text:
Республикала «Парктар маршы-2012» старт алды
Башҡортостанда «Парктар маршы — 2012» акцияһы старт алды. Республика Хөкүмәте бойороғона ярашлы, дәүләт тәбиғәт ҡурсаулыҡтарына, «Башҡортостан» милли паркына, тәбиғәт парктарына, заказниктарға, балалар экологик ойошмаларына һәм йәмәғәт берләшмәләренә үҙҙәренең территорияларында акция үткәреү буйынса саралар планын раҫларға ҡушылды. Район һәм ҡала хакимиәттәренә шулай уҡ уны ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә әүҙем ҡатнашырға тәҡдим ителде.
Төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы 1 июнгә тиклем экологик акцияға йомғаҡ яһаясаҡ.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова хәбәр итеүенсә, акция саралары 2012 йылға «2004-2010 йылдарға һәм 2015 йылға тиклемге осорға Башҡортостан Республикаһы экологияһы һәм тәбиғәт ресурстары» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә финанслана.
Республикала «Парктар маршы» акцияһы 1996 йылдан башлап йыл һайын үткәрелә. Балалар, халыҡ иғтибарын айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары, тыуған яҡтың тәбиғәтен һаҡлау мәсьәләләренә йәлеп итеү акцияның төп маҡсаты булып тора.
— 2011 йылда акция сиктәрендә төрлө саралар – фестиваль, конференция, түңәрәк өҫтәл, лекция, асыҡ дәрес, рейд, һүрәттәр һәм фотоһүрәттәр күргәҙмәһе, шулай уҡ өмәләр ойошторолдо. Уларҙа яҡынса 25 мең кеше ҡатнашты, 167 меңдән ашыу ағас һәм ҡыуаҡ ултыртылды, 900 сәскә түтәле эшләнде, 50 шишмә һәм һыу һаҡлау зонаһы таҙартылды, меңдән ашыу сыйырсыҡ ояһы эшләнде. «Парктар маршы» акцияһы сиктәрендә ойошторолған экологик өмәләрҙә 934 тоннанан ашыу сүп-сар сығарып түгелде.


c: text/html

text:
Өфөлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән һәләтле балаларға ярҙам йөҙөнән хәйриә кисәһе ойошторолдоФото: Олег Яровиков
Өфөлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән һәләтле балаларға ярҙам йөҙөнән хәйриә кисәһе ойошторолдо
Өфөлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән һәләтле балаларға ярҙам йөҙөнән хәйриә кисәһе ойошторолдоФото: Олег Яровиков
Өфөлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән һәләтле балаларға ярҙам йөҙөнән хәйриә кисәһе үтте. Спорт менән шөғөлләнгән был һәләтле, маҡсатҡа ынтылышлы балалар тиҫтерҙәре генә түгел, өлкәндәр өсөн дә өлгө булып тора. Улар спортта ла, тормошта ла ысын чемпиондар, тип билдәләнеләр кисәлә.
М.Кәрим исемендәге Милли йәштәр театрында үткән сарала һигеҙ тапҡыр Паралимия уйындары чемпионы Оксана Савченко, Рәсәйҙең Паралимпия комитеты вице-президенты, 13 тапҡыр Паралипия чемпионы, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова, бокс буйынса күп тапҡыр донъя чемпионы, Дәүләт Думаһы депутаты Николай Валуев, 2006 йылда Туринда үткән Олимпия уйындарының көмөш призеры Алексей Селиверстов ҡатнашты. «Мәрхәмәт» фонды менән ойошторолған кисәгә шулай уҡ VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусылар ҙа килде. Һәм был осраҡлы түгел. Сөнки сара тап ошо ярыштар сиктәрендә үткәрелде.
— Был көндәрҙә республиканың бәләкәй граждандары һәм бөтә донъянан беҙҙең йәш дуҫтарыбыҙ өсөн Өфө олимпиада үҙәгенә әйләнде, — тип билдәләне БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова. – Өлкәндәр өсөн Олимпиада үткәрелгәндән һуң, ҡағиҙә булараҡ, Паралимпиада ойошторола. Һәм бөгөн Торстен Раш менән был идея тураһында һөйләшкән ваҡытта, ул шундай фекерен белдерҙе: әлеге хәйриә кисәһе балалар уйындары тамамланғандан һуң, Паралимпиада үткәреү йолаһын башлап ебәрергә тейеш.
— Был залға күңелле сәбәп буйынса – үҙ-ара танышып, дуҫлашыр өсөн йыйылдыҡ, — тине «Мәрхәмәт» хәйриә мәғариф фондының Попечителлек советы рәйесе Гөлшат Хәмитова. – Һаулыҡ мөмкинлектәре сикле булыуға ҡарамаҫтан, спорт менән шөғөлләнергә теләгән балаларға өлкәндәрҙең иғтибарын йәлеп итеү мөһим. Был осрашыу ҙур дуҫлыҡҡа нигеҙ һалыр, тип ышанғы килә, сөнки балалар ололарҙың ярҙамына мохтаж.
Сара һуңында бағыусылар саңғы ярыштары буйынса ике командаға, хоккей һәм тау саңғыһы буйынса командаларға спорт ҡорамалдары бүләк итте. Шулай уҡ насар ишеткән балалар өсөн мәктәп-интернатта тәрбиәләнеүселәр бүләккә микроавтобус алды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнашты
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Туймазы районы буйлап эш сәфәре барышында «Туймазы-Арена» универсаль боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнашты.
— Туймазы халҡын был шатлыҡлы ваҡиға менән ҡотлайым, — тине Рөстәм Хәмитов. – Комплекс төҙөүгә йүнәлтелгән барлыҡ тырышлыҡтар бушҡа китмәҫ, тип ышанам. Был балаларҙың тормошон яҡшыртыуға тағы ла бер аҙым булып тора.
Республика Президенты тренажер, хореография залдарын, сисенеп-кейенеү бүлмәһен, спорт комплексы фойеһында буфетты, спорт магазинын ҡарап сыҡҡандан һуң, яңы учреждениеға ыңғай баһа бирҙе.
Республика башлығы билдәләүенсә, боҙ аренаһын асыу Туймазы халҡының тормошонда мөһим ваҡиға булып тора.
Универсаль спорт комплексы ике этапта төҙөлә, төҙөлөштөң тәүге сираты тамамланған да инде. Объекттың хаҡы 302 миллион һум тәшкил итә. Проектты финанслау Башҡортостандың социаль-маҡсатлы программалары фонды һәм «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең хәйриә фонды ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла.
Спорт комплексында фигуралы шыуыу, шайбалы хоккей буйынса секциялар, атлетика, фитнес, бейеү һәм башҡа спорт төрҙәре залдары эшләйәсәк.


text:
Академик Мәжитов Салауат Юлаев ордены кавалеры булды
Рөстәм Хәмитов академик — Башҡорт дәүләт университетының Башҡортостан тарихы, археология һәм этнография кафедраһы консультанты Нияз Мәжитовты Салауат Юлаев ордены менән наградлау тураһында указға ҡул ҡуйҙы.
Билдәле ғалим, «Боронғо Өфө» музей-ҡурсаулығы директоры урынбаҫары юғары наградаға уңышлы ижтимағи һәм фәнни эшмәкәрлеге өсөн лайыҡ булды, тип хәбәр ителә республиканың хоҡуҡ мәғлүмәте рәсми порталында.
Белешмә. Нияз Абдулхаҡ улы Мәжитов 1933 йылдың 20 авгусында Ғафури районында тыуған. Пермь дәүләт университетын тамамлаған. Тарих фәндәре докторы, профессор, Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре. 300-гә яҡын ғилми эш, шул иҫәптән 12 монография авторы. 1957 йылдан 2006 йылға тиклем ғилми хеҙмәткәр һәм отряд начальнигы сифатында археологик экспедицияларҙа даими ҡатнашыусы. Төп тикшерелгән ҡомартҡылары: Бөрө боронғо ҡәберлеге (Бөрө районы), Турбаҫлы ҡурғандары (Өфө), Өфө-II ҡаласығы һәм башҡалар. Көньяҡ Уралда бик күп урта быуат археологик ҡомартҡыларын аса һәм тикшерә.
Ентекле мәғлүмәтте Башҡортостан Фәндәр академияһының рәсми сайтында «Персоналийҙар» бүлегендә табырға мөмкин.


text:
Материалы номера
Кластан тыш эштәрҙә шәхси эшмәкәрлек тәрбиәләү
А.Н. ФӘТҠУЛЛИНА, Дыуан районының Мәсәғүт гимназияһы уҡытыусыһы
22.06.2017 Подробнее
Ғ. Хөсәйеновтың «Һуңғы тарпан» хикәйәтен өйрәнеү
Л.В. ФАЗЛЫЕВА, Илеш районы Үрге Йәркәй ауылының 1‑се гимназияһы уҡытыусыһы
21.06.2017 Подробнее
Башҡортостан мәғарифының рухи әйҙәүсеһе
С.Ғ. КӘРИМОВ, Рәсәй Федерацияһының почетлы мәғариф хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре, РФ һәм БР Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы; Ф.Б.
20.06.2017 Подробнее
Главная цель – подготовка высококвалифицированных специалистов
М.Б. МУСАКАЕВ,директор Стерлитамакского колледжа физической культуры, управления и сервиса, заслуженный работник физической культурыРБ и РФ, кандидат педагогических наук, профессор
13.06.2017 Подробнее
Халҡыбыҙҙың бөйөк улы
Сәғит Рәхмәтулла улы Әлибаевтың исеме µлкән быуын уҡытыусыларына, мәғариф, фән һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә яҡшы таныш. Күптәр уны Бµйµк Ватан һуғышынан алдағы һәм һуғыштан һуңғы йылдарҙа
13.06.2017 Подробнее


text:
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы депутаты, мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эщтәре буйынса Комитет рәйесе Эльвира Ринат ҡыҙы Айытҡолова эш сәфәре менән Сибай ҡалаһына килде. Парламент Комитеты рәйесе ҡаланың ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһы вәкилдәре, белем биреү учреждениеһы хеҙмәткәрҙәре менән осрашты һәм бер нисә эшлекле һөйләшеүҙәр уҙғарҙы. Белем биреү учреждениеһы етәкселәре, ҡаланың башҡорт теле уҡытыусылары ҡатнашлығындағы осрашыу Сибай институтының киң залында үтте. Һүҙ башлыса ҡалала башҡорт телен уҡытыу хаҡында барҙы. Мәғариф бүлеге начальнигы Ғаяз Хәсәнов әйтеүенсә, мәктәптәрҙә, балалар баҡсаларында тыуған телдә уҡытыу эҙмә-эҙлекле алып барыла, ата-әсәләр яғынан бер ниндәй ҙә аңлашылмаған осраҡтар теркәлмәгән. Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән ғариза яҙыу мәсьәләһен беҙҙең ата-әсәләр аңлап ҡабул итте һәм был эште ойощтороу тыныс шарттарҙа үтте, тине сығыш яһаусы.Артабан педагогия колледжында, Сибай институтында башҡорт телендә уҡытыу мәсьәләләре менән ошо уҡыу йортоноң уҡытыусылары үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашты. Үҙенең сығышында Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы депутаты Эльвира Ринат ҡыҙы республикала башҡорт телендә уҡытыуға бәйле килеп сыҡҡан хәлгә хоҡуҡи яҡтан аңлатма бирҙе һәм осрашыуҙа ҡатнашыусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Сығышының һуңында Эльвира Ринат ҡыҙы йыйылыусыларҙы уҡытыусылар көнө менән тәбрикләне һәм бер төркөм хеҙмәткәрҙәргә Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайы рәйесе Константан Толкачевтың Маҡтау ҡағыҙҙарын тапшырҙы.
Сибай институтының матбуғат хеҙмәте
© Сибайский институт Башкирского Государственного Университета 1998-2017
Верстка и дизайн - Ринат Байрамгулов


text:
Башҡортостандың төрлө төбәгенән, шулай уҡ Һамар, Ырымбур өлкәләренән, хатта Мәскәүҙән дә йырға, бейеүгә, музыкаға, шиғриәткә һәм башҡа ижадҡа әүәҫ уҡыусылар йыйылған бында. Уларҙың урынлашыуына бер нисә көн генә. Тирә-яҡҡа ҡарап туя алмауҙары, был тирәнең бай үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы тураһында кемуҙарҙан ярышып һөйләүен тыңлап, күңелдәре йыр-моңға тулы үҫмерҙәр өсөн, тимәк, ошондай әкиәт донъяһында ял итеү, үҙ-ара аралашыу, ғаиләнән ситтәрәк үҙаллы йәшәп ҡарау үтә лә әһәмиәтле тигән һығымтаға киләһең.
Башҡортостандың төрлө төбәгенән, шулай уҡ Һамар, Ырымбур өлкәләренән, хатта Мәскәүҙән дә йырға, бейеүгә, музыкаға, шиғриәткә һәм башҡа ижадҡа әүәҫ уҡыусылар йыйылған бында. Уларҙың урынлашыуына бер нисә көн генә. Тирә-яҡҡа ҡарап туя алмауҙары, был тирәнең бай үҫемлектәр һәм хайуандар донъяһы тураһында кемуҙарҙан ярышып һөйләүен тыңлап, күңелдәре йыр-моңға тулы үҫмерҙәр өсөн, тимәк, ошондай әкиәт донъяһында ял итеү, үҙ-ара аралашыу, ғаиләнән ситтәрәк үҙаллы йәшәп ҡарау үтә лә әһәмиәтле тигән һығымтаға киләһең.
— Президент үҙе килеп төҙөкләндерергә ҡушты бит. Хәҙер бында йәшәүе күңелле.
Баш ҡалалағы СССР-ҙың 50 йыллығы урамының 45/1 менән 45/2 йорттары янында йыйылған халыҡтан Рөстәм Хәмитовты көткән арала ошондай һөйләшеүҙәр йыш ишетелде.
Бынан бер ай самаһы элек Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң бер-ике ихатаһында булып, уларҙың торошон ҡарағайны. Емерек юлдар, ҡороған ағастар, автомобиль ҡуйырлыҡ та урын булмауы, балаларға уйнарға майҙансыҡ юҡлығы, арҡыс-торҡос урынлашҡан гараждар... Шундай ине ихатаның хәле. Ә бөгөн... Иҫке, хужаһыҙ гараждар алып ташланған, урамда ялтырап ятҡан асфальт түшәлгән, йорт алдында бордюрҙар алынып, юлдар киңәйтелгән, ә яңы ғына эшләп ҡуйылған балалар майҙансығында сабыйҙар гөрләшә.
Өфө урамдарында тирәктәр уҙған быуаттың 50 — 60-сы йылдарында уҡ ултыртылғайны. Үҫергә лә, тәрбиәгә лә әрһеҙ булғандары өсөн һайлап алғандарҙыр, моғайын. Бик тиҙ үҫеп, улар ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҡала урамдарын йәшеллендереү «күләмен» арттырырға мөмкинлек бирә. Тирәк ҡышҡы сатлама һыуыҡтарға ла бирешмәй, саң, төтөн һәм газдарҙан да ҡурҡмай. Шуға уларҙы заманында бөтә ҙур ҡалаларҙа ултыртып сыҡҡандар. Бер Мәскәүҙә генә 400 мең самаһы тирәк үҫә.
Экологтар әйтеүенсә, тирәк япраҡтарының бер квадрат метры үҙенә 7 килограмға тиклем саң йыя ала.
Яңыраҡ Рәшит Закир улының “Баш йортобоҙ — Башҡортостан” исемле мәҡәләләр һәм очерктар йыйынтығы баҫылып сыҡты. Унда яҙыусының тыуған республикабыҙға, тарих һәм этнография, туған тел, топонимика, рухи мәҙәниәтебеҙгә арналған мәҡәләләре, ижади портреттары, иҫтәлектәре бергә тупланған.
Сабиттың атаһы Көтөртауҙа бесән саба. Көтөртау менән ауыл араһы — алты километр. Бик барғыһы килһә лә, атаһы Сабитты алмаған, иртүк торған да, үҙе киткән дә барған.
Ҡайҙа һуғылырға белмәй аптырап йөрөгәндә, Сабитты әсәһе саҡыртып алды.
Йәмил Ильясов менән дә шулай була. Хәйер, алған һөнәре буйынса эшләй ул, тик элек уйлағанса, колхозда түгел, ә үҙе өсөн, ғаиләһе өсөн тырыша. Бәләкәйҙән ер эшенә тартылған егет, мәктәпте тамамлағас, Башҡорт дәүләт аграр университетына юллана. Имтихандарҙы уңышлы тапшырып, агроном һөнәре буйынса уҡырға инә. Ошо арала Силәбе өлкәһендә һалдат һурпаһын да татып өлгөрә — ил алдындағы бурысын үтәй. Икенсе йылына инде ауылына дипломлы белгес булып ҡайта. Ләкин колхоздан һуң төҙөлгән, дөрөҫөрәге, исемен үҙгәрткән ауыл хужалығы кооперативы таралыу алдында тора.
Тарихи мәғлүмәттәр буйынса, Ҡобағош ауылы рәсми рәүештә 1736 йылда теркәлгән, ләкин уның бынан да алдараҡ барлыҡҡа килеүе, хатта Ҡараһаҡал яуында ҡатнашыусылар булыуы хаҡында ла фараздар бар. ХV быуаттың аҙағында, ХVI быуаттың тәүге яртыһында йәшәгән танылған Ҡобағош сәсәндең тамырҙары ла нәҡ Ҡобағош ауылына килеп тоташыуы раҫланғандай кеүек.
Ауыл тарих менән генә түгел, үҙенән сыҡҡан данлыҡлы, уҡымышлы кешеләре менән дә бай.
Беренсе көн
Ауыл ҡапҡаһы тәңгәлендә туҡтап, тирә-яҡҡа күҙ һалам — урамда эт тә күренмәй. Ауыл хакимиәте башлығына барып еткәнсе кешеләрҙән хәлдең асылын белешергә ине... Әһә, арба таҡҡан бер “Беларусь” килә, бер йорт янына барып туҡтаны ул. Һыу тураһында һүҙ башлағас, тракторҙан төшкән ике ир ауылдың Ҡарабаш һәм Комсомол урамдарында йәшәүселәр өсөн һыуҙың ошо арала алтын бәрәбәренә әйләнеүен аңлатты.
Бешереү: Духовканы 180 градусҡа тиклем йылытығыҙ. Йомортҡа һарыһын шәкәр менән туҡығыҙ. Ондо йомшартҡыс менән бутағыҙ һәм баяғы массаға ҡушығыҙ. Йомортҡаның тороп ҡалған ағын 2 аш ҡалағы шәкәр менән туғығыҙ, унда кокос юнысҡыһы ҡушығыҙ. Барлыҡ килеп сыҡҡан массаға май өҫтәгеҙ. Ҡамырҙы формаға һалығыҙ һәм 55 минут бешереп алығыҙ.


text:
Берғаҙан
Берғаҙан (урыҫ. Пеликан, лат. Pelecanus Linnaeus) — берғаҙан һымаҡтар отрядына ҡараған берғаҙандар ғаиләһендәге ауырлығы 12- 14 килограмға еткән ҙур ҡош. 8 төрҙө берләштерә. Антарктиданан башҡа, уртаса һәм тропик климат поясында тереклек итә. Уртаса киңлектәге ҡоштар күсмә ҡоштар. Рәсәйҙә 2 төрө осрай: ал берғаҙан(Pelecanus onocrotalus, розовый) һәм бөҙрә берғаҙан(Pelecanus crispus, кудрявый).
Күмәкләп йәшәйҙәр. Дөйөм төҫө аҡ,баш һәи елкә ҡауырһындары бөҙрәләнеп тора. Ҡанат ситендәге ҡауырһындары ҡара. Оҙон һорғолт һары суҡышының аҫтары ҡара.
-
-
-
Глухов полкы гербы
Берғаҙан сәнғәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шиғыр Эдуарда Асадова «Пеликан»(урыҫ телендә) (1964).
- Нәфис фильм Оливье Орле Эмир Кустурицей менән төп образда «Пеликан» (2011)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баба-птица // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)


text:
Фото:
Айгөл Вәлиева донъяның иң матур 10 студенты иҫәбендә
Фото:
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының бишенсе курс студенты Айгөл Вәлиева, Рәсәйҙән «World Miss University-2014» конкурсында ҡатнашып донъяның иң матур студенттары унлығына инде.
Алдан «Башинформ» агентлығы хәбәр итеүенсә, конкурс Көньяҡ Кореяла үтте. Айгөл Вәлиева һуңғы көнгә тиклем фавориттар иҫәбендә булды, тип билдәләнеләр Башҡорт дәүләт педагогия университетының матбуғат хеҙмәтендә. Быға уның тышҡы матурлығы, инглиз телен белеүе, яҡшы итеп әҙерләнгән ижади номеры тәьҫир итте.
— Айгөл инде оҙаҡ йылдар Латин Америкаһы бейеүҙәре менән шөғөлләнә һәм конкурс өсөн ялҡынлы яңғыҙ бейеү номерын әҙерләне, уны жюри ағзалары «бишлегә» баһаланы. Бынан тыш, башҡорт һылыуы интернет-тауыш биреүҙә дүртенсе баҫҡысҡа күтәрелде, — тип хәбәр итте вуздың матбуғат хеҙмәте етәксеһе Ольга Михайлова.
Бөтә донъянан 42 дәғүә итеүсе араһынан World Miss University-2014 исемен Мексика студенты яуланы.
Айгөл әйтеүенсә, бындай конкурста ҡатнашыу – һәр ҡыҙ өсөн ҙур хөрмәт. Сөнки ул бөтә ил исеменән сығыш яһаны һәм уның өсөн бөтә Рәсәй борсолдо.


text:
- Подробности
- Просмотров: 398
“ВОГАУ ҺӘМ К°” сауҙа йорто, Рәсәйҙә иң эре сауҙа-сәнәғәт һәм финанс фирмаларының береһе. 1859 й. Мәскәү сауҙагәре М.М.Вогау һәм Ревель сауҙагәре В.Д.Лютер тарафынан Мәскәүҙә ойошторола; 1917 й. тиклем Вогауҙар ғаиләһе һәм уларға туған эшҡыуарҙар ҡулында була. 19 б. 70‑се йй. башында фирманың төп капиталы — 45 меңһум, 1914 й. 41 млн һум тәшкил итә; 1914 й. әйләнештәге йыллыҡ капитал 145 млн һумға етә. 19 б. 70—80‑се йй. “В. һәм К°” 13 сауҙа- сәнәғәт пр‑тиеһы, ш. иҫ. Өфө губернаһында филиалы булған “Якорь” страховкалау йәмғиәте һәм составына сауҙа йорто тарафынан 1882 й. һатып алынған Ҡағы заводы һәм Үҙән заводы ингән Белорет заводтары йәмғиәте, хужаларының береһе була; 1914 й. төп капиталы 90 млн һумдан ашыу булған 24 акционерҙар йәмғиәте эшмәкәрлеген контролдә тота. “В. һәм К°” Ҡыштым тау заводтары йәмғиәтенең баҡыр һәм көкөрт колчеданын һатыу м‑н шөғөлләнә; “Каруан” сәйе м‑н сауҙа итеүөсөн Өфө губ. филиалы булған Урыҫ ширҡәтенеңһәм 1913 й. Силәбе өйәҙендә таш күмер копиҙарын һатып алған Рәсәйҙәге пр‑тиеларҙы тикшереүһәм көйләү йәмғиәтенең акцияларына эйә була, Уралда ағалтын һәм нефть ятҡылыҡтарын эҙләү эше алып бара. 20 б. башында Өфөлә “В. һәм К°” күсемһеҙ милкенең хаҡы 100 меңһумдан ашыу тәшкил итә. 1916 й. “В. һәм К°” эшмәкәрлегенә хөкүмәт күҙәтеүе урынлаштырылғандан һуң, бик күп төп пр‑тиелар сауҙа йорто тарафынан һатыла; 1917 й. хужалары Рәсәйҙән күсеп китә. 20 б. башында Өфөлә “В. һәм К°” тарафынан төҙөлгән “Каруан” сәй төрөү ф‑каһы бинаһы (Чернышевский урамы, 88) — архитектура ҡомартҡыһы.
Әҙәб.: П е т р о в Ю.А. Московская буржуазия в начале ХХ века: предпринимательство и политика. М., 2002.
З.И.Гудкова
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Ауыл магазиндарында иҫерткес эсемлектәр һатыу тыйыла
Ауыл магазиндарында иҫерткес эсемлектәр һатыу тыйыла.
Был закон проекты әле республиканың бер ауыл советы биләмәһендә генә ғәмәлгә ашырыуға әҙерләнә. Бөгөн Башҡортостан парламенты депутаттары көҙгө сессияға бурыстар билдәләне. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев билдәләүенсә, депутаттар алдында 50-нән ашыу закон проектын тикшереү бурысы тора. Төбәк иҡтисады өсөн иң мөһим документтарҙың береһе – республика бюджеты. Илдәге шарттарға ҡарағанда уны раҫлау еңелдән булмаясаҡ, тине парламент етәксеһе. 9-сы сентябргә тиклем депутаттар республикала ҡабул ителгән „100 яңы объект„ программаһының саралар исемлеге буйынса һәм уны финанслау сығанаҡтары тураһында тәҡдимдәр индерәсәк. Республикала ҡабул ителгән закон проекттарының 70 проценты Ҡоролтай комитеттары тарафынан тикшереүгә сығарыла. Көҙгө сессия барышында ла мөһим закон проекттары буйынса хөкүмәт сәғәттәрендә, комитет ултырыштарындә фекер алышыуҙар ойоштороласаҡ.
Хәбәрҙәр
Нидерландта ҙур фестиваль
Үткән аҙнала Нидерландта ҙур фестиваль үтте. Ул Короллекте Наполеон ғәскәренән азат итеүҙең 205 йыллығына бәйләп уҙғарылды. Ике быуат элек булған ваҡиғаларҙа, европа халҡына “төньяҡ амурҙары” булараҡ билдәле, башҡорт яугирҙәренең өлөшө ҙур. Нидерланд халҡы рәхмәт йөҙөнән беҙҙең милләт...
Марийҙарса яңы йыл
Селлә башланыу менән, марий халҡында мәжүси байрам – Шорыкйол байрамы башлана. Тәржемәлә ул һарыҡ тояғы тигәнде аңлата. Ул марийҙарҙа иҫке йылды оҙатып, яңыһын башлай. Краснокама районы мариҙары Шорыкйол байрамын халыҡ йырҙары һәм бейеүҙәре менән башлай. Төрлө кейемдәргә кейенгән халыҡ иҫке йылды...
Хәрбиҙәр ярыша
Ошо көндәрҙә Өфөлә инженер ғәскәрҙәренең бишенсе спартакиадаһы үтә. Унда бар Рәсәйҙән өс йөҙгә яҡын спортсы йыйылды. Һалдаттар, курсанттар, училища офицерҙары үҙ-ара көс һынаша. Өфөгә бөтә Рәсәйҙән 20 команда йыйылған. Хәрбиҙәр үҙ таҫыллыҡтарын гер күтәреү, саңғыла шыуыу буйынса һанай. Әйткәндәй...
Ҡаты ауырып, һәләк булған. Әммә ысынында иҫән
Өфөлә йәшәүсе волонтер Екатерина Новоселова мутлашыусылар ҡулына эләгә. Бәйләнештә сайтында төркөм булдырып ярҙамға мохтаж булған һәм күп балалы ғаиләләргә көнкүреш кәрәк-яраҡтарын йыйырға ярҙам итеүсе волонтерға Светлана Панова исемле ҡатын ҡаты ауырып китеүен һәм дауаханаға барыр өсөн аҡса һорап...
Ғафури районында янғында ике кеше һәләк булған
Фажиғә Красноусольский ауылында теркәлә. Ағас йорт янып китеп, унда йәшәүсе 68 йәшлек ҡатын һәм уның улы һәләк була. Ә 62 йәшлек ир дауаханаға оҙатыла. Янғын сығыу сәбәптәре әле асыҡлана.
Һаҡ булығыҙ! Боҙлауыҡ!
Төбәктең ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса дәүләт комитеты республикала боҙлауыҡ булыуы хаҡында иҫкәртә. Был алдағы ике көндә бер аҙ йылытып, һауа температураһының нольдән 5 градус түбән булыуы менән бәйле. Ә төндәрен, ғәҙәттәгесә, һалҡын. Аяҙытҡанда 20 градусҡа тиклем һыуытып, бер аҙ ҡар...
Яңы аттар - яңы еңеүҙәр
Башҡортостандың заманса бишалыш буйынса мәктәбе үҙенең техник базаһын нығыта. Буласаҡ Олимпия уйындары чемпиондары өөсөн республика ҡаҙнаһынан бүленгән аҡсаларға яңы аттар алынды. Бағдад ҡушаматлы айғыр өсөн әлегә был яңы һарай. Йылҡы малы үҙен тыныс тотһа ла, уны ярыштарға өйрәтеүсе жокей,...
Иҫке өйҙә лә матур йәшәргә мөмкин
Быны Өфөләге күп ҡатлы йорттарҙың береһендә йәшәүселәр һүҙҙә түгел, эштә иҫбатлаған. Бөхтә һәм таҙа подъезд, матур интерьер, видеокүҙәтеү, консьерж. Был элиталы торлаҡ түгел, ә ябай йорт хаҡында һүҙ. Ишектән инеү менән ихлас йылмайып консьерж ҡаршылай, ә тир-яҡтағы бөхтәлекте күреп был ябай подъезд...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Бөгөн Рим папаһының Латин Америкаһы буйлап турнеһы башланды. Кисә үк ул Сантьягоға килгән. Чили президенты МишЕль БачелЕт уны самолеттан ҡаршы алған. Ә ҡала урамдарына пантификты сәләмләргә меңәрләгән кеше сыҡҡан. Йылы ҡабул итеүҙәрен әҡарамаҫтан, уныү бында килеүе урындағы халыҡ араһында...
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай президиумы республика парламентының сираттағы 55-се ултырышы көн тәртибен билдәләне
25 ғинуарҙа депутаттар 30-ҙан ашыу закон проекттарын тикшерергә ниәтләй. Физик шәхестәрҙең һалым түләү тәртибе, административ хоҡуҡ боҙоуҙар, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт тураһында һәм башҡа закондарға үҙгәрештәр индереү күҙ уңында тотола. Урындағы үҙидаралыҡ, граждандар йәмғиәте һәм киң мәғлүмәт...
Бөгөн Республика хөкүмәтендә хеҙмәт алдынғыларының бер төркөмөнә дәүләт наградалары тапшырылды
Башҡортостан башлығы Указына ярашлы, республика предприятиеларында эшләүселәргә атҡаҙанған энергетик, элемтәсе, архитектор, уҡытыусы, һатыусы һәм табип исемдәре бирелде. Шулай уҡ, Башҡортостан башлығының рәхмәт хаттарына лайыҡ булыусылар тәбрикләнде.
Дуҫлыҡ күпере
Башҡортостан һәм Удмурт республикалары сигендә Кама йылғаһы аша асылған яңы күпер, яңы мөмкинлектәр бирә. Концессия нигеҙендә төҙөлгән стратегик объект, илдә һуңғы йылдарҙағы иң ҙур проектарҙың береһе. Ғиләж Хәкимов хәҙер Ҡазандан Башҡортостанға күпкә тиҙерәк килеп етә. Быға тиклем юлсылар ...
Командировканан ҡайтыуына өйө юҡ булған
Өфөлә йәшәүсе кешеләрҙең ике ҡатлы йортон билдәһеҙ кешеләр һүтеп ташлаған. Ҡала хакимиәте һәм яҡында ғына төҙөлөш алып барған компания етәкселеге иһә торлаҡты емереүгә ҡыҫылышыбыҙ юҡ тип белдерә. Хәҙер был урында төҙөлөш бара. Ә күпмелер ваҡыт элек ике ҡатлы йорт торған. Фәрҙәт Шәйнуров...
Бөгөн Рәсәйҙә тәфтиш комитеты ойошторолған көн
Был туралағы федераль закон 2011 йылдың 15 ғинуарында ғәмәлгә инде. Уға ярашлы элек прокуратура составындағы хеҙмәт үҙ-аллы структураға әйләнеп Рәсәй Президентына туранан-тура буйһона башланы. Тәфтиш комитеты эшмәкәрлеген енәйәттәрҙе иҫкәртеү һәм асыҡлау менән шөғөлләнгән башҡа хеҙмәттәр менән...
Һалҡын һыу яратыусылар
Сәләмәт тәндә-сәләмәт рух. Өфөлә “морждар” Яҡутов паркындағы күлдә һыу инде. Һауа температураһының утыҙ градус һалҡын булыуы ла уларға ҡамасауламай, ә киреһенсә дәрт кенә өҫтәй. Йәшенән ҡартынаса йыйылған “морждар” өсөн ҡышҡыһын боҙло һыуҙа йөҙөү яратҡан спорт төрөнә әйләнгән. Һауа...
Тыныс тормошта ла батырлыҡ эшләп була
Яңы йыл алдынан Алкино хәрби гарнизонында хеҙмәт итеүсе егет һыуға батып барыусыны үлем тырнағынан ҡотҡарып алып ҡала. Бәләгә тарыусының хәле яҡшы. Шәмбе көндө йортона ҡайтып барған Владимир Семальченконы яр ситендәге тар ғына һуҡмаҡтан китеп барған шәүлә йәлеп итә. Күп тә үтмәй, йәш кешенең һыуға...
“Йыл кешеһе 2017”
Беҙҙе уратып алған ысынбарлыҡҡа битараф ҡалмаған кешеләр халыҡтың бары 15 процентын тәшкил итә, әммә тормош уларҙың хеҙмәтенә туранан-тура бәйләнгән. Бөгөн республика башлығы “Йыл кешеһе 2017” бәйгеһендә еңеүселәр менән осрашыуҙа шулай тип белдерҙе. “Республика Башкортостан" газетаһы бишенсе йыл...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Төркиәлә самолет диңгеҙ ярына тәгәрәп төшкән. Анкара – Трабзон рейсын үтәгән һауа судноһы ергә ултырған ваҡытта юлдан төшөп киткән. Ҡара диңгеҙгә етергә уға бер-ниә метр ғына ҡалған. Борттағы 162 кешенең береһе лә ауыр йәрәхәттәр алмаған. Һиндостанда донъялағы тәүге робот-полиция...
Иҫкесә Яңы йылға сатлама һалҡындар
Иҫкесә Яңы йыл көнөндә Башҡортостанда 34 градусҡа тиклем һыуыта. За кадром. Аҙна башында уҡ, синоптитар республикаға яҡынлашҡан һалҡындар тураһында иҫкәрткәйне. Бөгөн төндә айырым райондарҙа термометр бағанаһы -27 градусҡа тиклем төштө. Ә иртәгә, Иҫкесә Яңы йыл көндө тағы ла нығыраҡ...
Килешле лә, хаҡы ла тешләшмәй
Байрам яҡынлашҡан һайын, гүзәл заттарҙы “нимә кейергә” тигән һорау нығыраҡ борсой. Килешле лә булһын, хаҡы ла тешләшмәһен, күңелгә лә оҡшаһын. Бигерәк тә, оҙон итәкле күлдәктәр һорау менән ҡуллана. Был йәһәттән һеҙгә “Резеда Сөләймән” кибете ярҙамға килә. Шулай уҡ, бында байрамға бүләктәр ҙә...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Чехияла президент һайлауҙары бара. Бөгөн һәм иртәгә тәүге туры үтә. Дәүләт башлығы урынына 9 кандидат көс һынаша. Әммә социаль һорауҙарға ярашлы, төп көрәш әлеге президент Милош Земан һәм Иржи Драгош араһында бара. Беренсе турҙа кандидаттарҙың береһе лә 50 проценттан күберәк тауыш йыймаһа, ике...
Прокурорҙар көнө
Өфөлә йәшәүсе Илдар һәм Әлиә Нурушевтар өсөн 12 ғинуар үҙенсәлекле дата. Икеһе лә прокурорҙың өлкән ярҙамсыһы вазифаһын етди башҡарған йәш ғаилә һөнәри байрамын билдәләй. Хеҙмәт хоҡуҡтарын үтәү йүнәлеше буйынса эш алып барған прокурорҙың өлкән ярҙамсыһы Әлиә Нурушева көнөнә ун бишләгән ғариза ҡабул...
Ғәҙәттән тыш хәлдәр сафтарында ғәҙәттән тыш хәл
Салауат ҡалаһының эҙәрмән-ҡотҡарыусылар отряды етәкселек менән өсөнсө йыл инде уртаҡ тел таба алмауына зарлана. Был хәлгә идаралыҡ та битараф түгел. Ике яҡтың һәр ҡайһыһының үҙ хәҡиҡәте бар. Вадим Вәлитовтың махсус кейемде үҙ иҫәбенә һатып алып яратҡан эшен бушҡа башҡарыу мөмкинлеге сикле. Ғаилә,...
Михаил Гордеев ярҙам һорай
Михаил Гордеевтың дауалы үләндәре менән бөтә илгә билдәле предприятиеһы юҡҡа сығыу сигендә. Ғинуар башында ҙур янғын сығып үләндәрҙе эшкәртеү заводы тулыһынса янып бөттө. Ә ойошмала эшләгән йөҙләп хеҙмәткәр эшһеҙ ҡалды. Пациенттарҙы дауалауға әҙер киптерелгән үләндәр күҙ асып...
Бөгөн Өфөлә заправка янып киткән
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хәбәр итеүенсә, Мокроусово ҡасабаһының Яңы урамында цистерналарҙың яныуы тураһында хәбәр диспетчер пультына сәғәт иртәнге биштә килә. Әлеге ваҡытҡа янғын һүндерелгән. Һәләк булыусылар һәм зыян күреүселәр юҡ.
Рәсәйҙәге иң популяр фильм “Движение вверх” нәфис таҫмаһы тураһында тамашасылар ошо фекерҙә
Ышаныс, өмөт, маҡсат һәм ғорурлыҡ. Рәсәйҙәге иң популяр фильм “Движение вверх” нәфис таҫмаһы тураһында тамашасылар ошо фекерҙә. СССРҙың спорт тарихындағы иң легендар еңеүҙәрҙең береһе – Мюнхендағы Олимпия уйындарында баскетбол буйынса турнирҙың алтын миҙалын яулаған атлеттар яҙмышын...
Башҡортостан батырҙарға бай төбәк
Өфөлә йәшәүсе Владимир Романов ҡаҙау, ат дағаһы, арматура, сөй һурғыс һәм башҡа тимер-томорҙо бер ауырлыҡһыҙ бөгә. 5 минут эсендә өсйөҙлөк 8 ҡаҙауҙы бөккәне өсөн ир Рәсәйҙең рекордтар китабына индерелде. Баһадир хаҡында Закир Шәрипов репортажы. Владимир Романов был спорт төрө менән 4 йыл элек...
2017 йылдың “Йыл ғаиләһе” Бөтә Рәсәй бәйгеһендә Башҡортостан исемен яҡлаған иң ҙур ғаилә Хәйбулала йәшәй
2017 йылдың “Йыл ғаиләһе” Бөтә Рәсәй бәйгеһендә төбәк исеменән ҡатнашҡан һәм еңеү яулаған ғаиләләр Башҡортостандың ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова менән осрашты. Улар төрлө райондарҙа йәшәй. Шулай ҙа саҡырылған көнгә барыһы ла килеп етте. Өлгөлө ғаиләләр менән беҙҙең...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Римда “Мед-7” саммиты үтә. Унда Евросоюздың урта диңгеҙ илдәре миграция, иҡтисад, мәғариф һәм мәҙәниәт тураһындағы һорауҙарҙы күтәрә. 4-се форумда беренсе тапҡыр Франция президенты Эмманюэль Макрон ҡатнаша. Шулай уҡ, саммитта Италия, Испания, Португалия һәм Греция вәкилдәре бар. Юғалған самолет...
Бармаҡ остарындағы белем
Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Алина Әхмәтшина насар күргән һәм бөтөнләй күрмәгән кешеләр өсөн махсус ҡулланма уйлап тапҡан. Был эштә уға уҡытыусылары ла ярҙам иткән. Яңы әсбап ярҙамында тиҙ арала фәнни тел тарихын өйрәнергә була. Мәҫәлән, рун...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Яңы йыл байрамын 82-се гимназия уҡыусылары ла ҙур уңыштар, яҡшы билдәләр, күтәренке кәйеф менән ҡаршы алды. Һәр бер синыф үҙҙәренең бүлмәһен байрамса биҙәне, тәҙрәләргә төрлө төҫтәге ҡағыҙҙарҙан ҡар бөртөктәре, төрлө хайуан, Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыу һындары төшөрөлдө. Хатта уҡытыусылар ҙа үҙ фантазияһын күрһәтергә тырышты.
Белем усағына килгән ҡунаҡтарҙы көн һайын ҡар бабайҙарыбыҙ ҡаршы алып торҙо. Үҙеңде хатта улар илендә һымаҡ хис итеп китәһең. Яһау өсөн кем нимә генә ҡулланмаған: мамыҡ, шар, аҡ ватман, картон… Һәр синыф береһенән-береһе уҙҙырырға тырышты. III «Б» менән VIII «Б» синыфтарының эштәре бер тапҡыр файҙаланыла торған стакандарҙан тора. Был ҡыҙыҡ та, мауыҡтырғыс та ҡул эшендә I «А», I «Б», I «Г», III «А», III «Г», V «В», VI «А», VI «Б», VI «В», VII «А», VII «В», IX «А» һәм IX «В» синыфтары әүҙем ҡатнашты. Ябай ғына әйберҙән дә шундай матур, үҙенсәлекле күңелде күтәреп тороусы ҡар бабайҙар эшләгән уҡыусыларға, уларҙың синыф етәкселәренә рәхмәт.
Кемдең ҡар бабайҙар илендә булғыһы килә, беҙгә рәхим итегеҙ!
Рүзинә БАРЛЫБАЕВА, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.
Өфө ҡалаһы.


text:
Бүрәт Республикаһында уҙғарылған «Алтан сэргэ» Халыҡ – ара театр фестивалендә ике махсус премия яуланы: "Иң яҡшы актер ансамбле" һәм "Хәҙерге милли прозаға мөрәжәғәт иткәне һәм яңы театр телен эҙләүе өсөн", 2016 йыл
«Коляда-рlays» заман драматургияһы Халыҡ-ара театр фестивалендә "Иң яҡшы режиссер эше" номинацияһында билдәләнде, Екатеринбург, 2017
Спектакль 1 сәғ. 40 мин. бара
Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» әҫәре буйынса
Спектакль балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙең тормошо, ғаилә яҙмыштары, үҙ-ара мөнәсәбәттәре хаҡында.
Ни өсөн спектакль «Хыялға ҡаршы» тип атала? «Ҡаршы» был осраҡта ике мәғәнәлә: хыялға табан ынтылыш, уға ҡаршы йүгереү һәм ниндәйҙер көстөң кемдеңдер хыялына ҡаршы тороуы түгелме һуң?
Балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙең хыялы ғаиләлә үҫкәндәрҙекенән етдирәк, ҙурыраҡ һәм көслөрәк. Сөнки уларҙың хыялы бик һирәк тормошҡа аша. Ашҡан хәлдә лә үҙҙәре теләгәнсә түгел. Был үҫмерҙәрҙең хыялы, бер ҡараһаң, үҙҙәренән айырым «йәшәгән» кеүек.
Ә ни өсөн спектаклдең жанры «повесть» тип билдәләнгән? Сөнки төрлө ваҡиғаларҙы айырым артистар (йәштәр) һөйләй: малай, ҡыҙ, тәрбиәсе, әсә, өлкән кеше... һ.б булып. Һөйләй, сөнки уларҙы уйнау мөмкин түгел, бының өсөн шунда тәрбиәләнергә, ошо ваҡиғаларҙы үҙ башыңдан кисерергә кәрәк.
Фотоотчеттар
Спектакль авторҙары
Ролдәрҙә
Фәрит, 1-се малай, 1- се ҡыҙ, Бағымсы,Тикшереүсе :
Саша, 2 - се малай, 2-се ҡыҙ :
Даян, 3- сө малай, 3-сө ҡыҙ:
Алина, 4-се малай, 4-се ҡыҙ:
Директор, Сашаның әсәһе, 5-се малай, 5- се ҡыҙ:
Спектакль рус теленә тәржемә ителә
Премьера көнө:
17 март 2016 йыл
Диктор-тәржемәсе:
Лилиә Ҡунаҡаева
Режиссер ярҙамсыһы:
Әлфирә Ҡоланбаева


text:
Баш ауыртыуы
Баш ауыртыуы (Ҡалып:Lang-novolat, бор. грек. ἐYkέφaλoς тигәндән — баш мейеһе + ἄλYoς — ауыртыу) — төрлө ауырыуҙар һәм патологик хәлдәр осрағында йыш була торған айырымланмаған симптомдарҙың береһе, баш йә муйын тирәһе ауыртыуы[1]. Баш ауыртыуының иң йыш осрай торған сәбәбе — баш һөйәгенең тышында, йә эсендәге ҡан тамырҙарының киңәйеүе, йәки кинәт ҡыҫылыуы. Был дөйөм клиник симптомды баш ауыртыуының айырым бер осрағы булған баш өйәнәге (мигре́нь) менән бутарға ярамай.
Баш ауыртыуы мейенең нервы туҡымаһы ауыртыуы тойғоһо түгел , сөнки унда ауыртыу рецепторҙары юҡ. Ауыртыу рецепторҙары ашҡаҙанда, бауырҙа, ҡатын-ҡыҙҙарҙа аналыҡта һәм ирҙәрҙә түллек биҙендә, үпкәлә, талаҡта юҡ. Она возникает вследствие воздействия на расположенные в голове или шее 9 областей, чувствительных к болевым ощущениям Ауыртыу башта, йәки муйындың 9 өлөшөндә: баш һөйәге (надкостница), мускулдарҙа, нервыларҙа, артерияларҙа һәм веналарҙа, тире аҫты туҡымаһында, күҙҙәрҙә, танау ҡыуышлығындаһәм лайлалы тиресәлә булыуы мөмкин. Сирҙе йәки симптомдың сәбәбен асыҡлағас ҡына баш ауыртыуын дауалау ысуларын билдәләп була, күп осраҡта анальгетиктар билдәләйҙәр.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Headache at Dorland's Medical Dictionary. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 февраль 2010. 28 апрель 2013 тикшерелгән.


text:
Зәйнәб Биишеваның ”Көҙгө ямғыр “ шиғыры буйынса
дәрес планы.
Ойоштороу мәле.
Дәрес маҡсаты менән таныштырыу.
З.Биишеваның биографияһы тураһында һөйләү.
Шиғыр менән танышыу .
Һүҙлек эше.
Әңгәмә .
Шиғырҙың йөкмәткеһен асыу.
Шиғырҙы тасуири уҡырға өйрәнеү.
Йомғаҡлау.
Өйгә эш биреү.
Тема: Зәйнәб Биишева ”Көҙгө ямғыр “.
Маҡсат:
1) З.Биишеваның тормошо һәм ижад юлы менән танышыу,
2) ” Көҙгө ямғыр “ шиғырының йөкмәткеһен үҙләштереү,
идеяһын асыу, һөйләү телмәрен үҫтереү,
3) көҙгө тәбиғәттең матурлығын күрә белергә өйрәтеү, уға
ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү
Йыһазландырыу:
1) З.Биишеваның портреты
2) слайд-шоу
3) ”Көҙ “ темаһына йырҙар яҙмаһы, магнитофон
Дөрес барышы:
Ойоштороу мәле.
Слайд № 2
Дәрес маҡсаты менән таныштырыу.
Слайд № 3
Ҡырҙар буш ҡала,
Ямғырҙар яуа,
Ерҙәр дымлана,
Был ҡайсаҡ була?
(Ғ.Туҡай)
-Тимәк, бөгөн беҙ һеҙҙең менән көҙ тураһында һөйләшәбеҙ.
Әңгәмә .
-Һеҙҙеңсә нимә ул көҙ? Көҙ айҙарын һанап китегеҙ.
- Көҙгө тәбиғәт тураһында нимә әйтерһегеҙ?
- Мин көҙҙө байлыҡ менән сағыштырам. Көҙ - ул байлыҡ.
Слайд №4-5
- Ни өсөн?
-Ә һеҙҙең өсөн нимә ул көҙ?
- Сентябрь – көҙ миҙгелен башлап ебәреүсе ай. Рустарҙағы Семен исеме менән уны Симән көнө тип тә йөрөгәндәр. Петр I тарафынан христиан йыл иҫәбе индерелгәнгә тиклем был көн Рәсәйҙә Яңы йыл байрамы , йыл башы булып йөрөгән. Көҙгө сәсеүҙе һәм башҡа ҡыр эштәрен ошо ваҡытҡа тамамларға тырышҡандар. Халыҡта был көндө әбейҙәр сыуағы башланған мәл булараҡ та иҫәпләнгән. «Көҙгө көндөң көлөүе лә илауы» тигәндәй, әбейҙәр сыуағында һауалар йылы, ҡоро торһа ла, ел-ямғырҙар йышая барып, көндәр ҡара көҙгә ауыша.
-Көҙ тураһында ниндәй һынамыштар беләһегеҙ?
Слайд № 6
-1 сентябрьҙә йылы булһа, бөтә көҙ йылы булыр.
- Симән көнө ямғыр яуһа, көҙ бысраҡ килер.
-1 октябрь көндө торналар китмәһә, ноябргә тиклем һыуыҡтар булмаясаҡ.
- 8 октябрь тәүге ҡар еүеш ергә төшһә, иремәй ҡаласаҡ, ҡоро ергә төшһә- тиҙ иреп бөтәсәк.
-Шулай итеп, халыҡ тәбиғәткә ҡарата иғтибарлы булған, уны яратҡан, һаҡлай белгән.Һеҙ ҙә, балалар, тәбиғәтте яратыу ғына түгел, уны һаҡлай ҙа белегеҙ.
Йомғаҡлау:
Көҙ - ул уҡыу йылы башы ғына түгел, байлыҡ, ҡышҡа әҙерлек, туҡтауһыҙ ямғырҙар.
З.Биишеваның биографияһы тураһында һөйләү.
Слайд № 7
Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, С.Юлаев исемендәге премияһы лауреаты З.Биишева 1908 йылдың 2 ғинуарында Күгәрсен районы Төйөмбәт ауылында ерһеҙ крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Бик йәшләй етем ҡала.
Слайд № 8
1924 Ырымбурҙа башҡорт педтехникумында уҡый. Уңышлы тамамлай.
1929-1931 Баймаҡ районы Темәстә- уҡытыусы. Ауыл тормошонда актив ҡатнашыусы.
1931 Китап нәшриәтендә эшләй. «Пионер» дәреслек –журналында яуаплы мөхәррир.
1938-1951 Газеталарҙа, радиокомитетта эшләй. 1981-1982 4 томлы йыйынтығы баҫыла. «Мөхәббәт һәм нәфрәт» исемле китабы.
1996 Өфөлә вафат була 89 йәш була.
Слайд № 9
Әҫәрҙәре:
«Дуҫлыҡ», «Серле ҡурай», «Гөлбәҙәр», «Серле йөҙөк» драмалары, «Сәйер кеше», «Уйҙар, уйҙар», «Ҡайҙа һин, Гөлниса?» повестары,
«Яҡтыға » трилогияһы: «Кәмһетелгәндәр», «Оло Эйек буйында», «Емеш» романдары…
Шиғыр менән танышыу .
Һүҙлек эше.
Слайд № 10
йән-душа
тынғы-спокойствие
һөйөнсө – хорошая новость
һыҡтанма- не печалься
әрәм- понапрасну
аңҡыр- запахнет
Шиғырҙың йөкмәткеһен асыу.
- Шиғыр нимә тураһында? (көҙгө ямғыр, тәбиғәт тураһында)
- Автор был шиғыры менән нимә әйтергә теләгән?( көҙгө ямғыр- һыуыҡ, күңелһеҙ булһа ла , ул байлыҡ, уңыш нигеҙе.)
- Автор тәбиғәттең матурлығын ниндәй һүҙҙәр менән йәнләндереп ебәрә? ( тамсы бейей, шыбыр-шыбыр һөйләй, мин килдем, баҫыуҙарға ҡоя, мая һала)
- Ямғырҙың тәбиғәткә һәм кешегә файҙаһын ниндәй һүҙҙәр менән күрһәтә? (алтын баҫыуҙар. өмөт бөрөһө,изге тамсы…)
Шиғырҙы тасуири уҡырға өйрәнеү.
Йомғаҡлау.
Тимәк, З.Биишеваның ”Көҙгө ямғыр “ шиғыры беҙгә тәбиғәттең һәр миҙгеленең матурлығын күрергә өйрәтә. Көҙ –ул байлыҡ та, уңыш та, тереклек тә.
Өйгә эш биреү.
Слайд № 11
”Көҙгө ямғыр “ шиғырын тасуири уҡырға өйрәнергә, көҙ тураһында бәләкәй хикәйә яҙып килергә.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Ҡабаҡтан компот
Ҡабаҡтан компот
Ҡабаҡтан бик тәмле компот эшләргә мөмкин. Уртаса ҙурлыҡтағы йәшелсәнең ҡабығын әрсеп, эсен таҙартырға. Уны ваҡлап турап, кәстрүлгә һалырға. Өҫтөнә 2 литр һыу ҡойоп, ҡайнатырға ҡуйырға. Ҡайнап сыҡҡас, 2,5 – 3 стакан шәкәр һалырға. Ҡабаҡ һарғылт төҫ алғас (үтә күренмәле һымаҡ), уға өс ҡәнәфер ҡушырға. Уттан алғас, килеп сыҡҡан компотҡа 1/2 балғалаҡ аш һеркәһе өҫтәргә. Әҙер массаны банкаларға тултырып, стерилләргә, нығытып ябырға. Әҙер компот ананас тәме бирә.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Граждандар мәнфәғәтен яҡлаусылар
12 января 2018 йыл | Хоҡуҡ
Хөрмәтле район прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары!
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ихлас күңелдән ҡотлайым!
Прокуратура хоҡуҡ һаҡлау органдары системаһында айырым урын алып тора, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙа мөһим роль уйнай.
Прокуратура хеҙмәткәрҙәренең һөнәре үтә лә яуап-лы – һеҙ граждандарҙың конституцион хоҡуҡтары һәм азатлығы һағында ныҡлы тораһығыҙ, енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәш алып бараһығыҙ. Һеҙҙең юғары һөнәри оҫталығығыҙ һәм эшегеҙгә тоғролоғоғоҙ йәмғиәт тормошоноң барлыҡ өлкәләрендә лә закондар өҫтөнлөгөн тәьмин итеүгә булышлыҡ итә.
Һеҙгә, хөрмәтле район прокуратура хеҙмәткәрҙәре, яуаплы һәм ҡатмарлы эшегеҙҙә хеҙмәт уңыштары теләйем. Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға һаулыҡ, именлек, ныҡлы сәләмәтлек, бәхет, шатлыҡтар юлдаш булһын. Байрамса кәйеф һеҙгә!
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район
хакимиәте башлығы.
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ихлас күңелдән ҡотлайым!
Прокуратура хоҡуҡ һаҡлау органдары системаһында айырым урын алып тора, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙа мөһим роль уйнай.
Прокуратура хеҙмәткәрҙәренең һөнәре үтә лә яуап-лы – һеҙ граждандарҙың конституцион хоҡуҡтары һәм азатлығы һағында ныҡлы тораһығыҙ, енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәш алып бараһығыҙ. Һеҙҙең юғары һөнәри оҫталығығыҙ һәм эшегеҙгә тоғролоғоғоҙ йәмғиәт тормошоноң барлыҡ өлкәләрендә лә закондар өҫтөнлөгөн тәьмин итеүгә булышлыҡ итә.
Һеҙгә, хөрмәтле район прокуратура хеҙмәткәрҙәре, яуаплы һәм ҡатмарлы эшегеҙҙә хеҙмәт уңыштары теләйем. Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға һаулыҡ, именлек, ныҡлы сәләмәтлек, бәхет, шатлыҡтар юлдаш булһын. Байрамса кәйеф һеҙгә!
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район
хакимиәте башлығы.


text:
Ошо көндәрҙә Азат Фәйзулла улы күркәм ғүмер байрамын билдәләй. Гәзит уҡыусылар исеменән ихлас күңелдән тәбрикләп, уның тормош юлын һәм эшмәкәрлеген сағылдырған китаптан өҙөк тәҡдим итәбеҙ.
Шатлыҡ бөркөгән майҙанда ҡурай моңо таралдыМәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Башҡорт донъяһы // 11-10-2017, 00:09
Күмертау педагогия колледжын тамамлаған ҡыҙ йүнәлтмә буйынса Мурманск өлкәһенә эшкә ебәрелә. Сит ерҙә йәшәүе еңелдән булмай, әммә милли йолаларҙы, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, халыҡ ижадын бала саҡтан күңеленә һеңдергән Люциә Әфтәр ҡыҙы, эшенән тыш, үҙе кеүек ситтә йәшәгән милләттәштәрен бергә туплап, “Умырзая” исемле төркөм ойоштора. Башта тыуған яҡ һағышын баҫыр, яҡташтары менән осрашыр өсөн бергә йыйылһалар, аҡрынлап төрлө йырҙар өйрәнеп, сәхнәлә сығыш яһарға йөрьәт итәләр. Заозерск ҡалаһында 16 йылдан ашыу ғүмер иткән ханым — бөгөн Мурманскиҙа башҡорт һәм татар ассоциацияһы етәксеһе лә.


text:
Яңылыҡтар
10 октябрҙә республикала – ҡыҫҡартылған эш көнө
Шишәмбе 10 октябрҙә эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла, тип хәтергә төшөрә Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы.
11 октябрҙә Башҡортостанда Республика көнө билдәләнә. «Башҡортостан Республикаһында байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында»ғы законға ярашлы был көн эшләмәгән байрам көнө булып тора.
2017 йылда 11 октябрь эшләмәгән байрам көнө шаршамбыға тура килә. Тимәк, шишәмбе, 10 октябрҙә эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 2017 йылда ял көндәренә 17 байрам көнө тура килә. Быйыл төбәк биләмәһендә эшләмәгән байрам көндәре:
1, 2, 3, 4, 5, 6 һәм 8 ғинуар — Яңы йыл каникулдары; 7 ғинуар — Христос Раштыуаһы; 23 февраль — Ватанды һаҡлаусылар көнө; 8 март — Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө; 1 май — Яҙ һәм хеҙмәт байрамы; 9 май — Еңеү көнө; 12 июнь — Рәсәй көнө; 25 июнь — Ураҙа байрамы; 1 сентябрь — Ҡорбан байрамы; 11 октябрь — Республика көнө; 4 ноябрь — Халыҡтар берҙәмлеге көнө.


text:
Халҡыбыҙҙа тыйыу йолаһы.
Тарих фәндәре кандидаты Розалия Баязитова ҡатнаша.
Тапшырыуҙы Әлфиә Батталова алып бара.
Башҡортостандағы ауыл, ҡала исемдәре һәм урам атамалары.
Филология фәндәре кандидаты Зиннур Сиражетдинов менән әңгәмә.
Башҡорт тел ғилеменә нигеҙ һалыусы аяныслы яҙмышлы ғалим Ғәббәс Дәүләтшиндың тыуыуына 120 йыл.
Һүҙҙәр хаҡында фәлсәфә.
Ейәнсура районы Иҫәнғол 3-сө урта мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Наил Юлдашбаев ҡатнаша.
«Тормош һабаҡтары» дәреслектәре авторы, яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева ҡатнаша. 2-cе тапшырыу.
Комментарий
…һөйләшеү бара…
Һаумыһығыҙ, Әлфиә! «Бәйләнештә» башҡорт фамилиялары тураһында һөйләшеү бара. Бәлки «Һүҙ ҡәҙере» тапшырыуына кәрәк булыр.
Тапшырыуҙарығыҙ тәрән уйҙарға һала…
Һаумыһығыҙ! 17 сентябрҙәге тапшырыуҙа Наил Юлдашбаев әйтеүенсә, «Туған телдә уҡыған баланың фекерләү ҡеүәһе тәрәнерәк була», «Ижадилыҡтың тамыры - әсә теле», «Сит телдә белем алған баланың ижади фекерләү үҫеше тотҡарлана» һ.б. Бык ҡыҙыҡ фекер! Был теманы тәрәнерәк өйрәнеп, ышандырырлыҡ миҫалдар табып, матбуғатта, мәғариф хеҙмәткәрҙәре, ата-әсәләр алдында сығыш яһаусы табылһа, халҡыбыҙ алдында торған проблеманы хәл итеүҙә ҙур аҙым яһалыр ине. Тапшырыуҙарығыҙ тәрән уйҙарға һала, Әлфиә! Рәхмәт! Эшегеҙ уң булһын! Р.Вахитова.


text:
Ете мең – үҙеңдән, өс меңе – дәүләттән...11-04-2017, 03:58 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Рәсәйҙең Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы белдереүенсә, торлаҡ һатып алыуға кредиттар буйынса ставканың әлегә саҡлы бер урынлы һанға тиклем төшкәне, йәғни ун проценттан да аҙыраҡ тәшкил иткәне булманы. Йылына 40 проценттан башлап, 2007 йылға ул 12 процентҡа тиклем кәмене, 2008 һәм 2014 йылдарҙа йәнә артты. 2015 йылдың мартынан илдә ставкаларҙы субсидиялау программаһы эшләй башланы, йәғни торлаҡ һатып алыусыға хөкүмәт ярҙамға килде. Ул ике йылға иҫәпләнгән. Программа тамамланһа ла, ставка артмаясаҡ, тип иҫәпләйҙәр Хөкүмәттә: тотороҡло баҙар һәм түбән инфляция шарттарында банктар йылына 12 процент менән ипотека кредиттары тәҡдим итә. Банк хеҙмәткәрҙәре әйтеүенсә, әгәр инфляцияны дүрт процентҡа тиклем кәметеүгә өлгәшһәк, бер-ике йылдан ставканы 7-8 процент кимәлендә билдәләргә мөмкин.
– Беҙҙең республика күп төҙөй, һәм ошо күрһәткес буйынса илдә бишенсе урында торабыҙ, – тине Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, үткән аҙнала Волга буйы федераль округының кәңәшмәһендә сығыш яһап. – Әле 3,5 миллион квадрат метр торлаҡ төҙөлә, быйылғы тәүге ике айҙа 354 мең квадрат метр майҙан файҙаланыуға тапшырылды, ә был иһә, үткән йылғы ошо осор менән сағыштырғанда, 50 процентҡа күберәк. Баҙарҙағы бөгөнгө хәлгә ярашлы, торлаҡты аҙыраҡ һатып алалар. Эшләгән халыҡтың 60 проценты самаһының айлыҡ хеҙмәт хаҡы 20 мең һумдан ашмай. Тимәк, уларға хөкүмәт ярҙамы талап ителә.
Рөстәм Зәки улы был ярҙамдың асылын да аңлатты: күптәрҙең 200 – 500 мең һумлыҡ тәүге иғәнәне бер юлы тапшырырға хәленән килмәй, шуға күрә ундай кешеләр банктағы иҫәбенә айына 7 – 10 мең һум һала бара һәм, был сумма 150 – 200 мең һумға еткәс, программаға ярашлы, уға 7-8 процентлы ипотека кредиты асыла. Әгәр ҙә буласаҡ торлаҡ хужаһы был кредитты ҡаплау иҫәбенә ай һайын ете мең һум күсереп бара икән, дәүләт ҡаҙнаһы уға өсәр мең һум өҫтәй бара (ярҙам өс мең һумдан аша алмай), тимәк, кредит айына унар мең һумға кәмей бара.
Әле республикала йылына 20 – 27 мең кешегә ипотека кредиты бирелеүен иҫәпкә алһаҡ, ошо программала ҡатнашыусыларҙың ете меңдән артығыраҡ булыуы уның ҙур ғына өлөшөн тәшкил итеүен асыҡ аңларбыҙ. Уларҙың банк иҫәптәрендә торлаҡ алыу маҡсатында йәмғеһе 1,2 миллиард һум йыйылған. Яҡындағы өс йылда тағы туғыҙ мең яҡташыбыҙ өҫтәләсәк тип көтәләр. Ҡаҙнанан был маҡсатҡа күсерелгән сумма быйыл 70 миллион һум буласаҡ, ә 2016-2017 йылдарҙы бергә ҡушһаң, 426 миллион һумға етә.
Ипотека кредиттары биреүҙе арттырыу, “эконом-класс” рәүешендәге фатирҙарҙы күберәк сафҡа индереү, төҙөлөш өсөн ер майҙаны биреүҙе еңелләштереү, инженерлыҡ селтәрен үткәреүҙә дәүләт ярҙамы күрһәтеү юлы менән төҙөлөш ойошмаларына финанс ауырлығын кәметеү һәм башҡа ысулдар торлаҡ хаҡының кәмеүенә килтерер тип өмөт итә белгестәр.


text:
Хикәйә
Мөнир ҠУНАФИН
Аҙағы.
Хәүеф, шом менән тағы көн үтте. Сәсеүгә төштөләр. Иҙрис хәҙер көн менән төндө ялғап баҫыуҙа буласаҡ. Һин тиҙерәк ҡайтырға тырыш, беҙ һине көтөп көтөк буласаҡбыҙ, тип оҙатып ҡалды хәләле. Ҡояш кеүек балҡыған атай кеше көлөп башын һелкеп тик торҙо.
Эңерҙә тағы тәҙрә сирттеләр. Өйҙә сабыйы менән генә ҡалған Нәфисә ныҡ ҡурҡты, ҡулындағы сынаяғы иҙәнгә төшөп селпәрәмә килде. Ярай ҙа йоҡлаған бала уянманы. Иҙәнгә сүгәләй һалды. Тағы сирттеләр. Үрелеп ҡарағайны, «шул үҙе, шайтан балаһы»—Рәсүлде таныны ҡатын. Нишләргә? Башҡаса килмәҫлек ни уйлап табырға? Кешесә һөйләшеп ҡарарғамы?
Ҡатын эстән бикле солан ишеге янына килде лә, кем унда, тип һораны. Телһеҙ шәп-шәп атлап ишек алдындағы күтәрмәгә менде. «Һеү-һеү» килеп, Рәсүл икәнен белдерҙе. Ҡатын, бар батырлығын йыйып, ишекте асты. Йылмайып торған Рәсүлде күреп, тайшанып ҡуйҙы. Мәғәнәһеҙ, буш ҡарашын тойҙо ла, уға ерәнгес булып китте.
—Мин һиңә нимә тинем, шаҡшы,—тип аҡырҙы ҡатын.—Килеп йөрөмә тинем түгелме. Әйттемме?!—уны этеп ебәрҙе. Телһеҙ күтәрмәнән йығылып килеп төштө. Ҡалҡҡас, һалҡын ҡараш менән бисәгә ҡараны ла, буш ҡосағында бала бәүелткән хәрәкәттәр яһаны. Әсә түҙмәне, йүгереп өйгә инде лә, яңы ҡайнаған сәйнүген тотоп килеп сыҡты.
—Нимә тинем мин һиңә, тағы бында бәпес күрәм тип килһәң, ошо эҫе һыу менән ғәүрәт ереңде бөтөнләй яндырам,—ҡатын ныҡ ҡыҙғайны. Булған бәхетенә ҡунған ҡортто ул иҙеп кенә түгел, тыны менән яндырып үлтерергә әҙер ине. Телһеҙ ҡурҡты, тиҙ үк сығып китеү яғын ҡараны. Ҡапҡаны ябыр саҡта ҡасандыр фәрештәгә тиң булған, бөгөн килеп аяуһыҙ дейеүгә оҡшаған ҡатынға әшәке итеп ҡараны. Йөҙө уның ҡот осҡос ҡараңғы һәм ҡурҡыныс ине.
* * *
«Туҡ-туҡ» килгән тауышҡа Нәфисә йүгереп килеп сыҡты. Телһеҙ алмағастың төбөнән үк балта менән саба ине. Һуҡҡан һайын ағас ҡалтырана, ап-аҡ сәскәләр ергә ҡойола. Тирә-яҡ ап-аҡ төҫкә батҡан ине. Мәңге алма булмаҫ сәскәләр балта һелтәнгән елгә лә осорға әҙер ине. Аҡҡа, сәскәгә мансылған берәү балта һелтәй: иҫ киткес күркәм дә, мәғәнәһеҙ ҙә күренеш ине был. Нәфисә йүгереп барып һелтәнгән балтаны тотто. Рәсүлдең ҡарашы менән осрашты. Гөрҫ итеп ауып барған алмағас баҡсаның кәртәһенә барып һөйәлде лә, бер аҙ торғас, серек бағана төбөнән һынып, бергә ауып китте. Рәсүл балтаһын бушатты, ҡорал Нәфисәнең ҡулына төштө. Мөлдөрәп ҡарап, ҡатындың тубығын барып ҡосаҡланы. Һыҡтап-һыҡтап иларға тотондо, ерҙе услап биттәрен ыуҙы. Танау тишектәренә аҡ сәскә тулды. Буш ҡосағында бала бәүелткән хәрәкәттәр яһаны. Үҙе ҡарашын йәш әсәнең күҙҙәренән алманы. Нәфисә, балта тотоп торған әсә, алмағастың ғүмерен өҙгән ҡоралды өҫкә күтәреп ҡатып ҡалды. Ҡулындағы балтаны эштән ҡайтҡан Иҙрис килеп тотҡас ҡына, иҫенә килде, бармаҡтарын бушатты. Рәсүл һикереп торҙо ла Иҙристе этәп ебәрҙе. Ир йығылманы, балтаны ситкә быраҡтырҙы ла йән көсөнә йоҙроҡлап йәш ирҙең битенә тондорҙо. Тегеһе осоп барып төштө лә башын ҡаплап ятты. Иҙрис уның өҫтөнә һикерҙе.
—Был минең улым, был минең улым, бел шуны,—тип телһеҙҙең башын төйҙө.
Нәфисә ултыра төштө: «Иҙрис бит барыһын да белеп йөрөгән, түҙгән, бахырым минең. Мөхәббәтебеҙ хаҡына…» Ҡатын ирҙәр яғына ҡараманы ла, айырманы ла, дүрт аяҡлап тигәндәй күтәрмәгә барҙы ла ғәмһеҙ генә өйөнә инеп китте. Унда уны сабыйы көтә, ул әсәй ҙәһә.
* * *
Иртән Иҙрис таң менән солан ишеген асып килеп сыҡҡас та, күтәрмәлә кеше һынын күреп тертләп китте. Тирә-яҡҡа таралған шыйыҡ томан араһынан тәүҙә ул өрәк кеүек күренде. Иҙристе күргәс тә, кәүҙә тороп ситкә тайшанды. Эйе, был Рәсүл ине. Ауыҙ эсенән шайыҡтар ағыҙып, таныш түгел өндәр сығарып һөйләнеүенә, өй яғына төртөп күрһәтеүенә ҡарағанда, уның һаман да бер балыҡ башы сәйнәүе аңлашыла ине. Кисә үҙенә ярайһы уҡ эләккән икән, һул яҡ күҙе тирәһе шешкән, күгелйем төҫкә ингән. Иҙрис һарай артына йөрөп килгәнсе, телһеҙ яңынан күтәрмәгә килеп ултырған да, әллә көлә, әллә илай, әллә сеңләй ине. Иҙрис уның ҡаршыһына килеп оҙаҡ ҡына ҡарап торҙо. Шунан өйгә инде. Рәхәтләнеп йоҡлап ятҡан һөйөклөһөн арҡаһын һыйпап яҡшылап ябындырҙы. Уныһы йылмайып ҡуйҙы. Шунан сәңгелдәккә килде. Өҫтөндәге күлдәген систе лә өҫтәлгә йәйҙе. Мыш-мыш килеп йоҡлаған сабыйҙы ипләп кенә ҡулына алды һәм шул күлдәккә төрҙө. Сабыйҙы күтәреп тышҡа сыҡты. Саф һауа ҡапыл сабыйға килешеп етмәнеме, әллә йоҡлаған тәнен иҙрәттеме, ул ҡапыл ҡысҡырып илап ебәрҙе. Сабый тауышына телһеҙ ҙә тертләп китте, урынынан һикереп торҙо ла, баяғыса ситкә тайшанды.
—Сеү, сеү, аҡыллым, алтыным минең,—Иҙрис сабыйҙы бәүелтеп күкрәгенә ҡыҫты. Бала тынып ҡалды.—Кил, телһеҙ иҫәүән, ҡара, кемгә оҡшаған? Минең малай был.
Рәсүл йәшле күҙҙәрен сабыйҙарса уйнатып тере төргәккә текәлде. Оҙаҡ ҡарап торҙо. Ҡуҙғалмайса. Бик оҙаҡ. Ҡулына алам тип тә сәбәләнмәне. Ҡарашын ала алмай тик торҙо. Оҙаҡ торҙо. Тынлыҡты боҙоп ике тапҡыр сәпәкәй итте лә, бер ни өндәшмәй ҡапҡаға табан атланы. Усын усына һуҡҡан тауышҡа сабый уянманы ла. Иҙристе ул айнытып ебәргәндәй булды. «Сәп-сәп»… ҡолаҡ төбөндә оҙаҡ яңғырап торҙо был тауыш.
* * *
Былай йәшәп булмаҫын аңлағайны йәш әсәй менән йәш атай... юҡ, Иҙрис, шуға бер айҙан саҡырыу буйынса икенсе районға күсеп китергә мәжбүр булды. Һикһәненсе йылдарҙа, Брежнев үлеп власҡа Горбачев килеп өлгөрмәгәйне һәм СССР тигән бөйөк илдең тарҡалыуына ла, уның артынан Көнбайыштан киләсәк «сексуальная» революцияға ла йыраҡ, «кешене клонлаштырыу», «патронат ғаилә», «суррогат әсә», «экстракорпораль аталандырыу»… кеүек төшөнсәләр бөтөнләй ят ине әле. Юғары белемле белгестәргә ҡайҙа ла ҡытлыҡ, уларҙы яңы урында ҡыуанып ҡаршы алдылар. Йәш ғаилә һөйөнөп яңы урында йәшәй башланы. Тик... ҡатындың Кешелек алдындағы тоғролоғон Хоҙай ҡабул итмәнеме, әллә хыянаттың бер ваҡытта ла кисерелмәгәнен аңлаттымы, йәш тигәндә малайҙың телһеҙ ҙә, күҙһеҙ ҙә икәне асыҡланды. Табип шундай ҡаты ҡарар сығарған көндә йыраҡтағы Аҡморонда беренсегә ауылда тәүгә ҡышларға ҡалған Рәсүлдең: «Минең улым ба-а-ар!»—тип яңынан теле асылды. Быны ишеткән Сара ҡарсыҡ, ғүмере буйы телле булыуын теләгән ейәнең яңы теле асылғанына һөйөнөр урынға: «Күк тәңреләре ишетер, сеү, телең ҡороғор»,—тип тыйҙы.


text:
Мәктәптә үткәрелгән линейкаларҙа аҙна һайын Почёт грамотаһы сығып алыусы синыфташығыҙ бармы һеҙҙең? Ә бына минең әхирәтем Рәйсә Мырҙабулатова – тап шундай уҡыусыларҙың береһе. Һәләтле ҡыҙыҡай һүрәт төшөрөргә, ҡул эштәренә, бейергә маһир. Шулай уҡ спорт менән дә шөғөлләнә. Саңғыла оҫта йөрөй, шашка уйнай, мәктәптең баскетбол, волейбол, мини-футбол командаларының алмаштырғыһыҙ ағзаһы. Футболды малайҙарға ҡарағанда ла шәберәк уйнай әле ул! Шашка буйынса район кимәлендә яулаған еңеүҙәре генә лә 20-нән артыҡ.
Рәйсәнең сәхнәлә өҙҙөрә баҫып бейеүен һәр кем һоҡланып ҡарай. Оҫта итеп шиғыр һөйләүен дә яраталар. Һәр яҡлап уңған әхирәтем район кимәлендә үткәрелгән фәнни эҙләнеүҙәр конкурсында ике секцияла призёр булыуға өлгәште. Был мәртәбәле ярышта ул «Һарыҡсылыҡ» һәм «Шашка уйыны» темалары менән сығыш яһаны.
Үҙебеҙ теләп шөғөлләнгән «Оҫта ҡулдар» түңәрәгендәге эштәренә лә хайран ҡалырлыҡ. Йөндән әүәләп башҡарылған әкиәт персонаждары, паннолар, топиарий, сәскәләр, оригами, селтәрҙәр – барыһы ла ҡойоп ҡуйған кеүек. Һүрәт төшөрөп һәм ҡул эштәре буйынса яулаған уңыштары ла бихисап. Тик «бишле» билдәләренә генә өлгәшә Рәйсә. Киләсәктә ниндәй генә һөнәр һайламаһын, оҫта ҡуллы, һәр яҡлап уңған әхирәтемдең бына тигән кеше буласағына ышанам.
Гөлзифа ЮЛДАШБАЕВА, йәш хәбәрсе.
Баймаҡ районы, Ярат мәктәбе.


text:
Раил Сарбаев: «Тыумыштан йөрәк сирле балаларҙы ҡотҡарыуҙа һәр кем ҡатнаша алды»
14 декабрҙә БР Хөкүмәте Премьер-министры эргәһендәге кәңәшмәлә Башҡортостанда үткән “Изгелек ҡыл балаға” акцияһы йомғаҡтары иғлан ителде.
– Акция барышында республика халҡы һәм ойошмалар 10 миллион һум аҡса йыйҙы. Бөгөн бер операция 200 мең һум самаһы тора. Хәҙер 50-ләп бала хирургик дауалауға сертификат ала аласаҡ, — тип хәбәр итте Раил Сарбаев.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл республика билдәле кардиохирург, «Милләттәр сәләмәтлеге лигаһы» президенты Лео Бокерияның акцияһын хуплап сыҡты.
– Тыумыштан йөрәк ауырыуынан тулыһынса һауыҡтырырға мөмкин һәм операция яһатҡан пациенттар киләсәктә тулы ҡанлы тормош алып бара аласаҡ, — тине Раил Сарбаев. – Ошо инициатива арҡаһында һәр кем бәләкәй кешенең ғүмерен ҡотҡарып алып ҡалыуҙа ҡатнаша алды.
Премьер шулай уҡ, иң тәүге средстволар «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән килде — элемтәселәр саҡырыуға беренсе булып яуап бирҙе, тип билдәләне.


text:
«Октябрьский нефтяник» гәзите юғары наградаға лайыҡ булған
«Октябрьский нефтяник» гәзите «Мәғлүмәти хеҙмәттәшлек: власть – йәмғиәт — киң мәғлүмәт саралары» милли конкурсында өсөнсө урын яулаған.
Конкурсты ноябрь аҙағында РФ Федераль Йыйылышының Федераль Советы, Дөйөм Рәсәй муниципаль берәмектәр конгресы һәм Мәғлүмәт сәйәсәте үҫеше фонды иғлан иткәйне. Унда киң мәғлүмәт саралары менән журналистар ғына түгел, урындағы хакимиәттәрҙән вазифалы кешеләр ҙә, депутаттар ҙа ҡатнашҡан.
Рәсәйҙең 54 төбәгенән йәмғеһе 400 заявка тапшырылған. Һәм бына яңыраҡ Федерация Советында ошондай уҡ исем аҫтында үткән конференцияла конкурсҡа йомғаҡ яһалды. Конкурста еңгән өсөн диплом «Октябрьский нефтяник» гәзите мөхәррире Елена Коченковаға тапшырылды.
«Октябрьский нефтяник» гәзите - Башҡортостан исеменән ҡатнашҡан берҙән-бер киң мәғлүмәт сараһы, тип хәбәр итә БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия идаралығы.


text:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йәш һыбайлыларҙың Европа чемпионатын асты
Өфөнөң «Аҡбуҙат» ипподромында йәш һыбайлыларҙың XXVI Европа чемпионаты үтте. Рәсәйлеләрҙән тыш ярыштарҙа Австрия, Бельгия, Чехия, Финляндия, Франция, Германия, Италия, Нидерландтар, Норвегия, Испания, Швеция вәкилдәре лә ҡатнашты.
Чемпионатты асыу тантанаһында ҡунаҡтарҙы һәм ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов сәләмләне:
— Хәйерле көн, ҡәҙерле дуҫтар! Мин XXVI Европа йәш һыбайлылар чемпионатында ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы сәләмләүемә шатмын. Бындай оло һәм яуаплы чемпионатты Башҡортостан ерендә ҡабул итеү беҙҙең өсөн ҙур хөрмәт. Өфөнө һайлауҙары осраҡлы түгел. Беренсенән, Башҡортостан әүәл-әүәлдән йылҡысылыҡ буйынса ҙур эш алып бара. Икенсенән, бындай ярыштар үткәреү өсөн беҙҙә бик яҡшы шарттар булдырылған. Өсөнсөнән, беҙ йылҡысылыҡты үҫтереүҙе дауам итәбеҙ, бөгөн беҙ аттар иҫәбе буйынса Рәсәй Федерацияһында икенсе урында.
Ипподромдың тулы трибуналарын күреүе ҡыуандыра. Был ысынлап та ҙур байрам. Мин ҡатнашыусыларҙың барыһын да ҡотлайым! Уңыштар һеҙгә!
Президент телмәренән һәм Рәсәй менән Башҡортостан гимндарынан һуң ярышта ҡатнашыусылар легендар рус тройкаларында үҙәк трибунаға килде.
Ат-спорт байрамын ҡанатлы Толпарҙағы яңғыҙ һыбайлының сығышы, «Ҡыҙҙы ҡыуып ет» тип аталған халыҡ уйыны һәм ижади коллективтар концерты дауам итте.


text:
Өфө вакансиялар йәрминкәһендә 600 эш эҙләүсе ҡатнашты
Һаҡ предприятиелары өсөн Өфөлә үткән вакансиялар йәрминкәһендә 500-гә яҡын эш тәҡдим ителде. Унда Башҡортостандың баш ҡалаһынан 30-лап эш биреүсе һәм 600 эш эҙләүсе ҡатнашты.
Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнеш буйынса бүлеге начальнигы Ирина Турчина һүҙҙәре буйынса, ҡарауылсыларҙың эш хаҡы кешенең йәшенә, әрмелә хеҙмәт итеүенә, эш тәжрибәһенә һәм ҡоралға лицензия булыу-булмауына бәйле. Был һөнәр вәкилдәренең минималь эш хаҡы ҡалала ете мең һум тәшкил итә.
Был вакансияларҙан тыш, йәрминкәлә төҙөлөш, сауҙа һәм транспорт өлкәһендәге буш эш урындары тәҡдим ителде.
Киләһе вакансиялар йәрминкәһе Өфөлә 15 сентябрҙә үткәреләсәк, үҙҙәренең вакансияларын сәнәғәт предприятиелары тәҡдим итәсәк.


text:
Стәрлетамаҡта Эшҡыуарлыҡ көндәре үткәрелә
23 майҙа Стәрлетамаҡта Эшҡыуарлыҡ көндәре асыла. Улар 26 майҙа билдәләнеүсе Рәсәй Эшҡыуарлыҡ көнө алдынан үткәрелә.
Бәләкәй эшҡыуарлыҡ проблемаларына иғтибар йәлеп итеү һәм яңы эш башлаған эшҡыуарҙарҙың хоҡуҡи белемен арттырыу – был сараларҙың төп маҡсаты.
Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, программала семинарҙар, түңәрәк өҫтәлдәр, презентациялар үткәреү ҡаралған. Ҡатнашыусылар иғтибарына дөйөм алғанда сауҙа өлкәһе һәм эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге эволюцияһының үҙенсәлектәрен, бизнестың сәскә атыу нигеҙҙәрен, профсоюз ойошмаларының ролен, эш урындарын аттестациялауҙың мөһимлеген асыҡлаусы темалар тәҡдим ителәсәк.
Беренсе көн Ҡала мәҙәниәт һарайындағы банк хеҙмәттәре йәрминкәһе менән асыласаҡ, артабан «Конкуренцияға һәләтлелекте арттырыу, бизнестың сәскә атыуы факторы булараҡ дәүләт заказында һәм электрон аукциондарҙа ҡатнашыу» темаһына презентация үткәреләсәк.
Эшҡыуарлыҡ көндәренә йомғаҡ яһау һәм бизнес мөхиттең әүҙем ҡатнашыусыларын бүләкләү тантанаһы ҡала хакимиәтендә 25 майҙа үтәсәк.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Нефть химияһы һәм катализ институты коллективы менән осрашты
Фото:
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов химия производствоһын Башҡортостан өсөн иң перспективалы сәнәғәт тармағы булараҡ билдәләне. Был турала ул кисә Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө Нефть химияһы һәм катализ институты хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙа белдерҙе.
— Химия производствоһы – ҙуры, уртасаһы, бәләкәйе — бөгөн беҙҙең республика ошо юлдан ғына йылдам үҫешә ала. Башҡортостандағы кеүек ошондай икенсе нефть химияһы комплексы юҡ, — тине Президент.
Коллектив менән әңгәмәгә тиклем институт буйлап экскурсия үткәрелде, уның барышында Нефть химияһы һәм катализ институты директоры Усеин Джемилев ғалимдарҙың уникаль эшләнмәләре тураһында һөйләне, үҙҙәренең ниндәй шарттарҙа эшләүен, ниндәй фондтарға эйә булыуын күрһәтте.
— Бында күргәндәрем рухландыра. Тимәк, беҙҙә тотороҡло, һөҙөмтәле һәм перспективалы эшләй алған коллективтар бар әле, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов, хәҙерге Рәсәй өсөн был академик институттың тыштан да, эске яҡтан да лайыҡлы күрһәтелгән «үтә һирәк практика» булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алып.
— Дөрөҫөн әйткәндә, әлбиттә, фән бөгөн бик ауыр хәлдә, — тине Президент.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, республиканың тулайым төбәк продуктында фәндең өлөшө бик бәләкәй. Бөгөнгө көндә ул ни бары 0,8 процентты, йәғни 7,5 млрд һум самаһын тәшкил итә.
— Фәнһеҙ, тикшеренеүҙәрһеҙ, лабораторияларҙан тыш үҫешә алмаясағыбыҙ аңлашыла, — тине Башҡортостан Президент һәм фәнни берләшмәгә бөтә яҡлап ярҙам итергә вәғәҙә бирҙе.
Осрашыу аҙағында Рөстәм Хәмитов институт хеҙмәткәрҙәренең бихисап һорауҙарына яуап бирҙе.


text:
«Иммунопрепарат» предприятиеһында яңы микробиологик лаборатория асылды
Өфөнөң «Иммунопрепарат» предприятиеһында («Микроген» фәнни-производство берекмәһе» филиалы) яңы микробиологик лаборатория асылды, уның майҙаны 1200 квадрат метр.
Бында персоналды һәм вакциналарҙы һаҡлау өсөн ламинар бокстар, һауа фильтрҙары, зарарһыҙландырыу һәм елләтеү системалары ҡуйылған.
Яңы лабораторияла белгестәр килгән сеймалға, субстанцияларға, төрөү материалдарына микробиологик контроль үткәрә, туҡландырыу мөхите үҙенсәлектәрен тикшерә, шулай уҡ таҙартылғаан һыу һәм инъекциялар өсөн шыйыҡсалар күрһәткестәре мониторингын үткәрә ала.
— Лаборатория халыҡ-ара GMP стандарттарына (фармацевтика препараттары етештереү ҡағиҙәләренә) ярашлы төҙөлгән, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Имуннопрепарат» предприятиеһының матбуғат секретары Гүзәл Йосопова. — Проект Чехияның «FAVEA» фирмаһы менән берлектә тормошҡа ашырылған.
«Иммунопрепарат» милли профилактик прививкалар календарына ярашлы һәм эпидемия күрһәткестәре буйынса Рәсәй һәм БДБ илдәре халыҡтарының талабын ҡәнәғәтләндереү өсөн вакциналар, сывороткалар, анатоксиндар етештерә. Улар иҫәбендә — киҙеүҙән, тартышыу ауырыуынан, дифтериянан, йүтәлдән, ҡотороуҙан, һәм башҡа инфекцияларҙан һаҡлау өсөн иммунобиологик препараттар.


text:
Сергей Молчанов Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Сергей Молчановты Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте Етәксеһе итеп тәғәйенләү тураһында указға ҡул ҡуйҙы.
Биографик белешмә:
Сергей Александрович Молчанов Башҡортостан Республикаһы Бәләбәй районының Приютово ҡасабаһында 1960 йылдың 21 апрелендә тыуған. Юғары белемле – Һарытау политехник институтын 1982 йылда тамамлаған.
Хеҙмәт биографияһы:
1976 – «Аксаковнефть» нефть-газ табыу идаралығында слесарь, Бәләбәй районы Приютово эшселәр ҡасабаһы.
1977-1982 – Һарытау политехник институты студенты.
1982-1984 – Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә.
1984-1990 – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының Октябрьский технологик транспорты идаралығында мастер, ремонт-механика мастерскойы начальнигы.
1990-1994 – «Калибр» производствңо кооперативында участка начальнигы, рәйес урынбаҫары, Октябрьский ҡалаһы.
1994-1997 – шәхси эшҡыуар.
1997-2000 – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының Октябрьский нефть промыслаһы ҡорамалдары заводында коммерция бүлеге начальнигы, директор урынбаҫары.
2000-2003 – Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары.
2003- 2005 – Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығы.
2006-2013 – республиканың Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.
Йәмәғәт эшмәкәрлеге:
2012-2013 – «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәр Советы» ассоциацияһы идараһы рәйесе.


text:
Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең секундына 20 метрға тиклем көсәйеүе хаҡында иҫкәртә Фото: автор
Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең секундына 20 метрға тиклем көсәйеүе хаҡында иҫкәртә
Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең секундына 20 метрға тиклем көсәйеүе хаҡында иҫкәртә Фото: автор
ӨФӨ, 2017 йыл, 18 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Төбәктә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы елдең көсәйеүе хаҡында иҫкәртә. Башҡортостандың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхитте күҙәтеү идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, 19 октябрҙә республика биләмәһендә елдең тиҙлеге урыны менән секундына 15-20 метрға тиклем етеүе ихтимал.
Иртәгә көндөң аяҙлы-болотло булыуы, бер аҙ ямғыр яуыуы көтөлә. Автомобиль юлдарының ҡайһы бер участкаларында төндә һәм иртән томан, 500-1000 метрҙан күреү мөмкинлеге кәмей.
Республикала йәшәүселәргә көслө ел иҫкәндә хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәргә: насар нығытылған конструкциялар, ағастар, электр тапшырыу линиялары янында йөрөмәҫкә кәңәш итәләр.


text:
Онотолмай әле ул йылдар
02 октября 2013 йыл | Йәмғиәт
Элемтә бүлексәһендә йомошон бөтөрөп сыҡҡан оло йәштәге, мыҡты кәүҙәле ир әле генә елдереп килеп туҡтаған почта машинаһынан гәзит-журнал бушатҡандарын ҡыҙыҡһынып, донъяһын онотоп күҙәтеп торҙо. Ҡарашы эргәһендәгеләрҙә булһа ла уйҙары әллә ҡайҙа, үткәндәрҙә йөрөй ине шикелле уның.
- Рәхәт шул хәҙер, - тип ҡуйҙы ир бер аҙҙан, - йонсоп йөрөргә түгел,
почтаны машина "һә” тигәнсе килтереп еткерә. Тик гәзит-журналдарҙың бик әҙ булыуы ғына шәп түгел.
Почта машинаһына ҡарап уҙған йылдарын иҫкә төшөргән ир заманында үҙе почта ташыған Зиннур Фәрүәз улы Ҡаһарманов булып сыҡты. Машина менән түгел, ат менән почта ташыған ул ваҡытында. Эйе, элегерәк Табындан ат менән Бурлыға килтерелгән почтаны Зиннур ат егеп барып алған. Еҙем-Ҡаран элемтә бүлексәһенә ҡараған 12 ауыл почтальоны ул ҡайтҡанды көткән.
- Һуңыраҡ район почта бүлегенә машина алдылар, - тип иҫләй Зиннур Ҡаһарманов, - тик иҫке машина беҙгә ҡыйынлыҡ ҡына тыуҙырҙы. Беҙгә те-йешле почтаны Бурлыла ҡалдырып китә ине. Мин Бурлыға килеп көтәм. Ҡайһы саҡ, айырыуса ҡышҡы бурандарҙа юлға һырынды һалғанлыҡтан машина юлда батып ҡала. Почта машинаһын юллап ат менән Павловка йә Березовкаға китәбеҙ. Унда барып йөктө тейәп, өшөп-туңып Еҙем-Ҡаранға ҡайтып еткәнсе төн етә. Кешеләр ул саҡта гәзит-журналға күпләп яҙыла ине. Етмәһә, посылкалар ҙа әҙ түгел. Улай ғына ла түгел, тоҡлап аҡса ла йөрөтөргә тура килә. Ҡышҡы көн ҡыҫҡа, күп ваҡыт ҡараңғы төшкәс ҡайтыла ине. Нисек ҡурҡмағанмындыр, юл баҫыуҙары ла бар бит. Әммә, шатлыҡҡа күрә, ундай хәлдәр булманы. Мин алып ҡайтҡан почтаны 12 ауыл хат ташыусыһы ла үҙ ауылдарына алып ҡайтып көнөндә таратыр ине. Ә бит уларҙың һәр ҡайһыныһының сумкаһында әлеге көндә тотош элемтә бүлексәһенә килгән хәтлем гәзит-журнал, хат ята. (Ул саҡта хаттар ҙа күп килде).
20 йылдан ашыу почта ташый Зиннур ағай.
- Ошо ике тиҫтә йыл ғүмер юлда ғына үтте инде, көндөҙ өйҙә булманым да тиерлек, - ти ул.
Эйе, ике тиҫтә йыл яҙлы-көҙлө ҡар ҡатыш яуған ямғырҙа күшегеп, ҡышҡы һалҡындарҙа туңып, күҙ асҡыһыҙ бурандарҙа көрт ярып йөрөү еңел түгел. Күпме сабырлыҡ, түҙемлек кәрәк.
- Шулай ҙа машина менән түгел, ат менән йөрөгәнгә ҡәнәғәтлек кисергән мәлдәр ҙә булды, -
ти Зиннур ағай үткәндәрен иҫләп, - ҡышҡы буранда юлда батып ултырған машиналар эргәһенән үткәндә минең транспорттың "вездеход” булыуына көнләшеп ҡарап ҡалғандарын һиҙә инем. Ҡайһы саҡ, еңелерәк автомобилдәрҙе атҡа тағып һөйрәтеп тә маташтым. Нисек кенә булмаһын, ат ат инде. Яйлап булһа ла бара бирә.
Тырышлығы, үҙ эшенә яуаплы ҡарап, хеҙмәтен һәр саҡ еренә еткереп үтәгәне өсөн күп тапҡырҙар Маҡтау грамоталары менән бүләкләнә Зиннур Фәрүәз улы. Етәкселек тә, халыҡ та уның эшенән ҡәнәғәт. Шулай ҙа, тормош бит, төрлө саҡ була.
- Бер мәл шулай почта машинаһы Павловка һыртында батып ҡалғас, ат менән ҡаршы барып алдыҡ. Юлды көрт ҡаплағас аттар ҙа шәп йөрөй алманы. Шунлыҡтан бик һуңға ҡалып ҡына Бурлынан ҡайтып килһәм, райком секретары осраны. "Нишләп һуңға ҡалдың, почтаң ваҡытында таратылмай бит”, тип ризаһыҙлыҡ белдерҙе. Өҫтәүенә, элемтә бүлеге етәксеһенә хәбәр иткән. Иртәгәһенә почта иртән иртүк таратылды, әлбиттә. Әммә барыбер һүҙ тейҙе. Ул заманда ҡар түгел, таш яуһа ла һәр эш үҙ мәлендә һәм тейешенсә эшләнелә ине, - ти Зиннур ағай, - әле генә ул ҡайһы саҡ почта аҙнаһына бер килһә лә бер ни ҙә юҡ.
Элекке почта хеҙмәткәре Зиннур Ҡаһарманов 80 йәшен тултырған. Хаҡлы ялға сыҡҡансы төрлө хеҙмәт башҡарырға тура килгән уға. Уңыштар йылмайған саҡтар ҙа булған, ауырлыҡтар ҙа осраған. Шул йылдар араһынан еңелдән булмаған, тынғыһыҙ һәм мәшәҡәтле почта ташыған осорон, бергә эшләгән коллегаларын һаман да һағынып иҫкә ала ул.
Тормош иптәше (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул байтаҡ йылдар элек был донъяларҙан китеп барған) менән 2 ҡыҙ 1 ул тәрбиәләп үҫтергәндәр. Улар хәҙер үҙҙәре ғаиләле булып донъя көтә. Балаларының ҡәҙер-хөрмәтен күреп, ауылдаштарының ихтирамын тойоп йәшәй бөгөн Зиннур ағай. Элекке ғәҙәте буйынса матбуғат баҫмаһынан да айырылмай.
- Хәҙер, олоғайғас, күҙ насарыраҡ күрә. Күп гәзит алдырып уҡып булмай, шулай ҙа район гәзите "Табын”ға яҙылмай ҡалған юҡ, - ти ул.
- Рәхәт шул хәҙер, - тип ҡуйҙы ир бер аҙҙан, - йонсоп йөрөргә түгел,
почтаны машина "һә” тигәнсе килтереп еткерә. Тик гәзит-журналдарҙың бик әҙ булыуы ғына шәп түгел.
Почта машинаһына ҡарап уҙған йылдарын иҫкә төшөргән ир заманында үҙе почта ташыған Зиннур Фәрүәз улы Ҡаһарманов булып сыҡты. Машина менән түгел, ат менән почта ташыған ул ваҡытында. Эйе, элегерәк Табындан ат менән Бурлыға килтерелгән почтаны Зиннур ат егеп барып алған. Еҙем-Ҡаран элемтә бүлексәһенә ҡараған 12 ауыл почтальоны ул ҡайтҡанды көткән.
- Һуңыраҡ район почта бүлегенә машина алдылар, - тип иҫләй Зиннур Ҡаһарманов, - тик иҫке машина беҙгә ҡыйынлыҡ ҡына тыуҙырҙы. Беҙгә те-йешле почтаны Бурлыла ҡалдырып китә ине. Мин Бурлыға килеп көтәм. Ҡайһы саҡ, айырыуса ҡышҡы бурандарҙа юлға һырынды һалғанлыҡтан машина юлда батып ҡала. Почта машинаһын юллап ат менән Павловка йә Березовкаға китәбеҙ. Унда барып йөктө тейәп, өшөп-туңып Еҙем-Ҡаранға ҡайтып еткәнсе төн етә. Кешеләр ул саҡта гәзит-журналға күпләп яҙыла ине. Етмәһә, посылкалар ҙа әҙ түгел. Улай ғына ла түгел, тоҡлап аҡса ла йөрөтөргә тура килә. Ҡышҡы көн ҡыҫҡа, күп ваҡыт ҡараңғы төшкәс ҡайтыла ине. Нисек ҡурҡмағанмындыр, юл баҫыуҙары ла бар бит. Әммә, шатлыҡҡа күрә, ундай хәлдәр булманы. Мин алып ҡайтҡан почтаны 12 ауыл хат ташыусыһы ла үҙ ауылдарына алып ҡайтып көнөндә таратыр ине. Ә бит уларҙың һәр ҡайһыныһының сумкаһында әлеге көндә тотош элемтә бүлексәһенә килгән хәтлем гәзит-журнал, хат ята. (Ул саҡта хаттар ҙа күп килде).
20 йылдан ашыу почта ташый Зиннур ағай.
- Ошо ике тиҫтә йыл ғүмер юлда ғына үтте инде, көндөҙ өйҙә булманым да тиерлек, - ти ул.
Эйе, ике тиҫтә йыл яҙлы-көҙлө ҡар ҡатыш яуған ямғырҙа күшегеп, ҡышҡы һалҡындарҙа туңып, күҙ асҡыһыҙ бурандарҙа көрт ярып йөрөү еңел түгел. Күпме сабырлыҡ, түҙемлек кәрәк.
- Шулай ҙа машина менән түгел, ат менән йөрөгәнгә ҡәнәғәтлек кисергән мәлдәр ҙә булды, -
ти Зиннур ағай үткәндәрен иҫләп, - ҡышҡы буранда юлда батып ултырған машиналар эргәһенән үткәндә минең транспорттың "вездеход” булыуына көнләшеп ҡарап ҡалғандарын һиҙә инем. Ҡайһы саҡ, еңелерәк автомобилдәрҙе атҡа тағып һөйрәтеп тә маташтым. Нисек кенә булмаһын, ат ат инде. Яйлап булһа ла бара бирә.
Тырышлығы, үҙ эшенә яуаплы ҡарап, хеҙмәтен һәр саҡ еренә еткереп үтәгәне өсөн күп тапҡырҙар Маҡтау грамоталары менән бүләкләнә Зиннур Фәрүәз улы. Етәкселек тә, халыҡ та уның эшенән ҡәнәғәт. Шулай ҙа, тормош бит, төрлө саҡ була.
- Бер мәл шулай почта машинаһы Павловка һыртында батып ҡалғас, ат менән ҡаршы барып алдыҡ. Юлды көрт ҡаплағас аттар ҙа шәп йөрөй алманы. Шунлыҡтан бик һуңға ҡалып ҡына Бурлынан ҡайтып килһәм, райком секретары осраны. "Нишләп һуңға ҡалдың, почтаң ваҡытында таратылмай бит”, тип ризаһыҙлыҡ белдерҙе. Өҫтәүенә, элемтә бүлеге етәксеһенә хәбәр иткән. Иртәгәһенә почта иртән иртүк таратылды, әлбиттә. Әммә барыбер һүҙ тейҙе. Ул заманда ҡар түгел, таш яуһа ла һәр эш үҙ мәлендә һәм тейешенсә эшләнелә ине, - ти Зиннур ағай, - әле генә ул ҡайһы саҡ почта аҙнаһына бер килһә лә бер ни ҙә юҡ.
Элекке почта хеҙмәткәре Зиннур Ҡаһарманов 80 йәшен тултырған. Хаҡлы ялға сыҡҡансы төрлө хеҙмәт башҡарырға тура килгән уға. Уңыштар йылмайған саҡтар ҙа булған, ауырлыҡтар ҙа осраған. Шул йылдар араһынан еңелдән булмаған, тынғыһыҙ һәм мәшәҡәтле почта ташыған осорон, бергә эшләгән коллегаларын һаман да һағынып иҫкә ала ул.
Тормош иптәше (ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ул байтаҡ йылдар элек был донъяларҙан китеп барған) менән 2 ҡыҙ 1 ул тәрбиәләп үҫтергәндәр. Улар хәҙер үҙҙәре ғаиләле булып донъя көтә. Балаларының ҡәҙер-хөрмәтен күреп, ауылдаштарының ихтирамын тойоп йәшәй бөгөн Зиннур ағай. Элекке ғәҙәте буйынса матбуғат баҫмаһынан да айырылмай.
- Хәҙер, олоғайғас, күҙ насарыраҡ күрә. Күп гәзит алдырып уҡып булмай, шулай ҙа район гәзите "Табын”ға яҙылмай ҡалған юҡ, - ти ул.
Фәрғәт ҒӘЛИН.Зиннур Ҡаһарманов.


text:
Торлаҡ — һуғыш ветерандарына
Бөгөн республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, уның урынбаҫары, БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләләре буйынса видеоконференцияла ҡатнашты. Селекторҙы РФ төбәк үҫеше министры Виктор Басаргин алып барҙы. Ул ветерандар проблемаларын хәл итеүҙә артта ҡалған бер нисә төбәк докладын тыңланы.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан 2005 йылдың 1 мартына тиклем торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға заявка биргән ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин иткән тәүге төбәктәрҙең береһе булды. 2010 йылдың 1 майынан алып икенсе этап — 2005 йылдың 1 мартынан һуң ғариза тапшырған ветерандарҙы тәьмин итеү буйынса эш башланды. Икенсе ағым менән эш ҡатмарлыраҡ буласаҡ: заявка биреүселәр иҫәбе ай үткән һайын арта ғына бара.
— Графиктар даими үҙгәртелә. 2010 йылдың 1 майына ҡарата ветерандар исемлеге ике мең кешенән тора ине. 1 июлгә улар 3028-гә етте, күҙаллауҙар буйынса, йыл аҙағына был һан 5,5 меңгә етеүе ихтимал, — тине журналистарға Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев. – Был осраҡта торлаҡ менән тәьмин итеүгә дүрт миллиард һум самаһы аҡса кәрәк буласаҡ. Беҙ Рәсәй Төбәк үҫеше министрлығына тейешле заявка ебәрәсәкбеҙ.
Маҡсатлы субсидия күләме бөгөн 1 миллион 800 мең һум тәшкил итә. Ул торлаҡ шарттарын яҡшыртыуҙа ғына ҡулланыла ала: торлаҡ һатып алыуға, булған торлаҡ майҙанын киңәйтеүгә. Яҡын арала 2,5 мең фатир талап ителәсәк. Шуға күрә республиканың Төҙөлөш министрлығы ике “ветерандар” йорто төҙөлөшөн башларға ниәтләй.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Һикһән йәштә лә – «Йәшлек» менән!
Һикһән йәштә лә – «Йәшлек» менән!
«Аҙна һайын – бүләк!» конкурсының был аҙналағы еңеүселәре – Көйөргәҙе районының Таймаҫ ауылынан Лиза Ишморатова менән Салауат ҡалаһынан З. Әбделмәнова. Улар плед, графин һәм стакандар йыйылмаһы менән бүләкләнә.
«Әсәйем ғүмер буйы гәзит-журналдан айырылманы, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, йыл һайын бер нисә гәзиткә яҙыла. Гәзитегеҙҙең һәр бер битен ентекләп уҡып сыға. 80 йәшлек атайыма ла ҡысҡырып уҡый. Һәр яңылыҡты белеп ултыралар. Уларҙың бергә тормош ҡороуҙарына быйыл 57 йыл тулды», – тип яҙып ебәргән Лиза инәйҙең ҡыҙы Әлмира Мөхәмәтшина. Ул үҙе гәзитебеҙҙе таратыусы, почтальон булып эшләй икән. Афарин, Ишморатовтар!
Призды алыу өсөн паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләре кәрәк. Үҙегеҙ килеп ала алмаған осраҡта, редакцияға балаларығыҙҙы йәки таныштарығыҙҙы ебәрергә мөмкин.
Бәйге декабрь аҙағына тиклем дауам итә. Гәзиткә яҙылыу тураһындағы квитанцияғыҙҙың күсермәһен тиҙерәк ебәрергә ашығығыҙ. Ә инде «Республика Башкортостан» дәүләт унитар предприятиеһы уйнатҡан ҡиммәтле бүләктәргә лә эйә булғығыҙ килһә, «Йәшлек» менән район гәзитенә яҙылған квитанцияғыҙҙың да күсермәһен редакцияға ебәрергә онотмағыҙ.
З. ХӘСӘНОВА.
«Әсәйем ғүмер буйы гәзит-журналдан айырылманы, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, йыл һайын бер нисә гәзиткә яҙыла. Гәзитегеҙҙең һәр бер битен ентекләп уҡып сыға. 80 йәшлек атайыма ла ҡысҡырып уҡый. Һәр яңылыҡты белеп ултыралар. Уларҙың бергә тормош ҡороуҙарына быйыл 57 йыл тулды», – тип яҙып ебәргән Лиза инәйҙең ҡыҙы Әлмира Мөхәмәтшина. Ул үҙе гәзитебеҙҙе таратыусы, почтальон булып эшләй икән. Афарин, Ишморатовтар!
Призды алыу өсөн паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләре кәрәк. Үҙегеҙ килеп ала алмаған осраҡта, редакцияға балаларығыҙҙы йәки таныштарығыҙҙы ебәрергә мөмкин.
Бәйге декабрь аҙағына тиклем дауам итә. Гәзиткә яҙылыу тураһындағы квитанцияғыҙҙың күсермәһен тиҙерәк ебәрергә ашығығыҙ. Ә инде «Республика Башкортостан» дәүләт унитар предприятиеһы уйнатҡан ҡиммәтле бүләктәргә лә эйә булғығыҙ килһә, «Йәшлек» менән район гәзитенә яҙылған квитанцияғыҙҙың да күсермәһен редакцияға ебәрергә онотмағыҙ.
З. ХӘСӘНОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
19-12-2016, 12:53 / ---
Документтар әҙерләү - яуаплы бурыс
Совет власы урынлашҡас, тәүгеләрҙән булып 1917 йылдың 18 декабрендә “Граждандар никахы, балалар һәм хәлдәр акты китабын алып барыу тураһында декрет” ҡабул ителә. Был документ элекке никах-ғаилә мѳнәсәбәттәре тураһындағы иҫке тәртипте алыштыра. Шуға күрә загс органы хеҙмәткәрҙәре 18 декабрҙе һѳнәри байрам кѳнѳ итеп билдәләй. Быйыл тыуған 1302 баланың 710-ы малай, 592-һе ҡыҙ. 22 - игеҙәк, 1 ѳс игеҙәк тыуыуы теркәлгән. Малайҙарға - Матвей, Михаил, Артем, Егор, ҡыҙҙарға Дарья, Алиса, Арина, Виктория исемдәрен йыш ҡушҡандар....


text:
Нәғиб Мәхфүз
Нәғиб Мәхфрүз (ғәр. نجيب محفوظ;11 декабрь 1911 — 30 август 2006) — күренекле мысыр яҙыусы-романисы, драматургы, сценарисы. Әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы (1988) лауреаты.
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Нәғиб 1911 йылдың 11 декабрендә Ҡаһирә ҡалаһында чиновник ғаиләһендә тыуған[1] Ҡаһирә университетында философия һәм әҙәбиәт һөнәрҙәре буйынса белем алған, 1934 йылда тамамлай. 1972 йылғаса хөкүмәт эштәрендә эшләгән. Тәүҙә Египеттың ваҡыф министрлығында(Ministry of Mortmain Endowments), аҙаҡ сәнғәт Бюроһы цензураһында директор вазифаһын башҡара.Һуңғараҡ Мәҙәниәт Министрлығында эштәр идарасыһы консультанты була.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Махфуз Нагиб — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә (3-е издание). Н. К. Коцарев
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 11 декабрҙә тыуғандар
- 1911 йылда тыуғандар
- Мысырҙа тыуғандар
- 30 августа вафат булғандар
- 2006 йылда вафат булғандар
- Мысырҙа вафат булғандар
- Алфавит буйынса сценаристар
- Мысыр сценаристары
- XX быуат сценаристары
- Алфавит буйынса драматургтар
- XX быуат драматургтары
- Мысыр драматургтары
- Алфавит буйынса Нобель премияһы лауреаттары
- Ғәрәп яҙыусылары
- Мысыр яҙыусылары
- XX быуат яҙыусылары
- XXI быуат яҙыусылары
- Әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаттары
- Социалистар


text:
- Подробности
- Просмотров: 157
ФОМА (Phoma), сферопсид һымаҡтар тәртибенә ҡараған дейтеромицеттар заты. Яҡынса 200 төрө билдәле, киң таралған. БР‑ҙа бер нисә тиҫтә төрө бар. Пикнидалары шар, эллипс формаһында, субстратҡа күмелгән, ҡайһы берҙә сығып торған, ябай порус йәки конус формаһындағы имсә рәүешле ауыҙса м-н; көптәре ҡара төҫтә, нескә, параплектенхим. Конидия биргестәре ябай, радиаль урынлашҡан йәки бөтөнләй юҡ. Конидиялары бер күҙәнәкле, төҫһөҙ, һирәк осраҡта һарғылт төҫтә, йомортҡа, цилиндр формаһында, тура йәки бөгөлгән; пикнидаларҙа лайлаға батҡан һәм ул ҡабарғанда тышҡа сыға. Күпселек төрҙәре – сапрофиттар йәки факультатив паразиттар (тамыр Ф. һәм сөгөлдөр Ф. азотты фиксациялауға һәләтле), уларҙың йәшәү циклының бер өлөшө тере үҫемлектәрҙәүтә. Респ. ваҡ Ф. (46 ғаиләгә ҡараған үҫемлектәрҙә паразит булып йәшәй), лингам Ф., сөгөлдөр Ф., укроп Ф. (үҫемлектәрҙең вегетатив өлөштәренә зыян килтерә) киң таралған. Күп төрҙәре иген, йәшелсә культураларының һ.б. паразиттары булып тора, ауырыуҙар – фомоздар тыуҙыра. Ф. ҡайһы бер төрҙәре буяу ҡаплауҙарын, бетонды һ.б. зарарлай.
М.Ю.Шәрипова
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
ЦХИНВАЛ, 13 ноя — Sputnik. Ирон хъæбысхæсты скъолайы хъомылгæнинæгтæй цыппар равдыстой сæ арæхстдзинад уæгъдибар хъæбысхæстæй Европæйы сæйраг командон турниры "Европæйаг нациты кубок – Кубок Алроса 2017". 15 регион куыд хъусын кæны, афтæмæй Сидахъты Заурбег æмæ Найфонты Артур бахастой сæ хайбавæрд Уæрæсейы æмбырдгонды фæуæлахизмæ, кæцы ахсджиаг æртыккаг туры рамбылдта Азербайджаны æмбырдгонды 5:3 хыгъдæй.
Сидахъты Зауырбег, кæцы архайдта 70 кг онг уæзы категорийы, уыд тыхджындæр Муртазали Муслимовæй — 5:4. 2017 азы дунейы чемпионаты уæлахиздзау юниорты æхсæн Найфонты Артур (86 кг уæзы категори), раскъуыдта уæлахиз титулджындæр ирон богал Гоститы Александры къухæй, кæцы хъахъхъæдта Азербайджаны спортивон кад — 10:8.
Фæлæ иууыл уæззаудæр уæзы категорийы – 125 кг онг – ирон богал Къозонты Зауыр æмгъуыдæй раздæр фембылд Джамаледдин Магомедовæн — 0:10.


text:
Өфөгә Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы делегацияһы киләсәк
Карлсруэ ҡалаһының (Германия Федератив Республикаһы) Сауҙа-сәнәғәт палатаһы делегацияһының Өфөгә эш визиты 20-22 майға планлаштырылған. Делегацияны Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Вольфганг Гренке етәкләйәсәк.
Программа сиктәрендә дүшәмбе, 20 майҙа, делегация Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осраша.
21 майҙа ҡунаҡтар Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһына бара. Артабан делегация «Өфө-Арена»ла асыласаҡ «Газ. Нефть. Технологиялар-2013» күргәҙмәһе менән танышасаҡ. 22 майҙа Германия вәкилдәре Өфөнөң Когресс-холында ойоштороласаҡ Euromoney инвестиция форумында ҡатнашасаҡ.


text:
ХӘСӘН ДӘҮЛӘТБАҠОВ
1939 йылдың 25-се февралендә Ейәнсура районы Ҡыуат ауылында донъяға килә. Дүрт йәшендә генә үкһеҙ етем ҡала. Бала сағы төрлө бала йорттарында үтә. Ситтән тороп Башҡорт дәүләт университетын тамамлап ҡайтҡас оҙаҡ ваҡыт Иҙәш ауылы мәктәбендә директор вазифаһын етәкләй. Шул уҡ ваҡытта «Ейәнсура таңдары» гәзите менән бәйләнеш тотоп, төрлө мәҡәләләр, хикәйәләр яҙыша. Гәзиттең штаттан тыш хәбәрсеһе була. Пенсияға сыҡҡас, профсоюз, ветерандар советы ойошмалары етәксеһе була. Ауылдан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәр менән осрашыу ойоштора. Иҙәш ауылы мәсетенә нигеҙ һалыусыларҙан булып тора. Хәсән Ғәлиәкбәр улын бик яман ауырыу ҡабат аяҡтан баҫыуҙан айыра. Ауылдаштары әле лә уның мәҡәләләрен уҡып, тик яҡшы яҡтан ғына иҫкә ала.


text:
4-10-2016, 16:22 / ---
Маҡсаты: спортҡа йәлеп итеү
Спорт һәм физик культураны үҫтереү илебеҙ Хѳкүмәтенең ѳҫтѳнлѳклѳ социаль сәйәсәте булһа ла, мәктәп, белем биреү системаһы тураһында һүҙ алып барғанда, ни эшләптер физкультура дәрес-тәре һәм уҡытыусылары ситтәрәк, иғтибарға эләкмәйерәк тороп ҡалғандай тойола. Ә бит ныҡлабыраҡ уйлаһаң, ихтыяр кѳсѳн, тырышлыҡты, етеҙлекте, күңелдәге сәм, намыҫты үҫтереү йәһәтенән физкультура дәресенән дә ҡулайлы дәрес юҡ. Әгәр ҙә бындай сифаттарың бар икән, башҡа фәндәрҙән дә әллә күпме уңыштарға ирешергә, үҙеңдәге һәләттәрҙе үҫтерергә була. Бѳгѳнгѳ һүҙебеҙ 29 йыл ғүмерен балаларҙы спортҡа ылыҡтырыуға, уларға...


text:
"Салауат"ты иҫәптән һыҙып ташларға иртәрәк31-10-2012, 04:41 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Эйе, сентябрь-октябрь айҙары Өфө командаһына еңел бирелмәне – уңыштарҙы бер-бер артлы еңелеүҙәр алмаштырҙы. Клуб етәкселегенә хатта киҫкен аҙымға барырға тура килде – "ЦСКА" командаһының уйынсыһы Денис Паршинға үҙебеҙҙең Игорь Григоренконы алмаштыҡ. Бынан ике яҡ та отто буғай: уйынсылар яңы командаларҙа яҡшыраҡ һөҙөмтә күрһәтә башланы. Хатта "ЦСКА" өсөн "тир түккән" Игорь Григоренко һәм Александр Радулов үҙҙәренең былтырғы командаһы менән осрашыуҙа беҙҙең ҡапҡала "ҡыҙыл ут" тоҡандырыуҙан да тартынманы.
Күптән түгел Магнитогорскиҙың "Металлург"ында урынын юғалтҡан Алексей Кайгородов та хәҙер беҙҙә уйнаясаҡ. Көйәрмәндәр ҡеүәтле һөжүмсе тип белгән был егет Евгений Малкин менән көсәйгән командала һуңғы мәлдә күберәк алмашта ултырҙы. Беҙҙә иһә Кайгородов ҡабаттан үҙ хәленә ҡайтыр һәм яңынан-яңы голдар менән ҡыуандырыр тип өмөтләнәйек.
Эйе, һуңғы еңеүҙәр көйәрмәндәрҙең ышанысын бер аҙ нығытты, әммә тынысланырға һаман да иртәрәк: ҡасандыр бөтәһен дә дер һелкетеп тотҡан команданың бөгөн боҙҙа шәүләһе генә ҡалған тиерһең. Мәҫәлән, "Торпедо" менән беренсе осорҙа ысынлап та Гагарин кубогына дәғүә иткән төп команда һымаҡ уйнаһаҡ (бер-бер артлы өс шайба индерҙек), уйын аҙағында еңеүҙе саҡ-саҡ һаҡлап ҡала алдыҡ. Әйткәндәй, Петр Счастливый ҙа беҙгә гол индереүҙе үҙенең бурысы тип һананы буғай, Роберт Нильсон да үҙ иҫәбенә сираттағы мәрәйҙе өҫтәне. Шуға ла Сергей Ғимаев кеүек белгестәр бөгөн бынан бер йыл элек кенә чемпион исемен яулаған "Салауат Юлаев"ты "уртаҡул команда" тип атауҙан тартынмай. Быға нигеҙ ҙә бар кеүек: 22 осрашыуҙан һуң беҙ ни бары 33 мәрәй менән Көнсығыш конференцияһында һигеҙенсе урында киләбеҙ. Хатта Новокузнецкиҙың "Металлург"ы, "Себер", "Нефтихимик" кеүек командалар хәҙер турнир таблицаһында беҙҙән юғарыраҡ урынлашҡан. Ләкин әлегә беҙҙең араны ни бары бер-ике мәрәй айыра, шуға "саң ҡағырға" иртәрәк тә кеүек.


text:
- Подробности
- Просмотров: 175
СӘНӘҒӘТ УЗЕЛЫ, транспорт йәһәтенән һәм географик урынлашыуы уртаҡ, халыҡ йәшәгән урындары билдәле бер системала булған һәм үҙ‑ара производство бәйләнештәре м‑н берләшкән сәнәғәт пр‑тиелары төркөмө. С.у. бер ҡала эсендә булыуы мөмкин (моноцентрик), ләкин йышыраҡ эргәһендәге торама пункттар м‑н бергә алынған ҡалалар системаһынан ғибәрәт (полицентрик). С.у. тығыҙ эске производство бәйләнештәре, ш. иҫ. производствоны кооперациялау һәм производствоны комбинациялау, дөйөм производство инфраструктураһы (транспорт, электр һәм газ менән тәьмин итеү, һыу менән тәьмин итеү һ.б.), хас. Башҡарылған функциялары б‑са — эшкәртеү сәнәғәте (структураһы ҡатмарлыраҡ) күп булған, сеймал табыу һәм яғыулыҡ әҙерләү сәнәғәте өҫтөнлөк иткән йәки ҡатнаш типтағы (табыу‑эшкәртеү) С.у., сәнәғәт производствоһының концентрацияланыуы б‑са — эре, уртаса һәм бәләкәй, формалашыу кимәле б‑са төплө, формалашҡан, формалашыусы С.у. айырыла. С.у. төбәк территориаль‑производство комплекстарының нигеҙен тәшкил итә. БР‑ҙа М.Ф.Хисмәтов — 8 (Өфө, Стәрлетамаҡ, Күмертау, Бәләбәй, Октябрьский, Нефтекама, Белорет һәм Сибай С.у.), М.Н.Иҫәнбаев 10 (Өфө, Стәрлетамаҡ‑Салауат, Күмертау‑Мәләүез, Бәләбәй, Дәүләкән‑Раевка, Туймазы‑Октябрьский, Нефтекама, Белорет, Учалы һәм Сибай‑Баймаҡ) С.у. айыра, улар иҡтисади районлаштырыуҙың нигеҙен барлыҡҡа килтерә (табл. ҡара). Өфө С.у., респ. үҙәгендә урынлашҡан һәм Өфө, Благовещен ҡҡ., ҡала тибындағы Шишмә ҡасабаһын берләштерә (респ. сәнәғәт продукцияһының 40%‑тан ашыуын етештерә). Транспорт йәһәтенән һәм географик яҡтан уңайлы урынлашыуы, баш ҡала функцияларын үтәүе иҫәбенә формалашҡан. Өфөнөң нефть эшкәртеү з‑дтары респ. яғыулыҡ‑энергетика комплексының нигеҙен тәшкил итә. Стәрлетамаҡ‑Салауат С.у., Стәрлетамаҡ, Салауат, Ишембай ҡҡ. берләштерә (респ. сәнәғәт продукцияһының 26,2%‑ы). Химик индустрия үҙәге иҫәпләнә. Күмертау‑Мәләүез С.у., Күмертау, Мәләүез ҡҡ. берләштерә (респ. сәнәғәт продукцияһының 4,8%‑ы). Бәләбәй С.у., — Бәләбәй ҡ., ҡала тибындағы Приют ҡасабаһын; Дәүләкән‑Раевка С.у., — Дәүләкән ҡ., Раевка а.; Туймазы‑Октябрьский С.у., — Туймазы, Октябрьский ҡҡ. берләштерә, респ. сәнәғәт продукцияһының 13%‑ын етештерәләр. Нефтекама С.у., Нефтекама, Яңауыл, Ағиҙел ҡҡ. берләштерә (респ. сәнәғәт продукцияһының 14,5%‑ы). Белорет С.у., Белорет ҡ. инә; Учалы С.у., — Учалы ҡ., Учалы а; Сибай‑Баймаҡ С.у., Сибай, Баймаҡ ҡҡ. инә, респ. сәнәғәт продукцияһының 6%‑ын етештерәләр, сеймал табыу һәм яғыулыҡ әҙерләү сәнәғәте тармаҡтарында махсуслашалар. Тармаҡтары бер‑береһенә яҡын булған һәм үҫешкән, ш. уҡ хеҙмәтләндереү өлкәһенә ҡараған, производство структураһы комплекслы С.у. иҫәбенә — Өфө, Стәрлетамаҡ‑Салауат, Белорет узелдары, производство структураһы тулы булмағандарға Нефтекама, Сибай‑Баймаҡ С.у. инә.
Әҙәб.: Х и с м а т о в М.Ф. Территориальная организация производительных сил Башкирии и пути её совершенствования. Уфа, 1987; И с я н б а е в М.Н. Экономические подрайоны Республики Башкортостан: проблемы формирования и развития. Уфа, 1995.
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Дарданелдар боғаҙы
Дарданелдар боғаҙы (Геллеспонт боғаҙы лат. Hellespontus — боронғо грек атамаһы; Чанаккале боғаҙы төр. Çanakkale boğazı[1]) — Кесе Азияның төньяҡ-көнбайыш яр буйының өлөшөн Европаны Галлиполи ярымутрауынан айырыусы һәм Мәрмәр диңгеҙен Урта диңгеҙ менән тоташтырыусы боғаҙ.
География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Оҙонлоғо 65 километр, киңлеге 1,3—6 км. Уртаса тәрәнлеге 50 метр. Суднолар йөрөгән өлөшөндәге иң һай урыны 29 м. Мәрмәр диңгеҙен Эгей диңгеҙе менән тоташтыра.
Дарданелдар боғаҙы түбәндәге өлөштәрҙән тора:
- Галата боғаҙы
- Гелиболу боғаҙы (тарлығы)
- Галлиполи боғаҙы
- Кызкалеси боғаҙы
- Нагара Кале тарлығы
- Эджеабат боғаҙы
- Чанаккале тарлыҡы
- Сари Сиглар ҡултығы
- Кепез тарлығы
- Кум-Кале тарлығы
Боғаҙҙың атамаһы Троялыларҙың союздашы булған боронғо дардандар исеменән барыҡҡа килә. Борон Дарданелдарҙы Геллеспонт боғаҙы грек. Ἑλλήσπovtoς («Гелла диңгеҙе») тип атағандар.
Төп порт — Чанаккале.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Чанаккале — турецкий город на берегу пролива


text:
- Подробности
- Просмотров: 300
БЕЛЕМБАЙ ЗАВОДЫ, 1730 й. ҡатай ҡәбиләһе башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Белембай й. (Кама й. басс.) буйында А.Г.Строганов (ҡара: Строгановтар) суйын иретеү һәм тимер етештереү заводы булараҡ нигеҙ һала (ерҙәр Строгановтарға 1558 й. батша Иван IV тарафынан бирелә). Хужалары: Строгановтар; 1918 й. национализациялана. Белембай тау округына ингән. 1734 й. эшләй башлай. 18 б. аҙ. 2 домна мейесе, 5 крица горны һәм 2 ҙур сүкеш, 19 б. уртаһында 3 домна мейесе, крица горны һәм пар машинаһы, 1900 й. домна мейесе һәм 4 пар машинаһы булған. 18 б. аҙағына ҡарай Б.з. 66,6 мең дисәтинәнән ашыу ере һәм 10 руднигы була. 1773 й. ҡарай заводта 1198 крепостной крәҫтиән (ҡара: Тау сәнәғәте крәҫтиәндәре) иҫәпләнә; 18 б. аҙ. мастеровой һәм эшсе кешеләр — 711; 1860 й. эшсе (ҡара: Эшселәр синыфы) — 1522, 20 б. башында — 250‑гә тиклем. Уртаса етештереүсәнлек йылына 412 мең бот суйын тәшкил итә, макс. — 753 мең бот (1912). Крәҫтиәндәр һуғышы (1773—75) барышында 1774 й. ғин.— мартында завод баш күтәреүселәр ҡулында була; 300‑гә яҡын крәҫтиән И.Н.Белобородов етәкс. отрядҡа берләшә. 20 б. 60‑сы йй. башында торба етештереүсе цех сифатында Первоуральск яңы торбалар з‑дына ҡушыла; 1973 й. ябыла. Хәҙ. завод ҡасабаһы урынында Свердловск өлк. Белембай ҡасабаһы урынлашҡан.
И.Н.Ҡолбахтин
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Бәхетле ғүмер теләйбеҙ!
29 сентября 2017 йыл | Урындағы үҙидара
1 октябрь - Халыҡ-ара оло йәштәгеләр көнө
1 октябрҙә илебеҙҙә Оло йәштәгеләр көнөн билдәләү матур йолаға әйләнде. Был көн – йәмғиәткә замандарҙың өҙлөкһөҙ бәйләнеше, илебеҙ һәм тыуған районыбыҙ өсөн бик күп эштәр башҡарған өлкән быуын вәкилдәре алдындағы бурыс хаҡында иҫкәртеп тороусы байрам ул.
Йәмәғәт тыңлауы була
29 сентября 2017 йыл | Яңылыҡтар
"Еҙем” тәбиғәт паркын булдырыу буйынса йәмәғәт тыңлауы 2017 йылдың 30 октябрендә 11.00 сәғәттә Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 863-сы йорт (БР Тәбиғәтте һаҡлау министрлығының ултырыштар залы) адресы буйынса үтә, тип белдерә БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы.
"Еҙем” тәбиғәт паркын булдырыу тураһында ентекле материалдар http://dooptrb.ru/proekt-polozheniya-o-prirodnom-parke-zilim/ сайтында урынлаштырылған.
Белешмәләр һорап БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре менән эшләү һәм биотөрлөлөк бүлегенең әйҙәүсе белгес-эксперты Рөстәм Динар улы Ғәлимовҡа: 8(347) 218 – 03- 87; galimov.r@bashkortostan.ru мөрәжәғәт итергә.
"Еҙем” тәбиғәт паркын булдырыу тураһында ентекле материалдар http://dooptrb.ru/proekt-polozheniya-o-prirodnom-parke-zilim/ сайтында урынлаштырылған.
Белешмәләр һорап БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының айырыуса һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләре менән эшләү һәм биотөрлөлөк бүлегенең әйҙәүсе белгес-эксперты Рөстәм Динар улы Ғәлимовҡа: 8(347) 218 – 03- 87; galimov.r@bashkortostan.ru мөрәжәғәт итергә.
Ҡояшлы Һиндостан илселәрен һоҡландырып
29 сентября 2017 йыл | Урындағы үҙидара, Йәмғиәт
Район ҡунаҡтары
Билдәле булыуынса, 21 сентябрҙә Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәре Халыҡ-ара форумы "Граждандарҙы йәмәғәт инфраструктураһын үҫтереүгә йәлеп итеү” тигән баш аҫтында үҙ эшен башланы. Уның сиктәрендә республикаға ике тиҫтәнән ашыу илдәр, атап әйткәндә, Бразилия, Һиндостан, Ҡытай һәм Көньяҡ Африка Республикаһынан вәкилдәр килде, шулай уҡ Аргентина, Португалия, Испаниянан әйҙәүсе халыҡ-ара эксперттар һәм ойоштороусылар саҡырылды. Ҡунаҡтарҙы Рәсәй финанстар министры урынбаҫары Алексей Лавров сәләмләне. Шуны билдәләү мөһим: сара барышында ул Башҡортостандың инициатив бюджетлау практикаһын үҫтереү буйынса илебеҙҙә лидер булыуын әйтеп үтте.
Матур өлгө һеҙҙең ғүмер
29 сентября 2017 йыл | Йәмғиәт
=1 октябрь – Халыҡ-ара оло йәштәгеләр көнө
Бурлы ауылында аллы-гөллө сәскәләргә күмелеп, күҙ яуын алырҙай йәмле йорттарҙың береһендә Әхтәмовтар ғаиләһе донъя көтә. Лүзә Камалетдин ҡыҙы менән Рәжәп Ғәләүетдин улы оло йәштә булһалар ҙа, эштә тырыштар һәм булырға тейеш тигәнде булдырмай туҡтамайҙар.
Районыбыҙ артистары күңелле ял бүләк итте
29 сентября 2017 йыл | Хаттар
Күптән түгел Табын ауылында район мәҙәниәт һарайы артистары концерт менән сығыш яһаны.
Концерт программаһы бик бай йөкмәткеле булды, төрлө жанрҙағы йырҙар башҡарылды. Ә ҡурай моңдары концертҡа матур биҙәк өҫтәп, байытып ебәрҙе, уйын-көлкө һәм юмор ҙа бик урынлы булды. Халыҡ сығыштарҙы ҡарап рәхәтләнеп ял итте. Тамашасылар артистарҙың һәр ҡайһыһын алҡыштар менән оҙатып, сәскә гөлләмәләренә күмде.
Беҙгә күңелле ял минуттары бүләк иткән Рәмил Ғимрани, Эльвира Насирова, Рәзилә Хәбибуллина, Рәмил Ҡотдосов, Хызыр Нәзиров, Наил Вәлиев, Фәнзил Ғәлин һәм башҡаларға ауылдаштар исеменән рәхмәт әйтәбеҙ, эштәрендә уңыштар теләйбеҙ һәм тағы ла үҙебеҙҙә көтөп ҡалабыҙ.
Флүрә КИЛМӨХӘМӘТОВА.
Концерт программаһы бик бай йөкмәткеле булды, төрлө жанрҙағы йырҙар башҡарылды. Ә ҡурай моңдары концертҡа матур биҙәк өҫтәп, байытып ебәрҙе, уйын-көлкө һәм юмор ҙа бик урынлы булды. Халыҡ сығыштарҙы ҡарап рәхәтләнеп ял итте. Тамашасылар артистарҙың һәр ҡайһыһын алҡыштар менән оҙатып, сәскә гөлләмәләренә күмде.
Беҙгә күңелле ял минуттары бүләк иткән Рәмил Ғимрани, Эльвира Насирова, Рәзилә Хәбибуллина, Рәмил Ҡотдосов, Хызыр Нәзиров, Наил Вәлиев, Фәнзил Ғәлин һәм башҡаларға ауылдаштар исеменән рәхмәт әйтәбеҙ, эштәрендә уңыштар теләйбеҙ һәм тағы ла үҙебеҙҙә көтөп ҡалабыҙ.
Флүрә КИЛМӨХӘМӘТОВА.


text:
«Ҡыҙыл бәрхәт»«Ҡыҙыл бәрхәт» – тәме менән күптәрҙең күңелен яулаған, баҙыҡ төҫө күҙҙе ҡамаштырған, байрамдарҙа өҫтәлде биҙәгән торт ул. Бөгөн бөтә донъя хужабикәләре уны яратып бешерә. Был тортты беҙгә Өфө районы Шамонин ауылында йәшәүсе Гөлшат ДӘҮЛӘТШИНА...
Китте гармунсы дуҫ...…Ергә моң илсеһе итеп ебәрелгән ине ул – Хөсәйен Ғәбит улы Юлдашбаев. Уның гармун тауышын бер генә ишеткәндәрҙә лә был исем көй булып сыңлар, моң булып һыҙылыр. Ерҙә үҙ илселек бурысын үтәп, меңәрләгән күңелдәрҙе биҙәп китте. Күктәр ҡыуанды, ҡара...
Бәхетле яҙмыш яҡтыһыРеспублика перинаталь үҙәгенең ярҙамсы репродуктив технологиялар бүлеге мөдире, Башҡортостандың атҡаҙанған табибы, БР һаулыҡ һаҡлау отличнигы Рәмилә Оморҙаҡ ҡыҙы Үҙәнбаеваның тормош юлы Башҡортостан медицинаһы үҫеше менән тығыҙ бәйләнгән. Үҙ...
ДәүәтҮткән һандағы мәҡәләнең аҙағында билдәләнеүенсә, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙарының һул иңбаштан уң ҡултыҡ аҫтына төшөрөп түшкә ҡырын кейеп йөрөгән биҙәнеү әйберҙәренең, үкенескә ҡаршы, хәҙерге көнгәсә килеп еткән боронғо өлгөләре юҡ тиерлек. Булғандарының...
Ергә төшкән зөһрә ҡыҙӨфө ҡалаһынан Рәмилә Талипованың йөндән ҡурсаҡ эшләүгә ныҡлап тотоноуына бер нисә генә йыл. Әлеге Алһыу исемле йөн ҡурсаҡ та еүеш һәм ҡоро ысул менән баҫылған, эстән тимерсыбыҡ каркас менән нығытылған. Күҙҙәре – полимер балсыҡ, биҙәү өсөн акрил...
"БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ" ЖУРНАЛЫНА АРЗАН ХАҠҠА ЯҘЫЛЫП ҠАЛЫҒЫҘ!Ҡәҙерле дуҫтар, әхирәттәр! "БАШҠОРТОСТАН ҠЫҘЫ" ЖУРНАЛЫНА АРЗАН ХАҠҠА ЯҘЫЛЫП ҠАЛЫҒЫҘ! 1 - 10 декабрь арауығында Рәсәй почтаһы 2018 йылдың беренсе ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгө уҙғара. Ошо 10 көн дауамында һеҙ “Башҡортостан ҡыҙы”...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Википедия:Яуаплылыҡтан баш тартыу
Википедия, ирекмәндәр тарафынан яҙылған, кешелектең барлыҡ белемен туплаған, асыҡ эстәлекле интернет-энциклопедия. Интернетҡа инергә мөмкинлеге булған һәр кем уның эстәлеген үҙгәртә ала. Бында килтерелгән мәғлүмәт, ошо өлкәлә тулы белем бирерлек белгестәр тарафынан тикшерелмәгән булыуы мөмкин – шуны иғтибарығыҙҙан сығармағыҙ.
Википедиялағы бөтә мәғлүмәт дөрөҫ түгел тип ҡабул итергә ярамай, шулай ҙа Википедия үҙ эстәлегендәге мәғлүмәттең дөрөҫлөгөнә гарантия бирмәй. Мәҡәләне уҡыған ваҡытта кемдер уны үҙгәртеп эшләүе мөмкин.
-
- Википедияла булған яңылыш йәки ялған мәғлүмәт өсөн, шулай уҡ башҡа интернет ресурстарға һылтанмалар өсөн авторҙар ҙа, ҡатнашыусылар ҙа, спонсорҙар ҙа, администраторҙар ҙа яуап бирмәй.