text:
Төбәк башлығы Камил Йыһаншинға, Салауат Хәмиҙуллинға һәм Рәшит Шәкүргә С.Юлаев исемендәге премиялар тапшырҙы
Республика көнө алдынан Башҡортостан Хөкүмәтендә төбәктең әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияларын тапшырыу тантанаһы үтте. 2012 йылда лауреат исеменә түбәндәгеләр лайыҡ булды: Башҡортостан Республикаһы «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһының редакция етәксеһе Хәмиҙуллин Салауат Ишмөхәмәт улы; «ШОК» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте элемтә предприятиеһы директоры Йыһаншин Камил Фәрухшин улы; филология фәндәре докторы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт теле һәм уны уҡытыу методикаһы кафедраһы профессоры Шәкүров Рәшит Закир улы.
Наградаларҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов тапшырҙы.
— Һеҙҙе оло байрам – Республика көнө алдынан сәләмләүемә бик шатмын, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн беҙ сираттағы лауреаттарға премиялар тапшырабыҙ. Был награда менән ысын күңелдән һеҙҙе ҡотлайым. Милли геройыбыҙҙың исемен йөрөткән Башҡортостандың был төп премияһы 45 йыл элек булдырылды. Ул ваҡытта тыуған яҡтың данын күтәргән кешеләр – балетмейстер Фәйзи Ғәскәров, композитор Заһир Исмәғилев, шағир Мостай Кәрим һәм яҙыусы Һәҙиә Дәүләтшина тәүге лауреаттар булды. Был премияға йәмғеһе 127 мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәре лайыҡ булды. Ул кешеләр – ысынында ла Башҡортостандың «Алтын фонды», улар беҙҙең өсөн һәр ваҡыт өлгө буласаҡ. Быйыл уларҙың сафына һеҙ ҙә ҡушылдығыҙ. Һеҙ – республикабыҙ ғорурлығы.
Филология фәндәре докторы Рәшит Шәкүр С.Юлаев премияһына «Ыласындар оса бейектә» китабы өсөн лайыҡ булды.
— Ижадыбыҙҙы юғары баһалағандары өсөн оло рәхмәтлебеҙ. Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты исемен лайыҡлы йөрөтәсәкбеҙ. Был награда беҙҙе артабанғы ҡаҙаныштарға дәртләндерә, — тине Рәшит Шәкүр.
Яҙыусы Камил Йыһаншин юғары награданы «Золото Алдана» роман-дилогияһы өсөн алды.
— Беҙгә күрһәткән оло хөрмәтегеҙ өсөн рәхмәт, мин бик бәхетле, — тип тәҫораттары менән бүлеште ул. – Яҙыусы өсөн әҫәрҙәрен тыуған ерендә баҫтырып сығарыу – иң ҡәҙерле бүләк. Һәм мин уны алдым да инде. Мине бындай юғары наградаға лайыҡлы тип тапҡандары өсөн комиссия ағзаларына оло рәхмәтлемен. Минеңсә, премия ҙур яуаплылыҡ өҫтәй, уны артабанғы һөҙөмтәле эшмәкәрлеккә аванс булараҡ ҡабул итәм.
Тележурналист Салауат Хәмиҙуллин премияға «Историческая среда» телевизион проекты өсөн лайыҡ булы.
— Башҡортостандың милли геройы исемендәге премияны республика Президенты ҡулынан алыу беҙҙең өсөн мөһим һәм тулҡынландырғыс ваҡиға, — тине Салауат Хәмиҙуллин. – Конкурсҡа тәҡдим ителгән проект – ул бөтә коллективыбыҙ хеҙмәте. Уға юғары баһа биргәндәре өсөн ҙур рәхмәт.
Тантана аҙағында Башҡортостан Президенты лауреаттар менән иҫтәлеккә фотоға төштө.


c: text/html

text:
Константин Толкачев «Живой журнал»да алып барған блогын яңынан башланы
Республика парламенты спикеры Константин Толкачев һайлау кампанияһынан һуң һәм төбәктең яңы саҡырылыш Дәүләт Йыйылышының эше башланыр алдынан «Живой журнал»да алып барған блогын яңынан башланы.
«Артабан да элекке режимда блог өҫтөндә эшләүемде дауам итәсәкмен, үҙемдең уй-фекерҙәрем менән бүлешәсәкмен. Бергәләп мөһим закон проекттарын тикшерербеҙ, һеҙҙән дә булдыҡлы фекерҙәр көтәм».
Константин Толкачев Республика Президенты Башҡортостан парламенты алдына ҡуйған мәсьәләләр, һайлау кампанияһы тураһында үҙ тәьҫораттары менән уртаҡлашты.
«Блогта яҙып уртаҡлашыр мәсьәләләр бихисап. Шуға күрә, оҙаҡҡа хушлашырға йыйынмайым, әле үк киләһе яҙмалар буйынса фекерҙәр бар», тип яҙған республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республика инноваторҙары Russian Startup Tour турында ҡатнашыуға саҡырыла
Өфөлә Startup Road Show федераль туры сиктәрендә бер көнлөк сара үтәсәк. Зворыкин проекты, Сколково, РВК һәм Startup Sauna проекттарын үҙ эсенә алған федераль тур Рәсәйҙең 19 ҡалаһында үтә. Ойоштороусылар булып Рәсәй Федерацияһының Иҡтисади үҫеш министрлығы, Мәғариф һәм фән министрлығы, Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, Ғилми-техник өлкәлә бәләкәй предприятиелар үҫешенә булышлыҡ итеү фонды сығыш яһай.
Russian Startup Tour - Зворыкин проекты, башҡа федераль һәм төбәк партнерҙары менән берлектә Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ тарафынан ойошторолған бер көнлөк саралар циклы.
«Башинформ» агентлығына БР Фәндәр академияһының матбуғат секретары Светлана Седелева хәбәр итеүенсә, сара Өфөлә 19 мартта үтә.
Сарала ҡатнашыу бушлай, алдан яҙылыу мотлаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Көньяҡ Уралда ҡоролоҡҡа ҡаршы көрәш саралары планын раҫланы
29 июлдә Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов 2010 йылға Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бөрйән, Ейәнсура, Йылайыр, Учалы, Хәйбулла райондарында һәм Сибай ҡалаһы ҡала округында ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар планын раҫлау тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Башҡортостан Президенты бойороғо буйынса төҙөлгән оператив төркөм тарафынан эшләнгән планға ярашлы, ҡоролоҡтан зыян күргән райондарҙа саралар төрлө йүнәлештәр буйынса үткәреләсәк.
Агросәнәғәт комплексы өлкәһендә малсылыҡ комплекстарын мал аҙығы менән тәьмин итеү, малды күсереү, мал аҙығы участкаларын һәм орлоҡтарҙы ҡайтанан бүлеү буйынса тәҡдимдәр әҙерләнәсәк. МТС-тарҙың урып йыйыу комплекстарының эше план буйынса ойоштороласаҡ, орғасы малды һаҡлау буйынса саралар күреләсәк, һыу килтереү ойоштороласаҡ, тоҡомло һыйыр малы һатып алынасаҡ. Шулай уҡ саралар планына ярашлы, кредиттарҙы һәм лизинг түләүҙәрен ҡайтарыу сроктарын оҙайтыу ҡараласаҡ.
Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау өлкәһендә ҡоролоҡтан зыян күргән райондар халҡына матди ярҙам күрһәтеү буйынса саралар эшкәртеләсәк.
Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә дауалау-профилактика учреждениеларының һауа торошоноң кире йоғонтоһонан зыян күргән ауырыуҙарға ярҙам күрһәтеүгә даими әҙерлеге тәьмин ителәсәк.
Шулай уҡ планға ярашлы сауҙа, эшҡыуарлыҡ, сәнәғәт өлкәһендә саралар үткәреләсәк, халыҡты һәм территорияларҙы ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән һаҡлау саралары күреләсәк.


text:
Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһында бөгөнгө Рәсәйҙә сәйәсәт һәм власть процестары тикшереләсәк
Республика Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһында 16 декабрҙә «РФ Конституцияһы көнө һәм бөгөнгө Рәсәйҙә сәйәсәт һәм власть процестары» темаһына түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Юғары уҡыу йортоноң матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһының дәүләт һәм муниципаль идаралыҡ факультеты, шулай уҡ Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһының Идара итеү проблемалары һәм дәүләт хеҙмәте ғилми-тикшеренеү үҙәгенең сәйәси тикшеренеүҙәр бүлеге сараны ойошторусылар булып сығыш яһай.
Түңәрәк өҫтәл Рәсәй Федерацияһының Конституция көнөнә һәм Башҡортостан Республикаһының Конституция көнөнә ҡарата үткәрелә. Түңәрәк өҫтәл эше барышында 1993 йылдың декабрендә РФ Конституцияһын һәм БР Конституцияһын ҡабул итеү шарттары, Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы һәм бөгөнгө сәйәсәт һәм власть процестары кеүек һәм башҡа мәсьәләләр ҡараласаҡ.
Түңәрәк өҫтәл эшендә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай, республиканың Конституция Суды, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре, уҡытыусылар, аспиранттар, студенттар ҡатнашасаҡ.
Башлана – 14.30 сәғәттә.


text:
Башҡорт дәүләт университеты ғалимдары РФ Фән һәм мәғариф министрлығының 10 миллионлыҡ грантын яуланы Фото: Олег Яровиков
Башҡорт дәүләт университеты ғалимдары РФ Фән һәм мәғариф министрлығының 10 миллионлыҡ грантын яуланы
Башҡорт дәүләт университеты ғалимдары РФ Фән һәм мәғариф министрлығының 10 миллионлыҡ грантын яуланы Фото: Олег Яровиков
Башҡорт дәүләт университетының генетика һәм фундаменталь медицина кафедраһы ғилми коллективы РФ Фән һәм мәғариф министрлығының «2014-2020 йыдарға Рәсәйҙең ғилми-технологик комплексы үҫешенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре буйынса тикшеренеүҙәр һәм асыштар» федераль маҡсатлы программаһы буйынса 10 миллион һум күләмендәге грантҡа лайыҡ булды.
«Шеш үҫеүен генетик һәм эпегенетик механизм менән өйрәнеү нигеҙендә киң таралған онкологик сирҙәр терапияһына үҫешеү ҡурҡынысын баһалау һәм алымдарҙы шәхсиләштәреү өсөн прогноз яһаусы тест-система әҙерләү» проекты «Тормош тураһында фән» өҫтөнлөклө йүнәлеш буйынса конкурста еңеү яуланы. Проекттың етәксеһе – профессор Эльза Хөснөтдинова, тип хәбәр иттеләр Башҡорт дәүләт университетының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Николай Курапов Салауат Юлаевты яҡлармы
Николай Кураповтың президент аппараты башлығы итеп тәғәйенләнеүен спорт клубтары оптимизм менән ҡаршылай.
Республиканың яғыулыҡ-энергетика ширҡәтен Мәскәүҙең Системаһы алғас, уларҙың хоккейға битараф булыуҙары тураһында мәғлүмәттәр сыҡты. Волейбол артыҡ сығымдар талап итмәй, 40-50 миллион да етә, хоккей ҡиммәткә төшә.
Хәҙер Николай Курапов республикала президент һәм парламент рәйесенән һуң абруй буйынса 3-сө кешегә тиң булғас, хоккейҙы яҡлар тип өмөтләнә спорт белгестәре. Салауат Юлаевтың яңы тренерҙарының береһе ИгорьЗахаркин да үҙәк сығанаҡтарға әңгәмәһендә ошоға ышаныуын белдерә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Ирек Ялаловтың Өфө мэры итеп һайланыуын хупланы
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ирек Ялаловтың Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы итеп һайланыуын хупланы.
Президент һүҙҙәренсә, ҡала башлығын һайлау процедураһын ул ҙур ҡыҙыҡһыныу менән күҙәткән. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, ул тауыш биреү барышына нисек тә йоғонто яһау түгел, ә был процедураның нисек үтеүен күреү һәм аңлау өсөн сарала ҡатнашырға рөхсәт һораған.
— Властың алмашыныуы – һәр саҡ мөһим ваҡиға. Был сәйәси, иҡтисади, социаль тормоштағы яуаплы күренеш, — тине Рөстәм Хәмитов.
Ул үҙенең дә күптән түгел был һынау аша үтеүен иҫкә төшөрҙө — уның Башҡортостан Президенты вазифаһында эшләй башлауына йыл ярым тулды. Рөстәм Хәмитов иҫәпләүенсә, Ирек Ялаловҡа үҙенең булдыҡлылығын иҫбатларға, депутаттар корпусына һәм ҡала халҡына таянып эшләй алыуын күрһәтергә кәрәк буласаҡ әле.
Рөстәм Хәмитов ҡала Советы депутаттарына Өфөлә власть кимәлен түбәнәйтеүгә юл ҡуймауҙары өсөн рәхмәт белдерҙе. Уның фекеренсә, ҡала башлығы вазифаһына әҙерлекле кеше тәғәйенләнгән.
Республика Президенты, Ирек Ялаловтың ҡала мэры итеп һайланыуы – власть алмашыныуы ғына түгел, ә ниндәйҙер кимәлдә күсәгилешлелек тә, тип билдәләне. Ирек Ялалов – ҡала башлығының беренсе урынбаҫары, бынан һуң йыл дауамында республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры булып эшләне. Рөстәм Хәмитов Ирек Ялаловтың был вазифаһындағы эшмәкәрлегенән ҡәнәғәт булыуын билдәләне. Өфө ҡалаһы һәм Башҡортостан көҙгө-ҡышҡы йылытыу осорона әҙерлек, ремонт эштәре, торлаҡ-коммуналь хужалыҡты яңыртыу буйынса дөйөм алғанда алдынғылар рәтендә булған, төбәктә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә яңы проекттар тормошҡа ашырылған.
— Ҡала мэры вазифаһында ышаныслы, көслө, хужалыҡсыл, ҡала хужалығы менән идара итә алырлыҡ, ҡала халҡы, ҡала округы депутаттары, предприятие етәкселәре менән яҡшы мөнәсәбәт булдырырға әҙер етәксене күрергә теләгәйнем. Был эш өсөн, әлбиттә, әҙерлекле, тормош һәм кәрәкле эш тәжрибәһе булған кеше кәрәк ине, — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Ҡамҡалар
Ҡамҡалар, Күскәнтәй[1] (лат. Coccinellidae) — кокцинеллидалар (Coccinellidae), ҡаты ҡанатлылар отрядына ҡараған бөжәктәр ғаиләһе.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 меңдән ашыу төрө билдәле, бөтә Ер шары буйлап таралғандар. БР‑ҙа 26 төрө: ике нөктәле ҡамҡа, ете нөктәле ҡамҡа, ун дүрт нөктәле ҡамҡа, егерме ике нөктәле ҡамҡа, үҙгәреүсән ҡамҡа һ.б. Кәүҙәһе өҫ яҡтан ҡабарынҡы, аҫ яҡтан ялпаҡ, оҙонлоғо 4—7 мм. Төҫө сағыу (ҡыҙыл, һары һәм аҡ төҫтәрҙең берләшмәһе). Өҫкө ҡанаты ваҡ ҡара таплы. Башы бәләкәй, алғы күкрәгенә инеп тора. Аяғы 4 быуынтыҡлы. Йомортҡалары сағыу һары, япраҡтарҙың аҫ яғына һала. Балағорттары шыртлы, сөйәлле, ҡыҙғылт‑һары таплы ҡара төҫтә, үҫемлектәрҙә асыҡ рәүештә йәшәйҙәр. Ҡурсаҡтары ҡыҙыл. Япраҡтың аҫҡы яғында ҡурсаҡланалар. Йәш ҡуңыҙҙар ҡурсаҡланыуҙан һуң 1—2 аҙнанан күренә башлай.
Классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
БР шарттарында миҙгел эсендә 1—2 быуын үҫә. Ҡуңыҙҙар ағас ҡайырылары аҫтында, ағас ҡыуышында, урман түшәмәһе аҫтында, ҡайһы берҙә ҡаралты ярыҡтарында ҡышлай. Көндөҙ әүҙем. Күпселек бөжәк ашаусы умыртҡалылар өсөн ашарға яраҡһыҙ. Ҡамҡалар һәм уларҙың балағорттары һурнастар, аҡ ҡанатлы көйәләр, үрмәксе ауы талпандары, гөбләләр, күбәләктәрҙең, япраҡ ҡуңыҙҙарының, ҡандалаларҙың йомортҡалары һәм балағорттары һ.б. менән туҡлана. Урманда, далала, болонда йәшәй; республиканың бөтә биләмәһе буйлап таралған. Ҡамҡалар ауыл хужалығын һәм урман культураларын биологик һаҡлау өсөн ҡулланалар.
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
-
-
-
Harmonia axyridis йәйелгән ҡанаттары менән
-
Ҡамүаның балағорто кеблә менән туҡлана.
-
Coccinella septempunctata (ҡамҡа ас сағында сәскә һеркәһе лә ашай (Канада)
-
Cycloneda sp. пион сәскәһендә(Paeonia) bud; Рентон, Вашингтон, США
-
Зәңгәр ҡамҡа (Halmus chalybeus) имән япрағында
-
-
-
-
-
-
-
- ↑ Мифологический словарь башкирского языка (Ф.Г.Хисамитдинова, 2010)


text:
Башҡортостан Президенты Белорет районында ағас эшкәртеү өлкәһен үҫтереү мөмкинлектәрен баһаланыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Белорет районында ағас эшкәртеү өлкәһен үҫтереү мөмкинлектәрен баһаланы
Башҡортостан Президенты Белорет районында ағас эшкәртеү өлкәһен үҫтереү мөмкинлектәрен баһаланыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Белорет районының Тимер юл ауылында урынлашҡан «Башлеспром» ағас әҙерләү компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Рөстәм Хәмитов предприятиеның беренесе сиратын ҡараны, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығның матбуғат хеҙмәтенән.
«Башлеспром» компанияһына төбәктең урман ҡырҡыу өсөн билдәләнгән участкаларының 10 проценты тура килә. Республикала был күрһәткес йылына 9 миллион кубометр тәшкил итә, 18 проценты Башҡортостан халҡы ихтыяжына бүленә.
Предприятие етәксеһе Президенҡа «Кроношпан» компанияһы менән ағас етештереү тураһында һөйләшеүҙәр алып барылыуы хаҡында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, Өфө районыныда урынлашҡан «Кроношпан» компанияһына ағас сеймалын поставкалау өсөн тимер юл транспорты файҙаланыласаҡ.
Башҡортостан Президенты предприятиеның яңы таҡта ярыу цехында булды. Әлеге ваҡытта бында Германиянан килтерелгән ҡорамал йыйыла. Юғары технологиялы был ҡорамалды һатып алыуға предприятие яҡынса 480 миллион һум аҡса йүнәлткән.
Республика етәксеһе комплекстың идара итеү пультын ҡараны, процестарҙың юғары технологиялы булыуын билдәләне.
Предприятие етәкселеге менән осрашыу барышында республиканың ағас эшкәртеү өлкәһен үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.


text:
Төркиәнән ғалим-медиктар Башҡортостандан врачтарға лекциялар уҡыны
Төркиәнең төп уҡыу йорттарының береһе — Насеttере университетынан (Анкара) профессорҙар эш сәфәре менән Башҡортостанға килде. Башҡорт дәүләт медицина университеты саҡырыуы буйынса профессорҙар Морат Юрдакок һәм Ҡәҙриә Юрдакок яңы тыуған сабыйҙарҙа үпкә сирҙәренең актуаль мәсьәләләре, вакцинация һәм педиатриялағы эко-социаль проблемалар буйынса дүрт лекция уҡыны. Төп тыңлаусылар БДМУ-ның педиатрия факультеты студенттары, Республика балалар клиник дауаханаһы врачтары һәм БДМУ менән Дрезден университеты араһында академик алмашыуҙар программаһы буйынса килгән немец студенттары булды.
Медуниверситеттың тышҡы бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ләйлә Әхмәҙиева хәбәр итеүенсә, БДМУ — башҡарыусы директоры профессор Ҡәҙриә Юрдакок булған IСС-тың (International Children Center) хеҙмәттәшлек итеүсе үҙәге булып торған Рәсәйҙә берҙән-бер вуз.
Ҡунаҡтар Асҡын районындағы "Танып" санаторийына барҙы, унда был шифахана базаһында профессор Морат Юрдакок етәкселек иткән Үҙәк Евро-Азия неонатология йәмғиәттәре Союзы (UCENS) Съезын үткәреү ихтималлығы тураһында һөйләшеүҙәр алып барылды. Төрөк профессорҙары, учреждение менән ентекле танышып, хеҙмәткәрҙәрҙең профессионализмын һәм башҡорт шифаханаһы потенциалын юғары баһаланы.


text:
Аҡъяр һәм Баймаҡта район-ара спорт турнирҙары көтөлә
Алдағы шәмбе, 7 апрелдә, Хәйбулла районының хакимиәт үҙәге — Аҡъяр ауылында Советтар Союзы Геройы Ҡ.Әхмәтшиндың иҫтәлегенә волейбол буйынса район-ара турнир үтәсәк. Унда Йылайыр, Баймаҡ, Ейәнсура, Хәйбулла райондарынан һәм Сибай ҡалаһынан ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр командалары ҡатнашасаҡ.
Ошо уҡ көндө Баймаҡ, Сибай ҡалаларының, Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр райондарының йыйылма командалары Баймаҡ ҡалаһында мәғариф отличнигы Рафаэль Сырлыбаевтың иҫтәлегенә өҫтәл теннисы буйынса асыҡ район-ара беренселегендә ҡатнашасаҡ. Был турала «Башинформ» агентлығына Йылайыр районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр иттеләр.


text:
26 октябрҙә бәләкәй бизнесты үҫтереү буйынса төбәк-ара конференция үтә
Башҡортостандың эшлекле даирәһе вәкилдәре һәм бәләкәй бизнесты үҫтереүгә битараф булмаған барлыҡ кешеләр һәм ойошмалар VII «Бәләкәй бизнесты үҫтереү: директивалар һәм практика» төбәк-ара конференцияһында ҡатнашыуға саҡырыла. Йыл һайын үткәрелгән сара быйыл 26 октябрҙә Екатеринбург ҡалаһында ойошторола, тип хәбәр иттеләр БР Кредит ойошмалары ассоциацияһынан.
Конференцияла ҡатнашыусылар Рәсәйҙә бәләкәй бизнестың торошо, эшлекле мөхит хаҡында фекер алышасаҡ, бәләкәй бизнесҡа ярҙам итеү буйынса дәүләт программаларын һәм был эштә үҫеш институттарының һәм шәхси банктарҙың ролен, шулай уҡ микрофинанслау ойошмалары аша эшҡыуарлыҡ проекттарын финанслау алымдарын тикшерәсәк.
Тулыраҡ мәғлүмәт алыу өсөн Башҡортостан Республикаһының Кредит ойошмалары ассоциацияһына мөрәжәғәт итергә була.


text:
Социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә өлөш индергән өсөн премияға дәғүә итеүселәрҙән заявкалар ҡабул ителә
«Беҙҙең киләсәк» төбәк социаль программалары фонды социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә өлөш индергән өсөн премияға дәғүә итеүселәрҙән заявкалар ҡабул итә башланы. Премияның генераль бағыусыһы булып – Стратегик инициативалар агентлығы, ойоштороусылар булып Рәсәйҙең Иҡтисади үҫеш министрлығы һәм Йәмәғәт палатаһы сығыш яһай.
2013 йылда премия ете номинацияла тапшырыла. Улар араһында — «Социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә шәхси өлөш индергән өсөн», «Социаль эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә лидерлыҡ өсөн», «Социаль эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү буйынса иң яҡшы төбәк проекты өсөн», «Социаль эшҡыуарлыҡты киң мәғлүмәт сараларында иң яҡшы яҡтыртҡан өсөн» һәм башҡалар. Тулыраҡ мәғлүмәт «Беҙҙең киләсәк» фондының рәсми сайтында урынлаштырылған.
Премияға дәғүә итеүселәрҙән заявкалар 2013 йылдың 29 мартына тиклем ҡабул ителә. Лауреаттарҙы наградлау тантанаһы ағымдағы йылдың 16 майында үтә.


text:
Ял көндәренә Башҡортостанда йылытасаҡ
Яҡын арала Башҡортостанда һыуыҡ һауа торошо һаҡланасаҡ. Ваҡыты менән бер аҙ ҡар яуыуы ихтимал. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, төнөн һауа температураһы минус 15-20 градус тәшкил итәсәк. Аяҙытҡанда минус 28 градусҡа етәсәк. Көндөҙ 10-15 градус һыуыҡ буласаҡ.
— Аҙна аҙағына көндәрҙең йылыныуы көтөлә, — тине ул. – Республикала яңынан ҡарлы һәм буранлы көндәр башланыуы ихтимал. Ял көндәрендә юлдарға ҡар һалыуы көтөлә. Һауа температураһы 5-10 градус нулдән түбән буласаҡ.


text:
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы: «2014 йылдың 14 сентябрендә бюллетендәрҙә «барыһына ла ҡаршы» графаһы булмаясаҡ»Фото: Андрей Старостин
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы: «2014 йылдың 14 сентябрендә бюллетендәрҙә «барыһына ла ҡаршы» графаһы булмаясаҡ»
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы: «2014 йылдың 14 сентябрендә бюллетендәрҙә «барыһына ла ҡаршы» графаһы булмаясаҡ»Фото: Андрей Старостин
2014 йылдың 14 сентябрендә муниципаль һайлауҙарҙа бюллетендәрҙә «барыһына ла ҡаршы» графаһы булмаясаҡ. Бының тураһында «Башинформ» агентлығында матбуғат конференцияһында республика Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев хәбәр итте.
Ҡануниәткә ярашлы, «барыһына ла ҡаршы» тип 2015 йылдың 1 ғинуарынан урындағы үҙидара вәкәләтле органдары депутаттарын һәм вәкәләтле кешеләрҙе һайлағанда ғына тауыш бирергә мөмкин буласаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «барыһына ла ҡаршы» графаһы бюллетендәрҙә 2006 йылдан алып булманы. Алдан, Президент һайлауҙарынан тыш, бөтә өс кимәл һайлауҙарға ла был вариантты ҡайтарыу ҡарала, әммә һөҙөмтәлә урындағы кимәл менән генә сикләнергә ҡарар ителде.
— Шуныһы мөһим: әгәр һайлау округында иң күп тауыш йыйған кандидатҡа ҡарағанда, күберәк һайлаусы бөтә кандидаттарға ҡаршы тауыш бирһә, һайлауҙар булманы тип таныла, — тип аңлатты Хәйҙәр Вәлиев.


text:
Башҡортостанда Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк «Ғәмәлдәр форумы» асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк «Ғәмәлдәр форумы» эшләй башланы. Өфөләге өс майҙансыҡта ижтимағи хәрәкәт эксперттары һәм ағзалары министрлыҡ, ведомство вәкилдәре менән Рәсәй Президентының май указдарының үтәлешен анализлай.
Алты эшсе төркөм — «Йәмғиәт һәм власть», «Мәғариф һәм мәҙәниәт», «Социаль ғәҙеллек», «Көндәлек тормош сифаты», «Ғәҙел иҡтисад», «Экология һәм урманды һаҡлау» — Башҡортостан Башлығына форум йомғаҡтары буйынса үҙҙәренең тәҡдимдәрен еткерәсәк.


text:
Төбәктә «Күп функциялы үҙәктәр 2016 — эшҡыуарлыҡ өсөн иң яҡшы тәжрибә» исемле конференция ойошторола
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
18 мартта Өфөләге Конгресс-холда «Күп функциялы үҙәктәр 2016 — эшҡыуарлыҡ өсөн иң яҡшы тәжрибә» тип аталған бөтә Рәсәй конференцияһы ойошторола. Ҡатнашыусылар күп функциялы үҙәктәрҙең бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ менән үҙ-ара эш итеү мәсьәләләрен тикшерә.
Программала Рәсәйҙең Иҡтисади үҫеш министрлығы вәкилдәре ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәлдәр һәм оҫталыҡ дәрестәре уҙғарыу ҡаралған.
Быйыл ғинуар айында Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев илдә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ вәкилдәре өсөн махсуслаштырылған күп функциялы үҙәктәр булдырыу ниәте тураһында белдергәйне. Унда кәрәкле документтар, хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса консультация, бизнес-план төҙөүҙә ярҙам алырға, үҙ эшеңде асыу буйынса мәғлүмәтте аныҡларға мөмкин.
Ошо уңайҙан Башҡортостандың баш ҡалаһына төрлө төбәктәрҙән 200-ҙән ашыу делегаттың килеүе көтөлә. Улар араһында бизнес-берләшмә, башҡарма власть органдары вәкилдәре, шулай уҡ Рәсәйҙең күп функциялы үҙәктәре белгестәре бар.


text:
Өфөлә йәшәүсе ветеран Сәғит Ишбирҙин Мәскәүҙәге Еңеү парадында ҡатнаша
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Сәғит Ишбирҙин Башҡортостан исеменән Мәскәүҙә Еңеүҙең 70 йыллығына арналған байрам сараларында ҡатнаша. Ветерандың кандидатураһын Башҡортостандың Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандары йәмәғәт ойошмаһы тәҡдим иткән.
89 йәшлек ветеран 1943 йылда фронтҡа алынған, артиллерия полкында радист булып хеҙмәт иткән, Курск һуғышында, Польшаны һәм Белоруссияны азат итеүҙә ҡатнашҡан. Еңеү көнөн Берлиндан бер нисә саҡрым алыҫлыҡта ҡаршы алған.
Уның бик күп наградалары бар, II дәрәжә Ватан һуғышы һәм III дәрәжә Дан ордендары кавалеры.
Һуғыштан һуң Сәғит Ишбирҙин мәктәптә уҡытыусы булып эшләй, райондың башҡарма комитеттарын етәкләй. Күп йылдар дауамында Башҡортостандың ветерандар хәрәкәтендә, йәштәргә патриотик һәм әхлаҡи тәрбиә биреүҙә әүҙем ҡатнаша, тиелә Өфө хакимиәтенең рәсми сайтында.
ТАСС хәбәр итеүенсә, Мәскәүгә Рәсәй Президенты тарафынан Еңеү парадына саҡырылған ветерандарҙың тәүге делегациялары 7 майҙа килә башланы. Баш ҡалала Рәсәй төбәктәренән, 16 яҡын һәм ете алыҫ сит илдәрҙән 163 ҡунаҡтың килеүен көтәләр. Еңеү көнө алдынан Мәскәү аэропорттарында һәм вокзалдарында Германия, Франция, Бөйөк Британия, Израиль, Польша, Украина, Белоруссия, Ҡаҙағстан, Абхазия, Азербайжан, Грузия, Әрмәнстан һәм башҡа илдәрҙән ветерандарҙы ҡаршы алырға әҙерләнәләр. 9 майҙа улар юбилей Парадына, Кремлдәге тантаналы ҡабул итеүгә һәм Ҡыҙыл майҙандағы байрам концертына саҡырылған.


text:
ЮХХДИ хеҙмәтенә биш «Форд» килде
БР буйынса Эске эштәр министрлығына яңы махсус техника килде. Былар юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоусылар менән көрәшеү өсөн тулы комплектланған биш «Форд Фокус» автомобиле. Сит илдә етештерелгән автомобилдәр һәм уларҙы йыһазландырыу техникаһы «2006-2012 йылдарҙа юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген арттырыу» федераль маҡсатлы программаһы средстволарына һатып алынды. БР эске эштәр министры Игорь Алешинға «Форд»тан асҡыстарҙы тантаналы рәүештә БР буйынса Эске эштәр министрлығының Тыл департаменты начальнигы урынбаҫары Станислав Трушин тапшырҙы. Машиналар Юл-патруль хеҙмәте полкы паркын тулыландырасаҡ һәм автотехника һанын 200 берәмеккә еткерәсәк.


text:
Фото:
Краснокама районында башҡорт метро төҙөүселәренә мемориаль таҡтаташ асылды
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлсәсәк Ханнанова/.
«Мосметрострой» компанияһы ойошторолоуға 85 йыл тулыу уңайынан Краснокама районының Николо-Берёзовка ауылында Башҡортостан метро төҙөүселәренә арналған мемориаль таҡтаташ асылды. Краснокама районының яҙмышы Мәскәүҙә метро төҙөүҙең тәүге йылдары менән тығыҙ бәйләнгән. 1935 йыда Николо-Берёзовка һәм тирә-яҡтағы ауылдарҙан биш меңгә яҡын кеше ҙур төҙөлөшкә ярҙам ҡулы һуҙа. Тап уларҙың хеҙмәте арҡаһында «Сокольники», «Красносельская», «Комсомольская», «Красные Ворота» һәм башҡа станциялар төҙөлә.
Урындағы тыуған яҡты өйрәнеүсе Маргарита Хәлилованың башланғысы менән һәм Краснокама районы хакимиәте булышлығында төҙөүселәрҙең хәтерен мәңгеләштереү өсөн мемориаль таҡтаташ эшләргә хәл ителде. Хәҙер ошо төҙөкләндерелгән бинала ҡунаҡхана урынлашҡан. Мемориаль таҡтаташта былай тип яҙылған: «1935-1937 йылдарҙа район комитеты Бөтә союз коммунистар партияһының ошо бинаһында райондағы иң яҡшы 5000 йәш кешенән Мәскәү метрополитенының беренсе сиратын төҙөүселәр отряды ойошторолған». Таҡтаташты Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы, Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы, Рәсәй Тимерселәр союзы ағзаһы Илшат Ғиләжев эшләгән.
Мемориаль таҡтаташты асыу тантанаһында Краснокама районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Рәзиф Ғилмуллин, район Советы, Николо-Берёзовка ауыл советы депутаттары, белем биреү учреждениелары, бюджет ойошмалары, мәҙәниәт учреждениелары етәкселәре һәм хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Таҡтаташты асыу хоҡуғы район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Рәзиф Ғилмуллинға һәм проектҡа башланғыс һалыусы, күп йылдар башҡорт метро төҙөүселәренең тарихын өйрәнеүсе Маргарита Хәлиловаға бирелде. Тәүге метро төҙөүселәр иҫтәлегенә бер минутлыҡ тынлыҡ иғлан ителде. «Яҡташтарыбыҙҙың фиҙакәр хеҙмәте, батырлығы тураһында иҫтәлек һаҡлаған ошондай һәйкәлдәр һәм мемориаль таҡтаташтар тарихыбыҙҙың иң яҡшы биттәре тураһында хәтерҙе һаҡларға һәм киләсәк быуындарға тапшырырға мөмкинлек бирә», — тип билдәләне тантанала сығыш яһаусылар. Сараға шулай уҡ метро төҙөүселәрҙең әлеге ваҡытта Ҡалтасы һәм Краснокама райондарында йәшәгән нәҫел-нәсәптәре саҡырылғайны.
Хәҙер районда йәшәүселәр Мәскәүҙә республика төҙөүселәренең ҡаһарманлығына бағышланған мемориаль таҡтаташ асыу хаҡында хыяллана. Район активистары Мәскәү метрополитены етәкселегенә метро станцияларының береһенә «Башҡортостан» исемен биреү үтенесе менән мөрәжәғәт иткән. Ошо башланғысты тормошҡа ашырыу өсөн республика йәмәғәтселегенең ярҙамы кәрәк, тип иҫәпләй тыуған яҡты өйрәнеүсе Маргарита Хәлилова.


text:
Төбәк ауыл хужалығы предприятиеларында йыл башынан алып 222 мең тонна һөт алынған
Республика ауыл хужалығы предприятиеларында крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын иҫәпкә алыу менән тулайым һауым 222,3 мең тонна тәшкил итте, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Башҡортостандың 35 районында һәр һыйырҙан былтырғыға ҡарағанда 22 килограмға күберәк һөт һауып алынған.
Хәҙер һәр һыйырға һауым көнөнә уртаса 12 килограмм тура килә. Мәләүез һәм Саҡмағош райондарында был күрһәткес 16 килограмдан күберәк, Стәрлетамаҡта – 18,3 кг.
Шулай уҡ йыл башынан алып халыҡтан 20,9 мең тонна һөт һатып алынған. Иң ҙур күләмдәр Баймаҡ (1394 тонна), Йәрмәкәй (1027) һәм Илеш (1534) райондары шәхси ярҙамсы хужалыҡтарынан алынған.


text:
Лямин (йылға)
Лямин — Рәсәйҙәге йылға. Ханты-Манси АО[1] биләмәләрендә аға. Йылға КАР/ОБЬ/1369 ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 281 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Үрге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Обь йылғаһы Нефтеюганск ҡалаһынан Иртыш йылғаһы ҡушылғанға тиклем . Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Вах, йылға бассейны — (Үрге) Обь, Иртыш ҡушылғанға тиклем[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса[2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 13011100212115200046119
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115204611
- Бассейн коды — 13.01.11.002
- ГӨ буйынса томы — 15
- ГӨ буйынса сығарылыш — 2
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Лямин.


text:
Раил Сарбаев Мәскәүҙә «Электрон Хөкүмәт» проекты менән таныштыра
Бөгөн Мәскәүҙә «Башкортостан Республикаһының электрон Хөкүмәте» проектын презентациялау үткәрелә. Был ваҡиға РФ Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы ярҙамында "ЭЛЕМТӘ-ЭКСПОКОММ-2010" халыҡ-ара телекоммуникацион ҡорамалдар, идара итеү системалары, мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә хеҙмәтләндереүҙәре күргәҙмәһендә үтә.
Башҡортостан Республикаһы делегацияһын Хөкүмәт Премьер-министры Раил Сарбаев етәкләй. Уның составында беренсе вице-премьер, БР финанс министры Айрат Ғәскәров һәм республиканың мәғлүмәт технологиялары өлкәһендәге төп предприятиелары вәкилдәре.
Тәҡдим ителгән проект, күп эксперттарҙың фекеренсә, бик үҙенсәлекле – был федерация субъекты кимәлендә Рәсәйҙә беренсе юридик мөһим ведомство-ара документтар әйләнешенең тулы системаһы.


text:
Төбәктә ике миллион тоннанан ашыу иген һуғып алынған
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда ике миллион тоннанан ашыу иген һуғып алынған, үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, был яҡынса 190 мең тоннаға күберәк.
Был өлкәлә иң яҡшы күрһәткестәр Стәрлетамаҡ районында күҙәтелә — унда 140 мең тонна иген һуғып алынған. Саҡмағош, Мәләүез һәм Ишембай райондары аграрийҙары бөгөнгө көнгә, шул тәртиптә, 118,4; 114,7 һәм 102,5 мең тонна иген һуғып алған.
Бөгөнгө көнгә Ҡариҙел, Краснокама һәм Мәләүез райондары хужалыҡтыры урып йыйыу эштәрен тулыһынса тамамлаған.


text:
Президент гранттарына дәғүә итеүгә заявкалар ҡабул итеү тамамлана
1 февралдә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә ижади проекттарҙы яҡлау өсөн Башҡортостан Республикаһы Президенты гранттарына дәғүә итеүгә заявкалар ҡабул итеү тамамлана.
БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, ошо ваҡытҡа тиклем гранттар конкурсында ҡатнашырға теләүселәр бөтә кәрәкле документтарын тапшырырға тейеш. Заявка документацияһын әҙерләү һәм тапшырыу тәртибе БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы сайтында (www.mknprb.ru) бирелгән.
Президент гранттарына дәғүә итеүгә конкурс БР Президенты Мортаза Рәхимовтың “БР мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәрен дәүләт яҡлауының өҫтәмә саралары тураһында” Указына ярашлы үткәрелә.
Былтыр БР Президентының мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге 100-әр мең һум күләмендәге гранттарына 25 кеше эйә булды, республиканың тағы биш ижади коллективы 300-әр мең һум алды. Былар БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының Республика Хәрби Дан музейының “Данлы атлылар юлдары буйлап”, “Булат Йосоповтың киномәктәбе” проекттары, Сибай ҡалаһы Балалар сәнғәт мәктәбенең “Гөлдәр” өлгөлө бейеү ансамбле һәм башҡалар.


text:
Башҡортостанда ямғырлы һауа торошо һаҡланасаҡ
Был аҙнала Башҡортостанда тотороҡло һауа торошо һаҡланасаҡ.
Рәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республиканың күпселек райондарында аҙна һуңына тиклем көндәр болотло буласаҡ, бер аҙ ямғыр яуасаҡ.
Һауа температураһы аҙнаның тәүге өс көнөндә плюс 12-15 градустан артмаясаҡ. Төнөн туғыҙ градустан да йылыраҡ көтөлмәйәсәк.
Кесе йоманан, 26 сентябрҙән алып төбәктең ҡайһы бер райондарында көндөҙ плюс биш-туғыҙ градусҡа тиклем һәм төндәрен плюс бер-өс градусҡа тиклем һыуытасаҡ.
Дөйөм алғанда, Волга буйы федераль округы территорияһының күпселек өлөшөндә 24 сентябрҙә көслө ямғыр яуыуы һәм секундына 15 метрҙан алып 20 метрға тиклем тиҙлектә ел иҫеүе көтөлә, тип иҫкәртә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.


text:
Дим районы халҡы һыуһыҙ интегә
Дим районы халҡы һыуһыҙ интегә.
Йорт хужалары ниндәй генә ойошмаларға мөрәжәғәт итһәләр ҙә уларҙың мәсьәләһе яуапһыҙ ҡала. Туҡтабаевтар Дим районына бер йыл элек күсеп килә. Яҡшынан ҡасма, яманға аяҡ баҫма, тигәндәй беҙ ҙә йәшәү шарттарын яҡшыртабыҙ, тип тоҙаҡҡа эләктек, ти йорт хужаһы. Ғаиләлә береһенән – береһе кесе дүрт бала тәрбиәләнә. 11 йәшлек физик мөмкинлеге сикләнгән ҡыҙҙы махсус аппарат ярҙамында дауалайҙар. Тик һыу мәсьәләһенән башҡа электр энергияһының да булмауы баланы дауалауҙа ауырлыҡтар тыуҙыра, ти Мәүлетдин Туҡтабаев. Урындағы халыҡ был ауыр хәлдән ҡотолоу юлын эҙләп ҡайҙа ғына мөрәжәғәт итмәй, тик һөҙөмтә юҡ, ти улар. Крандан аҡҡан һыу эсергә яраҡһыҙ, унда ҙур миҡдарҙа аҡбур барлығы асыҡланған. Ул ашҡаҙан эшмәкәрлегәнә зыян килтерә, кер йыуыу машиналарын эшлектән сығара, ти халыҡ. Эсәр һыуҙы кем ҡайҙан таба, шунан ташый. Ун йылдан ашыу яҡын-тирә ҡасабаларҙан эсәр һыу ташыу бындағы халыҡ өсөн ғәҙәти хәлгә әйләнгән, хатта йыйылып киткән керҙе лә хәҙер ҡалалағы туғандарыбыҙға алып барып йыуабыҙ, ти улар. Халыҡ ун йылдан ашыу һыуһыҙ ыҙалай. Бында һыу эсергә генә түгел, хатта йыуынырға ла яраҡһыҙ. Бер йыл эсендә генә өс йорттоң яныуы ла һыуһыҙлыҡҡа бәйле.Бихисап йылдар дауамында һыуһыҙлыҡ менән көрәшеп, буш вәғәҙәләрҙән башҡа бер ниндәй һөҙөмтәгә лә ирешмәгән халыҡҡа, бары тик сабырлыҡ туплап тағы ла көтөргә генә ҡала.


text:
Википедия:Һүрәттәр
Мөмкинселегеҙ булған һайын фотоһүрәттәр, карталар, һүрәттәр һәм тауыш яҙмалары ҡуйығыҙ. Әгәр һеҙ эҙләгән файлдар Википедия һүрәттәре базаһында йәки Вики-Һаҡлағыста юҡ икән, тәүҙә файлды базаға тейәргә кәрәк, бының өсөн һеҙ системаға танылған булырға тейешһегеҙ. Һүрәттәрҙе ҡулланыу тураһындағы ентекле мәғлүмәттәр өсөн Wikipedia:Һүрәттәр битен ҡарағыҙ.
Шәхестәрҙең фотоһүрәттәрен мәҡәлә башланғысына ҡуйған ваҡытта мөмкинселегеҙгә ҡарап алдан төшөрөлгән фотоһүрәттәр ҡулланырға тырышығыҙ (алдан төшөрөлгән һәм дүрттән өс өлөшө күренгәндәр ҙа ярай). Башҡа яҡтан төшөрөлгән һүрәттәр ҡулланырға кәңәш ителмәй. Ҡағиҙә буйынса фотоһүрәт мәҡәләнең уң яғына тигеҙләнеп ҡуйыла, ләкин фотоһүрәттәге кеше уңға боролған булһа (йәғни «тышҡа» ҡарап торған буласаҡ), уны мәҡәләнең һул яғына тигеҙләп ҡуйыр кәрәк. Был ҡағиҙәләр хайуандар өсөн дә, шулай уҡ арауыҡта йүнәлеш һайлай алыу һыҙаттары булған транспорт саралары өсөн дә ғәмәлдә. Был турала ентекле мәғлүмәттәр өсөн Википедия:Һүрәттәр#Кәңәштәр.
Башҡа төрҙәге фотоһүрәттәрҙе мәҡәлә башына, эсенә ҡуйғанда айныҡ аҡыл менән эш итегеҙ.
Викиһаҡлағыс — Википедияның туғандаш сайты, һүрәттәр һәм башҡа мультимедиа файлдарын һаҡлау өсөн махсус эшләнгән. Википедияла Викиһаҡлағыс тураһында мәҡәлә бар.


text:
Ял көндәрендә төбәктә йылғаларҙың ныҡ ташыуы көтөлә Фото: Олег Яровиков
Ял көндәрендә төбәктә йылғаларҙың ныҡ ташыуы көтөлә
Ял көндәрендә төбәктә йылғаларҙың ныҡ ташыуы көтөлә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Ял көндәрендә Башҡортостанда һауа торошоноң йылы тороуына бәйле йылғаларҙың ныҡ ташыуы көтөлә. Был хаҡта һыу һаҡлағыстарҙың эш режимын көйләү, ташҡын мәсьәләләре буйынса ведомство-ара эшсе төркөм ултырышында республиканың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев хәбәр итте.
«Иң яуаплы көндәр башлана, — тине министр. — Республика халҡына уяу булырға, хеҙмәттәргә иһә әҙер торорға кәрәк».
Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, 18 апрелгә тиклем төбәктә йылы һауа торошо һаҡланасаҡ. Бөгөн республиканың көньяғында һәм төньяҡ-көнсығышта, Урал аръяғы райондарында һыу күп. Тау-урман зонаһында ҡар ҡатламы һаҡлана.
Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Виталий Тюр һүҙҙәренсә, Свердловск һәм Силәбе өлкәләре биләмәләрендә лә һыу күп буласаҡ. «Был һыу Башҡортостандағы һыу объекттарына — Эҫем, Йүрүҙән, Ҡариҙел һәм Әй йылғаларына төшәсәк, — тип хәбәр итте Виталий Тюр. — Шуға күрә ошо йылғаларҙың да ҡапыл күтәрелеүен көтәбеҙ».


text:
Өфө ҡала Советы башлығы Башҡортостандың Почет грамотаһы менән бүләкләнде
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Рөстәм Хәмитов Евгений Семивеличенконы Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән наградлау тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Өфө ҡала советы рәйесе һәм бер үк ваҡытта «Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең корпоратив һәм хоҡуҡи мәсьәләләр буйынса идара итеүсе директор урынбаҫары юғары профессиональ оҫталыҡ һәм машина эшләүҙе үҫтереүгә тос өлөш индергәне өсөн наградаға лайыҡ булды.
Евгений Семивеличенко Өфө ҡалаһы ҡала округы Советына депутат итеп ике тапҡыр – 2008-се һәм 2012 йылдарҙа һайлана. Ҡала Советының өсөнсө саҡырылыш рәйесе итеп һайланған. Депутат һәм совет башлығы бурыстарын бушатылмаған нигеҙҙә, Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең директор урынбаҫары вазифаһында төп эшенән айырылмайынса башҡара.


text:
Студенттар лимонарийҙы яҡлап сығыш яһай
Студенттар Өфө лимонарийының яҙмышы өсөн борсола. Республиканың Урман хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бер төркөм студент-биологтар Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевҡа Өфө лимонарийын һаҡлап алып ҡалыуға булышлыҡ итеүен үтенеп мөрәжәғәт ебәрҙе. Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенә лә ошондай уҡ хат ебәрелде.
Студенттар, был мөһим объект уның эргәһендә төҙөлөш алып барыуҙан зыян күрәсәк, тип борсола. Мәҫәлән, күптән түгел лимонарийҙың эргәһендә генә ҡунаҡхана комплексы һәм торлаҡ йорт һалынды.
Өфө лимонарийы бынан 18 йыл элек төҙөлгән һәм бер гектар майҙанды биләй. Йыл әйләнәһенә унда цитрус һәм экзотик үҫемлектәр үҫтерелә. Лимонарий эшләй башлағандан алып бында 200 меңдән ашыу кеше булып китте, улар иҫәбендә, мәктәп уҡыусылары, студенттар, пенсионерҙар, һәүәҫкәр баҡсасылар. Лимонарийға Япониянан, Германиянан, Австриянан, Нидерландтарҙан, Финляндиянан, Франциянан, Төркиәнән, Ҡытайҙан һәм башҡа илдәрҙән делегациялар ҡарарға килде. Унда даими рәүештә юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары студенттары, шулай уҡ балалар экологик-биологик үҙәктәрендә тәрбиәләнеүселәр менән ғәмәли һәм уҡыу дәрестәре үткәрелә.


text:
Башҡортостанда ужым сәсеү 90 процентҡа үтәлгән
Башҡортостанда ужым культуралары әлеге мәлгә 537 мең гектарҙа сәселгән, был планлаштырылған күләмдең 90 процентын тәшкил итә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сәсеү кампанияһы бөгөн республиканың 24 районында тамамланған.
Быйыл ужым сәсеүлектәренә иң ҙур майҙан Көйөргәҙе районында бүленгән: ужым культуралары бында 22,5 мең гектарҙа сәселгән, план 18 процентҡа арттырып үтәлгән. Шулай уҡ Күгәрсен һәм Хәйбулла райондарында ла аграрийҙар билдәләнгәндән 18 һәм 19 процентҡа күберәк сәскән.
Сәсеү эштәренән тыш, Башҡортостанда туңға һөрөү дауам итә. Министрлыҡтың һуңғы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 572 мең гектар туңға һөрөлгән, был планлаштырылғандың 47 проценты.
Киләһе йыл яҙғы культураларҙы сәсеү өсөн баҫыуҙарҙы туңға һөрөү бигерәк тә Ауырғазы, Илеш, Мәләүез һәм Стәрлетамаҡ райондарында әүҙем алып барыла. Уларҙың һәр береһендә 24,4-29,6 мең гектар майҙанда туңға һөрөү тамамланған.


text:
Кадастр инженерҙары күсемһеҙ милек мәсьәләһендә ярҙам итәсәк
Тиҙҙән күсемһеҙ милек объектын кадастр иҫәбенә ҡуйыу өсөн документтар әҙерләгәндә кадастр инженеры хеҙмәтенә мөрәжәғәт итергә тура киләсәк. «Башинформ» агентлығына БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Ришат Миңдияровтың хәбәр итеүенсә, техник пландарҙы әҙерләү уларҙың функцияларына инәсәк. Әлеге мәлдә кадастр эшмәкәрлеген техник инвентаризациялау бюроһы алып бара.
БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы белгестәре күҙҙалауынса, беҙҙең төбәктә йөҙләгән кадастр инженеры аттестатын биреү планлаштырыла. Имтихандар ағымдағы йылдың йәйендә үтәсәк.


text:
Спартак Әхмәтов: Рәсәй граждандары булараҡ беҙҙең бурыс - дәүләт башлығын яҡлау
Дмитрий Медведевтың "Рәсәй, алға!" программа мәҡәләһе илебеҙҙә киң ижтимағи резонанс тыуҙырҙы. Уға сәйәсмәндәр, депутат корпусы, эксперттар берләшмәһе вәкилдәре аңлатма бирә.
— Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевтың "Рәсәй, алға!" мәҡәләһенең сираттағы президент Мөрәжәғәтнамәһе алдынан сығыуы миңә бик мөһим һәм ыңғай билдә булып тойола, — тип билдәләне "Башинформ" агентлығы хәбәрсеһе менән әңгәмәлә Дәүләт Думаһының Регламент һәм эште ойоштороу комитеты рәйесе урынбаҫары Спартак Әхмәтов. — Был граждандарға, халыҡҡа, йәштәргә берлектәге ижадта ҡатнашыуға саҡырып мөрәжәғәт итеүҙе, асылда, сәйәси, бик ыңғай яңылыҡ тип ҡарарға кәрәк. Беҙ дәүләт башлығының парламентҡа, судьялар берләшмәһенә, хөкүмәт ағзаларына, эшҡыуарҙарға мөрәжәғәттәренә күнеккәнбеҙ. Бында иһә — граждандар менән туранан-тура диалогҡа саҡырыу, етмәһә, ниндәйҙер ғәҙәттән тыш хәл айҡанлы түгел, ә илдең ағымдағы һәм киләсәктәге социаль-иҡтисади һәм сәйәси үҫеше буйынса мөһим проблемаларҙы бергәләп тикшерергә һәм уларҙы хәл итеү механизмдарын эшкәртергә тәҡдим итеп.
Миңә ҡалһа, был бик ентекле уйланылған, бик сағыу, ҡаты тәнҡитләүгә ҡарамаҫтан, бик оптимистик программа. Уны билдәләнгән проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары буйынса киң йәмәғәтселек дискуссияһының башы булараҡ та ҡарарға кәрәк, тип иҫәпләйем. Президент хәҙер илебеҙ иҡтисадында һәм сәйәсәтендә һалынған хәлде үҙгәртеү хаҡына, илебеҙ сәскә атһын өсөн йәмғиәтебеҙҙең бөтә сәләмәт көстәренән коалиция тупларға әҙер. Ул был коалицияны етәкләргә әҙер. Һәм Рәсәй граждандары булараҡ беҙҙең бурысыбыҙ — дәүләт башлығын яҡлау.


text:
“Буш боттары”на Рәсәй баҙарына юл ябылды
1 ғинуарҙан Рәсәйҙең баш санитар врачы Геннадий Онищенко хлорлы препараттар менән эшкәртелгән ҡош-ҡорт итен Рәсәйгә индереүҙе тыйҙы. Был тыйыу америка боттарына ғына түгел, бөтә ситтән индерелгән ҡош-ҡорт итенә ҡағыла. Был ҡарарға ярашлы, “Роспотребнадзор”ҙың Башҡортостан буйынса идаралығы был продукцияның хәүефһеҙлегенә контроллек итеү буйынса күҙәтеү сараларын бойомға ашырасаҡ.
Идаралыҡтың халыҡтың туҡланыуын күҙәтеү бүлеге начальнигы Илдар Уразбахтин хәбәр итеүенсә, иң сифатлы ҡош-ҡорт ите – һыуытылған ит: ул бик яҡшы тәм һәм туҡлыҡлылыҡ үҙенсәлектәренә эйә. Ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бындай продукцияны һаҡлау срогы бик ҡыҫҡа. Шуға күрә импортерҙар үҙ продукцияһын туңдырыр алдынан һаҡлау срогын оҙайтыу өсөн тауыҡ иттәрен хлорлы препараттар менән эшкәртә. Һөҙөмтәлә зарарлы химик ҡушылмалар барлыҡҡа килә, улар кеше һаулығы өсөн зыянлы. Шулай уҡ тауыҡ ите диетик продукт булыуын һәм балаларға, ауырлы ҡатындарға һәм ауырыу кешеләргә тәҡдим ителеүен дә иҫәпкә алырға кәрәк.
Иң яҡшыһы, һыуытылған ҡош-ҡорт ите алыу өсөн боҙло һыу ҡулланыу. Шуның менән бәйле, белгестәр яратҡан ашамлыҡтарығыҙҙы әҙерләү өсөн ватан етештереүселәренең һыуытылған ҡош-ҡорт итен ҡулланырға тәҡдим итә.


text:
Торлаҡ төҙөлөшө фонды тарафынан 37 меңдән ашыу фатир тапшырылған
2007 йылдан Башҡортостан Республикаһы Торлаҡ төҙөлөшө фонды тарафынан быйыл 1 октябргә тиклем торлаҡ төҙөлөшөнә 24,7 миллиард һум инвестицияланған. Шулай уҡ был осорҙа 18,86 миллиард һумдан ашыулыҡ төҙөлөш-монтаж эштәре башҡарылған, 2,6 миллион квадрат метрҙан ашыу дөйөм майҙан менән торлаҡ, йәғни 37633 фатир файҙаланыуға тапшырылған. Фонд төҙөгән торлаҡ йорттарҙың күбеһе күп фатирлы.
Республика халҡына түләүле нигеҙҙә һәм оҙайлы осорға бүлеп түләү менән 26856 фатир һатылған, ҡалғандары — юридик шәхестәр менән килешеү буйынса. Бында 15 миллард һумдан ашыу халыҡтың средстволары йәлеп ителгән, был Фонд инвестициялары дөйөм күләменең 62,4 проценты. Республика бюджетынан финанслау был йылдарҙа 7,795 миллиард һум, йәғни ведомство инвестицияларының дөйөм күләменең 31,5 процентын тәшкил иткән. Фонд ярҙамында уҙған йылдарҙа баҙар иҡтисады шарттарында торлаҡ һатып алғанда матди тәьмин ителеше төрлө кимәлдәге халыҡҡа социаль ярҙам механизмы эшләнде.


text:
Лилиә Ғүмәрова: «Һәр мәктәптә һөнәри йүнәлеш биреү буйынса юл картаһы булырға тейеш»Фото: Олег Яровиков
Лилиә Ғүмәрова: «Һәр мәктәптә һөнәри йүнәлеш биреү буйынса юл картаһы булырға тейеш»
Лилиә Ғүмәрова: «Һәр мәктәптә һөнәри йүнәлеш биреү буйынса юл картаһы булырға тейеш»Фото: Олег Яровиков
Республика Хөкүмәтендә үткән түңәрәк өҫтәлдә «2013-2015 йылдарға Башҡортостан Республикаһында йәш граждандарға һөнәри йүнәлеш биреү системаһын үҫтереү» саралар планы проекты тикшерелде.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар билдәләүенсә, хеҙмәт баҙарында һорау һәм тәҡдимдәр араһында ҙур дисбаланс һаҡлана. Предприятиеларға квалификациялы кадрҙар етешмәй, ә уҡыу йорттарын тамамлаусылар һөнәре буйынса эш таба алмай.
— Эшкә яраҡлы халыҡтың 40 процентын йәштәр тәшкил итә, беҙҙең төп көс тап ошо категорияға йүнәлтелгән булырға тейеш, — тип билдәләне БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова.
БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һүҙҙәренсә, республикала һөнәри йүнәлеш биреү буйынса күп эштәр башҡарыла, әммә системалы эшләү етешмәй. Һөҙөмтәлә мәктәптәр, күп һанлы эш тәҡдим итеүселәр, һөнәри белем биреү учреждениелары һәм халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте менән үткәрелгән төрлө һөнәри йүнәлеш биреү саралары хәлде үҙгәртмәй.
Түңәрәк өҫтәлдә шулай уҡ белем биреү учреждениеларының белгестәр әҙерләү йүнәлешен хеҙмәт баҙарындағы һорауға ҡарап һайлауы билдәләнде. Ә хеҙмәт баҙарындағы һорау йәмғиәттең абруй һәм матди файҙа тураһындағы фекеренән сығып формалаша. Шул уҡ ваҡытта халыҡҡа теге йәки был өлкәлә талап ителгән һөнәрҙәр һәм эш хаҡы кимәле тураһында дөрөҫ мәғлүмәт етешмәй. Ленара Иванова һүҙҙәренсә, төбәктең Иҡтисади үҫеш министрлығы, территорияны алдағы йылдарға үҫтереү йүнәлештәренә таянып, хеҙмәт баҙарына һәм мәғариф системаһына сигнал бирергә тейеш.
— Мәҫәлән, Рәсәйҙә пилоттар етешмәй. Уларҙы әҙерләү темпы тейешле кимәлгә еткәнгә тиклем был тенденция биш-ете йыл дауамында һаҡланасаҡ әле. Шул уҡ ваҡытта Рәсәйҙә экипаж командирҙарының эш хаҡы кимәле яҡынса 400 мең һум тәшкил итә, — тип билдәләне Ленара Иванова. – Йәғни, иң мөһиме, йәштәргә иҡтисадта талап ителгән һөнәрҙәр, профессиональ карьера төҙөү мөмкинлектәре тураһында аныҡ мәғлүмәт етешмәй.
Республиканың мәғариф министры урынбаҫары Владимир Аристархов проблеманың төп сәбәбен «бизнестың мәктәптәрҙән һәм һөнәри белем биреү учреждениеларынан алыҫлашҡан» булыуында күрә. Уның фекеренсә, «һөнәри йүнәлеш биреү эшмәкәрлеген тармаҡ предприятиелары йүнәлтергә һәм координацияларға тейеш».
Республикала предприятиеларҙың мәктәптәргә шефлыҡ итеүе буйынса ыңғай миҫалдар бар, әммә улар күп түгел. Был эшмәкәрлектә иң ҡыҙыҡлыһы – мәктәп уҡыусылары өсөн производстволарға экскурисиялар ойоштороу, тип иҫәпләй Лилиә Ғүмәрова. Уның фекеренсә, һәр мәктәптә предприятиелар менән үҙ-ара килешеп эш итеү механизмдары, һөнәри йүнәлеш биреү эшмәкәрлегенең юл картаһы булырға тейеш.
Лилиә Ғүмәрова билдәләүенсә, һәләтле балаларға айырыуса иғтибар бүлеү зарур. Юғары класлы белгестәрҙең республиканан ситкә китеүенә юл ҡуйырға ярамай.
Һөнәри йүнәлеш биреү системаһын үҫтереү буйынса саралар планы был йүнәлештә ведомство-ара килешеү төҙөүҙе һәм уҡыусыларға һөнәри йүнәлеш биреү эшмәкәрлеген алып барыу программаһын булдырыуҙы күҙ уңында тота.


text:
Өфөлә РБК төбәк сайтының презентацияһы булдыФото: Андрей Старостин | Видео: Мирон Доровских
Өфөлә РБК төбәк сайтының презентацияһы булды
Өфөлә РБК төбәк сайтының презентацияһы булдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
16 сентябрҙә Өфөлә «РБК-Башҡортостан» төбәк сайтының презентацияһы булды.
Унда «РБК» нәшриәт йортоноң генераль директоры Екатерина Сон, Федерация Советы ағзаһы Сергей Лисовский, «РБК» телеканалының баш мөхәррир урынбаҫары Даниил Бабич ҡатнашты.
Өфөлә яңылыҡтар порталы 2015 йылдың 25 авгусында эшләй башланы, һәм, Екатерина Сондың һүҙҙәренсә, ошо ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ресурс яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтте.
— Башҡортостанда сәнәғәттең төрлө тармаҡтары, бәләкәй, урта, ҙур бизнес бар, — тине Екатерина Сон. — Бында ҡарарҙар ҡабул итеүгә ярҙам күрһәтеүсе мәғлүмәт кәрәк буласаҡ, тип ышанабыҙ. Компанияның стратегияһы – республикала төбәк продуктын франшиза буйынса үҫтерәсәк партнер табыу. Башҡортостанда «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы шундай партнер булды.
— Төбәктә аналитик мәҡәләләргә, эшҡыуарлыҡтың теге йәки был өлкәһен күҙәтеүгә һорау бар, – тип билдәләне «Башинформ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Максим Ульчев. – Сайттың урындағы редакцияһы алдында сығымды ҡаплау бурысы тора, был беҙҙең өсөн тәү сиратта эшлекле проект.
Презентацияла шулай уҡ «РБК-Башҡортостан» сайтының Өфөләге редакцияһы коллективы менән таныштырҙылар. Сайттың етәксеһе — Рушана Ибраева, мөхәррир — Эльвира Латипова, күҙәтеүсе — Игорь Савельев.


text:
1 декабргә Башҡортостандың тупланма бюджет профициты 6,74 миллиард һум тәшкил иткән
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Ағымдағы йылдың ғинуар-ноябрь айҙарында Башҡортостандың тупланма бюджеты 6,74 миллиард һумлыҡ профицит менән үтәлгән, тип хәбәр итә республиканың Финанс министрлығы. 2015 йылдың 1 декабренә килемдәр 161,76 миллиард һум тәшкил иткән, 2014 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 10,1 процентҡа күберәк. Сығымдар 155,02 миллиард һум күләмендә финансланған.
Һалым һәм һалым булмаған килемдәр 2014 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 12,65 миллиард һумға артҡан һәм 131,29 миллиард тәшкил иткән. Килемдең төп сығанаҡтары: физик берәмектәрҙең (38,76 миллиард һум), ойошмаларҙың килеменә (34,26 миллиард), мөлкәткә һалымдар (15,82 миллиард), акциздар (14,22 миллиард).
Былтырғы менән сағыштырғанда ойошмаларҙың килеменә һалым 15,4 процентҡа, мөлкәткә һалым — 10,9, дөйөм килемгә һалым — 4,0, физик берәмектәрҙең килеменә һалым 3,0 процентҡа артҡан. Акциздарҙың кереме 7,9 процентҡа кәмегән.
Сығымдар структураһында социаль йүнәлеш өҫтөнлөк итә — сығымдарҙың 75,8 проценты, йәғни 117,51 миллиард һум. Капиталь һалыуҙарҙы һәм юл хужалығын финанслауға 21,31 миллиард һум, йәғни сығымдарҙың 13,7 проценты йүнәлтелгән.
2015 йылдың 1 декабренә урындағы бюджеттарҙың килеме 73,33 миллиард һумға үтәлгән, йәки 2014 йылдың ошо уҡ осорона 101,1 процент. Сығымдар 71,72 миллиард һум тәшкил иткән, был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 1,1 процентҡа күберәк.


text:
Өфөлә ике тәүлек эсендә 35 кеше өшөгән
Өфөлә һуңғы ике тәүлектә 35 кеше тәнен өшөткән. Дүрт кеше һәләк булған, тип хәбәр итә ҡала «Ҡотҡарыу хеҙмәте 112».
Синоптиктар, Өфө ситендә 40-45 градусҡа тиклем экстремаль температура була тип иҫкәртә.
Ҡотҡарыусылар шәхси транспортта алыҫ юлға сәфәргә сыҡмаҫҡа, йылытылған бинанан кәрәкһеҙ сыҡмаҫҡа, йылы кейенергә һәм иҫерткес эсемлектәр эсмәҫкә кәңәш итә. Һыуыҡтан зыян күреүселәрҙең күбеһе был ҡыш алкоголдән иҫергән хәлдә була. Ҡотҡарыу хеҙмәте шулай уҡ, электр приборҙарҙы ҡабыҙылған килеш ҡалдырмаҫҡа саҡыра, һыуыҡтарҙа йыш ҡына янғын сыға.


text:
Өфөлә үткән санитар йомала 26 мең кеше ҡатнашты
Биләмәләрҙе таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса эко-айлыҡ сиктәрендә ойошторолған санитар йомала кисә Өфөлә 2800 кубометр сүп-сар йыйылған.
«Башинформ» агентлығына Өфө Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығының производство-техник бүлеге белгесе Игорь Аристов хәбәр итеүенсә, май айындағы беренсе санитар йомала 26 мең кеше ҡатнашҡан. 780 квадрат метр юл ремонтланған.
Игорь Аристов әйтеүенсә, территорияларҙы таҙартыу эштәренә 560-тан ашыу махсус техника берәмеге йәлеп ителгән. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына 220-нән ашыу рейс яһалған.
Өфө биләмәһен таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы 21 майға тиклем дауам итә. 19 майҙа Башҡортостандың баш ҡалаһында яҙғы өсөнсө — һуңғы дөйөм ҡала өмәһе үткәреү планлаштырыла.


text:
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнашты
Башҡортостан Президенты «Туймазы-Арена» боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Туймазы районы буйлап эш сәфәре барышында «Туймазы-Арена» универсаль боҙ комплексын асыу тантанаһында ҡатнашты.
— Туймазы халҡын был шатлыҡлы ваҡиға менән ҡотлайым, — тине Рөстәм Хәмитов. – Комплекс төҙөүгә йүнәлтелгән барлыҡ тырышлыҡтар бушҡа китмәҫ, тип ышанам. Был балаларҙың тормошон яҡшыртыуға тағы ла бер аҙым булып тора.
Республика Президенты тренажер, хореография залдарын, сисенеп-кейенеү бүлмәһен, спорт комплексы фойеһында буфетты, спорт магазинын ҡарап сыҡҡандан һуң, яңы учреждениеға ыңғай баһа бирҙе.
Республика башлығы билдәләүенсә, боҙ аренаһын асыу Туймазы халҡының тормошонда мөһим ваҡиға булып тора.
Универсаль спорт комплексы ике этапта төҙөлә, төҙөлөштөң тәүге сираты тамамланған да инде. Объекттың хаҡы 302 миллион һум тәшкил итә. Проектты финанслау Башҡортостандың социаль-маҡсатлы программалары фонды һәм «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең хәйриә фонды ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла.
Спорт комплексында фигуралы шыуыу, шайбалы хоккей буйынса секциялар, атлетика, фитнес, бейеү һәм башҡа спорт төрҙәре залдары эшләйәсәк.


text:
Фото:
Күсемһеҙ милеккә хаҡтар кимәле буйынса Өфө Рәсәйҙең 35 ҡалаһы араһында 13-сө урында
Фото:
Рәсәйҙә илдәге иң эре ҡалаларҙа күсемһеҙ милеккә хаҡтар кимәле иҫәпкә алынған.
Квадрат метрҙың уртаса хаҡы 42500 һум тәшкил иткән Өфө 500 меңдән алып унан күберәк кеше йәшәгән Рәсәйҙең 35 ҡалалары исемлегендә 13-сө урында тора.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлығы селтәре аналитиктары хәбәр итеүенсә, ағымдағы йылдың һигеҙ айында Башҡортостандың баш ҡалаһында торлаҡҡа хаҡтар туғыҙ проценҡа күтәрелгән.
Хаҡтарҙың ныҡ күтәрелеүе түбәндәге ҡалаларҙа теркәлгән: Хабаровскиҙа – 19,8%, Владивостокта – 18,9%, Мәскәүҙә– 18,3%. Ә бына Кемеровола хаҡтар —19,6 процентҡа, Рязандә — 15,9 процентҡа, Новокузнецкиҙа 14,3 процентҡа кәмегән.


text:
126 коммерцияға ҡарамаған ойошма федераль субсидияларға дәғүә итә
Башҡортостанда федераль бюджеттан финанс ярҙамы алыуға дәғүә иткән социаль йүнәлешле коммерцияға ҡарамаған ойошмалар исемлеге әҙерләнгән. Исемлеккә 126 коммерцияға ҡарамаған ойошма ингән. Улар дөйөм алғанда был маҡсатҡа федераль үҙәктән бүленгән сумманан 10 тапҡырҙан ашыуға күберәк аҡса һорай.
Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республикалағы коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға социаль яҡтан әһәмиәтле программаларҙы тормошҡа ашырыуға, уларҙың заявкаларына ҡарағанда, 262 миллион һум талап ителә. Рәсәй ҡаҙнаһынан иһә 23 млн 773 мең һум күләмендә субсидия бүленгән.
Финанс ярҙамы алыусылар артабан конкурс процедуралары барышында билдәләнәсәк.


text:
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 11–се класы өсөн башҡорт теленән эш программаһы түбәндәге хоҡуҡи- норматив документтар нигеҙендә төҙөлдө:
Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы, №165-Ф3,11.12.2002
Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы ( статья 47, 5-се п.)
«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы, №289-з, 14.07.2010
Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы,1.07.2013.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 1-11-се кластары өсөн программалары (төҙ.: З.М. Ғәбитова, М.Г. Усманова. // Ижевск: “Книгоград” , 2008. – 120 б.)
Бишбүләк ауылы 1-се һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 2016-2017 уҡыу йылына уҡыу планы.
Туған тел һәм әҙәбиәт, башҡорт (дәүләт) телен уҡытыуҙы ойоштороу тураһында ( БР ММ хаты № 13-05 / 498, 11.09.2014).
З. М. Ғәбитова. “ Башҡорт теле” уҡыу ҡулланмаһына өлгө программалар. - Өфө: Китап, 2015. - 52 бит.
Был эш программаһы дөйөм белем биреү буйынса дәүләт стандарттары талаптарынан сығып төҙөлдө.
Уҡыу-уҡытыу методик комплексы
Дәреслек: Башҡорт теле 11: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 11 – сы класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Ғәбитова З.М., Усманова М.Ғ. - Өфө: Китап. 2006. – 168 бит.
Ғәбитова З.М. Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 9 - 11 –се кластары өсөн методик күрһәтмәләр. – Өфө: Китап, 2009. – 192 бит.
Рус телле мәктәптәрҙә башҡорт теленә уҡытыу маҡсаттары
- Уҡыусыларҙа башҡорт телендә һөйләгәнде, уҡығанды, радио-телетапшырыуҙар тыңлағанды аңлау күнекмәләре булдырыу (аудирование).
- Башҡорт теленең өндәрен, һүҙҙәрен дөрөҫ әйтеп,үҙ-ара һөйләшергә, тәҡдим ителгән темалар, ситуациялар буйынса һөйләргә өйрәтеү.
- Дәреслектәге, уҡыу ҡулланмаларындағы текстарҙы, башҡорт телендә сыға торған “Йәншишмә”, “Аҡбуҙат”, “Аманат” гәзит-журналдарын үҙ аллы һәм аңлы уҡыу күнекмәләрен биреү.
- Аралашыуҙа кәрәк була торған типик һөйләмдәрҙе күсереп,үҙ фекерҙәрен билдәле кимәлдә үҙ аллы яҙыу күнекмәләрен булдырыу.
- Башҡорт телен өйҙә, йәмәғәт тормошонда, хеҙмәт процесында практик файҙаланырға өйрәтеү.
Уҡытыу һөҙөмтәләренә талаптар
Шәхсән һөҙөмтәләр:
- тел кешеләрҙең аралашыу сараһы икәнде аңлау, үҙләштереү;
- башҡорт телен милли мәҙәниәттең бер күренеше тип ҡабул итеү;
- дөрөҫ һөйләү теле һәм яҙма тел кешенең индивидуаль мәҙәнилеген күрһәткесе;
- үҙ телмәренә иғтибарлы булып үҙ-үҙен баһалау һәләтлелеге;
- аралашыу-телмәр процесында кәрәкле һүҙлек запасына эйә булыу,т үҙ фекереңде еткереү өсөн тейешле грамматик сараларҙы үҙләштереү.
Метапредмет һөҙөмтәләр:
телмәр эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәрен үҙләштереү:
аудирование һәм уҡыу:
- телдән һәм яҙма хәбәр иткән мәғлүмәтте адекват ҡабул итеү;
- төрлө төрҙәге уҡыуҙы( ҡарап сығыу, танышыу, өйрәнеү), төрлө стилдәге, жанрҙағы текстарҙарҙы үҙләштереү;
- төрлө сығанаҡтарҙан мәғлүмәтте һайлап алыу һәләтлеге, шулай уҡ матбуғат сараларынан, Интернет ресурстарҙан, төрлө типтағы һүҙлектәр менән иркен ҡулланыу, белешмә өсөн әҙәбиәт, шулай уҡ электрон ҡулланмаларҙан һайлап алыу һәләте; белем алыу өсөн бурыстарын хәл итеү өсөн төрлө сығанаҡтарҙан кәрәкле мәғлүмәт табыу маҡсатында, телде ҡулланыу оҫталығы;
һөйләү һәм яҙыу:
- тыңланған йә уҡылған тексты тәҡдим ителгән кимәлдә ( план, һөйләү, конспект) һөйләй алыу;
- телмәрҙе һәм аралашыу ситуацияһын иҫәпкә алып, коммуникатив бурыстарҙы ( диалог, монологик телмәр, яҙма текстар) уңышлы атҡарыу маҡсатында, адекват телмәр сараларын һайлап ала белеү;
- аралашыуҙың маҡсаты, бурысы, сараһы, тел шарттарында ориентирлашыу;
- үҙ фекереңде һәм позицияңды мөмкин тиклем теүәл итеп аңлатырға ынтылыу; телдән һәм яҙма формала үҙ фекереңде еткерә алыу;
- һорауҙар биреү оҫталығы;
Предмет һөҙөмтәләре (сығарылыш класс уҡыусыларының төп мәктәп программаһын үҙләштереүе):
төп аңлатмаларҙы үҙләштереү: тел һәм телмәр, телдән һәм яҙма телмәр, диалог һәм монолог, телмәр ситуацияһы, телмәрҙең функциональ стилдәре һәм типтары, текст; телдең системаһы: фонетика, орфоэпия, лексика һәм фразеология, һүҙ составы һәм һүҙьяһалыш, морфология, синтаксис, орфография һәм пунктуация;
башҡорт теленең телмәр берәмектәрен белеү, уларҙың билдәләре, һүҙ, һүҙбәйләнеш, һөйләм, уларҙың үҙенсәлектәре;
телмәр практикаһында ситуация һәм аралашыу стилендә тел берәмеген урынлы ҡулланыу;
фонетик һәм лексик системаның төп үҙенсәлектәрен һәм рус теле менән сағыштырмаса башҡорт теленең грамматик төҙөлөшөн белеү;
башҡорт әҙәби тел нормаларын һәм телмәр этикетын белеү, уларҙы әйтергә теләгән фекереңде төҙөгәндә, йәғни телдән һәм яҙма телмәр практикаһында ҡулланыу;
төрлө төрҙәге лингвистик, ике телле һүҙлектәр менән ҡуллана белеү;
төрлө функциональ стиль һәм жанрҙағы текст йөкмәткеһен уҡыу һәм аңлау: әҙәби (шиғыр, йыр, хикәйә, повесть һәм романдарҙан өҙөктәр), ғилми һәм популяр (ғилми һәм популяр журналдарҙан мәҡәләләр), публицистик (хроника, информацион хәбәрҙәр, комментарий), эшлекле (анкета, белдереү, ышаныс ҡағыҙы һ. б.);
ғәҙәти темпта тәҡдим ителгән мәғлүмәтте (уҡытыусы телмәре, радио һәм телевидение дикторы телмәре һ.б.) аңлау;
аралашыу сфераһын һәм ситуацияны иҫәпкә алып, төрлө жанрҙа һәм стилдә текст төҙөү; көнкүреш, уҡыу, социаль мәҙәни темаға телмәр этикет нормаларын һаҡлап, үҙ инициативаһы менән диалог ҡороу;
текст менән мәғлүмәт сығанағы булараҡ эш итә белеү, тексҡа төрлө аспектта анализ, тексты планға, тезисҡа, конспектҡа әйләндереүҙең төрлө информацион төрҙәрен үҙләштереү;
текст фрагменттарын рус теленән башҡорт теленә тәржемә итеү.
11 - се класс өсөн телмәр предмет һөҙөмтәләре
1. Художество әҫәрҙәре( шули ҫәптән драма әҫәрҙәрен) тасуири уҡыу.
2. Уҡылған әҫәрҙәрҙе йәки уларҙың өҙөктәрен яҙма йәки телдән һөйләп биреү.
3. Өйрәнелә торған әҫәр буйынса телдән һәм яҙма рәүештә һорауҙарға тулы яуап биреү.
4. Яҙма йәки телдән сығыш яһау өсөн план төҙөй белеү.
5.Үҙ аллы уҡылған әҙәби әҫәр, ҡаралған кинофильм һәм телевизион тапшырыу хаҡында баһалама бирә белеү.
6. Бирелгән тема буйынса диалог төҙөү; диалогты дауам итә белеү.
7. Тексты икенсе телгә тәржемә итеп һөйләү.
8. 7-8 шиғырҙы яттан тасуири һөйләй белеү.
9. Тексты мәғәнәүи өлөштәргә бүлеү,уларға исем биреү,план төҙөү.
- Гәзит-журналдарҙан, китаптарҙан материал йыйып, хикәйәтөҙөү.
- Әҫәрҙән кәрәкле өлөштәрҙе һайлап ала белеү.
10. Һүҙбәйләнеш, һүҙбәйләнештә эйәртеүсе һәм эйәреүсе һүҙҙәр. Һөйләмдең баш һәм эйәрсән киҫәктәрен айыра белеү.
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Программа йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора:
телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу;
телдең системаһын ( фонетика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү;
бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеүҙе күҙ уңында тота.
Рус һәм башҡа мәктәптәпҙә телде белмәгән балаларға башҡорт телен өйрәтеүҙең байтаҡ үҙенсәлектәре бар. Уларҙың иң мөһимдәре:
Балаларҙы һөйләшергә өйрәтеү үҙәк бурыс.
Был дәрестәрҙә балаларҙы башҡортса һөйләшергә, уҡырға, элементтар яҙырға өйрәтеү бергә алып барыла. Тел менән әҙәби материалдары бергә ҡушып өйрәнелә (интеграция).
Башҡорт теле мотлаҡ практик рәүештә өйрәнелә. Лингвистик һәм әҙәби күренештәр, уҡыу материалы нигеҙендә, практик ҡулланыу маҡсатынан сығып өйрәнелә (коммуникатив йүнәлеш).
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Тема
Йөкмәтке
Сәғәттәр һаны
1.
Тыуған илем-Башҡортостан
Башҡортостан Республикаһының Рәсәй кимәлендә тотҡан урыны, уның байлығы, күренекле шәхестәре, халҡы, батырҙары, сәнғәте хаҡында текстаруҡыу, әңгәмәләр ойоштороу.
5
2
Башҡортостан сәнғәте.
Башҡортостан Республикаһының сәнғәт үҫеше. Грамматика буйынса үҙләштерелгән материалды ғәмәлдә дөрөҫ ҡулланырға өлгәшеү.
4
3
Кемдәр улар сәсәндәр?
Сәсәнлек сәнғәте. Сәсндәр ижадында фольклор һәм әҙәбиәт традициялары сағылышы. Эйәртеүле ҡушма һөйләмдәр.Баш һөйләм һәм эйәрсән һөйләмдәр.эйәрсән һөйләм төрҙәре.
3
4
Башҡорт ырыуҙары,шәжәрәләре.
Башҡорт халҡының ырыуҙары менән танышыу. Уҡыусылрҙың үҙ ырыу шәжәрәһен төҙөү.
3
5
Башҡорт халыҡ шағирҙары,яҙыусылары.
Башҡорт халыҡ шағир-яҙыусылары тураһында белешмә. Уҡыусылар һәр шағир, яҙыусы хаҡында һөйләй белергә тейеш. Эйәрсән һөйләмдәр.
19
Бөтәһе:
34
Башҡорт теленең базислы уҡыу планындағы урыны
Башҡортостан Республикаһының уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 1-11-се кластар өсөн уҡыу планы 11 - се класта башҡорт телен аҙнаһына 1 сәғәт күләмендә уҡытыу күҙ уңында тота: барлығы – 34 сәғәт.
Яҙма эштәр һәм контроль – баһалау эштәре
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт теленән яҙма эштәрҙең түбәндәге төрҙәрен күрһәтергә була:
һүҙҙәрҙе, типик фраза һәм һөйләмдәрҙе күсереп яҙыу;
һүҙлек диктанты;
ғәҙәти диктанттар;
һорауҙарға яуап яҙыу;
изложение;
инша;
тестарға яуап яҙыу.
Диктант, изложение, инша башҡарыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла. Был эштәр түбәндәге ҡулланмаға нигеҙләнеп башҡарыла: Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Өфө: Китап, 2009.
Яҙма эштәрҙең төрҙәре,күләмеЯҙма эш төрҙәре
һаны
Күләме
Диктант
3
110 - 115
Изложение
1
80 - 90
Инша
1
90 - 100
Уҡыу һәләтлектәрен баһалау:Һүҙ: 160 – 190, билдә: 400 – 450, эстән уҡыу: 300 – 350 һүҙ
Календар-тематик план
Тема
Сәғәттәр
һаны
Үткәреү ваҡыты
Иҫкәрмә
планлаш
тырылған
үткәрел
гән
I сирек( 9 сәғәт )
I бүлек Тыуған илем – Башҡортостан ( 5 сәғәт )
1
Ҡайын япрағы тураһында. М. Кәрим. Һөйләмдең тиң киҫәктәре.
1
3. 09
2
Алтын ай. Д. Мырҙаҡаева. Синтаксис.
1
10. 09
3
“ Ер рухы ” Р. Зәйнетдинов, Г. Калитов.. Ябай һөйләм төрҙәре.
1
17. 09
4
Инша № 1. Картина буйынсаинша. “ Ер рухы ” Р. Зәйнетдинов, Г. Калитов.
1
24. 09
5
Хаталар өҫтөндә эш. Р. Йәнбәк. Мәңге балҡы, Башҡортостан!
1
1. 10
II бүлек – Башҡортостан сәнғәте ( 4 сәғәт )
6
Башҡорт бейеүе. Р. Әфләтунов. 1 составлы һөйләмдәр.
1
8. 10
7
Ф. Иҫәнғоловтың ижады.Берсоставлыһөйләмдәр.
1
15. 10
8
Ҡ. Аралбаев. Дуҫлыҡ һәйкәле. . Бер составлы һөйләмдәр.
1
22. 10
9
Беренсеҡар. Булат Рафиҡов. Теҙмә ҡушма һөйләм.
1
29. 10
II сирек ( 7 сәғәт ) III бүлек – Кемдәр улар сәсәндәр! ( 3 сәғәт )
10
Сәсәндәр. Батыр Вәлид. Иртәк.
1
12. 11
11
Сәсәндәр ижады. Эйәртеүле ҡушма һөйләмдәр
1
19. 11
12
Изложение № 1
1
26. 11
IV бүлек – Башҡорт ырыуҙары, шәжәрәләре ( 3 сәғәт )
13
Хаталар өҫтөндә эш. Етеырыу. Шәжәрә.
1
3. 12
14
Контроль диктант №1Үҫәргәндәр бүләге. Дәүләт Мәһәҙиев.Эйәрсән һөйләм төрҙәре.
1
10. 12
15
Хаталар өҫтөндә эш. Үҫәргәндәр бүләге. Дәүләт Мәһәҙиев.Эйәрсән һөйләм төрҙәре.
1
17. 12
V бүлек – Башҡортостандың халыҡ шағирҙары, яҙыусылары ( 19 сәғәт )
16
.Ерҙе һаҡлайыҡ. Ә. Таһирова.Эйә эйәрсән һөйләм.
1
24. 12
III сирек( 9 сәғәт )
17
М. Ғафури. Бирҡулыңды. Хәбәр эйәрсән һөйләм.
1
21. 01
18
Рәшит Ниғмәти. Йәйге ямғыр.Аныҡлаусы эйәрсән2һөйләм.
1
28. 01
19
Н. Нәжми. Һинең ниндәй улыңмын мин. Тултырыусы эйәрсән һөйләм.
1
4. 02
20
Ә. Атнабаев. Әсәйемә. Хәл эйәрсән һөйләмдәр.
1
11. 02
21
М. Кәрим. Ҡоштар осорам. Урын эйәрсән һөйләм.
1
18. 02
22
Уралып та ятаУралтау. Рәшит Шәкүр. Ваҡыт эйәрсән һөйләм.
1
25. 02
23
Ҡалһынине. Рәшит Назаров. Маҡсат эйәрсән һөйләм.
1
4. 03
24
Контроль диктант № 2
1
11. 03
25
Хаталарөҫтөндәэш. Туған тел. Р. Ғамзатов.
1
18. 03
IV сирек( 9 сәғәт )
26
Марат Кәримов. Фасылдар. Сәбәп эйәрсән һөйләм.
1
8. 04
27
Май айы. З. Әхмәтйәнова.Күләм-дәрәжә эйәрсән һөйләм.
1
15. 04
28
ӘхиәрХәкимовтың тормош һәм ижад юлы. Рәүеш эйәрсән һөйләм.
1
22. 04
29
Башҡортостанда уҡыу йорттары. Эйәрсән һөйләм төрҙәре.
1
29. 04
30
А. Филиппов. Йән ҡанаты. Кире эйәрсән һөйләм.
1
6. 05
31
Контроль диктант № 3
1
13. 05
32
Хаталар өҫтөндә эш. Башҡортостан. Әхмәр Үтәбай.
1
20. 05
33
Т. Йосопов. Иәкмк иҫе.
1
резерв
34
Н. Мусин. ҡурай. Үтелгәндәрҙе ҡабатлау, нығытыу.
1
резерв
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинетындағы уҡыу- уҡытыу методик комплекты һәм техник саралар
Уҡытыусының уҡыу- уҡытыу методик комплекты :
1. Башҡорт теленән диктанттар һәм изложениелар йыйынтығы. Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Өфө: Китап, 2009.
2. Ғәбитова З.М. Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 9-11-се кластары өсөн “Башҡорт теле” дәреслегенә методик күрһәтмәләр. – Өфө: Китап, 2009, - 192 бит
3. Ғафаров Б.Б. Әҙәбиәт уҡытыу методикаһы. – Өфө: Китап, 2008. – 352 бит.
4. 5-9 кластарҙа башҡорт телен уҡытыу методикаһы /Аҙнағолов Р.Ғ., Тикеев Д.С. һ.б. – Өфө: Китап, 1996. – 320 бит.
5. Раҡаева Ә.С., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теленән контроль һорауҙар, тестар ҡулланмаһы. – Өфө: Педкнига, 2008. – 96 бит.
6. Электрон дәреслектәр. Башҡорт теле.ру. Электрон һүҙлектәр.
7. Рус телле мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыу. Методик күрһәтмә. Ғәбитова З.М.,Баһауетдинова М.И.,Йәғәфәрова Г.Н.,Йәғәфәров Р.Ғ. БМҮИ нәшриәте.Өфө-2008.
8. “Башҡортостан уҡытыусыһы” журналы.
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинетындағы техник саралар:
1. Уҡытыусының персональ компьютеры.
2. Мультимедиа проектор.
3. Телевизор.
4. Видеомагнитофон.
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Өфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Өфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды
Өфөлә рәсми вакансияларҙың «хеҙмәт хаҡы» рейтингы баҫылды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфөлә вакансияларҙың күпселегендә эш хаҡы 20 мең һумдан артмай. Октябрь башында 3,2 мең вакансия өсөн 15-20 мең һум тәҡдим ителгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Яҡынса 2,7 мең вакантлы урын 10-15 мең һумлыҡ эш хаҡын күҙ уңында тота.
Хеҙмәт хаҡы 8691 һумдан кәмерәк булған ике меңгә яҡын буш эш урыны шартлы рейтингта өсөнсө урын биләй. Дүртенселә — айына эш хаҡы 20-25 мең һум тәшкил иткән 1,8 мең вакансия. Бишенсе урында — эш хаҡы 25 мең һумдан юғарыраҡ булған 1,7 мең вакантлы урын.
Айлыҡ хеҙмәт хаҡы 8691-10 мең һум тәшкил иткән меңдән ашыу вакансия рейтингта аҙаҡҡы урында тора.


text:
23 мартта инвалидлыҡты билдәләү мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү ойошторола
23 мартта РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүләмһендә инвалидлыҡты билдәләү һәм инвалидтарҙың хеҙмәткә һәләтлелеген баһалау мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү үткәрелә. Халыҡты Башҡортостан Республикаһы буйынса Медицина-социаль экспертиза баш бюроһы етәксеһе Юрий Томилов ҡабул итә.
Ҡабул итеү сәғәт 10-да башлана.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100-сө йорт («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Өфөгә хоккей йондоҙҙары килә11-01-2017, 02:58 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Ул Башҡортостанда балалар һәм адаптив спортты үҫтереүгә этәргес бирәсәк.
Баш ҡалабыҙ ҡунаҡтарҙы 13 ғинуарҙа уҡ ҡаршылай башлаясаҡ. Беренсе булып боҙға иң йәш спортсылар – Анатолий Тарасов исемендәге “Алтын шайба-2017” турнирында ҡатнашыусылар сыға. 15 ғинуарҙа буласаҡ хоккей трилогияһының төп ваҡиғаһы – “Йәштәр хоккей лигаһы саҡырыуы кубогы”на тиклем Владимир Юрзиновтың оҫталыҡ дәрестәре, танылған “Молодежка” сериалында ҡатнашыусылар менән әңгәмәләр планлаштырыла. 16 ғинуарҙа иһә Башҡортостандың Балалар хоккей лигаһы, Өфө хоккей лигаһы уйындары үтәсәк, “Алтын шайба” дауам итәсәк.
17 – 19 ғинуарҙа Өфөлә Рәсәй, Италия, Ҡытай һәм Чехия командалары ҡатнашлығында следж-хоккей буйынса Халыҡ-ара континент кубогы ойошторола. Әйткәндәй, Башҡортостан спортсылары бындай турнирҙа тәүге тапҡыр ҡатнаша.
19 ғинуарҙа баш ҡала тарихында тәүге тапҡыр “Ҡатын-ҡыҙҙар хоккей лигаһы йондоҙҙары матчы” үтәсәк. “Көнбайыш” “Көнсығыш”ҡа ҡаршы форматында ойошторолған уйында Ҡатын-ҡыҙҙар хоккей лигаһындағы иң оҫта һәм иң сағыу 17 хоккейсы ҡатнаша. “Ағиҙел” клубының баш тренеры Денис Афиногенов Көнсығыш йыйылма командаһына етәкселек итәсәк.
21 ғинуарҙа “Оҫталыҡ-шоу” үткәрелә, ә 22 ғинуарҙа иһә аҙналыҡтың төп ваҡиғаһы – “Континенталь хоккей лигаһы йондоҙҙары матчы” көтә. Ул Мәскәү ваҡыты буйынса көндөҙгө сәғәт 2-лә башлана.


text:
2013 йылда төбәктә шәкәр сөгөлдөрө сәсеүлектәрен арттырыу планлаштырыла
Алтай крайы, Брянск, Липецк, Тула һәм Ростов өлкәләре менән бер рәттән Башҡортостанда 2013 йылда шәкәр сөгөлдөрө сәсеүлектәрен арттырыу планлаштырыла. Бындай мәғлүмәт менән Рәсәй Шәкәр етештереүселәр союзы таныштыра.
Шул уҡ ваҡытта Ҡарасәй-Черкес Республикаһында, Краснодар һәм Ставрополь крайҙарында, Воронеж, Рязань, Тамбов һәм Ульяновск өлкәләрендә шәкәр сөгөлдөрө майҙандары, 2012 йыл менән сағыштырмаса, яҡынса 10 процентҡа кәметеләсәк.
Рәсәй Шәкәр етештереүселәр союзының яҡынса мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙең бөтә категория хужалыҡтарында шәкәр сөгөлдөрө сәсеүлектәре 1,047 миллион гектар кимәлендә баһалана. 2012 һәм 2011 йылдар менән сағыштырмаса, был шул тәртиптә 8,4 һәм 19 процентҡа кәмерәк.


text:
Фото:
Бюджет хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы – профсоюздарҙың иғтибар үҙәгендә
Фото:
Бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләүҙең яңы системаһын тормошҡа ашырыу Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһында үткәрелгән кәңәшмәнең төп темаһы булды.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар быйыл беренсе кварталда эш өсөн түләүҙең яңы системалары буйынса эш хаҡы түләү мониторингы йомғаҡтарын ҡараны. Мониторинг йомғаҡтары буйынса республиканың 17 муниципаль берәмегендә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уҙған йыл менән сағыштырғанда бюджет хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы кимәле кәмеүе күҙәтелә.
Шулай уҡ кәңәшмәлә хеҙмәткәрҙәрҙең эше өсөн түләүҙә дифференциация мәсьәләләре ҡаралды. Мәҫәлән, 2009 йылда 10% иң юғары түләүле белгеслектәрҙең хеҙмәтенә түләү 10% иң аҙ түләүле хеҙмәткәрҙәрҙең эш хаҡынан 12,4 тапҡырға артығыраҡ булған. Төбәктә өс йыл элек күҙәтелгән (2007 йылда нисбәт 21,4 тапҡыр ине) айырма менән сағыштырғанда был, әлбиттә, ыңғай һөҙөмтә, әммә элеккесә республика килешеүе менән билдәләнгән нормативтан алыҫ. Уға ярашлы иң түбән һәм иң юғары эш хаҡтары кимәлдәрендәге айырма алты тапҡырҙан ашмаҫҡа тейеш.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар эш хаҡы йәшәү минимумы күләменән кәмерәк булған мәғариф хеҙмәткәрҙәренең байтаҡ булыуына (13,2%) иғтибар йүнәлтте. Бынан тыш, кәңәшмәлә башҡа проблемалар ҙа тикшерелде.


text:
«Һаулыҡ» милли проекты демографик хәлде яҡшыртыуҙа ярҙам итте – Дмитрий Медведев
Рәсәйҙә демографик хәл ярайһы уҡ яҡшырҙы. Был хаҡта төбәк киң мәғлүмәт сараларының баш мөхәррирҙәре менән осрашыуҙа Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев хәбәр итте.
Ул Башҡортостан кеүек ҡайһы бер төбәктәрҙең был йәһәттән ыңғай яҡҡа үҫешеүен билдәләне. Был тыуым һанының үлемгә ҡарағанда күберәк булыуын аңлата.
— Демография мәсьәләһенә етди тотондоҡ, — тине Президент. — «Һаулыҡ» милли проектын һәм демографияға ярҙам итеү программаһын башлап ебәреүҙә ҡатнашыуыма шатмын.
Дмитрий Медведев һүҙҙәре буйынса, Рәсәйҙә һуңғы йылдарҙа ғүмер оҙонлоғо күпкә артҡан. Күптән түгел ир-аттарҙың ғүмер оҙонлоғо – 59 йәш, ҡатын-ҡыҙҙарҙыҡы – 67 йәш тәшкил итә ине. Хәҙер ир-аттар ҙа уртаса – 65, ҡатын-ҡыҙҙар 74 йәшкә тиклем йәшәй.
Президент илдә әсәлеккә һәм балалыҡҡа ярҙам итеү өсөн нимәләр эшләнеүе хаҡында һөйләне. Тәү сиратта, был, әлбиттә, әсәлек капиталы. Дмитрий Медведев һүҙҙәре буйынса, тәүҙә быға ышанып уҡ етмәһәләр ҙә, тыуымды матди йәһәттән дәртләндереү ярайһы уҡ яҡшы һөҙөмтәләргә килтергән.
Әсәлек капиталынан тыш, илдә төбәк әсәлек капиталы ла булдырылған. Бөгөн иң бәләкәй төбәк әсәлек капиталы 50 мең һум тәшкил итә.
Дмитрий Медведев һүҙҙәренсә, икенсе балаға ғына түгел, өсөнсөһөнә лә матди ярҙам күрһәтеү мәсьәләһе ҡуҙғатыла. Ыңғай демографик кимәлгә етеү өсөн ғаиләлә кәм тигәндә ике бала булырға тейеш. Беҙҙә был уртаса статистик күрһәткес 1,6 кимәлендә. Шуға күрә ғаиләлә өс бала булыу зарур. Бындай дәртләндереү сараһы булараҡ ил етәкселеге бушлай ер участкалары бүлеү идеяһын тәҡдим итте. Тейешле федераль закон ҡабул ителде, төбәктәрҙә был закон йыл аҙағынаса ҡабул ителергә тейеш.
Дмитрий Медведев Европала, Рәсәйҙәге кеүек, әсәләр капиталының булмауын билдәләне.


text:
Мордва халҡының V съезында Башҡортостандың милли сәйәсәте билдәләнде
Хәбәр итеүебеҙсә, 28-31 октябрҙә Саранск ҡалаһында мордва (муҡшы һәм эрзя) халҡының V съезы үтте. Уның эшендә Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнашты. Съезд тураһындағы тәьҫораттары менән БР Мордва милли-мәҙәни автономияһының яуаплы сәрҡәтибе Алевтина Карпова бүлеште.
“Съезды ойоштороу кимәле юғары булды, – тине ул. – Абруйлы форумда ҡатнашыусыларҙы бик йылы ҡаршы алдылар. Башҡортостандан һигеҙ делегат барҙыҡ. Беҙҙең төркөмдә сығышы менән Өфө губернияһынан булған, мордва мәғрифәтселегенә нигеҙ һалыусы рухани Авксентий Филиппович Юртовтың ейәне, бөгөн Ҡырмыҫҡалы районының Илтерәк ауылында йәшәүсе Анатолий Юртов булды.
БР Мордва милли-мәҙәни автономияһының мордва телен һәм мәҙәниәтен артабан үҫтереү буйынса эшмәкәрлеген юғары баһалауҙары беҙҙе, әлбиттә, бик шатландырҙы. Был турала үҙенең сығышында Мордва Республикаһы башлығы Николай Меркушкин, Мордва Республикаһының Милли сәйәсәт буйынса дәүләт комитеты рәйесе Александр Лузгин әйтеп үтте. Стәрлетамаҡ педагогия колледжы уҡытыусыһы Валентина Тихонова Мордва Республикаһы башлығы ҡарары менән Хөрмәт грамотаһы менән бүләкләнде.”


text:
Өфөлә «Список Киселева» документаль фильмын киң публикаға тәҡдим иттеләрФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Список Киселева» документаль фильмын киң публикаға тәҡдим иттеләр
Өфөлә «Список Киселева» документаль фильмын киң публикаға тәҡдим иттеләрФото: Олег Яровиков
Сәйәси кино лабораторияһы Өфө тамашасыларына «Список Киселева» документаль фильмын тәҡдим итте. Был тарих Бөйөк Ватан һуғышы геройы, Благовещен районының Богородское ауылы кешеһе Николай Яковлевич Киселев тураһында.
Николай Киселев үҙенең батырлыҡтары менән ватанында ҡарағанда, ул ҡотҡарған кешеләрҙең туғандары йәшәгән, башҡа илдәрҙә әле һаман киң билдәле. Израилдә Бөйөк Ватан һуғышы геройы Донъя халыҡтарының диндар кешеһе исеменә лайыҡ. Белоруссияла ҡалаларҙың береһендәге урам уның исемен йөрөтә.
Документаль фильмды республика башлығы Рөстәм Хәмитов ҡараны. Шулай уҡ картинаны Благовещен районы уҡыусылары ла ҡараны. Шулай уҡ кино сеансында республиканың төрлө йәмәғәт ойошмалары, Өфө музейҙары вәкилдәре булды.


text:
Йыл башынан алып Өфө мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 17,3 мең эшһеҙ эшкә урынлашҡан
2013 йыл башынан алып мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 17,3 меңдән ашыу эшһеҙ өфөлө эшкә урынлашҡан. 1,8 меңдән күберәк кеше хеҙмәт баҙарында кәрәкле һөнәрҙәргә бушлай уҡырға һәм ҡайтанан уҡырға ебәрелгән.
«Башинформ» агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, Өфө Мәшғүллек үҙәге – йәштәр хеҙмәте биржаһында, йыл башынан алып 13,2 меңдән ашыу кеше эшһеҙ статусы алған. 14,4 меңдән күберәк эшһеҙ өфөлө иҫәптән төшкән.
Бөгөнгө көнгә ҡала вакансиялар банкында 11,5 меңдән ашыу эш урыны бар, уға 6,3 мең тирәһе рәсми теркәлгән эшһеҙ дәғүә итә. Көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәрҙең вакансиялар һанына нисбәте, 0,59-ға тиң.
Башҡортостандың баш ҡалаһында эшһеҙлек кимәле 1,11 процентҡа тиң. Өфө мәшғүллек хеҙмәтендә хәҙер бөтәһе 6,8 мең кеше иҫәптә тора.


text:
Ҡурәйш сүрәһе
Ҡурәйш (ҡөрәйеш) сүрәһе (ғәр. سورة قريش) (Ҡөрәйеш ырыуы исеменән), Ҡөрьән Кәримдең 106-сы сүрәһе. 4 аяттан тора, Мәккәлә иңгән сүрә. Риүәйәте:ҡөрәйеш ҡәбиләһе йылына ике мәртәбә сауҙагәрлек менән сәфәр ҡылған. Ҡыш көнө Йәмәнгә, йәй көнө Шамға (Дамаск) барғандар. Ҡайҙа ғына барһалар ҙа, уларҙы Харам-Шәриф әһеле тип хөрмәт иткәндәр. Аллаһы тәғәлә уларға биргән ниғмәттәрен бәйән итеп, әлеге сүрәне иңдергән
Ғәрәпсәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
بِسۡمِ اللّٰہِ الرَّحۡمٰنِ الرَّحِیۡمِ
- لِاِیۡلٰفِ قُرَیۡشٍ
- اٖلٰفِہِمۡ رِحۡلَۃَ الشِّتَآءِ وَ الصَّیۡفِ
- فَلۡیَعۡبُدُوۡا رَبَّ ہٰذَا الۡبَیۡتِ
- الَّذِیۡۤ اَطۡعَمَہُمۡ مِّنۡ جُوۡعٍ ۙ وَّ اٰمَنَہُمۡ مِّنۡ خَوۡفٍ
Транскрипцияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бисми-лләһи-ррәхмани-ррәхим!
- Лиьииләәфи ҡурәйш
- Иләәфиһим рихләтә-шшитәьи үә-ссайф
- Фәлйәғбүдүү раббә һәәҙәл-бәйт
- Әлләҙии атғәмәһум миң джүүғиү-үә әәмәнәһум мин хауф
Тәржемәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шәфҡәтле, рәхимле Аллаһ исеме менән...
- Ҡөрәйш ырыуының берләшкән (ҡурсыулы) булыуы өсөн,,
- именлектә ҡыш та һәм йәй ҙә сәфәрҙә булыуҙары (өсөн),
- улар ошо йорттоң [Ҡәғбәнең] Раббыһына ғибәҙәт ҡылһындар,
- уларҙы аслыҡтан туйҙырыусы һәм ҡурҡыныстан һаҡлаусыға.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
- Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
- Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004


text:
Ветерандар сатрашта ярышты
Өфөлә һуғыш ветерандары һәм тыл хеҙмәтсәндәре араһында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған сатраш-шашка турниры үтте. Башҡортостандың баш ҡалаһының Октябрь районы хакимиәте менән ойошторолған традицион турнир аралашыу даирәһен киңәйтеү һәм ололар араһында интеллектуаль уйындарҙы популярлаштырыуҙы төп маҡсаты итеп ҡуйған.
Ярыштарҙа 24 ветеран ҡатнашты. Оло йәштә булыуҙарына ҡарамаҫтан, улар дәртләнеп уйнаны. Уйын барышын судья Рауил Төхвәтуллин баһаланы.
Турнир йомғаҡтары буйынса ир-егеттәр араһында сатрашта беренсе урынды Айҙар Хөсәйенов яуланы, икенсе —Виктор Мацепуроға һәм өсөнсө урын Айрат Булгаковҡа бирелде. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында сатрашта Алла Евченкоға тиңләшеүсе табылманы, икенсе һәм өсөнсө урындарҙы Флүрә Мөхәмәтйәнова менән Мөнәүәрә Сәфиуллина бүлеште. Шашкала Рәзилә Хәбирова беренсе урын алды, икенсе урында – Фәймә Дусаева һәм өсөнсөлә – Мөнәүәрә Сәфиуллина.
Еңеүселәр грамоталар менән наградланды, турнирҙа ҡатнашыусыларҙың барыһына ла иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.


text:
Башҡортостан вәкилдәре Төркиәлә Чанаккаленең шиғриәт кисәләрендә ҡатнашты
Төркиәнең Чанаккале ҡалаһында III Чанаккаленең халыҡ-ара шиғриәт кисәләре үтте, унда Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһындағы вәкиле Әхәт Сәлихов һәм Төркиәлә йәшәүсе шағирә Сәриә Вәлиева ҡатнашты. Төрки телле халыҡтар тарихында ҙур әһәмиәткә эйә булған ҡалала тәүгә, төрки телле шағирҙар әҫәрҙәренән тыш, башҡорт авторҙарының да төрөк теленә тәржемә ителгән шиғырҙары уҡып ишеттерелде.
Сараны ойоштороусылар – Чанаккале ҡалаһының «Академия» шиғриәт йәмғиәте. Алдағы йылда ойоштороусылар шиғриәт кисәләре сиктәрен киңәйтергә һәм халыҡ-ара Чанаккале тураһындағы шиғырҙар конкурсын айырым үткәрергә ниәтләй.


text:
Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһының бәләкәй ҡалалары» республика программаһын булдырырға тәҡдим итте
Бөрөлә «Берҙәм Рәсәй» көнө һәм Ҡала көнө сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Киләсәк ҡалаһы» төбәк иҡтисади башланғыстар форумын үткәрҙе. Унда 2020 йылға тиклемге осорға Бөрө районын үҫтереү концепцияһы һәм уны тормошҡа ашырыу механизмдары, шулай уҡ биотехнологиялар, туризм, мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм башҡа өлкәләрҙә инновацион проекттар тәҡдим ителде.
Форум барышында Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан Республикаһының бәләкәй ҡалалары» республика программаһын булдырырға тәҡдим итте. Ул Бөрөнө генә түгел, республиканың Яңауыл, Бәләбәй, Ишембай, Дүртөйлө кеүек башҡа ҡалаларын да үҫтереүгә йүнәлтеләсәк. Эре производстволар булмағанлыҡтан, уларҙы моноҡалалар иҫәбенә индереп булмай. Әммә был ҡалалар экологик яҡтан бысраҡ булған ҙур мегаполистарҙан күсеп килеү йәһәтенән ҡыҙыҡһыныу уята ала.
«Һәр ҡала үҙенең ниндәйҙер үҙенсәлеген табып, иҡтисади йәһәттән әүҙемләшә ала, бының өсөн сауҙа итеү өсөн мөмкинлектәр булдырыу зарур», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
2025 йылға Өфөлә 13 миллион квадрат метр торлаҡ төҙөйәсәктәр
Фото:
Өфөлә 2025 йылға 13 миллион квадрат метр торлаҡ төҙөргә планлаштырыла, был ҡалаға бер кешегә торлаҡ менән тәьмин ителеште 25,9 квадрат метрға еткереүгә өлгәшергә ярҙам итәсәк.
— Бөгөн Өфөлә бер кешегә торлаҡ менән тәьмин ителеш 22,1 квадрат метр тәшкил итә, — тине мэр. – Был илдең миллионлы ҡалалары араһында уртаса дәүмәлгә тап килә. Планлаштырылған күрһәткестәргә өлгәшеү өсөн, беҙгә төҙөлөш темптарын йылына 10 процентҡа арттырырға кәрәк буласаҡ.
Павел Качкаев шулай уҡ генераль планды төҙөгәндә иҫәпкә алынған төп стратегик йүнәлештәрҙе билдәләне. Был транспорт инфраструктураһын үҫтереү һәм тиҙлекле автомагистралдәр төҙөү, ҡаланың тарихи үҙәген һаҡлау һәм реконструкциялау, торлаҡ төҙөлөшөн Өфө “ярымутрауынан” ситкә сығарыу, аҙ ҡатлы төҙөлөштө үҫтереү.
— Генплан буйынса Өфө 1803 йылдан үҫешә, — тине Павел Качкаев. — Ҡаланы үҫтереүҙең һуңғы генераль планы 1996 йылда ҡабул ителә. 2006 йылдан беҙ сираттағы генпланға төҙәтмәләр индерәбеҙ, ул ике этапҡа бүленгән – 2015 һәм 2025 йылға тиклем.


text:
Шишмә районында йәш ғаиләләр торлаҡ һатып алыуға дәүләт ярҙамы алды
Шишмә районында торлаҡ һатып алыу йәки төҙөү өсөн социаль түләү алыуға хоҡуҡ тураһындағы таныҡлыҡтар тапшырыу тантанаһы үтте. Дәүләт ярҙамы алған өс ғаилә йыл аҙағынаса бүленгән средстволарҙы файҙаланырға тейеш. Дәүләт ярҙам күләме торлаҡ хаҡының 35 процентын тәшкил итә.
Сертификаттар 2011-2015 йылдарға иҫәпләнгән «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһы һәм торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы сиктәрендә тапшырыла.
Бынан тыш, «2013 йылға тиклем ауылды социаль үҫтереү» программаһы буйынса районда йәшәгән биш ғаиләгә субсидия бирелде. Ағымдағы айҙа социаль программаларҙы тормошҡа ашырыуға сираттағы маҡсатлы субсидия бүленеүе көтөлә, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең йәштәр эштәре бүлегенән.


text:
Таксистарға лицензиялар сентябрь уртаһынан бирелә башлаясаҡ
Башҡортостанда таксистарға лицензиялар киләһе аҙнанан бирелә башлаясаҡ. Республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Андрей Быковский һүҙҙәре буйынса, заявка биреүселәрҙән документтар ҡабул итеү һәм лицензиялар юллау өсөн программа әҙер тиерлек.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, такси тураһындағы яңы закон сиктәрендә лицензиялар биреү менән урындағы башҡарма власть органдары шөғөлләнәсәк. Башҡортостанда бының менән республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты эш итәсәк. Төбәктә лицензия 800 һум торасаҡ, ҡулланыу срогы – 5 йыл. Рәсәйҙә был арҙан иҫәпләнә — документ хаҡы уртаса 1000-2600 һум тәшкил итә. Был процесҡа (документтар тапшырғандан алып лицензия биреүгә тиклем) күп тигәндә 20 көн кәрәк буласаҡ, тип планлаштырыла Дәүләт комитетында.


text:
“Аҡ шәшке” юбилей конкурсы Өфөлә 21-23 ноябрҙә үтәсәк
“Аҡ шәшке” эстрада йырҙары асыҡ ҡала конкурсы Өфөлә 21-23 ноябрҙә үткәреләсәк. Ижади бәйгенең ойоштороусыһы — Өфө ҡалаһы хакимиәтенең мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығы – конкурсты БР Йәштәр башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылына арнаған.
Өфө хакимиәте мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығының баш белгесе Наталья Маякова хәбәр итеүенсә, конкурста ижади үҙешмәкәр коллективтар – вокал ансамблдәре,трио, дуэттар һәм 23 йәшкә тиклемге вокалсылар – ҡатнаша ала. Мини- йәки СД дискыла яҙылған сифатлы фонограммаларҙың булыуы конкурста ҡатнашыусылар өсөн мотлаҡ шарт булып тора.
– Конкурс башланыуға аҙ ғына ваҡыт ҡалыуға ҡарамаҫтан, заявкалар һаман килә әле, – тип һөйләй Наталья Григорьевна. – Бөгөн уларҙың һаны 200-ҙән ашып китте, ә ҡатнашыусыларҙың һаны 400-гә яҡынлашып килә. Быйыл беҙҙең конкурста республиканың икенсе ҡалаларынан һәм күрше төбәктәрҙән ҡатнашыу теләге белдерҙеләр. Мәҫәлән, “Аҡ шәшке -2009” бәйгеһендә Силәбе, Аша, Стәрлетамаҡ һәм Мәләүез ҡалаларынан йырсылар ҡатнашыуы хәл ителгән мәсьәлә. Конкурс сиктәрендә ҡатнашыусылар өсөн жюри ағзалары менән осрашыуҙар, оҫталыҡ дәрестәре үткәреләсәк. Еңеүсе ижади фестивалгә барыу хоҡуғына эйә буласаҡ, ә лауреаттар дипломдар һәм иҫтәлекле приздар менән бүләкләнәсәк.
“Аҡ шәшке” конкурсы Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Уның беренсе туры – 21ноябрь, икенсеһе – 22 ноябрь була. Гала-концерт 23 ноябрь үтә.


text:
Балтас һәм Күгәрсен райондары Килешеү төҙөнө
Балтас һәм Күгәрсен райондары муниципаль райондары араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.
Документҡа ярашлы, яҡтар хеҙмәттәшлекте бер-береһен ихтирам итеү, тиң хоҡуҡлылыҡ, партнерлыҡ һәм бер-береһенең мәнфәғәттәрен иҫәпкә алыу принциптары нигеҙендә ҡорорға һәм үҫтерергә ниәтләй. Район властары хужалыҡ итеү субъекттары, фән, мәҙәниәт, спорт, мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениелары араһында тура бәйләнештәр урынлаштырыуға, берлектәге ойошмалар, производство филиалдары төҙөүгә булышлыҡ итеү, ауыл биләмәләре кимәлендә хеҙмәттәшлек урынлаштырыуға ярҙам итеү тураһында йөкләмә ала.
Яҡтар эшмәкәрлектең төрлө өлкәләрендә рәсми делегациялар һәм белгестәр менән алмашыу, урындағы хакимиәттәр һәм муниципаль ойошмаларҙың эш тәжрибәһе менән уртаҡлашыуҙы ғәмәлгә индерергә планлаштыра. Килешеүҙең ғәмәлдә булыу срогы — 5 йыл.
Илеш менән Баймаҡ райондары араһында ла ошондай уҡ килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ, тип көтөлә.


text:
Фото:
Өфөлә Марина Мокрованың өсөнсө шиғырҙар йыйынтығы донъя күрҙе
Фото:
Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфө филиалы нәшриәтендә шағирә, журналист Марина Мокрованың «Шиғырҙарым» («Мои стихи») китабы донъя күрҙе.
Был шағирәнең өсөнсө йыйынтығы. Тәүге «Шиғырҙар һәм бал» («Стихи и мёд») тип аталған китабы 2007 йылда сыҡһа, «Мөхәббәт тураһындағы шиғырҙар» («Стихи о любви») йыйынтығы 2008 йылда баҫтырыла.
Яңы китап бер нисә бүлектән тора. Уларҙың иң ҙуры — «Ватан» («Родина») тип атала. Был темаға шағирә айырыуса иғтибар бүлә. Марина Мокрова Һарытау өлкәһенең Вольск ҡалаһында тыуған. Ғаиләһе менән Өфөгә күсеп килгәс, ул 115-се мәктәпте тамамлай, бынан һуң Биҙәү-ғәмәли сәнғәт училищеһында, Башҡорт дәүләт университетында уҡый. Беренсе курстан алып республиканың һәм ҡаланың алдынғы баҫмаларына мәҙәниәт, сәнғәт буйынса мәҡәләләр яҙа башлай. 2009 йылда Марина Мокрова «Өфө — фән, мәҙәниәт һәм спорттағы ҙур ҡаҙаныштар ҡалаһы» номинацияһында «Баш ҡала ҡаҙаныштары» йәмәғәт премияһы еңеүсеһе була.


text:
29 сентябрҙә Өфөлә дөйөм ҡала өмәһе үтә
Алдағы шәмбе – 29 сентябрҙә Башҡортостан баш ҡалаһында дөйөм ҡала өмәһе үтә. Йола буйынса ул Республика көнөн билдәләүгә ҡарата ойошторола.
Өмә үткәрелгән көндә ҡаланың ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны барлыҡ предприятие һәм ойошмаларҙан сүп-сарҙы бушлай ҡабул итәсәк. Ә муниципаль торлаҡ ойошмалары ҡалдыҡтарҙы экологик айлыҡ дауамында тапшыра ала.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2011 йылдың көҙөндә экологик айлыҡ барышында Өфөлә 30 мең кубометрҙан ашыу сүп-сар сығарып түгелде. Сараларҙа 414 мең өфөлө ҡатнашты.


text:
Алексей Курач «Башнефть» компанияһының финанс директоры вазифаһынан китә
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең иҡтисад һәм финанстар буйынса вице-президенты – баш финанс директоры Алексей Курач 29 мартта вазифаһынан китә. Тейешле ҡарар көн элгәре компания директорҙары советы менән раҫланды.
«Башнефть» мәғлүмәте буйынса, әлеге ваҡытта был вазифаға кандидатуралар һайлана.
Алексей Курач әлеге вазифала дүрт йылға яҡын эшләгән. Нефть компанияһы пресс-релизында билдәләнеүенсә, ул «Система» акционерҙар финанс корпорацияһының компаниялар төркөмөндә яңы яуаплы вазифа биләйәсәк. Рәсми булмаған сығанаҡҡа һылтанма яһап, «Ведомости» хәбәр итеүенсә, 1 апрелдән Алексей Курач «Система» корпорацияһының составына ингән «Медси» компаниялар төркөмөнөң иҡтисад һәм финанстар буйынса вице-президенты вазифаһын үтәй башлай.


text:
Рәсәйҙә Милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет ойошторола
Владимир Путин Рәсәй Президенты ҡарамағында Милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет ойоштороу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр итә РИА Новости.
Совет Рәсәйҙең дәүләт милли сәйәсәтен тормошҡа ашырыуға бәйле мәсьәләләрҙе ҡарағанда федераль дәүләт власы органдарының, РФ субъекттары дәүләт власы органдарының, урындағы үҙидара органдарының, йәмәғәт берекмәләренең, ғилми һәм башҡа ойошмаларҙың үҙ-ара хеҙмәттәшлеген тәьмин итергә тейеш. Уны Владимир Путин етәкләй. Совет рәйесе урынбаҫары итеп РФ Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Вячеслав Володин тәғәйенләнгән.


text:
Бөгөн төбәктә 18,5 меңдән ашыу сығарылыш уҡыусыһы математика буйынса база кимәлендәге БДИ тапшыра Фото: Олег Яровиков
Бөгөн төбәктә 18,5 меңдән ашыу сығарылыш уҡыусыһы математика буйынса база кимәлендәге БДИ тапшыра
Бөгөн төбәктә 18,5 меңдән ашыу сығарылыш уҡыусыһы математика буйынса база кимәлендәге БДИ тапшыра Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Бөгөн Башҡортостанда 18,5 меңдән ашыу сығарылыш уҡыусыһы математика буйынса база кимәлендәге Берҙәм дәүләт имтиханы тапшыра. Был — мотлаҡ тапшырылырға тейешле ике предметтың береһе. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр математика буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы ике кимәлгә бүленде. Аттестат алыу өсөн сығарылыш уҡыусылары база, ә юғары уҡыу йортона инеү өсөн профилле имтихан бирә. Имтиханда линейка менән генә файҙаланырға мөмкин.
Республикала 104 имтихан ҡабул итеү пункты асылған.
Быға тиклем ун беренсе класс уҡыусылары рус теленән, әҙәбиәттән һәм географиянан дәүләт һынауын тапшырҙы. Имтихандар ваҡытында хоҡуҡ боҙоуҙар булманы, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Мәғариф министрлығында.


text:
Бөрөлә балалар йорттарынан сығыусыларҙың республика слеты үткәрелә
Бөгөн, 9 июлдә, Бөрөлә 2010 йылда балалар йорттарынан сығыусыларҙың 18-се республика слеты үткәрелә. Быйыл 264 тәрбиәләнеүсе оло тормошҡа аяҡ баҫа.
— Һуңғы биш йылда был – иң күп тамамлаусылар, — ти БР Мәғариф министрлығының махсус белем һәм балалыҡ хоҡуҡтарын һаҡлау бүлеге төп белгес-эксперты Зифа Батраева. – Шуларҙан 26-һы документтарын — юғары, 105-е урта уҡыу йорттарына тапшырҙы, 133 бала училищеларҙа һәм лицейҙарҙа уҡырға теләк белдерҙе.
Слетта Башҡортостан Республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Лилиә Ғүмәрова һәм БР мәғариф министры урынбаҫары Зөлфиә Әхмәтова ҡатнашыуы көтөлә.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, бындай осрашыуҙар осраҡлы түгел – уҡытыусылар ҙа, тәрбиәселәр ҙә үҙҙәре тәрбиәләгән балаларҙың яҙмышы өсөн борсола.
Сара программаһында – концерт, конкурстар, ярыштар.
Мәғлүм булыуынса, Башҡортостанда бөгөн 29 балалар йорто эшләй, уларҙа 1900-ҙән ашыу малай һәм ҡыҙ йәшәй, шулар иҫәбенән 770-тән артыҡ бала – патронат тәрбиәлә.


text:
Башҡортостанда Еңеү көнө алдынан «Георгий таҫмаһы» һәм «1941-1945 иҫләйбеҙ!» акциялары үтәсәк
Еңеү көнө алдынан Башҡортостанда бер юлы ике акция — «Георгий таҫмаһы» һәм «1941-1945 иҫләйбеҙ!» үткәреләсәк. Был хаҡта төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр иттеләр.
«Георгий таҫмаһы» тәүгә республикала 2005 йылда ойошторолдо.
Ведомствонан асыҡлауҙарынса, әлеге ваҡытта иҫтәлекле таҫмалар алыуға һәм уларҙы Башҡортостандың ҡала һәм райондары буйлап таратыуға средстволар йыйыу дауам итә. Аҡса күсереү өсөн реквизиттар: Региональная общественная организация «Республиканский центр реализации творческих инициатив молодежи» РБ. 450000, г. Уфа, ул. Ленина, 10, р/с 40703810500000000705 в филиале ОАО «УралСиб» г. Уфа, БИК 048073770, к/с 30101810600000000770, ИНН 0274066042, ОКНО 50796398, ОКОНХ 98400, 98600.
«1941-1945 иҫләйбеҙ!» акцияһын үткәреү идеяһы «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» интернет-порталы менән тәҡдим ителде, ул республика һәм ҡалаларҙың Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советтары, шулай уҡ Республика Хәрби Дан музейы менән берлектә үткәрелә. Акция барышында ветерандар һәм мәктәп уҡыусылары Хәрби Дан музейына, шулай уҡ ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың тыуған яғына барасаҡ.
Шулай уҡ акция сиктәрендә 29 апрелдә Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында Александров исемендәге Рәсәй армияһы йыр һәм бейеү ансамбле сығыш яһаясаҡ.