотлау открыткалары яҙырға, ҡотлау һүҙҙәрен әйтә белергә өйрәтеү. Антоним.
Яҙ етте. ( 2 сәғәт).
Яҙ билдәләрен күрә һәм яҙ миҙгеленең үҙенсәлектәрен әйтә белергә өйрәтеү. 1 май, 9 май байрамдары, дуҫлыҡ тураһында һөйләшеү. Омоним.
Яҙғы эштәр.( 4 сәғәт).
Яҙғы эштәр, яҙғы баҡса эштәре,баҫыу эштәре тураһында һөйләшеү. Һан. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
Яҙғы байрамдар. ( 5 сәғәт)
Башҡорт халҡының, Башҡортостанда йәшәүсе башҡа халыҡтарҙың яҙғы тәбиәғәт менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып барыла. Уҡыусыларға уларҙың кеше тормошондағы әһәмиәте, мәғәнәләрен, уларҙы тергеҙеү кәрәклеген еткереү. Грамматика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
Яҙма эш төрҙәре:
Яҙма эш төрҙәре яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:
-Һорауҙарға яуап биреү;
-карточкалар менән эш;
-тест;
-һүрәт буйынса һөйләмдәр төҙөү;
-текста һөйләмдәрҙә һүҙҙәр тәртибе;
-терәк текстар менән инша яҙырға өйрәнеү:
-һүҙлек диктанты;
-һөйләмдәр төҙөү;
-һүҙлек менән эш;
-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләмде…)
Контроль эштәр:
Диктант-2
Күсереп яҙыу-1
Һорауҙарға яуап биреү-1
II.Календарь-тематик планлаштырыу
V класс, йылына – 35 сәғәт.
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән.
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №2» городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
Рабочая программа
по башкирскому языку
в 8 классе
уровень – основное общее образование
Составители-
Бакиева Лиана Искандаровна,
Фатыхова Альбина Азатовна,
учителя башкирского языка
МБОУ «Гимназия №2»
2018 год
I. Аңлатма яҙыу
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 8-сы класы өсөн башҡорт теленән эш программаһы.
Башҡорт теленән эш программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған «2 гимназия » муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының 8 класы өсөн түбәндәге документттар нигеҙендә төҙөлдө:
1. «Рәсәй Федерацияһының Мәғариф тураһында» законы 29.12.2012 №273-ФЗ
2.«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
3. «Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында» законы 01.07.2013 №696
4.«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
5. Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы;
6. Санитар – эпидимиологик нормалар. 2.4.2821-10 (2010 йылдың 29 декабре ҡарары, № 81 24.12.2015 йыл ҡарары)
7.Октябрьский ҡалаһы «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының йыллыҡ календарь эш графигы;
8. Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Октябрьский ҡалаһы «2-се гимназия» дөйөм белем биреү мәктәбенең» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
9. Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008. 119 бит.
10. Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау.
Маҡсаттар һәм бурыстар:
- Балаларҙың һүҙлек запасын арттырыу, шул һүҙҙәрҙе телмәрҙә ҡулланыу күнекмәләрен әүҙемләштереү.
- Бәләкәй кластарҙа үҙләштерелгән диалогик, монологик телмәр күнекмәләрен камиллаштырыу.
- Грамматик материалды үҙләштереү, уны дөрөҫ файҙаланып, бәйләнешле һөйләү, яҙыу күнекмәләрен артабан үҫтереү.
- Текст менән эшләү күнекмәләрен үҫтереү.
- Телде өйрәнеү барышында башҡорт халҡының мәҙәниәте, тарихы, сәнғәте, тәбиғәте, күренекле шәхестәре менән таныштырыу.
- Башҡортостан Республикаһының дәүләт символдары тураһында белемдәрҙе киңәйтеү.
Программа, ҡулланма, әсбап
Башҡорт теленән программа.(Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн).ТоломбаевХ.А.,Дәүләтшина М.С.,Ғәбитова З.М.,Усманова М.Ғ.-Ижевск:КнигоГрад,2008.
Уҡыу ҡулланмаһы: Башҡорт теле: уҡытыу рус телендә алып барылған дөйөм белем биреү ойошмаларының 8-се класы өсөн башҡорт телен(дәүләт теле булараҡ) өйрәнеү өсөн уҡыу ҡулланмаһы./З.М. Ғабитова, М.Ғ.Усманова. – Өфө: Китап, 2017.-Һүрәттәр менән 128 бит.
Нигеҙе: 2018-2019 уҡыу йылына төҙөлгән «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы».
Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар
1.Художество әҫәрҙәрҙе (шул иҫәптән драма әҫәрҙәрен) тасуири уҡыу.
- Уҡылған әҫәрҙәрҙе йәки уларҙың өҙөктәрен яҙма йәки телдән һөйләп биреү.
- Өйрәнелә торған әҫәр буйынса телдән һәм яҙма рәүештә фекер йөрөтөү характерындағы инша яҙыу: һорауҙарға тулы яуап биреү.
- Яҙма йәки телдән сығыш яһау өсөн план төҙөй белеү.
- Үҙ аллы уҡылған әҙәби әҫәр, ҡаралған кинофильм һәм телевизион тапшырыу хаҡында баһалама бирә белеү.
2. Бирелгән тема буйынса диалог төҙөү, диалогты дауам итә белеү:
- Тексты икенсе телгә тәржемә итә белеү.
- Шиғырҙарҙы яттан тасуири һөйләй белеү
3. Тексты мәғәнәүи өлөштәргә бүлеү, уларға исем биреү, план төҙөү:
- гәзит- журналдарҙан, китаптарҙан материал йыйып, хикәйә төҙөү
- әҫәрҙән кәрәкле өлөштәрҙе һайлап ала белеү:
- һөйләмдең баш һәм эйәрсән киҫәктәрен айыра белеү.
4. Һүҙбәйләнеш, һүҙбәйләнештә эйәртеүсе һәм эйәреүсе һүҙҙәр. Һөйләмдең баш киҫәктәрен (эйә, хәбәр), һөйләмдең эйәрсән киҫәктәрен (аныҡлаусы, тултырыусы, хәлдәр) айыра белеү.
Дәрес методтары һәм формалар
Алда ҡуйылған маҡсаттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн уҡытыуҙың түбәндәге методтарын һәм формаларын ҡулланырға кәрәк:
- информацион технологиялар;
- уҡыу-уҡытыуҙы шәхсиләштереү технологияһы;
- проблемалы уҡытыу;
- проекттарҙы һәм ижади эштәрҙе презентациялау;
- уйын алымдары;
- тестар эшләү;
- төркөмләп эшләү һ.б.
Яҙма эш төрҙәре
Яҙма эш төрҙәре (изложение,инша) яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:
-карточкалар менән эш;
-тест;
-һүрәт буйынса һөйләмдәр төҙөү;
-текста һөйләмдәрҙә һүҙҙәр тәртибе;
-терәк текстар менән инша яҙырға өйрәнеү:
-һүҙлек диктанты;
-һөйләмдәр төҙөү;
-һүҙлек менән эш;
-һүрәтләү иншаһы;
-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләмде…)
Контроль эштәр:
Диктант-4;
изложение-1;
инша-1 .
Базис уҡыу планына ярашлы, Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреү мәктәптәрендә «Башҡорт дәүләт теле» предметын өйрәнеүгә 8 класта бөтәһе 34 сәғәткә (аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән) бүленә.
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Алтын көҙ (6 сәғәт).
Был тема буйынса 5-7 класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау, һүҙлек байлығын арттырыу. Тема буйынса эҙмә-эҙлекле һөйләмдәр төҙөтөү, ҡыҫҡа ғына хикәйә төҙөргә өйрәтеү. Текст өҫтөндә эшләү,план төҙөү, план буйынса һөйләү. Мәктәп, класс торошо һ.б. хаһында әңгәмәләр ойоштороу. Белем, китап тураһында мәҡәлдәр ҡойоу. 5-7 класта үтелгәндәрҙе иҫкә төшөрөү. Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибе. Өндәрҙе дөрөҫ әйтеү. Көҙгө үҙгәрештәрҙе бергәләп күҙәтеү, кешеләрҙең көҙгө хеҙмәтен күҙәтеү. Темаға ҡағылышлы текстар уҡыу. Муллыҡ, хеҙмәт тураһында мәҡәл, әйтемдәр менән танышыу. Һынамыштар уҡыу. Синтаксис. Маҡсаты буйынса һөйләм төрҙәре. Логик баҫым. Исем менән ҡылымды ҡабатлау.
Өфө - Башҡортостандың баш ҡалаһы ( 8 сәғәт )
Өфө - башҡортостандың баш ҡалаһы. Өфө ҡалаһы, уның үткәне, бөгөнгөһө тураһында әңгәмә үткәреү. Уның иҫтәлекле урындары тураһында һөйләшеү, һүрәттәр ҡарау. Һөйләм телмәрен үҫтереү. Рефераттар яҙҙырыу һәм уны класс алдында ҡыҫҡаса һөйләтеү кеүек эштәр ҡулланырға мөмкин. Башҡорт ҡылымдарының төҙөлөшө. Барлыҡ төшөнсәһе һәм уның бирелеше.
Хеҙмәт төбө - хөрмәт ( 10 сәғәт )
Кеше тормошонда хеҙмәттең роле, тигән темаға әңгәмә ҡороу. Данлыҡлы хеҙмәт ветерандары менән осрашыу ойоштороу. Уҡыусыларға ниндәй һөнәр оҡшауы тураһында һөйләтеү, яңы мәғлүмәттәр биреү. Һөнәрҙәр тураһында шиғырҙар, хикәйәләр уҡыу. Хеҙмәт , һөнәрҙәр тураһында мәҡәлдәр өйрәнеү. Ябай һөйләм. Һөйләмдең баш киҫәктәре. Эйә менән хәбәрҙең ярашыуы. Юҡлыҡ, булмағанлыҡ төшөнсәләре.
Ап-аҡ ҡыш етте ( 3 сәғәт )
Ҡыш миҙгеле тураһында белгәндәрҙе системалаштырыу, һүҙлек байлығын арттырыу кеүек эштәр ентекле алып барыла. Ҡыш тураһында текстар, шиғырҙар, мәҡәлдәр, һынамыштар уҡыу яңы йылға бағышланған йырҙар, мәҡәл һәм әйтемдәр. Яңы йыл менән ҡотлау открыткаһы яҙырға өйрәнеү. Уҡытыусы һайлаған текст буйынса изложение яҙыу. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Эйә менән хәбәр араһында һыҙыҡ.
Йәмле яҙ, һағындыҡ һине! ( 4 сәғәт )
Яҙ миҙгеле тураһында белемдәрҙе системалаштырыу. Яҙғы байрамдар- 1 Май һәм Еңеү байрамы тураһында һөйләшеү. Яҙғы тәбиғәт күренештәре, ҡоштарҙы ҡаршылау, баҡса эштәре тураһында әңгәмәләр үткәреү. Тултырыусы.
Беҙ йондоҙҙар булып ҡайтырбыҙ ( 4 сәғәт )
Башҡорт халҡының Бөйөк Ватан һуғышындағы ҡаһарманлығы. Ветерандарға, батырҙарға ҡарала ихтирам, ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү. Данлыҡлы кешеләр менән кисәләр, осрашыуҙар ойоштороу. С.Юлаевтың биографияһы, ижады менән танышыу. Уның шиғырҙарын ятлау, шиғырҙарының һаҡланыу тарихы тураһында әңгәмә ойоштороу. С.Юлаевтың тормошо, батырлығы, ижады тураһында уҡыусыларҙан төрлө ижади эштәр эшләтеү. ( һүрәттәр төшөрөү, инша яҙыу, стенгәзит сығарыу)һ.б. Һөйләмдең эйәрсән киҫәктәре тураһында төшөнсә. Аныҡлаусы.Хәл. Һүҙлек менән эш күнек мәләре үткәреү.
Ай Уралым, Уралым...( 4 сәғәт )
Башҡортостан, уның үткәне, бөгөнгөһө хаҡында әңгәмә үткәреү. Республикабыҙҙың күренекле урындары менән таныштырыу. Йәйге тәбиғәтте күҙәтеү, ололарҙың һәм балаларҙың йәйге эштәре тураһында диолог һәм монологтар төҙөү. 8- се класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
II.Календарь-тематик планлаштырыу
VIII класс-35 сәғәт
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән
Уҡытыусы өсөн әҙәбиәт
Төп әҙәбиәт
- Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 8- се класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө: Китап, 20!ғ.
- Ғәбитова З.М. Уҡытыу рус телендә алып барған мәктәптәрҙең 7- 8- се кластары өсөн “Башҡорт теле” дәреслегенә методик күрһәтмәләр. - Өфө:Китап, 2006. – 152 бит.
- Усманова М.Г., Габитова З.М. Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы: 5-11 класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма.-Өфө:Китап,2002.- 166 бит.
Өҫтәлмә әҙәбиәт
- Усманова М. Г. Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.
- Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М. С., Сиразетдинов З. Ә. Башҡротса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1-4 – се синыфтары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.
- Аслаев Т. Х., Атнағолова С.В. Телмәр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.
- Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап.- Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы. 2005., Китап, 2006 .
- Башҡрт теле грамматикаһы таблицаларҙа. Фонетика. Морфология. - Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө : «Эдвис» уҡытыу – методика үҙәге, 2008.
- Ғәбитова З.М. Уҡытыу рус телендә алып барған мәктәптәрҙең 7- 8- се кластары өсөн “Башҡорт теле” дәреслегенә методик күрһәтмәләр. - Өфө:Китап, 2006. – 152 бит.
- Усманова М.Г., Габитова З.М. Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы: 5-11 класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма.-Өфө:Китап,2002.- 166 бит.
- Саяхова Л.Г., Усманова М.Г. Башкирско- русский и русско башкирский учебный словарь с грамматическим приложением.- СПб.6БХВ.- Петербург 2005.-224с.
- Хисаметдинова Ф.Г.,Муратова Р.Т. русско –башкирский, башкирско- русский словарь- Уфа: ”Маленький гений Башкортостана”, учебно методический центр”Эдвис”, 2010.- 192.
- Русско –башкирский, башкирско- русский словарь. Башкирско русский разговорник.Уфа ГУЛР.Б.”Уфимский полиграф –комбинат”, 2009.-160с.
- Әхмәтов М.Х. Омонимдар (аҙаш һүҙҙәр) һүҙлеге.- Өфө:Китап, 2005.-224 с.
- Ураҡсин З.Ғ.Башҡорт теленең фразеологик һүҙлеге.-яңыртылған, 2 -се баҫма.- Өфө: Китап, 2006.-344 бит.
- Әбсәләмов З.З., Хажин В.И. Башҡортса- русса грамматик- орфографик һүҙлек: Рус мәктәбендә уҡыусы башҡорт балалары өсөн ҡулланма.-Өфө: БКН,1993.-136 бит.
- Башкиро-англо-русский словарь пословиц и поговорок /Авт.- сост. Надршина Ф.А., Зубаирова Э.М. Уфа: Китап, 2002.-160.
- Русско –башкирский словарь водных обьектов Р.Б./составители: Хисамитдинова Ф.Г. итд.-Уфа: Китап,2005.-256 с.
- Саяхова Л.Г., Усманова М.Г. Башкирско- русский и русско башкирский учебный словарь с грамматическим приложением.- СПб.6БХВ.- Петербург 2005.-224с.
- Хисаметдинова Ф.Г.,Муратова Р.Т. русско –башкирский, башкирско- русский словарь- Уфа: ”Маленький гений Башкортостана”, учебно методический центр”Эдвис”, 2010.- 192 с.
- Русско –башкирский, башкирско- русский словарь. Башкирско русский разговорник.Уфа ГУЛР.Б.”Уфимский полиграф –комбинат”, 2009.-160 с.
- Әхмәтов М.Х. Омонимдар (аҙаш һүҙҙәр) һүҙлеге.- Өфө:Китап, 2005.-224 с. Ураҡсин З.Ғ.Башҡорт теленең фразеологик һүҙлеге.-яңыртылған, 2 -се баҫма.- Өфө: Китап, 2006.-344 бит.
- Әбсәләмов З.З., Хажин В.И. Башҡортса- русса грамматик- орфографик һүҙлек: Рус мәктәбендә уҡыусы башҡорт балалары өсөн ҡулланма.-Өфө: БКН,1993.-136 бит.
- Башкиро- англо-русский словарь пословиц и поговорок /Авт.- сост. Надршина Ф.А., Зубаирова Э.М. Уфа: Китап, 2002.-160 с. Русско –башкирский словарь водных обьектов Р.Б./составители: Хисамитдинова Ф.Г. итд.-Уфа: Китап,2005.-256 с.
- Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.
- Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.
- Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
- Башҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа hәм ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З.Ф.– Өфө, 2006.
- Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
- Журналдар: «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Аҡбуҙат», «Аманат».
- Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
- Автор коллективы.Балалар әҙәбиәт антологияһы. Икенсе китап.Төҙөүсе Сафуан Әлибай.-Өфө:Китап, 1987.-320 бит.
- Ғәйнуллин М.Ф.,Хәсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биографик белешмә. Тулыландырған, төҙәтелгән ике баҫма.-Өфө:Китап.,1988.-400 бит.
- Мәктәп сәхнәһе өсөн пьесалар.-Өфө:Китап,2010.-256 бит.
Материаль-техник ҡулланмалар
- телевизор;
- видеомагнитофон
Ҡушымта.
Ҡыш.
1. (Холодно) тары, бурандары , ап- аҡ ( снег) ҙары менән ҡыш килде. 2.Бөтә ер (снег) ға күмелде. 3. ( Снег) төрлө төҫтәрҙә ялтырай.4. Әйтерһең ( Снегурочка) унда ынйы һибеп киткән. 5.Ағастарҙы ( серебряный иней) һарған. 6. Ҡ.яш нурында, йондоҙ кеүек, ынйы бөртөктәре күренә. 7.Ял.ндар , ҡырҙар, урм.ндар аҡ юрғанға төрөнөп, яҙға тиклем йоҡоға талған. 8.Унда ( таинственная тишина) тантана итә. 9.Тик һирәк кенә ( снег) ҙа йәнлек эҙҙәре күренә, аҙашҡан ҡош тауыштары ишетелеп ҡуя.
10.( Зима) көнө балаларға күңелле.11. Улар (сани) ла, (лыжи) ла, конькиҙа шыуалар, һырғалаҡ өйәләр. 12.Бөтә ерҙә( сугроб) лар ята.13. Буранлы көндәрҙә шаян ел (снег) ҙы йүгертә.14. Ләкин балалар һалҡындан ҡурҡмай.15. Уларҙың шат тауыштары бөтә ерҙә яңғырай.
16.Ҡыш – иң матур, сихри миҙгел.
Бирем.
1.Синтаксический разбор.(4,7,13)
2.Переведите данные словосочетания.
Белоснежная зима, серебряный иней,таинственная тишина, белые долины, зимний лес,Новый год, зимний праздник.
Ҡош юлы.
Бик б.рон булғ.н был хәл. Ул саҡта әле йонд.ҙҙар ҙа, Ҡош Юлы ла булмаған. Ҡайҙандыр алыҫтан, көньяҡт.н, Ур.лға, Һаҡмар, Ағ.ҙел буйҙарына торн.лар килеп йәйләр булған. Элек уларҙы Һиндостан тигән ерҙән килә тип һөйл.й торғайнылар.
Бер йылды торн.лар теҙелешеп й.лы яҡҡа осҡан мәлдә ел-дауыл ҡупҡан. Бала торн.лар аҙаша башлаған, ҡайһы берҙәре, арып, ергә төшөп ҡала барған. Шул саҡ оло торн.лар ҡалғандарына юл күрһәтеү өсөн ҡауырһындарын сәсеп киткәндәр. Был ҡауырһындар йонд.ҙға әйләнгән. Торн.лар осҡ.н юлда ана шулай йонд.ҙҙар хасил булған. Тороп ҡалған торн.лар ошо йонд.ҙҙарға ҡарап ҡайт.р булғ.ндар. Ҡош Юлы тигәндәре ана шунан ҡ.лған ул.
Бирем.
1.Переведите предложения.
Йәмле яҙ килә.
Йылы яҡтан ҡоштар ҡайта.
Урамда гөрләүектәр аға.
Ағастарҙа бөрөләр күренә.
Апрель айында ҡар ирей башлай.
2.Синтаксический разбор.
Май айында еңелсә кейенәләр.
Яҙ көнө кешеләр баҡсала эшләй башлай.
Яҙғы эштәр.
Бына көтөп алған яҙ килде.Ҡоштар йылы яҡтан Ҡайттылар.Ағастар бөрөләнә башланы тиҙҙән улар япраҡ ярырлар.. Уның әле ҡыштан әллә ни айырмаһы юҡ.Һалҡын.Ләкин мин боларҙы яҙҙың ҡыш менән тартышыуы тип уйлайым.Ҡояш барыбер үҙенекен итә, йылыта. Ерҙән гөрләүектәр селтерәп ағыр .Боҙҙар ҡуҙғалыр. Кешеләр яҙғы эштәргә тотонор. Тыуған еребеҙгә яҙ килэ, яҙ еҫе аңҡый .Яҙ матур, шатлыҡтарға бай ,куңелле ваҡыт.Түрҙән уҙ яҙ!
Тыуған ил ҡайҙан башлана.
Ҡыш менән яҙҙың да, йәй менән көҙҙөң дә үҙенә генә хас матурлыҡтары бар. Был матурлыҡтар бер- береһен ҡабатламайҙар ҙа һәм бер – береһенә оҡшамайҙар ҙа. Йылдың миҙгелдәре һәр ҡайһыһы матур, һәр ҡайһыһы ла һоҡланып туймаҫлыҡ гүзәл.
Тыуған илебеҙ, тыуған тупрағыбыҙ ана шулай ҡарап туймаҫлыҡ матур, һоҡланып бөтмәҫлек бай!
Бына шул тыуған тупраҡ, бына ошо тыуған ил ҡайҙан башлана һуң? Ул һин йәшәй торған ҡаланан, һин тора торған ауылдан, һин уҡый торған мәктәптән башлана. Уны бер ҡасан да онотма, кеҫкәй дуҫым!
Бирем.
Бирелгән һөйләмдә эйә менән хәбәрҙе билдәләгеҙ.
Матурлыҡтар ҡабатламайҙар һәм оҡшамайҙар.
Йылдың миҙгелдәре матур, гүзәл.
Балет.
Балет спектакльдәре тәүге тапҡыр Францияла ҡуйыла. 1581 – се йылдың 5 октябрендә Париж ҡалаһы сәхнәләренең береһендә сәнғәттең яңы төрө – балет күрһәтелә. Балет – бейеп башҡарылған спектакль ул. Бейеү менән моңло көй аша тамашасы спектаклде һүҙһеҙ ҙә аңлай.балет спектаклен ижад иткәндә башта либретто яҙалар. Ошо либреттоға нигеҙләнеп, композитор көй ижад итә.Ә балатмейстер бейеүҙе көйгә һала. Балет артистары уларҙың хеҙмәтен тамашасыға еткерә. Бына шулай балет спектакле тыуа. Башҡортостанда тәүге балет 1954 йылда ижад ителә. Шунан һуң бер- бер артлы балет спектаклдәре ҡуйыла башлай.
Бирем.
Һандарҙы һүҙ менән яҙырға.
Синтаксик тикшереү.
Изложение. Тыуған ерем биҙәктәре.
Тәбиғәт бөйөк рәссам кеүек. Үҙенә тура килгән төҫтәр менән ижад итә. Ҡуйы урмандар,бейек тауҙар, ҡырыҫ далалар, көмөш һыулы йылғалар, шишмәләр, ҡаялар – бөтәһе лә тыуған ерем биҙәктәре. Мин был матурлыҡты бер нимәгә лә алмаштырмаҫ инем.
Ҡайҙа ғына ҡарама тәбиғәттең сағыу төҫтәре. Унда ниндәйҙер серле матурлыҡ йәшеренгән. Был матурлыҡты аңлатып булмай. Уны күрергә, тойорға кәрәк.
Ҡыш көмөш ҡары, көҙ алтын төҫтөре, яҙ һәм йәй сағыу йәшел төҫ менән һоҡландыра.
Йәй башы. Һине иң элек ҙур болон ҡаршылай. Ҡалын һәм ҡуйы йәшел сирәм араһынан төрлө төҫтәге асыҡ буяулы дала сәскәләре ҡалҡып ултыра. Бында күп төрлө үләндәр, уларҙың һәр береһе үҙенсәлекле, бик матур булып сәскә ата һәм иғтибарҙы йәлеп итә. Унан һуңталғын елдә яй ғына сайҡалған ҡылғанар үҙенә йәлеп итә.
Контроль диктант. Ябалаҡ һәм тауыҡ.
Әкрен генә төн яҡынлашты.алтын тау артына ҡасты.саф һауала уйнап йөрөгән балалар өйҙәренә таралдылар. Быны күреп тауыҡ та йоҡларға булды.
Кинәт нимәлер шапылданы, унан тағын барыһы ла тнып ҡалды.
Тауыҡ үҙ янына ҡыҙыл күҙле, уҫал йөҙлө ябалаҡ осоп килгәнен белмәне, сөнки күҙҙәре күрмәне. Бына осло тырнаҡтар уны эләктереп алды.
Ябалаҡ бик шатланды.ул ашарына шулай тиҙ таба алыуына шатланды һәм ояһына юл алды.
Бирем.
Ҡылымдарҙы табып аҫтына һыҙырға.
Предварительный просмотр:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №2» городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
Рабочая программа
по башкирскому языку
в 9 классе
уровень – основное общее образование
Составители-
Бакиева Лиана Искандаровна,
Сагдеева Гульназ Флюровна
учителя башкирского языка
МБОУ «Гимназия №2
2017 год
I.Аңлатма яҙыу
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 9-сы класы өсөн башҡорт теленән эш программаһы.
Башҡорт теленән эш программаһы уҡытыу рус телендә алып барылған «2 гимназия » муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының 9 класы өсөн түбәндәге документттар нигеҙендә төҙөлдө:
1. «Рәсәй Федерацияһының Мәғариф тураһында» законы 29.12.2012 №273-ФЗ
2.«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
3. «Башҡортостан Республикаһының Мәғариф тураһында» законы 01.07.2013 №696
4.«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы;
5. Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы;
6. Санитар – эпидимиологик нормалар. 2.4.2821-10 (2010 йылдың 29 декабре ҡарары № 189)
7.Октябрьский ҡалаһы «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының йыллыҡ календарь эш графигы;
8. Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Октябрьский ҡалаһы «2 гимназия» дөйөм белем биреү мәктәбенең» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
9. Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008. 119 бит.
10. Эш программаларының ҡағиҙә тәртибен әҙерләү һәм раҫлау.
Программа, ҡулланма әсбап:
Башҡорт теленән программа.(Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн).ТоломбаевХ.А.,Дәүләтшина М.С.,Ғәбитова З.М.,Усманова М.Ғ.-Ижевск:КнигоГрад,2008.-119 б.
Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 9 класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. һ.б. – Өфө: Китап, 2012.-224 б.
Нигеҙе: 2017-2018 уҡыу йылына төҙөлгән «2 гимназия» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы».
Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар
1.Худржество әҫәрҙәрҙе (шул иҫәптән драма әҫәрҙәрен) тасуири уҡыу.
- Уҡылған әҫәрҙәрҙе йәки уларҙың өҙөктәрен яҙма йәки телдән һөйләп биреү.
- Өйрәнелә торған әҫәр буйынса телдән һәм яҙма рәүештә фекер йөрөтөү характерындағы инша яҙыу: һорауҙарға тулы яуап биреү.
- Яҙма йәки телдән сығыш яһау өсөн план төҙөй белеү.
- Үҙ аллы уҡылған әҙәби әҫәр, ҡаралған кинофильм һәм телевизион тапшырыу хаҡында баһалама бирә белеү.
2. Бирелгән тема буйынса диалог төҙөү, диалогты дауам итә белеү:
- Тексты икенсе телгә тәржемә итә белеү.
- Шиғырҙарҙы яттан тасуири һөйләй белеү
3. Тексты мәғәнәүи өлөштәргә бүлеү, уларға исем биреү, план төҙөү:
- гәзит- журналдарҙан, китаптарҙан материал йыйып, хикәйә төҙөү
- әҫәрҙән кәрәкле өлөштәрҙе һайлап ала белеү:
- һөйләмдең баш һәм эйәрсән киҫәктәрен айыра белеү.
4. Һүҙбәйләнеш, һүҙбәйләнештә эйәртеүсе һәм эйәреүсе һүҙҙәр. Һөйләмдең баш киҫәктәрен (эйә, хәбәр), һөйләмдең эйәрсән киҫәктәрен (аныҡлаусы, тултырыусы, хәлдәр) айыра белеү.
Яҙма эш төрҙәре:
Яҙма эш төрҙәре (изложение,инша) яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:
-карточкалар менән эш;
-тест;
-һүрәт буйынса һөйләмдәр төҙөү;
-текста һөйләмдәрҙә һүҙҙәр тәртибе;
-терәк текстар менән инша яҙырға өйрәнеү:
-һүҙлек диктанты;
-һөйләмдәр төҙөү;
-һүҙлек менән эш;
-һүрәтләү иншаһы;
-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләм…)
Контроль эштәр:
Диктант-4;
изложение-1 ;
инша-1 .
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Һаумы, мәктәп! 3 сәғәт
Эш төрҙәре «Көҙ» темаһы менән берлектә алып барыла. «Көҙ» һәм «Мәктәп» темаһына шиғырҙар, әҫәрҙәр уҡыу; мәҡәл, әйтемдәр, йомаҡтар, һынамыштарҙы иҫкә төшөрөү.
Алдағы кластарҙа үтелгәндәрҙе системалаштырыу, яңы мәғлүмәт менән таныштырыу. Һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү өҫтөндә эш дауам итә.
Ергә мәрхәмәт – илгә бәрәкәт. 3 сәғәт.
Тыуған Республикаға ҡарата мөхәббәт, ғорурлыҡ тойғоһо, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләргә. Улар тураһында һөйләргә, яҙырға өйрәтеү. Башҡортостандың ер аҫты, ер өҫтө байлыҡтары тураһында әңгәмәләр үткәреү, экскурсиялар ойоштороу.
Атамалар ни һөйләй?4 сәғәт.
Кеше тормошонда атамаларҙың да (кеше исеме, фамилияһы, атаһының исеме; ауыл, ҡала, тау, йылға һ.б.) роле ҙур. Унһыҙ тормошто күҙ алдынала килтереп булмай. Атамалар бик күп. Тел ғилемендә уларҙы өйрәнеүсе фән бар. Ул – ономистика. Онамистика фәне үҙе бер нисә тармаҡтан тора: антропонимика, этнонимика, милли, халыҡ, ҡәбилә исемдәрен, зоонимика ҡош-ҡорт, хайуан ҡушаматтарын, космонимика өйрәнеүсе фән.
Был теманы үтеү уҡыусының бала саҡтан уҡ үҙҙәре йәшәгән ауыл, ҡала, уларҙың янындағы атамаларҙың мәғәнәләрен белергә теләгән ҡыҙыҡһыныуын ҡәнәғәтләндерә, тыуған төйәк менән ғорурланырға мөмкинлек бирә. Сөнки атамаларҙа ил тарихы, ер һәм ошо ерҙә йәшәгән халыҡтың тел үҙенсәлектәре, халаҡ тормошо, ғөрөф-ғәҙәте, йолалары һ.б. сағыла.
Беҙ ҡышты ла яратабыҙ. 6 сәғәт.
Бәйләнешле телмәрҙең яҙма һәм телдән формаларына берҙәй әһәмиәт бирелә. Ҡыш миҙгеле, уның үҙенсәлектәре тураһында һөйләү күҙ уңында тотола.
Башҡорт театры. 2 сәғәт.
Башҡортостанда театр сәнғәте. Республикалағы театрҙар һәм уларҙың эшмәкәрлеге хаҡында дөйөм мәғлүмәт биреү. М.Ғафури исемендәге Башҡорт Академия драма театрының барлыҡҡа килеүе тарихы (халыҡ артистары З.Бикбулатова, А.Мөбәрәков, Г.Мөбәрәкова). Театорҙың күренеклк артистарының тормошо һәм ижады менән таныштырыу, улар тураһында һөйләргә өйрәтеү.
Театрҙың үткәне һәм киләсәге буйынса фекер алышыу ойоштороу.
Башҡорт халыҡ ижады. 3 сәғәт.
Халыҡ ижады тураһында дөйөм төшөнсә. Фольклорҙың коллектив ижад булыуы. Фольклор һәм яҙма әҙәбиәттең айырмаһын билдәләү, улар тураһында һөйләргә өйрәтеү.
Башҡорт аты. 5 сәғәт.
Уҡыусылырҙы башҡорт атының килеп сығыуы, тарихи үткәне менән таныштырыу. Аттарҙың кеше тормошондағы мөһим ролен билдәләү. Йәш үһенсәлектәре буйынса бүленеүен билдәләү, уҡыусылырҙан дөрөҫ итеп әйттереү. Аттарға ҡарата ҡыҙыҡһыныусанлыҡ, улар тураһында күберәк белеү теләге тыуҙырыу.
Башҡорт халыҡ милли аштары. 3 сәғәт.
Башҡорт халҡының милли аштары менән таныштырыу. Уларҙы әҙерләү үҙенсәлектәренбилдәләү. Башҡорт милли аштары тураһында текстар менән таныштырыу.Уҡыусылырҙың һөйләү, яҙыу телмәрен үҫтереү өҫтөндә ентеклк эш дауам итә.
Күңелле яҙ килә.4 сәғәт.
Башҡортостандағы яҙғы тәбиғәт күренештәре. Ҡала һәм ауылда яҙғы эштәр: ҡоштар, хайуандар һәм үҫемлектәр тормошо, яҙғы байрамдар тураһында әңгәмәләр үткәреү. Тәбиғәткә экскурсиялар ойоштороу. Дарыу үләндәренән гербарийҙар төҙөү, Еңеү көнөн билдәләү. Һуғыш ветерандары менән осрашыу, иҫтәлектәр яҙып алыу буйынса эш дауам итә.
II.Календарь – тематик планлаштырыу
Аҙнаға 1 сәғәт иҫәбенән
Бөтәһе-33 сәғәт


c: text/html

collection: archivebot

text:
Исследовательская работа об учителе начальных классов: Мавлетова З.А.
классный час (4 класс) на тему
Мин үҙемдең тикшеренеү эшемдә яратҡан уҡытыусым – Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы, уның бала – сағы, мәктәптә, училищела уҡыған йылдары, педагогик хеҙмәте, ҡаҙаныштары менән таныштырыуҙы үҙемә маҡсат итеп алдым.
Скачать:
Предварительный просмотр:
Башҡортостан Республикаһы Учалы районы муниципаль районының муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы
Мәҫкәү ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбе
«Учалы мәғарифы: кисә, бөгөн, иртәгә»
исемле
муниципаль фәнни-практик конференция конкурсына
«Уҡытыусым! Һинең исемең алдында...»
тикшеренеү эше
Башҡарҙы: Мәҫкәү урта мәктәбенең
7 класс уҡыусыһы Бапанина Регина
Етәксеһе: башҡорт теле һәм әҙәбиәте
уҡытыусыһы
Лоҡманова Гөлшат Жәүҙәт ҡыҙы
2016 йыл
Йөкмәткеһе
Инеш ........................................................................................... 2-3-сө биттәр
I бүлек. Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының бала – сағы, ата-әсәһе .........3-4 се биттәр
II бүлек. Мәктәптә, училищела уҡыған йылдары......................5-6 –сы биттәр
III бүлек. Мәҫкәү мәктәбендәге эшмәкәрлеге.............................6-9 –сы биттәр
IV бүлек. “Ғаиләм – ҡәлғәм” йәки бәхетле ғаилә тотҡаһы ...............9 –сы бит
V бүлек. Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының яратҡан шөғөлдәре..................10-сы бит
VI бүлек. Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы – “Йыл уҡытыусыһы” конкурсы лауреаты!...........................................................................................10 –сы бит
Йомғаҡлау.........................................................................................11-се бит
Ҡушымта
1
Инеш.
Минең тикшеренеү эшемдең темаһы: “Уҡытыусым! Һинең исемең алдында...”
Уҡытыусымын тип, ғорур әйтәм,
Ғүмеркәйем уҙа мәктәптә.
Уҡыусылар инде ҙур үҫһә лә,
Бала булып ҡала йөрәктә.
Ҡайҙа улар, нисек йәшәй,
Тормош юлҡайҙары ауырмы?
Барыһын уйлап ҡаңғырам -
Дөрөҫ юлдан бара алдымы?
Хәреф таный белеү бер булһа
Икенсеһе - тормош асылы.
Донъя серҙәренә өйрәнмәһә,
Уҡытыусы була алдыммы?
Матур йәшәй, тип, ишетһәм,
Ҡыуаныстан илап ебәрәм.
Уҡыусымды ҡурҡмай ғына
Фән тауына тағы этәрәм.
Өйрәтәм рухи байлыҡҡа,
Асам ата-баба серҙәрен.
Насар холоҡ-фиғелдәрен
Уҡыусым һис ҡасан күрмәһен.
Уҡыу йортона керһәләр,
Миҙал алып зирәктәр,
Тағы уйлайым мин:
Яратҡан эшем мәктәптә
Килеп - ҡайтып үтмәгән.
Бына шулай буш ваҡыттарында илһамланып шиғырҙар ҙа яҙырға өлгөрә яратҡан уҡытыусым... (ҡушымта, 1-се фото)
Мин Бапанина Регина Ришат ҡыҙы булам. Мәҫкәү урта мәктәбенең 7 –се класында белем алам.
2
Мин үҙемдең тикшеренеү эшемдә яратҡан уҡытыусым – Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы, уның бала – сағы, мәктәптә, училищела уҡыған йылдары, педагогик хеҙмәте, ҡаҙаныштары менән таныштырыуҙы үҙемә маҡсат итеп алдым.
Тикшеренеү эшемдең бурыстары:
- Уҡытыусым хаҡында белешмә йыйыу;
- Тикшеренеү эше буйынса тәжрибә туплау;
- Анализдар эшләп, һығымта яһарға өйрәнеү;
- Уҡытыусы һөнәренә ҡарата ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләү;
Ошо бурыстар аша маҡсатыма ирешермен, тип улайым.
Тикшеренеү эшенең объекты булып уҡытыусы һөнәре тора.
Тикшеренеү эшемдең актуаллеге: Ни өсөн мин тап шул теманы һайланым, тип уйлайһығыҙмы? Сөнки Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы – минең иң яратҡан уҡытыусыларымдың береһе. Ә яратҡан уҡытыусыһы тураһында кемдең яҙғыһы килмәһен?! Был беренсенән... Ә икенсенән, йәш быуын кешеләре араһында уҡытыусы һөнәренә ҡарата кире ҡараш йылдан – йыл нығына бара. Уҡытыусы эшенең иң кәрәкле, иң мөһим, иң ауыр, иң актуаль һөнәрҙәрҙең береһе булғанлығын иҫбат иткем килде. Быны мин тап шул тәүге уҡытыусым миҫалында иҫбатларға тырыштым. Был минең тикшеренеү эшемдең гипотезаһы.
1 –се бүлек. Башланғыс кластар уҡытыусыһы Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы 1967 йылдың 5 мартында Учалы районының йәмле Яйыҡ буйында ултырған Мәҫкәү ауылында донъяға килә. (ҡушымта, 2-се фото)
Яратҡан уҡытыусым тураһында күберәк белергә теләп, уны уҡытып оло юлға баҫтырған, әлеге көндә хаҡлы ялда булған уҡытыусыһына мөрәжәғәт иттем. Баҡһаң, мәктәптә уҡыған йылдарында уҡ ул бик әүҙем, тырыш, бар яҡлап һәләтле булған икән. Бына шулар тураһында миңә хаҡлы ялдағы уҡытыусы – ветеран, тарих, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы ла булып эшләгән Ғәлин Жәүҙәт Лоҡман улы бына нимәләр һөйләне:
3
“ Зилдә апайығыҙ мәктәптә уҡығанда уҡ минең иң шәп, егәрле уҡыусыларымдың береһе булды. Уҡыу буйынса ла, йәмғиәт эштәрендә лә алдынғылар рәтенән төшмәне. “Бөрөләр” исемле стенгазета сығара торғайныҡ улар менән бергәләшеп. Шул ваҡытта уҡ иң әүҙем шиғыр яҙыусы ла ине ул. Әҙәбиәткә тартылды. Шиғырҙарҙы матур һөйләй торғайны. Ниңәлер, шул юлды һайламаны, күрәһең, бәләкәй балалар менән эшләү күңеленә нығыраҡ хуш килгәндер. Үҙ ауылының илһөйәре булды һәм әлеге көндә лә шул юлдан ситкә тайпылмай эшләй” – тип һүҙен бөтөрҙө ветеран уҡытыусы. (Ҡушымта, 3-сө фото)
Мәҫкәү һигеҙ йыллыҡ мәктәбен тамамлағас, уҡытыусы булыу теләге уны Белорет педагогия училещеһына уҡырға килтерә. Был турала уҡытыусым үҙе бына нимәләр һөйләй:
“Бәләкәй саҡта, туғандарымды теҙеп ултыртып, уҡытыусы булып уйнар инем. Ҡайһы бер балалар аҡса таратып, ҡайһылары магазин эше ойоштороп, гәзит таратып ҡына ултырыр ине. Уларҙың “эше” миңә еңел күренде, сөнки урамға ҡағыҙ, ручка алып сыҡмаҫтар ине. Етмәһә, диктант яҙҙырып, насар билдә ҡуйһам, бәләкәстәр илап таралышып ҡайтып китерҙәр ине. Ошо уйын - эшем миңә бала саҡта ныҡ оҡшаны. Тәүге уҡытыусым, Тәслимә Хайбулла ҡыҙы ла, башымдан бер ҙә һыйпаманы. Белмәһәм, илатып ҡуйыр ине. Ныҡ талапсан уҡытыусы булды. Тырышып уҡырға ныҡ өндәне, ялҡауланырға ирек бирмәне. Апайың һымаҡ уҡытыусы бул, ти торғайны. Апайым, Зөһрә Алсынбай ҡыҙы, миңә үҙенең юлын ҡыуырына гел ышанып ҡараны. Әсәйем дә ике һүҙенең береһендә, Байрамғәлиндарҙан да уҡытыусы сығырға тейеш тип, йөрәгемә дәрт һалды.
Һәм минең хыялым тормошҡа ашты! Мин – балаларҙың киләсәген хәл итеүсе шәхес!”. (ҡушымта, 4-се фото)
4
2 – се бүлек. “Тереләрҙең ҡәҙерен бел, үлгәндәрҙең ҡәберен бел!” тип бик хаҡ әйткән боронғолар. Был йәһәттән дә Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы ситтә ҡалмай. Йыл һайын ата –әсәһе, яҡындары рухына аяттар уҡытып тора. Бына быйыл да ул яңыраҡ асылған “Мөслимә” мәсетендә ауыл халҡын йыйнап, аят үткәреп, әруахтарҙың рухын ҡыуандырҙы. Ауылда ла, ситтә лә йәшәгән яҡын туғандарына һәр саҡ ярҙам ҡулын һуҙып тора. Улар өсөн апайҙары бына күптән инде атай ҙа, әсәй ҙә...Ул ғына ла түгел, мәктәптәге коллегаларының да бер үтенесен дә ситкә ҡаҡмай. Ауыл күләмендә үткәрелгән “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!”, “Һабантуй” байрамдары, һәр төрлө өмәләр булһынмы – коллегам һәр саҡ уларҙың эсендә ҡайнай. Бына шундай коллега менән эшләүе лә күңелле, беҙҙе лә алға этәреп, дәрт өҫтәп тора!” – тип үҙенең тәьҫораттары менән бүлеште Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының коллегаһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Лоҡманова Гөлшат Жәүҙәт ҡыҙы. (ҡушымта, 5 –се фото)
Зилдә апайҙың әсәһе тураһында яҙған шиғырында ошондай юлдар бар:
Инәйем булыр ине
Бик оҫта ҡул эшенә.
Ҡайҙан ваҡыт тапҡандыр
Күп балалы, етмәһә.
Төнөн уянып китһәм
Моңло көй тауышына.
Теген машинаһы менән бергә
Көй сығарып маташа.
Ул көй булыр ине
Бер көн моңло, йә дәртле.
Тегер ине балаларға
Уҡыуға кейемдәрҙе.
Аҡ алъяпҡыс, формалар,
Малайҙарға салбарҙар.
Таң атҡансы әҙер була
Пионерға галстуктар.
5
Шул арала сигер ине
Мендәрҙәргә тышлыҡтар.
Селтәрҙәрен бәйләне,
Һылтанманы юҡлыҡҡа.
Был шиғыр юлдарын уҡып, Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының әсәһенә оҡшап ҡул эштәренә оҫта икәнлеген белдем. Ул да бит ниндәй генә сара үткәрмәһен, тәүҙә үҙ ҡулдары менән килешле сәхнә костюмдары тегә. Былтыр Белорет ҡалаһына Мөхәррәм Сәлимов йырҙары конкурсына балаларҙы үҙе теккән костюмдарҙа алып барып, беренсе урынды яулап ҡайттылар. (ҡушымта, 6-сы фото) Төрлө милли халыҡ костюмдарында уҡыусылары сәхнәлә иркенләп бейергә яраталар. Әсәһе Әҡлимә Алсынбай ҡыҙына оҡшап ҡул эштәренә оҫта булһа, атаһына оҡшап йор һүҙле Зилдә апайыбыҙ. Алдынғы комбайнсы Әхмәҙиә Әхмәтғәли улы арыу-талыуҙы белмәй хаҡлы ялға сыҡҡансы икмәк үҫтерә. (ҡушымта, 7-се фото) Эш араһында сәхнәнән төшмәй: скрипкаһында уйнап, моңло йырҙарын халыҡҡа бүләк итә. “Ултырған еренән шиғыр сығарып ултырыр ине, хатта уларҙы көйгә һалып йырлап та ебәрер ине. Тик бер шиғырын да яҙып алып ҡалмағанбыҙ икән, - тип хәтерләй Зилдә апай - Һуңғы көндәренә тиклем миңә генә ышанып ултырҙылар, хатта атайым мине Аллаһ ҡыҙы, тине, уны тыңлаһағыҙ кеше булырһығыҙ, тине”.
3- сө бүлек. Эйе, Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының теләктәре тормошҡа аша: ул 1986 йылда училищены уңышлы тамамлап, Һөйәрғол мәктәбенә башланғыс кластар уҡытыусыһы булып, эшкә ҡайта. Был мәктәптә 2 йыл эшләй. Ошо ике йыл уның күңеленән һаман сыҡмай. Сөнки, тәүге көсөн, дәртен бер юлы дүрт класты уҡытып, уларҙы үҙен онотмаҫлыҡ итеп, үҙе ул балаларҙы иҫтән сыҡмаҫлыҡ итеп, йөрәгендә ҡалдырған. Тәүге уҡыусылары хәҙер тырышып эшләп, матур донъя көтәләр. Учалы-Өфө рейсы автобусы йөрөткән Илдар Солтановҡа ҡарап ҡына ул ныҡ һоҡлана. (ҡушымта, 8-се фото)
6
1989 йылда Ташҡыя егете Мәүлитов Раил Ғәлиулла улы менән, сәстәрен - сәскә бәйләйҙәр һәм гүзәл тәбиғәтле күрше Ташҡыя ауылына килен булып төшә. Ташҡыя башланғыс мәктәбендә эш башлай. (ҡушымта, 9-сы фото) 1990 йылдан алып бына инде 30 йыл яратҡан уҡытыусым Мәҫкәү урта мәктәбендә дәртләнеп эшләй.
Үҙенең бала саҡта уҡытыусы һөнәрен нисегерәк күҙ алдына килтереүе хаҡында хәҙер көлөп иҫкә ала:
“Мин, хыялый, бер нәмә лә белмәгән балаларға хәреф танырға, уҡырға өйрәтәһең дә – шуның менән эш бөтә, тип, уйлай торғайным. Юҡ, улай түгел икән шул.
Хәреф танып, уҡырға, яҙырға өйрәткән арала, уларҙы үҙаллы тормош юлына баҫырға ла өйрәтер кәрәк. Ул бит – бала, ул бит – мин. Бына мин мәктәптән сыҡҡас нимә эшләр инем? Бөгөнгө көнгә нисек килеп етер инем? Эйе, минең эргәмдә ҡанат ҡуйып алға талпынырға, артабан белем алып, берәй һөнәргә эйә булырға, кешеләр менән аралашып йәшәргә, Тыуған илгә хеҙмәт итергә, Әсәй булырға, ҡыҫҡаһы, кәрәкле Кеше булырға - Уҡытыусы өйрәтте!” – ти ул ихлас күңелдән.
Бар яҡлап һәләтле, тырыш, дәртле уҡытыусым бер конкурстарҙан да ситтә тороп ҡалмай, ҙур теләк менән ҡатнаша. Етмәһә, ул балаларға белем биреү менән бер рәттән, уҡыу – тәрбиә эше буйынса урынбаҫар ҙа булып эшләргә өлгәрә. Тимәк, ул ысын мәғәнәһендә үҙ класының ғына түгел, бөтә мәктәп уҡыусыларының да тәрби 567f сеһе булып сыға. (ҡушымта, 10 – сы фото)
Ысынлап та, Уҡытыусыбыҙ беҙҙең өсөн Әсәй ҙә, оло серҙәш тә, яҡын дуҫ та. Бына инде нисәнсе йыл уның ҡосағынан сығып киткәнгә, ләкин мин әле лә көн дә уның класына кереп, хәлдәрен белешеп сығам. Берәй һорау килеп тыуһа, иң тәүҙә уға мөрәжәғәт итәм. Уҡытыусым бер ҡасан да үтенесемде кире ҡаҡмай, һәр саҡ йылмайып, ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер тора.
7
“Аңлап, белеп бөтмәгән нәмәләрҙе хәҙер мин уҡыусыларым менән бергә өйрәнәм. Һаман эҙләнәм, һаман үҙемде үҫтерәм. Хәҙер улар менән бергә заманса үҫешәм.
Ошо утыҙ йылға яҡын эшләү дәүерендә мин күп нәмәне баштан үткәрҙем. Уҡытыуҙа ниндәй генә яңы технологиялар, төрлө алым, формалар ҡулланһам да, бала иң беренсе хәреф танырға, аңлап уҡырға, матур яҙырға, дөрөҫ һөйләшә белергә, иптәштәре менән аралашып, дуҫ йәшәргә һәм көн дә мәктәпкә яратҡан уҡытыусыһы эргәһенә барырға талпынып торорға тейеш. Шуны мин күҙ уңында тотоп ихлас эшләйем дә инде. Башланғыс кластар уҡытыусыһы эшендә үҙемде һыуҙағы балыҡ кеүек тоям. Балаларҙы артабан да үҙ аллы тормош юлына баҫырға ярҙам итеү маҡсатында мәктәптә тәрбиә эшен алып барам. Был эш тә миңә бик ныҡ оҡшай.
Балалар яратҡан уҡытыусыһына, ныҡ ышанып ҡарай, тәжрибә ала, кәрәк саҡта үҙҙәре лә миңә ярҙам итә. Бөтә ауырлыҡтарҙы ла балалар менән еңеп сығам. Балалар мин үткәргән сараларҙа ҡатнашып, үҙҙәренә фәһем ала, насарҙы яҡшынан айырырыға, изгелек ҡылып ҡына йәшәргә өйрәнә. Һәр бер яҡшы эшенә маҡтау ҡағыҙҙары ала. Бының өсөн үҙ эшеңде яратып башҡарырға, һәр баланың яйынан торор кәрәк...” – тип дәртләнеп һөйләй ул үҙ эше һәм уҡыусылары тураһында. (ҡушымта, 11-се фото)
Эйе, һәр бала мәктәпкә яратҡан уҡытыусыһын күрергә ашҡынып бара. Уның предметынан мөмкин тиклем яҡшыраҡ уҡырға, күберәк белергә тырыша. Бер генә дәресте лә ҡалдырмай йөрөй, уҡытыусыһының әйткәндәрен бөтә теүәл үтәргә тырыша, тип иҫәпләйем мин.
Ә ниндәй генә файҙалы һәм тормошсан саралар, күркәм йолалар үтмәй беҙҙең мәктәптә Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы ойоштороуында. Ауылда булһынмы, мәктәптә булһынмы, бер генә сара ла унһыҙ үтмәй.
8
Бына нисә йыл инде аҙна һайын һәр төрлө тематикаға матур – матур кисәләр уҙғарып, уҡытыусы - тәрбиәсебеҙ беҙҙең күңелдәрҙе аса: “Һылыуҡай”, “Бантиктар” конкурстары, “Көҙгө бал”, “Ололар көнө”, “Өләсәйем ҡурсағы”, “Ҡатын – ҡыҙҙар көнө”, “Әсәләр көнө”, “Шәжәрә” байрамдары... (ҡушымта, 12-се фото) 8
Уларҙы иҫәпләп – һанап бөткөһөҙ... Ә һеҙ күрһәгеҙ ине – һәр йыл “Яңы йыл” кисәләре ниндәй ҡыҙыҡлы , мажаралы үтә. Бер мәктәптә ул тиклем түгелдер?! Ни өсөн шулай тиһегеҙме? Сөнки уларҙың һәр береһен уҡытыусым шул тиклем яратып, дәртләнеп, бөтә күңелен һалып үткәрә. Һәр кисәнең сценарийҙарын да үҙе яҙа.
4 –се бүлек. Беҙ, мәҫәлән, “Башҡортостан ынйылары” конкурсында ҡатнашып, төрлө номинациялар ҙа алғаныбыҙ булды. ул конкурста беҙ төрлө – төрлө йолаларға бәйле фольклор кисәләре һәм байрамдары сәхнәләштерҙек. Мәҫәлән, “Ҡаҙ өмәһе”, “Сәсеү менән бәйле йола”, “Мәҫкәү бабайҙың ейәндәре”, “ Ҡорама ҡорау байрамы”... ... (ҡушымта, 13-сө фото)
Зилдә апайыбыҙ үҙе лә торғаны бер әртис. Яңы йыл байрамы - уның яратҡан байрамылыр, ахыры. Йыл да тиерлек байрамға клубҡа үҙе ҡыҙыҡлы бер костюмда бара. Костюмды үҙе тегә, сценарийына ярашлы ҡылана, халыҡты ҡыуандырып ҡайта. Әлбиттә, уға йыл һайын беренсе урын! Былтыр Учалыла үткән муниципаль Яңы йыл «Иң яҡшы Ҡыш бабай» конкурсында ла үҙенең костюмында ҡатнашып ҡайтты. (ҡушымта, 14-се фото)
Буш ваҡыттарында бәйләм бәйләү, тегенеү менән шөғөлләнә. Шиғырҙар ижад итеү менән дә мауыға. Өҫтәүенә оҫта рәссам да...
9
5 –се бүлек. “Ғаиләм – минең ҡәлғәм!” – тип шатланып һөйләй уҡытыусым. – Тормош иптәшем, балаларым һәр яҡлап ярҙам итеп, терәк – таяныс булып торалар. Уларҙың ярҙамы, файҙалы кәңәштәре булмаһа, мин шул тиклем эштәрҙе башҡарып сыға алыр инемме икән?” – тип рәхмәтле йылмая ул.(ҡушымта, 15 – се фото)
Ысынлап та, уның һүҙҙәрендә хаҡлыҡ барҙыр, тип уйлайым. Өйҙә, ғаиләлә татыулыҡ булғанда, бер – береңде аңлап, хөрмәт итеп, ҡәҙерләп торғанда ғына ниндәйҙер ҡаҙаныштарға ирешеп булалыр, моғайын.
Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙы тормош иптәше менән ике ҡыҙ, бер ул тәрбиәләп үҫтерәләр. Хәҙер улар ейән менән ейәнсәргә бәхетле өләсәй менән олатай. (ҡушымта, 16-сы фото) Оло ҡыҙы Лилиә мәктәпте көмөш миҙалға тамамлағас, Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетына уҡырға инә. Әсәһе кеүек ғүмерен балаларға бағышлау- төп маҡсаты була уның. Студент саҡта ла республика гәзиттәренә әүҙем яҙышыуын дауам итә, факультетындағы “Тулҡын” гәзитен етәкләй. 2009 йылда, уҡыуҙы тамамлап, Өфөнөң 251-се балалар баҡсаһына башҡорт теле уҡытыусыһы булып эшкә урынлаша. Тиҙҙән тормош иптәше менән Дияр исемле улы һәм Рания исемле ҡыҙы ата-әсә булыу бәхетенә ирештерә. 2015 йылда Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһында уҡып бөтөрә. Әлеге ваҡытта балалар баҡсаһында эшен яратып башҡара, үткән уҡыу йылында “Иң яҡшы тәрбиәсе” исемен ала. Ата-әсәләр хөрмәт итә, балаларын уға көнө буйына ышанып тапшыралар.
Икенсе ҡыҙы Зәлиә Ауыл хужалығы университетында уҡый, инженер-технолог һөнәренә эйә буласаҡ. Әлеге ваҡытта витамин заводында эшләп йөрөй. Ғаилә ҡорорға йыйына.
Рәшит улы Башҡорт дәүләт университетының радиотехника факультетында белем ала. Бер үк ваҡытта эшләп тә йөрөй.
10
6 –сы бүлек. “Зилдә Әхмәҙиә ҡыҙының тынғыһыҙлығына, тырышлығына һоҡланмай мөмкин түгел! – ти уның менән бына нисә йыл бергә эшләгән башланғыс кластар уҡытыусыһы Гүзәл Алмас ҡыҙы ла. Быға тиклем дә ул “Самый класный класный”, “Мамы разные нужны – мамы разные важны” конкурстарында ҡатнашып, төрлө номинациялар алып, Мәғариф бүлегенең “Маҡтау ҡағыҙ”ҙары менән бүләкләнгәйне. Ә быйылғы “Йыл уҡытыусыһы” конкурсында ҡатнашыуы – уның иң ҙур ҡаҙанышы. Ҙур эшмәкәрлек талап иткән был конкурста ҡатнашыу, ҙур сәхнәлә сығыш яһау, район хакимиәте башлығының “Маҡтау Грамотаһы” менән бүләкләнеү – үҙе бер батырлыҡ!” – тип һүҙен тамамлай ул. (ҡушымта, 17- 19 -сы фото, грамоталар)
Йомғаҡлау. Эйе, коллегалары тураһында йылы һүҙҙәр генә һөйләгән уҡытыусылар менән килешмәй мөмкин түгел. Мин дә яратҡан уҡытыусыма һәр саҡ һоҡланып ҡарайым. Һәм уның кеүек дәртле, йәшәүҙе ысын мәғәнәһендә яратҡан оҫта һөнәр эйәһе булғым килә, уның кеүек кешеләргә шатлыҡ өләшкем килә! Киләсәктә лә уҡытыусыма яңынан – яңы үрҙәр, бөйөк ҡаҙаныштар теләп ҡалам!
11
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Исследовательская работа "Здоровьесбережение в начальных классах школы".
Современное состояние общества, высочайшие темпы его развития предъявляют всё новые более высокие требования к человеку и его здоровью. Кризисные явления в обществе способствовали изменени...
Организация исследовательской работы с учащимися начальных классов.
Организация исследовательской деятельности учащихся начальной школы на основе проектного метода....
Проблемно-ориентированный анализ работы КМО учителей начальных классов за 2011-2012 учебный год и планирование работы на следующий учебный год.
Данный материал может служить образцом при подготовке отчета о работе методического объединения учителей начального звена и включает в себя следующие разделы:1.Положение о РМО (КМО).2.Проб...
Организация исследовательской работы с учащимися начальных классов
Организация исследовательской работы с учащимися начальных классов. Из опыта работы....
план работы ШМО учителей начальных классов на 2018-19 учебный год и анализ работы ШМО
В этом материале представлены цели и задачи работы ШМО, планирование заседаний на год, темы по самообразованию, работа с одаренными детьми и др. , анализ работы ШМО за 2018-19 учебный год...
Раздел 4. Повышение квалификации. Повышение квалификации педагогов за последние 3 года. Участие в работе сетевых педагогических сообществ. План методической работы ШМО учителей начальных классов за 2020 - 2021 учебный год.
Раздел 4. Повышение квалификации. Повышение квалификации педагогов за последние 3 года. Участие в работе сетевых педагогических сообществ. План методической работы ШМО учителей начальных классов ...
3 раздел. План методической работы. План участия в методических и профессиональных мероприятиях федерального, регионального, муниципального уровней. План участия в работе РМО учителей начальных классов.
3 раздел. План методической работы.План участия в методических и профессиональных мероприятиях федерального, регионального, муниципального уровней.План участия в работе РМО учителей начальных классов....

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
НОД “Урман ҡыҙында ҡунаҡта”
план-конспект занятия (младшая группа) на тему
Бәләкәстәр, урта төркөме өсөн тирә-яҡ менән таныштырыу эшмәкәрлеге.
Скачать:
Предварительный просмотр:
Бәләкәстәр, урта төркөме өсөн тирә-яҡ менән таныштырыу эшмәкәрлеге.
Тема “Урман ҡыҙында ҡунаҡта”
Маҡсат: Балаларҙы Башҡортостанда ( тыуған еребеҙҙә, урманыбыҙҙа) осраған йәнлектәр тураһында белемдәрен нығытыу, уларҙың йәшәү рәүештәре тураһында башланғыс белем биреү, йомаҡтар , шиғыр юлдары аша тел байлығын арттырыу, уйын ярҙамында тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш, һөйөү тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: Урман күренеше, ағастар, ҡыуаҡтар, урман көйөнөң , ҡоштар һайрау яҙмаһы, терпе, айыу, ҡуян, тейен, төлкө, бүре уйынсыҡтары, сәскәләр һәм бәшмәк һүрәттәре , ҡурсаҡ-Гөлһылыу, кәрзиндә күстәнәскә –еләк.
Дәресте төҙөнө: тәрбиәсе : Әхмәтйәнова Г.Н.
Дәрес барышы:
Балалар ярым түңәрәк яһап ултыралар , тәрбиәсе ҡулында ҡурсаҡ, ул матур итеп кейенгән (йәйге күлдәк, сәсендә сәскә)
Курсаҡ ҡыҙ: Һаумыһығыҙ! Һеҙ мине беләһегеҙ ме? Мин- Гөлһылыу. Мин йәй ҡыҙы буламын. Һеҙҙең янға килгәндә аптырап ҡалдым, тирә –яҡ ап-аҡ ҡар ята һәм тышта шул хәтлем һыуыҡ. Хәҙер тышта ниндәй миҙгел? (ҡыш) Дөрөҫ, ҡыш миҙгеле. Яңы йылға ла күп ҡалмаған, ә яңы йыл алдынан тылсымлы хәлдәр була. Теләйһегеҙ ме мин һеҙҙе бер аҙға йәйге урманға ҡунаҡҡа саҡырыуымды? Шулай булғас күҙҙәрегеҙҙе йомоғоҙҙа, урман тауышын тыңлағыҙ. (балалар күҙҙәрен йомған арала бүлмәгә эшләргән урман ағастары, ҡыуаҡтар, сәскәләр ҡуйыла. Ағастар артына урман хайуандарының уйынсыҡтарын баҫтырырға, уртаға кәзин ҡуйыла. ) музыка бөткәс балалар күҙҙәрен асалар.
Т: Балалар, беҙ ҡайҙа килеп сыҡтыҡ?
-Урманға!
-Урманда нимәләр үҫә?
-ағастар, ҡыуаҡтар, сәскәләр, еләктәр...
-Дөрөҫ, балалар, урманда саф һауа, ҡоштар һайрай. (Ҡоштар тауышының аудио яҙмаһын тыңлау) шул саҡ тейендең илауы ишетелә.
-Балалар, кемдер анау ағас артында илай, барып ҡарайым әле (ағас артынан уйынсыҡ тейенде алып килә)
-Балалар, тейен илай икән. Ниңә илайың тейен дуҫҡай? ( тәрбиәсе ҡолағы турына килтереп). Балалар, тейен дуҫтарын, иптәштәрен юғалтҡан . Улар йәшенмәк уйнағандар икән, тейен улар тураһында шиғыр йә йомаҡ әйтһә генә иптәштәре сыға тейеш,ә тейен бына иптәштәре тураһында шиғырҙарҙы, йомаҡтарҙы онотоп бөткән, беҙ ярҙам итербеҙ ме? Ҡуян тураһында кем шиғыр белә? (теләүселәр ҡуян тураһында шиғыр ятлай)
Аҡ ҡуян, йомшаҡ ҡуян
Беҙгә ҡунаҡҡа килгән.
Ҡойроғо ҡыҫҡаҡ ҡына,
Ҡолағы оҙон икән.
Т: бына, ҡалай матур шиғыр беләһегеҙ икән, ҡуянҡай сыҡ ағас артынан.
Ҡуян килә.
Куян ниндәй? Яуаптар( йомшаҡ, ҡурҡаҡ, ҡолағы оҙон, һикерергә ярата, кишер ашай)
Ярай , ҡуянҡай, дуҫың терпекәй янына барып тор әле, мин яңынан бер йомаҡ әйтеп ҡарайым, һеҙ кем икәнен әйтегеҙ.
Ул йәйен, ҡышын, һәр көндә
Энәле кейем кейә.
Уның әсәһе бәпесен
Йомшағым тип һөйә.
Б:- терпе, ана ҡыуаҡтар артында терпе ултыра.
-Балалар, терпене тотоп була мы?
-Юҡ, булмай сөнки ул-энәле. Ул дошманынан шулай һаҡлана, башын энәләре янына боҫа, энәләрен тырпайта.
Көлтә-көлтә ҡойроғом,
Болғай-болғай барамын.
Һарайҙарға инеп мин
Тауыҡ, себеш урлаймын.
Б: -Төлкө!
Т:-Төлкө, дөрөҫ, төлкө кил бында, ағас артында ултырғаныңды күрәбеҙ.
Балалар, төлкө ниндәй? (хәйләкәр, ҡойроҡғо оҙон, йомшаҡ ...)
Ә хәҙер айыу тураһында йомаҡ әйтеп ҡарайыҡ, йә айыу тураһында нимә беләгеҙ, шуны һөйләгеҙ. (балаларҙың яуабы)
-Йәйен урманда батша,
Ҡышын ҡар аҫтында.
Айыу, һин ҡайҙа?
-Балалар, айыу бал ашағым килә, ти. Балды ҡайҙан алайыҡ икән. Әйҙәгеҙ, балҡорттарының башлыҡтарын кейеп балҡорттары булып бал йыйып бирәйек.
Физ 2d3b ультминутка: ( балҡорттарының башлыҡтарын кейеп , безелдәшеп осоп, “урмандағы” “сәскәләр” араһынан осоп бал йыйялар, алып килеп балдарын һауытҡа һалалар)
Т: Айыу, бына һиңә бал.
Айыу: Рәхмәт балалар, бик тәмле булды. Тәрбиәсе ағас төбөндәге матур ҡыҙыл ҡалпаҡлы, аҡ төртөкле бәшмәк күреп ҡалды. Балалар, ҡарағыҙ әле, бик матур бәшмәк, тик ул ағыулы, уға тейергә ярамай. Шулайҙа өҙөп ташларға ла ярамай. Уны ауырыу йәнлектәр һауығыр өсөн ашайҙар, был бәшмәк улар өсөн дарыу, ә кешеләр өсөн ағыу.
Уф, балалар, бик арып киткәнбеҙ, ултырып ял итеп алайыҡ. (Шул саҡ ҡурҡыныс олоу тауышы ишетелә.)
Балалар, мин ҡарап киләйем әле, нимә унда? Бал-р, беҙ бүрене онотҡанбыҙ бит! Эй, бүре, һин үпкәләмә инде.
Бүре: һеҙ минең турала йомаҡ, йә шиғыр беләгеҙ ме?
Балалар: Һоролыр төҫө,
үткерҙер теше.
Урманда йәшәй,
Ашарға эҙләй.
-Эйе балалар, мин ашарға яратам, миңә берәй нәмә ашарға бирегеҙ, юғиһә үҙегеҙҙе ашап ҡуйырмын.
Т: Балалар, кәрзиндәге күстәнәстәрҙе урманда йәшәгән хайуандарға таратып бирәйек. Кишерҙе-кемгә? (Ҡуянға), бәшмәкте? (терпегә),
Сәтләүекте?-(тейенгә), икмәкте? (төлкө менән бүрегә), ә айыуға бал бирҙек. Балалар, беҙ урманға килдек, хайуандар менән уйнаныҡ, ә урман ҡыҙы Гөлһылыу ҡайҙа икән? Әйҙәгеҙ саҡырайыҡ әле, әллә беҙҙе онотоп, алыҫ китте ме икән?
-Гөлһылыу, Гөлһылыу ау-ау!
Гөлһылыу: Мин һеҙҙе онотманым, тик бер аҙ һеҙгә, күстәнәс йыйып оҙаҡлап киттем. Кәрзин менән йыйылған еләктәрен күрһәтә .
Т:-Беҙ урманда һаҡ ҡына, матур итеп, ағастарҙы һындырмай, сәскәләрҙе өҙмәй , бәшмәктәрҙе тапамай гына йөрөнөк. Хайуандар менән уйнаныҡ, улар тураһында күп нәмәләр белдек, шулай мы балалар?
-Эйе!
Йомғаҡлау:
Гөлһылыу: Балалар, урман йәнлектәре һеҙҙе бик маҡтанылар. Һеҙ урманда бик һаҡсыл, тауыштанмай ғына , тәртипле генә үҙегеҙҙе тотҡанһығыҙ, улар тураһында йомаҡтар шиғырҙар күп беләһегеҙ икән, афарин балалар. Шуға күрә мин һеҙгә урман күстәнәсе еләк бирәм, ашарһығыҙ, ҡулдарығыҙҙы йыуғас.
Хәҙер тағы ярым түңәрәккә ултырығыҙ ҙа күҙҙәрегеҙҙе йомоғоҙ ( урман көйө аҫтында “урман “, йәнлектәр алына) күҙҙәрен асһалар йәнә балалар баҡсаһының уйын бүдмәһендә ултыралар.
Т: Бына балалар беҙ ҡайтып та еттек, Гөлһылыу янына берәй ҡыш та барырбыҙ, ә хәҙер ҡулдарҙы йыуып күстәнәстән ауыҙ итерһегеҙ.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Ашық сабақ Тақырыбы: Суда жүзу сабағындағы денсаулық сақтау элементтер қолдануы.
«Павлодар қаласының №5 сәбилер бақшасы» МҚКК Ашық сабақ Тақырыбы: Суда жүзу сабағындағы денсаулық сақтау элементтер қолдануы. Суда ...
Ашық сабақ Тақырыбы: Суда жүзу сабағындағы денсаулық сақтау элементтер қолдануы.
«Павлодар қаласының №5 сәбилер бақшасы» МҚКК Ашық сабақ Тақырыбы: Суда жүзу сабағындағы денсаулық сақтау элементтер қолдануы. Суда ...
2014- жылдың 4- маусымында бала бақша аумағында, Астана қаламыздың астана күніне арналған спорттық велосайысы өткізілді.
2014- жылдың 4- маусымында бала бақша аумағында, Астана қаламыздың астана күніне арналған спорттық велосайысы өткізілді.№5 КМҚК бала бақшасында, 4-7 жастар аралығындағы балаларға арналған жылдық...
Сәләмәтлек тураһында ауыҙ-тел ижады өлгөләре
Әҙерләне Ҡолмөхәмәтова Рәүилә Юлай...
"Тамыр студияһында ҡунаҡта", мәктәпкә әҙерлек - логопед төркөмөндә фронталь дәрес.
"Тамыр студияһында ҡунаҡта", мәктәпкә әҙерлек - логопед төркөмөндә фронталь дәрес. ...
сығарылыш кисәһе балалар баҡсаһында
: Бик боронда булманы, бик алыҫта ла түгел ябай кешеләр менән йәшәнеләр тей баҡсасылар. Һәм булды тей уларҙың баҡсаһы....
Балалар баҡсаһында тәрбиәләнеүселәрҙең аралашыу мөмкинселектәре
В материале описываются возможности общения воспитанников в современном детском саду...


text:
Кескәйҙәр өсөн башҡортса физминуткалар
методическая разработка по обж (младшая группа) на тему
Кескәйҙәр өсөн башҡортса физминуткалар, үҙ ижадым
Скачать:
Предварительный просмотр:
Мурзагалина-Исянбаева Лейла Ахмадулловна
Воспитатель
МБДОУ д/с “Миляш” г.Баймак
Республики Башкортостан
Балалар баҡсаһында кескәйҙәр өсөн физминуткалар
Балалар баҡсаһына балаларҙың ике йәштән йөрөй башлауы, уларҙың инде был ваҡыт эсендә бер ни тиклем тәрбиәне, атап әйткәндә, тирә-йүн менән таныш булыуы, хәрәкәт итергә өйрәнеүе, йәғни, үҙенә кәрәкле башланғыс йүнәлеште ғаилә эсендә, ата-әсәһе тәрбиәһе менән алған була. Ләкин ул балала дөрөҫ формалашҡанмы? Бына ошо һорауға медицина тулы яуап бирһә, балалар баҡсаһында тәрбиәсе уны тейешле йүнәлештә формалаштырыуға булышлыҡ итә һәм бурыслы ла.
Физминутка ошо йүнәлештә тәрбиәсегә төп терәк була ала. Төрлө темалар буйынса алынған физминуткалар баланы дөрөҫ атлап, дөрөҫ хәрәкәт итеүҙән алып, тирә-йүнде дөрөҫ аңлауға, дөрөҫ һөйләшә белеүгә килтерә. Ике-өс йәшлек балалар менән эшләүсе тәрбиәселәр өсөн физминуткаларҙың мотлаҡ үтәлеүе мөһим булған осраҡта ғына балаға дөрөҫ тәрбиә бирергә мөмкин.
Ошо маҡсаттан сығып физминуткаларҙы уларҙың йөкмәткеһе буйынса түбәндәгесә төркөмләр инем.
1.Тирә-йүн менән танышыу;
2.Фекерләү ҡеүәһен үҫтереү маҡстында (теүәл иҫәпкә күнектереү, абстракт фекер формалаштырыу, ризыҡтар тураһында фекер туплау һ.б.);
3. Хәрәкәттәргә дөрөҫ йүнәлеш биреү (атлау, йүгереү, уң яҡ, һул яҡ һ.б.);
4. Көнкүреш менән таныштырыу;
5. Ғаилә ағзалары менән танышыу;
6. Хайуандар тураһында фекер формалаштырыу;
7. Этик-эстетик зауыҡ формалаштырыу (гөл-сәскәләр, картиналар, кейемдәр һ.б.)
Миҫалға үҙ ижадымдан алынған физминуткаларҙы килтерәм.
Ҡояш ҡалҡты, йылмайҙы,
Беҙгә сәләм ебәрҙе,
Зәңгәр күктә бейене,
Арып йоҡларға ятты.
Бер тиһәм – һик(е)реп торам,
Икелә ҡолас йәйәм,
Өс тигәндә ҡул сабам,
Дүрт – бөйөргә таянам,
Биш тиһәм тыпырлатам,
Һай, бейергә яратам!
Уң ҡулым әсәй булһа,
Һул ҡулым атай булыр,
Уң аяҡ ағай булһа,
Һул аяҡ апай булыр.
Шунан уйлап ҡараһам
Барыһы ла кәрәк булыр,
Бер-береҙенә терәк булыр.
Әсәйем икмәк баҫҡанда,
Мин ярҙамға ашығам.
Үҫкәс бешерермен мин дә,
Хәҙер өйрәнеп алам.
Атайым минең көслө,
Әсәйем оҫта ҡуллы,
Апайы тыныс холҡло,
Ә ҡустым көләс йөҙлө,
Бишәү(е)беҙ бер ғаилә,
Йәшәйбеҙ татыу ғына.
Һай, алаптай айыуҙар,
Алпан-толпан атлайҙар,
Урман буйлап йәнлектәрҙе
Аяуһыҙ ҡурҡыталар.
Р-р-р-р-р-р-р-р-р-р-р
Түтәлүтүтәл сәскәләр
Хуш еҫтәрен бөркәләр,
Ел иҫһә тирбәләләр,
Хас та ирәкәләнәләр.
Шулай итеп, физминуткалар кескәйҙәр өсөн ял минуты ғына түгел, ә теге-йәки был күренеш, әйбер, кеше тураһында ниндәйһер яңы белешмә бирергә тейеш. Улар ни тиклем ябайыраҡ, балаларҙың хәтерендә шул тиклем еңелерәк ҡала.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Беренсе кескәйҙәр төкөмөндә музыка дәресе
Беренсе кескәҙәр төркөмөндә музыка дәресе. "Урманға-ҡуянға сәйәхәт"...
Татарча физминуткалар
Татар теле шөгыльләрендә үткәрелә торган физминуткалар....
Кескәйҙәр өсөн башҡортса физминуткалар, мәҡәлә
Кескәйҙәр өсөн башҡорт телендә физминуткалар, үҙ ижадым...
Физминуткалар
Татар телен өйрәнү шөгыльләрендә түәндәге физминуткаларны кулланам....
Шөгыльләрдә физминуткалар куллану
Балалар бн грамотага өйрәтү, математика, рәсем шөгыльләре, өстәл уеннары уйнаганда хәрәкәтсез утыралар. Бер төрле рәвештә генә утырып арыйлар. Аларның игьтибарлылыгы, кызыксынучанлыгы кими...
Түбән Йәркәй “ Баланы үҫтереү үҙәге - балалар баҡсаһы”ның уртансылар төркөмөндә башҡортса һөйләм телен үҫтереү түңәрәгенең 2020-2021 уҡыу йылына перспектив-тематик эш
Уртансылар төркөмөндә башҡортса һөйләм телен үҫтереү түңәрәгенең 2020-2021 уҡыу йылына перспектив-тематик эш планы...
Кескәйҙәр өсөн башҡортса шиғырҙар
Йыйынтыҡта тасуири һөйләү өсөн ҡыҫҡа шиғырҙар тәҡдим ителә....
- Мне нравится 69d