text:
KMSPICO өсөн Windows 10 был windows өсөн иң уңышлы 10 һәм офисы 16, һәм йыш ҡына яңыртып 100% ҡоралын таҙа, даими һәм активтар өсөн Office һәр версия Windows 2016 бер нисә секунд эсендә, тулы эш.Актив берләшмәләр булдырыу был программа продукттарын ҡорал microsoft'тан, windows кеүек & Офисы лицензия файҙаланыуҙың түләүле булыуы.
Майкрософт офис файҙаланыусы йәки ҡорал һин винд ? Тәҙрә 10 Актив Kmspico был бер бөтөн актив, шаҡтай популяр булған. Һәм был активтар өсөн Office windows бөтә версияларына әүҙемләшеүен ғәмәлдә ҡулланырға мөмкин.. Майкрософт офис загрузки йәки компьютер Windows әүҙемләшеүен һәр актив булғанда был перестать, шулай булғас йәки һеҙ windows даими эшләй office.
Скачать windows өсөн KMSPICO 10
KMSPICO өсөн Windows 10
KMSPico Үҙенсәлектәре:
- Ысын лицензия – был әүҙемләшеүен шулай уҡ, лицензия алыу шул тиклем һеҙ аҡса түләргә microsoft. Ҡуллана аласыз яңыртырға теләсә ҡайһы Windows , һәм өҫтәмә онлайн, Майкрософт Microsoft продукты сығарыу йәки иҫәп яҙмаһы Live.
- Тормоштоң әүҙемләшеүен – триал әүҙемләшеүен түгел, нисек өсөн 30 көн, был - даими әүҙемләшеүен. Ҡабатлап ҡуйҙы ваҡыт эсендә һеҙгә кәрәк .
- Тулыһынса яңыртыу – был командала эшләү актив дэз йыш яңыртыуға, һаҡлауға лицензия булмаған windows ос өсөн ысын итте..
- Хуплайбыҙ 32 Ни / 64 Бит – KMSPico хупланы 32 ни & 64-microsoft компанияһы Microsoft Windows версия офисы һәм разрядный.
- 100% Таҙа был сара бер ниндәй ҙә ҡурҡыныс янаған зыянлы вирус йәки юҡ.
- Бөтөнләй бушлай – Һеҙ бер тин түләргә тейеш түгел, активтар өсөн Office йәки windows.
Шулай Уҡ Һеҙ Оҡшамауы Мөмкин: Уңайлы – YouTube скачать бушлай скачать 2.2.9
KMSPico Тураһында
Был яңы программалар менән тәьмин итеү әүҙемләшеүен Тәҙрә 10 Актив командала эшләй даза, һәм был иң ышаныслы һәм билдәле Тәҙрә 10 Актив Тураһында бөтә донъя буйлап. Беренсе Тәҙрә 10 Kmspico дэз командаһы баҫыла. 2007 нимә генә булһа актив Windows 7 Vista һәм. Сығыу менән Windows 8 һәм 8.1, kmspico9 улар эшләйҙәр, актив булып, улар шулай уҡ Майкрософт офис. Һәм был беренсе ҡорамал булмаһа, ул актив ике төрлө аҙыҡ-түлек ала. Һуңғы версия Еңеү яулай 10 Актив әлегә тиклем был актив йәки Office версия Windows. Бөгөн Скачать KMSpico Өсөн Windows 10 Актив.
Даза Төркөмө
Был команда хакинг этик, ярыҡ программа взлом менән эшләү һәм уларҙы бик күп популяр, шул иҫәптән windows-та 7 погрузчиктар, офис 2003, офис 2007, кряк идм, универсаль офисы, актив һәм т. д. Күберәк улар сығарған 100 клочок һәм бушлай кряк. Windows өсөн актив КМС 10 актив донъяның иң ҡеүәтле һаналған.. Скачать Тәҙрә 10 Актив км .
Нисек тамғаларға:
- Скачать KMSpico Өсөн Windows 10 һылтанма буйынса юғары
- Тәүҙә һеҙ антивирус включено
- Файлдар ҡабул итеп алырға, улар һеҙҙең ярҙам менән башлап ебәрҙе WinRar алда скачать
- KMSpico 10.2.0 Final.exe Ас администраторҙарға ебәрә.
- Яҡынса көтә 5 минут
- Һеҙ әүҙем булырға торалар һәм даими рәүештә windows microsoft office!
Актив Мөмкин KMSpico:
- УҪЫ бизнес менән Windows Vista - /П/Предприятиелар/Н
- Тәҙрә 7 Профессиональ/П/Предприятиелар/Н
- Тәҙрә 8/8.1 Барыһы
- Тәҙрә 10 Барыһы
- Офис 2010/2013/2016
- Windows серверы 2008/Стандарттары/ЦОД/предприятиелар/с 2008r2/стандарт/ЦОД/предприятиелар/
- Windows серверы 2012/Стандарттары/ЦОД/2012R2/Стандарттары/мәғлүмәт эшкәртеү үҙәге
- Windows Серверы 2016 (Теоретически)


c: text/html

text:
- Подробности
- Просмотров: 279
СОКОЛОВ Афанасий Тимофеевич, Х л о п у ш а (1714—18.7.1774, Ырымбур ҡ.), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Новгород губ. Тверь провинцияһы дәүләт крәҫтиәндәренән. 1750‑се йй. Ырымбур губернаһына йәшәргә ебәрелә. 1772—73 йй. юл баҫҡан һәм кеше талаған өсөн Ырымбур төрмәһендә тотола. 1773 й. окт. башында Берда баш күтәреүселәр үҙәгенә Пугачёвҡа килә; Әүжән- Петровск заводтарының мастеровой һәм эшсе кешеләренән баш күтәреүселәр отряды ойоштора. 1774 й. 18 февр. С. етәкс. полк Илек ҡәлғәһен баҫып ала. Татищев ҡәлғәһе эргәһендә баш күтәреүселәрҙең Төп ғәскәре ҡыйратылғандан һуң, 23 мартта Сәйет биҫтәһендә әсиргә алына. Ырымбур йәшерен комиссияһында тикшереү аҫтында була; язалап үлтерелә.
Әҙәб.: Л и м о н о в Ю.А. Афанасий Тимофеевич Соколов‑Хлопуша //Пугачёв и пугачёвцы. Л., 1974.
И.М.Гвоздикова
Тәрж. М.Х.Хужин

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йырсы өсөн иң ҡиммәте нимә? Әлбиттә тамашасыларҙың һөйөүе. Сәхнә кешеһенә ялҡынланып ижад итеү, яңынан-яңы йырҙар тыуҙырыу өсөн тамашасының ихтибары бик мөһим. Бөгөн республика эстрада сәхнәһендә йондоҙҙар бик күп. Әммә уларҙың ҡайһы берҙәре тик бер көнлөк кенә. Сөнки тамашасының һөйөүен яулағандан һуң уны һаҡлап алып ҡалырға ла кәрәк бит…
«Сәхнәлә үҙ урыныңды табыу, йыр-моң һөйөүселәрҙең күңелен арбау өсөн улар менән ихлас булырға кәрәк. Һәр бер йырҙы үҙ күңелең, йөрәгең аша үткәреп, ихлас башҡарырға кәрәк. Тап шул осраҡта ғына һинең ижадың тамашасыға барып етә», - ти Рөстәм Шаһыбалов. Уның йырҙары нәҡ шундайҙарҙан.
25 апрель үҙенсәлекле йырҙары менән тамашасыны үҙенә әсир иткән сәхнә йондоҙо, халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Рөстәм Шаһыбалов икенсе шәхси концертын тәҡдим итте! Х. Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы залына оҙон көйҙәрҙе лә, хәҙерге заман йырҙарын да үҙ иткән тамашасы йыйылды. Концерттың беренсе өлөшө йырсының сәхнәлә тәүге осорҙа башҡарған йырҙарынан, халыҡ көйҙәренән торҙо. Әйтергә кәрәк, күренекле композитор Салауат Низаметдиновтың «Ике хыял» йыры был кистә яңы һулыш алды. Рөстәм Шаһыбалов йырҙың бар нескәлектәрен тойоп, күңеле аша үткәреп үҙенең юғары башҡарыу оҫталығын тағы ла бер тапҡыр күрһәтте. Уның баян моңдарына ҡушылып йырлаған «Серле ут», «Йәшлек моңдары» исемле яңы йырҙарын тамашасы яратып ҡабул итте, алҡыштарға күмде. Талантлы музыканттар Таһир Шаһивәлиев менән Айрат Ғәлиев үҙҙәренең берсә моңло, берсә дәртле көйҙәре менән концертҡа сағыулыҡ өҫтәп кенән ҡалманы, ә халыҡты бер аҙға ғына булһа ла йәшлек йылдарына алып ҡайтты. Ҡыҙыҡлы сценарийға ҡоролған «Күңелемдә һин генә» исемле үҙенсәлекле тамашаның режиссеры Башҡортостан атҡаҙанған артисы Сулпан Асҡарова булды.
Рөстәм Шаһыбалов ижады бөгөн милли музыка сәнғәтендә айырым урын алып тора. Йыл буйына үҙ репертуары өҫтөндә эшләп, яңынан-яңы йырҙар яҙып, быға тиклем яңғырамаған әҫәрҙәргә икенсе һулыш бирә. Үткән миҙгелдә «Минең юлым» программаһы менән таң ҡалдырған Рөстәм Шаһыбалов был юлы ла тамашасыларҙың ышанысын аҡлап ҡына ҡалманы, ә ижадының күп ҡырлы булыуын иҫбатланы.


text:
Баш ҡалабыҙҙың 50-се балалар баҡсаһындағы 10-сы төркөм кескәйҙәре менән мәж килеп Яңы йылға әҙерләнәбеҙ. Бергәләп дәртле йыр-бейеүҙәр өйрәнәбеҙ, шиғырҙар ятлайбыҙ. Балалар уларҙы бик тиҙ отоп ала. Үҙҙәренә өс йәш кенә булыуға ҡарамаҫтан, бигерәк йыр-бейеүгә оҫталар.
Ҡыш етеү менән һәр бала Ҡыш бабайҙан бүләк көтә, хат яҙа башлай. Беҙҙең кескәйҙәр ҙә түҙемһеҙләнеп байрамдың тиҙерәк етеүен теләй. Яңы йылға арнап төркөмөбөҙҙә һүрәттәр конкурсы ла ойошторҙоҡ. Кескәйҙәр ихлас ҡатнашты. Аман Фәйзуллин, Вадим Дмитриенко һәм Александра Кудряшованың эштәре иң яҡшылары тип табылды. Был саранан ата-әсәләр ҙә ситтә ҡалманы, һәр ҡайһыһы үҙ балаһына ярҙам итеште.
Альбина ӘХТӘРЙӘНОВА, тәрбиәсе.
Өфө ҡалаһы.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 24.05.2018
“Белем ал, донъя гиҙ, яңылыҡтар үҙләштер, юғалып ҡалма!
Махсус бит // 24-05-2018, 09:00
Юлдар асыҡ икән, алға бар ҙа бар”, – ти йәш замандашыбыҙ Зөһрә Аҡъюлова
Ҡытайға барып булһа ла белем ал, тигән әйтем бар беҙҙә. Халҡыбыҙ белемле булырға, донъя ваҡиғаларынан артта ҡалмаҫҡа, заман менән “бер арбала” ултырып йөрөргә тырышҡан. Белем алырға кәрәк, хатта әллә ҡайҙа ятҡан Ҡытайҙа булһа ла, тигән мәғәнә һалынған баяғы әйтемгә. Белем алырға түгел, ә белем бирергә лә бара алабыҙ бит унда. Юғары уҡыу йортон яңы тамамлаған йәш милләттәшебеҙ тап шулай иткән дә: Ҡытай балаларына инглиз телен уҡытырға юлланған. Башҡорт мәктәбендә уҡыған, туған телен дә, рус телен дә камил белгән, инглиз һәм ҡытай телдәрен үҙләштергән, күп балалы рухлы башҡорт ғаиләһендә тыуып үҫкән Зөһрә Аҡъюлова ул.
Бөгөн балаһы туған телен уҡымаһа ла ярай тип иҫәпләгән ата-әсәләргә яуап: Зөһрә һылыуға башҡорт телен өйрәнеүе башҡа телдәрҙе үҙләштереүгә лә, бүтән фәндәрҙе уҡыуға ла һис ҡамасауламаған, ә киреһенсә, аралашыу даирәһен киңәйткән, белем туплау мөмкинлектәрен арттырған. Уның менән һөйләшкән (тап-таҙа башҡортса һөйләне, әлбиттә) ҡыҫҡа ваҡытта йәш замандашымдың күптәргә өлгө булырлыҡ икәненә инандым.
– Зөһрә, ҡулыңа диплом алыуыңа ла күп ваҡыт үтмәгән, нисек Ҡытай тиклем алыҫ ергә китеп, балалар уҡытып йөрөйһөң ул? Ҡайһы берәүҙәр үҙебеҙҙә уҡытыусы һөнәренән ҡаса…
– Мин БДУ-ның роман-герман факультетында уҡығанда, студенттар менән алмашыу программаһы буйынса әллә Ҡытайға барып ҡарарғамы икән, тип уйланым. Сөнки ул беҙҙең өсөн ниндәйҙер таныш булмағаныраҡ, ҡыҙыҡ, аңлашылмаған, үҙ ҡаҙанында ҡайнаған ил һымаҡ тойолдо. Шуға тәүәккәлләнем һәм барып ҡайттым. Уларҙың теле, мәҙәниәте, ғөрөф-ғәҙәттәре менән бер аҙ таныштым. Был 2015 – 2016 уҡыу йылы ине.
Уҡыуымды тамамлағас, үҙебеҙҙә ҡасан да эшләп өлгөрөрмөн, башҡа яҡтарҙа ла тәжрибә туплап алғанда яҡшыраҡ булыр ине, тинем дә, Ҡытайға бер тапҡыр барып ҡайтҡас, был телде әҙме-күпме белгәс тә, тағы шул илде һайланым. Һөнәрем буйынса лингвистика белгесемен. Инглиз телен уҡытырға теләгем булыуын белдереп, “Айсек” (AIESEC) программаһы аша ғариза яҙҙым да, бик ҡаты һайлап алыу этаптарын үттем.
Әйткәндәй, студент саҡта ошо программа буйынса эшләп тә алғайным. Мысыр, Һиндостандан һәм башҡа илдәрҙән бер төркөм белгес инглиз теле уҡытыусыһы булып килгәйне, уларға Өфөнө, Башҡортостанды күрһәтеп йөрөргә насип булды.
Онлайн рәүештә күп һынау үттем. Еңелдән булманы, сөнки ҡытай халҡының талаптары ҙур. Мәҫәлән, инглиз телен бик белергә теләйҙәр, әммә өйрәтеүсенең теле “Америка инглизсәһе” булырға тейеш. Ҡытай – бик үҙенсәлекле, тырыш халыҡлы ил. Күп яңы технология, төрлө өлкәләге яңылыҡтар ошонан сыға. Минеңсә, унда тәжрибә туплау мөһим. Шулай итеп, Фошань тигән ҡалаға уҡытыусы булып эшкә киттем.
– Ҡытайҙарға сит тел өйрәнеү нисек бирелә?
– Бала саҡтан өйрәнһәләр, яҡшыраҡ. Ғөмүмән, беҙҙә лә балаға телдәрҙе бәләкәйҙән өйрәтһәң, отошлораҡ. Телмәр ҙә дөрөҫ үҙләштерелә. Мин эшләгән үҙәктә балалар өсөн дәрестәр бик ҡыҙыҡ үтә. Бәләкәйҙәр уйын аша уҡый. Уңайлы шарттар булдырылған, интерактив таҡта, виртуаль селтәрҙә махсус ҡушымта бар. Уйын аша телде тиҙерәк тә, еңелерәк тә үҙләштерәләр. Уйнағылары килә, шуға ятлайҙар. Ҡытай ата-әсәһе өсөн түләгән аҡсаһының файҙаһын, һөҙөмтәһен күреү бик мөһим, шуға ла балаһының нисек уҡыуы менән етди ҡыҙыҡһыналар. Күптәр юғары уҡыу йортона инеү өсөн тырыша.
– Ә ни өсөн уҡытыусыларҙы сит илдән алалар? Үҙҙәрендә инглиз телен яҡшы белеүселәр юҡмы ни?
– Эйе, уларҙа уҡытыусылар – Мексиканан, Индонезиянан, Һиндостандан, Рәсәйҙән… Ҡытайҙар тағы ла испан, корей, япон телен өйрәнә. Рус теле менән дә ҡыҙыҡһыналар, тик был уларға бик ауыр бирелә.
Әгәр уҡытыусы үҙ милләтенән икән, бала үҙ телендә нимәлер әйтә, дәрестә шул телдә һөйләшә башлай. Ә былай беҙ, йәғни сит илдән килеүсе уҡытыусылар, ниндәй телде уҡытабыҙ, шул телдә һөйләшәбеҙ. Уларға телде яҡшыраҡ үҙләштереү өсөн мотивация был.
– Үҙең ҡытай телен яҡшы беләһеңме?
– Мин уны ике семестр өйрәндем. Әле камиллаштыраһы бар. Ҡытай телен яҡшы белеү өсөн биш йыл өйрәнергә кәрәк.
Инглиз телен мәктәптә ныҡлы өйрәндем. Өфө ҡалаһының Фатима Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһындағы уҡытыусым Диана Дияс ҡыҙы Закироваға рәхмәт. Ул миңә ышанды. Башҡаларҙан артта ҡалмаҫ өсөн өйҙә лә уҡыным. Университетта ла көслө төркөмгә эләктем. Курсташтарымдың кимәле миңә этәргес көс бирҙе. Бында беҙ коллегалар менән тик инглизсә генә һөйләшәбеҙ.
– Тағы ниндәй телдәрҙе беләһең?
– Университетта немец телен дә уҡыныҡ. Әммә әле күберәк ҡытайсамды камиллаштырырға тырышам.
– Беҙҙең башҡорт теленең өндәре инглиз телендә бар. Уртаҡ һүҙҙәр ҙә табыла, ә Ҡытайҙа таныш һүҙҙәр осрағаны юҡмы?
– Оҡшаш һүҙҙәр бар, эйе. Ләкин мәғәнәһе икенсерәк. Тағы ла беҙҙең -мы, -ме кеүек ялғауҙар ишетелеп ҡала. Уларҙа -ма киҫәксәһе бар. Нихаума, нияума, буяума... Шул уҡ мәғәнәлә. Бараһыңмы, киттекме, тигән кеүек.
– Йәшәү кимәле ныҡ айырыламы?
– Әлбиттә, һәр илдә байҙар ҙа, ярлылар ҙа бар. Уларҙа ла шулай. Әммә бер нәмә мине хайран ҡалдыра – бөтә кеше ныҡ тырыша. Нимә эшләй алалар, шуны эшләйҙәр.
Мәҫәлән, беҙ бер ерҙән банан һатып алабыҙ. Һатыусының үҙенең плантацияһы бар. Ҡайҙа йәшәйһегеҙ, тип шаярып һорағайныҡ, ул, бына өҫтә, тип күрһәтте. Плантация тотҡан кешенең бер ниндәй ҙур уңайлы коттеджы юҡ, ә көндөҙ һата, төндә иң ябай шарттарҙа йоҡлай. Беҙҙә бит инде өй – бөтә шарттары булған урын. Ҡытайҙар теләһә ниндәй шарттарға ла түҙә, тик эштәре генә булһын.
Төрлөсә йәшәйҙәр. Ҙур йортта йәшәүселәр ҙә күп, кемдеңдер алтын ялатылған фонтандары ла бар. Һәр кешенең – үҙенең йәшәү кимәле. Таҙалыҡ буйынса ла шулай.
Хәҙерге йәш ҡытайҙар таҙалыҡҡа, тәртипкә ынтыла, Европа кешеләренә оҡшарға тырыша. Үҙҙәрен үҫешә барған ил кешеһе итеп күрһәтергә теләйҙәр.
– Рәсәй менән Ҡытай бик дуҫ, тиҙәр беҙҙә. Ҡытайҙа нисегерәк уйлайҙар икән?
– Беҙҙең ил менән ҡыҙыҡһыналар. Президентыбыҙҙы яраталар. Уны йәш, көслө, матур итеп күрәләр. Бер аҙ шөрләңкерәйҙәр ҙә шикелле.
Рәсәйҙән булғас, беҙ уларға оҙон буйлы, зәңгәр күҙле, һары сәсле булырға тейешбеҙ. Минән ҡайһы берҙә, һин ысынлап та Рәсәйҙәнме, тип һорай торғайнылар. Күҙем йәшел булһа ла, сәсем һары түгел, буйым да уртаса. Мин уларға беҙҙә күп милләт йәшәүе хаҡында һөйләйем. Милли кейемебеҙҙе күрһәтәм. Ә беҙҙең кейемдәр Ҡытайҙа йәшәүсе уйғырҙарҙыҡы һымағыраҡ. Һорауҙарына аптырамайым, сөнки унда йәшәүсе рус ҡыҙҙары, ысынлап та, үҙҙәренә хас йөҙлө. Оҙондар. Шуға ҡытайҙарҙа стереотиптар барлыҡҡа килгән инде.
– Ә унда оҙаҡҡа ҡалырға уйлайһыңмы?
– Уныһы үҙебеҙҙән тора. Контрактҡа ҡул ҡуйылған, уның шарттарын үтәргә тейешбеҙ. Минеңсә, әлегә тәжрибә туплап бөтмәгәнмен һымаҡ. Барыһы ла Алла ҡулында.
Бәлки, өлкәндәр менән дә эшләп алырмын. Әле өс-дүрт, 12 – 13 йәшлектәр менән эшләйем.
– Күп тел белеүе нисегерәк ул, башҡа өҫтәмә көсөргәнеш түгелме?
– Күп яҙмала осратҡаным бар: әгәр һеҙҙең ауырығығыҙ килмәһә, тел өйрәнегеҙ, тигәндәр. Өҫтәмә тел белеү һинең мейеңә яҡшы йоғонто яһай. Ауырлығы юҡ. Билингвизмдың (ике теллелек) ыңғай тәьҫирен ғалимдар ҙа иҫбатлай. Беҙ, башҡорттар, тыумыштан ике телле.
– Йәштәргә ниндәй теләктәрең бар?
– Һәр ваҡыт тәүәккәл булырға кәрәк. Маҡсаттар ҡуйып йәшәргә. Бына мин университетты яңы ғына бөтөп, сит илгә сығып киттем. Ҡайҙалыр ситкә бараһығыҙ икән, һеҙ тәжрибә туплайһығыҙ, ниндәйҙер яңы нәмәләр өйрәнәһегеҙ. Үҙебеҙҙә нисек эшләргә була икәнен ситтә нығыраҡ аңлаясаҡһығыҙ. Күп нәмә сағыштырыу аша килә.
Мәҫәлән, Ҡытайҙа туризм үҫешкән. Үҙҙәренең илен матур итеп күрһәтә беләләр. Беҙҙә лә күрһәтәһе ерҙәребеҙ күп. Эшләй белергә генә кәрәк.
Үҙегеҙҙең йөрәгегеҙҙе тыңлағыҙ, тиер инем йәштәргә. Беҙҙә талантлы егет-ҡыҙҙар бик күп. Үҙем ситтә булһам да, Башҡортостандағы яңылыҡтар менән ҡыҙыҡһынып торам. Беҙ – әүҙем. Барыһы ла һәйбәт буласаҡ.
– Һине киләсәктә ҙур тәжрибә туплаған белгес булараҡ Башҡортостанда көтәбеҙ. Уңыштар!
Алһыу ИШЕМҒОЛОВА әңгәмәләште....
Үҙгәртергә түгел, яраҡлашырға тырышығыҙ
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 24-05-2018, 07:00
“Минең ҡәйнәм – ут! Килен булып төшкәнемә яңы-яңы ярты ғына бер йыл, ә ул һаман да иремде ғаиләһеҙ, яңғыҙ тип белә, ахыры. Ни генә булһа ла ирем әсәһенә һөйләй, уның кәңәшһеҙ бер нәмә башҡармай! Ошо арала яңы кер йыуыу машинаһы алырға булып киттек. Әйтергә кәрәк, ул беҙ нимә генә алһаҡ та ҡыҫыла. Ә кер йыуыу машинаһының ҡиммәтлерәген алырға кәңәш биргән. Мин иптәшемә әйтәм, һуң, беҙҙең ҡулға килеп ингән аҡсаны бөтәһен дә машинкаға тыҡһаҡ, ял итергә диңгеҙ буйына нисек барабыҙ? Шулай итеп план ҡорғайныҡ бит. Ә ул, быйылға бармаһаҡ та булыр, былтыр ғына туйҙан һуң бер ай буйы булдыҡ та баһа, тормош көткәс, әҙерәк сабыр булайыҡ, әсәйем шулай тине, тип тормаһынмы?! Иптәшемә 29, миңә 24 йәш, балалар булмаҫ борон иркенләп йөрөп ҡалырға ине, тип уйлағайныҡ. Ирем һәйбәт ул, тыныс, эше бик яҡшы, мин дә эшләйем. Тик ошо ҡыҫылыуы! Был ҡәйнәмде нисек аҡылға ултыртырға һуң?”....
[/aviable]


text:
- Подробности
- Просмотров: 489
АНИЗОТРОП МАТЕРИАЛДАР, механик һәм физик үҙенсәлектәре төрлө йүнәлештәрҙә бер төрлө булмаған материалдар. А.м. кристалдар, магнит үҙенсәлекле һәм утҡа сыҙамлы иретмә һәм ҡорос әҙерләмәләре (табаҡ, сым, ҡойолмалар), ҡайһы бер тәбиғи сығышлы кристалл булмаған матдәләр (мәҫ., үҙағас), сүсле композициялы материалдар һ.б. инә. 1941 й. башлап Белорет металлургия комбинатында һуҙыу юлым‑ннығытыусы карбид өлөшсәләре йүнәлешле итеп урынлашҡан углеродлы ҡоростан канат сымы етештерелә, уның һуҙылыуға сыҙамлыҡ сиге изотроп ҡорос сымдыҡынан 3 тапҡырға юғарыраҡ. 70‑се йй. ӨМЭПБ‑ла ӨАИ хеҙм‑рҙәре ҡатнашлығында, йүнәлешле кристаллизация ысулын файҙаланып, утҡа сыҙамлы турбина көрәктәрен эшләп сығарыу технологияһы индерелә, уларҙың хеҙмәт итеү ресурсы изотроп материалдарҙан яһалғандарына ҡарағанда 2—2,5 тапҡырға күберәк. 80‑се йй. алып Күмертау авиация производство пр‑тиеһында быяла пластиктарҙан вертолёттарҙың тартыу винты баштарын һәм фюзеляж элементтарын яһайҙар.
Әҙәб.: Чёлушкин А.С., Лугинин Б.Д., Шестакова Л.О. Необходимые условия для получения направленной структуры в отливке //Повышение качества отливок и производительности труда при литье по выплавляемым моделям. Уфа, 1977.
В.В.Астанин
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Күреү һәләте насар булған уҡыусыларға хәҙер химия дәресе күпкә еңелерәк биреләсәк. Өфөләге 153-сө лицейҙың IX синыфында белем алыусы Михаил Щербаков Менделеев таблицаһының интерактив стендын уйлап тапҡан. Бының өсөн уға ярты йыл ваҡыт китә. Күреү һәләте насар булған мәктәп уҡыусылары өсөн ҡулайлаштырып эшләнгән интерактив таблицаның төп үҙенсәлеге – динамика. Ошо таблицаның ҡырында урынлашҡан төймәгә баҫып, уҡыусылар һәр бер элементтың атамаһын һәм бөтә мәғлүмәтте ишетә ала.
Был – Михаилдың тәүге эше. Унда химик элементтарҙың рәте, төрҙәре һәм башҡа кәрәкле мәғлүмәттәр күсерелгән. Шулай уҡ һәр бер шаҡмаҡҡа бер химик элементтың атамаһы йәбештерелгән. Интерактив стендты эшләп бөткәс, Михаил Щербаков төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, призлы урындар яулай. Хәҙер иһә бөгөнгө заманда кәрәкле таблицаны Өфөнөң 28-се махсус интернат-мәктәбендә ҡулланалар. Әйткәндәй, стенд мәғлүмәт яғынан ғына түгел, уҡыусылар өсөн үҙ аллы шөғөлләнеү өсөн дә ҡулайлаштырылған. Төймәгә баҫып, уның һорауҙарына яуап биргәндән һуң, ул баһа ҡуя. Бөтә мәғлүмәт алыу мөмкинлеге булған интерактив таблица уҡытыусы ролен дә башҡара.
Михаил Щербаков киләсәктә үҙе уйлап сығарған проектына патент алырға уйлай. Химия дәресенән тыш, күреү һәләте насар булған уҡыусылар өсөн математиканан да интерактив таблица эшләү – уның ҙур хыялы.
Х. ХӘСӘНОВА.


text:
«Бала ҡулы ни тиклем оҫта булһа, ул шул тиклем аҡыллыраҡ. Ҡул оҫталығы камиллашҡан һайын аҡыл көсө лә нығына бара», – тигән педагог-новатор, яҙыусы Василий Сухомлинский. Ысынлап та, был һүҙҙәр бик дөрөҫ әйтелгән. Ун һигеҙ йыл эшләү дәүеремдә мин быға ҡат-ҡат инана барам. Ырғаҡ, энә менән бәйләү дәрестәре лә балаға бик ыңғай тәьҫир итә. Бәләкәй моторикаһы үҫеүе һөҙөмтәһендә телмәре, хәтере яҡшыра, иғтибарлығы, түҙемлелеге арта.
Түңәрәккә йөрөүсе уҡыусыларым да быға асыҡ миҫал булып тора. Улар уҡыуҙа алдынғылыҡты бирмәй, мәктәп тормошонда ла бик әүҙемдәр. Мәҫәлән, Динә
Сәлимова музыка мәктәбендәге бейеү түңәрәгендә лә шөғөлләнә, беҙгә лә йөрөп өлгөрә. Ырғаҡ, энә менән бәйләү түңәрәгенә беренсе синыфта уҡығанда уҡ яҙылғайны. Ярайһы ғына оҫтарып алып, конкурстарҙа ла ҙур еңеүҙәр яулай башланы. Һигеҙ йәштә генә булыуына ҡарамаҫтан, биштәр бәйләп, Стәрлетамаҡта үткән «Арт-старт» бәйгеһендә ҡатнашып, «Халҡыбыҙҙың рухи-әхлаҡ мәҙәниәтен һаҡларға һәм пропагандаларға өлөш индергәне өсөн» номинацияһында бүләкләнде. Был ярышта йәштәше Ирина Стучилина ла һынатманы. Бәйләгән эт уйынсығы ошо уҡ номинацияла еңеүсе булды. Ә Рәзилә Ишкилдина «Күгәрсендәр ояла» эшен башҡарып, «Башҡортостан ҡоштары» республика бәйгеһендә үҙен һынап ҡараны. Еңмәһә лә, сертификат алып, ҡыуанып ҡайтты.
Түңәрәккә йөрөүсе башҡа ҡыҙҙарым да тик маҡтауға ғына лайыҡ. Уларҙың барыһын да яңы уҡыу йылы менән ҡотлап, тағы ла ҙурыраҡ уңыштарға ирешеүҙәрен теләйем.
Розалиә ИБРАҠОВА.
Күгәрсен районы,
Мораҡ ауылы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
ТЕХНИКУМДАР, халыҡ хужалығының төрлө тармаҡтары, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт һәм мәғариф өсөн белгестәр әҙерләгән урта махсус уҡыу йорттары (ҡара: Урта профессиональ белем). 1920 йй. барлыҡҡа килә. 1937 й. алып башлыса сәнәғәт, төҙөлөш, транспорт, элемтә, а.х., ш. уҡ статистика, финанс, сауҙа Т. киң таралған була. 30‑сы йй. 2‑се ярт. байтаҡ Т. училищеларға, 1990 йй. башынан колледждарға үҙгәртелә. Башҡортостанда 1925 й. 13 Т., ш. иҫ. Урал яны сыуаш педагогия техникумы, Ырымбур башҡорт педагогия техникумы һ.б. эшләй. 1985 й. 33 Т., 2005 й. — 25; 2009 й. 35 (шуларҙың 12‑һе дәүләткә ҡарамаған) Т. була, улар араһында Авиация техникумы, Аксёнов ауыл хужалығы техникумы, Баймаҡ ауыл хужалығы техникумы, Благовещен сәнәғәт‑гуманитар техникумы, Бөрө кооператив техникумы, Бәләбәй ауыл хужалығын механизациялау һәм электрлаштырыу техникумы, Бәләбәй машиналар эшләү техникумы, Дыуан аграр техникумы, Кооператив техникум, Кушнаренко ауыл хужалығы техникумы, Күмертау авиация техникумы (ҡара: Күмертау авиация техник колледжы), Мәҙәниәт техникумы (ҡара: Мәҙәниәт һәм сәнғәт колледжы), Мәләүез механика‑технология техникумы, Нефтекама машиналар эшләү техникумы (ҡара: Нефтекама машиналар эшләү колледжы), Октябрьский коммуналь- төҙөлөш техникумы, Стәрлетамаҡ ауыл хужалығы техникумы, Стәрлетамаҡ станоктар эшләү техникумы, Стәрлетамаҡ физик культура техникумы, Стәрлетамаҡ химия-технология техникумы, Тимер юл транспорты техникумы, Туймазы индустриаль техникумы, Урман хужалығы техникумы, Учалы тау‑металлургия техникумы.
Әҙәб.: М а р к е л о в а Л.Н. Среднее профессиональное образование Башкортостана 1925—1985 гг.: становление и развитие. Стерлитамак, 2005; А л м а е в Р.З. Школьное образование в Башкирской АССР: история, достижения, традиции. Уфа, 2008.
Р.З.Алмаев, Л.Ш.Сөләймәнова
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
(«Ваҡыт!» гәзите, №7, 28.12.2010)
Кешене намаҙ уҡырға саҡыра башлаһаң, йыш ҡына киң билдәле бер үк һылтауҙар ишетергә тура килә: «Ни бит әле ул, ысынында мин шундай насар кеше», йә «Минең йөрөгән ҡыҙым (егетем) бар», йә «Мин әле әҙер түгел кеүек», йә «Иң тәүҙә барлыҡ насар ғәҙәттәремдән ҡотолайым да, шунан намаҙ уҡый башлармын» һәм башҡаһы. Бындай кешегә беҙ ни әйтергә тейеш?
Иң тәүҙә һорарбыҙ: ә иртәгә үлеп китһәң, ни эшләрһең? Бөгөн урамға сығырһың да, тайып йығылып, башыңды төкөрһөң, һәм бөттө – һин инде был донъяла ЮҠ! Ә шунан? Шунан, үлемде күреү менән, кеше бөтә хаҡиҡәттең ниҙә булғанын аңлар (тик һуң инде). «Һеҙ унан ҡасаһығыҙ, әммә үлем һеҙҙе, әлбиттә, барып табыр…» — тигән Аллаһ (Ҡөрьән, «Йыйылыш» сүрәһе, 62:8). Һәм Үлем фәрештәһе һинең йәнеңде тамағың аша тартып алыр, ул саҡта һинең тамағың аша сәнскеле ботаҡ һурып алған саҡлы ауыртыу булыр. Ә шунан? Шунан тәһәрәтләнмәү һәм намаҙ уҡымау арҡаһында бысранған, һаһыған һәм насар еҫтәр аңҡытып торған йәнеңде ике фәрештә беренсе күккә тиклем мендерерҙәр, әммә һине беренсе күк аша ла индермәҫтәр. Шунан һинең йәнеңде кире ергә ташларҙар. Һәм уның алдында ямаҡай йөҙлө кеше пәйҙә булыр, уның йөҙөнә ҡарарлыҡ түгел. Ул кеше – һинең насар эш-ғәмәлдәрең ул!
Һәм ҡәбереңә һорау алыусы ике фәрештә ебәрелер. Беренсе һорауҙары: «Һин кемгә табындың?» Һин нимә тип яуап бирерһең? «Аллаһ» типме? Ә һин был донъяла үҙеңдең тик Аллаһҡа ғына табынғаныңды иҫбат итерлек нимә эшләнең?! Икенсе һорауҙары: «Тотҡан динең нимә булды?» Һин нимә тип яуап бирерһең? «Ислам» типме?! Ислам беҙгә ғибәҙәт ҡылырға ҡуша. Аллаһ та һиңә «Намаҙ уҡы!», «Намаҙ уҡы!» ти. Бер намаҙыңды ла уҡымаған көйө ҡәбергә инеп ятып, нимә тип яуап бирмәксе булаһың?! Өсөнсөһөндә: «Кем һеҙгә Аллаһтан рәсүл булып килде?» — тип һорарҙар. Беләһегеҙме, шәһәҙәттәре камил булмағандар нисек ыҙалаясаҡ был яуап менән?! «М-м-м, м-м-м… Иҫемә төшөрә алмайым исемен…» — тип иларҙар улар. Мөхәммәт! Аллаһ рәсүле һәм һуңғы пәйғәмбәрҙең исеме – Мөхәммәт ﷺ. Әгәр һин ысынлап та шулай шаһитлыҡ килтерәһең икән, ошо донъяла уҡ быны үҙ эштәрең менән иҫбатла! Бүтән бер кешенең дә һүҙен уның һүҙенән өҫтөн ҡуймағаныңды иҫбат ит, донъялағы бөтә нәмәгә лә ул өйрәткәнсә ҡарауыңды күрһәт. «Юҡ! Раббың менән ант итәм! Улар үҙҙәре араһындағы барлыҡ буталсыҡтарҙа һине, (Мөхәммәт), хөкөм итеүсе иткәнгә тиклем иманға килә алмаҫтар...» (Ҡөрьән, «Ҡатындар» сүрәһе, 4:65). Һәм был аят барлыҡ эштәргә лә ҡағыла. Нимәлер атҡарып сығырға уйлайһың икән, иң тәүҙә Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең ﷺ ул турала нимә әйткәненә ҡара. «Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Аллаһҡа буйһоноғоҙ һәм Уның рәсүленә буйһоноғоҙ, эштәрегеҙҙе юҡҡа сығара күрмәгеҙ!» (Ҡөрьән, «Мөхәммәт» сүрәһе, 47:33).
Бөгөндән үк үҙеңде яҡшы яҡҡа үҙгәртергә үҙ алдыңа маҡсат ҡуй! «Әйт: «Минең намаҙым һәм минең тәҡүәлегем, минең ғүмерем һәм минең үлемем – ғаләмдәр Раббыһы Аллаһ хаҡына. Уның тиңдәше юҡ! Был миңә әмер ителде, һәм мин – беренсе мосолман!» (Ҡөрьән, «Мал-тыуар» сүрәһе, 6:162-163). Ғаиләңдә әле берәү ҙә намаҙ уҡымаймы? Ә һин БЕРЕНСЕ бул! Ауылыңда берәү ҙә яулыҡ ябынып йөрөмәйме? Ә һин БЕРЕНСЕ бул! Аллаһ ризалығы өсөн! «…һәм мин – беренсе мосолман!» – ниндәй оло һүҙҙәр! Беренсе булып Ҡөрьән уҡый башла, беренсе булып намаҙға баҫ, беренсе булып ураҙа тот! Һәм һин, һис шикһеҙ, уңышҡа өлгәшерһең, һәм һинең артыңдан бүтәндәр эйәрер, ин шә Аллаһ!


text:
Башҡортостанға Вьетнамдың Бария-Вунгтау провинцияһынан рәсми делегация килде.
Ҡунаҡтарҙың маҡсаты – төбәк-ара хеҙмәттәшлекте нығытыу. Беҙҙең республика пландарына иһә ауыл хужалығы тауарҙарын Азияға, атап әйткәндә Вьетнамға ла, оҙатыу ингән.
Ике көн эсендә сит ил вәкилдәре Башҡортостан етәкселеге, парламент депутаттары, Өфө нефть техник университеты етәкселеге һәм унда уҡыған вьетнам студенттары менән осрашасаҡ. Йәнә башҡорт-вьетнам дуҫлығы йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышасаҡтар, иҫтәлекле урындарға сәйәхәт ҡыласаҡтар.


text:
Өфө биатлонсыһы Антон Бабиков «Өфө» һәм «Салауат Юлаев» уйындарына ни өсөн йөрөмәгәнен һөйләне
Өфө биатлонсыһы Антон Бабиков «Өфө» һәм «Салауат Юлаев» уйындарына ни өсөн йөрөмәгәнен һөйләне Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2017 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Эстафетала донъя чемпионы, өс тапҡыр Европа чемпионы һәм өс тапҡыр Европа ярыштарының бронза призеры, Өфө биатлонсыһы Антон Бабиков «Совет спорты»на ҙур интервью бирҙе. Унда яҡташыбыҙ «Өфө» футбол клубы һәм «Салауат Юлаев» хоккей командаһы уйындарына ни өсөн йөрөмәгәнен аңлатты.
«Ул миндә көслө хис-тойғолар тыуҙырмай. Шуғалыр ҙа футбол һәм хоккей командалары булған Өфөлә йәшәһәм дә, мин бер ҡасан да уйындарҙа булғаным юҡ. Социопат түгелмен, әммә бындай төрҙәге уйындарға йөрөү миндә ҙур шатлыҡ уятмай. Телевизор алдында үҙемде уңайлыраҡ тоямдыр. Әгәр миңә һәйбәт компанияға ҡушылырға һәм ҡыҙыҡлы матчҡа барырға тәҡдим итһәләр, моғайын, ризалашыр инем. Ә былай футболда минең кумирҙарым юҡ», — тине биатлонсы.


text:
Зиннур Әхмәҙиә улы Нурғәлинға - 90 йәш!
Опубликовано: 4-10-2018, 21:56 | Категория: Новости, Члены союза, В СМИ
Бөгөн әҙәбиәт белгесе, театр тәнҡитсеһе, публицист, юғары мәктәп етәксеһе һәм уҡытыусыһы, 1962 йылдан СССР-ҙың Журналистар, 1978 йылдан — Яҙыусылар союздары ағзаһы, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы, тарих фәндәре кандидаты, филология фәндәре докторы, профессор, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре, Ким Әхмәтйәнов исемендәге премия лауреаты Зиннур Әхмәҙиә улы Нурғәлин 90 йәшлек юбилейын билдәләй! Ил ағаһын тыуған көнө менән ихлас ҡотлайбыҙ һәм иң изге, иң саф теләктәребеҙҙе юллайбыҙ! Халҡыбыҙ мәнфәғәтендәге хеҙмәтегеҙ өсөн баш эйәбеҙ!


text:
Йылды бергә оҙаттыҡ
10 января 2017 йыл | Хаттар
Ауылыбыҙҙа клуб булмаһа ла, иҫке клуб бинаһы алдында Иҫке йылды оҙатыу һәм Яңы йылды ҡаршылауға арналған бик матур сара
ойошторолдо. Алдан клуб янына балаларға шыуыу өсөн тау яһалды, йәшел шыршы ултыртып биҙәлде.
ойошторолдо. Алдан клуб янына балаларға шыуыу өсөн тау яһалды, йәшел шыршы ултыртып биҙәлде.
Ысын дуҫлыҡ хаҡы юғары
10 января 2017 йыл | Хаттар
Йәшерен серҙәремде сисергә,
Ҡайғы килһә, уртаҡ итергә,
Үпкәләшер өсөн, ярашып,
Йән дуҫҡайым кәрәк һәр ваҡыт.
Ҡайғы килһә, уртаҡ итергә,
Үпкәләшер өсөн, ярашып,
Йән дуҫҡайым кәрәк һәр ваҡыт.
Мин үҙемдең йән дуҫым, Бурлы ауылында йәшәүсе Фәниә Мәжит ҡыҙы Тәүхетдинова тураһында яҙып үткем килә. Ысын дуҫлыҡ тураһында. Мин үҙемде уның дуҫлығынан башҡа күҙ алдыма ла килтерә алмайым. Фәниә дуҫым ябай ғына колхозсы Мәжит менән Мәрйәм Хәкимовтар ғаиләһендә тыуып үҫкән. Ә күпме яҡшы сифаттар йыйған ул үҙендә.
Әсәйҙән күргән...
10 января 2017 йыл | Хаттар
Юрмаш ауылында йәшәп, ғүмер буйы Ҡарағай "кәнсә-ләре”ндә баш бухгалтер булып эшләгән Флүзә Мәсәғүт ҡыҙы Вахитова тураһында һүҙем.
Ғәҙеллек хөкөмдарҙары
10 января 2017 йыл | Йәмғиәт
12 ғинуарҙа Рәсәйҙең, шул иҫәптән районыбыҙҙың прокуратура хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй
Бынан 295 йыл элек Петр I Указына ярашлы барлыҡҡа килгән про-куратура хеҙмәте дәүләттең кәрәкле һәм ышаныслы ҡалҡаны булып тора. Был хеҙмәт Рәсәй Федерацияһы биләмәһендә ғәмәлдә булған закондар һәм РФ Конституцияһы үтәлешен тормошҡа ашыра, закондар өҫтөнлөгөн, ҡануниәттең берҙәмлеген һәм ныҡлығын, граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм иркен, йәмғиәт һәм дәүләт мәнфәғәттәрен яҡлауҙы тәьмин итә.
Бынан 295 йыл элек Петр I Указына ярашлы барлыҡҡа килгән про-куратура хеҙмәте дәүләттең кәрәкле һәм ышаныслы ҡалҡаны булып тора. Был хеҙмәт Рәсәй Федерацияһы биләмәһендә ғәмәлдә булған закондар һәм РФ Конституцияһы үтәлешен тормошҡа ашыра, закондар өҫтөнлөгөн, ҡануниәттең берҙәмлеген һәм ныҡлығын, граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм иркен, йәмғиәт һәм дәүләт мәнфәғәттәрен яҡлауҙы тәьмин итә.
Һөнәри байрамдары уңайынан уҙған йылғы эшмәкәрлектәренә байҡау яһауын һорап район прокуроры, юстиция советнигы Рөстәм Ринат улы РАЯНОВҡа мөрәжәғәт иттек.
Тәртип булһын һәр ерҙә
10 января 2017 йыл | Хаттар
Мәңгелек йортобоҙ булған зыяратты тәртиптә тотоу һәр ауыл кешеһенең изге бурысы булып тора. Бөгөн йәшәгән йортобоҙ нисек бөхтә булһа, зыярат та шулай ҡараулы булырға тейеш. Шуға ла иртә яҙҙан ҡара көҙгә тиклем өмәләр ойошторола, ҡәбер өҫтәре таҙартыла.


text:
Гроубокс apk өсөн Android | Һуңғы Моделе Скачать Бушлай Кушымталар Гроубокс
Скачать АГРОСӘНӘҒӘТ гроубокс: Әгәр һеҙ’һеҙ Android системаһы Гроубокс Re алыу планлаштырыла., ҡушымта шул саҡта һеҙ булырға тейеш тураһында хәбәрҙәр showbox моғайын. . you’ll get many similarities of ShowBox with GrowBox Apk. Кино һәм тв селтәрендә төрлө экспонаттарҙы ала шоубокс дәрәжә дремина. Был осраҡта, әгәр һеҙҙең хаҡта ишетә Гроубокс, был ҡушымта тураһында беләлер ваҡытта иң саҡта. GrowBox has nearly all of the options of ShowBox together with many added options that you just gained’t get in ShowBox App. Ноу-хауҙарҙы, моғайын һеҙ был ҡушымталарҙы ҡулланып булһа ғәжәпләнәм..
Беҙ ҡасан булыуы тураһында һөйләргә ноу-хауҙарҙы, был’ы эшләй, бөтә мәсьәләләрендә потенциаль недостижимый, һәм был иң яҡшы өлгөһө, тип ноу-хауҙарҙы эшләй ала. Бына был һеҙгә булһа яһаны һәм өҫтәмә аңлатма кәрәк. был системаны ҡулланыу күпселек кеше өҫтәмә андроид . Был осраҡта, әгәр ҙә һеҙҙең бар android системаһы , артабан да һеҙҙең пк, һеҙ тейеш, һеҙ файдаланырга был өҫтәмә тв хатта яҡшы.. Right here I’m going to debate all the things it’s essential to find out about GrowBox App.
Find out how to set up GrowBox Apk on Android:
Әүҙемләшеүен күрһәтә алыуҙан һуң билдәле булған сығанаҡтарҙа ҡатнашты һәм МХ, был’ы ойоштороу кәрәк apk файлдар. Һеҙ был эште, хәрәкәтте түбәндәге үтәй.
- Аҙым 1:
Беренсе, был’ы өсөн мөһим һәм эҙәрмәндәр ниндәй браузер асып икән.. Google-бының өсөн был яҡшы мөмкинлек. Google., һеҙ күрергә, тип ҡырт эҙләү . Ул’ы өсөн мөһим ырыу 'төймәгә эҙләү һәм кран Apkdownload Гроубокс.
- Аҙым 2:
Файл эҙләп ҡарауы һөҙөмтә менән күрһәтелгән бик күп сайты. Элек, башта теләһә ниндәй сайты һайланасаҡ, был’менән һуңғы өсөн агросәнәғәт комплексында мөһим урын эҙләп ы. Һеҙ АГРОСӘНӘҒӘТ ала Гроубокс һуңғы версия , кран, тип сайты асылды.
- Өс аҙым:
Ҡасан шылдырып асыла, баҫып алыу мөмкинлеге. Һеҙ мөмкинлеге ала., кран н. Шыйыҡсаны папка һәм файлдар һаҡлау күсерә ала башланы шаблон буйынса булыуы мөмкин..
- Дүртенсе аҙым:
Нисек ғына файл күсереү аша, файл яһа папка аса кран алыу үҙе өсөн курстар булдырыла башланы.. Меню төҙөү тамғалары ҡасан тамамланыр көйләү мөмкин буласаҡ.. Һеҙ’булып эшләй башлай. ll өҫтәмә мәғлүмәт, бирҙе, баҫып иконка.
Гроубокс һуң тапшырылды., был’башҡа ҡушымталар ы. алыу өсөн бик мөһим бер талап, үҙем өсөн киң мәғлүмәт саралары мәғлүмәт уйнай.. Ҡорал тип аталған ҡушымта. The downloading process of the app is identical as GrowBox. Өҫтәмә булараҡ, был система бары тик һеҙгә., был һеҙҙең өсөн мөмкин булһа, яҙма алыу өсөн Гроубокс.
ШУЛАЙ УҠ ҠАРА:-
- Һеҙ ТВ плеер .Скачать apk
- Скачать эсендә блокировщик Адгуард apk
- Скачать Видео Виго – Элек Hypstar 3.8.1 АГРОСӘНӘҒӘТ
- Скачать Спортсы Трафик (Мода, аҡса неограниченный) 1.4 өсөн Android
- Был badoo – Ч & Скачать танышыу өсөн ҡушымта
- Ҡаты Streamz apk өсөн Android скачать
Әммә былар барыһы ла өҫтәмә алмашыу түгел, мультимедиа. был ҡушымта ярҙамында музыка менән алмашырға мөмкин., һүрәттәр, фильм телевизор һәм андроид өсөн һеҙ булғанға. Һеҙ алмаштар ярҙамында кино фильмы телевизор һәм кушымталар һеҙ мөмкин.. Берҙән-бер етешһеҙлеге өсөн һеҙгә был өҫтәмә түләүһеҙ киң мәғлүмәт саралары версия уйнарға мөмкин. 5 минутҡа ғына. Һеҙ’был юлы ул тиклем булған етешһеҙлектәр еңеп торошо модернизациялау ll премиум-версия, һәм был’ы ни өсөн ул аҡса түләп мөһим.
Был’s өҫтәмә Гроубокс :
Ышанабыз, һеҙ аңларға, сөнки ул кешенең күңеленә һәм варианттары һәм шоубокс. Гроубокс менән һеҙ’буласак эйә барыһы да ҙур экранда был вариант . Бәләкәй экрандар фильмдар ҡарарға яратам. шоубокс ғына ҡулланған кеше, бигерәк тә смартфон, ПК йәки вклад.. Ябай тураһында уйланырға, һеҙҙең шул тиклем’буласак тоям үҙемде, ысынлап та, ҡасан һеҙҙең йәки һеҙҙең яратҡан фильмдар ТВ тапшыра ала-был экспонаттарҙы ҙур экран ?
Яратҡан фильм һәм тапшырыу һеҙҙе һәм һеҙҙең берҙән-бер айырмаһы менән б. ала гроубокс гроубокс ТВ-экспонаттар менән chromecast. Хәҙер һеҙ ҡарай алмай рәхәт алырға һәм һеҙҙең яратҡан chromecast гроубокс файҙаланыу мәсьәләләренә ҙур экранлы телевизор һәм башҡа төрлө проблемалар кеүек. Йөҙҙәре, кем ҡуллана chromecast, видео һәм башҡа мультимедиа булған. шул уҡ ваҡытта проблемаларҙың күп мәғлүмәт дремина. Был һорауҙарға туранан-тура яуап бирә, һәм бында бөтә тормош заставка Гроубокс эшләй..
ДОН’Т ҺЫЛЫУЫ
- Тауншип Һуңғы Версия 5.7.0 Скачать apk
- Был badoo – Ч & Скачать танышыу өсөн ҡушымта
- Скачать Снайпер уйын Зомби
- Скачать һәм Android apk Spotify Премиум өсөн PC 2018
- Скачать роле Google
Гроубокс apk өсөн Android:
Һеҙ’була аласаҡбыҙ. ll. гроубокс android системаһы торошо һеҙҙе агросәнәғәт комплексы, бер нисә аҙым яһаны, however it is vitally essential to maintain few issues in thoughts. The very first thing is it’s essential to verify whether or not MX Participant is put in in your system or not. Әгәр һеҙгә система ҡуйырға. МХ ҡатнашты, йәғни башта был’ы мөһим, уның өсөн бөтөрә. Һеҙ быны эшләй ала, көйҙәренә күсә., өҫтәмә һайлау, шунан һуң ҡатнашты мх. Шунда һеҙ күрерһегеҙ, тип юйҙырыу мөмкинлеге. Мх-тип ташланырға мөмкин булған ҡатнашыусылар һәм кр.
Һуңғы фактор-был’ы кәрәк яһарға, был үҙгәртергә булһа, һеҙ хәүефһеҙлек. As GrowBox Apk will not be accessible in Google play retailer and never verified by play retailer, был’ҡайһы бер мөһим параметрҙар үҙгәртергә ы. Был көй өсөн ауыҙ һәм һеҙ күргән икән унда, тип мөмкинлеге хәүефһеҙлек . Бөтә төр сығанаҡтар мөмкинлеген һәм актив һәм настроить билдәһеҙ маҡсат менән уйын уйнап алабыҙ.Әгәр һеҙгә ҡушылғандар һеҙ ҙур андроид системалары менән ҡулланыу Гроубокс ТВ, һеҙгә әҙәм улы бирәсәк, тойоу. Әгәр һеҙ ҙур осраҡтары бар. LED-телевизор менән бергә бик яҡшы система тауышлы, һеҙ’т, ысынлап хис-тойғоло була, тип, һеҙ,’Re кинотеатрында фильм ҡараны.. Был’бик файҙалы ы өҫтәмә, әгәр һеҙ используете chromecast ҡоролошо.
БЫНДА КҮСЕП ӨСӨН, СКАЧАТЬ
ГРОУБОКС-АГРОСӘНӘҒӘТ КОМПЛЕКСЫ


text:
Документтар араһында ауыл биләмәләре, административ тәртип боҙоуҙар, йәмәғәт именлегенә ҡағылышлылары ла бар. Парламентарийҙар өс ҡанун проектын өсөнсө уҡыуҙа ҡабул итте. Улар – Йәмәғәт тәртибен һаҡлау, Төндә тауышланыуҙы тыйыу һәм Мотлаҡ медицина страховкалауҙы ойоштороу тураһындағы документтар.
Төндәрен шаулау тыйыла
Башҡортостан халҡы төндәрен тыныс йоҡлай аласаҡ. Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай тәүлектең ҡараңғы мәлендә, барыһы ла ял иткәндә тауышланыуҙы тыйҙы.
Ҡанун буйынса һыҙғырыу ғына түгел, йырлау-бейеү, ҡысҡырыу, музыка ҡоралдарында уйнау, пиротехника шартлатыу, төҙөлөш һәм ремонт эштәре алып барыу тыйыла. Ҡанунды боҙоусыларға ҡарата административ яза ҡаралған. Дүшәмбенән йомаға тиклем киске 11-ҙән иртәнге 7-гә, ял һәм байрам көндәрендә киске ундан иртәнге 9-ға тиклем шаулау тыйыла.
Яңы йыл төнөндә, Салауат Юлаев хоккей клубы йәки Урал волейбол командаһы чемпион булған осраҡта, йәғни спорт байрамдары мәлендә, башҡа ҙур саралар ваҡытында төндә шауларға рөхсәт буласаҡ. Бының өсөн сараны ойоштороусылар дәүләт власы йәки урындағы үҙидаралыҡтар менән алдан килешергә тейеш буласаҡ
Аҙыҡ-түлек сифатына иғтибар арта
Республикала аҙыҡ-түлек сифаты һәм хәүефһеҙлек саралары хаҡындағы проект та ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Уға ярашлы, беҙҙең төбәктә һатылған ризыҡтар ирекле рәүештә махсус тикшереү үткәндән һуң Башҡортостан продукты тигән маркировка менән билдәләнергә тейеш.
Ҡанун шулай уҡ ошо йүнәлештә Республика программаларын әҙерләү һәм ҡабул итеүҙе, башҡарма власть органдары, етештереүселәр, һатыусылар менән берлектә аҙыҡ-түлектең составында генлы һәм үҙгәртелгән организмдарға тикшереү һәм уларҙың кеше сәләмәтлегенә тәьҫирен билдәләүҙе күҙ уңында тота.
Ҡанунһыҙ ағас һатыу сикләнә
Урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин парламентарийҙарға "Урман мөнәсәбәттәрен көйләү", "Ағасты ҡабул итеү һәм оҙатыу пунктары эшмәкәрлеген көйләү" тураһындағы ҡанун проекттарын еткерҙе.
Документтар ағасты сит төбәктәргә ҡанунһыҙ һатыуҙы сикләргә, дәүләт инспекторҙары вәкәләттәрен киңәйтергә мөмикнлек бирәсәк, тип ышана министр Рәжәп Нәбиуллин.
Һыу фажиғәләрен кәметеү күҙаллана
Депутат Рима Үтәшева пляждарҙа иҫерек йөрөгәндәрҙе, эскән килеш һыу ингәндәрҙе аҡсалата язаларға тәҡдим итә. Әле лә штраф тейеш. Берҙән ул бәләкәй, икенсенән түләп бармайҙар. Рима Үтәшева штраф суммаһын 4 меңгәсә күтәрергә тәҡдим итә. Был осраҡта, тип иҫәпләй халыҡ һайланыусыһы, иҫерек килеш батыусылар бер-ни тиклем кәмер ине.
Шуныһы аңлашылмай, Өфө тирәһендәге ҡараулы пляжда иҫеректәрҙе тотоп штраф һалырға мөмкин. Ә ауылдарҙа йылға-күл буйҙарында шешә компанияһында ял иткәндәрҙе нисегерәк тотоп язаларға һуң. Сөнки батыусылар тап райондарҙа күп.
Стәрлетамаҡ районында 59 йәшлек ир кеше, Мәләүездә бер егет батып үлгән. Балалар араһында ла фажиғәгә тарыусылар күп. Бишбүләктә 13 йәшлек малай һыу ҡорбаны булған. Ҡотҡарыусылар Өфө эргәһендәге күлдән 4 иҫерек кешене һөйрәтеп сығарған.


text:
Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин ҡушыуы буйынса мәғариф һәм фән министрлығы тормошҡа ашырған «Балаларға уңайлы өҫтәмә белем биреү» өҫтөнлөклө проекты сиктәрендә илдең төрлө төбәктәрендә «Кванториум» балалар технопарктары сафҡа инә. Әлеге мәлдә ошондай 24 майҙансыҡ уңышлы эшләп килә. 2018 йыл аҙағынаса Рәсәйҙә уларҙың һаны 36-ға етәсәк.
Әйткәндәй, Башҡортостанда балалар технопарктарын булдырыу өсөн федераль ҡаҙнанан – 57 миллион 100 мең, ә республиканыҡынан 24 миллион 500 мең һум аҡса бүленгән.
Октябрҙә Рәсәйҙең 17 төбәгендә «Кванториум» балалар технопарктарын тантаналы асыу тантаналары уҙҙы. Республикабыҙҙа ошондай 3 майҙансыҡ үҙ эшен башланы: шуларҙың икәүһе – Өфөлә, берәүһе – Благовещенда. «Гагарин-үҙәк»тәге технопарк эшен республика Башлығы Рөстәм Хәмитов та ҡарап, «Аэроквантум», «Робоквантум» һәм «Космоквантум» төркөмдәрендә, 3D принтер һәм башҡа хәҙерге заман технологиялары менән йыһазландырылған «Hi-Tech» цехы һәм информатика бүлмәһендә булды.
Әлеге үҙәктең директоры Игорь Нуйкин әйтеүенсә, майҙансыҡ өс йүнәлештә эшләйәсәк: робот техникаһы, пилотһыҙ осоу аппараттарын конструкторлау һәм аэройыһан инженерияһы. Бында 400 – 500 балаға шөғөлләнеү мөмкинлеге бар, барыһы ла бушлай.
Тантана көндө республика балаларға белем биреү технопаркы ла гөрләп торҙо. Ҡыҙҙар, малайҙар атай-әсәйҙәре менән бергәләп «3D баҫма мәктәбе», «Микроэлектроника», «3D моделен әҙерләүҙә тәүге аҙымдар», «Робоквантум», «Коворкинг», «Сәнәғәт дизайны», «Квантик» иртә үҫеү мәктәбе, «Автоквантум» берекмәләре менән танышыу ғына түгел, үҙҙәре лә оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнашыу бәхетенә иреште.
Г. РАМАҘАНОВА.


text:
10 октябрҙә эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара, тип хәтергә төшөрә Башҡортостандың Хеҙмәт министрлығы.
Башҡортостанда 11 октябрҙә Республика көнө билдәләнә.
«Башҡортостан Республикаһында байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында»ғы законға ярашлы, 11 октябрь төбәктә эшләмәгән байрам көнө булып иҫәпләнә.
Быйыл 11 октябрь кесе йомаға тура килә. Шаршамбы, 11 октябрҙә, эш ваҡыты бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Рәсәй Федерацияһының Хеҙмәт кодексы статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп йәки йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә 11 октябрҙә эшләмәгән байрам көнө – Республика көнө – отпусктың календарь көндәре иҫәбенә индерелмәй.


text:
Төп бит сифатын яңы компанияһының башҡарма linkedin индерелгән.
Криптовалюта Ебәрҙе Алмашыу Компания фән тураһында мәғлүмәт һәм аналитика бүлеге начальнигы LinkedIn яллаған. .
Михаил Ли, өлкән менеджер linkedin., ул. ете йылдан ашыу профессиональ селтәр платформа менән үткәрелә., бурысты үҙ өҫтөнә ала роле вице-президенты мәғлүмәт, блог мәғлүмәттәре буйынса, шишәмбе.
Әлегә тиклем уның карьераһы финанс хеҙмәттәре өлкәһендә интеграция булған мәғлүмәт тупланған., электрон коммерция һәм социаль селтәрҙәрҙә, пост яҙа ул.. Улар, тип һанай була. “мөмкинлектәр сикһеҙ” блокчейн криптовалюта өсөн ҡулланыу һәм мәғлүмәт арауығы..
“Мин’м тулҡынландыра һәм шул үҫтереү ролен билдәләй белеү, улар шәп уйнай мәғлүмәт арауығында үҙгәреүе., үткән дәрестә инновацион фекерләү бәйләнешене мәсьәләһе хәл итеү өсөн минең менән яңы,” ул әйтте.
“Бөтә булған мәғлүмәт нығытыу өсөн мөһим әһәмиәткә эйә’иң ябай һәм ышаныслы тауар һәм хеҙмәттәргә ҡулланыу һәм таратыу миссияһы стратегияһы криптовалюта.. Был ҡатмарлы роле ҙур бүләкләүҙе үҙ өҫтөнә ала һәм яңы исеме минең өсөн, минең өсөн түбәндәге башлығының карьераһы башлана.. »
Был һуңғы мөнәсәбәте менән, Команда лидеры компанияһы үҙе тартыла йыл киңәйтеү дауам итә . Һуңғы ун ай эсендә, даня биржаһы буйынса вице-президент финанс, Инженер коммуникациялары һәм, шулай уҡ финанс һәм вазифалы кешеләр үтәү буйынса өлкән .
Атап әйткәндә., Һуңғы серияһы беренсе Ли түгел linkedin менеджер ҡушыла. . Март., Компания тураһында иғлан итә, тип Эмили дисктарын һатып алырға ҡушылды Чой.
Күптән түгел, даня компанияһы үҙ ниәттәре тураһында иғлан күберәк 100 уның өсөн күптән түгел яңы офисын асыу хеҙмәткәрҙәре нью-Йорк киләһе йыл..
Көндәлек күҙәтеү өсөн баҙарҙа Кракен 17.09.2018
АКТИВ АЛМАШЫНЫУ КРАКЕН ЦИФРЛЫ
$123М бөгөн бөтә сауҙа баҙары
Крипто, Евро, Аҡш доллары, Йен, САПР, Фунт стерлинг
Яңылыҡтар Блокчейн 18.09.2018


text:
- Подробности
- Просмотров: 209
ТИГЕҘЛЕКТӘР, бер аҙ йырғыланған һәм абс. билдәләре түбән булған ер өҫтө, диңгеҙ һәм океан төптәре участкалары. Ҡоро ерҙә бейеклеге б‑са уйпат (200 м тиклем), ҡалҡыу (500 м тиклем) һәм бейек (500 м юғарыраҡ); өҫкө формаһы б‑са — яҫы, тулҡынлы, арҡалы, убалы һ.б.; барлыҡҡа килеүе б‑са структуралы, денудацион (пенеплендар, педиплендар, педименттар), аккумулятив (аллювиаль, пролювиаль, эол, зандр, диңгеҙ яры) һәм башҡа Т. айырыла. Т. йылға үҙәндәре, һыҙалар, йырындар һ.б. хас. Формалашыуы терр‑яның геол. төҙөлөшөнә бәйле. Структуралы Т. платформаларға тура килә, бында рельеф характеры ултырма ҡапламаһының горизонталь ятҡан тау тоҡомдары м‑н билдәләнә, мәҫ., Көнсығыш Европа тигеҙлеге Көнсығыш Европа платформаһына тура килә. Денудацион Т. тауҙарҙың емерелеүе һәм тигеҙләнеүе, аккумулятив Т. кәүшәк ултырмалар тупланыуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. БР сиктәрендә Көнсығыш Европа тигеҙлеге рельефында денудацион ҡалҡыу Т. (Бәләбәй ҡалҡыулығы, Стәрлебаш-Фёдоровка ҡалҡыулығы, Дөйөм Һырт, Өфө яйлаһы), аккумулятив һәм эрозион‑денудацион Т. (Ағиҙел буйы убалы тигеҙлеге) айырыла. Респ. көньяҡ‑көнсығыш өлөшөндә Һаҡмар-Таналыҡ денудацион (абс. бейеклеге 350—500 м) һәм Ҡыҙыл‑Оло Урғаҙа денудацион‑аккумулятив (350— 400 м) Т. урынлашҡан.
П.Н.Швецов
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Өфөлә Илһөйәр Ғизетдинованың тормошо һәм ижады тураһында «Ағиҙел ҡыҙы» китап-альбомының исем туйы була
ӨФӨ, 2017 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илһөйәр Ғизетдинова/.
Өфөлә Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Илһөйәр Ғизетдинованың тормошо һәм ижады тураһында «Ағиҙел ҡыҙы» китап-альбомының исем туйы була.
Сара 27 октябрҙә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында киске сәғәт 7-лә башлана. Театрҙың әҙәбиәт-драма бүлеге етәксеһе Эльвира Исҡужина хәбәр итеүенсә, кисәлә республиканың күренекле мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре, актрисаның яҡташтары, шулай уҡ Башҡорт драма театрының танылған сәхнә оҫталары ҡатнаша.
Кисә барышында «Ағиҙел ҡыҙы» китап-альбомын һатыу, Илһөйәр Ғизетдинова менән фотоға төшөү ойошторола.
Сараны Башҡортостандың халыҡ артисы Сара Буранбаева алып бара.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
ТЕЛ‑АРА БӘЙЛӘНЕШТӘР, терр. яҡынлыҡ, тарихи факторҙар, соц. шарттар (төрлө этник дөйөмлөквәкилдәре араһындағы интенсив коммуникатив бәйләнештәр) булышлығында ике йәки күберәк ҡәрҙәш йәки ҡәрҙәш булмаған телдәрҙең һыйышып йәшәүе һәм үҙ‑ара мөнәсәбәте. Т.‑а.б. контактологияның тикшереү объекты булып тора. Конвергенция (бер нисә телдә уларҙы структур‑типологик яҡынлыҡҡа килтергән оҡшаш билдәләрҙең барлыҡҡа килеүе) Т.‑а.б. һөҙөмтәһе булып тора, уның нигеҙендә тел союздары – телдәрҙең ареаль‑тарихи бәйләнештәре барлыҡҡа килә. Төрки телдәр (башҡорт теле, татар теле, сыуаш теле) һәм фин-уғыр телдәре (мари теле, удмурт теле) бәйләнеше һөҙөмтәһендә волга буйы (волга‑кама) телдәр союзы барлыҡҡа килгән, һуҙынҡылар редукцияһы; [а] фонемаһының иренләшеүе; 3‑сө зат берлектәге эйәлек аффиксының һәм төп килеш формаһының төшөм килеш урынына билдәлелек һәм билдәһеҙлек категорияһы күрһәткестәре сифатында ҡулланылыуы; заман формаһы, сифат ҡылым, айырып күрһәткән киҫәксәләр системаһында типологик һәм семантик яҡынлыҡ; шарт һөйкәлеше яһалышындағы уртаҡлыҡ; тура телмәр төҙөлөшөнөң, айырымланған хәл ҡылымдарының ваҡыт эйәрсән һөйләмдәрҙә оҡшаш ысулдар м‑н бирелеүе һ.б. уның төп билдәләре булып тора.
Башҡорттарҙың Т.‑а.б. тарихы этник процестар м‑н бәйле; хәҙ. башҡ. телендә иран теле, монгол теле, урыҫ теленә хас булған фонетик, морфол., синтаксик һ.б. билдәләр бар. БР‑ҙа 50‑нән ашыу тел таралған (ҡара: Телдәрҙең ҡулланылыу шарттары); бигерәк тә төрки (башҡ.,татар,сыуаш һ.б.), фин‑уғыр (мари, удмурт, мордва телдәре һ.б.) телдәре һәм славян телдәре (урыҫ теле, белорус теле, украин теле һ.б.) араһында тығыҙ Т.‑а.б. күҙәтелә; был осраҡта ике тел м‑н әүҙем (ҡара: Билингвизм) йәки бер нисә телдә (ҡара: Күп теллелек) аралашыу, йә булмаһа сит телде аңламау күҙәтелә. Т.‑а.б. шарттарында үҙләштерелгән һүҙҙәр, ш. иҫ. терминология өлкәһендә; интерференция (ике теллелек шарттарында икенсе телдең туған тел һөҙөмтәһендә норманан һәм системанан ситләшеүе) һ.б. телдәрҙең бер‑береһенә тәьҫир итеү һөҙөмтәһе булып тора.
Башҡортостанда Т.‑а.б. арналған фундаменталь тикшеренеүҙәр Т.М.Ғарипов тарафынан башҡарыла, ул башҡ. һәм башҡа төрки телдәрҙең (башлыса ҡыпсаҡ телдәренең), славян, фин‑уғыр һ.б. телдәрҙең үҙ-ара йоғонто яһауҙарын һәм бер‑береһенә тәьҫир итеүҙәренең төп этаптарын күҙәтә. Ә.Ғ.Бейешев, Р.Ғ.Кузеев, А.П.Майоров, З.Ғ.Ураҡсин, Ғ.Х.Әхәтов һ.б. хеҙмәттәрендә контактология мәсьәләләренең башҡа фәндәр м‑н үҙ‑ара бәйләнеше яҡтыртыла (ареаль лингвистика, психология, социаль философия, социолингвистика, социология, этнография һ.б.). Башҡ.‑венгр Т.‑а.б. — Ғарипов, Ж.Ғ.Кейекбаев, Кузеев, В.Проле, М.Рясянен, Б.А.Серебренников һ.б.; төрки‑фин‑уғыр‑славян Т.‑а.б. З.П.Здобнова, Н.И.Иҫәнбаев, Г.Е.Корнилов, М.Х.Хәйруллина, Л.Л.Әйүпова һ.б. тикшеренеүҙәрендә сағылған. Семантик интерференцияның килеп сығыу үҙенсәлектәре К.З.Закирйәнов, Әйүпова һ.б. тарафынан өйрәнелгән. Башҡорт теленең диалекттары һәм улар м‑н бәйләнештәге телдәрҙең бер‑береһенә йоғонтоһо мәсьәләләре Н.Х.Ишбулатов, Н.Х.Мәҡсүтова, С.Ф.Миржанова һ.б. тарафынан ҡаралған. Этник үҙаң үҫешендә Т.‑а.б. роле Р.Ф.Ғәзизова, Ф.А.Нәҙершина, К.Н.Хәбибуллин һ.б. тарафынан өйрәнелгән. Волга буйы тел союзын айырып торған билдәләр Серебренников (фонетик һәм грамматик үҙенсәлектәр) һәм Р.Ғ.Әхмәтйәнов (лексиканы семантик һәм этимологик анализлау) тарафынан айырып күрһәтелгән, типологик характеристика А.Ғ.Шәйхулов тарафынан бирелгән.
Әҙәб.: Языковые контакты в Башкирии. Уфа, 1972; Вайнрайх У. Языковые контакты. Киев, 1979.
А.П.Майоров
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
Ҡәҙерле йәш шахматсылар, һеҙ әҙерһегеҙме? Яңы шахмат конкурсын иғлан итәбеҙ. Октябрҙә башлап, декабрь бөткәнсе 10 мәсьәлә, башлыса миниатюралар (фигуралар һаны 7-гә тиклем), тәҡдим ителәсәк. Һөҙөмтәләр ғинуарҙа билдәле буласаҡ. Тимәк, 2018 йылға «Йәншишмә»гә яҙылып ҡуйырға кәрәк инде.
Бәйгелә мәктәп, лицей, гимназия уҡыусылары, шахмат түңәрәге ағзалары ҡатнаша ала. Еңеүселәрҙе редакцияның Почёт грамотаһы һәм иҫтәлекле бүләге көтә.
Яуаптарығыҙҙы ебәргәндә тулы исем-шәрифегеҙҙе, адресығыҙҙы, ҡайһы мәктәптә, нисәнсе синыфта уҡығанығыҙҙы күрһәтергә онотмағыҙ, йәме.
Мәсьәләләрҙе сисеүгә 10 көн ваҡыт бирелә. Яуаптарығыҙҙы гәзиттең электрон почтаһына һуңлатмайынса ебәрегеҙ.
Беренсе мәсьәлә
Аҡтар башлай ҙа ике йөрөштән мат ҡуя.
Позицияны ҡабатлайбыҙ. Аҡтар – Кра7, Фһ4, Сf8, Кb6, пd7 (5 фигура), ҡаралар – Крс7, Кс5 (2 фигура).
Мәсьәләнең авторы – В. Пильченко (Сухой Лог ҡалаһы, 1989). Уны сискәндә шуны иҫтә тоторға кәрәк: d7-ләге пешка теләһә ниндәй фигураға әйләнә ала. Өс вариантты ла күрһәтергә.
Икенсе мәсьәлә
Аҡтар башлап, шулай уҡ ике йөрөштән мат ҡуйырға тейеш.
Позицияны ҡабатлайбыҙ. Аҡтар – Крg5, Фb4, пс3 (3 фигура), ҡаралар – Кре5, Сd5, пd6 (3 фигура).
Был мәсьәләне Дондағы Ростовтан С. Радченко (2004) төҙөгән. Аҡтарҙың беренсе йөрөшөндә ҡара королгә ҡурҡыныс янамай. Мат уны көсһөҙләндерергә мәжбүр иткәс кенә ҡуйыла. Сиселештең ике вариантын да табырға кәрәк.
Өсөнсө мәсьәлә
Аҡтар башлай ҙа ике йөрөштән мат ҡуя.
Позицияны ҡабатлайбыҙ. Аҡтар – Крс5, Фһ1, Лg1, Сd3, пс2 (5 фигура), ҡаралар – Крс3 (1 фигура).
Был мәсьәләнең авторы – С. Радченко (2004). Сиселештең ике варианты бар.
Дүртенсе мәсьәлә
Аҡтар башлап, был юлы ла ике йөрөштән мат ҡуйырға тейеш.
Позицияны ҡабатлайбыҙ. Аҡтар – Крf7, Фb4, Сf3, Ке3 (4 фигура), ҡаралар – Кре5, Кb6, пf5 (3 фигура).
Миниатюраны Польшанан Э. Зиммер төҙөгән (2004). Ул ҡыҙыҡлы йөрөш менән сиселә. Өс вариантты ла табырға кәрәк.
ШАХ БАБАЙ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 434
ДУРАСОВТАР, дворяндар нәҫеле. Нәҫелде башлап ебәреүсе — Иван Дмитриевич Д., 15 б. аҙ. Польша короллегенән Бөйөк Мәскәү кенәзлегенә күсеп килә. Өфө тармағына нигеҙ һалыусы — Алексей Фёдорович Д., секунд-майор. Башҡорт ихтилалдарын (1735—40) баҫтырыуҙа ҡатнаша. 1734 й. алып Ырымбур драгун полкында хеҙмәт итә. 1754 й. Өфө өйәҙендә имениеға һәм 86 крәҫтиәнгә хужа була. Уның улдары: Семён Алексеевич Д., 1778 й. башлап лейб-гвардия Преображенск, 1788 й. — Смоленск драгун, 90‑сы йй. Ырымбур драгун полктарында хеҙмәт итә; Николай Алексеевич Д., 19 б. башында Ырымбур губернаһында 400‑гә яҡын ир-ат һәм 15 мең дисәтинә ер хужаһы була. Ырымбур губ. полицияһын ҡарауға 8 мең һум иғәнә бирә (1807). Уның улдарынан Алексей Николаевич Д. билдәле, майор. Өйләнгәс, ер биләмәләре м‑н Верхотор заводын һәм Йүрүҙән-Ивановка заводын ала. Уның ҡатыны Аграфена Ивановна Д. — И.С.Мясниковтың (ҡара: Мясниковтар) ҡыҙы. Ул 18 б. 80‑се йй. башынан ер биләмәләре м‑н бергә Верхотор һәм Йүрүҙән-Ивановка заводтарына эйә була, 1799 й. Мең заводын һалдыра. Уларҙың улы — Николай Алексеевич Д. (1760—1818), 1803 й. мираҫҡа ер биләмәләре м‑н Верхотор (1804 й. Пашковтарға һата), Мең һәм Йүрүҙән-Ивановка з‑дтарын [1812 й. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1815) Белосельский-Белозерскийҙарға һата] ала. “Люблин” усадьбаһының хужаһы була, унда һуңынан архитектура ҡомартҡыһына әүерелгән һарай (архитекторҙары И.В.Еготов һәм Р.Р.Казаков; хәҙ. Коломенский-Лефортово-Люблин Мәскәү дәүләт берләшкән музей-ҡурсаулығы составына инә) төҙөтә. Шулай уҡ Василий Александрович Д. билдәле, титулярный советник (1782). 1770 й. алып лейб-гвардия Преображенск полкында, 1781 й. — Өфө наместниклығының губерна магистратында хеҙмәт итә. Уның улы Михаил Васильевич Д., вахмистр. 1795 й. алып Ырымбур драгун полкында хеҙмәт итә; Николай Николаевич Д., камергер, действительный статский советник (1853). 1845—62 йй. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1844—62) Ырымбур дворяндары башлығы. 19 б. уртаһында Ырымбур губ. Алексеевка шарап ҡыуыу з‑ды (ҡара: Шарап ҡыуыу заводтары), Өфө өйәҙендә 700‑ҙән ашыу крәҫтиән һәм 22,5 мең дисәтинә ер хужаһы. Уның улы — Дмитрий Николаевич Д., действительный статский советник. 1877—86 йй. Стәрлетамаҡ өйәҙ дворяндар йыйылышы башлығы. Стәрлетамаҡ өйәҙенең Покровка улусы Покровка а. (хәҙ. Фёдоровка р‑ны) Николаевка шарап ҡыуыу з‑ды хужаһы. Өфө губернаһының Стәрлетамаҡ өйәҙе Покровка улусында Д. ерҙәрендә Дурасовка (хәҙ. Айтуған-Дурасов а.), Ильинка (хәҙ. Ильиновка а.), Гороховский Посёлок (хәҙ. Гороховка а.), Николаевка (хәҙ. Николаевка а.), Покровка, Сашин (хәҙ. Сашин а.) һәм Хваталовский Посёлок (хәҙ. көндә юҡ; бөтәһе лә — Фёдоровка р‑ны), Өфө губ. ш. уҡ өйәҙе Никольск улусында Дурасовка (Блударёв; хәҙ. Шишмә р-ны Дурасов а.) торама пункттарына нигеҙ һалына.
Д. нәҫеле Рязань, Һамар, С.‑Петербург, Тамбов һәм Ырымбур губ. дворян нәҫел тарихы китабының 6‑сы киҫәгенә (1818) яҙылған.
Әҙәб.: Новиков В.А. Сборник материалов для истории уфимского дворянства. Уфа, 1879; Гудков Г.Ф., Гудкова З.И. С.Т.Аксаков. Семья и окружение: краеведческие очерки. Уфа, 1991.
Б.Ә.Аҙнабаев
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 569
ДӘҮЛӘТ ҠАРАМАҒЫНДА БУЛМАҒАН УҠЫУ ЙОРТТАРЫ, юридик йәки физик шәхестәр тарафынан ойошторолған белем биреү учреждениелары. “Рәсәй Федерацияһында мәғариф тураһында”ғы законға (2012) ярашлы, лицензия һәм дәүләт аккредитацияһы нигеҙендә эш итәләр; белем биреү учреждениелары өсөн билдәләнгән тәртиптә даими аттестация үтәләр. Белем биреү эшмәкәрлеген түләүле нигеҙҙә, ш. иҫ. дәүләт белем биреү программалары сиктәрендә, алып баралар. Шулай уҡ дәүләт ҡарамағында булмаған төрлө ойошма, фонд аҡсаларын, айырым кешеләрҙең хәйриә ярҙамын һ.б. йәлеп итеү иҫәбенә финансланалар. Әҙерлектең төп йүнәлештәре: гуманитар фәндәр, белем биреү һәм педагогика, иҡтисад һәм идара итеү, информатика һәм иҫәпләү техникаһы һ.б. Д.ҡ.б.у.й. м‑н туранан-тура уның ойоштороусыһы йәки ул төҙөгән попечителлек советы етәкселек итә. Дәүләт ҡарамағында булмаған юғары уҡыу йорттарының һәм урта махсус уҡыу йорттарының күпселегенең эшмәкәрлеген координациялауҙы Рәсәйҙең дәүләт ҡарамағында булмаған вуздары (1994 й. нигеҙләнгән) һәм ссуздары (2000) ассоциациялары үтәй. Д.ҡ.б.у.й. студенты статусы акад. хоҡуҡтар һәм иректәр йәһәтенән, дәүләт стипендияһы алыу хоҡуғынан тыш, дәүләт уҡыу йорто студентының статусына тиңләштерелә. БР‑ҙа дәүләт ҡарамағында булмаған тәүге юғары уҡыу йорто — Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академияһы (1993 й. нигеҙләнгән); урта махсус уҡыу йорто — Күмертау иҡт. һәм хоҡуҡ техникумы (1992); дөйөм белем биреү учреждениеһы — “Альфа” мәктәбе (Өфө, 1993) була. 2010 й. юғары белем системаһында дәүләт ҡарамағында булмаған 4 үҙ аллы юғары уҡыу йорто (24,6 меңдән ашыу студент): Көнсығыш иҡт.‑юридик гуманитар акад., Коммерция һәм хоҡуҡ институты, Күмертау иҡт. һәм хоҡуҡ ин‑ты, Салауат гуманитар институты һәм 8 филиал: Хеҙмәт һәм социаль мөнәсәбәттәр академияһының Башҡортостан соц. технологиялар ин‑ты, Мәскәү иҡтисади үҙгәртеүҙәр институты, Баш ҡала финанс-гуманитар академияһы (бөтәһе лә — Өфө), Белорет ҡ. Халыҡ-ара иҡтисад һәм хоҡуҡ институты, Стәрлетамаҡ ҡ. Мәскәү психология-социология университеты, Өфө, Октябрьский, Стәрлетамаҡ ҡҡ. Хәҙерге гуманитар академияһы филиалдары иҫәпләнә; урта профессиональ белем системаһында — дәүләт ҡарамағында булмаған 16 урта махсус уҡыу йорто (10,8 меңдән ашыу уҡыусы): Башҡортостан муниц. идаралыҡ колледжы, Гуманитар, Ситтән тороп уҡыу педагогия, Сәнәғәт‑иҡт., Юридик, ӨДИСА эргәһендәге Сервис һ.б. колледждар, Башҡортостан соц.‑иҡт., Башҡортостан иҡт.‑технология, Башҡортостан иҡт.‑юридик, Информатизация, иҡтисад һәм сервис, Политехник, Эшҡыуарлыҡ һәм хоҡуҡ һ.б. техникумдар (бөтәһе лә — Өфө), Иҡт.‑юридик техникум (Иглин р‑ны Иглин а.), Октябрьский иҡт. техникумы һ.б.; урта белем системаһында — дәүләт ҡарамағында булмаған 5 дөйөм белем биреү учреждениеһы (700‑ҙән ашыу уҡыусы), ш. уҡ конфессиональ уҡыу йорттары (ҡара: Дини белем биреү).
Р.В.Әлмөхәмәтов
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
- Подробности
- Просмотров: 545
ДӘМИНЕВ Рөстәм Риф улы (2.6.1972, Стәрлетамаҡ ҡ.), нефтехимик. БР ФА проф. (2016), техник ф. д‑ры (2006). БР‑ҙың мәғариф отличнигы (2005). ӨДНТУ‑ны тамамлаған (1994). 1998 й. алып ӨДНТУ‑ның Стәрлетамаҡ филиалында: 2007 й. башлап дир. урынбаҫары, бер үк ваҡытта дөйөм химик технологиялар каф. мөдире, 2011 й. башлап директор. Фәнни хеҙмәттәре химик‑технологик процестарҙы (изомерлаштырыу, гидрирлау һ.б.) интенсивлаштырыу өсөн физик ысулдарҙы ҡулланыу, электр‑магнит ҡыры эсендә файҙаланыу өсөн яраҡлаштырылған ҡаты хәлдәге катализаторҙарҙы һ.б. эшләү м‑н бәйле. Д. ҡатнашлығында СВЧ‑нурланышы файҙаланылған технологиялар (эзбизташты үртәү, натрий амальгамаһын тарҡатыусы – гратонды реактивациялау, углеводородтарҙы каталитик дегидрирлау) һәм углеводородтарҙы дегидрирлау өсөн электродинамик реактор; сода етештереүҙә барлыҡҡа килгән ныҡ минералланған ҡалдыҡ һыуҙарынан кальций пероксиды алып утилләштереү алымы уйлап табыла. 150-нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 20 уйлап табыу авторы.
Хеҙм.: Гетерогенно-каталитические промышленные процессы под действием электромагнитного излучения СВЧ-диапазона. М., 2006 (авторҙ.).
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 454
ИҪКЕ ҠАЛМАШ ҠАЛАСЫҒЫ, Ҡала-Тау, иртә Урта быуат археологик ҡомартҡыһы. 7—9 бб. ҡарай. Саҡмағош р‑ны Болғар а. янында Ҡалмаш й. ярының бейек морононда урынлашҡан. 1926 й. В.Х.Вахрушев тарафынан асыла, 1963 й. Н.А.Мәжитов, 1964 й. Г.И.Матвеева, 1993 й. В.В.Овсянников, 2002 й. И.М.Аҡбулатов өйрәнә. 1000 м2 яҡын ер ҡаҙылған. Ҡаласыҡ ур (оҙонлоғо 50 м, киңлеге 6 м, бейеклеге 1,3 м) һәм соҡор (тәрәнлеге 1,3 м) м‑н нығытылған. Һаҡланыу ҡоролмаһы (ағас ҡойма, тип фараз ителә) эҙҙәре асыҡланған. Керамика Ҡараяҡуп мәҙәниәте, Кушнаренко мәҙәниәте һауыттарынан ғибәрәт. Эш ҡоралдары (орсоҡбаш, тимер бысаҡ, тигель), муйынсаҡ, хайуан һөйәктәре табылған. Ҡышҡы миҙгел торамаһы булған, тип фаразлайҙар. Ҡомартҡы материалдары Археология һәм этнография музейында, БДУ фондтарында һаҡлана.
В.В.Овсянников
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 1068
ВӘЛИДОВ Әхмәтзәки Әхмәтшаһ улы, Ә х м ә т з ә к и В ә л и д и, Ә х м ә т з ә к и Вәлиди Туған, З ә к и В ә л и д и, З ә к и В ә л и д и Т у ғ а н [10.12.1890, Өфө губ. Стәрлетамаҡ өйәҙе Көҙән а. (БР‑ҙың Ишембай р‑ны) — 26.7.1970, Төркиә, Истанбул ҡ.], сәйәси эшмәкәр, шәрҡиәтсе. Башҡорт милли хәрәкәте етәксеһе, авт. Башҡортостанға нигеҙ һалыусы. Филос. д‑ры (1935). Вәлидовтар нәҫеленән. 1917 й. социал‑революцио‑ нерҙар партияһы, 1920 й. РКП(б) ағзаһы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. “Ҡасимиә” мәҙрәсәһен (Ҡазан, 1912), Вена ун‑тын (1935) тамамлаған. 1909 й. алып “Ҡасимиә”лә төрки тарихын һәм ғәрәп әҙәбиәтен уҡыта. 1910 й. башлап Ҡазан ун‑тында В.А.Богородский һәм Н.Ф. Катановтың тарих һәм лингвистика б‑са лекцияларын тыңлай. 1912 й. Ҡазанда “Төрөк вә татар тарихы” (төрки телендә; башҡ. телендә 1994 й., 2005 й. нәшер ителә) хеҙмәтен баҫтырып сығара. Был хеҙмәттә төрки халыҡтарҙың килеп сығышы, 16 б. уртаһына тиклем соц.‑сәйәси һәм мәҙәни үҫеше мәсьәләләре ҡарала. 1913—14 йй. көнсығыш ҡулъяҙмаларын өйрәнер өсөн 2 тапҡыр Урта Азияға барып ҡайта. 1915 й. “Ғосмания” мәҙрәсәһендә төрки тарихын һәм әҙәбиәтен уҡыта. 1916 й. Петроградта Дәүләт думаһының мосолман фракцияһы эргәһендә сәйәси эшмәкәрлеген башлай. Рәсәй мосолмандарының ваҡытлы үҙәк бюроһы ағзаһы булараҡ (Петроград, 1917 й. март—апр.) Мосолман советын (Ташкент, апр.) үткәреүҙе ойоштороусыларҙың береһе була, унда 1‑се Бөтә Рәсәй мосолман съезына (Мәскәү, май) Төркөстандан делегат итеп һайлана. Съезда Рәсәйҙең федератив респ. ҡоролошо һәм мосолман халыҡтарының милли‑терр. автономияһы идеяһын яҡлай, Бөтә Рәсәй мосолман шураһының башҡарма ком‑ты составына, башҡорт делегаттары төркөмө тарафынан Башҡорт өлкә бюроһына индерелә. Башҡорттарҙың 1‑се дөйөм съезы (Ырымбур ҡ., июль; ҡара: Бөтә башҡорт ҡоролтайҙары) президиумы ағзаһы, унда Башҡорт мәркәз шураһы рәйесе урынбаҫары итеп һайлана. Дәүләт ҡоролошо (милли‑терр. автоно‑ мия нигеҙендә) һәм ер мөнәсәбәттәре (17 б. — 20 б. башында юғалтылған башҡ. ерҙәрен ҡайтарып биреү зарурлығын билдәләй) т‑да докладтар м‑н сығыш яһай. Башҡорттарҙың 2‑се өлкә съезы (Өфө, авг.) тарафынан Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышына һайлауҙарҙа ҡатнашыуға тәҡдим ителә (нояб. Өфө губернаһының федералист башҡорттар исемлеге б‑са һайлана). Оло Башҡортостандың, Бәләкәй Башҡортостандың һәм Көнсығыш Рәсәйҙең Мосолман авт. дәүләттәре федерацияһының карталарын эшләй. Башҡ. мәркәз шураһының беренсе фармандарын төҙөүҙә ҡатнаша. Был фармандарҙа башҡорттарҙың сәйәси көрәштә позицияһы һәм федератив Рәсәй составында Башҡортостандың авт. статусы билдәләнә. 3‑сө Бөтә башҡ. ойоштороу ҡоролтайы (Ырымбур, дек.) президиумы рәйесе, унда Кесе ҡоролтай составына һайлана, Башҡорт хөкүмәте рәйесе урынбаҫары һәм хәрби бүлек мөдире итеп раҫлана. 1918 й. ғин., Эске Рәсәй һәм Себер төрки‑татар мосолмандарының милли йыйылышы депутаты булараҡ, берҙәм төрки‑татар милләте (уға, йәнәһе, башҡорттар ҙа ингән) идеяһын тәнҡит итә, Урал‑Волга штатын ойоштороуға ҡаршы сыға. Февр., Ырымбур казак ғәскәре хөкүмәте м‑н хеҙмәттәшлек итеүҙә ғәйепләнеп, Ырымбур губерна хәрби‑революцион комитеты рәйесе С.М.Цвиллинг бойороғо б‑са ҡулға алына. Апр., Ырымбурҙы башҡ. һәм казак отрядтары баҫып алғанда, азат ителә. 1918 й. июне — 1919 й. февр. Башҡорт хәрби шураһы рәйесе, Башҡорт ғәскәре командующийы. Башҡ. хөкүмәтенең Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышы ағзалары комитеты һәм Ваҡытлы Себер хөкүмәте м‑н үҙ‑ара бәйләнешен ойоштора. 1918 й. сент. Өфө дәүләт кәңәшмәһендә Ваҡытлы Бөтә Рәсәй хөкүмәтен төҙөүҙе (милли өлкә хөкүмәттәре эшмәкәрлеген дауам итеү шарты м‑н) яҡлай. Нояб. А.В.Колчактың хәрби диктатураһын урынлаштырыуға һәм уның унитар Рәсәйҙе тергеҙеүгә, өлкә хөкүмәттәрен һәм милли ҡораллы формированиеларҙы бөтөрөүгә йүнәлтелгән курсына ҡаршы сыға. Башҡортостандың РСФСР составына инеүе т‑да В.И.Ленин һәм И.В.Сталин м‑н һөйләшеүҙәр ойоштора. 1919 й. февр. Башҡ. ғәскәрҙәренең РККА яғына сығыуына етәкселек итә, 1‑се Бөтә башҡорт хәрби съезында Ваҡытлы Революцион ком‑т (ҡара: Башҡортостан хәрби- революцион комитеты) рәйесе урынбаҫары һәм Башҡ. республикаһының хәрби эштәре б‑са халыҡ комиссары итеп һайлана. 1919 й. 20 мартындағы “Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт Совет автономияһы тураһында килешеү” тексын төҙөүҙә ҡатнаша. Апр. алып АСБР хәрби комиссары. Яҙын- көҙөн Һамар, Саранск һәм Стәрлетамаҡ ҡҡ. РККА‑ның башҡ. ғәскәри частарын ойоштороу, “Ирек” башҡ. соц. партияһын төҙөү м‑н шөғөлләнә. 1919—20 йй. ҡышында Башҡ. ХРК м‑н РКП(б)‑ның Башҡ‑н өлкә ком‑ты араһындағы низағ арҡаһында Башҡ. республикаһында килеп тыуған сәйәси көрсөк ваҡытында Мәскәүҙә була, Татар‑Башҡорт Совет Республикаһын тергеҙеү идеяһына ҡаршы сыға, Ленинға Ҡырғыҙ‑Башҡорт Совет Республикаһы проектын тәҡдим итә. 1920 й. февр. Башҡ. ХРК рәйесе итеп тәғәйенләнә. Апр. Бөтә Рәсәй ғәҙәттән тыш комиссияһы рәйесе Ф.Э.Дзержинский талабы б‑са Мәскәүгә РКП(б) ҮК‑на саҡырып алына. Башҡортостандың РСФСР составына инеү шарттарын боҙған РСФСР Бөтә Рәсәй ҮБК һәм ХКС‑ының 1920 й. 19 майында ҡабул ителгән “Автономиялы Совет Башҡорт Республикаһының дәүләт ҡоролошо тураһында” ҡарары м‑н риза булмауын белдерә. Июндә Баҡыға, артабан Урта Азияға китә. Сент. РСФСР етәкселәре Ленин, Сталин, Л.Д.Троцкий һәм А.И.Рыковҡа большевиктарҙың бөйөк державасылыҡ сәйәсәтен фашлаған хат ебәрә. Баҫмасылыҡ идеологтарының береһенә әүерелә, 1921 й. июлендә Төркөстан милли федера‑ цияһы ҮК‑ның рәйесе итеп һайлана. 1923 й. февр. алып — Фарсы илендә, апр. — Афғанстанда, сент. — Һиндостанда, нояб. — Төркиәлә, дек. — Францияла, 1924 й. февр. башлап Гер‑ манияла йәшәй. Төркиә гражданлығын ҡабул иткәндән һуң (1925 й. июне) Төркиә Мәғариф министрлығында эшләй, 1927—32 йй., 1939— 44 йй. һәм 1948—70 йй. Истанбул ун‑тында уҡыта. 1935—37 йй. Бонн, 1938—39 йй. Гёттинген ун‑ттары (Гер‑ мания) профессоры. 1953 й. башлап Истанбул ун‑ты эргәһендәге Ислам б‑са тикшеренеүҙәр ин‑ты рәйесе. 1944 й. пантөркилек эшмәкәрлегендә ғәйепләнеп ҡулға алына, 1945 й. азат ителә. 1947 й. аҡлана. Фәнни тикшеренеүҙәре иран, монгол, төрки халыҡтарының тарихына һәм мәҙәниәтенә, Көнсығышта милли‑азатлыҡ хәрәкәте проблемаларына, археографияға, сығанаҡтар өйрәнеүгә, этнографияға, тарихи тикшеренеүҙәр методологияһына арналған. 1923 й. В. Мәшхәд ҡ. (Фарсы иле) китапханаһының ҡулъяҙмалары араһында Ибн Фаҙландың “Сәйәхәтнамә”һен таба, 1939 й. уны үҙенең аңлатмала‑ ры м‑н баҫтырып сығара (Лейпциг ҡ., Германия; немец телендә). 400‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт авторы, ш. иҫ. “Төркиҙәрҙең дөйөм тарихына инеш” (1946; төрөк телендә), “Тарихи тикшеренеү методологияһы” (1950; төрөк телендә), ш. уҡ “Хәтирәләр” (1969; төрөк телендә; урыҫ телендә 1994 й., 1997 й. һәм 1998 й., башҡ. телендә 1996 й. сыға). Был хеҙмәттәр 20 б. 1‑се си‑ регендә Рәсәй империяһы һәм СССР мосолман халыҡтарының милли-азатлыҡ хәрәкәттәре тарихы б‑са ҡиммәт‑ ле сығанаҡ булып тора. Төрөк шәрҡиәтселәре ассоциацияһына нигеҙ һалыусы (1957). Шәрҡиәтселәрҙең 22‑се Бөтә донъя конгресының ойоштороу ком‑ты рәйесе (Истанбул, 1951), Ҡазан ун‑ты эргәһендәге Археология, тарих һәм этнография йәмғиәте (1913), Фин‑уғыр йәмғиәте (Финляндия, 1937), Көнсығыш илдәрен өйрәнеү б‑са немец йәмғиәте (Германия, 1938), И.Хаммер‑Пуршталь ис. Австрия фәнни йәмғиәте (1955 й. тирәһе) ағзаһы. Иран Мәғариф министрлығының 1‑се дәрәжә алтын миҙалы м‑н бүләкләнгән (1951). 1992 й. БР‑ҙың Милли китапханаһына В. исеме бирелә, 1993 й. Көҙәндә Вәлиди Ә.‑З. музейы асыла, БР‑ҙа уның хөрмәтенә 2 премия, йәмәғәт фонды булдырыла. Баймаҡ, Ишембай, Сибай, Өфө, Тарсус (Төркиә), Ташкент ҡҡ., Көҙән а., Баймаҡ р‑ны Темәс а. урамдарға В. исеме бирелгән. В. Баймаҡта, С.‑Петербургта, Сибайҙа, Көҙәндә һәм Темәстә һәйкәлдәр; Өфөлә (Милли китапхана корпустарының береһендә һәм элекке “Ғосмания” мәҙрәсәһе бинаһында) мемориаль таҡтаташтар ҡуйылған. 2008 й. С.‑Петербург дәүләт ун‑тының шәреҡ ф‑тында В. ис. Төрки халыҡтарҙы өйрәнеү үҙәге асыла. 1992 й. алып БДУ‑ла Вәлиди уҡыуҙары үткәрелә.
Ә ҫ ә р ҙ.: Хәтирәләр. Төркөстан һәм башҡа Көнсығыш төркиҙәрҙең милли булмыш һәм культура өсөн көрәше. Өфө, 1996; Башҡорттарҙың тарихы. Өфө, 2005; Воспоминания. Борьба народов Туркестана и других восточ‑ ных мусульман‑тюрков за национальное бытие и сохранение культуры: в 2 кн. Уфа, 1994— 1998; Воспоминания. Борьба мусульман Туркестана и других восточных тюрок за нацио‑ нальное существование и культуру. М., 1997; Не сочтите за пророчество... Письма, обраще‑ ния, выступления. Уфа, 1998; Из истории российской эмиграции: письма А.З.Валидова и М.Чокаева: 1924—1932 гг. М., 1999; История башкир. Уфа, 2010; Bugünkü Türkili (Türkistan) ve yakin tarihi. Cilt 1. Ìstanbul, 1947; Hatiralar: Türkistan ve diğer Müsülman Doğu Türklerinin millî varlik ve kültür mücadeleleri. Ìstanbul, 1969; Umumî Türk tarihine giriş. 3. baski. Ìstanbul, 1981; Tarihte usul. 4. baski. Ìstanbul, 1985; Başkuritlarin Tarihi. Ìstanbul, 2003.
Әҙәб.: Хөсәйенов Ғ. Әхмәтзәки Вәлиди Туған: тарихи‑биографик кит. Өфө, 2000; А.А.Валидов — организатор автономии Башкортостана. У истоков федерализма в России (1917—1920): сб. док. и материалов: в 2 ч. Уфа, 2005—2010; Кульшарипов М.М. З.Валидов и образование Башкирской Автономной Советской Республики (1917—1920 гг.). Уфа, 1992; Байкара Т. Заки Валиди Тоган. Уфа, 1998; Юлдашбаев А.М. Известный и неизвестный Заки Валиди (в памяти своих современников). Уфа, 2000; Салихов А.Г. Научная деятельность А.Валидова в России. Уфа, 2001; Кульшарипо в М.М., Юлдашбаев А.М. Заки Валиди как политик и учёный‑востоковед. Уфа, 2010.
Ә.М.Юлдашбаев
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 585
ЕР ҮЛСӘҮ УЧИЛИЩЕҺЫ, ерҙәрҙе ыҙанлау һәм ер төҙөлөшө б‑са белгестәр әҙерләү өсөн урта махсус уҡыу йорто. 1877 й. Ырымбур ҡ. асыла, 1879 й. Өфөгә күсерелә. Игенселек министрлығы ҡарамағында була; уҡыу барышы м‑н составында училище начальнигы, уҡытыусылар һәм күҙәтеүселәр булған уҡытыу һәм хужалыҡ итеү комитеттары етәкселек итә. Бөтә ҡатламдарҙан реаль училищеның 4 класын йәки гимназияның 5 класын тамамлаған 15—19 йәштәге (1909 й. башлап 15—20) үҫмер малайҙар имтиханһыҙ, ләкин “математика һәм урыҫ теленән тикшереү һынауы үтеп” ҡабул ителгән. Уҡыу түләүле булған, аҡсаға мохтаж уҡыусылар ер үлсәүселәргә ихтыяжлы ойошмаларҙан стипендия (айына 10—15 һум) алған. Уҡыу йортон тамамлағас, стипендиаттар күпмелер йыл уларҙа эшләргә тейеш булған. Уҡыу курсы — 2 йыл (1881 й. алып 3, 1909 й. — 4). Уҡыу программаһына дөйөм белем дисциплиналары м‑н бергә ботаника, геодезия, тупраҡ ғилеме, а.х. һәм урман таксацияһы, топография, нивелирлау, ыҙанлау закондары һ.б. махсус фәндәр ҙә ингән. Йәй көнө практик күнекмәләр үткәрелгән. Уҡыусылар иңбашына “һәр кемдеке үҙенә” (“каждый при своём”) девизы яҙылған билдә тағылған махсус форма кейгән, был һүҙҙәр императрица Екатерина II дәүләт ыҙанлауы т‑дағы резолюцияһынан алынған. Тамамлаусылар Мәскәү ыҙанлау ин‑тында уҡыуын дауам итә алған. 1,2 меңгә яҡын белгес әҙерләнгән, улар араһында В.В.Брусянин. 1919 й. училище баҫыусылыҡ, урмансылыҡ, йәшелсәселек һәм умартасылыҡ бүлексәләре булған а.х. курсы итеп үҙгәртелә (ҡара: Урман хужалығы техникумы). Нач.: А.И.Богородский, И.В.Автократов. Е.ү.у. бинаһы (Окт. революцияһы урамы, 10; 1870—1880 йй. төҙөлгән) — архитектура ҡомартҡыһы.
Әҙәб.: Гурвич Н.А. Справочная книжка Уфимской губернии. Уфа, 1883; Белавин К. К истории просвещения в Оренбургском крае. М., 1903; Аминов Т.М. История профессионального образования в Башкирии. Начало XVII века—до 1917 года. М., 2006.
В.Н.Буравцов
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
- Подробности
- Просмотров: 434
АНИЧКОВ Сергей Иванович (яҡынса 1733; башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1731 — 25.5.1802), Өфө провинцияһы дворяндарынан Уложенный комиссия депутаты. Надворный советник (1782). Аничковтар нәҫеленән. 1747—66 йй. рус армияһында, секунд‑майор (1766). Комиссияға ер биләү һәм дворяндарҙың ерҙе файҙаланыу хоҡуҡтарын киңәйтеү, һалымдарҙы кәметеү т‑да һ.б. наказдар тәҡдим итә. Исәт провинцияһы крәҫтиәндәре наказын һәм “Аҫыл һөйәктәр хоҡуҡтары проекты”н тикшергәндә сығыш яһай. Дворянлыҡ өсөн мәжбүри 12 йыллыҡ хеҙмәт итеү ваҡытын билдәләү хаҡында тәҡдим индерә. 1768 й. Комиссияға Өфө, Исәт һәм Һамар казак ҡатламын Ырымбур сик һыҙығына күсереү планын күрһәтә. 1773 й. дек. алып Өфө провинцияһы воеводаһы урынбаҫары. 1775 й. мартында граф П.И.Панинға 1773—75 йй. Крәҫтиәндәр һуғышы барышында Өфө дворяндары күргән зыянды ҡаплауҙа булышлыҡ итеү т‑да мөрәжәғәткә ҡул ҡуя. 1775 й. май—июлендә воевода А.Н.Борисов м‑н Юлай Аҙналин һәм Салауат Юлаев эше б‑са тикшереү алып бара. 80‑се йй. Өфө ҡаҙна палатаһында хеҙмәт итә.
Әҙәб.: Гудков Г.Ф., Гудкова З.И. С.Т.Аксаков. Семья и окружение: краевед. очерки. Уфа, 1991.
И.М.Васильев
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Тровант ябай таштарҙан бер нәмәһе менән дә айырылмай. Уларҙы Румынияның үҙәк һәм көньяҡ өлөшөндә осратырға мөмкин. Ҡыҙыҡлы үҙенсәлеге шунда: ямғырҙан һуң был таштар үҫә башлай. Форма яғынан ҙураялар һәм күбәйәләр.
Леонардо да Винчи Бөйөк итальян рәссамы һәр 4 сәғәт һайын 15 – 20 минут ҡына серем иткән. Шулай итеп, ул тәүлегенә 2 сәғәт тирәһе генә йоҡлаған. Күпме уҡыйһы, һүрәт төшөрәһе һәм уйлап табаһы булғанда ҡәҙерле ваҡытын йоҡоға бүлеүҙе бик йәлләгән. Әйткәндәй, Леонардо да Винчи уң һәм һул ҡулдары менән дә һәйбәт яҙған. Күберәк йәшелсә-емештәр менән …
Continue reading ‘Рәссамдар тормошонан’ »
Уҙған быуаттың 80-се йылдар башында Японияның иң эре компанияларының береһе нанотехнологияларға күсер алдынан күп илдәрҙә ҙур тәжрибә үткәреп ҡарарға була. Төбәктәрҙә төрлө йүнәлештәге яҡшы белгестәр әҙерләр өсөн ниндәй ысул, алымдар ҡулланырға икән, тип тикшергәндәр. Унан бер программа уйлап табылған һәм 10 йыл буйы тормошҡа ашырылған. Килеп сыҡҡан мәғлүмәттәрҙе йыйғас, тәжрибәне ойоштороусылар аптырап киткән. Бөтә талаптарға …
Continue reading ‘Матур каллиграфия аң кимәлен үҫтерә. Ә һинең яҙыуың нисек?’ »
Һәр илдә яңы йылды төрлөсә ҡаршылайҙар. Был халыҡтарҙың борондан һаҡланып килгән йолаларына ла бәйләнгән.
Баҡһаң, эттәр үҙ-ара тауышланып һәм еҫкәнеп кенә түгел, ә ым менән дә аралаша икән. Быны итальян ғалимдары асыҡлаған. Пиза ҡалаһы университеты ҡарамағындағы тәбиғи тарих музейы хеҙмәткәрҙәре 49 эт ҡатнашлығында тәжрибә үткәргән. Улар дүрт аяҡлы дуҫтарыбыҙҙы күҙәтеп, уйнағанда бер-береһенә ым менән яуап биреүҙәрен, шул рәүешле үҙ-ара теләктәшлек күрһәтеүҙәрен күргән. Мәҫәлән, компаниялағы күңелле һәм шатлыҡлы мөхит тураһында …
Continue reading ‘Эттәр йылмаямы?’ »
Неймеген университеты ғалимдары (Голландия) белем биреү өлкәһендә ҙур тикшереү үткәргән. Барлығы 300 меңгә яҡын уҡыусы ҡатнашҡан, донъяның 33 илендә уҡыу өлгәше өйрәнелгән. Һөҙөмтәләр күптәрҙе ғәжәпкә ҡалдыра. Баҡһаң, ҡыҙҙар күберәк белем алған мәктәптәр уҡыу буйынса тесты һәйбәтерәк үтәгән, юғары билдәләрҙе лә күберәк алған.
Ағалы-ҡустылы Рәшит менән Фират Ҡунаҡбаевтар бер йыл элек яҙғыһын сабынлыҡтарын ҡарап ҡайтырға бара. Шунда яралы айыу балаһына тап булалар. Инәһе күренмәй. Ни эшләргә? Ҡалдырып китеп булмай бит инде. Етмәһә, Фират – ветеринария табибы. Дауаларға, витаминдар биреп, хәл кергәнсе өйҙә тоторға кәрәк, тип бесәй ҙурлығындағы ғына хайуанды алып ҡайталар. Айыу балаһы Рәшит ағайҙарҙа ҡала. Ғүмер буйы …
Continue reading ‘Башҡортса бейегән айыу’ »
Аптыраталар. Тыуғандан уҡ бөтә донъяны шаҡ ҡатыралар. Кемдәр икән улар? Һүҙ ғәжәйеп балалар тураһында. Бер нисәүһе менән һеҙҙе лә таныштырып китәйек әле.
Илебеҙҙә яңы уҡыу йылы башланды. Ә бына Австралия малайы Луис Джонстондың мәктәбе бөтөнләй юҡ. Сөнки ул уҡымай. Донъя өсөн ҡыҙыҡлы яңылыҡ. Әммә был дөрөҫмө, юҡмы, һуңынан әсәле-уллы үкенмәҫтәрме – ваҡыт күрһәтер. Бөтәһен дә ташлап, донъя буйлап сәйәхәткә сығып китеү уйы Рут Джонстондың башына 2011 йылда килә. Улына 6 йәш кенә була әле. Әсәй кешенең өйө, …
Continue reading ‘Мәктәпте сәйәхәткә алмаштырған’ »
Белеүебеҙсә, Антарктида тик ҡарҙан һәм боҙҙан ғына торған ҡитға. Бер ҙә улай түгел икән шул. Баҡтиһәң, унда ла киң тау сылбырҙарынан теҙелгән ҡоп-ҡоро боҙһоҙ урындар бар икән. Сүллектәге кеүек бында ла уларҙы оазис тип йөрөтәләр. Ни өсөн улай, тиһегеҙме? Сөнки был үҙәндәрҙә йәшәү билгеһе бар, улар бында үҫкән төрлө мүктәрҙә сағыла. Ҡасандыр, борон-боронда, ошо оазистар …
Continue reading ‘Антарктидала нимә үҫә?’ »


text:
Баш ҡаланың “Өфө” футбол клубы уңыштары сит илдә төбәгебеҙҙе ныҡлап танытыуға килтерә. Уларҙың киң мәғлүмәт саралары республикабыҙҙы йышыраҡ телгә ала башланы.
Был хаҡта йәштәр мәшғүллегенә арналған I республика форумында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов әйтеп үтте.
– Ун йыл элек беҙҙе бер кем дә белмәй ине. Бөгөн “Өфө” клубында уйнаусы спортсылар донъяның билдәле командаларына китә, яҡташтарыбыҙ Европа лигаһында ла сығыш яһаны. Теләк булһа, бөтәһенә лә өлгәшергә була, – тине ул.
Әйткәндәй, “Өфө” уйынсылары футболкаһында республика бренды Terra Bashkiria яҙыуы ла урынлаштырылған.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте йортонда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика журналистар премияһын тапшырыу тантанаһы үтте. Сарала Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов, премияның комиссия ағзалары, республика киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнашты.
Быйыл премияға 15 ҡәләм оҫтаһы һәм бер авторҙар коллективы дәғүә иткәйне, шуларҙың өсәүһе мәртәбәле исемгә лайыҡлы тип табылды. Йәмәғәт хәбәрсеһе Энгель Зәйнетдинов “Республика Башкортостан”, “Истоки” гәзиттәрендә, “Ватандаш” журналында сыҡҡан күләмле мәҡәләләре, Башҡортостан нефтселәренә арналған китабы өсөн билдәләнде. Уны шулай уҡ легендар Башҡорт кавалерия дивизияһының хәрби юлын өйрәнеүсе эҙәрмән булараҡ та беләбеҙ. “Киске Өфө” гәзите хәбәрсеһе Миләүшә Ҡаһарманова – журналистикала ла, әҙәбиәттә лә берҙәй үк әүҙем эшләүсе ижадсы. Уның халҡыбыҙҙың булмышына, көнитмешенә арналған мәҡәләләре һутлы теле, фекер тәрәнлеге, ҡәләм үткерлеге менән айырыла. Радиожурналист Венера Ситдиҡованың исеме лә республика йәмәғәтселегенә яҡшы таныш. Тәжрибәле журналистың фиҙакәр хеҙмәте һалынған “Башҡорттар”, “Рухиәт”, “Яҙмыштарҙа – ил тарихы” тапшырыуҙары тыңлаусыларҙы уйландыра, рухландыра.
– 1989 йылда уҡ барлыҡҡа килгән премия ысын мәғәнәһендә мәртәбәлеләрҙең береһе, һәм уға лайыҡлылар ғына дәғүә итә ала. Быйылғы премияның Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығы алдынан бирелеүе уға тағы ла сағыулыҡ һәм төҫ өҫтәй. Бөгөн журналистар алдында бик ҙур бурыстар, маҡсаттар тора, сөнки тап һеҙҙең ярҙам менән республикабыҙҙың имиджы булдырыла. Киләсәктә лә үҙ һөнәрегеҙгә, ҡәләмегеҙгә тоғролоҡ һаҡлап, тыуған төйәгебеҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итерһегеҙ тип ышанам, – тине үҙенең ҡотлау һүҙендә Салауат Тәлғәт улы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 289
НЕОТТИАНТА (Neottianthe), әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенәҡараған үҫемлек заты. 6 төрө билдәле, Евразияның уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда ҡалпаҡлы Н. үҫә. Бейеклеге 10—25 см булған, бөрө рәүешендәге бүлбеле күп йыллыҡүлән. Һабағы төҙ, нескә, ҡырлы. Һабаҡтың төбөндәге 2 япрағы эллипс йәки йомортҡа‑эллипс формаһында, осло, оҙонлоғо 6 см тиклем; 1—3 һабаҡ япраҡтары ваҡ, тар ланцет формаһында. Сәскәһе ҡалҡан рәүешле, сәскә эргәлеге япраҡсалары тигеҙ тиерлек, шәмәхә‑ал төҫтә. Ирене 9 мм тиклем оҙонлоҡта, өс бүлкәтле, оҙонайған ҡыуыш үҫентеһе 5 мм, емшәне м‑н тигеҙ. Сәскәлеге — бер яҡлы һирәк башаҡ. Июль—авг. сәскә ата. Емеше — ҡумта, авг.—сент. өлгөрә. Микотроф. Ҡара ылыҫлы, ҡатнаш урмандарҙа, ҡарағайлыҡтарҙа үҫә. Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында (Белорет, Бөрйән, Учалы, Әбйәлил р‑ндары), Башҡортостандың Урал алдында (Кама‑Ағиҙел уйпатлығы, Өфө яйлаһы) осрай. БР‑ҙыңһәм РФ‑тың Ҡыҙыл китаптарына индерелгән.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 318
“РЕМСТРОЙДОРМАШ” Ө ф ө т ө ҙ ө л ө ш һ ә м ю л т ө ҙ ө к л ә н д е р е ү м а ш и н а л а р ы н р е м о н т л а у т ә ж р и б ә з а в о д ы, “Башкиравтодор” ДУП‑ы филиалы. Составына тракторҙарҙы һәм КамАЗдарҙы капиталь ремонтлау, металл конструкциялар монтажлау участкалары, юл билдәләре әҙерләү цехы, асфальт‑бетон з‑ды һ.б. инә. Тракторҙарға һәм ҡатнаш юл машиналарына аҫмалы ҡорамалдар, тиҙ йөрөшлө ҡар таҙартҡыстар, юл билдәләре (бер типтағы һәм индивидуаль проектланған), мәғлүмәт щиттары, тимер‑бетон изделиелар өсөн металл конструкциялар, металл формалар, һалҡын асфальт етештерә. 2008 й. 175 кеше эшләгән. Продукцияһы БР‑ҙа һәм РФ‑тың башҡа төбәктәрендә һатыла. 1966 й. Өфө “Р.” з‑ды булараҡ төҙөлә, экскаваторҙар, тракторҙар, бульдозерҙарҙы капиталь ремонтлау м‑н шөғөлләнгән, сылбырлы тәгәрмәсле тракторҙар базаһында свай ҡаға торған агрегаттар һәм КрАЗ автомобиле өсөн шассиҙар эшләп сығарған; 1994 й. алып “Р.” ААЙ‑ы, 2002 й. хәҙ. исемен һәм статусын йөрөтә.
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 288
СИЛӘБЕ ОПЕРАЦИЯҺЫ, РККА‑ның Көнсығыш фронты тарафынан Силәбе ҡ. һәм уның тирә‑яғындағы биләмәләрҙе алыу өсөн 1919 й. 17 июле — 4 авг. үткәрелгән һөжүм операцияһы; Граждандар һуғышында Көнсығыш фронттағы контрһөжүмдең стратегик өлөшө. Златоуст операцияһы тамамланғандан һуң Силәбегә һөжүм итер өсөн шарттар тыуған. Көнсығыш фронт көстәре — 32 мең кеше, 100‑гә яҡын орудие һәм 713 пулемёт, Көнбайыш армияныҡы 27 мең кеше, яҡынса 110 орудие һәм 345 пулемёт иҫәпләнгән. Көнсығыш фронттың 5‑се армияһы командующийы М.Н.Тухачевскийҙың планы б‑са Ҡыҙыл Армия бөтә фронт буйлап һөжүмгә күсергә, Силәбене алып, сигенгән Көнбайыш армияны ҡыйратырға тейеш була. 17—20 июлдә РККА‑ның Бишенсе армияһы, туранан‑тура һөжүм итеүҙе урап үтеү һәм ҡамап алыу м‑н бергә аралаштырып, дошмандың Сыбаркүл—Иртәш оборона рубежын аша сыға. 24 июлдә РККА‑ның 27‑се уҡсылар див. һуғышып Силәбегә инә. 25 июлдә С.Н.Войцеховскийҙың — Төньяҡ, 27 июлдә В.О.Каппелдең — Көньяҡ һәм В.Д.Косьминдың Тотҡарлаған төркөмдәре контрһөжүмгә күсә. Көньяҡ төркөм РККА‑ның 26‑сы уҡсылар див. тарафынан туҡтатыла; Төньяҡ төркөм РККА‑ның 27‑се һәм 35‑се уҡсылар див. араһынан үтеп, Екатеринбург—Силәбе т. юлын быуған һәм 5‑се армия тылына хәүеф тыуҙырған; Тотҡарлаған төркөм Силәбе тирәһендә туҡтатылған. Ҡыҙыл Армия частары Силәбегә сигенгән. Ҡаланың 12 меңгә яҡын эшсеһе 5‑се армия составына ингән, был уның етәкселегенә көстәрҙе ҡайтанан төркөмләп, һөжүм яһаласаҡ урында Удар төркөм тупларға мөмкинлек биргән. 29 июль — 1 авг. РККА‑ның 5‑се армияһының 35‑се һәм 5‑се уҡсылар див. һәм 3‑сө армияның 21‑се уҡсылар див. берлектәге хәрәкәте һөҙөмтәһендә һөжүм туҡтатыла, Көнбайыш армия частары ҡыйратыла, уның ҡалдыҡтары Тубыл й. аръяғына ҡыҫырыҡлана. 4 авг. РККА‑ның Егерме дүртенсе уҡсылар дивизияһы Троицк ҡ. азат итә. С.о. һөҙөмтәһендә А.В.Колчактың стратегик резервы тар‑мар ителә, 15 мең әсир, 100 пулемёт, 32 паровоз, 3500‑гә вагон һ.б. ғәнимәт алына, Рус армияһының Көнсығыш фронты төньяҡ һәм көньяҡ өлөштәргә бүленә, Көньяҡ Урал яулап алына. РККА‑ның 5‑се армияһы — Ҡыҙыл Байраҡ орд., 26‑сы һәм 27‑се уҡсылар див. Бөтә Рәсәй ҮБК‑ның Почётлы революцион Ҡыҙыл Байрағы м‑н бүләкләнгән. Карта 338 б.
Р.С.Таймаҫов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Арабыҙҙа ниндәй генә кеше юҡ: асыҡ күңеллеләр, йомоғораҡтар, түҙемһеҙҙәр, сабырҙар, ярһыуҙар, баҫалҡылар, хислеләр... Тормошта холоҡ-фиғелдең өлөшө ифрат ҙур.
Бәғзе әҙәм балалары, мәғлүм ки, маҡталыуҙы ныҡ ярата. Ундайҙар йылы һүҙ ишетеү менән бығаса көсө етмәгән эштәрҙе лә башҡарып ҡуйыусан. Һөҙөмтәлә, ошоноң менән файҙаланып, был кешене урынһыҙға маҡтау осрағы ла йышая. Тимәк, йүкә шына ҡағыуға юл асыла. Ошо урында пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең әйткәндәрен иҫкә төшөрәйек: “Әгәр һеҙҙе кемдер маҡтай икән, уның йөҙөнә тупраҡ һибегеҙ”. Тимәк, башҡаның күңелен бушҡа осондороу, ялғанлыҡ – ҙур гонаһ. Юҡҡа маҡтап, кешенең тормошон боҙоу ихтималлығы бар.
Әлбиттә, әҙәм балаһының күңелен күтәреп тороу мөһим. Ләкин был эш тейешле кимәлдә, үҙ миҡдарында, урынлы башҡарылырға тейеш. “Кешегә ғилем бирегеҙ, уны рухландырығыҙ, дәртләндерегеҙ, күңелен ҡайтармағыҙ”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Әгәр ҙә ки шулай икән, әҙәм балаһының күңеле үҫер. Сама белеп, хикмәт менән әйтелгән күркәм һүҙ уны яңы үрҙәргә күтәрер.


text:
Айгизәрҙәр уларҙың ауылына күсеп килгәндә Сөмбөл бәләкәй ине әле, ҡыҙға 7 – 8 йәштәр тирәһе булғандыр. Күршелә яңғыҙ ғына донъя көткән Таһир ағай көтмәгәндә, барыһын да аптырауға һалып, өйләнде лә ҡуйҙы. Бар мал-тыуарын, баҡсаһын үҙе генә ҡарап, кешеләр менән үтә аралашып бармаған тыйнаҡ холоҡло ауылдаштары ҡасан да булһа ғаилә ҡоророна бөтәһе лә өмөтөн өҙгәйне инде. Ә ул уйламағанда ошоғаса бер кем дә күргәне, белгәне булмаған ҡатынды алды ла ҡайтты. Төрлө кеше төрлөсә фекер йөрөттө: кемдер был ҡатын алыҫ райондарҙың береһенән икән, Таһир шул яҡтарҙан булған дуҫы аша танышҡан, тиһә, икенселәре димсегә барғандыр, тип үҙенекен тыҡыны. Нисек кенә булмаһын, улар матур ғаилә ҡороп, тырышып донъя көтөп алды ла китте. Әнисә апайҙың үҙе менән эйәрсән улы ла бар икән. Сөмбөл уны бер нисә көн үткәс, Таһир ағаларының ҡапҡаһы янында күреп аптырағайны.
– Сәләм, мин – Сөмбөл, һин кем булаһың? – тип йылмайып, илгәҙәк ҡыҙыҡай малай янына йүгереп килеп тә етте. Тегенеһе машинаһы менән уйнап ултырған ерҙән, аптырап, тауыш килгән яҡҡа боролдо һәм Сөмбөлдөң ихлас йылмайыуын күреп, битен соҡорайтып йылмайып ебәреүен һиҙмәй ҙә ҡалды. Шунан ҡапыл һикереп торҙо ла тап ололарса ҡояшта янған ҡулдарын ҡыҙға һондо:
– Сәләм, мин – Айгизәр.
Тәүге танышыуҙары шулай булды. Күрше-тирәлә йәштәштәре булмағас, Сөмбөл, эй, ҡыуанғайны шунда яңы дуҫ, күрше табыуына. Ә көҙгөһөн малай тап уларҙың синыфына уҡырға килгәс, шатлығынан ни эшләргә белмәне. Яңы синыфташ ҡыҙҙары менән дә бик аралашып барманы – уның өсөн әхирәттәрен Айгизәр алмаштырҙы. Бер парта артында ултырып, бергә мәктәпкә барыуҙар, Сөмбөл күпме киреләнһә лә, ай-вайына ҡарамай, өйөнә тиклем уның да биштәрен аҫып ҡайтыуҙар, бергә өйгә эш башҡарыуҙар… Әлбиттә, футбол уйнарға ла, балыҡ ҡармаҡларға ла яңы күршеһенән өйрәнде ҡыҙ. Айгизәргә лә башҡа дуҫтар, малайҙар кәрәкмәй ине, күрәһең. Үҙҙәре уйынға саҡырһалар, сыҡты, ярҙам һораһалар ҙа ҡаршы килмәне, әммә береһе менән дә яҡын дуҫ булманы.
Шулай йылдар үтә торҙо, туғыҙынсыны тамамлағас, Айгизәр ҡыҙға баш ҡалалағы гимназияға уҡырға китәсәген әйтте. Сөмбөл аптырап ҡалды. Ҡыуанырға тейеш ине бит, ә ул ҡапыл моңһоуланды ла ҡуйҙы. Ирендәрен саҡ ҡыбырлатып:
– Ҡотлайым, – тип әйтә алды.
Шул йәй ғүмерендә иң тиҙ үткән каникулы булғандыр ҡыҙҙың. Көндөҙ өй, баҡса эштәре менән булышып, кистәрен Айгизәр менән бергә үткәрҙеләр. Айлы төндәрҙә етәкләшеп йылға ярҙары буйлап йөрөһөндәрме, тау башына менеп, йондоҙҙар һанаһындармы, юҡҡа-барға иҫәрләнеп, шаярышып көлөшһөндәрме…
Шулай август аҙаҡтары ла яҡынлашты. Егет, иртәгә китәм, тигән көндө таңды бергә ҡаршыларға һөйләштеләр. Тик Айгизәр нисектер ул төндә һүҙһеҙгә әйләнде лә ҡуйҙы.
– Мин йыш-йыш хаттар яҙып торормон, һин дә миңә шылтыратып тор, йышыраҡ ҡайт, йәме, – тип Сөмбөл көлкө хәлдәрен иҫләп, күңелен асырға тырышһа ла, бер ни килеп сыҡманы. Шул саҡ атлап барған ерҙән егет ҡапыл туҡтап ҡалды. Яңы ғына офоҡтан һыҙылып тәүге ҡояш нурҙары күренә башлаған аяҙ иртә ине был. Ҡыҙ аптырап егеткә боролоп ҡараны.
Айгизәрҙең ҡарашы ни аңлатҡанын һүҙҙәр менән әйтеп биреү мөмкин түгел ине. Бер ни өндәшмәй, моңһоу ғына оҙаҡ итеп күрше ҡыҙына, бала саҡ дуҫына, ҡарап торҙо. Ҡапыл ҡарашын аҫҡа төшөрөп, кире башын күтәргәндә, уның күҙҙәрендәге шаян осҡондарҙы күреп, Сөмбөлдөң йөрәге урынынан ҡуҙғалған һымаҡ булды.
Егет ни ҡыланғанын да аңламай, ҡапыл ҡыҙҙы күтәреп алып өйрөлтөргә кереште. Шунан матур итеп бер йылмайҙы ла ирендәренән үбеп алмаһынмы?!
– Айгизәр… Ни… Ни эшләүең был? – Сөмбөл оялышынан һүҙҙәрен көскә әйтә алды.
– Сөмбөл… Сөмбөлөм минең… Һаман да аңламаныңмы ни? Яратам мин һине, матурым! – Егет шул һүҙҙәре менән ҡыҙҙы йылы ҡосағына алды ла туп-тура итеп күҙҙәренә ҡараны. Сөмбөл был хәлдә үҙен нисек тоторға белмәй, оялып, бер һүҙ ҙә өндәшмәне. Ә яҡын дуҫы уға шул тиклем текләп ҡарай, күҙҙәренән үҙенең әйтелмәгән һорауҙарына яуап эҙләй кеүек.
Башҡа бер һүҙ ҙә әйтелмәне. Айгизәр уға оҙаҡ ҡына ҡарап торғас, ҡапыл ипләп кенә ҡосағынан ысҡындырҙы. Ҡулынан етәкләне лә өйөнә тиклем оҙата килде. Ҡапҡа янына еткәс, ҡыйыуланып, ҡыҙҙы йәнә бер үбеп алды ла:
– Ярай, хуш! Мине онотма! – тип күрше ҡапҡа яғына боролдо.
Иртәгеһенә ул уҡырға китте… Таһир ағай менән Әнисә апай, башҡа күрше-күлән оҙата сыҡты. Ә ҡыҙ, иҫәркәй, юҡ. Тәҙрәнән генә һаубуллашты дуҫы менән. Айгизәр ауылдаштарының һәр береһенә йылмайып, әйткәндәренә яуап биреп торған булһа ла, ике күҙе Сөмбөлдәрҙең ҡапҡаһында булды. Аҙаҡҡы минутҡа тиклем һөйгәненең килеп сығырына өмөт иткәндер әле.
Шунан инде яңы уҡыу йылы башланды. Ҡыҙ башта егеттән шылтыратыуҙар, ҡыҫҡа ғына хәбәрҙәр көттө. Ул өндәшмәгәс, хәтере ҡалды, үҙе лә яҙманы. Тик Айгизәрһеҙ хәтәр күңелһеҙ ине. Синыфташтары, тиңдәштәре – башҡа берәү ҙә яҡын дуҫын алыштыра алманы. Уҡыуҙан ҡайта ла тиҙерәк бергә үткән болондарға, йылға буйҙарына ашыға.
Яйлап ҡына тәүге сирек аҙағына етте. Ҡыҙ түҙемһеҙләнеп Айгизәрҙе көттө. Уны нисек ҡаршыларын, ниндәй һүҙҙәр әйтерен үҙ алдына ҡабатлап, ятлап бөттө инде.
Күрше ҡапҡа төбөнә машина килеп туҡтаған тауыш ишетелгәс, тәҙрә янына ашыҡты. Бына уның ишеге асылып, ҡәҙерле кешеһе килеп тә сыҡты. Сөмбөлдөң йөрәге ярһып тибергә кереште. Ә ул үҙен алдап маташҡан була. Күпме тапҡыр күңелдә бөрөләнеп килгән хистәрен һүндерергә тырышып: «Юҡ, яратмайым мин уны», – тип кире ҡағырға тырышһа ла, Айгизәрҙе күреү менән биттәре янып, ни эшләргә белмәне. Нисек күрешерҙәр?
Кисен баҡсала түтәлдәргә һыу ҡойоп йөрөгәнендә Әнисә апай килеп инде лә:
– Сөмбөл, Айгизәр ҡайтты, күрешеп сыҡмайһыңмы? Улым килеп ингәс тә һинең хаҡта һорашты, – тине.
Ҡыҙҙың күңелен әйтеп бирә алмаҫлыҡ шатлыҡ тойғоһо биләп алды: Айгизәр бит онотмаған, ә ул әллә ниҙәр уйлап, аптыранып йөрөй. Сөмбөл ашҡынып сығып китте һөйгәне менән осрашыуға. Ҡайһы саҡ яратҡаныңды аңлау өсөн бары бер-береңдән аҙға ғына йырағыраҡ булып торорға кәрәк икән.
Лилиә ҠАҺАРМАНОВА, БДУ студенткаһы.
Өфө ҡалаһы.


text:
Категория:Ислам тураһында тамамланмаған мәҡәләләр
Был категория — ислам мәҡәләләр әҙерләмәһе өсөн. Категорияға мәҡәләләр өҫтәр өсөн универсаль {{Әҙерләмә}} ҡалыбы урынына {{islam-stub}} тематик билдәһен урынлаштырыр кәрәк.
Эске категориялар
Был категориялағы барыһы 3 эске категорияның 3 эске категорияһы күрһәтелгән.
И
Ҡ
- ► Ҡөрьән тураһында тамамланмаған мәҡәләләр (114 Б)
М
- ► Мәсет тураһында тамамланмаған мәҡәләләр (61 Б)
«Ислам тураһында тамамланмаған мәҡәләләр» категорияһындағы мәҡәләләр.
Был категорияла булған 22 биттең 22 бите күрһәтелгән.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 28.02.2018
Телевизор тәрбиәһе
Әҙәбиәт / Юмор // 28-02-2018, 08:00
Бәләкәс Ислам һуңғы арала телевизор янынан һис тә китмәй. Теле иртә асылды, һәр өндө асыҡ итеп әйтә белә. Көндән-көн яңы һүҙҙәр оторға әүәҫләнеп алды, оҡшап ҡалғандарын кәрәкһә-кәрәкмәһә лә ҡулланып ҡуя. Реклама башланыу менән йүгереп килә, нимә тураһында һүҙ барғанын аңламаһа ла, ҡыҙыҡһынып ҡарай.
– Экскаватор!
– Йогурт!
– Абрикос!
– Макияж!
– Конъюнктивит!...
Йәшлек дәрте – улар күңелендә
Новости / Мәҙәниәт // 28-02-2018, 07:00
Өфө авиация техникумы студенттары Салауат Хәбибуллин менән Таһир Айытбаев уҡыуҙа ла һынатмай, башҡорт эстрадаһына ла юл яра
Йәшлек мәле ғүмерҙең иң күңелле, дәртле һәм һөҙөмтәле йылдары ул. Тап шул йылдарҙа алған белем, тәжрибә, аҡыл киләсәк тормоштоң нигеҙен билдәләй. Ә студент кеше өсөн йәшлек икеләтә матур. Өфө авиация техникумының 4-се курс студенттары Салауат ХӘБИБУЛЛИН менән Таһир АЙЫТБАЕВ шуны аңлап, һәр көндөң ҡәҙерен белеп йәшәй. Улар уҡыуҙа ла һынатмай, спортта ла алдынғылыҡты бирмәй, техникумдың төрлө сараһында ла ҡатнашып өлгөрә. Был ике егет йырсы булараҡ та башҡорт эстрадаһын яулай башланы.
Таһир Бөрйән районында уҡытыусы ғаиләһендә тыуған, бала сағы Учалы районының Ураҙ ауылында үткән. Мәктәп йылдарында шиғыр яҙыу менән мауыҡҡан, тәүге ижад емештәре балалар йыйынтығында ла, ваҡытлы матбуғатта ла донъя күргән. Тағы ла баскетбол уйнарға ярата. Тәүҙә йыр менән ҡыҙыҡһыныуын етди ҡабул итмәгән. Ауылға эшкә ҡайтҡан Илнур Ғәйфуллин (МС Инсан), Таһир менән аралаша башлағас, уға рэп стилендә эшләргә кәңәш биргән. Хәҙер егет был йүнәлештә ярайһы ғына билдәлелек яулаған да инде, күптән түгел хатта Екатеринбург ҡалаһында сығыш яһау бәхете тейгән. Сабина Кучаева, Артур Солтанов менән бергә йырҙар яҙҙырып, бергәләп сығыш яһай....
[/aviable]


text:
- Подробности
- Просмотров: 214
УРЫҪ‑БАШҠОРТ ХАЛЫҠ УЧИЛИЩЕЛАРЫ, Рәсәйҙә 19 б. 60‑сы йй. — 1918 й. башҡорт балалары өсөн башланғыс дөйөм белем биреү уҡыу учреждениелары (ҡара: Башҡа милләттәр өсөн мәктәптәр). Башҡорттар тупланып йәшәгән торама пункттарҙа (Өфө, Ырымбур, Пермь, Ҡазан, Вятка һ.б. губерналар) таралыу ала. Бер класлы уч‑щеларҙың уҡыу программаһына урыҫ теле (телмәр, уҡыу, грамматика), башҡорт теле (уҡыу, яҙыу, грамматика), арифметика, таҙа яҙыу, мосолман дин ғилеме, йыр, гимнастика, ҡул эше (ҡыҙҙар өсөн), ике класлы уч‑щеларҙа ш. уҡ Рәсәй тарихы, география, тәбиғәт белеме, һыҙма һәм геометрия нигеҙҙәре инә. Урыҫ телен белгән башҡорттар һәм татарҙар йәки башҡ. телен белгән урыҫтар, дин ғилеменән мосолман руханиҙары уҡыта. Тәүҙә уҡытыу туған телдә, аҙаҡ урыҫ телендә алып барыла. Төрки һәм ғәрәп графикаһы нигеҙендәге уҡыу әҙәбиәте, ш. иҫ. А.Г.Бессоновтың “Башҡорттар өсөн әлифба”һы (“Букварь для башкир”), В.В.Катаринскийҙың “Ҡыҫҡаса урыҫса‑башҡортса һүҙлеге” (“Краткий русско‑башкирский словарь”) һәм “Башҡортса‑урыҫса һүҙлеге” (“Башкирско‑русский словарь”) ҡулланыла. Өфө губернаһында 1899 й. 96, 1911 — 166, 1915 й. 338 У.‑б.х.у. иҫәпләнә. Башлыса Бәләбәй өйәҙендә (72), Златоуст өйәҙендә (33 башҡа милләттәр өсөн мәктәптең 18‑е) урынлашҡан.
Әҙәб.: Е н и к е е в А.А. Русско‑башкирская начальная школа в дореволюционной Башкирии. Уфа, 2006.
Т.М.Әминев
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Портал:Философия
_NOTOC__
Йөкмәткеһе
Философия
Һайланған мәҡәлә
Иудаи́зм ,«йәһүд дине», «йәһүдилек» (Йәһүд батшалығына исем биргән Йәһүдә ырыуы атамаһынан, һуңынан, Икенсе ҡорам осоронан (б.э.т. 516 — б.э. 70 бб.), йәһүд халҡының атамаһына әйләнә — йәһ. יהודה) — йәһүд халҡының дини, милли һәм этик ҡараштары, кешелектең иң боронғо монотеистик диндәренең береһе.
Күп телдәрҙә «йәһүд» һәм «иври (еврей)» төшөнсәләре бер термин менән йөрөтөлә һәм һөйләшеү барышында уларға айырма яһалмай, был иврилыҡты иудаизмдағы аңлатыуға тап килә. Хәҙерге урыҫ телендә «еврей» һәм «йәһүд» төшөнсәләре араһында айырма бар, береһе иври (еврей) милләтен, икенсеһе иудаизм диненә ҡарағанлыҡты белдерә, грек теле һәм мәҙәниәтендә лә шундай бүленеш бар. Башҡорт телендә бындай бүленеш күҙәтелмәй. Иудаизм ивриҙан күпкә киңерәк төшөнсәгә эйә булған грек һүҙенән — Ioudaiosтан килеп сыҡҡан.
Йәһүдтәр — йәһүд булып тыуған һәм йәһүдлекте ҡабул иткәндәрҙе лә эсенә алған этнодини төркөм
(дауамы…)
Һайланған рәсем
Беләһегеҙме…
- Күренекле фарсы фәлсәфәсеһе Әбүғәлисина Солтан һарайының врачы һәм вәзире була.
- Ислам дин белгесе һәс фәлсәфәсеһе Әбү Хәмит Әл-Ғазали суфыйсылыҡ ағымына нигеҙ һалыусы була.
- Иммануил Кант немец классик философияһына нигеҙ һалыусы була.
Мәҡәләләр
Нисек ярҙам итә алам
Һайланған шәхес
Категориялар
Яҡшы мәҡәләләр
Феминизм (лат. femina, «ҡатын-ҡыҙ») — ҡатын-ҡыҙҙарға ирҙәр менән бер тиң хоҡуҡ биреүҙе талап иткән ижтимағи-сәйәси хәрәкәт. Киң мәғәнәлә — барлыҡ даирәлә лә ҡатын-ҡыҙҙарҙың ирҙәр менән тиң хоҡуҡ талап итеү. Тар мәғәнәлә — ҡатын-ҡыҙҙар хоҡуҡтарын дискриминациялауҙы бөтөрөү һәм ирҙәр менән тигеҙ хоҡуҡлы итеү. Беренсе сиратта феминизм ҡатын-ҡыҙҙар мәсьәләләрен анализлай, әммә феминизм заттарҙың тигеҙлеге өсөн көрәшә һәм ҡайһы бер феминискалар ирҙәр хоҡуғы өсөн дә көрәшергә кәрәк тип иҫәпләй. Был хәрәкәт XVIII быуатта барлыҡҡа килә. 1960 йылдарҙа киң танылыу ала. (дауамы…)


text:
Хөрмәтле тамашасылар, ҡәҙерле дуҫтар!
Театрыбыҙҙың 95 йыллыҡ юбилейына һанаулы ғына көндәр ҡала. Бай тарихлы, олпат, әммә мәңге йәш театрҙың юбилей тантанаһы 19 декабрҙә буласаҡ.
Ә беләһегеҙме, дуҫтар, сәхнә оҫталары өсөн иң ҡәҙерлеһе – тамашасының уйынды бөтә йөрәге менән ҡабул итеп, ихлас алҡышлауы, ысын күңелдән бүләк ителгән сәскә бәйләмдәре...
Театр үҙенең ҙур юбилей тантанаһына әҙерләнгән ошо көндәрҙә Һеҙҙең спектаклдәр, айырым сәхнә оҫталары ижады һәм башҡалар хаҡында уй-фекерҙәрегеҙ, тәьҫораттарығыҙ менән театрҙың электрон почтаһында, контакт биттәрендә уртаҡлашыуығыҙ бик тә әһәмиәтле булыр ине. Спектаклдән тәрән хистәргә тулышып йә сикһеҙ уйҙарға бирелеп сыҡҡан бер кис онотолмаймы – яҙығыҙ! Сәхнәлә барған ваҡиғаларҙан күңелегеҙ тулған мәлдәр йыш буламы- яҙығыҙ, саф тойғоларҙан күҙгә йәш алған онотолғоһоҙ илаһи минуттар һаман да йәшәйме зиһендәрҙә – быныһан да яҙығыҙ. Спектаклдәр, артистар уйыны, төрлө образдар, персонаждар хаҡындағы уй- фекерҙәрегеҙ ҙә беҙҙең өсөн ҡәҙерле. Ә бәлки, исемен йөрәк түрендә йөрөткән актрисаға йә артистҡа ҡарата мөхәббәт хистәре ...тынғы бирмәйҙер – уныһын да яҙығыҙ!
Ә беҙ үҙ сиратыбыҙҙа иң ҡыҙыҡлы хаттарҙы юбилей көндәрендә театрҙа махсус таҡтала урынлаштырыуҙы вәғәҙә итәбеҙ!
Адресыбыҙ: batd@bk.ru и Вконтакте http://vk.com/bashdram


text:
Флорида
Флорида (ингл. Florida) — АҠШ штаты. Штаттың тәртип номеры — 22. 1845 йылдың 3 мартында төҙөлгән. Элек территория Флорида исеме менән йөрөгән. Алабама һәм Джорджия штаттар менән сиктәш. Штаттың ҡушаматы — Ҡояшлы штат.
2011 йылғы мәғлүмәт буйынса Флорида штатында ▲19 057 542 кеше йәшәй, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат км-ға 111,9 кеше. АҠШ штаттары араһында халыҡ һаны буйынса урыны — 4 Калифорния, Техас һәм Нью-Йорк штаттарынан һуң.
Майҙаны 170 304 кв.км, шуның 17,9 % һыу майҙаны.
Эре ҡалалар – Джэксонвилл (иң эре), Майами, Тампа, Орландо.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Испан Флоридаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Америкаға европалар килеү алдынан Флоридала тимукуа ( XVIII быуатта юҡҡа сыҡтылар), калуса һәм семинолы халыҡтары йәшәне . Испан конкистадоры Хуан Понсе де Леон, ярымутрауға 1513 йылда килеп, Флориданы испан короллеге ерҙәренә ҡушты һәм уға исп. la tierra florida («сәскә атҡан ер») исемен бирҙе. 1564 йылда ярымутрауҙа беренсе ҡала - Сан-Августин (хәҙерге ваҡытта Сент-Огастин) һалына. 1763 йылдағы Париж тыныслык килешеүе буйынса Британия Флориданы Гаванаға алмаштырҙы.
Ләкин АҠШ Азатлыҡ һуғышынан һуң Флориданы Испанияға ҡайтарҙы.
1819 йылда Испания Флориданы АҠШ-ҡа һатты. 1845 йылда Флорида илдең 27 штаты тип булды.
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Штаттын эске тулайым продукты $776,3 млрд. — илде 4-се күрһәткес. (август 2011 г.) Ошо Эске тулайым продукт Австралия Эске тулайым продукттына оҡшаш.
Флоридала цитрус емештәр үҫтерәләр(күбеһе апельсиндар, грейпфруттар).