text:
Илдар Абдразаҡовтың ижади эшмәкәрлегенә 20 йыл: Өфөлә Музыка фестивале асылдыФото: Хәлит Сафин һәм Айбулат Акбутин
Илдар Абдразаҡовтың ижади эшмәкәрлегенә 20 йыл: Өфөлә Музыка фестивале асылды
Илдар Абдразаҡовтың ижади эшмәкәрлегенә 20 йыл: Өфөлә Музыка фестивале асылдыФото: Хәлит Сафин һәм Айбулат Акбутин
ӨФӨ, 2018 йыл, 25 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы, Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы ордены, «Алтын битлек» милли театр премияһы лауреаты, ике тапҡыр «Грэмми» премияһын яулаусы Илдар Абдразаҡовтың ижади эшмәкәрлегенә 20 йыл тулыуға арналған I Халыҡ-ара музыка фестивале асылды.
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә фестивалде асыу ысын музыка байрамына әйләнде.
«Хәйерле кис, ханымдар һәм әфәнделәр, хәйерле кис, дуҫтар, хәйерле кис, әсәй! Килгәнегеҙ өсөн рәхмәт, таныш йөҙҙәрҙе күреүемә, йәнә ошо театрға, был сәнғәт һарайына ҡайтыуыма, тәүге аҙымдар яһаған сәхнәгә сығыуыма бик шатмын. Ярҙамығыҙ, тәьҫораттарығыҙ өсөн бөтәһенә лә рәхмәт» - тип ошондай һүҙҙәр менән фестивалде башланы Илдар Абдразаҡов.
Был ваҡиға менән Илдар Абдразаҡовты телеграмма аша Рәсәйҙең мәҙәниәт министры Владимир Мединский ҡотланы. Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова республика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҡотлауын уҡып ишеттерҙе.
«Башҡортостан ере таланттар менән бай, бына инде 20 йылдан ашыу республикала Рудольф Нуриев, Федор Шаляпин фестивалдәре уҙғарыла, яңыраҡ Владимир Спиваков фестивален үткәрә башланыҡ һәм бөгөн сәнғәт яратыусылар өсөн тағы бер шатлыҡ – Илдар Абдразаҡов фестивале. Беҙ ғорурланған иҫ киткес ғаиләлә тыуған Илдар Абдразаҡов бөгөн донъя сәхнәһен яулай. Тыуған ер һеҙҙе үҙенә тартҡаны, ошондай фестиваль үткәрергә булғанығыҙ өсөн беҙ һеҙгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ һәм был фестиваль оҙаҡ йәшәр тип ышанабыҙ!», — тине министр.
Шулай уҡ артистың бик күп дуҫтары видеоҡотлау яҙып ебәргән, уларҙы концерт барышында күрһәттеләр.
Илдар Абдразаҡов Өфөгә ижади дуҫтарын – АҠШ-нан виолончелиҙа уйнаусы Борислав Струлевты һәм баянсы, композитор Айҙар Ғәйнуллинды алып ҡайтҡан. Концерт Башҡортостан Республикаһы Милли симфоник оркестры оҙатыуында художество етәксеһе Раушан Яҡупов идаралығында үтте. Беренсе бүлектә Джузеппе Вердиҙең, Джакомо Пуччиниҙың, Жюль Массненың, Альфреда Шниткеның, Александр Чайковскийҙың әҫәрҙәре, Айҙар Ғәйнуллиндың музыкаһы яңғыраны.
Йырсы Массненың Элегияһын уның тормошонда ҙур роль уйнаған ҡәҙерле кешеләр иҫтәлегенә арнаны. Экранда тамашасылар Илдар һәм Асҡар Абдразаҡовтың атаһы – Әмир Ғабдулла улының, йырсы һәм Опера һәм балет театры директоры Радик Гәрәевтың, танылған йырсылар Ирина Архипованың, Елена Образцованың һәм Дмитрий Хворостовскийҙың фотоларын күрҙе.
Билдәләп үтергә кәрәк, Илдар Абдразаҡовтың хәләл ефете Марика Гвилава һәм мәрхүм булған Дмитрий Хворостовскийҙың хәләл ефете Флоранс фестивалгә булышлыҡ итергә тип Өфөгә килгән. Залда шулай уҡ артистың әсәһе Тәскирә Нәғимйән ҡыҙы ултырҙы. Йырсы әсәһенә матур раузалар гөлләмәһен бүләк итте.
Икенсе бүлектә йырсы һәм уның коллегалары бер аҙ шаярып алырға булды. Илдар Абдразаҡов Пьяццоллының Либертангоһына дирижерлыҡ итте. Аҡрынлап һәр номер һайын (Неаполитан йырҙары, Л. Денцтың «Оcchi di fata»һы, Е. Петербурскийҙың «Йонсоған ҡояш»ы , А. Лараның «Гранада»һы) кисә ысын музыкаль шоуға һәм Шниткеның Полькаһы байрамдың күңелле кульминацияһына әйләнде. Өфөләр яратҡан йырсыһын һәм виртуоз ҡунаҡтарҙы ебәргеләре килмәне. Концерт көслө алҡыштар һәм «Ө-фө!» һүҙен ҡабатлау менән тамамланды. Һуңында Илдар Абдразаҡов Айҙар Ғәйнуллиндың баянына «Ай, былбылым» халыҡ йырын башҡарҙы.
«Мин һәр саҡ Өфөнө йылы хәтирәләр менән иҫкә алам. Бында мин үҫтем, белем алдым, һуңынан сығып киттем һәм минең тыуған өйөмә ҡайтаһы, тыуған яҡтан көс алаһы килә. Мин унда алғанды бирер һәм бында мин булмағанда йыйылған энегияны алыр өсөн ҡайтам. Туғандарым, дуҫтарым, коллегаларым һәм тамашасыларым араһында был алмашыуҙы мин бик ҡәҙерләйем», — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығы күҙәтеүсеһенә Илдар Абдразаҡов. Артист менән тулыһынса интервьюны бер нисә көндән Ижтимағи Электрон гәзиттә уҡығыҙ.
25 апрелдә, фестиваль сиктәрендә «Башҡортостан» дәүләт концерт залы сәхнәһендә хәйриә концерты үтә. Илдар Абдразаҡов һәм Мариин театры солисы Сергей Скороходов Башҡортостан Республикаһы Милли симфоник оркестры оҙатыуында күренекле опера арияларын һәм дуэттарын башҡарасаҡ. 25 апрелдәге концертҡа һатылған билеттарҙан килгән бөтә аҡсалар «Мәрхәмәт» хәйриә мәғариф фонды программаларын тормошҡа ашырыуға тапшырыласаҡ.
27 апрелдә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә йомғаҡлау гала-концерты фестивалдең кульминацияһы буласаҡ. Был кис оркестрҙы XXI быуат дирижерҙары араһында иң сағыу кешеләрҙең береһе Сперанца Скаппуччи (әлеге ваҡытта – Льежда Валлонияның Королдәр опера театры баш дирижеры) етәкләйәсәк. Концерт программаһы классик музыка һөйөүселәр өсөн сюрприз буласаҡ: танылған артистарҙан тыш Илдар Абдразаҡов Елена Образцова исемендәге Халыҡ-ара музыка академияһы солистарын саҡырған. Шулай уҡ программала Илдар Абдразаҡов Өфө сәнғәт институтында оҫталыҡ дәресендә һайлап алған Өфөнөң йәш опера йырсыһы ҡатнашасаҡ.
Фестивалде ойоштороусы – Илдар Абдразаҡовтың сәнғәт өлкәһендә Йәш таланттарға булышлыҡ итеү фонды.
http://www.bashinform.ru/news/1149504-20-letie-tvorcheskoy-deyatelnosti-ildara-abdrazakova-v-ufe-otkrylsya-muzykalnyy-festival/


c: text/html

text:
Өфөлә үтәсәк «Мода аҙналығы»нда Вячеслав Зайцевтың Мода йорто модельерҙары ҡатнашасаҡ
Өфөлә яҙғы мода аҙналығы 14-19 апрелдә үтә. Сараны ойоштороусылар (улар иҫәбендә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты ярҙамында «Премьера» моделдәр агентлығы ла бар) аҙналыҡтың сараларға бай һәм ҡыҙыҡлы буласағын билдәләй.
«Йыл модельеры» ижади конкурсында Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан модельерҙар үҙҙәренең уникаль коллекцияларын тәҡдим итәсәк.
«Солнечный круг» йәш дизайнерҙар бәйгеһендә Балалар ижады йорттарында, үҫмерҙәр клубтарында, балалар мода театрҙарында, кейем дизайны йүнәлешендә эшләгән студяларҙа һәм мәктәптәрҙә шөғөлләнеүселәр ҡатнашасаҡ.
Мода аҙналығы конкурстарҙа еңеүселәрҙең коллекцияһын күрһәтеү менән тамамланасаҡ. Модельерҙарҙың эштәрен Вячеслав Зайцевтың Мода йорто белгестәре, Башҡортостандың профилле белем биреү йорттары уҡытыусылары, Рәсәйҙең һәм республиканың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре баһалаясаҡ.
Еңеүселәргә дипломдар һәм бүләктәр тапшырыласаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Биологик систематика
Биологик систематика — бөтә тереклекте классификациялаштырыусы фәнни дисциплина; уның төп бурысы - тере организмдарҙың классификация принциптарын һәм, уларға нигеҙләнеп, дөйөм классификация системаһын төҙөүсе фән. «Классификация» һүҙе бында әле булған һәм уларҙың күптән үлеп бөткән төрҙәрен тасуирлау һәм системала урынлаштырыу мәғәнәһендә ҡулланыла[1].
Йөкмәткеһе
Систематиканың маҡсаттары һәм принциптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Систематиканың дөйөмләштереүсе эше — Тәбиғи Системаны яһау. Бер яҡтан ошо система тәбиғи күренештәр нигеҙендә ята һәм икенсе яҡтан, фәнни тикшеренеүҙәрҙең бер этабы булып тора тигән фекер бар. Тәбиғәтте танып белеүҙең сикһеҙлеге прицибына ярашлы, Тәбиғи Система сикһеҙ[2].
Систематиканың төп маҡсаттары
- Таксондарға исем биреү (шул иҫәптән тасуирлау)
- диагностика - аныҡлау, йәғни системала урын табыу
- экстраполяция, йәғни теге йәки был тасконға инеүенә таянып объектарҙың үҙенсәлекле сифаттарын алдан әйтеү. Мәҫәлән,
әгәр ҙә теш төҙөлөшө буйынса хайуанды кимереүселәр отрядына ҡарай тип фекер тотҡас, был мәғлүмәт буйынса ошо хайуындың һуҡыр эсәге оҙон һәм тәпәйле аяҡтары булыуын әйтеп була.
Һәр ваҡытта ла систематика ошо фараздарҙы күҙаллай:
- Беҙең яндағы бөтә төр тере организмдарҙың эске төҙөлөштәре билдәле бер структурала,
- Был структура иерархик рәүештә ойошторолған, йәғти төорлө таскондар бер-береһенә эҙмә-эҙлелеҡле бойһына
- Ошо структура тураһындағы белемдәрҙең осона сығып була(был структураны тулыһынса өйрәнеп була), йәғни, бөтә органик доньяны («Ғәҙәти Системаны») ҡамап алыҫы системаны төҙөп була. Барллыҡ таксономия буйынса башҡарылған эштәрҙен нигеҙендә ятҡан, ошо өҫтәге фараздарҙы, систематиканың аксиомалары тип атарға мөмкин[1].
Тере организмдарҙың хәҙерге замандағы классификацияһы иерархик приципта төҙөлгән. Иерархияның (рангтың) төрлө дәрәжәнең үҙ исеме бар (юғарғыларҙан түбәнгә): Батшалыҡ, Тип йәки Бүлек, Класс, Отряд, Ғаилә , Ырыу һәм Төр. Төрҙәр айырым заттарҙан тора.
Ғәмәлгә алынған фараз буйынса: теләһе ниндәй билдәле организм эҙмә-эҙлекле рәүештә бөтә ете категория иҫәбенә инергә тейеш. ҡатмарлы системаларҙы күбеһенсә өҫтәмә категорияларға бүләләр, мәҫәлән , бының өсөн приставкалар ҡулланалар super- и sub- (супер-класс,суб-тип һәм башҡа). һәр-бер таксондың билдәле рангы булырға тейеш, йәғни берәй таксономик категорияға ҡарарға тейеш.
Был система төҙөү принцибыты, швед натуралисы Карл Линней исеме менән Линней иерархияһы тип атайҙар. Уның эштәре нигеҙендә һәҙерге заман традицион фәнни систематика төҙөлгән.
Супер-Батшалыҡ , йәки биологик домен тигән төшөнсә сағыштырмаса яңыраҡта барлыҡҡа кигән. Был төшөнсәне 1990 йылда Карл Вёзе тәҡдим иткән. Ошо төшөнсә Ерҙәге бөтә биомассаны өс доменға бүлә: 1) эукариоттар (күҙәнәктәрҙә ядролары булған организмдарҙы берләштереүсе домен; 2) бактериялар; 3) архейҙар.
Систематиканың тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Билдәле булыуынса, беренсе булып тереклек формаларын антик донъяла Гептадор, ә һуңынан Аристотель һәм уның уҡыуҫыһы Теофраст классификацияларға тырышҡандар. Улар тереклекте уҙ фәлсәфәһенә ярашлы классификациялағандар. Улар төзөгән тере организмдар системаһы бик ентекле булған. Ошо система буйынса үҫемлектәр ике төркөмгә бүленгән булған: ағастарға һәм үләндәргә, ә хайуандар — «йылы» һәм «һалҡын» ҡанлы төркөмдәргә бүленгән булған. Иң һуңғы сифат, тере тәбиғәттең эстәлеген билдәле тәртипкә һалыуҙа бик мөһим роль уйнай. Ошолай, тәбиғәттәге тәртипте һүрәтләүсе тәбиғи система барлыҡҡа килгән [1].
1172-се йылда ғәрәп философы Аверроэс Аристотелдың яҙмаларын ҡыҫҡартылған рәүештә ғәрәп теленә тәржемә иткән. Аверроэстың үҙ комментарийҙары юғалған, әммә телгә алынған тәржемә беҙең көндәргә латин телендә һаҡланған.
Швейцар ғалимы Конрад Геснер (1516—1565) тос өлөш индергән.
Бөйөк асыштар эпохаһы ғалимдарға тере тәбиғәт тураһындағы белемдәрҙе тәрәнәйткән. XVI быуат аҙағы — XVII быуат башында хайуандар донъяһын ныҡышлы өйрәнә башлағандар. Иң тәүҙә яҡшы билдәле типтар тураһындә мәғлүмәттәр туплағандар, артабан бемемдәрҙе киңәйтергә билбәле булмаған хайуандарҙы өйрәнгәндәр. Ошо белемдәр фәнни классификацияны нигеҙләгән. Был белемдәрҙе ҡулланып бик күп медиктар үҙ классификацияларын төҙөгәндәр шул иҫәптән, Иероним Фабриций (1537—1619), Парацельс Северинус уҡыусыһы (1580—1656), һынаусы Уильям Гарвей (1578—1657), ингиз анатомы Эдвард Тайсон (1649—1708). Марчелло Мальпиги (1628—1694), Ян Сваммердам (1637—1680) һәм Роберт Гук (1635—1702) кеүек микроскопистар һәм энтомологтар ҙа үҙ өлөшөн индергәндәр.
Инглиз натуралисты Джон Рей (1627—1705) үҫемлектәр һәм хайуандар тураһында әһәмиәтле эш нәшер иткән. Үҫемлектәрҙе классификациялағандағы ҡулланылған ҡарашы «Historia Plantarum" хәҙерге таксономия фәненә ҡаратаҙур бер аҙым булған.
Таскондарҙың исемдәре һәм уларҙы тасуирлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XX быуыт башында ете таксономик категория булған (латинса):
- Батшалыҡ — regnum
- Тип — phylum (үҫемлектәрҙә бүлек— divisio)
- Класс — classis
- Отряд (урыҫса зоологияла тәртип) — ordo
- Ғаилә — familia
- Ырыу — genus
- Төр — species
Теләһе ниндәй үҫемлек йәки һайуан эҙмә эҙлекле рәүештә бөтә ете категория иҫәбенә инергә тейеш. Систематикала күбеһенсә өҫтәмә категорияларға айыралар, бының өсөн түбәнге приставкалар ҡулланалар sub-, инфра- (infra-) һәм super-, мәҫәлән : инфра-класс.


text:
Шаһимарҙанов Фазыл Вәлиәхмәт улы
Фазыл Вәлиәхмәт улы Шаһимарҙанов (1906—1968) — совет партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1-се саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты.
Йөкмәткеһе
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фазыл Вәлиәхмәт улы Шаһимарҙанов 1906 йылда Үрге Ҡыйғы ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуа[1]. Мәктәптән һуң, ауылда беренселәрҙән булып ВЛКСМ сафына инә. Көтөүсе булып эшләй.
Өлкә совет партия мәктәбендә уҡый, уны тамамлағас, 1920—1930 йылдарҙа комсомолдың Өфө ҡала комитеты сәркәтибе урынбаҫары, инструктор, ВКП(б)-ның Мәсәғүт канткомы ойоштороу бүлеге мөдире була.
1931—1936 йылдарҙа — Борай район партия комитеты сәркәтибе, аҙаҡ Өфө ҡалаһының яңы төҙөлөш район комитеты сәркәтибе урынбаҫары һәм сәркәтип, Өфө моторҙар эшләү заводының партком секретары.
1937 йылда Фазыл Вәлиәхмәт улы Башҡорт АССР-ы Халыҡ комиссарҙары советы рәйесе итеп тәғәйенләнә. Был вазифаны ул 1940 йылға тиклем дауам итә.
1937 йылда Фазыл Вәлиәхмәт улы Белорет ҡалаһы Белорет-Совет округынан БАССР Юғары Советы депутаты итеп һайлана. ВКП(б)-ның XVIII съезды (1939 йылдың марты) ВКП(б) Үҙәк Комитеты ағзаһы кандидаты. ВКП(б)-ның XVIII конференцияһының Ҡарары менән (1941 йылдың феврале) ВКП(б) Үҙәк Комитеты ағзаһына кандидаттар составынан сығарыла.
1940 йылда РСФСР-ҙың урындағы сәнәғәт наркомы урынбаҫары булһа, 1941—1944 йылдарҙа — хеҙмәтсәндәр депутаттарының Куйбышев өлкә Советы рәисе урынбаҫары. 1944—1946 йылдарҙа Татар АССР-ының урындағы сәнәғәт наркомында эшләй. 1946 йылда еңел сәнәғәттең Куйбышев өлкә идаралығы башлығы итеп тәғәйенләнә.
1958 йылдан хаҡлы ялда. Пенсияға сыҡҡас, Фазыл Вәлиәхмәт улы Башҡортостан, Урта Азия, Украина, РСФСР райондарында лектор эшен алып бара.
Ғаиләһе: ҡатыны Мәстүрә, өс ҡыҙы. 1968 йылда вафат була.
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үрге Ҡыйғы ауылында бер урам Фазыл Шаһимарҙанов исемен йөрөтә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Ҡыйғы районы.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Ҡыйғы районында тыуғандар
- 1906 йылда тыуғандар
- Өфө губернаһында тыуғандар
- 3 августа вафат булғандар
- 1968 йылда вафат булғандар
- Өфөлә вафат булғандар
- СССР Юғары Советының 1 саҡырылыш депутаттары
- 1-се саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советы депутаттары
- Шәхестәр:Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе
- Шәхестәр:Борай районы
- Шәхестәр:Өфө
- Башҡорт АССР-ы Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйестәре


text:
Моңло тауышлы ҡыҙ – Ишембай ҡалаһынан. Тапшырыуҙың “Голос. Дети” миҙгелендә әсәһенең тәҡдиме буйынса ҡатнашҡан.
– Алты мең конкурсант араһынан һайлап алынған 450 кеше исемлегендә үҙ фамилиямды күргәс, артабан ҡыйыу аҙымдар менән алға барырға ҡарар иттем, – ти Наилә.
Төбәктең сәнәғәт флагманы булған Шахта төҙөү идаралығы предприятиеһы һуңғы йылдарҙа комбинаттың сеймал базаһын киңәйтеү буйынса ғәйәт ҙур эш башҡара. Тап ошо маҡсатта 2007 йылда “Көньяҡ” шахта үҙәге төҙөлә башлағайны, әммә тиҙҙән ул туҡтап ҡалды.


text:
Был арауыҡ аҙ ғына булһа ла кешеләргә йәйге, көҙгө мәшәҡәттәрҙән һуң бер аҙ ял биреү осоро булһа, икенсе яҡтан, яҙға әҙерлек ваҡыты ла. Уйланырға, яңы пландар ҡорорға форсат бар. Бигерәк тә шәхси хужалығын алып барғандарға, баҡсасылыҡ менән шөғөлләнгәндәргә.
Был йәһәттән ике кәңәш тәҡдим итәбеҙ. Ул иһә ғәҙәти, көндәлек эштән ғибәрәт — органик ашлама туплау, ошо маҡсатта ҡиммәтле ашламалар әҙерләү.
Был арауыҡ аҙ ғына булһа ла кешеләргә йәйге, көҙгө мәшәҡәттәрҙән һуң бер аҙ ял биреү осоро булһа, икенсе яҡтан, яҙға әҙерлек ваҡыты ла. Уйланырға, яңы пландар ҡорорға форсат бар. Бигерәк тә шәхси хужалығын алып барғандарға, баҡсасылыҡ менән шөғөлләнгәндәргә.
Был йәһәттән ике кәңәш тәҡдим итәбеҙ. Ул иһә ғәҙәти, көндәлек эштән ғибәрәт — органик ашлама туплау, ошо маҡсатта ҡиммәтле ашламалар әҙерләү.
Тауыҡ йылы тамамланды, ләкин шәхси хужалыҡтарҙа ҡош-ҡорт тотоу төп тармаҡ булып ҡала. Ите, йомортҡаһы көндәлек табыныбыҙҙы биҙәй. Шуға ла календарҙа мөсәлдәге хайуан, ҡоштар алмашыныуына ауыл халҡы иғтибар итмәй. Етмәһә, йорт-ҡураны һаҡларҙай Эт йылы килде.
Беҙ ҙә үҙебеҙҙең “Йорт-ҡура” битендә ҡошсолоҡҡа арналған мәғлүмәт бирә киләбеҙ. Был сығарылышта иһә тотош битте ошоға арнарға булдыҡ. Бәлки, отошло тармаҡ иҫәбенә шәхси хужалыҡтарын киңәйтергә, күләмлерәк эш итеү алымына күсергә теләгәндәр булыр тигән өмөттә ҡалабыҙ.
Тауыҡтар аҙыҡ төрләмәй, шуға ла бирелгән ашлыҡтан тыш та үҙҙәренә ем таба ала. Ләкин был эште ҡоштарҙың үҙҙәренә генә ҡайтарып ҡалдырмай, өҫтәмә ризыҡ та әҙерләү мөһим. Йомортҡа, ит бик күп файҙалы матдәләрҙән тора. Дөрөҫ туҡландырһаң, йыл әйләнәһенә ҡош-ҡорт та буш ҡалдырмаҫ. Өҫтәмә туҡландырыуға аҡһым, май, углеводтар, витамин һәм минераль матдәләргә бай аҙыҡтар инә.
Көндәр һалҡынайыу менән ҡайһы бер шәхси хужалыҡтарҙағы тауыҡтар йомортҡа һалмай башлай. Ни өсөн шулай һуң? Ә бит баҙарҙа, супермаркет һәм аҙыҡ-түлек магазиндарында йыл әйләнәһенә йомортҡа була. Тимәк, ҡошсолоҡ фабрикаларында улар һала, сөнки унда “мәңгелек яҙ һулышы” булдыралар, уңайлы шарттар тыуҙыралар.
Верна ҡушаматлы этебеҙ бар ине. Уның менән уйнау миңә һәм Ғайса ҡустыма кинәнес бирә. Дәү, йөнтәҫ кәүҙәле, ҡыш ҡул санаһын еңел тарта. Ә йортта ышаныслы һаҡсы. Ҡапҡа төбөн һаҡлағанында, башын ике ал тәпәйенә һала ла йоҡлаған төҫлө ята. Янына ултырып, башын һыйпаһаң, күҙҙәрен асҡылап ҡәнәғәтләнеүен белдерә.
Исем кеше есемен билдәләй, тиҙәр. Ысынлап та, яҡты донъяға килгәндән алып ғүмер ахырынаса әҙәм балаһы үҙенә әйтелгән исем көсө ярҙамында хәрәкәт итә. Ата-әсә тарафынан оло һөйөү менән әйтелгән мәғәнәле исем ҡолаҡҡа ипле генә яғылып кешене ишетергә, тыңларға, тойорға мөмкинлек бирә. Ир-атҡа ҡушылғаны батырлыҡ, ҡыйыулыҡ, ныҡлыҡ кеүек сифаттарҙы һынландырһа, ҡатын-ҡыҙҙыҡында сафлыҡ, наҙлылыҡ, йомшаҡлыҡ сағылырға тейеш, тиҙәр. Әммә күп осраҡта төрлө шарттарҙа был тигеҙлек һаҡланмай, эйәһенә килешмәгән, мәғәнәһеҙ исемдәр ҡушыла. Иғтибарға алыр һүҙебеҙ ҡатын-ҡыҙҙарға ҡушылыр матур һәм наҙлы башҡорт исемдәре хаҡында.
Элек-электән малсылыҡ халыҡтың таянысы булған һәм именлеген тәьмин иткән. Ҡура тулы һыйыр мөңрәп торһа, ауыл йәшәр, халыҡ эшле булыр. Малды үрсетеү, күберәк һөт, ит алыр өсөн бөгөн тоҡомсолоҡ эше – көнүҙәк мәсьәлә. Бының өсөн яһалма ҡасырыу ҡулланыла. Уның менән ветеринар станцияһы шөғөлләнә. Хужаларҙы, әлбиттә, малдың тоҡомо насарая барыуы борсой. Колхоз-совхоз осоронда хужалыҡтарҙа мал күпләп көткәндә, тоҡомсолоҡто яҡшыртыу һәм үҫтереү эше лә бик әүҙем булды. Бөтә ауылдарҙа ла тиерлек ферма бар ине, һыйырҙарҙы яһалма ҡасырыу бүлектәре эшләне. Шәхси хужалыҡтарҙың көтөүенә иһә тоҡомло үгеҙҙәр ебәрелә торғайны.
Хәҙер ҡала ерендә генә түгел, ауылдарҙа ла “евротәҙрә” тип аталған, тәүҙә Европала етештерелгән, әле үҙебеҙҙә лә киң ҡулланылған тәҙрә ҡуя башланылар. Күптәрҙең улар тураһында белгеһе килә. Бөгөн һүҙебеҙ ошо хаҡта.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 23 Алға
Бит башына
Башҡорт халҡы элек-электән йылҡы ите яратҡан. Шуның өсөн ҡышҡылыҡҡа уны һимертеп һуйғандар, ә ат салмағандар һатҡан йә башҡа малға алмаштырып алған.


text:
Ожмах – әсәләрҙең аяҡ аҫтындаБашҡорт дәүләт университетына уҡырға килгәндә, уның хаҡында легендалар йөрөй ине. Өлкәнерәктәр, их, һеҙҙең бәхеткә Әхмәт Мөхәмәтвәли улының лекцияларын тыңларға яҙмаған икән, тип үртәр булды. Ошо һоҡланыулы ҡараштар нигеҙендә һәм телевидение,...
Хәрәкәттән тора был тормош...Бушлай килгәндең ҡәҙере юҡ, ти ата-бабаларыбыҙ аҡылы. Шул уҡ ваҡытта бушлай алып, хаҡ түләп ҡотолорға теләгән нәмәләр ҙә бар был донъяла. Эйе, һүҙебеҙ – Аллаһы Тәғәлә тарафынан бушлай бирелгән һаулыҡ һәм үҙебеҙ теләп алған сирҙәр тураһында....
Һуңлауҙы кисермәй торған сир«Мин уларҙың йәшәү көсөнә, сикһеҙ сабырлығына таң ҡалам. Һәр береһенең яҙмышы – ҡаһарманлыҡ өлгөһө, китап яҙырлыҡ бер тарих», – ти медицина фәндәре кандидаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған табибы, Республика клиник онкология диспансерының...
Тауҙар тарта үрҙәргәҠатын-ҡыҙҙың рухи асылын, аҫылташтай күп ҡырлы күңел халәтен, йөрәк серҙәрен аңлап-тойоп бөтөү мөмкин түгелдер ул. Баш ҡалабыҙҙың Совет районы хакимиәтенең мәғариф һәм социаль сәйәсәт идаралығы начальнигы Әлфиә Әхәт ҡыҙы Ҡаһарманова ла – донъяға...
«Мәҙхиәләр һиптем үләнгә...»«Шиғриәт – минең һөнәрем генә түгел, ә яҙмышым», – тип әйтергә ярата Тамара Ғәниева. Быға ышанмау мөмкин түгелдер, сөнки өс тиҫтә йылға яҡын башҡорт шиғриәтендә Тамара Ғәниева тигән исемде йә шиғырҙары, йә публицистик мәҡәләләре һәм телевидениелағы...
Оҙата барған йырГөлнур Гиззатуллина Хикәйә Машина тигеҙ юлдан, һыуҙағы кәмә кеүек, еңел генә алға елдерә. Салондағы моң һине иркәләй, наҙлай, бала саҡҡа алып ҡайта. Һәр хәлдә, шефҡа ҡарап, шулайҙыр, тип уйлайым. Ул, йоҡомһорап барған кеүек булһа ла, шул моң...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Ишбирҙин Эрнст Фәйзрахман улы
Эрнст Фәйзрахман улы Ишбирҙин (1934 йылдың 20 декабре, БАССР-ҙың Баймаҡ районы Ишбирҙе Руднигы ҡасабаһы) — башҡорт теле белгесе, филология фәндәре докторы (1990).
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эрнст Фәйзрахман улы Ишбирҙин 1934 йылдың 20 декабрендә БАССР-ҙың Баймаҡ районы Ишбирҙе Руднигы ҡасабаһында тыуған.
- 1963 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай.
- 1963—1966 йылдарҙа Баймаҡ мәктәп-интернатында эшләй.
- 1970—1976 йылдарҙа Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия институтында уҡыта.
- 1969—1976 йылдарҙа СССР Фәндәр Академияһының Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, 1988 йылдан бүлек мөдире.
- 2000 йылдан башлап Башҡорт дәүләт университетында уҡыта.
Ғилми эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Э. Ф. Ишбирҙиндең фәнни тикшеренеүҙәре башҡорт әҙәби теле тарихына, башҡорт теле лексикаһын тасуирлауға, шулай уҡ диалектология мәсьәләләренә арналған. 150-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт әҙәби теленең тарихы. — Өфө, 1993 (авторҙ.);
- Башҡортостан ҡоштары. — Өфө, 1986;
- Башҡорт теленең игенселек һәм баҡсасылыҡ терминдары. — Өфө, 2002;
- Историческое развитие лексики башкирского языка. — М., 1986.
Маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Филология фәндәре докторы (1990);
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1995).
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 20 декабрҙә тыуғандар
- 1934 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Баймаҡ районында тыуғандар
- Филология фәндәре докторҙары
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- Башҡортостан ғалимдары
- Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәрҙәре
- Башҡорт дәүләт университеты профессорҙары
- Башҡорт теле белгестәре
- Төркиәтселәр


text:
Яулаған бейеклекте юғалтмау – үҙе батырлыҡ
09 июня 2014 йыл | Уңғандарыбыҙ
Ниндәй ҙә булһа бейеклектәргә күтәрелеү, ауыр булһа ла, мөмкин. Ә бына ул бейеклектә ҡалыу күпкә ауырыраҡ.Мостай КӘРИМ,
Башҡортостандың халыҡ шағиры.
Көнөнә 16 центнер һөт һатыла
09 июня 2014 йыл | Ауыл хужалығы
Сәйетбаба ауылынан эшҡыуар Фәйез Фәйзуллин халыҡ өсөн бик мөһим, файҙалы эш – шәхси хужалыҡтарҙан һөт йыйыуҙы ойошторғайны. Бына ун йылдан ашыу инде был эш уңышлы алып барыла. Быйыл да март башынан уҡ ауыл халҡы һөт тапшыра башлаған. Миндулла Ғәлләмов, Рафаил һәм Әхмәҙи Латиповтар, Шакир Мөхәмәтҡолов (Туғай) таң менән ауыл, урам буйлап һөт йыйырға сығалар.
Арҙаҡлы яҡташтар - йәштәргә өлгө
09 июня 2014 йыл | Хаттар
Сәйетбаба мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә ауылдарҙың социаль-иҡтисади үҫешенә арналған «Арҙаҡлы яҡташтар – йәштәргә өлгө» тип аталған ғилми-ғәмәли конференция үтте. Күптән уйланылған был сараға мәртәбәле яҡташтарыбыҙҙың ҡайтыуын түҙемһеҙләнеп көтөп алдыҡ. Сараға әҙерлек ваҡытында саҡырыласаҡ ҡайһы бер яҡташтарыбыҙ ҡайтҡан арала йә мәктәптә, йә ауыл биләмәһе хакимиәтендә осрашып һөйләшеүҙар алып барылды. Уларҙың һәр береһе ауылыбыҙ, халыҡтың йәшәйеше, йәштәрҙең киләсәге өсөн борсола, ҡулдарынан килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙырға, төплө кәңәштәрен бирергә әҙер тороуҙарын белдерҙеләр. Оҙаҡ йылдар «Йондоҙ» колхозы рәйесе булып эшләгән «Почет Билдәһе» ордены кавалеры (хәҙерге көндә Өфө ҡалаһында йәшәй) Аҙнабай Сәғит улы Йәноҙаҡов, «Башҡортостан» гәзите журналисы Венер Айҙар улы Исхаҡов, Красноусолда йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, оҙаҡ йылдар «Йондоҙ» колхозының партия ойошмаһын етәкләгән, әүҙем тормош алып барыусы Уйылдан Әйүп улы Шәрипов ауыл халҡы, йәмәғәтселек, уҡыусы балалар менән осрашып, теләктәрен белгертеп киткәндәр ине инде.
Бер кем дә, бер нәмә лә онотолмай
09 июня 2014 йыл | Йәмғиәт
Был девиз һуғыш йылдарының бер хәтере булып тора. Тарихта мәңгелеккә урын алған иң шанлы осор – һуғыш йылдары, яугирҙарҙың батырлығы онотолорға тейеш түгел. Бөйөк Еңеүҙең 69 йыллығы һәр ерҙә ҙурлап байрам ителде. Бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә Мәскәү ҡалаһының Еңеү музейында һаҡланған, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеү билдәһе итеп Рейхстаг түбәһенә ҡаҙалған Байраҡ республикабыҙҙың ҡала-ауылдары буйлап йөрөтөлдө. 23 май көндө Красноусолда район халҡы ошо тарихи ваҡиғаның шаһиты булып, Еңеү Байрағын ҡаршы алды.
Алда әле тормош имтиханы…
09 июня 2014 йыл | Мәғариф
Яҙ тантана итә урамдарҙа,
Йөрәктәрҙә шатлыҡ талпына.
Мәктәптәрҙә һуңғы ҡыңғырау
Һағыш өҫтәй яҙға саҡ ҡына.
Йөрәктәрҙә шатлыҡ талпына.
Мәктәптәрҙә һуңғы ҡыңғырау
Һағыш өҫтәй яҙға саҡ ҡына.


text:
Ғәбделхәмит I
Ғәбделхәмит I (1725 йыл — 7-се апрель, 1789 йыл ), (ғосманса عبد الحميد اول — Abd ül-Hamîd-i evvel, төрөксә — Birinci Abdülhamit), Ғосман империяһының 27-се солтаны. Ул — солтан Әхмәт III-сенең улы, 1774-се йылдың 21-се ғинуарында ағаһы Мостафа III-сенән һуң тәхеткә ултыра.
Оҙайлы ваҡыт дауамында һарайҙа дәүләт эштәренән ситтә тороу Ғабдул-Хәмитте диндар, Хоҙайҙан ҡурҡыусы һәм мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә яй кешегә әйләндерә. Уның тәхеттә ултырыуы ваҡытында дәүләттең иҡтисади сығанаҡтары янычарҙарға ғәҙәти хеҙмәт хаҡын түләргә аҡса етмәҫлек дәрәжәгә барып етә.
Ғәбделхәмит солтан тәхеткә ултырғандан һуң бер йыл да үтмәй, Рәсәй менән һуғыш башлана. Төрөктәр Козлуджа янында еңелә һәм 1774 йылдың 21 июлендә Көсөк-Ҡайнарсы солох килешеүенә ҡул ҡуйырға мәжбүр була. Был килешеүгә ярашлы, Рәсәйгә Ҡара диңгеҙҙә хәрби-диңгеҙ флоты булдырырға, Балҡан һәм Ҡырым ярымутрауҙарында йәшәгән Ғосман империяһының мосолман булмаған халҡына үҙ тәьҫирен йәйергә хоҡуҡ бирелә.
Етди еңелеүҙәр Ғәбделхәмитте административ һәм хәрби реформалар үткәрергә мәжбүр итә.
Сирияла һәм Мореяла баш күтәреүселәргә ҡаршы көрәштә ҡайһы бер уңыштар Рәсәй тулыһынса үҙ ҡарамағына алырға ниәтләгән Ҡырымды юғалтыуҙы ҡаплау алмай. 1787-се йылда Рәсәй менән ҡабаттан һуғыш башлана. Был һуғышта 1788-се йылдан Австрия ла ҡатнаша. Әммә Австрия императоры Иосиф II тулыһынса Бөйөк Екатерина II яғында була һәм уның Ҡырымға еңеүле һөжүменә булышлыҡ итә. 1788-се йылда Рәсәй Очаков ҡалаһын тартып ала.
Солтан Ғәбделхәмит I, Очаковтың ҡолауынан уң 4 ай үткәс, 64 йәштә апоплексия һуғыуынан вафат була.


text:
Хан табынына торош һыйыбыҙ
Халҡыбыҙҙың һөт ризыҡтарының ҡайһыһын алһаң да – ҡымыҙмы, ҡатыҡмы, ҡаймаҡмы, ҡоротмо, һары маймы – туҡлыҡлы булыуҙан тыш, дауалау ҡеүәтенә эйә. Һәр ҡабымы шифа ҡыҙыл эремсек шул ризыҡтарыбыҙ араһында айырым урын алып тора. Элек уны, тиҙерәк көс инһен тип, бәпес тапҡан әсәләргә, сирҙән өҙлөккән балаларға, кәре кәмегән өлкән йәштәгеләргә ашатҡандар – тимәк, боронғолар был ризыҡты юғары туҡлыҡлылығы өсөн генә түгел, иммунитетты күтәреү үҙенсәлеге өсөн дә баһалаған. Тик ни эшләп һәр башҡорттоң өҫтәленән төшмәҫкә тейешле ниғмәтебеҙ бөгөн хаҡһыҙ рәүештә онотола бара? Хан табынына торош һыйыбыҙға ҡәҙерһеҙ ҡараш битарафлыҡтанмы, ялҡаулыҡтанмы, әллә мәғлүмәтһеҙлектәнме? Баш ҡалабыҙҙың “Аҡ тирмә” милли-мәҙәни үҙәге менән Баймаҡ районы 1-се Этҡол ауылы ағинәйҙәре кәңәш ҡороп, милли ниғмәтебеҙ серҙәрен мөмкин тиклем күберәк йәштәргә таратыу маҡсатында ҡыҙыл эремсек байрамы үткәрергә булды.
Баймаҡ башҡорт аштарын боронғоса әҙерләү һаҡланған райондарҙан һанала. Бында буҙа, талҡан яһау, ҡымыҙ бешеү, ҡорот ҡайнатыу, эремсек бешереү, башҡа милли ризыҡтарыбыҙҙы әҙерлєү нескәлектәренә эйә хужабикәләр бик күп. Шуларҙың береһе – 1-се Этҡол ауылында йәшәүсе Алһыу апай Йәғәфәрова. Ҡыҙыл эремсек байрамы тап уның өйөндә үткәрелде лә инде. Йыр, бейеү, уйын-көлкө, йолаларыбыҙ менән үрелеп барған байрам милли аш-һыуыбыҙҙы данлау, таратыу буйынса ғәйәт әһәмиәтле сараға әйләнде лә ҡуйҙы. “Аҡ тирмә” үҙәге етәксеһе Фәниә Сәйфуллина, уның әүҙем ағзалары Альбина Исхаҡова, Гөлгөнә Ырыҫҡоловаларҙың ҡайтып төшөүе күркәм байрамға мәртәбә өҫтәне. Ҡунаҡсыл йорттоң ишектәре хужабикәнең ғүмер буйы бергә татыу донъя көткән әхирәттәре, аш-һыу маһирлығын арттырыусы йәш килендәр өсөн генә түгел, эремсек тәмләргә теләгән һәммәһе өсөн дә асыҡ ине. Был татлы тәғәмде әҙерләү иһә ярайһы уҡ ҡатмарлы, оҙайлы һәм сабырлыҡ, оҫталыҡ талап иткән эш.
– Иң мөһиме – эремсеккә тигән һөттөң яңы һауылған, ҡатыҡтың яңы ойоған, майҙың саҡ яҙылған булыуы, – тип үҙ серҙәрен бер-бер артлы аса Алһыу апай. – Иркен һауытта ҡайнап сыҡҡан һөткә ҡатыҡ ҡушабыҙ, һөт күҙ асып йомғансы иреп сыға. Артабан уны һүрән утта бутай-бутай биш-алты сәғәт ҡайнатабыҙ, һөт ирегәндә барлыҡҡа килгән эремсек һыуы әкрен генә кәмей бара. Тәменә ҡарап, шәкәр ҡушып ебәрәбеҙ. Әҙер эремсек ҡыҙғылт-һары төҫ ала, ярмаланып тора. Һыуынған эремсеккә аҡ май ҡушып ныҡ ҡына итеп баҫабыҙ – был уны йомшағыраҡ, туҡлыҡлыраҡ итә.
Алһыу апай күҙ алдыбыҙҙа яһалған эремсекте май менән баҫып, ҡыҙғылт-һары йомғаҡтар әүәләне лә батмустарға теҙеп һалды – ҡәҙерле ҡунаҡтар ауыҙында иреп торорлоҡ һый әҙер! Ул эремсекте боронғоса, йәғни традицион ысул менән эшләһә, һәр ағинәй уны үҙенсә яһай икән. Мәҫәлән, берәүһе башта уҡ һөткә биш-алты йомортҡа һыта, икенсеһе шәкәр урынына бал ҡуллана – бал бөтөнләй башҡа тәм һәм хуш еҫ бирә, өсөнсөһө май һалмай ғына әҙерләй, ә ҡайһы береһе ҡатыҡты һалҡын һөткә ҡушып яһай.
Йәйен, һөт мул осорҙа, ҡыҙыл эремсекте күпләп яһап, йомғаҡ-йомғаҡ итеп туңдырғысҡа һалып ҡуялар. Ә борон иһә уны йәйеп киптергәндәр ҙә ҡул тирмәнендә он һымаҡ тарттырып, киндер ҡапсыҡтарға тултырғандар. Ҡышын һыу, май, шәкәр менән бутап ашағандар. Он рәүешендәге ҡыҙыл эремсек йылдар буйы боҙолмайынса һаҡланған. Йыраҡ ерҙәргә сәфәр ҡылыусы мосафирҙар, алыҫ һуғышҡа сыҡҡан яугирҙәр үҙҙәре менән онталған ҡыҙыл эремсек алыр булған. Бармаҡ ҡалынлығында йәйеп, ҡояшта ныҡ киптереп, эремсекте ҡышын шәкәр һымаҡ ватып та ашағандар. “Һалҡында ныҡ туңған киҫәктәр сатнап тора, уларҙы шәкәр киҫәктәре кеүек тотоп ашайбыҙ. Беҙҙең быуындың бәләкәй сағындағы тәмлекәс...” – тип хәтирәләргә бирелә ағинәйҙәр.
Бөгөн, булмышыбыҙға ят яһалма ҡиммәттәр генә түгел, яһалма ризыҡтар ҙа көсләп тағылғанда, милли аштарыбыҙҙы өҫтәлдәребеҙгә ҡайтарыу мөһимлеге бермә-бер арта. Кибет кәштәләрендәге ашамлыҡтарҙы иғтибар менән бер ҡарап сығыу ҙа етә – ризыҡтарҙың күбеһе сит илдәрҙән килтерелгән, йәғни гендары үҙгәртелгән, һаулыҡ өсөн зыянлы химия ҡушылған сеймалдан әҙерләнгән. Эштән арып ҡайтып килгән кеше, матур итеп төрөлгән ашамлыҡтарҙың нимәнән яһалыуын ҡарап тормайынса, тиҙ генә сумкаһын тултырып, киске табын әҙерләргә ашыға. Сит ил ебәргән һөт аҙыҡтарының төрлө гормондар, витаминдар, антибиотиктар ҡаҙап үҫтерелгән һыйырҙар һөтөнән етештерелеү ихтималлығы хаҡында уйлап торорға күбеһенең ваҡыты ла, теләге лә юҡ.
Шуныһы ҡыуаныслы: һуңғы осорҙа тик Башҡортостанда етештерелгән аҙыҡ-түлеккә өҫтөнлөк биреүселәр арта. Ғөмүмән, бөтә донъяла үҙ һаулығын ҡайғыртып, саф, тәбиғи аҙыҡ менән туҡланырға ынтылыусылар торған һайын күбәйә бара. Ә беҙҙең быуаттан-быуатҡа камиллаштырылып, ҡырыҫ тәбиғәт шарттарына – сатнама һыуыҡ ҡыштарыбыҙға, тынды ҡурғыс селләле йәйҙәребеҙгә яраҡлаштырылып камиллашҡан сәләмәт туҡланыу традицияларыбыҙ бар. Уны үҙгәртергә лә, бөгөнгөгә ҡулайлаштырырға ла кәрәкмәй, нисек бар, шулай көнитмешебеҙгә индереү генә талап ителә беҙҙән.
Йәйрәп ятҡан көтөүлектәрҙә һутлы үлән утлап йөрөгән малҡайҙарҙың һөтө лә, ите лә ситтән килтерелгән менән сағыштырғыһыҙ. Унан һуң, меңйыллыҡтар дауамында башҡорттоң организмы гендар кимәлендә шул ризыҡтарҙы эшкәртеүгә, уларҙан көс алыуға көйләнгән.
Милли аш-һыуыбыҙға йөҙ борған хужабикә үҙенең, ғаиләһенең генә түгел, киләсәк быуыны һаулығын да ҡайғырта – сәләмәт ата-әсәнән сәләмәт бала тыуа, унан тыш, ризыҡ ейеү ғәҙәте ғаиләлә быуындан-быуынға күсә.
Ер шары буйлап глобалләшеү артҡан әлеге заманда халыҡтарҙың бары тик уларға ғына хас үҙенсәлеген, башҡаларға оҡшамаған яғын, милли асылын һаҡлап ҡалыу, үҫтереү теләге көсәйә. Был рухи хазиналарыбыҙға ла, көнитмешебеҙҙе билдәләгән ҡомартҡыларға ла ҡағыла. Йыр-моңобоҙ, бейеүҙәребеҙ кеүек үк, ата-бабаларыбыҙ беҙгә ҡалдырған хазина ул – милли аш-һыуыбыҙ йолаһы, беҙ ҡәҙерләргә, тергеҙергә тейешле тарихи хәтеребеҙ, мәҙәниәтебеҙҙең баһалап бөткөһөҙ бер өлөшө. Ә баймаҡтарҙың һөт ризыҡтарыбыҙ араһында батша булараҡ танылған ҡыҙыл эремсекте өҫтәлебеҙгә ҡайтарыу ынтылышы оло маҡтауға лайыҡ. Төптән уйлап ҡараһаң, донъяла билдәле башҡорт балы кеүек, данлауға, күпләп етештерелеүгә, илдәр буйлап милли тәғәм булараҡ таратылыуға лайыҡ ризығыбыҙ ул.
Баймаҡ районы.
Теги:


text:
9-12-2013, 11:17 / Мәҙәниәт
Буяҙарҙа тормош мәғәнәһе таба
Был донъяға һәр әҙәм балаһы үҙенә генә тәғәйен тәҡдир, өлөш менән тыуа. Иҫ белгәс тә кеше күңелендә хыялдар, теләктәр моронлай башлай. Үҫә төшкән һайын улар нығына һәм әҙәм балаһы шуларҙы ғәмәлгә ашырыу ниәтендә мөмкинлектәрен һынап, һәләтен, Хоҙай тарафынан бирелгән талантын аса. Эйе, ныҡыштар, тырыштар ҡуйған маҡсаттарына ирешеп, хыялдарын бойомға ашырып, тормошта лайыҡлы урынын таба. Тирә-яғыбыҙға күҙ һалһаҡ, ундайҙар арабыҙҙа бихисап. Әйтәйек, яҡташыбыҙ Байбордин Юрий Константинович рәссам, скульптор, көслө педагог булараҡ бөтә Рәсәйҙә дан алған, исеме сит ил офоҡтарын яулаған...


text:
Республиканың 10 ҡалаһында «берҙәм тәҙрә» асыласаҡ
2012 йылда Башҡортостандың 10 ҡалаһында «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеүсе күп функциялы үҙәктәрҙең филиалдары асыласаҡ. Республика ҡаҙнаһынан был маҡсатҡа дөйөм алғанда 250 миллион һумдан ашыу аҡса бүленәсәк. Был турала бөгөн БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында отчет менән сығыш яһағанда Рөстәм Хәмитов белдерҙе.
Уның фекеренсә, күрһәтелгән дәүләт хеҙмәттәренең сифатын яҡшыртыу һәм уларҙың күп өлөшөн электрон төргә күсереү – төбәк етәкселегенең 2012 йылға билдәләнгән өҫтөнлөклө бурыстарының береһе.
Бөгөн республикала дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеүҙең административ регламенттары әҙерләнә. Әммә уларҙың яртыһынан аҙырағы ғына федераль ҡануниәт талаптарына яуап бирә. Шуға күрә был өлкәлә эшләйһе эштәр күп әле.
— Дәүләт мәғлүмәт системаларын – реестрҙы, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр порталын камиллаштырыу дауам итә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бөгөн реестрға, әлегә тест режимында, 17 ведомство һәм 35 муниципаль берәмек тоташтырылған. Порталда 400 төрҙән ашыу хеҙмәт күрһәтелгән.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, Башкортостан ведомстволар үҙ-ара электрон документтар әйләнеше ярҙамында хеҙмәттәшлек итһен өсөн технологик карталар булдырыу эштәрен башлаған төбәктәр иҫәбенә ингән. Ошо карталар ярҙамында быйыл 150-нән ашыу дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәрҙе ҡулайлаштырыу көтөлә. Әйткәндәй, республикалағы власть органдарының электрон хеҙмәттәшлеген ойоштороу эштәре ағымдағы йылдың 1 июленә тиклем тамамланырға тейеш.


text:
Хәйбулла районында етем балалар торлаҡ менән тәьмин ителә
Аҡъяр ауылында етем балаларға яңы өс ҡатлы йорттан ике фатир бирелде. Торлаҡ федераль бюджет иҫәбенә һатып алынған. Яңы йортта йәмғеһе 24 фатир бар. Һуңғы тапҡыр күп фатирлы йорт Хәйбулла районында 2001 йылда төҙөлгән, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенән.
Шулай уҡ Мостай Кәрим исемендәге урамда ошо көндәрҙә өй туйлаясаҡтар. Ике фатирҙан асҡыстарҙы ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар аласаҡ. Был йорттар республика бюджеты иҫәбенә урындағы төҙөлөш ойошмаһы менән күтәрелгән.
Муниципаль район хакимиәтенең опека һәм попечителлек бүлеге мәғлүмәттәре буйынса, йыл аҙағынаса йәнә биш етем балаға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырыласаҡ.


text:
Башҡортостанда «Балаларҙы мәктәпкә әҙерләйек» шәфҡәтлелек акцияһы старт алды
Башҡортостанда «Балаларҙы мәктәпкә әҙерләйек» шәфҡәтлелек акцияһы старт алды. Ул мосолмандарҙың «Байтул Мал» шәфҡәтлелек фонды менән ойошторолған.
«Башинформ» агентлығына фонд директоры Артур Насибуллов хәбәр итеүенсә, акция барышында ярлы ғаиләләрҙән һәм республиканың социаль приюттарынан балалар өсөн мәктәп формаһы, спорт кәрәк-яраҡтары, китап сумкалары йыйыла. Бынан тыш, бәләкәй балалар өсөн уйынсыҡтар һәм китаптар ҙа йыйыла.
Акция бер нисә сауҙа селтәре менән берлектә үткәрелә. Балаларға ярҙам күрһәтеүҙә магазин хеҙмәткәрҙәре лә, шулай уҡ сабыйҙарҙы альбомдар, ҡәләмдәр, китаптар менән тәьмин иткән һатып алыусылар ҙа ҡатнаша.


text:
Санкт-Петербургта Башҡорт мәҙәниәте көнө үттеФото: Мәүлиҙә Ильясова
Санкт-Петербургта Башҡорт мәҙәниәте көнө үтте
Санкт-Петербургта Башҡорт мәҙәниәте көнө үттеФото: Мәүлиҙә Ильясова
Үткән йомала Санкт-Петербургтың «Советский» концерт залында Башҡорт мәҙәниәте көнө үтте. Сара ҡаланың Мәҙәниәт буйынса комитеты һәм Башҡортостан Республикаһының Даими вәкиллеге ярҙамында Санкт-Петербург башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) менән ойошторолдо. Программа сиктәрендә Мостай Кәримдең «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» әҫәре буйынса «Башҡортостан» киностудияһы менән төшөрөлгән фильм күрһәтелде.
Сарала Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары – Азат Биксурин һәм Заһир Иҫәнсурин сығыш яһаны, тип хәбәр итте Башҡортостандың Санкт-Петербургтағы Даими вәкиллегенең баш белгесе Мәүлиҙә Ильясова. Шулай уҡ Люциә Буканова етәкселегендәге «Ирәндек» башҡорт фольклор ансамбле (Санкт-Петербург) ҙур концерт программаһын тәҡдим итте.
Байрам сиктәрендә күргәҙмә-йәрминкә ойошторолдо, унда башҡорт балы, халыҡ промыслалары изделиелары тәҡдим ителде. Сара йәштәр дискотекаһы менән тамамланды.


text:
Өфөлөләр бал йәрминкәләренә саҡырыла
Йома, 16 августа, Өфө ҡалаһы Калинин районының «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда бал йәрминкәһе үтә.
Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә балдың төрлө сорттары, шулай уҡ умартасылыҡ продукттары тәҡдим ителәсәк.
Башлана – 10 сәғәттә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 5 августа Өфөлә, Башҡорт дәүләт аграр университетының Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда IX бал йәрминкәһе асылды. «Башинформ» агентлығына Совет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкә көн һайын 10.00 – 16.00 сәғәттәрҙә 31 авгусҡа тиклем эшләйәсәк.


text:
Киләһе йылдан инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу өсөн квоталар ҡайтанан ҡаралды
2014 йылда инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу өсөн ике процент квота хеҙмәткәрҙәр һаны 35 кешенән артығыраҡ булған коллективтарға билдәләнә, тип хәбәр итте РФ Президентының майҙағы указдарын үтәү мәсьәләләре буйынса республика Хөкүмәтендә үткән кәңәшмәлә хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова.
Элек предприятиеларҙа 100-ҙән ашыу кеше иҫәпләнгән осраҡта инвалидтарҙы эшкә алыу, уларға махсуслаштырылған эш урындары булдырыу йөкләмәһе бирелә ине.
Башҡортостанда 2010 йылдан алып йыһазландырылған эш урындарына 780 инвалид эшкә урынлашҡан, уларҙың 554-е эшләүен дауам итә. Һуңғы ике йылда инвалидтар өсөн тағы ла 572 эш урыны булдырыу планлаштырыла. Инвалид өсөн эш урынын йыһазландырыуға эш биреүсегә уртаса 66,2 мең һум күләмендә субсидия бирелә.


text:
Тирмән ташы
Тирмән ташы — таштан йәки ҡаты ағастан игендән ярма йә он тарттырыу өсөн парлап эшләнгән ике яҫы ҡалын түңәрәктән торған көнкүреш ҡорамалы. Ҡул тирмәнендә күберәк бойҙай, арыш тарттырғандар. Төрлө минералдарҙан уның ярҙамында буяу онтағы ла эшләгәндәр.
Тирмән ташына йышыраҡ кремнийлы, ваҡ бөртөклө, көпшәк, әммә шуға ҡарамаҫтан ныҡлы ҡомташ ҡулланылған. Кремнийлы эзбизташ файҙаланылыуы ла билдәле.[1]
Йөкмәткеһе
Тирмән ташы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тирмән ташында он тарттырғыс бураҙналар бар. Уларҙан вағыраҡ улаҡтар тарала. Был бураҙналар һәм улаҡтар игенде ваҡларға һәм тыш яҡҡа ҡойолоп сығырға ярҙам итә. Йыш ҡулланғанда, улар йышыла һәм яңынан ситтәрен үткерләп тороуҙы талап итә.
Тирмән ташын парлап тотоналар. Аҫҡыһын ҡуҙғалмаҫлыҡ итеп беркетәләр. Өҫкөһөн махсус беркетелгән тотҡос ярҙамында бороп йөрөтәләр, һәм тап ул игенде онтай ҙа инде. Был таштарҙа ҡалҡып торған һыҙаттар була, улар игенде он хәленә килтерә.
Тирмән таштары бер-береһенә дөрөҫ тап килергә тейеш, шул осраҡта ғына сифатлы он килеп сыға.
Тирмән ташы өсөн йышылып, онталып бармаған ҡаты ҡомташ файҙаланылған. Бындай таш йыш осрамай, шуға күрә ярайһы ҡыйбат торған.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Неолит кешеһе ҡул тирмәнен төрлө орлоҡ, сәтләүек онтап, ризыҡ әҙерләү өсөн ҡулланған. Төрлө буяуҙар әҙерләү өсөн файҙаланылған. Металл иретеү килеп сыҡҡансы уларҙы шулай уҡ тирмән ҡулланып онтағандар.
Фольклорҙа һәм әҙәбиәттә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Барсынһылыу тирмән ташы ҡәҙәрле ташты тау башынан Алпамышаға тәгәрәтеп ебәрә[2].
- А. Мағазов. Әйләнә тирмән ташы — Өфө, 1996[3].
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тирмән ташы тәгәрмәстән алдараҡ барлыҡҡа килгән тигән фекер бар. Тирмән ташына ҡарап тәгәрмәс эшләй башлаған булыуҙары ла ихтимал.
Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Bucksch Herbert Dictionary Geotechnical Engineering, Vol. 1 — Springer-Verlag. — P. 80. — ISBN 978-3540581642.
- ↑ http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:8R1NgRI3uoEJ:www.bashskazki.ru/page441.html+&cd=6&hl=ru&ct=clnk&gl=ru
- ↑ А. Мағазов. Әйләнә тирмән ташы — Өфө, 1996


text:
Төбәктә фермерҙарға ярҙам һәм малсылыҡ фермаларын үҫтереү буйынса программала ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу башланды Фото: Олег Яровиков
Төбәктә фермерҙарға ярҙам һәм малсылыҡ фермаларын үҫтереү буйынса программала ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу башланды
Төбәктә фермерҙарға ярҙам һәм малсылыҡ фермаларын үҫтереү буйынса программала ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу башланды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостанда яңы эш башлаған фермерҙарға ярҙам күрһәтеү һәм крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары нигеҙендә ғаилә малсылыҡ фермаларын үҫтереү буйынса маҡсатлы программала ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу башланды. Ике программа ла 2018 йылға тиклем иҫәпләнгән.
Проекттарҙы эксперт жюрийы баһалай. Уның составында Ауыл хужалығы министрлығы, Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге, Башҡорт дәүләт аграр университеты, йәмәғәт ойошмалары, республика ведомстволары вәкилдәре, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары етәкселәре бар.
Әлшәй, Архангел, Ауырғазы, Баҡалы, Балтас, Бәләбәй, Бишбүләк, Бөрө, Благовар, Благовещен һәм Борай райондары вәкилдәре жюри ағзаларына конкурс проекттарын тәҡдим иткән.
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министры урынбаҫары Азат Йыһаншин һүҙҙәренсә, быйыл ошо маҡсатлы программала ҡатнашыу өсөн 484 ғариза тупланған. Шуларҙың 399-ы яңы эш башлаған фермерҙарҙан килгән.
Быйыл ғаризаларҙың күбеһен Урал аръяғы фермерҙары тапшырған, шуға күрә 24-25 мартта Белоретта улар өсөн ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу буйынса комиссия эшләйәсәк. Республиканың төньяҡ-көнсығыш фермерҙары өсөн дә күсмә ултырыштар планлаштырылған.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, маҡсатлы программаларҙа ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу 8 апрелдә тамамлана.


text:
25 июнь
25 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 176-се (кәбисә йылында 177) көнө. Йыл аҙағына тиклем 189 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
Халыҡ-ара
Милли
- Мозамбик — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Словения — Дәүләт көнө.
- Филиппин — Ағастар ултырыу көнө.
- Хорватия — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәзизов Флүс Мирзасәлих улы (25.06.1937—4.02.2008) — химик-технолог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (1995), техник фәндәр докторы (1993), профессор (1995). СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1991), Рәсәй Федерацияһының (1993) һәм Башҡортостан Республикаһының (1992) атҡаҙанған химигы. Сығышы менән Татарстандың Минзәлә районы Симәк ауылынан.
- Сәхәүетдинова Руза Хәйҙәр ҡыҙы (25.06.1937) — башҡорт композиторы. 1991 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (2003) һәм Башҡорт АССР-ының (1990) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994), Салауат Юлаев ордены кавалеры, эстрада йырҙарын башҡарыусыларҙың «Гәлсәр һандуғас» республика теелевизион фестиваль-конкурсы (2004), Миәкә районының Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премияһы (1993) һәм 1-се Башҡорт республика гимназия-интернатының Рәми Ғарипов исемендәге премияһы (2002) лауреаты.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1999 — Яхин Фәйзелғаян Фәтҡулбаян улы, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1966). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.


text:
Талбазы ауылы ситендәге йәшел төҫтәге ҡупшы йорттарҙың хужалары – яңы ғына тормош юлына аяҡ баҫҡан, дәүләт тарафынан ҙур социаль ярҙам алған етем ҡыҙҙар һәм егеттәр.
Талбазы ауылы ситендәге йәшел төҫтәге ҡупшы йорттарҙың хужалары – яңы ғына тормош юлына аяҡ баҫҡан, дәүләт тарафынан ҙур социаль ярҙам алған етем ҡыҙҙар һәм егеттәр.
Курсыбыҙҙа сағыу сәскә кеүек булды ул: һылыу, һөймәлекле, ябай, ихлас, иғтибарлы, ярҙамсыл... Иң кәрәк ваҡытта тейешле һүҙен табып, күңелде күтәреп, йылмайтып ебәрер, тормоштоң матурлығына тағы ла бер ҡат инандырыр, артабан йәшәргә көс бирер илаһи зат ине. Юғары уҡыу йортонан һуң даими осрашып, бер-беребеҙҙең хәлен белешеп, ярҙамлашып йәшәүебеҙҙә лә Зөлхизәнең өлөшө баһалап бөткөһөҙ.
Йыл ярым элек ҡаты сиргә дусар булғас та, тормошто яратыуын, йылмайыуын ташламаны һабаҡташыбыҙ. Ауырыуы менән һуңғы сиккәсә көрәште, һәр атҡан таңды ҡыуанып ҡаршыланы, барыһы ла яҡшы буласағына ышандырҙы, башҡаларҙы хәстәрләүҙән туҡтаманы. Беҙ генә ҡәҙерлебеҙҙе ауырыуҙан аралай алманыҡ...
Ә. ИҪӘНОВА.
Өфө районы.
– Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
Тыныс, имен тормош бүләк иткән ветерандар сафы бермә-бер һирәгәйһә лә, бөгөн уларҙың вариҫтары — ер-әсәне хәстәрләүсе игенселәр, тормош сифатын яҡшыртыу өсөн көс түккән хужалар, ҙур инвестиция проекттарын бойомға ашырған ҡыйыу, белемле етәкселәр — төбәкте алдынғылар рәтенә сығарыу өсөн тырышлыҡ һала.
“Рособрнадзор” етәксеһе республикабыҙҙа белем сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән эшкә юғары баһа бирҙе.


text:
Өфөлә һуңғы дөйөм ҡала өмәһе үтә
19 майҙа өсөнсө, быйылғы яҙҙағы һуңғы дөйөм ҡала өмәһе үткәрелә.
«Башинформ» агентлығына баш ҡаланың Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, Өфөлә иғлан ителгән территорияларҙы санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы буйынса һуңғы йомғаҡтар киләһе аҙнаның урталарында билдәле буласаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, тәүге ике яҙғы өмәлә 260 меңгә яҡын кеше ҡатнашты. Улар йыйған сүп-сар күләме 15600 кубометрҙан артып китте.
Бынан тыш, 14 һәм 21 апрелдә үткән өмәләр барышында баш ҡалала 2800-ҙән ашыу ағас һәм шул сама уҡ ҡыуаҡ ултыртылды.


text:
Скачать apk / һуңғы программа бар версия hd 2018 Өсөн Android & П
Бар өсөн иң яҡшы ысул өсөн көйләү программаһын HD П: Playbox HD is an superior free app for watching TV reveals, сериалдар, һәм фильм. Скачать windows бөтә версияларына мөмкин булһа, уның 7/һигеҙ/һигеҙ.Компьютер системаһы һәм Mac 1/10 .
Playbox app is obtainable for all platforms like Windows PC, Android and iOS. It’s also possible to use PlayBox HD for iPad/iPhone additionally. Был’ы арттырып, ваҡыт. Бөтә уйнаған кинофильмды ул, йәнһүрәттәр, ирекле хаҡтар һәм анимация киноһы асыу теләсә ҡайһы ваҡытта һәм урында.. Һеҙ ҡасан булһа иң яҡшы интернет-берләшмәләр, һеҙ, бәлки, ала, һеҙ яратҡан кинофильмдарҙан, һәм эҙмә-эҙлекле күрһәтелгән, һәм башҡа күп кенә. Күп һанлы сифатлы варианты бар унда, һеҙ ҡарау өсөн талап итә.
ПК, Windows өсөн портатив программаһы бар HD 10/8.1/7 скачать һәм Mac:
Apple-ды бар, унда магазин йәки google уйнарға. hd ритейлерҙар ҡушымта өҫтәмә программаһы булмаған, әммә. So it’s important to obtain the APK file of Playbox HD app. Һеҙ алмайсы файдаланырга был өҫтәмә, әммә туранан-тура күсереү өсөн альтернатив һайлау булды, сөнки был ырыуҙар һәр береһе был гаджеттар өҫтәмә ярҙам аласаҡ. Эмулятор Android һеҙҙең менән bluestacks ҡуйырға тейеш. .
Hd сифатында бушлай күсереп программаһы өсөн Планы бар
Хәрәкәт, эмулятор өсөн загрузить һәм ҡуйыу менән bluestacks:
- Open Browser in your PC and get the “Bluestacks Emulator” from hyperlink.
- Менән Bluestacks Скачать. Был биләйәсәк бер аҙ ваҡыт.
- Һуң загрузки һәм bluestacks, ул үҙ п ҡуйған..
- Менән bluestacks индерелгәндән һуң уны һорап, үҙегеҙҙең аккаунт google-гә инеп..
- Һөҙөмтәле ингәндән һуң, бәлки, һеҙҙең менән bluestacks ҡулланыла башлай эмулятор.
Ғәмәлдәр өсөн загрузить программаһын компьютерға урынлаштырыу өсөн һәм бар:
- Хәҙер һеҙ’булыу өсөн кушымталар менән bluestacks ll программаһы бар хәленсә эҙләй.. Программа эсенә алған тамғалар менән bluestacks таба һуңынан һеҙ ҡасан тура килә. Һуңынан һеҙгә киләһе аҙымға күсер һис ҡасан.
- Браузеры для компьютер аса, эҙләү һәм "скачать программаһы үҙ эсенә алған".
- Күсеп веб-сайт, һеҙ ҡайҙа ул, бәлки, һуңғы версияһы үҙ эсенә алырға мөмкин..
- Хәҙер, программа эсенә алырға агросәнәғәт комплексы файл .
- Скачать ҡуйҙы һәм папканы уны хәҙер бара..
- Кушымталар менән bluestacks асыу программаһы һәм торлаҡ биналары менән bluestacks web бар хәҙер иҫбат булыуы мөмкин-битегеҙгә.
Йөрөй
- Был ЧОП өсөн Android – Скачать apk
- ҠУШЫМТА HD ФИЛЬМ ТАРТМАҺЫ – APK ӨСӨН ANDROID СКАЧАТЬ & Ios
- АГРОСӘНӘҒӘТ өҫтөнлөк 6.620.621 Андроид
- Бобби Фильм.Скачать apk
- Миньоны миньоны АГРОСӘНӘҒӘТ гадкий мин 5.4.1 Раш. + Мода
Ҡушымта хас Plaubox HD:
- Версия для Windows 7 программаһы бар унда/һигеҙ/һигеҙ.Компьютер системаһы һәм Mac 1/10 .
- Һеҙ’hd бушлай кинофильмдар күрһәтеүҙе һәм телевидение ҡарау мөмкинлегенә эйә булырға хаҡы бар программаһына ҡушымта..
- Кино коллекцияһының күп булды., фильм, телевизор күрһәтә һәм.
- Был-кинофильм кинофильм күрһәтергә тырышыу күренә. тв асығыҙ һәм ябай, рәт-рәт ҡарау һеҙҙе күп.
- Һуңғы яңыртыу тураһында яңы фильмдар тв һәм эпизодтар һеҙгә күрһәтә алам, ул. башлап ебәрергә мөмкин булыуы.
- Һеҙ’буласак эйә булыу мөмкинлеге ҡараған бөтә фильмдар, сифат фильмдар 720p һәм 1080p күрһәтеү һәм тв кодектар күп..
- Был’s иң яратҡан кинофильм бар һеҙҙең алырға мөмкин, шулай уҡ өҫтәмә программаһы.
- Һеҙ’телендә эҙләү була. ll торошо һәм өҫтәмә менән киноларын йыл.
- Субтитрҙар программалар өсөн фильмдар бөтә төрҙәре бар, һеҙгә инглиз теле йәки туған ынтылып ҡараны..
ШУЛАЙ УҠ ҠАРА:-
- Был ЧОП өсөн Android – Скачать apk
- Хруст – Телевизор бушлай & Скачать фильм apk
- Бобби Фильм.Скачать apk
- Амазонка Премьер-Видео .Скачать apk
- Скачать ағымы бер ҡасан apk
- Скачать HD программаһы бар.
I hope this text helped to you to Set up Пк, windows хр тора өсөн был өҫтәмә программа /7/һигеҙ/һигеҙ.1/10 or Mac Laptop/Pc. Кино һәм тв hd кодексы менән түгел булдырылған был программа тулыһынса күрһәтеү һәм наслаждайся өҫтәмә тора.
БЫНДА КҮСЕП ӨСӨН, СКАЧАТЬ


text:
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтай[2] — Башҡортостан Республикаһының берҙән бер юғары вәкәләтле һәм закондар (ҡанундар) сығарыу дәүләт органы. Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында Башҡортостан Республикаһы парламенты иң ҙуры (110 депутат), республика халыҡ һаны буйынса региондар араһында етенсе урында тора.
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 4-се бүлеге һәм Башҡортостан Республикаһының «Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтай тураһында»[2] законы Башҡортостан Республикаһының Дәүләт йыйылышы- Ҡоролтай статусын билдәләй һәм уның эшмәкәрлегенең нигеҙе булып тора..
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1917 йылда I, II һәм III Бөтә башҡорт ҡоролтайҙары үтә. 1917 йылдың 10 декабрендә дәүләтселекте булдырған III Башҡорт ҡоролтайында тәүге парламент — Кесе ҡоролтай һайлана.
1920 йылдан 1937 йылғаса Советтарҙың Бөтә Башҡортостан 1 - 10 съездары үтә, улар барышында Башҡортостан үҙәк башҡарма комитеты һайлана.
1938 йылдан 1995 йылғаса — 1 - 12-се саҡырылыш Башҡорт АССР-ы Юғары Советының ( 1993 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы) сессиялары.
1994йылдың 2 мартында « Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтай тураһында»[2] законы ҡабул ителә, уға ярашлы парламент ике палатанан — Вәкилдәр палатаһы һәм Заҡондар сығарыу палатаһынан тора.
2002 йылдың 30 декабрендә яңы « Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтай тураһында» законы ҡабул ителә[3].
1995 йылдан 2013 йылғаса — 1 - 4-се саҡырылыш Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтай сессиялары .
Башҡортостан Парламенты етәкселәре[4][үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хакимиәт даирәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан Республикаһы Ҡоролтайы ҡарамағындағы мәсьәләләр:
- Башҡортостан Республикаһы Конституцияһын ҡабул итеү, уға төҙәтмә һәм өҫтәлмәләр индереү;
- Башҡортостан Республикаһы хакимиәт даирәһе сиктәрендә һәм Рәсәй Федерацияһы менән Башҡортостан Республикаһының берлектәге хакимиәт даирәһенә ҡараған мәсьәләләрҙе законға ярашлы көйләү;
- Башҡортостан Республикаһы закондарын аңлатма биреү, уларҙың үтәлешен күҙәтеп барыу ;
- Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади үҫеш программаһын раҫлау;
- Башҡортостан Республикаһының бюджетын һәм уның үтәлешен раҫлау;
- федераль законға ярашлы Башҡортостан Республикаһында һалым һәм башҡа йыйымдарҙы билдәләү;
- Башҡортостан Республикаһының административ-территориаль төҙөлөшөн булдырыу һәм уны үҙгәртеү тәртибе;
- Башҡортостан Республикаһында референдум билдәләү һәм үткәреү тәртибен булдырыу , Башҡортостан Республикаһында референдум үткәреү көнөн билдәләү ;
- Рәсәй Федерацияһы Президенты тәҡдим иткән кандидатураға Башҡортостан Республикаһы Президенты (Башлығы) вәкәләттәрен биреү тураһында ҡарар сығарыу;
- Башҡортостан Республикаһы Президентына (Башлығына) ышаныс (ышаныс юғалтыуҙы) белдереү тураһында ҡарар сығарыу ;
- Башҡортостан Республикаһы премьер-министрын билдәләү буйынса ярашыу;
- Башҡортостан Республикаһы Конституция судының рәйесен, рәйес урынбаҫарын һәм судьяларын билдәләү;
- Башҡортостан Республикаһы Прокурорын билдәләү буйынса ярашыу;
- Рәсәй Федерацияһы Федераль йыйылыш Дәүләт думаһында закондар сығарыу инициативаһы хоҡуғын тормошҡа ашырыу;
- парламент тикшереүҙәрен һәм парламент тыңлауҙарын үткәреү;
- Башҡортостан Республикаһында Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил һәм Башҡортостан Республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһына билдәләү һәм был вазифаларҙан азат итеү;
- Башҡортостан Республикаһы Контроль иҫәп палатаһы рәйесе вазифаһына билдәләү һәм был вазифанан азат итеү;
- мировой судьялар һайлау;
- Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларын, Башҡортостан Республикаһының маҡтаулы исемдәрен булдырыу һәм башҡа мәсьәләләр.
Етәкселек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтайҙың Рәйесе һәм уның өс урынбаҫары етәкләй .
V саҡырылыш Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы- Ҡоролтайының Рәйесе — Толкачёв Константин Борисович.
Комитеттар һәм комиссиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
V Башҡортостан Республикаһы Ҡоролтайының 8 даими эшләүсе комитеты:
- торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше комитеты ;
- һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт һәм ветерандар эштәре буйынса комитет ;
- мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте буйынса комитет;
- аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет ;
- сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет ;
- бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм территориаль үҫеш буйынса комитет;
- урындағы үҙидара, граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса комитет;
- дәүләт төҙөлөшө, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитет .
Бынан тыш 5 комиссия булдырылған:
- һайлауҙар барышын электрон система ҡулланып тикшереп тороу буйынса;
- регламентты үтәү буйынса комиссия;
- депутат этикаһы буйынса комиссия;
- Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтайҙың наградалары буйынса комиссия;
- мандат комиссияһы.
Йәмәғәт палатаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәмәғәт палатаһы — Башҡортостан Республикаһының Дәүләт йыйылышы — Ҡоролтайҙың консультатив органы, граждандар йәмғиәтен ойоштороуҙа төп урындарҙың береһен биләй[5].
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы
- Башҡортостан Республикаһы Президенты
- Башҡортостан Республикаһының Конституция Суды
- Башҡортостан суд системаһы
- Башҡортостан Хөкүмәте
- Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы — йәмәғәт ойошмаларының Халыҡ-ара берлеге.


text:
Балтас районында заманса торлаҡ биҫтәһе төҙөлә
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Балтас районына сәфәрен Иҫке Балтас ауылынан башланы. Әлеге ваҡытта бында яңы — Көньяҡ биҫтәһен төҙөү проекты тормошҡа ашырыла.
Проект өс йылға — 2011 йылға тиклем иҫәпләнгән. Киләсәктә бында 74 гектар майҙанда ҡыҙыл кирбестән заманса коттедждар барлыҡҡа киләсәк.
Республика башлығы биҫтәнең инфраструктураһы менән ҡыҙыҡһынды. Бында 70 урынлыҡ балалар баҡсаһы, 90 балаға иҫәпләнгән башланғыс мәктәп, магазиндар һәм башҡа объекттар буласаҡ, тинеләр Президентҡа. Йорттар һалынып бөткәс, микрорайон территорияһы тулыһынса төҙөкләндереләсәк. Халыҡ, был биҫтә ауылды биҙәп торасаҡ, тип өмөтләнә.
Әлеге ваҡытҡа һигеҙ йорт әҙер, йыл аҙағына 22 йортто тапшырырға планлаштыралар. Район өсөн был ҙур проект федераль һәм республика бюджеттарынан финанслана.
Иҫке Балтаста Мортаза Рәхимов башҡорт гимназияһын реконструкциялау барышы менән дә танышты. Был уҡыу йорто беренсе йыл ғына эшләмәй, шуға күрә яңы уҡыу корпусы һәм яңы интернат төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителгәйне. Бөгөнгө көнгә буласаҡ өс ҡатлы уҡыу корпусының беренсе ҡаты әҙер ҙә инде. Әле интернатты төҙөүгә тотонмағандар, әммә яңы уҡыу йылына бөтә объекттар әҙер буласаҡ, тип вәғәҙә иттеләр.


text:
Татьяна Никанорова “Мөхәббәт тарихы” менән сығыш яһаясаҡ
Башҡортостандың халыҡ артисткаһы, халыҡ-ара конкурс лауреаты Татьяна Никанорованың “Мөхәббәт тарихы” исемле концерт-монографияһы иртәгә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙасаҡ. Унда йырсының театр буйынса хеҙмәттәштәре Йәмил Әбделмәнов, Илһам Вәлиев, Владимир Копытов, Геннадий Родионов сығыш яһаясаҡ.
Татьяна Никанорова – ун йылдан ашыу Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының төп солистарының береһе иҫәпләнә. Опера театры труппаһы менән ул Мәскәүҙә үткән “Алтын маска” Милли театр фестивалендә “Тылсымлы флейта” (2006) һәм “Бал –маскарад” (2007) номинант спектаклдәрендә, Йәмил Әбделмәнов һәм “Забава” ансамбле менән берлектә камерный – вокаль музыка кисәләрендә ҡатнашты.


text:
«РусГидро» Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшөн хуплай
«РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Башҡортостанда Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшөн хуплай. Был сәнәғәт гигантынан тыш, станция төҙөлөшө менән арзан электр энергияһы алырға иҫәп тотҡан бер нисә шәхси компаниялар ҙа ҡыҙыҡһына. Был турала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов кесаҙнала Мәсәғүттә республиканың төньяҡ-көнсығыш райондары башлыҡтары менән үткән кәңәшмәлә белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшө Рәсәй Хөкүмәтендә тикшерелә. Был мәсьәләне вице-премьер Игорь Сечин, Рәсәйҙең Энергетика һәм Иҡтисади үҫеш министрлыҡтары эшкәртә.
— Был проект мәсьәләһе ыңғай хәл ителһен өсөн беҙ бөтә кәрәкле нәмәне эшләргә тырышасаҡбыҙ,— тине Рөстәм Хәмитов. – Йомаға БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Юрий Пустовгаров менән БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Николай Кураповтың Рәсәй энергетика министры Андрей Шишкинға визиты планлаштырылған. Уларға тап ошо мәсьәлә буйынса фекер алышырға тура киләсәк.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, Түбәнге Һөйән ГЭС-ы төҙөлөшө проекты 30 миллиард һумға баһалана. Әгәр ул тормошҡа ашырыла ҡалһа, республиканың төньяҡ-көнсығышы өсөн был ҙур алға китеш буласаҡ – оло төҙөлөш йәйелдереләсәк, яңы эш урындары һәм ҙур инвестициялар йәлеп итеү мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк.


text:
Республиканың ғәҙел рәсәйлеләре май байрамдарын программаларын аңлатыу өсөн файҙаланырға ниәтләй
Өфөлә партия активистары һәм республика йәмәғәтселеге вәкилдәре ҡатнашлығында “Ғәҙел Рәсәй” сәйәси партияһы Башҡортостан төбәк бүлексәһе Советының киңәйтелгән ултырышы үтте.
Унда Яҙ һәм Хеҙмәт көнөнә һәм Еңеү көнөнә арналған байрам сараларын ойоштороуға бәйле мәсьәләләр тикшерелде.
Был байрамдарға ҡарата Өфөлә, республиканың башҡа ҡалары һәм ауылдарында бер нисә пикет һәм митингылар үткәреү планлаштырыла. Унда “Ғәҙел Рәсәй” активистары партияның көнүҙәк социаль мәсьәләләргә ҡарашын аңлатырға ниәтләй.


text:
Фото:
Башҡортостанда «Асылыкүл» тәбиғәт паркы булдырылды
Фото:
Башҡортостанда уникаль тәбиғәт ландшафттарын һаҡлау һәм рекреацион ресурстарҙы рациональ файҙаланыу маҡсатында «Асылыкүл» тәбиғәт паркы» дәүләт бюджет учреждениеһы булдырылды. Республика Хөкүмәтенең тейешле Ҡарарына Премьер-министр Азамат Илембәтов ҡул ҡуйҙы.
«Асылыкүл» тәбиғәт паркы» дәүләт бюджет учреждениеһы төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ҡарамағына тапшырылған. Республиканың Урман хужалығы министрлығына үҙ сиратында учреждениеға Әлшәй, Бәләбәй һәм Туймазы урман хужалыҡтарынан тәбиғәт паркы сиктәрендә булған урман участкаларын даими ҡулланылышҡа бүлеп биреү ҡушылды.
Документҡа ярашлы, учреждение штатында 21 кеше булырға тейеш. Әлеге Ҡарар менән «Асылыкүл» тәбиғәт паркы тураһында Положение ла раҫланған. Унда тәбиғәт паркының төп бурыстары, финанс-хужалыҡ эшмәкәрлеге теркәлгән.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, учреждение сығымдары «Башҡортостан экологияһы һәм тәбиғәт ресурстары» республика маҡсатлы программа сиктәрендә финансланасаҡ. Иҫегеҙгә төшөрәйек, 1993 йылдан «Асылыкүл» паркы милли статусын йөрөтә ине. Ул федераль кимәлдәге айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияһы булды. Бөгөн уны «тәбиғәт» паркы тип атап, статусын ғәмәлдәге ҡануниәткә яраштырыу зарурлығы тыуҙы. Бынан алып айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияһының режимын көйләү – республика хоҡуғы.


text:
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты штат режимында эшләй
Республиканың баш ҡалаһында иртә таңдан яуа башлаған ҡарға ҡарамаҫтан, «Өфө» халыҡ-ара аэропорты штат режимында эшләй. Юл һыҙаттары махсус техникалар ярҙамында ҡарҙан ваҡытында таҙартыла.
— Бөтә рейстар ҙа расписаниеға ярашлы башҡарыла, метеошарттарға бәйле самолеттар осошо менән бер тотҡарлыҡ та юҡ, — тине «Башинформ» агентлығына «Өфө» халыҡ-ара аэропорты асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса баш белгесе Таһир Мөхәмәтшин. — Был ҡыш башына хас ҡәҙимге һауа торошо, уға аэропорт хеҙмәттәре алдан әҙерләнде. Беҙҙең авиапредприятие махсус техника менән тулыһынса тәьмин ителгән.


text:
Өфөлә Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы үттеФото: Олег Яровиков
Өфөлә Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы үтте
Өфөлә Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы үттеФото: Олег Яровиков
26 февралдә республика Хөкүмәтендә Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Инвестицион мөхитте яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышы үтте.
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, 2012 йылда төп капиталға инвестициялар күләме 233 миллиард һумға еткән, 2011 йылдағы күрһәткестәр менән сағыштырғанда, был 8 процентҡа күберәк. Дөйөм Рәсәй динамикаһы – плюс 6,6 процент. Башҡортостанға йәлеп ителгән сит ил инвестициялары күләме йыл эсендә ике тапҡырға – яҡынса 600 миллион долларға тиклем артҡан.
— Бөгөн 400 миллиард һум суммаға 100-ҙән ашыу инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. Уларҙың алтауһы тамамланған да инде, эш урындары менән меңдән ашыу кеше тәьмин ителгән, — тине республика башлығы.
Башҡортостанда тулыйым төбәк продукты үткән йыл йомғаҡтары буйынса тәүгә бер триллион һумлыҡ сикте уҙҙы. Бындай һөҙөмтәләргә шәхси сектор иҫәбенә генә түгел, ә күпселек йәһәттән инвесторҙар менән һөҙөмтәле эшләү системаһы ярҙамында өлгәшелде, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. Төбәктең конкурентлыҡҡа һәләте, шулай уҡ бизнес менән шөғөлләнеү өсөн уңайлы шарттар булдырыу, асыҡ иҡтисади сәйәсәт алып барыу йәһәтенән беҙ Рәсәй Федерацияһында лидерҙарҙың береһе булып торабыҙ.
Шул уҡ ваҡытта Рәсәй ҙур рейтингтарҙа алдынғы урындарҙан алыҫ тора. БР Президенты советнигы Андрей Назаров һүҙҙәренсә, конкурентлыҡҡа һәләт буйынса ҙур рейтингта Рәсәй ни бары 67-се баҫҡысты биләй. Беренсе урында Швейцария килһә, Сингапур икенсе баҫҡысты биләй.
Әммә төп маҡсат рейтинг түгел, ә иҡтисади үҫеш, тип иҫәпләй Андрей Назаров. Уның һүҙҙәренсә, был йәһәттән инвестициялар бик мөһим тышҡы ресурс булып тора. Бындай ресурстарҙы йәлеп итеүгә ҡамасаулаған күренештәр тотош иҡтисадҡа зыян килтерә.
БР Президенты советнигы республикала эске рейтингтар системаһын ҡулланырға тәҡдим итте. Миҫалға ул Doing Business рейтингын килтерҙе. Уны әҙерләгәндә шәхси предприятиены теркәү, төҙөлөш эштәрен башҡарыуға рөхсәт ҡағыҙҙары алыу кеүек процедураларҙы үткәреү тиҙлеге иҫәпкә алына. Бындай рейтингтар дәүләттәр һәм шулай уҡ төбәктәр өсөн әҙерләнә.
Инвестициялар йәлеп итеү мәсьәләһе хаҡында бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереү позицияларынан сығып БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров та үҙ фекерен белдерҙе. Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы төбәктәге 6000 эшҡыуарҙан һорау алған. Асыҡланыуынса, яңы бизнес ойоштороу мөмкинлеге Башҡортостанда бәләкәй бизнес өсөн төп проблема булып тора. Шулай уҡ һалымдар йәһәтенән көсөргәнешлектең ҙур булыуы, ҡыҫҡа ваҡытҡа финанс ресурстар йәлеп итеү мөмкинлегенең сикләнгән булыуы, квалификациялы кадрҙар дефициты һәм коррупция кимәленең юғары булыуы эшҡыуарҙар өсөн проблема булып тора.
Ултырышта билдәләнеүенсә, Йәмәғәт советы йөҙөндә республика властарының тырышлыҡтары тап ошо мәсьәләләрҙе хәл итеүгә йүнәлтелгән булырға тейеш.


text:
Рөстәм Хәмитов Токио медицина университеты профессоры Казуо Умезава менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Токио медицина университеты профессоры Казуо Умезава менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Токио медицина университеты профессоры Казуо Умезава менән осраштыФото: Олег Яровиков
4 мартта Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Айчи медицина университеты (Япония, Токио ҡалаһы) профессоры Казуо Умезава менән эш осрашыуы үткәрҙе. Осрашыуҙа Республика клиник онкология диспансеры менән Казуо Умезаваның дарыуҙар эшләү өлкәһендәге лабораторияһының хеҙмәттәшлек итеү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
— Һеҙҙе ҙур ғалим булараҡ, яман шеште, иммунитет ҡаҡшауы арҡаһында барлыҡҡа килгән ауырыуҙары дауалау буйынса алдынғы технологиялар менән электән уңышлы шөғөлләнгән кеше булараҡ беләбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов, ҡунаҡҡа мөрәжәғәт итеп. – Өфө ғалимдары менән үҙ-ара килешеп эш итеүегеҙгә шатбыҙ. Был хеҙмәттәшлектең уңышлы булыуын теләйбеҙ. Шулай уҡ беҙҙәге үҙәк үҫешһен, онкология диспансерының статусы үҙгәрһен, тип теләйбеҙ. Был үҙәк Рәсәй Федерацияһында лайыҡлы абруй ҡаҙанған, әммә беҙгә халыҡ-ара кимәлгә сығырға кәрәк. Был эштә һеҙҙең ҡатнашлығығыҙ беҙҙең өсөн үтә мөһим.
— Бөгөн һеҙҙе күреүемә шатмын. Өфөнөң онкология үҙәге менән хеҙмәттәшлек итеү минең өсөн оло хөрмәт. Тикшеренеүҙәремде яман шеш ауырыуҙарын уңышлы дауалау өсөн кәрәк булған тәбиғи компоненттар эҙләүгә бағышлайым. Һеҙҙең менән хеҙмәттәшлек итеп, был маҡсатҡа бергәләп ирешә алыуыбыҙға шатмын, — тине Казуо Умезава.
— Беҙ Италия, Греция һәм АҠШ ғалимдары менән хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Әммә Өфө ғалимдары менән үҙ-ара килешеп эш итеү миндә айырыуса ҡыҙыҡһыныу уята, — тине Умезава әфәнде, осрашыуҙан һуң киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән аралашып. – Шамил Ганцев менән әүҙем эшләйбеҙ. Башҡортостан ғалимдарының әүҙем булыуы, уларҙың медицина өлкәһенә ҡарашы оҡшай. Башҡорт дәүләт медицина университеты һәм Республика онкология үҙәге оҡшай. Студенттар менән эшләү, йәш быуын үҫтереү оҡшай. Өфөгә тәүгә килгәнемдә, студенттар айырыуса ныҡ тәьҫир итте. Улар ҙур әүҙемлек күрһәтте. Шуға күрә йәш быуын тәрбиәләүгә үҙ өлөшөмдө индерергә теләйем. Рөстәм Зәки улына минең менән осрашырға ваҡыт тапҡаны өсөн рәхмәтлемен. Рөстәм Хәмитов үҙе ҙур ғалим. Президенттың беҙҙең проектты хуплауына бик шатмын.


text:
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ Фото: Андрей Старостин
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ Фото: Андрей Старостин
30 августа Рөстәм Хәмитов, 29 августа көслө ел эҙемтәләре менән бәйле ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән, Краснокама һәм Яңауыл райондарында булды, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте. Көслө дауыл һөҙөмтәһендә йорттар һәм социаль объекттар зыян күрҙе. Ҡорбандар бар. Рөстәм Хәмитов Яңауыл районының Кониг ауылында, Яңауыл ҡалаһының Көнсығыш биҫтәһендә һәм Краснокама районының Ҡарый ауылында емереклек масштабын баһаланы.
Тәбиғи көстән зыян күргән кешеләр республика башлығына емереүсе дауылдың ике минутлап барғанын һөйләне. Боҙолған йорттарҙың күбеһе страховкаланмаған. Рөстәм Хәмитов, республика бөтә йорттарҙы тергеҙергә ярҙам итәсәк, тип белдерҙе. Ә йүнәтеп булмағандарҙың урынына яңылары төҙөләсәк. Кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ – ауыл биләмәләрендә, юғалтылған мөлкәтте яҙып һәм зыян күләмен иҫәпләп йөрөүсе, комиссиялар эшләй башланы. Зыян күреүселәргә дүшәмбе, 1 сентябрҙә, беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәрен алыуға аҡса биреләсәк. Райондарҙа шулай уҡ зыян күргән кешеләр өсөн ваҡытлыса йәшәп тороу пункттары, поход кухнялары эшләй башлаған.
Нефтекамала Рөстәм Хәмитов ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса республика комиссияһы кәңәшмәһен уҙғарҙы.


text:
Өфөлә бард һәм яҙыусы Сергей Крулдең яңы китабының исем туйы була
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Өфөлә бард һәм яҙыусы Сергей Крулдең яңы китабының исем туйы була. Кесаҙна, 17 сентябрҙә, Башҡортостан Милли музейының әҙәби ҡунаҡханаһында «Янғантау» халыҡ-ара әҙәби фестиваль сиктәрендә бард һәм яҙыусы, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы Сергей Крулдең «Өфө кремле легендалары» китабының исем туйы үтә.
«Повесть 7087 (1579) йылдың йәйендә Өфө ҡәлғәһендәге кешелек мөнәсәбәттәренең онотолмаҫ һәм хәүефле донъяһы хаҡында бәйән итә. Әҫәрҙең төп геройҙары — ҡәлғә воеводаһы баяр Иван Нагой, Изге Троицк сиркәүе башлығы Димитрий, үҫәргән мырҙаһы Бикбау бей, баяр улы Константин Голубцов, нуғай мырҙаһы Ырыҫ бей. Повестың үҙәгендә — башҡорт егете Алмас менән рус ҡыҙы Полинаның мөхәббәте», — тиелә китаптың аннотацияһында.
Танылған тарихсылар, тыуған яҡты өйрәнеүселәр һәм әҙәбиәтселәр — Михаил Роднов, Анатолий Чечуха, Павел Егоров, Петр Федоров, Светлана Чураева, Вера Макарова, Римма Юнысованың һәм башҡа ҡунаҡтарҙың сығыш яһауы көтөлә. Сара барышында автографлы китап һатып алырға мөмкин.
Киске сәғәт 5-тә башлана. Инеү ирекле.


text:
Өфөлә яңы Затон күперендә асфальт түшәлә Фото: Өфө хакимиәте
Өфөлә яңы Затон күперендә асфальт түшәлә
Өфөлә яңы Затон күперендә асфальт түшәлә Фото: Өфө хакимиәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфөлә яңы Затон күперендә асфальт түшәлә. Тиҙҙән автомобилдәр ошо күперҙән ҡалаға инә башлаясаҡ. Ҡала хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, әлеге мәлдә 836 метрҙың 500-дә эштәр башҡарылған. Ҡалған участкала төҙөүселәр гидроизоляция үткәреүҙе тамамлай. «Төҙөлгән килешеү нигеҙендә асфальтҡа гарантия ваҡыты буласаҡ», — тип билдәләнеләр мэрияла.
Бөгөн Затон күпере республиканың ҙур инфраструктура проекты һанала. Объект составында 61 метр оҙонлоғонда йәйәүлеләр өсөн ер өҫтө үткәүеле төҙөү ҡаралған.


text:
- Подробности
- Просмотров: 421
БАЙҠЫБАШ РАЙОНЫ, БАССР‑ҙың төньяғында урынлашҡан, төньяҡта — Асҡын, көнсығышта — Ҡариҙел, көньяҡта — Нуриман, Благовещен, көнбайышта Мишкә һәм Балтас р‑ндары м‑н сиктәш булған. 1937 й. 20 мартында ойошторолған (ҡара: Административ район). 1963 й. 1 февр. бөтөрөлгән, терр‑яһы Ҡариҙел р‑ны составына индерелгән. Майҙаны — 1412 км2. Район үҙәге — Байҡыбаш ауылы. Районда 16 ауыл советы, 100 ауыл торама пункты булған. Халҡы — 33,6 мең кеше (1939), күпселек башҡорттар, татарҙар йәшәгән. Иҡт. нигеҙен һөт-ит йүнәлешле һыйыр малы, сусҡаүрсетеүгә, иген культуралары һәм картуф үҫтереүгә махсуслашҡан а.х. тәшкил иткән. 15 колхоз, 2 ағас эшкәртеү хужалығы, 2 МТС, райместпромкомб‑т, спирт заводы, 65 дөйөм белем биреү мәктәбе, үҙәк район дауаханаһы, мәҙәниәт һарайы, 12 клуб учреждениеһы, китапхана булған. “Ленинче” (ҡара: “Караидель”) гәз. сыҡҡан.
Р.М.Арыҫланов
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Шишмә һыуһындары ҡымыҙҙа!
Йомшаҡлығы йәнде әүрәтә лә
Бер уртламдан ғына ҡан ҡыҙа!
Элекке көн Дәүләкән районында XII Республика ҡымыҙ яһау оҫталары конкурсы уҙҙы. Унда 47 райондан вәкилдәр ҡатнашты. Баһалама ағзалары тәҡдим ителгән эсемлектең сифатын, һауытының тышлығын, шулай уҡ ҡатнашыусыларҙың теоретик белемен баһаланы. Һөҙөмтәлә иң яҡшы ҡымыҙ оҫтаһы исемен “Йоматау” шифаханаһынан Рушан Нәбиуллин яуланы. Уға башҡорт тоҡомло айғыр бүләк ителде. Икенсе урынды Әбйәлилдән Гүзәлиә Мәхийәнова, өсөнсө урынды Белореттан Рәүеф Мәғәфүров алды.
Фекерләүҙең дүрт дәрәжәһе бар икән: симплементар, дуплекс, полиментар һәм омниментар.


text:
Башҡортостанда 135 мең тонна сенаж әҙерләнгән
Башҡортостан аграрийҙары 27 июнгә ҡарата ҡышҡылыҡҡа 135 мең тонна сенаж һәм 16 мең тонна бесән әҙерләне. Үлән сабыу дауам итә. БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәтенә ярашлы, беренсе «йәшел ураҡ» 87 мең гектар майҙанда үткәрелгән (планға ҡарата 8%). Дүртөйлө (20%), Бүздәк, Күгәрсен (планға ҡарата 16-шар процент) райондары – алдынғы урындарҙа.
Малсылыҡты иң күп мал аҙығы менән Баймаҡ районы хужалыҡтары тәьмин иткән: улар 1,7 мең тонна бесән әҙерләгән. Көйөргәҙе районында бесән запасы 1,4 мең тонна тәшкил итә.
Стәрлетамаҡ районында иң күп сенаж һалынған – 14,5 мең тонна (планға ҡарата 15%), Дүртөйлөлә — 13 мең тонна (9%). Ауырғазы һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында ла бесән сабыу ырамлы бара.


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
Ярҙам һорап түгел, ярҙам ҡулы һуҙалар!
Ғафури районының Красноусол ауылында "Рәхмәт" мәрхәмәтлек магазины асылды. Ярҙамға мохтаждар ( күп балалы ғаиләләр, бала тәрбиәләүсе яңғыҙ әсәй, атайҙар, пенсионерҙар, инвалидтар , етемдәр) ошо магазиндан бушлай кейем, аяҡ кейеме, көнкүреш әйберҙәре алыу хоҡуғына эйә. Бер йыл эшлаү дәуерендә 100 гә яҡын кешегә ошондай ярҙам күрһәтелде. Төркөмгә мөрәжәғәт итеүемдең сәбәбе: республиканың төрлө райондарында янғындан ҡаза күреүселәргә ярҙам ҡулы һуҙырға әҙербеҙ.Улар тураһында белһәгеҙ, беҙгә хәбәр итегеҙ. Белешмә өсөн телефон:8-963-130-26-38. Руция Даутова


text:
Башҡортостанда балалар һәм үҫмерҙәр араһында «Экология һәм фәнни-техник прогресс» конкурсы үтә
Балалар һәм үҫмерҙәр араһында «Экология һәм фәнни-техник прогресс» республика компьютер эштәре интернет-конкурсы 1 декабргә тиклем дауам итәсәк. Унда 9-18 йәшлек өҫтәмә белем биреү учреждениеларында уҡыусы балалар ҡатнаша ала.
Балалар ижадын популярлаштырыу һәм үҫмерҙәрҙе йәмғиәтебеҙҙең экология һәм фәнни-техник прогресс проблемаларына йәлеп итеү, балаларҙа мәғлүмәт һәм компьютер технологиялары өлкәһендә ижади ҡыҙыҡһыныу уятыу, үҫмерҙәрҙә интернет технологиялары һәм компьютерлы графика менән эш итеү һәләтен тәрбиәләү, ижади бәйләнештәрҙе үҫтереү, республиканың компьютер мәктәптәре һәм студиялары араһында тәжрибә уртаҡлашыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
Интернет-конкурс алты номинация буйынса үткәрелә.
1-5 декабрҙә һайлап алыу этабы үткәреләсәк. Бынан һуң һәр номинацияла бишәр эш финалға һайлап алынасаҡ, йомғаҡлау сараһы 8 декабрҙә онлайн режимда эштәрҙе яҡлау форматында (жюри һорауҙарына яуап биреү) үтәсәк. Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы 13 декабрҙә уҙғарыласаҡ.
Конкурсты ойоштороусылар – Башҡортостандың Мәғариф министрлығы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәге.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән 272-60-65 телефоны буйынса танышырға була.


text:
Төбәктә иң яҡшы 30 мәктәп иғлан ителде Фото: Андрей Старостин
Төбәктә иң яҡшы 30 мәктәп иғлан ителде
Төбәктә иң яҡшы 30 мәктәп иғлан ителде Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда сираттағы тапҡыр мәктәптәр рейтингы иғлан ителде. Башҡортостан Мәғариф министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, исемлек төҙөгәндә төп иғтибар һуңғы өс йылда уҡыусыларҙың бөтә Рәсәй олимпиадалары, БДИ һөҙөмтәләренә бирелгән. Тәү сиратта педагогик коллективтың һәм мәғариф ойошмаһының эше баһалана.
Билдәләнгән мәктәптәр араһында 22 ҡала, шул иҫәптән Өфөнән 11, муниципаль райондарҙан (Ауырғазы, Дәүләкән, Дыуан, Миәкә, Өфө, Шишмә, Шаран) ете мәктәп бар. 30 мәктәптең 24-е икенсе йыл рәттән ошо исемлеккә инә.
Быйылғы рейтингта Өфөнөң 39-сы гимназияһы тәүге урында, икенселә — баш ҡаланың 153-сө лицейы, өсөнсөлә — Нефтекама ҡалаһының 1-се гимназияһы, дүртенсе һәм бишенсе урындарҙа — Стәрлетамаҡтың 3-сө башҡорт лицей-интернаты һәм 1-се гимназияһы. Алтынсыла — Өфөнөң 3-сө, етенселә — Салауаттың 1-се гимназияһы, һигеҙенсе урынды Дыуан районы Вознесенка ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе биләй. Туғыҙынсы урында — Нефтекаманың 1-се лицейы, унынсыла — Өфөнөң 64-се гимназияһы.


text:
Ҡышҡы сатлама һыуыҡ көндәрҙә күңелдәрҙе йылытып Күсей мәктәбендә күренекле яҙыусы Салауат Юлаев премияһы лауреаты Таңсулпан Гарипова менән осрашыу үтте.
Яҡташтары, ауылдаштары әҙибәне 65 йәше менән ҡотланы, уға үҙҙәренең изге теләктәрен еткерҙе.
Күсей ауылы башҡорт әҙәбиәтенә ике Салауат Юлаев премияһы лауреаты: Абдулхаҡ Игебаевты һәм Таңсулпан Гарипованы, ғалимдар Абдрахман һәм Салауат Ғәлләмовтарҙы, оҫта бейеүсе Йәүҙәт Бикбирҙинде, артистар Зифа Баязитова, Сулпан һәм Венера Әбдрәхимоваларҙы, арҙаклы ҡурайсы Хәмит Әхмәтовты биргән ауыл булараҡ уҙенең оло шәхестәре менән хаҡлы ғорурлана.
Осрашыу башҡорт халыҡ шағиры Абдулхаҡ Игебаевтың “Күсейҙәр” исемле шиғыры менән башланып китте. Әҙибә үҙенең ауылдаштарына рәхмәт тойғоларын еткерҙе: “Минең барлыҡ ижадымдың башы Һеҙҙән, ауылдаштарымдан, башланды. Эскерһеҙ, эшһөйәр, илһөйәр күсейҙәр минең геройҙарымдың образдарында сағылды. Мин ниндәй юғары наградаларға лайыҡ булһамда, һеҙҙән бейеккә күтәрелмәнем, ләкин һеҙҙән түбән дә төшмәнем. Яҡтыштарымдың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәй йәшәргә тырышам.”
Тантаналы тәбрикләү һүҙе менән ауыл советы биләмәһе башлығы С.Р. Йыһаншина, мәктәп директоры Ҡ.Ш. Уйылданов, китапханалар селтәре директоры Л.Ҡ. Дәүләтшина, әҙибәнең синыфташтары, әҙәбиәт һөйөүселәр сығыш яһаны. Осрашыу Күсей мәктәбе уҡыусыларының йырҙары, бейеүҙәре, Таңсулпан Гарипованың төрле әҫәрҙәренән сәхнәләштереү менән үрелеп барҙы.
Н.Султанова, методист


text:
Башҡортостан менән Татарстан үҙ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтерә
Бөгөн Татарстандың сәнәғәт һәм сауҙа министры Рауил Зарипов эш сәфәре менән Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә йөрөй, тип хәбәр итә ТР Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығына һылтанма менән «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы.
Сәфәр программаһында БР сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министры Роберт Ваһапов, БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Әнүәр Мәхмүтов һәм БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев менән осрашыуҙар планлаштырылған. 2010 йылдың 22 декабрендә ҡул ҡуйылған Татарстан менән Башҡортостан араһындағы килешеүҙе тормошҡа ашырыу сиктәрендә ике яҡлы хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү был сәфәрҙең төп маҡсаты булып тора.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 2010 йылдың 22 декабрендә Республика Президенты Рөстәм Миңнеханов етәкселегендә Татарстан Республикаһы делегацияһы Өфөгә килгәйне. Делегация составына республика министрлыҡтары, ойошмалары һәм предприятиелары вәкилдәре инде. Был сәфәр барышында Татарстан Республикаһы менән Башҡортостан Республикаһы араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә, шулай уҡ 2011-2012 йылдарға Башҡортостан һәм Татарстан араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү буйынса саралар планына ҡул ҡуйылды.


text:
Өфө дауаханаһының йәш пациенттарына банкирҙар байрам ойошторасаҡ
Был яҡшы бүләк Өфө ҡалаһының 17-се балалар дауаханаһының пациенттарын көтә. 27 майҙа ВТБ банкы бында ҙур байрам үткәрәсәк. Балаларҙы киң танылған «Тыныс йоҡо, кескәйҙәр» телетапшырыуы геройҙары, «Камаз-мастер» командаһы автоҡыуыусылары, «Париж-Дакар» ралли даими ҡатнашыусылары һәм башҡа бик күп мауыҡтырғыс ваҡиғалар көтәсәк.
Өфөләге ВТБ филиалының Йәмәғәтселек һәм рекламалар менән бәйләнеш буйынса идара итеүсеһе ярҙамсыһы Ирина Моторина һүҙҙәренсә, был сара ВТБ банкының «Күҙ йәшһеҙ донъя» бөтә Рәсәй шәфҡәтлелек программаһы нигеҙендә үтәсәк.
—Программа Рәсәй балалар дауалау учреждениеларына ярҙам итеүгә йүнәлтелгән. Йыл һайын 1 миллион һум күләмендәге адреслата ярҙамды бөтә донъя буйынса ундан артыҡ балалар дауаханаһы алып тора. Быйыл был ярҙам Өфөләге 17-се һанлы балалар дауаханаһына күрһәтеләсәк, — тине Ирина Моторина.
Йәш пациенттар өсөн байрам ВТБ банкының һис тә берҙән-бер социаль проекты түгел. Шулай, Өфө филиалы Владимир Спиваковтың халыҡ-ара хәйриә фондына инә һәм бағыусы кәңәшмә изге Алла анаһы Раштыуаның сиркәүен реконструкциялау буйынса балалар һәм үҫмерҙәр Социаль приютына ярҙам итеп, Өфөлә «Георгиев таҫмаһы» акцияһының бағымсыһы булды. Бынан тыш, банкта волонтер хәрәкәте әүҙем эшләй – айырым осраҡта хеҙмәткәрҙәр донор булып торалар һәм даими рәүештә ҡан тапшыралар.
— Спорт, мәҙәниәт, шулай уҡ социаль яҡлауға мохтаждарҙы ярҙам итеү — ВТБ-ның корпоратив миссияһы, —тине Ирина Моторина, әлеге проекттарҙы эшләү һәм тормошҡа ашырыуҙа, Банкта махсус проекттар бүлеге булдырылған һәм хеҙмәткәрҙәр йыл һайын федераль һәм региональ кимәлдә унлаған акциялар үткәреп торалар.


text:
Башҡортостанда тулайым һауым бер миллион тоннанан артҡан
Башҡортостандың ике районы хужалыҡтары һауым буйынса өс меңлек сикте үткән. Шулай итеп, Тәтешле районы аграрийҙары йыл башынан алып һәр һыйырҙан уртаса 3164 килограмм һөт алған, Саҡмағош аграрийҙары – 3088 килограмм. Шулай уҡ Дүртөйлө, Стәрлетамаҡ һәм Өфө райондары хужалыҡтары ла был сиккә яҡынлаша. Республика буйынса бөгөнгө көнгә йыл башынан алып һәр һыйырҙан 2024 килограмм һөт һауып алынған. Был хаҡта БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Башҡортостанда тулайым һауым ағымдағы йылдың ете ай эсендә бер миллион тоннанан артҡан, уларҙың 390 мең тоннанан ашыуы һатылған. Һауым һәм һатыу буйынса эштәр киләһе райондарҙа яҡшы ойошторолған: Стәрлетамаҡ (23796 тонна һәм 21361 тонна), Саҡмағош (22154 тонна һәм 21568 тонна), Дүртөйлө (18842 тонна һәм 15895 тонна) һәм Илеш (16126 тонна һәм 15092 тонна).


text:
Баш ҡалала 27 водителдең наркоман булыуы асыҡланған
Автотранспорт тармағының 27 хеҙмәткәрен водитель хоҡуғынан мәхрүм итеү өсөн Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуратураһы судҡа ғаризалар ебәрҙе. Йыл һайын үткәрелгән юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге тураһындағы закондар үтәлешен тикшереү барышында уларҙың «опий наркоманияһы» диагнозы менән наркологта иҫәптә тороуы асыҡланған. Наркотиктар, алкоголь, токсикомания ағыуына бирешкән кешеләр транспорт менән идара итергә тейеш түгел, улар дауаланыу үтеп, иҫәптән төшкәс кенә руль артына ултыра ала. Әлегә иһә үрҙә билдәләнгән кешеләр водитель танытмалары менән хушлашасаҡ, тип хәбәр иттеләр республика прокуратураһында.


text:
Бар Сермәндә шундай ғаилә!
Буранлы, ап-аҡ ҡарлы оҙон ҡыштың 20 ғинуарында Баймаҡ районының Бәхтигәрәй ауылында йәшәгән Мәфтуға һәм Ғиниәт Хоҙайбирҙиндарҙың ишле ғаиләһендә етенсе бала булып Зәлифә исемле ҡыҙ донъяға килә. Сабый тыуғас та, әсәһе ҡаты ауырып китеп, дауаханаға эләгә һәм унда өс ай ятырға тура килә. Бала табыу йортонан Зәлифәне атаһына алып сығырға тура килә. Яңы тыуған сабыйҙы өс ай буйына күршеһе, әсәһенең әхирәте Лилиә менән атаһы ҡарай. Лилиә апайының да ғаиләһендә бәләкәй Таһир улы үҫә. Шулай итеп, дауахананан әсәләре нығынып сыҡҡансы, атай ҡуйынында йоҡлап, егеттәрҙәй сынығып үҫкән ул. Бәлки, шуғалыр ҙа атлай башлау менән атҡа ултырам, тип ашҡынып торғандыр. Ә инде әҙерәк үҫә төшкәс, атаһы алдына ултырып һыбай йөрөй ул.
- Атайым ул ваҡытта колхоз көтөүен көттө. Ауыл осонда көтөүҙе күргәс тә, апайым менән кемуҙарҙан ҡаршы йүгерә торғайныҡ. Атҡа атланып, көтөүҙе оҙатып, ялан кәртәгә бикләп ҡайта инек, - ти ул хәтирәләргә бирелеп. - Ә VII класты тамамлаған йылы атайым миңә салғы тотторҙо. Алдына ҡуйып, салғыны дөрөҫ тоторға өйрәтте. Беҙ өс ҡыҙ - апайым, мин һәм һеңлем еләк-емеш йыйыуға ла шәп булдыҡ. Көнөнә икешәр тапҡыр урманға барып, биҙрәләребеҙҙе тултырып ҡайта инек. Әсәйҙәргә бүлеп бирелгән сөгөлдөр яланында ла, колхоз һарыҡтарын ҡырҡышырға ла балалары ярҙам итте. VII класты тамамлағас, ферма мөдире Ирек Бикмәтовтың колхоз фермаһына йәйгелеккә һауынсы кәрәклеген бошоноп һөйләп ултырғанын ишетеп ҡалдым да: “Ирек ағай, ҡайҙа үҙем һауынсы булып барайым”, - тигән теләк белдерҙем. Ул ни, шатланып риза булды. Йәйен эшләп алған 80 һум аҡсама, Сибайға барып, атайым менән әсәйемә, ағай-апайҙарыма, һеңлемә, ғөмүмән, һәр береһен ҡыуандырырҙай бүләктәр, ә үҙемә мәктәп кәрәк- яраҡтары, кейем алып, баштан-аяҡ кейенеп ҡайттым. Колхоз рәйесе Әғзәм Ниғмәтуллин Белем көнөндә мәктәпкә килеп, миңә Грамота тапшырҙы һәм ҡул сәғәте бүләк итте. Мин уларҙы әле лә бер хәтирә итеп, ҡәҙерләп һаҡлайым, - ти ул йылмайып.


text:
Фото:
Үткән субботникта 530 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан
Фото:
Бар республика буйынса үткән экологик субботникта 530 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан. Һигеҙ меңгә яҡын техника берәмеге эшкә ҡушылған. Активистар менән 19 мең тоннаға яҡын сүп-сар йыйып алынған һәм полигонға, сүплеккә сығарылған. Шундай мәғлүмәт бирә БР Экология министрлығы.
Юл хеҙмәттәре менән 228 мең квадрат метр юл япмаһы ремонтланған. Торама пункттарҙың ҡойма, бина фасадтары һәм башҡа төрлө төҙөкләндереү элементтарына ремонт башланған. Бер нисә районда йәшелләндереү эштәрен башлағандар. Бындай эштәр Ишембай, Федоровка, Хәйбулла райондарында һәм Өфөлә алып барыла. Дөйөм алғанда 209 ағас һәм ҡыуаҡ ултыртылған.
Республиканың һәр муниципаль районында махсус комиссиялар ойошторолған, саралар планы раҫланған. Сибайҙа, Учалыла һәм Баҡалы районында «Таҙа кесаҙна» санитар көндәре үткәрелә. Өфөлә «Санитар йома көндәре» ойошторола.
Экологик субботниктар үткәргән ваҡытта ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын республиканың сүплектәрендә һәм полигондарында урынлаштырыу бушлай башҡарыла.


text:
«Тәрбиәгә бала алыусы иң яҡшы ғаилә - 2010» конкурсы еңеүселәре бүләкләнәсәк
Йыл һайын үткәрелеп килгән «Тәрбиәгә бала алыусы иң яҡшы ғаилә — 2010» ҡала конкурсы еңеүселәрен һәм призерҙарын бүләкләү тантанаһы баш ҡала хакимиәтенең ҙур залы фойеһында 15 октябрҙә 15 сәғәттә үткәреләсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл конкурс Өфөнөң 9-сы балалар йорто базаһында үтте.
Баш ҡаланың Опека һәм попечителлек идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста 14 ғаилә ҡатнашты. Еңеүселәр өс номинацияа билдәләнде — «Иң яҡшы опекун ғаилә», «Тәрбиәгә бала алған иң яҡшы ғаилә», «Иң яҡшы патронат ғаилә». Уларға дипломдар һәм 50 мең һум күләмендә премиялар тапшырыласаҡ. Призерҙар 10-ар мең һум аласаҡ.


text:
Фото:
Белорет халҡы Масленицаға әҙерләнә
Фото:
Алдағы йәкшәмбелә, 6 мартта, Белорет районының Ҡаға ауылында бөтөн район халҡы өсөн Масленица байрамы үтәсәк. 2009 йылдан алып Ҡаға күңелле, шау-шыулы халыҡ байрамына бихисап ҡунаҡтар йыя. Бында ҡышты оҙатырға Белорет халҡы ғына түгел, Өфөнән, Магнитогорскиҙан, Төмән һәм Силәбе өлкәләренән дә киләләр. Был байрамда Германия һәм Ҡытайҙан да ҡунаҡтар булды.
Был көндө ауыл уртаһында, Мәҙәниәт йорто янында, оло байрам концерты үтәсәк. Байрам программаһында йәнә конкурстар, халыҡ уйындары, спорт ярыштары, аттар егеп, саналарҙа йөрөү, һәм, әлбиттә, ҡоймаҡтар менән һыйланыу ҡаралған. Йола буйынса һаламдан яһалған ҡарасҡы — «Масленица»ны яғыу байрам кульминацияһы буласаҡ.


text:
Өфөлә социаль туризм мәсьәләләре буйынса беренсе бөтә Рәсәй форумы асыласаҡ
Өфөлә 15 декабрҙә социаль туризм мәсьәләләре буйынса беренсе бөтә Рәсәй форумы асыла. Баш ҡаланың Конгресс-холына илдең төрлө төбәктәренән 200-ҙән ашыу ҡатнашыусы йыйылған. Улар араһында федераль үҙәк вәкилдәре, сит илдәрҙән туризм өлкәһендәге халыҡ-ара эксперттар ҙа бар.
Бынан тыш, форум эшендә Башҡортостандың министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, республиканың муниципаль берәмек башлыҡтары, Рәсәй Федерацияһы субъекттарының йәмәғәт ойошмалары һәм бизнес өлкәһе, мәғариф һәм ғилми учреждениелары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сара Башҡортостан Республикаһы Хакимиәте башланғысы менән ойошторола, төп ойошторусы булып Туризм буйынса федераль агентлыҡ сығыш яһай.
Форумдың тәүге көнөндә бер нисә сара үткәреләсәк: «Рәсәй Федерацияһында социаль туризмды үҫтереү. Проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары» темаһына пленар ултырыш; Туризм буйынса федераль агентлыҡ менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте араһында туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу; «Рәсәй Федерацияһында эске һәм ситтән килеү туризмын үҫтереү (2011-2018 йылдар)» федераль маҡсатлы программаны тормошҡа ашырыу мәсьәләләре буйынса төбәк-ара кәңәшмә; Башҡортостанда туризмды үҫтереүҙә күрһәткән хеҙмәттәр өсөн федераль һәм республика наградаларын тапшырыу тантанаһы; Башҡортостан Республикаһының Волга буйы федераль округында Рәсәй Федерацияһы субъекттарының туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеүе тураһындағы килешеүҙә ҡатнашыусылар иҫәбенә рәсми рәүештә инеү тантанаһы.
Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, икенсе көнөндә форум сиктәрендә саралар Өфөнөң «Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһы биләмәһендә дауам итәсәк. Федераль һәм республика киң мәғлүмәт саралары, шулай уҡ төбәктәрҙең туризм индустрияһы вәкилдәре өсөн күсмә сессия ойоштороласаҡ.
Шулай уҡ форум сиктәрендә туризмды үҫтереү өлкәһендәге төрлө мәсьәләләр буйынса түңәрәк өҫтәлдәр һәм семинарҙар үтәсәк. Сарала ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар өсөн мәҙәни программа ла ҡаралған.
Конгресс-холл фойеһында Башҡортостандың туристик-рекреацион мөмкинлектәре күргәҙмәһе эшләй.
Республикала социаль туризмды үҫтереү программаһы ағымдағы йылдың апрель айында әҙерләнде һәм ҡабул ителде. Был проект бөгөнгө көндә тик Башҡортостанда ғына эшләп килә.


text:
2012 йылда Башҡортостанда 14,9 миллион тонна нефть сығарылғанФото: Андрей Старостин
2012 йылда Башҡортостанда 14,9 миллион тонна нефть сығарылған
2012 йылда Башҡортостанда 14,9 миллион тонна нефть сығарылғанФото: Андрей Старостин
2012 йылда Башҡортостанда 14,9 миллион тонна нефть сығарылған, шуларҙың 14,6 миллион тоннаһы «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерар йәмғиәтенә тура килә. Республикала үткән йылда нефть һәм газ сығарыу өлкәһендә йәмғеһе ете ойошма шөғөлләнгән. Бындай мәғлүмәт менән 19 февралдә «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы начальнигы Рәсих Хәмитов таныштырҙы.
— 2013 йылда йәнә 14,7 миллион тонна нефть сығарыу планлаштырыла, — тип хәбәр итте Рәсих Хәмитов. — Республиканың тикшерелгән нефть запастары менән тәьмин ителеше төбәктә яҡынса 25 йыл тәшкил итә.
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 202 нефть һәм газ сығарыу урыны иҫәпләнә, 163 урын тикшерелә.


text:
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында
Башҡортостан ҡарабойҙай йыйыу буйынса Рәсәйҙә икенсе урында Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
«ПроЗерно» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте күҙаллауынса, быйыл Рәсәй ҡарабойҙай йыйыуҙы арттырасаҡ. Уларҙың баһаһы буйынса, ҡарабойҙай етештереү 823 мең тоннаға етәсәк. Был былтырғыға ҡарағанда 24,3 процентҡа күберәк, тип хәбәр итә «Интерфакс».
Ғәҙәттәгесә, Башҡортостан Рәсәйҙә төп ҡарабойҙай етештереүселәр исемлегенә инә. Быйыл республикала 97 мең тонна йыйып алынған (2014 йылда — 64,5 мең). Алтай крайында — 335 мең (былтыр — 206 мең тонна), Орел өлкәһендә 77 мең (72 мең) тонна йыйылған.


text:
Төбәктә иртә яҙғы культураларҙы сәсеү тамамланған
Башҡортостанда иртә яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын сәсеү эше тамамланған, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Һүҙ бойҙай, һоло, арпа, борсаҡ, шулай уҡ техник культуралар – шәкәр сөгөлдөрө һәм көнбағыш тураһында бара.
Һуң яҙғы (ҡара бойҙай һәм тары) һәм мал аҙығы культураларын (кукуруз, судан үләне, иген ҡатнашмаһы) сәсергә ҡала. Шул уҡ ваҡытта 47 райондың 16-һы ҡара бойҙай сәсеү буйынса планды тулыһынса үтәгән.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөнгө көнгә яҙғы культуралар 1,9 миллион гектар майҙанда (республика планының 95 проценты) сәселгән.


text:
Ике яҡташыбыҙға Хѳкүмәт премиялары тапшырылды
Лауреаттарға наградаларҙы Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов тапшырҙы. Наградланыусылар араһында беҙҙең коллегабыҙ - “Урал” гәзите хәбәрсеһе Рәмилә Мусина һәм яҡташыбыҙ - яҙыусы, «Башҡортостан» гәзите хеҙмәткәре Айгиз Баймөхәмәтов та бар ине. Рәмилә Мусина 2015 йылда журналистика ѳлкәһендә иң яҡшы мәҡәләләр ѳсѳн «Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге Башҡортостан Республикаһы Хѳкүмәте премияһы лауреаты» дипломына лайыҡ булды. «Был премия эшкә дәрт өҫтәй. Мин мөһим мәсьәләләрҙе яҡтыртыуымды дауам итәсәкмен. Журналист актуаль темаларҙы яҡтыртырға, объектив булырға һәм уҡыусыға аңлайышлы телдә яҙырға тейеш», - тип билдәләй Рәмилә Мусина. Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы журналист һәм яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтовҡа «Ҡалдырма, әсәй!» китабы өсөн бирелде. «Әҙәбиәт йылында премия алыуым менән бик бәхетлемен. Эшемдә һәр саҡ өлкән ҡәләмдәштәремдең иғтибарын тойҙом, уларҙың кәңәштәренә ҡолаҡ һалдым. Республика Яҙыусылар союзының мине ошо премияға лайыҡ тип иҫәпләүе яуаплылыҡ өҫтәй. Үҙем етем үҫтем, бала саҡтан Өфөлә белем алырға хыялландым, әммә Хөкүмәт йортонда шундай абруйлы премия тапшырырҙар тип күҙ алдыма ла килтермәнем. Уҡыусыларымды яңы әҫәрҙәр менән ҡыуандырырға тырышасаҡмын», - тине Айгиз Баймөхәмәтов. Коллегаларыбыҙҙы уңыштары менән ҡотлайбыҙ, ғаилә именлеге һәм киләсәктә тағы ла илһамланып, ижади уңыштарға ирешеп эшләүҙәрен теләйбеҙ.
Мѳхәрририәт.
Ғорурланырлыҡ урын бар
Ошо көндәрҙә беҙҙең район халҡы өсөн икеләтә ҙур ҡыуаныс булды. Беренсенән, яҡташыбыҙ, үткер ҡәләм оҫтаһы, “Башҡортостан” гәзитенең бүлек мөдире, йәш яҙыусы Айгиз БАЙМӨХӘМӘТОВ Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр премияһына лайыҡ булды. Икенсенән, ошо көндәрҙә “Урал” гәзите хәбәрсеһе, журналист, үткер һүҙле ҡәләм оҫтаһы Рәмилә МУСИНА (Хөснуллина) Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге дәүләт премияһына лайыҡ булды. Беҙ уларҙың икеһен дә ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ һәм артабан да арымай-талмай, илһамланып эшләүҙәрен, ҡәләмдәренең үткер булыуын, районыбыҙ, республикабыҙ өсөн янып- ярһып йәшәүҙәрен теләйбеҙ. Ижади уңыштар һеҙгә!
Бирҙеғол ауылы халҡы исеменән Тәнзилә Йомадилова, Әнисә Зиязитдинова, Таңһылыу Муллағәләмова, Зилә һәм Ренарт Ғиззәтуллиндар, Абҙаҡ ауылынан Рәйес Хәлилов ғаиләһе.


text:
Иң тәрән хистәрҙе шиғыр ярҙамында беҙ хистәребеҙҙе һәм кешеләр менән эшләй ала. Әгәр һеҙ’әсә һөйөүен эҙләй һәм шулай уҡ һеҙҙең привязанность күрһәтелгән яҡшы ысулы Re Әсә Көнө 2018 һуңынан унда’s ни тип шаҡ ҡатырғыс, тип Әсә Көнөндә Һиңә Шиғыр.Бәлки, һеҙ чувствуй үҙен ысынлап тибә, әсәһе беҙҙең аша һеҙ нисек һин шиғырҙар шәлкеме көн яҡшы башланды, улар’ы. яҡын килтереү һалҡындар йылылыҡ әсә һөйөүе һәм һеҙ’ы мөхәббәт.
Бәхетле Әсә Көнөндә Һиңә Шиғыр
Бушлай былар барыһы ла бөтөнләй Шиғыр әсә көнө in hindi иң яҡшы эштәр биреү алымдары, улар шулай эшләй, әсәйем һинең өсөн аныҡ белә, тимәк һеҙ уның өсөн күпме. Әммә һине оҙаҡ әсә булыу әсәй һине, ул’ы әсәһен ярата якынайта, моғайын, был’көнөндә s шиғыр.Әсә булған бөтә төр’көнөндә s шиғыр, һине шул иҫәптән әсәһенә бағышлана., һеҙгә ирем, һеҙ өләсәй, йәки кемде ҙә булһа, кем’булыу өсөн һеҙ әсәй кеүек. Сама менән 500 был, шул һеҙгә еңел табып, уларға ярҙам итергә теләк белдереүселәр һеҙҙән әсә.Был осраҡта, әгәр ҙә һеҙ’был т әсәйем уҡыу өсөн шиғырҙар кәрәк., шул торт береһе ҡарау һәм теркәү без смс Әсә Көнө Хәбәрҙәр. Бына ниндәй сюрприз ала уны, ул ҡасан асылған.
Әсә Көнөндә Һиңә Шиғыр Исемлеге.
Ма ма ғүмер ҡултығына айырым ләззәт менән кәңәшмә,
Аҙна бала еләк,
Ә? Ялҡында озм наҙ пьяар
Ма Гай менән осрашыу бөйөк ТН
Коим благословениот һезгә, Гай
Йән ҡәҙерле …
Әгәр һеҙҙе кемдер ярата тотонорға ҡайһы бер мА
Йыл, йыл көҙөндә беҙ һалым п булмай
МА?, МА уның иптәше булып яратам
Ма ма Маша менән тормош һине?
Яғымлы музыка мә һалым волновод раст
Һинең көнө, ҡунаҡтарҙы бүлмәгә яҡтылыҡ мөмкинлек бирә, тип размывать уны һыу баҫа.
Йорт бағышлап, ни өсөн? Гай
Ҡояш ҡыҙы циско матбуғат Гай,
Йорт тулы Омахе “Йорт Пончик” Хай Ручка
Ни эшләйем, әгәр ҡайһы бер мөғжизәле мөхәббәт һинең ярҙам!
Был исемлектә шулай булмаһын өсөн Әсә Көнөндә Һиңә Шиғыр.Әгәр һеҙ күберәк һөйләргә теләйем


text:
- Подробности
- Просмотров: 330
ҠЫРМЫҪҠАЛЫ СОРТ ҺЫНАУ УЧАСТКАҺЫ. Сорт һынау, Башҡортостандың көньяҡ урман-дала зонаһы шарттарында иген, ҡуҙаҡлы иген, мал аҙығы культураларының һәм шәкәр сөгөлдөрөнөң юғары уңышлы сорттарын, гибридтарын һайлап алыу һәм үҫтерергә тәҡдим итеү м‑н шөғөлләнә. 1937 й. ойошторола. Ҡырмыҫҡалы р‑ны Боҙаяҙ а. урынлашҡан. Сорт агротехникаһы б‑са тәж. үткәрә һәм Дәүләт селекция ҡаҙаныштары реестрында теркәлгән, БР б‑са ҡулланылышҡа индерелгән сорттарҙың орлоғон етештерә. Һөрөнтө еренең майҙаны 139 га (2011). Ҡ.с.һ.у. тәҡдиме б‑са Дәүләт реестрына ужым арышының Памяти Кунакбаева, Чулпан 7; ужым бойҙайының Альбина 45, Башкирская 10, Безенчукская 380, Волжская К; яҙғы йомшаҡ бойҙайҙың Башкирская 26, Башкирская 27, Омская 35, Омская 36, Симбирка, Тулайковская золотистая, Тулайковская 10, Экада 70; яҙғы ҡаты бойҙайҙың Безенчукская 200, Ник; арпаның Марина, Орлан, Т-12, Челябинский 99; һолоноң Спринт 2, Стригунок; борсаҡтың Аксайский усатый 55, Каркур, Памяти Хангильдина, Чишминский 95; шәкәр сөгөлдөрөнөң Геракл, ЛБМС 65, Ивагра, Нансен, Рамонская односемянная 99, ХМ 1820, Ярыса; судан үләненең Чишминская ранняя; сорго-судан гибридының Интенсивный, Чишминский 84; люцернаның Бибинур, Галия, Сарга, Уралочка; көнсығыш кәзә үләненең Гале һ.б. сорттары индерелгән. 2007—11 йй. Ҡ.с.һ.у. уртаса уңдырышлылыҡ (ц/га): Тулайковская золотистая яҙғы бойҙайы — 34,3; Челябинский 99 арпаһы — 43,6; Конкур һолоһо — 59,6; Алёна КВС шәкәр сөгөлдөрө — 663.
И.П.Леонтьев
Тәрж. Г.А.Миһранова