text:
Википедия:Ҡыҙыҡ мәғлүмәт
Архив: 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018
27 декабрь 2014 — 11 февраль 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- Ишан Зәйнулла Рәсүлев 1870 йылда Урал аръяғы башҡорттарынан ете мең кешене уҡытыусылар сафына баҫтыра.
- Диңгеҙ төбөндә йәшәүсе ҡайһы бер болоттар (губкалар) башҡа хайуандар менән туҡлана.
- Эквадор — доньяла вулкандар иң күп булған ил.
- Леди Гага, йырсы Уайнхаус Эмиға оҡшамаҫ өсөн, сәсен аҡһыл төҫкә буяған.
- Йәһүҙилек ҡанундары буйынса Шаббат (шәмбе) иң мөһим байрам.
- Бәшмәктәр үҫемлек түгел, улар тере организмдарҙың айырым батшалығы.
- Башҡортостан Республикаһының Милли музейы һаҡлағыстарында палеолит дәүеренән алып XX быуатҡа тиклем 200 меңдән ашыу экспонат һаҡлана.
11 февраль 2015 — 19 март 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- 2010 йылдың 7 февралендә Башҡортостанда «Ашҡаҙар» радиоһы эшен башланы.
- Күренекле революционер, партия һәм дәүләт эшмәкәре Шәһит Хоҙайбирҙин — 1918 йылдың 16 сентябрендә булдырылған Ҡыҙыл Байраҡ орденының тәүге кавалерҙарының береһе.
- «Шоңҡар» журналы даими рәүештә «Минең Рәми» исемле һәм башҡа ижади конкурстар үткәрә.
- 250 миллион йыл элек, планетабыҙҙың ҡыҫылыуы арҡаһында, Төньяҡ Боҙло океандың көньяғынан алып Арал диңгеҙе буйындағы далаларына тиклем һуҙылған Урал тауҙары барлыҡҡа килгән.
- 1992 йылдың 25 февралендә Республиканың Юғары Советы Башҡортостан флагын раҫлай.
- Беҙҙең эраға тиклем 212 йылда римлеләр Сиракузи ҡалаһын баҫып ала. Үҙен үлтерергә килгән яугиргә Архимед: «Туҡта, аҙ ғына сабыр ит, мәсьәләмдең сиселешен табайым, һуңынан теләһә нәмә эшлә!», — тип ҡысҡырып өлгөрә.
19 март 2015 — 11 апрель 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- Яҙыусылар һәм Журналистар союздары ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, яҙыусы һәм журналист Роберт Паль әҫәрҙәре башҡорт, украин, ҡазаҡ, татар, сыуаш телдерендә нәшер ителгән.
- Экватор һыҙығында урынлашҡан Каямбе вулканы түбәһендә мәңгелек боҙлоҡ ята.
- Ҡоҙғондар — иң оҙон ғүмерле ҡоштар, улар иректә 70 йылдан да артығырак йәшәй.
- Көйөргәҙе районындағы Кинйәабыҙ ауылына 1760 йылдарҙа башҡорт старшинаһы, Крәҫтиәндәр һуғышы полководецы, манифестар яҙыусы, Пугачевтың идеологы Кинйә абыҙ Арыҫланов нигеҙ һалған.
- Степан Злобиндың «Салауат Юлаев» романы 1929—1939 йылдарҙа рус телендә 6 тапҡыр 1,5 миллионлы дөйөм тираж менән нәшер ителә. Был әҫәр буйынса төшөрөлгән «Салауат Юлаев» фильмын режиссёр Я. А. Протазанов 1941 йылда экрандарға сығара.
- 350—370 млн йылдар элек ғәйрәп ятҡан диңгеҙ төбөндәге риф ҡалдыҡтарынан Стәрлетамаҡ тау-шихандары барлыҡҡа килгән.
11 апрель 2015 — 18 май 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- «Хәҙерге йәштәр мул тормошҡа өйрәнгән, улар насар ҡылыҡлы, дәрәжәләрҙе һанға һуҡмай, оло кешеләрҙе ихтирам итмәй…», тип яҙған боронғо грек философы Сократ.
- Көн менән төн тигеҙләшкәндә билдәләнгән нәүрүз байрамы Башҡортостанда ла йылдан-йыл әүҙемерәк үткәрелә.
- Башҡортостанда беренсе космонавт Ю. А. Гагаринға һәйкәл Өфө дәүләт авиация техник университеты алдында 2011 йылда ҡуйылды.
- «Сыңрау торна» риүәйәте буйынса Фәйзи Ғәскәров либреттоһына һәм Лев Cтепанов музыкаһына 1944 йылда балет ҡуйыла, 1960 йылда фильм-балет төшөрөлә.
- Билдәле археолог, антрополог, этнолог, гидролог, география магистры, техник фәндәр докторы, профессор С. И. Руденко «Башкиры» тигән китабында «Иң бай башҡорт 3—4 мең баш йылҡы тотһа, иң ярлыһы 20—30 баш йылҡыға хужа», — тип яҙған.
- Актёр, сценарист, режиссёр Чарли Чаплин үҙе тыуҙырған образ — "Берәҙәк"кә оҡшаш кешеләр конкурсында, ялған исем менән ҡатнашып, финалға ла үтә алмай.
18 май 2015 — 16 июнь 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- Тере сағында тик тора, ҡырҡһалар — йөрөй башлай, нимә ул? Беләһегеҙ киләме? Сәба батшабикәһе йомаҡтарын уҡығыҙ.
- 1917 йылдың июнендә Ырымбур ҡалаһында «Башҡорт» гәзите сыға башлай.
- Нефтекама ҡалаһының Үҙәк мәҙәниәт һәм ял паркында 2014 йылдың авгусынан Наталья Водянованың «Асыҡ йөрәктәр» фонды төҙөгән балалар уйын майҙансығы эшләй.
- Донъяла иң ҙур ярымутрау — Ғәрәп ярымутрауы. Уның майҙаны 3 250 мең км².
- 1995 йылдың 1июнендә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы асыла.
- Күренекле немец һәм урыҫ энциклопедиясы ғалимы Паллас «Мордва, ҡаҙаҡ, ҡалмыҡ, ҡырғаҙ, башҡорт халыҡтарының иҫтәлекле урындары» («Merkwürdigkeiten des Morduanen, Kasaken, Kalmücken, Kirgisen, Baschkiren etc.» Франкфурт и Лейпциг, 1773—1777, нем.) тигән китабында «Башҡорт далаһына ҡымыҙ эсергә Московиянан һәм Дондан төрлө халыҡ йыйыла, сөнки уның һаулыҡ өсөн файҙаһы бик ҙур», — тип яҙған.
16 июнь 2015 — 14 август 2015[вики-тексты үҙгәртергә]
- Шәжәрәләре буйынса Ғәли Соҡоройҙоң, Мөхәмәтсәлим Өмөтбаевтың һәм Мәжит Ғафуриҙың тамырҙары табын ҡәбиләһенең башлығы Майҡы бейға барып тоташа.
- 2015 йылдың 18 июнендә Рамаҙан айы башлана. Ислам ҡанундары буйынса, бәлиғ булған һәр мосолманға был айҙа Ураҙа тотоу фарыз.
- «Ҡуҙыйкүрпәс менән Маянһылыу» эпосы урыҫ телендә тәүге тапҡыр «Куз-Курпяч, башкирская повесть, писанная на башкирском языке одним курайчем и переведенная на российский в долинах гор Рифейских, 1809 года» исеме аҫтында 1812 йылда Т. С. Беляев типографияһында нәшер ителә.
- 1938 йылдың 12 майында Токиола М. Ғ. Ҡорбанғәлиев етәкселегендә төҙөлгән Токио йәмиғ мәсете асыла.
- Бынан 290 млн йылдар элек хәҙерге Башҡортостан биләмәләрендә башкиросаурустар йәшәгән. Бәләбәй районында табылған гигант ер-һыу хайуаны ҡалдыҡтарын палеонтологтар шулай тип атаған.
- 1922 йылдың 14 июлендә Өфө, Бөрө, Бәләбәй өйәҙҙәре бергә ҡушылыуҙан Оло Башҡортостан барлыҡҡа килә.
- Ергә Ҡояш йылыһы һәм яҡтыһының 2 миллиардтан бер өлөшө генә килеп етә, ҡалғаны космосҡа тарала. Ҡояш энергияһының шул миҡдары ғына ла Ерҙә фотосинтез, һыу әйләнеше, һауа хәрәкәте, дауылдар һәм штормдар тыуҙыра.
14 август — 20сентябрь[вики-тексты үҙгәртергә]
- Лос-Анджелес сәнғәт музейында 18 быуат рәссамдарының картиналары һаҡлана. Улар араһында француз художнигы Жак Грассе де Сен-Соверҙың «Башкорт ҡатын-ҡыҙы» картинаһы бар.
- Пабло Пикассо һуңғы 100 йыл эсендә картиналары һәм полотнолары урланыуы буйынса иң «популяр» рәссам булараҡ та билдәле.
- 1931 йылдың 10 сентябрендә Сибай башҡорт дәүләт театры ойошторолған.
- Башҡортостан Республикаһының Ишембай районындағы Левашёв ҡәберлеге Уралда тәүге мосолман археологик ҡомартҡыһы тип иҫәпләнә, бында Ғәрәп хәлифәлегенең 706 йылғы алтын динары һәм 712 йылғы көмөш дирһәмдәр табыла.
- 1936 йылда Башҡорт АССР-ына рәсми рәүештә СССР составында союздаш республикаһы статусы биреүҙә баш тартыла. ВКП(б)-ның ҮК генераль секретары И. В. Сталин буйынса Башҡортостандың сит ил дәүләттәре менән уртаҡ сиктәре булмағанға күрә, уға Советтар Союзынан сығыу мөмкинлеге юҡ һәм был үҙ сиратында ил Конституцияһының СССР-ҙан сығыу хоҡуғы тураһындағы пунктын боҙа.
- Башҡорт Википедияһын төҙөүсө әүҙем ирекмәндәр араһында иң йәш мөхәррир Азат Алтынчурин Башҡортостандың Мәләүез ҡалаһында йәшәй һәм быйыл 10-сы синыфҡа уҡырға бара. Ул башлыса Континенталь хоккей лигаһы темаһына мәҡәләләр яҙа, яңы мәғлүмәт өҫтәй. 2015 йылда «Викимедиа РУ» ойошторған «Үҫмерҙәр марафоны» конкурсында призлы урын яуланы. Был яңылыҡты 2015 йылдың апрель айы һанында Аманат журналы яҙып сыҡты.
20 сентябрь — 16 октябрь[вики-тексты үҙгәртергә]
- VII быуатта Мөхәммәт пәйғәмбәр Көньяҡ Уралға ла үҙенең сәхәбәләрен ебәреүе хаҡында мәғлүмәттәр бар. 2011 йылда уларға бағышлап Башҡортостандың Миәкә районында мемориал ҡуялар.
- XVII—XVIII быуаттарҙа башҡорт ихтилалдары барышындағы төрлө осорҙарҙа Сәйет батыр (Сәфәр хан), Хажи Аҡҡусҡаров (Хажи солтан) һәм Ҡараһаҡал (Солтангәрәй) башҡорт ханы тип иғлан ителгән.
- Башҡортостандың төп ғибәҙәтханаһы — Хажи мәсетен 1736 йылдың яҙында ихтилалды баҫтырыу барышында Ырымбур экспедицияһы етәксеһе И. К. Кирилов ғәскәрҙәре емерә.
- Мәсет янындағы тәүге мәҙрәсә — Әл-Ҡарауин 859 йылда Мароккола асыла. Хәҙерге ваҡытта Әл-Карауин мәҙрәсәһе даими рәүештә эшләүсе донъялағы иң боронғо юғары уҡыу йорто тип иҫәпләнә.
- Көрәш буйынса ярыштар Ураҙа, Ҡорбан дини байрамдары ваҡытында ла ойошторолған.
- Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостандан фронтҡа 710 меңдән ашыу кеше киткән, уларҙың яҡынса 300 меңе кире әйләнеп ҡайтмаған.
16 октябрь — 20 ноябрь[вики-тексты үҙгәртергә]
- 1990 йылдың 11 октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул ителә.
- 840-сы йылдарҙа Көньяҡ Уралда ғәрәп сәйәхәтсеһе Сәлләм Тәржемән була, ул башҡорт илен тәүгеләрҙән булып үҙ исеме менән атап һүрәтләй.
- Исмәғил Тасимов, Туҡтамыш Ишбулатов, Мөхәмәтғата Мансуров сығышы менән ғәйнә ырыуы башҡорттары.
- 1921—1922 йылдарҙағы аслыҡ арҡаһында Башҡортостандың халҡы 650 мең кешегә йәғни 22 процентҡа кәмей.
- Мәхмүт Ҡашғари (1029—1101) билдәләүенсә, башҡорттарҙың теле төрки телдәргә ҡарай.
- Башҡортостанды Урта Азия илдәре менән тоташтырыусы боронғо каруан сауҙа юлының аҙ ғына өлөшө әле лә һаҡланған.
- Самрау иле образында башҡорттар сәйәси идеал күргән.
- Тәүге тапҡыр 1907 йылда Мөхәммәтша Буранғолов яҙып алған «Аҡһаҡ ҡола» эпосының егермегә яҡын варианты билдәле.
- 1391 йылдың 18 июнендә Урта Азия әмире Аҡһаҡ Тимер һуғышсылары һәм Алтын Урҙаның Туҡтамыш хан етәкселегендәге ғәскәре араһында булған Ҡондорса буйындағы яу башҡорт ҡәбиләләре биләмәләрендә барған һәм был ерҙәргә иҫ киткес ҙур һәләкәт килтергән.
- Иҫән хан, Ғәли Соҡорой, Ғарифулла Кейеков, Әнғәм Атнабаев, Салауат Фәтхетдинов, Хәниә Фәрхи сығыштары менән башҡорттарҙың ирәкте ырыуынан.
- Геродот (б.э.т. 484 — б.э.т. 425) тәүгеләрҙән булып Урал халыҡтарын тасуирлай.
20 ноябрь — 16 декабрь[вики-тексты үҙгәртергә]
- Бөйөк Ватан һуғышында дөйөм алғанда бер батальон һәм ике рота дошманды юҡ иткән снайпер Әхәт Әхмәтйәновҡа «Советтар Союзы Геройы» исеме бирелмәй ҡала, һәм уға хәҙерге ваҡытта һәйкәл дә ҡуйылмаған.
- 1977 йылғы Төньяҡ ҡотопҡа «Ленин» атом боҙватҡысының легендар экспедицияһы составында Башҡортостандан барлығы өс кеше була, шуларҙың береһе Фидус Әсхәҙуллин СССР флагын ҡотопта урынлаштырыуҙа ҡатнаша.
- 1979 йылдың 25 декабрендә Афған һуғышы башлана.
- Кубала Яңы йыл алдынан бөтә һауыт-һабаны һыу менән тултыралар һәм, сәғәт төнгө 12 тулғас, һыуҙы тәҙрәнән һибәләр. Йыл буйына изгелек, татыулыҡ, уңыш юлдаш булһын өсөн сәғәт 12 тапҡыр һуҡҡансы 12 виноград ашайҙар.
- 1993 йылдың 12 декабрендә Мортаза Рәхимов Башҡортостан Республикаһының Президенты вазифаһына һайлана.
- Балыҡтарҙың төрөлөлөгө буйынса Рәсәйҙә Амурға еткән йылға юҡ, бында 139 төр балыҡ йәшәй.
16 декабрь — 15 ғинуар 2016[вики-тексты үҙгәртергә]
- Һуғыш ваҡытында ҡыйратылған нимес машинаһындағы типография материалдары 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының башҡорт телендә сыҡҡан «Ҡыҙыл атлылар» гәзитен сығарыу өсөн дә файҙаланыла.
- Һиндостандың Ченнаи ҡалаһында урду телендә сығып килгән гәзит 1927 йылдан бирле ҡулдан яҙыла.
- Уҡыусыларының күпселеге менән донъяла беренсе урынды япон гәзите The Yomiuri Shimbun алып тора. Һәр көн уны яҡынса 10 млн кеше уҡый — Швеция һәм Венгрияла йәшәүсе халыҡ һанына тиң.
- Башҡортостанда журналистика өлкәһендәге иң яҡшы ижади эштәргә Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия бирелә.
- 1838 йылда Өфөлә Башҡортостан территорияһындағы тәүге гәзит — «Оренбургские губернские ведомости» баҫылып сыға.
- Ризаитдин Фәхретдинов мөхәррирлеге аҫтында сыҡҡан «Шура» журналында Ш. М. Бабич, М. А. Буранғолов, Ә. Ә. Вәлидов, М. Ғ. Ғафури, Ф. К. Туйкин һәм башҡаларҙың әҫәрҙәре донъя күрә.
15 ғинуар — 13 февраль[вики-тексты үҙгәртергә]
- Йортһоҙ, ярлы һәм башҡа мохтажлыҡта йәшәүселәр өсөн гәзит сығарыусылары Халыҡ-ара урам гәзиттәре селтәре ойошмаһы 40 илде 120 гәзитте берләшә.
- Башҡортостан Республикаһының киң мәғлүмәт сараларында 15 йыл һәм унан күберәк эшләгән һөнәрмән журналистарға, юғары квалификациялы матбуғат, полиграфия, телевидение һәм радио, мәғлүмәт агентлыҡтары һәм нәшриәт хеҙмәткәрҙәренә Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре тигән маҡтаулы исем бирелә.
- 1917 йылда сыҡҡан «Башҡорт иттифаҡи бюроһының мөхбире» һәм «Башҡорт» гәзиттәренең вариҫы булып «Башҡортостан» гәзите тора.
- 1919—1920 йылдарҙа Петроградта Башҡорт айырым кавалерия дивизияһы «Салауат» баҫтырып сығара.
- ХХ быуат башында бөйөк башҡорт шағирҙары Мифтахетдин Аҡмулла һәм Шәйехзада Бабич исемдәре менән аталған «Аҡмулла» һәм «Бабич» журналдары донъя күрә.
- 2008 йылда Башҡортостан Республикаһында алты телдә сыҡҡан 462 гәзит һәм 125 журнал теркәлгән.
13 февраль — 13 апрель[вики-тексты үҙгәртергә]
- Легендалар буйынса, беҙҙең эраның 269 йылында Рим империяһында, өйләнешеүҙе тыйыусы указ булыуға ҡарамаҫтан, Валентин исемле рухани һөйгәндәргә йәшерен никах уҡый һәм бының өсөн үлемгә хөкөм ителә. Төрмәлә ул һаҡсы ҡыҙы Юлиәгә ғашиҡ була һәм мөхәббәтен аңлатып уға «Һинең Валентиның» тигән имза менән хат ебәрә. Был хатты уны язалағандан һуң уҡыйҙар, шунан башлап Валентин исеме изгеләштерелә.
- Антарктидала февраль, ҡыҫҡа ғына булһа ла, — йәй айы.
- XVIII быуат алхимиктары яныу ваҡытында флогистон бүленеп сыға тип аңлатҡан.
- 20 февралдә Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең күренекле дәүләт һәм хәрби эшмәкәре Мортазин Муса Лот улы (1891—1937) тыуыуына 125 йыл.
- 14 млрд йыл элек булған Ҙур шартлауҙан һуң ғаләм бөгөнгө көнгә тиклем киңәйә һәм һыуына бара.
- Маурийҙар империяһы хакимы Ашока буддизмды донъя дине итеп таныта.
- Башҡортостан Республикаһының Юғары Советы 1992 йылдың 25 февралендә республиканың яңы Дәүләт флагын раҫлай.
13 апрель[вики-тексты үҙгәртергә]
- 1930 йылдың 18 апрелендә Би-би-си радиоһы дикторы «Бөгөн һөйләрлек яңылыҡтар бөтөнләй юҡ» тигән белдереү яһай. Яңылыҡтар урынына радионан көнө буйы фортепиано музыкаһы тапшырыла.
- 364 миллион йыл элек, девон осоронда, диңгеҙҙәге төрҙәрҙең 50 % юҡҡа сыға.
- Бөгөнгө көндә ҡайһы бер ғалимдар венгрҙарҙы Волганан көнсығыштағы Көньяҡ Урал далаларын һәм Тарихи Башҡортостан биләмәләрен төбәк иткән төрки һәм уғыр ҡәбиләләренең союзы тип иҫәпләй.
- Эмпайр-стейт-билдинг бинаһы бейеклеге буйынса Ҡушма Штаттарҙа дүртенсе урында тора.
- Боронғо грек мифологияһындағы батша улы Ясон алтын тире эҙләп сәйәхәт иткән ваҡытта тик ҡатын-ҡыҙҙар хакимлек иткән Лемнос утрауына юлыға.
- 18 апрелдә күренекле башҡорт яҙыусыһы, йәмәғәт эшмәкәре Дауыт Юлтый тыуыуына 120 йәш тула.
1 июль[вики-тексты үҙгәртергә]
- 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһында командованиеның оператив бойороҡтары асыҡ эфир аша башҡорт телендә лә бирелгән, был дошмандар араһында ошо телде белеүселәр булмауы менән аңлатылған.
- Күмертау авиация етештереү предприятиеһы — донъяла күсәрле системалы күтәргес винтлы вертолёттар етештереүсе берҙән-бер предприятие.
- XIX быуат уртаһында башҡорттарҙа сәй эсеү йолаһы таралыу алған. Сауҙагәрҙәр сәйҙе Ҡытайҙан алып килгәнгә күрә, уның хаҡы юғары булған.
- Учалы районының Сораман ауылында Рәсәйҙә тәүге тапҡыр диңгеҙ мәсете асыла.
- «Янғантау» шифаханаһында дауалау маҡсаттарында Ҡорғаҙаҡ шишмәһенең даими температураһы +16 °С булған аҙ минералләшкән гидрокарбонатлы-кальцийлы-магнийлы һыуы һәм Ҡырымдан килтерелгән Саки ләме ҡулланыла.
- Башҡортостанда Мәскәү, Париж, Бохара, Урыҫ Швейцарияһы, Венеция исемле ауылдар бар.
- 1980 йылда Өфөлә миллионынсы кеше донъяға килә.
- 2014 йылда «Пегас» йондоҙлоғоноң бер йондоҙона «Урал батыр» исеме бирелгән.
14 cентябрь 2016[вики-тексты үҙгәртергә]
- Һынташты мәҙәниәтенә ҡараған Арҡайым ҡаласығында кешеләр беҙҙең эраға тиклем 3-сө мең йыллыҡ аҙағы — 2-се мең йыллыҡ башында көн иткән.
- XVI быуатта ирәкте ҡәбиләһенең башлығы Иҫән хан балыҡсы, гәрә, ирәкте, ҡайпан, байҡы, таҙлар һәм уран башҡорт ырыуҙары һәм ҡәбиләләре берләшмәһенең етәксеһе булған.
- Бал ҡорто һауаға үҙенең ауырлығынан 6 тапҡыр ҙурыраҡ йөктө күтәрә ала.
- 1979 йылда Бельгия астрономы А. Дебеоне тарафынан асылған Салауат бәләкәй планетаһы Ҡояштан уртаса 392 миллион километр, ә Ерҙән яҡынса 201 миллион километр алыҫлыҡта урынлашҡан.
- Башҡортостан Республикаһының географик үҙәге Ағиҙел һәм Еҙем йылғалары араһында Ғафури районы Ерек ауылы эргәһендә урынлашҡан.
- Бөйөк Ватан һуғышы барышында ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев 250-нән ашыу хәрби осош яһай.
- Өфөлә тәүге кино сеансы 1901 йылда була, ә тәүге даими эшләүсе кинотеатр 1908 йылда асыла.
- «Шайморатов генерал» йырының авторы башҡорт теленең стилистикаһы һәм грамматикаһы буйынса хеҙмәттәр яҙа.
- Мөфтөй Мөхәмәтйәр Солтанов, башҡорт милли-азатлыҡ эшмәкәре Искәндәрбәк Солтанов һәм музыка белгесе Мөхәммәтмансур Солтанов сығышы менән башҡорт дворян нәҫеле Солтановтарҙан булғандар.


c: text/html

text:
Белем көнөндә Өфөнөң етем балалары өсөн байрам ойоштороласаҡ
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан ҡалған балалар өсөн Белем көнөнә арналған байрам 1 сентябрҙә 15 сәғәттә Өфөнөң «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәгендә үтәсәк.
— Был сара Өфөнөң Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы ойошторған «Беренсе тапҡыр беренсе класҡа. Етем балаларға ярҙам ит» хәйриә акцияһының һуңғы сараһы булып тора, — тип аңлатты ведомствоның мәғлүмәт бүлеге начальнигы Айгөл Чишкова. — Ул ҡала хакимиәте башлығы яҡлауы аҫтында дүртенсе йыл рәттән уҙғарыла.
Байрамға 100 беренсе синыф уҡыусыһы – Өфөнөң интернат учреждениеларында тәрбиәләнеүселәр, тәрбиәгә һәм опекунға алынған ғаиләләрҙән балалар, шулай уҡ уларҙың опекундары һәм тәрбиәселәре саҡырылған. Күңел асыу программаһы, бүләктәр тапшырыу һәм анимацион фильм күрһәтеү ҡаралған.
2014 йылда «Планета» сауҙа-күңел асыу үҙәге, «Киномакс» кинотеатрҙар селтәре, Өфө аквапаркы, «Мәскәү банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Өфө филиалы, Башҡортостан Республикаһының Башҡортостан «Китап» нәшриәте дәүләт унитар предприятиеһы, «АвтоТехСервис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте («Субару» автосалоны), «Уфабумторг» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең «Офис-класс» канцелярия супермаркеттары селтәре акцияның социаль уҙаҡташтары булып тора.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Баш ҡалала рәсми рәүештә 7400 эшһеҙ иҫәпләнә
Башҡортостан баш ҡалаһында рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙлек кимәле әлеге ваҡытта 1,31 процент тәшкил итә. Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә әлегә 7800-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора, уларҙан 7400 кеше – эшһеҙ.
«Башинформ» агентлығына баш ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡаланың вакансиялар банкында 18500-ҙән ашыу буш эш урыны иҫәпләнә. Өфөнөң хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансиялар нисбәте 0,42-гә тиң.
2012 йыл башынан Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте ярҙамында йәмғеһе 14 меңгә яҡын кеше эшкә урынлаштырылған, 1500 кеше баш ҡаланың хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәр буйынса уҡырға ебәрелгән.


text:
Баш ҡалала бәләкәй кешенең ҙур проблемалары тикшерелде
Өфөлә, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай йортонда йәштәрҙең көнүҙәк проблемаларына бағышланған түңәрәк өҫтәл үтте. Уның модераторы булып Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова сығыш яһаны.
— Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил аппаратының үткән йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһап, мин бөтә Рәсәй өсөн хас булған, әммә быға ҡарамаҫтан, аңлайышһыҙ статистикаға тап булдым, — тип хәбәр итте Милана Скоробогатова. – 2011 йылда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилгә мөрәжәғәт итеүселәрҙең 97 проценты – ололар. Йәмғиәттә балалар менән тура диалогҡа сығыу кәрәклеге өлгөрөп етеүен аңланым. Балаларҙың юридик белемен арттырыу, уларҙа тормошҡа етди ҡараш формалаштырыу, балаларҙы йәшәү мәғәнәһен аныҡ күрә белергә, маҡсаттар билдәләргә, бурыстарын ғына түгел, хоҡуҡтарын да белергә өйрәтеү зарурлығы көнүҙәк мәсьәләләр булып тора.
Республиканың Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы рәйесе Николай Самойленко билдәләүенсә, йәштәрҙең үҙҙәрен йәлеп итмәйенсә бөгөн уларҙы борсоған мәсьәләләрҙе тикшереү мөмкин түгел. Шуға күрә бындай түңәрәк өҫтәл проблемаларҙы хәл итеү өсөн һөҙөмтәле майҙансыҡ була ала.
Был сара йәштәргә үҙҙәрен борсоған мәсьәләләр хаҡында асыҡ әйтергә мөмкинселек бирҙе. Өфөнөң мәғариф учреждениеларында уҡыусылар, шул иҫәптән мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында тәрбиәләнеүселәр проекттар ярҙамында үҙҙәренең тәҡдимдәре менән таныштырҙы. Үҙ проблемалары хаҡында әйтеп, уҡыусылар уларҙы хәл итеү юлдарын да тәҡдим итте. Атап әйткәндә, Эмиль Сыңғыҙов төбәктә балалар һәм үҫмерҙәр хәүефһеҙлеген тәьмин иткән үҙәктәр булдырыу кәрәклеге хаҡында әйтте. Унда психологик, консультацион ярҙам күрһәтә алырлыҡ белгестәр эшләргә тейеш, тип иҫәпләй ул.
Фекер алышыуҙа ҡатнашыусыларҙың береһе мәктәп программаһына «Психология» дәресен индерергә тәҡдим итте.
Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова һүҙҙәренсә, мөрәжәғәт формаһында төҙөләсәк резолюция фекер алышыу йомғағы булып торасаҡ. 1 июндә ул халыҡҡа уҡып ишеттереләсәк.


text:
Өфө автобустары хәрәкәтенең яңы схемаһы булдырылды
Өфөлә йәмәғәт транспорты хәрәкәтенең яңы схемаһы баш ҡала хакимиәте сайтында урынлаштырылды. Үҙгәрештәр 37 ҡала маршрутына ҡағылды. Йәмәғәт транспорты туҡталыштары үҙ урындарында ҡаласаҡ: Ленин урамының таҡ яғында ғына туҡталыштар булмаясаҡ, шулай уҡ Мостай Кәрим урамында Ленин районы хакимиәте янында яңы бер туҡталыш ҡуйыласаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бер яҡлы юл хәрәкәте ете урамда 10 сентябрҙән ғамәлгә индереләсәк. Бының менән ҡала властары Башҡортостан баш ҡалаһының үҙәк урамдарында автотранспорт хәрәкәтен көйләмәксе.
Алдағы арала ҡала маршруттарының яңы схемаһы «Башинформ» агентлығы сайтында урынлаштырыласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Италияның Рәсәйҙәге Илсеһе менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Италияның Рәсәйҙәге Илсеһе менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен тикшерҙе
Рөстәм Хәмитов Италияның Рәсәйҙәге Илсеһе менән хеҙмәттәшлек мөмкинлектәрен тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бөгөн Өфөлә Италия Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Илселеге делегацияһы менән осрашты. Италия яғынан делегацияны Италияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Антонио Дзанарди Ланди етәкләй.
Осрашыуҙа башлыса Башҡортостан менән Италия араһында мөмкин булған хеҙмәттәшлектең төп йүнәлештәре тикшерелде.
— Башҡортостан — Рәсәйҙең йыл һайын асығыраҡ була барған ҙур, иҡтисади йәһәттән үҫешкән төбәктәренең береһе. Беҙ бизнес өсөн административ кәртәләрҙе эҙмә-эҙлекле бөтөрә барабыҙ. Шулай итеп, көн элгәре донъя күргән эшҡыуарлыҡ алып барыуға уңайлы Рәсәй ҡалалары рейтингында Өфө икенсе урын алды. 2011 йылда Башҡортостандың баш ҡалаһы был исемлектә икенсе тиҫтәгә генә эләккәйне, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Италияның Рәсәйҙәге Илсеһе Антонио Дзанарди Ланди, әгәр бизнес алып барыуға уңайлы ҡалалар исемлегендә Өфө икенсе урында булһа, Рәсәй-Италия Эш төркөмө ултырышында ҡатнашыусыларҙы йылы ҡабул итеүҙәре буйынса ул беренсе урын алырға тейеш, тип белдерҙе.
— Беҙ бер-бер артлы бизнесҡа ҡамасаулаған административ кәртәләрҙе бөтөрәбеҙ, инфраструктураны үҫтерәбеҙ, ҡалаларҙы таҙараҡ һәм төҙөгөрәк итергә тырышабыҙ. Әммә был эштәрҙең башы ғына, һәм был эштәрҙең бер өлөшөн һеҙҙең менән бергәләп атҡарырға теләр инек, — тип мөрәжәғәт итте Башҡортостан Президенты итальян партнерҙарға.
Республика башлығы фекеренсә, итальян коллегаларҙан күп нәмәгә өйрәнергә мөмкин. Һәм бында юғары технологиялар өлкәһендә тәжрибә уртаҡлашыу тураһында ғына һүҙ бармай, рәсәйлеләргә иң элек итальяндарҙың эшҡыуарлыҡ рухына, итальяндарға хас оптимизмға һәм тотороҡлолоҡҡа өйрәнергә кәрәк.
— Иҡтисади көрсөк үҫешеүе ихтималлығы күҙлегенән беҙ әле, һис шикһеҙ, Грецияла барған процестарға хәүефләнеп ҡарайбыҙ. Шулай ҙа беҙҙең эре нефть химияһы, машиналар эшләү, урман сәнәғәте һәм аграр предприятиелар 2009-2010 йылдарҙа килеп тыуған көрсөк хәленән лайыҡлы сыға алды, тип иҫәпләйем. Был тағы бер тапҡыр барыһына ла Башҡортостан иҡтисадының тотороҡло булыуын күрһәтте. Шуға ла беҙ республикабыҙға сит ил, шул иҫәптән итальян инвесторҙарын саҡырабыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Мәҙәни хеҙмәттәшлек Башҡортостан менән Италияның үҙ-ара килешеп эш итеүе өсөн тағы бер мөмкинлек була ала. Тағы бер мөһим һәм перспективалы йүнәлеш – республикала туризмды үҫтереү.
Әлеге мәлдә төбәктә тау саңғыһы спортын үҫтерергә мөмкин булған 20-гә яҡын урын билдәләнгән.
2012 йылда Башҡортостанда яһалма ҡар ҡулайламаһы менән йыһазландырылған ике тау саңғыһы үҙәге төҙөләсәк. Ошондай тағы 15-20 үҙәк төҙөү зарур. Шуға күрә республикаға төҙөлөш эштәрендә Италия белгестәренең ярҙамы бик урынлы буласаҡ.
— Хеҙмәттәшлек итеү өсөн мөмкинлектәр бик күп. Беҙ берлектәге тығыҙ, конструктив эшмәкәрлеккә әҙер. Был минең һәм коллегаларымдың теләге генә түгел, был — йәмғиәт ихтыяжы. Беҙҙекеләр бик теләп итальян партнерҙар менән мәҙәни, эшлекле бәйләнештәр булдырасаҡ, — тине Башҡортостан Президенты.
Үҙ сиратында, Антонио Дзанарди Ланди Рөстәм Хәмитовты, что «һеҙ тәҡдим иткән хеҙмәттәшлек йүнәлештәре, һис шикһеҙ, Италия яғы менән ҡабул ителәсәк», тип ышандырҙы.
Илсе әйтеүенсә, әлеге мәлдә Италия предприятиелары артабан үҫешеүгә мохтаж, һәм хеҙмәттәшлек сиктәрен киңәйтеү мөмкинлеге – иҡтисади көрсөктән ҡотолоуҙың бик шәп алымы ул.
— Беҙ Башҡортостан етәкселегенең республикала итальян эшҡыуарҙарына ярҙам итеү өсөн мөмкин булғандың барыһын да эшләргә ынтылыуын юғары баһалайбыҙ. Шәхсән Башҡортостан Президенты менән күрһәтелгән алсаҡлыҡтың ҡәҙерен бик яҡшы аңлайым һәм үҙ-ара хеҙмәттәшлектәге иң мөһим һәм перспективалы йүнәлештәрҙе асыҡлау эшендә артабан да ҡыйыу һәм тәүәккәл аҙымдар менән барырбыҙ, тип ышанам, — тип билдәләне Италия Республикаһының Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе.


text:
«Ағиҙел» журналы Рәшит Солтангәрәев исемендәге хикәйәләр конкурсында ҡатнашырға саҡыра
ӨФӨ, 2016 йыл, 31 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Ағиҙел» журналында Рәшит Солтангәрәев исемендәге хикәйәләр конкурсына эштәр ҡабул итеү дауам итә. Хикәйәләр башҡорт телендә яҙыла, темаһы ирекле. Уларҙың күләме 17 биттән артмаҫҡа, жанр талаптарына яуап бирергә тейеш. Конкурсҡа бығаса донъя күрмәгән әҫәрҙәр генә ҡабул ителә.
Бер автор конкурсҡа бер генә хикәйәһен тәҡдим итә ала, үҙе хаҡында биография һәм фотоһы, «Ағиҙел»де алдырыуы мотлаҡ. Материалдарҙы «Конкурс» тигән билдә менән редакцияның электрон почтаһына ебәрергә мөмкин. Әҙәби ярыш 2017 йылдың июненә тиклем дауам итә. Бәйгегә киләһе йылдың сентябрендә йомғаҡ яһала.
Беренсе урын алыусыға — 15 мең һум, икенсе урын өсөн — 10 мең, өсөнсө урынға биш мең һум аҡса тапшырыла. Шулай уҡ өсәр мең һумлыҡ өс дәртләндереү призы ҡаралған. Конкурсты ойоштороусылар — «Ағиҙел» журналы, Башҡортостандың Яҙыусылар союзы һәм Көйөргәҙе районы хакимиәте.
Рәшит Солтангәрәев (1935-2000) — билдәле башҡорт яҙыусыһы, 20-нән ашыу китап авторы. Уның әҫәрҙәре рус, татар, үзбәк, сыуаш, ҡаҙаҡ һәм башҡа телдәргә тәржемә ителгән. 1978 йылда «Йылы ямғыр» һәм «Нефтселәр юлынан» китаптары өсөн Салауат Юлаев исемендәге республика премияһына лайыҡ булған.


text:
Өфөлә Владимир Путиндың матбуғат конференцияһы башландыФото: сараның рәсми сайтынан
Өфөлә Владимир Путиндың матбуғат конференцияһы башланды
Өфөлә Владимир Путиндың матбуғат конференцияһы башландыФото: сараның рәсми сайтынан
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә Владимир Путиндың ШОС һәм БРИКС саммиттары эше йомғаҡтары буйынса матбуғат конференцияһы башланды. Уны үткәреү урыны итеп Конгресс-холл һайланған.
«Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе хәбәр итеүенсә, унда 500-ҙән ашыу электрон һәм баҫма, телевидение һәм радио, халыҡ-ара агентлыҡ һәм төбәк киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнаша. Матбуғат конференцияһын 20-нән ашыу камера төшөрә.


text:
Рәсәй почтаһы 2014 йылдан түбәнерәк хаҡтар буйынса матбуғатҡа ваҡытынан алдан яҙылыу ойоштора Фото: Андрей Старостин
Рәсәй почтаһы 2014 йылдан түбәнерәк хаҡтар буйынса матбуғатҡа ваҡытынан алдан яҙылыу ойоштора
Рәсәй почтаһы 2014 йылдан түбәнерәк хаҡтар буйынса матбуғатҡа ваҡытынан алдан яҙылыу ойоштора Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
26 февралдән 7 мартҡа тиклем Рәсәй почтаһында гәзит-журналдарға 2014 йылдан түбәнерәк хаҡтар буйынса яҙылырға мөмкин, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
Матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгөндә федераль һәм киң мәғлүмәт саралары ҡатнаша, улар гәзит уҡыусыларға үткән йылғы хаҡтар буйынса яҙылыуға ташлама яһай. Быға өҫтәмә рәүештә Рәсәй почтаһы федераль баҫмалар өсөн хаҡтарҙы — 5, төбәк һәм урындағы баҫмалар өсөн 10 процентҡа кәметәсәк.
Башҡортостандың бөтә почта бүлексәләрендә лә яҙылыуҙың махсус шарттары менән танышырға йәки баҫмаларҙы һатып алырға була.
— 2014 йылдың декабрендә ойошторолған декада һәйбәт һөҙөмтәләр бирҙе. Ун көн эсендә кешеләр 360 меңгә яҡын дана баҫмаға яҙылды. Киләһе декадала беҙ тағы ла күберәк яҙылыусылар йәлеп итергә тырышасаҡбыҙ, — тип һөйләне «Рәсәй почтаһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы филиалы – Башҡортостан Республикаһының федераль почта элемтәһе идаралығы директоры Ирек Ғәлимов.
Ваҡытынан алда яҙылыу ун көнлөгө — Рәсәй почтаһының подписканы һаҡлау һәм үҫтереү буйынса тәүге башланғысы түгел. Рәсәй почтаһы 2015 йылдың тәүге ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһына булышлыҡ итеү өсөн 600 миллион һум аҡса бүлде, улар халыҡҡа ташламалар яһау өсөн йүнәлтелде.


text:
Өфө ҙур байрамдарға әҙерләнә
Өфө ҙур өс байрамға – Ҡала көнөнә, Рәсәй көнөнә һәм Салауат Юлаев көндәренә әҙерләнә. Тәүге ике байрам бер көнгә – 12 июнгә тура килә, өсөнсөһө 11 — 20 июндә үтәсәк.
Өсләтә тантанаға әҙерлек ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәнең төп темаһына әйләнде. Өфө хакимиәтенең Мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығы начальнигы Исламетдин Мәмбәтовтың хәбәр итеүенсә, 12 июндәге байрам йола буйынса республиканың һәм ҡаланың рәсми кешеләре менән Дуҫлыҡ монументына сәскәләр һалыуҙан башланасаҡ. Бынан һуң төп саралар В.И.Ленин исемендәге майҙанда йәйелдереләсәк. Унда ете тирмә ҡуйыласаҡ, улар янында ҡаланың ижади коллективтары Башҡортостан халыҡтарының дуҫлығын һәм берҙәмлеген символлаштырыусы концерт ойошторасаҡ. Ошонда уҡ мәғариф учреждениеларының ижади коллективтары ҡатнашлығында традицион балалар байрамы үтергә тейеш.
В. Ленин исемендәге майҙанда сәғәт 12-лә «Өфө – дуҫлыҡ һәм берҙәмлек ҡалаһы» профессиональ ижади коллективтар фестиваленә старт биреләсәк. Бындай фестиваль тәүге тапҡыр ойошторола. Унда Мәскәүҙән, Силәбенән, Ырымбур, Тольятти, Түбәнге Новгородтан, республикабыҙ ҡалалары һәм райондарынан артистар ҡатнашасаҡ. «Возрождение» милли рус балетының (Мәскәү) эксперименталь номерҙары программаның биҙәге булырға вәғәҙә итә.
Байрам программалары ҡаланың бөтә райондарында ла планлаштырылған. Улар «Моторҙар эшләүселәр», «Орджоникидзе» мәҙәниәт һарайҙары янындағы майҙандарҙа, Дим районы, «Ҡашҡаҙан», «Беренсе май», И. Якутов исемендәге һәм башҡа мәҙәниәт һәм ял парктарында йәйелдереләсәк. Салауат Юлаев көндәре сиктәрендә халыҡ геройы һәйкәленә сәскәләр һалыу тантанаһын ойоштороу, тематик конкурстар һәм күргәҙмәләр үткәреү ҡаралған.
12 июндә байрам саралары Өфөлә В. Ленин исемендәге майҙанда фейерверк менән тамамланасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Стәрлетамаҡ әҙер продукция етештереү күләмдәрен арттырырға тейеш»Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Стәрлетамаҡ әҙер продукция етештереү күләмдәрен арттырырға тейеш»
Рөстәм Хәмитов: «Стәрлетамаҡ әҙер продукция етештереү күләмдәрен арттырырға тейеш»Фото: Олег Яровиков
Донъя баҙарында сеймалға һорау кәмеү сәбәпле Стәрлетамаҡта сәнәғәт производствоһы күләмдәренең кәмеүе әҙер продукция өлөшөн арттырыу кәрәклеге хаҡында һөйләй. Был хаҡта БР Президенты Рөстәм Хәмитовтың Стәрлетамаҡ халҡы менән осрашыуында әйтелде.
— 2013 йылда, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, сәнәғәт производствоһы үҫеше йәһәтенән күрһәткестәр бик яҡшы түгел, – тине Рөстәм Хәмитов. – Аҡса йүнәлтелә, яңыртыу эштәре алып барыла, әммә һорау кәмей. Тәү сиратта был Стәрлетамаҡ предприятиеларына тәьҫир итте.
Президент һүҙҙәренсә, Стәрлетамаҡта сәнәғәт производствоһы күләмдәре тәүге ярты йыллыҡта 4-5 процентҡа кәмегән, был ҡаланың башҡа социаль-иҡтисади күрһәткестәренә лә йоғонто яһаған.
— Был донъяүи көрсөктөң дауам итеүе тураһына һөйләй. Ә беҙ, нигеҙҙә, сеймал продукцияһы етештереүсе булараҡ, үҙ позицияларыбыҙҙы юғалта башлайбыҙ, — тине республика етәксеһе. – Беҙ сеймал поставкалаусы булып ҡалырға тейеш түгел. Шуға күрә бында әҙер продукция етештергән производстволарҙы йәлеп итергә тырышабыҙ.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, яңы производстволар төҙөүгә айыҡ аҡыл менән ҡарарға, сәнәғәт объекттарының экологияға ниндәй йоғонто яһауына дөрөҫ баһа бирергә, был ҡатмарлы теманы сәйәсәткә ҡормаҫҡа кәрәк.
Стәрлетамаҡ халҡы Президент менән байтаҡ мәсьәләләрҙе тикшерҙе. Осрашыуҙа ҡатнашыусылар республика етәксеһенә ҡаланы социаль үҫтереү, территорияны төҙөкләндереү, юлдар төҙөү, туризмды үҫтереү, күп фатирлы йорттарға ремонт үткәреүгә ҡағылышлы һорауҙар менән мөрәжәғәт итте.


text:
БР Ауыл хужалығы министрлығы «500 ферма» программаһында ҡатнашыусы статусын биреү тураһында иғлан итә
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы «Һөт малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарға «Башҡортостан Республикаһында 500 һөт-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» айырым маҡсатлы республика программаһында ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу һәм уларға ҡатнашыусы статусын биреү өсөн конкурс иғлан итә. Ул республиканың ауыл хужалығы ойошмалары араһында үткәрелә.
Был программа республика Хөкүмәте менән апрель аҙағында раҫланды. Уны тормошҡа ашырыу иң кәмендә әле эшләп килгән 500 ауыл хужалығы ойошмаһының тотороҡло үҫешеүен, ауылда социаль тотороҡлоҡто тәьмин итәсәк, тип иҫәпләйҙәр БР Ауыл хужалығы министрлығында.
БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко һүҙҙәренсә, «500 ферма» программаһын ғәмәлгә ашырыу малсылыҡ объекттары эшмәкәрлеген бөтөнләй яңы кимәлгә сығарасаҡ. Шул уҡ ваҡытта һөт малсылығының сифат күрһәткестәре артасаҡ, сығымдар ҡулайлаштырыласаҡ.
Программаның яҡынса пландарына ярашлы, республикала һөт етештереү күләмдәре 2012 йылдағы 1750 мең тоннанан 2016 йылда 2220 мең тоннаға тиклем артырға тейеш. Производствола 26,9 процентлыҡ үҫеш көтөлә. Хеҙмәт етештереүсәнлеге иң кәмендә 25 процентҡа күтәрелергә тейеш.
Ҡатнашыу өсөн дәғүәселәргә раҫланған форма буйынса заявка һәм тулы документтар пакетын тапшырырға кәрәк. Уларҙың өлгөләре министрлыҡтың рәсми сайтында бирелгән.
Конкурс комиссияһы 450008, Өфө ҡалаһы, Пушкин урамы, 106, 237-се кабинет адресы буйынса эшләй, телефоны: (347)273-42-41.


text:
Төбәктән мең контрактсы Рәсәй Ҡораллы Көстәре сафын тулыландырасаҡ
Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссары Анатолий Балтинский «хәрби хеҙмәткә контракт нигеҙендә оҙатыуға көс һалыуҙы» быйыл көҙгө саҡырыуҙың үҙенсәлеге булып тора, тип атаны.
Рәсәй армияһы сафын Башҡортостандан 1000 контрактсы тулыландырасаҡ. Хәрби комиссарҙың әйтеүе буйынса, 700-ләп йәш егет йыйылған да инде. Көҙгө саҡырыуға тағы ла 300 йәш егет йыйырға ҡалды.
Республиканан хеҙмәт итеүгә теләүселәр һаны аҙ түгел, сөнки был үҙ иркең менән хеҙмәт итеү, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Анатолий Балтинский. Ул армияның абруйы үҫеүенә һәм призывниктарҙың матди яҡтан ҡыҙыҡһыныуҙарына бәйле. Контрактсыларҙың аҡсалата тәьминәте 20-30 мең һумға тиклем артты. Егеттәрҙең торлаҡ алыу мөмкинселеге тыуа, был шулай уҡ мөһим роль уйнай.
Шул уҡ ваҡытта контракт буйынса хеҙмәткә алыуға бик етди ҡарайҙар, тип билдәләне хәрби комиссар. Бик яҡшы сәләмәтлек күрһәткестәрененән тыш, белем кимәле лә ҙур әһәмиәткә эйә.
Бөгөн армияла медицина белгестәренә ихтыяж ҙур. Фельдшер-табиптар, взвод командирҙары етешмәй. Рәсәйҙән ситтә урынлашҡан частарҙан заявкалар бар.


text:
Баш ҡалала иң яҡшы башҡорт музыка ҡоралдарында уйнаусылар билдәләнәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
27 ноябрҙә Өфөлә башҡорт халыҡ музыка ҡоралдарында уйнаусыларҙың IV республика конкурсы уҙғарыла. Яҡшы йолаға әүерелгән бәйгелә ҡурайҙа, думбырала һәм ҡыл-ҡумыҙҙа уйнаған музыканттар — Өфө, Салауат, Учалы, Асҡар урта махсус уҡыу йорттары һәм махсус мәктәптәре студенттары ҡатнаша. Конкурс тыңлауҙары Шаляпин исемендәге концерт залында үтә. Сара лауреаттарҙың концерты менән тамамланасаҡ.
Инеү ирекле.
Конкурсты Өфө дәүләт сәнғәт академияһының башҡорт музыкаһы факультеты ойоштора. Әлеге көндә факультет деканы вазифаһын билдәле ҡурайсы һәм педагог, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Азат Айытҡолов башҡара.


text:
Фото:
ЮНЕСКО эштәре буйынса республика комитеты делегацияһы Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың ҡәберенә сәскәләр һалды
Фото:
«Донъя халыҡтары мәҙәниәте диалогы» халыҡ-ара проекты сиктәрендә ЮНЕСКО эштәре буйынса республика комитеты делегацияһы Истанбул ҡалаһында булды. Бында "Караджаахмад" зяаратында Башҡортостандың күренекле дәүләт эшмәкәре, бар донъяға билдәле ғалим-төркиәтсе Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың ҡәберенә сәскәләр һалыу ойошторолдо.
2010 йылда уның тыуғанына 120 йыл тулыуын билдәләү мөһим. Делегация ағзалары шулай уҡ Истанбул ҡалаһы буйлап танышыу экскурсияһы үткәрҙе. Был саралар Төркиә Республикаһындағы Башҡортостан Республикаһы Вәкиллеге менән ойошторолдо.


text:
22 июндә Өфөлә Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнөнә арналған тантана үткәрелә
22 июндә 14 сәғәттә Өфөлә Республика Хәрби дан музейында Өфө ҡалаһы ҡала округы Советы тарафынан ойошторолған Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнөнә арналған тантана үткәрелә. Тантана барышында Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында хәбәрһеҙ юғалған тип иҫәпләнгән, Өфөнән саҡырылған һалдаттарға һәм офицерҙарға арналған “Хәтер. 1941-1945. Өфө” («Память. 1941-1945. Уфа») китабын презентациялау үткәреләсәк.
Үҙ методикаһын ҡулланып эҙләнеү эше алып барыу һөҙөмтәһендә , БР Эҙәрмәндәр отрядтары фонды күп кенә хәбәрһеҙ юғалғандар тураһында мәғлүмәттәрҙе аныҡлай, 245 яугирҙың ерләү урынын билдәләй, 347 һалдат һәм офицер тураһында булған мәғлүмәттәрҙе тулыландыра алды.
Китапты презентациялау тантанаһында Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, эҙәрмәндәр, власть органдары һәм йәмәғәт берләшмәләре вәкилдәре, хәбәрһеҙ юғалған һалдаттар һәм офицерҙарҙың туғандары ҡатнашасаҡ.


text:
«Сода» предприятиеһы мазут яғыулығынан баш тартырға ниәтләй
Стәрлетамаҡтағы «Сода» предприятиеһында энергия һаҡлау һәм энергетик һөҙөмтәлелекте арттырыу буйынса даими һәм өҙлөкһөҙ эш алып барыла. Сода мейестәрен мазут яғыулығынан газға күсереү был өлкәләге төп сараларҙың береһе булды.
— Беҙ мазут яғыулығынан бөтөнләй баш тартып, сода мейестәрен заманса һәм энергияны һаҡлаусы яғыулыҡҡа – газға күсерергә ниәтләйбеҙ. Был тирә-яҡ мөхиткә кире йоғонтоно кәметергә, сифатлыраҡ продукция алырға һәм уның үҙҡиммәтен кәметергә мөмкинлек бирәсәк, — тип хәбәр итте «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең башҡарма директоры Сергей Лобастов.
Әлеге ваҡытта тәбиғи газ энергияның иң мөһим беренсел сығанағы булып тора. Газ – иң отошло энергетик яғыулыҡ, ул төп продукт – кальцинацияланған сода етештереүҙәге сығымдарҙы кәметергә булышлыҡ итә.
Ағымдағы йыл аҙағына тиклем эштәр тамамланасаҡ һәм был, белгестәр фекеренсә, атмосфераға зарарлы матдәләр бүлеп сығарыуҙы йылына 5 мең тоннаға тиклем кәметергә мөмкинлек бирәсәк.


text:
Йәш әҙәбиәтселәребеҙҙең ижадын күрше республикала баһалаясаҡтар
Ҡазанда 7-8 ноябрҙә Татарстандың Яҙыусылар союзы башланғысы менән йәш яҙыусылар һәм шағирҙар семинары уҙасаҡ. Унда Башҡортостандан әлегә Яҙыусылар союзына инмәгән, татар һәм башҡорт телдәрендә яҙышҡан йәш ҡәләмдәштәрҙең ҡулъяҙмалары ҡараласаҡ. Республикабыҙҙың йәш һәләттәренең ижадын Татарстандың билдәле яҙыусылары һәм шағирҙары баһалаясаҡ. Иң һәләтлеләргә профессиональ ижади Союзға инеү өсөн рекомендация бирәсәктәр, ә уларҙың әҫәрҙәрен айырым китап итеп сығарыу өсөн нәшриәткә тәҡдим итәсәктәр. Үҙ сиратында, Татарстандың һәләтле ижади йәштәренең яҙмаларын Башҡортостан яҙыусылары уҡып баһалаясаҡ.
Был хаҡта «Ҡыҙыл таң» һәм «Башҡортостан» гәзиттәренең бөгөнгө һандары хәбәр итә. Шулай уҡ ике баҫма ла Татарстан йәш шағирҙарының шиғырҙар шәлкемен баҫасаҡ.


text:
Башҡорт дәүләт университеты Асыҡ ишектәр көнөн үткәрә
Башҡорт дәүләт университеты 21 апрелдә Асыҡ ишектәр көнөн үткәрә. БашДУ-ның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был юлы буласаҡ абитуриенттар юғары уҡыу йорто факультеттарының эшмәкәрлеге менән таныша аласаҡ.
Факультеттар буйынса Асыҡ ишектәр көнө түбәндәге адрестар буйынса үткәреләсәк: Хоҡуҡ институты – Достоевский урамы, 131; роман-герман филологияһы факультеты – Коммунистик урамы, 19; география, психология һәм иҡтисад факультеттары – К.Маркс урамы, 3/4; инженерлыҡ факультеты – Мингажев урамы, 100; Идара итеү һәм эшҡыуарлыҡ хәүефһеҙлеге институты – Губкин урамы, 10; башҡа факультеттар – З.Вәлиди урамы, 32.
Башлана 12 сәғәттә. Белешмәләр өсөн телефон: (347) 273-67-08.


text:
Йәмғиәт
Йәмғиәт — тәбиғәттән айырылып сыҡҡан, әммә уның менән тығыҙ бәйле матди донъяның бер өлөшө, социаль мөнәсәбәт ысулдарын һәм хеҙмәт ҡоралдары булдырып, улар менән файҙалана белгән кеше берләшмәләре төрҙәрен үҙ эсенә ала. Киң мәғәнәлә алғанда — ул кешеләрҙең тарихи рәүештә барлыҡҡа килгән бөтә төр социаль мөнәсәбәттәре, берлектәге эшмәкәрлек төрҙәрен ойоштороу формалары.
Кеше йәмғиәте со́циум тип атала.
Йәмғиәт — кешеләр берлеге, уға социаль дифференциация һәм хеҙмәт бүленеше хас. Йәмғиәтте төрлө билдәләр буйынса ҡылыҡһырларға мөмкин, мәҫәлән, милли сығышы буйынса: француз, урыҫ, немец, башҡорт; дәүләт һәм мәҙәниәт; ерҙәре һәм осоро; етештереү ысулдары буйынса һ.б.
Феноменологик мәғәнәлә, йәмғиәт — ул mens intensas (үҙенә хас аҡыл, фекер) — менталитеттарҙың һанһыҙ социаль төркөмдәре, аңыбыҙға һеңгән донъя сағылыштары.
Натуралистик мәғәнәлә, йәмғиәт — ул res extensas (оҙайлы күренештәр) — бер-береһенә реаль объектив мөнәсәбәттә булған физик һәм биологик есемдәр берлеге.
К. Маркс буйынса, йәмғиәт ижтимағи мөнәсәбәттәр берлеге. Ф. Тённис К. Маркстың хеҙмәттәренә таянып, башта төркөмдәр (общиналар) барлыҡҡа килеп, шунан йәмғиәткә ойошҡандар тип яҙа. Тарихи рәүештә башта ырыуҙар барлыҡҡа килгән. Шунан инде төрлө берлектәр ойоша башлаған — ырыу, ҡәбилә, тәржемәи ҡатлам, социаль- синфи һәм бөгөнгө социомәҙәни берлектәр.
Йөкмәткеһе
Йәмғиәтте социаль система булараҡ сағылдырған билдәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Иерархиялылыҡ
- Үҙкөйләнеш
- Асыҡлыҡ
- Мәғлүмәтилек
- Үҙдетерминанталылыҡ
- Үҙойошҡанлыҡ
Хәҙерге заман йәмғиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һәр цивилизациялы йәмғиәттә төп мәсьәлә — уның ойошҡанлығы мәсьәләһе[1][2]. Хәҙерге заман йәмғиәте иҡтисади, сәйәси, идеологик, социомәҙәни детерминанталар тупланышы нигеҙендә ойошҡан. Уны ауыҙ тултырып индустриаль йәмғиәттән постиндустриаль (информацион) йәмғиәткә "күсеш " (транзитив)" йәмғиәте тип әйтергә була .
Йәмғиәт әҙәбиәттә һәм кинола[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Р. Бредбериның « Фаренгейт буйынса 451 градус}» тигән китабында тоталитар йәмғиәт һынландырыла. Был йәмғиәттә тик ҡулланыу инстинкттары, түбән мәҙәниәт өҫтөнлөк итә, ә уйланырға мәжбүр иткән китаптар яндырыла.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Коротаев А. В., Малков А. С., Халтурина Д. А. Законы истории. Математическое моделирование развития Мир-Системы. Демография, экономика, культура. 2-е изд. М.: УРСС, 2007.
- ↑ Коротаев А. В., Комарова Н. Л., Халтурина Д. А. Законы истории. Вековые циклы и тысячелетние тренды. Демография, экономика, войны. 2-е изд. М.: УРСС, 2007.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Родовое общество (урыҫ.)
- Астахов М. В. Основы системного понимания исторического процесса (урыҫ.)
- Гиперболический рост в живой природе и обществе (урыҫ.)
- Луков Вал. А. Процветание общества в свете развития гуманитарного знания (урыҫ.)
- Национальная социологическая энциклопедия (урыҫ.)
- Семёнов Ю. И. Общество: теоретический анализ понятия (урыҫ.)
- Социальная структура общества и её динамика (урыҫ.)
- Общество Open Directory Project (dmoz) һылтанмалар каталогында. (урыҫ.)
- Общество Open Encyclopedia Project Асыҡ энциклопедия проектында (урыҫ.)


text:
Ҡырмыҫҡалы районы игенселәре беренсе булып сәсеүҙе тамамланы
Бөгөн Ҡырмыҫҡалы районы хеҙмәтсәндәре иген культураларын сәсеү буйынса планды үтәне, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында. Иген баҫыуҙары районда 24300 гектарҙы биләй. Был республикалағы иген сәсеүҙе тамамлаған беренсе муниципалитет.
Район хужалыҡтарында йәмғеһе 25700 гектарҙа яҙғы сәсеү үткәрелгән, планға ҡарата был 59 процент. Ҡырмыҫҡалыларға шәкәр сөгөлдөрө, көнбағыш һәм мал аҙығы культураларын ғына сәсергә ҡалған.
Тағы өс район эшсәндәре һуңғы гектарҙа сәсеү эштәрен алып бара. Архангел, Дүртөйлө, Саҡмағош, Миәкә райондары игенселәре 96 проценттан ашыу майҙанда иген сәскән. Уларға йылы яратыусы иген культураларын – ҡарабойҙай менән тарыны ғына сәсергә ҡалған.
Республиканың көньяҡ урман-дала зонаһына ингән ауыл хужалығы предприятиелары 2012 йылғы сәсеү кампанияһын тамамлай. Бында майҙандарҙың 80 проценты сәселгән. Урал алды райондарында баҫыу эштәре 69 процентҡа үтәлгән. Ә республиканың Урал аръяғы һәм төньяҡ-көнсығыш райондарын төп сәсеү эштәре алда көтә.
Дөйөм алғанда Башҡортостанда 892 мең гектарҙа яҙғы сәсеү үткәрелгән, планға ҡарата был 47 процент. Иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары 718 мең гектарҙы биләй – 60 процент.
БР Ауыл хужалығы министрлығының агротехник хеҙмәте белгестәре әйтеүенсә, был арала үҫемлектәр вегетацияһы өсөн һауа шарттары уңай килә. Шытымдар һәйбәт, тупраҡтағы дым запасы норманан бер нисә тапҡырға артығыраҡ, шуға күрә аграрийҙар һәйбәт уңыш алыуға өмөтләнә.


text:
Башҡортостандың дәүләт хеҙмәткәрҙәре республиканың Дәүләт Йыйылышы Секретариаты Кубогы өсөн ярыша
Республикала дәүләт һәм муниципаль хеҙмәткәрҙәр араһында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Секретариаты Кубогы өсөн Спартакиада дауам итә.
Үткән шәмбе Өфөнөң 44-се мәктәбе спорт залында өҫтәл теннисы буйынса ярыштар уҙҙы. 44-се мәктәп директоры Оскар Латыпов хәбәр итеүенсә, сәләмләү телмәре менән ярышта ҡатнашыусыларға БР Дәүләт Йыйылышы Секретариаты етәксеһе урынбаҫары Нәүфәл Йәнбухтин һәм республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары, биатлон буйынса Олимпия уйындарында бронза призеры, халыҡ-ара класлы спорт мастеры Павел Мөслимов мөрәжәғәт итте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Спартакиада-2014-тә Башҡортостан Президенты Хакимиәте, БР Дәүләт Йыйылышы Секретариаты, республика Хөкүмәт Аппараты, Өфө хакимиәте командалары ҡатнаша.
Спартакиада-2014 программаһына 10 спорт төрө буйынса ярыштар ингән: боҙ аҫтынан балыҡ тотоу, саңғы ярыштары, пневматик винтовканан атыу, йөҙөү, мини-футбол, шашка, шахмат, өҫтәл теннисы, бильярд спорты, волейбол. Әлеге ваҡытта боҙ аҫтынан балыҡ тотоу, саңғы ярыштары, пневматик винтовканан атыу, йөҙөү һәм мини-футбол буйынса ярыштар уҙған. Биш спорт төрө йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппараты командаһы лидерлыҡ итә.


text:
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы ҡарамағында инвестицион мөхит буйынса эксперттар советы булдырылды
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы ҡарамағында Башҡортостанда уңайлы инвестицион мөхит булдырыу һәм үҫтереү буйынса эксперттар советы булдырылды, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
Совет төбәкте социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү аспекттары буйынса мәсьәләләрҙе хәл итеү проекттарын әҙерләйәсәк.
Яңы ойошманы республиканың иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин етәкләне. Совет составына финанстар, иҡтисад өлкәһе белгестәре – БР Иҡтисади үҫеш министрлығы, Сколково фонды, «Эксперт РА» рейтинг агентлығы, РФ Президенты ҡарамағындағы Рәсәй халыҡ хужалығы һәм дәүләт хеҙмәте академияһы, Рәсәй Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы, Мәскәү университеты вәкилдәре инде.
Эксперттар советының тәүге ултырышында Башҡортостан Республикаһын инвестицион йәһәттән үҫтереү стратегияһы проекты сараларын тикшереү планлаштырыла.


text:
Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының генераль директоры Гай Райдер менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының генераль директоры Гай Райдер менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының генераль директоры Гай Райдер менән осрашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
26 ғинуарҙа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының генераль директоры Гай Райдер менән осрашты. Осрашыу барышында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү һәм лайыҡлы эш шарттарын булдырыу мәсьәләләре тикшерелде.
– Күптән түгел илебеҙ баҙар иҡтисадына күскән илдәр төркөмөнә инде. 30 йыл элек Советтар Союзында был мәсьәләләр икенсе төрлө хәл ителде. Хәҙер һеҙҙең менән үҙ-ара килешеп эш итергә тейешбеҙ. Тиҙҙән абруйлы ойошмағыҙ йөҙ йыллығын билдәләйәсәк, һеҙ баҙар шарттарында нисек эшләргә, ошо эшмәкәрлекте нисек ойошторорға кәрәклеген беләһегеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә хеҙмәтсәндәрҙең хоҡуҡтарын яҡлау, халыҡтың социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен камиллаштырыу өҫтөндә бергәләп эшләргә кәрәк. Лайыҡлы эш хаҡын тәьмин итеү, зарарлы һәм хәүефле хеҙмәт шарттары булған эш урындарын ҡыҫҡартыу зарур.
Гай Райдер БРИКС илдәрендәге хеҙмәт һәм мәшғүллек министрҙарының осрашыуын юғары кимәлдә ойошторғандары өсөн республика Башлығына рәхмәт белдерҙе.
– Лайыҡлы хеҙмәт һәм эш урындарын тәьмин итеү – дәүләт үҫешенең нигеҙе ул, – тине Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының генераль директоры. – Бында килгәс, 2013 йылда уҡ Башҡортостанда халыҡ өсөн лайыҡлы хеҙмәт программаһының ҡабул ителеүе хаҡында белдем. Һеҙҙең программала өҫтөнлөктәр аныҡ билдәләнгән һәм ҡаҙаныштарға мониторинг үткәреү өсөн тейешле механизмдар тәҡдим ителгән.


text:
Республикала һәр һыйырҙан тәүлегенә уртаса һауым - 8,6 кг
Башҡортостандың ауыл хужалығы предприятиеларында көн һайын һәр һыйырҙан уртаса 8,6-шар килограмм һөт алалар, былтырғы ошо уҡ ваҡыттағы күрһәткестәр менән сағыштырғанда 100 грамға күберәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, ете районда – Ауырғазы, Дүртөйлө, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Өфө, Учалы һәм Саҡмағош – һәр һыйырҙан уртаса тәүлек һауым 10 килограмдан ашыу. Шул уҡ ваҡытта Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондарында һәр һыйырға 12 килограмдан ашыу һөт тура килә.
Республикала йыл башынан алып һәр һыйырҙан уртаса 3,5 тонна самаһы һөт һауып алынған.
Биш меңлек һөт рубежын әлегә тик Саҡмағош районы ғына, дүрт меңлек рубежды Ауырғазы, Дүртөйлө, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Тәтешле һәм Өфө райондары үткән.
Республикала йыл башынан алып әлеге ваҡытҡа тулайым һауым 1,596 миллион тонна тиерлек тәшкил итә, 620,8 мең тонна самаһы һатылған. Һөт етештереү һәм һатыу буйынса лидерҙар булып элеккесә Саҡмағош, Стәрлетамаҡ һәм Дүртөйлө райондары ҡала.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йыл башынан алып халыҡтан 97,6 мең тонна самаһы һөт һатып алынған. Урындағы халыҡтан артыҡ һөтөн һатып алыу буйынса Илеш, Шаран, Миәкә, Йәрмәкәй һәм Баймаҡ райондарында эштәр яҡшы ҡуйылған. Был райондарҙың һәр ҡайһыһынан бөгөнгө көнгә халыҡтан 4091 тоннанан алып 4735 тоннаға тиклем һөт һатып алынған.


text:
Оториноларингология үҙәге директоры Н.А.Дайхес менән осрашыу
10 декабрҙә Республика Йортонда Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһы Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығының Фәнни-клиник оториноларингология үҙәге директоры Николай Дайхес менән эш осрашыуы үткәрҙе. Республикаға ғилми-тикшеренеү институты директоры “Фәнни-клиник оториноларингология үҙәге” федераль дәүләт учреждениеһының Өфө филиалы эше менән танышыу өсөн килгән. Филиалды асыу тураһында килешеүгә 2009 йылдың башында өлгәшелде. Николай Дайхес Башҡортостан Президентына филиалды асыуҙа ярҙам иткәне һәм балаларҙың һаулығын һаҡлау проблемаларына ҙур иғтибары өсөн рәхмәт белдерҙе. Фәнни-клиник үҙәк директоры, яҡын көндәрҙә Башҡортостандан һәм Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән насар ишетеүсе балаларға кохлеар имплантация буйынса 11 операция яһаласаҡ, тип хәбәр итте. Киләсәктә филиал Волга буйы һәм Урал федераль округтарынан балаларҙы дауалауға ҡабул итәсәк. Республиканан белгестәр Фәнни-клиник оториноларингология үҙәгендә кәрәкле уҡыу үтте. Өфө филиалын йыһазландырыу өсөн заманса медицина ҡорамалдары һатып алынды.
Николай Дайхес республика медицина учреждениеларының профессиональ һәм техник базаһы кимәленең юғары булыуын билдәләне. Ул, Башҡортостандың оториноларингология өлкәһендәге тәжрибәһе бөтә Рәсәйгә таратыласаҡ, тигән ышаныс белдерҙе.
***
Башҡортостанда республика Президенты Указы менән 2008-2010 йылдарға «Башҡортостан Республикаһында кохлеар имплантация» Президент программаһы булдырылған һәм уңышлы тормошҡа ашырыла. Мортаза Рәхимов юғары технологик ярҙам күрһәтеүсе медицина үҙәктәрен тап төбәктәрҙә асырға кәрәк, тип иҫәпләй. Башҡортостан киләсәктә лә балаларҙың һаулығын һаҡлауға йүнәлтелгән конструктив проекттарҙы яҡлаясаҡ, тип ышандырҙы республика башлығы.


text:
БЮТ Төркиә башҡорттары тураһында тапшырыуҙар күрһәтәсәк
Башҡортостан юлдаш телевидениеһы режиссеры Рәфил Аҫылғужин һәм БЮТ операторы Илдар Насретдинов, ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһы ярҙамы менән, Төркиәнең Истанбул һәм Анкара ҡалаларында тапшырыуҙар әҙерләгән. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһындағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итеүенсә, тележурналистар Төркиә башҡорттарының тормошо һәм Хакасияның беренсе профессоры Николай Катанов китапханаһы тураһында тапшырыуҙар әҙерләгән. 2012 йылда билдәле профессорҙың тыуыуына 150 йыл туласаҡ. Профессор Катанов, күп төрки халыҡтарҙың этнографияһы һәм теленән тыш, башҡорт халҡының этнографияһын да тикшергән, шулай уҡ билдәле башҡорт ғалимы Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың фәнни ҡарашына ла ҙур йоғонто яһаған. Әлеге ваҡытта Николай Катановтың шәхси китапханаһы Истанбул университетының Тюркология институты китапханаһы нигеҙе булып тора. Билдәле булыуынса, Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы 2012 йылды Хакасия ғалимы Николай Катанов һәм Әзербайжан яҙыусыһы Мирза Фатали Ахундов йылы тип иғлан итте.
Төшөрөлгән материалдарға нигеҙләнеп, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тапшырыуҙар һәм документаль фильм әҙерләргә планлаштыра.


text:
Православие фотоконкурсына йомғаҡ яһалды
Башҡортостанда «Өфө епархияһы: кешеләр һәм ваҡиғалар» фотоконкурсына йомғаҡ яһалды. Конкурс «Изге Пасха», «Яҡындарыңа ярҙам ит» һәм «Бала йылмайыуы» кеүек өс номинацияла үткәрелде.
Өфө епархияһының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, беренсе номинацияла – Сибай ҡалаһынан Артем Занозин, икенселә – Вадим Розенфельд (Өфө), һәм өсөнсөһөндә Юлия Аксенова (Өфө) еңгән.
Дөйөм алғанда конкурсҡа республика ҡалалары һәм ауылдарынан 100-ҙән ашыу эш ебәрелгән. Конкурс кешеләр иғтибарын хәҙерге заман кешеһенең рухи донъяһына йәлеп итергә, мәрхәмәтлек һәм шәфҡәтлелек кеүек традицион әҡлахи ҡиммәттәр барлығын хәтергә төшөрөргә мөмкинлек биргән. Бындай фотоконкурстарҙы Өфө епархияһы хеҙмәткәрҙәре бынан ары даими рәүештә үткәрергә планлаштыра.


text:
Фото:
"Уралаэрогеодезия" Башҡортостандың алты районының цифрлы электрон карталарын сығарҙы
Фото:
"Уралаэрогеодезия" федераль дәүләт унитар предприятиеһы белгестәре менән Башҡортостандың алты районының цифрлы электрон карталары әҙерләнгән һәм эшләп сығарылған. Хәҙер уларҙа устағы кеүек Бәләбәй, Тәтешле, Ауырғазы, Әлшәй, Ғафури һәм Яңауыл райондары күренә.
Картала бар торама пункттар ҙа, юлдар, йылғалар селтәре, рельефтар ҙа ентекләп күрһәтелгән. Былар барыһы ла картаны һәр төрлө эшмәкәрлектә файҙаланырға мөмкинлек бирә. Мәҫәлән, сәнәғәт объекттарын планлаштырғанда, тәбиғәт ресурстарын үҙләштергәндә, мелиорация, ауыл һәм урман хужалығы, геологик разведкалау кеүек тармаҡтарҙы тәьмин итеү өсөн. Карта шулай уҡ файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарғанда, торама пункттарҙы планлаштырғанда һәм төҙөгәндә, сәйәхәт һәм походтар маршрутын әҙерләгәндә лә файҙалы буласаҡ. Уның ярҙамында ял итеү, балыҡ тотоу, һунар итеү өсөн урын һайлауы еңелләшәсәк. Картаны электрон төрҙә лә, ҡағыҙҙа ла һатып алырға мөмкин.


text:
Башҡортостан пенсионерҙары 5 меңгә Төркиәгә барып ҡайтты
Социаль туризм программаһы арҡаһында Башҡортостандың ябай пенсионерҙары Төркиә курорттарына барып ҡайтты. Путевкалар уларға ни бары 5 мең һумға төштө, тип хәбәр иттеләр БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында. Ҡалған сығымдарҙы республика бюджеты үҙ өҫтөнә алған. Программала ҡатнашыусыларҙың ҡайһы берәүҙәре республика шифаханаларында ял итеүҙе йәки Рәсәйҙең башҡа ҡалаларына барыуҙы хуп күргән.
Бөгөнгө көндә Башҡортостан социаль туризм проектын бойомға ашырған берҙән-бер төбәк булып тора. Ошо проект арҡаһында оло йәштәгеләр һәм инвалидтар дәүләт ярҙамында Рәсәй шифаханаларында һәм сит илдәрҙә ял итеү мөмкинлеге алды.
Был пилот проектын тормошҡа ашырыу буйынса Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың башланғысын Мәскәүҙә үткән осрашыуҙа Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Медведев та хупланы.
Йыл аҙағына тиклем Башҡортостанда йәшәгән 3 мең пенсионер һәм инвалид был программа менән файҙаланасаҡ, тип күҙаллана. Республика буйынса турҙарға — дөйөм путевкалар иҫәбенең 60 проценты (1800), Рәсәй буйынса турҙарға — 30% (900), сит илдәр буйынса турҙарға 10% (300) субсидияланасаҡ.


text:
Хужалыҡтар тоҡомло йәш малды экспортҡа оҙата
Башҡортостандың күп хужалыҡтары тоҡомло йәш һыйыр малы үҫтереү менән шөғөлләнә. Атап әйткәндә, Дүртөйлө районында малсылыҡ тап тоҡомсолоҡ йүнәлешендә үҫтерелә. Егерме ауыл хужалығы предприятиеһынан 16-һы бында ҡара-ала һәм бестужев тоҡомло һыйыр малы үрсетеүгә һәм һатыуға федераль лицензия менән тоҡомсолоҡ заводтары һәм репродукторҙары статусына эйә. Райондағы бөтә һыйыр малының 80 проценттан ашыуы тоҡомсолоҡ хужалыҡтарында аҫрала.
Йыл һайын хужалыҡтар мең баштан ашыу тоҡомло йәш мал һата. Уны республикала ғына түгел, шулай уҡ башҡа төбәктәрҙә һәм яҡын сит илдәрҙә лә теләп һатып алалар. Күптән түгел, мәҫәлән, Киров исемендәге тоҡомсолоҡ заводы Ҡаҙағстанға йөҙ ҡара-ала тоҡомло башмаҡ оҙатты. Бының менән хужалыҡ районда беренсе булып юғары продуктлы малды экспортҡа оҙатыу иҫәбен асты.
Билдәле бер йүнәлеш тотоп мал аҫрау — ауыр, әммә төшөмлө эш. Быйыл тоҡомло мал аҫрау өсөн тоҡомсолоҡ хужалыҡтарына 30 миллион һумдан ашыу дотация бүленде.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй энергетика форумын асыу тантанаһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рәсәй энергетика форумын асыу тантанаһында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов Рәсәй энергетика форумын асыу тантанаһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
27 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Һөҙөмтәле энергетика» XV Рәсәй энергетика форумын асыу тантанаһында сығыш яһаны. Сара «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексында уҙа.
– Быны Өфөләге иң ҙур ваҡиғаларҙың береһе, тип иҫәпләйем, – тине Рөстәм Хәмитов. – Энергетика тураһында бик оҙаҡ һөйләргә мөмкин. Ошо тармаҡтағы тәҡдимдәрҙе тағы ла оҙағыраҡ ғәмәлгә ашырырға була. Һүҙ энергия һөҙөмтәлелеге, яңы ҡоролмалар, яңы энергия сығанаҡтары хаҡында бара. Бөгөн быларҙың барыһы ла мөһим, илгә, иҡтисадҡа кәрәк. Бөгөнгө күргәҙмәлә энергетика мәсьәләләрен хәл итеүҙә яңы алымдарҙы күрергә мөмкин.
Республика етәксеһе форум сиктәрендә ойошторолған «Энергияны һаҡлау. Электр техникаһы. Кабель» һәм «БРИКС һәм ШОС энергетикаһы» күргәҙмәләрен ҡараны. Рәсәйҙең 25 төбәгенең, шулай уҡ Белоруссия, Сербия һәм Германияның 150-нән ашыу предприятиеһы электр техникаһы һәм энергетика тармағы яңылыҡтары менән таныштыра. Рөстәм Хәмитов күргәҙмәлә ҡатнашыусылар – компания вәкилдәре менән предприятиеларҙа һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә импортты алмаштырыу һәм яңы технологиялар индереү мәсьәләләрен тикшерҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй энергетика форумы Башҡортостанда 2000 йылдан уҙғарыла. Уның маҡсаты – Башҡортостандың, Уралдың һәм Рәсәйҙең энергетика һөҙөмтәлелеген арттырыу юлдарын тикшереү. Быйыл 110-дан ашыу эксперт, федераль һәм төбәк башҡарма власы вәкилдәре, Рәсәйҙәге, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙәге предприятие етәкселәре доклад менән сығыш яһай. Рәсәй энергетика форумы 30 октябргә тиклем дауам итә.


text:
Өфө
Өфө ([ʏ̞ˈfʏ̞] , урыҫ. Уфа) — Башҡортостандың баш ҡалаһы. Ҡариҙел һәм Дим йылғаларының Ағиҙел йылғаһына ҡушылған ерендә урынлашҡан.
Йөкмәткеһе
- 1 Тарихы
- 2 Административ ҡоролош
- 3 Мәғариф һәм фән
- 4 Иҡтисад
- 5 Транспорт
- 6 Климат
- 7 Халҡы
- 8 Һәйкәлдәр
- 9 Мәсеттәр
- 10 Мәҙәниәт
- 11 Транспорт
- 12 Һүрәт теҙмәһе
- 13 Өфөлә урынлашҡан консуллыҡтар
- 14 Иҫкәрмәләр
- 15 Әҙәбиәт
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1574 йылдың иртә яҙында Ағиҙел йылғаһы менән Ҡариҙел йылғаһы ҡушылған бейек ярымутрауҙа Өфө ҡәлғәһенә нигеҙ һалына. Ул тулыһынса хәҙерге Дуҫлыҡ монументы урынлашҡан Беренсе май майҙанына һыйған. Уның дөйөм майзаны 1,2 гектар, стенаһының оҙонлоғо 440 метр самаһы булған. Башҡорттар ҡаланы тәүҙә Торатау тип, ә имән стеналар менән уратып алынғас, Имәнҡала тип йөрөтәләр.
1586 йылдан башлап Өфө ҡәлғәһе ҡала тип атала башлай. Ошо уҡ йылда Өфөгә стрелецтар отряды башында ҡаланың беренсе воеводаһы Михаил Нагой килә. Михаил Нагой Иван Грозныйҙың ҡатыны, Ҡабарҙа кенәзе Темрюктың ҡыҙы Марияның ҡустыһы була. Беренсе воеводаның исем-шәрифтәрен Михаил Ноғай тип тә аңлаталар. Мария Темрюковнаның әсәһе нуғай ҡыҙы булған. Был фамилияның сығышы шунан.
1592 йылда ҡалала 180 ир-ат, шул иҫәптән 150 стрелец, 3 пушканан атыусы йәшәгән. Башҡортостандың күпселек өлөшө Өфө өйәҙенә индерелә, ҡалған ерҙәре Верхо-турье, Ҡазан, Тобольск һәм Төмән воеводаларына буйһондорола.
1888 йылдын 8-се сентябрендә бөйөк рус Инженеры Николай Белелюбский проекты буйынса Өфөлә Aғиҙел аша беренсе металл конструкцияларҙан күпере (Һамар-Златоуст тимер юл участкаһы) асыла.
2007 йылда Өфө-2 ҡаласығы урынында (Воровский- Пушкин урамдары киҫешкән урында) үткәрелгән археологик ҡаҙыныу эштәре һөҙөмтәһендә V—XVI быуаттарҙа был урында ҡәлғә булыуы асыҡлана. Ҡаҙыныу урынында саман кирбесенән төҙөлгән стена, биҙәнеү әйберҙәре, һауыт-һаба табыла.
- 1574 йылда ҡәлгә булараҡ төҙөлгән
- 1586 йылдан башлап ҡала булып иҫәпләнә
- 1708 йылдан Ҡазан губернаһына ингән
- 1728 йылдан Өфө провинцияһы үҙәге
- 1744 йылдан Ырымбур губернаһына беркетелгән
- 1781 йылдан Өфө наместниклығының үҙәге
- 1796 йылдан яңынан Ырымбур губернаһы составында
- 1802 йылдан граждандар губернаторы резиденцияһы һәм губерна учреждениелары булған губерна ҡалаһы
- 1865 йылдан Өфө губернаһы үҙәге
- 1922 йылдан Башҡортостандың баш ҡалаһы
Административ ҡоролош[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө ете административ райондарҙан тора:
Киров һәм Октябрьск райондары составында анкалавтар бар. Өфө ҡалаһының ер бүлеү һәм ҡулланыу ҡәғиәләр буйынса ҡала зоналарға буленде:
- Өфө үҙәк;
- Иҫке Өфө;
- Кузнецов Затоны;
- Нижегородка;
- Затон;
- Дим промзонаһы;
- Дим;
- Черниковка — Тимашево — Максимовка;
- Фёдоровка — Нагаево;
- Кооператив ялан — Башҡортостан сәскәләре;
- Төнъяк промзонаУы;
- Лихачёвская промзона;
- Шакша промзона;
- Шакша — Базилевка;
- Инорс;
- Октябрь Проспекты районы — Глумилино — Сипайлово;
- Галле ҡалаһы урамы районы;
- Сутолока районы;
Рәсми булмаған райондар: Аэропорт, Глумилино, Дёма, Затон, Зелёная Роща, Инорс, Молодёжный, Нижегородка, Новостройка, Октябрь Проспекты, Сипайлово, Иҫке Өфө, Өфө үҙәк, Черниковка, Шакша.
Мәғариф һәм фән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Юғары уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Федераль дәүләт юғары уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфөлә 8 дәүләт федераль юғары уҡыу йорт һәм федераль дәүләт юғары уҡыу йортарҙын 8 филиал бар.
Федераль дәүләт юғары уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт дәүләт университеты
- Өфө дәүләт авиация техник университеты
- Башҡорт дәүләт медицина университеты
- Өфө дәүләт нефть техник университеты
- Башҡорт дәүләт аграр университеты
- М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты
- Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы
- Рәсәй Федерацияһы Эске эштәр министрлығы янындағы Өфө юридик институты
Федераль дәүләт юғары уҡыу йорттарҙын филиалдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Урал дәүләт физик мәҙәниәте университеты [2][3]
- Г. В. Плеханов исемендәге Рәсәй иҡтисад университеты [4]
- Һамар дәүләт бәйләнеш юлдар университеты
- Ырымбур дәүләт университеты
- Урал дәүләт юридик академияһы
- Силәбе дәүләт мәҙәниәт һәм сәнғәт академияһы
- Рәсәй Хөкүмәте янындағы Финанс Университеты
- Рәсәй дәүләт социаль университеты
Башҡа юғары уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рәсәй ислам университеты
- Башҡортостан Республикаһы Президенты янындағы Башҡорт дәүләт хеҙмәте һәм идаралығы академияһы. 2015 йылдан бюджет уҡыу юҡ.
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Финанc, инвестиция компаниялар һәм банктар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рәсәй Һаҡлыҡ Банкының Урал банкыһы Башҡортостан бүлексеһы
- Финам филиалы
- Система АФКһы — рәсәй финанс-сәнәғәт төркөмө
Элемтә һәм информацион технологиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мобиль ТелеСистемалар
- Ростелеком бүлексеһе
Төҙөлөш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Росевродеволпмент
Машиналар төҙөү сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Нефть, нефтехимия һәм химия сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Өфө нефть эшкәртеү заводы» ААЙ (Башнефть)
- «Новойл» (элеккке Яңы -Өфө нефть эшкәртеү заводы)ААЙ(Башнефть)
- «Өфөоргсинтез» ААЙ(Башнефть)
- «Өфөнефтехим» ААЙ (Башнефть)
- «БашНИПИнефть» ғилми-тикшеренеү һәм проектлау институты (Башнефть)
- «Башкирнефтепродукт» ААЙ (Башнефть)
- «Өфөнефть» Нефть-газ эшкәртеү идаралығы (НГДУ) (Башнефть)
- Өфө буяуҙар заводы, ААЙ-ы
- Өфө эластомер материалдар һәм конструкциялар заводы, ААЙ-ы (УЗЭМИК)
- «Уралтранснефтепродукт» йәмғиәте, Транснефть
- «Черняев исемендәге Уралсибнефтепровод» йәмғиәте, Транснефть
- Газпром трансгаз Өфө, Яуаплығы сикләнғән йәмғиәте (2008 йылға тиклем «Баштрансгаз») — Газпромдын 100 % ойошмаһы.
Энергетика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Торлаҡ-коммуналь һәм инфраструктура ойошмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө водоканалы — дәүләт унитар предприятиеһы, Өфөләрҙе һыу менән тәьмин итеүсе ойошма. Составында:
- 7 һыу алыу пункты, дөйөм ҡәүете 611 мең.м³/тәүлегенә,
- һыу әҙерләү станцияһы
- 15 һыупровод насос станцияһы (1, 2, 3 күтәрелештәр);
- 2 һыуҙы биологик таҙартыу пункты, дөйөм ҡәүете 400 мең.м³/тәүлегенә,
- 25 ташландыҡ һыуҙы һурҙырыу насос станцияһы
- 2400 км һыу һәм канализация юлдары
Полиграфия сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостандың Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте —нәфис, ғилми-популяр, педагогик, балалар өсөн, мәҙәни-ағартыу, тыуған яҡты өйрәнеү әҙәбиәтен, POS-материалдар һәм һынлы сәнғәт тауарҙарын сығарыусы берләштерелгән дәүләт ойошмаһы.
- «Белая река» нәшриәте
Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башавтотранс ДУПы
- Рәсәй тимер юлдарының Куйбышев тимер юлы Башҡортостан бүлексеһе
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
(2016)
Һәйкәлдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфөләге һәйкәлдәр исемлеге.
- «Ҡайғылы әсә» мемориалы (Өфө)
- Феликс Дзержинскийға,
- Александр Матросов —- Мөхәмәтйәнов Шәкирйән Юныс улына,
- Мәжит Ғафуриға,
- Фёдор Шаляпинға,
- М. Аҡмуллаға,
- Заһир Исмәкилевҡа,
- Салауат Юлаевҡа
Дуҫлыҡ монументы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дуҫлыҡ монументы — Башҡортостандың үҙ теләге менән Рус дәүләтенә ҡушылыуына 400 йыл тулыу хөрмәтенә Өфөлә, Ағиҙел ярында ҡуйылған скульптура монументы. Уға беренсе таш 1957 йылдың 14 июнендә һалына һәм буласаҡ монумент урынына «Здесь будет сооружён монумент в память 400-летия добровольного присоединения Башкирии к Русскому государству» тигән яҙыулы мрамор таҡтаташ урынлаштырыла. Монумент 1965 йылдың 7 августында тантаналы асыла, ул тарихи Өфө ҡәлғәһе урынында тора. Авторҙары: Михаил Бабурин; Галина Левицкая.
Октябрь революцияһы һәм граждан һуғышы батырҙарға һәйкәл[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Октябрь революцияһы һәм граждан һуғышы батырҙарға һәйкәл — Өфөнөң Минғажев, 8-се март, Октябрьҙен 50-йыллығы урамдар араһында ҡуйылған скульптур монументы. 1975 йылда ҡуйылған.
Бейеклеғе — 12 м, масса 95 тонн.
Авторҙар: скульптор Кузнецов Л. В., архитектор Семенов А. В., инженер-конструктор Коткин А.
1978 йылда, эш өсөн Л. В. Кузнецовҡа Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы тапшырылды.
Заһир Исмәғилев һәйкәле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Заһир Исмәғилев һәйкәле 2008 йылда ҡуйылған. Скульптор-Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хәбибрахманов, Хәниф Мирзәгит улы. Архитектор - Сергей Анатольевич Голдобин, -Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.
«Ете ҡыҙ» композицияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Ете ҡыҙ» скульптур композицияһы 2015 йылда ҡуйылған. Скульптор-Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хәбибрахманов, Хәниф Мирзәгит улы.
Мәсеттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ләлә-тюльпан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
-
Ләлә-Тюльпан мәсете
Беренсе йәмиғ мәсете[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беренсе йәмиғ мәсете йәки Иҫке мәсет 1830 йылда асыла.
Салауат Юлаев мәсете[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт дәүләт академия драма театры
- Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры
- Башҡортостан Республикаһы Урыҫ дәүләт академия драма театры
- Башҡортостан Республикаһы Мостай Кәрим исемендәге милли йәштәр театры
- Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры
- «Нур» Өфө дәүләт татар театры
Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө тимер юл вокзалы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө тимер юл станцияһы — Куйбышев тимер юл вокзалдары дирекцияһының структур бүлексәһе — «Рәсәй тимер юлдары» ААЙ филиалы. Куйбышев тимер юлының Башҡортостан төбәгенең алыҫ ара һәм ҡала яны бәйләнеше поездары пассажирҙарын хеҙмәтләндерә.
1888 й. Һамар—Өфө т. юлы асылыуға бәйле Өфө станцияһы вокзалы булараҡ асыла, 1890 й. алып Һамар—Златоуст (1936 й. В.В.Куйбышев исеме бирелә), 1949 й. — Өфө т. юлы, 1959 й. — Куйбышев т. юлының Башҡ н бүлексәһе (2003 й. алып — пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү б са юл дирекцияһы структур бүлексәһенең Башҡортостан пассажирҙар хеҙмәтләндереү дирекцияһы) идаралығы ҡарамағында, 2007 й. алып Куйбышев төбәк тимер юл вокзалдары дирекцияһының Өфө тимер юл вокзалы. 2012 й. 239 кеше эшләгән; пассажирҙар хәрәкәте күләме тәүлегенә алыҫ араға йөрөгән поезд пассажирҙары — 50 пар (ш. иҫ. 10 һы — Куйбышев т. юлының Башҡортостан регионы) һәм ҡала яны поезында 19 пар тәшкил итә; 1,7 млн. пассажир ебәрелгән, шуларҙың 1,0 млн — алыҫ араға йөрөү поездары м н.
Һүрәт теҙмәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Салауат Юлаев һәйкәленән Ағиҙел йылғаһына һәм Дим биҫтәһенә күренеш. Бөйөк рус Инженеры Николай Белелюбский проекты буйынса Өфөлә Aғиҙел аша беренсе металл конструкцияларҙан күпер, 1888 йылдын 8-се сентябрендә асылған.
-
OpenStreetMap проектынан ҡала картаһы
Өфөлә урынлашҡан консуллыҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
- ↑ [1]
- ↑ [2]
- ↑ [3]
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 Подготовка к проведению всероссийской переписи населения на территории городского округа г. Уфа
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 6,8 Народная энциклопедия «Мой город». Уфа. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 октябрь 2013. 9 октябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ 7,0 7,1 Расселение народов Исторического Башкортостана
- ↑ Народное хозяйство СССР в 1956 г. (Статистический сборник). Государственное статистическое издательство. Москва. 1956. Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 октябрь 2013. 26 октябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу (урыҫ.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (урыҫ.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Российский статистический ежегодник, 1998 год
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (урыҫ.). Демоскоп Weekly. Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 апрель 2013. 25 сентябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ 13,00 13,01 13,02 13,03 13,04 13,05 13,06 13,07 13,08 13,09 13,10 13,11 Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001. Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 май 2015. 12 май 2015 тикшерелгән.
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011.
- ↑ Российский статистический ежегодник.2002 : Стат.сб. / Госкомстат России. – М. : Госкомстат России, 2002. – 690 с. – На рус. яз. – ISBN 5-89476-123-9 : 539.00.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Вахитов Р. Города башкир средневековья // Ватандаш. — 2016. — № 1. — С. 84—105. — ISSN 1683-3554.
- Каримов С. Г., Хабибов Л. Г. К вопросу о происхождении названия города Уфы // Вестник Башкирского университета. — 2014. — Т. 19. — № 2. — С. 577—581. — ISSN 1683-3554.
- Хамидуллин С. И. К вопросу о названии средневековой Уфы // Ватандаш. — 2015. — № 6. — С. 20—26. — ISSN 1683-3554.
- Юсупов Ю. Письменные источники о городах средневековой Башкирии // Ватандаш. — 2009. — № 11. — С. 37—40. — ISSN 1683-3554.


text:
Германияла «Мы и есть диалог» исемле берлектәге документаль фильмдың исем туйы үтте
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Германияның Штутгарт ҡалаһында «Мы и есть диалог» исемле берлектәге документаль фильмдың исем туйы булды. Башҡортостан юлдаш телеканалының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, сарала фильм авторҙары, ҡатнашыусылар, «Рәсәй менән Германия араһында дуҫлыҡ күпере» ойошмаһы ағзалары ҡатнашты. Фильмды төшөргән ваҡытта мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә дәүләттәр һәм халыҡтар араһында тығыҙ бәйләнеш булдырыу, дөйөм рухи ҡиммәттәрҙе һаҡлау һәм популярлаштырыу буйынса ҙур эш башҡарылды, тип билдәләнде унда.
Фильмда Рәсәй-Германия осрашыуҙарының реаль тарихы, ике ил халыҡтары араһындағы диалогтар күрһәтелгән. Улар Баден-Вюртемберг һәм Башҡортостан кешеләре араһында ижтимағи-гражданлыҡ хеҙмәттәшлектең ысын тарихы булып тора. Ижади төркөмдә ике илдең дә вәкилдәре бар: проекттың режиссеры — Дитер Циммерман, операторы — Илдар Насретдинов, продюсеры — Дилара Зарипова, проект етәксеһе — Ғәлим Яҡупов. 2015 йылдың декабрендә Башҡортостан юлдаш телевидениеһында һигеҙ йыл дауамында төшөрөлгән «Мы и есть диалог» исемле документаль фильмдың исем туйы уҙҙы.
Рәсәй менән Германия араһында тығыҙ мәҙәни һәм дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе сағылдырған «Европа контексында профессиональ компетенциялар» халыҡ-ара мәҙәни-мәғариф проекты туғыҙ йыл тормошҡа ашырыла. Ошо проекттарҙың координаторҙары һәм ҡатнашыусылары Башҡортостан менән Германия араһында мәҙәни бәйләнештең нығыныуына булышлыҡ итә.


text:
«Ҡара йөҙҙәр» спектакле дүрт номинацияла «Алтын битлек» премияһына дәғүә итә
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрының «Ҡара йөҙҙәр» спектакле Рәсәйҙең «Алтын битлек» театр премияһы конкурсында ҡатнаша. Театрҙың матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, коллектив 24 мартта киске сәғәт 7-лә Яуза буйындағы һарайҙа тамашасылар яратып өлгөргән спектаклде сәхнәләштерә.
Спектакль «Иң яҡшы режиссер эше» (Айрат Абушахманов), «Иң яҡшы рәссам эше» (Альберт Нестеров), «Иң яҡшы костюмдар оҫтаһы эше» һәм «Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияларына дәғүә итә. Билет хаҡы 350 һумдан башлана. Билеттарҙы фестивалдең сайтында бронләү йәки Чехов метроһы (Пушкин, Тверь), Большая Дмитровка урамы, 32, 1-се йорт адресы буйынса урынлашҡан кассала һатып алыу мөмкинлеге бар.
«Башҡорт классигы Мәжит Ғафуриҙың повесы уҙған быуаттың 30-сы йылдарында революцияға тиклемге тормоштоң хөрәфәттәре тураһында хикәйә булараҡ яҙылған. Әҫәрҙә боронғо традициялар ике ғашиҡ йәндең — Ғәлимә менән Закирҙың бәхетен һәм ғүмерен ҡыя. Заманса театр һәм йәш режиссер Айрат Абушахманов беҙҙең көндәрҙә лә бик актуаль булған диндәге, ырыуҙағы, көнкүрештәге сабырһыҙлыҡ тарихын уйнай», — тип билдәләй театр тәнҡитсеһе Владимир Спешков.


text:
Республикала халыҡтың финанс белемен арттырыу буйынса программа раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәте «2011-2013 йылдарға Башҡортостан халҡының финанс белем кимәлен арттырыу» республика маҡсатлы программаһын раҫланы. Был хаҡта Милли банкыла үткән матбуғат конференцияһында республиканың финанстар министры урынбаҫары Рөстәм Аҡбашев хәбәр итте.
Ул төбәк халҡының финанс белемен арттырыуға йүнәлтелгән программаның биш төп этабында туҡталды. Тәү сиратта мәғлүмәт-консультация үҙәктәре булдырыласаҡ. Бындай үҙәктәр ауылдарҙа ойошторолған да инде. Ауыл хужалығы идаралығы нигеҙендә белгестәр халыҡҡа субсидия, дотациялар хаҡында мәғлүмәт бирә, документтар юллауҙа ярҙам итә.
Банк продукттарын пропагандалау өсөн махсус баҫма продукция булдырылған. Уны таратыу шулай уҡ республика программаһының бер этабы булып тора. Мәктәп уҡыусылары ла финанс белем аласаҡ. Шулай уҡ «Өсөнсө быуын халыҡ университеты»на йөрөүсе пенсионерҙар өсөн курстар планлаштырыла. Интернет менән ҡулланыусылар махсус порталға инеп финанс белемдәрен арттыра ала.
Республика программаһы сиктәрендә социологик тикшеренеүҙәр ҙә планлаштырылған. Улар республикала финанс хеҙмәттәрен ҡулланысылар менән кире бәйләнеш булдырырға ярҙам итәсәк.
Программа өс йылға иҫәпләнгән. Күҙалланыуынса, финанслау күләме 19 миллион 630 мең һум тәшкил итә. Шуларҙың 9 миллионы республика бюджетынан йүнәлтеләсәк, ҡалғандары бюджеттан тыш сығанаҡтарға тура килә. Йыл аҙағынаса был маҡсаттарға 1 миллион 720 мең һум йәлеп ителәсәк.
Республика халҡының финанс белеменә сығымдарҙың бер нисә тапҡырға артыуы ла ихтимал. Милли банк рәйесе Рөстәм Мәрҙәнов әйтеүенсә, Рәсәйҙең өс төбәгендә финанс белемде арттырыу буйынса пилот проекты торомошҡа ашырыла. Алдағы арала ул йәнә 8 төбәкте үҙ эсенә аласаҡ. Потенциаль ҡатнашыусылар араһында Башҡортостан да бар.


text:
Өфөлә йәш рәссамдар күргәҙмәһе асыла
«Каруанһарай» үҙәк художество галереяһында 12 апрелдән алып кешенең тәүге тапҡыр йыһанға осоуына 50 йыл тулыуға арналған «Балалар күҙҙәре менән Космонавтика йылы» күргәҙмәһе үтәсәк. Галереяла йәш рәссамдарҙың 50-нән ашыу эше күрһәтеләсәк.
«Латифа» башҡорт балалары өсөн тәүге һынлы сәнғәт студияһы директоры Эльза Ҡотлобаеваның әйтеүенсә, күргәҙмә астрономияны популярлаштырыу һәм балаларҙың йыһан менән ҡыҙыҡһыныуын арттырыу маҡсатында ойошторолған.
— Балаларыбыҙҙа илебеҙ тарихы, ватан ғалимдарының, конструкторҙарҙың һәм космонавтарҙың ҡаҙаныштары өсөн ғорурлыҡ тойғоһо тәрбиәләү мөһим, — тип иҫәпләй ул.
Күргәҙмәне асыу тантанаһына мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, атҡаҙанған рәссамдар саҡырылған. Башлана — 14 сәғәттә.


text:
Аҡбалыҡ
Аҡбалыҡ(Stenodus leucichthys) — алабалыҡтар ғаиләһенә ҡараған балыҡ[1][2] (лат. Stenodus leucichthys).
Каспий диңгеҙе бассейнында йәшәй. Кәүҙә оҙонлоғо 110 см, ауырлығы 20 кг тиклем. Ҡабырғалары аҡ, көмөш төҫлө, тимгелдәре юҡ, тәңкәләре эре. Ауыҙы ҙур, яңаҡ һөйәктәрендә, төрәне һәм телендә ваҡ ҡына тештәре бар. Үткенсе балыҡ. Енси яҡтан 5—7 йылда өлгөрә. Ғүмерендә 1—2 тапҡыр сентябрҙән ноябргәсә ыуылдырыҡ сәсә (2—3 йыл аша). Үрсеү өсөн Волга, Кама йылғалары, ҡайһы ваҡыт Урал йылғаһы инә. Үрсемлелеге — 250 меңдән ашыу һыу төбөнә сәселгән насар йәбешеүсән ыуылдырыҡ. Ыуылдырыҡ сәскәндән һуң оло балыҡтар диңгеҙгә ҡайта. Сельдь, диңгеҙ сабағы селбәрәләре, атерина һәм ташбаштар м‑н туҡлана. Ыуылдырыҡ сәсергә юлланғанда ашамай. Ҡиммәтле кәсеп балығы. 20 б. 50‑се йылдар аҙағына тиклем Өфө йылғаһы үрсеү урындарының береһе була, әммә ыуылдырыҡ сәсеү өсөн миграция юлдарын ябыу (Волгала гидроузел төҙөү), балыҡтың респ. ихтиофаунаһынан юғалыуына килтерә. Башҡортостанда А. яһалма үрсетеү менән 1908—57 йй. Өфө дәүләт балыҡсылыҡ заводы шөғөлләнә. РФ‑тың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Йөкмәткеһе
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Рыбы
- ↑ Усачева В. В. Славянская ихтиологическая терминология. Принципы и способы номинации. Обратный словарь — М.: «Индрик», 2003. — Б. 330—331, 336. — ISBN 5-85759-221-6.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Никольский Г. В. Частная ихтиология. 3‑е изд., испр. и доп. М., 1971.
- Белорыбица // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)


text:
Өфө халҡы мэрияның «ҡыҙыу пейджерына» 2011 йылда 2288 тапҡыр мөрәжәғәт иткән
Өфө халҡы мэрияның «ҡыҙыу пейджерына» 2011 йылда 2288 тапҡыр мөрәжәғәт иткән. Был хаҡта ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге хәбәр итә.
«Ҡыҙыу пейджер»ға мөрәжәғәттәрҙең күбеһе әүәлгесә торлаҡ йорттарҙы ремонтлауға ҡайтып ҡала. Бер йыл эсендәге шылтыратыуҙарҙың өстән бер өлөшө тап ошо мәсьәләгә ҡағыла. Өфө халҡы өсөн икенсе популяр проблема – ихаталарҙы төҙөкләндереү һәм сүп-сарҙы сығарыу – был мәсьәлә буйынса 400-ҙән ашыу мөрәжәғәт килгән. Иғтибар йүнәлтелгән башҡа мәсьәләләр – юлдарҙы ремонтлау һәм төҙөү, йәмәғәт транспорты эшмәкәрлеге. Ә иң аҙ мөрәжәғәттәр сауҙа, төҙөлөш һәм мәғариф темаларына арналған.
Ялыуҙар һәм башҡа төрлө мөрәжәғәттәр менән бер рәттән ҡала халҡынан рәхмәттәр ҙә ҡабул ителгән. Әммә Өфө халҡы урындағы власҡа йыл дауамында ни бары 15 тапҡыр рәхмәт әйткән.
«Ҡыҙыу пейджер»ға иң күп шылтыратыуҙар Октябрь районы халҡынан ҡабул ителгән – 554. Әүҙемлек буйынса икенсе урында Калинин районы халҡы – уларҙан 540 шылтыратыу булған. Иң аҙ мөрәжәғәт Дим районына тура килә – 65. Статистика буйынса «ҡыҙыу пейджер»ға шылтыратыуҙарҙың ҙур өлөшө өлкән йәштәгеләрҙән, бик йыш ҡатын-ҡыҙҙарҙан килә.
«Ҡыҙыу пейджер» Өфөлә 10 йылдан ашыу эшләй. Һәм йыл һайын уға мөрәжәғәттәр арта бара. Әгәр бер нисә йыл элек, 2009 йыл йомғаҡтары буйынса уға 1477 шылтыратыу булһа, хәҙер был һан ике тапҡырға артҡан. 2011 йылда ҡала хакимиәте менән ойошторолған социологик һорау алыу буйынса, Өфө халҡының 47 проценттан ашыуы халыҡ менән урындағы властың ошо рәүешле хеҙмәттәшлек итеүен һөҙөмтәле тип иҫәпләй.


text:
Төбәктә «Түрә һөнәрен алмаштыра» проектында БР буйынса Дәүләт техник күҙәтеү башлығы ҡатнашасаҡ
Башҡортостанда 6 мартта «Түрә һөнәрен алмаштыра» проектының сираттағы этабы уҙасаҡ. Йыл башынан алып проекттың дүртенсе ҡатнашыусыһы Үҙйөрөшлө машиналарҙың һәм башҡа төр техниканың техник торошон күҙәтеү буйынса идаралыҡ етәксеһе Ринат Ғәлимов буласаҡ.
Ул йәмәғәтселеккә ауыл хужалығы машинаһын ремонтлау буйынса слесарь оҫталығын күрһәтәсәк. Акция «Үҙәк» машина-трактор станцияһы предприятиеһының Ҡырмыҫҡалы филиалында, Олокүл ауылында үтәсәк.
— Бөгөнгө көнгә механизатор һөнәре хеҙмәт баҙарында иң талап ителгәндәрҙең береһе булып тора, — тип билдәләне БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат секретары Роза Кузьменко. — Тағы ла ҙур актуаллекте ул алдағы яҙғы баҫыу эштәре сәбәпле ала.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр старт алған «Түрә һөнәрен алмаштыра» проектының инициаторы булып төбәктең Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тора.
Уның төп маҡсаты – йәштәрҙең иғтибарын эшсе һөнәрҙәргә йәлеп итеү.


text:
Траволатор һәм эскалаторҙар Өфө станцияһы вокзалында хәрәкәт итеүҙе еңеләйтәсәк
Өфө тимер юл вокзалы яңы ҡоролмаларҙы файҙаланыуға тапшырғандан һуң заманса, уңайлы комплексҡа әйләнде. Яңылыҡтарҙың береһе булып вокзал майҙаны өҫтөнән үтеү юлында ҡуйылған траволатор тора. Ул йәмәғәт транспорты туҡталышынан вокзалдың үҙәк өлөшөнә – купол аҫтындағы өс ҡатлы бинаға илтә.
Аңлатып үтәйек, траволатор – ул йәйәүлеләрҙең йөрөүен тиҙләтергә йәки еңеләйтергә мөмкинлек биреүсе хәрәкәт итеүсе баҫҡысһыҙ юл. Ул сауҙа үҙәктәрендә, вокзалларҙа һәм аэропорттарҙа ҡуйыла. Өфөлә был система кешеләр күмәк йөрөгән урындарҙа киң таралмаған әле.
Өфө станцияһы вокзалындағы траволатор реверс арҡаһында пассажирҙар ағымына бәйле йөрөшөн үҙгәртә ала. Хәҙер ул вокзал яғына хәрәкәт итеүгә көйләнгән. Был хәрәкәт итеүсе юлдарҙан тыш яңы ҡоролмаларҙа эскалаторҙар ҙа урынлаштырылған. Улар бөтәһе 12, шул иҫәптән конкорста ла.


text:
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ Фото: Андрей Старостин
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ
Республика етәксеһе: дауылдан зыян күргән кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ Фото: Андрей Старостин
30 августа Рөстәм Хәмитов, 29 августа көслө ел эҙемтәләре менән бәйле ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән, Краснокама һәм Яңауыл райондарында булды, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте. Көслө дауыл һөҙөмтәһендә йорттар һәм социаль объекттар зыян күрҙе. Ҡорбандар бар. Рөстәм Хәмитов Яңауыл районының Кониг ауылында, Яңауыл ҡалаһының Көнсығыш биҫтәһендә һәм Краснокама районының Ҡарый ауылында емереклек масштабын баһаланы.
Тәбиғи көстән зыян күргән кешеләр республика башлығына емереүсе дауылдың ике минутлап барғанын һөйләне. Боҙолған йорттарҙың күбеһе страховкаланмаған. Рөстәм Хәмитов, республика бөтә йорттарҙы тергеҙергә ярҙам итәсәк, тип белдерҙе. Ә йүнәтеп булмағандарҙың урынына яңылары төҙөләсәк. Кешеләргә матди зыян ҡапланасаҡ – ауыл биләмәләрендә, юғалтылған мөлкәтте яҙып һәм зыян күләмен иҫәпләп йөрөүсе, комиссиялар эшләй башланы. Зыян күреүселәргә дүшәмбе, 1 сентябрҙә, беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәрен алыуға аҡса биреләсәк. Райондарҙа шулай уҡ зыян күргән кешеләр өсөн ваҡытлыса йәшәп тороу пункттары, поход кухнялары эшләй башлаған.
Нефтекамала Рөстәм Хәмитов ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса республика комиссияһы кәңәшмәһен уҙғарҙы.


text:
Башҡортостан Европа иммунлаштырыу аҙнаһына ҡушыла
Европа иммунлаштырыу аҙнаһы 2010 йылда 26 апрелдән 1 майға тиклем үтәсәк.
Был киң күләмле акция Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының Европа бюроһы инициативаһы менән йыл һайын Европаның бар илендә үткәрелә. Рәсәй Федерацияһы, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһы ла, был акцияға 2006 йылда ҡушылды. Быйыл ул бишенсе тапҡыр үтә.
"Башинформ" агентлығына Роспотребнадзорҙың БР буйынса Идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, профилактик прививкалар арҡаһында хәҙер эпидемиялар күҙәтелмәй, инфекцион ауырыуҙарҙан үлем кәмегән. Сәсәк ауырыуы кеүек инфекция тулыһынса юҡ ителгән. Әлеге мәлдә Башҡортостанда полиомиелит, дифтерия, ҡыҙылсаның теркәлгәне юҡ. Һын ҡатыу сире, быума йүтәл (коклюш), эпидемик паротит, ҡыҙамыҡ ауырыуҙары бер-ике осраҡҡа тиклем кәмегән. Күмәкләп ауырыу осраҡтары күҙһәтелмәй.
“Һаулыҡ” өҫтөнлөклө милли проектын ғәмәлгә ашырыу нигеҙендә халыҡты өҫтәмә иммунлаштырыу 2006 — 2009 йылдар араһында республикала инфекцион ауырыуҙарҙың кәмеүенә килтергән. Был арала 2 миллион самаһы кешегә өҫтәмә профилактик прививкалар яһалған. Вакцинация арҡаһында В вируслы гепатит менән ауырыу 3 тапҡырға кәмегән, ҡыҙылса менән - 5000 тапҡырға, паралитик полиомиелит ауырыуы теркәлмәгән, киҫкен киҙеү эпидемиялары һирәкләшкән.
Роспотребнадзорҙың БР буйынса Идаралығынан әйтеүҙәренсә, һәр кешенең бушлай привикаға хоҡуғы “Инфекцион ауырыуҙарҙы иммунопрофилактикалау тураһында” Федераль законы менән билдәләнә.
Хәтерҙә тотоғоҙ, яһалған прививкалар тураһында мәғлүмәт тултырылған сертификатты юғалтырға ярамай, улар граждандың прививка паспорты иҫәпләнә һәм уҡыу йортона ингәндә, сит илгә сыҡҡанда талап ителә.


text:
Көйөргәҙе районында Кинйә Арыҫланов исемендәге йәштәр премияһы булдырыласаҡ
Көйөргәҙе районында Кинйә Арыҫланов исемендәге йәштәр премияһы булдырыласаҡ. Премия фән, спорт, мәҙәниәт өлкәләрендә һәм производствола уңыштарға өлгәшкән йәштәргә тапшырыласаҡ. Бындай идея район хакимиәтендә йәштәргә ярҙам итеү һәм районда спорт өлкәһен үҫтереү мәсьәләләренә арналған кәңәшмәлә тәҡдим ителде. Сарала ҡатнашыусылар йәштәрҙе райондың ижтимағи тормошона йәлеп итеү мәсьәләләрен тикшерҙе, алдағы ваҡытҡа планлаштырылған спорт саралары хаҡында һөйләне.
Үткән йылда башҡарылған эштәр һәм ағымдағы йылда ойоштороласаҡ саралар тураһында доклад менән район хакимиәтенең баш белгесе Василий Копылов һәм балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе директоры Дмитрий Балянов сығыш яһаны.
Кәңәшмәлә Пионерҙар һәм уҡыусылар йорто ҡарамағында хәрби-патриотик клуб булдырыу мөмкинлектәре тикшерелде. Эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре араһында түбәндәгеләр билдәләнде: йәштәр эшҡыуарлығына булышлыҡ итеү, район ауылдарын төҙөкләндереүгә һәм уларҙың экологик хәлен яҡшыртыуға йүнәлтелгән проекттар әҙерләү һәм тормошҡа ашырыу, берлектә саралар үткәреп, кадрҙар резервын әҙерләү.
Әүҙем йәштәрҙең башланғыстарын хуплау маҡсатында районда Кинйә Арыҫланов исемендәге премия булдырыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Эшмәкәрлектең төрлө өлкәләрендә уңыштарға өлгәшкән йәштәр аҡсалата премия һәм иҫтәлекле билдә менән наградланасаҡ.


text:
Рәсәйҙә йәшәү минимумы дәүмәлен арттырырға ниәтләйҙәр
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Ағымдағы йылдың беренсе кварталында йәшәү минимумы дәүмәлен 3,4 процентҡа арттырыу күҙаллана.
Рәсәй Хөкүмәте ҡарары проектына ярашлы, 2016 йылдың беренсе кварталында халыҡтың йән башына йәшәү минимумын 9776 һум, эшкә һәләтле халыҡ өсөн – 10 524 һум, пенсионерҙарға – 8025 һум, балаларға 9677 һум күләмендә билдәләргә тәҡдим ителә.
Йәшәү минимумы дәүмәле квартал һайын төбәктә ҡулланыу кәрзине һәм Росстаттың аҙыҡ-түлеккә, башҡа тауарҙарға, хеҙмәттәргә ҡулланыу хаҡтары кимәле тураһындағы мәғлүмәттәре нигеҙендә билдәләнә.
Росстат мәғлүмәттәре буйынса, 2016 йылдың беренсе кварталында ҡулланыусылар хаҡы индексы бынан алдағы квартал менән сағыштырғанда 102,3 процент тәшкил иткән. Халыҡтың йән башына йәшәү минимумы дәүмәле составындағы аҙыҡ-түлектең хаҡы 3,4 процентҡа артҡан.
Өҫтәүенә аҙыҡ-түлеккә ҡулланыусылар хаҡы индексы 103,2 процент тәшкил иткән. Аҙыҡ-түлеккә ҡарамаған тауарҙар — 3,7, хеҙмәттәр 3,8 процентҡа ҡиммәтләнгән.


text:
Республиканың биш районы һауым буйынса дүрт меңлек сикте үтте
ӨФӨ, 2014 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Башҡортостандың биш район хужалыҡтары һауым буйынса дүрт меңлек сикте үтте, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Йыл башынан алып Саҡмағош районында һәр һыйырҙан уртаса 4 936-шар килограмм, Стәрлетамаҡта — 4 642 кг, Ауырғазыла — 4 360 кг, Тәтешлелә— 4 179 кг һәм Дүртөйлөлә — 4 116-шар килограмм һөт һауып алғандар.
Республика буйынса һәр һыйырҙан уртаса күрһәткес бөгөнгө көнгә 3 333 килограмм һөт тәшкил итә, ул уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса 176 килограмға күберәк.


text:
Тәүге тапҡыр массаж буйынса БР чемпионаты үткәрелә
Башҡортостан медицина колледжы базаһында 6 ноябрҙә медицина массажы буйынса белгестәр араһында Башҡортостан Республикаһының Беренсе асыҡ чемпионаты үтәсәк.
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, чемпионат киң медицина хеҙмәтләндереүҙәре спектрының айырылғыһыҙ өлөшө булараҡ массажды популярлаштырыу, һәләтле белгестәргә ярҙам итеү һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау маҡсатында үткәрелә.
Чемпионат Башҡортостан Республикаһында ғына түгел, Рәсәй Федерацияһында ла беренсе тапҡыр үткәрелә.
Һайлап алыу турында республика ҡалаларынан һәм райондарынан медицина массажы буйынса 70 белгес ҡатнашты. Финалға һайлап алыу ярыштарында еңеүсе 20 кеше сыҡты. Жюри һәм тамашасылар хөкөмөнә умыртҡа бағанаһы остеохондрозын дауалағанда ҡулланылған медицина массажының 20 төрлө методикаһы тәҡдим ителде. 17 белгес ингән судьялар коллегияһын профессор Юрий Новиков етәкләне.


text:
Өфөлә халыҡ-ара Ислам конференцияһы тамамланды
Өфөлә барған 18 дәүләт вәкиле ҡатнашлығында «Волга-Урал төбәгендә Ислам цивилизацияһы» IV Халыҡ-ара симпозиумы үҙ эшен тамамланы.
Был конференция йомғаҡтары буйынса Башҡорт дәүләт университеты Р.Ф. Талипов етәкселегендә «Волга-Урал төбәгендә Ислам цивилизацияһы» исемле фәнни эштәр йыйынтығын сығарҙы. Йыйынтыҡта исламдың Волга-Урал төбәгендә этно-мәҙәни, тел һәм әҙәби-художество, белем биреү процестарына йоғонтоһо мәсьәләләре ҡарала. Симпозиумда ҡатнашыусылар, ислам Волга-Урал төбәге халыҡтарының ижтимағи-сәйәси һәм философик фекерен формалаштырыуға ғына түгел, шулай уҡ уларҙың матди мәҙәниәтенә ҙур йоғонто яһаны, тигән берҙәм һығымта яһаны. Хәҙерге тикшеренеүселәр Әхмәт-Зәки Вәлиди, Зәйнулла Рәсүлев, Риза Фәхретдинов кеүек күренекле дин әһелдәренең һәм ғалимдарының традицияларын дауам итә.


text:
Башҡортостан журналистары халыҡ-ара тематикаға арналған конкурста ҡатнаша ала Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан журналистары халыҡ-ара тематикаға арналған конкурста ҡатнаша ала
Башҡортостан журналистары халыҡ-ара тематикаға арналған конкурста ҡатнаша ала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостандың йәш журналистары Рәсәйҙең халыҡ-ара эштәр буйынса советы конкурсында ҡатнаша ала. Бәйге «Интерфакс» мәғлүмәт агентлығы һәм «Россия в глобальной политике» журналы ярҙамында Рәсәйҙең Журналистар союзы, «Международная жизнь» журналы менән берлектә уҙғарыла. Приз фонды 250 мең һум тәшкил итә.
Конкурста илдәге баҫма һәм электрон киң мәғлүмәт сараларының 35 йәшкәсә штаттағы һәм штаттан тыш хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша ала. 2016 йылдың 1 ғинуарынан 1 ноябренә тиклем донъя күргән эштәр ҡабул ителә. Еңеүселәр «Аналитик мәҡәлә», «Интервью», «Репортаж», «Йәш журналист» (22 йәшкә тиклем) номинациялары буйынса билдәләнә. Быйыл «Мультимедиа» (аудио- һәм видео материалдар) тигән яңы номинация булдырылған.
Еңеүселәргә аҡсалата приздар һәм иҫтәлекле билдәләр тапшырыла. Ғаризалар 2016 йылдың 1 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Тулыраҡ мәғлүмәт ойоштороусыларҙың сайтында бирелгән.


text:
14 ғинуарҙа Башҡортостанда – көслө ҡар, боҙлауыҡ һәм ел
14 ғинуарҙа Башҡортостанда көслө ҡар яуыуы, боҙлауыҡ булыуы, буран сығыуы һәм елдең секундына 15 метрҙан алып 20 метрға тиклем тиҙлектә иҫеүе көтөлә, тип иҫкәртә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.
Аҙна буйына тиерлек республика территорияһында ҡар яуасаҡ. Күпселек райондарҙа яуым-төшөм тик йәкшәмбе, 19 ғинуарҙа, туҡтаясаҡ.
Алдағы өс көндә һауа температураһы төндә минус 10 градустан түбәнерәк төшмәйәсәк. Көндөҙ термометр бағанаһы урыны менән минус ике градусҡа тиклем күтәреләсәк.
16 ғинуарҙан алып синоптиктар төбәктә һауа температураһының төндә минус 21 градусҡа тиклем һәм көндөҙ минус 11-12 градусҡа тиклем түбәнәйеүен күҙаллай.


text:
Сыуашстан вәкиле – Волга буйындағы иң яҡшы студенттар лидеры
12 июлдән 18-енә тиклем «Студенттар лидеры — 2010» Бөтә Рәсәй конкурсының округ этабы үтте. Конкурс Уҡытыусы йылы сиктәнедә үткәрелде. Унда Волга буйы төбәктәренән — Һамар, Ульяновск, Ырымбур, Нижегородка, Киров, Пенза өлкәләренән, Башҡортостан, Татарстан, Марий Иле, Мордовия һәм Сыуаш республикаларынан студенттар ҡатнашты. Бөтәһе 100-ҙән ашыу кеше.
Сыуаш Республикаһы вәкиле, Сыуаш дәүләт университетының профсоюз ойошмаһы рәйесе урынбаҫары Алексей Степанов Волга буйы федераль округы буйынса 2010 йылда үҙен иң яҡшы студенттар лидеры итеп күрһәтте. «Ректор менән һөйләшеүҙәр алып барыу» конкурсында ул бик сағыу лидер булды, унда ул студенттарҙың хоҡуҡтарын яҡлау ғына түгел, ғөмүмән хоҡуҡтарҙы бик яҡшы белеүен күрһәтте.
Икенсе урынды Ҡазан (Волга буйы) федераль университеты вәкиле Юлия Виноградова менән Нижегородка дәүләт техник университеты вәкиле Евгений Торопыгин үҙ-ара бүлеште.
Быйыл сентябрҙә «Студенттар лидеры — 2010» Бөтә Рәсәй конкурсы үткәрелә, унда Волга буйы федераль округы исеменән Сыуашстан һәм Татарстан вәкилдәре сығыш яһаясаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XII съезы һөҙөмтәләре хаҡында
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XII съезы һөҙөмтәләренә комментарий бирҙе:
– Владимир Владимирович Путин, әлбиттә, бөгөнгө көндә Рәсәй Федерацияһында иң популяр сәйәсмән булып тора. Был хаҡта күп социологик һорау алыуҙар һәм рейтингылар һөҙөмтәләре һөйләй. Шуға күрә уның кандидатураһын Рәсәйҙең буласаҡ Президенты вазифаһына тәҡдим итеү тәбиғи. Владимир Путиндың Рәсәй өсөн ауыр ваҡытта – 2000 йылдар башында – илдә тәртип һәм тотороҡлоҡ булдыра алыуын барыһы ла хәтерләй. Һәр дәүләт өсөн был төп үҫеш шарты булып тора. Шуның өсөн мин, «Берҙәм Рәсәй» партияһы ағзаһы булараҡ, ил Президенты Дмитрий Анатольевич Медведев тәҡдимен хуплайым. Рәсәй Федерацияһы Президенты менән Хөкүмәт рәйесенең бер команда булыуын беҙ беләбеҙ (был хаҡта мин бер тапҡыр ғына әйтмәнем). Шуға күрә курстың эҙмә-эҙлеклелеге күҙлегенән был оптималь буласаҡ. Шул уҡ ваҡытта Владимир Владимирович партия съезында сығыш яһағанында, Рәсәй Федерацияһында үҙгәрештәр кәрәк, тип белдерҙе. Был ил төбәктәренә өҫтәмә хоҡуҡтар биреүгә лә, һалым системаһын камиллаштырыуға ла, идара итеү һөҙөмтәлелеген арттырыуға ла ҡағыла.
Башҡортостан Рсепубликаһы Президентының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса.
***
«Берҙәм Рәсәй» партияһының XII съезы барышында Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» партияһы ағзаларына Рәсәй Президенты вазифаһына РФ Хөкүмәте рәйесе Владимир Путин кандидатураһын яҡлап сығырға тәҡдим итте. Үҙ сиратында, РФ Хөкүмәте рәйесе Рәсәй Президентына РФ Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙа берҙәм рәсәйлеләр исемлеген етәкләргә тәҡдим итте.
«Берҙәм Рәсәй» партияһы съезы РФ Дәүләт Думаһына кандидаттар исемлеген раҫланы. Кандидаттарҙың федераль исемлегенең төбәк төркөмөнә Башҡортостан Республикаһынан 18 кеше инде. Төркөмдө Рөстәм Хәмитов етәкләй.


text:
Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үтеп барған йылдың мөһим ваҡиғаларын барланыФото: Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы
Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үтеп барған йылдың мөһим ваҡиғаларын барланы
Республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы үтеп барған йылдың мөһим ваҡиғаларын барланыФото: Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфөлә Яҙғы эшҡыуарлыҡ аҙналығы һәм Стәрлетамаҡта Эшҡыуарҙар көнө республикала бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн ойошторолған сараларҙың иң мөһимдәре булды, тип иҫәпләйҙәр Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында. Ике майҙансыҡтың да эшендә дүрт меңдән ашыу эшҡыуар ҡатнашты. Улар өсөн «Стартап алышы», «галстукһыҙ» осрашыуҙар, семинарҙар кеүек ижади программалар әҙерләнде.
«Тағы ла бер мөһим башланғыс — «Бизнес-навигатор» проектының эшләй башлауы, уның сиктәрендә меңдән ашыу коммерсант ҡатнашлығында 18 сара ойошторолдо. Маркетинг һәм интернетта бизнесты үҫтереү популяр темалар булды. Был аҙ сығым талап иткән реклама эҙләү менән аңлатыла. Проекттың эксперттары — уңышлы эшҡыуарҙар һәм дәүләт ведомстволары етәкселәре. Тәүгеләре тәжрибәләре менән уртаҡлашты, икенселәре мөһим проблемаларҙы хәл итеү юлдарын өйрәтте», — тип иҫкә төшөрҙөләр Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһында.


text:
Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр һаны 177 кешегә етте Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр һаны 177 кешегә етте
Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр һаны 177 кешегә етте Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр һаны 177 кешегә етте, улар араһында 102 өлкән кеше һәм 75 бала бар. 30 процентҡа яҡыны дауахананан сығарылған, ҡалғандары стационарҙа дауалана, тип хәбәр иттеләр төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
29 ғинуарҙан Өфөлә киҙеү буйынса карантин иғлан ителде. Әле Күмертау һәм Салауат ҡалаларында, Туймазы, Дыуан, Борай, Балаҡатай, Дәүләкән, Баҡалы, Ҡыйғы, Бүздәк, Көйөргәҙе, Күгәрсен райондарында шундай сара ҡабул ителгән.
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һаҡланыу сараларын үтәргә һәм үҙаллы дауаланмаҫҡа кәңәш итә. Сирҙең эпидемик күтәрелеше осоронда прививка яһатырға ярамай, шуға күрә иҫкәртеү тәүге урынға сыға.
Иҫкәртеүҙең төп алымдары — тәү сиратта шәхси гигиена. Бинаны елләтергә, туҙандарҙы һөртөргә, ҡулдарҙы йышыраҡ йыуырға кәрәк. Битлек кейергә, кеше күп йөрөгән сараларға бармаҫҡа кәңәш ителә. Ошо рәүешле үҙеңде һәм яҡындарыңды сирҙән һаҡларға мөмкин, тип билдәләй белгестәр.