text:
Республика башлығы «Газпром трансгаз Өфө» хеҙмәткәрҙәрен юбилей менән ҡотланыФото: Андрей Старостин
Республика башлығы «Газпром трансгаз Өфө» хеҙмәткәрҙәрен юбилей менән ҡотланы
Республика башлығы «Газпром трансгаз Өфө» хеҙмәткәрҙәрен юбилей менән ҡотланыФото: Андрей Старостин
«Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең 60 йыллығы буйынса юбилей тантаналары кесе йома көндө Өфөнөң Конгресс-холында үтте.
— Бөгөн айырым алынған компанияның юбилейын ғына билдәләмәйбеҙ – Башҡортостандың бөтә газды транспортлау системаһы тарихында данлы ваҡиғаны билдәләйбеҙ, уның эшсәндәрен тәбрикләйбеҙ, — тине, компанияның хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын ҡотлап, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.
БР Президентының әйтеүе буйынса, 60 йыл элек төбәктә беренсе Туймазы — Өфө — Черниковск газ торбаһы файҙаланыуға тапшырыла, шул ваҡыттан алып бөтә республиканың сифатлы яңы үҫеш этабы башлана. Һуңыраҡ, 60-сы йылдарҙа төбәк территорияһында Бохара — Урал магистраль газ торбаһы трассаһы һалына. Уның буйынса Өфө Үзбәкстандың газ ятҡылығынан тәбиғи газ ала башлай. 80-се йылдарҙа Көнбайыш Себерҙән Рәсәйҙең үҙәк өлөшөнә һәм Европаға ташыған ете континент-ара газ торбаһынан бишәүһе республика буйлап үтә.
— Илдең көньяҡ энергетик коридоры Башҡортостан территорияһы буйынса үтеүе республикабыҙҙың энергетик именлеген генә күтәреп ҡалманы, ә ауыл биләмәләренә масштаблы газ үткәреү өсөн этәргес булып торҙо, — тине Рөстәм Хәмитов.
15 йыл элек республиканың һуңғы райондары берҙәм Рәсәй газ тәьминәте системаһына тоташа. Был ваҡиға Йылайырҙа газ ялҡыны бағанаһын ҡуйыу менән билдәләнә.
— 200 километрҙан әҙерәк оҙонлоҡтағы берҙән-бер Туймазы — Өфө — Черниковск газ торбаһын файҙаланыуға тапшырғандан алып йәш идаралыҡ меңләгән километр трассаны хеҙмәтләндереүсе эре, ҡеүәтле «Баштрансгаз» производство берләшмәһенә әүерелә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бөгөн «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте газ торбалары буйлап бөтә «Газпром» сығарған газдың биштән бер өлөшө – йылына 100 миллиард кубометрҙан ашыуы үтә.
БР Президенты, «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең социаль проекттары республика өсөн мөһим, тип билдәләне. Уның әйтеүе буйынса, балалар өсөн ҡаршылыҡһыҙ мөхит тыуҙырыу, балалар спортына һәм ижадына ярҙам итеү буйынса хәйриә проекттар республиканың бөтә ҡала һәм райондарында тиерлек ғәмәлгә ашырыла. Предприятие йорттар, балалар баҡсалары, спорт-сәләмәтләндереү комплекстары, балалар майҙансыҡтары төҙөй.
Рөстәм Хәмитов «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең иҡ яҡшы хеҙмәткәрҙәренә Башҡортостан Республикаһының Почет грамоталарын тапшырҙы, ә газды транспортлау компанияһының генераль директоры Шамил Шәрипов «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған нефтсеһе» исеменә лайыҡ булды.
Башҡортостан предприятиеһының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә Рәсәй Энергетика министрлығы һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте наградаларын «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Виталий Маркелов тапшырҙы. Почет грамотаһы бирелгән һәм рәхмәт белдерелгән кешеләр араһында – уларҙың шәхси өлөшөнән бөтә газды транспортлау системаһының эше торған торба һалыусы, слесарь-ремонтлаусы, инженер, электр һәм газ менән иретеп йәбештереүсе, диспетчер һәм башҡа һөнәр вәкилдәре.


c: text/html

text:
Латвия башҡорттары Ҡорбан байрамында ҡатнашты
Латвияла башҡорт йәмғиәте вәкилдәре Ҡорбан байрамында ҡатнашты, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына ЮНЕСКО-ның Башҡортостан Республикаһы буйынса комитеты вәкиле Рина Хәмитова.
Тантаналы саралар Ригала, Латвияның милли-мәҙәни йәмғиәттәр ассоциацияһының ҙур залында үтте. Байрамда ҡала башҡорттары һәм татарҙарының Латвия башҡорттары ҡоролтайы, «Иҙел» татар йәмғиәте, «Салауат Юлаев» Балтика халыҡ-ара үҙәге, «Halal Latvia» хәләл продукция етештереүселәр йәмғите кеүек милли-мәҙәни йәмғиәттәренең 70-кә яҡын вәкиле ҡатнашты.
Байрамды Рига мосолмандарының «Иҙел» йәмғиәте имам-хатибы Миҙхәт Сатданов үткәрҙе.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Әхмәт-Зәки Вәлиди башҡорт халҡынан төрөк халҡына һуҡмаҡ һалдыФото: Олег Яровиков
Әхмәт-Зәки Вәлиди башҡорт халҡынан төрөк халҡына һуҡмаҡ һалды
Әхмәт-Зәки Вәлиди башҡорт халҡынан төрөк халҡына һуҡмаҡ һалдыФото: Олег Яровиков
Бөтә донъяға билдәле төркиәтсе Әхмәт-Зәки Вәлиди беренселәрҙән булып төрөк еренә башҡорт халҡы тураһында белем килтерҙе. Был турала III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының пленар ултырышында ғалимдың улы, Билькент университеты профессор Сүбидәй Туған хәбәр итте.
— Мин бала саҡта Төркиәлә башҡорттар бармаҡ менән генә һанарлыҡ ине, һәм урындағы халыҡ улар тураһында бер нәмә лә белмәй ине, — тине ул. – Атайым төрөк һәм башҡорт халҡы араһында бәйләнештәрҙе нығыта башлаусы тәүгеләрҙең береһе булды.
Әхмәт-Зәки Вәлиди сәскән милләт-ара дуҫлыҡ орлоҡтары уңышлы тупраҡҡа эләкте. Бөгөн Башҡортостан менән Төркиә араһында тығыҙ мәҙәни һәм иҡтисади мөнәсәбәттәр урынлаштырылған. Улар бигерәк тә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул иткәндән һуң әүҙем үҫешә башланы. Төркиәгә Башҡортостан етәкселеге вәкилдәре сәфәрҙәре әүҙемләште, башҡорт-төрөк дуҫлығының нығыныуына «ТӨРКСОЙ» Халыҡ-ара ойошмаһының эше лә булышлыҡ итте.
— Көндән-көн Төркиә башҡорттар тураһында күберәк белә бара, — тине Сүбидәй Туған. – Истанбулда һабантуйҙар даими үткәрелә, уларҙа ике халыҡ осраша һәм бер-береһен яҡшыраҡ танып белә. Беҙҙең ил халҡы күптән түгел Истанбул университетында ҡуйылған Мостай Кәримдең “Оҙоҙ-оҙаҡ бала саҡ” пьесаһын ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡабул итте. Ә яңы ғына Истанбулда үткәрелгән Фән һәм мәҙәниәт көндәрендә Башдрамтеатр Нәжиб Асанбаевтың пьесаһы буйынса минең атайым тураһында "Әхмәт-Зәки Вәлиди Туған" спектаклен күрһәтте.
Сүбидәй Туғандың фекеренсә, башҡорт-төрөк мөнәсәбәттәрен нығытыуға "ТӨРКСОЙ"ҙың 2010 йылды Әхмәт-Зәки Вәлиди йылы тип иғлан итеүе лә бик ныҡ булышлыҡ итә. Был Төркиәлә бөйөк төркиәтсенең фәнни мираҫын, шулай уҡ уның мәҙәниәтен өйрәнеүгә яңы этәргес бирҙе.
— Беҙҙә, мәҫәлән, «Башҡорт шәжәрәһе» тигән китап нәшер ителде. Ә 2009 йылдың 21 декабрендә Истанбул университетында кәңәшмә үткәрелде һәм Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең тормошо һәм фәнни эшмәкәрлеге тураһында фильм презентацияланды. Бөтә был сараларҙы төрөк халҡы ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡабул итте. Уларҙан һуң быйыл март айында Истанбулдың Милли китапханаһында Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең хәтер кисәһе үткәрелде, унда Башҡортостандан ғалимдар ҙа ҡатнашты.
Башҡорт һәм төрөк халҡының дуҫлығы нығыныуына, Сүбидәй Туғандың фекеренсә, 2010 йылдың 21 майында ҡул ҡуйылған Истанбул университеты менән Башҡорт дәүләт университеты араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү, шулай уҡ Төркиәлә Әхмәт-Зәки Вәлиди әҫәрҙәренең йыйынтығын сығарырға планлаштырыу ҙа булышлыҡ итәсәк.


text:
Башҡортостанға Рәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығы делегацияһы килде
11 августа Өфөгә Рәсәй Федерацияһының Ауыл хужалығы министрлығы һәм Милли һөт етештереүселәр союзы делегацияһы килде. РФ Ауыл хужалығы министрлығының аҙыҡ-түлек баҙарын көйләү департаментының директор урынбаҫары Артем Крестьянинов етәкселегендәге делегация составына «Союзмолоко», «Термотранс», «Алькос-проект» компаниялары, «De Laval» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселәре инә. Был хаҡта Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Мәскәү ҡунаҡтарының ике көнлөк башҡорт ерендә булыу программаһы тығыҙ. Бөгөн улар «Бәләбәй һөт комбинаты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә һәм Йәрмәкәй һөт ҡабул итеү пунктында буласаҡ, һөт йыйыу һәм ҡабул итеү эше менән танышасаҡ. Шулай уҡ Йәрмәкәй районы Иҫке Сүлле ауылының һәм Бүздәк районы Таулар ауылының һөт йыйыусылары менән осрашыу планлаштырылған.
Йома, 12 августа, Асҡын районында халыҡтан һөт йыйыуҙы ойоштороу, «Һөт иле — 2011» Бөтә Рәсәй фестиваленә әҙерлек буйынса проектты тормошҡа ашырыу мәсьәләләрен ҡарау планлаштырыла. Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы етәкселеге менән осрашыу ойоштороласаҡ.


text:
Вакансиялар йәрминкәһе Өфөлә 36 мең кешене йыйҙы
Йыл башынан алып Өфөлә 40-тан ашыу махсус вкансиялар йәрминкәһе үтте, уларҙың ойоштороусыһы булып ҡаланың халыҡ мәшғүллеге үҙәге сығыш яһаны. Йәрминкәләрҙә баш ҡаланың 900-ҙән ашыу предприятиеһы һәм яңы эш эҙләгән 36 меңгә яҡын Өфө халҡы ҡатнашты.
Белгестәр әйтеүенсә, ошондай йәрминкәләр арҡаһында уларға килгәндәрҙең яҡынса 10 проценты эшкә урынлаша.
— Әлеге ваҡытта Өфөләге эш биреүселәр вакансиялар йәрминкәһендә 16 меңдән ашыу буш эш урындары тәҡдим итте. Миҫал өсөн, бөгөнгө йәрминкәлә генә ҡала предприятиелары өфөлөләргә 600-ҙән ашыу вакансия тәҡдим итте. Иҫәп буйынса 44-се вакансиялар йәрминкәһендә ҡатнашҡан эш биреүселәр араһында башлыса сәнәғәт һәм сауҙа предприятиелары иҫәпләнә. 800 дәғүәсенең 150-гә яҡыны бөгөн эшкә урынлашыуға реаль мөмкинлек алды, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр буйынса бүлеге начальнигы Ирина Турчина.


text:
«Вики-яҙ — 2017» — 2017 йылда өс ай буйы (март — май) үтәсәк Википедияның Wikimedia CEE Spring 2017 халыҡ-ара проектының Башҡортостан өлөшө.
Маҡсаты һәм мәғәнәһе — Үҙәк һәм Көнсығыш Европа илдәренең Википедия бүлектәре менән хеҙмәттәшлекте нығытыу, күрше илдәр тураһында белемде күтәреү, шулай уҡ Википедияны тема буйынса тулыландырыу.
Конкурста төрлө илдәрҙең ирекмәндәре ҡатнаша. Конкурс алдынан һәр ил өсөн мөһим мәҡәләләр исемлеге төҙөлә. Конкурс башланғас, башҡорт ҡатнашыусылары башҡа илдәр тураһында мәҡәләләр яҙа. Башҡа бүлектәге ҡатнашыусылар Башҡортостан һәм башҡа илдәр (үҙ иленән башҡа) мәҡәләләр яҙа.
Беҙҙең тырышлыҡ киләсәк яҙға тик ыңғай ваҡиғалар килтерер һәм илдәр араһындағы мөнәсәбәтте яҡшыртыр тип ниәтләнәбеҙ.
{{Вики-яҙ 2017}} ҡалыбы фекер алышыу битенә ҡуйыла:
{{Вики-яҙ 2017 |ҡатнашыусы= |тема= |тема2= |тема3= |ил= |ил2= |ил3= }}
- Берлинда Серб Республикаһы вәкиле үҙ иле тураһында иң күп мәҡәлә яҙыусыны бүләкләү өсөн открытка тапшырғайны. Бөгөн еңеүсенең исемен атарға ла мөмкин: ул — яңы ҡатнашыусыбыҙ, Белорет районынан Сәриә62. Ҡотлайбыҙ! Открытка Өфөлә алдағы көндәрҙә ойоштороласаҡ сәйләү табынында тапшырыласаҡ:) --З. ӘЙЛЕ (әңгәмә) 05:42, 11 апрель 2017 (UTC)
Мәҡәләләр яҙыу өсөн исемлек тәҡдим ителә, әммә исемлек мотлаҡ түгел. Металағы тулыраҡ исемлектән оҡшаған теманы һайлап алырға була. Мөһимлеге буйынса һайлағыҙ, иң тәүҙә ил,→ баш ҡалаһы, →тарихы, →географияһы, →сәйәсәте, →иҡтисады, →халҡы, →дине булырға тейеш.


text:
Олатай-өләсәйемдең дә өлөшө булған
08 мая 2015 йыл | Хаттар
Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын ҡаршылағанда мин дә олатай-өләсәйҙәрем тураһында хәтирәләр менән уртаҡлашҡым килә. Уларҙы иҫкә алған һайын миндә ғорурлыҡ тойғоһо уяна. Минең яҡындарымдың да өлөшө бар бит ошо оло Еңеүҙә!
Минең олатайым Рәүеф Ҡунаҡбай улы Молҡаманов 1914 йылда Аҡташ ауылында тыуа. Уға 4-се класс тамамлағас, артабан уҡырға тура килмәй, эшкә сыға. Атаһы ауырыу сәбәпле, береһенән-береһе бәләкәй һеңлеләрен ҡарашырға кәрәк булғанлыҡтан, армия сафына алыуҙы кисектереп торалар. 1939 йылдың сентябрендә олатайымды Ҡыҙыл Армия сафына хеҙмәткә алалар. Ул Ҡытай-Монгол илдәре сигендә тыуған илебеҙ тыныслығын һаҡлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, уларҙы беренселәрҙән булып һуғышҡа оҙаталар. Үкенескә күрә, беҙ олатайымдың һуғышта күрһәткән батырлыҡтарын, күргәндәрен бары тик өләсәйем һөйләгәндән һәм документтары, орден-миҙалдары аша ғына беләбеҙ.
Олатайым 48-се танк бригадаһында уҡсы, 64-се гвардия артиллерия полкында һәм 287-се артиллерия бригадаһында элемтә бүлеге командиры була. Уға шулай уҡ разведчик та, танкист та булырға тура килә. Бер нисә тапҡыр яраланып, госпиталдә ятып сыға, контузия ала. Олатайым күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, "Хәрби хеҙмәттәре өсөн”, "Кенигсбергты алған өсөн”, Германияны еңгән өсөн һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнә. 1945 йылдың ноябрендә сержант дәрәжәһендә һуғыштан тыуған ауылына әйләнеп ҡайта. Тыныс тормошта тракторсы була һәм башҡа бик күп эштәрҙә эшләй. 1946 йылда ошо уҡ ауыл ҡыҙы Бибисара Фазлетдин ҡыҙына өйләнеп, 6 балаға ғүмер бирәләр. Тик олатайым 1971 йылда ҡаты сирҙән вафат була.
Һуғыш башланғанда өләсәйем Бибисара Фазлетдин ҡыҙына 16 йәш була. Ауылдағы һау-сәләмәт ир-егеттәр һуғышҡа китеп бөтә. Барлыҡ ауыр эштәр ҡарт-ҡоро, үҫмерҙәр, ҡатын-ҡыҙ елкәһенә төшә. Башҡалар менән бер рәттән өләсәйем дә бесәнен дә саба, урағын да ура, урманда ағас ҡырҡа, һал ағыҙа, носилкалар менән тупраҡ ташып, юл күтәртеү кеүек эштәрҙең береһенән дә ҡалмай. Фронт өсөн, Еңеү өсөн үҙ-үҙҙәрен аямай, бар ауырлыҡтар алдында ла баш эймәй Еңеү көнөн яҡынлаштырыуға тос өлөш керетәләр. Тылдағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн өләсәйем миҙалдар менән бүләкләнгән.
Олатайым үлгәндә балаларҙың иң бәләкәйенә 4 кенә йәш була. Өләсәйем барыһына ла белем алырға ярҙам итә, башлы-күҙле итеп, туйҙар яһап, оло тормош юлына аяҡ баҫтыра. "Беҙ бер ваҡытта ла етемлекте тойманыҡ, тамағыбыҙ һәр саҡ туҡ, өҫтөбөҙ бөтөн булды. Бары тик иптәштәребеҙҙең "атай”, "атайым” тип һөйләгән саҡтарында беҙҙең дә ауыҙ тултырып атай тип әйтке, яурынына ятып иркәләнге килә ине. Күңелдең шул яғы ғына китек булды”, - тип хәтерләй инәйем.
Өләсәйем бер ваҡытта ла зарланманы. Бары тик беҙ күргәнде һеҙгә күрергә яҙмаһын, балаҡайҙарым, тип беҙгә иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон ғүмер теләп, доғалар уҡыр ине.
Өләсәйем 19 ейән-ейәнсәрен, 13 бүлә-бүләсәрен күреп, уларҙы үҫтереүҙә ярҙамлашып, 81 йәшендә был яҡты донъянан китеп барҙы.
Маҡтауға һәм оло хөрмәткә лайыҡ минең олатай-өләсәйем. Мең рәхмәт һеҙгә, һуғыш һәм тыл ветерандары, беҙгә тыныс тормош, яҡты киләсәк бүләк иткәнегеҙ өсөн. Һеҙҙең алда беҙ мәңге бурыслы.
Минең олатайым Рәүеф Ҡунаҡбай улы Молҡаманов 1914 йылда Аҡташ ауылында тыуа. Уға 4-се класс тамамлағас, артабан уҡырға тура килмәй, эшкә сыға. Атаһы ауырыу сәбәпле, береһенән-береһе бәләкәй һеңлеләрен ҡарашырға кәрәк булғанлыҡтан, армия сафына алыуҙы кисектереп торалар. 1939 йылдың сентябрендә олатайымды Ҡыҙыл Армия сафына хеҙмәткә алалар. Ул Ҡытай-Монгол илдәре сигендә тыуған илебеҙ тыныслығын һаҡлай. Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, уларҙы беренселәрҙән булып һуғышҡа оҙаталар. Үкенескә күрә, беҙ олатайымдың һуғышта күрһәткән батырлыҡтарын, күргәндәрен бары тик өләсәйем һөйләгәндән һәм документтары, орден-миҙалдары аша ғына беләбеҙ.
Олатайым 48-се танк бригадаһында уҡсы, 64-се гвардия артиллерия полкында һәм 287-се артиллерия бригадаһында элемтә бүлеге командиры була. Уға шулай уҡ разведчик та, танкист та булырға тура килә. Бер нисә тапҡыр яраланып, госпиталдә ятып сыға, контузия ала. Олатайым күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, "Хәрби хеҙмәттәре өсөн”, "Кенигсбергты алған өсөн”, Германияны еңгән өсөн һәм башҡа миҙалдар менән бүләкләнә. 1945 йылдың ноябрендә сержант дәрәжәһендә һуғыштан тыуған ауылына әйләнеп ҡайта. Тыныс тормошта тракторсы була һәм башҡа бик күп эштәрҙә эшләй. 1946 йылда ошо уҡ ауыл ҡыҙы Бибисара Фазлетдин ҡыҙына өйләнеп, 6 балаға ғүмер бирәләр. Тик олатайым 1971 йылда ҡаты сирҙән вафат була.
Һуғыш башланғанда өләсәйем Бибисара Фазлетдин ҡыҙына 16 йәш була. Ауылдағы һау-сәләмәт ир-егеттәр һуғышҡа китеп бөтә. Барлыҡ ауыр эштәр ҡарт-ҡоро, үҫмерҙәр, ҡатын-ҡыҙ елкәһенә төшә. Башҡалар менән бер рәттән өләсәйем дә бесәнен дә саба, урағын да ура, урманда ағас ҡырҡа, һал ағыҙа, носилкалар менән тупраҡ ташып, юл күтәртеү кеүек эштәрҙең береһенән дә ҡалмай. Фронт өсөн, Еңеү өсөн үҙ-үҙҙәрен аямай, бар ауырлыҡтар алдында ла баш эймәй Еңеү көнөн яҡынлаштырыуға тос өлөш керетәләр. Тылдағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн өләсәйем миҙалдар менән бүләкләнгән.
Олатайым үлгәндә балаларҙың иң бәләкәйенә 4 кенә йәш була. Өләсәйем барыһына ла белем алырға ярҙам итә, башлы-күҙле итеп, туйҙар яһап, оло тормош юлына аяҡ баҫтыра. "Беҙ бер ваҡытта ла етемлекте тойманыҡ, тамағыбыҙ һәр саҡ туҡ, өҫтөбөҙ бөтөн булды. Бары тик иптәштәребеҙҙең "атай”, "атайым” тип һөйләгән саҡтарында беҙҙең дә ауыҙ тултырып атай тип әйтке, яурынына ятып иркәләнге килә ине. Күңелдең шул яғы ғына китек булды”, - тип хәтерләй инәйем.
Өләсәйем бер ваҡытта ла зарланманы. Бары тик беҙ күргәнде һеҙгә күрергә яҙмаһын, балаҡайҙарым, тип беҙгә иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон ғүмер теләп, доғалар уҡыр ине.
Өләсәйем 19 ейән-ейәнсәрен, 13 бүлә-бүләсәрен күреп, уларҙы үҫтереүҙә ярҙамлашып, 81 йәшендә был яҡты донъянан китеп барҙы.
Маҡтауға һәм оло хөрмәткә лайыҡ минең олатай-өләсәйем. Мең рәхмәт һеҙгә, һуғыш һәм тыл ветерандары, беҙгә тыныс тормош, яҡты киләсәк бүләк иткәнегеҙ өсөн. Һеҙҙең алда беҙ мәңге бурыслы.
Лилиә ҮТӘГӘНОВА.
Мораҙ ауылы.
Мораҙ ауылы.


text:
Мәмерйә
Мәмерйә — ер ҡабығы эсендәге тәбиғи бушлыҡ; Ер аҫтында барлыҡҡа килгән ҡыуышлыҡ; тау тишеге[1]. Мәмерйәнән ер өҫтөнә бер йәки бер нисә сығыу юлы бар. Мәмерйәләрҙе спелеология исемендәге фән тармағы өйрәнә.
Мәмерйәләрҙе барлыҡҡа килеүе буйынса бер нисә төргә бүлергә мөмкин:
- Карст мәмерйәләре — һыуҙа иреүсән тау тоҡомдарының (бурташ, мәрмәр, моломит, аҡбур) һыуҙа иреүе сәбәпле барлыҡҡа килә.
- Тектоник мәмерйәләр — ер ҡабығының һыныуы, ярылыуы сәбәпле барлыҡҡа килә.
- Эрозия мәмерйәләре — һыуҙа иремәй торған тау тоҡомдарының механик йыуылыуы сәбәпле барлыҡҡа килә.
- Боҙ мәмерйәләре — боҙлоҡ иреү сәбәпле хасил була.
- Вулкан мәмерйәләре — һүнгән вулкан кратерында барлыҡҡа килә.
Башҡортостанда бөтә донъяға билдәле бер нисә мәмерйә бар. Күптәре тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән. Улар барыһы ла — карст мәмерйәләре.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)


text:
Һарай майҙаны (Ҡазан)
Йөкмәткеһе
Урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майҙан Ҡазан кремленен төньяҡ стенаһы эргәһендә, Батурин урамы, Кремль яр буйы, Федосеевский урамы башында һәм «нефтселәр ҡасабаһы» тип аталған торлаҡ йорт комплексы араларында, урынлашҡан. Майҙан дүрт мөйөшлө ҡыя формала.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XVI быуаттарҙа был майҙан урыны «Алама һаҙлыҡ» тип аталған, ә һуңғараҡ бындағы бөтә Федосеевский урамында һәм уның тирәһендә аҙ ҡатлы йорттар барлыҡҡа килә. ХХI быуат башына бында тарихи әһәмиәте булмаған йорттарҙың ҡалдыҡтары тора. 1969 йылдағы генераль план буйынса Ҡазан кремле буйлап көнсығышҡа табан Федосеевский урамы буйындағы йорттарҙы һәм яңы урамдар төҙөү ҡарала. 2000 йылдар башында Ҡазан ҡалаһының мең йыллығын ҡаршылап, был урындан көнсығыштараҡ элиталы аҙ ҡатлы йорттар (коттедждар) төҙөлә, уны «нефтселәр ҡасабаһы» тип йөрөтәләр. 2000 йылдар уртаһында бында тәртипһеҙ үҫеп ултырған йәшел ағастарҙы һәм ташландыҡ биналарҙы һүтәләр һәм улар урынында административ һәм торлаҡ биналар төҙөлә, шулай уҡ заманса парк яһала.
2010 йылда Игенселәр Һарайының ҙур күләмле бинаһы майҙандың көньяҡ сиге булып тора, ә көнсығыш сиге булып — «нефтселәр ҡасабаһының» майҙанға яҡын өлөшө тора. Көнбайыштан майҙан Батурин урамы, төньяҡтан — Казанка йылғаһы яр буйы менән сикләнә. 2011 йылда майҙан матурлана. Шулай уҡ 2011 йыл аҙағына майҙанда «Майҙан яр буйы» элиталы күп ҡатлы өс торлаҡ биналары комплексы төҙөлә. 2013 йылда ҡалала Универсиада үткәреү айҡанлы яр буйында сауҙа-рекреацион галереяһы төҙөлә, ә майҙанда Универсиада паркы асыла.
Әһәмиәте һәм объекттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майҙан киске яҡтыртылыу һәм бай архитектура формалары менән кешеләрҙе үҙенә ылыҡтыра һәм ҡаланың яңы иҫтәлекле урынына әйләнә. Унда туристар йыш килә, шулай уҡ автобуслы туристар экскурсиялары үткәрелә,туй кортеждары килә. Майҙан ҡала кешеләренең төп ял урынына әйләнә. Майҙандан Ҡазан кремле, шулай уҡ убалағы Изге Великомученица Параскева Пятница Сиркәүе һәм йылға аръяғындағы ҡаланың яңы төҙөлгән өлөшө (Яңы-Савиновский районы) күренеп тора.
2011 йылда республика һәм ҡала көнөндә мең тамашасы торған майҙанда, асыҡ һауала, 30 августа халыҡ-ара «Ҡазан көҙө» опера фестиваленең гала-концерты үткәрелә. Уға инеү бушлай һәм ирекле була. Бындай беренсе концертта Рәсәй примадоннаһы Любовь Казарновская һәм Италия теноры Леонардо Громенье Татарстан Дәүләт симфоник оркестры менән бергә ҡатнаша.
Майҙан тирәһендәге объекттар:
- Ҡазан кремле
- Республика онкология клиник диспансеры
- Ҡазан башҡарма комитетының мәғариф идаралығы
- Изге Великомученица Параскева Пятница Сиркәүе
- «Нефтселәр ҡасабаһы» торлаҡ комплексы
Универсиада 2013 мәҙәни паркы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2013 йылдың 4 июлендә 5,9 мең кеше һыйҙырышлы 5,9 га майҙанлы Ҡазан Универсиада мәҙәни паркы асыла, рәсми асылыу көнө — 6 июль, Универсиаданы асыу көнөндә. Паркты ябыу көнө — 17 июль, Универсиаданың һуңғы көнөндә.
Парк территорияһы кәртәләп алына, төрлө яҡтан бер нисә металл эҙләгес менән йыһазландырылған ҡапҡалар ҡуйыла. Универсиада паркына 12:00 - 16:00 сәғәттә инеү ирекле , ә 16:00 - 23:00 сәғәттә — был көндә ниндәй спорт буйынса универсиада ярыштары барһа, шул ярыштарға инеү билет буйынса.
Игенселәр һарайы алдындағы майҙандағы сәхнәлә һәм «тәгәрмәсле үлем» конструкцияһында 22:00 сәғәттә «Дю Солей» циркы сығыш яһай, ундағы үҙенсәлекле урам шоуында 22 артист һәм ҡала балалары ҡатнаша.
Шулай уҡ был сәхнәлә «опен эйр» татар операһы «Ак буре» премьераһы үтә. Татарстан Дәүләт симфоник оркестры менән Александр Сладковский етәкселек итә. Универсиада рок-фестивалендә Sandwitch төркөмө, Blackbird, Random Reel, М&M, «Плут», «Большой куш», «Волга-Волга», «Мураками», «Прогульщики», True Jazz Band, Jukebox, опера йырсыһы Аида Гарифуллина, скрипкасы оҫта Эдгар Акопян, театр-студия «Коллаж», «Созвездие — Йолдызлык» фестивале еңеүселәре, федераль юғары уҡыу йорттары ижади коллективтары, «Большие танцы» проекты бейеүселәре һәм башҡалар ҡатнаша. Ҙур видеоэкранда Универсиаданы асыу һәм ябыу тантанаһы тура трансляциялана. Шулай уҡ был парк майҙансыҡтарында 200-ҙән ашыу вокаль, хореография, фольклор, инструменталь коллективтар, төрлө халыҡ һөнәрселеге буйынса мастер-кластар, тамашасылар өсөн төрлө конкурс һәм викториналар үткәрелә.
Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майҙанға терәлеп торған Батурин урамы буйынса шул исемдәге туҡталыш аша № 22, 28/28а, 52, 83, 89 маршрут автобустары йөрөй.
Майҙандан алыҫ түгел «Кремль» метро станцияһы бар.
Панорамалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Дворцовая площадь на wikimapia (вид со спутника)
- 3D-виды Дворца земледельцев и Дворцовой площади на сайте «Виртуальный тур по городу Казани»
- В Казани открылась главная культурно-развлекательная площадка города на время студенческих игр — парк Универсиады
- «Обычный Сабантуй провести — и то нагрузка, а тут две недели!»
- Под окнами минсельхоза РТ выросла пальма
- У Дворца земледельцев появилось «колесо смерти»
- Амиров К., Ахметзянова Р., Вениаминов Р. «Казанских улиц имена», Казань, Татарское книжное издательство, 2010.


text:
Өфөлә ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше йылына – 280 миллиард һум
2009 йылда Өфөлә ваҡлап һатыу сауҙа әйләнеше 280 миллиард һум тәшкил иткән. 2008 йыл менән сағыштырғанда был 2,2 процентҡа аҙераҡ. Йәмәғәт туҡланыуынан сауҙа әйләнеше 10,4 миллиард һум кимәлендә (10,9 процент). Дөйөм республика тауар әйләнешендә Өфөнөң өлөшө 61 процент тәшкил итә.
Бөгөн Өфөлә үткән матбуғат конференцияһында Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Марат Ғәлиуллиндың билдәләүенсә, уҙған йылдағы макроиҡтисади ауырлыҡтар халыҡтың ысынбарлыҡта булған аҡсаһының кәмеүенә һәм ҡулланыусылар һорауының күпкә ҡыҫҡарыуына килтергән. Ошоноң менән аңлатыла ла инде тауар әйләнешенең кәмеүе.
Ҡулланыусылар кәрзиненә ингән 25 төрлө тауарға хаҡтар уҙған йылда тотороҡло һаҡланған.
Мэр урынбаҫары әйтеүенсә, республика тауар етештереүселәре менән күмәртәләп сауҙа итеүселәр көрсөк шарттарында үҙ-ара килешеп эшләгән, шуның арҡаһында ҡаланың ваҡлап сауҙа итеү селтәрендә урындағы предприятиелар продукцияһы мул тәҡдим ителгән. Республикала етештерелгән тауар өлөшө аҙыҡ-түлек менән ваҡлап сауҙа итеү баҙарында 80 процентҡа еткән.


text:
Яңауыл районында гемодиализ үҙәген астылар
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Яңауыл районынан хроник бөйөр етешмәүсәнлеге менән яфаланған пациенттарға хәҙер йәшәү өсөн мөһим булған гемодиализ процедураһын уҙғарыу өсөн аҙнаһына өс тапҡыр тиҫтәләгән саҡрым араны үтергә кәрәкмәй. Яңауыл Үҙәк район дауаханаһында заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған гемодиализ үҙәге асылды.
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бында алты аппарат ҡуйылған. Һаулыҡты тотоу өсөн кәрәкле процедураны тәүлегенә 30 пациентҡа тиклем эшләү мөмкин буласаҡ.
Медицина үҙәге персонал менән тулыһынса комплектланған, белгестәр Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында уҡыу үткән.
Яңауылда Гемодиализ үҙәге эшләй башлағандан алып шулай уҡ Ҡалтасы һәм Тәтешле райондары ауырыуҙарының да тормошо еңәләйәсәк.


text:
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Эдуард Дилмөхәмәтов
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырылды
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Эдуард Дилмөхәмәтов
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
30 сентябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә хөкүмәт наградаларын һәм маҡтаулы исемдәр тапшырҙы. Ул бүләкләнеүселәргә Рөстәм Хәмитов исеменән намыҫлы хеҙмәттәре, төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Дәүләт наградаларына 42 кеше — сәнәғәт, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, спорт хеҙмәткәрҙәре лайыҡ булды. Улар араһында ауыл биләмәләре башлыҡтары, министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре, предприятие директорҙары, крәҫтиән хужалығы, агрофирма етәкселәре, төҙөлөш тармағы, сауҙа хеҙмәткәрҙәре, табиптар бар.
«Бөгөн бында төрлө һөнәр вәкилдәре йыйылған. Һеҙҙең ҡаҙаныштарығыҙҙы, асыштарығыҙҙы, тырыш хеҙмәтегеҙҙе танымау мөмкин түгел. Һөнәри оҫталығығыҙ, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәтегеҙ, иҡтисадты, социаль өлкәне үҫтереүгә индергән өлөшөгөҙ менән лайыҡ һеҙ бөгөнгө бүләктәргә. Һәммәгеҙҙе лә юғары профессионализм, яуаплылыҡ, илһөйәрлек сифаттары берләштерә. Һеҙ башҡа һөнәр эйәләре өсөн дә матур өлгө булып тораһығыҙ, — тип мөрәжәғәт итте йыйылыусыларға Сергей Молчанов. — Һеҙ — Башҡортостандың алтын фонды, беҙҙең төп капиталыбыҙ, беҙ һеҙҙең менән бик ғорурланабыҙ. Һеҙҙең арҡала бөгөн республикабыҙ бөйөк Рәсәйҙең уңышлы төбәге һәм ышаныслы терәге булып тора. Башҡортостан иҡтисадтың һәм ижтимағи-сәйәси тормоштоң реаль секторында, төҙөлөш, инвестиция, социаль яҡлау, мәшғүллек, медицина, мәғариф, мәҙәниәт, спорт, фән, йәштәр сәйәсәте өлкәһендә яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Һис шикһеҙ, бында һеҙҙең тос өлөшөгөҙ бар».


text:
Быйылғы ҡыш була алмай йонсоно: ҡат-ҡат ҡар яуғыланы, яуа торҙо, йәнә көн йылытып, яҙғы ташҡын төҫлө, иреп ағып торҙо, йә булмаһа, ҡапыл туңдырып, хәтһеҙ генә йә көҙ, йә ҡыш булып китә алмай ыҙаланды. Һис көтмәгәндә ямғыры яуып, туң ерҙе көҙгөләй боҙ ҡапланы. Ҡара туңғаҡ ҡаты һыуыҡтар менән алмашынды. Хәйерһеҙ килде ҡыш...
Ҡыҙылъяр ауылында йәшәгән Гүзәл һәм Рөстәм Тимерғәлиевтәр үҙ ихатаһында ун алты төрлө тоҡомло тауыҡ үрсетә.
өйгә лә һирәк ҡайтылды, әммә ваҡытында яҙмыш елдәре мине тап ошо тарафҡа ташлағаны өсөн бер тапҡыр ҙа үкенергә тура килмәне, сөнки бындағы белем усағы – Башҡортостандың көнбайыш төбәгендә генә түгел, ә, дөйөм алғанда, бөтә республикала алдынғы белем биреү усаҡтарының береһе. Күптән түгел ул үҙенең 20 йыллыҡ юбилейын билдәләп, яҡын дуҫтарын йыйҙы.
курстан тайпылманыҡ.


text:
2018 йылда Шүлгәнташ мәмерйәһе эргәһендә мобиль элемтә һәм асфальт юл барлыҡҡа киләсәк Фото: Станислав Шахов
2018 йылда Шүлгәнташ мәмерйәһе эргәһендә мобиль элемтә һәм асфальт юл барлыҡҡа киләсәк
2018 йылда Шүлгәнташ мәмерйәһе эргәһендә мобиль элемтә һәм асфальт юл барлыҡҡа киләсәк Фото: Станислав Шахов
ӨФӨ, 2017 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Станислав Шахов/.
Шүлгәнташ мәмерйәһе тирәһендә асфальттан юл һалыу һәм ышаныслы мобиль элемтә мәсьәләһе – ул яҡын ваҡыт эсендәге эштәр. Был турала «Башинформ» агентлығына интервьюла Бөрйән районы хакимиәте башлығы Рөстәм Шәрипов һөйләне.
— Республика Башлығының ҡушыуы буйынса кордон тирәһендә ретранслятор ҡуйылды, унда 200-300 метр самаһы «Билайн»дан интернет эшләй. Етеҙ генә, WhatsApp аша шылтыратырға лә мөмкин. Заманса элемтә булһын өсөн унда бағана ҡуйыу мәсьәләһе буйынса элемтә операторҙары менән һөйләшеүҙәр алып барабыҙ. Был ошо һәм киләһе йылда эшләнә торған эштәр, — тине ул.
Август аҙағында Шүлгәнташ мәмерйәһенә тиклем юл экспертизаһынан проекттың әҙер булыуын көтөләр. Рөстәм Шәриповтың һүҙҙәренсә, хакимиәт тиҙ генә һатып-алыуҙар уҙғарырға һәм эштәрҙе быйыл башларға күҙаллай. Алдан РБК-Өфө сайты һөйләүенсә, проекттың хаҡы 120 миллион һум самаһы тора.
Интервьюның тулы тексын һылтанма буйынса уҡый алаһығыҙ.


text:
1902 йыл
1902 (бер мең туғыҙ йөҙ икенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса шаршамбы көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1902 йылы, 2 мең йыллыҡтың 902 йылы, XX быуаттың 2 йылы, XX быуаттың 1 ун йыллығының 2 йылы, 1900 йылдарҙың 3 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 28 июнь — Шамун Фидаи, башҡорт һәм татар революционер-шағиры.
- 16 декабрь — Батырова Банат Хәйрулла ҡыҙы, сөгөлдөрсө, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары араһынан беренсе Социалистик Хеҙмәт Геройы (1948).


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Баланы нисек ауырытмаҫҡа?
Баланы нисек ауырытмаҫҡа?
Мәктәпкәсә йәштәге балалар һалҡын алдырып йыш ауырый. Тымау, йүтәл, юғары температура кескәйҙәрҙең әле нығынып та бөтмәгән организмын хәлһеҙләндерә, ата-әсәһен борсолорға мәжбүр итә. Баланы бындай ауырыуҙан нисек һаҡларға һуң?
Иң беренсе сиратта, ауырыуҙың сәбәбе һалҡын түгел, ә инфекция булыуын онотмаҫҡа кәрәк. Йәғни вирустар һәм бактериялар. Баланы улар менән осраштырмай ғына үҫтереү мөмкин түгел. Ҡайһы бер осраҡта балалар баҡсаһына йөрөүсе бала мәктәпкә барғансы 50-нән алып 100-гә тиклем инфекция үткәрә. Бының ыңғай яғы ла бар: унда был сирҙәргә ҡарата иммунитет барлыҡҡа килә. Балалар баҡсаһына йөрөмәгән кескәйҙәр иһә тиҫтерҙәренә ҡарағанда яҡынса 13 процентҡа әҙерәк ауырый. Әммә мәктәпкә барғас, киреһенсә, улар күберәк ауырый башлай. Ә кескәй саҡта ауырыған балалар башҡаларға ҡарағанда яҡшыраҡ уҡый, сөнки, йыш сирләмәгәс, дәрестәрҙе әҙерәк ҡалдыралар. Бынан тыш, балалар баҡсаһында улар коллективҡа, режимға һәм тәртипкә өйрәнеп килә.
Респиратор ауырыуҙарҙы кескәйҙәр, ғәҙәттә, еңелерәк үткәрә. Әммә юғары температура биреүсе көслө киҫкен вируслы инфекциялар ҙа була. Бында вакцина эшләтеү ярҙам итер ине, тик, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп кенә ата-әсә унан баш тарта. Шул рәүешле улар үҙҙәренең балаһын киҙеү вирусы менән зарарланыу хәүефе аҫтына ҡуя.
Сынығыу – ауырыуҙан һаҡланыуҙың иң яҡшы сараһы
Балалары йыш ауырыған ата-әсәләр уларҙың һаулығын нисек нығытырға тип баш вата. Берҙән-бер дөрөҫ ысул – баланы сыныҡтырыу. Әлбиттә, тымауҙан ҡотолоп булмаясаҡ, әммә сыныҡҡан балала ул еңел һәм эҙһеҙ үтәсәк. Сөнки сыныҡтырыу танау тамырҙары тонусын яйға һала, һөҙөмтәлә вирусҡа уның лайлалы ҡатламына эләгеү ауырлаша.
Нимәнән башларға?
Иң ябайы – кәрәкле микроклимат булдырыуҙан башлау. Бүлмәләге температура көндөҙ – 20, ә төндә 12 – 14 градустан артмаҫҡа тейеш. Яңы тыуған сабыйҙар өсөн был һандарҙы икәүгә күтәрергә мөмкин, йәғни 22 һәм 14 – 16. Бүлмәлә һәр саҡ саф һауа булһын. Әйткәндәй, уны мотлаҡ бала булған ваҡытта елләтергә кәрәк.
Бөгөнгө балалар саф һауала әүҙем хәрәкәт итеүҙән мәхрүм. Балалар баҡсаһында ла күберәк улар бина эсендә була, ә ял көндәрендә урамда бергәләп йүгереп уйнау, ҡышҡыһын санала шыуыу, ҡарҙа аунап, төрлө фигура әүәләү бөтөнләй онотолоп бара. Күп ваҡытын улар өйҙә компьютерға текәлеп үткәрә. Тимәк, балалар гел генә тиерлек бер үк микроклиматта, бер үк температурала була, тигән һүҙ. Бында ниндәй сынығыу тураһында һүҙ булһын! Шунлыҡтан һалҡын көндә бала кейенмәйенсә бер нисә секундҡа соланға йә тышҡа йүгереп сыға икән, ҡурҡмағыҙ. Унан ғына балаға һалҡын теймәйәсәк, киреһенсә, бик яҡшы сынығыу сараһы ул: ҡан тамырҙарын һәм иммунитетты нығыта.
Бала менән урамға сыҡҡанда уны үҙегеҙгә ҡарағанда еңелерәк кейендерегеҙ. Балаларҙың матдәләр алмашыныуы көслөрәк, шуға күрә хәрәкәт иткәндә уларға эҫе, тирләүҙәре ихтимал.
Сыныҡтырыу процедураларына килгәндә, һалҡын һыу менән ҡойондороуҙы файҙаланырға мөмкин. Тәүҙә 30 градуслы һыу менән ҡойондороуҙан башларға һәм аҙна дауамында уның температураһын 18 – 20 градусҡа тиклем төшөрөргә һәм шулай дауам итергә.
Әгәр ҙә бала ауырып китеп, температураһы күтәрелә икән, һалҡын һыу менән ҡойондороуҙы туҡтатып торорға. Ә инде хәле арыуланғас та яңынан дауам итергә. Ауырыу оҙағыраҡ һуҙылғанда, сыныҡтырыуҙы йүнәлгәндән һуң 5 – 7 көн үткәс кенә башларға кәңәш ителә. Һыуҙың температураһын да 2 – 3 градусҡа күтәрергә. Хроник сирле балаларға (мәҫәлән, аллергия) сыныҡтырыу сәләмәт балаларға ҡарағанда ла кәрәгерәк. Ул иртәнге теш йыуыу һәм йыуыныу кеүек үк ғәҙәткә инергә тейеш.
ОРВИ-ҙы дауалау
Бала ауырып киткәс тә антибиотик бирергә ашыҡмағыҙ. Был пушканан турғайҙарға атыуға тиң. Еңел респиратор ауырыу менән сирләүсе бала ялҡынһыныуға ҡаршы препараттарға мохтаж түгел. Әгәр ҙә температураһы 38,5 градустан түбән икән, әлегә уны төшөрөүсе дарыуҙар ҙа кәрәкмәй. Организм үҙе көрәшергә тейеш, юғиһә уның инфекцияларға ҡаршы тороу көсө булмаясаҡ.
Йүтәлде лә баҫырға ашыҡмағыҙ, был механизм тын алыу юлдарынан ҡаҡырыҡты сығарыу өсөн эшләй башлай. Бында ҡаҡырыҡты йомшартыусы һәм уны бүлеп сығарыуҙы еңеләйтеүсе препараттарҙың файҙаһы күберәк тейер.
Тымауҙан танауға дарыуханала һатылған тамсыларҙы туҡтауһыҙ тамыҙырға ярамай, файҙаһынан зыяны күберәк булыуы ихтимал. Тәүҙә уны тоҙло һыу менән сайҡатырға кәрәк. Бының өсөн ярты стакан йылымыс һыуға бысаҡ осонда әҙ генә тоҙ һалыу ҙа етә. Хәҙер дарыуханаларҙа диңгеҙ һыуы нигеҙендә етештерелгән спрей – Аква Марис һатыла. Шуны баланың танауына бер аҙ һиптерергә була.
Дөрөҫ туҡланыуын тәьмин итеү мөһим. Уның рационы витаминдарға һәм минераль матдәләргә бай булырға тейеш. Артыҡ күп ашатырға ла ярамай. Иң яҡшыһы – ул күберәк саф һауала хәрәкәт итһен.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары – Бөтә Рәсәй студент олимпиадаһы призерҙары
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары “Авиацион двигательдәр һәм энергетика ҡоролмалары” Бөтә Рәсәй студент олимпиадаһынан 15 призерҙар һәм ҡатнашыусылар дипломдары алып ҡайтты.
Йыл һайын үткәрелгән сара П.А.Соловьев исемендәге Рыбинск дәүләт авиация технология академияһында үтте.
ӨДАТУ-ның матбуғат хеҙмәтенән ”Башинформ” агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй вуздарынан һәм Харьков авиацион университетынан 50 студент дүрт фәнде белеү буйынса ярышты: авиацион двигательдәр теорияһы, авиацион двигательдәр конструкцияһы, авиацион двигательдәрҙе етештереү технологияһы, авиацион турбомашиналар теорияһы һәм иҫәптәре.
Һөҙөмтәлә ӨДАТУ-ның йыйылма командаһы дөйөм команда иҫәбендә икенсе урынға сыҡты, ә икенсе номинацияларҙа призлы урындар яуланы.
Шәхси беренселектә көрәшеп, Марат Дауытов, Андрей Каменский, Юлия Хохлова һәм Вячеслав Шабельник төрлө дәрәжәләге дипломдар менән бүләкләнде. Уларҙы ярыштарға әҙерләүсе етәкселәре: “Авиацион двигательдәр” кафедраһы профессоры Хәйҙәр Ғүмәров, “Техмаш” кафедраһы доценты Александр Винокуров, “Авиацион двигательдәр” кафедраһы асситенты Руслан Ямалиев һәм ошо уҡ кафедраның инженеры Николай Сенюшкин.


text:
Пенсионерҙар фронтҡа китте
Башҡортостан пенсионерҙары яйлап Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты идеяларына ылыға. «Башинформ» агентлығына Әбйәлил районының мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Лениза Сәғәҙиева хәбәр итеүенсә, Асҡар ауылында урындағы пенсионерҙарҙың Башҡортостан Республикаһының Пенсионерҙар союзы рәйесе, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк Координация советы ағзаһы Рафаил Минһажетдинов менән осрашыуы үтте.
Рафаил Минһажетдинов пенсионерҙарға Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының бурыстары тураһында һөйләне, уның программаһы менән таныштырҙы. Шулай уҡ ул өлкән быуын вәкилдәре өсөн актуаль булған хеҙмәт стажын яҡлау, йәшәү минимумын арттырыу, Рәсәйҙә фармацевтика индустрияһын тергеҙеү кеүек мәсьәләләрҙе ҡуҙғатты.
Осрашыуҙа шулай уҡ Әбйәлил районы Пенсионерҙар союзының яңы рәйесен һайлау үтте. Рәйес итеп Урал Харисов һайланды. Яңы рәйес уға күрһәтелгән ышаныс өсөн барыһына ла рәхмәтен белдерҙе һәм һәр ауылдың үҙенең пенсионерҙар вәкилен һайларға тәҡдим итте.


text:
Рубрикалар
http://acousticrecords.ru/ студии звукозаписи.
«…Их, был ғүмер ҡәҙерҙәре – Мәңге йәшәп туялмам...»Шиғырҙарынан бөркөлгән халыҡсанлыҡ, ихласлыҡ, ябайлыҡ Учалы шағиры Рамай Ҡаһирҙың ижадын айырым бер хиссиәтле, ерлекле итә. Уның яҙмаларында милләтебеҙҙең борон-борондан килгән ҡатын-ҡыҙға ҡарата оло хөрмәте, сикһеҙ яратыуы, һоҡланыуы, һаҡсыл һәм...
Ике енес араһында дуҫлыҡ буламы?Эйе, был һорау күптәрҙе борсой. Таныштарыбыҙ араһында дуҫлыҡҡа ышанып, башҡаларҙы ла ышандырып йөрөгәндәр етерлек. Шул уҡ ваҡытта ул дуҫлыҡтың мөмкин булмауын раҫлаған дәлилдәр ҙә байтаҡ. Хаҡлыҡ кемдә? Әйҙәгеҙ, ошоно асыҡлап ҡарайыҡ. ...Бөйөк...
ШАҠМАҠ ҠОЯШМөнир Ҡунафиндың ижад донъяһы – хәҙерге башҡорт әҙәбиәтенең ҡыҙыҡлы вә уҡымлы бите. Һәр кемде тетрәндерерлек психологик портреттарын үҙенсәлекле һәм ҡабатланмаҫ образдар аша баҙыҡландырыу – замандаш яҙыусыбыҙҙың хикәйәләрен уҡымлы иткән кәттә...
«Илһөйәрлек – булмышыбыҙҙа»Йәне илһөйәрлек менән һуғарылған, был халәте йәшәү рәүешендә, ғәмәлдәрендә сағылған аҫыл заттар менән көслө төйәгебеҙ. Ике йылда үҙен республикала ғына түгел, унан ситтә лә танытып өлгөргән «Мин – илһөйәр» төбәк-ара ойошмаһы ағзалары ла изге...
Әй һандуғасыБашҡортостандың халыҡ артисы Ғәлиә Солтановаға – 80 йәш. Тамырҙары Салауат районы Лаҡлы ауылынан булған мәшһүр йырсыбыҙ Ғәлиә Солтанова – XX быуат башҡорт моң сәнғәтенең иң сағыу балҡыған йондоҙҙарының береһе. Бала сағынан атаһының халыҡ йырҙарын...
Аҫылдар илендәҒашиҡтар көнөндә тыуған Шәрифә Һөйөндөк ҡыҙы Хисмәтуллина күркәм юбилейын – 90 йәшен билдәләне. Оло йөрәкле ҡатынға ысынында мөхәббәтле, бәхеткә тулы яҡты ғүмер насип була. Сабыр аҡылы, эшһөйәрлеге, ярата һәм яраттыра белгән саф йөрәге менән яулай...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
«Эске туризм өлкәһендә инновациялар» Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе үткәреләсәк
9 декабрҙән 11-енә тиклем Өфө Конгресс-холында “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе үткәреләсәк.
Сараны ойоштороусылар – РФ Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы, Туризм буйынса федераль агентлыҡ, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, форумда туризм өлкәһендә һәм төрҙәш тармаҡтарҙа инновациялар индереүҙе стимуллаштырыу механизмдарын эшләргә, Рәсәйҙә эске һәм ситтән килеүселәр өсөн туризмды үҫтереүҙең мөһим инвестицион һәм инновацион проекттарын билдәләргә планлаштырыла. Кәңәшмә сиктәрендә шулай уҡ төбәк-ара туристик продуктты алға һөрөү концепцияһын тикшереү, эске туризмды үҫтереү өлкәһендә төбәк-ара хеҙмәттәшлек юлдарын һәм перспективаларын билдәләү планлаштырыла.
Программала пленар ултырыш, туризм индустрияһы күргәҙмәһе, туризм өлкәһендәге актуаль мәсьәләләр буйынса секциялар эше ҡаралған.
Сарала федераль һәм төбәк башҡарма власть органдары һәм урындағы үҙидара вәкилдәре, туристик фирмалар етәкселәре, йәмәғәт ойошмалары һәм бизнес вәкилдәре ҡатнашасаҡ.


text:
Мортаза Рәхимов Ванкуверҙа Паралимпия уйындарында еңгән спортсыларҙы ҡотланы
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Ирек Зариповты һәм Кирилл Михайловты Канадала 2010 йылғы Паралимпия уйындарында алтын миҙал яулауҙары менән ҡотланы.
Ирек Зариповҡа исемләнгән телеграммала шулай тиелә:
«Хөрмәтле Ирек Айрат улы!
Һеҙҙе Канадала 2010 йылғы X ҡышҡы Паралимпия уйындарында һоҡланғыс сығыш яһауығыҙ менән ихлас ҡотлайым!
Юғары олимпия форумында биатлон һәм саңғы уҙыштары буйынса яулаған алтын миҙалдарығыҙ – Һеҙҙең спорт батырлығы, ныҡышмалылыҡ һәм маҡсатҡа ынтылышлығығыҙ һөҙөмтәһе ул.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй даны хаҡына яңынан-яңы спорт еңеүҙәре теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов».
Кирилл Михайловҡа адресланған телеграммала шулай тиелә:
«Хөрмәтле Кирилл Андреевич!
Һеҙҙе Канадала 2010 йылғы X ҡышҡы Паралимпия уйындарында һоҡланғыс сығыш яһауығыҙ менән ихлас ҡотлайым!
Юғары оҫталыҡ һәм профессионализм, маҡсатҡа ынтылышлылыҡ, патриотизм һәм еңеүгә ихтыяр көсө күрһәтеп, донъяның иң көслө биатлонсыларының ныҡышмалы һәм ауыр спорт көрәшендә алға сығып, Һеҙ Рәсәйҙең паралимпия йыйылма командаһы копилкаһына тос өлөш индерҙегеҙ.
Һеҙгә бының өсөн ихлас рәхмәтемде белдерәм һәм ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй даны хаҡына яңынан-яңы спорт ҡаҙаныштары теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов».


text:
Өфөлә 150 миллиард һумға яҡын суммаға 86 инвестиция проекты тормошҡа ашырыла
Өфөлә 149,2 миллиард һум суммаға 86 инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. 2013 йылдың 1 ғинуарына ҡарата бындай мәғлүмәт менән шишәмбе, 29 ғинуарҙа, баш ҡала мэрияһында үткән матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Альбина Йосопова таныштырҙы.
Инвестиция проекттары буйынса булдырыласаҡ эш урындарының дөйөм һаны 17,8 мең берәмек тәшкил итә. Бынан тыш, 60 проект әлегә әҙерләү стадияһында. Уларға ярашлы, инвестициялар күләме яҡынса 93,2 миллиард һум тәшкил итәсәк, 8,5 мең эш урыны булдырыласаҡ.
Альбина Йосопова билдәләүенсә, Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләт башлыҡтары Советы ултырышын һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының осрашыуын үткәреүгә әҙерлек эштәре былтыр уҡ башланған.
— Был саммиттар Өфө өсөн оло әһәмиәткә эйә. Улар ҡаланың инфраструктураһын үҫтереүгә һәм инвестициялар йәлеп итеүгә өҫтәмә көс бирәсәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Альбина Сәғит ҡыҙы.
Матбуғат конференцияһында шулай уҡ Өфө хакимиәтендәге тышҡы иҡтисади бәйләнештәр бүлегенең быйыл ШОС һәм БРИКС илдәренә бер нисә сәфәре планлаштырылыуы хаҡында хәбәр ителде.


text:
Йыл башында Германияның Die Welt (“Вельт”) көндәлек гәзитендә Рәсәй халҡының санкция шарттарында яйлап яңыса туҡланыу мәҙәниәтенә күсеүе, илдә етештерелгән аҙыҡ-түлеккә иғтибарҙың артыуы тураһында бәйән иткәндәр. Мәскәү ресторандары менюһын һүрәтләгәндә “Башҡортостандан бер өләсәй әҙерләп ебәреп торған ҡаҡланған ҡаҙ” тип яҙыуҙары айырыуса ҡыҙыҡлы тойолдо.
Радик Рәүфис улы Ғарипов Пермь ҡалаһында тыуған. “Авиация инженеры”, “Философия” йүнәлештәре буйынса белем алған. Ҡатыны менән өс ул үҫтерә. Пермь география клубын ойоштороусыларҙың береһе һәм директоры. Пермь ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе, край мөфтөйө урынбаҫары.
Күп йылдар элек, осошҡа әҙерләнгәндә, бәхетһеҙлеккә тарый – һул аяғы ҡазаланып, балтырының бер өлөшөн ҡырҡтырырға мәжбүр була. Операциялар, реабилитация, протездар – ныҡлы рухлы Радик Ғарипов быларҙың барыһын да түҙемлеге менән еңә, үҙенә “Бирешмәҫкә!” тигән маҡсат ҡуя. Әлбиттә, “Осорға!” тигән ниәтте лә ташламай, бирешмәй. Һауаға ла күтәрелә. Уны хатта легендар осоусы Алексей Маресьев менән дә сағыштыралар.
Милләттәшебеҙ башҡорт музыка ҡоралдарында уйнай, онотола төшкәндәрен тергеҙеү менән шөғөлләнә. Өҫтәүенә рус телендә бик матур, мәғәнәле шиғырҙар яҙа. Башҡорт халҡын боронғо ҡиммәттәрҙе баһаларға, хәҙерге заман шауҡымынан арынып, асылыбыҙға кире ҡайтырға саҡыра ҡатай башҡорто.
Тәбиғәт – ул әсәй кеүек. Барыһын да беҙгә, йәғни балаларына, бирә. Юҡҡа ғына Ер-Әсә тимәйҙәр бит. Ошо изгелеккә, мәрхәмәткә кешеләр нимә менән яуап ҡайтара һуң? Урманына инеп, саф һауаһын һулағанда, ҡоштар моңон тыңлап кинәнгәндә, һалҡын шишмә һыуын эсеп, һыуһын ҡандырғанда, йылғаларында ҡолас ташлап йөҙгәндә, ялан емештәрен йыйғанда, шифалы үләндәренән сихәт тапҡанда шул хаҡта уйлайбыҙмы икән?
Башҡортостандың халыҡ артисы, яратҡан йырсыбыҙ Әлфиә ЮЛСУРИНА менән әңгәмәбеҙҙә ошо һорауҙарға яуап табырға тырыштыҡ.
Әммә заман башҡа – заң башҡамы, баҙар иҡтисады осоронда йәшәйбеҙ тип, һәр аҙымды бәйәләп, хаҡ ҡуя башланыҡ түгелме?


text:
- Подробности
- Просмотров: 369
ҠАРАУЫЛТАУ, тау, тәбиғәт ҡомартҡыһы (1985). Ишембай р‑ны Маҡар а. көнбайышҡа табан 1,2 км алыҫлыҡта Һикәҙе й. (Егән й. ҡушылдығы) уң ярында, Ишембай заказнигы терр‑яһында урынлашҡан. Абс. бейеклеге 250 м. Оҙонса формала, текә битләүҙәре террасалап эшкәртелгән, ҡарағайҙар ултыртылған. Әртә ярусы тоҡомдарынан тора. Ландшафы һоро урман тупрағындағы болонло һәм ҡыуаҡлы далаларҙан, киң япраҡлы урмандарҙан тора. БР‑ҙың һәм РФ‑тың Ҡыҙыл китаптарына индерелгән йомшаҡ ҡылған осрай. Риүәйәт б‑са, тауҙа яҡынлашып килгән дошмандарҙы күҙәтеү өсөн ҡарауыл торған.
Ә.Ә.Мулдашев
Тәрж. А.Н.Күсеев


text:
Газета "Йәшлек" » Медиа » “Юлдаш” иҫкәртә: “Һаҡланғанды Хоҙай һаҡлар!”
“Юлдаш” иҫкәртә: “Һаҡланғанды Хоҙай һаҡлар!”
Заман технологиялары үҫешкән осорҙа йәшәһәк тә, күптәрҙең сәләмәтлеккә ҡағылышлы ябай ғына ҡағиҙәләрҙе белмәүе ихтимал. Сөнки бәлә ишегебеҙҙе ҡаҡмай тороп, беҙ уларға әллә ни әһәмиәт бирмәйбеҙ.
Көндәр һалҡынайыу менән киҙеү миҙгеле етеүе борсоуға һала. Сөнки грипп йылдан-йыл көслө, хроник ауырыуҙарға юлыҡтырған эҙемтәләре менән бергә килә. Прививка эшләтергәме, юҡмы? Сирҙән вакцинаһыҙ ҡотолоу юлы бармы? Бөгөн ҡайһы бер ата-әсә балаһына прививка эшләтеүгә ҡырҡа ҡаршы. Медицина алға киткән заманда күп кенә ҡурҡыныс сир юҡҡа сыҡты. Шулай ҙа прививкалар булмаған заманда кешеләрҙең төрлө ауырыуҙан күпләп ҡырылыуы тураһында оноторға ярамай. Был сирҙәрҙең юҡлығы сабыйҙарҙы тәүге көнөнән вакцинациялауға бәйле бит. Урамда ишеткән уйҙырмаларға ышанып, үҙебеҙҙең, балаларыбыҙҙың ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйырға ашыҡмайыҡ.
Ошондай һәм башҡа көнүҙәк һорауҙарҙы үҙ эсенә алған “Сәләмәт булайыҡ” сығарылышы “Юлдаш” радиоһы аша радио тыңлаусыларға ентекле мәғлүмәт бирә. Табип-белгестәрҙең дауаланыу буйынса биргән ябай кәңәштәренә ҡолаҡ һалыу бер кемгә лә зыян итмәҫ. Эфир тулҡындарына яңы миҙгелдә был проект айҙың беренсе һәм өсөнсө аҙна дүшәмбеһендә 11 сәғәт 15 минутта, киске сәғәт 9-сы 15 минутта сыға.
Сәләмәт булыу кешенең үҙенә бәйле. Шуға күрә лә һаулыҡты бала саҡтан һаҡларға, нығытырға кәрәк. Үҙеңә талапсанлыҡты кәметмәү мөһим, көн дә атҡарылырға тейешле ябай ғына ҡағиҙәләрҙе белеү һәм уларҙы үтәргә өйрәнеү зарур. Был йәһәттән дә “Сәләмәт булайыҡ” тапшырыуы тыңлаусыларға ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Ни тиһәк тә, сирҙе дауалауға ҡарағанда иҫкәртеү яҡшыраҡ.
Ә һеҙ таштарҙың дауалау көсө барлығына ышанаһығыҙмы? Әйтәйек, аҡыҡ ташы кире тойғоларҙан һаҡлай, кешенең рухи донъяһын көйләүгә булышлыҡ итә. Йәшмә биҙгәк һәм эпилепсияны дауалай. Боронғо гректар, йәшмәнән эшләнгән һауыттан эскәндә төрлө ауырыуҙан сихәт табырға мөмкин, тип һанаған. Был ышаныумы әллә ысынбарлыҡмы? Медицина күҙлегенән табиптар ниндәй ҡарашта?
“Сәләмәт булайыҡ” рубрикаһының киләһе сығарылышында ошо хаҡта ишетерһегеҙ. Шул уҡ ваҡытта үҙегеҙҙе борсоған һорауҙарығыҙҙы ла еткерә алаһығыҙ. Һеҙҙән хаттар көтәбеҙ. Тапшырыуҙы yuldashfm.ru адресы буйынса беҙҙең рәсми сайтта ла тыңларға мөмкин.
С. РАМАЗАНОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Башҡортостан каратистары Сочиҙа Европа беренселегендә сығыш яһай Фото: БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы
Башҡортостан каратистары Сочиҙа Европа беренселегендә сығыш яһай
Башҡортостан каратистары Сочиҙа Европа беренселегендә сығыш яһай Фото: БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы
ӨФӨ, 2017 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Бөтә илдән 800-ҙән ашыу спортсы 21 йәшкәсә кадеттар, юниорҙар һәм спортсылар араһында WKF каратэ буйынса «Рәсәй өмөттәре» бөтә Рәсәй ярыштарында ҡатнаша.
Башҡортостандан 19 спортсы сығыш яһай. Улар дөйөм команда зачетында алтынсы урын алды, ә ҡайһы берәүҙәре Сочи ҡабул итәсәк Европа беренселегенә һайлау үтте.
«Далия Әсәҙуллина һәм Радмир Насыров үҙ ауырлыҡ категорияларында еңеүсе булды. Юлиә Коняева һәм Эрнест Шәрәфутдинов көмөш миҙалдар яуланы. Регина Зиалтдинова бронза наградаға лайыҡ булды», — тип мәғлүмәт бирҙеләр Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Көмөш призерҙарҙың Европа ярыштарына инеү мөмкинлеге бар әле, әммә уның өсөн күп көс һалырға кәрәк булыр.


text:
Реклама на facebook тыйыла крипто
Шишәмбе, Ғинуарҙа 30, Facebook яңы сәйәсәте тураһында иғлан, реклама тыйыла һәм уларҙың криптовалюта ICO. “Беҙ теләйбеҙ, яңы продукттар һәм хеҙмәттәр тураһында белә facebook реклама ярҙамында кеше өсөн дауам итеү, алдау ҡурҡып түгел, йәки мутлыҡта,” әйтергә Роб Коженный аҙыҡ-түлек буйынса идаралығы директоры Facebook. “Был сараларының бер өлөшө булып тора Facebook’ы һәм хәрәкәт ҡаршы йүнәлтелгән сәйәсәт фиктив сайттарының мөмкинлектәрен үҫтереү.” “.
Кай Forkey, блокчейн консалтинг төркөмө нигеҙ һалды һәм Ethmint крипто стартапа буйынса консультант, фекер, хәл тотороҡланды ярҙам facebook крипто-зона, әлеге ваҡытта уның абруйы төшөүе баҙарҙы ҡаҡшата активлаштырыу һәм мошенник.: “Бының өсөн ситтән инвесторҙар өсөн уңайлы һәм отошло булған рядовой крипто-дөйөм алғанда өлкәһе., – Кайтты, Кире баҫма Forkey. “Йыуып беҙгә ҡарағанда күберәк була скамер, экосистеманың иң яҡшы эшләй.”
Хәүефһеҙ индереү тыйылған булыуы, атап әйткәндә., өсөн инвесторҙар башланы., бындай инвесторҙар саҡырыу реклама кем thinklessly. Кай Forkey, тип ышанам легаль булмаған бизнес зыян Facebook яңылыҡтар: “Аҡсаның күп өлөшө, МГО барышына йәлеп итеү, партнерлыҡ нигеҙендә йәлеп ителәсәк.”
Был төр акция Cryptosociety н Твиттер:
Facebook иғлан Был’т өсөн һәр осраҡта һеҙ яҡшы крипто тураһында һөйләшеүҙәр урыны.. Төҙөү тураһында бара бренды, берләшмәһе, контент-маркетинг , тормошобоҙға инә һәм үҫә. Кем өсөн көс һәм аҡса тупаҫ иғтибар яндырырға теләй, Мин уйлайым, был нимә булды споралы каналы.
Реклама на facebook биткоин крипто һуғып алыу тыйыла.. Был бик яҡшы, был лохотрон платформа facebook иғлан итергә рөхсәт итмәй.. Улар өсөн насар биткоин, эйә булыу өсөн бик күп scamsters.
Әммә, Контент өсөн ҡайһы бер баҫмалар тыйыла обходной юлын таба инде.. Шәмбе., Мэтт Suiche, билдәле компанияға нигеҙ һалыу технологияһы кибербезопасность, реклама иғлан дөйөм скриншоты, bitcoin улар тураһында мәғлүмәт урынлаштырылған, опечатка ҡулланыу: инглиз L бәләкәй түгел, ә I, һәм “нуль” хәреф урынына "" тураһында һүҙ. “биткоин” – “BlTC0IN”. Башҡа боҙоп ҡуймайыҡ “нуль” хәреф урынына “тураһында” яҙған һүҙҙәр “ИКО”.
Spirker Facebook әсәһе хаҡы өсөн электрон почта буйынса хәбәр итеүҙәренсә, компаниялары бындай осраҡта нимә растет.
Авторы: Ричард Abermann
Хәбәрҙәр оҡшай:
"Голливуд йондоҙо ...
Amazon has won a pat...
Philippines SEC comm...


text:
Рөстәм Хәмитов алкоголь продукцияһының законһыҙ әйләнешенә ҡаршы эш итеү буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов алкоголь продукцияһының законһыҙ әйләнешенә ҡаршы эш итеү буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов алкоголь продукцияһының законһыҙ әйләнешенә ҡаршы эш итеү буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
16 мартта Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктә хоҡуҡ тәртибен тәьмин итеү буйынса даими эшләүсе координация кәңәшмәһе ултырышын уҙғарҙы. Ул алкоголь продукцияһының законһыҙ әйләнешенә ҡаршы эш итеү мәсьәләләренә арналды. Кәңәшмәлә Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, хоҡуҡ һаҡлау органдары, министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, муниципалитет башлыҡтары ҡатнашты.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндә был мәсьәлә бик мөһим, һәм властарға хоҡуҡ һаҡлау органдары менән берлектә уға ҙур иғтибар бүлергә кәрәк.
— Бер яҡтан, спиртлы эсемлектәр һатыу кәмене, был халыҡтың уны аҙ ҡуллана башлауы хаҡында һөйләй кеүек. Ысынында иһә, был улай түгел. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, аҙ эсмәйҙәр, — тине республика Башлығы. — Легаль алкоголь продукцияһын арзан суррогат ҡыҫырыҡлап сығара. Сифатһыҙ араҡы дауалап булмаҫлыҡ сирҙәргә, үлемгә килтерә, күп ғаиләләрҙең тормошон боҙа, киләсәк быуындарҙың һаулығын ҡаҡшата.
Эксперттар баһалауынса, ялған араҡы Рәсәй баҙарының өстән ике өлөшөн тиерлек тәшкил итә.
Башҡортостан Башлығы бөтә власть органдарына, хоҡуҡ һаҡлау һәм контроль-күҙәтеү структураларына ошо мәсьәлә менән етди шөғөлләнергә — тармаҡта тәртип булдырырға, граждандарҙы ялған араҡынан яҡларға һәм бюджетҡа аҡса керемен яйға һалырға ваҡыт етте тип билдәләне.
— Ялған араҡы етештереүселәр үҙҙәрен бик иркен тоя, ә республиканан ситтә етештерелгән спиртлы эсемлекте килтереүселәр халыҡты эскелек һаҙлығына батыра. Ауыл ерендә ҡайҙа ялған араҡы һатылғанын белмәйҙәрме ни? Һәр ауылда тиерлек шундай нөктәләр бар. Барыһы ла белә, әммә өндәшмәйҙәр. Берәүҙәр ҡурҡа, икенселәр аҡса эшләй, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе.
Сығыштың тулы стенограммаһы Башҡортостан Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Изгелек эшләү ни хаҡ тора?28-03-2017, 18:23 // Экология // Баҫып сығарырға
Әммә заман башҡа – заң башҡамы, баҙар иҡтисады осоронда йәшәйбеҙ тип, һәр аҙымды бәйәләп, хаҡ ҡуя башланыҡ түгелме?
...24 февралдә Әмир Ҡарасурин ҡаты ауырыуҙан һуң мәңгелеккә күҙҙәрен йомдо. Баш ҡала янындағы Михайловка ауылында йәшәгән малайҙы Шишмә районының Аҡманай ауылына алып барып ерләнеләр.
Кем һуң ул? Был 12 йәшлек малай тураһында ишеткәнһегеҙҙер, моғайын. Ярты йылдан ашыу ҡурҡыныс сиргә – яман шешкә ҡаршы көрәшкән яҡташыбыҙҙы сит илдә дауалау өсөн Башҡортостан халҡы бөтә ғәм менән аҡса йыйғайны. Ҡыҙғаныс, әммә ауырыу көслөрәк булып сыҡты.
Ғаиләләге өсөнсө бала Әмир. Былтыр май-июнь айҙарында уның арҡаһы йыш ауырта башлай. Табиптарҙа тикшерелеү аныҡ ҡына һөҙөмтә бирмәй. Августа ауыртыныуҙан аңын юғалтып ҡолағас, ниһайәт, дауаханала дөрөҫ диагноз ҡуялар: лейкемия. Йәғни ҡан ауырыуына бәйле яман шеш.
Өфөлә дауаланғандан һуң киләсәккә өмөтләндергес һүҙ ишетмәгәс, Ҡарасуриндар Мәскәүҙәге Рәсәй балалар клиник дауаханаһына барып эләгеүгә өлгәшә. Әммә унда ла табиптар бер нәмә лә вәғәҙә итмәй. Ахыры, ғаилә сит илгә – Германияға барырға хәл итә. Ундағы Мюнстер ҡалаһындағы клиникала дауаланыу курсы 18 (!) миллион һум тора.
Ни хәл итәһең, күрәләтә баланың һәләк булғанын көтөп ултырып булмай, Ҡарасуриндар аҡса йыйырға тотона. Туғандар үҙҙәренең өс миллион һумын “һепереп өйә”, йәнә өс миллион туплайҙар. Һәм октябрҙә Әмир Германияға оса. Унда дауаланғандан һуң малайға хәл инә: ситтән бер ниндәй ярҙамһыҙ ултыра, яйлап ҡына атлап йөрөй башлай... Ата-әсәһе уның һәм табиптарҙың һәр аҙымын фотоға, видеоға төшөрөп, социаль селтәрҙәр, радио, телевидение, ваҡытлы матбуғат аша кешеләргә еткереп тора. Бөтә был киң мәғлүмәт саралары малайға матди ярҙам итеү маҡсатында йәмәғәтселеккә “Әмир – яман шешкә ҡаршы” тигән оран ташлай. Һөҙөмтәлә ошо хәрәкәткә ябай халыҡ, хәйриә ойошмалары ҡушыла. Йәшен тиҙлеге менән махсус иҫәпкә аҡса ағыла башлай.
Немец табиптары бер нисә тапҡыр химия терапияһы курсы үткәргәс, Әмирҙең хәле еңеләйһә, артабан һөйәк елеген күсереп ултыртыу тураһында уйларҙар ине... Ләкин химия терапияһы – бик ауыр сара, ул эҙһеҙ уҙмай. Организмы быны күтәрә алмай, 10 февралдә Әмир реанимацияға эләгә. Хәле бер аҙ яҡшырған да кеүек була, әммә ике аҙнанан малай яҡты донъя менән хушлаша.
...Бәхил бул, Әмир. Ни хәтлем өмөтләнмәһен, яҡындарына ла, ярҙам иткән башҡа кешеләргә лә аяуһыҙ хәлгә күнергә тура килде. Малайҙы сит илдән алып ҡайтып ерләүе лә ваҡыт талап итте һәм байтаҡ мәшәҡәттәр тыуҙырҙы. Ләкин... бөтәһе лә ҡайғы уртаҡлашырға ашыҡманы. “Әмир вафат булды” тигән хәбәр таралыу менән ҡайһы берәүҙәргә ярҙам рәүешендә йыйылған аҡсаның яҙмышын белеү уйы тынғылыҡ бирмәне. Малайҙың социаль селтәрҙәге рәсми төркөмөндә “йыйылған сумманы нимәгә тотондоғоҙ, ҡайҙа иттегеҙ?”, “минең ауырыу иҫәбенә күсергән аҡсам ҡайҙа?”, “аҡсамды кире ҡайтарығыҙ” кеүек оятһыҙ яҙыуҙар барлыҡҡа килде. Бигерәк тә Андрей Макаров тигән уйлап сығарылған исем аҫтында ултырған берәү яһилланды.
Әлбиттә, бындай мәғәнәһеҙлек күптәрҙең асыуын ҡабартты. Аҡсалата ярҙам иткән байтаҡ кеше Андрейға ҡаты яуап бирҙе: “ата-әсәгә ҡайғыһынан арынырға ваҡыт бир”, “ана, улар һәр һумға отчет биреп бара”, “әле немец клиникаһына дауаланған өсөн аҡса түләнеп бөтмәгән”, “моғайын, артҡан сумманы башҡа ауырыу балалар иҫәбенә күсерерҙәр”, “беҙ бит үҙ иркебеҙ менән ярҙам иттек, берәү ҙә көсләмәне”, “күпме аҡса йыйылһа ла, хәҙер уларҙыҡы”, “ни саҡлы күсерҙең, квитанцияңды күрһәт тә кире ҡайтарырбыҙ”...
Андрей кеүектәргә ошо мәлгә халыҡ йыйып өлгөргән 13 миллионға яҡын сумма тынғылыҡ бирмәй ине. Ә кешеләр хатта Әмирҙең үлеменән һуң да уның иҫәбенә аҡса күсереүен дауам итте. Өс көндә генә 272 мең һум йыйылды. Бына ошо миллиондар “ыҙғыш алмаһы”на әүерелде лә инде.
Ысынлап та, кем хаҡлы һуң? Бындай ауыр мәлдә үҙенең шәхси мәнфәғәтен ҡайғыртҡан әҙәмгә ҡаршы сыҡҡан миһырбанлы кешеләрме, әллә биргән аҡсаһын тәғәйен рәүештә тотоноуҙы, иҫәп-хисап мәсьәләһендә теүәллекте, асыҡлыҡты талап иткән бәндәме? Уйлап ҡараһаң, ул да ниндәйҙер кимәлдә хаҡлы кеүек...
Хәйриә эшендә миллиондарса һум аҡса әйләнештә йөрөй. Сирлеләр күбәйгән һайын мәрхәмәтлек фондтары, айырым ярҙам итеү төркөмдәре һаны ямғырҙан һуң ҡалҡҡан бәшмәк кеүек үҫә. Ә байлыҡ тирәһендә, ғәҙәттә, мутлашыусылар ҙа күп өйөрөлә. Бында эште үҙ файҙаңа бороп ебәреү ысулдары байтаҡ, был схемаларға туҡталып тормайынса, мәсьәләнең этик яғына ғына ҡағылайыҡ.
Телевидениела, ваҡытлы матбуғатта йә социаль селтәрҙә кемдеңдер ҡаты ауырып, ярҙамға мохтаж икәнен белеп ҡалған кеше шәфҡәтлелек ҡылырға уйланы, ти. Ул ебәргән 100-500 һум әллә ни ҙур сумма һымаҡ күренмәһә лә, ил төкөрһә – күл була тигәндәй, һөҙөмтәлә байтаҡ ҡына миллиондар йыйыла. Ярай ҙа был аҡса тәғәйен файҙаланылып, сирле кеше һаулығын нығытһа. Шул саҡта күңелдә, мин дә ярҙам иттем уның аяҡҡа баҫыуына, әлдә ҡотҡарып алып ҡалдыҡ, тигән ғорур тойғолар тыуып, кәйеф күтәрелеп китәлер. Тырышыуҙарға ҡарамай, аяуһыҙ сир көслөрәк булып сыҡһа, миһырбанлыҡ күрһәткәндәрҙең дә йәне илай, ҡайғыралыр. Ә кемдер ваҡсыл берәүҙе тотонолмай ҡалған аҡса яҙмышы ла борсой башлай.
Һәм баяғы “андрей”ҙар оялмайынса шуны таптыра. Улар күсергән аҡсаһы өсөн хафалана, имеш. Ысынында уларға ҙур күләмдә йыйылған финанс суммаһы тыныс йоҡларға ирек бирмәй. Бында ғәҙеллек талап итеү түгел, ә көнләшеү йә нәфсе хисе өҫтөнлөк итә. Вафат булған кешенең туғандары, яҡындары кисергән ҡайғыны уртаҡлашыу урынына “их, миндә булһын ине шул сама байлыҡ” тигән уй кимерә уларҙың йөрәген. Ул “байлыҡ”тың ни сәбәпле, ниндәй күҙ йәштәре менән йыйылғаны, кеше ғүмере бәрәбәренә тормауы ҡыҙыҡһындырмай шул.
Әлбиттә, хәләл көсөнөң нимәгә файҙаланғанын, кәрәккә тотонолғанын һәр кем белергә хаҡлы. Әммә был изгелек ҡылыуға, шәфҡәтлелек эшләүгә ҡағылырға тейеш түгелдер. Үҙ иркең менән кире ҡайтарылмай торған ярҙам ҡулын һуҙғанһың икән, бик мәслихәт. Быны Хоҙайҙың ризалығы өсөн йәлләмәй эшлә лә ҡысҡырып йөрөмә, онот та ҡуй. Мәрхәмәтлелектең шартлы шарты ла ошоно күҙ уңында тота бит: изгелек эшлә лә һыуға һал...
...Баҙар иҡтисады, һәр нәмә үтәнән-үтә асыҡ булырға тейеш заманда йәшәһәк тә, әҙәм балаһы үҙенең йәшерен эске донъяһына хаҡлы. Хатта бер нәмәнән ситтә ҡалып булмаған дәүерҙә быға мохтаж тип әйтергә мөмкин. Күңеленә һиллек, тыныслыҡ биргән шәхсән хис-тойғолары, ғәмәлдәре уны “һоро масса”нан айырып тора, индивидум итә. Мәрхәмәтлек күрһәтеү зарурлығы ла ошондай башҡалар күҙенә салынмай торған эске ынтылыштың сағылышы ул.
Әйткәндәй, был өлкәлә мутлашыу осраҡтарының күп булыуы телгә алынғайны инде. Мәҫәлән, билдәле Рәсәй йырсыһы Жанна Фриске шундай уҡ яман шеш ауырыуынан вафат булғас, хәйриә фонды уның ғаилә ағзаларының ҡалған 20 миллион һумды ҡайҙа иткәне менән ҡыҙыҡһынып, тикшереү башлағайны. Ул эш һаман да осланманы шикелле. Әммә был хәл инде – бөтөнләй башҡа тарих. Уның беҙҙең мәрхәмәтлеккә һыуһаған күңелебеҙгә бер ниндәй ҙә ҡыҫылышы юҡ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 342
ҠЫҘЫЛ ӨЙРӘК, (Tadorna ferruginea), ҡаҙ һымаҡтар отрядының өйрәктәр ғаиләһенә ҡараған ҡош. Көньяҡ Европала, Азияла, Төньяҡ Африкала таралған. Күсәр ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 61—67 см, ауырлығы 1,2—1,6 кг (инә ҡоштар вағыраҡ һәм асығыраҡ), ҡанатының ҡоласы 121—145 см. Ҡауырһын ҡапламы сағыу ерән, арҡаһының артҡы өлөшө һәм ҡойроғо ҡара, башы асыҡ охра төҫөндә, яҙ көнө ата ҡошта ҡараһыу муйынсаҡ барлыҡҡа килә. Ҡ.ө. суҡышы ҡара төҫтә. Ҡанаты йәшел көҙгөлө, осҡанда киң, оҙон, өҫ яҡтан аҡ (беренсе дәрәжәләге ҡағыу ҡанаты ҡара). Аяғы ҡараһыу көрән. Моногам. Ояһын текә ярҙа, ҡая ярығында, ташландыҡ ҡаралтыла, өңдәрҙә (үҙе ҡаҙа йәки төлкө, бурһыҡ һ.б. өңөн ҡуллана) ҡора, эсенә йөн түшәй. 8—13, ҡайһы ваҡыт 16‑ға тиклем аҡ төҫтәге йомортҡа һала. Инә ҡош 27—29 көн баҫа. Көндөҙгө ҡош. Үҫемлектәрҙең орлоғо һәм үрендеһе, бөжәктәр, ваҡ ҡыҫалалар м‑н туҡлана. БР‑ҙа Бөгөлмә‑Бәләбәй ҡалҡыулығында, Башҡортостандың Урал аръяғында оя ҡора, йылы яҡҡа осоп киткәндә йәки йылы яҡтан ҡайтҡанда Краснокама р‑нында осрай. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Ҡытай бизнесмендары республика менән конструктив эш алып барырға ниәтләнә – БР Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Ҡытай бизнесмендары республика менән конструктив үҙ-ара эш алып барырға ниәтләнгән. Башҡортостандың Ҡытай инвесторҙары менән эш итеү перспективалары тураһында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығына интервьюла БР Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы етәксеһе Флүр Әсәҙуллин һөйләне.
— Әлеге ваҡытта Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағында Янцзы йылғаһының үрге һәм урта ағымы төбәктәре менән хеҙмәттәшлек итеү буйынса оператив эшсе төркөм булдырылған, был йүнәлештә уртаҡ проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу буйынса «юл картаһы» әҙерләнгән, – тип билдәләне Флүр Әсәҙуллин. – Был провинциялар менән иҡтисади хеҙмәттәшлек өлкәһендә өс проект эшләнеп килә. Уларҙың береһе – республикала «Чжон Гэ» Ҡытай-Рәсәй халыҡ-ара сауҙа үҙәге компанияһын булдырыу. Бынан тыш, метиздар етештереү буйынса «Юйди» Чунцин металдар эшкәртеү компанияһы менән һөйләшеүҙәр алып барыла. Ә октябргә Цзянси провинцияһында Рәсәй бизнесы көнөн уҙғарыу ҡаралған.
Интервьюны тулыһынса «Детально» бүлегендә уҡый алаһығыҙ.


text:
Аҡыҡ
Аҡыҡ — ҡыҙыл йәки ҡыҙғылт һары төҫтәге аҫыл таш.
Халцедондың йәшерен кристаллы агрегатынан торған тау тоҡомо. Төрлө ҡалынлыҡтағы һәм төҫтәге таптар һәм һыҙыҡтарҙың күп тапҡыр сиратлашыуы хас. Төҫө буйынсаса аҡык бер төрлөләргә, нәҙек һыҙыҡлыларға һәм таплыларға айырыла. Бер төрлөләре: карнеол (ҡыҙыл), сапфирин (күкһел йәшел), сардер (көрән), хризопраз (йәшел). Һыҙыҡлылар: төрлө составлы оникстар. Таплылар: гелиотроп (ҡыҙыл таптар йәки йәшел фондағы һыҙыҡтар), моховиктар (ҡара йәки йәшел ҡушылдыҡлы һөттәй аҡ).
Башҡортостан территорияһында аҡык ҙур запастары Силәбе өлкәһе сигендә (Магнитогорск ҡалаһынан көньяҡ-көнбайыштараҡ) табылған. Биҙәү һәм ярым аҫыл таш.
Аҡыҡ башҡорт мифологияһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡурсалау маҡсатынан йәш килендәргә аҡыҡ ҡашлы йөҙөк, беләҙек йөрөтөргә ҡушҡандар. [1]
Литература[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шуман В. Мир камня. Драгоценные и поделочные камни. — М.: Мир, 1986. С.120.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Мифологический словарь башкирского языка (Ф.Г.Хисамитдинова, 2010)


text:
Фото:
Ирек Ялалов: «Брянскиҙағы кеүек фажиғәләрҙе иҫкәртергә тейешбеҙ»
Фото:
Брянскиҙағы фажиғә арҡаһында Өфөнөң йәшәйеште тәьмин итеү хеҙмәттәре Башҡортостандың баш ҡалаһындағы барлыҡ инженерлыҡ коммуникацияларына өҫтәмә мониторинг үткәрә. Был хаҡта кисә, 11 ғинуарҙа, журналистар менән осрашыу барышында Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Ирек Ялалов хәбәр итте. Был эштәргә бер ай ваҡыт бирелгән.
— Ҡала коммуникацияларһыҙ йәшәй алмай, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ирек Ишмөхәмәт улы. — Баланың үлеменә килтергән был ҡурҡыныс осраҡ бындай фажиғәләрҙе иҫкәртергә тейеш. Хәүефле хәлдәргә әҙер булырға тейешбеҙ. Фажиғәләргә юл ҡуйырға ярамай, — тине Ирек Ялалов.
Республикала һыу бүлеү системаһының торошон биш йыл элек етди тикшерә башлағандар. Һуңғы йыл ярым эсендә коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәренең был йүнәлештәге эшмәкәрлеге көсәйтелгән. Ирек Ялалов һүҙҙәренсә, канализация селтәрҙәренә, ә уның оҙонлоғо 51 км самаһы, даими мониторинг алып барыла. Бының өсөн юғары һөҙөмтәле заманса ҡорамалдар һатып алынған. Улар коллекторҙың емерелеүе мөмкин булған участкаларҙы асыҡлай. «Өфөводоканал» белгестәре 2007 йылдан алып Өфөнөң ер аҫтындағы һыу бүлеү системаһы лабиринтының торошон баһалау өсөн файҙаланылған немец техникаһы менән таныштырҙы. Коллекторҙы бәләкәй генә робот тикшерә һәм бөтә мәғлүмәтте операторға тапшыра. Компьютер мониторында торбаның етешһеҙлектәре бик асыҡ күренә. Мониторингынан һуң ремонт бригадалары эшкә тотона. Белгестәр беҙҙәге коммуникацияларҙың етешһеҙ яғын да билдәләне — уларҙың барыһы ла юл япмаһына бәйләнгән һәм башлыса уларҙың аҫтынан үтә.
Коллекторҙарҙың емерелеүенең төп сәбәбен асыҡлау өсөн республика ғалимдары етди тикшеренеүҙәр үткәргән һәм, бетон менән тимерҙе биохимик коррозия «ашай», тигән һығымтаға килгән. Агрессив мөхиттә бактерияларҙың билдәле бер төрө урынлаша һәм арматура менән бетонды серетә. Бындай реакциялар башланған урындар ҙа асыҡланған. Сәбәптәрҙе билдәләгәс, коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре бындай аварияларҙы нисек иҫкәртеп булыуын асыҡлаған. Бер нисә технология бар һәм улар әле үк уңышлы ҡулланыла.
Ҡағиҙә булараҡ, бындай мөхит тимер һәм бетондан эшләнгән конструкцияларға емергес йоғонто яһай, шуға күрә 2000 йылдан алып уларҙы ҡулланыу тыйылған. Яңы инженерлыҡ селтәрҙәрен төҙөү хәҙер һоро суйын һәм полипропилен торбалар ярҙамында алып барыла — улар коррозияға артыҡ бирешеп бармай.
Ирек Ялалов әйтеүенсә, инженерлыҡ коммуникацияларының туҙыуы Өфө буйынса 60-62 процентты тәшкил итә һәм әлеге мәлдә уларҙы алмаштырыу буйыса ҡала программаһы әҙерләнә. 20 млрд һум самаһы тәшкил иткән капитал һалыуҙар күләме 2020 йылға тиклем бөтөн коммуникацияларҙы ла яңыртырға мөмкинлек бирә. Өфөгә был аҡсаның 40 проценты талап ителә.
Баш ҡалалағы «ер аҫты йылғалары» торбаларын ремонтлау ғына бөтә проблемаларҙы ла хәл итмәйәсәк. Шуға күрә яҡын арала заманса технологиялар ярҙамында яңы инженерлыҡ коммуникацияларын күпләп төҙөй башларға кәрәк.
— Бындай авариялар булмаһын өсөн беҙ мөмкин булғанын да, булмағанын да эшләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ирек Ялалов. — Был процеста алда барабыҙ һәм йыл һайын туҙған селтәрҙәр өлөшөн кәметәбеҙ. Проблеманы бер көндә хәл итеп булмауы аңлашыла, әммә беҙ аварияларға юл ҡуймаҫ өсөн хәүефле урындарҙы бөтөрөргә тырышабыҙ.


text:
2-7 апрелдә “Талҡаҫ” шифаханаһында ауыл биләмәһе хакимиәттәренең эштәр идарасылары өсөн уҡыуҙар ойоштороласаҡ. Бында шулай уҡ Йылайыр һәм Бөрйән райондары ауыл биләмәләренең башлыҡтары ла белемен камиллаштырасаҡ. Уларҙы бай программа көтә: ҡануниәт нигеҙҙәрен, төрлө норматив акттарҙы өйрәнеү буйынса уҡыуҙар буласаҡ.
Л.ТАКАЕВА.
Юл ябыла
РФ Хөкүмәтенең Ҡарарына ярашлы 1 апрелдән 30 апрелгә тиклем “Урал” М-5, “Волга” М-7, “Өфө – Ырымбур” Р-240 һәм Өфө ҡалаһының көнбайыш яғындағы М-5 участкаһынан М-7 участкаһына тиклем юлдар йөк машиналары өсөн ябыла.
Был тыйыу халыҡ-ара йөк, дарыу, аҙыҡ-түлек, яғыулыҡ, орлоҡ, почта ташыған, тәбиғәт һәләкәттәре, ғәҙәттән тыш хәлдәр урынына йүнәлтелгән һәм хәрби транспорт, пассажир автобустарына ҡағылмай.
Айырым осраҡтарҙа “Һамар – Өфө – Силәбе” юл агентлығы, БР-ҙың транспорт һәм юл хужалығы комитеты, килтергән зыянды ҡаплау шарты менән, ҡайһы бер йөк машиналарына йөрөргә рөхсәт бирә ала. Башҡа ойошма, ведомство, муниципаль берәмектәр һ.б. водителдәргә пропуск биреү ҡәтғи рәүештә тыйыла.
Баймаҡ ЮХХДИ-һы.
“Атайсал”дар йыйылды
Үрге Яйыҡбай ауылы китапханаһында оло һәм урта йәштәге ир уҙамандарының йыйылышы үтте. Унда ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Ф.Ғ. Вәхитова ҡатнашты.
Йыйылышта урындағы “Атайсал” клубына яңы ағзалар һайланды. Уның яңы рәйесе – уҡытыусы Рауил Ғарифуллин. Шулай уҡ көнүҙәк мәсьәләләр күтәрелде һәм “Атайсал” клубының киләсәккә эш планы билдәләнде.
Люция Мусина, китапханасы.
Хроника
Баймаҡ районы муниципаль районының «Баймаҡ телерадиотапшырыуҙар студияһы» муниципаль бюджет учреждениеһы директоры итеп быға тиклем «Башҡортостан» телерадиокомпанияһының ижтимағи-сәйәси программалар студияһы комментаторы булып эшләгән Ишбулатова Гөлнур Азамат ҡыҙы тәғәйенләнде.


text:
АҠШ көйләгестәр ҡиммәтле ҡағыҙҙар “асыу” Валютаны көйләү федераль виртуаль
АҠШ. законодатель пландарын һөйләй көйләгестәр ҡиммәтле ҡағыҙҙар уның’ы ‘асылды’ Валютаны көйләү федераль виртуаль. Аҡш валютаһының һуңғы федераль суд тыңлауҙары тураһында һөйләне. н был исем аҫтында виртуаль “Виртуаль Валюта: АҠШ күҙәтеүсе роленә. Комиссия буйынса ҡиммәтле ҡағыҙҙар һәм биржа һәм аҡш. Фьючерс Сауҙа Тауар Буйынса Комиссия.”
Reuters агентлығы хәбәр имеш-мимеш байтаҡ. Конгресы сығанағы курс танышты, криптовалюта алмашыу өсөн вәкәләттәре һәм күҙәтеү арналған cftc sec.
Авторы: Сара Бауэр


text:
- Подробности
- Просмотров: 230
САҘРЕТДИНОВ Марсель Әмирйән улы (13.4.1964, ТАССР‑ҙың Бөгөлмә р‑ны Урыссу ҡсб), анестезиолог- реаниматолог. Мед. ф. д‑ры (2007). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1990) 21‑се дауаханала эшләй, 1993 й. алып Өфөнөң ашығыс мед. ярҙамы дауаханаһында (2000 й. башлап бүлек мөдире), бер үк ваҡытта 2008 й. — БДМУ‑ла (2009 й. — өҫтәмә проф. белем биреү ин‑ты курсы м‑н анестезиология һәм реаниматология каф. мөдире) эшләй. Фәнни эшмәкәрлеге критик хәлдә булған ауырыуҙарҙа метаболик боҙолоштарҙы иртә диагностикалауға һәм төҙәтеүгә, һөйәк-мейе травмаларын, организмдың күп һәм бер нисә урында йәрәхәттәрҙән зарарланыуын, перитонитты, инсультты һ.б. дауалауға арналған. С. ҡатнашлығында гастродуоденаль зонаны декомпрессиялау, нәҙек эсәк моторикаһын стимуляциялау һ.б. ысулдар эшләнә. 40‑тан ашыу фәнни хеҙмәт һәм 2 уйлап табыу авторы.
Х е ҙ м.: Хирургия абдоминальных повреждений. Уфа, 2002 (авторҙ.); Ишемические реперфузионные механизмы в развитии эрозивно- язвенных поражений гастродуоденальной зоны. Уфа, 2004 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
26-01-2016, 10:38 / ---
Бәләкәй инеш даръяларға етә
Сәхнәлә Байегет МӨХӘРЛӘМОВ атлы егет кинәнеп, Мәжит Ғафуриҙың “Үгеҙ менән себен” әҫәрен һөйләй. Балаларҙың төрлө сығыштарын күреп өйрәнгән уҡытыусылар һәм үҙҙәренең һүҙ оҫталығын күрһәтергә килгән башҡа балалар, һоҡланыуын йәшермәй, мөкиббән китеп сығыш яһаусыға төбәлгән. Бына дәррәү ҡул саптылар, 15 йәшлек үҫмер иптәштәре янына төштө. “Афарин! Сәхнә тултырып һөйләнең!” - тип, асыҡтан- асыҡ фекерҙәрен белдереп, дуҫтары уның ҡулын ҡыҫты, яурынынан ҡаҡты. Бер аҙ ултыра биргәс, ул Шәйехзада Бабичтың “Тешһеҙ ҡыҙ” әҫәрен һөйләргә теләген белдерҙе. Әлбиттә, баһалама ағзалары уның ниәтенә ҡуш ҡуллап...