text:
Яҡтылығың ҡалды күңелдә.
Шағир – фронтовик Хөсәйен Ҡунаҡбайға 12 февралдә 100 йыл тула.
Һәр бер эштә, һәр бер фронтта
Мин һаман да эшләп йөрөрмөн.
Аҡылымдың һуңғы яҡтыһын
Һәм ҡанымдың һуңғы тамсыһын
Илем, халҡым өсөн бирермен.
Шағир Хөсәйен Әхмәтйән улы Ҡунаҡбаев (Хөсәйен Ҡунаҡбай) 1912 йылдың 12 февралендә Башҡортостандың Әбйәлил районы Таһир ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Әхмәтйән ағайҙың ғаиләһендә Хөсәйен яңғыҙ бала булмай. Уның ир еткән игеҙәк ағалары һәм әсәһе Мәрхәт апай тифтән, тағы игеҙәк үҫмер Ғайса, Муса исемле ике ағаһы 21-се аслыҡ йылында вафат булалар. 6 ир баланан Әхмәтйән ағайҙың берҙән-бер өмөтө, күҙ терәп ҡалғаны – Хөсәйен була.
Хөсәйен бик йәшләй етем ҡалыу сәбәпле, ауыл байҙарында көтөүсе булып йөрөй.
Һаҡмар йылғаһы буйында тыуып-үҫеп, шул йылғала көндәр буйы балыҡ һөҙөп уйнауҙар оҙаҡҡа бармай, уны Билалда асылған балалар йортона бирәләр. Хөсәйен Ҡунаҡбай менән бергә уйнап үҫкән, аулыбыҙҙан сыҡҡан 2-се яҙыусы Сәләх Кулибай үҙенең «Төрлө һуҡмаҡтар» исемле китабында бала саҡтары тураһында яҙған.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов Благовар районында булдыФото: Рәмил Килмәмәтов
Рөстәм Хәмитов Благовар районында булды
Рөстәм Хәмитов Благовар районында булдыФото: Рәмил Килмәмәтов
19 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың Благовар районында «Дмитриевка» сусҡасылыҡ комплексын төҙөү буйынса инвестиция проектының презентацияһында булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Башҡортостанда йылына 70 мең тонна сусҡа ите етештереү һәм эшкәртеү буйынса биш заманса сусҡасылыҡ комплексы төҙөү буйынса инвестиция проектын «Таврос» идара компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте тормошҡа ашыра. Бынан тыш, проект йылына 230 мең тонна продукция етештерәсәк ҡатнаш аҙыҡ цехын, 90 мең тонна иген һалырлыҡ элеваторҙы үҙ эсенә ала. Шулай уҡ йылына 1 миллион баш мал һуйыу һәм ит эшкәртеү буйынса комплекс төҙөү планлаштырыла. Объекттарҙы файҙаланыуға тапшырыу срогы – 2015 йыл. Проекттарҙы тормошҡа ашырыу меңдән ашыу эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк. Проекттың дөйөм хаҡы – 12,5 миллиард һум. Әлеге ваҡытта 3,4 миллиард һум аҡса һалынған. Хөкүмәт комиссияһы ҡарары буйынса, проектка дәүләт ярҙамы күләме 2,6 миллиард һум тәшкил итәсәк. БР Хөкүмәтендә субсидия биреү тәртибе тураһында ҡарар әҙерләнә.
Бөгөнгө көндә сусҡасылыҡ комплексының беренсе сираты сафҡа индерелгән. Рөстәм Хәмитов предприятие хеҙмәткәрҙәре менән аралашты – бында 156 кеше эшләй, — һәм сусҡа аҫрау технологиялары менән танышты.
«Республика комплекс төҙөүҙә ярайһы уҡ ҙур ярҙам күрһәтә. Бындай ярҙам артабан да күрһәтеләсәк», – тине Башҡортостан Президенты.
Район үҙәге Языков ауылында Рөстәм Хәмитов Благовар районы халҡы менән аралашты. Осрашыу барышында республика башлығы, райондың күтәрелеш алдында тороуына ышанам, тип билдәләне. «Район ҙур мөмкинлектәргә эйә. Бында ҙур, ҡеүәтле хужалыҡтар бар. Өфөнөң эргәлә булыуы агросәнәғәт өлкәһенең үҫешенә ҙур йоғонто яһай. Благовар районы уңышлы үҫешәсәк, тип ышанам», тине республика етәксеһе. Рөстәм Хәмитовтың был осрашыуҙағы сығышының стенограммаһы төбәк башлығының рәсми сайтында урынлаштырылған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡорт балы халыҡ-ара конгреста иң яҡшыларҙың береһе тип танылды
Башҡорт балы был көндәрҙә Киевта барған умартасылыҡ буйынса «Апимондия-2013» 43-сө халыҡ-ара конгресында иң яҡшыларҙың береһе тип танылды. Быйыл был конгреста донъяның 70-тән ашыу иле вәкилдәре ҡатнаша.
Умартасылыҡ продукцияһы етештереүселәр һәм эшкәртеүселәр эшмәкәрлеген яраштырыу төбәк-ара Ассоциацияһы ағзалары башҡорт балын балдың сифаты буйынса профессиональ конкурстарҙың дүрт категорияһында тәҡдим итте.
Үткәрелгән конкурстар йомғаҡтары буйынса башҡорт командаһы наградаларҙың тулы комплектын — бер алтын, бер көмөш һәм бер бронза миҙалдар яуланы.
Еңеүселәрҙе рәсми бүләкләү кесе йомаға, 3 октябргә, планлаштырылған.


text:
Башҡортостан хаҡында пластилин йәнһүрәт төшөрөлгән
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостан хаҡында йәнһүрәт төшөрөлгән. Ул «Мульти-Рәсәй» илдең төрлө төбәктәре, ҡалалары һәм халыҡтары тураһында фильмдар циклына ингән. Уны YouTube-ла проекттың рәсми каналында ҡарарға мөмкин.
Бер минутлыҡ роликта республиканың төп символдары: баҡыр, «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы, Шүлгәнташ мәмерйәһе, нефть, Салауат Юлаев тураһында бәйән ителә.
«Мульти-Рәсәй» фильмдар циклы 2006 йылдан төшөрөлә. Һәр фильм бер минут бара. Роликтар «Пилот» студияһында пластилин технологияһы буйынса эшләнгән. Илдең рәсми булмаған видеоэнциклопедияһын тәшкил итәсәк 100-ҙән ашыу фильм төшөрөү ҡаралған.


text:
“Башҡортостандың йәнле тәбиғәте” фотоконкурсы иғлан ителде
Башҡортостан буйынса Рәсәй тәбиғәтте күҙәтеү идаралығы “Башҡортостандың йәнле тәбиғәте” фотоһүрәттәре конкурсын иғлан итә.
Фоторәссамдар үҙҙәренең оҫталығын түбәндәге номинациялар буйынса күрһәтә аласаҡ :пейзаж, панорама, этюд, үҫемлектәр һәм хайуандар, тәбиғәт һәм Кеше.
Конкурс сиктәрендә Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығында профессиональ фотографтарҙың еңеүселәр өсөн оҫталыҡ дәрестәре үткәреүе ҡаралған.
Фотоэштәр алдан һайлап алыу өсөн конкурс комиссияһына 2010 йылдың 1 июненә тиклем электрон вариантта тапшырылырға тейеш. Конкурсҡа фотоһүрәттәр 30x45 сантиметрҙан да кәм булмаған ҡағыҙҙа баҫылған килеш, шулай уҡ ошо уҡ фотографияларҙың кәметелмәгән күләмле файлдары менән бергә 2010 йылдың 15 июненә тиклем тапшырылырға тейеш.
Конкурсҡа һайлап алынған фотоһүрәттәрҙе баһалау Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы территорияһында үтәсәк.
Фотоһүрәттәрҙе Башҡорт дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығына даими фотокүргәҙмә ойоштороу өсөн бүләк итеү конкурста ҡатнашыуҙың шарты булып тора.


text:
Йылға
Йылға — үҙе яһаған һыу юлы буйлап ағып ятҡан, ер аҫты һәм ер өҫтөндәге һыу бассейны иҫәбенә тулышып торған тәбиғи һыу ағамы.
Йылғаларҙы ҡоро ер гидрологияһының булеге — йылға гидрологияһы өйрәнә.
Дөйөм мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ер өҫтөнә төшкән яуым-төшөм тау тоҡомдары аша өҫкә сығып даими ағым барлыҡҡа килтереү нәтижәһендә барлыҡҡа килә. Һәр йылғаның — йылға башы һәм диңгеҙгә, күлгә, йәки башҡа йылғаға ҡойған өлөшө бар. Әгәр йылғаның ҡушылдыҡтары булһа, ағым уңайына табан йылға киңәйә бара һәм һыуы арта бара. Бары тик сүллектә ағыусы йылғаның ғына ағым уңайына һыуы кибеп кәмей бара, ҡайһы осраҡта ҡом эсенә кереп юҡҡа сыға. Йылғаның икенсе йылғаға, күлгә, диңгеҙгә ҡойған урына йылға тамағы тип атала. Йылғаның инештән алып ҡойған урынына тиклем ара йылға оҙонлоғо тип атала. Күпселек йылғалар башка йылғаларҙың ҡушылдығы булып тора. Йылғаларҙың ҡайһы берҙәре күлдәргә ҡоя. Күпселек ҙур йылғалар диңгеҙгә йәки океан ҡултығана ҡоя.
Донъяның иң ҙур йылғалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан йылғалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Урыҫ википедияһынан


text:
Республикаға «ҡырағай» полиовирусты индермәҫ өсөн саралар күрелә
Тажикстан Республикаһында полиомиелит буйынса эпидемиологик хәл көсөргәнешле булып ҡала. 1 июнгә ҡарата был Урта Азия республикаһында инфекция йоҡтороуҙың 539 осрағы теркәлгән, шул иҫәптән 13-ө үлем менән тамамланған.
“Өфө” халыҡ-ара аэропортында «ҡырағай» полиомиелит вирусын индермәү маҡсатында һәм Рәсәй Федерацияһының полиомиелиттан таҙа территория статусын һаҡлау өсөн барыһы ла эшләнә.
Ғәҙәттән тыш хәл иғлан ителгәндән алып “Өфө” халыҡ-ара аэропортында РФ дәүләт сиге аша үтеү пунктында идаралыҡтың санитар-карантин пункты белгестәре менән Тажикстандан килгән 10 рейс тикшерелгән. Рәсәй ҡулланыусылар күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы мәғлүмәте буйынса, 1332 кеше тикшерелгән, улар иҫәбендә — экипаж ағзалары һәм пассажирҙар. Температураһы булған ауырыуҙарҙы асыҡлау өсөн контактһыҙ термометр ҡулланылған. Сирлеләр теркәлмәгән.
Өфөнөң медицина хеҙмәте һәм санитар-карантин пункты белгестәре көсө менән Тажикстандан килгән балаларға полиомиелиттан иммунизация үткәрелгән.
Авиарейс экипажы ағзалары инфекцияны профилактикалау буйынса инструктаж үткән.


text:
Сифатҡа иғтибар арта
Сарала Башҡортостан Рес- публикаһы Хѳкүмәтенең 2015 йылдың 3 июлендә ҡабул иткән “Дәүләт ҡаҙна һәм бюджет учреждениелары ихтыяжы ѳсѳн йәмәғәт туҡланыуы хеҙмәтен күр- һәтеү һәм аҙыҡ-түлек тапшырыу йәһәтенән тәьмин итеүселәрҙе (башҡарыусыларҙы) билдәләү вә- кәләттәрен Башҡортостан Рес- публикаһының Сауҙа һәм ҡул- ланыусылар хоҡуғын яҡлау бу- йынса дәүләт комитетына биреү тураһында”ғы 253-сѳ ҡарарын үтәү хаҡында һүҙ барҙы. Был ҡарар 1 октябрҙән ғәмәлгә инде. Башҡортостан Республикаһы- ның Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау буйынса дәүләт комитетының 2015 йылдың 31 авгусында сығарған 221-се бо- йороғона ярашлы, дәүләт ҡаҙна һәм бюджет учреждениелары ѳсѳн тауарҙар исемлегенә түбәндәгеләр индерелгән: картуф, йәшелсә (кишер, сѳгѳлдѳр, кәбеҫтә), йо- мортка, һыйыр, тауыҡ ите, колбаса изделиелары, туңдырылған балыҡ, йәшелсә-емеш һуттары, эшкәртелгән һәм консерваланған йәшелсә һәм емеш, кѳнбағыш майы, һѳт, аҡ май, эремсек, ҡаты сыр, һѳт аҙыҡтары, он-ярманан етештерелгән аҙыҡ-түлек, икмәк- күмәс, кондитер изделиелар, шәкәр, минераль һәм эсәр һыу, туҡландырыуҙы ойоштороу бу- йынса хеҙмәттәр.
Хәҙер дәүләт ҡаҙна һәм бюджет учреждениеларына тапшырған аҙыҡ-түлек лаборатор тикшереүҙе мотлаҡ үтергә тейеш. Тимәк, белем биреү учреждениеларында, медицина, социаль хеҙмәтләндереү, балаларҙың ялы һәм уларҙы һауыҡтырыу менән шѳғѳлләнгән ойошмаларҙа туҡланғандар си- фатлы аҙыҡ-түлек менән тәьмин ителәсәк. Был ҡарар бик урынлы ҡабул ителгән. Семинар-кәңәшмәлә ҡатнаш- ҡандарҙы аҙыҡ-түлек алыуҙа контракт тѳҙѳү тәртибе менән таныштырҙылар.
Рәмилә МУСИНА.


text:
Белореттарҙы республика етәксеһе ҡотланы
Үткән шәмбе белореттар ҡалаға нигеҙ һалыныуына 252 йыл тулыуҙы һәм металлургтарҙың һѳнәри байрамын билдәләне. Ҡала халҡын ҡотларға республика Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рѳстәм Хәмитов та килде.
Рѳстәм Зәки улы ҡаланың Метал-лургтар майҙанында ойошторолған байрамда ҡатнашты һәм ҡала халҡына ҡотлау һүҙҙәрен еткерҙе, металлургия комбинатын үҫтереүгә ҙур ѳлѳш индергән алдынғы металлургтарға Маҡтау ҡағыҙҙары тапшырҙы. Быйыл республиканың Маҡтау ҡағыҙына ике металлург эйә булһа, “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған металлургы” исеменә ѳс кеше лайыҡ булды.
“Әлеге ваҡытта металлургия сәнәғәте еңел булмаған ваҡыт кисерә. Шуға ҡарамаҫтан, Белорет металлургия комбинаты ауырлыҡтарға бирешмәй, эшләүен дауам итә, ѳҫтәмә һалым булдыра, ҡала, республика бюджетын тулыландыра. Социаль-иҡтисади хәлебеҙҙе яҡшыртыу ѳсѳн был аҡса беҙгә бик кәрәк. Ғѳмүмән, Белорет тураһында минең фекерем яҡшы. Ҡала йылдан-йыл үҫә, яңы объекттар, йорттар тѳҙѳлә, юлдар һалына. Бәләкәй эшҡыуарлыҡ үҫешкән, предприятиелар ҙа күп. Республика артабан да ҡалаға ярҙам күрһәтәсәк, тик был үҫеш һәр саҡта ла хәрәкәттә булырға тейеш ”, - тине Рѳстәм Хәмитов сығышында.
Ул яңы ғына эш сәфәре менән алыҫ Бразилияла БРИКС саммитында булып ҡайтыуын һәм, башҡалар менән сағыштырып ҡарағанда, беҙҙә хәлдең яҡшы булыуын, ныҡлы йәмғиәт нигеҙе барлығын да телгә алды.
Сара барышында муниципаль район хакимиәте башлығы В. Г. Миронов, Белорет металлургия комбинатының идара итеүсе директоры В. Г. Камелин да ҡала халҡын байрам менән ҡотлап, изге теләктәрен еткерҙе.
Тантаналы саранан һуң Рѳстәм Зәки улы ҡаланың 1-се мәктәбендә барған реконструкция эше менән танышты. Был мәктәптә 2012 йылда, ҡаланың 250 йыллыҡ юбилейын ҡаршылауға ярашлы, ремонт эштәре башланғайны. Әлеге ваҡытта башланғыс класс уҡыусылары ѳсѳн тѳкѳтмә һуғылған, ошонда уҡ һауыҡтырыу бассейны тѳҙѳлгән, ашханаға, мәктәптең 4 ҡатына ла тулыһынса ремонт эшләнгән, яңы йыһаздар, ҡорамалдар алынған. Ремонттан һуң мәктәптә 880 бала уҡыясаҡ. Реконструкция эштәре, яңы ҡорамалдар һәм уларҙы урынлаштырыу менән бергә, 218 млн. һумға тѳшкән.
Бѳйѳк Ватан һуғышы ваҡытында 1-се мәктәптә артиллерия мәктәбенең карантины, һуңғараҡ, 1943 йылдың апреленән алып июнгә тиклем, Ҡыҙыл Армияның эвакуацион госпитале урынлашҡан була. Ул ваҡытта класс бүлмәләре дауахана палаталары итеп үҙгәртелә.
Республика етәксеһе ҡаланың Твердышев урамында тѳҙѳлгән социаль йорттан етем һәм ҡараусыһыҙ ҡалған балаларға фатир асҡысы тапшырыуҙа ла ҡатнашты. Ул кѳндѳ 13 бала ҡулына асҡыс алып, үҙ мѳйѳшѳн булдырыу бәхетенә иреште. 3 ҡатлы, 33 фатирлы был яңы йорттан, етем һәм ҡараусыһыҙ ҡалған балаларҙан тыш, муниципаль район хакимиәтендә “Социаль ипотека” программаһы буйынса иҫәптә торғандарға, Бѳйѳк Ватан һуғышы ветерандарына һәм уларҙың ғаилә ағзаларына фатир бүленгән. Шулай уҡ республиканың Мәҙәниәт министрлығы ла Белорет районында эшләгән мәҙәниәт хеҙмәткәренә биреү ѳсѳн ошо йорттан бер фатир һатып алған. Йорт 2012 йылда тѳҙѳлә башлаған.
Тѳҙѳлѳш ѳсѳн 31 млн. 116 мең һум аҡса тотонолған. Фатир асҡыстарын тантаналы рәүештә эйәләренә тапшырғандан һуң Рѳстәм Зәки улы ошо шатлыҡҡа эйә булған Динис Ғәйнетдиновтың яңы фатиры менән танышты. Бәхетле фатир хужаһы республика етәксеһенә, муниципаль район хакимиәтенә, опека һәм попечителлек бүлегенә барыһы исеменән дә рәхмәт белдерҙе.
Республика Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рѳстәм Хәмитов ҡаланың Киров, Тюленин урамдарындағы 3 саҡрымлыҡ автомобиль юлының торошо, әле барған капиталь ремонт эштәре менән дә яҡындан танышты. Бында алдан түшәлгән бетон асфальтҡа ремонт яһала, туҡталыштар алыштырыла һәм яңыртыла. Ҡойма ямғырҙарға ҡаршы торорлоҡ канализация эшләнә. Ремонт эштәре 65 млн. һумға тѳшә.
Ҡалала 2012 йылдан 2014 йылға тиклем бѳтә булған 61 саҡрым юлдың 16,5 саҡрымына бетон асфальт түшәү планлаштырылған. Был Белорет юлының 30 проценты. Дѳйѳм сығымдар күләме - 174,2 млн. һум. Әле юлдарҙың яртыһы реконструкцияланған. Сентябрь, октябрь айҙарына ремонт эштәре тулыһынса тамамланырға тейеш.
Рѳстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Белорет районының социаль-иҡтисади яҡтан яҡшы күрһәткестәргә ирешеүен билдәләне һәм артабан да тырышып эшләргә саҡырҙы. Ул муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Мироновҡа етди тѳҙѳлѳш компанияларын йәлеп итергә саҡырҙы. “Ҡала бәләкәй түгел, ә үҙегеҙҙең тѳҙѳүселәрегеҙ юҡ. Шул арҡала тѳҙѳлә башлаған социаль объекттарҙы, йорттарҙы ваҡытында тапшырыу менән проблемалар тыуа”, - тине республика етәксеһе. Рѳстәм Хәмитов Мәжит Ғафури урамында тѳҙѳлѳш эштәре оҙаҡҡа һуҙылған балалар баҡсаһын да быйыл бер нәмәгә ҡарамай тапшырырға ҡушты.
Э. Мѳхәмәҙиева.
Автор фотоһы.


text:
Каникулдан һуң тәүге аҙнала балалар араһында ауырыусылар иҫәбе дүрттән бер өлөшкә артҡан
Бер аҙнала Башҡортостандың 13539 кешеһенә киҫкен вируслы респиратор инфекция диагнозы ҡуйылған. Сирләй башлағандарҙың күбеһе (68,8%) — 14 йәшкә тиклемге балалар. Каникулдарҙан һуң тәүге аҙнала ауырыусылар иҫәбе дөйөм алғанда —23,8 процентҡа, шул иҫәптән балалар араһында 25,2 процентҡа артҡан. Шул уҡ ваҡытта, Роспотребнадзорҙың республикалағы идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, вируслы инфекциялар менән ауырыу кимәле күп йыллыҡ уртаса күрһәткескә ҡарағанда 23,1 процентҡа түбән. Грипп осраҡтары теркәлмәгән.
Үткән аҙнала баш ҡалала 3,5 меңдән ашыу кеше һалҡын тейҙергән. Поликлиника пациенттарының ҙур өлөшөн тағы ла 14 йәшкә тиклемге балалар тәшкил итә — 67,3%. Дөйөм алғанда ауырыусылар иҫәбе бер аҙнала 36,6 процентҡа артҡан.
Эпидемиологтар мәғлүмәттәре буйынса, әле халыҡтың киҫкен вируслы инфекция менән ауырыуы эпидемик сиктән 48,9 процентҡа түбән. Башҡортостанда гриптың миҙгелле вирустары асыҡланмаған.
Республикала грипҡа ҡаршы прививка компанияһы тамамланды, бөтәһе 966,3 мең кеше, икенсе төрлө әйткәндә республика халҡының 23,8 проценты, шул иҫәптән федераль поставкалар буйынса 800 мең кеше прививка эшләткән.


text:
Фото:
Йыл башынан алып республикала меңдән ашыу янғын булған
Фото:
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығының Дәүләт янғын күҙәтеү идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, 2010 йылдың 23 апреленә ҡарата республикала 41 миллион һумдан ашыу матди зыян килтергән 1239 янғын булған. Утта 118 кеше, шул иҫәптән һигеҙ бала, һәләк булған, 118 кеше төрлө дәрәжәләге йәрәхәт алған.
Яҙ-йәй миҙгелендә торлаҡ секторында, урман массивында, баҡса ширҡәттәрендә, торфлы урындарҙа, баҫыуҙарҙа янғындар артыуын билдәләргә кәрәк.
Уҙған йылдың апрелендә генә республикала 337 янғын теркәлгән, уларҙа 34 кеше һәләк булған һәм 28-е төрлө күрһәтеүенсә, 43 процент осраҡта янғынға ут менән һаҡһыҙ эш итеү сәбәпсе, ә кешеләрҙең 44 проценты алкоголь эсемлектәр ҡулланғандан һуң һәләк була.


text:
Байрамыбыҙ мөбәрәк булһын!
31 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Хөрмәтле райондаштар, мөхтәрәм мосолман ҡәрҙәштәр!
Мосолман донъяһында Ислам диненең изге һәм мөбәрәк байрамдарының береһе – Ҡорбан ғәйете менән ихлас күңелдән тәбрик итәм. Был байрам һәр беребеҙҙе иманлылыҡ, изге ниәттәр, саф, пак хистәр менән солғап алһын. Был көн бөтәбеҙ өсөн дә изгелек эшләү, аңлашыу, үҙ-ара ихтирам көнө булһын. Район халҡына ул рух ныҡлығы, йән тыныслығы, һәр ғаиләгә ырыҫ-бәрәкәт, ил-көнөбөҙгә именлек алып килһен. Һәр атҡан таңды ҡыуанып ҡаршылайыҡ, мохтаждарға ярҙам ҡулы һуҙайыҡ, яман эштәрҙән йыраҡ торайыҡ, бер-беребеҙгә миһырбанлы, изгелекле, рәхмәтле һәм сабыр булайыҡ.
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район хакимиәте башлығы.
Мосолман донъяһында Ислам диненең изге һәм мөбәрәк байрамдарының береһе – Ҡорбан ғәйете менән ихлас күңелдән тәбрик итәм. Был байрам һәр беребеҙҙе иманлылыҡ, изге ниәттәр, саф, пак хистәр менән солғап алһын. Был көн бөтәбеҙ өсөн дә изгелек эшләү, аңлашыу, үҙ-ара ихтирам көнө булһын. Район халҡына ул рух ныҡлығы, йән тыныслығы, һәр ғаиләгә ырыҫ-бәрәкәт, ил-көнөбөҙгә именлек алып килһен. Һәр атҡан таңды ҡыуанып ҡаршылайыҡ, мохтаждарға ярҙам ҡулы һуҙайыҡ, яман эштәрҙән йыраҡ торайыҡ, бер-беребеҙгә миһырбанлы, изгелекле, рәхмәтле һәм сабыр булайыҡ.
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район хакимиәте башлығы.
Мөғәллимдәр көс туплай
29 августа 2017 йыл | Мәғариф, Йәмғиәт
Гәзиттә хәбәр ителеүенсә, район уҡытыусыларының быйылғы кәңәшмәһе 25 августа район мәҙәниәт һарайында үтте. Был көндө сараға 450 мөғәллим йыйылды. Фойела сарала ҡатнашыусыларҙы белем биреү учреждениеларының бай йөкмәткеле методик, ҡул эштәре һәм көҙгө уңыш күргәҙмәләре ҡаршы алды. Уҡытыусылар эш тәжрибәләре менән уртаҡлашыуҙа фото-видео материалдарҙы ла оҫта файҙаланған. Зауыҡ менән эшләнгән стендтар менән бер рәттән айы-рым тематик мөйөштәр ҙә бар ине. Мәҫәлән, Красноусолдағы 2-се мәктәптең психологик ял "бүлмәһе”, Табын коррекция мәктәп-интернатының халыҡ һөнәрҙәренә арналған өлөшө һ.б. күптәрҙең иғтибарын йәлеп итте.
Мәғарифты үҫтереү – иғтибар үҙәгендә
29 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Хөрмәтле уҡытыусылар, педагогик хеҙмәт ветерандары, мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәре, конференцияла ҡатнашыусылар!
“Әсәлек даны” миҙалы менән бүләкләнделәр
29 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Күптән түгел Башҡортостан Республикаһының Хөкүмәт йортонда 45 күп балалы әсәгә "Әсәлек даны” миҙалы тапшырыу тантанаһы үтте.
Мәктәптәрҙең янғын хәүефһеҙлегенә - иғтибар
29 августа 2017 йыл | Мәғариф, Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Белем биреү учреждениеларының мөһим бурысы булып уҡытыу-тәрбиә процесын уҙғарыуҙа уҡыусыларҙың ғүмерен һәм сәләмәтлеген гарантиялауҙы күҙаллаған хәүефһеҙ шарттар тәьмин итеү тора. Мәктәптең комплекслы хәүефһеҙлеген тәьмин итеү йәһәтенән өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе - бинаның һәм уның биләмәһенең янғын хәүефһеҙлеге.


text:
Әхмәр ауылы мәҙәниәт йортонда Рәсәй киноһы йылы сиктәрендә уҙғарылған “Алтын ҡомартҡы” эстафетаһы бик матур үтте. Сарала Башҡортостан телевидениеһының тамашасылар алдында ҙур популярлыҡ яулаған “Хазина” ижади берекмәһенең етәксеһе, авторы һәм алып барыусыһы, башҡорт халыҡ ижадын йыйыу, һаҡлау һәм пропагандалау менән эҙмә-эҙлекле шөғөлләнгән Ю.И. Ғәйнетдиновтың тормошона һәм ижадына байҡау яһалды. Уның Башҡортостанда һәм унан ситтә йәшәүсе яҡташтарыбыҙ араһынан алтын ҡомартҡыға тиң халыҡ таланттары тураһында фильмдар төшөрөп, халыҡҡа еткереүе – баһалап бөткөһөҙ ҙур хеҙмәт. Ю.Ғәйнетдинов үҙе лә оҫта ҡурайсы. Уның репертуарында – 300-ҙән ашыу быуындан-быуынға күсеп килгән башҡорт халыҡ көйҙәре.
28 мартта Әхмәр ауылында үткән төбәк бәйгеһендә Басай,Әхмәр,Төркмән,Күсей ауылдарының йәштәре көс һынашты (бөтәһе 10 ҡатнашыусы).Бәйгенең еңеүселәре Әхмәр ауылынан Өмөтбаева Рузилә һәм Мәтинов Фирғәт,Төркмән ауылынан Мәҡсүтова Нурзилә һәм Ниғмәтуллин Ильнар район бәйгеһендә ҡатнашыу хоҡуғын яуланылар.


text:
Кеше хоҡуҡтарын яҡлау һәм коррупцияға ҡаршы тороу мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул ителәсәк
19 декабрҙә РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә кеше хоҡуҡтарын һәм азатлығын яҡлау мәсьәләләре буынса граждандар ҡабул итеү ойошторола.
Халыҡты Башҡортостандағы кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Рим Ҡәйүмов ҡабул итәсәк.
Башлана — 14 сәғәттә.
Шулай уҡ РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә иртәгәһенә, 20 декабрҙә, коррупция һәм миграция хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре тарафынан эшләнгән башҡа төрлө хоҡуҡ боҙоуҙарға бәйле мәсьәләләр буйынса ҡабул итеү үткәреләсәк.
Мөрәжәғәт итеүселәрҙе Федераль миграция хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығының коррупцияға ҡаршы эш итеү һәм эш урынында тикшереүҙәр үткәреү буйынса бүлектең өлкән инспекторы Ирина Ожиганова көтөп ҡала.
Башлана — сәғәт 10-да.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Ҙур йыйында “Рәсәй Федерацияһы субъекттары дәүләт власының закондар сығарыу (вәкиллекле) һәм башҡарма органдарын ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында”ғы
Ҙур йыйында “Рәсәй Федерацияһы субъекттары дәүләт власының закондар сығарыу (вәкиллекле) һәм башҡарма органдарын ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында”ғы
Аҡ таштарҙан яуған
көмөш нурҙар
Еҙемемдә минең сағыла.
Foрур ҡаяларға хозурланып,
Ярҙа торам әле тағы ла.
Ҡауыштылар йылға менән
ҡая,
Һөйөү бармы уға тиңләшер?!
Һуғармаһа йылға
наҙҙар менән,
Һағышынан тау ҙа ишелер.
Тик уҡырға килгән Рәйләнең был ҡыуанысы оҙаҡҡа барманы. Шаулап торған таш ҡаланы үҙһенмәне ҡыҙ. Ай үттеме-юҡмы, тыуған ауылы Ташкисеүҙе юҡһынып бер булды. Эйе, Әлшәй районындағы был күркәм төйәкте һағынырлыҡ та шул.


text:
30-08-2016, 09:53 / Йәмғиәт
«Яулайһы үрҙәр бар әле...»
Уҡытыусы белем биреүҙе тәрбиә эше менән тығыҙ бәйләнештә алып бара. Ысын педагог һәм тәрбиәсе, шиғыр ятлатһынмы, йыр өйрәтһенме, кѳн һайын баланың рухын үҫтереү, белемен арттырыу, уны шәхес итеп тәрбиәләүгә ҙур тырышлыҡ һала. Шуныһы ҡыуаныслы, районыбыҙҙа эшен яратҡан, үҙ һөнәренең оҫтаһы булған, белемле, тәжрибәле уҡытыусылар һәм тәрбиәселәр бихисап. Район-ҡала педагогтары балаларға белем биреү менән генә сикләнмәй, улар төбәктәге социаль әһәмиәтле сәйәси һәм мәҙәни сараларҙы үткәреүҙә уңыштарға өлгәшә, төрлө кимәлдәге һөнәри конкурстарҙа ҡатнаша, уҡыусыларын ярыштарға, олимпиадаларға...


text:
Мөһим бурыстар ҡуйылған
26 сентября 2017 йыл | Урындағы үҙидара
=2017 – Экология йылы
Иғлан ителгән Экология йылында ҡала-ауылдарҙа тирә-яҡ тәбиғәтте һаҡлау, төҙөкләндереү эштәре әүҙем бара. Сәйетбаба ауыл биләмәһендә был йүнәлештә ниндәй эшмәкәрлек алып барыуҙары тураһында ауыл хакимиәте башлығы Айрат СӘЙФУЛЛИНға мөрәжәғәт иттек.
Урман әкиәтендә ҡунаҡта
26 сентября 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
=2017 – Экология йылы
Районда Экология йылына арналған саралар әленән-әле үтеп тора. Уның сираттағыһына, йәшәү сығанағы – урман темаһына арналғанына 24 ауыл клубы коллективы, Красноусол мәктәптәре уҡыусылары һәм тамашасылар йыйылды.
Йәм өләшә баҡсабыҙ
26 сентября 2017 йыл | Мәғариф
27 сентябрь – Мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәре һәм тәрбиәселәре көнө
Яңғыҙҡайын урта мәктәбенең мәктәпкәсә йәштәге төркөмдәре Яңғыҙҡайын, Үтәк, Буруновка, Туғай ауылдарында уңышлы эшләп килә. Һөнәри байрамдары алдынан өлкән тәрбиәсе Гүзәл Наил ҡыҙы Сабитова үҙҙәре менән яҡынданыраҡ таныштырҙы.
Офоҡтар саҡыра сәфәргә
26 сентября 2017 йыл | Йәмғиәт
27 сентябрь – Бөтә донъя туризм көнө
Хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан районыбыҙ респуб-ликала туризм үҫеше өсөн иң перс-пективалылар иҫәбендә. Ҡуйы урмандарға, мәғрур ҡаяларға, йылға-күлдәргә бай төбәгебеҙ экологик, спорт туризмы, спелеология буйынса тикшеренеүҙәр алып барыу өсөн дә бик уңайлы.
Хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан районыбыҙ респуб-ликала туризм үҫеше өсөн иң перс-пективалылар иҫәбендә. Ҡуйы урмандарға, мәғрур ҡаяларға, йылға-күлдәргә бай төбәгебеҙ экологик, спорт туризмы, спелеология буйынса тикшеренеүҙәр алып барыу өсөн дә бик уңайлы.
Уңайлы ысулды һайлағыҙ
26 сентября 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Бөгөнгө көнгә республикабыҙҙың һаулыҡ һаҡлау учреждениеларында табипҡа яҙылыуҙың берҙәм электрон системаһы булдырылған. Уның нисек эшләүе һәм табип ҡабул итеүенә ҡайҙа яҙылыу тураһында Красноусол үҙәк дауаханаһының баш табибы Алик Рәмил улы ЙӘНЕШЕВ аңлатты.


text:
Корейса ҡаҙ ашы31-03-2017, 15:17 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
– Ҡаҙ итен ныҡ йомшарғансы бешерергә. Бер аҙ һыуынғас, ҡыртышын ситкә ҡуйырға, итен ҡул менән мөмкин тиклем нәҙек итеп айырырға.
Артабан соус әҙерләйбеҙ. Ҡыртышты бутҡа һымаҡ булғансы турарға, утҡа ҡуйырға ла уның майында һуғанды ҡыҙҙырып алырға. Әҙер массаға ҡыҙыл борос, иҙелгән һарымһаҡ, кинза кеүек тәмләткестәр, бер аҙ ҡайнатылған һыу өҫтәргә.
Тағы ла дөгө кәрәк. Һәйбәтләп йыуылған түңәрәк ярмалы дөгөнө 1:1 дәүмәлендә тоҙһоҙ һалҡын һыуға һалып, 10-15 минут талғын утта ҡапҡасты асмайынса бешерергә. Һауыттың төбө ҡалын булырға тейеш. Уттан алғас, дөгөнө ябыҡ һауытта тағы ярты сәғәттәй быҡтырабыҙ. Иң уңайлыһы – мультиваркала әҙерләү. Дөгө ҡулға йәбешеп торорға тейеш. Уны тәрилкәгә ярым шар рәүешендә матурлап һалырға. Бының өсөн ҡулды йә ҡалаҡты һыулап торорға кәрәк.
Айырым кәсәләргә төрлө тәмләткес үләндәр, иҙелгән һарымһаҡ һалып сығырға ла онотмағыҙ.
Ашты шулай ашайҙар: тәрилкәгә һурпа ҡоялар, ит менән дөгө һалалар һәм тәмләткестәр өҫтәйҙәр.


text:
Бөгөн Өфөлә Аграр университеттың 80 йыллығына арналған юбилей тантаналары үтәсәк
Бөгөн Өфөлә Йәштәр һарайында Башҡорт дәүләт аграр университетының 80 йыллығын байрам итеү ойошторола. Программала — тантаналы йыйылыш, реставрацияланған Йәштәр һарайын презентациялау, байрам концерты. Башлана 15 сәғәттә.
Башҡорт дәүләт аграр университеты бөгөн — ауыл өсөн профессиональ кадрҙар әҙерләгән илебеҙҙең алдынғы юғары уҡыу йорттарының береһе. Юғары уҡыу йорттарына йыл һайын үткәрелгән мониторинг һөҙөмтәләре буйынса илебеҙҙең 59 ауыл хужалығы вуздары араһында ул иң яҡшы унау исемлегендә тора, ул 50,5 меңдән ашыу юғары квалификациялы белгес әҙерләп сығарған.


text:
Дмитрий Медведев Башҡортостандың һигеҙ кешеһен ярлыҡаны
Президент указы менән Дмитрий Медведев Башҡортостандың хөкөмгә тарттырылған һигеҙ кешеһен, биш ир-егетте һәм ике ҡатын-ҡыҙҙы, ярлыҡаны. Һуңғы ун йылда был бер юлы һигеҙ кеше ярлыҡанған тәүге осраҡ, тип хәбәр иттеләр Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең БР буйынса Баш идаралығында.
Әммә уларҙың береһе генә колониянан сығарылған, ул суд ҡарары менән тәғәйенләнгән ике йыл урынына һигеҙ ай ултырып сыҡҡан. Был кеше урлашҡаны өсөн хөкөм ителгән булған. Ҡалған етәүһе иркенән мәхрүм итеүгә бәйле булмаған язаларға тарттырылған: биш кеше холоҡ төҙәтеү эштәренә, икәүһе иркен сикләүгә хөкөм ителгән булған. Ярлыҡанған өс кешенең хөкөмдә булыу буйынса эштәре ябылған.


text:
Өфөлә дәүләткә ҡарамаған милек формаһындағы предприятиелар 800-ҙән ашыу вакансия тәҡдим итте
Өфөлә 18 апрелдә үткән вакансиялар йәрминкәһендә дәүләткә ҡарамаған милек формаһындағы предприятиелар эш эҙләүселәргә 800-ҙән ашыу буш эш урыны тәҡдим итте. Сараны ойоштороусы булып Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәге сығыш яһаны.
— Йәрминкәлә сәнәғәт, сауҙа, төҙөлөш, дөйөм туҡланыу һәм мәғариф өлкәләрендәге 29 предприятие һәм ойошма ҡатнашты. Тәҡдим ителгән хеҙмәт хаҡы кимәле 8 мең һумдан алып 20 меңгә тиклем тәшкил итте, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфө ҡалаһы Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең бүлек начальнигы Ирина Турчина. – Сараға 450 кеше килде, уларҙың 125-е эш тәҡдим итеүселәр менән әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты. 70-тән ашыу кеше эшкә саҡырыу алды.
Йәнә 125 кандидатураны йәрминкәлә ҡатнашыусы предприятиелар Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенең мәғлүмәт базаһынан һайлап алды.
Сираттаға вакансиялар йәрминкәһе Башҡортостан баш ҡалаһында 25 апрелдә үтә, унда буш эш урындарын һаҡ предприятиелары тәҡдим итәсәк.


text:
Республика башлығы: «Йәш инициативаларға ярҙам итеү проекты – дөйөм мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса халыҡтың, урындағы үҙидара органдарының һәм эшҡыуарҙарҙың көсөн туплауҙа яҡшы миҫал»
ӨФӨ, 2014 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Төбәк ҡалаларының һәм райондарының дөйөм мәсьәләләрен хәл итеүҙә муниципаль берәмектәрҙе үҫтереү буйынса граждандар берләшмәһе бик мөһим резерв булып тора, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡта уҙған Республика муниципаль берәмектәренең V съезында.
— Урал аръяғының бөтә райондарында йәш инициативаларға ярҙам итеү проекты башланды. Ул дөйөм мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса халыҡтың, урындағы үҙидара органдарының һәм эшҡыуарҙарҙың көсөн туплауҙа яҡшы миҫал. Мәҫәлән, ауылда ҡоҙоҡ емерелгән, урамда ут юҡ, юл һалынмаған, балалар йәки спорт майҙынсығы йыһазландырылмаған. Бөтә был мәсьәләләрҙе көстәрҙе туплап, инициатива төркөмөн ойоштороп, аҡса йыйып, эштәрҙе башҡарыусыны билдәләп һәм уның үтәлешен контролдә тотоп бергәләп хәл итергә мөмкин. Проект башҡа төбәктәрҙә лә ғәмәлгә индерелә, әммә нәҡ беҙҙең республикала ул үҙенең максималь һөҙөмтәлелеген күрһәткән, — тип билдәләне төбәк башлығы. — Республика был проекттарға 59,8 миллион һум бүлгән, 30 миллионды муниципалитеттар, ауыл биләмәләре, халыҡ үҙҙәре йыйған. Ауылдарыбыҙ үҙҙәренең мәсьәләләрен хәл итһен өсөн был ысын мөмкинлек.
Урындағы ҡаҙнаны тулыландырыу өсөн мөһим сығанаҡ тип Рөстәм Хәмитов Башҡортостан эшҡыуарҙарын һәм бәләкәй бизнес предприятиеларын атаны.
Бынан һуң Рөстәм Хәмитов муниципалитет башлыҡтарының иғтибарын урындарҙа тормошҡа ашырылмаған эске резервтарҙы эҙләүгә йүнәлтте, мәҫәлән, энергияны һаҡсыл тотоноу өлөшөндә. Шулай уҡ Башҡортостан башлығы ауылдарҙа мәҙәни тормошто әүҙемләштерергә саҡырҙы. Клубтар торама пунктарыбыҙҙа ысын мәҙәниәт усаҡтарына әйләнергә тейеш. Республиканың Мәҙәниәт министрлығына төбәк башлығы райондарҙа күсмә ҡулайламалар – автоклубтар, библиобустар, киномобилдәр эшенең тәжрибәһен киңәйтергә кәңәш итте.


text:
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Төбәктәр советы ултырышында сығыш яһаны Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Төбәктәр советы ултырышында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Төбәктәр советы ултырышында сығыш яһаны Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
7 июндә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте Төбәктәр советының күсмә ултырышында сығыш яһаны. Унда Рус география йәмғиәтенең беренсе вице-президенты Артур Чилингаров ҡатнашты.
– Беҙ Рус география йәмғиәте менән әүҙем хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Был эш ҡағыҙҙа ғына ҡалмаһын өсөн тырышабыҙ, – тине республика етәксеһе. – Барлыҡ муниципалитеттарҙа һәм ҡала округтарында йәмғиәттең урындағы бүлексәләре булдырылған. Ошо йәһәттән беҙ илдә тәүгеләрҙең береһелер, моғайын. Беҙҙең муниципалитеттар һәм ҡала округтары ошондай бүлексәләр булдырыу идеяһын күтәреп алды, һәм бөгөн улар күбәйә. Әле Башҡортостанда Рус география йәмғиәте яҡлылар бик күп.
Башҡортостан Башлығы Рус география йәмғиәте төбәк бүлексәһенең эшмәкәрлеген ыңғай баһаланы.
– Йыл ярым элек беҙ Рус география йәмғиәте төбәк бүлексәһе йәһәтенән форматты үҙгәрттек, яңы рәйес итеп Камил Йыһаншинды һайланыҡ. Ул – билдәле сәйәхәтсе, яҙыусы. Бөгөн беҙ бөтөнләй башҡаса эшләй башланыҡ, тип әйтә алабыҙ. Ҡыҙыҡлы сәйәхәттәр, проекттар, тәҡдимдәр, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Әле юлдың башы ғына, сөнки был кәрәкле, файҙалы эш. Ул йәш быуынды тәрбиәләү, илдә илһөйәрлекте үҫтереү, республикала сәйәхәт итеү өсөн яңы ҡыҙыҡлы урындар асыу менән бәйле.
– Һеҙҙең бүлексә ошоға миҫал булып тора. Рус география йәмғиәте был бүлексәгә бар яҡлап ярҙам күрһәтә, – тине Артур Чилингаров. – Республика Башлығы менән тура бәйләнеш булыуына бик шатбыҙ. Йәштәр үҙҙәренең илен белергә тейеш. Илде белеү өсөн профессионалдар, ирекмәндәр бар. Улар донъяла булмаған ҡыҙыҡлы урындарҙы күрһәтә ала.
Ултырыш барышында Рөстәм Хәмитов менән Артур Чилингаров Башҡортостан һәм Рус география йәмғиәте араһында үҙ-ара эш итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Документ географияны һәм уға оҡшаш фәндәрҙе өйрәнеүгә, ғилми, экологик, социаль, белем биреү, мәҙәни һәм башҡа программаларҙы, проекттарҙы тормошҡа ашырыу юлы менән Башҡортостанды үҫтереүгә, тыуған төйәккә, уның тарихына һәм тәбиғәтенә һөйөү һәм һаҡсыл мөнәсәбәт тәрбиәләүгә булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән.
Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе 1954 йылда ойошторолған. Эске туризм өсөн шарттар тыуҙырыу, яңы маршруттар асыу, ошо өлкәгә инвесторҙар йәлеп итеү – уның эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре иҫәбендә. Яҙыусы һәм сәйәхәтсе Камил Йыһаншин – 2014 йылдан алып бүлексәнең рәйесе.


text:
Фото:
Башҡортостанда «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһы башланыуы хаҡында иғлан ителде
Фото:
Башҡортостанда республика етештереүселәренә ярҙам күрһәтеүгә йүнәлтелгән «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһы башланды. Акция маҡсаттары һәм бурыстары хаҡында уның ойоштороусылары 3 августа «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында әйтте.
Матбуғат конференцияһында Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы рәйесе, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Илдар Ғәрифуллин, БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе Илдар Әхмәтшин, Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Марат Ғәлиуллин, БР Ауыл хужалығы министрлығының аҙыҡ-түлек баҙарҙарын һәм хужалыҡ итеүҙең бәләкәй формаларын үҫтереү бүлеге начальнигы Валерий Белов ҡатнашты.
Илдар Ғәрифуллин билдәләүенсә, «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһы –Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы башланғысы, ул Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың аҙыҡ-түлек баҙарында маҡсатлы рәүештә үҙебеҙҙең республикала етештерелгән продукцияны һатыу кәрәклеге тураһындағы тәҡдименә бәйле. Акция ағымдағы йылдың 25 июлендә башланды һәм артабан да дауам итәсәк. Бөгөнгө көнгә 300-ҙән ашыу төбәк сауҙа предприятиелары һәм тауар етештереүселәре унда ҡатнашыу теләген белдергән.
Һатып алыусыларға акция хаҡында белгертеү өсөн сауҙа залдарының стендтарында тауарҙары сауҙа ойошмаһында тәҡдим ителгән республика етештереүселәре исемлеге урынлаштырыла. Магазинға инеү урынында һәм сауҙа залында «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһының эмблемаһы төшөрөлгән плакат эленәсәк. Республикала етештерелгән тауарҙар уларҙың хаҡтары күрһәтелгән эмблемалы махсус билгеләр менән билдәләнә.
Илдар Ғәрифуллин әлеге акцияның уңышлы үтәсәгенә ышанысын белдерҙе. Сарала ҡатнашыусылар тураһында мәғлүмәт йыйылып барыласаҡ һәм тикшереләсәк, үҙебеҙҙең төбәктә етештерелгән продукция тураһындағы мәғлүмәт Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы сайтында урынлаштырыласаҡ, тип шулай уҡ белдерҙе ул.


text:
Өфөлә йәштәрҙең репродуктив һаулығын һаҡлау һәм ғаиләне планлаштырыу мәсьәләләре буйынса ҡыҙыу линия ойошторола
17 майҙа көндөҙгө 3-тән киске 5-кә тиклем Өфөлә йәштәрҙең репродуктив сәләмәтлеген һаҡлау һәм ғаиләне планлаштырыу мәсьәләләре буйынса «Барыһы ла ваҡытында булһын» темаһына ҡыҙыу линия ойошторола. Сараны 5-се балалар поликлиникаһы ҡарамағындағы «Йәштәргә дуҫтарса мөнәсәбәт һаҡлаусы клиника» менән берлектә Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм «ИНДИГО» ҡала психологик-медик-социаль оҙатыу үҙәге сығыш яһай.
Үрҙә күрһәтелгән арала (347) 223-22-11 телефоны аша йәштәрҙе ғаилә ҡороуға һәм атай-әсәй булырға әҙерләүгә, сәләмәтлеккә, ғаиләләге психологик климатҡа бәйле һорауҙар бирергә, шулай уҡ социаль-хоҡуҡи проблемалар буйынса консультациялар алырға мөмкин буласаҡ.
Ҡыҙыу линия Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы сиктәрендә үткәрелә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 277
ҠИММӘТЛЕ ҠАҒЫҘҘАР, эйәһенең йәки күрһәтеүсенең айырым хоҡуҡтары теркәлгән финанс документтары. Ҡ.ҡ. төрҙәре: атамай бирелгән облигациялар, векселдәр, чектар, акциялар, хосусилаштырыу Ҡ.ҡ., депозит һәм һаҡлау сертификаттары, коносаменттар, банк һаҡлау кенәгәләре, закладҡа һалынғандар һ.б. Ғәмәлдә һәм әйләнештә булыу ваҡыты б‑са — мөҙҙәтһеҙ һәм мөҙҙәтле; эмитенттар б‑са — хөкүмәт, урындағы власть органдары, акционерҙар йәмғиәте һ.б. юридик шәхестәр Ҡ.ҡ.; хоҡуҡи эйәлек б‑са — атап бирелгән, атамай бирелгән, ордерлы; сығарыу формаһы б‑са — эмиссион һәм эмиссион булмаған; аҡса һалыу б‑са — өлөш, бурыс Ҡ.ҡ.; милек б‑са — дәүләт, дәүләт ҡарамағында булмаған; мөлкәт хоҡуҡтары төрө б‑са — төп, сығарылма, башҡа Ҡ.ҡ. айырыла. Ҡ.ҡ. номиналь (күрһәтелгән) һәм курс (баҙар) хаҡтарына эйә; илдәр, төбәктәр, иҡтисад тармаҡтары, баҙар субъекттары араһында аҡсаны яңынан бүлеүгә булышлыҡ итәләр.
Башҡортостанда Ҡ.ҡ. тәүге тапҡыр — 19 б., баҙар иҡтисадына күскәндән һуң Рәсәй акционерҙар йәмғиәттәре акциялары, хосусилаштырыу чектары (ҡара: Хосусилаштырыу), респ. ҡаҙна йөкләмәләре һ.б. әйләнешкә индерелә. 2001 й. алып респ. БР дәүләт облигация (эске) заёмдары облигациялары, 2003 й. — еврооблигациялар (“Салаватнефтеоргсинтез” ААЙ; ҡара: “Газпром нефтехим Салават”) сығарыла.
Респ. сәнәғәт пр‑тиелары (ш. иҫ. “Башинформсвязь”, “Башнефть” ААЙ‑лары, ӨМЭПБ һ.б.) инвестицияларҙы йәлеп итеү өсөн бурыс Ҡ.ҡ. эмиссияларын ҡуллана. Респ. Ҡ.ҡ. баҙарын көйләү 1994 й. башлап — БР‑ҙың финанс министрлығы, 1997—10 йй. Ҡ.ҡ. баҙары б‑са БР комиссияһы тарафынан башҡарыла.
А.Ф.Килмәтов
Тәрж. Р.Х.Сәғитов


text:
Ҡараһаң көйләп, баҡсалар үҫә гөрләп
Районда беренселәрҙән булып теплицала ҡыяр үҫтереү менән шөғөлләнә башланыҡ. Орлоҡто махсус һатып алабыҙ. Ул ашарға ла тәмле – әсе түгел, тоҙларға ла һәйбәт. Ҡыяр йылыны, яҡтыны һәм дымды ярата, шуның өсөн ерҙең йылылығы 15-18 градус булғас сәсәләр. Йылы тупраҡҡа ултыртылған ҡыяр 3-4 көндән шытып сыға. Уны һыйыр тиҙәгенән яһалған иретмә менән ашлайбыҙ.
Быйыл еләк тә ишелеп уңды. Баҡса еләге эре һәм тәмле булһын өсөн мыйыҡтарын ҡырҡып торорға кәрәк. Бер төптән алынған иң тәүге мыйыҡ иң көслө үрсетмә булып ҡала. Беҙҙең төбәккә ят йөҙөм дә үҫтереп ҡарарға булдыҡ. Былтыр тәүге емештәрен ауыҙ иттек. Үҙ көсөң менән эшләп тапҡан ризыҡ бигерәк татлы икән.
Хәйбулла районы, 1-се Мырҙа ауылы.
Сафлыҡ һибә сәскәләр
Һәр кешенең яратҡан шөғөлө була. Беҙҙең яратҡан шөғөл – баҡсасылыҡ. Күңел һалып башҡарған эш һәр саҡ емешле шул: йәйҙең башынан алып көҙгә тиклем сәскәгә күмелеп ултырған матурлыҡты күреү – үҙе ҙур ҡыуаныс. Беҙҙең баҡсала иң элек ләлә сәскә ата, унан – дөр-дөр (пион), эшшольция, рауза, георгин... Һәр сәскә үҙенсә матур, әммә иң яратҡаныбыҙ – раузалар. Бәлки, уларҙы исемләп ултыртҡанғалыр? Балаларыма, ейәндәремә... – һәр ҡайһыһының үҙ раузаһы бар. Кескәй генә ейәнем Эльдар сәскәләр араһында үҙенекен танып: “Мике!!!” – тиеп әйтеүен күҙәтеү үҙе ҡыуаныс. Кескәй генә булһа ла, матурлыҡты күрә, тоя белә!
Һәр эштең үҙ нескәлектәре була. Раузаны үҫтереү ҙә мәшәҡәтле генә. Бигерәк тә сәскәгә бөрөләнгәс тә йәшел ҡорттар баҫып алыусан, ваҡытында эшкәртеп торорға кәрәк. Яҙ тупраҡты көл менән туҡландырабыҙ. Ҡышҡылыҡҡа әҙерләү осоронда ҡырҡып алған рауза һабаҡтарын ергә ҡаҙайбыҙ. Яҙ үҫентеләр баш ҡалҡыта, тик быуынынан ҡырҡып ултыртырға онотмағыҙ.
Баҡса үҫтереү – тик бер кешенең генә эше түгел. Беҙ иптәшем менән һәр саҡ бергә сығабыҙ. Күп нәмәлә ҡыҙыҡһыныуҙарыбыҙ тап килә. Кәңәшләшеп эшләгәс, һөҙөмтәләре лә һөйөндөрә. Урам яҡ баҡсабыҙ тик сәскәләргә күмелгән. Бер йылды күрше инәй көн дә баҡсаға инеп, 15 – 20 минуттай сәскәләргә ҡарап тора торғайны. “Ҡыҙым, сәскәләрегеҙҙе күрһәм, ял итәм, күңел күтәрелеп китә”, – ти. Үҙеңә генә түгел, кешеләргә лә шатлыҡ бүләк итеү – үҙе оло бәхет. Сәскәләрҙә сафлыҡ, паклыҡ, матурлыҡ сағыла бит ул!
Әбйәлил районы, Ишҡол ауылы.
Теги:


text:
Йәй баҡсаларҙы йәмләгән йәшелсә-емештән, болондарға түшәлеп үҫкән сәскә-үләндәрҙән ҡайнатма-фәлән генә түгел, тире өсөн файҙалы битлектәр ҙә эшләп була. Етмәһә, кәрәкле витаминдар, матдәләр тәшкил итеүе менән “баҡса” косметикаһы – беренсе урында. Ябай ғына ҡағиҙәләрҙе теүәл үтәгәндә, матур булыу бер ни тормай.
Республика парламентының Урындағы үҙидара, граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү һәм киң мәғлүмәт саралары комитетының “Рәсәй Федерацияһының коррупцияға ҡаршы эш итеү өлкәһендәге айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы закон сығарыу инициативаһы Дәүләт Думаһының профилле комитетына ебәрелде.
Күп төрлө замандар булғандар,
Күп төрлө шағирҙар тыуғандар,
Шағирҙар тыуғандар, булғандар
һәм барҙар.
Ҡарсығы менән илле йылға яҡын һоҡланғыс ғүмер кисергән ҡарттан ауылдың йәшерәк ир-егеттәре ғаиләләге татыулыҡ серен һорай икән:
– Нисек ошолай һеҙҙең кеүек гөр килеп донъя көтөргә һуң?
– Беҙҙең ғәйнә башҡорттарының телендә, әҙәби телдән айырмалы рәүештә, үҙенсәлекле ҡылым формаһы бар: әҙәбисә бармаҫ-килмәҫ, ҡайһы бер диалекттарҙа (һәм татар телендә лә) бармас-килмәс тип әйтһәләр, ғәйнәләр бармар-килмәр тип һөйләй. Был ҡайҙан килеп сыҡҡан, осраҡлы күренеш түгелме икән?
Күптән түгел Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ведомство-ара советы ултырышында ғаилә институты, ғөмүмән, йәмғиәт үҫеше буйынса ҡот осорлоҡ статистика еткерҙе. “Республикала ике никахҡа бер айырылышыу тура килә”, – тине ул. Төбәк етәксеһе билдәләүенсә, Башҡортостанда 65 йыл элек ни бары 600 ғаилә тарҡалһа, бөгөн 18 меңдән ашыу пар айырылыша.
Рәсәйҙә беренсе тапҡыр I – XI кластар өсөн финанс ғилеме буйынса әсбаптар әҙерләнде. Тупланмала уҡыусыларға ҡағылышлы мәғлүмәттәрҙән тыш, педагогтарға, ата-әсәгә тәғәйенләнгән белешмәләр ҙә бар.
Тауһеңер ауылы эргәһендәге аҡланда “Йәш спецназсы” йәйге спорт-сәләмәтләндереү үҙәге эшләй. Уны быйыл да район хакимиәте Өфөләге “Герой” скаут лагеры менән берлектә ойошторҙо.
Күпселектә ниндәй мәктәптең сығарылыш уҡыусылары белем алыуын техник йүнәлештәге мәғариф учреждениеһында дауам итә? Әлбиттә, остаздары ир-ат булһа. Талбазы лицейы тап ошо өҫтөнлөгө менән айырылып тора.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 15 Алға
Бит башына
Хәҙерге олимпия хәрәкәтенә нигеҙ һалыусы барон Пьер де Кубертен “О, спорт, һин – тыныслыҡ!” тигән. Ысынлап та, Боронғо Грецияла ошо уйындар осорона хатта бер туҡтауһыҙ барған һуғыштар туҡтатылып торған. Тимәк, спорттың көсө бөйөк.


text:
Оскар Нимейер
О́скар Рибе́йру ди Алме́йда ди Ниме́йер Суа́рис Фи́лью (порт. Oscar Ribeiro de Almeida de Niemeyer Soares Filho; 15 декабрь 1907 йыл, Рио-де-Жанейро — 5 декабрь 2012 йыл, Рио-де-Жанейро) — XX быуаттың күренекле архитекторы, бразил архитектураһын нигеҙләүсе, тимербетон архитектураһы вәкиле, коммунист, Бразилия коммунистик партияһы ағзаһы.
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Оскар Нимейер 1907 йылдың 15 декабрендә Рио-де-Жанейро ҡалаһында бай португал-немец ғаиләһендә тыуа.
1934 йылда Рио-де-Жанейро Милли архитектура мәктәбен тамамланы. Беренсе проект — Рио-де-Жанейро бала йорто (1937).
1930 йылдарҙа Бразилияла милли архитектура тергеҙелә.
Уның беренсе йорто Рио-де-Жанейро ҡалаһында Мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау министрлығы йорто (1937—1943).
1940-сы йылдарҙа Оскар Нимейер актив эшләй. Уның проекты буйынса Ору-Претула ҡунаҡханаһы (1940), ресторан, яхт-клуб, казино, отель; Пампульяла Франциск Ассизский сиркәүе (1942—1943); «Боа-Виста» банкы (1946), Сан-Жозе-дус-Кампус (1947—1953) төҙөлә.
1947 йылда Ле Корбюзье менән Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы штаб-фатирының проектын төҙөй.
1957 йылдан Лусио Косты генераль проекты буйынса Жуселин Кубичек һорауы менән Бразилиала йорттар проектлай. Уның проекттары: «Алворад Президент Һарайы» (1958), «Палас-отель» (1958), «Планальто Хөкүмәт йорто» (1960), Юғары Суды йорто (1960), Милли Конгресс йорто (1960), министрлыҡтар йорттары (1960), Изге Мария Соборы (1960—1970), Милли театр (1962), «Насионал» отеле (1962), дауахана (1962), Ғәҙеллек йорто (1970), Ҡурғау министрлығы (1974), вице-президент йорто (1974).
Бразилияла диктатор режимы ваҡытында, 1964—1985 йылдарҙа, эмиграцияла Францияла йәшәй
100 йыллыҡ юбилей алдынан Путин Владимир Владимирович архитекторҙы Дуҫлыҡ ордены менән бүләкләне. 1983 йылдан РФ сәнғәт академияһы ағзаһы булды.[1].
2012 йылда 104 йәшендә вафат булды[2].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 15 декабрҙә тыуғандар
- 1907 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Бразилияла тыуғандар
- 5 декабрҙә вафат булғандар
- 2012 йылда вафат булғандар
- Бразилияла вафат булғандар
- Почётлы легион ордены командорҙары
- Почётлы легион ордены кавалерҙары
- Сәнғәт һәм әҙәбиәт француз ордены командорҙары
- Фән һәм сәнғәт өсөн почёт билдәһе (Австрия) кавалерҙары
- Сантьяго ордены (Португалия) кавалерҙары
- Инфант дон Энрике ордены командорҙары
- Изге Бөйөк Григорий ордены кавалерҙары
- Дуҫлыҡ ордены (Рәсәй) кавалерҙары
- Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалерҙары
- Алфавит буйынса архитекторҙар
- Архитектор-модернистар
- Коммунистар
- Марксистар
- Япония император премияһы лауреаттары
- Архитектура докторҙары


text:
“ХАЛЫҠ ҺӨЙӨҮЕНӘ СИРАТ ӨҘӨЛМӘГӘН..”
Университетты яңы ғына тамамлаған йәш белгес Дамир Шәрәфи менән кәңәшләшә икән:
- Ағай, бына минең телевидениела эшләгем килә. Нисек уйлайһығыҙ, булдыра алырмынмы?
- Ну, тапшырыу алып барыу өсөн һөйләй белеү кәрәк инде. Эфир ваҡыты бөткәнсе шунда юҡ-бар хаҡында һүҙ йөрөтәһең. Мәғәнәһеҙ хәбәр һөйләй күберәге. Ә һин уны, ҡустым, булдыра алаһың. Шуға, тележурналист булып китһәң, һис тә аптырамам, - тип яуаплай Дамир Шәрәфи.
* * *
Дамир Шәрәфи бер журналдың баш мөхәррире менән ыҙғышып ала, шунан үҙенең бүлегенә йәне көйөп ҡайтып инә лә ҡулдарын йәйеп һөйләнә икән:
- Ҡарале, анау әҙәм миңә аҡыл өйрәтеп маташа. Кемгә-кемгә, миңә - Дамир Шәрәфигә-ә-ә! Кем ул шул хәтлем!?
* * *
Күгәрсен районында Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияны тапшыралар икән. Ҙур дәрәжәле түрәләр лауреаттарҙы ҡотлай. Бүләкләнеүселәр араһында Дамир Шәрәфи ҙә бар.
Атаһын хөрмәтләүҙәрен күреп, Дамир Шәрәфиҙең ҡыҙы һоҡланып туя алмай. Ахырҙа:
- Атай, һин шундай бөйөк кеше икәнһең! Мин әле генә шуны аңланым, - тигән.
- Ҡыҙым, үәт, аңлағас, ҡайт та ошоно әсәйеңә төшөндөр. Белһен ул кем менән йәшәгәнен! - тип кәңәш иткән лауреат.
* * *
- Дамир ағай, ниңә яҙыусылар шулай итә икән? Фотоға төшкәндә гел уйланған булалар йә ситкә ҡараш ташлап ултыралар, йә ҡулына ҡәләм алып ҡыланалар. Ҡыҙыҡлы күренеш...
- Эй, ҡустым! Бына үҙеңдең бер-ике хикәйәң баҫылып сыҡһа, һин дә ҡайын ҡо-саҡлай башларһың...
* * *
- О-о-о, Дамир ағай, әллә һимереп киткәнһең инде, - тигән булдым.
- Шулай шул, - тине ул, йылмайып. - Бына ҡорһаҡ үҫтерергә булдым әле. Юғиһә, сәхнәгә сыҡһам, кешеләр мине күрмәй бит.
* * *
“Әҙәбиәт - ҡыҙыҡ донъя ул, - ти Шәрәфи. - Бына беҙ ҙә ҡасандыр унда “малайҙар” инек. Ваҡыт үткән һайын бөтә нәмә үҙгәрә. Оло быуын әҙиптәре арабыҙҙан яйлап ҡына китә, уларҙың урынына беҙ киләбеҙ. Шунан халыҡ беҙҙе ҙур шәхес булараҡ ҡабул итә башлай. Шулай ул - һәр нәмәнең үҙ сираты бар. Фатирға сират бөтһә лә, халыҡ һөйөүенә сират әле өҙөлмәгән...”
* * *
Бер мәл Дамир ағай, ауырып китеп, дауаханаға эләкте.
- Һаулығың нисек? - тип һорайым унан.
- Яйлап йүнәлеп киләм.
- Ҡасан эшкә сығаһың?
- Әллә инде... Беҙҙең илдә “больничный”ҙа булыу күпкә шәберәк икән. Бына палатала ятам, бушлай ашаталар, һаулығымды хәстәрләйҙәр. Ә эштә хеҙмәт хаҡым тулыһынса яҙылып бара. Шулай булғас, ята бирәм әле.
* * *
Гәзиттә Дамир Шәрәфиҙең шиғри шәлкеме сығыу менән редакцияға шағир Рәмил Йәнбәк шылтырата.
- Ниңә уны Шәрәфетдинов түгел, ә Шәрәфи тип яҙаһығыҙ ул? Үҙе бәләкәй булғас, исмаһам, фамилияһы оҙон булһын ине!..
Айгиз БАЙМӨХӘМӘТОВ.
Автор фотоһы.


text:
“Илле өс йыл бергә булдыҡ”8-02-2017, 03:48 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Һикһән йәшлек Бибиәсмә Абдуллинаның йөрәк түрендә иҫтәлекле ваҡиғалар, хеҙмәттең уртаһында ҡайнаған йылдар әле булһа онотолмай.
Юлыҡ ауылы һылыуы дүрт бала араһында үҫә, атаһы һуғышҡа киткәс, бер генә хаты килә. Әсәһе Асия Ҡотдос ҡыҙы менән әсенеп уҡыйҙар уны: “Һуғыш утына барып керҙек, йәһәннәмдең үҙе был, иҫән ҡайтып булмаҫ...” Михнәт, ауырлыҡтар аша ғәзиздәренә етемлек төҫө индермәү өсөн әсәһе колхоз эшенә күмелә. Ҡайғы-хәсрәтте бергәләп күтәрә улар.
Еҙем-Ҡаранда 10-сы класты тамамлағас, ҡыҙҙың артабан уҡырға теләге көслө булһа ла, баш ҡалала йәшәү урыны булмауы, ике йыл мотлаҡ производствола эш стажы талап ителеүе уның ниәтен тормошҡа ашырырға ҡамасаулай. Шуға күрә әхирәттәре менән Өфөлә 3-сө тресҡа кирбес заводына урынлаша һәм ярты йыл ауыр эш башҡара. Май байрамы яҡынлашҡанда ауылға ҡайта. Шунда ул Аҫҡын ауылынан ҡунаҡҡа килгән Мәхәмәтдин Мәхәмәтулла улы менән таныша. Егет был сибәр ҡыҙға тәү күреүҙән ғашиҡ була.
Йәштәр башта Аҫҡында йәшәй. Бибиәсмә Шәйхетдин ҡыҙы башланғыс кластарҙа уҡыта. Убаларға урмансылыҡта эшләгән хәләле ошо хозур ергә килеп төпләнергә ҡарар итә. Бер-бер артлы биш балаға атай-әсәй булып, өйҙәренә ҡот, бәрәкәт өҫтәлә. Ғаилә башлығы байтаҡ ғүмерен урман хужалығына арнаһа, Бибиәсмә апай мәктәптә йәш быуынға белем биреүҙә ең һыҙғана. Икәүләп магазинда ла эшләп алалар. Һуңынан, хаҡлы ялға сыҡҡансы, 21 йыл урмансылыҡты тергеҙеүҙә үтә.
—“Сәйетбаба урмансылығы” һаман онотмай, байрамдарҙа, Оло йәштәгеләр көнөндә бүләктәре, ҡотлауҙары менән һөйөндөрә, – ти ағинәй. — Ҡайғы-хәсрәттәр бөгөп алғыланы, ике улымдың, терәк-таяныс иремдең вафатынан һуң бигерәк ауыр, әлдә фельдшерыбыҙ һәм улдарым Азамат, Ғайса, Нурия ҡыҙым һәм 24 ейән-ейәнсәрем, бүлә-бүләсәрем бар, уларһыҙ ни эшләр инем? Заманында алтын туйҙар үткәрҙек, ил Президентынан, урындағы етәкселектән Ҡотлау хаттары алдыҡ, бергә 53 йыл йәшәлгән тигеҙ ғүмер юлдарында Мәхәмәтдинемдең яҡшылығы ғына ҡалды, мине бик ихтирам итә ине. Тәмәке тартманы, насар ғәҙәттәрҙе һөйһөнмәне. Шуға ла уны күптәр хөрмәт итте, – тип иҫкә ала уҙған ғүмерен хеҙмәт ветераны.


text:
Ҡайғы уртаҡлашыу телеграммаһы
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Мәскәү дәүләт эстрада театры исеменә телеграмма ебәрҙе. Унда мәшһүр йырсы, Рәсәйҙең халыҡ артисткаһы Валентина Васильевна Толкунованың вафат булыуы сәбәпле ҡайғы уртаҡлашыу белдерелә.
Атап әйткәндә, телеграммала шулай тиелә:
“Үҙенең матур, сағыу тормошонда ул ватан эстрада сәнғәтен үҫтереүгә бик күп көс һалды. Тиҫтәләрсә йылдар дауамында уның башҡарыуындағы тәрән мәғәнәле, яҡты, күңелде арбаусы йырҙар һәр йортта яңғыраны, уның талантын һәм профессионализмын ихтирам иткән миллиондарса кеше йөрәгендә урын алды.
Юғары кешелек сифаттары, өлгөлө вокаль һәм сәхнә мәҙәнилеге һөҙөмтәһендә ул күп тапҡырҙар ҙур уңыш менән сығыш яһаған республикабыҙҙа ла халыҡтың ҡайнар һөйөүен яуланы. Валентина Васильевна бар ғүмерен рус йырына хеҙмәт итеүгә арнаны, йөрәген кешеләргә бүләк итте. Сөнки асылы менән шундай кеше ине!
Бөтә республика уның туғандары һәм яҡындары менән бергә ҡайғыра. Ватан мәҙәниәтенең һоҡланғыс эшмәкәре Валентина Васильевна Толкунова хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов”.


text:
Еңеү юбилейына ветерандарға аҡса биреләсәк
Дмитрий Медведев Указға ҡул ҡуйҙы, уға ярашлы һуғыш ветерандары Еңеү юбилейына ҡарата бер тапҡыр түләнә торған аҡса аласаҡ.
Башҡортостандан Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтары һәм унда ҡатнашыусылар, һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең тол ҡатындары, блокадалы Ленинградта йәшәүселәр, һауа һөжүменә ҡаршы оборона объекттарында һәм оборона ҡоролмалары төҙөлөшөндә эшләгән кешеләр, шулай уҡ концлагерҙарҙың балиғ булмаған тотҡондары иҫәбенән 40 меңдән ашыу ветеран 5000 һум күләмендә аҡса аласаҡ.
Республикала йәшәүсе 85 меңдән ашыу тыл хеҙмәткәренә һәм элекке нацистик концлагерҙар, төрмәләр һәм геттоларҙың балиғ булған тотҡондарына бер мең һум күләмендә аҡса түләнәсәк.
Бер нисә нигеҙ буйынса бер тапҡыр түләнә торған аҡса алыу хоҡуғына эйә булған граждандарға ҙурыраҡ күләмдә түләү тәғәйенләнәсәк.
Рәсәй Пенсия фондының БР буйынса бүлексәһенән хәбәр итеүҙәренсә, был граждандарға бер ергә лә барыу кәрәкмәй, түләү Пенсия фондында булған мәғлүмәттәр нигеҙендә билдәләнәсәк. РФ Президенты Указын бойомға ашырыуға әҙерлек барышында Пенсия фонды органдары мәғлүмәттәр базаһын Бөйөк ватан һуғышы ветерандары тураһында кәрәкле мәғлүмәттәр менән тулыландырыу буйынса халыҡты социаль яҡлау органдары менән әүҙем эш алып барҙы.
Бер тапҡыр түләнә торған пособие апрель айы өсөн пенсия менән бер үк ваҡытта биреләсәк. Әгәр граждан пенсияһын көс структуралары линияһы буйынса һәм Пенсия фонды органдары аша алһа, уға бер тапҡыр түләү Пенсия фондынан биреләсәк.
РФ Президенты Указын бойомға ашырыуға йүнәлтелгән дөйөм финанслау күләме Башҡортостан Республикаһында 287 миллион һум тәшкил итәсәк.


text:
Башҡортостан уҡыусыһы үҙенең тикшеренеү эшен Мәскәүҙә яҡланы
Мәскәүҙә йәштәрҙең фәнни тикшеренеү һәм ижади эштәренең “Рәсәйҙең милли байлығы” бөтә Рәсәй асыҡ конкурсы тамамланды. Ул Бөйөк Ватан һуғышында еңеүгә һәм Антон Чеховтың тыуыуының 150 йыллығына арналғайны. Ситтән тороп ҡатнашыу туры йомғаҡтары буйынса Туймазы районы 1-се Ҡандры урта мәктәбенең 11 класс уҡыусыһы Татьяна Джумма һәм уның ғилми етәксеһе, Башҡортостан мәҙәниәте уҡытыусыһы Рүзилә Баҡыева Ватаныбыҙҙың баш ҡалаһына конференцияға саҡырыу алды, унда Татьянаға «Рауил Мөхәмәт улы Өмөтбаев – Өфө өйәҙе Йомран-Табын улусынан арҙаҡлы Өмөтбаевтар нәҫеле вариҫы» исемле тикшеренеү эшен яҡларға тура килде.
Татьяна Джумма эшен уңышлы яҡлап сыҡты һәм беренсе дәрәжәләге диплом менән бүләкләнде. Тезистары махсус йыйынтыҡта баҫылды. Татьянаның ғилми эше Туймазы уҡыусыларының – бөтә Рәсәй һәм республика ғилми-ғәмәли конференциялар еңеүселәре һәм бүләкләнеүселәренең тикшеренеү эштәре нәшер ителергә тейешле йыйынтыҡҡа ла индереләсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов һәм Рәшит Нурғәлиев БР буйынса Эске эштәр министрлығының парадында ҡатнашты
20 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Рәсәйҙең эске эштәр министры Рәшит Нурғәлиев Башҡортостан Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының ойошторолоуына 92 йыл тулыуға арналған парадта ҡатнашты. Тантаналы сара «Өфө-Арена» боҙ һарайы алдындағы майҙанда үтте.
Парадта Рәшит Нурғәлиев һәм Рөстәм Хәмитов хеҙмәти бурысын үтәгәндә ҡаһарманлыҡ һәм фиҙаҡәрлек күрһәткән полиция хеҙмәткәрҙәренә Башҡортостан Республикаһының һәм ведомствоның наградаларын тапшырҙы. Шулай уҡ енәйәттәрҙе асыуға булышлыҡ иткән граждандар ҙа бүләкләнде.
— Республикалағы Эске эштәр министрлығының хоҡуҡ һаҡлау буйынса етди эшмәкәрлеге арҡаһында беҙҙә оператив хәлдәр ҡаты контролдә тотола. Башҡортостанда бөгөн енәйәтселек кимәле — Волга буйы федераль округында иң түбәндәрҙең береһе. Был, һис шикһеҙ, һеҙҙең ҡаҙаныш. Һәм һеҙ алдығыҙға ҡуйылған яуаплы бурыстарҙы хәл итеүегеҙҙе дауам итәһегеҙ. Енәйәттәрҙе асыҡлайһығыҙ һәм иҫкәртәһегеҙ, ҙур профилактик эштәр башҡараһығыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Парадта Өфө полиция гарнизонының шәхси составы ҡатнашты, эске эштәр органдары ҡоралдары иҫәпләнгән махсус, броне- һәм авиатехника күрһәтелде, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Республиканың ауыл мәктәптәрендә умартасылыҡ дәрестәре индереләсәк
1 сентябрҙән Башҡортостандың ауыл мәктәптәрендә белем алыусы балалар умартасылыҡ нигеҙҙәренә өйрәнә башлаясаҡ. Был дәрес мәктәп программаһына Урал аръяғын иҡтисади йәһәттән үҫтереү урта сроклы комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2011-2015 йылдарға Урал аръяғында умартасылыҡты үҫтереү планына ярашлы индерелә.
Әлеге ваҡытта уҡытыусылар Башҡорт дәүләт аграр университетында квалификация күтәреү курстарын үтә.
БР Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү бүлеге начальнигы Рәмилә Ишемғолова билдәләүенсә, балаларға яңы фән буйынса белем бирәсәк педагогтар төркөмө әлеге ваҡытта үҙҙәре белемдәрен арттыра.
Умартасылыҡ буйынса дәрестәр төбәктең 39 пилот мәктәбендә индереләсәк. Саралар планына ярашлы, уҡытыу процесын тормошҡа ашырыу өсөн умартасылыҡ бүлмәләрен һәм умарталыҡтар булдырыу ҡаралған. Мәктәптәр кәрәкле методик әҙәбиәт, әсбаптар һәм видеоматериалдар менән тәьмин ителәсәк.
Тәүге уҡытыусылар төркөмө өсөн курстар 25 авгусҡа тиклем дауам итеп, «Башҡортостан – Рәсәйҙең баллы иле» фестиваленә барыу менән тамамланасаҡ.


text:
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә 24 ноябрҙә инвалидлыҡ билдәләү мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин
24 ноябрҙә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең Башҡортостан буйынса төбәк йәмәғәтселекте ҡабул итеү бүлмәһендә инвалидлыҡты билдәләү мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү үткәрелә. Халыҡты Башҡортостан Республикаһы буйынса Медицина-социаль экспертиза баш бюроһы етәксеһе Юрий Томилов ҡабул итә.
Ҡабул итеү сәғәт 10-да башлана.
Йәмәғтә ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100-сө йорт ( «Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла Фото: Сибай ҡалаһы хакимиәте
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла
Сибайҙа «Ирәндек моңдары» башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы асыла Фото: Сибай ҡалаһы хакимиәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Бөгөн Сибайҙа «Ирәндек моңдары» XIII төбәк-ара башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсын асыу тантанаһы була. Конкурс программаһы өс көнгә иҫәпләнгән. Ул 20 майҙа ҡаланың Үҙәк майҙанында гала-концерт менән тамамлана.
Сибай хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, быйыл бәйгелә ҡатнашыу өсөн Башҡортостандан, Силәбе, Ырымбур, Ҡурған, Һарытау һәм Свердловск өлкәләренән 90-дан ашыу йырсы ғариза биргән. Байрам ҡунаҡтары араһында Венгрия ғалимдары ла бар.
«Ирәндек моңдары» төбәк-ара башҡорт йырын башҡарыусылар конкурсы тәүге тапҡыр 1996 йылда Сибай ҡалаһы хакимиәте башланғысы буйынса ойошторола. 2000 йылға тиклем йыл һайын уҙғарыла. Артабан — ике йылға бер тапҡыр. Положениеға ярашлы, бәйгеселәр ике йәш төркөмөндә (16 йәшкә тиклем һәм 16-35 йәшлектәр) көс һынаша.
Конкурстың абруйы һәм унда ҡатнашыусыларҙың географияһы йылдан-йыл киңәйә. Бәйгелә Ҡаҙағстандан, Үзбәкстандан, Татарстан Республикаһынан, Төмән, Ырымбур, Силәбе, Һамар, Ҡурған өлкәләренән, Пермь крайынан, Мәскәү, Санкт-Петербург, Екатеринбург ҡалаларынан йырсылар ҡатнашты.
Төрлө йылдарҙа «Ирәндек моңдары» конкурсында Азамат Тимеров, Фәрүәз Урманшин, Лилиә Ишемйәрова, Радик Вәлмөхәмәтов, Минзәлә Түләбаева, Баязит Байназаров, Рәүил Харрасов, Сәғиҙулла Байегетов, Гөлсөм Бикбулатова, Альберт Салауатов, Хәсән Усманов, Зөлфиә һәм Рәмил Әбүбәкеровтар, Рөстәм Шаһыбалов, Филүс Ҡалмырҙин, Алһыу Бәхтиева, Нәсимә Тимерова, Венера Рәхмәтуллина, Фәнил Кинйәғолов, Сөмбөл Баймырҙина, Сәйет Билалов, Дилара Иҙрисова, Зәлиә Хөббитдинова еңеү яуланы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 353
ҠОЙОУ, ғәҙәттә иретелгән материалды (металдар, иретмәләр, пластик массалар, ҡайһы бер тау минералдары һ.б.) ҡойоу формаларына һалып ҡойолмалар әҙерләү. Ҡ. бер нисә тиҫтә ысулын айыралар. Формаларҙы тултырыу алымына ҡарап ғәҙәти, үҙәктән ситкә ҡыуҙырып, баҫым аҫтында һ.б.; формаларын яһау алымына ҡарап — бер тапҡыр файҙаланыла торған, күп тапҡыр файҙаланыла торған керамик, металл формаларға Ҡ. бүләләр. Ҡ. ысулы м‑н төрлө иретмәләрҙән төрлө конфигурациялы, өҫтө төрлө макро‑ һәм микроҡытыршылыҡлы, ҡулланыу үҙсәнлектәре төрлө һәм массаһы бер нисә грамдан йөҙҙәрсә килограмға тиклем булған әҙерләмәләр алалар.
Башҡортостанда Ҡ. ҡыҙҙырыуға һәм утҡа сыҙамлы иретмәләрҙән иретелә торған моделдәр б‑са авиация двигателдәренең деталдәрен; бер тапҡыр файҙаланылған ҡом формаларҙа — суйындан һәм ҡоростан металл эшкәртеү станоктарының нигеҙен һ.б; кокилдәрҙә (күп тапҡыр файҙаланыла торған металл Ҡ. формаһы) — төҫлө иретмәләрҙән автомобилдәрҙең цилиндр блоктарын һәм картерҙарын һ.б.; баҫым аҫтында (металл пресс‑формаларҙа) — приборҙарҙың төҫлө иретмәләрҙән йоҡа стеналы корпус деталдәрен; көплөклө формаларҙа (реактив бәйләүесле ҡом‑ыҫмала ҡатышмаһынан бер тапҡыр файҙаланыла торған һүтелмәле йоҡа стеналы Ҡ. формаһы) — ҡоростан һәм суйындан деталдәр; вакуумда үҙәктән ситкә ҡыуҙырып (әйләнеп тороусы формаларҙа үҙәктән ситкә ҡыуыусы көс тәьҫире аҫтында ҡойолмаларҙы формалаштырыу) — титан иретмәләренән деталдәр яһау өсөн ҡулланыла.
Республикала Ҡ. ысулы м‑н мөһим деталдәрҙе иретелә торған моделдәр б‑са алыу өсөн ғилми тикшеренеүҙәр 20 б. 70‑се йй. ӨАИ‑ла (ҡара: Авиация техник университеты), Технология һәм производствоны ойоштороу институтында (П.В.Ветров, Ә.Ә.Ғәниев, Э.С.Саҙриев, А.С.Чёлушкин, С.С.Шпиндлер һ.б.) башлана; никель нигеҙендә ҡойоу иретмәләре һәм уларҙың ҡыҙҙырғанда сыҙамлығын арттырыу ысулдары, газ турбиналы двигателдәрҙең көрәксәләрен, изотермик штамплау өсөн инструменттар, ҡаты иретмәләрҙән быраулау инструменттары һ.б. иретеү һәм Ҡ. технологиялары табылған, улар ӨМЭПБ‑ла, Күмертау авиация производство предприятиеһына, ӨПЭПБ‑ла, “Витязь” ААЙ‑на индерелгән.
Ә.Ә.Ғәниев
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Таштан төҙөлгән донъя25-07-2017, 01:47 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Баҡтиһәң, һис кенә лә улай түгел икән. Киләсәктә лә бынамын тигән өйҙәр ҡалҡыр, ҡыҫҡаһы, һәр төрлө уңайлыҡтар тыуҙырылыр. Уның шулай булырына Төҙөүселәр көнө алдынан үткәрелгән “Башҡортостан төҙөлөш комплексының иң яҡшы ташсыһы” тигән республика конкурсында тулыһынса инандыҡ. Ярышты уҙғарыу урыны итеп “Белая река” торлаҡ комплексы осраҡлы һайланмаған. Әле бында эштең нәҡ ҡыҙған мәле – заманса торлаҡ йорттар төҙөлә.
Башҡортостан төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Фүрҡәт Мөхәмәҙиев билдәләүенсә, бындай конкурстарҙы киләсәктә лә ойоштороу зарур, ул эшселәрҙе дәртләндерә, көс өҫтәй. Төҙөүсе һөнәре элек-электән маҡтаулы һаналған, хәҙер ҙә шулай һәм артабан да уларға хөрмәт һүрелмәйәсәк.
Конкурста бөтәһе егермегә яҡын предприятиеның оҫталары ҡатнашты.
– Һәр кем бәләкәйҙән хыял менән йәшәй, – тип һөйләй “СМУ-1” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең ташсыһы Владимир Кузьмин. – Һөнәр үҙләштереүемә, ғүмер буйы уға тоғро ҡалыуыма сикһеҙ шатмын. Был таштарҙы теҙеп сығыу ғына түгел, ә күңел биреп эшләү хаҡында ла оноторға ярамай. Йөрәк йылыңды һалмай тороп, нисек эш ҡоралдарын ҡулға тотмаҡ кәрәк.
Кискә табан иң-иңдәр асыҡланды, һәр береһенә иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды.
И. МӨХӘМӘТОВ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 242
МАШАҠ СВИТАҺЫ, урта рифейҙың урындағы аҫҡы стратиграфик бүлексәһе. Машаҡ һыртындағы стратотибы б‑са А.И.Иванов айырып күрһәтә (1934). Ултырмалар Иванов, К.А.Львов, М.И.Гарань (бөтәһе лә — 1969), А.Ф.Ротару (1971), П.Н.Швецов (1972), В.И.Козлов (1979, 1983, 2003) һ.б. тарафынан тасуирлана. М.с. ҡатламдары Башҡорт мегантиклинорийының көнсығыш битләүендә таралған, Златоуст ҡ. — Белорет р‑ны Үрге Әүжән а. киңлегенән һыҙат (оҙонлоғо яҡынса 270 км, киңлеге 5—10 км) булып субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған һәм Бәләтәр, Оло Ҡарағас, Бешәтәк, Машаҡ, Шәкетар һырттарын, Дүнәнсумған, Ҡалпаҡ, Маяҡ, Ямантау һ.б. тауҙарҙы ҡаплаған. Тигеҙһеҙ сиратлашҡан вулканоген, вулканоген‑ултырма һәм терриген тау тоҡомдарынан тора. Ҡалынлығы 2800—3100 м. Стратиграфик өҙөклөк һәм ауышыу мөйөштәренең 5—7° алып 30—40° тиклем ярашмауы м‑н юша свитаһының төрлө горизонттарында ята. Аҫҡы, урта һәм өҫкө ярым свиталарға бүленә. Аҫҡы ярым свита метабазальттарҙан, риодациттарҙан, углеродлы‑балсыҡлы һәүерташтарҙан, полимикт алевролиттарҙан, ҡомташтарҙан һәм конгломераттарҙан ғибәрәт, ҡалынлығы 800—1000 м. Урта ярым свита полимикт ҡомташтарҙан, метабазальттарҙан, кварцит‑ҡомташтарҙан, туф-ҡомташтарҙан һәм туф‑алевролиттарҙан, һирәгерәк полимикт алевролит һәм конгломераттарҙан тора, ҡалынлығы 900 м, өҫкө ярым свита полимикт һәм кварцлы ҡомташтарҙан, ш. уҡ составтағы алевролиттарҙан, углеродлы‑балсыҡлы һәүерташтарҙан ғибәрәт; туф‑алевролит һәм эзбизташ ҡатлауҙары бар, ҡалынлығы 600— 700 м. М.с. вулканоген һәм ултырма тоҡомдар, псаммиттарҙың йыш ҡына әкренләп йәки ҡапыл псефиттарға, алевриттарҙың — пелиттарға һәм киреһенсә күсеүе нисбәтендә билдәләнгән арыу ғына фациаль үҙгәрештәр кисерә. М.с. вулканоген тоҡомдарҙың ҡалынлығы төньяҡтан көньяҡҡа табан кәмей. U‑Pb һәм Rb‑Sr ысулдары м‑н киҫелештең нигеҙендәге риодациттарҙы даталау б‑са М.с. йәше 1350±30 һәм 1346±41 млн йылға ярашлы билдәләнә, был аҫҡы юрматыни сигенең йәшен 1350±30 млн йыл тип иҫәпләргә мөмкинселек бирә.
В.И.Козлов
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Печеньенан пирожный
Печеньенан пирожный
400 грамм ҡоро печенье, 150 грамм иретелгән аҡ май, бер банка ҡуйыртылған һөт, 2 – 3 ҡалаҡ какао кәрәк.
Печеньены ит үткәргестән сығарырға. Уға иретелгән аҡ май, какао, ҡуйыртылған һөт ҡушып, барыһын бергә бутарға һәм колбаса формаһында эшләп, полиэтилен тоҡсайға һалып, һыуытҡысҡа ҡуйырға. Иртәнгә тәмле, татлы «колбаса» әҙер ҙә була.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Мәғлүмәт белдереүе
04 января 2014 йыл | Урындағы үҙидара
30 декабрҙә Ғафури районы муниципаль район Советының сираттағы 22-се ултырышы үтте. Унда район Хакимиәте башлығы Р.З.Бохаров, уның урынбаҫарҙары, район Хакимиәтенең бүлек мөдирҙәре, ойошмалар, учреждениелар, предприятиелар етәкселәре, ауыл биләмәләре башлыҡтары ҡатнашты.
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
04 января 2014 йыл | Сәйәсәт
Районда
* Уҙған йылдың һуңғы көнөндә районда өс сабый (ике малай һәм бер ҡыҙ бала) донъяға килһә,
3 ғинуарҙа йәнә бер малай тыуған. Сабыйҙарҙың һау-сәләмәт, бәхетле булыуҙарын теләйек.
* Уҙған йылдың һуңғы көнөндә районда өс сабый (ике малай һәм бер ҡыҙ бала) донъяға килһә,
3 ғинуарҙа йәнә бер малай тыуған. Сабыйҙарҙың һау-сәләмәт, бәхетле булыуҙарын теләйек.


text:
Сенегал
Сенегал (фр. Sénégal ), рәсми атамаһы Сенегал Республикаһы (фр. République du Sénégal) — Көнбайыш Африкалағы дәүләт. Дәүләттең исеме Сенегал йылғаһынан килеп сыҡҡан.
Көнбайышта Атлантик океан, төньяҡта Мавритания, көнсығышта Мали, көньяҡта Гвинея һәм Гвинея-Бисау менән сиктәш. Территорияның эсендә Гамбия дәүләте урынлашҡан, ул Атлантик океандан Сенегал эсенә яҡынса 300 саҡрымға һуҙылған.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Империялар осоро[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б. э. VI быуаты баштарында Сенегал территорияһында ике этник төркөм — волоф һәм серер барлыҡҡа килә. IX быуатта Сенегал йылғаһы үҙәнен тағы бер этник төркөм — тукулер төйәк итә һәм IX — XIV быуаттарҙа көнсығыш Сенегалда Уларҙың Текрур дәүләте өҫтөнлөк ала. XV быуатҡа Волоф һәм Серер дәүләттәре лә ойоша.
Колонияға тилемге осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҡынса XI быуатта Сенегалда ислам дине өҫтөнлөк итә башлай.
XIV быуатта төбәктә бер нисә батшалыҡ була, уларҙың иң көслөһө - Джолоф.
XV быуатта Сенегал ярҙарында европалылар күренә башлай. Тәүгеләре португал диңгеҙселәре була, ә 1633 йылда илгә инглиз һәм француз сауҙагәрҙәре аяҡ баҫа. XVII-XVIII быуаттарҙа Европа менән Африка араһындағы сауҙала ҡолдар менән һатыу итеү торған һайын ҙурыраҡ урын ала бара. Африка хакимдары күршеләренә һөжүм итеп әсирҙәр алған һәм уларҙы европалыларға һатҡан.
Колония осоро[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XVII быуат уртаһынан XIX быуат аҙағына тиклем Көнбайыш Африка территорияларын Франция колонизациялай. Тәүҙә француздар Сенегал компанияһын ойошторалар, ә 1638 йылда Сенегал йылғаһы тамағында Сен-Луи сауҙа портына нигеҙ һалалар (1659 йылдан Сен-Луи ҡалаһы). Ул сауҙа факторияһына һәм француз флоты өсөн йөк күсереп тейәү үҙәгенә әйләнә. 1693 — 1814 йылдарҙа Англия менән Франция араһында Сенегалдың яр буйы өсөн көрәш бара. XIX быуаттың икенсе яртыһында француздар Сенегалдың эске райондарын үҙләштерә башлай. 1848 йылда Сенегалда ҡоллоҡ тыйыла. Француздар Сенегалдағы биләмәләрен киңәйтә һәм эске райондарҙы буйһондора. 1860 йылда Сенегалдың иң ҙур ҡәбиләһе тукулерҙар башлығы Хадж Омар Франция протекторатын таный һәм 1890 йылға Сенегалдың бөтә ҡәбиләләре лә француздарға буйһона. Француздар Сенегалдан ҡытай сәтләүеге сығаралар, аҙ миҡдарҙа алтын табыла. 1885 йылда Сен-Луи — Дакар тимер юлы төҙөлә. 1895 йылда Сенегал француз Көнбайыш Африкаһының өлөшөнә әйләнә, ә 1902 йылда Дакар был колонияның хакимиәт үҙәге була. Ҡайһы берҙәр Франция гражданлығын ала башлай. Бөтә Көнбайыш Африканың колониаль хакимиәт органдары өсөн ҡара тәнлеләрҙән кадрҙар әҙерләүсе уҡыу йорттары асыла. Африкандарҙан француз армияһы частары - сенегал уҡсылары батальондары төҙөлә башлай. 1909—1923 йылдарҙа Дакарҙан күрше француз колонияһы Малиға тимер юл һалына. 1959—1960 йылдарҙа Сенегал Мали менән берләштерелә. 1946 йылда Сенегалда йәшәүселәргә барыһына ла Франция гражданлығы бирелә, ә Сенегал үҙе Францияның диңгеҙ аръяғы территорияһы статусын ала.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Рөстәм Хәмитов: «Күп милләтле республикабыҙ өсөн халыҡтар берҙәмлеге идеяһы айырым әһәмиәткә эйә»
Рөстәм Хәмитов: «Күп милләтле республикабыҙ өсөн халыҡтар берҙәмлеге идеяһы айырым әһәмиәткә эйә»
Өфөләге Конгресс-холда Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Милләт-ара берҙәмлекте һәм тыныслыҡты нығытыуға булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса Советтың һәм Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ассамблеяһы советының уртаҡ ултырышын уҙғарҙы.
Унда традицион конфессияларҙың дини лидерҙары, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, көс структуралары етәкселәре, милли-мәҙәни берләшмә вәкилдәре, фән һәм мәғариф, спорт, мәҙәниәт һәм сәнғәт, матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары эшмәкәрҙәре, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашты.
Федераль Милли дәүләт сәйәсәте стратегияһында 2025 йылға тиклем төп өҫтөнлөктәр сифатында дөйөм Рәсәй милләтенең берҙәмлеген нығытыу, ил халыҡтарының этномәҙәниәтен үҫтереү билдәләнгән.
Тейешле республика программаһы ҡабул ителгән һәм тормошҡа ашырыла. Башҡортостан йыл һайын төрлө саралар уҙғарыуға финанслау алып, федераль конкурстарҙа ҡатнаша. Бер үк ваҡытта был эшкә республика ҡаҙнаһынан да аҡса йүнәлтелә.
— Дөрөҫөн әйткәндә, милли-мәҙәни берләшмәләр тарафынан байтаҡ ғаризалар һәм мөрәжәғәттәр күбеһенсә дөйөм ҡулланыштағы, күңел асыу сифатындағы сараларға ҡағыла, улар иһә – милли байрамдар, һабантуйҙар, концерттар. Бер һүҙһеҙ, улар кәрәк, әммә былай ҙа бик күп уҙғарыла, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә әлегә икенсе – милләткә һәм дингә ҡарамаҫтан бөтә граждандарҙы берләштерерлек идеологик йөкмәткеле масштаблы проекттар, саралар, идеялар етмәй. Хәҙер ул республика, тотош ил өсөн дә бик мөһим.
Төбәк Башлығы һүҙҙәренсә, ағымдағы милләт-ара һәм конфессия-ара мөнәсәбәттәр мониторингы республика халҡының күбеһе – 85 проценттан ашыуы – уларҙы ыңғай баһалауын күрһәткән.
— Тыныслыҡ һәм милли берҙәмлек – ул иң ҡиммәтле байлыҡ. Уны һаҡлап ҡалыр өсөн барыһын да эшләргә тейешбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Республика етәксеһе кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы яҡынлашып килгән Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән ҡотланы.
— 4 ноябрь Рәсәй халыҡтарының быуаттарға һуҙылған дөйөм яҙмышын сағылдыра. Ватаныбыҙ тарихында ошо берҙәмлекте сағылдырған сағыу биттәр бик күп. Ниндәй дин тотоуға һәм милләткә ҡарамаҫтан һәр беребеҙ Бөйөк Еңеү көнөн билдәләй. Һәр ҡайһыбыҙ нәҡ илебеҙҙең тәүге йыһан державаһы булыуы менән ғорурлана. Беҙҙе әҙәбиәт, мәҙәниәт, сәнғәт, дөйөм рухи тамырҙарыбыҙ берләштерә. Былар барыһы ла беҙҙе берҙәм милләт, ҡеүәтле дәүләт итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Күп милләтле республикабыҙ өсөн халыҡтар берҙәмлеге идеяһы айырым әһәмиәткә эйә. Республикабыҙҙың артабан да тыныслыҡ һәм берҙәмлек биләмәһе, төрлө милләт һәм дин кешеләре өсөн дөйөм туған йорт булып ҡалыуы мөһим.
Унда традицион конфессияларҙың дини лидерҙары, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, көс структуралары етәкселәре, милли-мәҙәни берләшмә вәкилдәре, фән һәм мәғариф, спорт, мәҙәниәт һәм сәнғәт, матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары эшмәкәрҙәре, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашты.
Федераль Милли дәүләт сәйәсәте стратегияһында 2025 йылға тиклем төп өҫтөнлөктәр сифатында дөйөм Рәсәй милләтенең берҙәмлеген нығытыу, ил халыҡтарының этномәҙәниәтен үҫтереү билдәләнгән.
Тейешле республика программаһы ҡабул ителгән һәм тормошҡа ашырыла. Башҡортостан йыл һайын төрлө саралар уҙғарыуға финанслау алып, федераль конкурстарҙа ҡатнаша. Бер үк ваҡытта был эшкә республика ҡаҙнаһынан да аҡса йүнәлтелә.
— Дөрөҫөн әйткәндә, милли-мәҙәни берләшмәләр тарафынан байтаҡ ғаризалар һәм мөрәжәғәттәр күбеһенсә дөйөм ҡулланыштағы, күңел асыу сифатындағы сараларға ҡағыла, улар иһә – милли байрамдар, һабантуйҙар, концерттар. Бер һүҙһеҙ, улар кәрәк, әммә былай ҙа бик күп уҙғарыла, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә әлегә икенсе – милләткә һәм дингә ҡарамаҫтан бөтә граждандарҙы берләштерерлек идеологик йөкмәткеле масштаблы проекттар, саралар, идеялар етмәй. Хәҙер ул республика, тотош ил өсөн дә бик мөһим.
Төбәк Башлығы һүҙҙәренсә, ағымдағы милләт-ара һәм конфессия-ара мөнәсәбәттәр мониторингы республика халҡының күбеһе – 85 проценттан ашыуы – уларҙы ыңғай баһалауын күрһәткән.
— Тыныслыҡ һәм милли берҙәмлек – ул иң ҡиммәтле байлыҡ. Уны һаҡлап ҡалыр өсөн барыһын да эшләргә тейешбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Республика етәксеһе кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы яҡынлашып килгән Халыҡтар берҙәмлеге көнө менән ҡотланы.
— 4 ноябрь Рәсәй халыҡтарының быуаттарға һуҙылған дөйөм яҙмышын сағылдыра. Ватаныбыҙ тарихында ошо берҙәмлекте сағылдырған сағыу биттәр бик күп. Ниндәй дин тотоуға һәм милләткә ҡарамаҫтан һәр беребеҙ Бөйөк Еңеү көнөн билдәләй. Һәр ҡайһыбыҙ нәҡ илебеҙҙең тәүге йыһан державаһы булыуы менән ғорурлана. Беҙҙе әҙәбиәт, мәҙәниәт, сәнғәт, дөйөм рухи тамырҙарыбыҙ берләштерә. Былар барыһы ла беҙҙе берҙәм милләт, ҡеүәтле дәүләт итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Күп милләтле республикабыҙ өсөн халыҡтар берҙәмлеге идеяһы айырым әһәмиәткә эйә. Республикабыҙҙың артабан да тыныслыҡ һәм берҙәмлек биләмәһе, төрлө милләт һәм дин кешеләре өсөн дөйөм туған йорт булып ҡалыуы мөһим.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Положение районного конкурса чтецов «Тропинки радости»
Развитие литературной жизни современной России определяет творчество известных талантливых поэтов, таких как Евгений Александрович Евтушенко и Андрей Дмитриевич Дементьев. В июле нынешнего года оба поэта отметили славный юбилей. В честь этого события и с целью пропаганды их творчества Баймакская центральная библиотека проводит районный конкурс чтецов по произведениям поэтов.
Цели и задачи конкурса.
· Пропаганда чтения среди детей и взрослых.
· Расширение читательского кругозора детей.
· Повышение общественного интереса к библиотекам.
· Повышения уровня грамотности у детей.
· Поиск и поддержка талантливых детей и взрослых.
· Повышение интереса к современной русской литературе.
ПОЛОЖЕНИЕ о Республиканском конкурсе
«Лучший читатель Республики Башкортостан 2013 года»
1. ОБЩИЕ ПОЛОЖЕНИЯ
1.1. Республиканский конкурс «Лучший читатель Республики Башкортостан 2013 года» (далее - Конкурс) проводится Журналом «Компьютерный практикум» и ГБУК Национальная библиотека им. А.-З. Валиди Республики Башкортостан при поддержке Министерства культуры Республики Башкортостан и в целях продвижения книги и чтения среди жителей Республики Башкортостан.
2. ЦЕЛИ И ЗАДАЧИ КОНКУРСА
2.1. Привлечение внимания жителей республики к проблемам чтения.
2.2. Повышение престижа книги, чтения, библиотеки.
2.3. Сохранение и развитие традиций семейного чтения.
2.4. Расширение социального партнерства для поддержки деятельности библиотек по продвижению чтения.
2.5. Выявление и поощрение лучших читателей библиотек.
2.6. Демонстрация и развитие творческих способностей жителей РБ.
2.7. Стимулирование творчества сотрудников общедоступных библиотек.
Положение творческого конкурса “Я восхищен красотой родного края”
В рамках обьявленного Года охраны окружающей среды и к 75-летию г. Баймака Администрация Баймакского района объявляет творческий конкурс “Я восхищен красотой родного края”. Организаторами конкурса являются отдел образования, отдел культуры, и центральная библиотека.
Илһөйәрҙәр, һеҙҙе көтәбеҙ!
“Тыуған яғым гүзәллеген,
Мәңге күреп туйманым…” конкурсының положениеһы
Тыуған ерем, һинән айырылғыһыҙ,
Һәр тибеше ҡайнар йөрәктең.
Хатта туҙаны ла ҡәҙерле бит
Үҙең тыуып-үҫкән төбәктең.
2013 йылда иғлан ителгән “Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау” йылы сиктәрендә, Баймаҡ ҡалаһының 75-йыллығына арнап Баймаҡ районы хакимиәте “Тыуған яғым гүзәллеген, мәңге күреп туйманым…” исемле ижади конкурс иғлан итә.
Бәйгене ойоштороусылар: мәҙәниәт , мәғариф бүлеге, район китапханаһы.
Конкурстың төп маҡсаты: Баймаҡтың гүзәл тәбиғәтенең ҡабатланаҫ илаһилығын, матурлығын сәнғәттә һынландырыу, ижадсыларҙың рухи камиллығын, һәләтен үҫтереү, районыбыҙҙың оҫталарын асыҡлау, уларҙы үҙ-ара таныштырыу, уларҙың ижад емештәрен яҡташтарбыҙға, районыбыҙға килгән ҡунаҡтарға күрһәтеү, йәш быуында илһөйәрлек сифаттары үҫтереү.
Күңелендә саялыҡ, матурлыҡ йөрөткән, әҙәбиәтте яратҡан ҡыйыу йәштәребеҙҙе районыбыҙҙа матур йолаға әйләнгән йәшлек, саялыҡ һәм гүзәллек бәйгеһе “Аҡйондоҙ һәм Аҡйегет” бәйгеһенә саҡырабыҙ. Бәйге Башҡортостандың халыҡ шағиры, башҡорт әҙәбиәтенә алтынға бәрәбәр әҙәби мираҫ ҡалдырған М. Кәримдең тыуыуына 95 йыл тулыуға бағышлана. Тәрбиәле, рухлы йәштәрҙе асыҡлау, уларҙы дәртләндереү маҡсатында үткәрелгән бәйгене әҙерләүҙә урындағы ҡатын –ҡыҙҙар советы, атайсалдар һәм ағинәйҙәр, уҡытыусылар, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре әүҙем ҡатнашыр тип өмөтләнәбеҙ.
Шиғриәт һөйөүселәрҙе бәйгегә саҡырабыҙ!
2012 йылдың 25 октябрендә киң билдәле шағирә, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хәҙмәткәре, ”Башҡортостан ҡыҙы” журналының баш мөхәррире Йомабикә Ильясова үҙенең күркәм юбилейын - 55 йәшен билдәләй.
Йомабикә Сәләхетдин ҡыҙы үҙ халҡының яҙмышы өсөн янып, борсолоп йәшәгән, оло хөрмәткә лайыҡ, абруйлы гүзәл заттарыбыҙҙың береһе, күп яҡлы талант эйәһе.Ул тиҫтәгә яҡын шиғри йыйынтыҡ авторы, юғары мәҙәниәтле етәксе, бай телле журналист, әүҙем йәмәғәт эшмәкәре булараҡ танылыу яуланы. Ҡоролтай депутаты итеп һайланыуы ла уның ижади һәм сәйәси эшмәкәрлегенә оло баһа, мәртәбә өҫтәй.Ил хәстәрен иңенә алған оло йөрәкле шағирә менән осрашыу кисәләре үҙе бер байрам.
Баймаҡ район китапханаһы халыҡ яратып уҡыған шиғри гәүһәрҙәр авторы Йомабикә Ильясованың юбилейы айҡанлы шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе иғлан итә. Бәйгелә 5-11 синыф уҡыусылары һәм өлкәндәр ҡатнаша.
Бәйгенең 1 туры ҡалала һәм ауылдарҙа 15 октябрҙан 25 октябрға тиклем үткәрелә, 2 туры- район бәйгеһе- ноябрь айында үтәсәк.
Еңеүселәр өс төркөм: 5-8, 9-11 синыфтар һәм өлкәндәр араһында билдәләнәсәк.
Белешмә өсөн телефон 3-16-74
“1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир яҡташтарыбыҙ һәм уларҙың тоҡомдары” исемле бәйгелә ҡатнашырға саҡырабыҙ
Белеүебеҙсә, 2012 йылда илебеҙҙә бер нисә оло юбилей билдәләнә: Рәсәй дәүләте төҙөлөүгә -1150, Ватан һуғышында еңеүгә-200, күренекле реформатор Петр Столыпиндың тыуыуына-150 йыл тула. Төбәгебеҙҙең,Башҡортостандың үткәнен Рәсәйҙән айырып ҡарау мөмкин түгел.Башҡортостан йылъяҙмаһы-Рәсәй тарихының айырылмаҫ бер өлөшө. 1812 йылғы Ватан һуғышы ла халҡыбыҙ тарихында,рухи донъяһында тәрән эҙ ҡалдырған.Башҡорт яугирҙәре Рәсәй ерен азат итеүҙә батырҙарса һуғышып,еңеүҙе яҡынайта. Француз яуында беҙҙең яҡтарҙан да бик күп яугирҙәр ҡатнаша. Уларҙың ҡайһылары батырлыҡтар күрһәтеп яу яландарында ятып ҡалған,ҡайһылары еңеү менән тыуған яҡтарына имен-һау әйләнеп ҡайтҡан. Уларҙың күптәренең исемдәре билдәһеҙ,бөгөнгө көндә тоҡомдары тураһында әҙ беләбеҙ. Йәш быуын вәкилдәренең халҡыбыҙ тарихы менән ҡыҙыҡһыныуы кәмей ,илһөйәрлек хисе бөтә бара. Рәсәй тарихы йылы тарихыбыҙҙағы аҡ таптарҙы бөтөрөү өҫтөндә эшләү өсөн иң уңай мәл.
Рәмил Йәнбәк ижады буйынса шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе положениеһы
2012 йылдың 10 авгусында күренекле шағир, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Зәйнәб Биишева һәм Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премиялар лауреаты Рәмил Йәнбәккә 60 йәш тулды.
“Ағиҙел” журналының баш мөхәррир урынбаҫары Рәмил Әхмәт улы Йәнбәков башҡорт һәм рус телдәрендәге 8 шиғри йыйынтыҡ авторы, әҫәрҙәре шулай уҡ татар, сыуаш, ҡалмыҡ телдәренә лә тәржемә ителеп, баҫылып сыҡты. “Мөхәббәт йырсыһы” тип дан алған шағирҙың ижадын өлкәндәр ҙә, йәштәр ҙә яратып ҡабул итә. Уның сафлыҡ, ихласлыҡ менән һуғарылған шиғырҙары һәр кемдең күңеленә үтеп, иң нескә ҡылдарын тибрәтә, тормош ҡанундарын икенсерәк юҫыҡта ҡарарға мәжбүр итә.
Баймаҡ район китапханаһы күренекле шағирҙың 60 йәшлек юбилейы айҡанлы уның ижады буйынса шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе иғлан итә.
“Уңған килендәр һәм сабыр ҡәйнәләр” бәйгеһенең положениеһы
2012 йыл Башҡортостанда “Имен бала саҡ һәм ғаилә ниғмәттәрен нығытыу йылы” тип иғлан ителде.
Ғаилә - кешенең рухи бишеге.Тормош йөгөн бергә тартып, бер –береңдәге гүзәл яҡтарҙы аса –аса, бер-береңдән яҡшылыҡтар таба-таба йәшәгән ғаиләләр ныҡ һәм ғүмерлек була, шундай ғаиләләрҙә генә сәләмәт, шат , әҙәпле һәм бәхетле балалар үҫә. Берҙәм, татыу ғаиләләр генә ҡартатай-ҡартәсәйҙе, атай-әсәйҙе, балаларҙы бергә һыйындыра, йылындыра алырлыҡ яҡты усаҡҡа әйләнә.
Положение конкурса чтецов , посвященная к 100-летию со дня рождения
нашего земляка, воина -поэта, земляка Н. Идельбая.
Детская библиотека проводит конкурс чтецов по произведениям нашего земляка , воина –поэта Нажиба Идельбая среди учащихся города.
Библиотеки всегда играли важную роль в патриотическом воспитании. Особенно неоценима роль детских библиотек, ведь наши юные читатели –это будущие творцы истории страны. От того, насколько сильно в них развито патриотическое самовоспитание, духовная вера в народ, любовь к Отечеству, зависит их будущее и будущее страны.
В конкурсе участвуют с каждой школы по 3 учащихся старших и 3 учащихся средних классов.
Время проведения: 20 марта 2012 года, в 15.00 часов
Место проведения: детская библиотека
Телефон для справок: 3-15-42, 3-16-74


text:
Республикала йәшәүселәрҙең реаль килеме 5,1 процентҡа кәмегән Фото: Олег Яровиков
Республикала йәшәүселәрҙең реаль килеме 5,1 процентҡа кәмегән
Республикала йәшәүселәрҙең реаль килеме 5,1 процентҡа кәмегән Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәре буйынса, былтыр йән башына номиналь аҡсалата килем 27 960 һум тәшкил иткән. Былтырғы ошо уҡ осорға ҡарата реаль килем 5,1 процентҡа кәмегән.
2015 йылда номиналь килем буйынса иң ҙур сумма декабрь айында — 40 038, иң кәме ғинуарҙа 19 398,1 һум тәшкил иткән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 472
ҒӘБИҘУЛЛИН Зәйнулла Ғәйнулла улы [10.10.1941, БАССР‑ҙың Маҡар р‑ны Үрге Әрмет а. (БР‑ҙың Ишембай р‑ны) — 8.8.2014, Өфө, тыуған ауылында ерләнгән], микробиолог. Мед. ф. д‑ры (1990), проф. (1991). РФ‑тың (2007) һәм БР‑ҙың (2001) атҡ. фән эшмәкәре, СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1987). БДМИ‑ны тамамлаған (1972). 1975 й. алып БДМУ‑ның өлкән ғилми хеҙм‑ре, 1984 й. — микробиология каф. мөдире. Фәнни хеҙмәттәре организмда эренләү‑шешеү процестарын (перитонит, сепсис һ.б.) барлыҡҡа килтергән бактерияларҙың патогенлыҡ факторҙарын өйрәнеүгә арналған. Ғ. ҡатнашлығында эренле яраларҙы, эсәк һәм урология инфекцияларын диагностикалау һәм дауалауҙың яңы алымдары эшләнә һәм хирургик практикаға индерелә; инфекцион ауырыуҙарҙы диагностикалағанда эталон булараҡ ҡулланылған Enterobacter, Citrobacter, Proteus һ.б. төр микроорганизмдарҙың22 штамы айырып күрһәтелә. 350‑нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 46 уйлап табыу авторы. Бөтә Рәсәй эпидемиологтар, микробиологтар һәм паразитологтар йәмғиәтенең Башҡ‑н бүлексәһе рәйесе (1992—2014).
Х е ҙ м.: Условно‑патогенные энтеробактерии. Уфа, 2006 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Гольфстрим
Гольфстри́м (ингл. gulf stream — ҡултыҡтан ағым) — Атлантик океанда йылы диңгеҙ ағымы. Тар мәғәнәлә Төньяҡ Америка ярындағы Флорида ҡултығынан Ньюфаундленд банкаларына тиклем. Киң мәғәнәлә Төньяҡ Американан Скандинавия ярымутрауына, Шпицберген, Баренц диңгеҙе һәм Төньяҡ Боҙло океанына тиклем йылы диңгеҙ ағымы системаһы[1]. Гольфстрим — океан төбөнә тиклем таралған 70—90 км киңлектәге көслө ағым, океан өҫтөндә максималь тиҙлеге секундына бер нисә метр, аҫтараҡ тиҙлеге аҡрыная (1000—1500 м тәрәнлектә 10-20 см/с). Һыу сығымы 0,1 км3/с.[2][3].
Гольфстрим һыу сығымы секунд һайын 50 миллион куб метр һыу, был донъялағы бөтә йылғаларҙың һыу сығымынан 20 тапҡыр артыҡ. Йылылыҡ ҡеүәте яҡынса 1,4·1015 ватт. Йыл әйләнәһенә ағым динамикаһы үҙгәрә.
Йөкмәткеһе
- 1 Ағымдың Көнбайыш Европаға һәм АҠШ-ҡа йоғонтоһо
- 2 Ағымдың барлыҡҡа килеүе һәм йүнәлеше
- 3 Гольфстрим ағымының боҙолоуы тураһында фараз
- 4 Фараздың нигеҙһеҙ булыуы
- 5 Һылтанмалар
- 6 Иҫкәрмәләр
Ағымдың Көнбайыш Европаға һәм АҠШ-ҡа йоғонтоһо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
АҠШ һәм Көнбайыш Европаның йылы климаты 90 процентҡа Гольфстрим ағымына бәйле. Океандың был ағымы секундына 50 миллион кубометр йылы һыу ағыҙа, был – 1015 киловатт йылылыҡ энергияһы тигән һүҙ! Йәғни Атлантика тирәһендәге Европа, АҠШ һәм Канаданы йөҙҙәрсә йылдар буйы миллион атом электр станцияһы йылытып торған кеүек. Әлеге «йылылыҡ өҫтәмәһе» Европа һәм АҠШ климаты температураһын 8—10 градусҡа, хатта Мәскәүҙекен дә 2 градусҡа арттыра. Рәсәй баш ҡалаһының йыллыҡ уртаса температураһы +3,8 градус. Шаҡтай төньяҡтараҡ урынлашҡан Рейкъявикты иһә Гольфстрим +5С°-ҡә, Хельсинкиҙы +6,8 градусҡа тиклем йылыта. Ә бына шул уҡ киңлектәге Якутскиҙа температура минус 10,2 градус тәшкил итә. Лондонда Гольфстрим арҡаһында уртаса йыллыҡ температура плюс 11 булһа, шул уҡ киңлектәге Воронежда иһә плюс 5 (сөнки Гольфстрим «ярҙам итмәй»), Берлинда плюс 10С° булһа, Новосибирскиҙа минус 0,2С°.
Был АҠШ, Канада һәм Көнбайыш Европаның ауыл хужалығы өсөн иҫ киткес уңайлы шарттар тыуҙыра. Ҡара тупрағы булмаған Германия, Франция, Бөйөк Британия, Швеция, Ирландияла бөртөклөләр уңышы гектарҙан 60-тан алып 85 центнерға тиклем. Ә уңдырышлы ҡара тупраҡлы Украинала — ни бары 24, ә Рәсәйҙең ҡара тупраҡлы булмаған төбәктәрендә — 12—15 центнер ғына. Европа һәм АҠШ-та сәсеүлектәрҙе харап итерлек ҡоролоҡ һәм яҙғы һалҡындар булмай, шуға күрә АҠШ менән Канада йылына 100 миллион тонна, ә Көнбайыш Европа йылына 50 миллион тонна игенде ситкә һата. Гольфстрим арҡаһында, уларҙа уңыштың 5 проценты ғына тәбиғәт шарттарына бәйле, ә Рәсәйҙә 50 процент уңыш тәбиғәт шарттарының нисек килеүенә бәйләнгән! Рәхәт, йылы климат, туң ерҙәрҙең булмауы Көнбайышҡа триллионлаған долларҙы янға ҡалдырырға һәм был аҡсаны инфраструктураға һәм уны эшләтеүгә тотоу мөмкинлеге бирә. Гольфстрим Көнбайыштың гигант күләмдә яғыулығын, төҙөлөш материалдарын янға ҡалдыра. Ҡеүәтле йылылыҡ централдары һәм йылылыҡ трассалары төҙөргә кәрәкмәй. Йылы климатта халыҡ йылы кейемгә лә, юғары калориялы ризыҡҡа ла мохтаж түгел. Юлдар ҙа, һалҡындың емергес тәьҫире булмағанлыҡтан, ун мәртәбә тиерлек оҙағыраҡ хеҙмәт итә һ.б., һ.б.
Ҡыҫҡаһы, Гольфстрим булмаһа, Көнбайыштың эше хөрт... Һауа торошо кухняһы Төньяҡ Атлантик һәм Төньяҡ Боҙло океанда урынлашҡан. Ә Гольфстрим – йылылыҡ системаһы, йәғни «Европаның мейесе», ролен башҡара.
Ағымдың барлыҡҡа килеүе һәм йүнәлеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Океан ағымдары түбәндәгесә «эшләй»: һалҡын һәм тығыҙыраҡ ҡатламы — Лабрадор ағымы, йылы һәм еңелерәк ҡатламы Гольфстрим ағымы аҫтына «сума» һәм, шулай итеп, уға Европаны йылытыу мөмкинлеген бирә. Шунан һуң Лабрадор ағымы, һалҡын Канар ағымы исеме менән Испания ярҙары тирәһендә өҫкә сыға ла, Атлантиканы киҫеп үтеп, Кариб диңгеҙенә етә, йылына һәм, Гольфстримға әйләнеп, бер ниндәй ҡаршылыҡһыҙ Төньяҡҡа ынтыла. Һалҡын Лабрадор ағымының һыу ҡатламы тығыҙыраҡ булыу – донъя өсөн ҙур бәхет. «Парник эффекты»ла, «озон йыртыҡтары» ла, кешелек донъяһының техноген эшмәкәрлеге лә түгел, ә нәҡ бына Лабрадор ағымының һыу составы тығыҙыраҡ булыу йылылыҡты тәьмин итә. Бөгөн был ағымдың тығыҙлығы Гольфстрим һыуы тығыҙлығынан проценттың ундан бер өлөшө ҡәҙәр генә артығыраҡ. Уйлап ҡына ҡарағыҙ: ни бары ундан бер! Ә был – Лондон пальмалары, Пальма де Майорка пляждары, Норвегияның туңмай торған фиордтары һәм Баренц диңгеҙендә йыл әйләнә навигация ул.
Гольфстрим ағымының боҙолоуы тураһында фараз[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Климат үҙгәреүе менән бәйле фараздар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гольфстримдың климатҡа йоғонтоһон иҫәпкә алып, ҡыҫҡа тарихи осорҙа ағымдың боҙолоуы менән бәйле климат һәләкәте булыуы мөмкин тип иҫәпләнелә. Глобаль йылыныу сәбәпле, Төньяҡ Боҙло океан боҙҙары иреп, океан һыуы тоҙһоҙлана, ә Гольфстрим сөсө һәм тоҙло һыу ҡушылмау сәбәпле барлыҡҡа килә, ағым боҙола, Европала Боҙлоҡ осоро башлана – был Голливуд фильмдарының яратҡан темаһы.
Тарихи мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һәләкәт булыуы мөмкин тигән фараз файҙаһына планета климатында элек булған осорҙар һөйләй. Шул иҫәптән, Кесе Боҙлоҡ осоро һәм Гренландия боҙҙарын анализлау мәғлүмәте.
Туфан ҡалҡыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шулай уҡ глобаль йылыныу ағымдың боҙолоуына килтерә, тип иҫәпләнелә. Ағым динамикаһы һыуҙың тоҙлолоғо менән бәйле. Һыу тоҙлолоғо боҙҙар ирегән һайын түбәнәйә. Быуланыу тәьҫире йоғонтоһонда полюс һәм экваторҙа температура айырмаһы булмауы ла ағымдың боҙолоуына килтерә. Шулай итеп, глобаль йылыныу һыу кимәле күтәрелеүгә килтерә, Европаға һәләкәтле һыуыҡлыҡ алып килә.
Лабрадор ағымының тәьҫире[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лабрадор ағымының һыу тығыҙлығы Гольфстримдыҡы менән тигеҙләнеүгә, ул Гольфстрим аҫтына «сума» алмай башлаясаҡ һәм, океан өҫтөнә күтәрелеп, Гольфстримдың төньяҡҡа табан ағыуына кәртә буласаҡ. Тура мәғәнәһендә 3—10 йыл эсендә Гольфстримды «һүндерәсәк». Океан ағымдарының бер-береһенә бәйле һигеҙ ағымы («бөйөк һигеҙле») боҙлоҡ осорона хас ике ағымға әйләнәсәк.
Гольфстрим, Испанияға йүнәлеш алып, кесе әйләнә буйынса хәрәкәт итә, ә һалҡын Лабрадор ағымы Европаға «сығып», уны шунда уҡ туңдыра башлаясаҡ. Был процестың кинәт һәм киҫкен буласағы элекке туңдырыуҙарҙы тикшереү барышында кире ҡаҡҡыһыҙ дәлилдәр менән раҫланған (мәҫәлән, Гренландия боҙҙарын тикшереү). Европала һауа температураһы «күҙ асып йомғансы» (3—20 йыл эсендә) себер температураһына әйләнәсәк. Лабрадор ағымы «эшкә тотоноу» менән, Европа, Канада һәм АҠШт-а йәшәү бик ауыраясаҡ. Бөгөн Лондонда пальмалар үҫеп ултыра, ә иртәгә ул ҡарға сумасаҡ, һыуыҡтар минус 40-ҡа етәсәк. Хатта төньяҡ боландары ла унда йәшәргә теләмәҫ. Киҫкен, ҡот осҡос һыуыҡ – яҡын йылдарҙың яҡын перспективаһы. Ябыҡ ишектәр артында был проблема тураһында етди һөйләшеүҙәр башланды инде. Сөнки бөгөн Гольфстримдың көсө Европала кәмей бара (ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, 30 процентҡа кәмегән). Моғайын, Европала һуңғы бер-ике йылда ҡыш аномаль һалҡындар булыу – шуның һөҙөмтәһелер.
Deepwater Horizon платформаһындағы авария йоғонтоһо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гольфстримдың юҡҡа сығыуы тиҙләнеүенә 2010 йылдың 20 апрелендә Мексика ҡултығында «Бритиш петролиум» нефть платформаһындағы ҡот осҡос ҙур авария лә сәбәп булды. АҠШ президенты Барак Обама был һәләкәтте «тиңе булмаған экологик фажиғә» тип атаны. Мексика ҡултығы һыуҙарына 16-шар километрлы һәм ҡалынлығы 90-шар метрлы нефть «таптары» тулды. Был «таптарҙың» ҡайһы берҙәре 1300 метр тәрәнлектә ята. Нефть таптарына ҡаршы көрәштә 9 миллион литр тирәһе короксит, 10 миллион литр башҡа төрлө диспергаторҙар ҡулланылған. Былар бит һыуҙағы миллиард тоннанан ашыу сей нефткә өҫтәмә! Шуға күрә лә Мексика ҡултығындағы әлеге химик өҫтәмәләр һәм миллиард тоннанан ашыу сей нефть Гольфстрим ағымының тиҙлегенә ҡот осҡос йоғонто яһаған. Спутниктарҙан алынған һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, элекке рәүешендәге Гольфстрим инде юҡ, ә уның менән бергә йылы Норвег ағымы да юҡҡа сыҡҡан. Әлеге ике йылы ағым һыу әйләнеше системаһында үтә лә мөһим роль уйнай ине. Ә Европа һәм АҠШ-тың туңыуы был илдәр өсөн көтөлмәгән фантастик сығымдар «вәғәҙә итә».
Фараздың нигеҙһеҙ булыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге ваҡытта өҫтә күрһәтелгән факттарҙың климатҡа йоғонтоһо тураһында ышаныслы факттар юҡ. Ҡапма-ҡаршы фекерҙәр ҙә бар. География фәндәре докторы, океанолог Бондаренко А. Л. Фекеренсә «Гольфстримдың „эш“ режимы үҙгәрмәй». Ағымда һыу күсмәй, ағым тик Россби тулҡындары ғына, шуға күрә Европа климаты ҡапыл һәм ҡот осҡос рәүештә үҙгәрмәйәсәк[4].
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- БСЭ.Гольфстрим.
- ТОП ФРС против Гольфстрима В. П. Полеванов. 24 июня 2011.
- Вашингтон и Брюссель ищут замену Гольфстриму В. П. Полеванов. 25 мая 2011
- Татарстан яшьләре №39 (11830), 29 сентябрь, 2012
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Большая советская энциклопедия: [В 30 т.]/ Гл. ред. А. М. Прохоров. Издание 3-е. — М.: Сов. энцикл., 1969—1978.
- ↑ М. И. Кошляков в книге “Десять открытий в физике океана”, авторы А. С. Монин, Н. Н. Корчагин, Институт океанологии им. П. П. Ширшова РАН, М., 2008
- ↑ А.С. Монин, Г.M. Жихарев. Океанские вихри. // УФН. — 1990. — В. 5. — Т. 160. — С. 1-47.
- ↑ А. Л. Бондаренко, «Куда течёт Гольфстрим?» // Океанология. Научно-популярный блог о Мировом океане и его обитателях.