text:
Фото:
Өфөлә ихаталарҙы төҙөкләндереүгә бюджет средстволары етмәй
Фото:
Бюджет тәьминәте бөгөн Өфөлә иң түбәндәрҙең береһе. Был күрһәткес буйынса республиканың баш ҡалаһы миллионлы халҡы булған ҡалалар араһында арттан икенсе урында тора. Был турала Өфө хакимиәтендәге матбуғат конференцияһында ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
— 12,5 миллиардлыҡ бюджеттың миллиондан ашыу халҡы булған ҡала өсөн аҙ булыуы көн кеүек асыҡ, — тине ул. Сағыштырыу өсөн 1,4 миллион халҡы булған Новосибирскиҙың бюджеты 21 миллиард һум тәшкил итә. Омскиҙа, уның халҡы яҡынса Өфөнөкө кеүек, бюджет – 18 миллиард.
Павел Качкаев әйтеүенсә, ҡала был мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам күрһәтеүҙәрен һорап республика етәкселегенә мөрәжәғәт иткән.
— Әгәр өҫтәмә средстволар табылһа, беҙ уларҙы тәү сиратта ихаталарҙы һәм квартал араларындағы территорияларҙы төҙөкләндереүгә йүнәлтәсәкбеҙ, — тине Качкаев. — Бөгөн беҙ был маҡсатҡа йылына ни бары 50 миллион һум бүләбеҙ, был ғына етмәй. Өҫтәмә ресурстар булғанда, был сумманы өс тапҡырға арттырырға мөмкин.


c: text/html

text:
Башҡортостанда 2015 йылға тиклем саүҙаны үҫтереү буйынса программа раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән 2011-2015 йылдарға сауҙаны үҫтереү буйынса республика программаһы раҫланды. Уны тормошҡа ашырыу тармаҡты үҫтереүгә, яңы эш урындары булдырыуға, бюджет системаһына һалым керемен арттырыуға булышлыҡ итәсәгенә ышана белгестәр.
Эксперттар фаразлауынса, ваҡлап сауҙа итеү әйләнешенең йыллыҡ үҫеше 5,5 проценттан да кәм тәшкил итмәйәсәк, ваҡлап сауҙа итеү әйләнеше 2015 йыл аҙағына 925 миллиард һум тәшкил итәсәк.
Шулай уҡ алдағы биш йылда инфраструктураны үҫтереүгә, ҡулланыусылар баҙары объекттарын реконструкциялауға һәм төҙөүгә 10 миллиард һум күләмендә инвестиция йәлеп итеү планлаштырыла. Отчет биреү осорона халыҡтың сауҙа майҙандары менән тәьмин ителеше республиканың 1000 кешеһенә 615 квадрат метрға тиклем артырға тейеш. Ҡулланыусылар баҙары ойошмаларында 15 меңгә тиклем яңы эш урындарын булдырыу планлаштырыла.
Указдың үтәлешенә контроллек итеү бурысы Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетына йөкмәтелде, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Социаль туризмды үҫтереү проекты эшләнә
Башҡортостан Республикаһында 2011 йылға социаль туризмды үҫтереү республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында сираттағы ултырышта тикшерелде.
Тиҙҙән Башҡортостанда йәшәүсе өлкән йәштәгеләрҙең республика, ил, хатта сит илдәр буйлап туристик сәфәргә сығыу мөмкинлеге барлыҡҡа киләсәк. Бындай сәйәхәт хаҡының бер өлөшө дәүләт тарафынан республика бюджетынан компенсацияланасаҡ, тип хәбәр итә Комитеттың матбуғат хеҙмәте.
БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Айҙар Хәлилов билдәләүенсә, туроператорҙарға эске туризм өлкәһендә эшләү өсөн яҡшы стимул барлыҡҡа киләсәк. Республика буйынса маршруттар ҡыҙыҡлы һәм сифатлы булырға тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.


text:
Александр Никерин «Йәш сәйәсәт» III округ йәштәр форумында ҡатнаша
«Йәш сәйәсәт» III округ йәштәр форумы быйыл Сыуашстанда үтә. Йола буйынса унда округ төбәктәренең йәштәр парламенты, сәйәси партиялары, «Изге Ихтыяр» ирекле йәштәр хәрәкәте вәкилдәре, Бәләкәй дәүләт идараһы академияһында белем алыусылар, Волга буйы федераль округының йәштәр мәсьәләләре буйынса власть органдары вәкилдәре ҡатнаша. Башҡортостан исеменән форумда йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин ҡатнаша.
Башҡортостан Республикаһы Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, сара сиктәрендә йәштәрҙең социаль проблемалары һәм уларҙы хәл итеү юлдары тикшерелгән. Әлеге ваҡытта йәштәр сәйәсәтенә ҡағылған төрлө темалар буйынса фекер алышыу майҙансыҡтарында эш алып барыла.
Форум эше һөҙөмтәләре буйынса резолюция ҡабул ителәсәк.


text:
Күмертауҙан Гөлнара Ғәҙиләева Халыҡ-ара йәш рәссамдар пленэры лауреаты булды
Күмертауҙан йәш рәссам Гөлнара Ғәҙиләева XII Халыҡ-ара йәш рәссамдар пленэры сиктәрендә үткәрелгән конурста III дәрәжә лауреат булды. Пленэр Владимир-Суздаль ерендә үтте һәм Владимир губернаһының 235 йыллығына арналды.
Форумда Рәсәй төбәктәренән 28 делегация составында йәмғеһе 300 кеше ҡатнашты. Улар араһында Башҡортостан делегацияһы ла булды.
Балалар XII-XVII быуаттарҙың архитектура ҡомартҡылары менән танышты, һынлы сәнғәт өлкәһендәге төрлө бәйгеләрҙә ҡатнашты.


text:
Башҡортостанда һуғыш ветерандары өсөн милеккә хоҡуҡтарҙы дәүләт теркәүе сроктарын ҡыҫҡарттылар
Башҡортостанда Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары ташламалы шарттарҙа күсемһеҙ милеккә үҙ хоҡуҡтарын теркәй ала. «Росреестр»ҙың республика буйынса идаралығы хәбәр итеүенсә, бөтә һуғыш ветерандары, уларҙың исеменән ышаныс ҡағыҙы буйынса эшләүсе һәм раҫусы документтарҙың күсермәһен күрһәтеүселәр өсөн күсемһеҙ милеккә хоҡуҡтарҙы дәүләт теркәүе һәм уның менән килешеүҙәрҙе үткәреү срогы биш эш көнөнә тиклем ҡыҫҡартылған, ә күсемһеҙ миллеккә һәм уның менән килешеүҙәргә Хоҡуҡтарҙың берҙәм дәүләт реестрында булған мәғлүмәттәрҙе биреү срогы – ике эш көнөнә тиклем.
Акцияның ваҡыты сикләнмәгән һәм уның менән «Росреестр» идаралығы офистарына, Федераль кадастр палатаһы филиалдарына, шулай уҡ республиканың Күп функциялы үҙәктәре операция залдарына мөрәжәғәт иткәндә файҙаланып була, тип аңлаттылар ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Хәкимов Кәрим Әбдрәүеф улы
Кәрим Әбдрәүеф улы Хәкимов («Ҡыҙыл паша»; ысын исеме — Ғәбделкәрим Ғәбделрәүеф улы Ғәбделхәкимов; ғәр. کریم حاك) — күренекле совет дипломаты һәм ижтимағи-сәйәси эшмәкәре. Ғәрәп илдәрендә СССР-ҙың тәүге тулы хоҡуҡлы вәкиле була.
Сәғүдтәр династияһының яңы дәүләте үҫешендә туранан-тура ҡатнаша һәм король Ғәбдел Ғәзиз ибн Сәғүдтең дуҫы булып китә. Мосолман мөхитендә тәрбиәләнеп һәм элгәрәк революционер, ҡыҙыл командир һәм совет власын ойоштороусы булараҡ, Кәрим Хәкимов үҙенең шәхси абруйы менән ғәрәп-фарсы донъяһында Совет Рәсәйенең ыңғай йөҙөн барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә. СССР-ҙың Тышҡы эштәр министырлығында Хәкимов ғәрәп Көнсығышы буйынса иң яҡшы белгестәрҙең береһе тип иҫәпләнгән.
«Ҡыҙыл паша»ны репрессиялау һәм язалап үлтереү Сәғүд Ғәрәбстанында идара итеүсе династияға тәрән тәьҫир яһай — шул уҡ 1938 йылда короллек СССР менән дипломатик мөнәсәбәттәрҙе өҙә һәм улар тик 1990-сы йылдар башында ғына тергеҙелә.
Йөкмәткеһе
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығышы һәм ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәкимов Кәрим Әбдрәүеф улы 1890 йылдың 28 ноябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Дүсән ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Бишбүләк районы) тыуған. Сығышы менән Һарайлы-Мең ырыуы башҡорто.
Ҡартатаһы Ғәбделхәким Ғәбделфаиз улы (1810—?) һәм уның улы — Кәримдең атаһы — Ғәбделрәүеф 1850 йылғы ревизия буйынса Дүсән ауылы башҡорттары исемлегендә булғандар[1].
1917 йылғы Ауыл хужалығы иҫәбен алған саҡта ла Кәримдең атаһы Ғәбделрәүеф Ғәбделхәким улы һәм әсәһе — Хәмиҙә Мөхәмәтғәле ҡыҙы үҙҙәренең милләте башҡорт булыуын белдергәндәр. 1917 йылда Томск ҡалаһының 2-се һанлы гимназияһын тамамлау тураһындағы таныҡлығында Кәрим Хәкимов үҙенең милләте башҡорт булыуын күрһәткән[2], ә НКВД-ның 1938 йылғы Коммунарка — аттырылғандар исемлегендә уның милләтен татар тип яҙғандар[3].
Кәримдең ҡустыһы Хәкимов Халиҡ Рәүеп улы (1895—1975; ысын исеме — Ғәбделхәкимов Халиҡ Ғәбделрәүеф улы) — инженер, техник фәндәре докторы (1956), профессор (1957). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша. Уларҙың һеңлеләре Мәғниә Ғәбдрәүеф ҡыҙы Ғәҙелова иренә — Лотфи Закир улы Ғәҙеловҡа Кәрим тураһында башҡорт һәм урыҫ телдәрендә китаптар яҙырға ярҙам итә.
К. Ә. Хәкимовтың ҡатыны Хәҙисә Ғәйнетдин ҡыҙы (1903—1998) менән ике бала — Шамил һәм Флораны үҫтерәләр. 1925 йылда улдары Шамил Сәғүд Ғәрәбстанында дизентериянан ауырып мәрхүм була[4].
Үҫеш йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1908 йылда Ырымбур губернаһының Ырымбур өйәҙендә[5] урынлашҡан Ҡарғалы мәҙрәсәһендә уҡый. 1910—1911 йылдарҙа Өфөлә йәшәй һәм «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә белем ала[6]. Фарсы, ғәрәп һәм Европа телдәрен өйрәнә.
Артабан Фирғәнә ҡалаһы янындағы шахтала һәм Орск тимер юлдарында төрлө эштәрҙә эшләй[7].
1917 йылда Кәрим Хәкимов Томск ҡалаһының 2-се һанлы гимназияһын тамамлай. Рәсәйҙәге 1917 йылғы революциялар осоронда большевиктарҙың идеяларын яҡлап сыға. Башҡа башҡорттарҙан сыҡҡан билдәле большевик-революционерҙар — Бәхтегәрәй Шәфиев, Шәһит Хоҙайбирҙин, Баһауетдин Нуриманов һымаҡ Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәтен контрреволюцион тип иҫәпләй[8].
1918 йылдың башында Ырымбур губернаһының хәрби-революцион комитеты ағзаһы итеп һайлана, халыҡ мәғарифы бүлегенең мөдире вазифаһын башҡара. 1918 йылдың апрелендә ВКП(б) фирҡәһе ағзаһы булып китә[7]. 1918 йылдың яҙында Хәкимов етәкселегендә Ырымбур ҡалаһының нәшриәттәре национализациялана[9].
Рәсәйҙәге Граждандар һуғышында ҡатнаша. Аҡтүбә фронтында 2-се интернационал полкы командиры, 1919 йылдан алып 2-се башҡорт-татар батальоны командиры. 1920 йылдың февралендә М. В. Фрунзе менән Төркөстанға ебәрелә[7]. 1920—1921 йылдарҙа Төркөстан фронтының сәйәси идаралағы башлығының урынбаҫары, бер үк ваҡытта Төркөстан Коммунистар фирҡәһенең үҙәк комитетының секретары вазифаһын ваҡытлыса үтәй. Бохара Халыҡ Совет Республикаһында РСФСР-ҙың тулы хоҡуҡлы вәкиле, шул уҡ республиканың Коммунистар партияһының үҙәк комитеты секретары була[6].
Дипломатик эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1921 йылдың майында В. В. Куйбышев тәҡдиме буйынса Мәскәүгә РСФСР-ҙың Тышҡы эштәр буйынса халыҡ комиссариатына эшкә ебәрелә[7].
1921 йылдың октяберендә Кәрим Хәкимовты Ирандың Мәшһәд ҡалаһына генераль консул итеп тәғәйенләйҙәр. 1923 йылдан алып Ирандың Решт ҡалаһындағы РСФСР-ҙың генераль консулы вазифаһын башҡара һәм шул уҡ ваҡытта совет-фарсы ҡатнаш сик комиссияһында эшләй[10].
Кәрим Хәкимовтың Ирандағы дипломатик эшмәкәрлегенә ыңғай баһа бирелә һәм 1924 йылдың ғинуарында ул йәнә Мәскәүгә саҡыртыла. Бында Хәкимовты Хиджаз короллегенең СССР-ҙың генераль консулы итеп тәғәйенләргә ҡарар итәләр. 1924 йылдың 6 авгусында К. Ә. Хәкимов үҙенең ғаиләһе һәм Генераль консуллыҡ хеҙмәткәрҙәре менән бергә Джидда ҡалаһына килә. Һәм шул уҡ йылдың 9 авгусында Кәрим Хәкимов Хиджаз короле Хөсәйен бин Али әл-Хәшими менән Мәккә ҡалаһында осраша һәм уға танытма грамотаһын тапшыра[10].
1925 йылдың декаберендә Неджд әмире Ғәбдел Ғәзиз ибн Сәғүд Хиджаз короллеге менән һуғыш барышында Джидданы баҫып ала һәм 1926 йылдың башында ул үҙен Хиджаз, Неджд һәм ҡушылған өлкәләрҙең (1932 йылдан алып — Сәғүд Ғәрәбстанының) короле тип иғлан итә һәм шулай итеп яңы дәүләткә нигеҙ һала. 1926 йылдың 16 февралендә Советтар Союзы тәүгеләрҙән булып был дәүләтте таный һәм шул уҡ көндө Хәкимов королгә СССР-ҙың рәсми нотаһын тапшыра[7].
Кәрим Хәкимов король Ғәбдел Ғәзиз ибн Сәғүд менән дуҫлыҡ мөнсәбәттәрен урынлаштыра. Ғәрәп элитаһы һәм ябай халыҡ араһында ул «Ҡыҙыл паша» исеме менән билдәле була. Дипломат К. Ә. Хәкимов король ибн Сәғүдте СССР-ҙың Яҡын Көнсығышта стратегик партнёрына әйләндереү, Совет тауарҙарын төбәк баҙарға индереү, Одесса порты менән даими пароходлы бәйләнеш төҙөү мәсьәләләрен уңышлы үтәй. 1926 йылда Кәрим Хәкимовтың инициативаһы буйынса I Донъя мосолмандары конгрессында совет мосолмандары делегацияһы ла ҡатнашыу мөмкинлегенә эйә булалар[10].
1928 йылдың сентяберендә Хәкимов Йемен Короллегендәге СССР-ҙың Ближвосторг генераль вәкиле итеп тәғәйенләнә. 1929—1931 йылдарҙа Йемен Короллегендә СССР-ҙың тулы хоҡуҡлы вәкиле вазифаһын башҡара[6].
1932—1935 йылдарҙа Мәскәүҙә Ҡыҙыл профессура институтында уҡый. 1932 йылдың майында Кәрим Хәкимов буласаҡ Сәғүд Ғәрәбстаны короле — принц Фейсал ибн Ғәбдел Ғәзиз ибн Сәғүдте Мәскәүҙә оҙатып йөрөй.
1936—1937 йылдарҙа — Сәғүд Ғәрәбстанында СССР-ҙың тулы хоҡуҡлы вәкиле вазифаһын башҡара.
1937 йылдың 6 сентябрендә СССР-ҙың Тышҡы эштәр буйынса халыҡ комиссариаты Кәрим Хәкимовҡа тиҙ арала Мәскәүгә ҡайтырға саҡырыу ала. Король Ғәбдел Ғәзиз ибн Сәғүд Хәкимовҡа дәүләтендә ҡалырға һәм сәйәси йәшеренер урын тәҡдим итә. Әммә илсе тыуған иленә ҡайтырға ҡарар итә.
1937 йылдың 27 октябрендә ҡулға алына. 1938 йылдың 10 ғинуарында «шпионаж, контрреволюцион ойошмаларында ҡатнашыу» тигән хөкөм сығарыла һәм шул уҡ көндө Кәрим Әбдрәүеф улы Хәкимов «Коммунарка» полигонында атып үлтерелә. 1956 йылдың 28 ғинуарында СССР Юғары суда ҡарары буйынса тулыһынса аҡлана[7].
Ҡыҙыл пашаға ҡағылышлы репрессия Сәғүд Ғәрәбстанында хакимлыҡ итеүсе династия вәкилдәренең күңелендә тәрән эҙ ҡалдыра. 1938 йылдың 13 апрелендә Ибн Сәғүд СССР-ҙан башҡа тулы хоҡуҡлы илсене ҡабул итеүҙән баш тарта һәм уның менән дипломатик мөнәсәбәттәр шул уҡ йылда өҙөлә, һәм 1990-сы йылдар башында ғына ҡайтанан яңыртыла.
Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хакимов К. А. Счастливая Аравия глазами советского полпреда / Прим. и комм. С. Рахимова // Эхо веков. — 1996. — № 1/2. — С. 131—136. — ISSN 2073-7483.
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1979 йылда Дүсән ауылында Кәрим Хәкимовтың мемориал музейы асыла. Музей фондтарында 911 ашыу һаҡлау берәмеге, шул иҫәптән дипломаттың шәхси әйберҙәре (мандолина, юл һандығы һ. б.), фото- һәм документаль материалдар һаҡлана. Һуңыраҡ К. Ә. Хәкимовҡа бағышлап музей алдында бюст ҡуйыла. 2014 йылда музей эскпозицияһы менән интернет селтәре аша танышырға мөмкинселек асыла[11].
- 1982 йылда Башҡорт дәүләт академия театрында Нәжиб Асанбаевтың «Ҡыҙыл паша» пьесаһы буйынса ҡуйылған шул уҡ исемле спектакльдең премьераһы була. Унда төп ролде — Кәрим Хәкимов ролен актёр Әхтәм Әбүшахманов башҡара. Спектакль данға ҡаҙана һәм уның телевизион варианты төшөрөлә. 1987 йылда пшьеса айырым китап булып нәшер ителгән.
- Өфө, Ырымбур, Ташкент, Бохара ҡалаларының урамдарына К. Ә. Хәкимов исеме бирелгән.
- 2002 йылда К. Ә. Хәкимов тураһында «Өфө Тракты» телестудияһы «Полпред» документаль фильмын төшөрә, ә 2011 йылда — «Башҡортостан юлдаш телевидениеһы»нда С. И. Хәмиҙуллиндың «Хакимов Аравийский» исемле документаль фильмы сыға.
- 2011 йылдан алып Башҡортостанда даими рәүештә Хәкимов уҡыуҙары уҙғарыла.
- 2015 йылда Башҡортостан Республикаһында Кәрим Әбдрәүеф улы Хәкимовтың тыуыуына 125 йыл тулыуына бағышлап мәжлестәр үткәрергә планлаштырыла[12].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — Б. 461. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
- ↑ Государственный архив Томской области. Ф. 147. II Томская мужская гимназия. Oп. 1. Д. 21. Л.2.
- ↑ Москва, расстрельные списки — Коммунарка // Жертвы политического террора в СССР.
- ↑ Барабаш Т. Караван историй, караван судьбы... // Вечерняя Уфа. — 19 декабря 2014 года. — С. 7.
- ↑ Хәҙерге Ырымбур өлкәһенең Һаҡмар районында.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Гумеров Ф. Х. Хакимов Карим Абдрауфович.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 616. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Хакимов Карим Абдурауфович. //Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период. (1917—1991) / Я. В. Васильков, Сорокина М. Ю. — Санкт-Петербург: Петербургское Востоковедение, 2003. — Б. 393. — ISBN 5-85803-225-7.
- ↑ Кульшарипов М. М. Октябрь 1917 года// История башкирского народа: в 7 т./ гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2010. — Т. V. — Б. 92. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.
- ↑ Гадилов Л. З., Гумеров Ф. Х. Карим Хакимов — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1960. — Б. 24. — 84 б.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Густерин П. В. Карим Хакимов — советский полпред и друг Арабского Востока. «ЦентрАзия» (2014-09-19). 17 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ Дом-музей Карима Хакимова теперь можно посетить виртуально. «Башинформ» (2014-12-09). 17 март 2015 тикшерелгән.
- ↑ Рустэм Хамитов подписал указ о праздновании 125-летия со дня рождения Карима Хакимова. «Башинформ» (2013-04-01). 16 март 2015 тикшерелгән.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Воспоминания о Кариме Хакимове. // Сост. Гадилов Л. З., Г. Г. Амири — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1982. — 71 б.
- Гадилов Л. З., Гумеров Ф. Х. Карим Хакимов — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1960. — 84 б.
- Гадилов Л. З., Гумеров Ф. Х. Революционер-дипломат: [К. А. Хакимов]: Ист.-биогр. очерк — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 126 б.
- Густерин П. В. Памяти Карима Хакимова — дипломата и учёного // Дипломатическая служба. 2008, № 1.
- Густерин П. В. Советская разведка на Ближнем и Среднем Востоке в 1920—30-х годах — Саарбрюккен: LAP LAMBERT Academic Publishing, 2014. — Б. 38—43. — ISBN 978-3-659-51691-7.
- Косач Г. Г. Карим Хакимов: годы жизни в Оренбурге.// Неизвестные страницы отечественного востоковедения. Вып. 2. М., 2004. С. 125—147.
- Наумкин В. В. Советская дипломатия в Хиджазе: первый прорыв в Аравию (1923—1926 гг.). / Арабские страны Западной Азии и Северной Африки. М.: ИВ, 1997. — С. 34—43.
- Хайретдинов Р. Ф.. Карим Хакимов — революционер, дипломат : диссертация … кандидата исторических наук : 07.00.02 Уфа, 2006. 225 c. : 61 07-7/304.
- Хайретдинов Р. Ф. Карим Хакимов — дипломат / Археография Южного Урала: Материалы межрегиональной научно-практической конференции. Уфа, 3—4 декабря 2002 г. — Уфа: РИО БашГУ. 2002. — С. 183—185.
- Хайретдинов Р. Ф. Башкирский дипломат Карим Хакимов / Соглашение Центральной Советской власти с Башкирским правительством о Советской Автономной Башкирии в свете современных проблем Российского федерализма: Материалы региональной научно-практической конференции. — Уфа: РИО БашГУ. 2004. — С. 35—37.
- Хакимов Карим Абдурауфович. //Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период. (1917—1991) / Я. В. Васильков, Сорокина М. Ю. — Санкт-Петербург: Петербургское Востоковедение, 2003. — Б. 393. — ISBN 5-85803-225-7.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гумеров Ф. Х. Хакимов Карим Абдрауфович.// Башкортостан: краткая энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 1996. — Б. 616. — 672 б. — ISBN 5-88185-001-7.
- Хайретдинов Р. Ф. Хәкимов Кәрим Әбдрәүеф улы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Красный паша Карим Хакимов и его заступник саудовский король. «Башинформ» (2007-11-24). 16 март 2015 тикшерелгән.
Видеояҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Полпред» на YouTube. Фильм Рустема Вахитова (студия «Уфимский трактъ», ГУП ТРК «Башкортостан» Творческое объединение общественно-политических программ), 2002 год.
- «Хакимов Аравийский» на YouTube. Фильм Салавата Хамидуллина («Башкирское спутниковое телевидение» Отдел познавательных и исторических программ), 2011 год.


text:
Мортаза Рәхимов Сергей Калашников менән осрашты
23 мартта Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһының Социаль страховка фонды рәйесе Сергей Калашников менән эш осрашыуы үткәрҙе.
Халыҡты социаль яҡлау мәсьәләләре, шулай уҡ Башҡортостанда ҡайһы бер федераль һәм республика социаль программаларын тормошҡа ашырыу барышы тикшерелде.
Мортаза Рәхимов социаль гарантияларҙы тәьмин итеү, Башҡортостан халҡының йәшәү кимәлен күтәреү республикалағы уңышлы үҫештең мотлаҡ шарты булып тора, тип билдәләне. Президент, иҡтисадтағы ҡатмарлы хәлгә ҡарамаҫтан, билдәләнгән социаль проекттарҙы финанслауҙы ҡыҫҡартырға ярамай, тине.
— Бөгөнгө ябай булмаған шарттарҙа дәүләт үҙенең социаль йөкләмәләрен үтәргә тейеш. Айырыуса аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр һәм оло йәштәге кешеләр хаҡында һүҙ барғанда, — тине Мортаза Рәхимов.
Һуңғы ике йылда әсәлеккә һәм балалыҡҡа ярҙам итеүгә йүнәлтелгән сығымдар ярайһы уҡ артты. 2008 йылда пособиелар күләмендә уларҙың өлөшө 3 миллиард 900 миллион һумдан ашыу тәшкил итте. Фондтың төбәк бүлексәһе балалар өсөн 10 кохлеар имплантат һатып алыу өсөн түләгән. Һәр имплантаттың хаҡы — 1 миллион 150 мең һум.
Осрашыуҙа шулай уҡ Рәсәй Социаль страховка фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһенең ағымдағы эшмәкәрлеге ҡаралды. Сергей Калашников төбәк бүлексәһе эшенең яҡшы ойоштороу кимәлен билдәләне. Фондтың айырым эшмәкәрлеге йүнәлештәре буйынса бүлексә Волга буйы округында ғына түгел, шулай уҡ Рәсәй буйынса тәүге бишәү иҫәбенә инә. 2008 йыл йомғаҡтары буйынса төбәк бүлексәһенең предприятиелар һалымдары һәм иғәнәләре керемдәренән килеме 6 миллиард һумдан ашыу тәшкил иткән.
Осрашыуҙа Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, РФ Социаль страховка фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһе идарасыһы Марат Латипов ҡатнашты.


text:
Текст песни МС Баш – Мин ғашик
Ҡушымта:
Һорайым, үтенәм, яратам һине иркәм,
Күҙ һал ташлап миңә ҡарашыңды,
Мин осам, мин еләм, янымда һине күрһәм,
Юғалттым мин, мин башымды.
Матур, сибәр, гүзәл, йәмле.
Был һүҙҙәр хисле лә, был һүҙҙәр тәмле,
Был һүҙҙәр һоҡланыу ҙа, был һүҙҙәр көнләшеү,
Был ирешеү ҙә, был һүҙҙәр килешеү.
Ғашиҡ булдым мин әкиәт һылыуына,
Тағы бер эләктем амурҙың уғына.
Йөрәк тибеуе йышая, ни эшләргә белмәйем,
Хистәрем усағында яңғыҙым, янып мин йәшәйем.
Хыялланам һинең турала, йырҙарым йырлайым,
Һинһеҙ был донъяла мин йәшәй алмайым.
Тағы осрашыуҙы өҙөлөп көтәмен
Тиҙҙән буласаҡ был, һиҙәмен, беләмен.
Тик таң менән таң ғына осрашмаясаҡ,
Мөхәббәткә ышанмаған ғына ҡауышмаясаҡ.
Килер был көн күрермен һылыуымды,
Йөрәктән урғылған йырлармын йырҙарымды.
Ҡушымта.
Күрмәйһең, ишетмәйһең, иғтибар итмәйһең,
Берәүҙе лә көттөрмәйһең, берәүҙе лә көтмәйһең,
Сәләмемде алмайһың, сәләм дә бирмәйһең,
Һин тиеп йәшәгәнемде тик һин генә белмәйһең.
Аҡҡошом, һандуғасым, айым һәм ҡояшым
Тәү күреүҙән иҫерҙем мин, юғалттым мин башым
Һинең ҡара күҙҙәрең, һинең ҡара ҡашың
Күрһәм уларҙы мин ташып түгелә хистәрем шашып
Йөрәгемдән, ни эшләргә миңә,
Һылыуҡайым ыҙалатаң мине улай ниңә.
Беләмен хыялыңда, йөрәгеңдә, күңелеңдә
Йәшәй көслө, аҡыллы, матур батыр һинең дә.
Минең йылы ҡосағым һине һаман көтәлер,
Ирендәрем иренеңде һаман һаман көтәлер.
Төшөмдә лә, өнөмдә лә һинең менән генәлер,
Бәхет ҡошо ҡулыма ҡасан ҡасан эләгер.
Донъяға йәм һибеп, урамдарҙан үтәһең,
Аңғармайһың һин мине, һына күпме күрәһең,
Алла осраштырҙы беҙҙе, миңә текләп ҡараның,
Хыялыңдағы батырыңды һин миндә танының.
Ҡушымта.
Диуаналай хыялландым, һинең турала уйландым,
Һине осратып бергә ҡалғас, балалай ҡыуандым,
Мөхәббәтебеҙгә тоғро булып ҡалам,
Һылыуым, сибәркәйем ЯРАТАМ!!!


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығасағы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығасағы хаҡында иҫкәртә
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы төбәктә дауыл сығасағы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы 5 августа төбәктә дауыл сығасағы хаҡында иҫкәртә. Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, йома ҡайһы бер райондарҙа елдең тиҙлеге секундына 17-22 метрға етәсәк. Дөйөм алғанда, республикала ел секундына 0-5 метр, көндөҙ төньяҡ-көнбайыштан секундына 8-13 метр тиҙлектә иҫәсәк. Иртән юлдарға томан төшөүе ихтимал. Һауа температураһы көндөҙ — 30-35, төндә 16-21 градус эҫе.


text:
Фото:
Ҡотҡарыусылар төн буйы Баймаҡ районында юғалған малайҙы эҙләй
Фото:
Төнгө сәғәт берҙә Сибай эҙләү-ҡотҡарыу отряды ҡотҡарыусыларына Баймаҡ районы Темәс ауылы кешеләре мөрәжәғәт итә: уларға ҡунаҡҡа килгән 10 йәшлек малай юғалған. Кисен, берәү ҙә өйҙә булмағанда, ул әйберҙәрен йыйған да сығып киткән. Һуңғы тапҡыр уны киске туғыҙҙарҙа Темәс эргәһендәге заправкалау станцияһында күреүҙәре асыҡлана.
БР Авария-ҡотҡарыу хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бәләкәй ҡасҡынды төнө буйы Баймаҡ районы ҡотҡарыусылары, милиция һәм янғын һүндереүселәр эҙләй. Улар эргә-тирәләге биләмәне, урман һыҙаттарын, ҡыуаҡлыҡтарҙы, ташландыҡ биналарҙы йөрөп сыға, әммә баланы тапмай.
Иртәнге сәғәт 9-ҙа малайҙың Юлдыбай эргәһендәге автозаправкала табылыуы тураһында мәғлүмәт алына. Малай, күрәһең, юлда осраған машиналар ярҙамында ата-әсәһе йортона ҡайтып етергә иҫәп тотҡан – улар Йылайыр районы Матрай ауылында йәшәй.


text:
Фото:
Максимовка сусҡасылыҡ комплексын реконструкциялау яҡшы бара
Фото:
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов “Максимовка” агросәнәғәт комплексының һимертеү майҙансығын реконструкциялау барышын ҡараны.
Комплекс составына өс предприятие — “Максимовка сусҡасылыҡ комплексы” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, Бөрө ит комбинаты һәм Осиновка ауылындағы сусҡасылыҡ комплексының һимертеү майҙансығы инә. Бер нисә ай эсендә төҙөүселәр “Ленинский Октябрь” ауыл хужалығы етештереү кооперативының иҫке биналарын реконструкцияланы. Уларҙың урынында бөгөн заманса дүрт малсылыҡ корпусы тора. Тағы ла бер корпусты реконструкциялау тамамланып килә, бер үк ваҡытта яңы өс корпус төҙөлә. Әлеге ваҡытта төҙөлөш эшенең 70 проценттан ашыуы үтәлгән. Республика бюджеты средстволарын да иҫәпкә алып, проекттың дөйөм инвестициялар күләме 1 миллиард һум самаһы тәшкил итә.
Сусҡаларҙың тәүге партияһы, йәғни 4 мең баш, былтыр ноябрҙә биналарға урынлаштырылған. Комплекста барлығы 44 мең сусҡа аҫраласаҡ. Тоҡомсолоҡ фермаһынан бында һимертеү өсөн үҫтерелгән сусҡалар ебәреләсәк. Ә ит киләсәктә Бөрө ит комбинатында эшкәртеләсәк.
Республика Президенты комплекстың таҙалығына иғтибар итте. Ул шулай уҡ ҡорамалдың сифатын билдәләне.
Сусҡаларҙы һимертеү буйынса бөтә операциялар тулыһынса механизацияланған, климат-контроль автоматлаштырылған. Үҙ ихтыяждары өсөн крематор, һуғым майҙансығы булдырыу күҙаллана.


text:
БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыларының һорауҙарына яуап бирәФото: Олег Яровиков
БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыларының һорауҙарына яуап бирә
БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыларының һорауҙарына яуап бирәФото: Олег Яровиков
15 февралдә «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында (www.i-gazeta.com) Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванованың онлайн-конференцияһы үтә.
Урындағы ваҡыт менән 11-ҙән 12-гә тиклем «Ижтимағи электрон гәзит» сайтына ингән һәр кеше порталдың баш битендәге «Һорау бир!» бүлегендә тейешле форманы тултырып, уға мөрәжәғәт итә ала. Теүәл ун икелә һорауҙар ҡабул итеү туҡтатыласаҡ.
i-gazeta.com сайтынан видеотрансляция «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең техник ярҙамында бойомға ашырыла.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы етәксеһенең интернет-ҡулланыусылар менән аралашыуы «Ижтимағи электрон гәзит» материалдарында һәм «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының яңылыҡтар теҙмәһендә сағылыш табасаҡ.
Рендеринг һәм конвертациянан һуң «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында онлайн-конференциянан тулы видеоотчет баҫыласаҡ.


text:
Өфө яҙыусыһы Игорь Савельевтың «ZЕВС» тип аталған романы Мәскәү магазиндарына һатыуға сығарылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Камил Хәсәнов/.
Өфө яҙыусыһы Игорь Савельевтың «ZЕВС» тип аталған яңы романы Мәскәүҙең үҙәк магазиндарына һатыуға сығарылды. Уҙған ял көндәрендә «Эксмо» нәшриәтендә донъя күргән роман баш ҡалалағы ун ике магазиндың кәштәләренә ҡуйылды. Башҡа сауҙа нөктәләрендә, шулай уҡ Рәсәй ҡалаларында ул сентябрь баштарында күренер тип көтөлә.
Магазин сайттарына урынлаштырылған мәғлүмәткә ярашлы, бөгөн, 31 августа, Өфө авторының китабын Яңы Арбаттағы китап йортонда, шулай уҡ уның филиалдарында һатып алырға мөмкин. Хаҡтар төрлө магазиндарҙа 258 һумдан 299 һумға тиклем тирбәлә.
«ZЕВС» — Игорь Савельевтың «Эксмо» нәшриәтендә баҫылған икенсе китабы. Йәш яҙыусының «Терешкова Марсҡа оса» тигән тәүге романы өс йыл элек донъя күрҙе һәм уҡыусылар, тәнҡитселәр тарафынан йылы ҡабул ителде. 2013 йылда был роман инглиз һәм француз телдәрендә нәшер ителде, Өфөлә иһә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы менән билдәләнде. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 3 һәм 5 сентябрҙә Мәскәүҙә яңы китаптың исем туйҙары үтә.


text:
Фото:
Геннадий Шмаль: Башҡортостан нефтселәре – нефть сәнәғәтенең алтын фонды
Фото:
«Газ. Нефть. Технологиялар-2010» XVIII Халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе экспоненттарының 70-тән ашыуы —Башҡортостан предприятиелары. Улар бергә тулы производство циклын төҙөй: углеводородлы сеймал табыуҙан алып юғары өҫтәмә хаҡлы һуңғы продукция алыуға тиклем.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министры Юрий Пустовгаров һүҙҙәренә ҡарағанда, Өфө нефть-газ күргәҙмәһе төбәктең төп компетенцияһын күрһәтә. Рәсәй Нефть-газ сәнәғәтселәре союзы президенты Геннадий Шмаль уның менән тулыһынса килешә.
— Дөйөм алғанда, илдә хәл ярайһы уҡ ҡатмарлы, әммә Башҡортостан заводтары был яҡтан алдынғыларҙың береһе булып тора, — тип иҫәпләй Геннадий Шмаль. – Шуға күрә һәр ошондай күргәҙмә беҙҙең нефть-газ комплексын нисек тағы ла һөҙөмтәлерәк яһарға мөмкин булыуы хаҡында белемебеҙҙе арттыра. Республика етәкселеге яғынан даими иғтибар булмаһа, беҙ ошондай күргәҙмәләр ойоштора, ә иң мөһиме, нефть эшкәртеүҙә, табыуҙа, нефть һәм газ менән бәйле башҡа йүнәлештәрҙә әлегеләй юғары күрһәткестәргә өлгәшә алмаҫ инек.
Бөгөн Башҡортостан яғыулыҡ-энергетика комплексының иң ҙур һәм юғары технологиялы предприятиелары «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте холдингы составында эшләй. Улар углеводородлы сеймал эҙләү һәм табыу, уны эшкәртеү һәм нефть продукттарын һатыу менән шөғөлләнә. Был йүнәлештәрҙең һәр береһендә Башҡортостан нефтселәре юғары һөҙөмтәләр күрһәтә.
— Быйыл беҙҙең бөтә нефть компаниялары араһында «Башнефть» нефть табыу күләме буйынса лидер булып тора, был күрһәткес буйынса ул «Роснефть», «Лукойл», «Сургутнефтегаз» кеүек гиганттарҙан алда бара, — тине Рәсәй Нефть-газ сәнәғәтселәре союзы президенты. – Быға фиҙакәр хеҙмәт, яңы технологиялар индереү аша өлгәшелә. Башҡортостандың нефть сәнәғәтенә 80 йылдан ашыу. Башҡортостан нефтселәре һәр ваҡыт беҙҙең нефть сәнәғәтенең алтын фонды булып торҙо һәм торасаҡ.


text:
Республикала «Беҙҙең яратҡан табип» интернет-конкурсы үтәсәкФото: Олег Яровиков
Республикала «Беҙҙең яратҡан табип» интернет-конкурсы үтәсәк
Республикала «Беҙҙең яратҡан табип» интернет-конкурсы үтәсәкФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда 22 апрелдән балалар табиптары араһында «Беҙҙең яратҡан табип» интернет-конкурсы старт ала. Был проект Санкт-Петербургта һәм Татарстанда үткәрелгән дә инде. «Башинформ» агентлығында ошо айҡанлы матбуғат конференцияһы ойошторолдо. «Бөгөн республикала 1658 балалар табибы – 1504 педиатр һәм 154 неонатолог эшләй. Был өлкәлә белгестәр дефициты күҙәтелә. Шулай итеп, республикала неонатологтар менән тәьмин ителеш ни бары 40 процент тәшкил итә», — тип хәбәр итте БР һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова.
Конкурста бөтә республиканан 800-ҙән ашыу бала табибы ҡатнашасаҡ. Проект етәксеһе Дмитрий Ченцов хәбәр итеүенсә, «Беҙҙең яратҡан табип» порталында теркәлеп, ата-әсәләр һәм бәләкәй пациенттар табиптарға рәхмәт һүҙҙәрен еткерә ала. Балаларға һүрәттәр ярҙамында тауыш биреү тәҡдим ителә. Уларҙы электрон почта аша ебәрергә мөмкин.
Еңеүселәр (йәмғеһе 70 табип) 1 июндә, Балаларҙы яҡлау көнөндә, тәбрикләнәсәк. Сайт 22 апрелдән 22 майға тиклем эшләйәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе Сергей Рыбкин менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе Сергей Рыбкин менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе Сергей Рыбкин менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
20 сентябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе Сергей Рыбкин менән осрашты. Яҡтар халыҡ-ара инвестиция проекттарын тормошҡа ашырғанда таможня процедураларын камиллаштырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.
Сергей Рыбкин төбәк етәксеһенә Өфөлә Харбин төбәк таможняһындағы (Ҡытай Халыҡ Республикаһы) коллегаларыбыҙ менән халыҡ-ара осрашыу үткәреү мөмкинлеге өсөн рәхмәт белдерҙе.
– Өфө Ҡытайҙағы коллегаларыбыҙ менән халыҡ-ара осрашыу өсөн майҙансыҡ итеп һайланды. Харбин төбәк таможняһы етәкселәре бында үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләрен ҡарау, тауарҙарҙың кодын, таможня хаҡының индексын дөрөҫ билдәләү буйынса ҡарарҙар ҡабул итеү өсөн килде. Улар менән декларацияларҙы сифатһыҙ тултырыу мәсьәләләрен ҡарайбыҙ, – тине Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе.
Башҡортостан таможняһында төбәктәргә йөк ташыу өсөн ваҡытты ҡыҫҡартыу маҡсатында электрон транзит буйынса тәжрибә үткәрелә, тип хәбәр итте Сергей Рыбкин. Бынан тыш, Волга буйы федераль округындағы берҙән-бер Электрон декларациялау үҙәгенең эше баһаланасаҡ.
– Эшҡыуарҙарҙың фекерҙәрен һәм тәҡдимдәрен тикшергәндә таможня теге йәки был сәбәптәр буйынса эштең әүҙемлегенә йоғонто яһай, тип әйтеп булмай. Ул юҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әйтеүегеҙсә, беҙҙең таможняла тәжрибә үткәрелә. Был сәнәғәтселәр, эшҡыуарҙар, етештереүселәр өсөн тормошто еңеләйтә.
Волга буйы таможня идаралығы етәксеһе республикала Ҡытай менән инвестиция проекттарын оҙатыу буйынса Башҡортостан таможняһы башлығы етәкселегендә эшсе төркөм ойошторолоуы тураһында һөйләне.
– Бөгөн Ҡытай яғы Волга буйы федераль округы буйынса 104 инвестиция проектын тормошҡа ашырыу мәсьәләһен ҡарай, – тине Сергей Рыбкин. – Ҡарарҙар ҡабул ителһә, тауарҙарҙы классификациялау, таможня хаҡы индексын ҡабул итеү, инвесторға мәғлүмәт биреү юлы менән проектты оҙатыу буйынса проблемалар булмаясаҡ.


text:
“Ҡиммәттәр системаһы” II Бөтә Рәсәй фестивале асылды
Өфөлә «Ҡиммәттәр системаһы» II Бөтә Рәсәй киң мәғлүмәт саралары фестивале асылды. Ул ватан журналистикаһының кимәлен күтәреү өсөн медиабаҙар профессионалдары араһында диалогты юлға һалырға, авторҙарҙы хәҙерге замандың мөһим проблемаларын хәл итеүгә йәлеп итергә тейеш. Үткәреү урыны — «Аҡбуҙат» ипподромы манежы.
Фестивалде асыуҙа БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия буйынса идаралыҡ начальнигы Эдуард Юлдашев, РФ Йәмәғәт палатаһының Мәҙәни һәм рухи мираҫты һаҡлау буйынса комиссия рәйесе урынбаҫары, «МедиаСоюз» вице-президенты Елена Зелинская, «Эксперт» журналының баш мөхәррире, «МедиаСоюз» президенты Валерий Фадеев, республика власть органдары вәкилдәре, журналистар ҡатнаша.
Форумда ҡатнашыусыларға Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов тәбрикләү хаты ебәрҙе. Унда шулай тиелә:
«Һеҙҙе ҡунааҡсыл, боронғо Башҡортостан ерендә ихлас тәбрикләйем! Һеҙҙең форум – уҙып барыусы йылдың мөһим ваҡиғаһы. Киң мәғлүмәт сараларының күп яҡлы эшмәкәрлеге беҙҙең көндәрҙә нығыраҡ талап ителә һәм һөҙөмтәлерәк була бара, уларҙың дәүләт власы органдары менән конструктив хеҙмәттәшлеге киңәйә.
Илдәге рухи климат, уның бөгөнгөһө һәм киләсәге, үҫеп килеүсе быуындың әхлаҡи йөҙө бигерәк тә һеҙгә бәйләнгән. Бына ни өсөн ижад һәм мәғлүмәт таратыу иреклеге ҡәтғи әхлаҡи принциптарға таянырға тейеш.
Беҙҙең күп килләтле Башҡортостан иҡтисадтың һәм социаль өлкәнең тотороҡло үҫеше менән айырылып тора. Бында мәҙәни ҡаҙаныштарҙы, рухи традицияларҙы һаҡлау һәм арттырыу, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу һәм кешеләрҙең тормошон яҡшыртыу өсөн күп эшләнә. Бөтә был процестарҙа республика киң мәғлүмәт сараларының мөһим роль уйнауы ҡыуаныслы.
Һеҙҙең фестиваль ватан журналистикаһының көнүҙәк проблемаларын уңышлы тикшереүгә булышлыҡ итер, киң мәғлүмәт сараларының артабанғы профессиональ үҫешенә һәм ижади әүҙемлегенә хеҙмәт итер, тип ышанам.
Һеҙгә яҡшы кәйеф, рух күтәренкелеге һәм бәхет, бөтә Рәсәй именлеге хаҡына яңы ижади идеялар һәм уңыштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов".
Фестивалдә ҡатнашыусыларҙы БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев ҡотланы:
- Хәҙерге йәмғиәттә ғаилә, мөхәббәт, ышаныс кеүек мәңгелек ҡиммәттәрҙе һаҡлау бик мөһим, – тине Дәүләт советнигы, — беҙ улар менән йәшәйбеҙ һәм теге донъяға ла улар менән китәбеҙ. Бөгөн форумда был мәңгелек ҡиммәттәр масс-медиа аша кешеләргә нисек еткерелеүе хаҡында һүҙ барасаҡ. Киң мәғлүмәт саралары рухилыҡты тергеҙеүгә мөмкин тиклем күберәк иғтибар бирһендәр ине, тип бик тә теләйбеҙ.
Медиафорумды Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ, Башҡортостан Хөкүмәте, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ ярҙамында «МедиаСоюз» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы һәм РФ Йәмәғәт палатаһы үткәрә.
Фестиваль йомғаҡтары буйынса медиаберләшмә өсөн эксперттар рекомендациялары ҡабул ителәсәк.


text:
БР Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәрҙең йәмәғәт палатаһына үткәрелгән конкурстың икенсе этабы үткәрелә
Бөгөн республикала БР Дәүләт Йыйылышы–Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәрҙең йәмәғәт палатаһына үткәрелгән конкурстың икенсе этабы үткәрелә. Йәштәрҙең йәмәғәт палатаһының раҫланған 20 ағзаһынан торған конкурс комиссияһы күрһәтелгән кандидаттарҙың һәм улар тапшырған документтарҙың конкурс положениелары талаптарына тура килеүен баһалаясаҡ.
Йәштәрҙең йәмәғәт палатаһындағы 15 урынға 36 дәғүә итеүсе теркәлгән. Кандидаттар төрлө йәштәр һәм балалар йәмәғәт берләшмәләре тарафынан күрһәтелгән.
Йәмәғәт палатаһы ағзалығына дәғүә итеүселәрҙең уртаса йәше – 23,иң йәш кандидатҡа 16 йәш тулған,ә иң олоһона – 32 йәш. Утыҙ алты кандидаттың 16-һы – ҡыҙҙар, 20-һе – ир-егет. Үҙҙәренең шөғөлө буйынса, улар – студенттар, аспиранттар, мәктәп уҡыусылары, юристар, психологтар, эшҡыуарҙар, коммерция һәм коммерцияға ҡоролмаған ойошмалар етәкселәре, дәүләт һәм муниципаль, йәмәғәт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре.


text:
Өфө ҡала Советы мотоспортты үҫтереүгә 6 миллион һум аҡса бүлде Фото: Олег Яровиков
Өфө ҡала Советы мотоспортты үҫтереүгә 6 миллион һум аҡса бүлде
Өфө ҡала Советы мотоспортты үҫтереүгә 6 миллион һум аҡса бүлде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфө ҡала Советы мотоспортты үҫтереүгә алты миллион һум субсидия бүлде. 3 ноябрҙә ҡала Советы ултырышында Ғабдрахман Ҡадиров исемендәге техник спорт төрҙәре үҙәгенең матди-техник базаһын нығытыу буйынса сығымдарҙың бер өлөшөн финанслау тураһында ҡарар ҡабул ителде.
Депутаттар аңлатыуынса, был аҡсалар мототехника һатып алыуға йүнәлтелә. Бынан тыш, аҡсалар юниорҙар командаһының республика һәм бөтә Рәсәй ярыштарында ҡатнашыуына бәйле сараларға китәсәк. Клубҡа ярҙам күрһәтеү балалар һәм йәштәр араһында мотоспортты популярлаштырыуға булышлыҡ итәсәк, тип иҫәпләй депутаттар.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл йәй Башҡортостандың Мотоциклет федерацияһы президенты, атҡаҙанған спорт мастеры һәм 19 тапҡыр донъя чемпионы Николай Красников Башҡортостандың Мотоциклет федерацияһы ағзаларына биләгән вазифаһынан бушатыу тураһында ғаризаһын ҡарау үтенесе менән мөрәжәғәт иткәс, ошо спорт төрөнә ярҙам итеү мәсьәләһе киҫкенләште.
Ул 2015 йылдың февралендә Өфөләге Ғабдрахман Ҡадиров исемендәге техник спорт төрҙәре үҙәген финанслауҙы туҡтатыу шундай ҡарар ҡабул итеүенең төп сәбәбе тип атаны.


text:
Ҡытай бизнесмендары республика менән конструктив эш алып барырға ниәтләнә – БР Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Ҡытай бизнесмендары республика менән конструктив үҙ-ара эш алып барырға ниәтләнгән. Башҡортостандың Ҡытай инвесторҙары менән эш итеү перспективалары тураһында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығына интервьюла БР Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы етәксеһе Флүр Әсәҙуллин һөйләне.
— Әлеге ваҡытта Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағында Янцзы йылғаһының үрге һәм урта ағымы төбәктәре менән хеҙмәттәшлек итеү буйынса оператив эшсе төркөм булдырылған, был йүнәлештә уртаҡ проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу буйынса «юл картаһы» әҙерләнгән, – тип билдәләне Флүр Әсәҙуллин. – Был провинциялар менән иҡтисади хеҙмәттәшлек өлкәһендә өс проект эшләнеп килә. Уларҙың береһе – республикала «Чжон Гэ» Ҡытай-Рәсәй халыҡ-ара сауҙа үҙәге компанияһын булдырыу. Бынан тыш, метиздар етештереү буйынса «Юйди» Чунцин металдар эшкәртеү компанияһы менән һөйләшеүҙәр алып барыла. Ә октябргә Цзянси провинцияһында Рәсәй бизнесы көнөн уҙғарыу ҡаралған.
Интервьюны тулыһынса «Детально» бүлегендә уҡый алаһығыҙ.


text:
Көнбайыш райондарҙа урып йыйыу кампанияһы башланды
БР Президенты Мортаза Рәхимов 28 июлдә эш сәфәре менән Шишмә, Туймазы, Благовар һәм Бүздәк райондарында йөрөп ҡайтты. Республика башлығы башлыса иҡтисадтың аграр секторын үҫтереү менән бәйле мәсьәләләргә туҡталды — ул ауыл хужалығы продукцияһы етештереү һәм эшкәртеү буйынса предприятиеларҙа булды.
Республика башлығы урып йыйыу кампанияһын башлау мәсьәләләренә айырым иғтибар бүлде. Хужалыҡтарҙың күбеһендә ужым арышын урып йыйыуға төшкәндәр. Ураҡ осороноң тәүге көндәре быйылғы йәйге ҡоролоҡ шарттарында уңышты күҙалларға мөмкинлек бирҙе.
Шишмә районының Салауат исемендәге агрофирмаһында "Сулпан-7" сортлы ужым арышы сәсеүлектәре быйыл гектарынан 25-30 центнер уңыш бирә. Игенселәр уңышты юғалтыуһыҙ йыйып алырға тырыша.
Мортаза Рәхимовҡа яңы "Башҡорт-10" сорты бойҙайы сәселгән баҫыуҙы күрһәттеләр. Был үҙебеҙҙә сығарылған ужым сорты бойҙайы. Ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов һөйләүенсә, был бөтә яҡтан да яҡшы сорт булып тора — уңыш гектарынан 40 центнерға етә, етмәһә, үҫемлек төбәктең климат шарттарына ҡулайлашҡан. Мортаза Рәхимов, был сорт һынауҙарҙы уңышлы үткәс, уны производствоға индерергә кәрәк, тип билдәләне.
Благовар районы аграрийҙары ужым арышы һәм шәкәр сөгөлдөрөнән яҡшы уңыш үҫтереп алған.
Заманса техника игенселәргә ҙур ярҙам булып тора. Бөтөн хужалыҡтарҙа ла тиерлек ватан һәм сит ил комбайндары һәм сапҡыстары эшләй. Бүздәктә ужым арышы уңышы юғары.
Туймазы районының "Нерал-Матрикс" һәм "Ҡуш-бүләк" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәрендә лә ужым арышын урып йыйыу башланған. Быйылғы һауа шарттарын иҫәпкә алғанда, уңыш ике хужалыҡта ла ярайһы уҡ яҡшы — гектарынан 25 центнер кимәлендә.
Мортаза Рәхимов ҡошсолоҡто, көнбағыш майы етештереүҙе үҫтереү мәсьәләләре менән дә ҡыҙыҡһынды.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов герой-паралимпиясылар менән осрашты
Фото:
Йома, 20 майҙа, Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов дуҫтарса табын артында республиканың Паралимпия спорты геройҙары менән осрашты.
Осрашыуҙа БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина, Рәсәй Паралимпия комитетының беренсе вице-президенты Павел Рожков, Рәсәй инвалидтар спорт союзы президенты Флүр Нурлығаянов, Рәсәй Паралимпия комитеты вице-президенты Рима Баталова, БР Юғары спорт оҫталығы әҙерләү үҙәге директоры Евгений Емельянов ҡатнашты. Спортсы-паралимпиясылар Андрей Жирнов, Андрей Коптев, Алексей Лабзин, Азат Карасурин, Светлана Ғәниева, Елена Паутова, Александр Парасюк, Анастасия Овсянникова, Айгөл Сәхибзадаева, Андрей Меркулов, һәм, әлбиттә, һуңғы турнирҙар геройҙары Ирек Зарипов менән Кирилл Михайлов осрашыуҙың төп ҡунаҡтары булды.
Рөстәм Зәки улы һуңғы Паралимпиадала, шулай уҡ 2011 йылғы донъя чемпионаттарында Рәсәй йыйылма командаһына бихисап миҙалдар алып килгән республика паралимпиясыларының ҡаҙаныштарын тағы бер тапҡыр билдәләп үтте.
— Был һеҙҙең ғәйәт ҙур хеҙмәтегеҙҙең һөҙөмтәһе, — тине республика Президенты спорт геройҙарына мөрәжәғәт итеп.
Павел Рожков Рөстәм Зәки улына Башҡортостан паралимпиясылары менән осрашыуҙа ҡатнашырға саҡырыуы һәм Рәсәйҙәге, бар донъялағы паралимпия хәрәкәтенә ҙур өлөш индергәне өсөн рәхмәт белдерҙе:
— Донъялағы бер ил дә һеҙҙең республика өлгәшкән кеүек ҡаҙаныштар менән маҡтана алмайҙыр, моғайын. Хәҙер, Өфө һәм Башҡортостан – паралимпия хәрәкәтенең баш ҡалаһы, тип ҙур ышаныс менән әйтә алабыҙ, — тине ул.
Павел Рожков Рөстәм Хәмитовҡа Рәсәй Паралимпия комитетынан Иҫтәлекле билдә тапшырҙы, яуап итеп үҙе лә республика Президенты ҡулынан ҡиммәтле бүләк алды.
Башҡортостандың иң күп титул яулаған спортсыһы Ирек Зарипов Рөстәм Зәки улына уртаҡ еңеүҙәргә индергән өлөшө өсөн рәхмәтен еткерҙе һәм алтын миҙалдарының береһен уға тапшырҙы.
Дуҫтарса табын артында бихисап темалар, шул иҫәптән Өфөләге Паралимпия әҙерлеге үҙәгенең, Мишкәләге Паралимпия үҙәгенең төҙөлөшө, республикала күләмле спорт төрҙәре үҫеше (халыҡҡа иң ҡулайы – йүгереү һәм велосипед), Башҡортостан мәктәптәрен спорт инвентаре менән тәьмин итеү мәсьәләләре тикшерелде.
Тәү сиратта хәл ителергә тейешле мәсьәләләрҙең тағы береһе тип Рөстәм Хәмитов Өфөләге «Нефтсе» стадионын реконструкциялауҙы атаны. Уға 200 млн һум аҡса һалынған, яңы сифатлы майҙан, кейенеп сисенеү бүлмәләре, стадион юлдары эшләнергә тейеш, шулай уҡ һыйҙырышлылығы ла арттырылған – хәҙер 18 мең тамашасы уйындарҙы ҡарай аласаҡ, 1000 урынлыҡ автомобилдәр ҡуйыу майҙансығы төҙөлгән.
Йәнә Башҡортостан Президенты яҡташтарын үҙенең өлгөһөндә йүгереүгә йәлеп итергә теләй – ул һәр көнөн иртәнге йүгереүҙән башларға ғәҙәтләнгән.


text:
Көрсөктө эш менән еңергә мөмкин
Йәкшәмбе, 3 майҙа, Башҡортостан Президенты Мортаза
Ғөбәйҙулла улы Рәхимов Белорет ҡалаһы һәм районының
шифахана-курорт системаһы һәм һаулыҡ һаҡлау объекттарын
төҙөү барышы менән танышты.
Эш сәфәре сиктәрендә республика башлығы "Асы"
шифаханаһында, Белореттағы поликлиника төҙөлөшөндә һәм
бала табыу йортонда булды. Республиканың төҙөлөш,
архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, Белорет
районы хакимиәте башлығы Николай Максимов һәм подрядсы
ойошмалар вәкилдәре менән берлектә мөһим инфраструктура
объекттарын ваҡытында финанслау һәм уларҙың төҙөлөшөн
тамамлау мәсьәләләре тикшерелде. Финанс көрсөгө
Башҡортостанда социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүгә йоғонто
яһамаясаҡ — көрсөккә ҡаршы өндәмәләргә ҡарағанда реаль
эштәрҙе өҫтөн ҡуйған республика етәкселегенең позицияһы тап
ошондай.
"Асы" шифаханаһында, мәҫәлән, тағы ла 200 эш урыны
булдырыласаҡ. Бында өс ҡоролма төҙөлөшө тамамланып килә.
Улар сафҡа индерелеү менән шифаханалағы урындар һаны әлеге
300 урынына 500-гә етәсәк. Был шифахананың проектта
ҡаралған иң ҙур һыйҙырышлылығы. Һөҙөмтәлә тағы 200 кеше эш
менән тәьмин ителәсәк, сөнки ғәмәлдәге ҡағиҙәләр буйынса
шифаханала ял иткән һәр кешегә берәр хеҙмәткәр тура килергә
тейеш.
Республика башлығына шифахана вәкилдәре хәбәр итеүенсә,
әле дауалау-диагностика корпусы әҙер тиерлек. Уны тейешле
ҡорамалдар менән йыһазландырырға ғына ҡалған. Был
ҡорамалдарҙы һатып алыуға 19 миллион һум самаһы аҡса кәрәк.
Белорет халҡы балалар поликлиникаһының асылыуын көтә -
төҙөүселәр уны быйыл сентябрҙә файҙаланыуға тапшырырға
вәғәҙә итә. Яңы учреждение сменаһына 300 кешене ҡабул
итеүгә иҫәпләнә һәм бөтә талаптарға тулыһынса яуап бирәсәк.
Бынан тыш, өс ҡатлы бинаның цоколь ҡатында һыу менән
дауалау урындары буласаҡ. Бында Белорет балалары тейешле
һыу процедуралары үтәсәк. Әле бында бинаны эстән биҙәү бара
һәм һыу үткәргес селтәрҙәре һалыу мәсьәләһе хәл ителә.
Белоретта күптән түгел генә сафҡа индерелгән бала табыу
йорто тулы ҡеүәтенә эшләй. Унда сираттағы күңелле ваҡиға
үтте — сабыйҙары менән ике әсә өйҙәренә оҙатылды. Хәйер,
Аҙнабаевтар ғаиләһе бындай тантанала өсөнсө тапҡыр ҡатнаша -
күптән түгел генә уларҙың өсөнсө улы донъяға килгән. Ә бына
республика башлығының шәхсән ҡотлауы уларҙың ғаиләһендә
ысынлап та тәүге тапҡыр.
Бала табыу йорто үҙенең тәүге пациенттарын декабрҙә ҡабул
иткәйне. Шул осорҙан алып бында 488 сабый донъяға килгән.
Был элгәре йыл менән сағыштырғанда байтаҡҡа күберәк. Бала
табыу йорто район-ара перинаталь үҙәк статусына эйә — бында
Белореттан ғына түгел, күрше Учалы, Әбйәлил һәм Бөрйән бала
табыу йорттарынан махсус медицина ярҙамы һорап мөрәжәғәт
итәләр. Ул заманса медицина техникаһы менән йыһазландырылған.
— Беҙ бында әкиәттәге кеүек эшләйбеҙ, — тине Президент
менән әңгәмәлә бүлексә докторҙарының береһе. — Бында
ауырлығы саманан тыш бәләкәй булған етлекмәгән балаларҙы
ҡарау өсөн заманса ҡорамал да бар. Ғүмеренең тәүге мәленән
үк табиптарҙың махсус ярҙамына мохтаж булған сабыйҙар бында
даими күҙәтеү аҫтында.
— Изге эш башҡараһығыҙ. Уңыштар һеҙгә! — тине Мортаза
Ғөбәйҙулла улы Рәхимов табиптарға.


text:
Рөстәм Хәмитов Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты менән осраштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Баден-Вюртемберг ерендәге Карлсруэ ҡалаһының (Германия Федератив Республикаһы) Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Вольфганг Гренке менән осрашты.
Гренке әфәнде Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы делегацияһын етәкләй. Башҡортостанға ул тәүгә килде. Эш визиты сиктәрендә делегация ағзалары Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәкселеге менән осрашасаҡ, «Газ. Нефть. Технологиялар-2013» күргәҙмәһенә барасаҡ, Euromoney инвестиция форумында ҡатнашасаҡ. Дөйөм алғанда, Гренке әфәнде һүҙҙәренсә, был танышыу визиты булып тора, әммә алдағы саралар сиктәрендә ҡунаҡтар хеҙмәттәшлек итеү мәсьәләһен дә ентекле тикшерергә ниәтләй.
Башҡортостанды, тәү сиратта, Баден-Вюртембергтағы юғары технологиялы бизнестың үҫеш кимәле ҡыҙыҡһындыра.
— Баден-Вюртемберг ерендә бизнестың ни тиклем уңышлы эшләгәнен беләбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙең бизнестың да шулай уҡ уңышлы һәм һөҙөмтәле эшләүен теләйбеҙ. Бының өсөн күп нәмәгә өйрәнергә, байтаҡ эш башҡарырға кәрәк.
Республика Президенты билдәләүенсә, Башҡортостан менән Баден-Вюртемберг төрлө йүнәлештәр буйынса, атап әйткәндә, сәнәғәт, туризм һәм фәнни-техник өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итә ала. Сауҙа-сәнәғәт палаталары координаторҙар ролен башҡара аласаҡ.
Вольфганг Гренке һүҙҙәренсә, Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһына «65 мең предприятие һәм эшҡыуар инә, уларҙың күпселек өлөшө – бәләкәй һәм урта предприятиелар».
— Беҙҙең округ Башҡортостан өсөн идеаль партнер булып тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Германия делегацияһы етәксеһе.
Карлсруэ ҡалаһы Европа үҙәгендә урынлашҡан, уның иң үҫешкән ҡалаларының береһе булып тора. Технологиялар, иҡтисад һәм мәҙәниәттең үҫеш кимәле буйынса ҡала Германия, Европа һәм Американың иҡтисад үҙәктәре араһында алдынғы позицияларҙы биләй.


text:
Республикала халыҡтың килеме һәм уларҙың һатып алыу һәләте кәмей
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Башҡортостанда беренсе кварталда халыҡтың килеме, былтырғы менән сағыштырғанда, өс процентҡа, Рәсәй буйынса 1,4 процентҡа кәмегән. «Росстат»тың төбәк органы мәғлүмәттәре буйынса, республикала йәшәүселәрҙең йән башына уртаса килеме айына 21,2 мең һум, Рәсәй буйынса 25,2 мең тәшкил иткән.
Ҡулланыу хаҡтарының артыуы арҡаһында һатып алыу һәләте кәмей. Беренсе кварталда ул уҙған йылдың ғинуар-март айҙарына ҡарата һигеҙ процентҡа төшкән. Статистиктар һатып алыу һәләтен йән башына килемдең ҡулланыу тауарҙары һәм хеҙмәттәренең билдәләнгән йыйымы хаҡына ҡарап билдәләй.


text:
Башҡортостанда 8 мең гектарҙа йәш ағастар ултыртыласаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлия Антипина/.
2015 йылда Башҡортостанда 8,1 мең гектар майҙанда йәш ағас үҫентеләрен ултыртыу планлаштырыла. Бөтәһе 10,5 мең гектарҙан ашыу ерҙә урман тергеҙеү эштәре алып барыласаҡ, тип хәбәр иттеләр республиканың Урман хужалығы министрлығынан.
Эштәр апрель аҙағында — май баштарында, ағастарҙың бөрөһө асылғанға тиклем башланасаҡ.
Уҙған йылдарҙағы кеүек үк, БР Урман хужалығы министрылығы ҡарамағындағы учреждениеларҙан тыш, биләмәләрҙе ҡуртымға алыусылар ҙа урман тергеҙеү менән шөғөлләнәсәк. Быйыл улар 5 мең гектарҙа йәш ағастар ултыртырға тейеш.


text:
Мортаза Рәхимов аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө буйынса кәңәшмәлә ҡатнаша
2 апрелдә Өфөлә Конгресс-холда Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов «Аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө үҫеше: төбәк тәжрибәһе, дәртләндереү механизмдары, энергия һөҙөмтәлелеген күтәреү» бөтә Рәсәй кәңәшмәһе эшендә ҡатнаша. Форумды Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды ойоштора.
Кәңәшмәлә Рәсәй Федерацияһы төбәк үҫеше министры Виктор Басаргин, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды – дәүләт корпорацияһының генераль директоры Константин Цицин, Аҙ ҡатлы һәм коттедждар төҙөлөшө милли агентлығы президенты Елена Николаева, Федерация Советы, Дәүләт Думаһы, РФ Йәмәғәт палатаһы вәкилдәре, шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының 65 субъектынан вәкилдәр ҡатнаша.
Конференцияла Рәсәй Федерацияһы субъекттарының аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө тәжрибәһе, шулай уҡ төҙөлөш тармағы үҫешендә аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшөнөң роле тикшереләсәк. Форумда ҡатнашыусылар йәнә аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө өсөн территорияларҙы комплеслы үҙләштереү, аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөндә коммуналь инфраструктура үҫеше мәсьәләһен ҡараясаҡ. Кәңәшмә сиктәрендә «Граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡ фондынан икенсеһенә күсереү проблемаһын хәл итеүҙә аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө технологияһын ҡулланыу» темаһына дискуссион клуб ултырышы ойоштороласаҡ.


text:
Оборона министрлығы Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарының яҙмышы хаҡында «Халыҡ хәтере» исемле яңы ресурс асты
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Рәсәйҙең Оборона министрлығы Бөйөк Ватан һуғышы геройҙарының яҙмышы тураһында «Халыҡ хәтере» тип аталған интернет-портал асты. Теләгән һәр кем ата-бабаларының ҡаһарманлыҡтары йәки уларҙың яҙмыштары хаҡында мәғлүмәт туплай, документтарын табып, ғаилә архивын төҙөй ала, тип хәбәр итә ТАСС агентлығы.
Берҙәм мәғлүмәттәр базаһында шулай уҡ Беренсе һәм Икенсе донъя һуғыштарындағы юғалтыуҙар һәм һалдат-офицерҙарҙы бүләкләүҙәр тураһында документтар тупланған. Проект сиктәрендә яугирҙәрҙең тыуған, һәләк булған һәм һуңғы хеҙмәт иткән урыны тураһында мәғлүмәттәр йыйыу, һуғыш геройҙарының яҙмышын бер епкә теҙеү буйынса ҙур эш башҡарылған.
«Халыҡ хәтере» проекты Рәсәй Президенты һәм Хөкүмәте ҡушыуы, Рәсәйҙең «Еңеү» ойоштороу комитеты ҡарары буйынса ғәмәлгә ашырылған.


text:
Дерби ебәк фабрикаһы
Координаталар: 52°55′33″ с. ш. 1°28′33″ з. д. / 52.925833° с. ш. 1.475833° з. д. (G) (O)
Дерби ебәк фабрикаһы, Ломбе фабрикаһы (ингл. Lombe’s Mill) — ебәк етештереү буйынса беренсе фабрика[1] һәм 2001 йылда Бөйөк Британияның Дервент йылғаһы үҙәнендәге Бөтә донъя ЮНЕСКО мираҫы исемлегенә индерелгән иң көньяҡ нөктә[2]. Фабрика 1702 һәм 1717 йылдарҙа, Джон Ломбе (John Lombe) Пьемонттан ебәк иләү машиналары (filatoio һәм torcitoio) һәм итальян оҫталарын алып ҡайҡас төҙөлә [3]; архитекторы — Джордж Сороколд (George Sorocold).
Йөкмәткеһе
Урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һыу тирмәне кеүек эшләгән Ломбе фабрикаһы Дервент йығаһының көнбатыш ярында,Томас Колчет тирмәненән йыраҡ түгел урынлаша. Хәҙерге көндә был фабрика урынында плотина төҙөлгән. Был урында йылға ағышы көслө булған.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был Англияла уңышлы эшләгән беренсе ебәк фабрикаһы һәм донъяла беренсе механизацияланған фабрика була. 1704 йылда һыу көсө менән эшләгән Thomas Cotchett -тың беренсе фабрика эшләй алмай, шуға ла Джон Ломбе 1716 йылда Пьемонттан ебәк эшләү машиналарын алып ҡайта. Был беренсе сәнәғәт шпионажы миҫалы була. Ул Дербиға өйрәнеп һәм бер төркөм итальян белгестәрен алып ҡайта. Джон һәм уның 1685 йылғы ағаһы Томас архитектор Джордж Сороколдҡа яңы машиналар менән йыһазландарылған фабрика төҙөргә задание бирә. Томас Ломбе үҙенең машиналарын һаҡлау өсөн 14 йылға патент ала. Сарбиния короле был һорауҙы ыңғай ҡабул итмәй һәм ебәк өсөн яраҡлы сеймал экспортлау туҡтатыла. Ул, алты йыо элек, 1722 йылда ҡустыһы Джон Ломбены үлтереүҙә яуаплылыҡты үҙенә алырға тәҡдим итә. 1732 йылда патент осоро тамамланғас бизнесты Томас Ломбе үҙенә ала. Патент осоро тамамланғас Стокпорт һәм Маслесфельдта (Stockport and Macclesfield) яңы фабрикалар төҙөлө. 1739 йылда фабриканы Томас Уилсон (Thomas Wilson) һатып ала, ул үҙгәрткән ҡорамалдар әле лә һаҡлана.
2011 йылдың 3 апрелендә [4] элекке фабрика бинаһында урынлашҡан Дерби индустрия музейы (Дерби тарихы һәм сәнәғәте музейы), башҡа музейҙарға реконструкция үткәрергә аҡса бүлеү өсөн, Дерби ҡала советы ҡарары менән ябыла. Ябылыу сәбәптәрен аңлатҡан һәм асылыу датаһы тураһында отчетта аныҡ белдереү юҡ [5][6]. «Ҡаланың киләсегенә ыңғай тәҫир»ен иҫәпкә алып мезей тиҙҙән асыласаҡ, тип билдәләнә [7].
Итальян етештереүханаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ебек иләү етештереүханаһы һыу тирмәненә оҡшаш була. Яҙма сығанаҡтарға ҡарағанда, ул дүрт мөйөшлө, биш ҡатлы, оҙонлоғо 33,5м, киңлеге 12м бина була. Дервент һыуы таштан эшләнгән аркалар аша аҡҡан. Тирмән бейеклеге 17м. Машиналар икенсе ҡатта урынлашҡан. Ебәк иләү машиналары өсөнсө ҡатта урынлаша. Бөтә машинаналарҙа 7м диаметрлы һәм 2м киңлегендәге һыу ҡуласаһы менән тоташҡан. Беренсе ҡаттан өҫкө ҡаттарға әйләнеү көсөн тапшырған күсәрҙең майҙаны 0,45 кв.м. Һыу ҡуласаһынан алған әйләнеү көсөн вертикаль вал горизонталь валға тапшыра. Torcitoios һәм filatoios ебәк иләу машиналары ошо әйләнеү көсө менән эшләй. Ебәк етештереүҙә йылытыу ҡулланылған станокка 1718 йылда патент алына. Ломбе йылы һауа өрҙөрөү өсөн янғын һүндереү машинаһының пар двигателен ҡуллана.
Иҫкәртмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ History: Key Site: Introduction (инг.). Derwent Valley Mills. 7 май 2010 тикшерелгән.
- ↑ Derwent Valley Mills (инг.). ЮНЕСКО. 7 май 2010 тикшерелгән.
- ↑ Callendine 1993
- ↑ [1]Derby City Council Museum website, accessed 9th April2011
- ↑ Report of the Strategic Director of Neighbourhoods 26 October 2010, accessed 4 January 2011
- ↑ [2]This is Derbyshire 25 February 2011, accessed 9 April 2011
- ↑ The Silk Mill


text:
Өфөлә тыуымдың кәмеүе теркәлде
Өфөлә тыуымдың кәмеүе теркәлде. Был хаҡта Өфө хакимиәтендәге оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, тәүге дүрт айҙа Өфөлә халыҡтың тәбиғи кәмеүе 20 самаһы кеше тәшкил иткән.
Бындай тенденция республиканың баш ҡалаһы өсөн ғәҙәти түгел. Һуңғы бер нисә йыл дауамында Өфөлә тыуым тотороҡло арта барҙы. Бер ваҡыт баш ҡалабыҙ хатта илдәге миллионлы ҡалалар араһында халыҡтың тәбиғи үҫеше күҙәтелгән берҙән-бер ҡала булып ҡалды (Мәскәү һәм Санкт-Петербургты иҫәпкә алмағанда). 2009 һәм 2010 йылдарҙа халыҡтың тәбиғи үҫеше Өфөлә ике мең самаһы кеше тәшкил итте. 2010 йыл йомғаҡтары буйынса Өфө Рәсәй мегаполистары араһында тыуым кимәле буйынса тағы алдынғылар рәтенә сыҡты. 2010 йылда тәбиғи үҫеш Өфөнән тыш ни бары ике ҙур ҡалала – Новосибирскиҙа һәм Екатеринбургта теркәлгәйне.


text:
Моторҙар эшләү берекмәһе федераль бюджеттан ярҙам алды
"Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе" акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнеш идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, берекмә экспортҡа продукция етештереү өсөн Рәсәй банктарынан алған кредиттар буйынса проценттарҙы түләүгә сығымдарҙың бер өлөшөн ҡайтарыу сифатында 248 миллион һум аҡса алды.
Был турала ҡарар ике министрлыҡ менән берлектә — РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы менән РФ Финанс министрлығы тарафынан ҡабул ителде. ӨМЭПБ-нан тыш, Рәсәйҙең тағы 23 предприятие-экспортерына федераль бюджеттан ярҙам күрһәтелде.


text:
Йыл һайын Башҡортостанда 330 самаһы коммерция булмаған ойошма төҙөлә
Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы мәғлүмәте буйынса, йыл һайын төбәктә 330 самаһы коммерция булмаған ойошма төҙөлә. Бер йыл элек республикала улар 4376 ине, әлеге ваҡытта бындай ойошмалар иҫәбе 4505-кә еткән. Шуларҙың иң күбе — 2415(53,6%) – йәмәғәт ойошмалары, 833 (18,5%) — дини ойошмалар һәм 1257 (27,9%)- башҡа төрлө коммерцияға ҡарамаған ойошмалар.
Ҡануниәт талаптарына ярашлы, коммерция булмаған ойошмалар йыл һайын үҙенең эшмәкәрлеге тураһында иҫәп-хисап бирергә тейеш.
2010 йылдың 15 апреленә ҡарата Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығына 1325 йәки 29,7 % коммерцияға ҡарамаған ойошма отчет тапшырған. Уларға яһалған анализдан күренеүенсә, дини ойошмалар элеккесә закондарҙы иң теүәл үтәүсе булып ҡала.
Шул уҡ ваҡытта бар ойошмалар ҙа йөкләмәһен ваҡытында үтәргә тырышмай. Бындай «бурыслыларға» Идаралыҡ иҫкәртеү ебәреү, административ яуаплылыҡҡа тарттырыу, суд тәртибендә ойошманы ябыу кеүек административ санкциялар ҡуллана ала.
Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы мәғлүмәте буйынса, бөгөнгө көндә үҙенең эшмәкәрлеге тураһында ике йәки унан да күберәк тапҡыр мәғлүмәт бирмәгән 1,5 мең ойошманы ябыу тураһында дәғүә белдереүгә нигеҙ бар.


text:
Өфөлә Башҡортостанда Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы уҙа Фото: Андрей Старостин
Өфөлә Башҡортостанда Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы уҙа
Өфөлә Башҡортостанда Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы уҙа Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
30 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостанда Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы үтә. Сараны уҙғарыу урыны итеп Ҡала мәҙәниәт һарайы һайланған.
Республика Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был шағирҙар, яҙыусылар һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашлығында әҙәби-музыкаль кисә буласаҡ. Яҡын көндәрҙә Өфө хакимиәте һәм БР Яҙыусылар союзы менән берлектә кисәне үткәреү сценарийы һәм Әҙәбиәт йылының саралар планы раҫланасаҡ.
Әҙәбиәт йылы эмблемаһының иң яҡшы проектына ла йомғаҡ яһаласаҡ, Мәҙәниәт министрлығына 100-ҙән ашыу ғариза килгән. Китап менән ҡәләм проекттарҙа файҙаланылған төп символ булып тора. Әҙәбиәт йылын асыуҙа конкурс еңеүсеһе бүләкләнәсәк.
30 ғинуарҙа «Әҙәби нағыш» яңы республика марафоны ла старт ала. Тәүгеләрҙән булып эстафетаны Өфө ҡалаһы ҡабул итә, артабан ул Ғафури районына тапшырыла. Марафондың төп маҡсаты — төпкөл ауылдарҙа йәш таланттарҙы эҙләү, уларҙың үҫешенә ярҙам итеү.
Декабрь айында Башҡортостан Яҙыусылар союзында үткән кәңәшмәлә Әҙәбиәт йылы планына индереү өсөн күп тәҡдимдәр булды. Яҙыусылар союзының рәсми сайтында хәбәр итеүҙәренсә, «был төрлө фестивалдәр, конференциялар, әҙәби байрамдар уҙғарыу ғына түгел, шулай уҡ перспективалы проекттар өсөн яҙыусыларға гранттар бүлеү. Республика әҙәбиәтенең лайыҡлы вәкилдәре иҫтәлеген мәңгеләштереү, РФ Хөкүмәтенә яҙыусыға һөнәр статусын биреү тураһында үтенес менән мөрәжәғәт итеү ҡаралған».


text:
Шаляпин конкурсының тамашасылар һөйөүе призы Өфөлә ҡалдыФото: Георгий Шишкин
Шаляпин конкурсының тамашасылар һөйөүе призы Өфөлә ҡалды
Шаляпин конкурсының тамашасылар һөйөүе призы Өфөлә ҡалдыФото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Фёдор Шаляпин исемендәге I Халыҡ-ара вокалсылар конкурсының тамашасылар һөйөүе призы Өфөлә ҡалды. Уға конкурстың иң йәш ҡатнашыусыһы, Өфө сәнғәт училищеһын тамамлаған Айгөл Әхмәтшина лайыҡ булды. Шулай уҡ ул «Өмөт» призын яуланы.
Конкурстың Гран-прийы бер кемгә лә бирелмәне. Кисә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында конкурстың лауреаттары һәм дипломанттары иғлан ителде. Башҡортостандың халыҡ артисы Асҡар Абдразаҡов етәкселегендәге баһалама ағзалары еңеүселәрҙе ҡотлап, уларға изге теләктәрен еткерҙе. Киләһе конкурс ике йылдан уҙасаҡ, тип билдәләне мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова.
«Өфөлә Шаляпин кисәләре» XV Халыҡ-ара опера сәнғәте фестивале гала-концерт менән тамамланды. Конкурс лауреаттары һәм төрлө төбәктәрҙең опера театры йондоҙҙары рус һәм сит ил композиторҙары операларынан ариялар башҡарҙы. Концерт конкурстың махсус призына эйә булыусы, Өфө сәнғәт институты студенты Дамир Тайыпов башҡарыуында «Ҡаһым түрә» йыры менән асылды. Тамашасылар алдында театрҙың симфоник оркестры менән бергә (дирижеры — Артём Макаров) беренсе премияға лайыҡ булыусылар Артур Ҡәйепҡолов (Рәсәй, Өфө), Ярослав Петряник (Рәсәй, Санкт-Петербург), Регина Рөстәмова (Азербайжан, Баку); икенсе һәм өсөнсө премияны алыусылар — Динар Джусоев (Рәсәй, Ҡазан), Айдос Жабагин (Ҡаҙағстан, Алматы), Вера Позолотина (Рәсәй, Екатеринбург), Олег Бударацкий (Рәсәй, Екатеринбург), Виктор Менделев (Беларусь, Минск) сығыш яһаны.
Кисәне фестиваль ҡунаҡтары Александр Никитиндың (Мария театры), Агунда Кулаеваның (Ҙур театр), Георг Онианиҙың (Германия), Жупар Ғабдуллинаның (Астана-опера), апалы-һеңлеле Ольга һәм Елена Терентьеваларҙың (Яңы опера), Татьяна Никанорованың (Екатеринбург опера һәм балет театры), Башҡорт театры солистары, жюри ағзаһы Эльвира Фәтихова, Дилара Иҙрисова һәм Лариса Әхмәтованың сығышы биҙәне. Иң һуңында жюри рәйесе Асҡар Абдразаҡов тамашасыларҙы Дон Жуан һәм Гранада серенадаһы менән һөйөндөрҙө.
Башҡортостан Башлығы ярҙамында ойошторолған опера сәнғәте байрамы тамамланды. Сәнғәт күгендә яңы йондоҙҙар ҡабынды, Өфө иһә тағы ла бер халыҡ-ара конкурс менән байыны.


text:
Башҡортостандың һуҡырҙар өсөн китапханаһы «Онотолған һуғыш» интернет-викторина үткәрҙе
Башҡортостан Республикаһының һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы, Беренсе донъя һуғышының 100 йыллығына арналған, балалар өсөн «Онотолған һуғыш» интернет-викторинаға йомғаҡ яһаны.
Китапхананың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, виртуаль викторинала 43 кеше ҡатнашты. 13 йәшлек Рөстәм Ғабдрахманов 17 балл йыйып гран-при яуланы. Беренсе урында – 17 йәшлек Кирилл Домнин, икенселә – уның тиҫтере Айнур Мөхәмәтов, өсөнсөлә – 15 йәшлек Алина Хәйруллина.
Дәртләндерә торған бүләктәр Илмир Шәрифуллин, Элвина Сәхәүетдинова һәм Аня Ереминаға тейҙе.
Бөтә ҡатнашыусыларға ла электрон адрестарына интернет-викторинала әүҙем ҡатнашҡандары өсөн почет грамоталары ебәреләсәк, почта элемтәһе менән бүләкте ебәреү өсөн еңеүселәр бүләкте барып алыусының фамилияһы менән үҙенең почта адресын хәбәр итергә йәки Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 47 адресы буйынса урынлашҡан Башҡортостан Республикаһының һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһынан барып алырға кәрәк. Белешмәләр өсөн телефон: (347) 273-29-54. Электрон почта: zambrbs@ufamts.ru; mbrbs@ufamts.ru.


text:
Фото:
Башҡортостандың яугир-интернационалистары халыҡ-ара наградалар алды
Фото:
Башҡортостандың Афғанстан һуғышында ҡатнашҡан яугир-интернационалистары Руслан Аушев етәкселегендәге БДБ дәүләттәре хөкүмәт башлыҡтары советы ҡарамағындағы Яугир-интернационалистар эштәре буйынса комитетының Координация советынан наградалар алды.
Афғанстандағы хәрби хәрәкәттәрҙә, локаль һуғыштарҙа һәм хәрби конфликттарҙа ҡатнашҡан ветерандарға социаль ярҙам буйынса әүҙем һәм емешле эшләгәне өсөн Рафаил Исхаҡовҡа, Радик Ғәлиевҡа һәм Илдус Хәмиҙуллинға грамоталар тапшырылды. Рим Рәжәпов миҙал алды.
Наградаларҙы ветерандарға «Берҙәм Рәсәй»ҙең Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов тапшырҙы.


text:
Рөстәм Хәмитов: Әлшәй районында ҡошсолоҡ комплексын төҙөүҙә башҡа темптар кәрәкФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: Әлшәй районында ҡошсолоҡ комплексын төҙөүҙә башҡа темптар кәрәк
Рөстәм Хәмитов: Әлшәй районында ҡошсолоҡ комплексын төҙөүҙә башҡа темптар кәрәкФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Әлшәй районында булды. Раевка ауылында Башҡортостан Башлығы ҡатнаш аҙыҡ етештереүсе, иген һәм май бирә торған культураларҙы ҡабул итеү, киптереү, һаҡлау буйынса хеҙмәттәр күрһәтеүсе «Раевка элеваторы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтендә («Башҡортостан бройлеры» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенә инә) булды. Элеваторҙың һыйҙырышлылығы 76 мең тонна тәшкил итә, ҡатнаш аҙыҡ заводының ҡеүәте – тәүлегенә 150 тонна.
2014 йылда ауыл хужалығы предприятиеһы 12 196 тонна ҡатнаш аҙыҡ етештергән, 16 010 тонна иген һәм май бирә торған культуралар әҙерләнгән. Продукцияны һатыуҙан һәм хеҙмәттәрҙән килгән төшөм 156 миллион һум тәшкил иткән, был 2013 йылғы күрһәткестән 35 процентҡа юғарыраҡ.
Быйыл предприятие ҡатнаш аҙыҡ заводын һәм элеваторҙы яңыртырға планлаштыра, тип хәбәр итте «Башҡортостан бройлеры» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Олег Дробышев. Бының өсөн 90 миллион һумға илебеҙҙә етештерелгән ҡорамалдар һатып алынасаҡ. Реконструкциянан һуң йылына 120 мең тоннаға тиклем юғары сифатлы ҡатнаш аҙыҡ етештерергә мөмкин буласаҡ.
Ҡатнаш аҙыҡ заводын яңыртыу «Башҡортостан бройлеры» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте ҡошсолоҡ комплексын төҙөү буйынса инвестиция проектын ғәмәлгә ашырыуға бәйле. Объект проект ҡеүәтенә сығыу менән йылына 40 мең тонна ҡатнаш аҙыҡ талап ителәсәк. Ҡошсолоҡ комплексында 212,9 мең ҡош-ҡорт аҫрала. 210 яңы эш урыны булдырылған. Дәүләт ярҙамы күләме 268 миллион һум тәшкил иткән. Әммә проектты ғәмәлгә ашырыу темптары республика Башлығын ҡәнәғәтләндермәне.
– Дүрт йыл буйына ошо хаҡта һөйләйбеҙ, әммә бер ниндәй ҙә үҫеш күренмәй, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беренсе сиратты сафҡа индерҙегеҙ, хәҙер икенсеһен эшләгеҙ. Беҙ бит һеҙгә ярҙам итәбеҙ. Миңә һеҙҙең йылдамыраҡ эшләүегеҙ кәрәк.


text:
Эдисон Томас Алва
То́мас А́лва Э́дисон (ингл. Thomas Alva Edison; 11 февраль, 1847, Майлен, Огайо штаты — 18 октябрь, 1931, Вест Оранж, Нью-Джерси штаты) — бар донъяға билдәле америка уйлап табыусыһы һәм эшҡыуары. Эдисон АҠШ-та 1093[1] һәм башҡа илдәрҙә 3 меңгә яҡын патент алған[2]. Ул телеграфты, телефонды, киноаппаратураны камиллаштырған, электр ҡыҙҙырма лампаһының табышлы төрөн уйлап сығарған[3], фонограф уйлап сығарған. Тап ул телефондан һөйләшә башлағанда «алло» һүҙен ҡулланырға тәҡдим итә..
1928 йылда АҠШ-тың юғары бүләге АҠШ Конгресының алтын миҙалына лайыҡ була. 1930 йылда СССР Фа-ның сит ил Почетлы гражданы тип таныла[4].
Йөкмәткеһе
Ҡыҫҡаса биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Томас Эдисон 1847 йылдың 11 февралендә Огайо штатының Майлен ҡалаһында балта оҫтаһы кәрәк-ярағы кибете тотҡан ғаиләлә донъяға килгән. Атаһы Самуэль Эдисондың сығышы Нидерландынан булған. Канадаға күскәс, ул урындағы уҡытыусы ҡыҙ Нэнси Эллиотҡа өйләнгән[5]. Томасҡа тиклем уларҙың дүрт балаһы булған. Малай ауырыу арҡаһында ҙур башлы булып тыуған, бик сирләшкә булған[5].
7 йәш тулғанда улар Порт-Гуронға күсенгән[5]. Юлда скарлатина менән ауырып киткән, шул арҡала ишетеү һәләтен юғалта башлаған[5]. Яңы урында ул сиркәү мәктәбенә һабаҡҡа төшкән, мәгәр әллә ни шәп уҡымаған. Уҡытыусыһы, 1+1=2, урынына малай «Ике сынаяҡ һыуҙы ҡушып һалһаң, бер сынаяҡ һыу килеп сыға, әммә ике тапҡырға ҙурыраҡ, шулай бит?» тигәне өсөн малайҙы «башһыҙ» тип әрләгәндән һуң, әсәһе уны мәктәптән алып, үҙе уҡытырға булған. Улын бик ҡатмарлы китаптар буйынса уҡытҡан ул. Эдисон үҙе:
Бала саҡта мәктәпкә йөрөмәгән өсөн мин уйлап табыусы булып китә алдым, тигән
— Томас Эдисон[5]
1860 йылда Томас ҡала майҙанында алма һатып, хеҙмәт юлын башлай. 12 йәшенән поездарҙа кәнфит, сәтләүек, тәмәке һәм гәзиттәр һатып йәрәй. Буш ваҡытында китапханан сығышмай.
Артабан станция телеграфисы булып эшләй, шунда төндәрен йоҡлап булһын өсөн тәүге яйланма — ул автояуапсы уйлап таба.22 йәшендә көнкүреш электротехникаһы кибете аса. Уның шиғары: «Бер ваҡытта ла ихтыяж булмаҫ нәмә уйлап сығарма». 1877—1878 йылдарҙа Эдисон күмерле микрофонды камиллаштыра. Электровоз уйлап сығарыуға Вильям Һаммерҙы ла саҡыра. 1880 йылда Эдисон хәүефһеҙ ҡыҙҙырма лампалар уйлап таба. Артабан Эдисон һәм инглиз ғалимы Джозеф Сван (1828—1914) менән берлектә «Эдисон-энд-Сван-юнайтед-электрик-лайт-компани» фирмаһына нигеҙ һала.
85 йәшендә, донъя менән хушлашҡанда ҡатынына: «Үлемдән һуң нимәлер бар икән — яҡшы. Булмаһа ла — яҡшы.. Мин ғүмеремде мөмкинсә яҡшылыҡ эшләп үткәрҙем». Томас Эдисон 1931 йылдың 18 октябрендә вафат була.
Данлыҡлы уйлап табыуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эдисондың уйлап сығарған нәмәләре бик күп: ғүмере эсендә Эдисонға АҠШ-тың Патенттар бюроһы 1093 патент биргән[6].
Улар араһында:
Баһаламалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эдисон иҫ киткес егәрле һәм ныҡышмал кеше булған. Ҡыҙҙырма лампаға ярарлыҡ сым эҙләгәндә ул 6 мең тирәһе төрлө материалды һынап ҡараған һәм карбонатланған бамбукта туҡтаған. Лампаның күмер сылбыры баһаламаларын тикшергәндә ул 45 сәғәт буйы ялһыҙ эшләгән. Бик оло йәшкә еткәнсе ул тәүлегенә 16—19 сәғәт эшләй торған булған[7].
Никола Тесла үҙенең һөнәрҙәше тураһында ошоларҙы әйткән:
Әгәр Эдисонға кәбәндән энә табырға кәрәк булһа, ул ҡайһы тирәләрәк ятыуы ихтимал тип башын ҡатырып ултырмаҫ, шунда уҡ эшкә тотонор кеше булды. Ул тиҙ-тиҙ генә һәр һаламды һелкеп һалып энәне эҙләй башлар, тапмай ҡуймаҫ ине. Уның ысулдары шул тиклем бәрәкәтһеҙ: осраҡлы бер уңыш ҡына уға ярҙам итеп ебәрмәһә, ул түккән көс, ваҡыт бер файҙаһыҙға китер ине. Башта мин уның аҙапланыуҙарына ҡарап, ҙур булмаған ижади белем һәм иҫәпләп сығарыуҙар уның һалған көсөн утыҙ процентҡа кәметер ине, тип уйлай торғайным. Мәгәр ул китап белеменә һәм математик иҫәпләүҙәргә өҫтән генә ҡараны, үҙенең һиҙгерлегенә ышанды һәм американдарса төплө аҡылына таянды[8]
Астрономияла[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эдисон исеме 1913 йылда асылған астероидҡа бирелгән.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Edison’s Patents — The Edison Papers (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 15 октябрь 2012. 8 сентябрь 2012 тикшерелгән.
- ↑ 1073 эшен Эдисон авторҙашһыҙ уйлап сығарған. 20 эше башҡа уйлап табыусылар ҡатнашлығында ижад ителгән. Эдисондың барлығы 13 авторҙашы булған.
- ↑ Cм. Лампа накаливания: история изобретения.
- ↑ Томас Эдисон (урыҫ.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 15 октябрь 2012. 8 сентябрь 2012 тикшерелгән.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 100 человек, которые изменили ход истории. Выпуск № 14. Томас Эдисон — ООО «Де Агостини», 2008. — 300000 экз.
- ↑ Edison’s Patents (инг.)
- ↑ Томас Алва Эдисон на people.ru (Тикшерелгән 23 ғинуар 2009)
- ↑ Томас Алва Эдисон, Психология знаменитостей, Владимир Гаков (Тикшерелгән 23 ғинуар 2009)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Уилсон М. Американские учёные и изобретатели / Пер. с англ. В. Рамзеса; под ред. Н. Тренёвой — М.: Знание, 1975. — Б. 53-64. — 136 б. — 100000 экз. (урыҫ.)
- Астамирова Х.; Ахманов М. Настольная книга диабетика — М.: Эксмо-Пресс, 2001. — Б. 243-247. — 400 б. — 2000 экз. (урыҫ.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Биография Томаса Эдисона (урыҫ.)
- Сайт, посвящённый Томасу Эдисону (урыҫ.)
- Каменский А. В. Эдисон и Морзе: их жизнь и научно-практическая деятельность. — СПб.: тип. Ю. Н. Эрлих, 1891. (урыҫ.)
- Томас Эдисон в кинохронике начала XX века (урыҫ.)
- Краткая биография Томаса Эдисона (урыҫ.)
- Биография Томаса Эдисона (урыҫ.)
- Бережной С. В. Томас Альва Эдисон и кино: Краткая история невзаимной любви : очерк. (урыҫ.)
- Известные диабетики. (урыҫ.)
- 11 февраль көнө тыуғандар
- 1847 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- АҠШ-та тыуғандар
- 18 октябрь көнө вафаттар
- 1931 йылда вафаттар
- АҠШ-та вафат булғандар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- АҠШ уйлап табыусылары
- Конгресстың Алтын Миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- Маттеуччи миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- СССР ФА почётлы ағзалары
- Машина төҙөүселәр


text:
«Берҙәм Рәсәйҙән» Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп Рөстәм Хәмитов раҫландыФото: Александр Данилов
«Берҙәм Рәсәйҙән» Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп Рөстәм Хәмитов раҫланды
«Берҙәм Рәсәйҙән» Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп Рөстәм Хәмитов раҫландыФото: Александр Данилов
Рөстәм Хәмитов ваҡытынан алда Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп раҫланды. Ҡарар 21 июндә «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһе конференцияһында йәшерен тауыш биреү юлы менән ҡабул ителде. Рөстәм Хәмитов өсөн 209 партия ағзаһы тауыш бирҙе. Конференцияла урындағы бөтә партия бүлексәләренән делегаттар ҡатнашты, уның хоҡуҡлылығы раҫланған.
Йәшерен тауыш биреү бюллетенендә праймериз йомғаҡтары буйынса өс кандидатура индерелгәйне. Ул Рөстәм Хәмитов, Рафаэль Мәрҙәншин һәм Булат Йомаҙилов. Тауыш биреү йомғаҡтары буйынса конференцияла Рафаэль Мәрҙәншин өс, Булат Йомаҙилов ике тауыш йыйҙы.
Конференцияла һайлау алды кампанияһының программаһы, һайлау документтарында ҡулланыу өсөн партияның ҡыҫҡа атамаһы, эблемаһы һәм документтарҙы рәсмиләштереү өсөн мисәт раҫланды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 3 июндә партияның сәйәси советы ултырышында Башҡортостан башлығын һайлау буйынса һайлау кампанияһында ҡатнашырға һәм был вазифаға артабан кандидатты күрһәтеү өсөн кандидатураны билдәләү буйынса алдан партия эсендәге тауыш биреүҙе үткәрергә ҡарар ителде.
«Берҙәм Рәсәй»ҙән республика башлығы вазифаһына артабан тәҡдим итеү өсөн 10 июндәге праймериз йомғаҡтары буйынса өс кандидат билдәләнде: Башҡортостан Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рөстәм Хәмитов, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншин һәм БР Адвокаттар палатаһы президенты Булат Йомаҙилов. Рөстәм Хәмитов – 129, Рафаэль Мәрҙәншин – 41,Булат Йомаҙилов 39 тауыш йыйҙы.
Праймеризда ҡатнашыу өсөн барлығы алты ғариза ҡабул ителгән: улар БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Николай Самойленконан, БР Адвокаттар палатаһы президенты Булат Йомаҙиловтан, Санкт-Петербургта Башҡортостан Республикаһы вәкиле Риф Сәхәбетдиновтан, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншиндан, БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Наил Ғиззәтуллиндан һәм Башҡортостан Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рөстәм Хәмитовтан.


text:
Фото:
«Версия Башкортостана» гәзитендә – бушлай юридик консультация
Фото:
Ауыр хәлдә ҡалдығыҙмы, уны хәл итер өсөн профессионал-юристың кәңәше кәрәкме? “Ҡыҙыу линияға” шылтыратығыҙ – һеҙгә мөхәрририәттең ҡунаҡтары ярҙам итер. Гәзит уҡыусыларыбыҙҙың һорауҙарына 2 мартта, шишәмбелә, Башҡортостан Прокуратураһының граждандар процесында прокурорҙар ҡатнашлығын тәьмин итеү бүлеге өлкән прокуроры Елена Ишбулатова һәм ошо уҡ бүлектең хеҙмәткәре Гөлфиә Торомтаева яуап бирә.
"Версия Башкортостана" гәзитенә бик күп шылтыратыуҙар һәм хаттар килә: республика халҡын хоҡуҡи хәл итеүҙе талап иткән төрлө мәсьәләләр борсой. Гәзит бушлай хеҙмәтләндереү күрһәтә: редакцияға саҡырылған юристар һәм төрлө ведомстволар хеҙмәткәрҙәре граждандарға туранан-тура телефон аша консультация бирә. Был ике сәғәт эсендә бирелгән барлыҡ һорауҙарға яуаптар "Версия Башкортостана" гәзитенең яҡын көндәрҙәге һандарында баҫылып сыға.
"Ҡыҙыу линия" шулай уҡ 9 һәм 23 мартта үткәрелә. Был көндәрҙә редакцияға 15 сәғәттән 17 сәғәткә тиклем (8-347) 272-79-16 телефоны аша шылтыратырға һәм борсоған һорауыңды бирергә мөмкин. Шулай уҡ үҙ һорауыңды гәзиттән ҡырҡып алынған купонға ла яҙып ебәрергә була – яуап “Һеҙҙең хоҡуҡ” рубрикаһында баҫылып сығасаҡ.


text:
Фото:
Башҡортостанда «Парктар маршы» старт алды
Фото:
Бөгөн республикала «Парктар маршы – 2010» акцияһы старт алды. Уның сиктәрендә тәбиғи урмандарҙы һәм ултыртылған ағастар һыҙаттарын таҙартыу, урамдарҙа һәм ихаталарҙа сүп-сарҙы йыйыштырыу, торама пункттарҙы йәшелләндереү буйынса тәбиғәтте һаҡлау акциялары үтә. Мәктәптәрҙә экологик дәрестәр, киләсәк быуын өсөн тәбиғәтте, биотөрлөлөктө һаҡлау зарурлығы тураһында әңгәмәләр һәм лекциялар үткәрелә.
Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, акцияла республиканың бар урман хужалыҡтары ла әүҙем ҡатнаша. Атап әйткәндә, Туймазы урман хужалығы белгестәре менән Туймазы, Шаран, Саҡмағош, Бүздәк, Баҡалы райондарын йәшелләндереү өсөн ағас үҫентеләре әҙерләнгән. 550 гектар майҙанда яңы урман ултыртыу планлаштырыла. Шулай уҡ янғындан зарарланған урман массивтары торошон контролләү буйынса планға ярашлы эштәр ҙә дауам ителәсәк.
Бөгөнгө көндә янғынға ҡаршы мобиль төркөмдәр ойошторолған, янғын хәүефе осорона белгестәр дежурлығы буйынса график төҙөлгән.
«Парктар маршы – 2010» акцияһы 24 апрелгә ҡәҙәр дауам итәсәк.


text:
Фото:
Татарстан мосолмандарының IV съезына делегацияны Тәлғәт Тажетдин етәкләй
Фото:
Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты Татарстан мосолмандарының IV съезында ҡатнашыуға үҙенең делегацияһын әҙерләне. Islamrt.ru сайтына һылтанма яһап, "Татар-информ" агентлығы хәбәр итеүенсә, делегацияны РФ мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, Юғары мөфти Тәлғәт Тажетдин етәкләй. Делегация ағзалары булып билдәләнгән: Сыуаш Республикаһы мөфтийе Әлбир Крганов, Ханты-Манси автономиялы округы-Югра мөфтийе Таһир Саматов, Рәсәйҙең Төньяҡ-Көнбайыш төбәк мөфтийе Джафар Пончаев, Силәбе һәм Ҡурған өлкәләре мөфтийе Ринат Раев һәм Һамар өлкәһе мөфтийе Вәғиз Яруллин.
Татарстан мосолмандарының IV съезы Ҡазанда 27 февралдә үтә. Съезд эшендә республиканың төрлө райондарынан 528 имам, РТ Диниә назараты Президиумы ағзалары һәм Рәсәй төбәктәренән 40 мөфти ҡатнашасаҡ тип көтөлә.


text:
Республикала Европа иммунизация аҙналығы бара Фото: Андрей Старостин
Республикала Европа иммунизация аҙналығы бара
Республикала Европа иммунизация аҙналығы бара Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан Европа иммунизация аҙналығына ҡушылды. Сара 20 апрелдән 27-нә тиклем үткәрелә. СПИД-ҡа һәм йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы көрәш һәм иҫкәртеү буйынса республика үҙәгенең баш табибы Рафаэль Яппаров «Башинформ» агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында хәбәр итеүенсә, Рәсәйҙә генә түгел, Көнбайыш Европа, Латин Америкаһы, Африка илдәрендә лә йоғошло сирҙәрҙең артыуына бәйле халыҡты иммунизациялау проблемаһы тәүге урынға сыға.
Аҙналыҡтың төп маҡсаты — халыҡтың йоғошло ауырыуҙарҙы иҫкәртеү мәсьәләләре буйынса хәбәрҙар булыу кимәлен күтәреү. Быйыл Европа иммунизация аҙналығы «Иммунизациялағы проблемаларҙы юҡ итергә!» тигән девиз аҫтында уҙа.
Йыл һайын Башҡортостанда 1,8 миллиондан ашыу кеше йоғошло сирҙәргә ҡаршы прививка яһата.
Ошо саралар һөҙөмтәһендә 2014 йылда республикала дифтерия, тартышыу, полиомиелит, ҡыҙамыҡ кеүек ауырыуҙар теркәлмәгән. Әммә, Рафаэль Яппаров билдәләүенсә, ҡайһы бер инфекциялар буйынса эпидемик хәл насарайған. Быйыл быума йүтәл менән ауырыу 1,7 тапҡырға артҡан һәм урындағы халыҡ араһында ҡыҙылса менән ауырыуҙың ике осрағы теркәлгән.
Баш табип һүҙҙәренсә, дифтерияға, быума йүтәлгә, ҡыҙылсаға ҡаршы прививка яһатылмаған балаларҙың һаны артҡан.
Башҡортостанда аналыҡта яман шеш барлыҡҡа килтереүсе папилломатоз инфекцияһынан вакцинация үткәрелә. 2010 йылдан алып 12 -16 йәшлек 3,5 мең ҡыҙға прививка яһалған. Быйыл тағы ике мең доза вакцина һатып алынған.
— Йоғошло сирҙәр хәүефһеҙлеге мәсьәләләре Өфөләге ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек сиктәрендә лә бик мөһим. Тәү сиратта медицина, хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәренә, ирекмәндәргә А гепатиты, дизентерия, ҡыҙылсанан вакцинация үткәрелә, — тип хәбәр итте Рафаэль Яппаров.


text:
Өфөлә ике кеше автоаварияла һәләк булған
Өфөнөң Дим районындағы юл-транспорт һәләкәтендә ике кешенең ғүмере өҙөлгән. Төнгө өсөнсө яртыла 22 йәшлек егет «ВАЗ» машинаһында Дим йылғаһындағы күпер яғынан килә. Ни бары дүрт айлыҡ ҡына тәжрибәһе булған водитель идара итеүҙе юғалта. Автомобиль юлдан төшөп, электр линияһы үткән бағанаға бәрелә. Ҙур көс менән бәрелеүе арҡаһында авто хатта ҡап уртаға бүленеп сыҡҡан. Водитель һәм уның 20 йәшлек пассажиры тиҙ ярҙам бригадаһы килгәнсе һәләк булған. Һәләкәт сәбәптәрен Дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре тикшерә, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығында.


text:
Башҡортостанда Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды комиссияһы эшләй
Башҡортостанда контроль-аналитика департаменты етәксеһе Андрей Чибисов башлығында Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды комиссияһы эшләй. Белгестәр күп фатирлы йорттарҙы капиталь ремонтлау, граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡ фондынан күсереү барышын тикшерә. Шулай уҡ башҡарылған эштәрҙе республика бюджеты средстволары иҫәбенә лә финанслау шартын үтәүҙе тикшерә.
Фонд вәкилдәре Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат ҡалаларының торлаҡ комплекстары объекттарында булдылар ҙа инде.


text:
Йыл аҙағына тиклем ауыл мәктәптәренә 66 яңы мәктәп автобустары һатып алынасаҡ
2011 йыл аҙағына тиклем төбәктең ауыл мәктәптәре өсөн дөйөм алғанда 66 млн 670 мең һумға 66 мәктәп автобусы һатып алынасаҡ. Яңы автотранспорт асҡыстары 47 район һәм ике ҡала вәкилдәренә тапшырыласаҡ. Был 155 тораҡ пункттан 2 меңдән ашыу баланы мәғариф учреждениеларына һәм йәшәгән урындарына алып барыуҙы ойошторорға мөмкинлек бирәсәк, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына республиканың Мәғариф министрлығынан.
Ошо көндәрҙә генә 14 районға (Әбйәлил, Асҡын, Ауырғазы, Баймаҡ, Бакалы, Бәләбәй, Балаҡатай, Белорет, Бишбүләк, Бүздәк, Борай, Дүртөйлө, Ейәнсура, Йылайыр) мәктәп автобустары ҡайтарылған.
Транспорт берҙәм принцип буйынса — уҡыусыларҙы база мәктәптәренә алып барыуҙы ойоштороу һәм иҫкергән автопаркты алмаштырыу өсөн бүленә. Автобустарҙы эксплуатациялау срогы — ете йыл, уларҙың һәр береһе 22 уҡыусыға иҫәпләнгән.
Төбәктең мәғариф ведомствоһынан аныҡлауҙарынса, «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2006 — 2008 йылдарҙа республика мәғариф учреждениелары йәмғеһе 451 автобус алған, шул иҫәптән 208-ен — федераль бюджет, 243-өн республика бюджеты средстволары иҫәбенә. 2009 һәм 2010 йылдарҙа төбәк бюджетынан 53 муниципаль райондың 119 мәктәбе өсөн 112,1 млн һум күләмендә аҡса бүленгән.
Әлеге ваҡытта 1804 тораҡ пункттан 23665 уҡыусы мәктәп автобустарында уҡырға йөрөй.


text:
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла Фото: Сибай ҡалаһы хакимиәте
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла Фото: Сибай ҡалаһы хакимиәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Бөгөн Сибайҙа «Ирәндек моңдары» XIII төбәк-ара башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсын асыу тантанаһы була. Конкурс программаһы өс көнгә иҫәпләнгән. Ул 20 майҙа ҡаланың Үҙәк майҙанында гала-концерт менән тамамлана.
Сибай хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, быйыл бәйгелә ҡатнашыу өсөн Башҡортостандан, Силәбе, Ырымбур, Ҡурған, Һарытау һәм Свердловск өлкәләренән 90-дан ашыу йырсы ғариза биргән. Байрам ҡунаҡтары араһында Венгрия ғалимдары ла бар.
«Ирәндек моңдары» төбәк-ара башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы тәүге тапҡыр 1996 йылда Сибай ҡалаһы хакимиәте башланғысы буйынса ойошторола. 2000 йылға тиклем йыл һайын уҙғарыла. Артабан — ике йылға бер тапҡыр. Положениеға ярашлы, бәйгеселәр ике йәш төркөмөндә (16 йәшкә тиклем һәм 16-35 йәшлектәр) көс һынаша.
Конкурстың абруйы һәм унда ҡатнашыусыларҙың географияһы йылдан-йыл киңәйә. Бәйгелә Ҡаҙағстандан, Үзбәкстандан, Татарстан Республикаһынан, Төмән, Ырымбур, Силәбе, Һамар, Ҡурған өлкәләренән, Пермь крайынан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург ҡалаларынан йырсылар ҡатнашты.
Төрлө йылдарҙа «Ирәндек моңдары» конкурсында Азамат Тимеров, Фәрүәз Урманшин, Лилиә Ишемйәрова, Радик Вәлмөхәмәтов, Минзәлә Түләбаева, Баязит Байназаров, Рәүил Харрасов, Сәғиҙулла Байегетов, Гөлсөм Бикбулатова, Альберт Салауатов, Хәсән Усманов, Зөлфиә һәм Рәмил Әбүбәкеровтар, Рөстәм Шаһыбалов, Филүс Ҡалмырҙин, Алһыу Бәхтиева, Нәсимә Тимерова, Венера Рәхмәтуллина, Фәнил Кинйәғолов, Сөмбөл Баймырҙина, Сәйет Билалов, Дилара Иҙрисова, Зәлиә Хөббитдинова еңеү яуланы.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
3 сентябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы. Сәнәғәт, энергетика, төҙөлөш, транспорт, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, сауҙа һәм йәмәғәт туҡланыуы, дәүләт хеҙмәте, муниципаль идаралыҡ, хоҡуҡ һаҡлау органдары, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәләрендә эшләгән 45 хеҙмәткәрҙең һөнәри ҡаҙаныштары ордендар, почет грамоталары һәм маҡтаулы исемдәр менән билдәләнде.
2014 йылда республика Башлығының сифат өлкәһендәге премияһы лауреаттары булған предприятие һәм ойошмаларҙың коллективтарына ла наградалар бирелде.
– Бүләккә һеҙ фиҙаҡәр хеҙмәтегеҙ һөҙөмтәһендә лайыҡ булдығыҙ. Һеҙ республикабыҙға ҙур файҙа килтерәһегеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Хеҙмәттәштәребеҙҙең бер өлөшө ШОС һәм БРИКС илдәре саммитына әҙерләнеү ваҡытында яҡшы эшләгәне, саммиттарҙы үткәреүҙә ҡатнашҡаны өсөн бүләкләнә. Икенселәргә наградалар әүҙем һәм яҡшы хеҙмәт эшмәкәрлеге өсөн тапшырыла. Ҡотлайым! Киләсәктә лә һеҙгә барыһы ла һәйбәт булыуын теләйем. Артабан да башҡаларға өлгө булығыҙ!
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәр исемлеге Башҡортостан Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Миңлеғәле Шайморатовҡа Рәсәй Геройы исемен биреүҙе яҡлап, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы 185 меңдән ашыу ҡултамға йыйҙы
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, «Комдив Шайморатов. Геройҙың ҡайтыуы» акцияһында ҡатнашып, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы командиры Миңлеғәле Шайморатовҡа үлгәндән һуң Рәсәй Геройы исемен биреүҙе яҡлап, Башҡортостандың 57 муниципаль берәмегендә йәшәүсе халыҡтан 185 меңдән ашыу ҡултамға йыйҙы. Акция 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы, «Радио России-Башҡортостан» һәм Башҡортостан хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусылар союзы менән ойошторола, уға шулай уҡ төбәктең башҡа йәмәғәт ойошмалары ҡушылды.
Сарала Белорет районы халҡы әүҙем ҡатнашты, бында 10650 ҡултамға йыйылды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Вәлиәхмәт Бәҙретдинов. Шулай уҡ Ейәнсура, Благовар, Көйөргәҙе, Йәрмәкәй, Дүртөйлө, Дыуан, Бүздәк, Яңауыл, Борай, Баҡалы, Ғафури, Учалы, Кушнаренко райондары, Өфөнөң Калинин һәм Киров райондары акцияға ҙур ярҙам күрһәтте.
Дивизия ветерандары һәм йәштәр алдында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты исемлекте 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейына тапшырҙы.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, акция сиктәрендә ҡултамға йыйыу пункты Өфө ҡалаһы, Левитан урамы, 27 адресы буйынса 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейында урынлашҡан. Телефондар: (347) 227-52-02, 227-47-57.


text:
Йәшерен пекарня антисанитария шарттарында эшләгән
Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре Шишмә районының Богомоловка ауылында йәшерен рәүештә Үзбәкстан граждандары эшләгән пекарня тапты. Уларҙың эшенә үҙ ватандаштары етәкселек иткән, йәшәүгә һәм хеҙмәт эшмәкәрлеге алып барыуға уларҙың рөхсәт ҡағыҙы ла булмаған. Көнөнә икмәк бешереүселәр 300-400 ләүәш әҙерләп, Өфө магазиндарына һәм баҙарҙарына оҙатҡан. Йәшерен эшләүселәргә ҡарата административ протоколдар төҙөлдө, енәйәт эше ҡуҙғатыу мәсьәләһе хәл ителә, тип хәбәр иттеләр миграция идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
«Дуҫлыҡ моңо» фестиваленең төп призы - автомобиль
«Дуҫлыҡ моңо-2013» халыҡ-ара конкурсында еңеүсе автомобиль аласаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бәйге быйыл Нефтекама ҡалаһында 4-6 апрелдә үтә, әлеге ваҡытта беренсе һайлап алыу турына заявакалар ҡабул ителә.
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, конкурста 16-35 йәштәрҙәге үҙешмәкәр башҡарыусылар, шулай уҡ музыка училищеларының вокал бүлегендә белем алған беренсе һәм икенсе курс студенттары ҡатнаша ала. Бәйгелә Башҡортостан, Татарстан, Удмуртия республикалары, Һамар, Төмән, Ырымбур, Силәбе өлкәләре, Пермь крайы, Ханты-Манси автономиялы округынан йәш йырсыларҙың ҡатнашыуы көтөлә.
Конкурста ҡатнашыу өсөн заявкаларҙы һәм башҡарыласаҡ әҫәрҙәрҙең фонограммаларын 2013 йылдың 20 мартына тиклем Республика халыҡ ижады үҙәгенең электрон почтаһына (gukrcnt@mail.ru) ебәреү мотлаҡ.


text:
Башҡортостанда страховка иғәнәләре 6 миллиард һум тәшкил итәсәк
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Быйыл төбәктә Башҡортостан буйынса Пенсия фондына страховка иғәнәләре кереме 6 миллиард һум тәшкил итә һәм былтырғы кимәлдән күберәк, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Пенсия фонды республика бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.
Страховка иғәнәләре ай һайын эш хаҡы алған көндә түләнә, әммә 15-нән дә һуңға ҡалырға ярамай. Ваҡытында түләнмәгән суммаға пеня һалына. 2015 йылда түләү ваҡытын боҙған өсөн түләүселәр Пенсия фонды бюджетына 255 миллион һум пеня күсергән.
Иҫәпләнгән, әммә түләнмәгән страховка иғәнәләре бурыс тип һанала һәм мәжбүри рәүештә түләтелә.
Пенсия ведомствоһында аңлатыуҙарынса, 2016 йылда эш биреүселәр өсөн мотлаҡ пенсия страховкалауына страховка иғәнәһе тарифы — 22 процент. Страховка иғәнәләре түләнәсәк сикке йыллыҡ хеҙмәт хаҡы — 796 мең һум. Мотлаҡ пенсия страховкалауына страховка иғәнәһе тарифы 10 процент күләмендә билдәләнгән.
Быйыл мотлаҡ медицина страховкаһы федераль фондына страховка иғәнәләре ставкаһы — 5,1 процент. Страховка иғәнәләре физик берәмектәр файҙаһына түләүҙәрҙең бөтә суммаһынан ошо ставка буйынса иҫәпләнә.


text:
Башҡортостан һайлауҙарға әҙерләнә
Бөгөн Дәүләт йыйылышы-Ҡоролтай Президиумының һайлауҙар алдынан һуңғы ултырышы үтте.
Политологтар фекеренсә, был тәү сирата беренсе вице-премьерҙың ил буйлап эш сәфәрҙәренә бәйле. Һайлаусылар уның пландары тураһында күберәк белә. Коммунистар партияһы етәксеһе Геннадий Зюганов икенсе урында килә. Һуңғы социаологик тикшереүҙәргә ҡарағанда, Башҡортостанда уның өсөн тауыш бирергә теләүселәр 0,1 процентҡа кәмегән. Владимир Жириновский менән дә шул уҡ хәл. Элеккесә, рейтингта Андрей Богданов иң аҙаҡҡы урында. Шулай итеп, Башҡортостанда һайлаусыларҙың 72 проценты Дмитрий Медведев, 10 проценты Геннадий Зюганов, 6 ла 7 проценты Владимир Жириновский, 0 дә 9 проценты Андрей Богданов өсөн тауыш бирергә теләй. Социологик тикшереүҙә 1 мең 200 кеше ҡатнашҡан.


text:
Республикала балаларҙың йәйге ялын ойоштороу буйынса иң яҡшы учреждениелар билдәләнде
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын ойоштороу буйынса иң яҡшы эшмәкәрлеккә тармаҡ-ара смотр-конкурс тамамланды. Бәйгелә 22 ойошма ҡатнашты. Балалар ойошмалары түбәндәге төркөмдәр буйынса баһаланды: «Сәнәғәт предприятиелары лагерҙары, 300-ҙән ашыу урын», «Сәнәғәт предприятиелары лагерҙары, 300-гә тиклем урын», «Бюджет өлкәһе лагерҙары», «Профсоюз ойошмалары лагерҙары». Конкурс һөҙөмтәләре буйынса «Ал елкән», «Йондоҙсоҡ», «Дуҫлыҡ», «Тауҙар шаңдауы» балалар һауыҡтырыу-тәрбиә ойошмалары билдәләнде.


text:
Дәүләт Кремль һарайында «Дуҫлыҡ күпере: Мәскәү – Өфө - Ҡазан» концерты ойошторолдо
Мәскәүҙә, Дәүләт Кремль һарайында, «Дуҫлыҡ күпере: Мәскәү – Өфө — Ҡазан» тип исемләнгән уникаль концерт үткәрелде. Мәскәү халҡы һәм ҡунаҡтары алдында Татарстан, Башҡортостан һәм Мәсәүҙән иң яҡшы милли башҡарыусылар һәм ижади коллективтар сығыш яһаны.
Сараны Бөтә донъя татарҙары конгресы һәм Мәскәүҙәге «Рух» продюсерлыҡ үҙәге ойошторҙо. Баш ҡала тамашасыһын Татарстандың легендар йырсыһы Ринат Ибраһимов, Башҡортостандың халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов, популяр артистар Нәйлә Фәтихова, Роза Хәбибуллина, Марат Шәрипов, Хәниә Фәрхи, Римма Амангильдина, Рәсим Низамов, Илсаф, Зәйнәп Фәрхетдинова, Зөфәр Билалов, Резеда Шәрәфиева, Рөстәм Асаев, Ришат Төхвәтуллин, Альберт Әсәҙуллин, Алһыу-Фәриҙә, Рөстәм Закиров, Фердинанд Фәтхи, Сирена Зәйнетдинова үҙҙәренең моңло тауыштары менән ҡыуандырҙы. Шулай уҡ виртуоз баянсылар Рөстәм Вәлиев, Вәиз Байрамов, «Голос» телевизион конкурсында ҡатнашыусылар Динә Ғарипова, Эльмира Кәлимуллина, Иделия, «Шүрәле», «Изге ай» төркөмдәре, DJ Радик һәм бөтә донъяға билдәле «КАЗАН» бейеү ансамбле үҙ оҫталыҡтарын күрһәтте.
Ҡазандан йәш йырсы Динә Ғарипованың уҡытыусыһы Александр Градский сараның махсус ҡунағы булды. «Евровидении» конкурсында ҡатнашырға әҙерләнгән йырсы тамашасыға бәйгегә ебәрелгән видеоклибын тәҡдим итте. Сарала сюрприздар ҙа булды. Шулай итеп, Татарстанда тыуып үҫкән билдәле актер Марат Башаров йырсы Нәйлә Фәтихова менән туған телендә йыр башҡарҙы. Концертта Рәсәй телевидениеһында билдәле булған Фәриҙә Ҡорбанғәлиева, Лилиә Гильдеева, Максим Шәрәфетдинов, Дмитрий Нестеров һәм Марат Ситдиҡов та ҡатнашты.
«Дуҫлыҡ күпере» — Дәүләт Кремль һарайында Башҡортостан башҡарыусылары ҡатнашлығында үткәрелгән икенсе сара. Беренсе бындай концерт 2011 йылдың ноябрендә шулай уҡ «Рух» үҙәге менән ойошторолдо һәм ҙур уңыш менән үтте.