text:
Өфөлә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары билдәле булды Фото: Андрей Старостин
Өфөлә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары билдәле булды
Өфөлә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары билдәле булды Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендәге Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаттары билдәләнде. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, икенсе турға 12 кандидат үткәйне.
Быйылғы премияға «Ҡалдырма, әсәй!» китабы өсөн журналист һәм яҙыусы Айгиз Баймөхәмәтов, һынлы сәнғәт өлкәһендәге «Тыуған төйәктә ҡулға-ҡул тотоношоп» ижади проекттары өсөн рәссамдар Вера Фролова һәм Айгөл Ишбирҙина, хәйриә проекттары һәм донъяла Башҡортостан мәҙәниәтенең абруйын күтәреүе өсөн кларнетист, Мәскәү филармонияһы артисы Артур Нәзиуллин лайыҡ булды.
Премияның күләме 150 мең һум тәшкил итә, лауреаттар Республика көнөндә бүләкләнәсәк.


c: text/html

text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ балалар баҡсаһында урын етмәү мәсьәләһен хәл итергә бурыслыбыҙ»
Фото:
Республика Йортонда кесе йома, 21 июлдә, балалар баҡсаһында урын етмәү мәсьәләһе ҡаралды – был етди ҡарарҙар һәм аҡса һалыуҙар талап иткән ҡырҡыу мәсьәлә. Селектор кәңәшмәһен Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.
— Республика буйынса бөгөн балалар баҡсаһы менән тәьмин ителеү – ҙур проблема. Ҡәнәғәтләндерелмәгән ғаризалар һаны йыл башына 70 мең самаһы тәшкил итә. Һуңғы йылда 19 меңдән ашыу ғариза ҡабул ителде, элек бындай һан өс йыл эсендә теркәлгән, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Мөрәжәғәт итеүсе граждандар һаны артыуы халыҡтың беҙгә ышаныуы, был мәсьәләне хәл итә алыуыбыҙға ышаныуы тураһында ғына һөйләй.
Төбәк башлығы һүҙҙәренә ҡарағанда, үткән йылдарҙа балалар баҡсаларында урындар һаны кескәйҙәр һанына ҡарағанда яйыраҡ артҡан. Шулай итеп, 2008 йылдан алып 2010 йылға тиклемге осорҙа балалар баҡсаһында урындар һаны 17 меңгә, ә бер йәштән алып алты йәшкә тиклемге балалар һаны 30 меңдән ашыуға артҡан. 2004 йылда башланған тыуым артыуы әле лә дауам итә, тип билдәләне Президент.
Былтыр «2008-2012 йылдарға Башҡортостан Республикаһында мәктәпкәсә белем биреү системаһы үҫеше» республика маҡсатлы программаһының тормошҡа ашырылыу срогын 2013 йылға тиклем дауам итергә ҡарар ителгәйне. Өс йыл дауамында ул бығаса булмаған күләмдә финансланасаҡ – 9 миллиард һум самаһы. Быйыл финанслау күләме 2,5 миллиард һумдан ашыу тәшкил итә. Средстволар бүлеү балалар өсөн 24 меңдән артыҡ яңы урын булдырырға мөмкинселек бирәсәк.
Ләкин, Президент әйтеүенсә, проблеманы тулыһынса хәл итеү өсөн был ғына етмәй.
— Программа уңышлы тормошҡа ашырылһа, 2013 йылдың аҙағына 195 мең сабый балалар баҡсаһына йөрөй аласаҡ. Ләкин беҙҙең фаразлауға ярашлы, республикала уларҙың һаны 315-кә тиклем етәсәк. Һәм йәнә 100 меңдән алып урынға дефицит, — тип билдәләне Рөстәм Хәмиов.
Президент фекеренсә, был этапта яңы альтернатив алымдар кәрәк.
— Бюджет иҫәбенә яңы балалар баҡсаларын төҙөүгә генә иҫәп тоторға түгел, башҡа механизмдарҙы ла ҡулланыу зарур.
Ғаилә балалар баҡсалары үҫеше уларҙың береһе булыуы мөмкин. Өҫтәүенә мәктәпкәсә белем биреүҙең бындай формаһы республикала үҙен танытты инде һәм был ыңғай тәжрибәне бөтә төбәк буйлап йәйелдереүе мөмкин һәм кәрәк.
Икенсе перспективалы йүнәлеш тип Рөстәм Хәмитов дәүләт-шәхси партнерлыҡ сиктәрендә яңы балалар баҡсаларын булдырыуҙы ла атаны.
— Граждандар был мәсьәләне үҙаллы хәл итергә әҙер. Бында уларға ярҙам күрһәтергә кәрәк, — тип үҙ ҡарашын белдерҙе Президент. – Мәҫәлән, бүлмәләр менән. Ведомство ҡарамағында булмаған һәм шәхси балалар баҡсаларына муниципаль милектә иҫәпләнгәндәренә кеүек үк уңайлы эшләү шарттарын булдырыу зарур. Шәхси балалар баҡсаһының бизнес ҡына түгел, күп йәһәттән социаль проект булыуын аңлау мотлаҡ, уға, әлбиттә, ярҙам итергә кәрәк.
Шулай уҡ ыңғай тәжрибә өлгөһө итеп республика башлығы Өфө һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларын килтерҙе, унда муниципаль балалар баҡсаларында урын ала алмаған ғаиләләргә аҡса түләнә.
— Ундай ғаиләләр ике меңдән алып өс меңгә тиклем ала. Бәлки, был күп тә түгелдер. Ләкин был проблеманан сығыуҙа тәүге аҙымдар. Улар кешеләргә балаларын түләүле ғаилә балалар баҡсаларына урынлаштырырға мөмкинселек бирә, — тине Президент.
Уҙған йылдар дауамында тәғәйенләнеше буйынса файҙаланылмаған элекке балалар баҡсалары биналарын муниципаль милеккә кире ҡайтарыу ҙа урындар етмәү проблемаһын шулай уҡ хәл итә.
Тағы ла бер юл – йорт төҙөүселәр алдына майҙандың бер өлөшөн, мәҫәлән, бинаның беренсе ҡатын балалар баҡсаһы өсөн бүлеү бурысын ҡуйыу.
Рөстәм Хәмитов йәнә бер проблемаға – мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең түбән хеҙмәт хаҡына иғтибар итте. Президент уйлауынса, түбән эш хаҡы тәҡдим ителгән хеҙмәт сифатының түбәнәйеүенә лә килтерә.
— Хәҙер балалар баҡсаһында уртаса эш хаҡы ни бары 9 мең һум тәшкил итә, — тине Рөстәм Хәмитов. – Мәктәптәрҙә уҡытыусыларҙың уртаса эш хаҡы 13 мең самаһы.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, тәрбиәсе эше – ул ҙур яуаплылыҡ һәм билдәле оҫталыҡтар, түҙемлелек талап иткән оло хеҙмәт. Һәм был хеҙмәт лайыҡлы баһаланырға тейеш.
Билдәләп үтәйек, селектор кәңәшмәһен үткәргән көндө Рөстәм Хәмитов исеменә Башҡортостандың балалар баҡсаларында өҫтәмә урындар асыуҙы финанслау программаһына индереү тураһында заявкаһына «Балалар баҡсаһы — балаларға» федераль проект етәкселегенән ыңғай яуап килде. Документҡа ярашлы, балалар баҡсаларында 3750 өҫтәмә урын булдырыу өсөн төбәк 24,369 миллион һум күләмендәге федераль субсидиялар аласаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Абаға
Абаға (лат. Pterídium aquilínum), гиполепис һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған абаға һымаҡтар заты. Был үҫемлекте ҡаҙаяҡ тип тә атайҙар.
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
8 төрө билдәле, сүллек, дала һәм поляр раайондарҙан башҡа бөтә ер шарында таралған. Башҡортостанда ҡәҙимге ҡаҙаяҡ үҫә. Бейеклеге 50—120 см булған оҙон тамырһабаҡлы күп йыллыҡ үлән. Япраҡтары (вайялары) оҙон һаплы, асыҡ йәшел төҫтә, тиресәле, ҡаты, ике, өс тапҡыр ҡауырһын һымаҡ теленмә, оҙон тамырһабаҡта яңғыҙар урынлашҡандар. 1‑се тәртип сегменттары ланцет формаһында, ҡапма‑ҡаршы, аҫҡылары һаплы, 2‑се тәртип — киң төплө оҙонса‑ланцет формаһында, ултырма. Сорустары (спорангиялар төркөмдәре) япраҡ өлөштәренең төрөлгән ситтәре аҫтында бөтөн һыҙат булып урынлашҡан (ялған япма). Споралары һорғолт‑һары, бөртөклө‑төйөрсөклө. Споралары июль—сентябрҙә оса.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һирәкләнгән ылыҫлы, япраҡлы урмандарҙа һәм уларҙың ситтәрендә, ҡырҡылған урмандарҙа, ҡоро битләүҙәрҙә, ҡыуаҡлыҡтар араһында үҫә. Кальцефил. Декоратив, ағыулы үҫемлек. Тамырһабаҡтарында алкалоидтар, сапониндар бар; халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Инсектицид үҙенсәлектәргә эйә.
Файҙаланылыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡытайҙа, Кореяла, Японияла һәм [Рәсәй|Рәсәйҙә]] асылып бөтмәгән япраҡтары һәм йомшаҡ һабаҡтары ашау өсөн ҡулланыла. Уларҙы «ҡусҡарҙар» тип йөрөтәләр. Уларҙы ҡышҡылыҡҡа маринадлайҙар, Европа илдәрендә лә файҙаланалар. Сахалинда һәм Камчаткала Япония һәм ҡытайға эксполрт өсөн әҙерләйҙәр.
Япон тәмлекәсе «вараби-моти» (эсле ваҡ бәлеш) ҡаҙаяҡ крахмалынан әҙерләнә.
Ҡаҙаяҡ менән кореялылар оладьи чон әҙерләйҙәр.
Тамырынан яһалған төнәтмә халыҡ медицинаһында уңышлы файҙаланыла. Балаларҙа рахит булғанда , ҡаҙаяҡ төнәтмәһе менән дауалайҙар. Шулай уҡ бабасыр булғанда файҙаланыла. Тамыры 46 % тирәһе крахмалдан тора. Шулай уҡ елем эшләгәндә, һыра ҡайнатҡанда ҡулланыла. Сусҡалар һәм ҡабандар тарафынан яратып ашала. Башҡа мал өсөн ағыулы.
Яңы Зеландияның Маориҙары, Канар утрауҙарының ерле халҡы, Төньяҡ Америка индейҙары киптереп ваҡланған тамырынан икмәк әҙерләгән, шулай уҡ сей килеш тә ашағандар. Аслыҡ йылдарында Европа дәүләттәре халҡы ла икмәк бешереп ашаған һәм аслыҡтан ҡотолған. Япраҡтарын крәҫтәидәр сереүгә ҡаршы ҡулланғандар: аҙыҡтарын, еләк-емеш һәм йәшелсәләр төргәндәр; мал аҫтына түшәгәндәр (уның тиреҫе бик яҡшы тип иҫәпләнгән). Урта быуаттарҙа Англияла ҡаҙаяҡ япраҡтары менән өй ҡыйығын япҡандар. Шулай уҡ яғыулыҡ һәм ашлама итеп тә файҙаланғандар.
Япраҡ көлөндә поташ калий корбанаты бар. Шуға күрә унан быяла әҙерләгәндәр һәм йәшел һабын етештәргәндәр. Уның кер ағартыу сере һабын барлыҡҡа килгәнсе үк билдәле булған. Йәй көнө ҡаҙаяҡ көлөнән йомарлаҡтар әҙерләп киптергәндәр һәм йыл буйы һабын урынына файҙаланғандар һәм ефәк етештереүгә тотонғандар. Был хәл Британия утрауҙарында XIX быуатҡа ҡәҙәре ҡулланылған.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
http://www.башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/7488-a-aya
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Орляк // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) Проверено 8 октября 2009 г.
- Орляк — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә Проверено 8 октября 2009 г.
- Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. 19. Pteridium aquilinum (L.) Kuhn ex Decken — Орляк обыкновенный // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — Б. 93. — ISBN 8-87317-091-6.


text:
Апрелдә Башҡортостанда тотороҡһоҙ һауа торошо көтөлә — Башгидромет Фото: Андрей Старостин
Апрелдә Башҡортостанда тотороҡһоҙ һауа торошо көтөлә — Башгидромет
Апрелдә Башҡортостанда тотороҡһоҙ һауа торошо көтөлә — Башгидромет Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса Башҡортостан идаралығы начальнигы Вилора Горохольская Башҡортостан Хөкүмәтендә үткән ташҡынға ҡаршы республика комиссияһында Башҡортостан Республикаһындағы гидрометеорологик хәл тураһында һөйләне.
— Былтыр тупраҡтың көҙгө дымлылығы нормаға яҡын булыуы билдәләнде. Ҡыш та 2-3 градусҡа йылыраҡ булды. Ағиҙел йылғаһы бассейнында ҡар һаҡламы уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 10-45 процентҡа артығыраҡ. Март аҙағында йылғаларҙағы боҙҙоң ҡалынлығы 20-70 сантиметр сиктәрендә тирбәлә, — тине Вилора Горохольская. — Һыу запасы түбәндәгесә: Ағиҙел йылғаһы бассейнында Иҫке Собханғолға тиклем — 73 миллиметр, был яҙғы норманан 52 процент һәм былтырғынан 36 процентҡа түбәнерәк. Ҡариҙел йылғаһы бассейнында Павловка һыу һаҡлағысына тиклем — 114 миллиметр, был уҙған йыл менән сағыштырғанда алты процентҡа кәмерәк. Дөйөм алғанда, Ағиҙел йылғаһы бассейны буйындағы ҡар япмаһындағы һыу запасы уртаса күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 70-50 процентҡа түбәнерәк. Ағиҙел йылғаһындағы ҡар ҡатламының бейеклеге ошо декадаға ярашлы норманан 5-30 процентҡа юғарыраҡ.
Быйыл йылғаларҙың асылыуы ғәҙәттәгенән 1-1 көнгә алдараҡ көтөлә. Рәсәй Гидрометүҙәгендә күҙаллауҙарынса, яҙ көнө уртаса һауа температураһы норманан 3-5 градусҡа юғарыраҡ, яуым-төшөм нормаға ярашлы буласаҡ.
— Апрелдә республикала һауа торошоноң тотороҡһоҙ булыуы күҙаллана. Айҙың тәүге ун көнлөгөндә яуым-төшөм, һауа температураһының күтәрелеүе көтөлә. Төндә 10 градустан 1-6 градусҡаса һалҡын, көндөҙ 5-10 градус йылы буласаҡ. Икенсе декадала ҡар ҡатыш ямғыр яуасаҡ. Ай аҙағында йәнә йылыта, һауа температураһы — норманан бер градусҡа юғары, яуым-төшөм — нормаға ярашлы. 2-4 апрелдә Өфөлә көндәр йылына, — тип билдәләне Вилора Горохольская.


text:
«Версия» гәзите уҡыусыларының һорауҙарына Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуроры ярҙамсыһы яуап бирәсәк
Шишәмбе, 13 декабрҙә, «Версия Башкортостана» аҙналығында тура бәйләнештә Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуроры ярҙамсыһы Искәндәр Рәжәпов тиҙ хоҡуҡи ярҙам күрһәтәсәк.
Хеҙмәт бушлай күрһәтелә һәм уның менән бындай ярҙамға мохтаждарҙың барыһы ла файҙалана ала.
Шылтыратыуҙар 15-17 сәғәттәрҙә (8-347) 272-79-16 телефонына ҡабул ителә.
Был рубрика – даими, граждандар менән тура бәйләнештә аралашыу айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе ойошторола.
«Ҡыҙыу линияға» мөрәжәғәттәр граждан эштәре, шулай уҡ енәйәт эштәре менән бәйле киң даирәләге мәсьәләләрҙе үҙ эсенә ала. Ике сәғәт дауамында бирелгән һорауҙарға яуаптар "Версия Башкортостана" гәзитенең киләһе һандарында донъя күрә.
Һорауығыҙҙы гәзиттең 15-се битендә урынлашҡан купонға ла яҙып ебәрергә мөмкин. Компетентлы кешенең яуабы менән ул “Һеҙҙең хоҡуҡ” тип исемләнгән икенсе даими рубрикала баҫылып сығасаҡ.


text:
Яңы йыл алдынан Өфөлә Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Яңы йыл алдынан Өфөлә Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылды
Яңы йыл алдынан Өфөлә Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
23 декабрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов республиканың дәүләт наградаларын тапшырҙы.
Мәҙәниәт, төҙөлөш, ауыл һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, физкультура, һаулыҡ һаҡлау, фән өлкәләрендә, министрлыҡ һәм ведомстволарҙа эшләгән 46 хеҙмәткәрҙең һөнәри ҡаҙаныштары почет грамоталары, маҡтаулы исемдәр, рәхмәт хаттары менән билдәләнде.
«Залда үҙ эшенең оҫталары, иҡтисад, мәҙәниәт, мәғариф, спорт, социаль яҡлау өлкәһенең иң яҡшы вәкилдәре, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәткәрҙәр йыйылған. Һеҙ үҫеп килеүсе быуын, йәштәр өсөн өлгө булып тораһығыҙ. Һеҙ Башҡортостанда һөнәрегеҙ буйынса иң яҡшылары», — тип билдәләне Сергей Молчанов.
«Беҙ дәүләт комитетында инфраструктура, мәғлүмәттәрҙе тапшырыу, элемтә, власть органдарын мәғлүмәтләштереү, дәүләт структуралары эшен оптималләштереү һәм республикала электрон белем биреү системаһын үҫтереү өсөн мәғлүмәт системаларын булдырыу кеүек мәсьәләләр менән шөғөлләнәбеҙ, — тип билдәләне Башҡортостан Башлығының рәхмәт хатына лайыҡ булған, төбәктең Мәғлүмәтләштереү һәм «Асыҡ республика» системаһының эш итеүе мәсьәләләре буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ринат Шәғәлин. — Был награда — ҙур коллективтың эшенә баһа».


text:
Башҡорт аграр университеты студенттар отрядтарын ойоштороу буйынса Рәсәйҙә иң яҡшыһы тип танылды
Башҡорт дәүләт аграр университетының «Колос» махсус студенттар отряды Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының юғары уҡыу йорттары студенттар отрядттары слетынан еңеү менән ҡайтты. Слет һәм «Ауылды яңыртыу – йәштәр эше» форумы Волгоградта үтте.
Сарала бөтә Рәсәйҙән 40-тан ашыу студенттар отряды ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. «Колос» махсус студенттар отрядының биш активисы Башҡортостан исеменән сығыш яһаны.
Эксперттар комиссияһы ағзалары фекеренсә, беҙҙең команда башҡарылған эш күләме һәм сифаты, юғары тәртип кимәле, ялды ойоштороу, йәмәғәт эштәрен башҡарыу буйынса иң яҡшыларҙан тип танылған.
Башҡортостан командаһының еңеүе киләһе йыл конкурсты беҙҙең республикала үткәреү хоҡуғын бирә.


text:
Киң мәғлүмәт сараларында һуғыш темаһын иң яҡшы яҡтыртыуға республика конкурсына ғаризалар ҡабул итеү башланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың киң мәғлүмәт сараларында һуғыш темаһын иң яҡшы яҡтыртыуға республика конкурсына ғаризалар ҡабул итеү башланды. Бәйге 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған.
Уны Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы Журналистар союзы менән берлектә ойоштора.
Башҡортостан Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының матбуғат секретары Әлиә Ғәлимова хәбәр итеүенсә, конкурста ҡатнашыуға республиканың бөтә киң мәғлүмәт саралары журналистары саҡырыла.
Бәйгегә 2014 йылдың 1 майынан 2015 йылдың 1 сентябренә тиклем баҫылған материалдар тапшырыла. Эштәр 2015 йылдың 10 октябренә ҡәҙәр түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450077, Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 45, 413/а бүлмә.
Конкурс еңеүселәре республика гәзит-журналдарында, федераль киң мәғлүмәт сараларының төбәк ҡушымталарында һуғыш темаһын иң яҡшы яҡтыртыу, ҡала, берләштерелгән һәм район гәзиттәрендә һуғыш темаһын иң яҡшы яҡтыртыу, электрон киң мәғлүмәт сараларында (интернет, телевидение, радио) һуғыш темаһын иң яҡшы яҡтыртыу номинациялары буйынса бүләкләнәсәк.
Еңеүселәргә I, II, III урындар бирелә һәм дипломдар тапшырыла.
Конкурс хаҡында положение, ҡатнашыу өсөн ғариза Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды Фото: Олег Яровиков
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтихандарының тәүге һөҙөмтәләре билдәле булды. Республика Мәғариф министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, өс кеше географияны һәм әҙәбиәтте 100 балға яҙған.
Сығарылыш уҡыусылары теләк буйынса имтихандарҙы 27 майҙа тапшыра башланы. Республикала географияны 843 кеше бирҙе. Уларҙың икәүһе 100 балл йыйған.
Әҙәбиәттән 1023 кеше һынау тотто. Бер уҡыусы 100 балл туплаған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, география һәм әҙәбиәт буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы барышында биш уҡыусы үҙҙәрен насар тойоу сәбәпле тест һорауҙарына яуап бирә алманы. Улар имтиханды резерв көндә тапшыра.
Һөҙөмтәләр менән килешмәгән уҡыусылар апелляцияға бирә ала. Уларҙы 9 һәм 10 июндә иртәнге сәғәт 10-дан киске 6-ға тиклем ҡабул итәләр. Конфликт комиссияһы ултырышы 14 һәм 15 июндә көндөҙгө сәғәт 3-тән киске 6-ға тиклем үтә. Адресы: Өфө, Минһажев урамы, 120, Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты.


text:
Видеокүҙәтеү камералары енәйәттәрҙе иҫкәртеүгә ярҙам итәФото: Олег Яровиков
Видеокүҙәтеү камералары енәйәттәрҙе иҫкәртеүгә ярҙам итә
Видеокүҙәтеү камералары енәйәттәрҙе иҫкәртеүгә ярҙам итәФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда ҡала халҡы күпләп йөрөгән урындарҙа 357 видеокүҙәтеү камераһы ҡуйылған. Өфөлә бындай камералар бөгөн 268. Уларҙың төп роле – хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙарҙы иҫкәртеү. Шул уҡ ваҡытта хәҙерге видеотехника яһалған енәйәттәрҙе лә асырға ярҙам итә. Былтыр видеокамералар ярҙамында 42 енәйәт ҡылығы асыҡланды.
Был турала "Именлек-2010» IV Республика форумына арналған матбуғат конференцияһында БР буйынса Эске эштәр министрлығының Ведомствонан тыш һаҡ идаралығы начальнигы Александр Гаврилов хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, «Имен ҡала» программаһын тормошҡа ашырыуға 2009 йылда 300 миллион һум аҡса бүленгән. Был средстволар видеокүҙәтеү камераларын урынлаштырыуға ғына түгел, шулай уҡ «Имен ҡала» системаһы эше менән бәйле башҡа сараларға ла тотонолған.
Александр Гаврилов әйтеүенсә, күҙәтеү камералары «Башкирнефтепродукт» компанияһы автозаправкаларында ла ҡуйылған. Бөгөн был бик тә актуаль, сөнки автомашина хужаларына һөжүм итеү, автотранспортты талау һәм урлап алып китеү осраҡтары йыш ҡына күҙәтелә. Ошондай осраҡтарҙа видеокамералар мәғлүмәттәрен файҙаланып асыҡланған факттар күп кенә. Дөрөҫ, видеокүҙәтеү камераларының ҡеүәте камиллаштырыуҙы талап итә әле. Әммә һәр хәлдә яңы техниканы индереү – ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре, ғөмүмән, граждандарҙың именлеген һаҡлаусыларҙың барыһы өсөн дә ҙур ярҙам, тип иҫәпләй Александр Гаврилов.


text:
Рөстәм Хәмитов Русфонд президенты Лев Амбиндер менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Русфонд президенты Лев Амбиндер менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Русфонд президенты Лев Амбиндер менән осрашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
18 ноябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Русфонд президенты, Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Граждандар йәмғиәтен үҫтереү һәм кеше хоҡуҡтары буйынса совет ағзаһы Лев Амбиндер менән осрашты. Осрашыуҙа төбәктә хәйриә эшмәкәрлеген үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.
– Беҙҙең мәрхәмәтлек фондтары менән эшләүегеҙ, уларҙы өйрәтеүегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм. Һеҙ – беҙҙең яҡын дуҫтарыбыҙ. Беҙ артабан да бергә эшләргә теләр инек, бергәләп ҡатмарлы мәсьәләләрҙе хәл итә алабыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Һуңғы йылдарҙа хәйриә эшен әүҙемләштерҙек. Беҙҙә ҙур фондтар булды һәм әле лә бар. Фондтарҙы ойоштороуҙа ыңғай динамика күҙәтелә. Беҙ ошо эшкә намыҫлы ҡарайбыҙ.
Лев Амбиндер республикала елек майы донорҙары банкын булдырырға тәҡдим итте.
– Өсөнсө йыл елек майы донорҙарының милли регистры булдырыла. Был тәү сиратта лейкоздың ҡатмарлы формаларын дауалау, – тип һөйләне ул. – Көнбайышта донор беҙгә 20 500 евроға төшә. Бер ауырыуға 10 мең донорҙан һайлап алырға кәрәк. Рәсәйҙә 40 мең донорлыҡ база булдырҙыҡ. Был бик аҙ. Әммә эҙләү тиҙлеге артты, ваҡыт ҡыҫҡарҙы, был лейкоз сире өсөн бик мөһим. Бер ауырыуға 500 донорҙан һайларға кәрәк. Тимәк, быларҙың барыһы ла 20 тапҡыр тиҙерәк.
Шулай уҡ Русфонд президенты «күбәләк синдромлы» балаларҙы Рәсәй клиникаларында дауалау өсөн уларҙы опекаға алырға тәҡдим итте.
Республика Башлығы республикала техник реабилитациялау сараларын етештереү буйынса кластер булдырырға тәҡдим итеп, мөмкинлектәре сикләнгән йәштәрҙе реабилитациялау проектын да хупланы.
Русфонд (Рәсәйҙең ярҙам фонды) 1996 йылда журналистарҙың мәрхәмәтлек проекты булараҡ ойошторолған. Әлеге ваҡытта Рәсәйҙең 20 төбәгендә фондтың вәкиллектәре эшләй. Уның бурысы – ауыр сирле балаларҙы һәм инвалидтарҙы дауалауҙа ярҙам күрһәтеү, граждандар йәмғиәтен үҫтереүгә булышлыҡ итеү һәм юғары медицина технологияларын индереү.
Русфонд Башҡортостанда үҙенең төбәк бюроһын 2011 йылда асты. Дүрт йыл эсендә фонд тарафынан 131,4 миллион һумлыҡ ярҙам күрһәтелгән. 2015 йылда 152 баланы дауалау өсөн 47,74 миллион һум тотонолған.


text:
Башҡортостанда янғынға ҡаршы махсус режим ғәмәлдән сығарылды
Башҡортостанда янғынға ҡаршы махсус режим ғәмәлдән сығарылды.
Был урман янғындарына бәйле хәлдең тотороҡланыуына бәйле. Республика Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте ошо хаҡта хәбәр итә. Янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 148 урман янғыны теркәлгән. Шуларҙың 37-һе — халыҡтың ут менән һаҡһыҙ эш итеүе, 88-е йәшен арҡаһында сыҡҡан, дүртәүһе ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары сүплегенән күскән, тағы икәүһе ауыл хужалығы үртенән тоҡанған. Ҡалған 17 янғындың сәбәптәре асыҡлана. Төбәктә янғындан зыян күргән урмандарҙың дөйөм майҙаны яҡынса 615 гектар.


text:
Өфөлә «Ҡаршылыҡтарҙы емереп» III балалар ижады фестивале финалсыларын һайлайҙар
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Ҡаршылыҡтарҙы емереп» III төбәк-ара балалар ижады фестивале финалсыларын һайлап алыу башланды. Фестивалде «Газпром трансгаз Өфө» компанияһы һәм «Культпросвет» коммуникация агентлығы менән берлектә республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ойошторған. Конкурстың маҡсаты — һау һәм физик мөмкинлектәре сикләнгән балаларҙы бер ижади майҙанда берләштереү.
Быйылғы фестивалдең девизы: «Кешеләрҙең һәммәһе лә мөһим!», һөнәри йүнәлеш һәм һөнәр һайлау темаһына арналған. Номинациялар элеккесә: «Инструменталь ижад», «Вокаль ижад», «Хореография», «Үҙенсәлекле жанр». Ойоштороу комитеты Волга буйының биш төбәгенән 200-ҙән ашыу ғариза ҡабул иткән. Былтыр Волга буйы федераль округының өс төбәгенән 50 ғариза килгәйне.
«Былтыр ошо конкурста ҡатнашыуыбыҙ менән бик ҡәнәғәтбеҙ, — тип һөйләне һаңғырау балалар өсөн «Хыял» ижад студияһы етәксеһе (Башҡортостандың Баҡалы ауылы) Алевтина Елисеева. — Инвалид балаларҙың тамашасылар алдында, айырыуса шундай ҙур матур сәхнәлә сығыш яһау мөмкинлеге аҙ. Уларҙың тәьҫораттары бер йылға етте. Хәҙер сираттағы бәйгегә әҙерләнәбеҙ».
Еңеүселәр 15 ноябрҙә иғлан ителәсәк. Быйыл конкурсанттарҙы республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы директоры Айгөл Әминева, «Башҡортостандың мәҙәни мираҫы» республика йәштәр йәмәғәт ойошмаһы идараһы рәйесе Гөлнара Бәҙри, Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Альбина Нуриманова, һаулығы буйынса мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр өсөн реабилитация үҙәге директоры урынбаҫары Ирина Фәтҡуллина, Өфөләге балалар сәнғәт мәктәбенең хор бүлеге мөдире Яна Янситова баһалай. Дистанцион жюри ағзалары — актриса Эвелина Бледанс һәм «Comedy Club» телетапшырыуы резиденты Сергей Кутергин.
3 декабрҙә Өфөнөң Конгрес-холында 10 финалсы ҡатнашлығында гала-концерт уҙа. Был көндә майҙансыҡта инвалид балалар яһаған әйберҙәр йәрминкәһе, һөнәрҙәр йәрминкәһе һәм төрлө ижади оҫталыҡ кластары ойошторола. Инеү ирекле, сара көндөҙгө сәғәт 1-ҙә башлана.


text:
Фото:
Башҡортостанда баскетбол хәрәкәте тергеҙелә
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Йәшәтәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында үткән матбуғат конференцияһында етәкселек итеүсе башҡарма органы һәм Башҡортостан Республикаһы Баскетбол федерацияһының Попечителлек советы билдәләнгән.
"Башинформ" агентлығына ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, республиканың Баскетбол федерацияһы рәйесе итеп Валерий Дерепаско һайланған, Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса Башҡортостан Республикаһы дәүләт комитеты рәйесе Ринат Зәйнуллин Попечителлек советына етәксе итеп тәғәйенләнгән, БР Баскетбол федерацияһы директоры вазифаһына Сергей Медведев билдәләнгән.
Брифинг барышында Өфө ҡалаһында «КЭС-БАСКЕТ» мәктәп баскетбол лигаһы проектын ғәмәлгә ашырыу, Студент баскетболы ассоциацияһының «Толпар» дивизионын булдырыу, Өфөлә урам баскетболы буйынса Рәсәй чемпионаты этабын үткәреү 2009 йыл эшмәкәрлегенең мөһим һөҙөмтәләре тип табылған.
Федерацияның башҡарма комитетына аныҡ йүнәлеш өсөн яуаплы кешеләр ҙә ингән: тренерҙар советы, судьялар корпусы, киң мәғлүмәт саралары менән хеҙмәттәшлек итеүселәр, шулай уҡ Башҡортостандың көнбайыш һәм көньяҡ, төнбайыш һәм төньяҡ территориаль зоналарында баскетбол үҫеше өсөн яуаплы белгестәр.
Ринат Зайнуллин республикала баскетболды үҫтереүҙең ыңғай яҡтарын билдәләне:
— Был милләттең һаулығын һаҡлау, йәштәр мөхитендә асоциаль күренештәрҙе профилактикалау өсөн кәрәк. Балаларҙы спортҡа йәлеп итеү мөһим.
Икенсе яғы – Башҡортостан һәм Рәсәйҙең йыйылма командаһына резервҡа спортсылар әҙерләү.
БР Баскетбол федерацияһы рәйесе перифериялағы баскетбол үҫешенә баҫым яһаны:
— Башҡортостандың һәр ерендә баскетбол хәрәкәтен тергеҙеү, ярыштарҙа ҡатнашыу күләмлелеген арттырыу – бөгөн төп мәсьәлә.
Матбуғат конференцияһында ҡатнашыусылар киләсәккә пландары менән уртаҡлашты. Атап әйткәндә, тиҙҙән, 20-21 февралдә, Стәрлетамаҡ физик тәрбиә биреү институтында Студент баскетболы ассоциацияһы чемпионатының VI туры үтәсәк.
Көҙөн Студент баскетболы ассоциацияһының ҡатын-ҡыҙҙар дивизионын ойоштороу планлаштырыла, унда республика юғары уҡыу йорттарынан 5-8 команданың ҡатнашыуы көтөлә.
Мартта Башҡортостан Республикаһының барлыҡ територияһында «КЭС-БАСКЕТ» мәктәп баскетбол лигаһы проекты старт ала. I этапта 15 мартҡа тиклем заявка биргән дөйөм белем биреү мәктәптәре йыйылма командалары ҡатнаша ала. Чемпионатта ҡатнашҡан мәктәптәрҙең барыһына ла профессиональ туптар бүләк ителәсәк, ә дивизион еңеүселәре команда исеме яҙылған баскетбол формаларын алыу бәхетенә эйә буласаҡ.
Федерация директоры Сергей Медведев быйыл яҙғыһын старт аласаҡ баскетбол судьяларын әҙерләү һәм уларҙы артабан республика беренселеге, шулай уҡ Рәсәй ярыштарын хеҙмәтләндереүсе судьялар исемлегенә тәҡдим итеү менән шөғөлләнәсәк «Йәш арбитр мәктәбе» проекты менән таныштырҙы.


text:
Октябрьскийҙа ҡурай байрамы үтә
Кисә Октябрьскийҙа XII Республика ҡурай байрамы старт алды.
Конкурста республиканың район һәм ҡалаларынан 268 кеше ҡатнаша. Йошкар-Оланан килгән ҡурайсы ла үҙенең оҫталығын күрһәтәсәк.
Кисә кис мәҙәниәт йортонда республика ҡурайсыларының «Бәйге» конкурсы үтте: айырым башҡарыусылар һәм ансамблдәр инструментта уйнау оҫталығында һәм халыҡ көйҙәрен белеүҙә ярышты.
Ҡурай байрамы бөгөн, 19 майҙа ла дауам итә. Ҡаланың үҙәк майҙанында сәғәт 12-лә театрлаштырылған тамаша башлана. Гала-концерт һәм еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы Октябрьскийҙың музыка училищеһында үтәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, XII Республика ҡурай байрамы быйыл билдәле йырсы, фольклор йыйыусы һәм ҡурай буйынса беренсе профессиональ педагог Ғата Сөләймәновтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған.


text:
Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән осрашыуФото: Олег Яровиков
Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән осрашыу
Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән осрашыуФото: Олег Яровиков
29 ғинуарҙа Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Пульмонология ғилми-тикшеренеү институты директоры, Рәсәйҙең баш терапевы Александр Чучалин менән эш осрашыуы үткәрҙе. Өфөгә Александр Чучалин “Пульмонологияның көнүҙәк мәсьәләләре” тигән темаға ғилми-ғәмәли конференция эшендә ҡатнашыу өсөн килгән.
Осрашыуҙа һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫтереү һәм хәүефле йоғошло ауырыуҙарҙы иҫкәртеү мәсьәләләре тикшерелде. Шулай уҡ Башҡортостан ғалимдарының А/Н1N1 киҙеүенә ҡаршы вакцина эшләү буйынса уңышлы тәжрибәһе хаҡында һүҙ барҙы.
Александр Чучалин Рәсәйҙә А/Н1N1 киҙеүенә ҡаршы үҙебеҙҙең дүрт вакцина теркәлеүен билдәләне. Препараттарҙы Санкт-Петербург, Мәскәү өлкәһе, Иркутск һәм Өфөнөң фармацевтика предприятиелары етештерә.
— Һеҙҙең республика ҡыҫҡа ваҡыт эсендә кәрәкле вакцина сығарып, Рәсәйҙең милли именлеген тәьмин итә алған дүрт төбәк иҫәбенә инде, — тине Александр Чучалин.
Республика һаулыҡ һаҡлау, мәғариф учреждениелары, коммуналь хеҙмәттәр күрһәтеү өлкәһе, йәмәғәт транспорты хеҙмәткәрҙәрен һәм башҡаларҙы иммунизациялау өсөн пандемик киҙеүгә ҡаршы 592 мең вакцина алды. “Роспотребнадзор”ҙың Башҡортостан буйынса мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республикала вакцинанан сәләмәтлектең ҡаҡшау осраҡтары булмаған.
Осрашыуҙа республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Андрей Евсюков ҡатнашты.


text:
Белорет металлургия комбинаты сифат өлкәһендә премия лауреаты булды
Мәскәүҙә Рәсәй Хөкүмәте Рәйесенең беренсе урынбаҫары Игорь Шувалов илдең иң яҡшы предприятиеларына 2009 йыл өсөн сифат өлкәһендә федераль Хөкүмәт премияларын тапшырҙы. Лауреаттар иҫәбендә Белорет металлургия комбинаты ла бар.
Хөкүмәт ҡарары менән продукция һәм хеҙмәтләндереүҙәр сифаты өлкәһендә өлгәшелгән һөҙөмтәләр һәм юғары һөҙөмтәле сифат менеджменты алымдарын индергән өсөн бөтәһе һигеҙ ойошмаға премия тапшырылды.
Республиканың Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, һуңғы өс йылда Башҡортостан предприятиелары был абруйлы конкурстың сифат премияларын алыуға һәм дипломанттары булыуға өлгәшә. Улар барыһы ла төрлө йылдарҙа продукция сифаты өлкәһендә Башҡортостан Президенты премияларына дәғүә итеүгә конкурс еңеүселәре булғайны.


text:
Социаль шыршылар Өфөлә балаларға шатлыҡ бүләк итәсәк
Республиканың баш ҡалаһында аҙ тәьмин ителгән күп балалары ғаиләләр, социаль приют тәрбиәләнеүселәре, имен булмаған ғаиләләр, инвалид балалар өсөн социаль шыршы байрамдары үтәсәк. Был матур йоланы Өфө хакимиәтенең Халыҡҡа социаль ярҙам идаралығы һаҡлай.
— Быйыл ете Яңы йыл тамашаһы планлаштырылған, улар 24 декабрҙә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында, 25 декабрҙә Ҡала мәҙәниәт һарайында, 29 декабрҙә Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрында үтәсәк, — тип хәбәр итә Өфө хакимиәтенең Халыҡҡа социаль ярҙам идаралығы баш белгесе Эльза Хангирова. — Инвалид балалар өсөн айырым сара планлаштырылған, ул 25 декабрҙә 14 сәғәттә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк.
Райондарҙың комплекслы хеҙмәтләндереү үҙәктәре хеҙмәткәрҙәре шыршы байрамына килә алған 388 балаға, шулай уҡ ике һәм унан күберәк инвалид балаһы булған ғаиләләргә Яңы йыл әкиәте бүләк итәсәк.
Өҫтәп үтәйек, йыл һайын социаль Яңы йыл тантаналарында ҡатнашҡан балалар һаны арта бара. Быйыл бындай сараларҙа 3200-ҙән ашыу бала ҡатнашасаҡ.