text:
Фото:
Лилиә Ғүмәрова: «Бәхетле ғаилә булмаһа – бәхетле балалар ҙа булмаясаҡ»
Фото:
— Бала хоҡуҡтарын, уның именлеген бәхетле ғаиләлә тулыһынса яҡлап була. Бәхетле ғаилә булмаһа – бәхетле балалар ҙа булмаясаҡ, — тип иҫәпләй БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова.
Шул уҡ ваҡытта бөгөн социаль етемлек мәсьәләһе айырыуса киҫкен тора. Вице-премьер һүҙҙәренсә, республикала 18 мең етем баланың 90 проценты – социаль етемдәр. Интернат учреждениеһында бер баланы тәрбиәләү дәүләткә ете тапҡырға ҡиммәтерәккә төшә.
— Бер сабыйға йылына бала йорто 300-350 мең һум аҡса тотона, — тине Лилиә Ғүмәрова. – Социаль етемлек мәсьәләһе үтә ауыр, әммә уны хәл итеү зарур. Һәм бында, тәү сиратта, ғаилә менән, үҙ балаларын тәрбиәләргә теләгән, эшләргә әҙер булған ата-әсәләр менән эш алып барырға кәрәк.
Лилиә Ғүмәрова иҫәпләүенсә, ғаилә тормошона әҙерләү ҙә мотлаҡ.
— Беҙ машина йөрөтөргә, ниндәйҙер башҡа оҫталыҡтар тупларға өйрәтәбеҙ, әммә яуаплы атай-әсәй булырға өйрәтмәйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. – Профессионалдар – психологтар, юристар алып барған махсус курстар булырға тейеш. Белгестәрҙең ғаилә планлаштырыу мәсьәләләре хаҡында асыҡ һөйләшеүе, ғаиләлә булған ауыр осорҙарҙы тикшереүе зарур.
Лилиә Ғүмәрова йәнә бер мәсьәләгә туҡталды, ул ведомстволарҙың үҙ-ара килешеп эш итеүенә бәйле.
— Ведомстволарҙың үҙ-ара килешеп эш итеүе беҙҙең төп принцип булып тора. Сөнки һәр мәсьәлә буйынса яңы структура, яңы министрлыҡ һәм ведомство булдырыу мөмкин түгел, был урынһыҙ ҙа, — тине вице-премьер. – Ә инде төрлө йүнәлештәр буйынса үҙ-ара килешеп эш итеү алгоритмдарын аныҡ билдәләйбеҙ икән, минеңсә, бындай эшмәкәрлектең файҙалы эш коэффициенты күпкә юғарыраҡ.
Пособиелар темаһы ла иғтибарҙан ситтә ҡалманы. 2013 йылдың 1 ғинуарынан льготаларҙың күпселек өлөшө монетизациялана. Шулай итеп, мәҫәлән, күп балалы ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балалар физкультура-сәләмәтләндереү клубтарына йөрөү урынына аҡса аласаҡ. Шулай уҡ пособиеларҙың күләме лә арттырыласаҡ.
Бынан тыш, алдағы йылдың 1 ғинуарынан йән башына уртаса килеме йәшәү минимумынан, йәғни 5600 һумдан, кәмерәк булған күп балалы ғаиләләр 1,5-3 йәштәрҙәге һәр балаға өс мең һум күләмендә өҫтәмә пособие аласаҡ.
— Бындай пособиены 12-15 мең бала аласаҡ. Был маҡсаттарға республика бюджетынан 232 миллион һум аҡса бүленгән, — тип хәбәр итте Лилиә Ғүмәрова.


c: text/html

text:
Башҡортостанда урмансылар Яңы йыл өсөн 70 мең шыршы әҙерләгән Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда урмансылар Яңы йыл өсөн 70 мең шыршы әҙерләгән
Башҡортостанда урмансылар Яңы йыл өсөн 70 мең шыршы әҙерләгән Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда урмансылар байрам өсөн 70 мең ағас әҙерләгән. Шуларҙың 44 меңе — ҡарағай, 16 меңе — аҡ шыршы, 10 меңе — шыршы. Ылыҫлы ағастарҙы әҙерләү 26 декабргә тиклем дауам итәсәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Урман хужалығы министрлығында. Йылайыр, Маҡар, Бәләбәй, Нуриман һәм Стәрлетамаҡ урман хужалыҡтары хеҙмәткәрҙәре айырыуса әүҙем эшләне. Өфөлә шыршы баҙарҙарында ағастың уртаса хаҡы — 600 һум.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә өҫтәмә килем сығанаҡтарын эҙләргә кәрәк»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 20 апрелдә Федоровка районы буйлап эш сәфәре барышында төбәктең социаль-иҡтисади хәле менән танышты, бер нисә предприятие һәм учреждениела булды, шулай уҡ район Советы депутаттары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре һәм «Яҡташтар» проектында ҡатнашыусылар менән осрашты.
— Бюджетҡа өҫтәмә килем сығанаҡтарын эҙләргә кәрәк, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты Федоровка районы активы менән осрашыуҙа. – Республика бюджетының яртыһы — эш хаҡын түләүгә, тағы дүрттән бер өлөшө – социаль инфраструктураны үҫтереүгә (мәктәптәр, дауаханалар), ҡалған 25 проценты дөйөм үҫешкә тотонола. Был ғына аҡса етмәй, бюджетты тулыландырыу өсөн өҫтәмә ресурстар табырға кәрәк.
Осрашыуҙа демографик хәл, башҡа ҡалаларға һәм төбәктәргә кешеләрҙең күпләп китеүе, сәнәғәт производствоһын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.
— 2012 йыл Башҡортостан өсөн уңышлы булды, әммә был тарих булып ҡалды, — тине Рөстәм Хәмитов. – Эш хаҡын артабан да күтәрергә кәрәк – дөйөм алғанда ул 20 мең һумға тиклем арттырылды. Уҡытыусыларға һәм медицина хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы өҫтәлде, быйыл бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы шулай уҡ 13 процентҡа арттырыласаҡ. Эшһеҙҙәр һаны кәмене. Төҙөлөш эштәре әүҙем алып барылды: 2,3 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ файаланыуға тапшырылды. Балалар баҡсалары мәсьәләһе яйға һалына – 2012 йылда 14,5 мең урын булдырылды, быйыл йәнә 11 мең урын булдырыу планлаштырыла. Был маҡсаттарға 2,3 миллиард һум аҡса бүленде.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Федоровка районында алдағы ваҡытта балалар баҡсаһында урындар етмәү мәсьәләһе хәл ителәсәк. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһына ни бары 23 сабый сиратта тора. Ҙур булмаған балалар баҡсаһы төҙөргә кәрәк.
Район активы менән осрашыу барышында мәктәптәр темаһы ла ҡуҙғатылды. Осрашыуҙа ҡатнашыусылар мәктәптәрҙе яңыртыу программаһының дауам ителеү-ителмәүе хаҡында ҡыҙыҡһынды. Президент билдәләүенсә, мәктәптәргә артабан да ярҙам күрһәтеләсәк, алдағы йылдарға уҡытыусыларҙың эш хаҡын арттырыуға бюджетҡа аҡса һалынған да инде.


text:
Өфөгә Германиянан балалар делегацияһы килде
Өфөгә 23 уҡыусынан һәм уларҙың уҡытыусыларынан торған Германия делегацияһы килде. Балалар уҡыусылар менән алмашыу буйынса 2005 йылда төҙөлгән килешеүгә ярашлы Айслинген ҡалаһының Эрих Кестнер исемендәге гимназияһынан килде. Башҡортостанға уларҙың беренсе тапҡыр килеүе.
Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге хәбәр итеүенсә, Германия балаларын кисә ҡала хакимиәтендә ҡабул иткәндәр. Ҡунаҡтар менән ҡала башлығы урынбаҫары Сынтимир Баязитов осрашҡан.
Немец балаларының Өфөгә визиты 14 майға тиклем дауам итәсәк. Был арала улар өсөн ҡала һәм республика буйынса экскурсиялар ойоштороласаҡ. Сынтимер Баязитовтың әйтеүенсә, Өфөнөң Германия ҡалалары менән дуҫлығы 40 йылдан ашыу дауам итә. Ҡайһы берҙәре, атап әйткәндә, Галле ҡалаһы менән, Өфө туғандаш ҡалалар булып киткән.
Быйыл сентябрҙә Өфө уҡыусыларының да Германияға ошондай уҡ сәфәре планлаштырыла.


text:
Ҡалтасы «Көнсығыш» хужалығының фермаһы яңыртылғандан һуң малдарҙың һөт етештереүсәнлеге артҡанФото: Андрей Старостин
Ҡалтасы «Көнсығыш» хужалығының фермаһы яңыртылғандан һуң малдарҙың һөт етештереүсәнлеге артҡан
Ҡалтасы «Көнсығыш» хужалығының фермаһы яңыртылғандан һуң малдарҙың һөт етештереүсәнлеге артҡанФото: Андрей Старостин
Республиканың Ҡалтасы районы «Көнсығыш» ауыл хужалығы кооперативының һөтсөлөк-тауар фермаһы «500 ферма» программаһы сиктәрендә яңыртылғас бында һәр һыйырҙан уртаса һауым өстән бер өлөштән ашыуға артҡан, йәғни йылына 2,6 тонна һөттән – 3,5 тоннаға тиклем.
Ауыл хужалығы предприятиеһының эше менән республиканың төньяҡ райондары буйынса эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов танышты.
Фермала 885 баш эре мөгөҙлө мал аҫрайҙар, шул иҫәптән 300-ө һыйыр.
Республика Президенты ферманы йүнәтеүгә сығымдар менән ҡыҙыҡһынды. Ауыл хужалығы кооперативы рәйесе Дамир Низамутдинов әйтеүенсә, сығымдар бер квадрат метрына 10 мең һум тәшкил итте. Рөстәм Хәмитов, был капитал һалыуҙың һөҙөмтәлелеген раҫлаусы «насар булмаған күрһәткес», тип билдәләне.
Рөстәм Хәмитов яңыртылған мал фермаһын ҡараны, бында ҡулланылған малды ҡышлатыу технологияһы менән танышты.
Малсылыҡтан тыш, «Көнсығыш» ауыл хужалығы кооперативы иген культураларын үҫтереү менән шөғөлләнә. Хужалыҡ ҡарамағында – 1447 гектар һөрөнтө ер. Һөрөнтө ерҙең күпселек өлөшөн – 1050 гектарҙы – иген культуралары биләй.
Предприятие матди-техник базаһын яңырта. Һуңғы биш йыл эсендә хужалыҡ 28,3 миллион һумлыҡ техника һатып алған. Үҙ аҡсаларына «Полесье 1200» иген урыу комбайны, тәгәрмәсле өс трактор, 200 башлыҡ заманса утлыҡ ҡорамалы, һауғыс ҡулайламаһы һәм башҡалар алған.


text:
Фото:
Сибайҙа гүзәллек флешмобы үтте
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
1 августа Сибай ҡалаһындағы үҙәк майҙанда Халыҡ-ара гүзәллек көнөнә арналған флешмоб ойошторолдо.
«Супер әсәйҙәр» тип аталған йәш әсәләр төркөмө уҙғарған сарала ҡыҙҙар һәм өләсәйҙәр, әсәйҙәр ҡатнашты. Барыһы ла матур кейенеп, сәскәләр, открыткалар, бүләктәр алып килгән. Ҡатнашыусылар уларҙы үтеп барыусыларға таратып, үҙҙәренең кәйефен бүләк итте.
Почетлы ҡунаҡ Зариф Байғусҡаров ҡала халҡын һәм флешмобта ҡатнашыусыларҙы күркәм байрам менән ҡотланы. Башҡортостандың баш суд приставы һәммәһенә лә бәхет, уңыштар теләне.
«Тап һеҙ, ҡатын-ҡыҙҙар, ир-егеттәрҙе ҙур эштәргә илһамландыраһығыҙ, беҙҙе көслөрәк һәм яуаплыраҡ итәһегеҙ, үҙ көсөбөҙгә ышаныс өҫтәйһегеҙ», — тине Зариф Байғусҡаров, гүзәл зат вәкилдәренә мөрәжәғәт итеп.
Флешмобтың маҡсаты — ҡатын-ҡыҙҙың матурлығы хаҡында иҫкә төшөрөү, ҡалала сибәр һәм бәхетле ҡатын-ҡыҙҙар һанын арттырыу, шулай уҡ фекерҙәштәр менән аралашыу, ыңғай энергия алыу, яңы әхирәттәр табыу.
Акция икенсе йыл рәттән үткәрелә. Байрамдан алған матур, ыңғай тәьҫораттар сараның Сибай ерендә йыл һайын ойоштороласағы тураһында фекер йөрөтөргә мөмкинлек бирә.


text:
Йософ Баласағуни
Йософ Баласағуни — (Тыуған ваҡыты яҡынса 1040-сы йылдар ). Урта Азиялағы Баласағун ҡалаһында тыуып үҫкән. Туған телен, халыҡтың ауыҙ-тел ижадын, йолаларын сикһеҙ яратҡан. Ғәрәп һәм фарсы телдәрен яҡшы белгән. Нәфис һүҙ оҫтаһы һәм фекер эйәһе булараҡ даны таралғас, ҡараханиҙар дәүләте батшаһы Боғра хан мәрмәрһарайына кәңәшсе (хас хажип) итеп ҡуйған. Боғара ханға арнап ул «Ҡутадғу билиг» әҫәрен ижад иткән.
Йософ Баласағуниҙың «Ҡугадғу билиг» («Ҡот килтереүсе белем») әҫәре 1068 — 1069 йылдарҙа Боғра-ханға бағышлап ижад ителгән. Был әҫәр — төрки халыҡтарының беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланып ҡалған иң боронғо уртаҡ поэтик ҡомартҡыларының береһе. Әлеге көндә «Ҡугадғу билиг» әҫәренең өс ҡулъяҙма күсермәһе билдәле. Уларҙың береһе — 1797 йылда Ҡаһирәлә, икенсеһе — XIX быуаттың егерменсе йылдарында Стамбулда һәм өсөнсөһө 1914 йылда Үзбәкстандың Наманган ҡалаһында табылған. Күсермәләр уйғыр һәм ғәрәп графикаһында яҙылған.
Әҫәр 13 меңгә яҡын шиғри юлдан, 73 бүлектән тора. Йөкмәткеһе, сюжеты бик үҙенсәлекле: баштан аҙаҡҡа тиклем Күнтоғды, Айтолды, Өгдүлмиш һәм Үзгүрмиш исемле заттарҙың тормош, ысынбарлыҡ хаҡындағы уйланыуҙарына, үҙ-ара бәхәстәренә ҡоролған. Күнтоғды — ғәҙеллек, Айтолды — дәүләт, Өгдүлмиш — аҡыл һәм Үзгүрмиш ҡәнәғәтлек кәүҙәләнеше. Ошо шартлы геройҙары исеменән автор кеше ғүмере, йәшәү мәғәнәһе, ғаилә татыулығы, ата-әсәләр менән балалар мөнәсәбәте, хеҙмәттең кеше тормошондағы урыны, батшаны мәрхәмәтле итер сифаттар, феодаль дәүләт ҡоролошо, ил менән етәкселек итеү ысулдары, аҡыл, белем, һуғыш, тыныслыҡ һәм башҡалар хаҡында һүҙ йөрөтә. Был мәсьәләләргә үҙ ҡарашын да белдерә бара.
Й. Баласағуни һәр урында уйлап, аҡыл менән эш итеү, ғәҙел һәм кешелекле булыу яҡлы. Ул уҡымышлылыҡты кешенең абруйын, баһаһын күтәрә торған төп сифаттарҙың береһе һанай. Әҫәрҙә боронғо мәҡәлдәр һәм әйтемдәр күп урын алған. Уларҙың байтағы төрки халыҡтарында, шул иҫәптән башҡорттарҙа, әле лә йыш ҡулланыла.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәреслеге. 9-сы класс, 2001 йыл. Өфө-Зәйнәб Биишева исемендәге «КИТАП» нәшриәте.
- Башҡорт шиғриәте антологияһы. ISBN 5-295-02743-0


text:
Мортаза Рәхимов: Башҡортостанда беҙ рухһыҙлыҡ, ялҡаулыҡ һәм үҙ ихтыяжын ғына ҡәнәғәтләндерергә ынтылыуҙы эҙмә-эҙлекле бөтөрәсәкбеҙ!
— Беҙҙең халыҡ дәүләткә һалыныуҙан ни тиклем тиҙерәк туҡтаһа, шул тиклем яҡшыраҡ буласаҡ! Баштан башлап балаларҙа үҙаллылыҡ, йүнселлек, белем алырға теләү һәм камиллашыу тойғоһо тәрбиәләгеҙ. Ғаиләлә һәм уҡыу йорттарында тәрбиә системаһы талапсанлыҡ, уҡыуға һәм буласаҡ һөнәреңде һайлауға етди ҡараш булдырыуға нигеҙләнергә тейеш. Тормоштан рухһыҙлыҡ, ялҡаулыҡ һәм үҙ ихтыяжын ғына ҡәнәғәтләндерергә ынтылыуҙы эҙмә-эҙлекле бөтөрөргә кәрәк! – тине Башҡортостан Президенты, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында сығыш яһап.


text:
Фото:
13700 кеше Башҡортостанда яңы һунарсы билеттары алған
Фото:
Башҡортостанда бөгөн, төрлө мәғлүмәттәргә ҡарағанда, 35-45 мең самаһы һунарсы бар. Әлеге ваҡытта берҙәм федераль өлгөләге һунарсы билеттарын 13700 кеше алған. Шуныһы мөһим: яңы билеттар бирелгәндә дәүләт һунарсылыҡ хужалығы реестрына һунарсылар тураһында мәғлүмәт индерелә. Уның яҙамында төбәктә йәнлектәр донъяһынан файҙаланыусыларҙың аныҡ иҫәбен алырға мөмкин буласаҡ.
— Республика һунарсыларының теүәл иҫәбе быйыл йәй билдәле буласаҡ. Тап ошо ваҡытҡа, аныҡлап әйткәндә, 1 июлгә ҡарата, һунарсыларҙың барыһы ла тиерлек иҫке билтеттарын яңыһына алмаштырып бөтәсәк. Сөнки алдағы көҙ миҙгелендә федераль өлгөләге билет алғандарға ғына йәнлек аулауға рөхсәт биреләсәк, — тип аңлатты БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының йәнлектәр донъяһы объекттарын файҙаланыуға дәүләт контроле бүлеге начальнигы Глеб Егоров.
Берҙәм федераль өлгөләге һунарсы билеты – мөҙҙәте сикләнмәгән һәм бөтә ил биләмәләрендә ҡулланырға мөмкин булған документ. Берҙәм федераль өлгөләге һунарсы билеттары 2011 йылдың 1 июлендә бирелә башланы. Был маҡсатҡа республика бюджетынан ике миллион һум аҡса бүленде. Һунарсы билеттары бушлай алмаштырыла һәм 2012 йылдың 1 июленә тиклем дауам итәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, ошо арала Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы һунарсыларға имтихан үткәреү практикаһын ҡайтарыу тәҡдиме менән сығыш яһаны. Әгәр был тәҡдим яҡлау тапһа, һунарсылар берҙәм дәүләт өлгөһөндәге һунарсы билеттарын имтихан һөҙөмтәһендә генә ала аласаҡ. Глеб Егоров фекеренсә, министрлыҡтың башланғысы аңлашыла, сөнки ул һунар, ҡорал менән хәүефһеҙ эш итеү ҡағиҙәләрен белеү-белмәүҙәрен тикшерергә мөмкинлек бирәсәк, йәнә һунарҙағы бәхетһеҙлек осраҡтарын минимумға ҡалдырасаҡ.


text:
Сергей Нарышкин Башҡортостан парламентарийҙары эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙеФото: Андрей Старостин
Сергей Нарышкин Башҡортостан парламентарийҙары эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙе
Сергей Нарышкин Башҡортостан парламентарийҙары эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙеФото: Андрей Старостин
Рәсәй Дәүләт Думаһы рәйесе Сергей Нарышкин БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай спикеры Константин Толкачев, уның урынбаҫары Рафаил Зинуров, БР Дәүләт Йыйылышы комитеттары рәйестәре менән осрашты.
— Һеҙҙең менән осрашыу беҙҙең өсөн оло хөрмәт, — тип сәләмләне ҡунаҡты Башҡортостан парламенты спикеры Константин Толкачев. – Осрашыу тарихи йортта үтә. Бында бөгөнгө Башҡортостандың тарихын булдырған төп документтар ҡабул ителгән. Республика һәр ваҡыт Рәсәй дәүләтенең нигеҙ таштарының береһе булды һәм булып ҡала, тип иҫәпләйбеҙ. Башҡортостан тәүгеләрҙән булып 1919 йылда автономиялы ресублика статусын алды һәм шул ваҡыттан алып федерализм нигеҙҙәрен булдырыуҙа, Советтар Союзы осоронда, аҙаҡ Рәсәй Федерацияһында төрлө этаптарҙа дәүләтселекте үҫтереүҙә әүҙем ҡатнаша. Шуны ла билдәләп үткем килә, Дәүләт Думаһы, Федераль Йыйылыш менән үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләренә беҙҙең парламент ҙур иғтибар бүлә. Дәүләт Думаһында ҡаралған проекттарҙы тикшереүҙә әүҙем ҡатнашабыҙ, һәр законды тиерлек хуплап, теге йәки был хоҡуҡи акттың ҡайһы бер позицияларын камиллаштырабыҙ, закондар сығарыу башланғыстарына ҡағылышлы хоҡуҡтарҙы әүҙем тормошҡа ашырабыҙ. Рәсәй парламенты составында Башҡортостан вәкилдәре байтаҡ. Һәм был мөмкинлектән файҙаланып, улар аша, дәүләт алдында, Федерация Советы алдында торған бурыстарҙы хәл итеүҙә әүҙем ҡатнашабыҙ.
Сергей Нарышкин, үҙ сиратында, Башҡортостан парламентарийҙарының эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙе.
— Төбәк һәм федераль кимәлдәрҙәге закон сығарыусылар алдында торған уртаҡ бурыстар бик мөһим. Айырыуса алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы бер йыл эшмәкәрлеген тамамлаған осорҙа. Шуға күрә тәүге йомғаҡтар яһарға ла була. 2012 йылда илебеҙҙең ижтимағи-сәйәси тормошонда яңы осор, тимәк, закондар сығарыу эшмәкәрлегенең дә яңы осоро башланды, тиһәк тә була. Был сәйәси система ойоштороу, инвестицияларҙы һәм инновацияларҙы хуплау, социаль һәм мәҙәни өлкәләрҙе үҫтереү, коррупцияға ҡаршы көрәшеү өлкәһендә закондар сығарыу эшмәкәрлеген үҫтереү осоро – быларҙың барыһы ла бөтә кимәлдәрҙәге депутаттарҙың берҙәм эшләүен талап итә. Бергә эш итеү мәсьәләһенә айырыуса иғтибар бүлеү зарур. Билдәле булыуынса, был юҫыҡта тәүге аҙымдар эшләнде лә инде – Федераль Йыйылыш ҡарамағында Закон сығарыусылар советы булдырылды. Ул төрлө кимәлдәге закондар сығарыу органдарының эшмәкәрлеген координациялау, үҙ-ара тығыҙ бәйләнештәр булдырыу мөмкинлеген бирәсәк. Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы закондар сығарыу башланғыстарын әҙерләү, уларҙы Дәүләт Думаһына тәҡдим итеү йәһәтенән әүҙем эшмәкәрлек алып бара. Әлеге ваҡытта Дәүләт Думаһы депутаттары БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай менән тәҡдим ителгән 16 закон проекты өҫтөндә эшләй. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, ҡабул ителмәгән закондар сығарыу башланғыстары ла ҙур әһәмиәткә эйә, сөнки уларҙың һәр береһендә мөһим мәсьәлә сағылыш таба һәм уны хәл итеү юлдары тәҡдим ителә. Әлеге ваҡытта беҙ мәғариф тураһындағы закон проектына төҙәтмәләр индереү өҫтөндә эшләйбеҙ. Ҡоролтай депутаттары был йәһәттән ҙур эш башҡарған, төҙәтмәләҙең байтағы һеҙҙең менән тәҡдим ителде, хөрмәтле коллегалар. Киләһе йылда Рәсәй Конституцияһына һәм Рәсәй парламентына 20 йыл тулыуҙы билдәләйәсәкбеҙ. Әлеге ваҡытта саралар планы әҙерләнә. Ағымдағы йылдың декабрендә Мәскәүҙә беренсе халыҡ-ара парламент конференцияһы үтәсәк, унда Рәсәйҙә һәм донъяла парламентаризм үҫеше мәсьәләләрен тикшерергә ниәтләйбеҙ. Сараға һеҙҙе лә саҡырабыҙ. 11 декабрҙә Дәүләт Думаһында махсус ултырыш үтә, унда байрам саралары планын тикшереү һәм раҫлау планлаштырыла. Ҡоролтай депутаттары ла был ваҡиғаларҙы дискуссиялар һәм 20 йыллыҡ эшмәкәрлеккә анализ яһау менән билдәләйәсәк, тип уйлайым.


text:
277 меңдән ашыу кеше социаль льготаларҙың аҡсалата эквивалентын һайланы
277 369 кеше, йәғни Башҡортостан Республикаһының льготаларға хоҡуғы булған бөтә граждандары иҫәбенән 75,6 проценты, социаль хеҙмәтләндереүҙәр йыйылмаһының аҡсалата эквивалентын һайланы. Киләһе йылда улар пенсия менән бергә ай һайын аҡсалата компенсация аласаҡ, тип хәбәр иттеләр РФ Пенсия фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.
Хәҙерге ваҡытта соцпакет хаҡы айына 839 һум 65 тин тәшкил итә. Шунан 646 һум 71 тине — кәрәкле медикаменттар менән тәьмин итеүгә, 100 һум 05 тине — санатор-курорт дауалауға, 92 һум 89 тине ҡала эргәһе тимер юл транспортында, шулай уҡ ҡала-ара транспортында дауалау урынына бушлай барып ҡайтыуға ҡаралған.
2014 йылға социаль хеҙмәтләндереүҙәр йыйылмаһынан баш тартыу йәки уларҙы ҡайтарыу тураһында ғаризалар ҡабул итеү 30 сентябрҙә тамамланды. 2014 йылдың ғинуарынан Башҡортостан райондары һәм ҡалаларындағы идаралыҡтар федераль льготаларға эйә булыусыларҙан 2015 йылға ғаризалар ҡабул итә башлай.
Республикала федераль льготаға эйә булыусыларҙың дөйөм һаны 366 мең 519 кеше тәшкил итә.


text:
Татарстан Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Рауил Моратов: «Иғтибарҙы сеймал ресурсы буйынса хәл ителмәгән мәсьәләләргә йүнәлтергә кәрәк»Фото: Олег Яровиков
Татарстан Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Рауил Моратов: «Иғтибарҙы сеймал ресурсы буйынса хәл ителмәгән мәсьәләләргә йүнәлтергә кәрәк»
Татарстан Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Рауил Моратов: «Иғтибарҙы сеймал ресурсы буйынса хәл ителмәгән мәсьәләләргә йүнәлтергә кәрәк»Фото: Олег Яровиков
Бөгөн Өфөлә асылған «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнашыу өсөн Татарстан Республикаһынан ҙур делегация килде. Уны Татарстандың Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Рауил Моратов етәкләй.
— Был форумда беҙ Рәсәй иҡтисады үҫеше өсөн көнүҙәк темаларҙы тикшерәсәкбеҙ, — тине ул пленар ултырышта. — Беҙҙең өсөн нефть химияһы аша иҡтисадты үҫтереү — буш һүҙ түгел. Волга буйы ҡалаларының барыһын да берләштергән осраҡта ғына нефть химияһы продукцияһын етештереү күләмдәре арттырыласаҡ, тип иҫәпләйем.
Рауил Моратов, химия сәнәғәтенең өҫтөнлөклө үҫеше илдә тулы күләмдә тормошҡа ашырылмай, тип билдәләне. Бөгөн Рәсәйҙә етештерелгән ун миллион тонна углеводород газының 3,5 миллионы ғына нефть химияһы ихтыяждарында ҡулланыла. Илдә йәнә нефть химияһы продукцияһының бер нисә йүнәлеше производствоһы бөтөнләй юҡ. Һөҙөмтәлә был өлкәлә тауар импорты арта, шул уҡ ваҡытта сит ил етештереүселәре бик йыш Рәсәй сеймалын файҙалана.
— Иң элек сеймал ресурсы буйынса хәл ителмәгән мәсьәләләргә иғтибар йүнәлтергә кәрәк, — тип белдерҙе Рауил Моратов. — Бөтә пландарыбыҙ ҙа тормошҡа ашыр һәм мәсьәләләр хәл ителер, тип өмөтләнәбеҙ. Беҙ Башҡортостандың һәм Татарстандың потенциалы менән ғорурланабыҙ. Беҙҙең республикалар алдында торған иң юғары бурыстар ҙа үтәләсәк, быға шигебеҙ юҡ.


text:
Төбәктә социаль әһәмиәтле туҡланыу продукттарына хаҡтарҙы тотороҡландырыу буйынса эш дауам итә
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың башланғысы буйынса үткәрелгән төп туҡланыу продукттарына хаҡтарҙы тотороҡландырыу буйынса саралар сиктәрендә Башҡортостанда “Социаль кәрзин” акцияһы 2011 йылдың 1 ғинуарынан 1 апреленә тиклем оҙайтылды.
Акцияла республиканан 30 тауар етештереүсе, шулай уҡ селтәр структуралары һәм сауҙа предприятиеларының 900-гә яҡын магазины ҡатнаша. Әле улар менән социаль әһәмиәтле аҙыҡ-түлектең айырым төрҙәренә иң ҙур сауҙа өҫтәмәләрен 5 процентҡа тиклем кәметеү тураһында һөйләшеүҙәр алып барыла.
Бынан тыш, төп икмәк етештереүселәр менән үткән кәңәшмәлә республика етәкселеге икмәккә хаҡты арттырмау һәм уларҙы, һис юғында, 2011 йылдың сентябренә тиклем әлеге кимәлдә һаҡлап ҡалыу бурысын ҡуйҙы. Республиканың федераль интервенция фондынан 6,8 мең тонна иген бүлдереүгә өлгәшелеүе лә (тоннаһына кәмендә 4 мең һум менән) быға булышлыҡ итәсәк. Был игендән 5 мең тоннанан ашыу он етештереү планлаштырыла, һәм ул, үҙ сиратында, икмәк-ҡалас ризыҡтары баҙарында хаҡтарҙың артыуын тотҡарлау мөмкинлеген бирәсәк.
Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, йыл башынан алып беренсе һәм икенсе сортлы ондан бойҙай икмәгенә хаҡтарҙың үҫеш кимәле 10 процент, арыш, арыш-бойҙай икмәгенә 5 процент тәшкил иткән.
Республика аҙыҡ-түлек баҙарындағы хәл Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың шәхси контролендә тотола. 2011 йылдың ғинуарында төбәк башлығы контроллек итеүсе ведомстволарға төп туҡланыу ризыҡтарына аҙна һайын хаҡтар мониторингы үткәрергә һәм уның һөҙөмтәләре хаҡында хәбәр итергә ҡушты, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөләге 53 балалар баҡсаһында ремонт үткәрелгән
Өфөлә быйыл 53 балалар баҡсаһында, шул иҫәптән 21 автономлы баҡсала капиталь ремонт үткәрелгән. Шулай уҡ 53 мәктәптә һәм туғыҙ өҫтәмә белем биреү учреждениеһында ла капиталь ремонт эшләнгән. Дөйөм алғанда был 115 мәғариф учреждениеһын ремонтлауға 85 миллион һум сарыф ителгән. Шундай мәғлүмәт бирҙе Өфөнөң ҡала Советы ултырышында ҡала башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов.
— Шулай уҡ 46 белем биреү учреждениеһының ҡыйығы ремонтланған, 12-һендә – электр монтажлау эштәре, 11-ендә йылытыу системаларына ремонт үткән, — тине Сынтимер Баязитов. — Йылытыу миҙгеленә әҙерлек сиктәрендә 423 мәғариф учреждениеһында йылытыу системаларына гидравлик һынау эштәре башҡарылған, был уларҙың дөйөм иҫәбенән 98 процентты тәшкил итә. Бынан тыш, әле 10 ҡала мәктәбе ашханаһында ремонт бара.


text:
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараныФото: Олег Яровиков
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараны
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараныФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Федоровка районы буйлап эш сәфәре барышында Федоровка ауылының бер нисә социаль объеттарында булды.
Физкультура-сәләмәтләндереү комплексы республика бюджеты средстволары иҫәбенә 2010 йылда төҙөлгән. Бында Федоровка ауылының балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе урынлашҡан. Мәктәптә еңел атлетика, футбол, саңғы спорты, баскетбол, волейбол, көрәш, өҫтәл теннисы, гер спорты, армрестлинг буйынса 27 төркөмдә 500 бала шөғөлләнә. Уларҙың 259-ы Гончаровка, Динес, Ҡараласыҡ, Юрматы, Балыҡлы, Яңы Яуыш, Бала Сытырман ауылдары мәктәптәрендә шөғөлләнә.
Артабан төбәк башлығы Федоровка ауылында урынлашҡан Үҙәк район дауаханаһында булды. 2011 йылда бында капиталь ремонт үткәрелгән. Дауахана сменаһына 200 кешене хеҙмәтләндерә.
Райондың дауалау-профилактика учреждениеларында йәмғеһе 36 табип, 155 урта медицина хеҙмәткәре, 76 кесе медицина персоналы эшләй. «Земство табибы» программаһы буйынса 2012 йылда районға һигеҙ йәш белгес килгән. Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев билдәләүенсә, ағымдағы йылда программала йәнә 275 кешенең ҡатнашыуы көтөлә.
«Һаулыҡ» милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә поликлиника өсөн яңы медицина ҡорамалдары һатып алынған. Шулай уҡ дауахана ҡарамағында өс реанимобиль бар.
Рөстәм Хәмитов медицина учреждениеһы бүлектәрен, реанимобилдә урынлаштырылған ҡорамалды ҡараны. Дөйөм алғанда, район халҡы медицина хеҙмәтләндереүенән ҡәнәғәт. Был табиптарҙың юғары профессионализмы хаҡында һөйләй.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты 112 урынға иҫәпләнгән «Ҡыңғырау» балалар баҡсаһында булды. Учреждениела республика бюджеты средстволары иҫәбенә капиталь ремонт үткәрелгән. Бында ҡыйыҡ ремонтланған, иҙәндәр, тәҙрәләр, ишектәр яңыртылған, йылытыу системаһы алмаштырылған, яңы технологик һәм уйын ҡорамаладары, мебель һатып алынған.
Рөстәм Хәмитов уйын, йоҡо бүлмәләрен, ашхананы ҡараны. Балалар Президентҡа ҙур булмаған концерт күрһәтте. Төбәк башлығы балалар баҡсаһының, уның биләмәһенең тәрбиәле, таҙа булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, райондың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында урындар дефициты оҙаҡламай кәмейәсәк.


text:
Республика Күмертауҙа май экстракциялау заводы инфраструктураһын үҫтереүгә беренсе транш алды Фото: Андрей Старостин
Республика Күмертауҙа май экстракциялау заводы инфраструктураһын үҫтереүгә беренсе транш алды
Республика Күмертауҙа май экстракциялау заводы инфраструктураһын үҫтереүгә беренсе транш алды Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан бюджетына Күмертау биләмәһендәге Маячный ауылында май экстракциялау заводы инфраструктураһын үҫтереүгә 7,3 миллион һум күләмендәге тәүге транш күсерелде. Башҡортостан Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, аҡса газ үткәргес һәм юғары вольтлы сым линиялары төҙөүҙе күҙ уңында тотҡан беренсе этапты ғәмәлгә ашырыу өсөн бүленгән.
Башҡортостан менән Моноҡалаларҙы үҫтереү фонды араһында ҡул ҡуйылған килешеү сиктәрендә май экстракциялау заводының инженер инфраструктураһы объекттарын төҙөү федераль һәм республика ҡаҙнаһынан берлектә финанслана.
Күмертау биләмәһендә май экстракциялау заводын һалыу буйынса проект Башҡортостандың Өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегенә индерелгән. Тейешле бойороҡҡа республиканың Иҡтисади үҫеш министрлығы ҡул ҡуйған.
Төҙөлөштөң инициаторы — «Сигма» холдинг компанияһы структураһына ингән «Элеватор» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. Предприятие һалым льготалары рәүешендә дәүләт ярҙамын алыуға дәғүә итә. Проект бер нисә этапта тормошҡа ашырыла. Май экстракциялау заводы объекттарын сафҡа индереү, экстракциялау һәм таҙартыу цехтарын асыу, транспорт-логистика компанияһын булдырыу һәм элеватор төҙөү күҙаллана.
Тәүге ике этап барышында яҡынса 3,7 миллиард һум аҡса һалынасаҡ. Инвестицияларҙың дөйөм суммаһы 6 миллиард һум самаһы тәшкил итәсәк. Ошо инвестиция проектын тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә төбәктә 600-ҙән ашыу эш урыны барлыҡҡа киләсәк.


text:
Республика Әрмәнстандан аҙыҡ-түлек килтереү хаҡында һөйләшеүҙәр алып бараФото: Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты
Республика Әрмәнстандан аҙыҡ-түлек килтереү хаҡында һөйләшеүҙәр алып бара
Республика Әрмәнстандан аҙыҡ-түлек килтереү хаҡында һөйләшеүҙәр алып бараФото: Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостан кәштәләрендә Әрмәнстан эшкәртеүсе предприятиеларының продукцияһы урын аласаҡ. Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетында хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәткәрҙәр делегацияһы Кавказ республикаһынан урындағы баҙарҙа аҙ булған аҙыҡ-түлек тауарҙарын килтереү тураһында яҡынса килешеүҙәр төҙөп ҡайтты.
Башҡортостан вәкилдәре «Двин Гудс» еләк-емеш, йәшелсә һәм балыҡ әҙерләү холдингында, «Арарат» йәшелсә-емеш консервалау комбинатында, «Бекон» фирмаһында, «Спайка» һәм «Евротерм» логистик предприятиеларында булды.
«Әрмәнстан Республикаһының Евразия иҡтисади союзының таможня протоколына ҡушылыуы тауар килтереүҙе ҡулайлаштырҙы, хәҙер әлеге продукция беҙҙең төбәктәге баҙарҙа конкурентлыҡҡа һәләтле булып тора. Киләсәктә Пермь крайы, Силәбе һәм Свердловск өлкәләренең сауҙа структураларына һатып алыуҙы киңәйтеү күҙаллана», — тип аңлатма бирҙеләр ведомствола.


text:
Имам
Има́м (арабла إمام — вуйлаташ) — исламышты мечеть доно вуйлатышы ӧрт эдем. Имам — тенгеок «весӹвлӓлӓн пример» семӹнь лин кердеш. Молитвӓм лыдмы годым имамым айырат, кыды ти йымы ыдылмы процесс верц вӓшештӓ. Молитвӓ лыдмы годым вуйлатышым айырымашты тӹдӹн иготшым анжат, 8 иӓш ылеш гӹнь тӹдӹ вуйлатышеш айырымы лин кердеш. Турциштӹ имамым мечеть кымдемӹн эдемвлӓжӹ айырат, ислам кушӹл органвлӓ тӹдӹм ярыктат. Имам Йымы йылавлӓ доно кӹлдалтшӹ йори школым тымень пӹтӓрӹшӹ лишӓшлык. Ти школ паштек кадий дон муфтий вӓрым нӓлӓш йӧн лиэш. Имам вуешӹжӹ ош тюрбаным дӓ ош шокшан выргемӹм чиӓ.


text:
Башҡортостанда эш хаҡы буйынса бурыслы ширҡәттәр тикшерелде
Эш хаҡы буйынса бурыстары булған ширҡәттәр эшмәкәрлеген республика прокуратураһы даими тикшерә. Мәҫәлән, Өфөнөң Монолитстрой һәм Ауырғазы районының “АгроСтройРегион” төҙөлөш компаниялары үҙ эшселәренә бер йылға яҡын эш хаҡы түләмәгән.
Республика прокуратураһынан хәбәр итеүҙәренсә, Монолитстрой компанияһы хеҙмәткәрҙәренә 10 миллион һумдан ашыу аҡсаны биреп еткермәгән.
Дөйөм алғанда Башҡортостанда 1 мең 178 хеҙмәткәргә 19 миллион 254 мең һум бурыс бар.


text:
Фото:
«Аҡ тирмә» башҡорт фольклор ансамбле ижади сәфәр менән Латвияла булып ҡайтты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
«Аҡ тирмә» башҡорт фольклор ансамбле ижади сәфәр менән Латвияла булып ҡайтты. Артистар Мәскәүҙән «Башҡортостан яҡташлығы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы ярҙамында барҙы. Республиканың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының Латвиялағы вәкиле Рина Хәмитова хәбәр итеүенсә, сәфәр латыштарҙың Лачплесис көнө уңайынан ойошторолдо.
Тантанала Мәскәүҙәге һәм Ригалағы башҡорт ижади коллективтарының концерты ҙур уңыш менән үтте. «Аҡ тирмә» фольклор ансамбленең сығышы халыҡтар дуҫлығы концертының сағыу биҙәге булды. Программала Латвияның «Шишмә» татар-башҡорт ойошмаһының үҙешмәкәр артистары ла ҡатнашты.
Шулай уҡ танылған ҡурайсы Роберт Юлдашевтың тәҡдиме буйынса башҡорт делегацияһы Палдиски ҡалаһына барҙы. Сарала «Аҡбуҙат» башҡорт ойошмаһы рәйесе Ришат Ҡаҙаҡбаев һәм Таллинндағы «Ағиҙел» башҡорт йәмғиәте ҡатнашты. Эстонияға һәм Латвияға сәфәрҙе «Салауат Юлаев» Балтика халыҡ-ара үҙәге ойошторҙо.


text:
4 март һайлауҙарына 7 мең веб-камера кәрәк
Башҡортостанда 4 марттағы һайлауҙрға әҙерлек башланды.
Дүртенсе мартта Рәсәй президенты һайлауҙар көнөндә Башҡортостан биләмәләрендә урындағы үҙидаралыҡтарға ла депутаттар һайлана. Дөйөм алғанда, 114 һайлау кампанияһы үтәсәк. Республика үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев әйтеүенсә, 721 мандатҡа 2 меңдән ашыу кандидат дәғүәләшергә йыйына. Хәйҙәр Вәлиев территориаль һайлау комиссиялары алдына һайлауҙарҙы лайыҡлы, демократик шарттарҙа үтеүен тәьмин итеү бурысы ҡуйҙы.
Лайыҡлы ойоштороуға килгәндә, Хәйҙәр Вәлиев ғәриптәр мәнфәғәттәрен дә онотмаҫҡа ҡушты. Ҡайһы бер урындарҙа тауыш биреү участкаларына инвалидтар коляскала күтәрелә алмай, хатта биләмәләрҙең икенсе ҡатта урынлашҡан осраҡтары ла бар, тине ул. Ә бына уның урынбаҫары Наилә Алтынова 4 март һайлауҙарында ил буйынса барлыҡ участкаларҙа икешәр веб-камера ҡуйыласаҡ, тине ул. Йәғни, Башҡортостанға ошондай 7 меңдән ашыу ҡоролма талап ителә.
Ҡоролтай комитеттары ултырыштары башланды
Дәүләт Йыйылышы Ҡоролтайҙың даими комитеттары ултырыштары башланды. Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет депутатары яҙғы сессиялағы тәүге ултырышҡа етем балалар мәнфәғәтәтрен яҡлау буйынса ҡанун әҙерләй. Депутат Мөхәмәт Харрасов был ҡанун проекты етемдәр өсөн бушлай белем һәм юридик ярҙам алыу хоҡуғын булдырыуҙы күҙ уңында тота тине.
Парламенттың Дәүләт ҡоролошо буйынса комитеты Башҡортостандың норма-хоҡуҡ акттарына үҙгәрештәр индереү темаһын тикшерҙе, уларҙың береһе – автотранспорт өсөн махсус парковка урындарын булдырыу. Комитет ултырышына Башҡортостан транспорт һәм юл хужалығы дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Андрей Быковский ҡанун проектын тикшереү өсөн саҡырылған.
Рәми Ғәрипов тыуыуына 80 йыл
Башҡортостан халыҡ шағиры Рәми Ғәриповтың тыуыуына 80 йыл тула. Ошо уңайҙан район-ҡалаларҙа байтаҡ саралар үҙғарыу ниәтләнә. Бөйөк шағирҙың исеме йөрөткән Республика интернат-гимназияһында Рәми уҡыуҙары башлана. Февралдә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында концерт, ә март айында Рәми Ғарипов иҫтәлегенә арналған көрәш беренселеге ойоштороласаҡ.
Рәми Ғәрипов 1932 йылдың 12 февралендә Салауат районы Арҡауыл ауылында тыуа, 1977 йылда вафат була. Үҙе иҫән саҡта байтаҡ әҫәрҙәре баҫтырылмай. Шул иҫәптән “Табыныу” поэмаһы ла оҙаҡ йылдар ҡулъяҙма килеш ҡала. Үлгәндән һуң оҙаҡ йылдар үткәс кенә шағиргә Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы бирелә. Әлеге ваҡытта Рәми Ғәрипов тыуған ауылда йорт-музейы бар, бюст ҡуйылған, тормош юлы һәм ижады тураһында фильм төшөрөлгән.


text:
Рөстәм Хәмитов Италияла Башҡортостандың инвестиция потенциалы презентацияһын уҙғарҙы
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Рөстәм Хәмитов рәсми сәфәр менән Италияла. 26 ноябрҙә Миланда Башҡортостан Президенты республиканың иҡтисади һәм инвестиция потенциалы презентацияһын уҙғарҙы.
Үҙ сығышында Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Рәсәй Федерацияһының иң индустриаль үҫешкән ун субъектына инеүен билдәләне. Төбәк иҡтисады үҫешенең төп инвестиция йәлеп итеүсән йүнәлештәре – яғыулыҡ-энергетика комплексы, машина эшләү, ауыл хужалығы. Бөгөн республикала фармацевтика, мәғлүмәти технологиялар, наноматериалдар, биохимия һәм радиоэлектрон етештереү кеүек өлкәләрҙә 15-ләгән кластер формалаша.
Башҡортостан Президенты республикалағы яҡшы эшлекле хәлдең урынлашыуын билдәләне. Ул халыҡ-ара рейтинг агентлыҡтарының юғары баһалары менән дәлилләнә. Бында инвесторҙар менән эшләү өсөн төбәк ҡануниәте менән нығытылған илдәге иң яҡшы шарттар булдырылған.
Италия төбәктәре менән эш итеүҙең иң уңайлы форматы тип Рөстәм Хәмитов, башҡа илдәр менән хеҙмәттәшлек барышында үҙенең һөҙөмтәлелеген раҫлаған, «R2R» – «Region to Region» моделен атаны. Башҡортостан Президенты бындай хеҙмәттәшлекте бергәләп көсәйтергә һәм Италия бизнесмендарын 2015 йылда Өфөлә уҙасаҡ, ШОС һәм БРИКС илдәренең эшлекле советтарында ҡатнашырға саҡырҙы.
Презентациянан һуң Рөстәм Хәмитов Италияның эшлекле даирәһе менән осрашыу уҙғарҙы. Машина эшләү, еңел сәнәғәт, медицина өлкәләрендә уртаҡ предприятиелар төҙөү итальяндар менән эш алып барыуҙа өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булыуы ихтимал. Атап әйткәндә, «CAMOZZI» компанияһы етәкселеге менән осрашыуҙа станоктар эшләү өлкәһендә хеҙмәттәшлек перспективалары тикшерелде. «ESAOTE» компанияһы вәкилдәре менән осрашҡанда Башҡортостанда медицина ҡорамалдары етештереү мәсьәләләре ҡаралды.
Италия Башҡортостандың биш иң эре тышҡы сауҙа уҙаҡташы исемлегенә инә. 2013 йылда тышҡы сауҙа әйләнеше 1,2 миллиард доллар тәшкил иткән, өҫтәүенә был сумманың 90 проценттан ашыуы экспорт поставкаларына тура килә. Республиканың Италияға поставкалаған төп тауарҙары иҫәбендә нефть һәм нефть продукттары. Республикаға машина эшләү, химия һәм металлургия сәнәғәте продукциялары индерелә. Башҡортостан иҡтисадында тупланған Италияның инвестициялар күләме 2013 йыл аҙағына 1,9 миллион доллар тәшкил иткән, 13 уртаҡ предприятие эшләй.
«ESAOTE» («ЭЗАОТЕ») компаниялар төркөмө – иң эре медицина диагностика системаларын, шул иҫәптән ультратауыш сканнерҙары, махсуслаштырылған МРТ-системалары һәм диагностика процедуралары менән идара итеү өсөн программа тәьминәтен етештереүселәрҙең береһе.


text:
Майҙа Өфөлә интеллектуаль милек проблемалары буйынса халыҡ-ара конференция үтәсәк
20-21 майҙа Өфөлә VI «Интеллектуаль эшмәкәрлек һөҙөмтәләрен коммерциалаштырыу һәм хоҡуҡтарын һаҡлау буйынса мөһим мәсьәләләр» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтәсәк.
«Баштехинформ» республика фәнни-технологик һәм мәғлүмәт комплексынан хәбәр итеүҙәренсә, пленар ултырышта АҠШ-тың Сәнәғәт милке һәм патент ведомствоһы федераль институты белгестәре сығыш яһаясаҡ. Конференцияла ҡатнашыусылар авторлыҡ хоҡуғы һәм патент объекттары хоҡуғын халыҡ-ара һаҡлау кеүек көнүҙәк мәсьәләләрҙе, интеллектуаль эшмәкәрлек һөҙөмтәләрен граждандар ҡулланылышына индереүҙең юридик һәм иҡтисади аспекттарын, авторлыҡ һәм патент хоҡуғы өлкәһендә суд-арбитраж практикаһын тикшерәсәк.
Секцион ултырыштар ике темаға арнала: «интеллектуаль милек» һәм «инновациялар һәм технологиялар».
Конференцияға ойошма, сәнәғәт предприятиелары, академик, проект, фәнни-тикшеренеү институттары, юғары уҡыу йорттары, конструкторлыҡ бюроһы етәкселәре һәм әйҙәүсе белгестәре, шулай уҡ бәләкәй һәм урта предприятиелар етәкселәре саҡырыла.
Ғилми-ғәмәли конференция БР Фәндәр академияһының “Баштехинформ” республика фәнни-технологик һәм мәғлүмәт комплексында үтәсәк.


text:
Өфөлә йәш гвардиясылар йәштәрҙең сәйәсәттәге роле хаҡында фекер алышасаҡ
Бөгөн, 29 сентябрҙә, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының бишенсе корпусындағы йыйылыштар залында «Йәштәр сәйәсәттә: мифтармы әллә ысынбарлыҡмы?» темаһына «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» сәйәсәт клубы ултырышы үтәсәк. Ҡараласаҡ һорауҙар араһында – илдең сәйәси тормошонда йәш быуындың ҡатнашыуы; уны демократик, социаль йәһәттән ғәҙел йәмғиәт төҙөүгә йәлеп итеү; кешене һәм гражданды һәр яҡлап үҫтереү һәм тәрбиәләү өсөн шарттар булдырыу.
«Йәш Гвардия»ның төбәк штабы начальнигы Константин Канунников, уның урынбаҫары Александр Толстых һәм БР Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәйесе Николай Самойленко билдәләнгән һорауҙарҙы тикшереүҙә ҡатнашасаҡ.
Ултырыш 18 сәғәттә башлана.


text:
Башҡортостанда иң «айыҡ» ауылдар иғлан ителде
Өфөнөң Конгресс-холында «Айыҡ ауыл» республика конкурсының гала-концерты үтте. Уны ойоштороусылар булып республика Хөкүмәте, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы һәм «Киске Өфө» гәзите ярҙамында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты һәм «Айыҡ Башҡортостан» төбәк йәмәғәт хәрәкәте сығыш яһаны.
Сара сиктәрендә матбуғат конференцияһы үтте, унда 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса «Айыҡ ауыл» конкурсында еңеүселәр саҡырылды. Улар – Салауат районының Көҫәпәй ауылы, Әбйәлил районының Ҡырҙас ауылы һәм Йылайыр районының Ишбулды ауылы. «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәтенең рәйестәше Роберт Дәүләтшин хәбәр итеүенсә, был ауылдарҙа магазин кәштәләренән һыраға тиклем барлыҡ спиртлы эсемлектәр ҡыҫырыҡлап сығарылған, демографик хәл яҡшырған, енәйәтселек кәмегән, айыҡ туйҙар үткәрелә. Был ауылдар спорт майҙансыҡтары төҙөүгә, спорт инвентары алыуға, мәҙәни саралар үткәреүгә 200 мең һумға сертификаттар алды.
Конкурста Башҡортостандың 41 районынан йәмғеһе 99 ауыл биләмәһе ҡатнашты. Йыл әйләнәһенә республикала илдең билдәле ғалимдары Виктор Кривоногов, Владимир Жданов, Александр Маюровтың айыҡлыҡ буйынса лециялары һәм семинарҙар ойошторолдо.
— Беҙҙең башланғыс ауыл халҡында ла, республика етәкселәрендә лә хуплау тапты, — тип билдәләне Роберт Дәүләтшин. – Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та сәләмәт тормош алып барыу өлгөһөн күрһәтә. Ауылдарҙа беҙгә имамдар, православие дине хеҙмәтсәндәре, ауыл старосталары, ауыл советы башлыҡтары, ҡатын-ҡыҙҙар, йәштәр ярҙам итә. Хәрәкәткә йәмәғәт эшмәкәрҙәре, табиптар ҙа ҡушылды. Әммә барыһы ла шыма ғына булманы: власть вәкилдәре, ябай граждандар араһында ҡаршылыҡтарға осраныҡ.
Ауылдарҙа үҙидара органдарының (ҡатын-ҡыҙҙар советтары, аҡһаҡалдар ҡоро, йәштәр советтарының) айыҡ тормошто пропагандалау эшендә әүҙемләшеүе конкурстың төп һөҙөмтәһе булып тора. Бәйге барышын бихисап республика һәм федераль киң мәғлүмәт саралары яҡтыртып барҙы. Бындай конкурстарҙы башҡа төбәктәр ҙә – Татарстан, Коми Республикаһы, Пермь крайы һәм Новосибирск өлкәһе үткәрергә планлаштыра.
— Әлеге заманда айыҡ, белемле булыу, спорт менән шөғөлләнеү модала, — тине БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғизәтуллин. – Был башланғыстың халыҡ араһынан сығыуы ҡыуандыра.
Тантаналы сара барышында еңеүселәр, иң әүҙем граждандар һәм конкурста ҡатнашҡан барлыҡ ауыл биләмәләре вәкилдәре наградланды. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе, Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов, «БР муниципаль берәмектәре советы» ассоциацияһының башҡарма директоры Рөстәм Исхаҡов, республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев, «Рәсәй терәге» Башҡортостан төбәк бүлексәһенең башҡарма директоры Тимур Лоҡманов, Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева, БР элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Марат Ғәзизов призерҙарҙы тәбрикләне. Шулай уҡ сарала «Айыҡ ауыл-2012» конкурсына старт бирелде.


text:
Төбәктә халыҡ-ара «Ҡурай-симпозиум»ы ойошторорға планлаштыралар
Алдан «Башинформ» агентлығы хәбәр итеүенсә, республиканың Милли халыҡ ҡоралдары оркестрының художество етәксеһе Рәмил Ғәйзуллин Истанбулда «International Kaval Symposium» халыҡ-ара симпозиумда ҡатнашты. Милли тынлы музыка ҡоралдарының заманса хәле һәм уның үҫешенә арналған, форумда донъяның төрлө илдәренән: Рәсәйҙән, АҠШ-нан, Болгариянан, Әзербайжандан, Үзбәкстандан, Балҡан ярымутрауы илдәренән һәм Төркиәнән башҡарыусылар, музыка белгестәре һәм фольклорсылар ҡатнашты. Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин форумда башҡорт халҡының тынлы ҡоралдары тураһында доклад менән сығыш яһаны һәм милли ҡоралды эшләү буйынса оҫталыҡ-класы үткәрҙе. Музыкант Башҡортостандан ҡурай үләненең кибеп ҡороған һабағын, көпшәһен алып бара һәм тамашасылар алдында музыка ҡоралын эшләп шунда уҡ башҡорт көйҙәрен уйнап ишеттерә. Оҫталыҡ-класы барышында төрөк һәм башҡорт милли ҡоралдарының импровизацияланған дуэты килеп сыға. Төрөк кавалы тембр буйынса башҡорт ҡурайы моңо менән яҡшы тура килә – быны бөтә ҡатнашыусылар ҙа билдәләне.
Башҡорт ҡурайы менән халыҡ-ара музыка һәм ғилми йәмғиәтен ентекле таныштырыуҙы, Рәмил Ғәйзуллин был сарала ҡатнашыуҙа үҙенең ҡаҙаныштарының береһе тип иҫәпләй. Артистың пландарында быға оҡшаш сараны, халыҡ-ара «Ҡурай-симпозиум»ы кеүекте, Башҡортостанда ла ойоштороу.


text:
Ҡорохтан
Ҡорохтан, ҡыр күркәһе, һыу күркәһе, һуғышсан сәпсәү(турухтан), ҡорохтан, күркәбаш, яр көйөлдөһө (лат. Philomachus pugnax, урыҫ. Турухтан) — Европаның һәм Азияның һаҙлыҡлы тундра өлөшөндә оялай, Африкала, Азияның көньяғында ҡышлай, бөжәктәр менән туҡлана, яҙғы ҡауышыу ваҡытында аталары төҫтәрен үҙгәртә һәм улар үҙ-ара еңешә торған ҡоштар[1].
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күгәрсендән бәләкәйерәк. Оҙон аяҡлы һәм оҙон суҡышлы сәп¬сәү. Күмәкләшеп йөрөйҙәр, һырты ерән һәм аҡһыл таптар менән сыбарланған ҡара-көрән, ҡорһаҡ яғы ҡыҙғылт һары, ҡойроҡ аҫты аҡ. Яҙғыһын ата ҡоштарҙың муйы¬нында төрлө төҫтәге ҡауырһындан яҡалар, ә баштарында бүректәр барлыҡҡа килә, биттәре ҡаты һөйәлдәр менән ҡаплана. Башҡа сәпсәүҙәр менән бутарлыҡ түгел.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тоноҡ ҡына тырылдай.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Еүеш болондарҙа, туғайҙарҙа, һаҙлыҡта йәшәй. Төрлө бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһы ерҙә. Көрәнһыу таплы 3—4 бөртөк йәшкелт һары йомортҡаһы була. Ҡайһы бер урындарҙа ите өсөн аулайҙар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. — Өфө, 1986. — ИБ 3478 28.693.35 И 90


text:
Республикала ислам динен йәнә 35 кеше өйрәнә аласаҡ
Быйыл Башҡортостанда 35 кеше ислам динен ныҡлап өйрәнә башлаясаҡ. Имтихандарҙы уңышлы тапшырып, Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты юғары уҡыу йорттарына шул саҡлы кеше уҡырға ингән.
Университеттың Өфө филиалына 24 егет уҡырға ингән. Ҡыҙҙар иһә Туймазыла «Ихлас» ҡатын-ҡыҙҙар мәҙрәсәһендә айырым белем аласаҡ. Улар өсөн алдан рус телен, Рәсәй тарихын һәм Ислам дине нигеҙҙәрен өйрәнеү буйынса әҙерлек курстары ойошторолған. Курстар сиктәрендә шулай уҡ Туймазы буйлап экскурсия ла үткәрелгән. Курсҡа йөрөгән 15 ҡыҙ араһынан 11-е уҡырға ингән.


text:
Силәбе башҡорттары туған телдәге китаптарға мохтаж
Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты башҡорт телендә сыҡҡан китаптар йыйыу буйынса «Китап менән уртаҡлаш» акцияһын иғлан итә. Кампания Халыҡ-ара туған телдәр көнөнә ҡарата ойошторола һәм 19 февралгә тиклем дауам итәсәк.
«Башинформ» агентлығына Силәбе башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Флүзә Ғайсинаның хәбәр итеүенсә, төбәктең бихисап китапханалары башҡорт телендә баҫылған фәнни, әҙәби китаптарға һәм уҡыу әсбаптарына мохтажлыҡ кисерә.
— Үкенескә күрә, өлкәлә туған телдә сыҡҡан китаптар һәм матбуғат баҫмаларын һатыу ойошторолмаған, — тип билдәләне ул. – Шуға күрә бик күп уҡыусылар китапханаларҙа ла кәрәкле китапты таба алмай. Китапханаларҙың барыһы ла хәҙерге әҙәбиәтте ваҡытында алдыра алмай.
Уның әйтеүенсә, интернетта ла милли телдә яҙылған китапты табыуы ҡыйын. Күрше төбәктәге башҡорт халҡы балалар әҙәбиәтенә һәм фәнни әсбаптарға мохтажлыҡ кисерә.
— Ике телдә сыҡҡан китаптарға шат булыр инек, — ти Флүзә Ғайсина. – Айырыуса яңы һөйләшә башлаған иң бәләкәй балаларға китаптар кәрәк: башҡорт әкиәттәре, легенда һәм риүәйәттәр, балалар өсөн яҙылған шиғырҙар. Бар әҙәбиәткә лә шат буласаҡбыҙ.
Был акцияны Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Марсель Йосопов йөҙөндә ҡоролтай ҙа хупланы.
Китаптарҙы, «Силәбе өлкәһе өсөн» билдәһен ҡуйып, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 50 («Нефтсе» мәҙәниәт һарайы), 217-се йәки 213-сө бүлмә адресына алып килергә кәрәк.


text:
Республика халҡын дәүләт хеҙмәттәре порталы менән онлайнда ҡулланырға өйрәтәләр
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәре порталы менән ҡулланыуҙы өйрәткән видеоролик БР Мәғлүмәти технологиялар буйынса агентлыҡтың сайтында ҡуйылған.
Аныҡ хеҙмәт миҫалында видеоролик портал менән ҡулланыу буйынса аҙымлап күрһәтмә бирә – теркәлеү процедураһынан алып һуңғы һөҙөмтәгә тиклем.
БР Мәғлүмәти технологиялар буйынса агентлыҡтың видеогалереяһында тотош дәүләт хеҙмәттәре порталы менән эшләү буйынса өйрәтеү күрсы бар. Һәр бер теләүсе уны ҡарай һәм курсты үтә ала.
БР Мәғлүмәти технологиялар буйынса агентлыҡтың матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, Башҡортостан Республикаһы дәүләт хеҙмәттәре порталында Башҡортостан территорияһында булған бөтә дәүләт хеҙмәттәре тураһында мәғлүмәт бар. Порталда ойошмаларҙың координаталарын, эш ваҡытын, хеҙмәттәрҙең ваҡытын һәм хаҡын, кәрәкле документтарҙың исемлеген белеп була. Республика дәүләт хеҙмәттәре порталы аша хеҙмәтте алыуға электрон заявка биреп була.


text:
Фото:
Нуриман районында тиҙҙән ике яңы ауыл барлыҡҡа киләсәк
Фото:
Башҡортостан Республикаһының Нуриман районы муниципаль районы Советы Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берләшмәләре буйынса комитетының бөгөнгө ултырышында «Башҡортостан Республикаһының Нуриман районында географик объекттар төҙөү тураһында» БР Законы проектын индерәсәк, уға ярашлы Красный Ключ ауыл Советында дача ҡасабалары базаһында барлыҡҡа килгән Киров һәм Пушкин исемле ауыл статусы менән ике тораҡ пункты ойоштороласаҡ. Бөгөн был географик объекттарҙа хужалыҡ эшмәкәрлеге алып барыу өсөн юлдар, ҡоҙоҡтар һәм көндәлек кәрәк-яраҡ тауарҙар һатыу буйынса сауҙа нөктәләре бар.
Бынан тыш, июнь айындағы беренсе ултырышта депутаттар «Башҡортостан Республикаһында урындағы үҙидара тураһында» һәм «Башҡортостан Республикаһында граждандарҙың милли-мәҙәни берләшмәләре тураһында» БР Закондарына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проекттарын өсөнсө уҡыуҙа ҡабул итеү өсөн әҙерләй. Беренсе уҡыуҙа ҡабул иткәндән һуң «Башҡортостан Республикаһында намыҫ һәм дин тотоу ирке тураһында» БР Законына һәм Башҡортостан Республикаһының Һайлауҙар тураһында кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проекттарына килгән төҙәтмәләр ҡараласаҡ һәм тикшереләсәк.
Комитеттан хәбәр итеүҙәренсә, шулай уҡ беренсе уҡыуҙа ҡабул ителгән «Башҡортостан Республикаһында граждандарҙың мөрәжәғәттәре тураһында» БР Законының 7-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проектына төҙәтмәләр килмәне, шуға күрә депутаттар уны тотош ҡабул итергә тәҡдим итәсәк.


text:
Ҡырмыҫҡалы районында өй ҡыйығын йәшен һуҡҡан
Кисәге йәшенле ямғыр арҡаһында Ҡырмыҫҡалы районында янғын сыҡҡан. Төтөн еҫен тойоп, йорт хужабикәһе верандаға сыҡҡан һәм ҡыйыҡты ут ялмауын күргән. Биш һәм өс йәшлек улдары менән килене был арала өйҙә булған. Юрғанға төрөп, әсәһе менән өләсәһе балаларҙы йорттан алып сыға һәм шунда уҡ янғын һүндереүселәрҙе саҡыра. Янғын сыҡҡан ергә беренсе булып ирекле янғын һүндереүселәр килгән һәм, профессиональ бригада килеп еткәнсе, утты таралыуҙан тотоп торған, һуңғылары янғынды тотош һүндереүгә ирешкән. Зыян күреүселәр юҡ, ә ҡыйыҡты ремонтларға тура киләсәк, тип хәбәр иттеләр РФ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Йомаҡ
Йомаҡ — төп мәғәнәһен уйлап табыу өсөн нимәнелер башҡа оҡшаш һүҙҙәр менән йәки һүҙ уйнатып һүрәтләп әйткән метоморфик әйтем; һорау алыныусы яуабын әйтергә тейеш. Борон заманда һорау алыныусының зирәклеген тикшереп ҡарағандар, хәҙер йомаҡ әйтешеү — халыҡ уйыны.
Йөкмәткеһе
Башҡорт халыҡ ижадында йомаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йомаҡ — халыҡ ижадының иң боронғо жанрҙарының береһе. Башҡорт телендә "Йомаҡ ҡойҙом-ҡас, йомолдоғон ас" тигән әйтемдең булыуы шул хаҡта һөйләй. Төҙөлөшө яғынан һорау һәм яуап формаһында булған йомаҡтар кешеләрҙең тапҡырлығын һынау һәм зирәклеген үҫтереү сараһы булараҡ ҡулланыла. Йомаҡтар айырым предметтың билдәһен икенсе бер предметҡа, күренетә күсереү нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Шуға күрә улар тормоштағы конкрет предметтар. күренештәр менән бәйләнгән. Йомаҡтарҙы өс ҙур төркөмгә бүләләр.
Тәбиғәт күренештәре тураһындағы йомаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был иң киң таралған төркөм. Баланы тәрбиәләгәндә аң белә башлағандан алып, иҫендә ҡалһын өсөн бик әһәмиәтле.
Кеше һәм уның көнкүрешен сағылдырған йомаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡар көрәргә
Булһа кәрәк,
Нимә кәрәк?
Дөрөҫ! ..... . (Көрәк)


text:
2013 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостандың иң һөҙөмтәле ведомствоһы тип БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты танылды
БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты Башҡортостандың иң һөҙөмтәле ведомствоһы тип танылды. 2013 йыл йомғаҡтары буйынса республика башҡарма власть органдарының эш һөҙөмтәлелеген баһалау тураһындағы докладты («Башинформ» агентлығы ҡарамағында бар) БР Территориаль үҫеш буйынса агентлығы әҙерләне.
Алдынғы биш ведомство исемлегенә шулай уҡ Мәҙәниәт министрлығы, Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы һәм Мәғлүмәти технологиялар буйынса агентлыҡ инде. Рейтингтың түбәнге өлөшөндә Туризм буйынса агентлыҡ (22-се урын), Тарифтар буйынса дәүләт комитеты (21-се) һәм БР Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты (20-се) урынлашты.
Докладта әйтелеүенсә, өс төркөм күрһәткестәре анализы нигеҙендә ведомстволарҙы дәрәжәгә бүлгәндәр. Тармаҡ индикаторҙарының төркөмө республика Президентының «Республика башҡарма власть органдарының эш һөҙөмтәлелеген баһалау тураһындағы»ғы Указы менән раҫланған. Функциональ күрһәткестәр квартал һайын саралар планын үтәү һөҙөмтәләре буйынса иҫәпләнгән. Баһалау күрһәткестәре власть органдары эшмәкәрлеге тураһында йәмәғәтселек фекерен өйрәнеү һөҙөмтәләре буйынса билдәләнгән.


text:
Палеозоология
Палеозооло́гия (архезоология) — палеонтологияла ҡаҙылдыҡ хайуандарҙы өйрәнеү бүлеге[1].
Шартлы рәүештә палеозоологияны умыртҡалылар һәм умыртҡаһыҙҙарға бүләләр. Ҡаҙылдың хайуандарҙың морфологияһы ваҡыт дәүерендә һәм йәшәгән урынына ҡарап билдәләнә.
См. также[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Палеозоология — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т.Г.Баишев, 1952)


text:
Ял көндәрендә тағы ла ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк
Алдағы ял көндәрендә, 26-27 сентябрҙә, Өфөлә сираттағы көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк.
Өфө хакимиәтенең ҡулланыу баҙары идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ауыл хужалығы продукцияһы менән сауҙа итеү ҡаланың бөтә ете районында, 18 майҙансыҡта, йәйелдереләсәк. Республиканың 40 районынан хужалыҡтар баш ҡалаға аҙыҡ-түлек килтерәсәк. Ит, һөт продукттары, йәшелсә, бал, он һәм ярма изделиелары, шулай уҡ үҫентеләр, төҙөлөш материалдары һәм башҡа төрлө аҙыҡ-түлек киң ассортиментта тәҡдим ителәсәк.
Шәмбе мулыраҡ буласаҡ. Йәкшәмбе көнө ауыл хужалығы продукттары менән машиналар аҙыраҡ киләсәк.


text:
Төбәк халҡы әсәлек капиталын торлаҡ һатып алғанда тәүге иғәнәне түләүгә тотона ала Фото: Олег Яровиков
Төбәк халҡы әсәлек капиталын торлаҡ һатып алғанда тәүге иғәнәне түләүгә тотона ала
Төбәк халҡы әсәлек капиталын торлаҡ һатып алғанда тәүге иғәнәне түләүгә тотона ала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Дәүләт Думаһы торлаҡ төҙөү йәки һатып алыу өсөн кредит алғанда әсәлек капиталын тәүге иғәнәне түләүгә тотонорға мөмкинлек биргән закон проектын хупланы. Шуның менән бергә әсәлек капиталы менән икенсе бала тыуғас та файҙаланырға мөмкин, тип хәбәр итә ТАСС.
Ғәмәлдәге закон буйынса, капиталды тәүге иғәнә итеп балаға өс йәш тулғандан һуң ғына күсерергә мөмкин.
Әсәлек капиталы аҡсаһын ғаиләләр йыш ҡына үҙҙәренең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға тотона. Биш йыл эсендә әсәлек капиталын ҡулланыу тураһында ғаризалар менән 3 миллиондан ашыу ғаилә мөрәжәғәт иткән, тип билдәләй закон проектын әҙерләүселәр. 1,89 миллиондан ашыуы иһә аҡсаны торлаҡ һатып алыу йәки төҙөү өсөн алған кредиттарын ҡаплауға йүнәлткән.
Проект Федерация Советы тарафынан хупланырға һәм уға Рәсәй Президенты ҡул ҡуйырға тейеш.


text:
Класташым Әнисә Таһированың тыуған көнө яҡынлашҡан һайын күңелемдә бала саҡ хәтирәләре яңыра, бергә уҡыған йылдар иҫкә төшә. Беҙ, 1940 – 1942 йылғы балалар, Ишембай районындағы Маҡар мәктәбен 1959 йылда тамамланыҡ. Барыбыҙ бергә 60 уҡыусы инек. “А” класында – маҡарҙар (улар араһында Әнисә лә бар), ә икенсеһендә – яҡын-тирәләге ауылдарҙан етенсене тамамлап килгәндәр. Беҙ сабата кейеп, арҡаға картуф, икмәк һалынған моҡсай йөкмәп, 18 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Көҙәндән йөрөп уҡыныҡ. Юлда ҡар-ямғырға эләккән, битте, аяҡ-ҡулды туңдырған саҡтар күп булды.
Класташым Әнисә Таһированың тыуған көнө яҡынлашҡан һайын күңелемдә бала саҡ хәтирәләре яңыра, бергә уҡыған йылдар иҫкә төшә. Беҙ, 1940 – 1942 йылғы балалар, Ишембай районындағы Маҡар мәктәбен 1959 йылда тамамланыҡ. Барыбыҙ бергә 60 уҡыусы инек. “А” класында – маҡарҙар (улар араһында Әнисә лә бар), ә икенсеһендә – яҡын-тирәләге ауылдарҙан етенсене тамамлап килгәндәр. Беҙ сабата кейеп, арҡаға картуф, икмәк һалынған моҡсай йөкмәп, 18 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан Көҙәндән йөрөп уҡыныҡ. Юлда ҡар-ямғырға эләккән, битте, аяҡ-ҡулды туңдырған саҡтар күп булды.
Сәмәрә Ғариф ҡыҙы Ғәлимова-Хәмитованы күркәм юбилейы менән ихлас ҡотлайбыҙҠотлауҙар » Тыуған көндәр // 6-12-2016, 01:02
Балаларыңдың һәм ейән-ейәнсәрҙәреңдең яҡты киләсәген күреп, уларҙың һөйөнөстәренә ҡыуанып, донъя рәхәтлектәре кисереп, яҡындарыңа йәшәйеш сығанағы булып, күңелең нуры менән килер көндәребеҙҙе яҡтыртып йәшә!


text:
Фото:
Рим Әхмәдовтың «Одолень-трава» китабының яңы баҫмаһы сыҡты
Фото:
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә билдәле яҙыусы Рим Әхмәдовтың «Одолень-трава» китабы нәшер ителде. Был 1999 йылда уҡ сығарылған, күптәр оҡшатҡан китаптың яңы баҫмаһы.
Халыҡ дауалаусыһы-үлән белгесе, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы Рим Билал улы Әхмәдовтың исеме республикала һәм унан ситтә лә яҡшы билдәле. Тыуған яғын, Башҡортостан үҫемлек донъяһының шифалы үҙенсәлектәрен өйрәнеү уның ғүмерлек эшенә әйләнде.
«Одолень-трава» китабы ауырыуҙарҙың исемдәре менән бүлектәрҙән тора. Һәр сырхауға шифалы үҫемлектәр исемлеге, уларҙы һүрәтләү һәм улар менән дауаланыу ысулдары бирелә. Китап киң уҡыусылар даирәһе өсөн тәғәйенләнгән.
“Одолень-трава” китабын әле үк “Китап” нәшриәтенең фирма магазиндарында һатып алырға йәки почта аша заказ биреп алдырырға мөмкин.


text:
2014 йылдың ете айында республикала 43 банк бүлексәһе ябылған
ӨФӨ, 2014 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Башҡортостан территорияһында банк бүлексәләренең иҫәбе 2014 йылдың ете айында 43 берәмеккә кәмегән һәм 1522 хеҙмәтләндереү нөктәһе тәшкил итә, тиелә Үҙәк банктың төбәк бүлексәһе мәғлүмәттәрендә.
Күбеһенсә ул республикала ете кредит ойошманың үҙ эшмәкәрлеген туҡтатыуы менән бәйле. Улар иҫәбендә – төбәктәге «Мой Банк. Ипотека» һәм «АФ Банк», банк операцияларын алып барыуға уларҙың лицензиялары тартып алынған. Шулай итеп, хәҙер республикала 92 кредит ойошмаһы эшләй, уларҙың һигеҙе – Башҡортостанда теркәлгән.
Үҙәк банктың төбәк бүлексәһендә билдәләүҙәренсә, республика иҡтисадына капитал һалыуҙар бында йәлеп ителгән ресурстар күләменән уҙа. 1 авгусҡа сальдо 250,9 миллиард һум тәшкил иткән, ул йыл башындағы быға оҡшаш күрһәткесте (152,3 миллиард һум) 64,7 процентҡа уҙған.


text:
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Изге Патриарх Кирилл менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Изге Патриарх Кирилл менән осрашты
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Изге Патриарх Кирилл менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
5 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм бөтә Рәсәй Патриархы Кирилл менән осрашты. Яҡтар республикала конфессия-ара үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләрен тикшерҙе.
– Һеҙҙең килеүегеҙ – беҙҙең әхлаҡи көстө нығытыу йәһәтенән ҙур ваҡиға, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн ярайһы уҡ ҡатмарлы заманда кешеләрҙең ышанысын нығытыу, яңы офоҡтар асыу, уларҙың яңғыҙ түгеллеген, һеҙҙең һәм власть структуралары яғынан ярҙам булыуын күрһәтеү мөһим.
Изге Патриарх шәхси сәбәптәр буйынса (бында уның олатаһы хеҙмәт иткән) һәм Башҡортостандың йөҙҙәрсә йылдар буйы ил тормошонда уйнаған ролен иҫәпкә алып, күптән республикаға килергә теләүен билдәләне.
– Быуаттар дауамында Өфө һәм Башҡортостан бөтә илгә, донъяға Хоҙайға ышанған, әммә төрлө дин тотҡан кешеләрҙең бергә йәшәй, эшләй, бер-береһен хөрмәт итә, никахлаша, балалар тәрбиәләй алыуын күрһәтә. Бында мәҙәни, дини ыҙғыштар юҡ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рус Православие сиркәүе башлығы. – Башҡортостанда иҡтисадтың нисек үҫешеүен, аҡсаның нисек һаҡсыл тотонолоуын күреү ҡыуаныслы булды. Мин Өфөнөң тышҡы күренешенә, юлдарҙың һәйбәт булыуына хайран ҡалдым. Баш ҡаланан алыҫтараҡ урынлашҡан райондарға барыу ҡош бейеклегенән тәбиғәттең матурлығы менән һоҡланырға мөмкинлек бирҙе.
Изге Патриарх Башҡортостан Башлығына һәм республика халҡына ихлас ҡабул иткән һәм ҡунаҡсыллыҡ күрһәткән өсөн рәхмәт белдерҙе.


text:
җомга, 20 гыйнвар 2017, Казан вакыты 02:49
Республика мосолмандарының быйылғы йыйыны Шишмә районында үтәсәк. Оло ҡор Хөсәйенбәккә арнала. Республика диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, йыйын барышында балалар араһында Ҡөрьәнде ятҡа һөйләү буйынса ярыш та үтәсәк. Тик был сараны уҙғарыуға республика мосолмандары диниә назараты ҡыҫылмай, уны Тәлғәт Тажетдин ойоштора. Йыйында ҡатнашыусылар төбәктәге тәүге рухани Хөсәйенбәктең кәшәнәһенә лә барасаҡ.
Шул уҡ ваҡытта Өфөлә йәнә бер ғибәҙәтхана асыла. Ошо көндәрҙә Өфө аэропортында мәсет эшләй башлаясаҡ. Республика мосолмандары диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт Азатлыҡ радиоһы журналисына әңгәмәһендә Башҡортостанда мәсеттәрҙең күпләп төҙөлөүе рухи таҙалыҡҡа алып килә тип билдәләне.


text:
Өфөлә «Һөтлө ил - 2011» фестивале үтәсәк
Башҡортостанда «Һөтлө ил — 2011» фестивале әҙерләнә. БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәте буйынса, урындағы продукцияның бай ассортиментын күрһәтеү менән бергә һөт етештереүселәр һәм эшкәртеүселәр байрамын үткәреү 3 сентябргә планлаштырыла. Нәҡ ошо датанан алып бөтә Рәсәй кимәлендәге сара башланып китә лә инде. Бер аҙнанан, 10 сентябрҙә, байрам – Мәскәүҙә, артабан башҡа Рәсәй төбәктәрендә үтәсәк. Илебеҙ халҡы араһында милләт һаулығын нығытыуға булышлыҡ итеүсе үҙебеҙҙә етештерелгән һөттө һәм һөт аҙыҡтарын ҡулланыуҙы пропагандалау уның маҡсаты булып тора.
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында фестивалде ойоштороу буйынса эш төркөмөнөң ултырышы үтте. Эш төркөмө ағзалары фестивалде үткәреү урынын һайлау, тематик майҙансыҡтарҙың урынлашыуы, сығымдар сметаһы һәм байрам сценарийы кеүек ойоштороу мәсьәләләрен ҡараны.


text:
Март һайлауҙарында Өфөлә һәм Стәрлетамаҡта тауыш биреү өсөн үтә күренмәле урналар ҡулланыласаҡ
РФ Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарары буйынса илдең һайлау участкаларында тауыш биреү өсөн үтә күренмәле урналар ҡулланыласаҡ. Улар үтә күренмәле еңел материалдан эшләнәсәк. Бығаса эшләнгән ярым үтә күренмәле йәшниктәр һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары менән файҙаланыласаҡ.
РФ Президентын һайлау алдынан ҡайһы бер участкаларҙа йәшниктәр алмаштырыласаҡ. РФ Үҙәк һайлау комиссияһы ҡарарына ярашлы, Башҡортостанда улар 530 участкала урынлаштырыласаҡ. «Башинформ» агентлығына республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова хәбәр итеүенсә, 4 мартта үтәсәк һайлауҙарҙа тауыш биреү өсөн үтә күренмәле урналар төбәктең ике иң ҙур ҡалаһы — Өфөлә һәм Стәрлетамаҡта урынлаштырыласаҡ.


text:
Баш ҡалала Һаулыҡ һаҡлау аҙналығы сиктәрендә күргәҙмә асылдыФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Һаулыҡ һаҡлау аҙналығы сиктәрендә күргәҙмә асылды
Баш ҡалала Һаулыҡ һаҡлау аҙналығы сиктәрендә күргәҙмә асылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Өфөләге «ВДНХ-Экспо» күргәҙмәләр комплексында «Башҡортостанда Һаулыҡ һаҡлау аҙналығы» медицина форумы сиктәрендә күргәҙмә эшләй башланы.
Унда Рәсәйҙең 16 төбәгенән һәм Ҡаҙағстан Республикаһынан 120-нән ашыу компания ҡатнаша. Улар лаборатор ҡорамалдар һәм медтехника, табип практикаһы өсөн изделиелар, тергеҙеү медицинаһы тәҡдим итә. Күргәҙмә барышында килеүселәр өсөн Сәләмәтлек үҙәктәрендә кардиологта, терапевта, стоматологта, эндокринологта, шулай уҡ күсмә медицина модулдәрендә маммологта һәм акушер-гинекологта бушлай медицина тикшереүе ойошторолған.
Кисә был күргәҙмәгә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов килде. Экспозицияны ҡараған саҡта республика Башлығы импортты алмаштырыу, сериялы етештереүҙә инновациялы алымдар ҡулланыу, төбәктәр араһында үҙ-ара эш итеүҙе нығытыу мәсьәләләрен тикшерҙе һәм республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығына тейешле күрһәтмәләр бирҙе.
Мәҫәлән, Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙәге «Генериум» компанияһының эштәре менән ҡыҙыҡһынды, унда гемофилия, туберкулез, склероз, онкология һәм йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәрен дауалау өсөн биотехнологик препараттар етештерелә.
«Дәүләт аптекаһы» стенды янында республика Башлығы дарыуҙарға хаҡтың артыуы мәсьәләһен күтәрҙе.
Төбәк етәксеһе форумда ҡатнашыусылар менән күргәҙмә хаҡындағы тәьҫораттары менәнуртаҡлашты.
– Бөгөн күргәҙмәне иғтибар менән ҡарап сыҡтым. Импортты алмаштырыу һүҙҙә генә ҡалмаҫҡа тейеш, тип әйтә киләм. Ошо залда – табиптар һәм ҡорамалдар, дарыуҙар һатып алыу менән шөғөлләнгән кешеләр. Һеҙгә ярайһы уҡ ҡаты итеп әйтәм: туҡтағыҙ, Рәсәй баҙарында нимә бар, нимә һатып алырға, беҙҙең системаға ниндәй яңылыҡ индерергә мөмкин икәнлеген ҡарағыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Яҡшы ҡорамалдар, препараттар, белгестәр бар – улар менән бәйләнешкә сығығыҙ.


text:
Фото:
Германияла пианист Диас Кәримовтың концерты ҙур уңыш менән үтте
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Веймарҙың концерт залында пианист, халыҡ-ара конкурстар лауреаты Диас Кәримовтың «Geschenk» («Бүләк») тип аталған концерты уҙҙы.
Л.В.Бетховен, М.Мусоргский, Дж.Гершвин, А.Пьяццолла, Г.Крейслер, Р.Роджерс, И.Берлиндың (Диас Кәримов аранжировкаһында) әҫәрҙәре яңғыраны. Концерт ҙур уңыш менән үтте, тип хәбәр иттеләр уны ҡараусылар.
Диас Кәримов 1983 йылда Өфөлә тыуған. Ул Кәримовтарҙың музыкаль династияһының сағыу вәкиле. Уның олатаһы Таһир Кәримов менән атаһы Айрат Кәримов — билдәле башҡорт композиторҙары, симфоник, камера-инструменталь әҫәрҙәр, театр өсөн музыка һәм бик күп йырҙар авторы. Диас Кәримов Өфөләге Урта махсус музыка мәктәбен һәм Өфө сәнғәт академияһын тамамлаған. Уҡыу йылдарында «Яңы исемдәр» фонды стипендиаты, бер нисә тапҡыр республика һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты була. Уҡыуын тамамлағас, пианист академияла уҡытырға ҡала, үҙенең программаларын әҙерләй, симфоник оркестрҙар менән сығыш яһай.
Диас Кәримов уҡыған йылдарында уҡ джаз менән мауыға. Өфөлә Анатолий Иващенко менән Игорь Бурдуковтан дәрестәр ала. 2008 йылда Диас Германияға китә. Унда Ференц Лист исемендәге Юғары музыка мәктәбендә билдәле музыкант Леонид Чижик класында уҡый. Музыкант Ференц Лист фонды стипендиаты була, талантлы башҡарыусы булараҡ абруй яулай.
Хәҙергә көндә Диас Кәримов Европа залдарында сығыш яһай, джаз фестивалдәрендә ҡатнаша, Франкфурттың Музыка академияһында дәрестәр бирә.


text:
Республика башлығы Ишембайҙың ауырлы ҡатындарына ярҙам итергә вәғәҙә бирҙе
Бөгөн Ишембай ҡатындары ҡалаға эш сәфәре менән килгән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа ярҙам һорап мөрәжәғәт итте. Предприятиеларҙың береһендә етәкселәре ауырлы ҡатындарҙы эштән сығара, сөнки уларҙы штатта ҡалдырыу иҡтисади яҡтан отошһоҙ. Һәм бындай осраҡтар берәү-икәү генә түгел.
Рөстәм Хәмитов йөклө хеҙмәткәрҙәргә ярҙам итергә вәғәҙә бирҙе һәм Ишембай районы хакимиәте башлығы Марат Ғайсинға ҡатын-ҡыҙҙарҙың ялыуын тикшерергә ҡушты.


text:
Республикалағы һәр өсөнсө эшһеҙ – ауыл кешеһе
Республикала эшһеҙҙәрҙең 60 проценттан ашыуы – ҡатын-ҡыҙҙар. Эшләмәгән граждандар структураһында йәштәр өлөшө 25 процентты, йәғни мәшғүллек хеҙмәтендә иҫәптә торғандарҙың дүрттән бер өлөшөн тәшкил итә. Шул уҡ мәлдә һәр өсөнсө эшһеҙ бөгөн ауыл ерендә йәшәй.
Журналистар менән осрашыуҙа БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығы начальнигы Тимерхан Биккининдың хәбәр итеүенсә, рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙҙәр һаны Башҡортостанда йыл башынан алып өстән бер өлөшкә тиерлек кәмегән һәм әлеге ваҡытта ул 28 мең кешене тәшкил итә.
— Һуңғы йылдарҙа эшһеҙ граждандарҙың белем кимәле ярайһы ныҡ үҫте. Эшһеҙҙәрҙең яртыһы бөгөн юғары йәки урта һөнәри белемгә эйә. Эштән бушатылыу сәбәптәре араһында үҙ теләге менән эштән китеү өҫтөнлөк итә (45 процент). Шул уҡ ваҡытта предприятиелары ябылыуы, йәки хеҙмәткәрҙәр штаты ҡыҫҡартылыуы арҡаһында эшһеҙ ҡалғандар өлөшө әле 27 процентҡа тиң, — тине Тимерхан Биккинин.


text:
Өфөлә киң мәғлүмәт сараларының һайлауға дистанцион әҙерлеге дауам итә
Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһында киң мәғлүмәт сараларының һайлауҙарға дистанцион әҙерлеге дауам итә. Икенсе дәрестең темалары — «Мәғлүмәт биреү һәм һайлау алды агитацияһы» һәм «Законһыҙ һайлау технологиялары менән көрәш», улар хаҡында Мәскәүҙән телекүпер аша Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы ағзалары Майя Гришина һәм Игорь Борисов һөйләне. Лекцияларҙан һуң журналистар дәрес барышында тыуған бер нисә һорау буйынса фекер алышты.
Икенсе дәрестә БР Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Елена Родина, БР Президенты Хакимиәте Ижтимағи-сәйәси үҫеш һәм мәғлүмәт сәйәсәте идаралығының бүлек мөдире урынбаҫары Гөлнур Ҡолһарина, БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, дәүләт матбуғат баҫмалары, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы, муниципаль телестудиялар һәм сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре вәкилдәре ҡатнашты.


text:
Роберт Миңнуллин үҙенең юбилейын тыуған яғында - Илеш районында билдәләйәсәк
10 августа Илеш районының Шәммәт ауылында һәм район үҙәге Үрге Йәркәйҙә Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Татарстандың халыҡ шағиры, ТР Дәүләт Советы депутаты, Илеш районында тыуып үҫкән Роберт Миңнуллинға 65 йәш тулыу айҡанлы ижади саралар үтә. «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамында, Мәҙәниәт йортонда үтәсәк тантаналы кисәлә һәм майҙанда ойоштороласаҡ ҙур концертта Башҡортостандың һәм Татарстандың танылған йырсылары ҡатнашасаҡ. Улар араһында – халыҡ артистары Айҙар Ғәлимов һәм Фән Вәлиәхмәтов, Фәнүнә Сиражетдинова, Лилиә, Хәлит, Илшат, Айнур Хәлитовтар, Гүзәл һәм Иҙрис Кәлимуллиндар; Роберт Һәм Фәриҙә Тимербаевтар, Дамира Сәйетова, Илгиз Закиров, Айҙар Ғәбдинов, Мөҙәрис Ғәзетдинов, Илшат Сибәғәтуллин, Айҙар Ракипов, Нефтекама филармонияһы, Яр Саллынан «Болғар» ансамбле артистары, шулай уҡ билдәле татар, башҡорт шағирҙары һәм яҙыусылары.


text:
Фото:
Туҡайҙың тыуған көнөндә Төркиәлә башҡорт телендә шиғырҙар яңғыраны
Фото:
Төркиәнең Конья ҡалаһында ошо көндәрҙә «Мең һулыш һәм бер тауыш» Халыҡ-ара театрҙар фестивале үтә. Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итеүенсә, сарала Төркиәлә белем алыусы Рәсәй студенттары ҡатнаша. Улар төрлө телдәрҙә Ғабдулла Туҡайҙың шиғырҙарын уҡып ишеттергән. Мармара университетындағы иҡтисад һәм идара итеү факультетының әҙерлек курсында уҡыусы Марат Богданов Туҡай шиғырҙарын башҡорт телендә уҡыған. Ул Төркиәгә Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы районынан уҡырға килгән. Бөйөк татар шағиры Ғабдулла Туҡайҙың тыуған көнөнә арналған байрам концертына шулай уҡ Татарстан Республикаһының рәсми делегацияһы ла килгән, уға төбәктең мәҙәниәт министры Айрат Сибәғәтуллин етәкселек итә. Концерт Түбәнге Кама дәүләт драма театры артистары менән әҙерләнгән, улар ҙа Төркиәгә «Мең һулыш һәм бер тауыш» Халыҡ-ара театрҙар фестивалендә ҡатнашыу өсөн килгән.


text:
Теләүселәр «Минең илем» халыҡ-ара фотоконкурсында ҡатнаша ала
Рәсәй Журналистар союзы «Минең илем» халыҡ-ара фотоконкурсы башланыуы хаҡында иғлан итә. Бәйгелә ҡатнашыуға донъяның барлыҡ илдәренән дә фоторәссамдар саҡырыла.
Конкурс өс категорияла үткәрелә: кешеләр, тәбиғәт һәм объекттар.
Сараны «Фотокор» компанияһы үткәрә. Ҡатнашыусы конкурсҡа тәҡдим иткән эшендә үҙе йәшәгән, йәки ҡасандыр булып киткән бер илдең үҙенсәлектәрен сағылдырырға тейеш. Ойоштороусылар билдәләүенсә, «минең» тигән һүҙ бәйгелә ҡатнашыусының шәхси ҡарашынан сығып, төрлөсә аңлатылыуы мөмкин.
Конкурста төрлө йәштәге һәүәҫкәр фоторәссамдар ҙа, профессионалдар ҙа ҡатнаша ала.
Тәүге өс урын яулаусылар приздар менән бүләкләнәсәк, ә еңеүсе «Фотокор»ҙың иң яҡшы фоторәссамы тип билдәләнәсәк.
Эштәр 15 авгусҡа тиклем ҡабул ителә.


text:
«Башинформ» агентлығы агитация кампанияларында ҡатнашыуы тураһында белдерҙе Фото: Олег Яровиков
«Башинформ» агентлығы агитация кампанияларында ҡатнашыуы тураһында белдерҙе
«Башинформ» агентлығы агитация кампанияларында ҡатнашыуы тураһында белдерҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы агитация кампанияларында ҡатнашыуы тураһында белдерҙе һәм исемлек баҫтырып сығарҙы.
Агентлыҡтың рәсми сайтында һайлауҙа һайлау алды агитацияһын үткәреү өсөн майҙан бүлеү тураһында белдереү ҡағыҙы урынлаштырылған.
2016 йылдың 18 сентябренә тәғәйенләнгән Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһына һайлауҙар буйынса агитация-мәғлүмәт материалдарын урынлаштырыу өсөн айырым исемлек бирелгән.
Махсус бүлектә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай һәм Өфө ҡалаһы ҡала округы Советы депутаттарын өҫтәмә һайлау буйынса агитация-мәғлүмәт материалдарын урынлаштырыу өсөн исемлек бар.


text:
Ибраһим
Ибраһим (Авраа́м) (йәһ. אַבְרָהָם, Авраа́м, бор. грек. ἈBpaάu, лат. Abraham, ғәр. ابراهيم, 'Ibrāhīm') — дини персонаж, күп халыҡтарҙың тәү атаһы (Башл.17:4). Туфандан һуң кешелеккә бирелгән Тәү ата. Башланмыш китабында (Книга Бытия) әйтелеүенсә, йәһүд[1] халҡы унан таралған[2]. Эвер тоҡомо, Нухтың тәүге улы Шемдең (Шема) бүләһе.
Йөкмәткеһе
Изге Китаптарҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫке Ғәһедтә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ибраһимдың тормош юлы Башланмыш китабында (Книга Бытия) һүрәтләнгән (11:26-25:10). Ибраһим, башта уның исеме Ибрам (אַבְרָם) була, Шумерҙағы Ур ҡалаһында б. э. т. XXI—XX быуатта донъяға килгән (Тәүратта (Библияла) «Ур Касдим» — «халдей Уры»), Көньяҡ Месопотамиялағы иң боронғо һәм мөһим ҡалаларҙың береһе. Шунда ул ғаиләгә аҫрауға алынған ҡыҙға — Сараға өйләнә (Башл.20:12). Ибрамдың атаһы Ҫерах (Фарра) Аллаһтың ҡушыуы буйынса Ур ҡалаһынан, балаларын алып, Ҡәнғәнгә күсенә (Башл.12:4). Юлда, Харан ҡалаһы янында (Төньяҡ Месопотамия), Ҫерах вафат була. Бынан һуң Аллаһ Ибрамға Үҙе күрһәткән тарафҡа юл тоторға ҡуша. Аллаһ унан бөйөк халыҡ башланырын хәбәр итә, Ибрамды юғары күтәрәсәген, уның аша Ерҙәге кешелеккә бәрәкәтен бирәсәген әйтә. Ибрамға был ваҡытҡа 75 йәш тулған була, ҡатыны Сараны, мәрхүм энеһенең улы Лутты, ҡул аҫтында булған кешеләрен һәм милкен алып, Харандан сыға ла хәнәниҙәр еренә күсенә. Аллаһ был ерҙәрҙе Ибрамдың тоҡомдарына ҡалдырырға вәғәҙә итә. Аллаһҡа ҡорбан килтерер өсөн ҡорбан усаҡтары ҡороп ҡалдырып, Ибрам көньяҡҡа юл тота, әммә унда аслыҡ була, шуға күрә Мысырға барырға ҡарар итә. Сараның матурлығын күреп, уны алыр өсөн үҙен үлтереүҙәренән ҡурҡып, Ибрам Мысырҙа Сараны һеңлеһе тип әйтә. Мысыр аҡһөйәктәре ысынлап та Сараның сибәрлеген фирғәүенгә еткерәләр. Фирғәүен Сараны үҙенә ала, Ибрам да шул арҡала мал, ҡолдар тотоп, етеш йәшәй. Әммә Аллаһ Сара өсөн фирғәүенгә һәм йортона ҡаза бирә. Фирғәүен Ибрамды саҡырып ала ла, ниңә Сараның ҡатының икәнен әйтмәнең, тип һорай. Фирғәүен шунан һуң Ибрамға туғандары, бар малы, мөлкәте менән китергә рөхсәт итә, уның кешеләре юлға оҙатып ҡуя (Башл.11:12).
Ибрам менән Лут бик ҙур байлыҡҡа эйә була. Улар мөлкәтте бүлешәләр ҙә, Лут Иордан яғына китә, ә Ибрам Ҡәнғән эргәһендә урынлаша. Аллаһ яңынан был ерҙәр уның тоҡомдарына булағын раҫлай. Ибрам Хеврон янында Мамре имәнлеге буйында йәшәй башлай (Башл.13). Бер саҡ Ибрамға Содомға Элам батшаһы Кедорлаомерҙың һөжүм итеүе һәм шунда йәшәгән ҡустыһы Лутты, ҡала кешеләрен, байлыҡтарын алып китеүе тураһында хәбәр итәләр. Ибрам тиҙ генә 318 ҡолон алып, баҫҡынсыларҙы ҡыуа сыға. Хова янында уларҙы ҡыуып етеп, кешеләрҙе әсирлектән ҡотҡара, байлыҡтарын кире ҡайтара. Ибрамға рәхмәт йөҙөнән Содом батшаһы мөлкәт бирергә була, әммә Ибрам унан баш тарта, сөнки үҙен кемдең дә булһа байыттым тип әйтеүен теләмәй. Үҙ кешеләренә бирелгән бүләктәрҙе Ғәнергә, Эшколға һәм Мамрийға тарата (Башл.14).
Аллаһ был хәлдәрҙән һуң йәнә Мысыр йылғаһынан Евфратҡа тиклем ерҙәр уның тоҡомдарына ҡаласағын, башта уларҙың ҡоллоҡҡа эләгәһен, әммә һуңынан ҡотолорон һәм байырын белдерә. Ибрам Аллаһтың талабы буйынса өс йәшлек тыуса, өс йәшлек кәзә, өс йәшлек тәкә, алатуба менән күгәрсенде ҡорбанға килтерә. (Башл.15). Мәгәр Сара түлһеҙ була, үҙе урынына ҡолиәһе Һәжәрҙе иренә тәҡдим итә. Ауырға ҡалғас, Хәжәр Сараға өҫтән ҡарай башлай, Сара иһә Ибрамға дәғүә белдерә. Ибрам Сараға хеҙмәтсе менән ни эшләһә лә рөхсәт икәнен әйтә. Хәжәр хужабикәһенең йәберләүҙәренә түҙмәй, сүлгә ҡаса. Ҡоҙоҡ янында уға фәрештә тап була һәм кире ҡайтырға бойора. Аллаһ уның ялбарыуҙарын ишеткәнен, Исмәғил (Тәүратта — Измаил) исемле улы булырын хәбәр итә. Улы тыуғанда Ибрамға 86 йәш була (Башл.16).
13 йылдан Аллаһ Ибрамға ишле тоҡом һәм унан күп халыҡтар таралырын яңынан иңдерә. Тәүратта әйтелгәнсә, тыуғанда уның исеме Ибрам булһа, хәҙер Аллаһ тарафынан Ибраһим (Авраам, Авраһам) (йәғни күптәрҙең атаһы) тип үҙгәртелә. Ҡәнғәндең мәңгелеккә уның тоҡомдарына ҡалыры белдерелә. Аллаһ һәр сабыйҙы (көмөш биреп һатып алынғандарын да) тыуғандың һигеҙенсе көнөнә сөннәткә ултыртырға бойора. Сараның исеме Сарра тип үҙгәртелә. Сарра Исхаҡ тигән малай табыры тураһында иҫкәртелә. Ибраһим үҙе 99 йәшендә сөннәтләнә (Башл.17).
Сөннәтләнгәндән һуң Ибраһим янына Аллаһ өс юлсы ҡиәфәтендә килә. Ибраһимға улы тыуасағы хәбәр ителә. Быны ишетеп, Аллаһ уның ниңә көлөүе тураһында һорай. Ибраһим уның түлһеҙ булыуын әйтә. Ләкин Аллаһ уның тәғәйен ваҡытта ул табырын белдерә. Бынан ары Аллаһ үҙенең ниәттәрен һөйләп бирә, Ибраһимға улдарына Раббы ихтыярын үтәргә тейешлектәре тураһында һөйләргә ҡуша. Аллаһ Содомда ысынлап та аҙғынлыҡ артҡанмы икәнен белешергә ҡуша. Ебәрелгән ике кеше, ҡайтып, халыҡтың аҙғанлығын дөрөҫләй. Аллаһ ҡаланы юҡ итергә йыйына. Ибраһим гонаһлылар менән бергә һәләк булырға тейешле иманлыларҙы тере ҡалдырыуҙы һорап һатыулаша башлай. Аллаһ, һәләк булырға тейешле иманлыларҙы илленән унға кәметеп, уның янынан китә (Башл.18).
Сарра ул таба. Йөҙ йәшлек Авраам уға Исхаҡ тип исем ҡуша һәм һигеҙенсе көнгә сөннәтләндерә. Хәжәрҙең (Агарь) улы Исмәғил Исхаҡтан көлә. Сарра, асыуланып, быны иренә ошаҡлай. Ибраһим, икмәк менән һыу биреп, Хәжәрҙе улы менән сығарып ебәрә. (Башл.21).
Аллаһ Ибраһимдың иманлылығын тикшерергә була һәм Исхаҡты ҡорбанға килтерергә ҡуша. Мориаһ тауы башына менеп, Ибраһим ҡорбан өсөн ут яға, улын салырға тип киҙәнгәс, фәрештә килеп, Аллаһ уны һынарға ғына теләгәнен әйтә. Аллаһ уның был тиклем тәҡүәле булғаны өсөн ҙур рәхмәттәр менән ҙурлаясағын белдерә, еңеүҙәр вәғәҙә итә. Ибраһим бынан һуң Бәғәр-Шавағкә (Вирсавия) ҡайта (Башл.22).
Сарра 127 йәшендә Хеврон янында үлә. (Башл.23).
Ҡартайған Ибраһим, Исхаҡты өйләндерергә теләп, Төньяҡ Месопотамияға ҡыҙ күҙләргә ебәрә. Нахор ҡалаһы янында бер ҡыҙ юлсыларға ла, дөйәләренә лә һыу эсерә. Ҡыҙ Ибраһимдың туғаны Беҫуелдың (Бетуэль) ҡыҙы Рәбиға (Ревекка) булып сыға. Ата-әсәһе рөхсәте менән ҡыҙҙы алып ҡайталар һәм Исхаҡ уға өйләнә (Башл.24).
Ныҡ ҡартайған Ибраһим Кетүрәгә (Хеттура) өйләнә, ул Зимран, Йоҡшан (Иокшан), Медан, Мадиан, Йишбаҡ (Ишбак) һәм Шуах исемле балалар таба. Ибраһимдың тәүге улы Исмәғилдән халыҡ таралған кеүек үк, уларҙан да төрлө ғәрәп ҡәбиләләре тарала.[2] Ибраһим күп ҡәбиләләр атаһы тигәнде аңлата. Шул рәүешле уның исеме аҡлана. (Башл.17:5). Ибраһим бар байлығын улы Исхаҡҡа ҡалдыра, ә кәнизәктәрҙән тыуған улдарына бүләктәр биреп, шәреҡкә оҙата. Ибраһим 175 йәшендә вафат була, Хевронда ҡатыны Сарра янында Махпела мәмерйәһендә ерләнә (Башл.25).
Инжилдә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Инжилдә Ибраһим — Муса (Моисей) менән рәттән иң йыш телгә алынған тәҡүәле кеше. Ғайса пәйғәмбәрҙең дә сығышын Ибраһим менән бәйләйҙәр. (Башл.22:18).
Иоанндан ингән Инжилдә, шулай уҡ насрани дин ғилемендә Ибраһим исеме Ғайса пәйғәмбәрҙең илаһи сығышын нарыҡлар өсөн ҡулланыла. Ғайса (Иисус) әйтә: «Прежде нежели был Авраам, я есмь» (Ин.8:58), йәғни ул мәңге булған.
Ҡөрьәндә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡөрьәндә Авраам Ибраһим исеме менән телгә алына, уның хөрмәтенә Ҡөрьәндә «Ибраһим» сүрәһе индерелгән (14-се сүрә). Сүрә Мәккәлә иңгән һәм 52 аяттан тора.
Ибраһи́м (ғәр. ابراهيم) Исламда — пәйғәмбәр, ул Тәураттағы Ибраһим шәхесенә тура килә. Ҡөрьән буйынса Ибраһим пәйғәмбәр — хәниф, йәғни бер Аллаһҡа табынған.
Ибраһим йәһүди ҙә, насрани ҙа түгел, ләкин бирелгән (мосолман) хәниф ине һәм мөшриктәрҙән түгел ине.
— Ҡөрьән, 3 сүрә, 60(67).
Тарихи анализ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡәнғәнгә күсеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡайһы бер тикшеренеүселәр фекеренсә, Библиялағы Ибраһим ғаиләһенең Ҡәнғәнгә күсеүе тураһындағы хикәйәт б.э.т. XIX—XVIII быуаттарҙа әмөриҙәр һәм сүтиҙәр тигән көнбайыш семит ҡәбиләләренең Үрге Месопотамиянан Сүриә-Фәләстин төбәгенә күпләп күсеүен сағылдыра. Үрге Месопотамия менән бәйләнеш, атап әйткәндә, Ибраһимдың атаһының, олатаһының һәм ҡарт олатаһының исемдәрендә (Фарра (Ҫерах), Нахор, Серух) шәйләнә, был исемдәр Урҙан күсеп килеп ултырған Харан төбәктәренең һәм ҡалаларының исемдәре булып тора. Уларҙың ата-бабаһының исеме Евер (Эвер) «башҡа яҡ» йәки «йылға аръяғы» тигәнде аңлата һәм иври — «Эвер (кешеһе)», йәғни йылға аръяғынан килгән эпитеты менән бәйле. Был эпитет («еврей» һүҙе шунан килеп сыҡҡан) Библияла тәүге тапҡыр Ибраһимға (Башл. 14:13), артабан бөтөн исраилдарға ҡарата ҡулланыла. Ҡайһы бер тикшеренеүселәр фекеренсә, иври эпитеты менән хабиру атамаһы (варианттары: хапиру йәки апиру) араһында бәйләнеш бар, ул аккад һәм мысыр сығанаҡтарында б.э.т. өсөнсө мең йыллыҡтан башлап осрай[34]. И. М. Дьяконов был ҡарашты инҡар итә, уныңса, иври һәм хапиру «араһында бер ниндәй уртаҡлыҡ юҡ; хапируҙар күсмәсе булмаған, ибримдар иһә күсмәсе булған, һәм уларҙың этник составы әмөри-сүти булыуға ҡарағанда нығыраҡ ҡәнғән менән аккадтан торған һәм, бәлки, унда хуррит та ингәндер һ.б.» Лингвистик йәһәттән ул иври һүҙен шулай уҡ хапиру менән бәйләп ҡарамай, уныңса, ул habaru («ҡыуылған булыу») тигән аккад ҡылымына тоташа[35]. Ләкин Дьяконовтың фекерҙәренә көнбайыш тикшеренеүселәр ҡаршы сыға, улар хапируҙарҙың күсмәсе булыуын раҫлаған дәлилдәр килтерә[36].
Ивримдар Ҡәнғәнгә килеп ингән сит халыҡ була һәм Ҡәнғәндең ерле халыҡтарына дине, көнкүреше һәм мәҙәниәте буйынса ят булып ҡала. Ысынлап та, Ибраһимға, бер яҡтан, Месопотамиялағы үҙ иленең мәҙәниәтенән тулыһынса ваз кисеү, икенсе яҡтан, ҡәнғәндәрҙең динен, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йәшәү рәүешен ятһыныу хас. Ибраһимдың да, артабан уны улы менән ейәне — тәү аталар Исхаҡ менән Яҡуптың да — Ҡәнғәндә үҙ ер биләмәһе булмай һәм улар тулыһынса Ҡәнғәт ҡалаларының түрәләренән бойондороҡло була. Ул тирә-йүнендәге ҡәбиләләр менән араны боҙмай, әммә дингә, ғөрөф-ғәҙәттәренә, хатта ырыу сафлығына ҡағылышлы айырымлыҡты һаҡлай. Улы Исхаҡҡа кәләш табып алып ҡайтыу өсөн ҡолон Төньяҡ Месопотамияла йәшәгән туғандары яғына ебәрә.
Икенсе бер фараз буйынса, Ибраһим дәүере б.э.т. XXI—XX быуаттарға тап килә. Был фараз Өсөнсө Батшалар китабындағы мәғлүмәткә нигеҙләнгән (3Батш. 6:1), унда әйтелеүенсә, йәһүдтәрҙең Мысырҙан сығыуынан алып Сөләймәндең Ҡорамды төҙөй башлауына тиклем 480 йыл үткән. Библия йылъяҙмаһына нигеҙләнеп, Ибраһимдың Ҡәнғәндән б.э.т. 2091 йылдарҙа сығып китеүен иҫәпләп сығарырға була. Хәйер, күпселек тикшеренеүселәр фекеренсә, 480 йылға һуҙылған ваҡыт арауығы шартлы мәғәнәгә эйә булыуы ихтимал (ҡырҡар йылға 12 быуын). Бынан тыш, археологтар XXI—XX быуаттарҙа Ҡәнғән ерендә тәү аталар тураһындағы хикәйәттә телгә алынған ҡалалар булыуына дәлилдәр тапмаған.
Ҫерах ғаиләһенең Урҙан б.э.т. 1740 йылда, Бабил (Вавилон) хакимы Самсу-илунаға ҡаршы ихтилалды баҫтырған осорҙа, сығып киткәнлеге тураһындағы фекерҙәр ҙә йәшәй. Б.э.т. 1739 йылда был фетнәлә ҡатнашҡан Ур ҡалаһы Самсу-илуна ғәскәрҙәре тарафынан емертелә, халҡының күп өлөшө үлтерелә, ҡала оҙаҡ ваҡытҡа кешеһеҙ ҡала. Йәнә Урҙы «Халдей Уры» (Башл. 11:31) тип атау ҙа анахронизм булып тора, сөнки халдейҙар Бабилда тик б.э.т. 1100—1000 йылдарҙа ғына пәйҙә була. Күрәһең, ҡаланың былай тип аталышы Яңы Бабил (Халдей) династияһынан һуңғы батша Набонид (б.э.т. 556—539 йылдар) осоронда Урҙың сәскә атыуы менән бәйлелер һәм Ибраһим тураһындағы хикәйәткә лә килеп ингәндер.
Сәнғәттә һәм әҙәбиәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һынлы сәнғәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Питер Ластман: «Жертвоприношение Авраама» (1616 йыл, Лувр), «Авраам на Пути в Ханаан» (1614 йыл).
- Гюстав Доре: «Три ангела посещают Авраама» (1852).
Әҙәбиәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ласло Бито. «Авраам и Исаак» (1998).
- Вольтер. Философский словарь: Авраам
Урыҫ әҙәбиәтендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Музыкала[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Arcade Fire төркөмө йыры — Abraham’s Daughter (Ибраһим ҡыҙы) http://megalyrics.ru/lyric/arcade-fire/abraham-s-daughter.htm
Кинематографта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Авраам — Ибраһим пәйғәмбәр телевизион фильмы
Иҫкәрмәләр һәм сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Авраам // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Ҡалып:Источник/КЕЭ
- И. Р. Тантлевский. История Израиля и Иудеи до разрушения Первого Храма — СПб.: Издательство С.-Петербургского Университета, 2005. — ISBN 5-288-03735-3.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Авраам — Ҡыҫҡа йәһүд энциклопедияһынан (урыҫ.)
- Статья «Авраам» в Православной энциклопедии
- Статья «Авраам» в Католической энциклопедии
- Смерть Авраама (Завещание Авраама) — ветхозаветный апокриф об Аврааме
- «Две истории сотворения мира», П.Полонский
- Глава Авраам из книги р. А. Штейнзальца «Библейские образы»
- Тема Авраам для самостоятельного изучения по программе «Лимудим»
- Дороги праотцев
- Глава «В поисках патриархов» из книги И.Финкельштейна и Н. А. Зильбермана «Раскопанная Библия. Новая точка зрения археологии на древний Израиль и происхождение его священных текстов»


text:
Фото:
Башҡортостанда вируслы талпан энцефалиты менән ауырыуҙың ике осрағы теркәлгән
Фото:
Әлеге ваҡытта Башҡортостанда вируслы талпан энцефалиты менән ауырыуҙың раҫлау тапҡан ике осрағы теркәлгән.
Рәсәй ҡулланыусылар күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы мәғлүмәте буйынса, 1 июлгә ҡарата республиканың дауалау-профилактика учреждениеларына талпан тешләүенән зыян күргән 13261 кеше мөрәжәғәт иткән. Шуларҙың 26%— балалар.
«Башҡортостан Республикаһында Гигиена һәм эпидемиология үҙәге» федераль дәүләт һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы лабораторияһы менән 1 апрелдән 5562 талпан тикшерелгән, шуларҙың 95-енең (1,7%) талпан энцефалиты вирусы менән зарарланған булыуы асыҡланған.
Ваҡытында иммуноглобулин профилактикаһын үткәреү арҡаһында, уны 3179 кеше алған (мөрәжәғәт итеүселәрҙең 24%), ауырыуҙың таралыуына юл ҡуйылмаған.


text:
МИНИСТЕРСТВО ОБРАЗОВАНИЯ РЕСПУБЛИКИ БАШКОРТОСТАН ГБПОУ Уфимский профессиональный колледж Имени Героя Советского Союза Султана Бикеева г. Уфа Республика Башкортостан УТВЕРЖДЕНО РАССМОТРЕНО методсоветом методической комиссией Протокол № ______ Протокол № _______ от « _____» __________ 2014 г. от « _____» __________ 2014 г. МЕТОДИЧЕСКАЯ РАЗРАБОТКА открытого урока по предмету «башкирский язык» на тему: «Ҡылым. Бойороҡ һөйкәлеше. (Глагол. Повелительное наклонение)» Разработала: Н. Р. Хабибуллина, преподаватель башкирского языка 2014 Һаумыһығыҙ, хөрмәтле уҡыусылар! Кәйефтәрегеҙ нисек? Здравствуйте, уважаемые обучающиеся! Как ваше настроение? Ярай, яҡшы, ултырығыҙ. Ладно, хорошо, садитесь. Кем бөгөн класста дежур? Кто сегодня дежурный в классе? Кемдәр бөгөн дәрестә юҡ? Кого сегодня нет на уроке? Ярай, ултыр. Ладно, садись. Уҡыусылар, быйылғы 2015 йыл беҙҙең республикала президент указы менән әҙәбиәт йылы тип ҡабул ителде. 2015 год Указом президента объявлен годом литературы. Шуға ла һеҙҙе әҙәбиәт йылы менән тәбрикләп, Мәжит Ғафуриҙың бөгөн беҙ дәрестә тикшерәсәк «Гөлдәр баҡсаһында» тип аталған шиғырын һөйләп ишеттерергә теләйем. Я вас с этим поздравляю и хочу рассказать стихотворение Мажита Гафури «В цветнике», которое мы с вами рассмотрим сегодня на уроке. МӘЖИТ ҒАФУРИ “ГӨЛДӘР БАҠСАҺЫНДА” Бер көн шулай, гөлдәр баҡсаһында Сәскәләрҙе ҡылдым тамаша. Хуш еҫтәре менән йән шатлана, Нурҙарынан күҙҙәр ҡамаша. Нәфис төҫтәренә, буйҙарына Хайран ҡалып, ҡыҙығып ҡараным, -Әй, сәскәләр, һеҙгә кемдәр дуҫтар? Кемдәр дошмандар? – тип һораным. Гүйә, улар шунда йәнләнделәр, Нурҙар сәсеп, ем-ем көлдөләр. Әкрен генә иҫкән ел арҡылы Миңә былай яуап бирҙеләр: “Кемдәр эшләй, кемдәр ерҙәр ҡаҙый, Кемдәр беҙгә һыуҙар һибәләр, Кемдәр сәскә кеүек саф күңелле, Шулар беҙгә дуҫтар!” – тинеләр. «Кемдәр ҡара эсле, тар күңелле, Кемдәр сын эшкә ҡул бирмәйҙәр, Кемдәр килеп беҙҙе хаҡһыҙ өҙә, Шулар беҙгә дошман!» - тинеләр. Сәскәләрҙең ошо яуаптарын Алғас: «Дөрөҫ», - тинем уларға, Эшһеҙ кешеләрҙең хаҡтары юҡ Һеҙҙе түштәрен ҡаҙарға. Күңелле эш, матур тормош менән Йыл артынан йылдар ағырҙар... Эшсән егет менән эшсән ҡыҙҙар Һеҙҙе түштәренә тағырҙар. 1924 Әйтеп үтеүемсә, һеҙ әле Мәжит Ғафуриҙың шиғырын тыңланығыҙ. Как я уже сказала, вы прослушали стихотворение Мажита Гафури. Кем ул Мәжит Ғафури? Һеҙ уны беләһегеҙме? Кто он Мажит Гафури? Знаете ли вы его? Эйе, Мәжит Ғафури – ул Башҡортостандың халыҡ шағиры, башҡорт һәм татар әҙәбиәтенең классигы, фольклорсы, драматург. Быйылғы йылда уның тыуыуына 135 йыл. Һәм шуны ла әйтергә теләйем: беҙҙең башҡорт дәүләт драма театры Мәжит Ғафури исемен йөрөтә. Бына театрҙың һүрәте. Мажит Гафури – народный поэт Башкортостана, классик башкирской и татарской литературы, фольклорист, драматург. В этом году 135 – летие со дня рождения Мажита Гафури. Еще хочу сказать, что наш Башкирский государственный драматический театр носит имя Мажита Гафури. Вот фотографие театра. Уҡыусылар, интерактив таҡтаға иғтибар итегеҙ, был эпиграфты һеҙ нисек аңлайһығыҙ? Ребята, обратите внимание на интерактивную доску. Как вы понимаете эпиграф нашего урока? На интерактивном доске эпиграф: Чем лучше, чем глубже человек знает язык, тем богаче, глубже и точнее будут выражены его мысли. Богатство языка – это богатство мыслей. (М. Исаковский). - Эйе, кеше телде ни ҡәҙәр күбрәк, яҡшыраҡ белһә, уның телмәре лә, һөйләше лә, йәмғиәттә үҙ – үҙен тотошо ла яҡшыраҡ була. Чем больше человек знает язык, тем выразительнее будет его речь, его мысли, воображения, фантазии будут богатыми. Молодцы. Хәҙер беҙ һеҙҙең менән кескәй генә кроссворд сисеп алайыҡ. Давайте теперь мы с вами решим маленький кроссворд. ( На интерактивной доске слайды – картины и слова с пропущенными буквами. Обучающимся надо отгадать эти слова и писать их на доске. После того, как отгадают все слова, на доске образуется слова – ҠЫЛЫМ. После этого преподаватель начинает объяснять, что это является темой нашего сегодняшнего урока). Уҡыусылар, беҙ бөгөн һеҙҙең менән дәрестә ҡылымдың бойороҡ һөйкәлешен үтәсәкбеҙ? Сегодня на уроке мы пройдем тему: Глагол. Повелительное наклонение. Дәфтәрҙәребеҙҙе асабыҙ һәм бөгөнгө дата менән теманы яҙып ҡуябыҙ. Открываем тетради, записываем сегодняшнее число: Егерме дүртенсе декабрь. Ҡылым. Бойороҡ һөйкәлеше. Исем һәм ҡылымдарҙың һөйләмдә нимә булып килгәндәрен, ниндәй һорауҙарға яуап биргәндәрен беҙ һеҙҙең менән өйрәнгән инек инде. Мы уже проходили темы Имя существительное, Глагол и уже знаем на какие вопросы они отвечают. Тимәк, уҡыусылар, ҡылым ул ниндәй һорауға яуап бирә һәм рус теленә нисек тәржемә ителә? Как переводится ҡылым на русский язык и на какие вопросы он отвечает? Правильно, ҡылым – это глагол. Глагол в предложении отвечает на вопросы что делать? Что сделать? Тимәк, ҡылым нишләй, нишләйәсәк, нишләргә, нишлә? һорауҙарына яуап бирә. Беҙ һеҙҙең менән бөгөн дәрестә бойороҡ һөйкәлешен өйрәнергә, Мәжит Ғафуриҙың «Гөлдәр баҡсаһында» тип аталған шиғырынан ҡылымдарҙы табып, бойороҡ һөйкәлешенә әйләндереп яҙырға, был шиғырҙа төп проблемаларҙы табарға һәм тормош менән бәйләргә тейешбеҙ. Задачи нашего сегодняшнего урока: повторить тему глагол и изучить повелительное наклонение глаголов на основе стихотворения Мажита Гафури «Гөлдәр баҡсаһында», найти основные проблемы в этом стихотворении и связать их с жизнью. Башҡорт телендә ҡылымдың дүрт һөйкәлеше бар. Улар бойороҡ һөйкәлеше, хәбәр һөйкәлеше, шарт һөйкәлеше, теләк һөйкәлеше. Һәм беҙ һеҙҙең менән бөгөн дәрестә бойороҡ һөйкәлешендә туҡталасаҡбыҙ. В башкирском языке имеется четыре наклонения. Сегодня мы с вами остановимся на повелительном наклонении. Бойороҡ һөйкәлеше икенсе һәм өсөнсө заттарҙа ғына ҡулланыла һәм үҙе үк әйтеп тороуынса ул кемгә лә булһа нимәлер эшләргә бойора. Мәҫәлән: һин уҡы, һин яҙ, ул уҡыһын, ул яҙһын һәм күплектә: һеҙ уҡығыҙ, һеҙ яҙығыҙ, улар уҡыһындар, улар яҙһындар. Бойороҡ һөйкәлеше – это у нас повелительное наклонение и оно используется только во втором и третьем лице. Хәҙер дәреслектәрҙә 95 – се битте асабыҙ һәм бойороҡ һөйкәлеше таблицаһын күсереп алабыҙ. Теперь открываем страницу 95 в учебниках, переписываем от туда таблицу. Яҙып бөттөгөҙмө? Ярай, афарин. Хәҙер таҡтаға иғтибар итәбеҙ. Мәжит Ғафуриҙың «Гөлдәр баҡсаһында» тигән шиғыры. Кем матур итеп, тасуири уҡып сығырға теләй? Если дописали, читаем стихотворение Мажита Гафури “В цветнике”. Кто красиво, с интонацией хочет прочитать? Хәҙер был шиғырҙың рус телендә булған тәржемәһен уҡып сығабыҙ. Теперь перевод этого стихотворения на русский язык. Кто хочет прочитать? Был шиғыр нимә тураһында бара? Кемдәр нисек уйлай? Ҡул күтәрәбеҙ һәм яуап бирәбеҙ. О чем идет речь в этом стихотворении? Кто как думает? Поднимаем руки и отвечаем. Эйе, афарин. Тимәк, Мәжит Ғафури беҙҙе, үҙенең уҡыусыларын, ниндәй булырға өндәй? Мажит Гафури призывает нас быть какими в жизни? Эйе, дөрөҫ, афарин. Ысынлап та, Мәжит Ғафури үҙенең шиғырында беҙгә иң беренсе сиратта хеҙмәт һәм дуҫлыҡ хаҡында һөйләй. Кем ул дуҫ? Кем ул дошман? Ул ощо һорауҙарға яуап бирә һәм, ғомумән, кеше тормошта ниндәй булырға тейеш икәнлеген әйтә. Да, правильно, молодцы. Действительно, Мажит Гафури в своем стихотворении рассказывает о дружбе и о труде. Каким должен быть настоящий друг, Мажит Гафури описывает нам все его качества и говорит нам, что именно тот человек, который работает, имеет право жить красиво и так же показывает ответственность дружбы. Хәҙер әйҙәгеҙ беҙ һеҙҙең менән был шиғырҙа ҡылымдарҙы табайыҡ. Бында ниндәй ҡылымдар бар? Ҡул күтәреп яуап бирәбеҙ. Кем бөтә ҡылымдарҙы ла әйтеп бирәм ти? Афарин. Теперь давайте мы с вами в этом стихотворении найдем глаголы. Какие глаголы тут имеются? Кто хочет прочитать все глаголы? Ә хәҙер ҡайһығыҙ был ҡылымдарҙы бойороҡ һөйкәлешенә ҡуйып уҡып сығырға теләй? А теперь кто хочет прочитать эти глаголы, поставив их в повелительное наклонение. Был шиғырҙа һеҙгә ниндәй яңы һүҙҙәр булды? Какие новые слова для себя вы обнаружили? Һүҙлектәребеҙҙе асабыҙ һәм яңы һүҙҙәрҙе яҙабыҙ. Открываем словари, пишем новые слова. Хуш – душистый; нур – луч; буй – рост; гүйә – будто; яуап – ответ; тинеләр – сказали; хаҡ – право; түш – грудь; күңелле – веселый; эш – работа; тормош – жизнь; гөл – цветок; баҡса – сад; шатланыу – радоваться. Яҙып бөтһәгеҙ бындағы ҡылымдарҙы бойороҡ һөйкәлешенә ҡуйып яҙып алабыҙ. Мин һеҙҙең нисек эшләгәнегеҙҙе ҡарайасаҡмын һәм дәрес аҙағында баһалар ҡуйасаҡмын. Если дописали, переписываем глаголы из стихотворения, поставив их в повелительное наклонение. Я проверю ваши работы и в конце урока поставлю оценки. Хәҙер мин һеҙгә һөйләмдәр әйтәсәкмен, һеҙ уларҙы дәфтәрҙәрегеҙгә яҙырға тейешһегеҙ. Берегеҙ таҡтала эшләйәсәкһегеҙ. Теперь я буду диктовать вам предложения, а ваша задача – записать их под диктовку, а также записать, поставив в повелительное наклонение. Один из вас будет работать на доске. 1. Быйылғы йыл әҙәбиәт йылы тип ҡабул ителде. 2. 2015 йылда Мәжит Ғафуриҙың тыуыуына 135 йыл була. 3. 2014 йылда Мостай Кәримдең тыуыуына 95 йыл булды. 4. «Яҡтыға» трилогияһы авторы Зәйнәб Биишеваға 1990 йылда халыҡ яҙыусыһы исеме бирелде. 5. Әҙәбиәт йылында башҡорт теле буйынса яңы конкурстар була. Тағы ла китаптарға иғтибар итәйек. 95 – се бит, 5 – се күнегеү. Был ҡылымдарҙы бойороҡ һөйкәлешенә ҡуйып, һөйләмдәр төҙөргә. Давайте еще раз обратим внимание на учебники. Открываем 95 страницу, 5 упражнение. Надо будет поставить глаголы в повелительное наклонение и составить с ними предложения. Ярай, уҡыусылар, дәрестә ҡатнашып ултырҙығыҙ, афарин. Бөгөнгә баһалар: ..... Хорошо, на уроке основная часть участвовала., молодцы. На сегодня оценки: ... Өйгә эште таҡтанан күсереп алығыҙ: булһын, килһен, ашаһын, күтәрһен, ҡараһын, алһын ҡылымдарын ҡулланып 7 – 8 һөйләмдән торған кесе инша яҙырға. Икенсе дәрестә мотлаҡ тикшерәсәкмен. Перепишите с доски домашнее задание. Используя глаголы булһын, килһен, ашаһын, күтәрһен, ҡараһын, алһын, написать мини – сочинение, состоящий из 7 – 8 предложений. На следующем уроке обязательно проверю. Һеҙгә дәрес оҡшанымы? Понравился ли вам урок? Бөгөн беҙ һеҙҙең менән дәрестә Мәжит Ғафуриҙың шиғыры ярҙамында бойороҡ һөйкәлешен өйрәндек. Һеҙҙең секретарҙар профессияһы өсөн башҡорт телендә һөйләшә белеү бик тә мөһим. Шуға күрә лә беҙ был шиғырҙағы төп проблемаларҙы асыҡланыҡ, башҡортса һөйләмдәр төҙөп яҙҙыҡ. На сегодняшнем уроке на основе стихотворения Мажита Гафури мы изучили повелительное наклонение глаголов. У вас профессия – секретари, поэтом вы должны уметь разговаривать на башкирском языке. Учитывая все это, мы выяснили сновные проблемы в стиотворении, составляли предложения на башкирском языке. Очень важно в жизни понимать настоящую дружбу, ценить ее, получать удоводствие от труда. На сегодняшнем уроке были затронуты такие важные жизненные темы. Бөгөнгө тормошта ысын дуҫлыҡты аңлау, ҡәҙерләү, хеҙмәт менән ҡәнәғәтләнә белеү бик тә мөһим. Бөгөнгө дәрестә беҙ нәҡ ошо темаларға ҡағылдыҡ та инде. Үҙегеҙгә файҙа алғанһығыҙҙыр тип ышанам. Һау булығыҙ!
1/--страниц


text:
Яңы йыл байрамдарында егерҙар браконьерҙарға ҡаршы рейдтарға сығасаҡ
Яңы йыл каникулдарында Башҡортостанда һунарсылыҡ ҡануниәтен күҙәтеү буйынса көн һайын рейдтар ойоштороласаҡ.
Күп йәнлектәргә һунар итеү миҙгеле 31 декабрҙә тамамлана. Яңы йыл байрамдарында тояҡлылар иҫәбенән йәш ҡабандарға ғына һунар итергә мөмкин, уныһы ла даими һунарсыларға беркетелгән һунарсылыҡ биләмәләрендә. 2012 йылдың 29 февраленә тиклем төлкөләргә, ҡуяндарға, бүрегә, урман этенә һәм тағы бер нисә затлы тиреле йәнлектәргә генә һунар дауам ителәсәк.
Закон сигендә эш иткән һунарсылар менән бергә байрамдарҙа браконьерҙар ҙа әүҙемлек күрһәтә башлай. Һунар итеү ҡағиҙәләрен боҙоуға юл ҡуймаҫ өсөн БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының дәүләт һунарсылыҡ өлкәһен күҙәтеү идаралығы хеҙмәткәрҙәре ял көндәрендә лә, байрамда ла эшкә сығасаҡ. Рейдтар бөтә республика территорияһында ойоштороласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Йәнлектәр донъяһын һаҡлау буйынса идаралығынан.


text:
Өфөлә йәш энергетиктар тармаҡ проблемаларын тикшерҙе
Өфөлә йәштәр өсөн фәнни мәктәп элементтары менән «Энергетика һәм энергияны һаҡлау өлкәһендә ғилми-тикшеренеү проблемалары» Бөтә Рәсәй конференцияһы үткәрелде. Ул РФ Мәғариф һәм фән министрлығы ярҙамында «2009-2013 йылдарға инновацион Рәсәйҙең ғилми һәм ғилми-педагогик кадрҙары» Федераль маҡсатлы программаһы сиктәрендә үтте.
Форумда илдең ҙур энергетика компаниялары, энергетика ҡорамалдары етештереүсе фирмалары, ғилми-тикшеренеү институттары һәм вуздары вәкилдәре ҡатнашты.
Сараға Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән ил энергосистемаһының кадрҙар резервын тәшкил итеүсе 35 йәшкә тиклемге 160-тан ашыу йәш белгес саҡырылды. Йәштәр мөһим фәнни-техник мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә үҙаллылыҡ һәм әүҙемлек күрһәтте. Ҡатнашыусыларҙың һәр береһе Рәсәй энергетикаһының “ауыртҡан нөктәләре”н асыҡлауға үҙ ҡарашын күрһәтте һәм оригиналь ҡарарҙар тәҡдим итте. Автоматлаштырыу һәм һаҡлау, энергия менән тәьмин итеү һәм энергоаудит, электр энергияһы сифаты мәсьәләләре тикшерелде.
Конференция төрлө быуын ғалимдарҙың һәм производство хеҙмәткәрҙәренең ижади диалогы ни тиклем мөһим булыуын күрһәтте.


text:
Өфөлә вакансиялар һаны артты
Өфөлә бер аҙна эсендә буш эш урындары 1500 берәмеккә артҡан. Бөгөн ҡаланың вакансиялар банкында 21700 эш урыны иҫәпләнә.
Ошо уҡ ваҡытта ҡаланың мәшғүллек хеҙмәтендә 8200 эшһеҙ иҫәптә тора, уларҙың 7400-ө тиерлек эшһеҙлек буйынса пособие ала.
Өфөнөң хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты бер аҙ кәмеп, әле 0,4-кә тиң. Рәсми эшһеҙлек кимәле лә төшкән һәм 1,46 процентты тәшкил итә, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәтенән.
Бөгөн мәшғүллек хеҙмәтендә йәмғеһе 8700-ләп кеше иҫәптә тора.


text:
2012 йылда республикала етем балаларға торлаҡ һатып алыу өсөн 400 миллион һум аҡса бүленәсәк
Республикала торлаҡҡа мохтаж булған барлыҡ етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһен бер юлы хәл итеү өсөн яҡынса 909 миллион һум кәрәк. Шулай уҡ артабан йыл һайын 142 миллион һум самаһы аҡса бүлеү зарур.
Бөгөн Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы коллегияһы ултырышында хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы мәғлүмәттәр буйынса республикала торлаҡтары булмаған 4100-ҙән ашыу ата-әсә ҡарауынан мәхрүм булған һәм етем бала иҫәпләнә. Уларҙан яҡынса 1300 кеше торлаҡ алыу хоҡуғына эйә.
— 2009 йылдан алып 2011 йылға тиклем ҡарауһыҙ ҡалған, торлаҡтары булмаған етем балалар һаны 1,4 тапҡырға артҡан. Шул уҡ ваҡытта етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү өсөн бүленгән бюджет средстволары күләмдәре был ваҡыт эсендә биш тапҡырға тиерлек артҡан. Был торлаҡ менән тәьмин ителгән етем балалар һанын өс тапҡырҙан ашыуға арттырырға мөмкинлек бирҙе, — тип һөйләне Башҡортостан Республикаһы Контроль-иҫәп палатаһының баш инспекторы Светлана Коровкина.
Шулай итеп, етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү өсөн 2010 йылда бюджеттан 133 миллион һумдан ашыу аҡса бүленһә, үткән йылда был сумма 370 миллион һумдан ашыу тәшкил итте. 2012 йылда иһә финанслау күләме 400 миллион һум тәшкил итәсәк.