text:
“Камил йәмғиәттә камил кешене күрге килә”26-02-2016, 01:07 // Башҡорт донъяһы // Баҫып сығарырға
— Иң тәүҙә, Гөлшат апай, һеҙҙе күркәм юбилейығыҙ менән ҡотларға рөхсәт итегеҙ. Тәүге һорау: был дата һеҙҙе ҡыуандырамы?
— Рәхмәт. Кисерештәргә килгәндә, ҡапма-ҡаршылыҡлы хис-тойғо бөгөн миндә. Берҙән, Хоҙайҙың биргәненә шөкөр, ошо йәшкә еткәндә лә үҙемде йәш һәм азат рухлы итеп тоям. Яҙмыш мине һандалдарҙа сүкене, ут-ялҡынында көйҙөрҙө, шулай уҡ бәхет-шатлығын да йәлләмәне. Ләкин байтаҡ ғүмер кисереп тә, аҡланмаған өмөттәрем, бойомға ашмаған хыялдарым етерлек. Баш баҫып ижад итергә аҡылым да, ваҡытым да етмәне. Тормошомдо үҙемсә ҡора алманым. Былары инде үкендерә. Әммә мин күберәк алға ҡарап йәшәргә өйрәнгәнмен, кисәгегә ҡарағанда бөгөнгөм һәм иртәгәм ҡәҙерлерәк. Үкенестәр тулы үткәнеңде уйлап, балауыҙ һығыуҙан файҙа юҡ.
— Ижади тормошоғоҙҙоң ҡайһы дәүерен емешле тиер инегеҙ?
— Йәш саҡта, хәйер, унан һуң да йылдар буйы бер юл да яҙмай ваҡыт уҙғарҙым. Журналистиканы күҙ уңында тотмайым, был өлкәлә, киреһенсә, һәр даим әүҙем булынды. Яҙыусы хеҙмәтенең тәмен әле саҡ тоя башланым. Төрлө жанрҙа байтаҡ әйбер яҙып ташланым. Ваҡыт-ваҡыт менән миндәге икенсе Гөлшат еңеп китә, әлбиттә, йә бәйләмгә тотонам, йә берәй нәмә тегергә ултырам, китапты күп уҡыйым. Шулай ҙа ижадты онотмаҫҡа тырышам. Яҙыу менән түгел бит әле, әҫәрҙәреңдең донъяға сығыуы шарт. Был йәһәттән бик уңдым тип әйтә алмайым, сөнки ижад кешеһе өсөн үтә мөһим булған сифаттар — ныҡышмалылыҡ, үткерлек, ҡыйыулыҡ — юҡ миндә. Был бик ҡамасаулай. Моронома һуғып сығаралар икән — ул ишекте ҡабат асмаҫҡа тырышам, күңел тыныслығым мөһимерәк.
— Драматургияға ҡарашығыҙ нисек? Ҡайһы бер нәмәне шиғырҙа, мәҡәләлә, прозала әйтеп бөтөрөп булмаймы әллә? Һеҙ, ғөмүмән, үҙегеҙҙе таптығыҙмы?
— Театр минең өсөн һәр ваҡыт изге, сихри донъя булды. Әле пьесалар яҙмаҫ элек үк. Фажиғәле яҙмышлы атайым актер булған. Ә ғаиләбеҙ һәр саҡ актерҙар менән тығыҙ бәйләнештә йәшәне. Ҡасандыр атайым менән бергә эшләгән Хәшиә Абыҙгилдина, Биби Мәһәҙиева, Ғәшүрә Ирназарова, Кифая Хәбибуллина, Ҡәйүм Әйүпов, Мәрйәм Ямалетдинова менән Фәтхелислам Ғәләүетдинов беҙҙе онотманы. Һуңғараҡ уларға ҡорҙаштарым Зифа Баязитова, Хисмәт Дәүләтов һәм башҡалар ҡушылды. Ә инде үткән быуаттың 90-сы йылдар уртаһында, һәләтле режиссер Сәлихйән Әфләтуновтың кәңәшенә ҡолаҡ һалып, үҙем пьесалар яҙа башланым.
Ҡайһы бер режиссерҙарҙың “Пьеса юҡ!” тигән зары асылда маһайыу ғәләмәте. Драматургтар ҙа, бына тигән пьесалар ҙа етерлек. Бөтә бәлә шунда: бөгөн режиссерҙарҙың күбеһе драматургтан әҙер спектакль көтә. Ә спектакль яһау — ул сәхнә оҫтаһы эше. Иң мөһиме — пьесала халыҡҡа еткерерҙәй фекер, мәғәнә булырға тейеш. Драматург спектакль яҙа алмай, һөҙөмтәлә режиссер тапалып бөткән, ҡырылмаһа ҡырҡ театрҙа ҡуйылған әҫәргә мөрәжәғәт итә. Үҙең ижад итеүгә ҡарағанда, әҙер хәрәкәтте ҡабатлау күпкә еңелерәк бит.
Билдәле сәнғәт әһеле Азат Нәҙерғоловтың әйткәне хәтеремдә. Һәйбәт режиссер телефон белешмәһенән дә шәп спектакль тыуҙыра, тигәйне ул бер заман... Һинең һорауыңа шулай тиер инем: мин шиғырҙа әйтелгән фекеремде — проза аша йә булмаһа драмала күрһәтелгәнде публицистикала еткерә алмайым кеүек. Үҙемде төрлө жанрҙа һынап ҡарарға ынтылыуҙан түгел, күңел ихтыяжынан сығып яҙам әҫәрҙәремде. Үҙ-үҙемде табыуға килгәндә, үҙем өсөн күптән табылғанмын. Ләкин мин оҙаҡ, бик оҙаҡ йәшәйешкә, донъяға мөнәсәбәт өлкәһендә “меньшевик” булдым, йәмғиәттә нығынған ҡайһы бер ҡараш-фекерҙәр әле булһа күңелемдә ҡапма-ҡаршылыҡлы мөнәсәбәт тыуҙыра.
— Бөтәһен күтәреп һуғып, тыуған яғығыҙға ҡайтып киттегеҙ. Ауыл халҡы нисек ҡаршы алды? Ҡәләмде һәнәккә алмаштырып, дәртләнеп кәзә аҫрай инегеҙ бер заман. Аҙаҡ төңөлдөгөҙ...
— Ауыл халҡы мине бик һәйбәт ҡаршыланы. Кешеләр бит миндә яҙыусы йә журналисты күрмәй, ауыл ерендә тыуып-үҫеп, үҙ тамырҙарына әйләнеп ҡайтҡан ҡәҙимге ҡатын-ҡыҙ, хужабикәмен улар өсөн. Бәлки, бәғзе бер сәйерлектәрем кемгәлер оҡшап та етмәйҙер — уныһы ҡараңғы. Ләкин үҙемде ауыл халҡынан, йорт, хужалыҡ мәшәҡәттәренән бушамаған бисә-сәсәнән һис тә айырып ҡарай алмайым. Мин дә улар һымаҡ донъя көтөргә тырышам. Әлбиттә, ғүмер буйы еңел булмаған ауыл тормошон һөйрәгән кешеләрҙәге таһыллыҡ, өлгөргәнлек етешмәйҙер — быныһы башҡа мәсьәлә.
Һауын кәзәләре генә түгел, һыйыр, һарыҡ та аҫрап ҡараным. Бөгөн тауыҡтан, эт-бесәйҙән башҡаһы юҡ. Мал-тыуар тотоуҙан төңөлмәнем, берәй яҡҡа юлланһам, хужалыҡты ҡалдырып китеүе ауыр. Унан, мал аҙығы йылдан-йыл ҡиммәтләнә. Ошо ике сәбәп арҡаһында әлегә кәртәмдә мал юҡ. Хоҙай бөгөнгө һаулығымдан айырмаһа, һыйырлы булыу хыялынан һаман төңөлмәйем, сөнки ауылға ла бит мин өҫтәлдә үҙем етештергән ризыҡ булһын өсөн ҡайттым. Илдең көрсөккә терәлерен, ҡала ерендә бәләкәй эш хаҡына йә пенсияға йәшәп булмаҫты алдан һиҙҙем. Ә журналистың хеҙмәте нисек баһаланғанын үҙең беләһең...
— Ә был ижадҡа ҡамасауламаймы?
— Ҡамасаулай. Ғөмүмән, ижад кешеһе бай булырға, икмәк хаҡына ҡайҙалыр хеҙмәт итеүҙән азат булырға тейеш. Тәбиғәттән бирелгән һәләтен халыҡҡа хеҙмәт итеүгә тулыһынса бағышлар өсөн. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙҙә ундай шарттар юҡ. Тимәк, йәшәү хаҡына йәмғиәткә, ошо шарттарға яраҡлашырға тура килә. Һәм быны ҙур бәлә һымаҡ ҡабул итергә лә кәрәкмәй, бөгөн һин ҡураны тиҙәктән таҙартырға, ҡар көрәргә, ҡоҙоҡтан һыу ташырға дусар ителгән икәнһең, быны үҙ яҙмышың итеп ҡарау һәм яратып башҡарыу мөһим. Шулайтмағанда тормошоң түҙеп торғоһоҙға әйләнәсәк.
— Сәйәси күҙәтеүҙәр, публицистик мәҡәләләр яҙған кеше булараҡ, бөгөн ауыл халҡының йәшәйешенә ниндәй баһа бирер инегеҙ?
— Мин ул баһаны былтыр “Башҡортостан” гәзитендә донъя күргән “Ауыл кешеһе яҡлауға мохтаж” исемле мәҡәләмдә биргәйнем инде. Өҙлөкһөҙ хаҡтар артыуы, осо-ҡырыйы күренмәгән иҡтисади көрсөк, эшһеҙлек, баҫыуҙарҙың һөрөлмәй-сәселмәй ятыуы һәм башҡа сәбәптәр ауыл тормошона ла үҙенең ауыр мөһөрөн һала, әлбиттә. Мал, ҡош-ҡорт аҫрауы һаман ҡыйынлаша, яғыулыҡ өсөн түләү көс еткеһеҙгә әйләнде, йәштәр өсөн эш юҡ. Шулай ҙа, минеңсә, ауылда үҙ хужалығың менән йәшәү (әлбиттә, сәләмәтлегең булһа) еңелерәк. Һәр хәлдә бәрәңгене, йәшелсә-емеште үҙең үҫтерә алаһың. Ә инде мал-тыуар, ҡош-ҡорт көтһәң, бер ниндәй көрсөк тә ҡурҡыныс түгел. Тәбиғәт шарттары ыңғай торһа инде. Бөйөк Туҡай әйтмәксе, ҡояш ваҡытында йылытып, ямғыр ваҡытында яуһа...
— Яҙ етеү менән баҡсағыҙҙа юғалаһығыҙ. Хатта яҙыу эше лә ошо осорҙа һүрелеп тора шикелле. Был шөғөл ҡандан киләме?
— Эйе, иртә яҙҙан ауыл кешеһе тышҡа сыға. Мин дә шулар рәтендә. Баҡса эше көтөп тормай, бөтәһен үҙ мәлендә атҡарыу мөһим. Мөмкин булған бөтә төр йәшелсә-емеште үҫтерергә тырышам. Ҡайтҡаны бирле бер нәмә лә һатып алғаным юҡ, шөкөр. Ҡалала йәшәгәндә лә баҡса үҫтерҙем-үҫтереүгә, еләгем бик уңа торғайны, һуған-помидорым... Тик Өфөлә баҡсаңа ялда ғына барып әйләнәһең, йөрөүе йыраҡ, юлға киткән аҡса үҙен аҡламай.
Бәләкәй саҡтан баҡса, яҙын алма һәм сейә сәскәләренә күмелеп ултырған йорт хаҡында хыяллана торғайным. Иҫемдә, өй алдындағы кескәй генә текмәгә (беҙҙең ауылда шулай атай инеләр) муйыл, әлморон, ҡарағат ултыртҡайныҡ ҡустым-һеңлем менән. Миңә 8-9 йәш булғандыр. Яҙ көнө шул ҡыуаҡлыҡтарҙың сәскәгә күмелеүе йәнгә рәхәтлек бирер ине. Ул заманда беҙҙең халыҡ баҡсаға артыҡ иғтибар итмәне. Бәрәңгене күп итеп сәсә торғайнылар, йәшелсә-емеш ҡарарға ваҡыттары ла булмағандыр, бәлки, Магнитогорскиҙан белештәр ҙә тоҡ-тоҡ йәшелсә-емеш ташыр ине. Колхоздарҙың гөрләп торған мәле, эш күп. Унан хужалыҡтарҙа дөйөм баҡсалар бар.
Әсәйем ғүмер буйы һатыусы булып эшләне, өйҙә уны иртәле-кисле генә күрҙек. Ә бына ҡулынан йорт гөлдәре шәп үҫә торғайны. Яран, тамсы гөл, раузалар гел сәскәгә күмелеп ултырҙы. Гөлдәрҙе яратһам да, минең ҡулдан улар бик үҫә һалып бармай. Баҡса сәскәләрен дә һирәк сәсәм, унда ла иң әрһеҙҙәрен. Ауылда матур итеп сәскә үҫтереүселәр бар, улар менән ярыша алмайым. Уның ҡарауы, йәшелсәм емерелеп уңа.
— Һеҙ тормоштоң бөтөн яғы менән ҡыҙыҡһынаһығыҙ: сәйәсәт, иҡтисад, фәлсәфәүи мәсьәләләр... Шул уҡ ваҡытта үтә нескә күңелле ҡатынһығыҙ. Һеҙҙе илатыу өсөн күп тә кәрәкмәй...
— Минең йәш саҡтағы ҡушаматым да “илаҡ” бит. Йылдар үтте, яҙмыш та ярайһы ғына түпәләне, ә бына күңелем һаман әүәлгесә, һаман юҡ-барға һыҡтайым. Дөрөҫөрәге, ул минең өсөн юҡ-бар түгел, башҡалар күҙлегенән генә шулайҙыр. Әйтәйек, бөгөн булһын дорфалыҡты, тупаҫлыҡты, ике йөҙлөлөктө күрә алмайым, ошаҡты, һүҙ йөрөтөүҙе, хәйләне ҡабул итмәйем. Тимәк, “меньшевик” булып ҡалам, сөнки бөгөн генә түгел, ғөмүмән, әүәл-әүәлдән әле юғарыла мин атаған һыҙаттарға эйә була алған әҙәмдәр был донъяны үҙҙәренә теге йә был яҡҡа бороп йәшәгән, йәшәй. Мин иһә яраҡлашырға өйрәнә алманым. Үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә лә асыҡлыҡты, тыныс, илтифатлы, ихтирамлы мөғәмәләне яратам, кешеләр иһә һәр даим был талаптарға яуап бирә алмай. Шәхси тормошомдан уңмауым ошоға бәйлелер, тим. Ни өсөндөр эргәмдәге кешеләр минең уларға игелекле, иғтибарлы булыуымды икенсе төрлө ҡабул итте һәм миңә күҫәк күтәрҙе. Үҙ сиратымда, таш менән атҡанға таш бәрә белмәһәм дә, аш менән дә яуап ҡайтара алмайым, йәғни миһырбанһыҙлыҡты кисерергә көсөмдән килмәй.
— Был дуҫтарға ҡағыламы?
— Ҡағыла. Шуға ла йылдар үтеү менән дуҫтар ҙа кәмей. Шөкөр, бөгөн эргәмдә мине аңлағандар етерлек. Мин улар менән фекерҙәш тә, көрәштәш тә түгел. Һәр ҡайһыбыҙҙың донъяға, кешеләргә үҙ ҡарашы. Бер-беребеҙҙең күңел торошон, холоҡ-фиғелен ихтирам итәбеҙ, йылдар һынауы үткән дуҫтарымды минең эргәлә бер нәмә тота: беҙ бер-беребеҙҙең хәсрәтенә борсолоп ҡына ҡалмайбыҙ, тәү нәүбәттә, ҡыуаныстарыбыҙ уртаҡ, беребеҙҙең уңышы икенсебеҙҙе шатландыра. Мин дуҫтар тоғролоғон ошонда күрәм. Һинең бәхетле мәлеңде күреп, ҡара янған әҙәмде нисек дуҫ итеп ҡабул итәһең? Йәнә ситтәр араһында дуҫтарыма һүҙ ебәрмәйем, уларҙы хағынан да, нахағынан да ҡурсаларға тырышам. Улар ҙа шулай. Ә ярҙам хаҡында әйтеп тә тормайым... Хәйер, мин дуҫтарымдан ярҙамды күберәк күрәм, шуға борсолған мәлдәрем бар.
— Дуҫлыҡта фекер уртаҡлығы мөһим түгелме ни? Танылған балалар яҙыусыһы Айһылыу Йәғәфәрова менән әхирәттәр икәнлегегеҙҙе бөтәһе лә белә. Һеҙҙе ижад бәйләмәйме ни?
— Эйе, беҙҙе 45 йыллыҡ дуҫлыҡ бәйләй. Әммә Айһылыу менән мин гел ҡапма-ҡаршы сәйәси-ижтимағи позицияла торҙоҡ. Йәшерәк саҡта ҡыҙып-ҡыҙып бәхәсләшә инек, хәҙер киҫкен темаларҙы урап үтәбеҙ. Унан башҡа ла уртаҡлашыр-һөйләшер әйбер етерлек. Минең өсөн иң мөһиме — уның тоғро дуҫ була белеүе. Башҡа дуҫтарым хаҡында ла шуны әйтер инем.
— Нәҫелегеҙҙә зыялы кешеләр бик күп, ә остазығыҙ тип кемде әйтә алаһығыҙ?
— Һәр береһен. Зыялылар булған кеүек, тик тормош тәжрибәһенә, ҡара эшкә таянып йәшәгән, хатта ҡулына китап алырға бик яратмаған туғандар ҙа бар. Мин уларҙан да нимәгә булһа ла өйрәнәм. Олатай-өләсәйем, әсәйем иһә китаптан, йыр-моңдан айырылманы. Өйөбөҙҙә һәр ваҡыт бай китапхана, өйөм-өйөм пластинка булды. Мәрхүмә әсәйем мине ниңәлер яҙыусы итеп күргеһе килде. Бәлки, үҙенең йөрәк төпкөлөндә күмелеп ҡалған хыялын миндә бойомға ашырырға теләгәндер. Ул бик матур шиғыр яҙа ине, тик берәүгә лә күрһәтмәне. Бер шиғырын урлап район гәзитендә баҫтырғайным, өйҙән ҡыуылып сыҡтым. Фәйрүзә һеңлем менән төнө буйы типографияла шиғыр аҫтындағы имзаны юйып ултырҙыҡ, һис юғы яҡын-тирәләге ауылдарға әсәйемдең фамилияһы юйылған гәзит эләкһен өсөн. Әсәйем вафат булғас, мин ул шиғырҙарҙы тапманым. Күрәһең, алдан хәстәрләгән...
— Һеҙҙе белгән байтаҡ кеше менән аралашырға тура килде. Үҙегеҙҙе йә яраталар, йә бөтөнләй ҡабул итмәйҙәр. Бының сәбәбен аңлата алаһығыҙмы?
— Был бит тәбиғи. Аҡылы, холоҡ-фиғеле менән әүлиәгә торошло Ғәлиә өләсәйем: “Айға ла, көнгә лә ярап булмай”, — тиер ине. Кемде лә булһа бөтәһенең дә ҡабул итеүе йә яратыуы — мөмкин булмаған хәл. Йәш саҡта, әгәр берәүгә лә зыяның теймәһә, дошманың да юҡ, тимәк, тигәнерәк яңылыш фекерҙә була торғайным. Һуңғараҡ аңланым: хатта фәрештәнең үҙе булһаң да, дошмандар табыла. Шуға күрә бөтәһенең дә үҙеңә ҡарата ыңғай мөнәсәбәтенә өмөт итергә кәрәкмәй.
Мине яратыусыларға рәхмәт, тимәк, беҙҙе күңел ептәре бәйләй. Ҡабул итмәүселәргә һис бер үпкәм юҡ, тимәк, улар үҙҙәрен минән юғарыраҡ, аҡыллыраҡ, һәләтлерәк тип иҫәпләй. Һәм уларҙың мине үҙ итмәүенә тыныс ҡарайым. Әгәр ни менәндер уларҙың һарыуын ҡайнатам икән — быныһы инде минең проблемам түгел.
— Күпселек һеҙҙе пацифист тип белә...
— Эйе, шулай. Тарихтан белеүебеҙсә, ҡат-ҡат һәр төрлө фажиғәләргә тарыуына ҡарамаҫтан, кешелек донъяһы тыныс йәшәргә өйрәнә алмаған. Тимәк, кеше — иң белекһеҙ йән эйәһе. Бәндәләр күңеленән көнсөллөк, дошманлыҡ, яһиллыҡ кеүек иң ҡурҡыныс сифаттар юҡҡа сыҡһа, бәлки, ерҙәге тормош та башҡасараҡ, матурыраҡ булыр ине. Ҡан ҡойош, бәрелештәр, бер-береңде күрә алмау бөтөр ине...
— Был утопия түгелме?
— Утопия. Әммә һәр яҡлап камил йәмғиәттә һәр яҡлап камил кешене бик күрге килә.
— Һеҙҙеңсә, иң оло бәхет нимәнән ғибәрәт?
— Татыу, берҙәм ғаиләнән. Бәхетте тәү нәүбәттә матур ғаиләлә күрәм.
— Шуға ҡарамаҫтан...
— Эйе. Шуға ҡарамаҫтан, үҙем ундай ғаилә ҡора алманым. Был, моғайын, идеалист булыуыма бәйлелер. Минеңсә, ғаиләлә тупаҫлыҡ, бер-береңде кәмһетеү, ҡул йә тел менән рәнйетеү кеүек күренештәр булырға тейеш түгел. Үҙем һәр ваҡыт бүтән кешене рәнйетеүҙән ҡурҡам, хатта миңә зыяны тейһә лә. Бер ваҡытта ла үсләшмәйем, яратып еткермәгән кешемә лә аламалыҡ теләмәйем, уның хәсрәтенә ҡыуанмайым. Әгәр ярҙамға мохтаж икән, мине дошман күргәнгә лә ярҙам итергә тырышам. Тәбиғи, үҙемә ҡарата ла шундай уҡ мөнәсәбәт көтәм. Әммә “ғаиләлә һауыт-һаба шалтырамай тормай” тигән әйтем минең өсөн түгел. Һауыт-һаба шалтырай башлаһа, йә булмаһа екеренеү-кәмһетеүҙәр, уға өҫтәлеп ҡул күтәреүҙәр китһә, күңелем ҡайта, ул әҙәмдән ваз кисәм. Ғөмүмән, бер-береңде рәнйетеп, өҫтәүенә бер-береңдән биҙгән көйө бер ҡыйыҡ аҫтында ҡайһылайтып йәшәмәк кәрәк? Ғаиләлә, хеҙмәт коллективтарында үҙ-ара мөнәсәбәт бары тик ихтирамға, әгәр ихтирам булмай икән, тыныс аңлашыуға, әҙәпле мөғәмәләгә ҡоролорға тейеш, тигән ҡарашымдан тайпыла алмайым. Үҙең беләһең эшләгән осорҙа минең тап ошо сәбәпле илағандарымды... Һәм был минең өсөн юҡ-бар түгел.
— Һеҙгә элегерәк тыуырға кәрәк булғандыр...
— Йәшерәк саҡта миңә шулай ти торғайнылар. Ләкин бит әүәле лә, хатта рыцарҙар заманында әҙәм балаһы бөгөнгөнән әллә ни айырылмаған, бәғзе мәл ҡанһыҙыраҡ, аяуһыҙыраҡ та булған. Тимәк, минең хыялымдағы йәмғиәт, кешеләрҙең үҙ-ара миһырбанлы мөнәсәбәте — тотош утопия.
— Һеҙ музыканы бик яратаһығыҙ. Ул һеҙҙең өсөн нимә?
— Минең өсөн — тотош йыһан, тәбиғәт. Бөтә донъя музыканан ғибәрәт. Япраҡ шауы, тамсылар тамыуы, боҙ китеүе, ел иҫеүе... Ул гел аһәңле, моңло ғына түгел, дәһшәтле ауаздары ла, йән тетрәткес ноталары ла бар. Музыканың бер генә ағымын да кире ҡаҡмайым, хатта ауыр рокты ла. Төрлө музыканың әҙәм психикаһына төрлөсә тәьҫир итеүе ихтимал, әлбиттә, ләкин беҙ күңел торошона, ошо минуттағы халәтебеҙгә ҡарап, музыка төрөн үҙебеҙ һайлайбыҙ. Рок-музыкала, әйтәйек, агрессия ғына күреү бигүк дөрөҫ түгелдер, сөнки был тәңгәлдә шәхестең, айырыуса йәш кешенең тормоштағы ғәҙелһеҙлеккә, камилһыҙлыҡҡа ҡаршы баш күтәреүе сағыла. Мейенең ул протесты ҡабул итеү-итмәүе — бөтөнләй икенсе мәсьәлә.
Халҡыбыҙҙың боронғо көйҙәрен яратам. Бәләкәй саҡта олатайым менән өләсәйем ҡайҙа барһа ла мине ҡалдырманылар. Ҡыш көндәре кейем өҫтөнән толопҡа, дебет шәлгә урайҙар. Ә мин сана табандарының ҡарҙа шыуышып, ғәжәйеп бер моң тыуҙырыуына иҫем китеп барам, мең төҫтә йымылдашҡан ҡар бөртөктәрен йә күктәге сағыу йондоҙҙарҙы күҙәтәм. Ул заманда мәжлестәр эскеһеҙ уҙа ине. Йырлашалар, ҡурайҙа уйнайҙар. “Урал”ды ишетеүем була, күҙҙәремдән йәш аға башлай. Сабый күңелем менән әйтеп аңлатҡыһыҙ тойғолар кисерәм. Моғайын, ул ҡандан килгәндер. Моңло йыр, моңло көй мине бөгөн дә илата. Айырыуса классик музыка. Донъя кимәлендә — Бетховен, Бах, Гендель, Огинский...
Әйткәндәй, беҙ башҡорт композиторҙарының классик әҫәрҙәрен бөтөнләй белмәйбеҙ. Ә бит үҙебеҙҙең арҙаҡлы композиторҙарыбыҙҙың һушты алырлыҡ симфониялар, соната һәм кантата, баллада һәм сюиталары бар! Ни өсөн улар донъя кимәленә күтәрелмәй? Сөнки күтәреүсеһе юҡ. Һәйбәт тәржемәселәр булмау арҡаһында әҙәбиәтебеҙ ҙә республика сигенән бигүк сығып китә алмай. Башҡорт халҡының иң оло фажиғәһе — уның аҙ һанлы булыуында ғына түгел, ә ойошҡанлыҡ, берҙәмлек, бер-береңде хәстәрләү булмауҙа. Форсаттан файҙаланып, шуны өҫтәгем килә: бөтәбеҙ ҙә яратып тыңлаған “Юлдаш” радиоһы һис юғы аҙнаһына бер генә сәғәтте Хөсәйен һәм Морад Әхмәтовтарҙың, Мәсәлим Вәлиевтең, Роберт Ғәзизовтың, Заһир Исмәғилев, Салауат Низаметдинов һәм башҡаларҙың классик әҫәрҙәренә бүлһә, минең кеүек төпкөлдә, мәҙәни мөхиттән ситтә йәшәгәндәр өсөн иҫ китмәле ҡыуаныс булыр ине.
— Ниндәй маҡсаттар тора алдығыҙҙа? Әйтелмәгән рәхмәт һүҙҙәре?
— Бурыстар күп инде ул. Хоҙайҙан балаларымдың, ейәнсәрҙәремдең, яҡындарымдың сәләмәтлеген һорайым, ил-йорт тыныс торһон. Әгәр ошо һаулығымдан айырмаһа, алдыма ҡуйған маҡсаттарҙың күпмелер өлөшөн үтәп өлгөрөрмөн тип өмөтләнәм. Рәхмәтте үҙ мәлендә әйтеп ҡалырға тырышам. Бына бөгөнгө әңгәмә өсөн “Башҡортостан” гәзитенә сикһеҙ рәхмәтлемен.
әңгәмәләште.
Һанламаным …
Һанламаным данды,
исем-атты…
Һанаманым төшкән аҡсаны.
Шуғалыр ҙа кеҫә тишек булды,
Донъяма ла байлыҡ аҡманы.
Табынғаным булды ай ҙа ҡояш,
Һағынғаным булды игелек.
Кешене лә матур күңеленә
Ҡарап баһаланым иң элек.
Дөрөҫ йәшәнемме был донъяла?
Үкенеүҙән инде ни файҙа?!
Ошо халәтемдән айырма, тип
Һыйынырға ҡала Хоҙайға…
Гөлтләп китер…
Кәүҙәм һаман ергә эйелә бара,
Еңел түгел ғүмер йөктәре.
Күңелдәрҙе һағыш өтөп ала,
Яңғыҙ ҡалһам көҙгө кистәрен.
Табандарым ергә тейер-теймәҫ,
Йүгерек инем әле яңыраҡ.
Абыныуҙан хәҙер бигерәк ҡурҡам,
Аҙымым да шуға һағыраҡ.
Ә йөрәгем…
Йөрәк — йөрәк инде,
Зәңгәр күккә һаман талпына.
Гөлтләп китер кеүек,
Берәй осҡон
Килеп тейһә уға саҡ ҡына.
Унда…
Бөгөнгөмдән
Мин төшөмә ҡасам…
Тороп торһон барыһы ла,
Хәл итмәҫтәй мәсьәләләр,
Һағыштарҙың һарыһы ла.
Унда минең
Ғәзиз кешеләрем…
Унда донъя нурлы.
Бала сағым үткән изге нигеҙ,
Ырыҫтың да ҙуры.
Унда бөтәһе лә
Алда…
Йәшәлмәгән ғүмер,
Һөйөү саҡ-саҡ бөрөләнә генә,
Дуҫтар — дошман түгел.
Иңдәремдә унда
Ике ҡанат…
Үҙем йәп-йәш, тилбер.
Күтәреләм сикһеҙ йыһандарға –
Керләнмәгән күңел.
Самаһы юҡ яҡты
Тойғоларҙың…
Мин төшөмә ҡасам,
Ул арала һаман һайығая
Ғүмер кәсәм…
Яҡыная баҡый донъя.
Унда — Әсәм…
Китә дуҫтар…
Ҡара ҡоҙғон булып,
Йәнде сүкей
Араларҙан дуҫтар китеүе.
Ошо микән яҙмыш шаярыуы,
Ошо микән ғүмер үтеүе?!
Әүәлерәк мең йыл йәшәһәм дә,
Туймаҫ кеүек инем.
Был донъяға мөхәббәтем һүнмәҫ,
Ул — ғүмерлек, тинем.
Әле бына ғәжәп итеп ҡуям:
Йөҙ йыл йәшәү хатта һиҫкәндерә.
Йәнде һалып тамуҡ уттарына,
Китә дуҫтар, китә…
Һыуыҡ…
Телевизор һүнде.
Радио ла…
Ҡолаҡтарҙы яра
Ҡара тынлыҡ.
Үткәндәрҙең
Үкенес ауаздары
Сүкей мейене
Тызып-тызып.
Тынлыҡ…
Децибелдар ғына
Үлсәй алмай
Тынлыҡ тауышын…
Һыуыҡ…
Һыуыҡ…
Күңелемде йәнә
Шомға һала
Ауыр тынлыҡ,
Тормай тынып
Тынлыҡ…
Һыуыҡ…
Иртәгәмдең
Яҡты өмөттәрен
Селпәрәмә һуға
Ҡара тынлыҡ…
Тышта эт өргәне
Ишетелде…
Баҫып килгән
Ауыр ауаздарҙы
Үтте ҡыҙып…
Йәнә тынлыҡ.
Ҡабыҙам радионы…
Йыр аҫтында
Йоҡо эленә
Керпектәргә…
Сигенә тынлыҡ,
Ҡосаҡлайым
Мендәремде…
Һыуыҡ…
Тауҙан төшөү…
Тауға күтәрелеү
Еңел түгел.
Әҙәм балаһы ла
Ауа-түнә
Күтәрелә шулай
Тормош тауына.
Юлдарына ята
Мең кәртәләр…
Һөрлөгә ул,
Абына…
Эләгә хыянат,
Ялған ауына…
Үрмәләй шулай
Йәшәү тауына.
Мең ҡат еңелерәк
Аҫҡа төшөү…
Үҙенән-үҙе
Йүгерә аяҡтар.
Ғүмер байышына
Әҙәмдәрҙе
Әйҙәй сире,
Һөйрәй ғазаптар.
Мең ҡат еңел
Аҫҡа тәгәрәүе…
Мең ҡат йәһәт,
Күҙҙәр эйәрмәй.
Иң-иң аҫта
Инде һинең өсөн
Ваҡыт атлы
Уҫал бер уҙаман
Баҡыйлыҡтың
Атын эйәрләй…
Үҙе бәхет…
Мин — бәхетле, тиһәм,
Ышанмайҙар…
Ситтәр уйлауынса,
Инде күптән
Боғалаҡҡа башым
Һалырға тейеш.
Бәғзе берәүҙәргә
Бигерәк ҡыҙыҡ
Булыр ине, ахыры,
Был күренеш.
Ышанмайҙар
Ихлас күңелемә,
Яҙмышты еңгән
Еңмеш түҙемемә,
Күҙ йәшемдең,
Алсаҡ көлөүемдең
Ялған түгеленә —
Ышанмайҙар, тимәк,
Үҙемә…
Ышанырҙар инеме икән,
Мин — бәхетһеҙ, тиһәм?
Моғайын, юҡтыр…
Йөҙ, мең сәбәп килтерерҙәр ине
Раҫлау өсөн
Минең бәхетемде…
Ҡатырмағыҙ әле
Башты юҡҡа…
Илай-көлә
Ошо Ерҙә йәшәү —
Үҙе бәхет инде…
Гөлшат ӘХМӘТҠУЖИНА


c: text/html

text:
Фото:
Һуңғы өс көндә Башҡортостанда ике ерҙә урман янды
Фото:
Һуңғы өс тәүлектә Башҡортостанда ҙур булмаған ике урман янғыны күҙәтелде. 0,1 гектарҙы күмергә ҡалдырған бер янғын — Белорет районында, икенсеһе Октябрьский ҡалаһынан алыҫ булмаған урында теркәлгән. Уның майҙаны өс гектар тәшкил иткән. Ике янғын да тиҙ арала һүндерелгән. Был турала «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат секретары Айбулат Ғәйнуллин хәбәр итте.
— Әле республикала ауыл хужалығы баҫыуҙарын үртәү башланды, — тине ул. – Район хакимиәте башлыҡтары менән берлектә янғындарҙы булдырмау буйынса эштәр алып барабыҙ. Башҡортостандың урман фондында бындай эштәр арҡаһында янғындар сығыу осраҡтары әле теркәлгәне юҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, янғын хәүефлелеге осоро башланғандан алып республика биләмәһендә 546 урман янғыны үткән. Ут ялмаған майҙан 10800 гектарға еткән.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә «Башвторцветмет» склады янды
Өфөнөң Нижегородка биҫтәһендә, «Башвторцветмет» акционерҙар йәмғиәте складында, 200 квадрат метр майҙанда янғын сыҡты, унда утилләштереүгә әҙерләнгән иҫке автомобилдәр кузовтары һәм авторезина ҡалдыҡтары ятҡан булған. Янғынды һүндереүгә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының 32 хеҙмәткәре, 11 техника берәмеге, шул иҫәптән янғын һүндереү катеры — склад йылға ярында урынлашҡан – йәлеп ителде. Янғын ваҡытында бер кем дә зыян күрмәне, ут сығыу сәбәптәрен һәм унан зыянды тәүтикшереү белгестәре асыҡлай, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе «Армия-2015» форумында Су-35С өсөн двигатель тәҡдим итте
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
«Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Мәскәү өлкәһе Кубинка ҡалаһының «Патриот» конгресс-күргәҙмә үҙәгендә үткән «Армия-2015» Беренсе Халыҡ-ара хәрби-техник форумында үҙенең продукцияһын тәҡдим итте. Был хаҡта предприятиеның матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Берекмә Берләштерелгән двигателдәр эшләү корпорацияһы составында Су-35С истребителе өсөн АЛ-41Ф-1 двигателенең макетын күрһәтте.
Берләштерелгән двигателдәр эшләү корпорацияһы шулай уҡ ВК-2500 вертолет двигателен тәҡдим итте, уны эшләүҙә Өфө моторҙар эшләү берекмәһе ҡатнаша. Корпорацияның стенды «Патриот» үҙәгендәге экспозицияла лайыҡлы урын биләне. Унда ҡуйылған изделиеларҙың макеты двигателдәрҙе тышҡы яҡтан ғына түгел, уның эске ҡоролмаларын да баһаларға мөмкинлек бирҙе. Экспозицияла ҡатнашҡаны өсөн «Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Рәсәй Оборона министрлығының дипломы менән бүләкләнде.
«Армия-2015» форумы ҡунаҡтары Кубинка аэродромында пилотаж төркөмдәренең күрһәтмә сығыштарын күҙәтә алды, унда билдәле МиГ-29 «Стриж» һәм Су-27 «Русские витязи» самолеттары осош яһаны (Өфө моторҙар эшләү берекмәһе ошо истребителдәр өсөн АЛ-31Ф двигателдәрен етештерә). Бынан тыш, тамашасылар алдында Өфө двигателдәре ҡуйылған Су-30, Су-35С самолеттары осош яһаны, Фронт авиацияһының перспективалы авиация комплексы ла күрһәтелде.


text:
Ҡаҡ яһау23-08-2013, 10:34 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Алма йомшарғас, уны һыуытып, ит турағыстан сығарырға йә иһә иләк аша үткәрергә. Унан һуң бер аҙ шәкәр ҡомо йәки бал ҡушып та болғатырға мөмкин. Барлыҡҡа килгән массаны таҙа, майланған фанер йәки таҡта өҫтөнә йәйергә лә ҡояшлы елһеҙ урында йәки һүрән мейестә йә иһә духовкала киптерергә мөмкин. Кипкән ҡаҡты тиҙ-тиҙ генә таҡтанан ҡуптаралар. Рулет кеүек урап, һалҡын урынға ҡуялар. Кәрәк булғанда ҡаҡты шаҡмаҡлап йәки ҡыйыҡ шаҡмаҡлап турап, сәй янына бирәләр.
Ҡаҡты алманы бешермәй ҙә әҙерләргә була. Бының өсөн емештең ҡабығын әрсеп, үҙәктәрен алып, ит турағыстан сығаралар. Ҡалғанының барыһын да үрҙә әйтелгәнсә эшләйҙәр. Ҡайһы саҡта ҡаҡты алма повидлоһынан да яһайҙар, ләкин был осраҡта повидло ҡайнатҡанда шәкәр бөтөнләй һалынмай йәки аҙ ғына ҡушыла.
Ҡаҡты ҡайын еләге, сейә, муйыл һәм миләштән дә әҙерләргә мөмкин.


text:
Йәш ғаиләләргә 300 мең һум түләү түләү буйынса программаға төҙәтмәләр индерелә - Рөстәм Хәмитов Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Йәш ғаиләләргә 300 мең һум түләү түләү буйынса программаға төҙәтмәләр индерелә - Рөстәм Хәмитов
Йәш ғаиләләргә 300 мең һум түләү түләү буйынса программаға төҙәтмәләр индерелә - Рөстәм Хәмитов Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2018 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Тура элемтә барышында Рөстәм Хәмитовҡа залдан һорау бирҙеләр. «Асҡарҙа йәшәгән күп кенә ҡатын-ҡыҙҙар бала табыу өсөн күрше Магнитогорск ҡалаһына бара. Әлеге положение буйынса улар был льгота менән файҙалана алмай, сөнки законда ҡаралғанса, бала республика биләмәһендә донъяға килгән осраҡта ғына ғаилә 300 мең һумға дәғүә итә ала. Был хәл үҙгәрерме?» — тип һораны Әбйәлил районын килгән адвокат.
«Программа былтыр башланды, ул ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Торлаҡҡа сиратта торған ғаиләгә тәүге балаһы өсөн 300 мең һум аҡса бирелә. Уны ипотекаға иғәнә, төҙөлөш материалдарын һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин. Программала хаталар һәм етешһеҙлектәр бар ине, аҡса ала алмаған кешеләрҙән байтаҡ хаттар килде. Һеҙҙең проблемағыҙ хәл ителер. Иң мөһиме, бала республикала пропискала торор. Үҙгәрештәр индерелде. Әле беҙҙә биш меңдән ашыу ғариза бар, улар эшкәртелә. 2019 йылдың аҙағына ошо программаны ғәмәлгә ашырыу өсөн ике миллиард һумдан ашыу аҡса талап ителеүе ихтимал. Тимәк, алты меңдән ашыу сабый донъяға килә тигән һүҙ. Атай кеше республикала пропискала тормаған ғаиләләр ҙә мөрәжәғәт иткән осраҡтар булды. Ләкин бала — беҙҙеке. Бындай ғаилә лә аҡса алырға хоҡуҡлы», — тип ышандырҙы төбәк башлығы.
http://www.bashinform.ru/news/1147125-v-programmu-po-vyplate-molodym-semyam-300-tysyach-rubley-budut-vneseny-korrektivy-rustem-khamitov/


text:
Атайым Йәмилә менән Ғәбделхай Ҡаранаевтар ғаиләһендә дүртенсе бала булып донъяға килә. Бәләкәйҙән атаһына эйәреп ҡортсолоҡ, һунарсылыҡ шөғөлдәрен үҙ итә.
Бер урында малайҙар мыш та мыш килеп бокс менән шөғөлләнә, икенсе ерҙәрәк бөтә зиһенен туплап ҡыҙҙар уҡтан ата. Ауыр атлетика, самбо, спорттың уйын төрҙәре…Әллә спорт мәктәбенә эләктемме икән, тип аптырап киттем. Баҡтиһәң, райондың физик культура менән әүҙем шөғөлләнгән үҫмерҙәре (икенсе төрлө әйткәндә, иң-иңдәре) “Башаҡ” балалар лагерына ял итергә килгән.


text:
Рәсәйҙең иң социаль-яуаплы предприятиелары рейтингында – өс башҡорт компанияһы
«Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте энергетика субъекттары араһында Рәсәйҙең иң социаль яуаплы компаниялары рейтингында лидер тип танылды.
Ай һайын үткәрелгән рейтингты «Труд» гәзите, Сәйәси һәм иҡтисади коммуникациялар агентлығы һәм Рәсәй көрсөккә ҡаршы форумы төҙөй. Был эштә 32 эксперт ҡатнашты: профсоюз, эшҡыуарҙар, иҡтисадсылар, социологтар, политологтар, публицистар берләшмәләре вәкилдәре. Ун баллыҡ шкала буйынса улар Рәсәй иҡтисадының 75 флагманының – быйыл продукция һатыу күләме буйынса компания-лидерҙарҙың социаль йүнәлешен баһаланы.
Социаль яуаплылыҡ – ул эш урындарын һаҡлау һәм булдырыу, ҡәтғи һалым дисциплинаһы, хеҙмәткәрҙәр алдында йөкләмәләрҙе үтәү, төбәк социаль инфраструктураһын яҡлауҙа әүҙем позиция.
Октябрь рейтингында иң юғары күрһәткесте «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте күрһәтә: 6,91 балл. «Башкирэнерго» 5,08 балл күрһәткесе менән исемлектең 27-се урынында килә, тип хәбәр итә энергохолдингтың матбуғат хеҙмәте. Был илдең энергетика компаниялары араһында иң яҡшы һөҙөмтә.
Рейтингка Башҡортостандың тағы ике компанияһы эләкте: «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (5,59 балл һәм 14-се урын) һәм «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» (5,09 балл һәм 26-сы урын).


text:
Ауыл биләмәләрендәге йәштәр менән эшләү буйынса белгестәр йыйыла
Өфөлә, Профсоюздар йортонда, 23 декабрҙә ауыл биләмәләрендә йәштәр менән эшләүсе белгестәр өсөн республика семинары үткәрелә. Унда 100-ҙән ашыу кеше ҡатнашасаҡ.
Форум сиктәрендә йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү, агросәнәғәт комплексы өлкәһендәге йәш белгестәргә дәүләт комплекслы ярҙамы мәсьәләләре тикшереләсәк.
Йәштәр менән эшләү һәм спорт буйынса белгес Екатерина Мырҙабаева Стәрлетамаҡ районының Төрөшлө ауыл Советында йәштәр менән эшләү тәжрибәһе менән уртаҡлашасаҡ. Шулай уҡ ауыл биләмәләрендә йәштәр менән эште иң яҡшы ойоштороуға республика конкурсы еңеүселәренең һәм номинанттарының сығыштары планлаштырылған.


text:
Фото:
Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан яҙғы изгелек аҙналығы
Фото:
«Яҙғы изгелек аҙналығы» — Башҡортостанда 1 апрелдә ошондай исем аҫтында йәштәр социаль акцияһы башлана. Ул бөйөк байрам – Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан үткәрелә.
Әйтергә кәрәк, изге эштәр акцияһы шул уҡ исемдәге Бөтә Рәсәй проекты сиктәрендә үткәрелә, дөрөҫ, республикала ул бер аҙна түгел, ә ай ярым барасаҡ. Республика йәштәрҙе эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү үҙәге директоры Гөлләриә Ялсыҡаева иҫәпләүенсә, ете көн – ҡыҫҡа ғына ваҡыт, ә шундай күп эштәр башҡарғы килә. Етмәһә, акцияла үҫеп килеүсе быуын да, өлкәндәр – предприятиелар һәм ойошмалар хеҙмәткәрҙәре лә ҙур ҡәнәғәтлек менән ҡатнаша.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, акция сиктәрендә йәштәр яңғыҙ өлкән кешеләрҙең һәм инвалидтарҙың фатирҙарын йыйыштырасаҡ һәм йорт алды участкаларын тәртипкә килтерәсәк. Бынан тыш, улар өсөн төрлө мәҙәни саралар ҙа ойоштора.
Ярҙамға мохтаж кешеләр тураһында мәғлүмәтте БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Дәүләт халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәте идаралығы бирә.


text:
Өфөлә иң ҡыйбат фатир 46 миллион һумға һатыла
Уҙған аҙнала Өфө буйынса икенсел торлаҡҡа уртаса хаҡтар үҙгәрешһеҙ ҡалды. Ул 46,33 мең һум тәшкил итә. Бер бүлмәле фатирҙар сегментында хаҡтар — 0,2 процентҡа, өс бүлмәлеләрҙә 0,1 процентҡа артты. Ике бүлмәле һәм күп бүлмәле фатирҙар 0,1 һәм 0,2 процентҡа арзанайҙы.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре аналитигы Айгөл Степанованың мәғлүмәте буйынса, әлеге ваҡытта ҡалалағы иң арзан өс бүлмәле фатир 800 мең һумға һатыла. Был 45 квадрат метрлыҡ торлаҡ К.Маркс урамындағы йортта урынлашҡан. Иң ҡыйбат фатир 46 миллион һум тора. Ул биш бүлмәле, дөйөм майҙаны — 270 квадрат метр, Достоевский урамында урынлашҡан.
Бүлмәләр сегментында иң арзан хаҡ – 500 мең һум: Интернациональ урамы, 12 кв. метр. Иң юғары хаҡ – 1170 мең һум: Космонавтар урамы, 10,9 кв. метр.
Һатыуға ҡуйылған иң ҡыйбат коттедж 20 миллион һумға тәҡдим ителә. Ул Аҡманайҙа урынлашҡан, майҙаны — 450 квадрат метр.


text:
Республика балалары Ҡырғыҙстандың Ысыҡкүл буйында ял итә Фото: Андрей Старостин
Республика балалары Ҡырғыҙстандың Ысыҡкүл буйында ял итә
Республика балалары Ҡырғыҙстандың Ысыҡкүл буйында ял итә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан балалары Ҡырғыҙстандың Ысыҡкүл буйында урынлашҡан «Ден-Соолук» һауыҡтырыу үҙәгендә ял итә.
Уҡыусылар өсөн төрлө, бай программа: спорт уйындары, эстафеталар, ижади конкурстар, дискотекалар әҙерләнгән. Саф һауа һәм Ысыҡкүлдең шифалы һыуы балаларға һаулыҡтарын нығытырға мөмкинлек бирә, улар ял итеп, яңы уҡыу йылы алдынан көс туплаясаҡ. Бынан тыш, ҡайтҡанда Мәскәүҙә уҡыусылар өсөн экскурсия ойоштороласаҡ. 3 августан 4-нә ҡарай төндә улар өйҙәренә ҡайтасаҡ.
2 июлдән 22-нә тиклем Ҡырғыҙстандан килгән балалар А.П.Чехов исемендәге һауыҡтырыу шифаханаһында асылған «Йәйләү» Башҡортостан тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеү лагерында ял итте. Уҡыусылар өсөн Өфө буйлап экскурсия ойошторолдо, улар «Ағас архитектура төҙөлөшө» күргәҙмә-йәрминкәһен һәм башҡа сараларҙы ҡараны.
Башҡортостан менән Ҡырғыҙстан араһында балалар алмашыу ял итеүҙе һәм һауыҡтырыуҙы ойоштороу өлкәһендә хеҙмәттәшлек сиктәрендә республика Мәғариф министрлығының башланғысы буйынса тормошҡа ашырыла.


text:
Бородино яланы күңелдәрҙе яуланы
05 ноября 2014 йыл | Хаттар
Бында, дөйөм майҙаны 11 мең га ер биләмәләрендә һәр ҡарыш ер хәтер һаҡлай. Һауаһы илаһи ҡөҙрәт менән тулышҡан музей-ҡурсаулыҡ тупрағы 1812 йылда булған тарихи Бородино һуғышында һәләк булған яугирҙарҙың ҡаны менән һуғарылған. Был ерҙәрҙә бынан 202 йыл элек беҙҙең ата-бабаларыбыҙҙың да ҡан-тирҙәре әҙ таммаған.
1812 йылдың 26 авгусында (7 сентябрендә) булған Бородино һуғышында 1-се башҡорт атлы полкы ла ҡатнаша. Француздарҙың ҡыҫымы аҫтында Мәскәүгәсә сигенеп килгән Рус Армияһының аръергардында был полк атаман М.И. Платов етәкселегендәге Дон казактары корпусында ҡыйыу хәрәкәт итә. Бородино һуғышы барған көндө тарихи һуғыштың уртаһында ҡайнашмаһа ла, Рус Армияһының уң флангыһындағы Маслов нығытмаларында үҙ позицияһын уяу һаҡлай, дошманды тылға үткәрмәү өсөн дозорҙа тора, рейдтарҙа ҡатнаша. Бородино һуғышының иртәгәһе көнөндә позицияларын ҡалдырып, маневр яһаусы Рус Армияһының тылдарында француздар менән бәрелештәргә кереп, уның иғтибарын төп көстәрҙән ситләтә.
Башҡорт яугирҙарының үҙҙәренә ҡуйылған бурысты намыҫ менән үтәүҙәрендә тарихсыларҙың да, мемуаристарҙың да һис шиге юҡ. Юҡҡамы ни, баш командующий фельдмаршал М.И.Кутузовтың нәҡ Мәскәү янындағы һуғыштар өсөн башҡорттарға: "Минең һөйкөмлө башҡорттарым, бик яҡшы һуғышаһығыҙ, маладис!”, тип маҡтап өндәшкән һүҙҙәрен халҡыбыҙ ике тиҫтәнән ашыу йылдар үтһә лә күңеле түрендә ҙур баһа итеп һаҡлай, йырға һалып йырлап йәшәй бит.
1812 йылдың 26 авгусында (7 сентябрендә) булған Бородино һуғышында 1-се башҡорт атлы полкы ла ҡатнаша. Француздарҙың ҡыҫымы аҫтында Мәскәүгәсә сигенеп килгән Рус Армияһының аръергардында был полк атаман М.И. Платов етәкселегендәге Дон казактары корпусында ҡыйыу хәрәкәт итә. Бородино һуғышы барған көндө тарихи һуғыштың уртаһында ҡайнашмаһа ла, Рус Армияһының уң флангыһындағы Маслов нығытмаларында үҙ позицияһын уяу һаҡлай, дошманды тылға үткәрмәү өсөн дозорҙа тора, рейдтарҙа ҡатнаша. Бородино һуғышының иртәгәһе көнөндә позицияларын ҡалдырып, маневр яһаусы Рус Армияһының тылдарында француздар менән бәрелештәргә кереп, уның иғтибарын төп көстәрҙән ситләтә.
Башҡорт яугирҙарының үҙҙәренә ҡуйылған бурысты намыҫ менән үтәүҙәрендә тарихсыларҙың да, мемуаристарҙың да һис шиге юҡ. Юҡҡамы ни, баш командующий фельдмаршал М.И.Кутузовтың нәҡ Мәскәү янындағы һуғыштар өсөн башҡорттарға: "Минең һөйкөмлө башҡорттарым, бик яҡшы һуғышаһығыҙ, маладис!”, тип маҡтап өндәшкән һүҙҙәрен халҡыбыҙ ике тиҫтәнән ашыу йылдар үтһә лә күңеле түрендә ҙур баһа итеп һаҡлай, йырға һалып йырлап йәшәй бит.
Кемдәр күрҙе?
05 ноября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Быйыл 10 сентябрҙә, киске сәғәт 10-дар тирәһендә Аҡкүл ауылы эргәһендә "КамАЗ” автомашинаһы аҫтында машина йүнәтеп ятҡан водителдең аяғын тапатып китәләр. Тапатыусы ваҡиға урынынан ҡаса.
Етәксе кадрҙар резервына конкурс
05 ноября 2014 йыл | Урындағы үҙидара
Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районының идара итеү кадрҙары резервына индереүгә конкурста ҡатнашыу өсөн документтар ҡабул итеү ваҡыты 2014 йылдың 20 ноябренә тиклем оҙайтылды. Түбәндәге вазифа төркөмдәре буйынса етәксе кадрҙар резервы туплана:
Маңлайҙар һырланһа ла...
05 ноября 2014 йыл | Йәмғиәт
Үҙенең тырыш, ныҡышмалы хеҙмәте менән районыбыҙ тарихында яҡты эҙ ҡалдырған, яҙмыш ҡушыуы буйынса райондан ситкә сығып китеп унда ҙур хеҙмәт ҡаҙаныштарына өлгәшкән, маҡтаулы исемдәргә лайыҡ булған яҡташыбыҙ, хеҙмәт ветераны Әфҡәт Мәүлембирҙе улы Ниғмәтуллиндың ғүмер юлы ҡатмарлы ла, ғибрәтле лә.
Мостайҙың бала саҡ яланы
05 ноября 2014 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Башҡорт әҙәбиәте күгендә балҡыған йондоҙҙар бик күп. Уларҙың һәр береһенең үҙ нуры, үҙ йыры бар. Шулар араһында иң сағыу йондоҙҙарҙың береһе – Мостай Кәрим йондоҙо.
Мостай Кәрим… Был исемде яратып, үҙ итеп, үҙебеҙҙеке тип әйтергә өйрәнгәнбеҙ. Халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улы, бөйөк шәхес бит ул.
Мостай Кәрим… Был исемде яратып, үҙ итеп, үҙебеҙҙеке тип әйтергә өйрәнгәнбеҙ. Халҡыбыҙҙың арҙаҡлы улы, бөйөк шәхес бит ул.


text:
Оло тормош юлына аяҡ баҫҡанда
28 марта 2016 йыл | Йәмғиәт
Уҡыу йылы тамамланыуға ла һанаулы ғына көндәр ҡалды. Сығарылыш класс уҡыусылары өсөн әле ҡыҙыу осор - Берҙәм дәүләт имтихандарына әҙерләнеү мәле. Уларҙың күпселеге буласаҡ һөнәрҙәрен һайлаған да инде. Был турала уҡыусылар бына нимәләр һөйләне.
Хөкүмәттән генә көтөргә түгел...
28 марта 2016 йыл | Урындағы үҙидара, Йәмғиәт
23 мартта район хакимиә-те бинаһында Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Владимир Александрович Нагорный төҙөлөш, торлаҡ-коммуналь, юл хужалыҡтары мәсьәләләре буйынса граждандарҙы ҡабул итте. Уға был эштә ярҙамсыһы Павел Сафонов, район хакимиәте башлығының төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса урынбаҫары Фуат Кейекбаев, баш архитектор Василий Белов, район хакимиәтенең капиталь төҙөлөш бүлеге начальнигы Ольга Саттарова ярҙам итте.
Уртаҡлашҡандан тәжрибә арта ғына
28 марта 2016 йыл | Урындағы үҙидара, Ауыл хужалығы, Сәйәсәт
Гәзиттә хәбәр итеүебеҙсә, 23 мартта районда ауыл хужалығы конференцияһы булып үтте. Уның эшендә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министр урынбаҫары Ирек Мөхәмәтдинов, ауыл хужалығы министры Анатолий Коваленко, министрлыҡ вәкилдәре, ғалимдар, белгестәр, республиканың көньяҡ дала-урман зонаһына ҡараған 11 райондың хакимиәт башлыҡтары, ауыл хужалығы
предприятиелары етәкселәре, белгестәре ҡатнашты.
предприятиелары етәкселәре, белгестәре ҡатнашты.


text:
Республика парашютсылары Рәсәй чемпионатында призлы урын яуланы
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Мәскәү өлкәһенең Руза ҡалаһында парашют спорты буйынса Рәсәй чемпионаты үтте.
Унда төрлө төбәктәрҙән 80-дән ашыу спортсы ҡатнашты. Башҡортостандың Парашют спорты федерацияһы командаһы составында Алексей Буренин (Өфө), Дмитрий Шляхов (Күмертау), Илдар Саяхов (Октябрьский) һәм Дмитрий Барсуков (Күмертау) сығыш яһаны.
Республиканың йыйылма командаһы төркөмләп һикереү буйынса өсөнсө урын алды. Шулай уҡ ЦСПК ВДВ (Рязань) һәм ЦСКА (Мәскәү) командаларынан бер аҙ ҡалышып, ике төр ярыш буйынса бронза миҙалға лайыҡ булды.
Парашюттан һикереү буйынса Дмитрий Шляхов өсөнсө урын яуланы. Алексей Буренин шәхси ике төр ярышта дүртенсе урын алды.


text:
Википедия:Бейҙәр
Wikipedia’лағы бей — бей дәрәжәһе һәм махсус тамғаһы булған ҡатнашыусы. Бей дәрәжәһендәге ҡатнашыусының түбәндә күрһәтелгән бурыстары бар:
- Башҡа ҡатнашыусыларға хаким тамғаһын бирә ала. Быны ул дәғүә итеүсенең һорауы буйынса һәм берләшмәлә ҡатнашыусылар менән кәңәшләшкәндән һуң тормошҡа ашыра ала. Бирелгән хаким тамғаһын бей кире ала алмай.
- Башҡа ҡатнашыусыларға бот тамғаһы биреү һәм кире алыу хоҡуғы бар. Бот тамғаһын алырға теләүселәр махсус биттә ғариза ҡалдыралар. Берләшмәлә ҡатнашыусылар ыңғай тауыш биргәндән һуң, йәки башҡа бүлектәрҙә бот тамғаһы булған дәғүә итеүсегә бей бот тамғаһын бирә ала.
- Ҡатнашыусыларҙың исемен алмаштыра ала.
Википедия эшмәкәрлегендә бейҙең башҡаларҙан өҫтөнлөгө юҡ. Ул үҙ вазифаһын үтәгәндә баш-баштаҡланырға тейеш түгел. Башҡа ҡатнашыусылар менән кәңәшләшкәндән һуң ғына ҡарарҙарын ғәмәлгә ашыра ала.
Википедиялағы бейҙәр исемлеге[вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт телендәге бүлектә (ғәмәлдәге бейҙәр ҡалын яҙылыш менән билдәләнә):
- Рөстәм Нурыев 2006 йылдың 26 ғинуарынан. 2010 йылдың 9 мартында, Comp1089 тәҡдиме (Әүҙемһеҙлеге өcөн) һәм үҙенең ризалығы менән, Jusjih стюарды тарафынан бей бурыстарынан бушатылды.
- Comp1089 (фекер алышыу • ҡатнашыусы өлөшө) 2012 йылдың 12 ғинуарынан.
- Саган 2012 йылдың 17 мартынан. Туған теле — башҡорт теле. Әүҙем.
- Урыҫ һәм башҡа телдәге бүлектәрҙәге бейҙәр исемлеген дә ҡарай алаһығыҙ.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 44
Илемдең аҫыл ҡоштары һеҙ – башҡорт һылыуҙары!
Конкурстар // 6-03-2012, 10:51
Өфөлә “Һылыуҡай – 2012” гүзәллек бәйгеһе үтте
– Быйылғы һылыуҙар өсөн һайлап алыу турында талаптар бик ҡаты ине, финалға береһенән-береһе сибәр, матур һәм аҡыллы ҡыҙҙар үтте, тигәйнеләр. Матур тамаша булырға тейештер. Шулай уҡ минең яҡташ ҡыҙ ҙа сығыш яһай, уны ла ҡарап, алҡышлап дәртләндерергә килдем әле, – тине “Нефтсе” мәҙәниәт һарайы фойеһында үҙен Зәлиә тип таныштырған апай. Уның көтөп алған тамашаға килеүенән кәйефе лә яҡшы ине....
– Быйылғы һылыуҙар өсөн һайлап алыу турында талаптар бик ҡаты ине, финалға береһенән-береһе сибәр, матур һәм аҡыллы ҡыҙҙар үтте, тигәйнеләр. Матур тамаша булырға тейештер. Шулай уҡ минең яҡташ ҡыҙ ҙа сығыш яһай, уны ла ҡарап, алҡышлап дәртләндерергә килдем әле, – тине “Нефтсе” мәҙәниәт һарайы фойеһында үҙен Зәлиә тип таныштырған апай. Уның көтөп алған тамашаға килеүенән кәйефе лә яҡшы ине....
Хужа беҙҙең арала
Конкурстар // 2-03-2012, 13:53
«Еңгәңде, матайҙы, гармунды берәүгә лә бирмәйем»
Энгель ҡустым, киленде бала табыу йортона ебәргәс, икенсе көн Бикбулаттан Мораҡҡа барырға берәй транспорт эҙләй икән. Миңнулла ағайыма барған:
– Ағай, матайыңды биреп тор әле, Мораҡҡа осоп ҡына барып киләйем. Кәләш тә, бәлки, бәпәйләгәндер, – тигән.
Миңнулла ағай әйтә ти:...
Энгель ҡустым, киленде бала табыу йортона ебәргәс, икенсе көн Бикбулаттан Мораҡҡа барырға берәй транспорт эҙләй икән. Миңнулла ағайыма барған:
– Ағай, матайыңды биреп тор әле, Мораҡҡа осоп ҡына барып киләйем. Кәләш тә, бәлки, бәпәйләгәндер, – тигән.
Миңнулла ағай әйтә ти:...
Хужа беҙҙең арала
Конкурстар // 2-03-2012, 13:52
«Таш туҫтаҡ»
Беҙҙең ауылдағы һәр нәҫелдең, һәр араның тик уларға ғына хас ҡушаматтары бар.
Бер йыл, шулай, Байсауыл тауы өҫтөндә «сөңкә» ҡушаматлы Илһам ағай бесән сапҡанда яңылыш Әжекәй ауылынан килен булып төшкән Сайма еңгәнең сабынына барып сыҡҡан. Теге әрләшергә тотонған. Тик «сөңкә» тигән һүҙҙе онотҡан да ҡуйған. Уларҙың ауылында сөңкәне таштуҫтаҡ тип әйтәләр икән.
− Таш тустак, таш тустак, нигә минең бакуйны чабасың? − ти икән был. − Күрмисеңме, күрәш күз?...
Беҙҙең ауылдағы һәр нәҫелдең, һәр араның тик уларға ғына хас ҡушаматтары бар.
Бер йыл, шулай, Байсауыл тауы өҫтөндә «сөңкә» ҡушаматлы Илһам ағай бесән сапҡанда яңылыш Әжекәй ауылынан килен булып төшкән Сайма еңгәнең сабынына барып сыҡҡан. Теге әрләшергә тотонған. Тик «сөңкә» тигән һүҙҙе онотҡан да ҡуйған. Уларҙың ауылында сөңкәне таштуҫтаҡ тип әйтәләр икән.
− Таш тустак, таш тустак, нигә минең бакуйны чабасың? − ти икән был. − Күрмисеңме, күрәш күз?...
Айгүзәл МАНСУРОВА: «Ҡыйыулыҡ һәм маҡсатҡа ынтылыу – йәшәйешемдең төп девизы»
Конкурстар // 28-02-2012, 10:43
Шағир ғүмере дауам итә...
Конкурстар // 24-02-2012, 10:28
"Йәшлек" гәзитенең сайтында "Һылыуҡай - 2012" конкурсына тауыш биреү башланды
Яңылыҡтар таҫмаһы / Конкурстар // 15-02-2012, 17:25
"Йәшлек" гәзитенең сайтында "Һылыуҡай - 2012" конкурсына тауыш биреү башланды. Үҙәгеҙгә оҡшаған конкурсантты һайлар өсөн һеҙгә Вконтакте сайтына керергә һәм ундағы фотоларҙы ҡарап алып тауыш бирергә кәрәк. Сайттың исеме: http://vk.com/club35367352...
Зәлиә Хөббөтдинова: «Ҡыйынлыҡтарға бирешмәй йәшәргә кәрәк!»
Конкурстар // 14-02-2012, 10:57
Әхирәтем Зәлиә Хөббөтдинова Әбйәлил районының Ишҡол ауылында тыуып үҫкән. Бәләкәй саҡтан йыр-моңға ғашиҡ. Республика һәм район күләмендә үткәрелгән төрлө конкурс-бәйгеләрҙә ҡатнашып, призлы урындар яуланы. 9-сы синыфты тамамлағас, Учалы сәнғәт училищеһына уҡырға инде. Унан һуң үҙ тырышлығы менән Башҡорт дәүләт педагогия университетында белем алды. Уҡыуын тамамлағандан һуң, әхирәтемде Сибай филармонияһына эшкә саҡырҙылар, әле ул унда солист булып эшләй. Киләсәктә Зәлиә танылған йырсы булып китер тип ышанам....
Рәмил Ҡолдәүләт исемендәге әҙәби премияға конкурс тамам
Конкурстар // 10-02-2012, 09:23
Үткән йылдың башында «Йәшлек» гәзите Башҡортостан Яҙыусылар союзы һәм Әбйәлил районы башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты менән берлектә ҡабатланмаҫ талантлы шағир, драматург Рәмил Ҡолдәүләт исемендәге әҙәби премия булдырғайны. Йәш таланттарҙы асыу, башҡорт әҙәбиәтенә халыҡта һөйөү уятыу һәм тәрбиәләү, арабыҙҙан иртә киткән сағыу талант Рәмил Ҡолдәүләттең исемен мәңгеләштереү ине уның маҡсаты....
Тупһалағы даға
Конкурстар // 3-02-2012, 12:20
«Улым, тупһалағы дағаны кем алды икән?»
Йоҡо аралаш атаһының борсоулы тауышын ишеткән Искәндәр ҡапыл тороп ултырҙы, тирә-яғына ҡаранды. Эргәлә берәү ҙә юҡ. Тып-тын. Йоҡо бүлмәһендәге сәғәттең тигеҙ итеп текелдәүе генә ҡолаҡҡа салына.
Ни мөғжизә, атаһы төшөнә лә инмәне, ә тауышы шундай асыҡ ишетелде, Искәндәрҙең йоҡоһо осто.
Туҡта, ниндәй даға тураһында ишетте һуң әле ул? Шул мәл «келт» итеп тыуған өйө тупһаһындағы даға күҙ алдына килеп баҫты.
Тупһалағы ялтыр дағаға Искәндәр бәләкәй саҡта иғтибар ҙа итмәне. Үҫә төшкәс, әсәһенән:
– Әсәй, бынау тупһалағы тимер нимә ул? – тип һораны.
– Был тимер түгел, даға ул, балам. Ҡот, бәхет дағаһы. Беҙ...
Йоҡо аралаш атаһының борсоулы тауышын ишеткән Искәндәр ҡапыл тороп ултырҙы, тирә-яғына ҡаранды. Эргәлә берәү ҙә юҡ. Тып-тын. Йоҡо бүлмәһендәге сәғәттең тигеҙ итеп текелдәүе генә ҡолаҡҡа салына.
Ни мөғжизә, атаһы төшөнә лә инмәне, ә тауышы шундай асыҡ ишетелде, Искәндәрҙең йоҡоһо осто.
Туҡта, ниндәй даға тураһында ишетте һуң әле ул? Шул мәл «келт» итеп тыуған өйө тупһаһындағы даға күҙ алдына килеп баҫты.
Тупһалағы ялтыр дағаға Искәндәр бәләкәй саҡта иғтибар ҙа итмәне. Үҫә төшкәс, әсәһенән:
– Әсәй, бынау тупһалағы тимер нимә ул? – тип һораны.
– Был тимер түгел, даға ул, балам. Ҡот, бәхет дағаһы. Беҙ...
Рәмзилә ҠӘҘЕРҒОЛОВА: «Тормошҡа ашмаҫ хыялдар юҡ!»
Конкурстар // 31-01-2012, 15:07
Мин Күмертау ҡалаһында тыуып үҫтем. Әлеге мәлдә Өфөлә йәшәйем. 2003 йылда Башҡорт дәүләт университетының иҡтисад факультетын тамамланым һәм әле “Росгосстрах” банкыһында эшләп йөрөйөм.
Киң күңелле, алсаҡ кешемен. Тырышлыҡ һәм маҡсатҡа ынтылыусанлыҡ булһа, кешенең бер хыялы ла тормошҡа ашмай ҡалмайҙыр, тип һанайым....


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Альберт САЛАУАТОВ: “Йырһыҙ йәшәй алмайым”
Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Альберт САЛАУАТОВ: “Йырһыҙ йәшәй алмайым”
Тамашасы бер йырсыны икенсеһе менән сағыштырырға ярата. Ә бына Альберт САЛАУАТОВТЫ бер кем менән дә йәнәш ҡуйып булмай: уның тауышы ла үҙенсәлекле, төҫ-ҡиәфәте лә башҡаларҙан айырылып тора. Хатта тормош юлы ла башҡаларҙыҡын ҡабатламай кеүек. Үҙ тормошона фотоһүрәттәр аша күҙ һалған йырсы ғүмеренең төрлө мәле хаҡында бәйән итә.
1) Бала саҡтан йырларға яраттым, тик ниңәлер гел рус телендә йырлай инем. Тәрбиәсебеҙ Ләйлә Арыҫлан ҡыҙы 23 февраль айҡанлы ойошторолған концертта ҡатнашырға саҡырҙы. Ул көндө тулҡынланып көтөп алдым, ни тиһәң дә тәүге тапҡыр сәхнәгә сығам бит! Ап-аҡ күлдәк, үтекләнгән ҡара салбар кейеп, шығырым тулы зал алдына – сәхнәгә сығып баҫтым да “Крейсер “Аврора” йырын башланым. Ҡаушағанғамы икән, тауышым нәҙек кенә булып сыҡҡандай тойолдо, шулай ҙа аҙаҡ батырайып киттем, оялыу хистәре онотолдо. Тамашасылар ныҡ оҡшатты, ҡабат йырлауымды һорап алҡышланылар.
8-се класта уҡығанда ҡапыл тауышым бөттө, йырлай алмай башланым. Ҡайғырып илап торғанды күреп: “Бер нисә йыл йырламай тор. Һәр үҫмерҙә була торған осор ул. Ошо мәл үтеп китһә, һин тағы ла матурыраҡ йырлай башларһың!” – тип уҡытыусым Тамара Кинйәбай ҡыҙы йыуатҡайны.
2) Сибай интернатын тамамлағас, ағайым 50 һум аҡса биреп: “Теләгән ереңә уҡырға инергә тырыш”, – тине. Поезға ултырып, беренсе тапҡыр Өфө ҡалаһына юлландым. Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетына, Ғабдулла Ғиләжев курсына уҡырға индем. Үҙемдең исем-шәрифемде уҡырға инеүселәр араһында күргәс, парктағы эскәмйәгә ултырҙым да, шатланыр урынға илап ебәрҙем. Бәләкәйҙән интернатта үҫкән бала булараҡ, үҙ аллы тормошҡа бөтөнләй әҙер түгел инем. Унда беҙҙе кейендерҙеләр, ашаттылар, уҡыттылар. “Ә хәҙер нисек йәшәрмен?”– тигән уй менән аптырап ҡалдым. Шулай ҙа студент тормошона тиҙ өйрәндем. Салауат театры актеры Риза Мәһәҙиев менән ныҡ дуҫбыҙ. Ул дуҫлыҡ студент йылдарынан уҡ дауам итә.
Тик миңә диплом алырға насип булманы: 3-сө курста, әсәйем мәрхүмә булыу сәбәпле, уҡыуҙы ташларға тура килде. Дипломһыҙ булыуым эшләргә лә, атҡаҙанған исемен алырға ла ҡамасауламаны.
3) Дипломым булмаһа ла, Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында эшләй башлағайным. Ғафури районында гастролдә инек, мине әрме хеҙмәтенә саҡырттылар. Баймаҡ хәрби комиссариаты алдында башҡорт халыҡ йыры “Ҡаһым түрә”не башҡарғаным хәтерҙә ҡалды.
Әрме хеҙмәте минең өсөн тормош мәктәбе, сынығыу осоро булды. Төрлө кисә булһа, мотлаҡ башҡорт йырҙарын башҡарҙым. Талбазынан Илшат Фәтихов, яҡташым, Сәйғәфәр ауылынан Рөстәм, Әлшәйҙән Фәнил Вәлиев менән дуҫ булдым. Күптәр менән һаман да аралашам. Сыңғыҙ, Юлай, Батырхан исемле өс улым бар, уларҙы ла мотлаҡ әрме хеҙмәтен үтергә өгөтләйәсәкмен.
4) Әрменән тура, форманы ла һалмайынса, театрға килеп, яңынан эш башланым. “Ҡоҙаса” комедияһында үтә лә яратып Басир ролен уйнай инем, яңы асылған Сибай филармонияһына саҡырыу булды. Күңелем ныҡлап йырға тартылған мәл ине, үҙемде йырсы булараҡ һынап ҡарар өсөн был тәҡдимгә риза булдым. Теләгемә ирештем, халыҡ араһында танылыу яуланым. Стәрлетамаҡ, Нефтекама филармонияларында эшләп, ҡанат нығытҡан Сибайыма кире ҡайттым. Актер оҫталығын Ғабдулла Ғабдрахман улы Ғиләжевтан алһам, артабанғы үҫеш өсөн Әлмира Шәриф ҡыҙы Ҡыуатоваға рәхмәтлемен. Әрләп тә, маҡтап та, үҙенең идеяларына беҙҙе лә ышандырып, үҙенең осҡондарынан беҙҙе лә ҡабындырып эшләткән, эшләргә өйрәткән шәхес булды.
Шулай ҙа театр һағындыра. Үкенес юҡ ул, әммә ҡайһы бер спектаклдәрҙә уйнағым килә. Шуғалыр ҙа филармония театрлаштырылған тамашалар сәхнәләштерһә, йөҙөп йөрөп эшләйем. Айырыуса “Ҡунаҡ ҡыҙы Ынйы, йәки операция “Б” музыкаль комедияһы күңелемә яҡын.
5) Оҙаҡ йылдар ҡалала йәшәһәм дә, күңелем менән мин – ауыл малайы. Шәхси йортта йәшәүҙең рәхәтлеген аңлатып бөтә алмайым. Хәс тә ауылдағы кеүек инде! Селек һепертке, әрем, мәтрүшкә үләндәре ҡушып ҡайын миндеге бәйләп, йәй буйы ҡышҡылыҡҡа әҙерләнәбеҙ. Ҡаҙ, бройлер тауыҡ аҫрап, баҡса сәсеп, эш менән йәшәйбеҙ. Әлбиттә, ял да итергә кәрәк. Балыҡҡа йөрөргә яратам. Буш ваҡытым булдымы, ҡармаҡтарымды күтәреп, йылға буйына йүнәләм. Башҡортостандың матур тәбиғәтен күрер өсөн йыл һайын сәйәхәткә сығырға тырышам. Тағы ла мунса яратам. Йорт һатып алыу менән мунса һалырға тотондом. Дуҫ-иштәр, туған-тыумаса кәңәш биреп маташты ул. Мәләүез кирбесенән, махсус проект буйынса, айырым эшсе яллап, үҙемсә эшләттем.
6) Ун йыл Нефтекама филармонияһында эшләгәндән һуң тыуған яҡтарға ҡайтырға булдым. Сит ергә ерһенә алманым. Шулай ҙа мин ул ҡалаға рәхмәтлемен. Тормошомдоң матур бер өлөшө тап ул төбәк менән бәйләнгән. Әммә ир-ат өсөн тыуған яҡ төшөнсәһе яҡын.
Сибайға ҡайтҡас, күңел төшөнкөлөгөнә бирелә башланым, эскегә лә һабыша яҙҙым. Яңғыҙлыҡ ауыр нәмә бит ул, айырыуса ир кешегә. Өс йыл шулай аңҡы-тиңке йөрөгәндән һуң күңелдә дингә ҡарата ҡыҙыҡһыныу барлыҡҡа килде. Намаҙҙарымда Аллаһы Тәғәләнән ғаилә бәхете, мөхәббәт хистәре һораным. Ул минең ялбарыуҙарымды ишетте. Гөлшат Дәүләтшина исемле шағирә ҡыҙ менән беҙ алдан таныш инек. Яңы концерт программаһына яңы йыр өсөн шиғырҙар һорап уға мөрәжәғәт иттем. Нисектер үҙенән-үҙе шулай килеп сыҡты: аралаша торғас, яҡын дуҫтарға әүерелдек, артабан арала мөхәббәт хистәре уянды. Никах уҡытып, ғаилә ҡороуыбыҙға дүрт йыл. Бөгөн беҙҙең Батырхан исемле улыбыҙ үҫә.
7) Йыр булмаһа, тормошомдо күҙ алдына ла килтерә алмайым. Эш хаҡы түбән булып, аҡса еткерә алмаған саҡта сәхнәнән китергә, тип уйлағаным булды. Идеялар ҙа бар, әммә сәхнә үҙенән ебәрмәй. Мин дә сәхнәгә береккәнмен. Әлбиттә, Аллаһы Тәғәлә нимә яҙғанын алдан белеп булмай, шулай ҙа әле йырлауҙан туҡтағым килмәй. Ике аҙна сәхнәгә сыҡмаһам, күңелем толҡа тапмай башлай. Тамашасыларым менән бергә булғым килә. Мин йырһыҙ йәшәй алмайым.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Һөнәр эйәләре араһында үҙ эшенә мөкиббән китеп, бар ихласлыҡтарын һалып тырышҡандар күп. Шундай уҡытыусылар менән дә йыш ҡына осрашып танышырға тура килә. Улар дәрестәрҙән һуң да уҡыусылары янында: балаларҙың белемен тағы ла тәрәнәйтеү өсөн төрлө эштәр менән шөғөлләнә. Республика инженер интернат-лицейының география уҡытыусыһы Асия Әхмәтова ла тап шундайҙарҙан. Дәрестәре лә ҡыҙыҡлы үтә уның. Географияны бик ярата уҡыусылары. Әммә Асия Шәрифйән ҡыҙы бының менән генә сикләнмәй. Үҙ ҡаҙаныңда ғына ҡайнап, әллә ни уңышҡа өлгәшеп булмай бит. Республика, ил кимәлендә төрлө конкурстар ойошторолоп тора, ҡатнашырға кәрәк, балалар үҙҙәренең белем кимәлен дә белеп ҡала, тәжрибә лә туплай.
Быйыл лицей уҡыусылары олимпиада хәрәкәтенә ихлас ҡушылған. Башҡорт дәүләт университеты ойошторған география аҙналығында ҡатнашып, ошо фән буйынса бәйгелә IX cиныфтан Богдан Миңлеғәлин менән Динислам Рәхмәтуллин һәм VIII синыфтан Тамерлан Әфләтүнов призлы урындар алған. 50 уҡыусы географик диктантта ҡатнашҡан. Ә экологияға бағышланған «Тәбиғәт өсөн минең тауышым» төбәк квест-уйынында лицей командаһы II урын яулай. Географияны яратып өйрәнеүселәр Асия Шәрифйән ҡыҙы менән 1 – 2 аҙнаға бер тапҡыр практик дәрестәргә БДУ-ға һәм БДПУ-ға ла йөрөй. Урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре көнө айҡанлы Урман музейына барғандар.
Фәнни эштәр яҙыу менән дә шөғөлләнәләр. Әле Һыу көнөнә ҡарата конкурсҡа 7 уҡыусы доклад әҙерләй. ЮНЕСКО үткәрәсәк бәйгегә иһә инглиз телендә яҙылған иң яҡшы 3 проект һайлап алынасаҡ. Әйҙәүсе генә булһын, балалар тау аҡтарырға әҙер. Ана, Булат Тереғолов менән Камил Дәүләтҡолов «Йәйәүле туризм» түңәрәге етәксеһе Марат Ғәйфуллин менән бергәләп тикшереү эше үткәрә: кристалл үҫтерәләр.
Әлбиттә, республика инженер интернат-лицейында географияны яратыусы балалар күп булыуын Рәсәй география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһендә лә беләләр һәм үҙҙәренең йәмғиәтенә инергә тәҡдим итәләр. Һөҙөмтәлә, яңыраҡ ҡына уларҙың был лицейҙа «Алмаш» тигән тәүге үҫмерҙәр клубы барлыҡҡа килде. Координаторы – Асия Әхмәтова.
– Беҙҙең маҡсат – үҫмерҙәрҙе илдең географияһын, тарихи һәм мәҙәни мираҫын өйрәнеүгә саҡырыу. Ижади йәштәр фәнни эҙләнеүҙәр өҫтөндә лә эшләйәсәк. Эш планы төҙөп ҡуйҙыҡ инде. Рәсәй география йәмғиәтенең төбәк етәксеһе Камил Йыһаншин менән осрашыу үткәрәсәкбеҙ. Ә көндәр йылытҡас, «Шихандар» акцияһында ҡатнашасаҡбыҙ, Торатауға, Йөрәктауға барасаҡбыҙ, – ти Асия Шәрифйән ҡыҙы.
Үҫмерҙәрҙә тәбиғәткә ҡарата һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү буйынса ла ҙур эш башҡара был лицей. Рәсәйҙең бүтән төбәктәрендә лә беҙҙең башланғысты күтәреп алып, үҙҙәрендә лә ошондай үҫмерҙәр клубы асырға теләүселәр бар.
Э. ҒӘЛЛӘМЕТДИНОВА.


text:
"Алтын тирмә" милли театрҙар фестивале финалы үтәсәк
13-16 майҙа республикала милли театрҙарҙың "Алтын тирмә" төбәк-ара фестиваленең йомғаҡлау этабы үткәрелә. Финал Ғафури районы биләмәһендә үтәсәк, уның коллективы — Ғафури халыҡ театры — уҙған йылғы фестивалдә еңеүсе булғайны.
Сараны ойоштороусы, Республика халыҡ ижады үҙәгенең театр жанры методисы Тәнзилә Ҡалмурзина хәбәр итеүенсә, фестивалдең йомғаҡлау этабына 17 коллектив үтте — улар зона һайлап алыу турҙарында еңеүселәр, Татарстандан, Мари Иленән, Ырымбур һәм Силәбе өлкәләренән ҡатнашыусылар.
Финалға сығыусыларҙың сығыштары өс майҙансыҡта барасаҡ — Красноусол ауылындағы район Мәҙәниәт йортонда, "Красноусол" шифаханаһының Ял үҙәгендә һәм Үтәк ауыл Мәҙәниәт йортонда.
Асыу тантанаһы 13 майҙа район Мәҙәниәт йортонда үткәрелә. Был көндө ошонда уҡ Ҡырмыҫҡалы халыҡ театры үҙ программаһын күрһәтәсәк.
"Алтын тирмә" фестиваленә 16 майҙа йомғаҡ яһаласаҡ.


text:
«Алтын көҙ – 2010» күргәҙмәһе 1 октябрҙә асыла
12-се «Алтын көҙ – 2010» Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһен үткәреү ваҡыты үҙгәрҙе. Ул Мәскәүҙә Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәге биләмәһендә ағымдағы йылдың 1 — 11 октябрендә үтәсәк. Сара Рәсәй агросәнәғәт аҙнаһы сиктәрендә ойошторола. Алдараҡ әйтеүҙәренсә, «Алтын көҙ – 2010» 8 октябрҙә асылырға тейеш ине.
Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 1 октябргә урып-йыйыу эштәренә йомғаҡ яһау буйынса бөтә Рәсәй кәңәшмәһен үткәреү планлаштырыла, ул Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналасаҡ. «Рәсәй төбәктәре һәм сит илдәр», «Тоҡомло малдар» тип аталған күргәҙмә бүлектәре үҙ эшен 4 октябргә тиклем дауам итәсәк.
Шулай уҡ «Алтын көҙ – 2010» күргәҙмәһе сиктәрендә күргәҙмә үҙәгенең үҙәк майҙанында ауыл хужалығы продукцияһы йәрминкәләре үтәсәк. 9 — 11 октябргә ауыл хужалығы техникаһының «АгроТек Рәсәй — 2010» халыҡ-ара махсус күргәҙмәһен үткәреү ҙә ҡаралған.
Башҡортостан аграрийҙары «Алтын көҙ – 2010» күргәҙмәһендә ҡатнашыуға әүҙем әҙерлек алып бара.


text:
Башҡортостанға эш сәфәре менән Александр Шохин килде
Йома, 19 ноябрҙә, Өфөгә Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы президенты Александр Шохин килде. Үҙ сәфәре сиктәрендә ул Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов менән протокол осрашыуы үткәрҙе. Улар төбәктең социаль-иҡтисади үҫеш мәсьәләләрен тикшерҙе. Осрашыу аҙағында Башҡортостан башлығы һәм Рәсәй сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы президенты был тема буйынса республиканың фән һәм иҡтисад элитаһы вәкилдәре ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәл үткәрҙе.


text:
Дүртөйлө районында Башҡортостан Ректорҙар советының күсмә ултырышы үтте
Дүртөйлө районында Башҡортостан Ректорҙар советының сираттағы күсмә ултырышы үтте. Республиканың юғары уҡыу йорттары етәкселәре менән осрашыуға уҡытыусылар, мәктәп уҡыусыларының һәм студенттарҙың ата-әсәләре килде.
Сараны Өфө дәүләт авиация техник университеты ректоры, Ректорҙар советы етәксеһе Морат Ғөзәйеров асты. Ул иғтибарын һөнәри йүнәлеш биреү мәсьәләләренә йүнәлтте, шулай уҡ сарала ҡатнашыусыларҙы ӨДАТУ эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре менән таныштырҙы. Башҡорт дәүләт университеты ректоры Әхәт Мостафин вузда булған һөнәри йүнәлештәр тураһында һөйләне, инглиз телен өйрәнеүҙең һәм беренсе курс студенттары өсөн тест үткәреүҙең әһәмиәтен билдәләне. Башҡорт дәүләт аграр университеты ректоры Илдар Ғәбитов төбәккә агросәнәғәт комплексы белгестәре кәрәк булыуы хаҡында әйтте. М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры Раил Әсәҙуллин йәш быуынға тәрбиә биреү, ата-әсәләрҙең яуаплылыҡ тойғоһон арттырыу, студенттарҙы уҡытыуҙа һәм уларға тәрбиә биреүҙә вуз һәм ата-әсәләр араһында бәйләнештәрҙе нығытыу мәсьәләләренә иғтибарын йүнәлтте.
Владимир Путиндың төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе булараҡ Раил Әсәҙуллин барыһын да 4 мартта үтәсәк һайлаҙарҙа ҡатнашырға саҡырҙы.
Юғары уҡыу йорто ректорҙары уҡытыусыларҙың һәм ата-әсәләрҙең һорауҙарына яуап бирҙе. Сара аҙағында Дүртөйлө районы хакимиәте башлығы Ринат Хәйруллин бындай осрашыуҙарҙы даими рәүештә үткәреп торорға тәҡдим итте.


text:
Сәнәғәт производствоһы индексы Башҡортостанда ғинуар-сентябрь йомғаҡтары буйынса 102,5 процент тәшкил иткән
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Ғинуар-сентябрь йомғаҡтары буйынса республикала сәнәғәт производствоһы индексы 2013 йылғы күрһәткестәр менән сағыштырмаса 102,5 процент тәшкил итте, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. Дөйөм Рәсәй күрһәткесе – 101,5 процент. Волга буйы федераль округы төбәктәрендә 97,3 проценттан алып (Ульянов өлкәһе) 113,5 процентҡа тиклем (Мордовия Республикаһы) үҙгәрә.
Сентябрҙә сәнәғәт производствоһы Башҡортостанда 2013 йылдың сентябренә ҡарата 4,9 процентҡа һәм 2014 йылдың авгусына ҡарата 6,7 процентҡа артҡан.
Былтырғы оҡшаш күрһәткестәрҙе арттырыу химия сәнәғәтендә (2013 йылдың ғинуар-сентябренә ҡарата 111,2 процентҡа), машина эшләүҙә (109), ағас эшкәртеүҙә (105,5), электр ҡорамалдары етештереүҙә (104,0), файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыуҙа (103,6), электр энергияһы, газ һәм һыу етештереүҙә һәм бүлеүҙә (102,7), аҙыҡ-түлек (102,6), нефть продукттары (101,6), башҡа металл булмаған минерал продукттар етештереүҙә (101,5) билдәләнә.
Күләмдәр целлюлоза-ҡағыҙ етештереүҙә, нәшриәт һәм полиграфия эшмәкәрлегендә (39,8 процентҡа), резина һәм пластмасса изделиелары етештереүҙә (11,9 процентҡа), текстиль һәм тегеү предприятиеларында (8,5-кә), күн һәм аяҡ-кейем етештереүҙә (8,4-кә), металлургияла (5,4-кә), шулай уҡ транспорт саралары һәм ҡорамалдар етештереүҙә (2,8-гә) кәмегән.


text:
Польша волонтеры Башҡорт Википедияһын хупланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
«Вики-Һабантуй 2015» дөйөм исем аҫтындағы юбилей саралары комплексы сиктәрендә 2014 йылдың 1 ноябренән алып «Башҡорт Википедияһына — 10 йыл!» мәҡәләләр конкурсы иғлан ителгәйне, ул 2015 йылдың 1 апреленә тиклем дауам итәсәк. Унда һәр теләүсе үҙенең ижади мөмкинлектәрен һынап ҡарай ала. Тәжрибәле мөхәррирҙәр һәм яңы башлаусылар араһында конкурс айырым уҙғарыла.
Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев хәбәр итеүенсә, конкурс башланғандан алып 10 ирекмән 50-нән ашыу яңы мәҡәлә яҙған. Тәжрибәле ҡатнашыусылар араһында ете мөхәррир, шул иҫәптән конкурстан тыш мәҡәләләр мөхәррирләүсе жюри ағзалары. Яңы башлап тороусылар араһында өс ҡатнашыусы, шул иҫәптән бер мөхәррир, башҡорт телен белмәй. Jerzyjan1 исемле ҡатнашыусы Польшаның Лобез ҡалаһы тураһында мәҡәлә яҙған һәм шәхси сәхифәһендә поляк телендә тәҡдим иткән: «Jestem Polakiem, który lubi Wikipedię» поляк теленән тәржемә иткәндә «Википедияны яратыусы поляк» тигәнде аңлата.
Башҡорт Википедияһының юбилейына арналған конкурс ойоштороусылары туған теленең патриоттарын мәҡәләләр яҙыуға әүҙемерәк ҡушылырға һәм шуның менән мульти-тел виртуаль энциклопедияһын үҫтереүгә өлөш индерергә саҡыра.


text:
Минераль ашламалар - республика аграрийҙарына
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм "Салауатнефтеоргсинтез" асыҡ акционерҙар йәмғиәте республика ауыл хужалығы етештереүселәре өсөн минераль ашламаларға хаҡтарҙы килешеп билдәләне.
Республика ауыл хужалығы етештереүселәре өсөн минераль ашламалар хаҡтары һәм уны һатыуҙың башҡа шарттары 2010 йылдың 7 апрелендә үткәрелгән осрашыуҙа тикшерелде, тип хәбәр итә "Салауатнефтеоргсинтез" йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәте. Унда "Салауатнефтеоргсинтез" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Дамир Шәүәлиев һәм БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов ҡатнашты.
— Бөгөн иң мөһиме — минераль ашламалар хаҡы билдәләнде. Был бик тә ҡыуаныслы хәл, сөнки "Салауатнефтеоргсинтез" һәм "Мәләүез минераль ашламалары" предприятиелары республиканың минераль ашламаларға талабының иң күп өлөшөн— 80 проценттан ашыуын — тәьмин итә, — тип билдәләне Шамил Вахитов.


text:
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттары башҡорт халҡына Мөрәжәғәт ҡабул итте
Өфөлә үҙ эшен тамамлаған III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡорт халҡына Мөрәжәғәт ҡабул итте. Түбәндә Мөрәжәғәт тексын тулыһынса бирәбеҙ:
“Хөрмәтле милләттәштәр!
Беҙ Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттары, ер шарының төрлө мөйөштәренән иң гүзәл һәм иң бай дәүләттәрҙең береһе - Башҡортостанға йыйылып, йөрәк түренән сыҡҡан мөрәжәғәтебеҙҙе башҡорт халҡына еткерәбеҙ.
Беҙҙең уртаҡ уйҙарыбыҙ, хыял-маҡсаттарыбыҙ башҡорт халҡы менән бәйле. Иң изге теләктәребеҙ, өмөттәребеҙ киләсәгебеҙҙең төп нигеҙе һәм көсө – туған халҡыбыҙға бағышлана.
Ҡоролтайҙа яңғыраған ҡарарҙар, теләктәр башҡортмон тигән һәр башҡортҡа, дуҫлыҡ һәм татыулыҡты хуп күргән башҡа милләт вәкилдәренә, ил башлыҡтарына барып етһә ине.
Беҙ башҡорт иле — Башҡортостанға, милләттәштәребеҙгә, уның яҡты һәм уңышлы киләсәгенә ҙур өмөттәр бағлайбыҙ әммә киләсәктә милләтебеҙҙе һаҡлай һәм яҡлай алырлыҡ дәүләт механизмы һаҡланып ҡалыуына тулы гарантия бирә алмайбыҙ. Ошондай шарттарҙа милләттең үҙен-үҙе һаҡлай һәм яҡлай алырлыҡ потенциалы барлығын иҫкә төшөрөү фарыз. Һәр башҡорт кешеһе мотлаҡ үтәргә тейешле бурыстарҙан, ҡағиҙәләрҙән, ғәмәлдәрҙән, ҡанундарҙан бар була башҡорт халҡының йәшәү программаһы. Ошо программаны үтәй алһаҡ, халҡыбыҙҙың киләсәге яҡты һәм өмөтлө буласаҡ.
Беренсе бурыс – тарихыңды өйрәнеү аша милли үҙаңды уятыу. Бар бәләләребеҙ тарихи хәтерҙе юғалтыуҙан, үҙеңдең кемлегеңде белмәүҙән килә. Ҡарағыҙ, бөгөн һәр халыҡ үҙен боронғораҡ итеп күрһәтергә ынтыла. Боронғоһо менән ғорурланған халыҡты берәү ҙә еңә алмай икәнен белә улар. Беҙҙең оҙон ғүмерле булыуыбыҙҙы ғалимдар башҡорттоң Уралда формалашып, уны бер ҡасан ташлап китмәүенә, шулай уҡ тарихи хәтерҙең быуындан-быуынға һаҡланып килеүенә бәйләй. Беҙҙең көс – тамырҙарыбыҙҙа. Ата-бабаларыбыҙҙың киләсәк быуындар ҙа һоҡланырлыҡ тарихи ғәмәлдәре етерлек. Һәр башҡорт тарихтағы Еңеүҙәребеҙ хаҡында белергә, шуға ҡарап рухын яңыртырға, ғорурлығын арттырырға тейеш!
Башҡортостандың Рәсәйҙә сағыштырмаса һил йәшәүе иң тәүҙә республикаға исем биргән халыҡтың башҡаларҙы аңлап, кисереп, түҙеп йәшәй алыуынан килә. Республикаға Башҡортостан исеме бирелгән икән, уның нигеҙен тәшкил иткән милләткә иғтибар һис шикһеҙ күберәк булырға тейеш. Нисек кенә тиһәк тә, донъяла башҡорттарҙың үҙ-үҙен һаҡлай һәм үҫтерә торған бүтән иле, ере юҡ. Ҡасандыр бүтән ҡәүемдәр төрлө сәбәптәр арҡаһында беҙгә килеп үҙ төйәген тапҡан һәм ошо ерҙең төп халҡы уларҙың милли һәм социаль ихтыяжына аңлы ҡараш менән йәшәй икән, башҡалар ҙа төп халыҡҡа шундай уҡ мөнәсәбәттә булырға тейеш. Был – толерантлыҡтың асылы.
Аҫабалыҡ – күп быуаттар дауамында башҡорттоң билдәле бер ергә хужа булыу хоҡуғы – милләтебеҙҙе һаҡлап, туплап торусы мөһим фактор булған. 1920 йылға тиклем үҙ еренә үҙе хужа булған башҡорт. Зәки Вәлиди етәкселегендәге тәүге Башҡортостан хөкүмәтенең төп бурысы аҫаба башҡорттоң тыныс тормошон тәьмин итеү була. Аҫабалыҡтан яҙҙырыу башҡортҡа иң ҙур байлығыбыҙ ер икәнен онотторҙо. Әле беҙгә тарихи мөмкинлек бирелде. Шуны иҫтә тотоп, һәр беребеҙ тыуған еребеҙҙә нимәлер эшләп өлгөрөргә, ергә нығынып ҡалырға бурыслыбыҙ. Бөгөн кемдер ерҙе һата икән, ул үҙенекен түгел, ә башҡорт ерен һата. Ер һатыусыға һәм быға булышлыҡ итеүсе кешеләргә түҙеп торғоһоҙ мөнәсәбәт булдырғанда ғына был хәлде туҡтатып буласаҡ.
Башҡорттоң борон-борондан яугир зат булғанын да оноторға ярамай. Ғәскәри хеҙмәттә булыу, бигерәк тә ата-бабаларыбыҙҙың байтаҡ йылдар казачий сословиела торған йылдарында, милләтебеҙҙе бар донъяға таныта, уны данлы халыҡтар рәтенә индерә. Яугирлыҡ, ҡаһарманлыҡ– ул башҡорттоң йәшәү рәүеше. Ошо йәһәттән башҡорт казактары традицияларын тергеҙеүҙе халыҡты күтәрә торған бер сара итеп ҡарайыҡ.
Һәр башҡорттан башҡорт телле башҡорт үҫһен. Туған тел – ул аралашыу теле генә түгел. Ул – күңел нуры. Ул – беҙҙең ҡан теле, һәр күҙәнәгебеҙ, ҡан тамырҙарыбыҙ, булмышыбыҙ теле. Ошоно һәр әсәй, һәр атай тойһон ине. Туған телһеҙ кеше – рухһыҙ, зәғиф кеше. Иҫеңдә тот: балаларың һәм ейәндәрең ниндәй милләт телендә һөйләшә – һин шул милләткә хеҙмәт итәһең.
Башҡорт – тәбиғәт балаһы. Башҡорттарҙы урман характерлы кешеләр, тип тә атап була. Урмандарыбыҙҙың күпләп ҡырҡылыуы, еребеҙҙең ҡола-яланға әүерелеүе милләттең холҡонда ла сағылыш таба. Тимәк, милләтебеҙҙе һаҡлау өсөн уның холоҡ-фиғелен ҡылыҡһырлаған урманын да һаҡларға кәрәк булып сыға. Ә урманды тик милләт кенә һаҡлай ала.
”Урал батыр” кеүек эпостарыбыҙ, үҙ фәлсәфәбеҙ халҡыбыҙҙы мең йәшәр халыҡтар рәтенә ҡуя. Шуға ла бөгөн “Урал батыр” эпосын фәнни яҡтан өйрәнеү үҙе үк башҡорт милли фәлсәфәһенең нигеҙен яҙыу буласаҡ.
Беҙгә халҡыбыҙ менталитетына хас иң гүзәл сифаттарыбыҙҙы һаҡлап, нимә менән ғорурланырға, нимәнән ҡотолорға кәрәк икәнде лә билдәләргә кәрәк. Беҙҙең күптәребеҙгә, мәҫәлән, дыуамаллыҡ, тәкәбберлек, көнләшеү, биргән һүҙеңде үтәмәү, эреләнеү, сабатаны түргә элеү кеүек бик күп халҡыбыҙ менталитетына хас булмаған, ҡайҙандыр ҡылыҡтарыбыҙға “йоҡҡан” сифаттарҙан да ҡотолорға кәрәк.
Беҙ — туғанлыҡ тойғоһо көслө булған милләт Шуға ла миллләттәштәргә үҙ туғаның итеп ҡарарға өйрәнәйек. Был вазифаһыына, дәрәжәһенә, эшенә ҡарамай, һәр беребеҙгә ҡағыла. Әгәр ҙә һин ниндәйҙер баҫҡысҡа күтәрелгәнһең, дәрәжәле кеше икәнһең, әйләнә-тирәңә күҙ һалырға ла онотма: эргәңдә милләттәш туғандарың бармы, уларҙың һиңә мохтаж булыуҙарын уйлайһыңмы, юғарылыҡҡа уларҙы ла әйҙәйһеңме? Билдәле тәбиғәт ҡанунын иҫеңдә тот: туғанын ҡәҙерләмәгән үҙе лә ҡәҙерһеҙ булыр.
Шәхесен күтәргән халыҡ, үҙен дә күтәрә икәнен онотмайыҡ. Бына, мәҫәлән, Әхмәтзәки Вәлиди үҙенең төп идеологы итеп Зәйнулла Рәсүлевты атай. Беҙ бөгөн Башҡортостан Республикаһы тип аталған милли дәүләтебеҙ булыуы менән дә иң тәүҙә Зәйнулла ишан кеүек зыялы заттарға бурыслыбыҙ. Зәйнулла ишан Рәсүлев Аллаһы Тәғәлә асылын белеүҙең иң юғары рухи бейеклегенә етеп, “Ҡотоп Заман” титулына лайыҡ булған. Был исем суфый иерархияһының иң юғары кимәленә етеүҙе белдереп, ошолай тип нарыҡланған шәхестең Хоҙай тарафынан һайлап алынғанлығын, уның Хоҙайға яҡын вәли зат булыуын аңлатҡан. Ошондай шәхестәребеҙҙе күтәреп, Хоҙай ризалығына өлгәшәйек.
Заман башҡорто имиджы булдырайыҡ. Башҡорт имиджы – ул башҡорт рухы, башҡорттоң донъяға таралған күңел сафлығы, тоғролоғо, рухи батырлығы. Ошондай күркәм сифаттарыбыҙҙы заманға яраҡлаштыра белергә тейешбеҙ. Хәҙер заман үҙгәреүгә бәйле күп кенә илдәрҙә һәм халыҡтарҙа дәрәжә, имидж, бренд проблемаларына иғтибар көсәйҙе. Белемле, телдәрҙе һәм закондарҙы яҡшы белгән, иҡтисадта балыҡ кеүек йөҙгән, күп аҡса эшләй алған яңы башҡорт образын булдырыу зарурлығы тыуҙы.
Ҡатнаш никахтар башҡорттоң төп бәләһенә әүерелде. Башҡорт милләте донъялағы бик күп халыҡтарҙың, ҡәбиләләрҙең иң көслө һәм күркәм сифаттарын үҙендә берләштерә алған. Беҙ үҙебеҙ генә ошо феноменды баһалап бөтөрмәйбеҙ һәм милләтебеҙҙең ырыу-ара никах потенциалын файҙаланыу урынына, милләт-ара никахтарға өҫтөнлөк бирәбеҙ. Милләт-ара никахтар беҙҙең файҙаға түгел, сөнки ҡатнаш никахлы ғаиләләрҙә, бигерәк тә, ҡала шарттарында башҡорт позицияһы көслө түгел.
Шәжәрә байрамдары үткәреү тураһында Хөкүмәт ҡарарын ғәмәлгә ашырыу бик фәһемле эш булды. Төрлө төбәктәрҙә көн итеүсе ҡан-ҡәрҙәштәребеҙҙең үҙ милли тамырҙарын табыуы, тормошобоҙҙағы ҡапма-ҡаршылыҡтарға, ауырлыҡтарға бирешмәүе, теленә, диненә һәм еренә тоғро ҡалыуы халҡыбыҙҙың милли үҙаңы үҫешенең асыҡ сағылышы ул. Әммә әле шәжәрәне башлыса айырым ғаиләләр эшләтә. Тыуған ауыл, ырыу шәжәрәләрен эшләйек. Ауылды берләштереүҙең ошондай шәжәрә төҙөү формаһын бигерәк тә республикабыҙҙың төньяҡ-көнбайышы төбәгендә файҙаланыу фарыз.
Халыҡтың күңелен ҡуҙғатыуҙың, йөрәген уятыуҙың иң йоғонтоло сараһы – дингә ҡайтыу. Башҡорт динде күңеле, йөрәге менән ҡабул итә торған милләт. Башҡорт үҙенең күңеле, ҡылған ғәмәле менән дини асылына тоғро. Рухи ҡыйралыш динебеҙҙән ситләшкәс башлана. Беҙ йөрәктәребеҙҙе уятыусы, халыҡты туплаусы көс асҡысыны диндә икәнлеген аңларға тейешбеҙ.
Иң сетереклеләрҙән һаналған, оҙайлы эш алып барыуҙы талап иткән төп проблемаларыбыҙҙың береһе — заман талаптарына яуап бирерлек милли кадрҙарҙың аҙ булыуы. Милли кадрҙар сәйәсәтен дәүләт органдары һәм учреждениелары ғәмәлгә ашырырға тейеш, һәм беҙ быны уларҙың иҫенә төшөрөп торорға тейешбеҙ. Кадрҙар сәйәсәтен хәл итеүҙең төп юлы һәм ысулы һөнәри белем алыу өлкәһе менән бәйле. 1000 кешегә тура килгән юғары белемлеләр һаны йәһүдтәрҙә иң юғары булһа, ә яҡуттарҙа һәм буряттарҙа ул 20 проценттан уҙып китте, башҡорттарҙа иһә — ни барыһы 10 процент самаһы ғына. Шулай булғас, халҡыбыҙҙың белем кимәлен күтәреү өлкәһендә беҙ бөгөн ең һыҙғанып эшләргә бурыслыбыҙ.
Ислам тәғлимәте “Уҡы!” тигән саҡырыуҙан башлана. Һәр башҡорт үҙ туған телендә сыҡҡан баҫмаларҙы алдырырға, уҡырға, улай ғына түгел, шул баҫмаларҙың уның ихтыяжына яуап бирерлек, һорауҙарына яуап табырлыҡ рух сығанағы булыуына өлгәшеү өсөн уларҙың нәшер эшендә ҡатнашырға тейеш.
Меҫкенлек психологияһын күңелебеҙҙән йолҡоп алып ташларға кәрәк. Бахырланыусылар һәр милләттә бар. Беҙҙекеләр халыҡ исеменән бахырланырға яратыусан булыуы менән ҡурҡыныс. „Башҡорт шулай инде...” тип, халыҡ исеменән меҫкенләнеүҙе ҡәтғи тыйығыҙ. Күңелде төшөрә торған һүҙ — йоғошло сирҙән дә алама. Ялҡаулыҡ, меҫкенлек – кешенең үҙ-үҙен юҡ итеү программаһы ул. Халҡыбыҙ эсә, тип һөйләүҙән туҡтап, „Башҡорт эсмәй”, тигәнгә ғәҙәтләнәйек, ошоно һәр милләттәшебеҙҙең ҡанына һеңдерәйек.
Йәштәребеҙҙе маҡсатлы йәшәргә өйрәтеү фарыз. Иң тәүҙә йәштәребеҙ аңына „Һеҙ — республика хужалары, республика, милләт киләсәге һеҙҙең ҡулда” тигән инаныуҙы һалырға кәрәк. Башҡа бөтөн маҡсаттар ошо инаныуҙан башланырға тейеш. Ошо илдең хужаһы икәнһең, тимәк, һин уның яҙмышы, уның сәскә атыуы өсөн яуаплылыҡты ла үҙ иңеңә алырға тейешһең.
Күрше өлкәләрҙә йәшәүсе башҡорттарҙың балалары хатта үҙ телен предмет булараҡ өйрәнеү мөмкинлегенән дә мәхрүм. Силәбе, Свердловск, Курган, Ырымбур, Һамар өлкәләрендә йәшәүсе милләттәштеребеҙ үҙ ата-бабаларының ерендә көн итә, уларҙың балаларын уҡытыу өсөн милли мәктәптәр закон нигеҙендә мотлаҡ булдырылырға тейеш.
Сығышы менән аҫаба башҡорт вариҫтары булған милләттәштәребеҙҙең 20 проценты тиерлек көнбайыш диалектында һөйләшә. Беҙҙең менән бер төптән сығыуҙарын иҫтә тотоп, көнбайыш башҡорттары менән мөнәсәбәттәребеҙҙе айырым бер программаға нигеҙләп ҡороу зарур.
Хәҙер ауыл үҙ яйына ҡалдырылып, уның яҙмышы үҙ ҡарамағына тапшырылды. Ауыл ерендә йәшәүселәр араһында эшһеҙҙәр күбәйҙе. Улар ауыл хужалығы менән шөғөлләнеүҙән килем алып булмау арҡаһында ҡалаларға китеп, эш, йәшәү урыны таба алмай ҡаңғырып йөрөй. Йәштәрҙең күпләп ситкә китеүе арҡаһында ауылдар бәләкәйләнә, мәктәп йәшендәге балалар аҙайғандан-аҙая бара. Был бөтә дәүләт кимәлендәге мәсьәлә.
Башҡорттар араһында эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүселәр аҙ. Бигерәк тә халҡыбыҙҙың ғәҙәти кәсептәрен тергеҙеү отошло булыр ине. Урал аръяғы төбәгендә, төньяҡ-көнсығышта сәнәғәт предприятиелары юҡҡа иҫәп. Шул уҡ ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү предприятиелары төҙөүгә дәүләт инвестицияларын йәлеп итеү хаҡында һүҙ башлау кәрәк. Милләт мәнфәғәттәренә зыян итер күренештәргә ҡаршы көрәшеүҙә ҡыйыулыҡ күрһәтергә кәрәк.
Халҡыбыҙ бөгөн белем биреү стандарттарының милли-төбәк компоненты бөтөрөлөү менән риза түгел, һәм ошо хаҡтағы халыҡ фекере 260 мең шәхси имза менән нығытылған. Әгәр Федераль үҙәк ошо мәсьәләне хәл итергә теләмәй икән, беҙ уны яңынан күтәреп сығырға бурыслыбыҙ. Әгәр үҙ һүҙебеҙҙе өҫкә сығара алмаһаҡ, башҡорт телен һәм мәҙәниәтен үҫтереү мөмкинлеге менән бергә ватансыл йәштәр тәрбиәләүҙә лә ҙур юғалтыуҙарға дусар буласаҡбыҙ.
Көҙ көнө буласаҡ халыҡ иҫәбен алыу компанияһына һәр башҡорт яуаплы ҡарарға бурыслы. Үҙенең милләтен билдәләй алмай, аҙашып йөрөгәндәргә фәнни, архив материалдары менән ярҙам итеү ғалимдар эше тип кенә ҡарамағыҙ, хәҙер ул материалдар баҫылған китаптар күп, шул хаҡта мәғлүмәт бирә йөрөгөҙ. Был компания ваҡытында беҙ күпмегә артыуыбыҙҙы ғына түгел, ә Рәсәй Федерацияһы составында үҙ республикабыҙҙҙың дәүләтселек идеяһын нығытыу мөмкинлеген дә күҙҙә тоторға тейешбеҙ.
Шулай итеп, башҡорттоң ҙур көсө – уның тәрән тамырҙарында. Әгәр ҙә беҙ боронғолоғобоҙҙа ниндәй көс ятҡанын, “башҡорт феномены” мөғжизәһенең серен аңлаһаҡ, шуны ҡайтара алһаҡ, XXI быуат башындағы дәүергә лә үҙебеҙҙе әҙерләй алыр инек. Беҙ хәҙер тағы ла яңырыу кисерергә тейешбеҙ. Бөгөн Башҡортостан Республикаһы бар икән, ул башҡорт халҡы булған өсөн генә бар. Аллаһы Тәғәлә беҙгә еребеҙҙе һаҡларға, халҡыбыҙҙы һаҡларға бурыс йөкмәткән, беҙҙең өҫтән әле лә был яуаплылыҡ төшмәгән. Шуның өсөн дә Башҡортостаныбыҙҙың һәм кешелектең яҡты киләсәге хаҡында һөйләшер өсөн ошо ҡорға йыйылдыҡ. Халҡыбыҙҙың тарихи үҙаңын тергеҙеү, уның милли үҙбилдәләнешкә хоҡуғының тейелгеһеҙ булыуын аңлатыу, ошо нигеҙҙә милләтте уның үтәлешен федераль властарҙан талап итә алыу кимәленә еткереү ҡоролтай эшмәкәрлегенең төп һөҙөмтәһе булыр тип ышанғы килә. Өсөнсө Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы күтәреп сыҡҡан проблемаларҙы халҡыбыҙ Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте, Хөкүмәт һәм республика парламенты менән берлектә хәл итеү юлдарын табыр, киләсәктә башҡа халыҡтар менән тиң хоҡуҡлы, ирекле һәм үҙ аллы милләт булараҡ йәшәүен дауам итер, тип ышанабыҙ!”


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Мәләүез һәм Күгәрсен райондарында булды
Фото:
23 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Мәләүез һәм Күгәрсен райондарында булды. Республика башлығы иген урыу кампанияһы барышы, райондарҙың предприятиелары һәм инфраструктураһы эше менән танышты.
Мәләүез районында Рөстәм Хәмитов Салауат исемендәге ауыл хужалығы етештереү кооперативы баҫыуында булды, унда ул арпа һәм һоло урыу эшенең барышы менән танышты. Салауат исемендәге ауыл хужалығы етештереү кооперативы 1949 йылда ойошторолған. Бөгөн ул – райондың эре ауыл хужалығы предприятиеларының береһе. Ауыл хужалығы етештереү кооперативының ауыл хужалығы биләмәләре – 8200 гектар, баҫыуҙары – 6700 гектар тәшкил итә. Хужалыҡта мал үрсетеү йүнәлеше лә бар – бында 610 баш эре мал иҫәпләнә. Предприятиела 270 кеше эшләй.
Рөстәм Хәмитов ауыл хужалығы техникаһын ҡараны һәм предприятие хеҙмәткәрҙәре менән аралашты. Республика башлығына аграрийҙар иген культураларын бер гектарҙан – 30-35 центнер кимәлендә, ә ужым культураларын бер гектарҙан 50 центнерҙан ашыу урып алырға ниәтләүҙәре хаҡында һөйләне. Бынан тыш, һауа шарттары быйыл аҙыҡты ҙур запастар менән әҙерләргә мөмкинлек бирә. Башҡортостан Президенты артып ҡалғанын мал аҙығы културалары уңмаған төбәктәргә ебәреү мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте.


text:
Өфөлә хәләл йәрминкәләр үткәреләсәк
Йыл һайын үткәрелеүсе ауыл хужалығы йәрминкәләре сиктәрендә 24 һәм 25 сентябрҙә Өфөлә хәләл продукттар йәрминкәһе үтәсәк. Ойоштороусылары — Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитет һәм Өфө ҡалаһының Орджоникидзе районы хакимиәте.
24 сентябрҙә хәләл продукция — С. Орджоникидзе исемендәге майҙанда, 25 сентябрҙә «Йүрүҙән» сауҙа үҙәге алдындағы майҙанда һатыласаҡ.
БР мосолмандары Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитетта «хәләл» сертификатын алған предприятиелар үҙҙәренең уңыштары һәм ҡаҙаныштарын күрһәтәсәк.
Комитеттан хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәләрҙә киң ассортиментта шәриғәт ҡанундарына тап килгән аҙыҡ-түлек продукттары, ислам әҙәбиәте һәм атрибутикаһы тәҡдим ителәсәк.


text:
Башҡортостанда халыҡ-ара банкылары менән хеҙмәттәшлек киңәйәФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда халыҡ-ара банкылары менән хеҙмәттәшлек киңәйә
Башҡортостанда халыҡ-ара банкылары менән хеҙмәттәшлек киңәйәФото: Олег Яровиков
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Европа реконструкция һәм үҫеш банкыһының төбәктәр үҫеше департаменты башлығы Бруно Бальванер менән осрашты. Осрашыуҙа шулай уҡ БР Хөкүмәте Премьер –министры урынбаҫары, республиканың финанстар минитры Айрат Ғәсҡәров,Волга буйы федераль округы буйынса Европа реконструкция һәм үҫеш банкыһының вәкиллеге башлығы Михаэль Хоффман ҡатнашты.
Осрашыу барышында Өфө ҡалаһы территорияһындағы етештереү-технологик комплекстың үҫешен инфраструктура йәһәтенән тәьмин итеү һәм “Өфө” халыҡ-ара аэропортын реконструкциялауҙың инвестиция проекттарын финанслау мәсьәләләре тикшерелде. Ҡалаларҙа һәм район үҙәктәрендә йылылыҡ селтәрҙәрен, ҡаҙанлыҡтарҙы, канализацияны, һыу хужалығы объекттарын реконструкциялау һәм киңәйтеү, шулай уҡ республиканың агросәнәғәт секторына ярҙам күрһәтеү кеүек өлкәләрҙә дәүләт-шәхси партнерлыҡ механизмын файҙаланып проектты финанслауҙа банкының ҡатнашыуы мәсьәләләренә айырым иғтибар бирелде.
Бальванер әфәнде билдәләүенсә, илдең башҡа төбәктәре иҫәбендә Башҡортостан да, ҙур территориялы һәм халыҡ күп йәшәгән төбәк булараҡ, банкыла ҡыҙыҡһыныу уята. Уныңса, республиканың әүҙем үҫеүсе иҡтисады ла ҙур киләсәккә эйә.
Хеҙмәттәшлек, тәү сиратта, ҡала һәм райондар инфраструктураһы, бәләкәй һәм урта бизнесҡа булышлыҡ итеү, тоннель күпер юл үткәргестәре һәм транспорт сиселештәре һәм башҡалар төҙөлөшө өлкәһендә үҫәсәк. Хеҙмәттәшлектең тәүге һөҙөмтәләре 2010 йылдың беренсе яртыһында уҡ күренәсәк.


text:
Башҡортостандың иң яҡшы йәш техниктары олимпиадала ҡатнашыу өсөн Өфөлә йыйыла
Өфөлә, Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәгендә, 14 декабрҙә өҫтәмә белем биреү учреждениелары тәрбиәләнеүселәре һәм мәктәп уҡыусылары араһында VI фәнни-техник олимпиада старт ала. Интеллектуаль марафонда 80-гә яҡын кеше ҡатнашасаҡ. Еңеүселәр дүрт йүнәлеш буйынса билдәләнәсәк: конструкция ҡороу, электроника, ҡулланма физика, уйлап табыу мәсьәләләрен хәл итеү. Олимпиада сиктәрендә йәш техниктарға яҙма эш эшләргә, фән һәм техниканың тарихы һәм үҫеше буйынса лекция менән сығыш яһарға, эксперттар һорауҙарына яуап бирергә тура киләсәк.
Үҙенең номинацияһында беренсе урын алған техниктар билдәле темаға эссе яҙырға тейеш буласаҡ. Ижади конкурс һөҙөмтәләре буйынса компетентлы жюри Гран-при эйәһен билдәләйәсәк, ул артабан «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты сиктәрендә һәләтле йәштәргә ярҙам өсөн премия билдәләүгә күрһәтеләсәк.
«Башинформ» агентлығына Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, олимпиада техник берекмәләр уҡыусыларының техник әҙерлеген һәм дөйөм эрудицияһын камиллаштырыуға, егеттәрҙең ижади һәләттәрен һәм ғәмәли оҫталығын арттырыуға, һәләтле балаларҙы асыҡлауға һәм ярҙам итеүгә йүнәлтелгән.


text:
Республика эшҡыуарҙары Беренсе R2R форумында алдан теркәлмәйенсә ҡатнаша ала
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан эшҡыуарҙары 23 октябрҙә үтәсәк Беренсе R2R форумында алдан теркәлмәйенсә ҡатнаша ала. Ошо хаҡта «Башинформ» агентлығына республиканың Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһында хәбәр иттеләр.
Ойоштороусылар билдәләүенсә, был көндә иртәнге сәғәт 9-ҙан 12-гә тиклем эшҡыуарҙар «ШОС һәм БРИКС илдәре төбәктәренең IT өлкәһендә хеҙмәттәшлегенең төп йүнәлештәре» (иртәнге сәғәт 9-ҙа башлана), «Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн инфраструктура объекттары булараҡ иҡтисади зоналар, кластерҙар, сәнәғәт парктары һәм технопарктар: Рәсәй, БРИКС һәм ШОС илдәре тәжрибәһе» (9.00), «ШОС һәм БРИКС илдәре төбәктәренең инвестиция проекттарын презентациялау» (10.30) дискуссия майҙансыҡтары эшендә ҡатнаша ала.
Пленар ултырышта спикерҙарға һәм эксперттарға ҡыҙыҡһындырған һорауҙар менән мөрәжәғәт итергә була. Ултырыштың модераторы — республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов.
Тәүге R2R форумы саралары Конгресс-холда уҙа. Адресы: Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 2.


text:
Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең төбәк идаралығында — яңы етәксе вазифаһын башҡарыусы Фото: Олег Яровиков
Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең төбәк идаралығында — яңы етәксе вазифаһын башҡарыусы
Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең төбәк идаралығында — яңы етәксе вазифаһын башҡарыусы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.
Андрей Хомяков Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде. Рәсәй Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт етәксеһе Игорь Артемьев 15 ғинуарҙа тейешле ҡарарға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр ителә Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең төбәк идаралығы сайтында.
Яңы етәксе вазифаһын башҡарыусыны коллектив менән Рәсәй Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт етәксеһе урынбаҫары Алексей Доценко һәм Рәсәй Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Дәүләт хеҙмәте идаралығы етәксеһе Екатерина Белоусова таныштырҙы.
Андрей Хомяков алдан Рәсәй Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәттең Хоҡуҡ идаралығы етәксеһе урынбаҫары булып эшләгән.
http://www.bashinform.ru/news/1104471-v-bashkirii-naznachen-novyy-i-o-rukovoditelya-regionalnogo-upravleniya-fas-/


text:
Республиканың күп функциялы үҙәктәрендә сит ил паспортын алыуға документтар ҡабул ителә
ӨФӨ, 2018 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.
Бөгөндән Башҡортостандың күп функциялы «Минең документтарым» үҙәктәренең барлыҡ офистарында биш йылға сит ил паспортын алыуға документтар ҡабул итеү тергеҙелде.
Учреждениеның рәсми порталында хәбәр ителеүенсә, паспортҡа документтар тапшырыуҙан тыш, хәҙер күп функциялы үҙәктәрҙең офистарында әҙер сит ил паспортын алырға мөмкин.
Былтыр август айында биш йылға иҫәпләнгән сит ил паспорттарын биреү ваҡытлыса туҡтатылды. Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының Миграция мәсьәләләре идаралығында быны бланктарҙың булмауы менән аңлаттылар.
«Минең документтарым» бәйләнеш үҙәгенең телефоны: (347) 246-55-33.
http://www.bashinform.ru/news/1107121-mfts-bashkirii-vozobnovili-priem-dokumentov-na-oformlenie-zagranpasporta-/


text:
Эшҡыуарлыҡ нигеҙҙәре
06 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
6 октябрҙән 27 октябргә тиклем Красноусол ауылында "Эшҡыуарлыҡ нигеҙҙәре” тигән махсус уҡытыу программаһы уҙғарыла. Уны Башҡортостан Республикаһы Бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм уға ярҙам фонды ҡарамағындағы Эшҡыуарлыҡты яҡлау үҙәге ойоштора.
Программа тыңлаусыларҙа Башҡортостан Республикаһындағы эшҡыуарлыҡты яҡлау программалары, үҫештең яңы мөмкинлектәре, һалым һалыу системаһындағы үҙгәрештәр, бизнес алып барыуҙың көнүҙәк проблемалары хаҡында белем булдырыу маҡсатында уҙғарыла.
Эшҡыуарҙар өсөн программала ҡатнашыу – бушлай, аҙаҡ дәүләт өлгөһөндәге сертификат бирелә. Унда ҡатнашыу тураһында һорауҙар менән 2-24-49, 2-18-72 телефондары буйынса район хакимиәтенең иҡтисади үҫеш бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк.
Программа тыңлаусыларҙа Башҡортостан Республикаһындағы эшҡыуарлыҡты яҡлау программалары, үҫештең яңы мөмкинлектәре, һалым һалыу системаһындағы үҙгәрештәр, бизнес алып барыуҙың көнүҙәк проблемалары хаҡында белем булдырыу маҡсатында уҙғарыла.
Эшҡыуарҙар өсөн программала ҡатнашыу – бушлай, аҙаҡ дәүләт өлгөһөндәге сертификат бирелә. Унда ҡатнашыу тураһында һорауҙар менән 2-24-49, 2-18-72 телефондары буйынса район хакимиәтенең иҡтисади үҫеш бүлегенә мөрәжәғәт итергә кәрәк.
Дауалау сифатынан ризаһығыҙмы?
06 октября 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
6 октябрҙә иртәнге сәғәт 10-дан 13.00 сәғәткә тиклем Рәсәй Федерацияһы Президентының Башҡортостан Республикаһындағы ҡабул итеү бүлмәһендә Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса территориаль органы етәксеһе Динара Тимербай ҡыҙы Гашимова менән "Ҡайнар телефон бәйләнеше” була.
Күҙәтеү ведомствоһы етәксеһенә дарыуҙар менән тәьмин итеү (дарыу яҙып биреүҙән баш тартыу, дауалау сараларын алмаштырыу, алыу срогын боҙоу); бушлай күрһәтелеүсе медицина хеҙмәттәренең сифаты, уны һәр кем ала алырлыҡ булыуы, тораҡ пункттарҙа дарыу-хана ойошмаларының һәр кем файҙалана алырлыҡ булыуы тураһында, шулай уҡ грипҡа ҡаршы вакцинация мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин.
"Ҡайнар бәйләнеш” телефондары: 8(347)229-74-58, 8(347)229-74-76.
Күҙәтеү ведомствоһы етәксеһенә дарыуҙар менән тәьмин итеү (дарыу яҙып биреүҙән баш тартыу, дауалау сараларын алмаштырыу, алыу срогын боҙоу); бушлай күрһәтелеүсе медицина хеҙмәттәренең сифаты, уны һәр кем ала алырлыҡ булыуы, тораҡ пункттарҙа дарыу-хана ойошмаларының һәр кем файҙалана алырлыҡ булыуы тураһында, шулай уҡ грипҡа ҡаршы вакцинация мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин.
"Ҡайнар бәйләнеш” телефондары: 8(347)229-74-58, 8(347)229-74-76.
Бала хоҡуҡтарын яҡлаясаҡ
06 октября 2017 йыл | Хоҡуҡ
Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль район Советы ҡарары менән Башҡортостан Республикаһында бала хоҡуҡтарын яҡлау буйынса уполномоченныйҙың Ғафури районы буйынса йәмәғәт ярҙамсыһы итеп Ольга Николаевна Ғүмәрова тәғәйенләнде.
Уның тарафынан граждандарҙы ҡабул итеү Красноусол ауылы, Калмыков урамы, 16/1 адресы буйынса дүшәмбе-йома көндәрендә 09.00 сәғәттән 17.57 сәғәткә тиклем (13.00-14.00 сәғәттәрҙә төшкө аш мәле) атҡарыла. Тел.: 2-73-77.
Уның тарафынан граждандарҙы ҡабул итеү Красноусол ауылы, Калмыков урамы, 16/1 адресы буйынса дүшәмбе-йома көндәрендә 09.00 сәғәттән 17.57 сәғәткә тиклем (13.00-14.00 сәғәттәрҙә төшкө аш мәле) атҡарыла. Тел.: 2-73-77.
Ҡотлайбыҙ!
06 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
Оҙаҡ йылдар Сәйетбаба почта бүлексәһе начальнигы булып эшләгән, заманында ошо төбәктә "Табын” гәзитен яҙҙырыуға һәм таратыуға тос өлөш индергән, бөгөн хаҡлы ялдағы Миләүшә Шәрифулла ҡыҙы Зиннурова "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған элемтәсеһе” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды. Уны юғары награда алыуы айҡанлы ҡотлайбыҙ, ныҡлы һаулыҡ теләйбеҙ.
Ун көнлөктә өлгөрөп ҡалығыҙ
06 октября 2017 йыл | Матбуғат
5 октябрҙән 15 октябргә тиклем республикала матбуғатҡа яҙылыу 10 көнлөгө иғлан ителде. Тик ошо арауыҡта ғына "Табын” гәзитенә 10 процент ташламалы хаҡҡа яҙылырға мөмкин.


text:
Көҙ сыуағы күңелдә
06 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
Ололар көнөндә Үзбәк мәктәбендә уҙған байрамға килеүселәр көйһөҙ һауа торошона әһәмиәт бирмәне, сөнки һәр кемдең күңелендә көҙ сыуағы ине.
Улар араһында уҡытыусы ветерандар Тимерғәле Шәрипов, Фәриҙә Ильясова, Нәзирә Килмөхәмәтова, "Ағи-ҙел” колхозында тир түгеп хаҡлы ялға сыҡҡан Үзбәк ауылынан Сания Төхвәтова, Үтәштән Динә Шәйәхмәтова, Гөлбикә Халиҡова, Рәмилә Башарова, Әхмәт Кинйәбаев, Үзбәк ауылының иң оло кешеһе, күптән түгел 90 йәшен тултырған Биктимер Шәрипов, III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры, заманында СССР Юғары Советына депутатлыҡҡа кандидат Тәғзимә Мәхийәнова һәм башҡа хөрмәткә лайыҡ ауылдаштарым бар ине.
Сараға килеүселәрҙе мәктәп уҡыусыларының һәм үҙешмәкәр артистарҙың сығыштары араһында Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе башлығы Нурсилә Хәсәнова, мәктәп директоры Айгөл Ғәбдиева, ҡатын-ҡыҙҙар һәм ветерандар советтары рәйестәре Флүрә Ғәзизова, Йомабикә Башарова, социаль хеҙмәткәр Вера Ғәзизова байрам менән тәбрикләп уларға иҫәнлек, бәхетле ҡартлыҡ теләне. Ауыл хакимиәте килтергән күстәнәстәрҙе лә алып ҡыуанды ололар. Мәктәп ашханаһында бағыусылар Рәшит Әбелғужин, Азат Хужиев, Әлфиә Халиҡова, Тәнзилә Ғәзизова, Тимерйән Кинйәбаев, шулай уҡ Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе хакимиәте ярҙамы менән ойошторолған, мәктәп хеҙмәткәрҙәре Минәүзә Ғәлина, Лира Ғәйнуллина, Гүзәл Үзбәкова әҙерләгән тәмле-татлы һыйҙан ауыҙ иткәндән һуң, хәтирәләргә бирелеп, йырлашып ултырҙы өлкәндәр.
Үҙҙәренә күрһәтелгән иғтибарға һәм ихтирамға күңелдәре күтәрелеп, йәшәреп киткәндәй булып таралышты ветерандар байрамдан.
Фәрғәт ҒӘЛИН.
Үзбәк ауылы.
Улар араһында уҡытыусы ветерандар Тимерғәле Шәрипов, Фәриҙә Ильясова, Нәзирә Килмөхәмәтова, "Ағи-ҙел” колхозында тир түгеп хаҡлы ялға сыҡҡан Үзбәк ауылынан Сания Төхвәтова, Үтәштән Динә Шәйәхмәтова, Гөлбикә Халиҡова, Рәмилә Башарова, Әхмәт Кинйәбаев, Үзбәк ауылының иң оло кешеһе, күптән түгел 90 йәшен тултырған Биктимер Шәрипов, III дәрәжә Хеҙмәт Даны ордены кавалеры, заманында СССР Юғары Советына депутатлыҡҡа кандидат Тәғзимә Мәхийәнова һәм башҡа хөрмәткә лайыҡ ауылдаштарым бар ине.
Сараға килеүселәрҙе мәктәп уҡыусыларының һәм үҙешмәкәр артистарҙың сығыштары араһында Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе башлығы Нурсилә Хәсәнова, мәктәп директоры Айгөл Ғәбдиева, ҡатын-ҡыҙҙар һәм ветерандар советтары рәйестәре Флүрә Ғәзизова, Йомабикә Башарова, социаль хеҙмәткәр Вера Ғәзизова байрам менән тәбрикләп уларға иҫәнлек, бәхетле ҡартлыҡ теләне. Ауыл хакимиәте килтергән күстәнәстәрҙе лә алып ҡыуанды ололар. Мәктәп ашханаһында бағыусылар Рәшит Әбелғужин, Азат Хужиев, Әлфиә Халиҡова, Тәнзилә Ғәзизова, Тимерйән Кинйәбаев, шулай уҡ Еҙем-Ҡаран ауыл биләмәһе хакимиәте ярҙамы менән ойошторолған, мәктәп хеҙмәткәрҙәре Минәүзә Ғәлина, Лира Ғәйнуллина, Гүзәл Үзбәкова әҙерләгән тәмле-татлы һыйҙан ауыҙ иткәндән һуң, хәтирәләргә бирелеп, йырлашып ултырҙы өлкәндәр.
Үҙҙәренә күрһәтелгән иғтибарға һәм ихтирамға күңелдәре күтәрелеп, йәшәреп киткәндәй булып таралышты ветерандар байрамдан.
Фәрғәт ҒӘЛИН.
Үзбәк ауылы.


text:
ИМАН НУРЫ ҠУНҒАН КҮҢЕЛДӘР
Унда Өфө, Белорет ҡалаларынан һәм Йылайыр, Әбйәлил, Учалы, Бөрйән райондарынан килгән балалар ҡатнашты. Тәүге тапҡыр ойошторолған ҙур сарала 5-тән 15 йәшкә тиклемге 27 бала Ҡөрьән сүрәләрен уҡыу буйынса белемдәрен һынап ҡараны.
Учалы район-ҡала мөхтәсибе Дим Закиров изге сарала ҡатнашырға йөрьәт иткән балаларҙы, уларҙың ата-әсәләрен, килгән ҡунаҡтарҙы тәбрикләп, конкурсҡа фатиха бирҙе. Унан һуң һүҙ Баймаҡ районынан килгән ахун Хәмзә хәҙрәт Хафизовҡа, Ҡөрьән сүрәләрен яттан һөйләүселәрҙең төбәк-ара конкурсын ойоштороусы Мәүлит Ямалетдиновҡа, Миндәк ауыл биләмәһе ауыл Советы хакимиәте башлығы Зөлфиә Ишмәмәтоваға бирелде.


text:
Бәхетле ғүмер ҡышы
05 декабря 2017 йыл | Йәмғиәт
Рәсәй Федерацияһы Президенты 2012 йылдың 31 майында 90 һәм унан өлкәнерәк йәштәге Бөйөк Ватан һуғышы һәм тыл ветерандарына Рәсәй Президентының Ҡотлауын тапшырыу хаҡындағы ҡарарға ҡул ҡуйғайны.
Уға ярашлы, бына 5 йыл инде 90 йәшен тултырған һәм өлкәнерәк йәштәге һуғыш һәм тыл ветерандарына Ҡотлауҙар тапшырыла килә. Районыбыҙҙан дүрт тиҫтәнән ашыу кеше бындай Ҡотлауҙарҙы алды ла инде.
Красноусолда йәшәүсе 90 йәшен билдәләгән ил инәһе, тыл ветераны Камила Закир ҡыҙы Шириязданова өсөн 1 декабрь икеләтә иҫтәлекле булды. Беренсенән, бер быуатҡа торошло олпат юбилейын – ғүмер байрамын билдәләһә, икенсенән, РФ Президенты Ҡотлауын алыуы айырыу-са ҡыуаныслы булды. Район ветерандар советы рәйесе Эльвира Әнүәр ҡыҙы Мөлөкова һәм уның урынбаҫары Руфина Николаевна Сухорукова тап ошо көндө Камила Закир ҡыҙы янында булып, Президент Ҡотлауын һәм шәхсән иҫтәлекле бүләктәрен тапшырҙылар.
Камила Шириязданова Үтәк ауылында тыуып үҫә. Сахалин ауылынан Мөхәмәт Шәрифулла улы Шириязданов менән ғаилә ҡороп, 9 балаға ғүмер бирәләр. Әммә уларҙың алтауһы ғына (4 ул, 2 ҡыҙ) үҫеп буй еткерә. Артабан ғаилә Ҡурғашлы ауылына күсенеп килеп, ошонда ғүмер итә.
Камила әбейгә оло ҡайғылар ҙа күрергә тура килә, ирен, ике улын һәм ике ҡыҙын юғалта. Ғаиләһендә балалары ишле тип тормай, етем ҡалған ике һеңлеһен ҡарап үҫтерә. Шулай уҡ ағаһы гүр эйәһе булғас, уның улы Хәмзәне ҡыр типмәй, алты балаһы янына етенсе итеп һыйындыра. Бөтөн ауырлыҡты үҙ иңендә татып үҫкән быуын вәкиле булған ил инәһе бөгөн өлкән улы Ренат һәм килене Зәйтүнә (Красноусол башҡорт гимназия-интернатының элекке химия уҡытыусыһы, хәҙер хаҡлы ялда) Ширияздановтар тәрбиәһендә барыһына ла ҡәнәғәт, рәхмәтле булып, бәхетле ҡартлығын кисереп ғүмер итә. Камила әбейҙең аң-зиһене теүәл, бынамын тигән итеп, яҡындарына бик ауырлыҡ һалмай, үҙ-үҙен тәрбиәләп йәшәй, олпат йәштә булыуына ҡарамаҫтан, күҙлекһеҙ уҡый. Улдарының кесеһе Радик, килене Фәнүзә менән Ишембай ҡалаһында йәшәй. Бәхете, шатлығы йөҙөнә сыҡҡан әсә 8 ейән-ейәнсәргә, 2 бүләсәргә өләсәй ҙә.
Иҫтәлекле ғүмер байрамы көнөндә Камила Закир ҡыҙын ҡотларға Ренат улы йортона кесе улы, килене, ҡатыны менән тәрбиәләп үҫтергән энекәше Хәмзә Кинйәбаев һәм башҡа туғандары ла килде. Юбилейығыҙ мөбәрәк булһын, хөрмәтле ил инәһе!
Индира ИШКИНА.
Уға ярашлы, бына 5 йыл инде 90 йәшен тултырған һәм өлкәнерәк йәштәге һуғыш һәм тыл ветерандарына Ҡотлауҙар тапшырыла килә. Районыбыҙҙан дүрт тиҫтәнән ашыу кеше бындай Ҡотлауҙарҙы алды ла инде.
Красноусолда йәшәүсе 90 йәшен билдәләгән ил инәһе, тыл ветераны Камила Закир ҡыҙы Шириязданова өсөн 1 декабрь икеләтә иҫтәлекле булды. Беренсенән, бер быуатҡа торошло олпат юбилейын – ғүмер байрамын билдәләһә, икенсенән, РФ Президенты Ҡотлауын алыуы айырыу-са ҡыуаныслы булды. Район ветерандар советы рәйесе Эльвира Әнүәр ҡыҙы Мөлөкова һәм уның урынбаҫары Руфина Николаевна Сухорукова тап ошо көндө Камила Закир ҡыҙы янында булып, Президент Ҡотлауын һәм шәхсән иҫтәлекле бүләктәрен тапшырҙылар.
Камила Шириязданова Үтәк ауылында тыуып үҫә. Сахалин ауылынан Мөхәмәт Шәрифулла улы Шириязданов менән ғаилә ҡороп, 9 балаға ғүмер бирәләр. Әммә уларҙың алтауһы ғына (4 ул, 2 ҡыҙ) үҫеп буй еткерә. Артабан ғаилә Ҡурғашлы ауылына күсенеп килеп, ошонда ғүмер итә.
Камила әбейгә оло ҡайғылар ҙа күрергә тура килә, ирен, ике улын һәм ике ҡыҙын юғалта. Ғаиләһендә балалары ишле тип тормай, етем ҡалған ике һеңлеһен ҡарап үҫтерә. Шулай уҡ ағаһы гүр эйәһе булғас, уның улы Хәмзәне ҡыр типмәй, алты балаһы янына етенсе итеп һыйындыра. Бөтөн ауырлыҡты үҙ иңендә татып үҫкән быуын вәкиле булған ил инәһе бөгөн өлкән улы Ренат һәм килене Зәйтүнә (Красноусол башҡорт гимназия-интернатының элекке химия уҡытыусыһы, хәҙер хаҡлы ялда) Ширияздановтар тәрбиәһендә барыһына ла ҡәнәғәт, рәхмәтле булып, бәхетле ҡартлығын кисереп ғүмер итә. Камила әбейҙең аң-зиһене теүәл, бынамын тигән итеп, яҡындарына бик ауырлыҡ һалмай, үҙ-үҙен тәрбиәләп йәшәй, олпат йәштә булыуына ҡарамаҫтан, күҙлекһеҙ уҡый. Улдарының кесеһе Радик, килене Фәнүзә менән Ишембай ҡалаһында йәшәй. Бәхете, шатлығы йөҙөнә сыҡҡан әсә 8 ейән-ейәнсәргә, 2 бүләсәргә өләсәй ҙә.
Иҫтәлекле ғүмер байрамы көнөндә Камила Закир ҡыҙын ҡотларға Ренат улы йортона кесе улы, килене, ҡатыны менән тәрбиәләп үҫтергән энекәше Хәмзә Кинйәбаев һәм башҡа туғандары ла килде. Юбилейығыҙ мөбәрәк булһын, хөрмәтле ил инәһе!
Индира ИШКИНА.


text:
2013 йылдың 30 майы – иң шатлыҡлы көндәремдең береһе. Бер юлы ике ҡустыға апай бул әле! Ҡыуанысымдан үҙемде күктең етенсе ҡатында хис иттем. Үҙҙәре шундай матурҙар бит әле! Икеһе бер иш кенә, башта айырмай торғайным, ҡулыма алырға ла ҡурҡтым. Аҙаҡ яндарынан да китмәнем. Хәҙер үҫтеләр инде, ҡустыларыма – дүртәр йәш.
Игеҙәктәр бер-береһенә ныҡ оҡшаһалар ҙа, барыбер айырылалар. Төҫкә булмаһа ла, холоҡтары менән. Альберт етеҙ, хәрәкәтсән, ә Альфред тыныс һәм сабыр. Улар янында миңә ныҡ рәхәт, күңелһеҙләнеп ултырырға ваҡыт та ҡалмай. Бөтә малайҙар кеүек машина, конструкторҙар менән уйнарға яраталар. Гараж, йорт төҙөйҙәр, төрлө ҡыҙыҡлы нәмәләр уйлап табып ҡына торалар. Ҡайһы ваҡытта үҙемде беҙҙең ғаиләбеҙҙән генә торған икенсе бер донъяға килеп эләккәндәй хис итәм.
Яратҡан ҡустыларым, һеҙҙең яҡшы кешеләр булып үҫеүегеҙҙе һәм был тормошта үҙ юлығыҙҙы табыуығыҙҙы теләйем. Ә мин һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙер.
Эльвира ТАШБУЛАТОВА, Балалар ижады үҙәгенең «Йәш журналист» берекмәһе ағзаһы.
Илеш районы, Үрге Йәркәй ауылы.


text:
Гәзит төрөпкәләренән үрелгән тирмә, кәрзиндәр нисек матур күренә, эйеме? Быларҙы дәрестәрҙән һуң VII – VIII уҡыусылары эшләгән. Ташлы мәктәбенең рәсем, технология уҡытыусыһы Гөләйфә Иршат ҡыҙы Әкимбәтова тәүҙә интернет ярҙамында үҙе оҫтарып алған да унан балаларҙы өйрәтә башлаған. Ике йыл ғына шөғөлләнеүҙәренә ҡарамаҫтан, эштәре бик матур ғына килеп сыға. Ҡайһы берҙәрен йәрминкәләрҙә һатып, аҡсаһына морилка, лак кеүек кәрәк-яраҡтар алалар. Технологиянан район олимпиадаһында ла ҡатнашып торалар икән. Быйылғы уҡыу йылында ике уҡыусыһы – Элина Шириязданова менән Гөлшат Шәңгәрәевалар призёр булыу бәхетенә ирешкән.
Гөлназ ШӘЙХЕТДИНОВА.
Әлшәй районы.


text:
17 июнь
17 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 168-се (кәбисә йылында 169-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 197 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
Халыҡ-ара
Милли
- Әрмәнстан — Авиация көнө.
- Индонезия — Балалар көнө.
- Исландия — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Румыния — Милли авиация көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хотяновский Константин Дмитриевич (17.06.1937) — Стәрлетамаҡ дәүләт рус драма театры актёры һәм режиссёры. 1965 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1996).
- Минәзева Флүрә Кәрим ҡыҙы (17.06.1952) — хореограф, Борай район мәҙәниәт йортоноң халыҡ ансамбле һәм «Ынйылар» өлгөлө балалар ансамбле етәксеһе, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1958 — Халиҡов Тимербулат Ғәләүетдин улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 2012 — Кәтибә Кинйәбулатова, башҡорт балалар шағиры һәм яҙыусыһы.