text:
Ислам диненең иң ҙур байрамы – Ҡорбан Ғәйете яҡынлаша
Ислам диненең иң ҙур байрамы – Ҡорбан Ғәйете яҡынлаша.
Быйыл ул 12 сентябрға тура килә. Республикала ул ял көнө тип иғлан ителгән һәм юғары кимәлдә билдәләнә. Барлыҡ мәсеттәрҙә лә Ғәйет намаҙҙары башҡарыла, ҡорбан салына. Айнур хәҙрәт мосолмандарҙың иң ҙур байрамдарының береһе – Ҡорбан Ғәйетен нисек итеп дөрөҫ үткәреү тәртибен аңлата. Иртә менән мәсеткә намаҙға барып ҡайтҡандан һуң, барлыҡ туғандарҙы, яҡындарҙы, күрше-күләнде йыйып ғәйет сәйенә йыйалар. Һәр байрамдағы кеүек өҫтәл һый-ниғмәткә тулы булырға тейеш. Күберәк тәмлекәстәр, бал, сәк-сәк, финик, йөҙөм кеүек киптерелгән емештәр алырға мөмкин. Итле ризыҡ та бешерелә. Мохтаждарға мәсеткә барып, ҡорбан итен һорарға мөмкин. Ҡорбан Ғәйетенә бағышланған саралар республиканың барлыҡ мәсеттәрендә лә үтәсәк. Өфөлә генә 24 иман йортоноң 14-дә ҡорбан салынасаҡ. Тик был изге ғәмәлде башҡарыу өсөн айырым шарттарҙың булыуы кәрәк. Ҡала хакимиәтенең махсус комиссияһы бының өсөн тәғәйенләнгән майҙансыҡтарҙың санитар нормаға тап килеүен тикшерҙе. Инорс биҫтәһендә урынлашҡан “Мәҙинә” мәсетендә етешһеҙлектәр булыуы асыҡланды. Йылдағыса төп саралар Ләлә мәстендә үтә. Меңәрләгән мосолман өсөн 200-ләп баш һарыҡ ҡорбанға салынасаҡ. Бында әҙерлек тулы кимәлдә башҡарылған. Башҡорт дәүләт педагогия университетында ла ошо байрамдың асылын, әһәмиәтен асыҡлауға йүнәлтелгән һөйләшеү үтте. Унда Ҡорбан Ғәйете дини байрам ғына түгел, ә халыҡтарҙы берләштереүсе сара икәнен халыҡҡа аңлатыу мөһим тигән фекерҙәр яңғыраны. Быуаттар дауамында был изге байрам милләт-ара дуҫлыҡты сағылдыра. Был көндәрҙә дингә инанған һәр кешенең күңеле миһырбанлылыҡ, ғәҙеллек, яҡын-тирәләгеләр хаҡында хәстәрлек күреү кеүек изге тойғолар менән һуғарыла.


c: text/html

text:
Өфө менән Бургасты авиарейс тоташтырасаҡ
Тиҙҙән Өфө менән Болгарияның Бургас ҡалаһы араһында авиарейс асырға планлаштырыла. Был турала 28 февралдә «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «Башҡортостан – Болгария» Дуҫлыҡ йәмғиәтенең башҡарыусы директоры Татьяна Коробова хәбәр итте.
— Башҡортостан менән Болгария араһында мәҙәни бәйләнештәрҙе артабан үҫтереү был рейсты асыуға туранан-тура бәйләнгән, — тине ул. – Республикабыҙ вуздарында алмашыу программаһы буйынса Болгариянан уҡытыусылар эшләй, болгар студенттары уҡый. Беҙгә Болгариянан рәссамдар килә. Үҙ сиратында, беҙҙең ижади коллективтарыбыҙ, студенттарыбыҙ Болгарияға бара. Ләкин бөтөн был мәҙәни алмашыу Башҡортостан менән Болгария араһында тура авиабәйләнеш булмау арҡаһында ныҡ тотҡарлана. Мәскәү аша осорға тура килә. Бындай маршрут уңайһыҙ һәм өҫтәмә финанс сығымдары талап итә.
Татьяна Коробованың һүҙҙәренә ҡарағанда, Өфө менән Бургас араһында авиарейсты 2010 йылдың йәйендә үк асырға планлаштырылғайны, ләкин ул саҡта был проект тормошҡа ашырылмайғайны.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә спорт хоҡуғы буйынса түңәрәк өҫтәл үтәсәк
22 мартта Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы йортонда спорт хоҡуғының формалашыу тарихы һәм уны үҫтереү мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәл үтә. Сараны ойоштороусылар булып БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы, төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Башҡортостан Республикаһының Спорт хоҡуғы академияһы автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы һәм Башҡортостан физик культура институты сығыш яһай. Сараға Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова, Рәсәй спорт һәм йәштәр сәйәсәте министры советнигы Денис Рогачев, республиканың башҡарма һәм закон сығарыу власы органдары вәкилдәре, юристар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре саҡырылған.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар Рәсәйҙә спорт хоҡуғы, спорт өлкәһендә хәүефһеҙлек мәсьәләләре, халыҡтың был өлкәләге хоҡуҡи белеме тураһында фекер алышасаҡ.


text:
Өфө уҡыусыларын «Хыялымдағы һөнәр» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм Йәштәрҙең мәшғүллегенә ярҙам итеү үҙәге башлап ебәргән «Хыялымдағы һөнәр» конкурсы Әҙәбиәт йылы арналған. Бәйгенең маҡсаты — ижад һәм һөнәри ҡыҙыҡһыныуҙарҙы формалаштырыу аша эшмәкәрлек өлкәһен аңлы рәүештә һайлауға булышлыҡ итеү.
Конкурс шарттары буйынса 1-8 класс уҡыусыларына шиғыр, ә өлкән класс уҡыусыларына «Хыялымдағы һөнәр» темаһына эссе яҙырға тәҡдим ителә. Еңеүселәргә дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырыласаҡ.
Эштәр 24 апрелгә тиклем ҡабул ителә: cszm@mail.ru (хаттың темаһын «Хыялымдағы һөнәр» тип күрһәтергә). Ҡағыҙ вариантында Йәштәр сәйәсәте буйынса комитетҡа түбәндәге адрес буйынса ебәрергә кәрәк: Октябрь проспекты, 118, 29-сы бүлмә.
Белешмә өсөн телефон: (347) 279-06-56, 279-06-35.
Положение һәм ғариза биреү формаһы менән ведомствоның сайтында танышырға мөмкин.


text:
Фото:
Марсель Сәлимов — Гоголь исемендәге халыҡ-ара премия лауреаты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Яҙыусы-сатирик Марсель Сәлимов Н.В.Гоголь исемендәге «Триумф» халыҡ-ара премияһына лайыҡ булды.
Баһалама ағзалары донъяның төрлө илдәренән ебәрелгән 400-гә яҡын тәҡдимде ҡараған. Улар араһында яҡташыбыҙ, Украинаның Әҙәбиәт һәм сәнғәт халыҡ-ара академияһы ағзаһы Марсель Сәлимовтың «Юмор — выше пояса» тип аталған китабы ла бар ине. Яҙыусы-сатирик өсөнсө тапҡыр халыҡ-ара әҙәби премияға лайыҡ булды. Бынан алдараҡ уға «Алеко» (Болгария, 1996 йыл) һәм Сергей Михалков исемендәге (Мәскәү, 2010 йыл) премиялар бирелгәйне.
— Премия тапшырыу тураһындағы һөйөнөслө хәбәрҙе һөнәри байрамым — Көлкө көнөндә алдым. Ҡотлауҙы Н.В.Гоголдең тыуған төйәгенән — Украинаның Чернигов ҡалаһынан Украинаның Әҙәбиәт һәм сәнғәт халыҡ-ара академияһы президенты Сергей Дзюба ебәргән, — тип һөйләне әҙип.
Почетлы награда 1998 йылда булдырылған. Уҙған йылдарҙағы лауреаттар араһында Украина, АҠШ, Бөйөк Британия, Германия, Франция, Италия, Канада, Австралия, Рәсәй, Бельгия, Бразилия, Швеция, Болгария, Словакия, Польша, Израиль, Македония, Латвия, Грузия, Әрмәнстан, Молдова, Белоруссия, Ҡаҙағстан, Төркмәнстандың билдәле яҙыусылары, тәржемәселәре, ғалимдары, журналистары, меценаттары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, театр һәм кино актерҙары, музыканттары, рәссамдары, мәғариф һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре бар.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Сочи-2010» IX Халыҡ-ара инвестиция форумында ҡатнашасаҡ
Фото:
17 һәм 18 сентябрҙә Сочиҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендә республиканың рәсми делегацияһы «Сочи-2010» IX Халыҡ-ара инвестиция форумына ҡатнашасаҡ. Республика Президенты матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, форум сиктәрендә ойошторолған күргәҙмәлә Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың инвестиция проекттарын тәҡдим итәсәк, шулай уҡ «Инвестицион климат: маҡсаттар, өмөттәр һәм һөҙөмтәләр» пленар ултырышы эшендә ҡатнашасаҡ.
Сочиға сәфәр сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рәсәй һәм халыҡ-ара сәнәғәт компаниялары һәм банк ойошмалары вәкилдәре менән осрашасаҡ һәм һөйләшеүҙәр алып барасаҡ.
Башҡортостан Республикаһының «Электрон Хөкүмәт», «Башҡортостан — Олимпия Сочийына» һәм «Башҡортостан Республикаһының мәғлүмәт-коммуникация паркы» блоктарына бүленгән стендында республиканың иҡтисади һәм инновацион үҫеше тураһында мәғлүмәт биреләсәк.
«Электрон Хөкүмәт» блогы республиканың мәғлүмәт технологияларын үҫтереү, «Электрон хөкүмәт» технологияларын индереү, электрон формала дәүләт хеҙмәтләндереүҙәре күрһәтеү, «Башҡортостандың социаль картаһы» проектын тормошҡа ашырыу өлкәһендә лидерҙарҙың береһе булараҡ күрһәтә.
«Башҡортостан — Олимпия Сочийына» блогында республиканың машиналар эшләү комплексы продукцияһы тураһында күргәҙмә мәғлүмәт бирелә. «НефАЗ» предприятиеһы, «Туймазы автобетоновоздар заводы», «Витязь» машиналар эшләү компанияһы», «Күмертау авиация производство предприятиеһы» күрһәтеләсәк.
«Башҡортостан Республикаһының мәғлүмәт-коммуникация паркы» блогы инновация эшмәкәрлеген үҫтереүгә булышлыҡ итеп, республиканың конкуренцияға һәләтлелеген күтәреү мәсьәләләренә арналасаҡ.


text:
Өфө ҡыҙы Ульяна Широкова АҠШ-та абруйлы теннис ярышында еңеү яуланы Фото: eddieherr.com сайты
Өфө ҡыҙы Ульяна Широкова АҠШ-та абруйлы теннис ярышында еңеү яуланы
Өфө ҡыҙы Ульяна Широкова АҠШ-та абруйлы теннис ярышында еңеү яуланы Фото: eddieherr.com сайты
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Рәсәй тенниссыһы, Башҡортостан спорты тәрбиәләнеүсеһе Ульяна Широкова 16 йәшкә тиклем йәш категорияһында абруйлы Eddie Herr турнирында еңеүсе булды.
Турнир АҠШ-тың Флорида штатында IMG халыҡ-ара академияһы кортында уҙҙы. Финал уйынында Ульяна Америка спортсыһы Мег Ковальскиҙы еңде — 6:0, 7:5. Шулай уҡ Широкова Румыниянан Сельма Стефания Кадар менән парлы разрядта чемпион исемен яуланы.


text:
«Әбейҙәр сыуағы» былтырғы кеүек үк оҙаҡ һәм йылы булмаясаҡ – Башгидромет Фото: Олег Яровиков
«Әбейҙәр сыуағы» былтырғы кеүек үк оҙаҡ һәм йылы булмаясаҡ – Башгидромет
«Әбейҙәр сыуағы» былтырғы кеүек үк оҙаҡ һәм йылы булмаясаҡ – Башгидромет Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанға бер аҙға йылы көндәр әйләнеп ҡайта. Ошо аҙнаның яртыһынан республика биләмәһендә атмосфера баҫымы күтәрелә һәм «әбейҙәр сыуағы» башлана. Һауа температураһы көндөҙ 17-22 градусҡаса етә. Синоптиктар яуым-төшөм аҙ буласаҡ тип вәғәҙәләй. 22 сентябрҙә генә республиканың күпселек райондарында йәшенле ямғырҙар көтөлә.
Дөйөм алғанда, быйыл «әбейҙәр сыуағы» тотороҡһоҙ буласаҡ, тип хәбәр иттеләр республика гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығында. Былтыр сентябрь айы эҫе булды, һауа температураһы 30 градусҡа етте.


text:
Башҡортостан предприятиелары «Яҙғы мода һәм стиль аҙналығы»на саҡырылды
Башҡортостан предприятиелары һәм ойошмалары 2-6 мартта Ҡазанда үтәсәк «Яҙғы мода һәм стиль аҙналығы» күргәҙмәһенә саҡырылды.
Татарстан Республикаһының Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы хәбәр итеүенсә, «Яҙғы мода һәм стиль аҙналығы» XXII Еңел һәм туҡыу сәнәғәте тауарҙары махсус күргәҙмәһе «Рәсәй мода һәм стиль аҙналыҡтары» Туҡыу һәм еңел сәнәғәт тауарҙары милли баҙарын ойоштороу программаһы сиктәрендә үтә. Күргәҙмәне «Ростекстиль» концерны һәм «Текстильэкспо» (Мәскәү) ябыҡ акционерҙар йәмғиәте менән берлектә «Ҡазан йәрминкәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте үткәрә.
Күргәҙмәлә ҡатын-ҡыҙҙар, ирҙәр һәм балалар кейемдәре коллекциялары, йорт әйберҙәре, эске кейем, күндән һәм мехтан изделиелар, аяҡ кейемдәре ҡуйыласаҡ. Күргәҙмә эшендә ҡатнашыу модельерҙарға, дизайнерҙарға, мода индустрияһы белгестәренә мода өлкәһендәге яңы йүнәлештәр һәм трендар менән танышыу мөмкинлеге бирә. Эшлекле программала семинарҙар, бизнес-осрашыуҙар, фирмаларҙы презентациялау, өҫ кейеме моделдәрен күрһәтеү планлаштырылған.
Былтыр Башҡортостан менән Татарстан республикалары араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды, был, атап әйткәндә, сауҙа-сәнәғәт бәйләнештәрен үҫтереүҙе һәм ошондай күргәҙмәләрҙә ҡатнашыуҙы күҙ уңында тота.


text:
Италия
Ита́лия (итал. Italia [iˈtaːlja]), рәсми исеме Ита́лия Республикаһы (итал. Repubblica Italiana) — Көньяк Европала урынашҡан дәүләт.
Төньяҡ-көнбайышта Франция, төньяҡта Швейцария һәм Австрия , һәм төньяҡ-көнсығышта Словения менән сиктәш. Шулай уҡ эсендә Ватикан һәм Сан-Марино тигән анклав дәүләттәр урынлашҡан.
Италия Аппенин ярымутрауы Аппенин, Балкан ярымутрауҙарын, Сардиния һәм Сицилия утрауҙарын, Падан тигеҙлеге, Альп тауҙарының көньяҡ битләүҙәрен берләштерә.
Йөкмәткеһе
Административ төзөлошө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Италиянең баш ҡалаһы — Рим. Ил 20 өлкәгә бүленгән — Валле-д’Аоста, Ломбардия, Трентино-Альто Адидже, Фриули-Венеция Джулия, Пьемонт, Лигурия, Венето, Тоскана, Умбрия, Эмилия-Романья, Марке, Абруццо, Лацио, Молизе, Базиликата, Кампания, Калабрия, Апулья, Сардиния һәм Сицилия, (шуларның бишесе — Сицилия, Сардиния, Трентино-Альто-Адидже, Валле-д’Аоста һәм Фриули-Венеция Джулия — айырым статуска эйә). Өлкәләр 110 административ-территориаль берәмлек — провинцияға бүленә. Провинциялар коммуналарға бүленә, коммуналар иҫәбе 8101. Автономиялеы өлкәләрҙең үҙ парламенты — өлкә шуралары һәм хөкүмәттәре бар.
Италия — донъялағы иң боронғо дәүләттәрҙең береһе. Илдең бтә территоряһын тауҙар биләй. Илдең төньяҡ өлөшөн бөтә Европала һәм Италиялағы иң ҙур тау системаһы − Альп тауҙары алып тора. Тау түбәләре бейеклеге уртаса 5 мең метр. Монбланда тауы — 4807 м. Ил Европа -Азия сейсмик бүлкәтенә урынлашҡан, шуға күрә ер тетрәүҙәр һәм вулкан урғылыуҙар йыш була. Иң билдәле вулкан — Везувий. Сицилия утрауында Этна вулканы бар.
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Италияла уйһыулыҡтар тар һыҙат булып яр буйлап урынлашҡан. Иң ҙур уйһыулыҡ По йылғаһы буйлап урынлашҡан Подан тигеҙлеге. Был тигеҙлектә емеш һәм виноград баҡсалары, бөртөклө күльтуралар, шәкҡр һәм иген культуралары үҫтерелә. Италия файҙалы ҡаҙылмаларға ярлы. Илдә терегөмөш һәм көкөрт рудалары табыла, ҙур булмаған полиметалл рудалары ятҡылыҡтары бар. Илдә төҙөлөш материалдары мәрмәр, гранит, вулкан туфтары күпләп табыла.
Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Илдең төньяҡтан бейек тауҙар ышыҡлап тороуы, йылы һәм туңмай торған диңгеҙҙең йоғонтоһо уның климатын билдәләй. Көньяҡҡа табаныраҡ климат йылыраҡ. Падан тигеҙлегендә уртаса йылы, йәйе эҫе, ҡышы һалҡын һәм томанлы. Илдә Урта диңгеҙ климаты өҫтөнлөк итә. Йәй оҙаҡҡа һуҙылған эҫе, ҡыш дымлы. Ғинуарҙың уртаса температураһы 0°С -тан юғары. Ҡышын ямғырҙар йыш яуа. Һирәк кенә ҡар яуа. Альп тауҙарында яуым-төшөм күп, 3000 миллиметрға етә. Яуым-төшөмдө дымлы көнбайыш елдәре алып килә. Тау түбәләре мәңгелек ҡар менән ҡапланған. Климат тау итәгенән тау түбәһенә тиклем уртаса йылынан һалҡынға тиклем үҙгәрә. Иң оҙон һәм таулы йылға — По. Был таулы йылға бик күп миҡдарҙа ултырма тоҡом алып килә һәм Адриатик диңгеҙгә ҡойған урында дельта яһай. Тибр йылға Апенин ярымутрауындағы иң ҙур йылға. Илдең баш ҡалаһы Рим шунда урынлашҡан. Илдә боҙлоҡ барлыҡҡа килтергән ҙур күлдәр күп. Ул күл буйҙарында донъя әһәмиәтендәге курорттар урынлашҡан.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп халҡы — итальяндар, уларҙың теле роман төркөмөнә ҡарай. Халыҡ һаны буйынса Италия Европала Германиянан ғына ҡалыша. Ҡалалар күп булған төньяҡта һәм Неаполь тирәһендә халыҡ тығыҙ урынлашҡан. Тауҙарҙа халыҡ сағыштырмаса һирәк. Халыҡтың байтағы күрше Швейцария һәм Германияла йәшәй һәм эшләй.
Сәнәғәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Илдә файҙалы ҡаҙылмалар күп булмағанлыҡтан, завод-фабрикалар ситтән килтерелгә сеймалды ҡулланалар. Илдә төрлө машиналар, автомобильдәр эшләп сығаралар. Автомобильдәр эшләү буйынса Италия донъяла алдынға илдәр рәтендә. Нефтте химия тауарҙарына — пластмассаларға, лак, буяуҙарға, синтетик сүстәргә эшкәртеүсе заводтар күп. Бөтә нефть сит илдән, башлыса Көньяҡ-Көнбайыш Азиянан һәм Төньяҡ Африканан килтерелә.
Аул хужалығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эҫе йәй һәм йылы дымлы ҡыш төрлө ҡультуралар үҫтерергә уңайлы. Бөртөклө күльтуралар йылына ике уңыш бирә. Йәйҙең ҡоро булыуы күп урындарҙа һуғарыуҙы талап итә. Бойҙай — бөтөклө төп культура. Итальяндарҙың ғәҙәттәге ризығы бойҙай ононан яһалған макарон. Уның бер нисә төрө бар. Йәшелсә, дөгө културалары ҙур майҙанды алып тора. Илдә алма, груша, персик, әфлисун, һары сәй, инжир үҫтерелә. Сицилияла әфлисун, мандарин, лимон, виноград, зәйтүн емеше плантаиялары бар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
• В. А. Коринская, И. В. Душина, В. А. Щенев, «Материктар һәм океандар географияһы» дәреслеге © «Дрофа», 2002
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Официальный сайт туризма Итальянской Республики (инг.)
- Статистика Италии (итал.)
Аңлатмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ немец теле һәм ладино теле Көньяҡ Тирольдә, словен теле Триест-Горицияла һәм француз теле Валле д’Аостала.
- Һанлы исемлектең бер юлы


text:
Туғай турғайы
Туғай турғайы , туғаяҡ(урыҫ. Дроздовидная камышевка, лат. Acrocephalus arundinaceus) — турғайҙар отрядындағы ҙур булмаған ҡошсоҡ.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡ ҙурлығында. Бик хәрәкәтсән, өҙ¬лөкһөҙ тауышланып йөрөүсе ҡош. һырт яғы ҡара-көрән, кәүҙәһенең аҫ яғы һорғолт аҡ.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы көслө генә: «шаҡ-шаҡ». һайрауы тупаҫ һәм сырылдаҡ өндәрҙән тора: «трин-трин-керс-керс-бит-бит-вийт-вийт».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡурҙайҙарҙан байтаҡҡа ҙур булыуы менән айырыла, һыу ситтәрендәге шырлыҡтарҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Төрлө бөжәктәр, үлән орлоҡтары менән туҡлана. Ояһын кәрзинкәгә оҡшатып, ҡамыш һабаҡтарында үрә. Ҡара, һоро, көрән таптар, сыймалаҡтар менән сыбарланған 3—6 бөртөк йәшкелт аҡ йомортҡаһы була.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
Фото:
Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге буйынса иң яҡшы белгес билдәле буласаҡ
Фото:
14 октябрҙә Өфөлә «Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге хеҙмәтенең иң яҡшы белгесе — 2010» III Республика конкурсы үткәрелә. Ул Автомобиль транспорты хеҙмәткәрҙәре көнөнә тура килтерелә.
«Тармаҡ-ара институт» дәүләткә ҡарамаған белем биреү учреждениеһының ижтимағи бәйләнештәр бүлеге начальнигы Елена Никлеенова һөйләүенсә, был профессиональ ярыштың төп бурыстары иҫәбендә— водителдәрҙе һәм автомобилдәрҙе рейсҡа сығарыусы белгестәрҙең эш сифатын яҡшыртыу. Һуңғы һөҙөмтәлә юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген тәьмин итеү шуға бәйләнгән бит.
Конкурста ҡатнашыуға республика ойошмалары тарафынан ебәрелгән йәки конкурста үҙ аллы сығыш яһаусы юл хәрәкәте хеүефһеҙлеге хеҙмәте белгестәре саҡырыла.
Конкурс шарттары һәм уны үткәреү тәртибе тураһында ентекле мәғлүмәттәрҙе www.bmipk.ru сайтында белергә мөмкин.


text:
Башҡортостанда Билдәһеҙ һалдат көнөн билдәләйҙәр
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда, бөтә Рәсәйҙәге кеүек, 3 декабрҙә тәүге тапҡыр Билдәһеҙ һалдат көнө билдәләнә. 2014 йылдың ноябрь башында Рәсәй Президенты Владимир Путин Билдәһеҙ һалдат көнөн байрам итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуя. Нәҡ ошо көндө 48 йыл элек, 1966 йылда, Мәскәү эргәһендә Гитлер ғәскәрҙәрен тар-мар итеүҙең 25 йыллығын билдәләү көндәрендә, Александров баҡсаһында ҡан ҡойош урынынан – Ленинград шоссеһының 41-се километрынан Билдәһеҙ һалдат кәүҙәһен ерләйҙәр.
Был көндө республикала төрлө саралар, сәскәләр һалыу, митингтар уҙасаҡ. Билдәһеҙ һалдат көнөнә арналған асыҡ дәрестәр, тематик күргәҙмәләр ойоштороласаҡ.


text:
Башҡортостанда бер мандатлы округтарҙа Дәүләт Думаһына һайлауҙа еңеүселәр билдәләнде Фото: Валерий Шахов
Башҡортостанда бер мандатлы округтарҙа Дәүләт Думаһына һайлауҙа еңеүселәр билдәләнде
Башҡортостанда бер мандатлы округтарҙа Дәүләт Думаһына һайлауҙа еңеүселәр билдәләнде Фото: Валерий Шахов
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда бер мандатлы округтар буйынса Дәүләт Думаһына һайлауҙа еңеүселәр билдәләнде. Яҡынса йомғаҡтар буйынса, Өфө бер мандатлы округында Павел Качкаев алда бара. Ул 93563 тауыш йыйған. Икенсе урында Александр Ющенко — 24939.
Илдар Бикбаев — Благовещен округы буйынса лидер. Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы ағзаһы 130656 тауыш йыйған.
Белорет округында Дәүләт Думаһының ғәмәлдәге депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина еңеп сыҡты. Уны 60525 һайлаусы хуплаған.
Рифат Шәйхетдинов, 93187 тауыш йыйып, Нефтекама бер мандатлы округы буйынса ил парламентына үтә.
Салауат округында Зариф Байғусҡаровтың һөҙөмтәһе — 114753. Дәғүәсеһе Раил Сарбаев иһә 29945 тауыш йыйған.
Стәрлетамаҡ округында сити-менеджер Алексей Изотов еңеү яуланы. Уның өсөн 140210 һайлаусы тауыш биргән.
Дәүләт Думаһына һайлауҙар ҡатнаш система буйынса уҙғарылды: 225 депутат — партия исемлеге, 225-е бер мандатлы округтар буйынса һайлана.
Башҡортостанда алты бер мандатлы һайлау округтарында Дәүләт Думаһындағы депутат мандаттары өсөн 47 кандидат көрәште.


text:
Башҡортостанда Марина Цветаеваның музейы яңы экспонаттар менән тулыланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бәләбәй районының «Өсән-Ивановка» тарихи-мәҙәни үҙәге Марина Цветаеваның әҙәби-художество музейы менән берлектә Әҙәбиәт йылына арналған яңы экспозиция асты. Күргәҙмәгә ҡуйылған экспонаттар Мәскәүҙән килтерелгән.
Марина Цветаеваның туғанының ҡыҙы Ольга Трухачева музей директоры Ольга Саттароваға экспозиция өсөн 47 предмет тапшырған. Экспонаттар араһында — шағирәнең яҙыу дәфтәре һәм 1907 йылда һатып алған кәнфит һауыты. Бөтә предметтар ҙа фондҡа бушлай бирелгән. Улар араһында Анастасия һәм Марина Цветаеваларҙың автографтары ҡуйылған китаптар ҙа бар.
Башҡортостанда шағирәнең ижадын хөрмәтләүселәр аҙ түгел. Йыл һайын Өсән-Ивановка ауылында Цветаева уҡыуҙары үткәрелә. Унда Рәсәй ҡалаларынан, күрше республикаларҙан һәм төбәктәрҙән, Башҡортостан ҡалаларынан һәм райондарынан шағирҙар, прозаиктар, рәссамдар, фольклор төркөмдәре һәм ансамблдәре, шулай уҡ шиғриәт һөйөүселәр ҡатнаша.
Марина Цветаеваның әҙәби-художество музейы 1968 йылда төҙөлгән ике ҡатлы бинаның бер бүлмәһендә урынлашҡан.


text:
Башҡорт дәүләт университетының сығарылыш студенттарын эшкә урынлаштырыу буйынса үҙәге – илдә иң яҡшы егерме иҫәбендә
Башҡорт дәүләт университеты – 2010 йылға уҡыу сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү төбәк үҙәктәре бөтә Рәсәй рейтингыһында иң яҡшы егерме иҫәбендә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына юғары уҡыу йортоноң матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Һөнәри белем биреү учреждениеларын тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү координация-аналитика үҙәге тарафынан үткәрелгән тикшереү ике этапта ойошторолған.
Беренсе этапта анкета үткәреү һөҙөмтәләре буйынса уҡыу йортон тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү төбәк һәм юғары уҡыу йорто үҙәктәре эшенең әһәмиәтлелеге баһаланған. Тикшеренеүҙең был этабында Рәсәйҙең 79 субъектынан 750 үҙәк һәм хеҙмәт ҡатнашҡан.
Икенсе этапта үҙәктәр эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт тупланған. Сығарылыш студенттарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү хеҙмәттәре эше күрһәткестәр комплексы буйынса баһаланған. Мөһим күрһәткестәр араһынан – хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу, эш биреүселәрҙе уҡытыу процессында ҡатнашыуға йәлеп итеү, университеттың уҡытыу бүлексәләренә практика һәм стажировка ойоштороуҙа ярҙам итеү, студенттарҙы ваҡытлыса эшкә урынлаштырыу һәм уҡыу йорттарын тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү.


text:
Фото:
БДАУ – Рәсәй вуздарының хеҙмәтте һаҡлау һәм именлек буйынса рейтингында алда бара
Фото:
Башҡорт дәүләт аграр университеты Рәсәй вуздарының хеҙмәтте һәм производствола именлекте һаҡлау буйынса рейтингында өсөнсө урынды яуланы. Хеҙмәтте һаҡлау үҙәктәренең милли ассоциацияһы белгестәре баһалауынса, ӨДАТУ ла юғары баһа алды. Был турала вуздың матбуғат үҙәгенән хәбәр иттеләр.
Ойошма эксперттары, хеҙмәтте һәм именлекте һаҡлау өлкәһендә хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү һәм өҫтәмә профессиональ белем биреү программалары буйынса уҡытылған кешеләр һаны буйынса Башҡорт дәүләт аграр университетының күрһәткестәре илдең күп вуздарыныҡына ҡарағанда күпкә юғары, тип билдәләнеләр. Был тиклем юғары һөҙөмтәгә өлгәшеү – ул агросәнәғәт комплексының 43 программаһы буйынса белгес-аграрийҙар уҡытылған университеттың өҫтәмә белем биреү үҙәге хеҙмәткәрҙәренең төп ҡаҙанышы.
Быйылғы уҡыу йылынан башлап үҙәк яңы кимәлгә сыҡты: эшсе белгеслектәре буйынса тағы 26 программа өҫтәлде.


text:
Фото:
Башҡортостан "НефАЗ"дары Һамар пассажирҙарын йөрөтәсәк
Фото:
Яҡын арала Һамарҙа 20 яңы автобус йөрөй башлаясаҡ, тип хәбәр итә Һамар ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең мәғлүмәт һәм аналитика бүлегенә һылтанма менән "ИА REGNUM-ВолгаИнформ". Автобустар паркын үҙебеҙҙә сығарылған "НефАЗ"дар һәм Италияның "Фиат"тары тулыландырасаҡ. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, март аҙағында 20 "Фиат" (пассажирҙар аҙ йөрөгән маршруттарҙа урын алды), шулай уҡ Башҡортостанда йыйылған "НефАЗ" маркаһындағы 5 автобус ҡала урамдарына сығарылды. Нефтекаманан бөтәһе 48 машина ҡайтарыласаҡ. Шуларҙың 20-һе киләһе аҙна башынан башлап муниципаль маршруттарҙа пассажирҙар йөрөтәсәк. Һуңғы өс йыл эсендә Һамарҙа 134 яңы автобус һатып алынған. Шуларҙың ҙур өлөшөн Башҡортостанда етештерелгән автобустар алып тора.


text:
Рәсәй Президенты композитор Рафаил Ҡасимовты Дуҫлыҡ ордены менән наградлау тураһында указға ҡул ҡуйҙы
Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Медведев композитор Рафаил Ҡасимовты “ватан мәҙәниәтен һәм сәнғәтен үҫтереүҙәге ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ уңышлы эшмәкәрлеге өсөн” Дуҫлыҡ ордены менән наградлау тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Указ РФ Президентының рәсми сайтында баҫылып сыҡты.
Рафаил Ғабдулхәй улы Ҡасимов — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, халыҡ-ара һәм республика конкурстары дипломанты. Өфө дәүләт сәнғәт институтын «пианист» һәм «композитор» белгеслектәре буйынса тамамлаған. Композиция буйынса уның педагогы – күренекле башҡорт композиторы, СССР-ҙың халыҡ артисы, профессор Заһир Исмәғилев.
2004 йылда Рафаил Ҡасимов Салауат Юлаев исемендәге премияға лайыҡ була. Ижад менән бер рәттән Рафаил Ғабдулхәй улы педагогик эшмәкәрлек менән дә әүҙем шөғөлләнә — Нариман Сабитов исемендәге 1-се балалар музыка мәктәбендә уҡыта.


text:
Өфөлә ваҡытһыҙ арабыҙҙан киткән шағир Ғилман Ишкининдың хәтер кисәһе уҙҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Яҙыусылар союзында бер нисә йыл элек ваҡытһыҙ арабыҙҙан киткән талантлы шағир Ғилман Ишкининдың хәтер кисәһе уҙҙы. «Хәтер ҡайтһа киләсәккә...» тип аталған сара уның тыуыуына 50 йыл тулыуға арналды. Был датаны республиканың әҙәби йәмәғәтселеге 26 ғинуарҙа билдәләне.
Хәтер кисәһендә Яҙыусылар союзы рәйесе Наил Ғәйетбаев, Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай, яҙыусылар Азамат Юлдашбаев, Лариса Абдуллина, Мөнир Ҡунафин, Зөфәр Вәлит, Гүзәл Ғәлиева, әҙәбиәтсе Зәки Әлибаев сығыш яһаны. Шулай уҡ шағирҙың яҡташтары ла — ейәнсуралар һәм уның ҡыҙы Ләйлә килде. Улар шағир хаҡында үҙҙәренең хәтирәләре менән уртаҡлашты, Башҡорт дәүләт университеты студенттарын Ғилман Ишкининдың әҙәби мираҫы менән таныштырҙы. Класташы, фольклорсы Нәфисә Тулыбаева яҙыусының бала сағы тураһында һөйләне.
«XXI быуат башы башҡорт шиғриәтендә уның үҙ эстетикаһы, үҙ концепцияһы булды. Тик Ғилманға ғына хас. Дан-шөһрәт көҫәмәне, шиғырҙарымды баҫтырам әле тип, мөхәрририәттәр үә нәшриәттәр тупһаһын йышып, тәмһеҙләнеп, әрһеҙләнеп йөрөмәне, бары үҙ көйөнә, үҙ йырҙарын йырланы», — тип һөйләй коллегаһы хаҡында Азамат Юлдашбаев.
Кисәлә шағирҙың әҫәрҙәре һәм үҙе яратып йырлаған «Бейеш», «Бөйрәкәй», «Томан» башҡорт халыҡ йырҙары яңғыраны.
Ғилман Ишкинин Ейәнсура районының Иҙәш ауылында донъяға килгән. Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлаған. «Шоңҡар» журналында бүлек мөдире булып эшләй. «Ҡалҡаным бул» (1997), «Ямаулыҡтар» (2007) шиғырҙар йыйынтығын баҫтырған. 2002 йылда Белоретта үткән республика шиғриәт фестивалендә еңеп сыға. Ғилман Ишкининдың шиғырҙары «Быуаттар тауышы» (2007) башҡорт шиғриәте антологияһына ингән. 2011 йылдың 5 февралендә юл һәләкәтендә шағирҙың ғүмере өҙөлдө.
Быйыл дуҫтары һәм коллегалары Ғилман Ишкининдың яҡты иҫтәлегенә арнап уның тағы ла бер йыйынтығын нәшер итте. Юбилей датаһы айҡанлы буклет сығарылған, унда шағирҙың әҫәрҙәре, фотоһүрәттәре һәм уның хаҡында иҫтәлектәр урын алған.


text:
Ғ.Камал исемендәге Татар академия театры гастролдәре башлана
Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры (Ҡазан) гастролдәре Өфөлә бөгөн, 18 октябрҙә, башлана. Улар юбилей саралары сиктәрендә үтә, киләһе йыл Камал театрына 105 йыл тула.
Өфөлә ике аҙналыҡ гастролдәре ваҡытында «камалдар» үҙҙәренең туғыҙ иң яҡшы спектаклен күрһәтәсәк – «Йәш йөрәктәр», «Ҡурсаҡ туйы», «Диләфрүз», «41-ҙең арбалы ҡатындары», «Диуана», «Тәҡдир», «Мылтыҡ», «Бәпәй», «Люстра».
Гастролдәрҙең һуңғы көнөндә, 31 октябрҙә, тамашасыларға драматург Зөлфәт Хәкимовҡа 50 йәш тулыуға арналған бенефис-концерт күрһәтеләсәк.
Спектаклдәр Нефтселәр Мәҙәниәт йорто сәхнәһендә 12 һәм 19 сәғәттә башлана.


text:
Бәләбәйҙә «Аксаков көҙө»нә йомғаҡ яһалды
Бәләбәйҙә урындағы «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» бүлексәһе ҡатнашлығында ойошторолған «Аксаков көҙө» фотографиялар конкурсына йомғаҡ яһалды.
Бәләбәй районының рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, 15 сентябрҙән 17 октябргә тиклем дауам иткән конкурста йөҙҙән ашыу кеше ҡатнашҡан. Конкурсҡа ебәрелгән бихисап фотолар араһынан иң яҡшы дүрт фотоһүрәт һайлап алынған. Уларҙың авторҙары конкурс призерҙары булған. Беренсе урынды Михаил Гаев алған.
«Аксаков көҙө» призерҙарын һәм еңеүсеһен бүләкләү тантанаһы кисә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһендә үткән.


text:
Өфөлә ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләнеләр
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлиә Антипина/.
Өфөлә Ф.Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерт залында агросәнәғәт комплексы алдынғыларын уларҙың һөнәри байрамы көнөндә бүләкләү тантанаһы уҙҙы.
Тәбрикләү телмәре менән аграрийҙарға Башҡортостан Президенты һәм Хакимиәте исеменән БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғәлин мөрәжәғәт итте.
— Ауылдағы хеҙмәт һәр саҡ яуаплы һәм ауыр булды, нәҡ шуға күрә ул айырым хөрмәт менән файҙалана. Һәр кеше баҫыуҙа йәки эшкәртеү сәнәғәтендә эшләгәндәрҙең хеҙмәт һөҙөмтәһе менән ҡуллана. Аграрийҙарға уларҙың намыҫлы һәм тырыш хеҙмәте өсөн рәхмәтлебеҙ. Залда ултырған һәр кемдең эше – ауылдаштары өсөн өлгө, уларҙың һөҙөмтәһенән республиканың дөйөм уңышы тора. Ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәре йылды яҡшы тамамланы. Был ҡаҙаныштар Хөкүмәттең, район һәм ҡала округтары хакимиәттәренең, ауыл биләмәләренең, баҫыуҙа һәм фермала эшләгәндәрҙең тырышлыҡтарының уртаҡ һөҙөмтәһе булып тора. Күп нәмә эшләнгән, әммә тармаҡ инфраструктураһын үҫтереү һәм модернизациялау буйынса мәсьәләләрҙе хәл итергә кәрәк буласаҡ әле, — тине Илдар Тимерғәлин.
БР ауыл хужалығы министры Николай Коваленко аграрийҙарға ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм эштән шатлыҡтар теләне.
Тантанала республиканың агросәнәғәт комплексы өлкәһендә ярыш һығымтаһы буйынса юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкән муниципаль райондар, ойошмалар һәм тармаҡ хеҙмәткәрҙәре билдәләнде.
Производство алдынғыларына «Башҡортостан Республикаһында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» айырма билдәләре, почет грамоталары тапшырылды. Утыҙҙан ашыу белгес «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.


text:
Умартасылыҡ
Умартасылыҡ — бал, балауыҙ һәм башҡа умартасылыҡ продукттарын алыу өсөн тәғәйенләнгән ауыл хужалығы тармағы.
Умартасылыҡ продукттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Умартасылыҡ дәүерендә солоҡсолоҡ — Бал ҡорто хаҡындағы тәүге мәғлүмәттәр бик боронғо дәүерҙәргә барып тоташа. Палеонтология белгестәре, бал ҡорто бынан 50 миллион йыл элек барлыҡка килгән, тип раҫлай.
Боронғо Египетта күсмә умартасылыҡ ныҡ үҫешкән булған. Боронғо заманда Греция менән Римдә балды тәңре тарафынан күктән төшөрөлгән илаһи ризыҡ тип иҫәпләгәндәр, уны кешенең аҡылын, зиһенен камиллаштырыусы, дәрт һәм илһам уятыусы сихри ниғмәт булараҡ ҡабул иткәндәр. Бал ҡортон изге йән эйәһе тип иҫәпләп, уның рәсемен мәмерйә таштарына, ҡаяларға, һауыт-һабаларға, ҡәбер таштарына сүкеп төшөрөр булғандар. Бынан 15 мең йыл элек төшөрөлгән ҡорт һүрәттәре бөгөнгө көнгә тиклем һакланып ҡалған. Әүәлге заманда Египетта бал ҡорттары тоғролоҡ, ҡаһарманлыҡ символы булып һаналған, сөнки улар, ояларын дошмандан һаҡлағанда, үҙҙәрен һәр ваҡыт үлемесле алышҡа дусар иткән.
Балдың шифаһы күптәнге замандарҙан уҡ билдәле. Мәҫәлән, Гиппократ ауырыуҙарҙы бал менән дауалаған. Сәләмәтлекте һаҡлау, ғүмерҙе оҙайтыу өсөн уларға көн дә әҙләп бал ашарға тәҡдим иткән. Был кәңәште тотоусыларзың байтағы ғүмер буйы яфаланған ауырыуҙарынан ҡотолған һәм йәшәү өсөн өҫтәмә көс-ҡеүәт алыр булған.


text:
2012 йылдан Өфөлә күп балалы ғаиләләр бушлай ер участкалары аласаҡ
— Демография мәсьәләһе Башҡортостан Республикаһы өсөн үтә киҫкен тора, — тип белдерҙе төбәк Президенты Рөстәм Хәмитов «Вся Уфа» телеканалында «тура бәйләнеш» барышында. – Балалар ни тиклем күберәк тыуған һайын, беҙҙең өсөн был яҡшыраҡ буласаҡ.
Республикала өс йәки дүрт бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн күп льготалар ҡаралған, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов, әммә түләнгән пособиеларҙың ҙур булмауы тураһында ла әйтте.
— Әгәр республикаға федераль власть ярҙам итһә, әйтәйек, Владимир Путин әйткән ете мең һум аҡсаның өс-дүрт меңе өҫтәмә рәүештә беҙгә түләнеп торһа, өс-өс мең ярым һум аҡсаны беҙ үҙебеҙ түләй алыр инек, — тине Рөстәм Хәмитов. — Өс һәм унан да күберәк бала тәрбиәләүсе ғаиләләргә бушлай ер участкалары бүленәсәк. Был программаны үткән йылда тормошҡа ашыра башланыҡ. Республика буйынса 320 ер участкаһы бүленде лә инде.
Өфөлә ер участкаларын бүлеү әле башланманы, тип белдерҙе республика башлығы.
— Әммә 2012 йылдан Өфөлә кешеләр бушлай ер ала башлаясаҡ, — тине республика Президенты. – Ул ерҙе һатыу мөмкинлеге лә буласаҡ, был йәһәттән сикләүҙәр булмаясаҡ.


text:
«Аҡ тирмә» үҙәге Мәскәүҙә хәйриә фестивалендә башҡорт мәҙәниәте менән таныштыра
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Мәскәүҙәге «Аҡ тирмә» башҡорт милли-мәҙәни үҙәге «Бөтә ғаилә менән. Халыҡтар дуҫлығы» IV хәйриә фестивалендә башҡорт мәҙәниәте менән таныштыра. Был хаҡта үҙәктең етәксеһе Гөлсинә Батыршина хәбәр итте.
Фестивалдә төрлө халыҡтарҙың милли мәҙәниәте күрһәтелә. 6 майҙа «Халыҡтар дуҫлығы. 15 республика — 15 туған» девизы аҫтында байрам концерты ойошторола. Һәр ҡатнашыусы үҙ халҡының фольклоры, ғөрөф-ғәҙәттәре, йыр-бейеүҙәре менән таныштыра. Сарала төрлө халыҡтарҙың һәм милләттәрҙең аш-һыуын тәмләп ҡарарға мөмкин. «Эшлекле Рәсәй» йәмәғәт ойошмаһынан ҡотлау менән Миссис Рәсәй-2015 Светлана Гагарина сығыш яһай. Федерация Советы ағзаһы Валентина Петренконың ҡотлауы уҡып ишеттереләсәк. «Бөтә ғаилә менән. Халыҡтар дуҫлығы» хәйриә фестивален уҙғарыу барышында йыйылған аҡса ампутация яһалған кешеләр өсөн реабилитация бүлегенә ҡорамалдар һатып алыуға йүнәлтелә.
Мәскәүҙәге «Аҡ тирмә» башҡорт милли-мәҙәни үҙәге — «Ашҡаҙар таңдары» республика башҡорт фольклоры фестивале лауреаты, Латвияла «Вентспилс гөлләмәһе» халыҡ-ара фольклор фестивале, «Мәскәү халыҡтары», «Хорҙар алышы» бөтә Рәсәй конкурсы, «Ике телдә йырлайбыҙ» милләт-ара йыр конкурсы, «Этнодонъя» этнографик парк-музейында «Науруз-2016» дипломанты.


text:
Хоҙайбирҙин музейында интерактив уйын формаһында «Тыуған Башҡортостан» экскурсияһы эшләй
Өфөләге Шәһит Хоҙайбирҙин йорт-музейында яңы инновацион проект — «Тыуған Башҡортостан» интерактив уйыны-экскурсияһы эшләй башланы. Мәғлүмәти-күңел асыу программаһы балаларға иҫәпләнгән һәм Республика көнөн байрам итеүгә арналған.
Интерактив экскурсия «флаг», «герб», «гимн», «Башҡортостан Республикаһының хәҙерге дәүләт символикаһы» кеүек төшөнсәләр тураһында еңел уйын формаһында аңлайышлы итеп һөйләүгә ҡоролған. Шулай уҡ балалар бында республиканың дәүләт символикаһы хаҡында төшөрөлгән фильм ҡарай һәм фотоға төшә ала. Иң бәләкәйҙәргә һәр төрлө ребустар, уйындар, конкурстар, викториналар тәҡдим ителә.


text:
Республикала ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше ғинуар-август айҙарында сағыштырмаса хаҡтарҙа 8,4 процентҡа артҡан
Башҡортостанда ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше ғинуар-август айҙары йомғаҡтары буйынса 435 039 миллион һум күләмендә билдәләнгән. 2012 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, был ғәмәлдәге хаҡтарҙа – 114,8 процент, сағыштырмаса хаҡтарҙа 108,4 процент тәшкил итә, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. Дөйөм туҡланыу әйләнеше – 17 007,3 миллион һум (шул тәртиптә, 103,9 процент һәм 100,5 процент).
Статистиктар ваҡлап сауҙа итеү баҙарҙарында һәм йәрминкәләрҙә тауар һатыу күләменең сағыштырмаса хаҡтарҙа 4,3 процентҡа кәмеүен билдәләй. Туҡланыу продукттарын, шул иҫәптән эсемлектәр һәм тәмәке изделиеларын, ваҡлап һатыу күләме — 4,3 процентҡа, аҙыҡ-түлеккә ҡарамаған тауарҙар һатыу 10,4 процентҡа артҡан.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Юғары хоккей лигаһы турнирында еңгән «Торос»ты ҡотланы
Фото:
Йома, 25 майҙа, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика Йортонда Нефтекаманың «Торос» командаһы уйынсылары һәм тренер-етәкселәр штабы менән осрашты. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Нефтекама клубы Рәсәй Юғары хоккей лигаһы турнирында еңеп, Братина Кубогын яуланы.
Рөстәм Зәки улы был еңеүҙең республика өсөн үтә әһәмиәтле булыуын билдәләп, триумфаторҙарҙы чемпион исемен яулауҙары менән ҡотланы. Уның әйтеүенсә, әгәр элек барыһы ла башлыса «Салауат Юлаев» өсөн көйһә, хәҙер «Торос»тың еңеүе лә көйәрмәндәргә ыңғай тәьҫораттар бүләк иткән.
Рөстәм Хәмитов Төмәндең «Рубин»ына ҡаршы финал серияһындағы бөтә уйындарҙы ла ҡарауын, Башҡортостан командаһының еңеүенә ышанһа ла, ныҡ борсолоуын йәшермәне.
Республика Президенты Юғары хоккей лигаһы чемпиондарын бүләкләү тураһында бер нисә Указға ҡул ҡуйған һәм әле осрашыуға килгән хоккейсыларға һәм уларҙың остаздарына шәхсән үҙе бүләктәр тапшырҙы.
«Башҡортостан Республикаһындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» билдәһе менән «Торос» хоккейсыһы Артем Зубарев наградланды.
Башҡортостан Республикаһының Маҡтау грамоталарын Президент ҡулынан клуб уйынсылары Сергей Карпов менән Анатолий Степанов алды.
Ҡасандыр «Салауат Юлаев»тың һөжүмсеһе булған «Торос»тың хәҙерге баш менеджеры Дмитрий Денисовҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» исеме бирелде.
БР Президентының Рәхмәт хаттары менән Нефтекама клубының баш тренеры Руслан Сөләймәнов һәм өлкән тренер Альфред Юнысов билдәләнде.
Боҙ батырҙары яуап һүҙендә, республика етәкселеге тарафынан ярҙам булмаһа, еңеү ҙә булмаҫ ине, тип белдерҙе.


text:
ӨДАТУ студенттары программалаштырыу буйынса донъя чемпионаты финалына сыҡты
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары өсөн программалаштырыу буйынса донъя студенттар командаһы чемпионатының ярымфиналы яҡшы һөҙөмтә менән тамамланды.
Вуздың матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, Санкт-Петербургта үткән Төньяҡ-Көнсығыш Европа төбәге ярымфинал ярыштарында Башҡортостанды лайыҡлы күрһәтеп, дүртенсе курс студенттары Дамир Әхмәтйәнов, Дмитрий Марьин һәм бишенсе курс студенты Роман Нефедов 2010 йылдың 1-6 февралендә Харбинда үтәсәк донъя чемпионаты финалында ҡатнашыуға әҙерләнә. Команда менән ӨДАТУ-ның иҫәпләү математикаһы һәм кибернетика кафедраһы доценты Александр Фридлянд күнекмәләр үткәрә.
Әйтергә кәрәк, был егеттәрҙең бындай мәртәбәле ярышта тәүге тапҡыр ғына еңеүе түгел. 2006 йылда ӨДАТУ студенттары Сан-Антониола үткән (Техас, АҠШ) программалаштырыу буйынса донъя чемпионатының бронза призерҙары булды.


text:
Бөгөн уҡытыусылар көнө
Был дата 1965 йылдан үткәрелеп килә. Бынан 22 йыл элек, 1994 йылда ЮНЕСКО ҡарары менән 5 октябрь Бөтә донъя уҡытыусылар көнө тип иғлан ителә. Ер шарының 100-ҙән ашыу илендә байрам дәүләт кимәлендә үтә. иң изге һөнәр эйәләре – уҡытыусылар көнө. Һәр ҡайһыбыҙҙың күңелендә ул ҡәҙерле, ғәзиз кешеләр рәтенә ҡуйыла. Бигрәк тә беренсе уҡытыусы . Мәктәп кешегә тормош даръяһына юл күрһәтә, уны үҫтерә, шәхес итеп тәрбиәләй. Әлбиттә, был изге эштә төп урынды уҡытыусы биләй. Айгөл Абдулнафиҡ ҡыҙы өсөнсө тиҫтәгә яҡын кескәйҙәрҙе белем үренә әйҙәүсе. Айгөл Кәлиева төрлө конкурс һәм олимпиадалар еңеүселәрен дә тәрбиәләй. Ул балаларҙың белемдәрен камиллаштырыуҙа веб-квест технологияһын да уңышлы ҡулланыусы уҡытыусыларҙың береһе. Һәр бала – шәхес. Кескәйҙәрҙең тик ыңғай яҡтарын ғына күрергә ынтылған саҡта, уҡыусылар ҙа һинең ышанысыңды аҡлай, тигән фекерҙә педагог. Уҡытыусы – ябай һөнәр түгел, ул – бала күңеленең белгесе. Хәҙерге уҡытыусылар һәр уҡыусыһында шәхесте күрергә һәм тәрбиәләргә тейеш, Айгөл Абдулнафиҡ ҡыҙы ла тап ошондайҙар рәтенән, ти уның тураһында хеҙмәттәштәре. Уҡытыусы – Ватаныбыҙҙың киләсәген тәрбиәләгән, илебеҙҙең ғорурлығы һәм таянысы булған кеше. Айгөл Кәлимова уҡытыусы - белем биреүсе генә түгел, ә үҙенең булмышы, асылы, үҙ-үҙен тотошо менән һабаҡ биреүсе лә.


text:
Фото:
Башҡортостандың «берҙәм рәсәйлеләре» «Халыҡ бюджеты» проектын тормошҡа ашырыу мәсьәләһен тикшерҙе
Фото:
Өфөлә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы Президиумы ултырышы үтте. Беренсе булып көн тәртибендә Башҡортостандағы Дөйөм Рәсәй Халыҡ Фронтының «Халыҡ бюджеты» проектын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре, шулай уҡ республикала «Халыҡ программаһы»н формалаштырыу сиктәрендә ышаныслы кешеләрҙең эшмәкәрлеге тураһындағы мәғлүмәт күрһәтелгәйне.
Дөйөм Рәсәй Халыҡ Фронтының ышаныслы кешеләре яҡын арала йәмәғәт ойошмалары, хеҙмәт коллективтары менән осрашыуҙар үткәрәсәк. Был осрашыу һөҙөмтәләре буйынса бөгөн йәмғиәттә күҙәтелгән төп проблемалар асыҡланасаҡ, тимәк, уларҙы хәл итеүҙең оптималь юлдары билдәләнәсәк. Асыҡланған проблемалар һәм тәҡдимдәр партияның «Халыҡ программаһы»на индереләсәк, тип күҙаллана.
Был мәғлүмәттәр, шулай уҡ, «Халыҡ бюджеты» проекты нигеҙен булдырасаҡ. Шулай итеп, яҡын киләсәккә төбәк бюджетын формалаштырыуҙа теләге булғандарҙың барыһы ла ҡатнаша аласаҡ.


text:
21 февраль
21 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 52-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 313 көн ҡала (кәбисә йылында 314).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ЮНЕСКО — Халыҡ-ара туған тел көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1804 — пар көсө менән йөрөгән тимер юл локомотивы — паровозды — һынау уңышлы үтә.
- 1848 — Карл Маркс менән Фридрих Энгельс "Коммунистар партияһы манифесы"н нәшер итә.
- 1918 — Халыҡ Комиссарҙары Советы «Социалистик Ватанға ҡурҡыныс янай!» тигән декрет-саҡырыу ҡабул итә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1941 — Сафуан Әлибаев, башҡорт шағиры, Салауат Юлаев ордены кавалеры.


text:
Ноябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет Фото: Андрей Старостин
Ноябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет
Ноябрь башында төбәктә тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә — Башгидромет Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
7 ноябрҙән 10-на тиклем Башҡортостанда тотороҡло ҡар ҡатламы ятыуы көтөлә. Алдағы ял көндәрендә синоптиктар епшек ҡар һәм елдең көсәйеүен фаразлай.
«Шәмбе епшек ҡар яуасаҡ, ел көсәйәсәк. Республиканың айырым райондарында буран сығыуы, электр сымдарына, ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, юлдарҙа боҙлауыҡ булыуы көтөлә. Төбәктә һауа температураһы 5-10 градус һыуыҡ. Айырым райондарҙа 15 градусҡа тиклем, көндөҙ 5 градус һалҡын», — тип хәбәр итте Гидрометеорология буйынса Башҡортостан идаралығы начальнигы Вилора Горохольская.


text:
Республикала орлоҡтарҙың 92 проценты кондицияға еткерелгән
Башҡортостанда 277,2 мең тонна иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары орлоғо ГОСТ талаптарына ярашлылыҡҡа тикшерелгән. Был пландың 95 проценты. Россельхознадзорҙың Башҡортостан референт үҙәге 253,4 мең тонна орлоҡто кондицияға еткерелгән тип тапҡан. Был тикшерелгән орлоҡтарҙың дөйөм күләменең 92 проценттан ашыуын тәшкил итә.
Әле 23,2 мең тонна орлоҡ (8%) кондицияға еткерелмәгән, шул иҫәптән сүпле булыуы арҡаһында – 16,4 мең, сығышы буйынса – 7,76 мең тонна, дымлылығы буйынса – 0,8 мең тонна һәм амбар ҡоротҡостары менән зарарланғанлығы арҡаһында 402 тонна орлоҡ сәсеүгә әҙер түгел.


text:
Орджоникидзе районында «Спорт наркотиктарға ҡаршы» акцияһы үтәсәк
Кесе йома, 6 майҙа, Өфөнөң «Төҙөүселәр» стадионында «Спорт наркотиктарға ҡаршы» акцияһы сиктәрендә, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына һәм Республика йылына арналған Орджоникидзе районының еңел атлетика эстафетаһы үткәрелә.
Ярыштар 15 сәғәт 30 минутта башлана – мәктәптәрҙең беренсе уҙышы, 16 сәғәттә — мәктәптәрҙең икенсе уҙышы, 16 сәғәт 30 минутта — үҫмерҙәр клубтары һәм ирҙәр командалары, 17 сәғәттә – уҡыу йорттары, производство коллективтары.
Һуңынан ошонда уҡ еңел атлетика йүгереүе — Тыныслыҡ уҙышы үтәсәк.


text:
Мишкә районында бер юлы ике профилле лагерь асырға әҙерләнәләр
14 июлдә Башҡортостандың Мишкә районында «Дуҫлыҡ» профилле туристик-крайҙы өйрәнеү лагеры асыласаҡ. Уны «Юлсы» Балалар һәм үҫмерҙәр туризм һәм экскурсиялар йорто ойоштора.
Лагерь программаһында йәйәүле һәм һыу походтары, туристик викториналар, конкурстар, эстафеталар, фестивалдәр, слеттар, эҙләнеү экспедициялары, урында йүнәлеш алыу һәм башҡа саралар ҡаралған, уларҙың маҡсаты – уҡыусыларҙы тыуған яҡ халыҡтары тарихы, мәҙәниәте һәм көнкүреше менән таныштырыу.
«Десантсы» исемле икенсе профилле лагерь 18 июлдә Мишкә ауылында эшләй башлаясаҡ. Уның төп тәғәйенләнеше — парашютсыларҙы йыйыу һәм самолеттан һикереү.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, курсанттар ун ике көн буйына ялан шарттарында йәшәйәсәк. Уларҙы күкте буйһондороуға әҙерләү менән Муса Гәрәев исемендәге Өфө аэроклубының «Забельский» аэродромынан тәжрибәле инструкторҙар шөғөлләнәсәк.
АН-2 самолетында һәм «Птенец» һәм «Бекас» сиктән тыш еңел авиация самолеттарында экскурсион осоштар яһау ҡаралған.


text:
Төбәктә тәүлек эсендә өс урман янғыны һүндерелгән, 11 гектар урман зыян күргән Фото: Андрей Старостин
Төбәктә тәүлек эсендә өс урман янғыны һүндерелгән, 11 гектар урман зыян күргән
Төбәктә тәүлек эсендә өс урман янғыны һүндерелгән, 11 гектар урман зыян күргән Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостандың урман фонды биләмәһендә дөйөм майҙаны 11 гектарҙан ашыу өс янғын теркәлгән һәм һүндерелгән. Янғындар урмандарҙы ерҙән патрулләү һөҙөмтәһендә асыҡланған, тип хәбәр итә Башҡортостан Урман хужалығы министрлығы.
Кисә Йылайыр районының Бәләкәй Юлдыбай ауылынан 9 саҡрым алыҫлыҡта ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙәге янғын арҡаһында ағастарға ут ҡаба. Янғын киске сәғәт 8-гә һүндерелә. Уттан ике гектар урман зыян күргән.
Шул уҡ көндө көндөҙгө сәғәт 1 тула 10 минутта урман фондында йәнә бер янғын сыға. Был юлы — Ейәнсура районының Таҙлар ауылынан 3,5 саҡрым алыҫлыҡта. Беренсе осраҡтағы кеүек, быға уттың ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙән күсеүе сәбәпсе була. Киске сәғәт 8 тула 20 минутта Башҡортостан Урман хужалығы министрлығы ҡарамағындағы төбәк диспетчер хеҙмәтенә янғындың һүндерелеүе тураһында хәбәр ителә.
Бөрйән урмансылығында сыҡҡан өсөнсө янғындың сәбәптәре асыҡлана. Уның майҙаны — 3,2 гектар.
Янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 28 урман янғыны теркәлгән — ут ялмап алған дөйөм майҙан 80 гектарҙан ашыу тәшкил иткән.
Әлеге мәлгә республикала янғындың уртаса майҙаны — 2,9 гектар. Ошо 28 янғындың 14-нә халыҡтың ут менән һаҡһыҙ эш итеүе сәбәпсе.
Урманда янғын башланғанын күрһәгеҙ, кисекмәҫтән 8-800-100-94-00 телефоны буйынса урман һағының берҙәм телефонына шылтыратығыҙ.


text:
Рөстәм Хәмитов бюджет дефицитын ҡаплау сығанаҡтарын атаны
Алдағы өс йылда Башҡортостан бюджеты дефицитлы буласаҡ. Мәҫәлән, 2013 йылда ҡаҙнаға керемдәрҙең сығымдарға ҡарағанда 12 миллиард һумға әҙерәк булыуы көтөлә.
Республиканың Финанс министрлығы белгестәре фекеренсә, тупланма бюджет киләһе йылға керемдәр буйынса – 126 миллиард һум күләмендә, сығымдар буйынса 138 миллиард һум күләмендә планлаштырыла. 2013-2015 йылдарға республиканың социаль-иҡтисади үҫеше прогнозы параметрҙары 15 августа БР Хөкүмәте йортонда үткән Башҡортостан Президенты рәйеслегендәге ултырышта тикшерелде.
Рөстәм Хәмитов дефицитты ҡаплау сығанаҡтарын атаны. Тәү сиратта, был республиканың эске резервы – йылдан йылға туплана килгән средстволар, уларҙың күләме бөгөнгө көнгә яҡынса биш миллиард һум тәшкил итә. Шулай уҡ кредиттар.
— Башҡортостан – ышаныслы заем алыусы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Һәр банк ниндәй ҙә булһа срокка һәм беҙ теләгән күләмдә беҙгә кредит бирә.
Шул уҡ ваҡытта, республика башлығы һүҙҙәренсә, федерацияның ҡайһы бер субъекттары кредиттар менән үтә мауығып киткән, уларҙа кредит күләмдәре бюджеттың 50-80 процентын тәшкил итә. Һәм был төбәктәр хәүеф зонаһында. Башҡортостан иһә «әҙ кредитлы» схема буйынса үҫешә.
— 2010 йылдағы ҡоролоҡ арҡаһында беҙ аграрийҙарға ярҙам итер өсөн яҡынса 3,5 миллиард һумлыҡ кредит алдыҡ. Шунһыҙ ауыл хужалығындағы юғалтыуҙарға бәйле мәсьәләне хәл итә алмаҫ инек, — тип миҫал килтерҙе Рөстәм Хәмитов. – Быйыл да ҡоролоҡ. Шуға күрә Рәсәй Хөкүмәте 2010 йылда алынған кредиттар буйынса түләүҙәрҙе оҙайта йәки ҡайтанан ҡарай алыр, тип ышанабыҙ. Шулай булыуы көтөлә лә инде. Йәғни, республиканың 46 районында ҡоролоҡ булыуын иҫәпкә алып, беҙ был ресурстарҙы план буйынса 2012-2014 йылдарҙа түгел, ә 2014-2016 йылдарҙа бирергә тейеш буласаҡбыҙ, — тине республика башлығы.


text:
Өфө хакимиәте башлығы вазифаһына конкурста алты кандидат ҡатнаша
Өфө хакимиәте башлығы вазифаһына конкурста ҡатнашырға алты кандидатҡа рөхсәт бирелде. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бөтәһе 10 кандидат документтарын тапшырған. Өфө Ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 3 февралдә үткән конкурс комиссияһының ултырышында, дүрт кандидатура ҡире ҡағылған, улар: Николай Бажин, Вячеслав Гаврилов, Ринат Нәсибуллин һәм Илшат Шәфиғуллин.
Һөҙөмтәлә ун документ тапшырғанғандың алтауһына конкурста ҡатнашырға рөхсәт ителде. Уларҙың исемлеге: Рафиҡ Дусалиев, Сәид Закиров, Николай Пучнин, Владимир Чернов, Марат Йосопов, Ирек Ялалов.
Конкурс үҙе 12 февралдә үтә. Был датаны Өфө Ҡала Советы депутаттары 17 ғинуарҙа ултырышта раҫланы. Шул уҡ көндө депутаттар конкурс уҙғарыу тураһында ҡарар ҡабул итте һәм конкурс комиссияһы составын раҫланы.
Конкурс әңгәмә формаһында уҙғарыласаҡ. Ҡала хакимиәте башлығы вазифаһына дәғүә итеүселәр Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы, Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы, федераль һәм республика закондарын Өфө ҡалаһы ҡала округы Уставы һәм башҡа норматив хоҡуҡи акттар буйынса белемдәрен күрһәтәсәк.


text:
Өфө колледжы студенты мәғлүмәт хәүефһеҙлеге өлкәһендәге тикшеренеүҙәре өсөн Рәсәй премияһына лайыҡ булған
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө дәүләт радиоэлектроника колледжы студенты Антон Гостенов «Инфофорум — Яңы быуын» премияһын алды. Ошо юғары баһаға ул уҡыуҙағы яҡшы күрһәткестәре һәм мәғлүмәт хәүефһеҙлеге өлкәһендәге тикшеренеү һәм ғилми эштә ҡатнашыуы өсөн лайыҡ булды. Бүләкләү тураһында ҡарарҙы «Инфофорум»дың эксперт ғилми советы һәм мәғлүмәт хәүефһеҙлеге өлкәһендә мәғариф буйынса Рәсәй юғары уҡыу йорттарының уҡыу-методик берекмәһе ҡабул иткән.
Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Мәскәүҙә «Инфофорум-2015» мәғлүмәт хәүефһеҙлеге милли форумы сиктәрендә еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы уҙған.
«Инфофорум — Яңы быуын» премияһы 2008 йылда булдырылған.


text:
Фото:
2010 йылда Башҡортостанда 1,3 миллион тонна шәкәр сөгөлдөрө йыйып алырға ниәтләйҙәр
Фото:
Башҡортостанда 2010 йылда 62-65 мең гектарҙа шәкәр сөгөлдөрө сәсеү планлаштырыла. Уңайлы һауа шарттарында татлы тамыраҙыҡтан уңыш 1,3 миллион тонна тәшкил итергә тейеш. Был турала Благовар районында үткән зона агрономия кәңәшмәһендә әйтелде.
Республика шәкәр заводтары шәкәр сөгөлдөрөн эшкәртеү буйынса планы менән уртаҡлашты. «Раевсахар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, мәҫәлән, 400 мең тонна шәкәр сөгөлдөрө эшкәртергә иҫәп тота, «Шишмә шәкәр заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — 370 мең тоннанан да кәм түгел, «Ҡарламан шәкәр заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — 250 мең тонна.


text:
Социаль именлек Башҡортостанда тыуым артыуына булышлыҡ итте
Туҡһанынсы йылдар башында бөтә Рәсәй буйлап халыҡтың дөйөм һаны кәмеү башланғайны.Бөгөн ҡайһы бер төбәктәр иҡтисади көрсөккә ҡарамай, именлектең төп билдәһенә – тыуым үлем кимәленән артыуға иреште. Ағымдағы йылдың ғинуар-август айҙарында республикала 36332 сабый донъяға килгән, был былтырғы йыл күрһәткестәре менән сағыштырғанда 1,3 процентҡа күберәк. Ошо 8 ай эсендә халыҡтың тәбиғи үҫеше 642 кеше тәшкил итте.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов әйтеүенсә,тәү ҡарашҡа ҡоро статистика һандары төп фекерҙе асыҡ иҫбатлай – тимәк, республика халҡы киләсәккә ышаныслы ҡарай,бала табырға ҡурҡмай.
– Ата-әсәләр икенсе йәки өсөнсө бала тураһында йышыраҡ уйлана башланы. Дәүләт сәйәсәте ошоға йүнәлтелгән дә инде.Башҡортостанда күп программалар булдырылған, ғаиләләргә һәр яҡлап социаль ярҙам күрһәтелә.
Беренсенән, – ти Фидус Ямалетдинов, – дөйөм социаль-иҡтисади тотороҡлолоҡ үҙенең билдәләүсе йоғонтоһон яһай. Икенсенән, республика хеҙмәт баҙарындағы хәлде яйға һалыуға иреште. Өсөнсөнән, йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү өсөн байтаҡ эшләнә. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға республика етәкселеге төп баҫым яһай. Рәсәйҙә бер квадрат метрҙың хаҡы 14 мең һумдан артмаған торлаҡ программалары юҡ. Ә беҙҙә ер участкалары бушлай бүленә, коммуникациялар бюджет иҫәбенә үткәрелә, йылына 8 процентлыҡ займдар бирелә.
Вице-премьер шулай уҡ Башҡортостанда тыуымдың ыңғай балансы быйыл ғына түгел,ә киләһе бер-нисә йыл эсендә лә һаҡланып ҡаласағын әйтеп үтте.


text:
Өфөнөң хеҙмәт биржаһы бер йылда 78 меңдән ашыу кешене ҡабул иткән
Өфөнөң мәшғүллек хеҙмәтенә былтыр 78 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Шуларҙың 44 меңе тиерлек 2011 йылда үткәрелгән 64 вакансиялар йәрминкәһенә килгән. Яҡынса ун проценты, йәғни 4400 самаһы кеше ошо йәрминкәләр ярҙамында эшкә урынлашҡан, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенән.
— 2011 йылда 3400-ҙән ашыу кеше беҙҙең Үҙәктең белешмәләр хеҙмәтенә шылтыратып, консультациялар алды. Тағы 4200 граждан мәшғүллек хеҙмәтенә шәхсән үҙе килеп, дежур диспетчерҙан кәңәштәр алды. Йыл дауамында беҙ хоҡуҡи ярҙам да күрһәттек, шулай уҡ эш эҙләүселәргә мәғлүмәт киоскылары, электрон табло һәм стендтар ярҙамында мәғлүмәт бирҙек, — тине Өфөләге Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнеш бүлеге начальнигы Ирина Турчина.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе белгестәре «XXI быуат авиадвигателдәре» конференцияһында докладтар менән сығыш яһаны
«Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре П.И. Баранов исемендәге Үҙәк авиация моторҙар эшләү институтының 80 йыллығына арналған «XXI быуат авиадвигателдәре» халыҡ-ара ғилми-техник конференцияһында ҡатнашты.
«ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, секция ултырыштарында докладтар менән Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең техник үҫеш һәм ҡайтанан ҡоралландырыу идаралығы секторы начальнигы Павел Никифоров, ныҡлыҡҡа тикшереү лабораторияһы начальнигы Алексей Дубин һәм мәғлүмәт технологиялары үҫеше бүлеге начальнигы урынбаҫары Александр Лабанов сығыш яһаны.
Конференцияла берекмә белгестәре авиадвигателдәр эшләү мәсьәләләре буйынса Рәсәй һәм сит ил коллегалары менән фекер алышты.


text:
Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышы үткәреләсәк
Өфө ҡалаһы ҡала округы Советының сираттағы ХVI ултырышы 28 майҙа үткәрелә. Ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, көн тәртибе проектына 2009 йылда Башҡортостан Республикаһы Президентының БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһенең төп положениеларын тормошҡа ашырыу буйынса Комплекслы саралар программаһын үтәү, Өфөлә көрсөккә ҡаршы саралар үткәреү, яңы урамдарға Рудольф Нуриев һәм Фәйзи Ғәскәров исемдәрен биреү мәсьәләләре индерелгән. Бынан тыш, 2008 йылда ҡала округы бюджетының үтәлеше, мәктәптәрҙә хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙарҙы иҫкәртеү, яҙыусы Михаил Чвановҡа "Өфө ҡалаһының почетлы гражданы" исемен биреү мәсьәләләрен ҡарау планлаштырыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Баҡалы һәм Шаран райондарында булды
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шәмбе көнө, 8 ғинуарҙа, республиканың Баҡалы һәм Шаран райондарында булып ҡайтты. Бында ул ауыл хужалығы предприятиеларының ҡышҡы шарттарҙағы эшмәкәрлеге менән танышты.
«Ҡорос» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең һөтсөлөк фермаһы Президент маршрутының тәүге нөктәһе булды. Артабан ул Баҡалы ауылында булып, ундағы яңы мәктәп төҙөлөшөн ҡараны. «Баҡалыһөт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә производство цехтары, шулай уҡ унда етештерелгән продукцияның хаҡтары менән танышты. Әйтергә кәрәк, предприятие үҙендә етештерелгән 17 төр һөт продукцияһы менән төрлө күргәҙмәләрҙә даими рәүештә призлы урындар яулай. Ә былтыр ул республика иҡтисадын үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн БР Хөкүмәте Дипломы менән бүләкләнгән.
Төбәк башлығы малсылыҡ һәм игенселек менән шөғөлләнгән «Закир» ауыл хужалығы предприятиеһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эше менән дә яҡындан танышты.
Шаран ауылының «Батыр» балалар баҡсаһы Рөстәм Хәмитовта яҡшы тәьҫораттар ҡалдырҙы. Бында кескәйҙәрҙе һәр яҡлап үҫтереү һәм тәрбиәдәү өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылған. Төҙөүселәрҙең тырышлығы арҡаһында учреждениеның иҙәне йылы.
Шаран 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенә һәм үҙәк район дауаханаһына капиталь ремонт талап ителеүе асыҡланды.
«Шаранагрогаз» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Президент сәфәренең һуңғы нөктәһе булды. Предприятие 1992 йылда «Дмитриево-Полянский» совхозы базаһында төҙөлгән. Был йылдар эсендә бында 400 баш һыйыр малына ике аҙбар, быҙау аҙбары, дүрт мең башҡа иҫәпләнгән сусҡасылыҡ комплексы һәм 800 башҡа мал аҙығы цехы, шулай уҡ ат аҙбары төҙөлгән. 2010 йылда 1494 тонна һөт эшкәртеп, һатыуға оҙатылған.
Рөстәм Хәмитов аграрийҙарҙың уңыштарын баһаланы. Предприятие бөгөн дәүләт милкендә булыуын иҫәпкә алып, төбәк башлығы уны акционерлаштырырға тәҡдим итте.


text:
Өфөлә сираттағы Паралимпия йыйылышы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә сираттағы Паралимпия йыйылышы асылды
Өфөлә сираттағы Паралимпия йыйылышы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөнөң Конгресс-холында сираттағы Паралимпия йыйылышы асылды.
Был Рәсәй Паралимпия комитетының 1996 йылда булдырылған юғары органы булып тора. Йыйылыш дүрт йылға ике тапҡыр уҙғарыла. Паралимпия йыйылышы барлыҡҡа килгәндән алып, ул тик Мәскәүҙә үткәрелде. Һәм бына тәүгә Башҡортостан спортсылары юғары ҡаҙаныштарға өлгәшкәне өсөн был Йыйылышты үткәреү хоҡуғы беҙҙең республикаға бирелде.
Сарала Рәсәй Паралимпия комитеты президенты, Рәсәй Федерацияһында Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Владимир Лукин, Рәсәй Паралимпия комитетының башҡарма комитеты рәйесе Павел Рожков, РФ Һуҡырҙар спорты федерацияһы рәйесе Лидия Абрамова, Рәсәй терәк-хәрәкәт аппараты зарарланған инвалидтар федерацияһы рәйесе Лев Селезнев ҡатнаша.
Өфөлә Паралимпия үҙәге төҙөлөшөн туҡтатыу көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе булып тора. Әммә Владимир Лукин был мәсьәләне хәл итеүгә оптимизм менән ҡарай:
— Аныҡ прогноздар бирә алмайым, әммә был эш урынынан мотлаҡ ҡуҙғаласаҡ, тип уйлайым.
Йыйылыш сиктәрендә Рәсәй йыйылма командаһының Лондонда үткән Паралимпия уйындарында сығыш яһауына йомғаҡ яһаласаҡ, беҙҙең спортсыларҙы 2016 йылда Рио-де-Жанейрола үтәсәк киләһе Паралимпия уйындарына әҙерләү концепцияһы тикшереләсәк.
Бынан тыш, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Анрей Иванюта төбәктә паралимпия хәрәкәтен үҫтереү буйынса эш тәжрибәһе менән уртаҡлашасаҡ.


text:
Өфө милиционерҙары балаларға байрам бүләк итте
Өфөнөң Эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәре “Балаға байрам бүләк ит” ике көнлөк яңы йыл акцияһы ойошторҙо. Иҫәптә торған 36 баланың ғаиләһенә ҡотлауҙар, бүләктәр менән погонлы Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыу йөрөп сыҡты.
Инспекторҙар ике көндә әҙ тәьмин ителеүсе һәм имен булмаған 13 ғаиләлә ҡунаҡта булды. Атап киткәндә, бындай ғаиләләрҙә өс-дүрт, хатта биш бала тәрбиәләнә. Һәр осраҡтағыса, аҙ тәьмин ителеүсе ғаиләлә ата-әсәләр балалары теләгән бүләкте алып бирә алмай. Өфөлә бөтәһе 2603 бала менән 1871 ғаилә милиция иҫәбендә тора.
Үҫмерҙәрҙе шулай уҡ милиционерҙар менән бергә республиканың Балалар фонды хеҙмәткәрҙәре лә ҡотланылар һәм бүләктәр, яңы йыл спектаклдәренә саҡырыу ҡағыҙҙары тапшырып сыҡтылар.
“Башинформ” агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, бындай акциялар беренсе тапҡыр уҙғарыла, әммә ғаиләләргә яңы йыл алды визиты традицияға әйләндереләсәк.
Эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәренең, хәрби бурыс үтәгәндә һәләк булыусыларҙың балалары ла, шулай уҡ шефлыҡтағы Социаль приюттарҙың тәрбиәләнеүселәре лә иғтибарһыҙ ҡалманы. Уларға БР Эске эштәр бүлеге министрлығы яңы йыл иртәлектәре ойошторҙо.
Бынан тыш, хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булыусыларҙың өс балаһы Мәскәүгә Кремль яңы йыл шыршыһына барып ҡайтты. Һәләк булған милиционерҙарҙың 154 ғаиләһе Министрлыҡта иҫәптә тора.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты дәүләт комитеты етәкселәрен билдәләне
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов дәүләт комитеттары рәйестәрен тәғәйенләү тураһында Указдарға ҡул ҡуйҙы.
Хәлит Мәхмүт улы Мәхмүдов БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп тәғәйенләнде.
Башҡортостан Республикаһының Тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп Фәдис Фәүҡәт улы Сәлимгәрәев билдәләнде.
БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетын Илдар Илдус улы Әхмәтшин етәкләй.
Ильяс Яхъя улы Мөниров бынан алып БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты етәксеһе итеп Сергей Владимирович Новиков тәғәйенләнде.
Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе функциялары Айҙар Ирмит улы Хәлиловҡа йөкмәтелде.


text:
Семинарҙа ер һәм милек закондары тикшерелде
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһында «Ер һәм милек закондарына ҡағылышлы мөһим мәсьәләләр» темаһына консультацион семинар үткәрелде. Унда Башҡортостан предприятиелары һәм ойошмаларынан 30-лап вәкил ҡатнашты. Семинарҙа БР Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығы, Өфө хакимиәтенең Муниципаль милеккә идара итеү комитеты, Росреестрҙың БР буйынса идаралығы төп белгестәре сығыш яһаны.
Мөһим проблемаларҙы тикшергәндә тыңлаусылар юғары әүҙемлек күрһәтте. Ерҙе бер категориянан икенсеһенә күсереү, ер участкаларына һәм уларҙа урынлашҡан күсемһеҙ милек объекттарына хоҡуҡтарҙы дәүләт теркәүе, ер участкаларына хоҡуҡтарҙы ҡайтанан теркәү, ерҙең хаҡын баһалау кеүек мәсьәләләр айырыуса ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Билдәләнгән проблемаларҙы тикшереү лекторҙар һәм тыңлаусылар араһында йәнле диалог формаһында үтте, тип хәбәр итә БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы матбуғат хеҙмәте.


text:
Азамат Ғүмәров Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Азамат Ғүмәровты республиканың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләне. Был хаҡта ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Азамат Ғүмәров 1974 йылда Өфөлә тыуған. Өфө дәүләт нефть техник университетын тамамлаған. Хеҙмәт юлын 1996 йылда «Востокнефтезаводмонтаж» акционер йәмғиәте дирекцияһында иҡтисадсыһы вазифаһында башлай. 1996-2004 йылдарҙа «Урало-Сибирский Банк» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Башҡортостан дирекцияһының Үҫеш идараһы белгесенән алып генераль директор урынбаҫарына тиклем үрләй.
2005- 2014 йылдарҙа ул төбәк коммерция банктарында етәксе вазифаларҙа эшләй.


text:
Төбәк аграрийҙары 2 миллион 558 мең тонна иген йыйып алған Фото: Андрей Старостин
Төбәк аграрийҙары 2 миллион 558 мең тонна иген йыйып алған
Төбәк аграрийҙары 2 миллион 558 мең тонна иген йыйып алған Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан аграрийҙары 2558 мең тонна иген йыйып алған. Бөртөклөләр һәм ҡуҙаҡлылар 1473 мең гектарҙа сабылған (84 процент), 1446 мең гектарҙа һуғылған (83 процент).
Республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Хәйбулла һәм Белорет райондары баҫыуҙарында ураҡ эштәре тамамланған. Архангел, Йылайыр, Краснокама, Мәләүез, Нуриман, Стәрлебаш, Тәтешле, Саҡмағош, Шаран райондарында 10 проценттан кәмерәк майҙанда ашлыҡ йыйып алырға кәрәк.
Саҡмағош районында һәр гектарҙан уртаса 28,3 центнер уңыш алына. Мәләүез районында — 27,5. Ауырғазы, Бөрйән, Ғафури, Стәрлетамаҡ, Өфө райондары хужалыҡтарында гектарынан уртаса уңыш 22,5-24,9 центнер тәшкил итә, тип билдәләнеләр ведомствола.


text:
Башҡортостанда мәк менән киндергә һуғыш иғлан ителде
Бөгөндән алып республикала ведомство-ара «Мәк» операцияһы башланды. Наркополиция, полиция һәм муниципаль властар мәк һәм киндер үҫкән урындарҙы асыҡлап, уларҙы бөтөрөргә тейеш. Республика Наркоконтролендә билдәләүҙәренсә, сеймал базаһын юҡ итеү наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешен ҡыҫҡартыу буйынса эшмәкәрлектең мөһим йүнәлеше булып тора. Рәсәй Федерацияһының Наркотиктар әйләнешен контроллек итеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, тартып алынған наркотик матдәләрҙең дөйөм күләмендә мәк һаламы менән каннабистың өлөшө 2007 йылдағы 69 проценттан 2011 йылда 85 процентҡа тиклем артҡан.
— «Мәк» операцияһы барышында асыҡланған участкаларҙағы үҫемлектәрҙе юҡ итеүҙең еренә еткереп башҡарылмауы етди проблема булып ҡала. Әлеге ваҡытта ҡырағай киндер башлыса сабып алына. Бындай эшкәртеүҙең һөҙөмтәһе ҙур түгел, сөнки уның тамырҙары бөтөн килеш ҡала. Бынан тыш, орлоҡтары ла ергә эләгә һәм киләһе йылға ошо уҡ участкала тағы яңы уңыш үҫеп сыға. Химик эшкәртеү иһә бик яҡшы һөҙөмтә бирә, әлеге мәлдә спутник ярҙамында киндер үҫкән урындарҙың картаһын төҙөү практикаһын ҡулланылышҡа индереү мәсьәләһе лә хәл ителә, — тип хәбәр иттеләр Наркополицияның матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Баш ҡалала вакансиялар тағы ла кәмегән
Өфөлә вакантлы урындар һаны аҙна эсендә тағы ла кәмегән, бөгөнгө көнгә ул 11 меңдән аҙ ғына ашыуыраҡ тәшкил итә. Көсөргәнешлек коэффициенты ла артҡан һәм әлегә 0,84-кә тиң. Әммә әүәлгесә бер вакансияға бер кешенән дә әҙерәк тура килә.
Өфөнөң мәшғүллек хеҙмәте органдарында бөгөн 8600-ҙән ашыу эшһеҙ иҫәптә тора, уларҙың 7700-ҙән ашыуы пособие ала. Башҡортостандың баш ҡалаһында эшһеҙлек кимәле 1,55 процентҡа тиң.
Өфөнөң Мәшғүллек үҙәгендә йәмғеһе 9300-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән.


text:
Демографик күрһәткестәр макроиҡтисади индикаторҙарға ҡарағанда, күберәк йәмәғәт үҫешенең кимәле хаҡында һөйләй – Рөстәм Хәмитов
ӨФӨ, 2014 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Дәүләт Йыйылышына үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә төбәктә демографик хәлдең яҡшырыуын билдәләне.
— Һуңғы йылдарҙа республикала демографик хәл яҡшыра: тыуым арта, үлем осраҡтары кәмей. Халыҡтың тәбиғи үҫеше күҙәтелә, ғүмер оҙонлоғо арта. Демографик күрһәткестәр ҡайһы ваҡыт макроиҡтисади индикаторҙарға ҡарағанда, күберәк йәмәғәт үҫешенең кимәле хаҡында һөйләй, — тине Рөстәм Хәмитов. Республика етәксеһенең әйтеүе буйынса, бер ил халҡының үҫешенә төрлө факторҙар йоғонто яһай, уларҙың араһында иң мөһимдәре – медицина хеҙмәтләндереүе, сифатлы торлаҡ һәм аҙыҡ-түлек менән тәьмин ителгәнлек, социаль яҡлауҙы ойоштороу, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, социаль оптимизм.
— Республика Хөкүмәте ошо бөтә йүнәлештәр буйынса маҡсатлы эш алып бара, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты.


text:
Башҡортостанда иртә яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға яҡынлаша Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
Башҡортостанда иртә яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға яҡынлаша
Башҡортостанда иртә яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға яҡынлаша Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостанда иртә яҙғы баҫыу эштәре тамамланыуға яҡынлаша. Республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, майҙандарҙың 98 процентында дым ҡаплатылған, ужым культураларын (93 процент) һәм күп йыллыҡ үләндәрҙе (71 процент) өҫтәмә туҡландырыу тамамланған.
Бөтә ерҙә лә яҙғы сәсеү эштәре бара. Әлегә сәсеү планлаштырылған майҙандарҙың сирек өлөшөндә, йәғни 0,5 миллион гектарҙан ашыу ерҙә башҡарылған.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығында үткән селектор кәңәшмәһендә билдәләүҙәренсә, ҡайһы бер райондарҙа яуған ҡойма ямғырҙар баҫыу эштәренә үҙ өлөшөн индерҙе, шуға күрә һуңғы көндәрҙә көндәлек үҫеш ике проценттан артмай.
Һауа торошо яҡшырыу менән аграрийҙар алдына ошо күрһәткесте алты процентҡа еткереү бурысы ҡуйылған. Сәсеү кампанияһын тиҙ арала тамамларға кәрәк, сөнки яҡын көндәрҙә төбәктә тотороҡһоҙ һауа торошо көтөлә.
«Урыны менән ямғыр яуасаҡ. Шуға күрә тәүлек әйләнәһенә эшләү тәртибен ойоштороғоҙ, бөтә көстө сәсеүгә йүнәлтегеҙ. Эштәр оптималь ваҡытта тамамланырға, сәсеү планы 100 процентҡа үтәлергә тейеш», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ултырышта республиканың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко.
Планға ярашлы, көньяҡ һәм Урал алды урман-дала райондарында иртә яҙғы иген культураларын сәсеү — 15 майға, башҡа райондарҙа 20 майға тиклем тамамланырға тейеш.


text:
Фото:
«Берҙәм Рәсәй» Башҡортостан мәктәптәрендә ғаилә тәрбиәһе дәрестәрен индерергә тәҡдим итә
Фото:
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитетында «Ныҡлы ғаилә» федераль проектының эш төркөмө ултырышы үтте. Партия ағзалары алдағы ике йылда әлеге проектты тормошҡа ашырыу планын тикшерҙе, тип хәбәр итә ER.RU.
Эш төркөмө ағзалары билдәлүенсә, бөгөн иң мөһиме – ныҡлы, татыу ғаиләләр булдырыу, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу.
— Рәсәйҙең ныҡ булыуын теләһәк, тәү сиратта ғаилә институтын нығытырға тейешбеҙ. Республикала әлеге проектҡа йәлеп итерлек кешеләрҙе, ойошмаларҙы ҡарап сыҡтыҡ. Ғаиләләр, балалар менән эшләгән, һәр кеше өсөн ғаиләнең мөһим булыуын аңлаған кешеләр проектты тормошҡа ашырыуҙа ярҙам итә аласаҡ, — тип билдәләне «Ныҡлы ғаилә» проекты координаторы, Башҡортостан Хөкүмәте премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова.
Бөгөнгө көндә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Башҡортостанда тере ата-әсәһе булып та балалар йорттарында тәрбиәләнгән малайҙар һәм ҡыҙҙар бар. Уларҙың күпселеге – имен булмаған ғаиләләрҙән. Бәхеткә күрә, бындай балаларҙы уллыҡҡа һәм опекаға алыу проценты арта. Кисәге етем балаларҙың 88 проценты ғаиләләргә урынлаштырылған.
— Бөгөн Федерация кимәлендә инвалид булған етем балаларға юғары технологиялы ярҙам күрһәтеүгә сиратты бөтөрөү өсөн төрлө саралар күрелә. Ғаиләлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнәгән бала тыуа икән, был ғаиләне бәлә менән яңғыҙын ҡалдырырға ярамай. Тейешле эш алып барырға кәрәк. Беҙҙең төп бурыс – ғаиләләр тарҡалмаһын, балалар ғазапланмаһын, интернаттарға эләкмәһен өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләү, — тине Лилиә Ғүмәрова.
«Ныҡлы ғаилә» проекты сиктәрендә республиканың дөйөм белем биреү мәктәптәрендә ғаилә тәрбиәһе дәрестәрен индерергә тәҡдим ителде.


text:
Башҡортостан юлдаш телеканалында «Ҡыҙыл төймә» яңы интерактив тапшырыуы башлана
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан юлдаш телеканалында «Ҡыҙыл төймә» тип аталған яңы интерактив тапшырыу башлана. Проекттың тәүге сығарылышы йәкшәмбе, 7 февралгә, билдәләнгән. Тамашасыларҙы киҫкен мәсьәләләрҙе тикшереү өсөн фекер алышыу майҙансығына саҡыралар. Һәр эксперт үҙ фекерен әйтәсәк. Өс раунд барышында оппоненттар үҙҙәренең позицияһын яҡларға тейеш.
«Программала мөһим мәсьәләләр күтәреләсәк: торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, медицина, мәғариф системаһы реформалары, хаҡтарҙың артыуы, коррупция — беҙҙең өсөн тыйылған темалар юҡ!», — ти проектты алып барыусы Азамат Моратов.
Студия ҡунаҡтары — республикала йәшәүсе ябай кешеләр кемдең фекере ышандырырлыҡ икәнлеген тауыш биреү ярҙамында хәл итә. Бер юлы телевизор ҡараусылар ҙа тауыш бирә. Һәр тапшырыуҙың аҙағында алып барыусы ҡыҙыл төймә янасаҡмы икәнлеген билдәләй.
Башҡортостан юлдаш телевидениеһының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, «Ҡыҙыл төймә» — республиканың төп телеканалындағы берҙән-бер үҙгәреш түгел. Әлеге ваҡытта «Башҡортостан» ТРК ДУП-ның ижади коллективы бер нисә яңы телепроект өҫтөндә эшләй.


text:
Башҡортостан табиптары – Рәсәйҙә иң яҡшылар иҫәбендә
Республиканың алты табибы XI «Йылдың иң яҡшы табибы» бөтә Рәсәй конкурсы призерҙары булды. Еңеүселәр 33 номинацияла билдәләнде.
«Иң яҡшы врач-невролог» номинацияһында Өфөнөң 5-се ҡала клиник дауаханаһы табибы Радмир Шахмәмәтов икенсе урын яуланы, тип хәбәр иттеләр БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан.
Өсөнсө урынға бер юлы бер нисә табип лайыҡ булды. Улар иҫәбендә — 8-се стоматология поликлиникаһы врач-ортопеды Алла Йыһаншина («Иң яҡшы стоматолог» номинацияһы), 1-се Республика психиатрия дауаханаһы эксперты, баш табип урынбаҫары Галина Захарова («Иң яҡшы психиатр-нарколог» номинацияһы), Республика кардиология диспансерының бүлек мөдире Дмитрий Онегов («Иң яҡшы йөрәк-ҡан тамырҙары хирургы» номинацияһы) һәм Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһынан ике вәкил – Шамил Сафин («Иң яҡшы врач-нейрохирург» номинацияһы) һәм Ирина Абдрахманова («Иң яҡшы врач-фтизиатр» номинацияһы).
«Йылдың иң яҡшы табибы» бөтә Рәсәй премияһы 2001 йылдан тапшырыла. Конкурста ҡатнашыусыларҙың эштәрен РФ субъекттарының һаулыҡ һаҡлау идараһы органдарының, шулай уҡ федераль башҡарма власть органдарының комиссиялары тикшерә, бынан һуң Мәскәүҙәге үҙәк комиссия вәкилдәре үҙ баһаһын бирә.


text:
Башҡортостанда Сифат аҙналығы старт алды
Башҡортостанда иғлан ителгән Сифат аҙналығы сиктәрендә 4 июндә Өфөлә «Төбәктәрҙе үҫтереү идеологияһы булараҡ сифат» девизы аҫтында төбәк конференцияһы үткәреләсәк.
Һәр Рәсәй гражданының, дөйөм алғанда бөтә илдең тормош сифатын яҡшыртыу маҡсатында Рәсәйгә хеҙмәт итеүгә бар белемен, тәжрибәһен һәм һәләтен бирергә әҙер булғандарҙың барыһын да берләштереү – уның төп маҡсаты.
Конференцияның төп темалары — дәүләт һәм муниципаль идараның, төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренең һәм медицина ярҙамының сифаты, предприятиеларҙа сифат менән идара итеү, тип хәбәр иттеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Бынан тыш, Таможня союзының техник көйләү системаһын формалаштырыуҙа сәнәғәттең роле, төҙөлөштә техник көйләү, ISO 26000 халыҡ-ара стандартын индереү нигеҙендә тотороҡло үҫеште тәьмин итеү өсөн ойошмаларҙың яуаплылығы кеүек мәсьәләләр күтәреләсәк. Эксперттар Торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың милли стандартын әҙерләү һәм «Торлаҡ-коммуналь хужалыҡта үҙ үҙен көйләү тураһында» федераль законы, Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеү шарттарында сифат менеджменты кеүек темаларға фекер алышасаҡ.
Конференция сиктәрендә йәнә 2011 йыл өсөн Башҡортостан Президентының продукция (тауар, хеҙмәттәр) сифаты өлкәһендәге премияларын тапшырыу, «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары-2012» республика конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантаналары көтөлә.
Үткәреләсәк саралар продукция етештереүселәр һәм ҡулланыусыларҙың, дәүләт идараһы органдарының, йәмәғәт ойошмаларының иғтибарын сифатты күтәреү проблемаһына йәлеп итеп, уны хәл итеү юлдарын эҙләүҙе әүҙемләштерергә тейеш.


text:
Кюрасао
Координаталар: 12°10′30″ с. ш. 68°59′00″ з. д. / 12.17500° с. ш. 68.98333° з. д. (G) (O)
Кюраса́о (нидерл. Curaçao, папьям. Kòrsou) — Кариб диңгеҙенең көньяғында, Венесуэлаға яҡынырыҡ ҙур утрау һәм шул исемдәге дәүләт. Нидерланд Короллеге федерацияһы субъекты булып тора.
Ҡоро ер майҙаны — 444 км². Халҡы — 141 766 кеше (2009). Баш ҡалаһы — Виллемстад ҡалаһы.
Йөкмәткеһе
Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кюраса́о — Кариб диңгеҙендә Кесе Антил утрауҙары төркөмөндә Ел теймәгән утрауҙар төркөмсәһендәге утрау. Венесуэла ярҙарынан 80 км алыҫлыҡта. Архипелагтағы иң ҙур утрау
Кюрасао утрауынан 11 км көньяҡ-көнсығышта кеше йәшәмәгән островок Кесе Кюрасао утрауы урынлашҡан.
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Климаты —субэкваториаль, уртаса температура +30 °C. Ғинуарҙа иң түбән температура: +26…+28 °C. Сентябрьҙан декабрь башына тиклем ямғырҙар осоро, ҡыҫҡа ҡойма ямғырҙар төндә үтәләр, көндөҙ ҡояшлы көн тора. Йыллыҡ яуым-төшөм 500—600 мм.
Флора һәм фауна[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утрауҙа кактустың йөҙгә яҡын төрө үҫә. Антил утрауҙарының символы —диви-диви ағасы, Кюрасао утрауында көнсығыштан даими иҫкән елдәрҙә ул һәр ваҡыт көнсығышҡа ҡарап үҫә. Пальманың ҡайһы бер төрҙәре үҫә. Утрауҙа ҡаты ҡара ҡайырлы ҙур булмаған япраҡлы мансания ағасы үҫә. Уның емеше һәм һуты үтә ағыулы, ағас ҡайырына тейеү ҙә кешегә зыян килтереүе мөмкин. Утрауҙа донъяла иң ҙүр колонияһы булған аҡ койроҡло боландар тереклек итә.
Утрауҙы колониялаштырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утрауҙы 1499 йылда испан диңгеҙсеһе Охеда Алонсо де аса. Риүәйәт буйынса Охеда Коньяҡ америкаға барышлай утрауҙа цинга менән сирләгән өмөтһөҙ ауырыуҙарҙы ҡалдыра. Кире юлда ул утрауҙа ҡалған диңгеҙселәрҙе һауыҡҡан итеп осрата: диңгеҙселәрҙе утрау үҫемлектәрендә күпләп булған С витамины ҡотҡара. Шуға күрә, Охеда утрауҙы Кюрасао тип атай (иҫке португал телендәге «cure» — һауығыу тигәнде аңлата).
Икенсе фараз буйынса «curazon» йөрәк тигәнде аңлата. Португал картографтары уны «Кюрасао» тип үҙгәртә.
XVI быуат башында утрау Испания диңгеҙ флоты базаһы булып хеҙмәт итә. Тик утрауҙа хеҙмәт итеүселәр һыу етмәгәнлектән утрауҙы ташлап китәләр. Партугалдарҙан һуң Голландия утрауға дәғүә итә. Улар ер сәтләүеге, емеш-еләк, кукуруз үҫтерәләр, күп һанлы тоҙло күлдәренән тоҙ табалар.
1634 йылда утрау Голландияның Вест-Һинд компанияһы контроленә күсә. Утрау Нидерландтар ҡулы аҫында XVII быуаттан бирле була. Плантацияларҙа эшләү өсөн меңләгән ҡол килтерелә, ике быуат буйы утрау ауыл хужалығы продукцияһы етештереүсе булараҡ үҫеш ала. 1863 йылда ҡол биләүселекте бөтөрөү Кюрасао өсөн оҙойлы иҡтисади депрессияға әйләнә.
Хәҙерге ваҡыт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1916 йылда утрауҙа нефть эшкәртеү заводы асыла. 1954 йылда утрау Нидерланд Антил утрауҙары исемен һәм ярымавтономия статусын ала. 2010 йылдың 10 октябренә тиклем утрау Нидерланд Антил утрауҙары тип иҫәпләнә; хәҙер Нидерландтар Короллегендәге киңәйтелгән автономиялы дәүләт тип иҫәпләнә. Дәүләт оборонаһы һәм тышҡы сәйәсәте Нидерланд хөкүмәте ҡарамағында.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Официальный сайт Правительства Кюрасао
- Официальный сайт Международного финансового центра Кюрасао
- Официальный сайт Центрального банка Кюрасао и Синт-Мартена
- Официальный сайт Совета по туризму Кюрасао
- Определено будущее Нидерландских Антил
- Налоговые изменения на Кюрасао
Ҡалып:Island-stub Ҡалып:Нидерландтарҙыә Кариб диңгеҙендәге биләмәләре Ҡалып:Төньяҡ Америка Ҡалып:Кариб диңгеҙе янындағы илдәр Ҡалып:Вест-Индия Ҡалып:КАРИКОМ


text:
Рөстәм Хәмитов: Дәүләт кадрҙар сәйәсәте йәмәғәтселек фекеренә таянырға тейеш
Дәүләт һәм муниципаль кадрҙар сәйәсәте йәмәғәтселек фекеренә таянырға тейеш, тип белдерҙе бөгөн Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов, «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһенең «Модернизациялауҙың төбәк аспекттары: яңы кешеләр, яңы ҡарарҙар» форумында сығыш яһап.
— Бының менән бәйле ябай булмаған мәсьәлә барлыҡҡа килә, — тине ул. – Бер яҡтан, ҡаҙнаны тәләфләмәйенсә, ысынтылап эшләйәсәк профессиональ идарасыны табырға кәрәк, икенсе яҡтан, беҙ халыҡты үҙенең етәксеһен баһалауға йәлеп итергә тейешбеҙ.
Бөгөн, Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, властың ҡайһы бер тармаҡтарында билдәле һөҙөмтәлелек көрсөгө күҙәтелә. Мәҫәлән, социологик һорау алыуҙар дәүләт башлығы рейтингының ярайһы юғары булыуын күрһәтә. Төбәк башлыҡтарының популярлығы халыҡ араһында күпкә түбән. Ә иң түбән рейтингтар иһә — муниципаль чиновниктарҙа.
— Был системала өҙөклөк булыуы, урындарҙа халыҡтың власҡа ышанысы яҡшыларҙан түгеллеге хаҡында һөйләй, — тине Рөстәм Хәмитов. — Мин республика халҡының әүҙемерәк булыуын, үҙҙәренең мөхитенән муниципаль кимәлдә эшләргә һәләтле булған профиссионалдарҙы үҙҙәре тәҡдим итеүен теләр инем. Ул ваҡытта ысынлап та дәүләт идаралығы системаһын модернизациялау тураһында һүҙ алып барырға мөмкин буласаҡ.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, ҡала һәм район Советы депутаттары ла муниципаль кимәлдәге чиновниктар кеүек билдәләнергә тейеш. Улар араһына эскерһеҙ, үҙенә ышаныс белдергән халыҡ өсөн хеҙмәт итергә әҙер кешеләр эләгергә тейеш.


text:
Стәрлетамаҡта «Мин йөҙә беләм!» проекты эшен дауам итә
Уҡыу йылы башланыу менән «Мин йөҙә беләм!» проекты үҙенең эшен дауам итте. Уны «ТАУ» компаниялар төркөмө ойоштора.
«ТАУ» компаниялар төркөмөнөң матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге проект сиктәрендә «Каучук»та Стәрлетамаҡ дөйөм белем биреү учреждениеларының икенсе-дүртенсе класс уҡыусылары ике ай дауамында тәжрибәле тренерҙар етәкселеге аҫтында йөҙөргә өйрәнәсәк.
«Мин йөҙә беләм!» проектының төп маҡсаты – сәләмәт тормошто пропагандалау, балалар һәм үҫмерҙәр спортын үҫтереү, буласаҡ уңышлы спортсыларҙы эҙләү.
Проекттың тәүге этабы ағымдағы йылдың 14 февраленән 14 апреленә тиклем үткәрелгән. Унда ҡаланың һигеҙ уҡыу йортонан 354 уҡыусы ҡатнашҡан. Уҡыуҙар тамамланғас, проектта ҡатнашыусылар иҫтәлекле приздар һәм дипломдар менән бүләкләнгән.
19 сентябрҙән «Каучук»та уҡыусыларҙың икенсе төркөмө йөҙөргә өйрәнә башланы. Проектта 600-ҙән ашыу бала ҡатнаша.


text:
Төбәктә хеҙмәтте һаҡлау буйынса төбәк-ара конференция үтәсәк
«Йоматау» шифаханаһында 14 ноябрҙән 15-нә тиклем «Хеҙмәткәрҙәр һаулығын тәьмин итеүҙә хеҙмәт һаҡлау идаралығының роле» төбәк-ара конференцияһы үтәсәк.
Республика Хеҙмәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, форумда ҡатнашыу өсөн Мәскәү, Башҡортостан, Волга буйы һәм Урал федераль округы төбәктәренән хеҙмәтте һаҡлау буйынса белгестәр саҡырылған.
Конференцияға йыйылыусылар алдында Рәсәй Хеҙмәт министрлығының Бөтә Рәсәй хеҙмәт һағы һәм иҡтисады ғилми-тикшеренеү институты, «Тармаҡ-ара институт» Дәүләттеке булмаған белем биреү учреждениеһы (Өфө), Хеҙмәт һағы үҙәктәренең милли ассоциацияһы (Мәскәү), Хеҙмәт, производство һәм кеше именлеге институты (Пермь), шулай уҡ «ОЛС-комплект» Хеҙмәт һағы һәм шарттары институты (Клин) вәкилдәре сығыш яһаясаҡ.
Министрлыҡта билдәләп үтеүҙәренсә, Башҡортостанды хаҡлы рәүештә хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендә алдынғы төбәктәр иҫәбенә индерергә мөмкин.
Республикала күрелгән саралар арҡаһында производствола имгәнеүҙәр кимәле юғары түгел. Һуңғы бер нисә йыл дауамында Башҡортостан илдең производствола имгәнеүҙәр күрһәткестәре түбән булған тәүге биш төбәге исемлегенә инә.
Һуңғы 20 йыл эсендә республикала производствола имгәнеүҙәр һанын алты тапҡырға кәметеүгә өлгәштеләр. Башҡортостандың хеҙмәт һағы өлкәһендә өлгө булараҡ танылыуы республиканы төбәк-ара конференцияны үткәреү урыны итеп һайлауҙа төп фактор була.


text:
Башҡортостан – туризм өлкәһендә тәүге өс лидер иҫәбендә
www.kurortrussia.ru туристик порталында интерактив һорау алыу дауам итә, унда сайтҡа инеүселәргә улар яҡын арала барырға теләгән Волга буйы федераль округындағы 14 төбәктең береһен һайларға тәҡдим ителә.
Бөгөнгө көнгә тәүге өс лидер иҫәбендә киләһе төбәктәр: Татарстан Республикаһы, Башҡортостан Республикаһы һәм Пермь крайы.
Тауыш биреү 28-30 сентябрҙә Түбәнге Новгородта үтәсәк Волга буйы федераль округының туристик ресурстары фестиваль-презентацияһы алдынан үткәрелә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, республикала әлеге сарала ҡатнашыу өсөн әүҙем әҙерлек бара. 15 августан БР Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары Әнүәр Мәхмүтов рәйеслегендәге ойоштороу комитеты эш башланы.
Фестиваль Волга буйы федераль округында тәүге мөһим сара буласаҡ. БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, фестиваль сиктәрендә ҡатнашыусылар Волга буйы федераль округындағы туристик өлкәне үҫтереү буйынса пландар менән танышасаҡ. Шулай уҡ сарала конкурстар, мастер-кластар, түңәрәк өҫтәлдәр, семинарҙар һәм коференциялар ҡаралған. Фестиваль йомғаҡтары буйынса Волга буйы федераль округы территорияларын комплекслы рекламалау үткәреләсәк.


text:
КПРФ Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидатты билдәләне
КПРФ-тан ваҡытынан алда Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп Юнир Ҡотлоғужин һайланды, тип хәбәр итә партияның төбәк бүлексәһенең рәсми сайты. Кандидатты күрһәтеү буйынса һайлау берләшмәһе конференцияһы 22 июндә матбуғат өсөн ябыҡ режимда уҙҙы.
Отчет-һайлау конференцияһында делегаттарҙан тыш Дәүләт Думаһы депутаты Юрий Афонин, Александр Ющенко, шулай уҡ БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай һәм Өфө ҡала Советы депутаттары ҡатнашты.
Партияның төбәк бүлексәһе комитеты бюроһы БР Президенты һайлауҙарына кандидат вазифаһына Рәсәй Федерацияһының Коммунистар партияһы сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһе икенсе секретары Юнир Ҡотлоғужинды һәм фермер Хәсән Һиҙиәтуллинды тәҡдим иттеләр. КПРФ-тың Үҙәк башҡарма комитеты Юнир Ҡотлоғужиндың кандидатураһын хупланы.
Конференция барышында партияның тағы ла ике ағзаһы тәҡдим ителде һәм тикшерелде: Өфө ҡала Советы депутаты Рөстәм Хафизов һәм БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Илһам Галин.
Һөҙөмтәлә йәшерен тауыш биреү өсөн исемлеккә Юнир Ҡотлоғужиндың һәм Хәсән Һиҙиәтуллиндың кандидатуралары индерелде. Йәшерен тауыш биреү барышында күпселек тауыш менән Юнир Ҡотлоғужин күрһәтелде.


text:
Фото:
«Башҡортостандың тере тәбиғәте-2011» фотоконкурсына йомғаҡтар яһалды
Фото:
«Башҡортостандың тере тәбиғәте — 2011» III республика фотоконкурсына йомғаҡтар яһалды. Уны ойоштороусылар булып Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең республика буйынса идаралығы һәм «Башҡортостан» милли паркы сығыш яһаны.
Конкурсҡа дөйөм алғанда 500-ҙән ашыу эш тәҡдим ителгән. Биш номинация булдырылған. Ошо көндәрҙә «Башҡортостан» милли паркында конкурстың һуңғы этабы – ҡатнашыусылар өсөн оҫталыҡ класы һәм Таллы тауына күтәрелеү ойошторолдо.
Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең республика буйынса идаралығының матбуғат секретары Антон Волков хәбәр итеүенсә, тәбиғәткә арналған өсөнсө республика фотоконкурсында Александр Кожухов гран-при яулаған. Марс Шәнгәрәев менән Валентина Старцева бер юлы бер нисә номинацияла лидер тип табылған.


text:
Өфөлә шәкәр диабетынан яфаланған пациенттар өсөн белем биреү үҙәге асыла
Өфөнөң 46-сы поликлиникаһы базаһында шәкәр диабетынан яфаланған пациенттар өсөн республика белем биреү үҙәге эшләйәсәк. Уны асыу тантанаһы 26 октябргә билдәләнгән.
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, әлеге ваҡытта, Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы эксперттары баһалауы буйынса, Рәсәйҙә 8 миллион самаһы кеше шәкәр диабетынан яфалана. Үлемгә килтергән сәбәптәр исемлегендә диабет һәм унан һуң өҙлөгөү йөрәк-ҡан тамырҙары һәм онкология сирҙәренән һуң өсөнсө урында тора. Башҡортостан Республикаһында ике типтағы шәкәр диабеты менән ауырыған 75 меңдән ашыу пациент теркәлгән, шуларҙың 650-һе – балалар.
Был хроник сирҙе уңышлы дауалау һәм ауырыуҙарҙың йәшәү сифаты күп осраҡта дауалаусы табиптың күрһәтмәләрен теүәл үтәүҙән тора. Тап ошо маҡсат менән Өфөлә шәкәр диабетынан яфаланған пациенттар өсөн белем биреү үҙәге эшләй башлаясаҡ. Үҙәк фармацевтик компанияларҙың береһенең ҡатнашлығында ҡала хакимиәтенең һаулыҡ һаҡлау идаралығы менән ойошторолған.


text:
2012 йылдың тәүге ярты йыллығында Башҡортостан бюджеты 58,9 миллиард һумға тулыланды
Башҡортостан бюджеты килеме буйынса йыллыҡ план 2012 йылдың тәүге алты айы өсөн 57,1 процентҡа үтәлгән. Бюджетҡа 58,9 миллиард һум күләмендә килем килгән. Был хаҡта 1 августа БР Хөкүмәте Президиумы ултырышында республиканың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренсә, һалым һәм һалым булмаған килемдәр килеүҙең үҫеш темптары буйынса Башҡортостан ил төбәктәре араһында – 51-се, Волга буйы федераль округында 12-се урындарҙы биләй. Бер йыл элек республика 42-се һәм 5-се урындарҙа ине.
— Республика бюджетына һалым һәм һалым булмаған килемдәр килеүҙең йыллыҡ планы ағымдағы йылдың беренсе ярты йыллығында 52,7 процентҡа үтәлде. Был 43,3 миллиард һумға тиң, 2011 йылдың беренсе ярты йыллығы кимәле менән сағыштырғанда был 4,6 миллиард һумға йәки 11,8 процентҡа юғарыраҡ, — тине Рузалия Хисмәтуллина.
Республиканың Финанс министрлығы башлығы һүҙҙәренсә, Башҡортостан бюджетының һалым һәм һалым булмаған килемдәренең күпселек өлөшө йәғни 94,4 проценты ойошмалар табышына һалым, физик шәхестәр табышына һалым, милеккә һалым, шулай уҡ дәүләт милкендә булған мөлкәтте ҡулланыуҙан алынған килемдәр ярҙамында формалаша.


text:
Фото:
Белем көнө менән!
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов педагогтарҙы, уҡыусыларҙы һәм уларҙың ата-әсәләрен Белем көнө һәм яңы уҡыу йылы башланыуы менән ҡотланы. Төбәк башлығының ҡотлауында, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Хәҙерге йылдам үҙгәреүсән донъяла белем ышаныслы капиталға, кешенең киләсәгенә ҡиммәтле нигеҙгә әйләнә. Ә кешеләргә ғүмере буйына өҙлөкһөҙ белем биреү, уларҙы һөнәри яҡтан камиллаштырыу замандың төп талаптарына әүерелә.
Әле мәғариф өлкәһен әүҙем модернизациялау тормошҡа ашырыла – уҡытыуҙың яңы алымдары һәм формалары, мәғлүмәт технологиялары ғәмәлгә индерелә, уҡыу йорттарының инновацион инфраструктураһы киңәйтелә.
Мәғариф системаһына республика бюджетының 30 проценты самаһы йүнәлтелә һәм был бәләкәй булмаған сығымдарҙы ҡулайлаштырыу мөһим. Һөҙөмтәлә беҙ юғары сифатлы белем биреү хеҙмәттәренә эйә булырға тейешбеҙ.
Яңы мәктәптәр төҙөүгә уйланылған ҡараш булдырыу менән бер рәттән ғәмәлдәге мәктәптәрҙе заманса белем биреү саралары, Интернетҡа киң инеү мөмкинлеге булған компьютерҙар менән йыһазландырыуға күберәк аҡса һалырға кәрәк. Шуны хәтерҙә тотоу мөһим, бөгөн заманса техника һәм мәғлүмәт технологиялары айырылғыһыҙ һөнәри инструментарий булған, командала эшләргә, үҙ аллы ҡарарҙар ҡабул итергә һәләтле кадрҙарға ихтыяж айырыуса ҙур.
Бөгөнгө ысынбарлыҡ шундай: беҙҙең юғары уҡыу йорттарын тамамлаусылар йыш ҡына алған белгеслеге буйынса эшкә урынлаша алмай, тейешле профессиональ компетентлыҡ күрһәтмәй. Был йәһәттән хеҙмәт баҙарының ысынбарлыҡтағы ихтыяждарынан сығып, белгестәр әҙерләүҙең юғары кимәлен тәьмин итеүсе яҡшы кадрҙар һәм фәнни-методик базаға эйә булған эре университет комплекстарының киләсәге бар.
Дөйөм алғанда, белем биреү өлкәһен үҫтереү артабан да төп өҫтөнлөктәребеҙ иҫәбендә ҡаласаҡ. Республикала йылдам үҫеш өсөн бөтә шарттар ҙа бар. Бергәләп маҡсатҡа ярашлы, һөҙөмтәле һәм уңышлы эшләрбеҙ, тип ышанам!
Уҡытыусыларға ижади дәрт, уйланылған ҡарарҙар һәм эш кәйефе, ә уҡыусыларға һәм студенттарға белем алыуҙа ныҡышмалылыҡ, яңы уҡыу йылында ҡыҙыҡлы һәм тулы тормош теләйем.
Барығыҙға ла уңыштар, изгелек һәм именлек!
Башҡортостан Республикаһы Президенты Р. Хәмитов».


text:
Өфөгә Ҡытайҙың Ляонин провинцияһы делегацияһы килде
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөгә Ҡытай Халыҡ Республикаһы Ляонин провинцияһының рәсми делегацияһы килде. Сәфәр ШОС илдәре төбәктәренең үҙ-ара эш итеүе сиктәрендә ойошторолған. Ҡунаҡтар араһында Сит ил эштәре канцелярияһы, Иҡтисад һәм мәғлүмәтләштереү буйынса совет, Фән һәм техника департаменты, Ляонин провинцияһының транспорт идаралығы вәкилдәре бар. Делегацияны Ҡытай коммунистар партияһының төбәк комитеты секретары, провинциялағы Бөтә Ҡытай халыҡ вәкилдәре йыйылышының даими комитеты рәйесе Ли Си етәкләй.
Сәфәр сиктәрендә 10 ноябрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашыу була һәм республиканың Үҫеш корпорацияһы менән «Хайчен Нефтемаш» компанияһы араһында индустриаль паркты үҫтереү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыласаҡ. Ҡытай ҡунаҡтарын Өфө буйлап экскурсия һәм Башҡортостан Башлығы исеменән рәсми ҡабул итеү көтә. Делегация баш ҡалала 11 ноябргә тиклем буласаҡ.
ШОС илдәре менән хеҙмәттәшлекте үҫтереү сиктәрендә сентябрҙә Башҡортостан вәкилдәре рәсми сәфәр менән Ляонин провинцияһына барҙы. Ул саҡта ҡабул итеүсе яҡ Ҡытайҙың эшлекле даирәләренең республика менән үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек мөмкинлектәренә ҙур ҡыҙыҡһыныу белдерҙе. Башҡортостан һәм Ляонин компанияларының бер нисә дөйөм проекты, берлектәге предприятиелар булдырыу хаҡында килешеүҙәр әҙерләнде. Хәҙер Ҡытай Халыҡ Республикаһы делегацияһы яуап сәфәре менән килде.


text:
Табиптар ҡайтанан әҙерлек үтә
Республиканың 2011-2012 йылдарға һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһы сиктәрендә Башҡортостанда табиптар ҡайтанан әҙерлек үтә. Әлеге ваҡытта 65 белгес ҡайтанан уҡый башлаған.
— Быйыл 147 табипты ҡайтанан әҙерләү планлаштырылған. Был маҡсатҡа федераль бюджеттан республиканың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә туғыҙ миллион һум самаһы аҡса бүленгән. Ҡайтанан әҙерлек үтеүгә килгәндәр араһында буласаҡ эндоскопсылар, трансфузиологтар, травматологтар һәм рентгенологтар бар, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына БР Халыҡ мәшғүллеге дәүләт хеҙмәте идаралығының профессиональ белем биреү бүлеге баш белгесе Ольга Орлова.


text:
Константин Толкачев: «Ғаилә йәмғиәтебеҙ нигеҙе булды һәм булып ҡала»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республикала 2012 йылды Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы тип иғлан итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
— Ғаиләгә, әсәлеккә, атайлыҡҡа һәм балалыҡҡа дәүләт ярҙамы күрһәтеү Башҡортостанда социаль сәйәсәттең төп өҫтөнлөктәренең береһе булды һәм булып ҡала, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәктең Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев. – Был өлкәгә ҡағылған мәсьәләләр буйынса ҙур ғына закондар сығарыу базаһы булдырылған. Төбәктәр араһында тәүгеләрҙән булып республикала «Башҡортостан Республикаһында ғаиләне, әсәлекте, атайлыҡты һәм балалыҡты һаҡлау тураһында»ғы закон ҡабул ителде. Шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһында күп балалы ғаиләләргә дәүләт ярҙамы тураһында», «Башҡортостан Республикаһында йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы тураһында», «Тәрбиәгә алған ата-әсәләрҙең хеҙмәтенә түләү һәм тәрбиәгә алған ғаиләгә күрһәтелгән социаль ярҙам саралары тураһында», «Башҡортостан Республикаһында патронат тәрбиә тураһында», «Башҡортостан Республикаһында балаға айлыҡ пособие тураһында» закондар, башҡа норматив хоҡуҡи акктар ғәмәлдә.
Республика парламенты спикеры фекеренсә, башҡа төбәктәр менән сағыштырмаса яҡшыраҡ демографик хәл бындай сәйәсәттең һөҙөмтәһе булып тора. 2000 йылдан башлап тыуым арта, республикала уртаса ғүмер оҙонлоғо 2010 йылда 69,7 йәшкә тиклем артты.
— Мәскәү һәм Санкт-Петербургтан ҡала республикабыҙ тыуым буйынса өсөнсө урында тора, — тип билдәләне Константин Толкачев. – Был уңыштарҙы үҫтереү зарур. Ғаилә йәмғиәтебеҙ нигеҙе булды һәм булып ҡала, шуға күрә республика етәкселеге был өлкәгә айырыуса иғтибар бүлә. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ғаилә именлеген хәстәрләүҙең, әсәлекте һәм балалыҡты яҡлауҙың дәүләт сәйәсәтенең төп йүнәлештәре булыуы хаҡында бер генә тапҡыр әйтмәне. Республика парламенты эшмәкәрлегендә был һис шикһеҙ өҫтөнлөк булып тора. Һәр ата-әсә үҙенең балаһына бәхетле бала саҡ бүләк иткеһе килә һәм дәүләт был йәһәттән граждандарына ярҙам итергә бурыслы.


text:
Башҡортостан уҡытыусыһының уртаса айлыҡ эш хаҡы – яҡынса 16,5 мең һум
Башҡортостанда уҡытыусыларҙың уртаса айлыҡ эш хаҡы яҡынса 16,5 мең һум тәшкил итә. Бындай мәғлүмәт менән бөгөн Өфөлә үткән Дәүләт Думаһының Мәғариф буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Людмила Бокованың Башҡортостандың мәғариф активы менән осрашыуында республиканың мәғариф министры урынбаҫары Елена Козлова таныштырҙы.
— Башҡортостан Республикаһында уҡытыусыларҙың уртаса эш хаҡы 2011 йылдың 1 декабренә тиклем айына 16455 һумға тиклем арттырылды, — тип хәбәр итте ул. – Киләһе йылға бюджетҡа 2 миллиард 34 миллион һум һалынған. Әлеге ваҡытта уртаса эш хаҡы 16800 һумға барып баҫа.
Өфөнөң Мәғариф идаралығы начальнигы Азамат Сәйфуллин һүҙҙәренсә, Өфө уҡытыусыһының уртаса айлыҡ эш хаҡы 17 мең һумдан ашыу тәшкил итә.


text:
«Башнефть» дивидендтары Владимир Путиндың май указдарын ғәмәлгә ашырыуға йүнәлтеләсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең 5 миллиард 18 миллион һум күләмендәге дивидендтары 2015 йылда Башҡортостан бюджеты сығымдарын өҫтәмә финанслауға йүнәлтеләсәк.
24 июлдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған тейешле указ республика хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Аҡса Рәсәй Президентының 2012 йылдың 7 майындағы указдарын тормошҡа ашырыуға, шул иҫәптән балалар баҡсаларына сиратты бөтөрөү буйынса сараларға, инженер инфраструктураһын үҫтереүгә, шулай уҡ социаль объекттар төҙөүгә һәм уларҙы реконструкциялауға, иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең мөһим тармаҡтарына ярҙамға, республика бюджетының тигеҙләнешен тәьмин итеүгә йүнәлтеләсәк.


text:
Сәлиә Мырҙабаева Башҡортостан халҡының медицина проблемаларын хәл итә
Уҙып барған йылдың көҙгө сессияһында Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева Башҡортостан халҡының 240-тан ашыу яҙма һәм телдән мөрәжәғәттәрен ҡараны. Уларҙың һәр береһе буйынса тәғәйен ҡарар ҡабул ителде, кешеләргә кәрәкле ярҙам күрһәтелде.
Парламентарийға республика халҡы йыш ҡына медицина ярҙамы алыу мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итә – 40 процент. Инвалидлыҡ билдәләү, реабилитация ярҙамы, аяҡҡа баҫтырыу һәм шифахана-курорт дауалауы менән тәьмин итеү буйынса мөрәжәғәттәр бар. Граждандар ғаризаларының 14 проценты торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға бәйләнгән.
Депутат Өфөлә ауырыуҙарҙы иҫкәртеүгә һәм студент йәштәрҙең һаулығын һаҡлауға йүнәлтелгән «Йәштәргә һаулыҡ» социаль проектын индереүҙе дауам итә.
Башҡортостандан депуттың закондар сығарыу эшмәкәрлеге һәм инициативалары тураһында тулыраҡ мәғлүмәт менән уның сайтында танышырға мөмкин.


text:
Башҡортостандағы майҙандарҙың 22 процентында иген сәселгән
Башҡортостан аграрийҙары әле 324 мең гектар майҙанда яҙғы сәсеү үткәрҙе. Былтыр ошо уҡ көндө сәсеү агрегаттары баҫыуға саҡ сыҡҡайны ғына әле – 2011 йылғы сәсеү 26 апрелдә башланды. Бөгөнгө көндә иген һәм ҡуҙаҡлы иген култьтуралары 273 мең гектар майҙанда сәселгән. Был планлаштырылған иген баҫыуҙарының 22 проценты, тип хәбәр иттеләр республиканың аграр ведомствоһының матбуғат хеҙмәтенән. Шул уҡ мәлдә иген һәм ҡуҙаҡлы иген сәсеү буйынса эштәрҙең яртыһын теүәлләгән райондар ҙа бар – былар Архангел (61 процент), Дүртөйлө (51 процент) һәм Күгәрсен райондары (53 процент).
Башҡортостанда сәсеү кампанияһы ҡыҙыу бара. Көн һайын республика эшсәндәре сәсеүлектәрҙе дүрт-биш процентҡа арттыра. Архангел, Дүртөйлө һәм Мәләүез районы ауыл хужалығы предприятиелары һуңғы тәүлектә яҙғы сәсеү буйынса үҙҙәренең күрһәткесен ете процентҡа яҡшыртҡан.
Әле 53 районда сәсеү эштәре алып барыла.