text:
Бельгия
Бе́льгия, нидерл. België, франц. Belgique, нем. Belgien, рәсми исеме Бельгия Короллеге нидерл. Koninkrĳk België, франц. Royaume de Belgique, нем. Königreich Belgien — Европалағы ил, Европа Берләшмәһе, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы һәм НАТО ағзаһы. Төньяҡта Нидерландтар менән, көнсығышта Германия менән, көньяҡ-көнсығышта Люксембург менән һәм көньяҡ-көнбайышта Франция менән сиктәш. Төньяҡтан Төньяҡ диңгеҙе менән йыуыла. Дәүләттең исеме боронғо белгтәр ҡәбилә атамаhынан килә.
Идара итеү формаһы буйынса Бельгия — конституцион монархия, административ-территориаль бүленеү формаһы буйынса — федератив дәүләт.
Ил Төнъяк Атлантик Килешеү Ойошмаһы — НАТО ағзаһы.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ People ::Belgium — CIA World Factbook
- ↑ 2,0 2,1 Belgium. International Monetary Fund. 1 октябрь 2009 тикшерелгән.
- Һанлы исемлектең бер юлы


c: text/html

text:
Башҡорт дөүлөт медуниверситеты студенттары Бөтә Рәсәй олимпиадаһында беренсе урын яуланы
Башҡорт дәүдәт медицина университеты командаһы нормаль физиология буйынса Бөтә Рәсәй олимпиадаһында беренсе урын яуланы. Форум беренсе тапҡыр И.М.Сеченов исемендәге Мәскәү дәүләт медицина университеты базаһында үтте һәм Рәсәй Медицина фәндәре академияһы академигы Константин Судаков иҫтәлегенә арналды. Олимпиадала Рәсәйҙең бөтә төбәктәренән 24 команда ҡатнашты.
БДМУ командаһы исеменән педиатрия факультетының 3-сө курс студенттары Валерий Сахаров, Елена Каширина, Мария Киселева, Айгөл Кәрәҙбаева сығыш яһаны.
Олимпиаданың бөтә этаптарында балдар суммаһы буйынса БДМУ командаһы беренсе урын яуланы һәм алтын баҡа менән бүләкләнде.
— Бындай олимпиадалар үткәреү төрлө төбәктәрҙән студенттарға белем менән алмашыу мөмкинлеге биреп кенә ҡалмай, шулай уҡ юғары уҡыу йорттары араһында аралашыуҙы юлға һалыуға булышлыҡ итә, — тип билдәләне БДМУ ректоры, республика парламенты депутаты Валентин Павлов.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө башлығы юлсыларға сәләмәтлеген һаҡларға кәңәш итте
Өфө башлығы Павел Качкаев ҡала юлдарын ремонтлау буйынса подряд эштәрен башҡарыусы ойошмаларға хеҙмәткәрҙәренең һаулығын, шул иҫәптән водителдәрҙең ваҡытын һәм нервыларын һаҡларға тәҡдим итте. Уның фекеренсә, юл эштәрен төнгө сәғәттәрҙә башҡарырға кәрәк. Әле иһә юлсылар Өфөлә көндөҙ, 30 градус эҫелә эшләй. Һөҙөмтәлә юлдарҙа тығындар барлыҡҡа килә.
— Ремонтта йөрөгәндәрҙең дә һуңынан сәләмәтлеге менән проблемалары килеп тыуа, — тине Павел Качкаев Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә. – Был бит зыянлы эш, бындай эҫелә.
Павел Качкаев йәнә Өфө райондары башлыҡтарына, эҫе булыуға ҡарамаҫтан, эшһеҙ торған һуғарыу-йыуыу машиналарына иғтибар йүнәлтергә саҡырҙы. Калинин районында, мәҫәлән, барыһы ла эшләргә тейеш булһа ла, ҡалаға һигеҙ машинаның өсәүһе генә сыға. Киров районында 12 машинаның етәүһе генә эшләй. Әлеге мәлдә Өфөлә йәмғеһе 66 йыуыу-һуғарыу машинаһы бар. 3 июндә шуларҙың 38-е, ә 4 июндә 42-һе генә эшләгән.


text:
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы «БОСС-2014» Олимпия прогноздары конкурсын иғлан итә
«Башинформ» агентлығы «БОСС-2014» (Башҡортостан Олимпия Спорт Ғаиләһе) спорт һөйөүселәр өсөн прогноздар экспресс-конкурсын иғлан итә.
XXII ҡышҡы Олимпия уйындарын рәсми рәүештә асыуға тиклем бер көн ҡала. Тәҡдим ителгән конкурста ошо Олимпиадала Рәсәй йыйылмаһы составында Башҡортостан спортсылары нисә миҙал яулаясаҡ һәм ниндәй дәрәжәлә икәнлеген белергә кәрәк.
Башҡортостан йыйылмаһында ҡатнашыусыларҙың составын иҫегеҙгә төшөрәбеҙ.
Шорт-трек: Семен Елистратов, Руслан Захаров, Дмитрий Мигунов;
Саңғыла трамплиндан һикереү: Дмитрий Васильев һәм Илмир Хәзетдинов;
Саңғы икебәйгеһе: Эрнест Яхин;
Бобслей: Илвир Хузин;
Сноуборд (борд-кросс): Антон Копривица;
Шайба менән хоккей: «Ағиҙел» (Өфө) — Ангелина Гончаренко, Инна Дюбанок, Алена Хомич, Анна Шибанова, Елена Дергачева һәм Екатерина Пашкевич.
Дөрөҫ һөҙөмтәгә иң яҡын килгән өс прогноз яһаусы Олимпия темаһына иҫтәлекле бүләктәр менән бүләкләнәсәк.
Ҡатнашыусыларҙың йәше сикләнмәгән. Бер ҡатнашыусынан бер прогноз варианты ҡабул ителә.
Үҙ варианттарығыҙҙы 2014@bashinform.ru электрон адресына ҡәтғи рәүештә Сочиҙа Олимпиада-2014-тең тантаналы асылыуына тиклем – 7 февралдә Мәскәү ваҡыты буйынса 20 сәғәткә тиклем ебәреп була.
Хатта фамилияғыҙҙы, исемегеҙҙе, атайығыҙҙың исемен, йәшәү урынын һәм бәйләнеш өсөн телефон һандарын яҙырға кәрәк.


text:
Ағиҙелдә VI «Мәскәү-Ағиҙел транзит-2010» бөтә Рәсәй конкурсы үтәсәк
13 — 16 майҙа Ағиҙел ҡалаһында «Роза ветров» халыҡ-ара конкурсының төбәк һайлап алыу этаптарының береһе — Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған VI «Мәскәү-Ағиҙел транзит-2010» бөтә Рәсәй балалар һәм үҫмерҙәр ижады конкурсы үтәсәк. Ярыштарҙа хореографик коллективтар, классик һәм эстрада йырҙарын башҡарыусылар (яңғыҙ башҡарыусылар, ансамблдәр, хор, инструменталистар (оркестрҙар, ансамблдәр) ҡатнаша ала. Конкурсанттар йәше 19-ҙан үтергә тейеш түгел.
«Башинформ» агентлығына Ағиҙелдәге конкурсты ойоштороу комитеты вәкилдәренең хәбәр итеүенсә, бөгөнгө көндә һайлап алыу турында ҡатнашыуға 700 самаһы кеше —Ырымбур, Томск, Силәбе өлкәләренән, Башҡортостан һәм Татарстан республикаларынан йәш таланттар ғариза биргән.
Ҡатнашыусыларҙы баһалау “Иҙел” Ҡала мәҙәниәт йортонда үтәсәк.
Өҫтәп үтәйек, «Роза ветров» халыҡ-ара конкурсының бөтә Рәсәй һайлап алыу этабы Ағиҙелдә алтынсы тапҡыр үткәрелә. Уҙған биш йылда унда ике меңдән ашыу һәләтле бала һәм үҫмер көсөн һынап ҡараған.
Башҡортостан коллективтары бер нисә тапҡыр һайлап алыу туры еңеүселәре булған, Мәскәүҙә конкурс финалында ҡатнашҡан, Рәсәй делегацияһы составында Төркиәгә һәм Грецияға барған.


text:
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы Дәүләт Думаһына һайлауҙар тәртибен билдәләне
Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы ағымдағы йылдың декабрь айында үтәсәк Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау тәртибенә комментарий бирҙе.
Алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһына 450 депутат һайланасаҡ. Рәсәй Федерацияһы Президентының һайлауҙар көнөн билдәләү тураһындағы Указы баҫылып сыҡҡандан һуң, һайлау кампанияһы рәсми рәүештә старт ала.
Һайлауҙар пропорциональ һайлау системаһы буйынса үтәсәк, уға ярашлы билдәле бер кандидат түгел, ә сәйәси партиялар тарафынан тәҡдим ителгән кандидаттар исемлеге өсөн тауыш бирелә. Исемлек өсөн тауыш биреп, һайлаусы партияларҙың береһенә тауышын бирәсәк. Һайлаусыларҙың ете һәм унан да артыҡ процент тауышын йыйған кандидаттар исемлеге депутат мандаттарын бүлешеүҙә ҡатнашасаҡ.
Һайлау кампанияһы бер нисә этаптан торасаҡ. Партиялар өсөн ул кандидаттарҙың федераль исемлеген тәҡдим итеү буйынса съезд үткәреүҙән башлана. Федераль исемлек ике өлөштән тора: дөйөм федераль һәм төбәк. Дөйөм федераль бүлеккә ундан да артыҡ булмаған кандидат индерергә мөмкин. Ҡалғандары уның төбәк өлөшөнә инәсәк.
Партиялар үҙ форумдарын 30 көн дауамында үткәрергә һәм раҫлау өсөн исемлектәрҙе РФ Үҙәк һайлау комиссияһына тапшырырға тейеш. Федераль исемлекте раҫлау йәки уны кире ҡағыу РФ Үҙәк һайлау комиссияһы тарафынан ете көн дауамында үтәлә. Раҫланған федераль исемлектәр тураһында мәғлүмәт интернетта урынлаштырыласаҡ.
Исемлектәрҙе раҫлағандан һуң, әлеге ваҡытта Дәүләт Думаһында тәҡдим ителгән партиялар үҙҙәренең исемлектәре өсөн һайлау алды агитацияһын үткәреүгә иғтибарын йүнәлтә ала. Ҡалған партияларға, законға ярашлы, кандидаттарҙың федераль исемлеген яҡлап, һайлаусыларҙан ҡултамға йыйыу процедураһын үтергә кәрәк буласаҡ. 150-нән дә кәм булмаған имза йыйыу мотлаҡ. Һайлаусылар имзаһы ҡул ҡуйыу ҡағыҙҙарына индереләсәк. Унда закон менән ҡаралған мәғлүмәт, шул иҫәптән федераль исемлеккә ингән кандидаттар тураһында мәғлүмәт буласаҡ. Ҡултамғалар йыйған ваҡытта һайлаусыларҙы имзаларын ҡуйырға мәжбүр итеү йәиһә бының өсөн уларҙы бүләкләү тыйыла.
Ҡул ҡуйыу ҡағыҙҙары һәм башҡа документтар РФ Үҙәк һайлау комиссияһына кандидаттарҙың федераль исемлеген теркәү өсөн тапшырыла.
РФ Үҙәк һайлау комиссияһы кандидаттарҙың федераль исемлеген тәҡдим иткән ваҡытта закон талаптарының үтәлеүен — тәҡдим итеү, һайлаусылар ҡултамғаһын йыйыу тәртиптәрен, кандидаттар тураһында мәғлүмәттәрҙе тикшерәсәк. Бынан һуң кандидаттарҙың федераль исемлеген теркәү тураһындағы ҡарар, йәки уның теркәлеүен инҡар итеү ҡарары ҡабул ителә.
Артабан федераль исемлектәрен теркәгән партиялар һайлау алды агитацияһын үткәрә — һайлаусылар менән осраша, митингылар үткәрә. Һайлау көнөнә тиклем 28 көн ҡалғас, һайлау алды агитацияһы киң мәғлүмәт сараларында үткәрелә башлай.
Тауыш биреү яҡынса 4 декабргә билдәләнгән, уның йомғаҡтары буйынса Дәүләт Думаһының яңы депутаттар корпусы булдырыласаҡ. 2008 йылда Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы, алтынсы һәм унан һуңғы саҡырылыш депутаттарының вәкәләтлек срогы биш йыл тәшкил итәсәк.


text:
Өфөнөң рус теле уҡытыусыһы «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы» конкурсында ҡатнашасаҡ
Шаршамбы, 25 сентябрҙә, Мәскәүҙә «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» Бөтә Рәсәй конкурсының йомғаҡлау этабы уҙасаҡ. Башҡортостандан унда Өфө ҡалаһының 115-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Оксана Шәрәфетдинова ҡатнашасаҡ.
Ул Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлаған, 15 йыллыҡ педагогик стажы бар.
Ни өсөн мәктәптә эшләүе оҡшай, тигән һорауға Оксана Шәрәфетдинова «Мин оптимисмын һәм миңә дәрескә килгән балалар – ул илебеҙҙең киләсәге булыуына ысын күңелдән ышанам. Балалар аҡыллы, изге күңелле, ихлас, талантлы, барыһын да яҡшыға үҙгертеүгә һәләтле», — тип яуап ҡайтарҙы.
Конкурс бер нисә этапта үтәсәк. Беренсе турҙа Оксана Шәрәфетдинова, башҡа Рәсәй финалында ҡатнашыусылар кеүек, үҙ фәне буйынса дәрес бирәсәк, класс сәғәте һәм ата-әсәләр йыйылышы үткәрәсәк. Уҡытыусы тәүге тапҡыр класҡа килеп таныш булмаған аудиторияла балалар һәм ололар менән аралашасаҡ.
Йомғаҡтар буйынса конкурста ҡатнашыусы 15 кеше һайлап алынып, икенсе турға үткәреләсәк, унда уларға мастер-класс һәм асыҡ лекция уҡырға тура киләсәк.
Был этаптың һөҙөмтәләре буйынса 5 финалға үтеүсе 5 кешенең исеме билдәле буласаҡ. Улар бәләкәй гәлсәр пеликан менән бүләкләнәсәк.
«Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» исеме менән конверт 5 октябрҙә, Уҡытыусылар көнөнә арналған тантаналы йыйылышта асыласаҡ.
Билдәләп китергә кәрәк, «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы-2013» Бөтә Рәсәй конкурсының йомғаҡлау этабында 80 педагог, уларҙың 27-һе ир-ат һәм 53 ҡатын-ҡыҙ, ҡатнашасаҡ.


text:
Башҡортостанда каркаслы йорттар төҙөлөшө үҫтереләсәк
Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетында күп ҡатлы каркаслы йорттар төҙөүҙе үҫтереү мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үтте. Унда күп ҡатлы каркас йорттар төҙөлөшө элементтарын етештереү буйынса заводтар, төҙөлөш ойошмалары етәкселәре һәм төп заказсы-төҙөүселәр ҡатнашты.
— — Республика Президенты Рөстәм Хәмитов төбәктәге төҙөлөш комплексы алдына етди бурыстар ҡуйҙы, – тине дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүтов. – Мәҫәлән, республика торлаҡ төҙөлөшө программаһына ярашлы беҙ 2015 йылға – 3700 мең квадрат метр, ә 2020 йылға 5200 мең квадрат метр кимәленә сығырға тейешбеҙ. Йәғни киләһе ун йыл эсендә бөгөнгө күрһәткестәрҙе икеләтә арттырыу талап ителә. Заманса фәнни-техник эшләнмәләрҙе ғәмәлгә индермәйенсә һәм төҙөлөш процесын мөмкин тиклем индустриалләштермәйенсә был бурыстарҙы үтәү мөмкин түгел. Төҙөлөштә ҡулланылған яңы технологиялар беҙгә сығымдарҙы кәметергә, сафҡа индерелгән торлаҡ сифатын яҡшыртырға булышлыҡ итәсәк.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, республикала индустриаль эре панелле йорттар төҙөүҙе – “Эре панелле йорттар төҙөү” тресы, ә каркаслы йорттар һалыуҙы “Каркас” төҙөлөш-монтаж комплексы тормошҡа ашыра. Уларҙа проект һәм төҙөлөш ойошмалары бар. Башҡортостанда каркаслы йорттар һалыу системаһы әлегә тейешенсә үҫешмәгән. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, республиканың төрлө ҡалаларында ошондай 15 йорт һалынған.
“Башинвест” компаниялар төркөмө “Промтехстрой” асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән берлектә Өфөнөң Инорс биҫтәһендә Торлаҡ төҙөлөшө фонды объектында эш башланы. Унда каркас технологияһы буйынса тәжрибә рәүешендә тәүге йорт төҙөлә. Яҡынса иҫәп-хисаптар буйынса уның 1 квадрат метры коммуникацияларға сығымдарҙы иҫәпкә алып, 22-23 мең һум тәшкил итәсәк.
Каркас йорттар һалыу элементтарын етештереү ҡеүәте (ул “Промтехстрой” йәмғиәтендә урынлаштырыласаҡ) йылына 250 мең квадрат метр торлаҡ тәшкил итәсәк.


text:
Бәләбәйҙе үҫтереү буйынса Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылдыФото: Олег Яровиков
Бәләбәйҙе үҫтереү буйынса Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды
Бәләбәйҙе үҫтереү буйынса Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
21 апрелдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Моноҡалаларҙы үҫтереү фондының генераль директоры Илья Кривогов менән осрашты. Осрашыуҙа яҡтар Бәләбәйҙе үҫтереү буйынса хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Ул яңы эш урындары булдырыу өсөн тейешле шарттар тыуҙырыуҙы һәм моноҡалаға инвестициялар йәлеп итеүҙе күҙ уңында тота.
– Бөгөн Бәләбәй буйынса килешеүгә ҡул ҡуйып, ошо данлы ҡалалағы хәлде төҙәтербеҙ, тип ышанабыҙ. Пландарыбыҙ ҙур. Беҙ инвестиция проекттарының үҫешенә ярҙам итергә теләйбеҙ. Меңгә яҡын эш урыны барлыҡҡа киләсәк, 8 миллиард һум самаһы инвестиция йүнәлтелгән. Һөҙөмтәләргә өлгәшеү өсөн беҙгә байтаҡ эшләргә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Аңлауымса, Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды перспективалы эш башҡара. Һеҙҙең ярҙамығыҙҙан башҡа моноҡалаларҙағы хәлде төҙәтеү мөмкин булмаҫ ине, сөнки ҙур ресурстар, финанс һалыуҙар талап ителә. 2016 йылда Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды менән эшләргә мөмкин булған тағы ла бер нисә кандидат тәҡдим итербеҙ, тип ышанам.
– Документҡа ҡул ҡуйыу Бәләбәйгә «Автонормаль» ҡала барлыҡҡа килтереү предприятиеһына бәйле булмаған яңы иҡтисад төҙөргә мөмкинлек бирәсәк. Сөнки бөгөнгө килешеүҙең төп бурысы – республика менән берлектә ошо проекттарҙың бойомға ашыуына гарантия биреү, – тип билдәләне Илья Кривогов. – Яҡынса биш проект тәҡдим ителгән. Был меңгә яҡын яңы эш урыны тигән һүҙ. Шулай уҡ беҙ ошо биш проектҡа ярҙам күрһәтеү өсөн яҡынса 300 миллион һумлыҡ суммаға инфраструктураға айырым ғариза ҡарайбыҙ. Һөт эшкәртеү, йорт ҡуяны итен етшетереү буйынса ҡыҙыҡлы проекттар бар.
2014 йылдың октябрендә Внешэкономбанк «Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды» коммерцияға ҡарамаған ойошмаһын булдырҙы. Уның маҡсаты – социаль-иҡтисади хәле ҡатмарлы булған моноҡалаларҙа ҡаланы барлыҡҡа килтереү предприятиеһына бәйле булмаған эш урындары асыу, шулай уҡ инфраструктура һәм инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыу юлы менән моноҡалаларға инвестициялар йәлеп итеү.


text:
Мишкә районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҡташтарға обелиск асылды
Мишкә районының Озерки ауылында Еңеү көнөндә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҡташтарға һәм тыл хеҙмәтсәндәренә обелиск асыу тантанаһы үтте. Сарала Мишкә районы хакимиәте башлығы Виталий Андреев, районда тыуып үҫкән генерал Иван Михайлович Горохов, ауыл халҡы ҡатнашты.
Һәйкәл башланғыс мәктәп янында урынлаштырылған. Ул былтыр төҙөлә башлаған. Архив мәғлүмәттәрен йыйыуға күп ваҡыт киткән.
Ҡыҙыл кирбестән яһалған һәйкәлдә ике мәрмәр плита урынлаштырылған. Береһендә — «Тыл хеҙмәтсәндәренә дан», икенсеһендә — «Ватанды һаҡлаусыларға дан» тип яҙылған. Обелискта 60-тан ашыу кешенең исеме уйып яҙылған.
Мишкә районында һуңғы ике йыл эсендә Бөйөк Ватан һуғышы һалдаттарына һәм тыл хеҙмәтсәндәренә ундан ашыу мемориал асылған. Был матур йола дауам итәсәк, ти район халҡы. Шулай итеп, июнь аҙағында Бабай ауылында йәнә бер обелиск асыу планлаштырыла.


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
Предмет: Әҙәбиәт 9 класс
Дәреслектең авторҙары: Ғ.Б. Хөсәйенов - Ѳфѳ, 2006
Уҡытыусы: Каскинова В.М.,Ишей тѳп дѳйѳм белем биреү мәктәбе
Тема: Ҡотб «Хөсрәү вә Ширин» дастаны. (слайдтар күрһәтеү)
Маҡсат: Урта быуаттар әҙәбиәтенә дөйөм характеристика биреү, яҙыусылары тураһында белешмә биреү һәм уларҙың әçәрҙәрен өйрәнеү; уҡыусыларҙың тасуири уҡыуын, фекерләү һәләттәрен үçтереү; мөхәббәткә тоғролоҡ, сафлыҡ тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: Дәреслек, Хрестоматия, «Әҙәбиәт ғилеме һүҙлеге», энциклопедия дия
Эпиграф: О мөхәббәт! Күпме йыуаштарҙы
Батыр яһап, солтан ир иттең.
Саҡма таштай ҡаты ҡатындарҙы
Балауыҙҙан былай иреттең. М.Кәрим
Дәрес барышы: I. 1. Ойоштороу мәле. 2. Дәрестең маҡсатын әйтеү.
3. Үтелгәнде нығытыу: Ҡол Ғәлиҙең тормошо һәм ижады.
4. Өйгә эште тикшереү:.
II. 1. Әңгәмә Эпиграф итеп алынған Мостай Кәримдең шиғырын уҡып әңгәмәләшеү.
«Нимә ул мөхәббәт?» Бер-береһе өсөн йән атыусылар: Джульетта-Ромео, Урал-Һомай, Йософ-Зөләйха, Руслан-Людмила, Мәжнүн-Ләйлә, Заятүләк-Маянһылыу, Таһир-Зөһрә, Ғәлиә-Заһир, Мәрәһим-Аҡйондоҙ…
2. Һүҙлек эше: ДАСТАН - героик һәм романтик йөкмәткеле, шиғ-ри формалағы эпик әçәр.
Фаръяд– ярҙамға саҡырыу, Зарра – бәхетһеҙлек, Япан –ялан, Хөсрәүлек – хакимлыҡ итеү, Ширин – татлы, һөйкөмлө.
3. Яңы тема өҫтөндә эш: Ҡотб «Хөсрәү вә Ширин» дастаны. (слайд-тар күрһәтеү) дастандың йөкмәткеһен сылбыр буйынса һөйләтеү.
1. Урта быуаттар әҙәбиәтенә дөйөм ҡылыҡһырлама.
XIII быуаттан алып XVI быуаттың уртаһына тиклем өс йөҙ йылдан артығыраҡ дәүер Алтын Урҙа дәүләте һәм вағыраҡ ханлыҡтар осорон тәшкил итә.
Ошо осор әҙәбиәтенең аçыл үрнәктәре: Ҡотб «Хөсрәү вә Ширин», Сәйф Сараи «Гөлөстан бит-төрки», Хәрәзми «Мөхәббәтнамә», Кәтибтең «Жөмжөмә Солтан» дастандары.
4. Яҙыусының биографияһы тураһында белешмә
Ҡотб (14б.) Алтын Урҙа дәүләтендәге төрки шағир, Аҡ Урҙа ханы Тәнибәк һарайында йәшәгән. 1343 й. Тәнибәкте тәхеттән ҡолатҡан ваҡыттан һуңғы яҙмышы билдәһеҙ. Котб төрки телендә яҙған.
5. Дәреслек менән эш:
Дәреслектә әçәр буйынса бирелгән ҡыçҡаса мәғлүмәтте уҡыу, 71-72-се биттәр.
Ошо сюжет эсендә күтәрелгән проблемаларҙың хәл ителеше: мөхәббәт һәм мәкер, яҡшылыҡ һәм яуызлыҡ, тоғролоҡ һәм хыянат, ғәҙеллек һәм ғәҙелһеҙлек, әҙәп-әхлаҡ.
6. Һорауҙарға яуап алыу:
- Хөсрәү менән Ширин мөхәббәтен ғүмерлек тоғро мөхәббәт тип әйтеп буламы ?
- Фәрхәдтең Ширингә мөхәббәте нисегерәк ? Фәрхәдтең бер ҡылығы оҡшаманы.
- Кемдең мөхәббәткә ҡарата хисе таҙа һәм саф ?
7. Т.ү. + Тәрбиәүи эш: Нимә ул мөхәббәт өсмөйөшө? Мөхәбәттең көсө нимәлә ? Мөхәббәт кешене ни эшләтә ?
Мөхәббәттә бөтә алымдар ҙа яҡшы (йылы хистәр, бүләктәр, йылы һәм яғымлы һүҙ, мөләйем ҡараш)
III. Дәресте йомғаҡлау. Тормош күперҙәре Бигерәк текә икән.
Мөмкин түгел менеү яңғыҙың.
Дуçты һайла ғүмерлеккә,
Йәрең булһын мәңгелеккә,
Текә тауҙа тотонорлоҡ
Булһын һинең яҙмышың.
Өйгә эш: «Нимә ул мөхәббәт?» инша
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


text:
Сәнәғәт производствоһы Башҡортостанда 2013 йылда 2,3 процентҡа үҫте
Сәнәғәт произодствоһы индексы республикала 2013 йылда 102,3 процент тәшкил итте, ә дөйөм Рәсәй индексы 100,3 процент. Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы уртаса Рәсәйҙекенә ҡарағанда юғарыраҡ темптар менән алты йыл дауамында үҫешә, тип билдәләй статистиктар.
Башҡортостанстат предприятиеларының статистика бүлеге мәғлүмәттәренә ярашлы, Волга буйы федераль округында Башҡортостан был күрһәткес буйынса дүртенсе урынды биләй. Сәнәғәт производствоһы үҫешенең юғарыраҡ темптары Түбәнге Новгород өлкәһендә (105,2 процент), Пермь крайында (104,7) һәм Пенза өлкәһендә (103,1) билдәләнгән. Йылды ыңғай йомғаҡтар менән тамамланы шулай уҡ Татарстан (101,2 процент), Һарытау (101,2), Һамар (101) өлкәләре һәм Удмуртия (100,8). Волга буйы федераль округының ҡалған алты субъекттарында сәнәғәт производствоһы индексы 2013 йыл йомғаҡтары буйынса – 100 проценттан әҙерәк.


text:
Луи Пастер
Луи́ Пасте́р (дөрөҫ әйтелеше Пастёр[2] , франц. Louis Pasteur; 27 декабрь 1822, Доль, Юр депертаменты — 28 сентябрь 1895, Париж янындағы Вильнёв-л’Этан) — француз микробиологы и химигы, Француз академиһы ағзаһы(1881). Пастер, әсеү һәм башҡа кеше сирҙәренең микробиологик эҙемтәһен күрһетеп, микробиология һәм иммунологияға нигеҙ һалыусыларҙың береһе була.
Уның кристалл төҙөлөшө һәм поляризация күренеше өлкәһендә хеҙмәттәре стереохимияға башланғыс була[3]. Пастер хәҙерге ваҡытта тормоштоң ҡайһы бер формалары үҙенән-үҙе барлыҡҡа килеүе тураһында бәхәскә нөктә ҡуя, тәжрибә юлы менән бының булыуы мөмкин түгел икәнен иҫбат итә. Уның исеме фәнни булмаған даирәлә ул уйлап тапҡан һәм һуңынан уның исеме менән аталған пастеризации технологияһы менән билдәле.
Йөкмәткеһе
Химия өлкәһендәге хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беренсе фәнни хеҙметен Пастер 1848 йылда баҫтыра. Луи Пастер, вино кислотаһының физик үҙенсәлентәрен өйрәнгәндә, әсеү юлы менән алынған кислотаның оптик активлығы булыуын аса — яҡтылыҡтың поляризация яҫылығын әйләндерергә һәләтле, химик синтезланған изомеры воноград кислотаһының ундай һәләте юҡ.[4] Кристалдарҙы микроскоп менән өйрәнеп, ул уларҙың ике типта булыуын аса, уларҙың төҙөлөшө бер береһенә көҙгөләгесә сағыла. Берәүһенең һыу иремәһе поляризация яҫылығын сәғәт стрелкаһы йөрөшө буйынса, икенсеһе кире яҡҡа әйләндәрә. Ике иретмәнең 1:1 ҡатнашмаһының оптик активлығы юҡ.
Әсеү процессын өйрәнеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әсеүҙе Пастер 1857 йылдан өйрәнә. Ул ваҡытта әсеү химик процесс тигән тәғлимәт өҫтөнлөк ала (Ю. Либих), әсеүҙең биологик характеры тураһында хеҙмәт баҫылған була Ш. Каньяр де Латур, 1837), ләкин ул танылмай. 1861 йылда әсегән ваҡытта спирт, глицерин, гәрәбә кислотаһы махсус микроорганизмдар булғанда ғына барлыҡҡ килеүен иҫбат итә.
Әсеү процессы әсетке бәшмәктәрҙең йәшәү эшмәкәрлеге менән тығыҙ бәләнгән, улар сетке шыйыҡса иҫәбенә үрсейҙәр.
Йоғошло аурыуҙарҙы өйрәнеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1864 йылда француз вино эшләүселәре вино сирҙәренә ҡаршы ысул эшләп биреүен һорап мөрәҗәғәт итәләр. Вино аурыуҙарын аурыу тыуҙырыусы микроорганизмдар булыуын күрһәтә, һәр аурыуҙың үҙ тыуҙырыусыһы бар, был тикшкереүҙәр нитижәһендә монография яҙа. Зарарлы «ойошҡан ферменттар»ҙы юҡ итеү өсөн виноны 50—60 градусҡа тиклем йылытырға тәҡдим итә.
Пастеризация тип аталған процесс лаборатория һәм аҙыҡ сәнәғәтендә киң ҡулланыла.
1865 йылда Пастерҙы, ебәк селәүсендәренең сирҙәрен өйрәнеү өсөн, элекке уҡытыусыһы Францияның көньяғына сыҡыра. Генрих Герман Роберт Кохтың «Түләмә сиренең этиологияһы» баҫылып сыҡҡас Пастер үҙен иммунологияға бағышлай һәм тәләмә (сибирская язва), тыуҙырыу биҙгәге, ваба һ.б. ауырыуҙарҙың ауырыу тыуҙырыусы микробтар булыуын иҫбатлау һәм һаҡланыу прививкаларын тәҡдим итә.
Ҡотороу сиренә ҡаршы беренсе прививка 1885 йылдың 6 июлендә 9 йәшлек Йозеф Майстерға әҫәһе һорауы буйынса эшләнә. Дауалау уңышлы тамамлана, малайҙа ҡотороу билдәләре бөтә.
Пастеризация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Пастериза́ция — шайыҡ аҙыҡты 60 минут буйына 60 °C эҫелектә йәкт 30 минут буйы 70—80 °C эҫелектә тотоу процессы. Был технология XIX быуатта француз микробиологы Луи Пастер тәҡдим иткән. Аҙыҡ продукттарын зарарһыҙландырыу һәм һаҡлау ваҡытын оҙайтыу өсөн ҡулланыла.
Был процесс барышында микроорганизмдарҙың вегетатив формаһы юҡҡа сыға, әммә споралары йәшәүгә һәләтлеген юғалтмай һәм уңайлы шарттар барлыҡҡа килгәндә үҫә башлайҙар. Шуға күрә пастеризацияланған аҙыҡ-түлекте (һөт, һыра һ.б.) түбән температурала һаҡлайҙар һәм уларҙың һаҡлау ваҡыты сикләнгән. Пастеризацияланған аҙыҡтың туҡлыҡлыҡ ҡиммәте үҙгәрмәй, тәм сифаты һәм ҡиммәтле компоненттар (витаминдар, ферменттар) һаҡлана тип иҫәпләнә.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Пастер биология һәм медицина буйынса белеме булмаған килеш ғүмере буйы биология менән шөғөлләнә.
- Пастер бөтә илдәрҙең тиерлек ордендары менән бүләкләнгән. Уның барлығы 200-ге яҡын наградаһы бар.
Иҫтәлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Пастер исеме менән донъяның күп ҡалаларында 2000-дән артыҡ урам аталған. Шул иҫәптән АҠШтың Калифорния штатының Пало-Альто һәм Ирвайн, Флорида штатының Бостон һәм Полк, Техас штатының Сан-Антонио, Канаданың Квебек һәм Жонкье́р, Аргентинаның Сан-Сальвадор-де-Жужуй һәм Буэнос-Айрес, Бөйөк Британияның Грейт-Ярмут, Австралияның Квинсленд; Камбоджаның Пномпень; Вьетнамдың Хошимин, Алжирҙың Батна, Индонезияның Бандунг, Ирандың Таһран (Тегеран), Италияның Милан, Румынияның Бухарест, Клуж-Напока һәм Тимишоара, Ҡаҙағстандың Астана ҡалалары урамдары Луи Пастер исемен йөрөтә.
Рәсәйҙә 1923 йылда Санкт-Петербургта асылған эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренеү институты Луи Пастер исемен йөрөтә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Российские биологи в институте Пастера. Часть 1 | Архивы Российской академии наук
- ↑ Несмотря на то, что в точности передать французское произношение средствами русского языка невозможно, наиболее схожее с оригиналом произношение — Пастёр с ударением на «ё». В русском языке устоялось иное произношение (Пасте́р) в силу обстоятельств, связанных с буквой «ё»
- ↑ H. D. Flack (2009). «Louis Pasteur's 1848 discovery of molecular chirality and spontaneous resolution, together with a complete review of his chemical and crystallographic work» (Acta Crystallographica A65, pp. 371-389).
- ↑ Joseph Gal: Louis Pasteur, Language, and Molecular Chirality. I. Background and Dissymmetry , Chirality 23 (2011) 1−16.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Завадовский М. М. Л. Пастер — 1934 год. — 172 с. (Жизнь замечательных людей)
- Шлегель Г. Г. История микробиологии. — М: изд-во УРСС, 2002.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Пастёр, Луи // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Пстер институты сайты (инг.) (фр.)
- «VIVOS VOCO» сайтында Пастер бите
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 27 декабрь көнө тыуғандар
- 1822 йылда тыуғандар
- Францияла тыуғандар
- 28 сентябрь көнө вафаттар
- 1895 йылда вафаттар
- Францияла вафат булғандар
- Почётлы легион Оло Тәре ордены кавалерҙары
- Кавалеры французского ордена Сельскохозяйственных заслуг
- I дәрәжә Изге Анна ордены кавалерҙары
- Франция микробиологтары
- Франция химиктары
- XIX быуат биологтары
- Франция академияһы ағзалары
- Лондон короллеге йәмғиәте сит ил ағзалары
- Копли миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- Левенгук миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- Румфорд миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- АҠШ Милли ФА ағзалары һәм ағза-корреспондеттары


text:
Фото:
Өфөлә Рәсәй Космонавтика федерацияһы делегацияһы «Мәрхәмәт» хәйриә фондында булды
Фото:
Шишәмбе, 27 сентябрҙә, Рәсәй Космонавтика федерацияһы делегацияһы Өфөлә «Мәрхәмәт» хәйриә фондында булды.
Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, осоусы-космонавт, авиация генерал-полковнигы Владимир Коваленок, Советтар Союзы Геройҙары Анатолий Арцебарский, Игорь Волк, Александр Баландин, Рәсәй Федерацияһы Геройҙары Максим Сураев, Михаил Корниенко, Юрий Лончаков, шулай уҡ «Мәрхәмәт» хәйриә фондының Попечителлек советы рәйесе Гөлшат Хәмитова яңыраҡ асылған һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн үҫеш үҙәгендә тәрбиәләнеүселәр менән осрашты.
Балалар космонавтарға һорауҙарын яуҙырҙы ғына. Улар йыһан караптарының төҙөлөшө тураһында белде. Космонавтар йыһанда ҡояш байыуының иҫ китмәле матур булыуын бәйән итте.
«Иң мөһиме – бер нәмәнән дә ҡурҡмағыҙ һәм һеҙҙең барыһы ла килеп сығасаҡ!» — тигән теләктәре менән тамаланы был ҡыҙыҡлы әңгәмәне йыһан геройҙары.
Бынан һуң малайҙар һәм ҡыҙҙар космонавтарҙан автограф алды, улар менән бергә фотоға төштө. Балалар килгән ҡунаҡтарға йыһан тематикаһына һүрәттәрен һәм ҡул эштәрен бүләк итте, Балаларҙы үҫтереү үҙәгенән рәхмәт хатын да тапшырҙы.


text:
Фото:
Республика Президенты «Музейҙар төнө» бөтә донъя акцияһында ҡатнашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йыл һайын үткәрелеүсе «Музейҙар төнө-2012» бөтә донъя акцияһында ҡатнашҡан Өфөнөң бер нисә музейында булды, тип хәбәр иттеләр республика Президентының матбуғат хеҙмәтенән. Быйыл акцияла Башҡортостан баш ҡалаһының 10 музейы ҡатнашты. Рөстәм Хәмитов 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы, Республика Хәрди Дан музейы, «Мираҫ» художество галереяһы, Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейы, М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы экспозициялары менән танышты.
— Бөгөн илдә һәм бөтә донъяла «Музейҙар төнө» тип аталған ҡыҙыҡлы ваҡиға бара. Был көндә, кистә һәм төндә донъяның барлыҡ музейҙары асыҡ буласаҡ. Кешеләр бушлай галерея, күргәҙмә фонды, музейҙарға бара ала. Бөгөн мин киске ваҡытты, ә бәлки бер нисә төнгө сәғәтте лә, музейҙар буйлап йөрөүгә бағышларға булдым. Республика, Өфө музейҙарын ҡарап сығырға теләйем. Беҙҙә бихисап хазина коллекцияларҙа тупланған, сәнғәт, ҡул эштәре һәм башҡа ресурстар бик күп. Шуға күрә бөгөн барығыҙҙы ла минең менән бергә музейҙарҙы йөрөп сығырға саҡырам, махсус автобустар йөрөйәсәк. Матурлыҡ мөхитенә сорналып, тарих, үткәндәр һәм киләсәк солғанышында булып, бер кис эсендә бер нисә айға алдан энергия алырға була, — тине республика башлығы, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейына килеүселәргә мөрәжәғәт итеп.
Белешмә өсөн. Музейҙар һаны буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында беренсе урында тора. Республикала 96 музей бар, уларҙың 25-е – дәүләт, 71-е –муниципаль учреждение. Дәүләт музейҙарына түбәндәгеләр ҡарай: БР Милли музейы һәм уның ҡала һәм райондарҙағы 11 филиалы, БР Милли әҙәбиәт музейы һәм уның 5 филиалы, М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы һәм уның 4 филиалы, Республика Хәрби Дан музейы һәм уның бер филиалы. Муниципаль учреждениелар иҫәбенә крайҙы өйрәнеүсе һәм мемориаль музейҙар инә.


text:
Еңеү көнөн байрам итеү тураһында
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов 2009 йылда Еңеү көнөн байрам итеү тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Башҡортостан Хөкүмәтенә Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте, республиканың Хәрби комиссариаты, һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы көстәр ветерандарының Башҡортостан республика советы менән берлектә 8 майҙа Конгресс-холда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары өсөн байрам концерты һәм тантаналы ҡабул итеү, 9 майҙа Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа, Советтар Союзы Геройҙары А. Матросов менән М. Ғөбәйҙуллин һәйкәленә, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы М. Гәрәевтың ҡәберенә сәскәләр һалыуҙы ойоштороу тәҡдим ителде.
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 64 йыллығын байрам иткән көндәрҙә концерттар, тантаналы йыйылыштар, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын, тыл эшсәндәрен һәм ветерандарҙың тол ҡатындарын ҡотлауҙар ойоштороласаҡ.


text:
Республиканың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты делегацияһы Европа илдәренә барасаҡ
Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты делегацияһы ЮНЕСКО-ның «Европа диалогы» программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә Франция, Германия, Швейцария илдәренә һәм Лихтенштейн кенәзлегенә барасаҡ. Проектта белем биреү учреждениелары етәкселәре һәм вәкилдәре ҡатнаша. Улар ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мәҙәни һәм тәбиғи мираҫы ҡомартҡылары һәм объекттары менән танышасаҡ, ЮНЕСКО проекттары һәм программалары буйынса сит ил коллегалары менән тәжрибә уртаҡлашасаҡ.
Бынан тыш, ЮНЕСКО-ның Париждағы штаб-фатирында «ЮНЕСКО-ның Ассоциацияланған мәктәптәре» халыҡ-ара проекты етәкселәре менән рәсми осрашыуҙар һәм һөйләшеүҙәр планлаштырылған. Сараларҙың береһендә Ғ.Әлмөхәмәтов исемендәге Республика гимназияһына һәм Салауат ҡалаһының 1-се гимназияһына «ЮНЕСКО-ның Ассоциацияланған мәктәптәре» халыҡ-ара сертификаттары тапшырыласаҡ.
Шулай уҡ Башҡортостан делегацияһы Рәсәй Федерацияһының ЮНЕСКО ҡарамағындағы Даими вәкиллеге ағзалары менән осрашасаҡ.
Программала Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Женевалағы Милләттәр һарайына экскурсия һәм ватандаштар менән осрашыу ҡаралған.


text:
Фото:
Павел Качкаев Рәсәй Президентының Почет грамотаһына лайыҡ булды
Фото:
Башҡортостандан депутат, Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Павел Качкаев Рәсәй Президентының Почет грамотаһы менән наградланды.
Павел Качкаев бындай грамотаға Рәсәй парламентаризмын үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне һәм закондар сығарыу өлкәһендә әүҙем эшмәкәрлек алып барғаны өсөн лайыҡ булды, тиелә дәүләт башлығының 2013 йылдың 12 июнендәге 236-рп һанлы бойороғонда.


text:
Фото:
Халыҡ-ара серияла башҡорт сатиригы Марсель Сәлимовтың сираттағы китабы донъя күрҙе
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
Мәскәүҙә «Алеко», Сергей Михалков һәм Николай Гоголь исемендәге халыҡ-ара әҙәби премиялар лауреаты, БАССР-ҙың һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Дуҫлыҡ ордены кавалеры Марсель Сәлимовтың «От смешного до великого» тип аталған яңы китабы баҫылып сыҡты. «Exegi monumentum» халыҡ-ара әҙәби серияла донъя күргән китап хаҡында Интернациональ яҙыусылар союзы сайтында мәғлүмәт бирелгән.
Был — Марсель Сәлимовтың Әҙәбиәт йылында баҫылған өсөнсө китабы. Быға тиклем «Миссия той пассии» һәм «О времена…» китаптары нәшер ителгәйне.
Яңы йыйынтыҡта шағирҙың һуңғы йылдарҙа ижад ителгән һәм Рәсәй, сит ил баҫмаларында донъя күргән шиғырҙары, мәҫәлдәре тупланған. Рус теленә уларҙы Мәскәү шағирҙары Николай Переяслов, Иван Тертычный, Өфө шағирҙары Роберт Паль, Леонид Соколов, Марат Ямалов, Сергей Янаки, шулай уҡ Анатолий Яни (Одесса), Надежда Карпова (Санкт-Петербург), Александр Мосиенко (Пятигорск) һәм башҡалар тәржемә иткән. Китаптың мөхәррире — билдәле әҙәби тәнҡитсе Никита Митрохин. Тышлығында рәссам Александр Андреев төшөргән дуҫтарса шарж файҙаланылған.
Совет һәм Рәсәй әҙәбиәте классигы Сергей Михалков ҡасандыр билдәләүенсә, «танылған башҡорт яҙыусыһы, сағыу сатирик Марсель Сәлимовтың әҫәрҙәре актуаллеге менән айырылып тора, сөнки темаларҙы автор беҙҙең көндәлек тормоштан ала».
2500 дана тираж менән баҫылған китап Рәсәйҙә, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙә һатыуға сығарыласаҡ. Электрон вариантын «Литрес.ру», «Книги.нет», «Озон.ру» магазиндарынан күсереп алырға һәм ошонда уҡырға мөмкин.


text:
Фото:
«Китап» нәшриәте «Рәми Ғарипов. Тормошо һәм ижады» фотоальбомының презентацияһын үткәрә
Фото:
30 мартта Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең магазинында (Октябрь проспекты, 2) Башҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреатының тыуыуына 80 йыл тулыу уңайынан сыҡҡан «Рәми Ғарипов. Тормошо һәм ижады» фотоальбомының презентацияһы үтәсәк.
Был уникаль баҫмаға шағирҙың әҫәрҙәре, көндәлектәренән өҙөктәр, автографтар, замандаштарының хәтирәләре, архив документтары, шулай уҡ ғаилә альбомынан фотографиялар ингән.
Сараны ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, был көндө яҙыусылар Ирек Кинйәбулатов, Рауил Бикбаев, Хәсән Назар, шағирҙың ҡыҙы һәм улы менән осрашыу планлаштырылған.
Башлана — сәғәт 12-лә.


text:
Урмандар күбәләктән зыян күрә
Саҡмағошта парһыҙ ебәк күбәләге һөжүменән биш мең гектар урман зыян күргән.
Ул саҡта бөжәктәр Саҡмағоштағы барлыҡ урмандарҙы юҡҡа сығара. Күбәләк ҡаршылауыҡтары килтергән зыян йөҙҙәрсә мең һумға етеүе ихтимал, тип белдерә Рәмил Камил улы. Республикала 11 мең самаһы кеше талпан ҡаҙалыу сәбәпле табиптарға мөрәжәғәт иткән. Рәсәй ҡулланыусылар хоҡуҡтарын күҙәтеү хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, уларҙың күбеһе балалар. Лаборатор тикшереүҙәр барышында 4 меңгә яҡын талпандың энцефалитлы булыуы асыҡланған.


text:
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ишембай районында булдыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ишембай районында булды
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ишембай районында булдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Эш сәфәре барышында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ишембай районының етештереү һәм инфраструктура объекттарын ҡарап сыҡты.
Республика етәксеһе Стәрлетамаҡ – Белорет – Магнитогорск автомобиль юлын төҙөү барышы менән танышты. Ул Маҡар ауылынан Ҡаҙармаға тиклем файҙаланыуға тапшырылған юл участкаһын ҡараны.
Әлеге ваҡытта дөйөм ҡулланылыштағы Стәрлетамаҡ – Ҡағы – Магнитогорск автомобиль юлын төҙөүҙең финанс моделе, проект документацияһы әҙерләнгән, тип хәбәр итте Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөниров. Проекттың дөйөм хаҡы 12,5 миллиард һум тәшкил итә.
Участкаларҙың береһе буйынса концессия килешеүе төҙөү ҡаралған. Ҡағы ауылына тиклем юл бушлай буласаҡ, артабан иһә түләү алынасаҡ.
Ҡағыға ҡәҙәр юл участкаһын ике йылда төҙөп бөтөргә ниәтләйҙәр. Проектты биш йыл дауамында тамамлау күҙаллана.
Ҡолғона ауылында Рөстәм Хәмитов 2014 йылда төҙөлә башлаған күп функциялы социаль-мәҙәни үҙәк майҙансығында булды. Объекттың хаҡы 104,5 миллион һум тәшкил итә. Ике йыл эсендә 60 миллион һум үҙләштерелгән. Объектты файҙаланыуға тапшырыу 2016 йылдың йәйенә билдәләнгән.
Ике ҡатлы социаль-мәҙәни үҙәктә 300 урынлыҡ тамаша залы ҡаралған. Шулай уҡ бында ауыл китапханаһы, ауыл биләмәһе хакимиәте һәм полицияның участка вәкиле бүлмәһе буласаҡ.
Ишәй ауылында республика етәксеһе «Ишембай эзбизташы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең етештереү майҙансығын ҡараны. Унда Ғүмәр ятҡылығынан материал өлгөләре килтерелә. Әлеге ваҡытта бында эзбизташ ҡатламы күләмен, запасы сифатын асыҡлау маҡсатында геология-разведкалау эштәре алып барыла. Экспертиза үткәндән һуң ошо участкалағы эзбизташтар химик етештереү өсөн сеймал сифатында иҫәпкә ҡуйыласаҡ.
Һуңынан төбәк Башлығы Ғүмәр ятҡылығындағы эштәр барышы менән танышты. Бөгөнгә 32 скважина бырауланған, уларҙың тәрәнлеге 175 метрға етә. Быраулауҙың дөйөм күләме 2 700 метрҙан ашыу тәшкил иткән. Өс кешенән торған бригадалар тәүлек әйләнәһенә эшләй. 465 өлгө лабораторияларға химик анализға ебәрелгән.
Участкала геология-разведкалау эштәре 12 ғинуарҙа башланды һәм бөгөнгә тамамланған тиерлек. Геологтар Ғүмәр ятҡылығындағы эзбизташтар тураһында йомғаҡлау отчетын йыл аҙағына тиклем тапшырырға ниәтләй.


text:
Благовещен районынан 10 тыл хеҙмәтсәненә юбилей миҙалдары тапшырылды
“1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 65 йыл” юбилей миҙалдарын 10 ветеран – Благовещен районы Саннинское ауылында йәшәгән Бөйөк Ватан һуғышы тыл хеҙмәтсәндәре алды. “Минең яҙым – минең еңеү” исемендәге тантаналы сара мәктәптә үтте, уҡыусылар ветерандар өсөн һуғыш йылдарындағы йырҙар менән ысын концерт ойошторҙо.
Благовещен районы территорияһында 67 Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы һәм меңгә яҡын тыл хеҙмәтсәне йәшәй. Апрель уртаһына тиклем уларҙың барыһына ла наградалар тапшырылыуы көтөлә.


text:
Башҡортостан журналистары төбәк һәм милли киң мәғлүмәт сараларының Ҡазан форумында ҡатнашты
Ҡазанда Рәсәй Федерацияһы төбәктәре вәкилдәре ҡатнашлығында 4-се төбәк һәм милли киң мәғлүмәт саралары конгресы эше тамамланды. Башҡортостан исеменән форумда республика Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте етәксеһе Зөһрә Сәйетҡолова, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Артур Иҙелбаев, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы генераль директоры Юнир Аҙнабаев, «Тамаша» журналының баш мөхәррире Фәнил Ҡоҙаҡаев һәм республика киң мәғлүмәт сараларының башҡа вәкилдәре ҡатнашты.
Форум программаһы бай эстәлекле ине. Конгреста ҡатнашыусылар «Возрождение – Яңырыш» Республика тарихи ҡомартҡыларҙы һәм мәҙәниәтте тергеҙеү фонды презентацияһына саҡырылды, унда был күләмле проекттың инициаторы, Дәүләт советнигы, Татарстан Республикаһының беренсе Президенты Минтимер Шәймиев сығыш яһаны. «Федор Шаляпин» теплоходында Татарстан ҡунаҡтары Волга буйында урынлашҡан бөтә Рәсәй православие һәм мосолмандарының изге урындарын – утрау-ҡала Свияжскиҙы һәм Болғар ҡаласығы тарихи-архитектура һәйкәлен ҡараны. «Возрождение – Яңырыш» фонды тәү сиратта көсөн тап ошо ҡомартҡыларҙы һаҡлауға һәм үҫтереүгә йүнәлтә.
Конгресс программаһы Рәсәй һәм сит ил киң мәғлүмәт сараларының алдынғы журналистары һәм етәкселәренең мастер-кластарын да үҙ эсенә алды.
Татарстан Республикаһы Премьер-министры Илдар Халиков менән осрашыу ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы, ул журналистарҙың бихисап һорауҙарына яуап бирҙе.
Мәҙәни программа сиктәрендә медиа-форумда ҡатнашыусылар Ҡазан Кремле янында үткән 3-сө «Донъя яралыуы» халыҡ-ара музыкаль фестивалендә лә булды.
Форум барышында Башҡортостан вәкилдәренең Татарстандың Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса Республика агентлығы етәксеһе Марат Моратов, «Татмедиа» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Айҙар Сәлимгәрәев, «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығының генераль директоры Леонид Толчинский, Татарстандың башҡа киң мәғлүмәт саралары етәкселәре менән эшлекле осрашыуҙары үтте.


text:
Колониализм
Колониализм — империалистик дәүләттәрҙең ижтимағи-иҡтисади яҡтан арттараҡ ҡалған илдәрҙе сәйәси, иҡтисади, рухи яҡтан ҡоллоҡҡа төшөрөүе[1]; XVI—XX быуаттарҙа иҡтисади алға киткән илдәрҙең (метрополияларҙың) башҡа илдәрҙә өҫтөнлөк итеүе.
Колониая сәйәсәт — сәйәси һәм иҡтисади ысулдар менән иҡтисади яҡтан артта ҡалған илдәрҙе, башҡа халыҡтар йәшәгән илдәрҙе һәм биләмәләрҙе баҫып алыу, йыш ҡына хәрби эксплуатациялау.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь общественно-политических терминов. (Г. К. Кунафина, Т. Д. Ишкина, 2001)


text:
Йыл башынан республикала хеҙмәт биржаһы ярҙамында 51 меңдән ашыу кеше эшкә урынлашҡан
2012 йылдың алты айында республикала хеҙмәт биржаһы ярҙамында 51 меңдән ашыу кеше эшкә урынлашҡан.
БР Халыҡ мәшғүллеге дәүләт хеҙмәте идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, был ваҡыт эсендә тейешле эш эҙләүҙә булышлыҡ итеү үтенесе менән 69 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Төрлө дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеү үтенесе менән ағымдағы йылдың тәүге ете айында Башҡортостандың халыҡ мәшғүллеге үҙәктәренә йәмғеһе 222 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән.
Хеҙмәт биржаһы күрһәткән хеҙмәттәр араһында – һөнәри йүнәлеш биреүҙә ярҙам итеү (54 меңдән ашыу кеше), шулай уҡ хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәргә уҡытыу (алты меңгә яҡын кеше).


text:
Краснокама районынан күп балалы ғаилә һәм йәш белгестәр торлаҡ төҙөүгә субсидия алды
Краснокама районынан күп балалы ғаилә һәм биш йәш белгес торлаҡ төҙөүгә субсидия бүлеү тураһындағы таныҡлыҡтар алды. Субсидияларҙың дөйөм күләме 5 200 000 һум тәшкил итте. Сертификаттар тапшырыу тантанаһы муниципаль район хакимиәтендә үтте.
Ауыл ерендә торлаҡ төҙөүгә (һатып алыуға) социаль түләү биреү тураһындағы таныҡлыҡтар Сауыҙбаш ауылынан дүрт бала тәрбиәләгән ғаиләгә тапшырылды. Ғаилә башлығы Руслан Йәһүҙин «Батыр» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә мал ҡараусы булып эшләй.
Ҡалған таныҡлыҡтар райондың мәғариф өлкәһендә эшләгән йәш белгестәргә тапшырылды, тип хәбәр иттеләр Краснокама районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Йыл һайын «Ауылды социаль үҫтереү» программаһы буйынса районда яҡынса 15 кеше бындай субсидия ала. 2012 йылда әлеге программа сиктәрендә субсидияларҙың дөйөм күләме 12 700 000 һум тәшкил итте. Шулай уҡ «Торлаҡ» программаһы буйынса дүрт йәш ғаиләгә бергә 2 200 000 һум күләмендә финанс ярҙамы күрһәтелде. Йәнә алты йәш ғаилә бала тыуыу (уллыҡҡа алыу) буйынса субсидия иҫәбенә торлаҡ шарттарын яҡшырта алды. Субсидияларҙың дөйөм күләме 1,5 миллион һум тәшкил итте. Һигеҙ Бөйөк Ватан һуғышы ветераны бер миллион һумдан ашыу суммаға торлаҡ алыу буйынса социаль түләүгә таныҡлыҡтар алды.


text:
Йоһанн Кеплер
Йоһанн Кеплер (нем. Johannes Kepler; 1571 йылдың 27 декабре — 1630 йылдың 15 ноябре) — немец математигы, астрономы һәм астрологы. XVII быуат фәнни революцияһының төп фигураһы, ул планеталар хәрәкәтенең закондарын асыусы булараҡ билдәле.
Николай Коперник хеҙмәтләренең йоғонтоһо атаҡлы немец ғалимы Иоһанн Кеплерҙың ижади эшсәнлегендә лә һиҙелә. Ул Коперниктың астрономия өлкәһендәге ҡараштарын ҡабул итһә лә, бер ниҡәҙәр ваҡыт уларҙы мистик концепциялар менән һуғарарға тырыша. Ләкин Галилей хеҙмәттәре менән танышыу кға дөрөҫ юлды һайларға мөмкинлек бирә. Быға бигерәк тә Галилей менән турынан-тура хаттар яҙышыу ҙа ярҙам итә. Кеплер астрономия фәнен айырыуса мөһим фекерҙәр менән байыта. Тәбиғәт тураһындагы фәндәр өсөн уның айырыуса «Кеплер закондары» тигән асышы әһәмиәтле. Был хеҙмәтендә ул планетатарҙың Ҡояш тирәһендәге хәрәкәте тигеҙ түгеллеген дәлилләй. Планеталар хәрәкәтенең тиҙлеге уларҙың Ҡояшҡа ни дәрәжәлә яҡын йәки йыраҡ булуынан бәйле, йәғни планета Ҡояшка никаҙәр яҡынрак булһа, уның тиҙлеге лә ҙурыраҡ тигән һүҙ. Шуның өҫтөнә Кеплер планетатарҙың траекторияларын түңерәк түгел, бәлки эллипслы шәкелдә икәнлеген иҫбатлай. Был фекерҙәр һуңыраҡ И. Ньютонға яңы фәнни асыштар яһарға этәргес була.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Кеплер, Иоганн // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Белонучкин В. Е. Кеплер, Ньютон и всё-всё-всё. М.: Наука, Серия Библиотечка «Квант», выпуск 78, 1990. 128 с.
- Белый Ю. А. Иоганн Кеплер — М.: Наука, 1971.
- * Гиззәтов К. Т., Философия: 2 китап. 1 -се китап: Ҡыҫкаса философия тарихы. Философиянең нигеҙ проблемалары: Юғары уҡыу йорто өсөн дәреслек. -Казан. Мәфариф. 2002.ISBN 5-7761-1122-6 (тат.)
- ↑ Berry A. A Short History of Astronomy — John Murray, 1898.
- 27 декабрь көнө тыуғандар
- 1571 йылда тыуғандар
- 15 ноябрь көнө вафаттар
- 1630 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Германияла тыуғандар
- Германияла вафат булғандар
- Алфавит буйынса математиктар
- Германия математиктары
- XVI быуат математиктары
- XVII быуат математиктары
- Алфавит буйынса астрономдар
- Германия астрономдары
- XVI быуат астрономдары
- XVII быуат астрономдары
- Алфавит буйынса физиктар
- Германия физиктары


text:
Республика Президенты: «2015 йыл аҙағына Стәрлетамаҡта балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе хәл ителергә тейеш»
Стәрлетамаҡта алдағы йылдарҙа балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе хәл ителергә тейеш – был хаҡта республика Президенты Рөстәм Хәмитов шишәмбе, 13 августа, Стәрлетамаҡ буйлап эш сәфәре йомғаҡтары буйынса ҡала халҡы менән осрашыу барышында белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, быйыл бер балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырыла, йәнә дүртәүһе яңыртыла. Һөҙөмтәлә ҡаланың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында 800-900 яңы урын булдырыласаҡ. Шундай уҡ эштәр үткән йылда ла башҡарылды.
— 2015 йыл аҙағына Стәрлетамаҡта балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе хәл ителергә тейеш, — тине Рөстәм Хәмитов. – Йыл һайын республика кимәлендә был маҡсаттарға 3-4 миллиард һум аҡса йүнәлтелә.


text:
Төбәктә һөт етештереүселәр 2014 йылда 426 миллион һум субсидия аласаҡ
2014 йылда Башҡортостанда һөт етештереүселәр 426 миллион һум субсидия аласаҡ, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. 326 миллион һум федераль бюджеттан, 100 миллион һум республика бюджетынан бүленәсәк. Субсидиялар йыл дауамында етештерелгән һәм һатылған һөт өсөн түләнә.
Шуның менән бергә Башҡортостандың күп кенә һөт эшкәртеүсе предприятиеларҙың һатыу хаҡы уҙған йыл менән сағыштырмаса артҡан һәм бер килограмм өсөн 13,5-16 һум (2013 йылда бер килограмға 10-14 һум) кимәлендә билдәләнгән. Стерилләнгән һөттөң килограмы уртаса 48,19-шәр һумға, пастеризацияланған – 35,87-шәр һумға, аҡ май – 304,8-шәр һумға, ҡаты сырҙар – 325,10-шар һумға һатыла.


text:
Башҡортостанда йәшәү минимумы күләме үҙгәрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда йәшәү минимумы күләме үҙгәрҙе. Ағымдағы йылдың икенсе кварталында ул 8976 һум күләмендә билдәләнгән.
Республика Хөкүмәтендә тейешле ҡарар сығарылды. Шуны билдәләп үтергә кәрәк: быға тиклем йәшәү минимумы күләме 8545 һум ине.
Ул эшкә һәләтле халыҡ өсөн — 9549 һум, пенсионерҙарға — 7321, балаларға — 8976 һум тәшкил итә.
«Рәсәй төбәге кимәлендә билдәләнгән йәшәү минимумы социаль программалар төҙөгәндә һәм тормошҡа ашырғанда иҫәпкә алына. Аҙ тәьмин ителгән кешеләргә социаль ярҙам күләме ошо күрһәткескә таянып иҫәпләнә», — тип хәбәр иттеләр Хөкүмәттең матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Бөгәрсә
Бөгәрсә, бөгәрсәй, йомро сабаҡ (лат. Leuciscus leuciscus) — сазандар ғаиләһендәге йылға балығы.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҙур булмаған йылға балығы. Төбө ҡомло йәки ағып ятҡан күлдәрҙә тереклек итә. Ғәҙәттә, һыу төбөндә көтөүе менән йөрөй. Ҡырсын ташлы, ҡомло ярҙарҙа, тал-тирәк ҡуйы үҫкән инештәрҙә осрай. Үтә күренмәле таҙа һыуҙарҙы ярата.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөгәрсә һыуҙағы зоопланктон, шулй уҡ һыуға төшкән себен-серекәйҙәр, ләмдәге ҡыҙыл ҡорт менән туҡлана. Яҙын бүтән балыҡтар сәскән ыуылдырыҡтар менән ауыҙ итеүҙән баш тартмай.
Үҙе ыуылдарыҡтарын март аҙағында, апрель баштарында сәсә. Ыуылдырыҡтары үтҡән йылдағы ылымыҡтарҙа, таштарҙа йәбешеп ҡала.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Елец, рыба из семейства карповых // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) (урыҫ.)
- * Ш. Нафиҡов. Һыу буйында балыҡсы. Өфө. Башҡортостан китап нәшриәте.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Позвоночные животные России: елец (урыҫ.)
- Бөгәрсә — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә (урыҫ.)
- Клуб рыбаков Беларусии (урыҫ.)
- Елец — рыба нахлыстовая (урыҫ.)


text:
Журналистарҙы «МӘСКӘҮ MEDIA» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
Рәсәй журналистарын Мәскәүҙең «МӘСКӘҮ MEDIA» асыҡ журналистар конкурсында ҡатнашырға саҡыралар. Ул, ҡайҙа эшләүенә һәм йәшәүенә ҡарамаҫтан, журналистика өлкәһендәге уңышлы һүҙ оҫталарын асыҡларға мөмкинлек бирә.
Конкурсҡа эштәрен киң мәғлүмәт сараларының мөхәрририәт коллективтары ғына түгел, журналистар үҙҙәре лә тәҡдим итә ала.
Конкурстың маҡсаты: илебеҙҙә һәм сит илдәрҙә Мәскәүҙең ыңғай образын тыуҙырыу; традицион дөйөм кешелек ҡиммәттәренең өҫтөнлөгөн тергеҙеү; төбәк үҫешенә йүнәлтелгән иҡтисади һәм социаль программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн власть һәм йәмәғәтселекте туплау; журналистарҙың һөнәри оҫталығын күтәреү.
Конкурсҡа тәҡдим ителгән эштәрҙе баһалау дүрт йүнәлештә алып барыласаҡ: «Телевидение», «Радио», «Баҫма киң мәғлүмәт саралары», «Интернет- киң мәғлүмәт саралары».
Конкурстың эксперттар советына (жюриға) билдәле журналистар, дәүләт власы вәкилдәре, бағыусылар инә.
Конкурс материалдары электрон почта аша ағымдағы йылдың 1 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Заявка формаһы һәм ҡатнашыу шарттары — www.academsmi.ru сайтында.


text:
Ауыл хужалығы министрлығы башлығы Нуриман районында мал ҡышлатыу барышын баһаланы
Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншин Нуриман районы ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермер хужалыҡтарында мал ҡышлатыу барышын баһаланы. Ведомство башлығы «Иҙел» агрофирмаһы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Хужалыҡ етәксеһе Мансур Хәйҙәров Ауыл хужалығы министрлығы етәкселеген быҙауҙарҙы үҫтереү алымдары, шулай уҡ бөгөнгө көндә мең ярымдан ашыу һыйыр малы аҫралған һөтсөлөк фермаһының мал аҙығы базаһы менән таныштырҙы.
«Терәкле» крәҫтиән-фермер хужалығы етәксеһе Рафаэль Йосопов һарыҡсылыҡты үҫтереү пландары тураһында һөйләне. Бөгөн фермер романов тоҡомло 800 һарыҡ ҡарай. «Восход» крәҫтиән-фермер хужалығында Петр Крестьянинов йылҡысылыҡ менән шөғөлләнә, хужалыҡта 170 ат иҫәпләнә.
Азат Йыһаншин мал ҡышлатыу барышы, малдарҙы аҫрау технологияһы, мал аҙығы запасы, малсыларҙың эш шарттары, эш хаҡы менән ҡыҙыҡһынды.
Сәфәр йомғаҡтары буйынса министр хужалыҡтар, хеҙмәтләндереүсе ойошмалар етәкселәре, ауыл хужалығы идаралығы белгестәре менән эш кәңәшмәһе үткәрҙе. Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Азат Салауат улы уҙған йылға йомғаҡ яһаны, киләһе 2011 йылға бурыстар ҡуйҙы, республиканың агросәнәғәт комплексындағы хәл тураһында һөйләне. Ведомство башлығы тәғәйен иҫкәрмәләр яһаны һәм бюджет средстволарын һөҙөмтәле файҙаланырға саҡырҙы.


text:
Шаран районының халыҡ университеты тыңлаусылары Өфөгә килә
2011 йылдан башлап Шаран районында хеҙмәт ветерандары өсөн халыҡ университеты эшләй. Пенсионерҙар ете факультетҡа йөрөй, унда улар компьютерҙа эшләргә, халыҡ медицинаһы серҙәрен тормошта ҡулланырға, яңыса бәйләргә өйрәнә, һауыҡтырыу гимнастикаһы түңәрәгендә һаулыҡтарын нығыта, хорҙа йырлай.
Йәш натуралистар станцияһында тиҫтәләгән сәфәр һәм сәйәхәт яратыусылар ситтән тороп Башҡортостандың һәм илебеҙҙең иҫтәлекле урындарын өйрәнде.
Бөгөн ошо түңәрәккә йөрөүселәр район хакимиәте автобусында республиканың баш ҡалаһына үҙҙәренең беренсе сәфәренә сыҡты. Улар Өфөнөң билдәле урындары буйлап танышыу экскурсияһында йөрөйәсәк, Ботаника баҡсаһына барасаҡ, ә кискеһен уларҙы «Нур» татар театрында матур тамаша көтә.


text:
Йыл башынан алып республикала 147,1 млн тонна йөк ташылған
Быйыл туғыҙ айҙа республика транспорты менән 147,1 млн тонна йөк ташылған. Уҙған йыл менән сағыштырғанда был 7,6 процентҡа күберәк. Республика статистиктары төбәктәге йөк транспорты эшмәкәрлеген баһаланы. Йөк ташыу һәм йөк әйләнеше күләмдәре һиҙелерлек артҡан, бөтә төр транспортта ла ыңғай динамика күҙәтелә.
Иң күп йөк үткәргес торбалар транспортына тура килә – 81 млн 340 мең тонна. Автомобиль транспорты икенсе урында – 39 млн 596 мең тонна.
Пассажирҙар ағымы ла кәмемәй. Йыл башынан алып автобустар – 346 миллиондан ашыу, троллейбустар 44 миллиондан ашыу кешене ташыған, 25 млн самаһы граждандар трамвайға өҫтөнлөк биргән.


text:
Өфөлә «Баш ҡала ғорурлығы» йәмәғәт премияһы лауреаттарын бүләкләнеләр
«Баш ҡала ғорурлығы» йәмәғәт премияһына 11 кеше лайыҡ булды. Конкурс еңеүселәрен VIII бүләкләү тантанаһы Ҡала мәҙәниәт һарайында уҙҙы, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика идаралығынан.
Премия лауреаты исеменә 25 кеше дәғүә итте. Улар Өфө ҡалаһының үҫешенә һәм сәскә атыуына үҙҙәренең эштәре һәм проекттары менән тәьҫир итә.
«Танылыу — таланттарҙы асыу», «Өфө — фәндә, мәҙәниәттә һәм спортта ҙур уңыштар ҡалаһы», «Өфө — эре административ үҙәк» һәм башҡа номинацияларҙа еңеүселәр билдәләнде. Улар араһында табиптар, уҡытыусылар, яҙыусылар һәм шәхси эшҡыуарҙар бар.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙҙа эшләүсе банктар етерлек кимәлдә ышаныслы һәм көслө»Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙҙа эшләүсе банктар етерлек кимәлдә ышаныслы һәм көслө»
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙҙа эшләүсе банктар етерлек кимәлдә ышаныслы һәм көслө»Фото: Андрей Старостин
«Республикабыҙҙа эшләүсе банктар етерлек кимәлдә ышаныслы һәм көслө», шул иҫәптән бөгөн «төрлө-төрлө ғәйбәттәр ташланған» банктар ҙа. Был хаҡта шишәмбе көнө журналистар менән осрашыу барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
— Башҡортостан Республикаһы банктарында аҡсаларын һаҡлаусы республика халҡына банктар тотороҡло, ныҡлы һәм зинһар өсөн имеш-мимеш һүҙҙәргә ышанмағыҙ тип әйтәһем килә. Ижтимағи хәлде «ҡаҡшатыр» өсөн махсус эш алып барған кешеләр бар, — тине Рөстәм Хәмитов, «теләһе ҡайһы, хатта юҡҡа сыҡҡан бәләкәй генә банк — ул бының арҡала зыян күргән финанс системаһы һәм кешеләр өсөн ҙур мәсьәлә» тип өҫтәп.
Республика Президенты әйтеүенсә, һуңғы өс-дүрт йылда «банк системаһы эшенең яңы сифаты» өлгәшелде – бында эшләүсе банктар Башҡортостан үҫешенә күберәк өлөш индерә башланы, шуның менән «республикабыҙ файҙаһына позитив сальдо» тәьмин итә.
— Үҙемә килгәндә, аҡсамды беҙҙең республика банктарында һаҡлайым, — тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов. — Беренсе көн эшләй башлағандан алып республика банктары көслө булырға тейеш тип белдерҙем. Уларҙың ышаныслылығын, тотороҡлолоғон нығытыу өсөн үҙ эшемдә бар көсөмдө һалам... Үҙ банк системаһына эйә булыу беҙгә бик мөһим. Сөнки был банктар ысынлап та республика иҡтисадына эшләй.
Бер нисә банктарҙың лицензияларын тартып алыуға комментарий биреп, Рөстәм Хәмитов, был кредит ойошмалар «тулы кимәлдә беҙҙең республика банктары түгел», миҫалға, АФ Банк Ҡаҙағстан системаһының өлөшө ине, тип белдерҙе.


text:
Владимир Гусев «Критериум Дофине Либере» Про-турында «Катюша» өсөн сығыш яһай
6-13 июндә Францияла «Критериум Дофине Либере» Про-турының традицион велоуҙышы үтә.
Рәсәйҙең «Катюша» командаһы вәкилдәре араһында был ярышта «Ағиҙел» велоүҙәге тәрбиәләнеүсеһе Владимир Гусев та сығыш яһаясаҡ.
«Весь спорт» спорт мәғлүмәте агентлығы хәбәр итеүенсә, был миҙгелдә төп старт һаналған «Тур де Франс» алдынан генераль репетицияға әйләнәсәк «Критериум Дофине Либере»ла ҡатнашасаҡ «Катюша»ның составына, шулай уҡ, Егор Силин, Артем Овечкин, Николай Трусов (барыһы ла Рәсәйҙән), Марко Бандиера (Италия), Ласло Бодроги (Венгрия), Стийн Ванденберг, Максим Вантомм (икеһе лә Бельгиянан) ингән.


text:
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының яҙғы сессияһы пленар ултырыш менән асылды
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың яҙғы сессиялағы тәүге ултырышы асылды. Депутаттар 50-нән ашыу мәсьәләне ҡарарға ниәтләй, шуларҙың 29-ы – республика закондары проекты. Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев «Башҡортостан Республикаһында ҡануниәттең торошо тураһында» тигән доклад менән сығыш яһай.
Пленар ултырыштың көн тәртибендәге биш һорау мировой судья вазифаларына кандидатуралар, 14-е федераль закон проекттарына бәйле. Ике мәсьәлә республикала мәғариф һәм күп фатирлы йорттарҙағы дөйөм мөлкәткә капиталь ремонт үткәреү тураһында ҡануниәтте бойомға ашырыу буйынса парламент тыңлауҙарын уҙғарыу даталарын билдәләүҙе күҙ уңында тота.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Дәүләт Думаһына «Рәсәй Федерацияһының дәүләт граждан хеҙмәте тураһында»ғы Федераль закондың 32-се статьяһына үҙгәрештәр индереү буйынса закон сығарыу башланғысын ҡарау планлаштырыла.


text:
Сәнәғәт производствоһы индексы үҫеүе күҙәтелә
Өфөлә быйылғы 11 ай йомғаҡтары буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 96,9 процент тәшкил итте, был республика күрһәткесенән – 95,2 % – юғарыраҡ. Был турала ҡала хакимиәтендәге кәңәшмәлә уның башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
— Һуңғы һөҙөмтәгә башлыса предприятиеларыбыҙҙың ноябрь айындағы эше йоғонто яһаны, — тине ул. – Был айҙа сәнәғәт производствоһы индексы 105,9 процент тәшкил итте. Әгәр бындай үҫеш тенденцияһы декабрҙә лә һаҡланһа, йыл йомғаҡтары буйынса сәнәғәт производствоһы индексы беҙҙә республика өсөн күҙалланған 97 проценттан юғарыраҡ булырға тейеш.
Павел Качкаев әйтеүенсә, ҡалала дөйөм иҡтисади хәлде имен тип баһаларға мөмкин. Өфөлә бәләкәй эшҡыуарлыҡ әүҙем үҫешә. Мәҫәлән, быйыл Өфөнөң 436 эшҡыуары ярҙам алды – был республика буйынса ярҙам алыусыларҙың 46 проценты.
Ҡалала уртаса эш хаҡы кимәле былтырғы менән сағыштырғанда 6,6 процентҡа артты һәм хәҙер 19512 һум тәшкил итә.
Әммә ҡаланың иҡтисади картаһында финанс көрсөгө тыуҙырған ҡара тамғалар ҙа һаҡлана әле. Мәҫәлән, республикалағы эш хаҡы буйынса бөтә бурыстың яртыһы тиерлек Өфө предприятиеларына тура килә. Баш ҡалала эшһеҙлек кимәле лә уртаса республика күрһәткесенән юғары – 2,27 процент. Ә хеҙмәт баҙарында көсөргәнеш коэффициенты 3,22 тәшкил итә. Сағыштырыу өсөн — сентябрҙә генә ул ни бары 1,5 ине.


text:
Башҡортостанда «Йәш ғаилә-2010» конкурсы үтә
Ҡалаларҙа һәм райондарҙа үткәрелгән «Йәш ғаилә — 2010» республика конкурсының беренсе этабы тамамлана. Еңеүселәр республика кимәлендәге смотрҙа ҡатнашыуға дәғүә итә ала.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының Республика йәштәр мәғлүмәт үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, финалистарҙы жюри ғаилә тормошо, уның мауығыуҙары һәм ижади эҙләнеүҙәре сағылдырылған фото һәм видеоматериалдар буйынса билдәләйәсәк. Сәхнәлә үҙенсәлекле һәм матур сығыш яһау ғына түгел, шулай уҡ дөйөм көнкүреш мәҙәнилеге, ғаилә мауығыуҙары төрлөлөгө, актерлыҡ оҫталығы ла баһаланасаҡ.
Конкурста еңеүселәрҙең исемдәре декабрҙең беренсе яртыһында билдәле буласаҡ. Республика йәштәр мәғлүмәт үҙәге етәксеһе Елена Ледяйкина әйтеүенсә, гала-концертты үткәреү урыны аныҡ хәл ителмәгән әле.
— Ихтимал, финал Мәләүездә үтер, — ти ул.
Мәғлүм булыуынса, «Йәш ғаилә» конкурсы республикала Ғаилә йылы тип иғлан ителгән 1998 йылда раҫлана. Ярыш шарттары буйынса унда биш йәштән 10 йәшкә тиклемге балалары менән ғаиләләр ҡатнаша ала. Ир менән ҡатындың йәше 35 йәштән ашмаҫҡа тейеш.


text:
«Быуаттарҙы ялғар аҫыл еп» фестивале үтте
Әлшәй районында башҡорт халыҡ һөнәрҙәренең береһе – аҫалы балаҫ һуғыуға арналған «Быуаттарҙы ялғар аҫыл еп» республика фестивале үтте.
Бик боронғо, ҡатмарлы, зауыҡлы һәм серле күренеш ул. Башҡорт аҫалы балаҫы Бишбүләк, Миәкә, Әлшәй, Дәүләкән, Ғафури, Ауырғазы яғында һәр бер йортта бар. Әлшәй районы хакимиәте башлығы Дамир Мостафин әйтеүенсә, Башҡортостан республика Халыҡ ижады үҙәге башҡорт аҫалы балаҫына арналған республика фестивален Әлшәй районында ойоштороуы юҡҡа түгел. Тап Әлшәй, Миәкә, Бишбүләк яҡтарында аҫалы балаҫтар әле лә һуғыла.
Әлшәй районы хакимиәте, мәҙәниәт идараһы хәстәре менән фестиваль күргәҙмәһенә йөҙҙән ашыу балаҫ эленде, боронғо һәм өр-яңы һуғыу станоктары ҡуйылды. Һуғыу станоктары артында өлкән йәштәге оҫталар һәм бөгөн уларҙың һөнәрен дауам иткән йәш быуын балаҫ һуғыу тәртибе менән таныштырҙы. Башҡорт аҫалы балаҫына арналған республика фестивале күргәҙмәләр, йәрминкәләр, оҫталыҡ күренеше генә булып ҡала алмай.
Ҡасандыр «Ағиҙел» халыҡ кәсептәре берекмәһе балаҫ һуғыуҙы сәнәғәт етештереүе кимәленә күтргә, ауылдарҙан оҫталар күпләп йәлеп ителгән. Әммә берекмә тарҡалыу менән бөтә эш тәжрибәһе ҡыйраған, махсус станоктар юҡ ителгән, оҫталар таралған. Бөгөн һис кисекмәҫтән был халыҡ кәсебен артабан үҫтереү буйынса проблемаларҙы асыҡларға кәрәк.
Башҡорт аҫалы балаҫтарын заманса талаптарға ярашлы сифатлы етештереү, халыҡ традицияларына нигеҙләнеү, республиканың мәҙәни һәм иҡтисади тормошон нығытыу идеяһын аҫалы балаҫ төбәге - Әлшәй, Миәкә, Бишбүләк, Ғафури районы етәкселәре ихлас яҡлап сыҡты.


text:
Төбәктә миллион тоннанан ашыу шәкәр сөгөлдөрө йыйып алынған
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда 1 028 535 тонна шәкәр сөгөлдөрө йыйып алынған, һәр гектарҙан уртаса уңыш — 251 центнер. Баҫыуҙарҙан 696 516 тонна тамыраҙыҡ сығарылған, шуларҙың 340 490 тоннаһы эшкәртелгән.
Республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, быйылғы күрһәткестәр былтырғыға ҡарағанда яҡшыраҡ. Уҙған йылдың ошо уҡ осоронда 1 010 992 тонна шәкәр сөгөлдөрө йыйылған, 577 285 тоннаһы сығарылған.
Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, төбәктә 40,9 мең гектар майҙанда (пландың 81 проценты) шәкәр сөгөлдөрө йыйып алынған. Ишембай, Күгәрсен, Мәләүез һәм Стәрлебаш райондарында урып йыйыу эштәре тамамланған.


text:
Фото:
Мәҙәниәт проблемалары буйынса йәмәғәт профессиональ советы төҙөләсәк
Фото:
21 ғинуарҙа Конгресс-холда икенсе түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар мәҙәниәт һәм сәнғәт үҫеше проблемаларын тикшерҙе. Өҫтөнлөклө темаларҙың береһе булып Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағында йәмәғәт профессиональ советы ойоштороу торҙо.
— Йәмәғәт профессиональ советын ойоштороу бөгөнгө көндә төп бурыс булып тора. Беҙгә власть структуралары менән үҙ-ара ярашып эш итеүсе система кәрәк, — тине Башҡортостан Президентының мәҙәниәт буйынса советнигы Олег Кирәев.
Ултырышта йәмәғәт профессиональ советы составына инәсәк эшсе төркөм һайланды. Был төркөмгә 20 кеше инде. Улар араһында рәссамдар, дизайнерҙар, скульпторҙар, галереялар вәкилдәре. Йәмәғәт советының маҡсаты министрлыҡҡа һынлы сәнғәт өлкәһендәге хәлде яҡшыраҡ аңларға, яңы идеялар һәм проекттар тыуҙырырға, мәҙәниәт өлкәһендәге проблемаларҙы, шул иҫәптән финанс яғынан да, хәл итеүҙең һөҙөмтәле юлдарын табырға ярҙам итеүгә ҡайтып ҡала. Тап йәмәғәт советы положениелар, программалар, рекомендациялар эшкәртәсәк һәм уларҙы хөкүмәт органдарына йүнәлтәсәк.
Төп мәҙәниәт эшмәкәрҙәре һынлы сәнғәт өлкәһендәге проблемалар буйынса үҙ фекерҙәрен әйтеү һәм уларҙы хәл итеү юлдарын өйрәтеү мөмкинлеге аласаҡ. Гоголь урамында ҙур мәҙәниәт комплексы төҙөү мөмкинлеге хаҡында ла һүҙ алып барылды, ул бер-береһенән алыҫ урынлашмаған бер нисә галереяны үҙ эсенә индерер ине.
Мәҙәниәт буйынса ойошторолған йәмәғәт профессиональ советы бөгөнгө көндә һынлы сәнғәт өлкәһендә килеп тыуған проблемаларҙы хәл итергә ярҙам итергә тейеш.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын тапшырҙы
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәтендә Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы үтте. Бүләкләнеүселәр исемлегендә республика һәм ил үҫешенә үҙ өлөшөн индергән 28 кеше. Улар иҫәбендә кешеләрҙе ҡотҡарғанда фиҙаҡәрлек һәм батырлыҡ күрһәткәндәр ҙә бар. Миҙалдар һәм маҡтаулы исемдәр бирелеүе тураһындағы таныҡлыҡтарҙы республика Президенты Рөстәм Хәмитов тапшырҙы.
Республика башлығы бөгөн Башҡортостандың ғорурлығы булған кешеләрҙең тәбрикләнеүен билдәләне.
— Бүләкләнеүселәр араһында был юғары наградаларға, исемдәргә үҙенең хеҙмәте арҡаһында лайыҡ булған эш кешеләре. Һеҙҙең ғәҙел, фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ башҡаларға өлгө булып тора һәм йәмғиәт өсөн бик кәрәк, — тип билдәләне Президент. — Бөгөн төрлө сәбәптәр арҡаһында башҡа төрлө ҡиммәттәр: байығыу, бизнес өҫтөнлөк итә, ә хеҙмәт кешеһе икенсе планда ҡала.
Ләкин, Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, был — ваҡытлыса күренеш.
— Хеҙмәткә бәйле ысын ҡиммәттәрҙең йәмғиәтебеҙгә кире ҡайтарылырына бер ҙә шикләнмәйем, — тип өҫтәне Президент.
«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы» кеүек юғары исемгә Күмертауҙың Үҙәк ҡала дауаханаһында 23 йыл травматолог булып эшләгән Владимир Войткевич лайыҡ булған.
— Профессиональ эшмәкәрлегемде дәүләттең шулай юғары баһалауы менән ныҡ ғорурланам һәм бәхетлемен. Беҙ — табиптар ғаиләһе, ҡатыным табип-стоматолог. Бер ҡасан да ошо һөнәрҙе һайлағаныбыҙға үкенмәнек. Уның ҡатмарлы булыуына, бөтөн ваҡытыбыҙҙы эштә үткәреүебеҙгә ҡарамаҫтан, һәр ваҡыт медицинаға тоғро ҡалдыҡ. Мин дауахана коллективына һәм минең альма-матер – Башҡорт дәүләт медицина университетына рәхмәтлемен.
Рәсәй фәндәр академияһы ағза-корреспонденты, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Геология институты директоры Виктор Пучков бөгөн Президент ҡулынан I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалын алды.
— Был награда – минең генә түгел, иң ауыр 90-сы йылдар башынан алып үҙем етәкселек иткән бөтә Институттың ҡаҙаныштарын таныу ул, — тине Виктор Пучков.
Ошондай уҡ миҙалдар Рәсәй Фәндәр академияһы Учреждениеһы — Рәсәй Фәндәр академияһының Нефть химияһы һәм катализ институты директоры Усеин Джемилевҡа, Өфө агрегат производство берекмәһенең коммерция директоры Сергей Баженовҡа, 18-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең спорт буйынса инструкторы Вадим Боровикҡа, Башҡортостан Республикаһы Юғары спорт оҫталығы әҙерләү үҙәге тренер-уҡытыусыһы Валентина Ивановаға һәм башҡаларға тапшырылды.
Дуҫлыҡ Орденын пинжәк ҡайтармаһына БР Юғары суды рәйесе урынбаҫары Рафат Юлдашев таҡты.
«Намыҫлы хеҙмәте өсөн» XXX йыл отличие билдәһе менән БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе ярҙамсыһы Наил Фәррәхов наградланды.
«Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исемдәре яҙыусы, БР һәм РФ-тың Яҙыусылар союзы идараһы ағзаһы Наил Ғәйетбаевҡа, яҙыусы, БР Яҙыусылар союзы идараһы ағзаһы Камил Йыһаншинға бирелде, ә күренекле рәссам, график, «Рәсәй Рәссамдар союзы» төбәк бүлексәһе ағзаһы Виктор Суздальцев «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ булды.
— Был наградалар һеҙ башҡарған эштәр өсөн лайыҡлы бүләк һәм тағы ла әүҙемерәк, йылдамыраҡ эшләүгә этәргес булыр, тип ышанам, — тине Рөстәм Хәмитов.
Бөгөн ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе бөтөрөү барышында, фажиғәгә тарығандарҙы ҡотҡарғанда батырлыҡ, ҡаһарманлыҡ күрһәткән кешеләр ҙә тәбрикләнде.
— Был кешеләргә лә беҙ ихтирам күрһәтәбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. — Сөнки сәләмәтлеген, ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып, улар йәмғиәт осраған ауырлыҡтарҙы бөтөрә алды.
«Һәләкәткә осраусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалын Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтан Наил һәм Әсимә Мусиндарға тапшырҙы. Улдары Линар миҙал менән үлгәндән һуң наградланған.
— Фажиғә ике йыл элек — 2010 йылғы эҫе йәйҙә булды, — тип һөйләй егеттең ата-әсәһе. – Линар менән курсташтары, Стәрлетамаҡ станоктар эшләү техникумы студенттары, бөтә имтихандарҙы ла тапшырып, Ағиҙел буйында ял итергә ҡарар итә. Хәлдәрҙең артабан нисек булғанын берәү ҙә хәҙер аныҡ ҡына хәтерләмәй. Линар батып барған күрше ҡыҙҙы күрә, уйлап та тормай, ярҙамға ташлана. Уны ҡотҡара, ә үҙе һәләк була. Ул бер ваҡытта ла битараф ҡала белмәне һәм беҙгә һәр ваҡыт: «Һеҙ минең менән ғорурланырһығыҙ әле», — тиер ине. Уға ни бары 17 йәш ине, — тип хәтерләй ата-әсәһе.
Ошондай уҡ миҙалдарҙы Чернобыль АЭС-ындағы авария эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашҡан Александр Апкаликов, Ҡәҙим Әхкәмов, Фәнил Ғәҙелшин һәм башҡалар алды.
— Был ҡаһарманлыҡ түгел, ғәҙәти эш булды. Беҙҙе, белгестәрҙе, Чернобыль атом станцияһы белгестәренә ярҙамға ебәрҙеләр, — тип хәтерләй Ҡәҙим Әхкәмов.
Тантана һуңында Рөстәм Хәмитов барыһын да Еңеү көнө менән ҡотланы.
— Сәйәси ҡараштарына, кешенең ҡайҙа эшләүенә, кем булыуына ҡарамаҫтан, был көн илебеҙ, халҡыбыҙ өсөн айырыуса мөһим, һис шикһеҙ, уны һәр беребеҙ айырыуса әһәмиәтле, ҡиммәтле көн булараҡ, дәүләтебеҙҙең тарихын дауам итеүсе кешеләр тураһындағы хәтер булараҡ билдәләй.


text:
«БР Йорт комитеттары союзы» торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса юридик ярҙам күрһәтә
«БР Йорт комитеттары союзы» төбәк йәмәғәт хәрәкәте торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса юридиҡ ярҙам линияһын асты, тип хәбәр иттеләр «БР Йорт комитеттары союзы»ның матбуғат хеҙмәтенән.
— Төрлө инстанцияларҙа фатир хужаларының хоҡуҡтарын яҡлау өсөн юридик йәһәттән белемле булыу зарур, — тине «БР Йорт комитеттары союзы» йәмәғәт хәрәкәте рәйесе Арсен Нуриджанов. – Шуға күрә бушлай юридик консультациялар ойошторорға булдыҡ. Улар, тәү сиратта, йорт комитеты башлыҡтары өсөн үткәрелә: судтарға ғариза әҙерләү, Дәүләт торлаҡ инспецияһына һәм башҡа ойошмаларға ялыу яҙыу кеүек мәсьәләләр буйынса ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.


text:
Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән!
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов республика халҡын 4 ноябрҙә билдәләнгән Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән ҡотланы. Ҡотлауҙа шулай тиелә:
“Ҡәҙерле ватандаштар!
Һеҙҙе Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән ихлас ҡотлайым!
Ошо иҫтәлекле байрам көндө беҙ ҡатмарлы, йыш ҡына ғәйәт ауыр һынауҙарҙа Ватаныбыҙҙы һаҡлаған рәсәйҙәрҙең барлыҡ быуындарын тәрән хөрмәт менән хәтергә төшөрәбеҙ. Ул ил яҙмышына битараф булмаған һәр ҡайһыбыҙ өсөн ҡәҙерле.
Рәсәйҙең бик күп төбәктәренән төрлө дин, милләт һәм ҡатлам кешеләренең үҙ ихтыяры менән берҙәм ынтылышта Ватанды илбаҫарҙарҙан азат итеүе батырлығы бер ваҡытта ла онотолмаҫ!
Шул көндәрҙәге ваҡиғалар хаҡлы рәүештә милли татыулыҡ, Рәсәй дәүләтен тергеҙеү һәм нығытыу символына әүерелде. Илһөйәрлектең ошо сағыу йолалары совет халҡының киләһе йыл бөтә донъя тарафынан 65 йыллығы билдәләнәсәк Бөйөк Ватан һуғышында оло Еңеүендә сағылыш тапты.
Бына дүрт быуаттан ашыу инде Башҡортостан халҡы ла Рәсәй державаһына тоғро хеҙмәт итә, уның иҡтисади ҡеүәтен, фәнен һәм мәҙәниәтен үҫтереүгә, данлы хеҙмәт һәм хәрби еңеүҙәргә ҙур өлөш индерә. Бында милләт-ара һәм конфессия-ара татыулыҡ, төбәк халыҡтарының дуҫлығы һәм туғандаш хеҙмәттәшлеге ептәре барлыҡҡа килде. Был беҙгә бөгөн дә бөтә ауырлыҡтарҙы һәм ябай булмаған һынауҙарҙы уңышлы еңеп сығырға ярҙам итә.
Республика иҡтисадының хәҙерге ҡаҙаныштары, һаулыҡ һаҡлау, фән, мәғариф һәм мәҙәниәттең эҙмә-эҙлекле үҫеше, халыҡтың йәшәү кимәле һәм сифаты – беҙ үткән юлдың уңышлы булыуына, һайланған үҙгәртеп ҡороуҙар курсының хаҡлылығына ышаныслы дәлил ул.
Беҙҙе киләсәктә лә уртаҡ яҙмыш, күп быуатлыҡ рухи һәм әхлаҡи ҡиммәттәр, халыҡтың тормош кимәлен яҡшыртыуға, Ватаныбыҙҙың ҡеүәтен һәм абруйын нығытыуға йүнәлтелгән ныҡышмалы тырыш хеҙмәт берләштерһен.
Барығыҙға ла ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә бөйөк Рәсәй хаҡына яңы хеҙмәт уңыштары теләйем!Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов”.


text:
Фото:
Краснокама районында республика тороҡтороусылар конкурсы үтә
Фото:
Иртәгә Краснокама районының «Тоҡомсолоҡ заводы — Алға» ауыл хужалығы производство кооперативы базаһында һыйырҙарҙы яһалма тороҡландырыу буйынса операторҙарҙың XVIII республика конкурсы асыла. Район профессиональ оҫталыҡ конкурстарында еңеүселәр ҡатнаша.
Ярыштар бер нисә этапта үтәсәк. Башта судьялар теоретик белемде, яһалма тороҡландырыу пунктында иҫәпкә алыу һәм отчетлылыҡ торошон, күрһәтелгән белешмәләр буйынса үрсем алыу күрһәткестәрен тикшерәсәк. Был этап — урындарҙа белгестәрҙең көндәлек эшен баһалау.
Икенсе этап һыйырҙарҙы тороҡландырыуға әҙерләүҙе индерә, өсөнсөлә — тороҡландырыусылар лабораторияларҙа эшләйәсәк. Йомғаҡлау этабында һыйырҙарҙы тороҡландырыу үткәрәсәктәр.
Республика конкурсын үткәреү урыны осраҡлы ғына һайланмаған. Былтырғы республика ярышында Краснокама районының «Тоҡомсолоҡ заводы — Алға» ауыл хужалығы производство кооперативынын Ольга Исаева еңеү яуланы һәм бының менән быйылғы конкурсты үткәреү урынын билдәләне.
Шулай уҡ ярыштар программаһында — төрлө конкурстар, уйындар үткәреү, мәҙәни программа ла ҡаралған.


text:
«Башҡортостан» телерадиокомпанияһы «Күп милләтле Рәсәй» конкурсында еңеү яуланы
«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы киң мәғлүмәт сараларында тыуған яҡтың милли-мәҙәни йолаларын һәм традицияларын иң яҡшы яҡтыртыуға VI «Күп милләтле Рәсәй» бөтә Рәсәй асыҡ журналистар конкурсында еңеүсе булды. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса телекомпания «Радиотапшырыуҙар шәлкеме» номинацияһында «Между Волгой и Уралом», «Шире круг» шәлкемдәре, шулай уҡ «Ауылым офоҡтары» һәм «Абажур» радиотапшырыуҙары өсөн беренсе урынға лайыҡ булды.
БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығынан хәбәр итеүҙәренсә, бәйгегә Рәсәйҙең 52 төбәгенән йәмғеһе 739 эш ҡабул ителгән. Уларға Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы рәйесе урынбаҫары, Татарстан Журналистар союзы рәйесе Римма Ратникова рәйеслегендәге компетентлы жюри баһа биргән.
«Между Волгой и Уралом» радиожурналы сиктәрендә тапшырыуҙар шәлкемен бына инде күп йылдар дауамында «Радио России – Башкортостан» радиотапшырыуҙар хеҙмәте начальнигы Римма Сәрүәрова алып бара. Быйыл тапшырыуға 55 йыл тулды.
«Шире круг» шәлкеме өҫтөндә хәбәрсе Роза Кузьменко эшләй. «Ауылым офоҡтары» тапшырыуын – радиожурналист Ғәлимйән Ибәтуллин, «Абажур» тапшырыуын Эльвира Арыҫланова алып бара.
Еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 28 ноябрҙә Ҡазанда үтә. Республика телерадиокомпанияһы исеменән Римма Сәрүәрова сығыш яһаясаҡ.


text:
Нефтекамала «Йәш кәләш гөлләмәһе» II ҡала байрамы үтте
Нефтекамала «Йәш кәләш гөлләмәһе» икенсе ҡала байрамы үтте. Сараны «Нефтекама-ТВ» телеканалы менән берлектә ҡала округы хакимиәтенең Йәштәр эштәре буйынса комитеты ойошторҙо. Ғаилә, никах, әсәлек ҡиммәттәрен үҫтереүгә йүнәлтелгән байрам матур йолаға әүерелә, тип хәбәр итә ҡала администрацияһының мәғлүмәт-аналитика бүлеге.
Байрам сиктәрендә төрлө конкурстар үткәрелде, йәш кәләштәрҙең тантаналы йөрөшө ойошторолдо. Сараның «Барлыҡ шарттарына тура килтереп ойошторолған туй» тип аталған һуңғы этабы Йәштәр һарайында үтте, унда йәш кәләштәр үҙҙәренең ижади номерҙарын тәҡдим итте, ә байрамға килеүселәр туй тортынан ауыҙ итте.
Ксения Зайцева, Анастасия Старцева, Карина Вәлиева, Лилиә Хөснуллина, Юлиә Климова конкурстың төрлө номинацияларында еңеүсе тип табылды. Ҡалған ҡатнашыусылар бағымсыларҙың матур приздары менән бүләкләнде.


text:
Людвиг ШАБАНОВ, хеҙмәт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған химигы: Ышанам, халыҡта шундай ырым да бар бит. Яңы йыл ҡаршылау тантанаһын ғаилә байрамы, тип иҫәпләйем. Шуға ла күпселек осраҡта өйҙә, ҡатыным, улым менән бергәләшеп ҡаршыларға тырышабыҙ уны: үҙ өйөңдә – үҙ көйөң, тигәндәй, иркенләп һөйләшеп-фекерләшеп алырға форсат тыуа, үҙең теләгән телетапшырыуҙы ҡарарға мөмкин. Эс, тип көрәгә күтәргән, мәжбүрләгән кеше, иҫерек ығы-зығы юҡ – йәнгә рәхәт! Бөтәһе лә үҙеңсә – кеше күңелен күрергә, бының өсөн төп күтәрергә, дежур телмәр тоторға ла кәрәкмәй. Ихлас ҡына итеп үҙебеҙҙең баҡсабыҙҙа үҫтергән йәшелсә-емештән табын әҙерләй еңгәгеҙ, мин ҡулдан килгәнсә ярҙам иткән булам шунда. Һиллек, рәхәт – айырыуса бер күңел тыныслығы кисерәм мин Яңы йыл кисендә. Һәм, шөкөр, әйткәндәй булмаһын, йылдарыбыҙ ҙа ана шулай бер көйгә, күнегелгән режимда матур ғына үтә тора. Өлкәнәйгәс, кешегә тағы ни кәрәк? Тик бына оло йортобоҙ – илебеҙ, планетабыҙ ҙа имен, тыныс булһын ине, тип теләйем. Бигерәк буталды бит халыҡ-ара хәл. Яңы йыл кисен айыҡ аҡыл менән, изге доғалар уҡып ҡаршылайыҡ, йылдарҙың имен килеүен теләйек, ил-йортҡа – бәрәкәт, ҡот ҡунһын, үҙебеҙ сәләмәт булайыҡ, амин!
Таһир ӘХМӘТШИН, мәҙәниәт хеҙмәткәре: Бынан егерме йыллап элекке бер Яңы йылым ғүмерлек һабаҡ бирҙе миңә. Йәш, дәртле саҡ, дыуамаллыҡ та етерлек. Ауыл клубында мөдир булып эшләйем. Ата-әсәләрҙең һорауы буйынса Яңы йыл кисендә Ҡыш бабай булып кейенеп, өй беренсә ауылдаштарымды ҡотларға сығып киттем. Ҡарһылыу юҡ, ҡыҙҙарҙы ризалаштырып булманы: ауылдың арғы осондағы өйҙә йәштәр аулаҡ ойошторған, бөтәһе лә шунда ашыға. Ул саҡ ауылыбыҙҙа байрамдар эскеһеҙ үтмәй ине. Өй һайын тиерлек самогон аппараты. Шулай булғас, күҙ алдына килтерәһегеҙҙер: өй һайын Ҡыш бабайға – һый-хөрмәт. Инде балалар ҙа йоҡлап бөткән, ә байрам туҡтарға уйламай. Киреһенсә, ҡыҙа ғына бара. Ауылдың яртыһын ҡотлап сыҡҡансы, мин аяғымда ла баҫып тора алмай инем инде… Ә бүләктәрҙе таратып бөтөргә кәрәк, аҡсаһы түләнгән бит! Һуңғыһымы, түгелме – сираттағы өйҙән сыҡҡанымды хәтерләмәйем. Аулаҡтан ҡайтып барған йәштәр урамда иҫһеҙ ятҡанымды күреп, машинаға тейәп, район дауаханаһына илтеп һалғандар. Аяҡта быйма ине – бирешмәгән, ә бына бит-ҡулым туңып, шул йылды оҙаҡ ҡына дауаханала ятып сығырға тура килде. Ярай әле, бармаҡтарымды ҡырҡмай һаҡлап ҡалдылар, табиптарға рәхмәтлемен. Мин бит баянсы – ни эшләр инем шунан? Барыбер оҙаҡ ҡына уйнай алмай аҙапландым. Ана шул йылдан һуң эсеүҙе күрә алмайым, бөтөнләй ташланым. Яңы йылды ғаиләм менән эскеһеҙ ҡаршылағаны бирле һаулығым да нығынды, эшем дә ыңғай, тәгәрләп кенә бара – ижад ҡомары баҫты: йырҙар яҙам, уларҙың бер нисәүһен филармония йырсылары яратып башҡара, радионан да йыш тапшыралар. Ырымсыл кеше түгелмен, шулай ҙа Яңы йылды матур итеп ҡаршылаһаң, йылың да уңышлы булыр, тигәнгә ихлас ышанам.
Айгөл МИҺРАНОВА, БДМУ студенты: Яңы йылды нисек ҡаршылаһаң, йылың шулай үтер, тигәнгә, бер яҡтан, ышанып та ҡуям. Бында күберәк минең икеләнеүсән холҡом үҙ яғына ауҙарырға итәлер. Икенсе яҡтан, һуңғы ваҡыт ана шул холҡома үҙем үк ҡаршылаша башланым. Ә шулай ҙа эске тауыш һәр ваҡыт ырымды боҙмаҫҡа, күнегелгән тәртипкә буйһонорға бойора. Бынан ике йыл элек, мәҫәлән, Яңы йылды бик күңелле итеп, Питерҙағы дуҫтарым янында ҡаршыланым. Ул, ғөмүмән, мажараға бай төн булды. Тәүҙә күмәкләп караокеға йыйындыҡ. Барһаҡ, урындар булмау сәбәпле, унда инә алманыҡ. Унан аптырап торманыҡ, төнгө клубҡа киттек. Унда ла халыҡ күп, тик тышта торалар: урындар юҡ. Сираттағыларҙы берәмләп кенә индерәләр. Ни ҡылһаҡ, ҡылдыҡ – этешеп-төртөшөп, беҙ ҙә инеп киттек. Бер аҙ бейегәс, сәғәткә ҡараһаҡ, Яңы йыл куранттары һуғыуға ни бары ун минут ҡалған! Ҡыҙмаса булып алған бейеүселәр янында ҡалғы килмәне. Кире тышҡа сығып, Яңы йылды фейерверктарҙан һоҡланғыс салют аттырып ҡаршыланыҡ. Аҙаҡ күңелле уйындар, бейеү һәм мажаралар таңға тиклем дауам итте. Шунан, йылым нисек үтте, тип уйлайһығыҙ? Бер нисек тә… Ҡәҙимге “һоро” көндәр: лекция, имтихан, зачеттар… Уның ҡарауы, был юлы шундай тәжрибә үткәреп ҡарарға йыйынам: Яңы йыл кисәһенә дуҫтарым янына бармайынса, өйҙә – әсәйем менән бесәйем янында тыныс ҡына ултырырға булдым. Йылым ниндәй булыр икән?
Фәүзиә МӨХӘМӘТШИНА яҙып алды.


text:
Пенсия системаһының инвестиция аспекттары буйынса конференция үтәсәк
27 майҙа Конгресс-холда «Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади үҫеше: пенсия системаһы һәм страховкалау» конференцияһы үткәрелә. Уны Пенсия тупланмалары средстволарын инвестициялау буйынса йәмәғәт советы һәм «Пенсионные деньги» журналы мөхәрририәте ойоштора.
Пенсия форумы эшендә пенсия тәьминәте мәсьәләләре менән шөғөлләнеүсе дәүләт структуралары һәм йәмәғәт ойошмалары етәкселәре һәм вәкилдәре, шулай уҡ пенсия индустрияһы эксперттары ҡатнаша.
Пенсия системаһының социаль һәм инвестицион аспекттарына республиканың бизнес вәкилдәре үҙ ҡарашын белдерәсәк. Бөгөнгә республиканың 60-тан ашыу предприятиеһы конференцияла ҡатнашыуға үҙ делегаттарын теркәне.
Конференцияла «Пенсионные деньги» журналының Башҡортостанда пенсия системаһын үҫтереүгә арналған махсус һаны таратыласаҡ.


text:
Республикала Globe One, Inc (АҠШ) компанияһы менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында Globe One, Inc (АҠШ) компанияһы президенты Винод Гилдиял менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде.
Эшлекле делегацияның республикаға визиты Рәсәйҙең Америкалағы Сауҙа вәкиллеге ярҙамында Башҡортостан Хөкүмәте саҡырыуы буйынса ойошторолдо.
Осрашыуҙа үҫемлекселек һәм малсылыҡ өлкәләрендә хеҙмәттәшлек итеү һәм инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу мөмкинлектәре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәктең аграр ведомствоһынан.
Башҡортостан хаҡында интернет-сығанаҡтар аша белеп, Винод Гилдиял инвестициялар йүнәлтеү өсөн кәрәкле өлкә һайлау маҡсатында республика менән яҡындан танышырға теләк белдергән.
Осрашыу йомғаҡтары буйынса ике яҡ тарафынан күрһәтелгән тәҡдимдәрҙе ентекләберәк тикшереү тураһында ҡарар ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән.
Америка делегацияһының Башҡортостанда булыу программаһы сараларға бай. Шулай итеп, бөгөн иртәнсәк «БР Нефть химияһы һәм нефть эшкәртеү институты» дәүләт унитар предприятиеһы етәкселеге менән һөйләшеүҙәр үткәрелде.
Көндөң икенсе яртыһында БР Мәғариф министрлығы етәкселеге, Башҡорт дәүләт университеты һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты ректораты менән осрашыуҙар үткәреү планлаштырыла. Унда медицина белгестәрен әҙерләү өлкәһендә республика университеттарының Джонс Хопкинс университеты менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшереләсәк.
Шулай уҡ бөгөн Globe One, Inc компанияһы вәкилдәре БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов менән осрашасаҡ.


text:
Республиканың Йәштәр палатаһы Татарстандан хеҙмәттәштәре менән килешеү төҙөнө
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр палатаһы Татарстандың йәш парламентарийҙары менән килешеү төҙөнө. 2 февралгә тиклем дауам итәсәк Ҡазанға визит сиктәрендә республиканың йәш парламентарийҙары «Татарстан Республикаһында һәм Башҡортостан Республикаһында йәштәр парламентаризмы нигеҙендә йәштәр инициативаларын үҫтереү» тип аталған түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашасаҡ. Шулай уҡ Татарстандың йәштәр ойошмалары лидерҙары менән осрашыуҙар планлаштырылған.
— Йәй көнө «Мин — граждан» төбәк-ара форумын үтәрҙек, унда Ҡазандан да делегация ҡатнашты, — тип һөйләне БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр палатаһы рәйесе Николай Самойленко. – Татарстандың йәш парламентарийҙары тығыҙыраҡ бәйләнештәр булдырыу маҡсатында беҙҙе яуап визиты менән саҡырҙы. Йәштәр ойошмалары үҙәген, спорт һәм ҡунаҡсыллыҡ инфраструктураһы объекттарын ҡарарға планлаштырабыҙ. Иң мөһиме, ике республиканың йәштәр ойошмалары араһында артабан бергәләп эш итеү йүнәлештәрен билдәләү зарур.
Николай Самойленко һүҙҙәренсә, Башҡортостандың Йәштәр йәмәғәт палатаһы Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә эшләгән йәш парламентарийҙар менән бәйләнештәр булдырыу практикаһын артабан да ҡулланасаҡ.


text:
Транспорт хеҙмәтләндереүе сифатын һәм именлеген күтәреү юлдары билдәләндеФото: Олег Яровиков
Транспорт хеҙмәтләндереүе сифатын һәм именлеген күтәреү юлдары билдәләнде
Транспорт хеҙмәтләндереүе сифатын һәм именлеген күтәреү юлдары билдәләндеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары, федераль ведомстволарҙың территориаль органдары етәкселәре, БР министрлыҡтары вәкилдәре, БР Президенты Хакимиәте, БР Дәүләт Йыйылышы Секретариаты, БР Хөкүмәте Аппараты хеҙмәткәрҙәре, республиканың ҡайһы бер ҡала округтары хакимиәт башлыҡтары, БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы, ижтимағи берләшмәләр һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре “Башҡортостан Республикаһында халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереү өлкәһендәге закондарҙы тормошҡа ашырыу барышы тураһында” темаһына парламент тыңлауҙарында ҡатнашты.
“Һәр дәүләттең үҫеше бөгөн туранан-тура транспорт магистралдәре һәм уларҙың инфраструктураһы торошона бәйләнгән, — тине тыңлауҙарҙы асып Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев. – Республика халҡын транспорт менән хеҙмәтләндереү буйынса закондарҙы ҡулланыу практикаһы дәүләт власы органдарының һәм урындағы үҙидара органдарының ижтимағи тормоштоң мөһим социаль әһәмиәткә эйә булған был үҙенсәлекле өлкәһендәге вәкәләттәрен сикләүҙә етди проблемалар асыҡланы. Бөгөн парламенттың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты инициативаһы менән был ижтимағи мөнәсәбәттәр секторын көйләү өсөн ярайһы уҡ хоҡуҡи база булдырылды”.
Комитет рәйесе Наил Ҡотлогилдин үҙ сығышында хәрәкәт көсөргәнеше артҡандан-арта барыуын билдәләне. Башҡортостан юлдарында ғына милиондан ашыу автомобилдәр, шул иҫәптән 20 меңдән ашыу автобус йөрөй. Бөгөн Рәсәйҙә пассажирҙар ташыу өлкәһендә тәртип юлға һалынған бер генә ҙур ҡаланы ла атап булмай. Бының сәбәбе – федераль закондарҙа пассажирҙар ташыу мәсьәләләрен хоҡуҡи көйләү булмауында.
Бөгөнгө көндә халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереү ойошмаһын кадрҙар менән менән тәьмин итеү проблемаһы ла бик актуаль. Урындағы үҙидара органдарында профессиональ транспорт белеменә эйә булған белгестәр юҡ.
Депутат сығышында күтәрелгән мәсьәләләр БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллиндың “Башҡортостан Республикаһында халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереү өлкәһендәге закондарҙы тормошҡа ашырыу барышы тураһында”ғы сығышында, Транспорт өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса дәүләт автомобиль юлдарын күҙәтеү идаралығы начальнигы Валерий Куликовтың “Транспорт хеҙмәтләндереүе өлкәһендә федераль закондар талаптарының үтәлеше тураһында”ғы отчетында тағы ла тәрәнерәк сағылдырылды.
Пассажирҙар именлеген тәьмин итеү буйынса эске эштәр органдары үткәргән саралар тураһында – БР буйынса Эске эштәр министрлығының Дәүләт юл хәрәкәте именлеге инспекцияһы идаралығы начальнигы Динар Ғилметдинов; халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереү өлкәһендә һалым закондарын тормошҡа ашырыу үҙенсәлектәре хаҡында Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Александра Костарева һәм башҡалар һөйләне.
Парламент тыңлауҙары йомғаҡтары буйынса рекомендациялар ҡабул ителде. БР Хөкүмәтенә, Рәсәй Федерацияһының 2030 йылға тиклем осорға транспорт стратегияһына ярашлы, Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә транспортты һәм транспорт инфраструктаһы объекттарын үҫтереү программаһын эшкәртеү тураһында мәсьәләне ҡарау, “Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә халыҡты пассажир автомобиль транспорты менән хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу тураһында” БР Законына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проектын Дәүләт Йыйылышы ҡарауына индереү бурыстары ҡуйылды.
Урындағы үҙидара органдарына муниципаль берәмектәрҙә халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереү ҡағиҙәләре ҡабул итергә һәм халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу буйынса ҡабул ителгән муниципаль норматив хоҡуҡи акттарҙы закондарға ярашлы яһарға; муниципаль берәмектәр биләмәләрендә транспортты һәм транспорт инфраструктураһы объекттарын үҫтереү программалары ҡабул итергә; халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу мәсьәләһе өсөн яуаплы муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙең квалификацияһын күтәреү буйынса саралар күрергә тәҡдим ителде.


text:
Стәрлетамаҡ малсылары һәр һыйырҙан тәүлегенә 15,5 килограмм һөт һауа
Стәрлетамаҡ районы малсылары тәүлегенә һәр һыйырҙан уртаса 15,5 килограмм һөт һауып ала. Был былтырғы ошо уҡ осорҙағы күрһәткестән 1,1 килограмға күберәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, райондың ауыл хужалығы предприятиелары буйынса йыл башынан алып һәр һыйырҙан уртаса һауым 763 килограмм тәшкил итә, был 2009 йылдың шул уҡ осорондағынан 28 килограмға күберәк. Йыл башынан тулайым һауым – 6232 тонна (226 тоннаға күберәк). 5231 тонна (126 тоннаға күберәк) һөт һатылған.


text:
Силәбе өлкәһендә байрамды башҡорт тирмәләре биҙәй Фото: Олег Яровиков
Силәбе өлкәһендә байрамды башҡорт тирмәләре биҙәй
Силәбе өлкәһендә байрамды башҡорт тирмәләре биҙәй Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
19-20 августа Силәбе өлкәһе Ҡоншаҡ районына 86 йыл һәм боронғо башҡорт ауылы Ҡоншаҡҡа 280 йыл тулыу билдәләнә. Ошо уңайҙан майҙанда тирмәләр ҡорола, милли аш-һыу әҙерләнә, халыҡтың этнографияһын сағылдырған күргәҙмәләр ойошторола. Тантанаға Башҡортостан ҡунаҡтарының һәм Силәбе өлкәһе Хөкүмәте вәкилдәренең килеүе көтөлә.
Байрам уңайынан мәҙәни-спорт программаһы тәҡдим ителә. Райондың башҡорт коллективтарының сығышы, пляж волейболы, балалар өсөн мини-футбол буйынса ярыш, шулай уҡ уйындар, күңелле конкурстар, уйындар ҡаралған. Ҡоншаҡ тыуған яҡты өйрәнеү музейы башҡорт ауылының тарихы тураһында күргәҙмә әҙерләй. Майҙансыҡта милли ризыҡтар тәҡдим иткән йәйге кафелар һәм буфеттар эшләйәсәк.
Сара барышында «Иң яҡшы ихата», «Хеҙмәт династиялары» конкурсы еңеүселәре бүләкләнәсәк. Кисен байрам үҙәк майҙанда дауам итәсәк һәм йәштәр өсөн дискотека менән тамамланасаҡ, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
Ҡоншаҡ районының төп халҡы — башҡорттар. Улар халыҡтың яҡынса 60 процентын тәшкил итә. Тарихи мәғлүмәттәргә ярашлы, 1736 йылда башҡорттар Ҡоншаҡ ауылына нигеҙ һала, бөгөн унда халыҡ һаны алты мең самаһы кеше тәшкил итә.


text:
Сибайҙа ҡоролоҡ эҙемтәләрен еңеү буйынса штаб ултырышы
Бөгөн Сибайҙа Көньяҡ Урал райондарында кире һауа шарттары эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса оператив төркөм ултырышы үтә. Уның эшендә оператив төркөм ағзалары, Көньяҡ Урал муниципаль райондары хакимиәт башлыҡтары, ауыл хужалығы идаралыҡтары (бүлектәре) начальниктары, БР Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығының милекселеккә идара итеү буйынса комитет рәйестәре, ведомстволағы ойошмалар етәкселәре ҡатнаша.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, белгестәр хужалыҡтарға һәм халыҡҡа уңыш йыйыуҙа, мал аҙығы әҙерләүҙә, малды аҙыҡ менән тәьмин итеүҙә ярҙам күрһәтеү мәсьәләләрен тикшерә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, оператив төркөм Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың 21 июлдәге бойороғона ярашлы төҙөлдө. Ул Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Ейәнсура, Йылайыр, Учалы, Хәйбулла райондарында һәм Сибай ҡалаһы ҡала округында ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса тәғәйен саралар күреү өсөн ойошторолдо.


text:
Өфөлә Башҡортостандың иң яҡшы эшсәндәренә дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Андрей Старостин
Өфөлә Башҡортостандың иң яҡшы эшсәндәренә дәүләт наградалары тапшырылды
Өфөлә Башҡортостандың иң яҡшы эшсәндәренә дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
30 июлдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов төбәктең иң яҡшы эшсәндәренә дәүләт наградалары тапшырҙы. Иҡтисад, социаль өлкә, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, сәнғәт, спорт өлкәләрендә эшләгән 55 хеҙмәт алдынғыһы һөнәри оҫталығы, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн наградалар менән баһаланды.
«Төрлө тармаҡтарҙа эшләһәгеҙ ҙә һеҙҙе юғары профессионаллек, яуаплылыҡ, һөнәргә тоғролоҡ кеүек сифаттар берләштерә, — тине Сергей Молчанов. — Уҙған йыл һәм ағымдағы ярты йыллыҡ йомғаҡтарынан күренеүенсә, төп күрһәткестәр буйынса республика һәйбәт һөҙөмтәләргә өлгәште, улар илдәге уртаса күрһәткестәрҙән яҡшыраҡ. Рәсәй төбәктәре араһында беҙ иҡтисади күрһәткестәр буйынса алдынғылар рәтендә. Йыл һайын Башҡортостанда тиҫтәләрсә яңы социаль объекттар төҙөлә».
Сергей Молчанов бүләкләнеүселәрҙең барыһын да Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов исеменән ҡотланы.
Ғалимдар, табиптар, уҡытыусылар, тренерҙар, социаль өлкә хеҙмәткәрҙәре, ауыл биләмәләре башлыҡтары, водителдәр, тракторсылар, урмансылар наградаларға лайыҡ булды.
Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәтенең Өфөләге ойошмаһы рәйесе Галина Бычковаға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡты социаль яҡлау хеҙмәткәре» тигән исем бирелде. Дүртөйлө ҡалаһынан «Йәшел береттар» ансамбле етәксеһе Рашат Фазлиәхмәтов Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре исемен алды.


text:
Республикала ял көндәрендә өс кеше батып үлгән
Үткән ял көндәрендә Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығында һыуҙа өс бәхетһеҙлек осрағы теркәлгән. Шишмә районының Илкәш ауылы эргәһендә Ҡалмаш йылғаһында район үҙәгендә йәшәүсе 35 йәшлек ҡатын батып үлгән. Шулай уҡ Белорет ҡалаһының күлендә — ҡалала йәшәүсе 45 йәшлек ир, Балтас районында Тере Танып йылғаһында Ҡомъяҙы ауылынан 50 йәшлек ир батып үлгән.
— Барлыҡ осраҡтар һыу инеү өсөн яраҡлаштырылмаған урындарҙа булған. Ир кешеләр һыу ингәндә айыҡ булмаған. Мәйеттәрҙе Авария-ҡотҡарыу хеҙмәте водолаздары эҙләп тапҡан, — тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығынан.


text:
Илдар Баһаутдинов: хәрби традицияларҙы һаҡлау - беҙҙең уртаҡ бурыс
Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы полковник Илдар Баһаутдинов республика халҡын Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотланы.
— Тыуған илде һаҡлау һәр ваҡыт дәүләттең һәр гражданының изге вазифаһы һәм конституцион бурысы булды һәм булып ҡала. Төрлө быуын кешеләре илебеҙ, уның хәрби үткәндәре, ҡоралдарының даны һәм Рәсәй Ҡораллы көстәренең ҡеүәте өсөн ғорурлыҡ тойғоһо кисерә, — тип билдәләнә ҡотлауҙа. — Бихисап һуғыш һәм яуҙарҙы кисергән илебеҙ өсөн “Ватанды һаҡлаусы” һүҙенә тәрән мәғәнә һалынған. Һалдат яҙмышы һис ҡасан еңел булманы, ләкин яугир һөнәре һәр ваҡыт маҡтаулы һәм хөрмәтле булып ҡала. Антҡа һәм хәрби бурысҡа тоғролоҡ, Ватаныбыҙға сикһеҙ һөйөү – ошолар менән Рәсәй һалдаты айырылып тора.
— Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан беҙҙең уртаҡ бурыс – күп быуатлыҡ хәрби традицияларыбыҙҙы һаҡлап ҡалыу, ил ҡеүәтен һәм көсөн арттырыу, уның үҫеше өсөн һәм бар донъяла абруйын нығытыу өсөн шарттар тыуҙырыу , — тине Илдар Баһаутдинов. — Эшен намыҫлы, яуаплы башҡарған һәр кем был изге эшкә үҙ өлөшөн индерә ала.


text:
Өфөлә «Ҙур химия» IV Халыҡ-ара форумы бараФото: Андрей Старостин
Өфөлә «Ҙур химия» IV Халыҡ-ара форумы бара
Өфөлә «Ҙур химия» IV Халыҡ-ара форумы бараФото: Андрей Старостин
Өфөлә «Ҙур химия» IV Халыҡ-ара форумы асылды. Унда власть органдары етәкселәре, эре сит ил һәм Рәсәй тармаҡ компаниялары, ғилми даирә вәкилдәре ҡатнаша.
Форум «РФ нефть-газ тармағы продукцияларын эске баҙарҙа үҫтереү перспективалары» тигән пленар ултырыштан башланды.
Форумды асып, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «беҙҙең һәр осрашыу яңы сифатҡа әүерелә бара» — өс йыл эсендә форумға эре сит ил һәм тыуған ил нефть химияһы компанияларының иғтибарын йәлеп иттек, фекер алыша торған мәсьәләләр өлкәһе киңәйҙе — улар буйынса «уртаҡ һөҙөмтәле эшмәкәрлек алып барыла», тип билдәләне.
Республика башлығы сығышының төп идеяһы булып импортты алмаштырыу торҙо. Уның әйтеүе буйынса, Рәсәйҙең Евросоюз илдәре һәм АҠШ менән үҙгәргән сәйәси мөнәсәбәттәр шарттарында «перспективалы ватан тармағын үҫтерергә мөмкинлек биргән технологияларҙы поставкалау ҡурҡыныс аҫтында ҡалыуы бар».
— Илебеҙҙең технологик именлеген тәьмин итеү мәсьәләһе барлыҡҡа килде. Беҙгә адекват эшләргә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов, һүҙҙең газ химия тураһында ғына түгел, ә танктар эшләү, радиоэлектроника һәм башҡа тармаҡтар тураһында барыуын аңлатып. — Теләһе ҡайһы көрсөк күренештәренә үҫеш юлы кеүек ҡарарға һәм яңы кимәлгә сығыу өсөн алымдар һәм ресурстар эҙләргә тейешбеҙ. Илебеҙ иҡтисадында сифатлы эске үҙгәртеүҙәр, һуңғы продукцияны үҙебеҙгә етештереү өсөн яҡшы мөмкинлектәр тыуҙы.
Нефть химияһы продукттарының заманса донъя баҙары махсуслашлашҡан һәм монополиялаштырылған, ә хаҡтар буйынса беҙҙең продукция сит ил аналогтарынан ҡалыша, тип билдәләне Башҡортостан Президенты. Рәсәй нефть химияһы производствоһында төп проблемалар иҫәбендә юғары энергия талап итеү, төп фондарҙың туҙыуы, түбән хеҙмәт етештереүсәнлеге мәсьәләләре һанап кителде.
— Ватан етештереүселәренә маҡсатлы ярҙам кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. — Властың бурысы – баҙарҙы үҙ, ватан етештереүселәренә ҡайтарыу. Был нәҡ дәүләт планлаштырыу һәм идара итеү алымдарын файҙаланыу осрағы.
Республика Президентының әйтеүе буйынса, ватан компаниялары импортты алмаштырыу өсөн кәрәкле потенциалға эйә. Мәҫәлән, Башҡортостандың катализаторҙар етештереүсе – Ишембай, Стәрлетамаҡ, Салауат предприятиелары бөтә ватан нефть химияһы сәнәғәтен катализаторҙар менән тәьмин итә ала. «Уларҙың продукцияһы бер төркөм параметрҙар буйынса донъя аналогтарынан ҡалышмай ғына түгел, хатта уларҙан өҫтөнлөрәк тә», — тине Рөстәм Хәмитов. Шул уҡ ваҡытта автомобиль бензиндарының 70 проценттан күберәге, дизель яғыулығының 40 проценты, нефть химияһы продукцияһының 60 проценты импорт катализаторҙарында етештерелә һәм «ул — именлек ҡурҡынысы». Йылына туғыҙ мең тоннаға тиклем продукция сығара алырлыҡ Ишембай катализаторҙар заводы ысынында иһә 300-500 тонна катализаторҙар сығара.
— Илдә дәүләт катализатор холдингы булдырыу һәм ватан катализаторҙарын әҙерләү, етештереү һәм ҡулланыу буйынса берҙәм сәйәсәт алып барыу мәсьәләһен хәл итеү ваҡыты килеп етте, — тине Рөстәм Хәмитов.
БР Президентының әйтеүе буйынса, ватан нефть һәм газ химияһының конкурентлыҡҡа һәләтен кәметеү «теләһе ҡайһы тышҡы санкцияларҙан да ҡурҡынысыраҡ». Ул башҡа төбәктәр етәкселәрен һәм нефть һәм газ химияһы компанияларын хеҙмәттәшлек итергә саҡырҙы. «Күп кенә төбәктәрҙә бындай эш алып барыла, әммә бында вертикаль һәм горизанталь интеграцияның булыуы шарт», — тине Рөстәм Хәмитов.
«Ҙур химия» форумы Өфөнөң Конгресс-холында ике көн дауамында эшләйәсәк.
29 майҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән «Берләштерелгән нефть химияһы компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында килешеүгә ҡул ҡуйыу планлаштырыла. Көндөң икенсе яртыһында Волга буйы федераль округының төбәк башлыҡтары һәм нефть һәм газ химияһы компанияларының кәңәшмәһе уҙасаҡ.
Форумдың тәүге көн программаһында шулай уҡ «Яңы биотехнология — яңы химия» тигән түңәрәк өҫтәл һәм тармаҡ өсөн көнүҙәк темалар буйынса секция ултырыштары планлаштырылған. Башҡортостандың аҙ тоннажлы нефть химияһы кластерының яңы ҡатнашыусылары менән уртаҡ эшмәкәрлек тураһында өҫтәмә килешеүгә ҡул ҡуйыу көтөлә.


text:
Беренсе сентябрьҙе кем ниндәй кәйеф менән ҡаршылай?
Яңы уҡыу йылын һәр кем үҙенсә көтә.
Мәктәптәрҙә берҙәм мәктәп формаһы бөтөрөлгәндән һуң бай һәм ярлы синыфҡа бүленгән балаларҙың ата-әсәһе нисек тә булһа яҡшыраҡ кейендерергә тырыша. Ә был ябай мәсьәлә түгел - хаҡтар эттән дә былай тешләшә. Шул уҡ балалар кейеменә хаҡтар ололарҙыҡынан һис тә ҡалышмай, хата артып та китә. Азатлыҡ радиоһы хәбәрсеһе үҙе лә быйыл 3-сө синыфҡа барасаҡ ҡыҙҙың атаһы. Йәғни хаҡтарҙы беләбеҙ беҙ. Мәҫәлән, ртаса сифатлы, әммә хәҙер «модный» итәктәр 950-1000 һумдан кәм түгел. Ошондай уҡ сарафандар мең һумдан ашып китә.
Итек, туфлиҙар менән дә шундай хәл. Дәфтәр, юйғыс, мәктәп сумкаһы ла модный артистар менән биҙәлгәндән һуң ике- өсләтә ҡиммәт. Был көндәрәҙә Өфөлә Мәктәп баҙарҙары эшләй. Уларҙа ла хаҡтар тауыҡ көлөрлөк. Ҡыҫҡаһы балаңды ҡәнәғәт йөҙ менән белеем усағы тупһаһы аша уҙғарыу өсөн кәм тигәндә 15-20 меңеңде сығарып һалырға кәрәк.
Ә Өфөлә күптәрҙең эш хаҡы быға етмәй. Йәштәрҙең, ә улар тап кесе синыф уҡыусыларының ата-әсәһе, күбеһе аҡса түләп Кеше фатирында көн күрә. Уйлап ҡарағанда, 15 меңде фатирға түлә, ҡалған аҡсаға ай буйына йәшә, өҫтәүенә балаңды мәктәпкә кейендер. 1-се сентябрь кемдер өсөн байрам көнө, кемгәлер бөлгөн көнө булып сыға түгелме.
Быйыл республикала беренсе класҡа 42 меңдән ашыу бала бара. Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү бүлеге етәксеһе Рәшиҙә Күсәбәева әйтеүенсә, быйыл аҙ тәьмин ителгән һәм күп балалы ғаиләләрҙән беренсе синыфҡа барыусылар өсөн 5 миллион һум аҡса бүленгән. Сама менән ошондай ғәиләнән һәр балаға 825 һум тура килә. Ошо суммаға уларҙың ата әсәләре беренсе синыф уҡыусыһына кәрәкле тупланма һалынған портфель алырға тейеш.


text:
Бизнес һәм фән аҙналығы үтәсәк
Өфөлә 29 сентябрҙән 1 октябргә тиклем Өфө дәүләт нефть техник университеты базаһында Бизнес һәм фән аҙналығы үтәсәк. Уны ойоштороусы — Рәсәй йәш ғалимдар союзының Башҡортостан Республикаһындағы Төбәк бүлексәһе.
Өс көн буйына кистәрен Рәсәйҙең әйҙәүсе техник университеттарының береһенең төп корпусында ӨДНТУ-ның Йәш ғалимдар советы рәйесе Олег Баулин етәкселегендә махсус семинар занятиелары үтәсәк.
Нимә ул бизнес, үҙеңә пассив табыш сығанаҡтарын нисек ойоштороу һәм бизнесты нисек үҫтереү тураһында йәш белгестәргә Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең төп компаниялары, шул иҫәптән "Наномет" һәм Вуз-ара Технологиялар трансферы үҙәге йәш белгестәре һөйләйәсәк.