text:
Өфөлә һәм Өфө районында торлаҡ төҙөлөш үҫтереү буйынса ярҙамсы программа майҙа старт аласаҡ
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты Өфө ҡалаһы һәм районында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса ярҙамсы программа әҙерләй. Ул «2011-2015 йылдарға Башҡортостан Республикаһында торлаҡ төҙөлөшө үҫешен әүҙемләштереү» айырым маҡсатлы төбәк программаһы сиктәрендә әҙерләнә.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдовтың әйтеүенсә, Өфөлә һәм Өфө районында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү буйынса ярҙамсы программа 2012 йылдың майында старт аласаҡ.
Документ комплекслы үҙләштереү проекттарын һәм төбәк операторын конкурс нигеҙендә һайлап алыу, шулай уҡ бюджет һәм бюджеттан тыш финанслау сығанаҡтарын формалаштырыуҙы күҙ уңында тота.
— Киләсәктә был ярҙамсы программаны бөтә республикаға таратыу планлаштырыла, — тип хәбәр итте бөгөн төҙөлөш мәсьәләһенә арналған Рәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығының күсмә ултырышында БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе.


c: text/html

text:
Фото:
«Мираҫ» бейеү ансамбле яңыртылған программа тәҡдим итә
Фото:
«Мираҫ» фольклор бейеү ансамбле тамашасыларға яңыртылған программа тәҡдим итәсәк. Уны презентациялау 29 ғинуарҙа Өфө Ҡала мәҙәниәт һарайында үткәрелә.
Ансамбль етәксеһе Валерий Степанов хәбәр итеүенсә, тамашасыларҙы ябай концерт ҡына түгел, ә бик күп вокаль-хореографик композицияларҙан торған ысын тамаша көтә.
«Мираҫ» коллективы йома көнөндәге концертта күрһәтергә әҙерләгән яңы номерҙарҙың береһе – «Төрөк бейеүе». Уны махсус рәүештә Төркиәнән саҡырылған ҡунаҡ – балетмейстер Нурсач Доганешик ҡуйған. Шулай уҡ был кистә ансамблдең вокаль-инструменталь составы тәүге тапҡыр төрөк һәм мари халыҡ йырҙарын башҡарасаҡ.
Билдәле булыуынса, «Мираҫ» ансамбле 1992 йылдың октябрендә халыҡ депутаттарының Өфө ҡала Советы президиумы ҡарары буйынса ойошторола. 2006 йылда ансамбль «Мираҫ» фольклор бейеү ансамбле муниципаль учреждениеһы тип үҙгәртелә. Шул йылда уҡ коллектив составында үҙ вокаль-инструменталь төркөмө барлыҡҡа килә.
Ошо 18 йыл эсендә ансамбль күп тапҡырҙар лауреат була һәм күп кенә халыҡ-ара фестивалдәр һәм конкурстар Гран-прийын яулай, төрлө форумдарҙа ҡатнаша. «Мираҫ» фольклор бейеү ансамблен республикабыҙ һәм Рәсәй ҡалалары ғына түгел, шулай уҡ күп сит илдәр — Бельгия, Франция, Испания, Португалия, Болгария, Венгрия, Лаос, Вьетнам тамашасылары лы белә һәм ярата.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Төбәктә виноград уңышын йыйыу башланды
Башҡортостан ғилми-тикшеренеү институтының Кушнаренко селекция үҙәгендә виноград өлгөрөп еткән. Быйыл был көньяҡ емешен ике айға алданыраҡ йыя башлағандар. Йәй башынан алып көндәр эҫе тороу сәбәпле уңыш быйыл мул. Аграрийҙар һәр ҡыуаҡтан туғыҙ килограмға тиклем уңыш йыя.
Виноград Кушнаренко селекция үҙәгендә 2,5 гектар майҙанда үҫтерелә. Быйыл уңыш яҡынса биш тонна тәшкил итергә тейеш. Үҫентеләр һатып алыу маҡсатында Башҡортостандың виноград баҡсаһына илдең күп төбәктәренән киләләр. «Башҡорт», «Стреляева иҫтәлегенә», «Ҡарағай», «Юбилейлы» кеүек сорттар тап бында булдырылған. Һыуыҡтарға яҡшы сыҙағанға күрә, Уралда улар ҙур популярлыҡ яулай.
Кушнаренко районында виноград баҡсалары тарихы 1928 йылдан алып башлана. Ул ваҡытта Башҡортостанға Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлаусы ике йәш агроном – Лидия һәм Василий Стреляевтар ебәрелә. Республикала тәүге дәүләт тәжрибә баҡсаһын һәм емеш питомнигын булдырыу уларҙың төп бурысы була. Был хаҡта БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.


text:
"Газпром трансгаз Өфө" йәмғиәтендә экологик программа раҫланды
«Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте файҙаланылған объекттарҙың экологик именлеген тәьмин итеү мәсьәләләренә, тәбиғи ресурстарҙы рациональ файҙаланыуға даими ҙур иғтибар бүлә. Һуңғы 5 йылда тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға йүнәлтелгән сараларға Йәмғиәт 250 миллион һумдан ашыу аҡса бүлде.
«Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең был йүнәлештәге ҡаҙаныштары юғары кимәлдә юғары баһаланды: компания «Юғары экологик мәҙәниәтле предприятие» исеменә республика конкурсы дипломанты булды.
2010 йылдың мартында генераль директор Сергей Пашин тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендә корпоратив программаны раҫланы. Унда Йәмғиәттең экологик эшмәкәрлек принциптары ғына түгел, уны тормошҡа ашырыу механизмдары ла ентекле бирелгән.


text:
Баш ҡала яҙыусыһы Камил Йыһаншинға Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһы тапшырылдыФото: Камил Йыһаншин ебәргән
Баш ҡала яҙыусыһы Камил Йыһаншинға Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһы тапшырылды
Баш ҡала яҙыусыһы Камил Йыһаншинға Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһы тапшырылдыФото: Камил Йыһаншин ебәргән
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
Мәскәүҙә 2015 йыл өсөн Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Бүләкләнеүселәр араһында танылған Өфө яҙыусыһы һәм сәйәхәтсе Камил Йыһаншин да бар. Ул «Алдан алтыны» романы өсөн премияға лайыҡ булды.
Ошо китап менән таныштырғанда Рәсәй Яҙыусылар союзы рәйесе Валерий Ганичев романдың темаһы һәм уның геройҙары әлеге һынылыш осоронда үтә лә актуаль булыуын, Рәсәйҙең Кинематография комитетына ошо әҫәр буйынса күп сериялы фильм төшөрөү тәҡдиме менән хат яҙырға кәрәклеген билдәләне. Тантана һуңында Мәскәү нәшриәте директоры Артур Артунян лауреаттан «Алдан алтыны» романын бүләк сифатында баҫтырып сығарыуға рөхсәт һораны.
Рәсәй Яҙыусылар союзының беренсе секретары Геннадий Иванов Камил Йыһаншиндың илебеҙ әҙәбиәтенә яҙыусы булараҡ ҙур өлөш индереүен билдәләне. Шулай уҡ ул «Башинформ» агентлығына эксклюзив комментарий бирҙе.
«Беҙҙә тәбиғәтте һәм ундағы йәнлектәр донъяһын яҡшы белгән яҙыусының күптән булғаны юҡ ине. Үҙ ваҡытында Пришвиндың, Паустовскийҙың, Арсеньевтың китаптарын йотлоғоп уҡыныҡ, әммә уларҙан һуң ошо темаға мөрәжәғәт итеүселәр булманы. Хәҙер уларҙың эшен Камил Йыһаншин дауам итә. Уның «Алдан алтыны» романы — әҙәбиәтебеҙҙә ҙур күренеш. Мин дә, Валерий Ганичев кеүек үк, ошо роман буйынса фильм төшөрөргә мөмкин, тип иҫәпләйем», — тине Геннадий Иванов.
Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһы — Рәсәй Яҙыусылар союзының юғары наградаһы, ул 2000 йылдан бирле тапшырыла. Элекке йылдарҙа Валентин Распутин, Михаил Алексеев, Виктор Лихоносов, Владимир Карпов, Михаил Ножкин, Владимир Костров, Александр Сегень, Николай Скатов, Юрий Лощиц, Михаил Лобанов кеүек күренекле нәфис һүҙ оҫталары ошо абруйлы награда лауреаттары булды. Башҡортостандан ике яҙыусы: 2006 йылда — «Мы – русские!» китабы өсөн Михаил Чванов, 2012 йылда «Ҡытай-город» әҫәре өсөн Әмир Әминев ошо премияны алды.
Быйылғы Рәсәйҙең ҙур әҙәби премияһы исемлегенә илдең төрлө төбәктәренән 19 яҙыусы инде. Алты яҙыусы лауреат булды. Лауреаттар исемлеге менән Рәсәй Яҙыусылар союзы сайтында танышырға мөмкин.


text:
НефАЗ ғинуарҙың тәүге көндәренән эш менән тәьмин ителде
Оҙайлы Яңы йыл каникулдары үткәс тә «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә көсөргәнешле эш башлана. Яңы йылдың ғинуарына ҡулланыусыларҙан заказдар 550 миллион һумлыҡ — былтыр ғинуарҙағынан ике тапҡырға күберәк — тәшкил итә. Тимәк, НефАЗ хеҙмәткәрҙәренә илке-һалҡы йөрөргә тура килмәйәсәк — производство планын үтәргә кәрәк.
«НефАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эшләүселәр быға бик шат – йылды яҡшы башлау артабан да тотороҡло эш вәғәҙә итә бит. «НефАЗ» предприятиеһында билдәләүҙәренсә, 2010 йыл йомғаҡтары буйынса тауарлыҡлы продукция һатыу күләме 2009 йыл кимәленән өстән бер өлөшкә артығыраҡ. Аҡсалата сағылышта был күрһәткес 6,4 миллиард һумдан ашыу тәшкил итә.


text:
Башҡортостанда «Мәсетле оҫтаханаһы» төбәк-ара конкурсы уҙғарылдыФото: Азат Саҙрыев
Башҡортостанда «Мәсетле оҫтаханаһы» төбәк-ара конкурсы уҙғарылды
Башҡортостанда «Мәсетле оҫтаханаһы» төбәк-ара конкурсы уҙғарылдыФото: Азат Саҙрыев
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда тәүге тапҡыр «Мәсетле оҫтаханаһы» төбәк-ара конкурсы уҙғарылды. Сараны «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе һәм район хакимиәте ойошторҙо. Был хаҡта ER.RU порталы хәбәр итә.
«Мәсетле оҫтаханаһы»нда республиканың төньяҡ-көнсығыш райондары, шулай уҡ Силәбе, Свердловск өлкәләре һәм Пермь крайы командалары ҡатнашты.
«Конкурс тәү сиратта ауыл һөнәрҙәрен популярлаштырыуға, йәштәр араһында ауыл тормошон пропагандалауға йүнәлтелгән. Был һөнәрҙәр онотолмаясаҡ. Ауыл эшсәндәренә ярҙам итеү республика етәкселегенең дә, партияның да мөһим бурыстарының береһе булды һәм буласаҡ», — тине сәләмләү һүҙендә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рәмзил Ишһарин.
Байрам Мәсетле районы Оло Ыҡтамаҡ ауылының үҙәк майҙанында уҙҙы. Унда өс меңдән ашыу урындағы халыҡ һәм ҡунаҡтар йыйылды. Ҡатнашыусылар утын ярыу, мейес һалыу, умартасылыҡ, ҡоҙоҡ өсөн бура бурау, ҡул эштәре буйынса оҫталыҡтарын күрһәтте. Бесән сабыусылар конкурсында тамашасылар яҡташтарын айырыуса дәртләндерҙе.
Сара сиктәрендә бәйгелә ҡатнашыусы район хакимиәттәре башлыҡтары төбәк-ара һәм муниципаль-ара бәйләнештәрҙе нығытыуға арналған түңәрәк өҫтәл уҙғарҙы. «Конкурс йыл һайын үткәрелер тип ышанам. Халыҡҡа оҡшаны. Киләһе йылда уны Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә ойоштороу ниәте бар», — тип тәҡдим итте Рәмзил Ишһарин.


text:
Фото:
Сибайҙа Әхмәтзәки Вәлиди бюсын реконструкциялау тамамланды
Фото:
Сибайҙа күренекле йәмәғәт һәм сәйәси эшмәкәр, ғалим-тюрколог Әхмәтзәки Вәлиди Туғанға 2000 йылда асылған бюсты реконструкциялау тамамланды, хәҙер уны Әхмәтзәки Вәлидиҙең данлы эштәре тураһында яҙылған стилле таҫма биҙәй. Сибайҙа плитка менән көпләнгән постаментҡа ҡуйылған бюст 13 йыл эсендә яраҡһыҙ хәлгә килде. Ремонт эштәре үткәреү кәрәклеге менән бәйле, Сибай хакимиәте постаментҡа тарихи белешмә өҫтәргә ҡарар итә. Күләмле хәрефтәр металл иретмәһенән ҡойолған, мәғлүмәт ике телдә – башҡортса һәм русса – бирелгән. Реконструкцияның авторы – урындағы скульптор Сергей Апарин, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Тәүлек
Тәүлек — ваҡыт арауығын билдәлөү өсөн ҡулланылған үлсәү берәмеге. Бер үк ваҡытта тәүлек төшөнсәһендә көн һүҙен ҡулланалар. Яҡынса ер шарының үҙ үҙәгендә бер тапҡыр әйләнеп сығыу ваҡытына тигеҙ. Был әйләнеш кеше күҙенә Ҡояштың Ер тирәләләй әйләнеүе булып күренә. Тәүлек оҙонлоғо 24 сәғәткә (1440 минутҡа, 86400 секундҡа) тиң һәм үҙ сиратында таң, көн, эңер (кис), төн өлөштәренән тора.
Ислам ҡанундары буйынса яңы тәүлек ҡояш байып, эңер төшкәс башлана. Бөтә донья илдәрендә ҡабул ителгән тәртип буйынса яңы тәүлек 0 сәғәт 0 минут 0 секундтан башлана.


text:
Өфө спортсыһы Дарья Кан йәнә еңеүселәр пьедесталында
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Өфөнән 16 йәшлек спорт мастеры Дарья Кан өлкән ҡыҙҙар араһында «тиҙлек» дисциплинаһында ҡаяға үрмәләү буйынса Европа беренселегендә еңеү яуланы.
Ярыштар Эдинбургта (Бөйөк Британия) уҙҙы.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфө спортсыһы 2013 йылда Канадала һәм 2014 йылда Яңы Каледонияла уҙған донъя беренселектәрендә — алтын, Европа беренселегендә (Австрия) бронза миҙалдарға лайыҡ булғайны.


text:
Башҡортостан торлаҡ-коммуналь хужалығында идара итеүсе ойошмаларҙың бөтә Рәсәй рейтингы лидерҙары исемлегенә инде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан торлаҡ-коммуналь хужалығында идара итеүсе ойошмаларҙың бөтә Рәсәй рейтингы лидерҙары исемлегенә инде
Башҡортостан торлаҡ-коммуналь хужалығында идара итеүсе ойошмаларҙың бөтә Рәсәй рейтингы лидерҙары исемлегенә инде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Белгород өлкәһе (уртаса балл — 40,86), Башҡортостан (38,54) һәм Ленинград өлкәһе (37,21) торлаҡ-коммуналь хужалыҡ тармағында һөҙөмтәле идара итеүсе ойошмаларҙың һаны буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы өс субъекты исемлегенә инде. 2014 йылға идара итеүсе ойошмалар, торлаҡ милекселәре ширҡәттәре һәм торлаҡ-төҙөлөш кооперативтары эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген баһалау буйынса бөтә Рәсәй рейтингын Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фонды төҙөгән. Йомғаҡтар фондтың сайтында бирелгән.
Рейтингта бөтәһе 38 912 ойошма — улар 734 726 йорт менән идара итә һәм «Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороу» сайтында мәғлүмәт бирә.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҙгәртеп ҡороуға булышлыҡ итеү фондынан белдереүҙәренсә, йортта йәшәүселәр, рейтинг мәғлүмәттәренә таянып, үҙҙәренең идара итеүсе ойошмаһы эшмәкәрлеге һөҙөмтәләрен башҡаларҙыҡы менән сағыштыра һәм тейешле ҡарар ҡабул итә ала. Төбәк һәм муниципаль власть органдары ла ойошмаларҙың һөҙөмтәлелеге тураһында йыйылма мәғлүмәттәр менән файҙаланыу мөмкинлегенә эйә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Башҡортостан Рәсәй ауыл хужалығында абсолют лидер булырға тейеш»
Фото:
Башҡортостан Рәсәй ауыл хужалығында абсолют лидер булырға тейеш. Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының 100 йыллыҡ юбилейын билдәләгәндә бындай бурысты Рөстәм Хәмитов ҡуйҙы.
Бөгөн республика Рәсәй Федерацияһының алдынғы ауыл хужалығы төбәктәренең береһе булып тора һәм биш лидер иҫәбенә инә, тип билдәләне ул.
— Дөйөм алғанда был һөҙөмтә насар түгел, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. – Ләкин беҙ был позицияларҙы арттырыу өсөн барыһын да эшләргә тейешбеҙ. Беҙ абсолют лидер булырға тейеш. Һәм буласаҡбыҙ ҙа. Беҙҙә бының өсөн барыһы ла бар – һәйбәт кадрҙар, яҡшы институт, ауыл хужалығы киңлектәре, технологиялар, күп һанлы техника.
Рөстәм Хәмитов беҙҙең ауыл тотороҡло буласағына ышанысын белдерҙе, һәм Башҡортостан етәкселегенең ауыл хужалығына ярҙам күрһәтергә ниәтләүе хаҡында әйтте.
— Республикабыҙ дәүләт власының ауыл халҡына һәр ваҡыт, ниндәй ҙә булһа хәлдә лә ярҙам итеп торасағына шикләнмәйем, — тине ул.
2010 йылда Башҡортостан федераль үҙәктән 3,5 миллиард һум күләмендә өҫтәмә ресурстар йәлеп итә алды һәм төбәктә ҡоролоҡ эҙемтәләрен йомшартыуға өлгәште. Бөгөн дә республика етәкселеге аграрийҙарға ярҙам күрһәтеүҙең яңынан яңы сараларын таба: яғыулыҡ һәм техника алыуҙа аҡсалата ярҙам итә, һөт етештереүселәр өсөн сығымдарҙы кәметә.
— Был ярҙам күрһәтеүҙе беҙ һәр ваҡыт дауам итәсәкбеҙ, тип ауыл халҡын ышандыра алам, — тип һүҙен йомғаҡланы Рөстәм Хәмитов.


text:
Республика баҫыуҙарына 69 мең тонна ашлама индереләсәк
2011 йылда Башҡортостан баҫыуҙарына 69 мең тонна самаһы минераль ашламалар индереләсәк. Был хаҡта БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко хәбәр итте.
Планлаштырылған ашламалар күләме уларҙы гектарына 22 килограмм иҫәбенән индерергә мөмкинлек бирәсәк. Николай Коваленко бының тупраҡҡа талап ителгәндән күпкә аҙ булыуын билдәләне. Был тейешле күләмдән яҡынса 60 процент.
Николай Коваленконың әйтеүенсә, Башҡортостанда быйыл тәүге тапҡыр ужым культураларын туҡландырыу буйынса программа тормошҡа ашырылған. Ошо маҡсатҡа 121 миллион һум бүленгән. Һөҙөмтәлә яҙғыһын ҡышҡы һыуыҡтарға бирешмәгән 540 мең гектар ужым культуралары баҫыуҙарының 500 мең гектарын ашламалар менән туҡландырырға мөмкинлек булған.
Дөйөм алғанда минераль ашламаларға һәм үҫемлектәрҙе һаҡлау сараларына быйыл Башҡортостан бюджетынан 458 миллион һум бүленә.


text:
Башҡортостандың иң яҡшы плиткасылары аталды
Өфөлә Башҡортостан төҙөлөш белгестәренең IV Республика профессиональ оҫталыҡ конкурсының өсөнсө этабы үтте. Бығаса Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы ташсылары һәм штукатурҙары билдәләнгәйне. Был юлы республиканың плиткасылары ярышты.
Һөҙөмтәлә беренсе урынды «3-сө төҙөлөш тресы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте белгестәре Рауил Исхаҡов һәм Венер Ғөбәйҙуллин алды. Икенсе урын «ПМК-Баймак» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән Флүз Фәйзуллин менән Айсыуаҡ Сыңғыҙовҡа эләкте. Почетлы өсөнсө урын — Лиана Ялҡаева һәм Радик Тайыпов йөҙөндә «21-се трест» төҙөлөш компанияһының «Отделстрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә.
Конкурсты ойоштороусылар булып БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы, БР Төҙөүселәр союзы һәм Рәсәй Төҙөүселәр профсоюзының Республика ойошмаһы сығыш яһаған.
БР Төҙөүселәр союзынан хәбәр итеүҙәренсә, бар еңеүселәр һәм призерҙар маҡтау грамоталары, аҡсалата премиялар һәм ҡиммәтле бүләктәр менән наградланған.
Конкурстың киләһе һуңғы этабы 23 июлдә үтәсәк. Ул Башҡортостан төҙөлөш комплексының иң яҡшы буяусыларын асыҡлаясаҡ.


text:
Республиканың Хеҙмәт министрлығы хеҙмәткәрҙәрҙе ҡыҫҡартыу буйынса күҙаллауға төҙәтмә индерҙе Фото: Олег Яровиков
Республиканың Хеҙмәт министрлығы хеҙмәткәрҙәрҙе ҡыҫҡартыу буйынса күҙаллауға төҙәтмә индерҙе
Республиканың Хеҙмәт министрлығы хеҙмәткәрҙәрҙе ҡыҫҡартыу буйынса күҙаллауға төҙәтмә индерҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының 2015 йылда предприятие хеҙмәткәрҙәрен эштән бушатыу буйынса күҙаллауына төҙәтмә индерелде. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова хәбәр итте.
— Уҙған йыл аҙағында эш биреүселәр 9 мең самаһы кеше булыр, тип хәүефләнә ине. Әммә февралдә беҙ яңынан һорау алыу үткәрҙек. 1 мартҡа күҙаллауҙар буйынса, 6,5 мең хеҙмәткәр. Эш биреүселәр тынысланды, персоналды ҡыҫҡартыу буйынса пландарын яңынан тикшереп, ҡыҫҡартыласаҡ хеҙмәткәрҙәр һанын бер ярым тапҡырға кәметте.
Хеҙмәт баҙарындағы хәлдең киҫкенләшеү ихтималлығы шарттарында иҫкәртеүсе саралар күрелә, атап әйткәндә, икенсе һөнәр үҙләштереү программаһы ғәмәлгә ашырыла.
— Ҡыҫҡартыуға эләккән хеҙмәткәрҙәрҙең барыһын да эшкә урынлаштырырбыҙ тип ышанам. Кешеләргә яңы һөнәр буйынса эшләү мөмкинлектәрен эҙләйәсәкбеҙ. Хәҙер ең һыҙғанып хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлекте кәметеү буйынса программа төҙөйбөҙ. Дәүләт аҡсалары ярҙамында кадрҙарҙы һаҡлап ҡалырға әҙер предприятиеларҙы ҙур теләк менән программаға ҡабул итәбеҙ.


text:
Башҡортостан Федератив килешеүҙе иҫкә ала
Бөгөн Башҡортостан менән Рәсәй араһында Федератив килешеү һәм уға ҡушымтаға ҡул ҡуйыу көнө. Документҡа 1992 йылдың 31 мартында Мәскәүҙә ҡул ҡуйыла.
Рәсәй Федерацияһы менән Башҡортостан республикаһы дәүләт властәре араһында идара итеү даирәһен һәм вәкәләттәрҙе бүлешеү тураһындағы килешеү һәм уға ҡушымта документ республиканың артабанғы сәйәси һәм социаль-иҡтисади үҫешендә ҙур роль уйнаны, тип билдәләй аналитиктар.
Тап ошо документ һөҙөмтәһендә Республика илдәге үҙгәртеп ҡороуҙар мәлен артыҡ ҡатмарлыҡтарһыҙ үтә ала. Тик 19 йыл элекке ваҡиғалар бөгөнгө күҙлектән ҡарағанда тоноҡланып ҡалғандай.
Федератив килешеүҙең киләсәге ошолай булырын ул ваҡытта тоҫмарлағандармы икән, ғөмүмән, уның кәрәге булғанмы. Билдәле политолог Фәнил Фәйзуллин үҙ фекерҙәре менән уртаҡлаша.
Фәнил Фәйзуллин әйтеүенсә, федератив килешеү ул осор өсөн ысынлап та мөһим документ була, суверенитет, иҡтисади үҙаллылыҡ бирә. Тик һуңғы йылдарҙа власть вертикален нығытыу сәйәсәте менән бергә ул юҡҡа сыға бара.


text:
Ваҡыф
Ваҡыф (ваҡф ғәр. وقف, күплектә ғәр. أوقاف (туҡталыш)) — ислам таралған илдәрҙә дин һәм хәйриә өсөн (күсемле һәм күсемһеҙ) тәғәйенләнгән милек.
Йөкмәткеһе
Ҡыҫҡаса мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тик табыш килтергән һәм тотонолмай торған милек кенә (ризыҡ, кейем, аҡса тапшырыу тыйыла) ваҡыф ителә алған. Ваҡыфҡа һалым һалынмаған, уға ҡарата һатыу-һатып алыу, бүләк итеү, залогка биреү килешеүҙәре төҙөлмәгән. Мөлкәтте тапшырыу яҙма (судья һәм шаһиттар тарафынан раҫланған) йәки телдән (мәсеттә иғлан ителгән) мөмкин булған. В. алынған аҡсаларҙы тотоноуға күҙәтеүҙе ҡазый йәки махсус мөтәүәлли алып барған. 12 б. алып В. мосолман руханиҙарының төп йәшәү, ш. уҡ дини белем биреү учреждениеларын финанслау сығанағына әүерелә.
Рәсәйҙә ваҡыф милке[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәйҙең Европа өлөшөндә, Себерҙә ваҡыф институты Ырымбур мосолман диниә назараты асылғас барлыҡҡа килә һәм уның ҡарамағында була. Ваҡыф алынған табыш мәсеттәрҙе, мәктәптәрҙе, мәҙрәсәләрҙе һәм руханиҙарҙы тәьмин итеүгә генә тотонола. Ваҡыф мөлкәтенә попечителлек советы идара итә, урындарҙа уның өсөн мөтәүәллиҙәр яуаплы була.
Башҡортостан сиктәрендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостанда тәүге ваҡыф 1829 йылда теркәлгән: сауҙагәр Ғ.Ғ.Ибраев үҙенең йылына 200 һумға тиклем табыш килтергән 5 сауҙа кибетен, үҙ аҡсаһына төҙөткән Стәрлетамаҡ йәмиғ мәсете биналарын, 2 мәҙрәсәне (таштан һәм ағастан), ашнаҡ бүлмәһен (таштан) һәм ҡоҙоҡто мосолман йәмәғәтселеге милкенә тапшыра. 1848 йылда 90 дисәтинә ер иғәнә итә. 1834 йыл Беренсе йәмиғ мәсете эргәһендә ваҡыф йорто (бер ҡатлы, ағастан; 1844 йыл яна) төҙөлә, унда попечителлек советы ултырыштары үткәрелә. 1898 йылда Өфө губернаһында һәм Ырымбур губернаһында 10 ваҡыф (айырым кешеләрҙең аҡсаһына төҙөлгән мәсеттәр; сауҙа кибеттәре, һөнәрселек оҫтаханалары, бәләкәй ер участкалары) теркәлә. Ә. М. Хөсәйеновтың — 500 мең (1906), Яуышевтарҙың — 50 мең (1907), Ф. Тәвкилеваның 30 мең (1908) һумлыҡ иғәнәләре иң күләмлеләре була.
Ваҡыф Башҡортостан тарихында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ерҙе ваҡыфҡа тапшырыу «Башҡорттар тураһында положение» һәм уға 1865 йылдың 2 июлендәге ҡушымталар, 1869 йыл 10 февраль законы менән сикләнә, уларға ярашлы мәсеттәргә, мәҙрәсә һәм мәктәптәргә башҡорттарҙың аҫаба ерҙәрен бүләккә алыу тыйыла. Ерҙәр губерна башҡармаларының, айырым осраҡта хатта императорҙың махсус рөхсәте менән генә ваҡыф ителә алған. Мәҫәлән, 1903 йыл дворян С. С.Йәнтүрина тарафынан Бәләбәй өйәҙе Килем ауылы (хәҙерге Башҡортостандың Бүздәк районы) йәмиғ мәсетенә ваҡыф ителгән 200 дисәтинә ер, ер биләү торошо ентекле тикшерелеп, 1907 йылдың 8 ғинуарында Николай II‑нең рөхсәт биреүсе указы сыҡҡандан һуң ғына ғәмәлгә ашырыла. 1912—14 йй. Ырымбур мосолман дини йыйылышы документтарында башҡорт йәмғиәттәренә ерҙе (1706 дисәтинә) В. итеп биреүҙе тыйыуҙың 20 осрағы теркәлгән. 20 быуат башында Ырымбур мосолман дини йыйылышында эш башҡарыу тәртипкә һалына, мөтәүәллиҙәр эшмәкәрлегенә контроль көсәйә, ер биләмәләрен үтә арзанға һәм үтә оҙайлы ваҡытҡа (1902 йылдан алып иң оҙайлы ҡуртым ваҡыты — 3 йыл) биреүгә юл ҡуймау маҡсатында, ҡуртым килешеүҙәрен тикшереү ойошторола. 1917 йыл октябре Ырымбур мосолман дини йыйылышы буйһоноуында ваҡыф биләмәләре булған 91 дини учреждение була. Мәсеттәр һәм уҡыу йорттары ҡарамағында хужалыҡ ҡаралтылары менән 49 йорт, 2 ҙур ҡунаҡхана комплексы, 20 сауҙа кибете, 1382 дисәтинә ер һәм 516,6 мең һумдан ашыу ҡағылғыһыҙ банк капиталы була. Ваҡыф дөйөм хаҡы яҡынса 1 млн һум тәшкил итә.[1].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Gaudiosi, Monica M. (April 1988), "«The Influence of the Islamic Law of Waqf on the Development of the Trust in England: The Case of Merton College»", University of Pennsylvania Law Review (University of Pennsylvania Law Review, Vol. 136, No. 4) . — Т. 136 (4): 1231–1261, doi:10.2307/3312162,
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- О. Г. Большаков. Вакф // Ислам: Энциклопедический словарь. — М.; Наука. Главная редакция восточной литературы, 1991. — 315 с : ил. ISBN 5-02-016941-2 (С.45)
- М. Амин. Ал-Аукаф ва-л-хайат ал-иджтима’ийа фи Миср 648—923/1250—1517. Каир, 1980;
- В. П. Наливкин. Положение вакуфного дела в Туркестанском крае. Таш., 1904;
- Бухарский вакф XIII в. Факс. Изд. текста, пер. с араб, и перс, введ. и коммент. А. К. Арендса. А. Б. Халидова, О. Д. Чехович. М., 1979 (ППВ, LII);
- А. Г. Периханян. Общество и право Ирана в парфянский и сасанидский периоды. М., 1983;
- Н. Clavel. Rite musulrnan: le waqf ou habus (rite hanafite et malekite). 1—2. P., 1895—1896;
- Sh. Bidair. L’institution des biens dits habous ou waqf. P., 1924;
- Cl. Cahen. Quelques reflexions sur le waqf ancien.— MKB, (25, 38—40);
- W. Heffening. Waqf.// The Encyclopaedia of Islam. 1—4. Ley de-London, (1908), 1913—1934, (4, 1187—1194).
Сығанаҡ[вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Вакуф. // Башкирская энциклопедия.


text:
БДПУ студенттары һәм уҡытыусылары Яңы йылға өҫтәмә стипендиялар һәм премиялар алды
Яңы йылға теүәл бер аҙна ваҡыт ҡалды. Ғәҙәттәгесә, был туғандар, дуҫтар, хеҙмәттәштәр өсөн бүләктәр һатып алыу, сюрприздар осоро. М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты өсөн дә бүләктәр ваҡыты башланды.
Ҡышҡы сессия һөҙөмтәләренә ҡарамай, юғары уҡыу йортоноң бюджет бүлегендә белем алған дүрт меңгә яҡын студент бер стипендия, йәғни 1385 һум күләмендә матди ярҙам алды, тип хәбәр иттеләр уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән. Матди яҡтан ҡытлыҡ кисергән студенттар (яҡынса 910 кеше) – быға өҫтәп йәнә ике мең һум күләмендә, етем студенттар һәр береһе – 17 мең һум күләмендә, активистар яҡынса биш мең һум күләменә түләү алды.
Бынан тыш, Яңы йыл байрамдары алдынан ректорат үҙенең хеҙмәткәрҙәренә лә премиялар бирҙе.
Университет бындай акцияны беренсе тапҡыр үткәрмәй. Ректорат юғары уҡыу йортон үҫтереүгә өлөш индергән студенттарына һәм уҡытыусыларына бындай ярҙамды йыл һайын күрһәтә.


text:
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булдыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булды
Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районы поликлиникаларында булдыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
20 августа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Кушнаренко районына эш сәфәре барышында Кушнаренко ауылында Үҙәк район дауаханаһы эргәһендәге балалар һәм өлкәндәр өсөн поликлиникаларҙа булды.
Дөйөм майҙаны 1 000 квадрат метр тәшкил иткән балалар поликлиникаһы 1910 йылда төҙөлгән. 1990 йылдарҙа бында капиталь ремонт башланған, әммә аҡса етмәү арҡаһында туҡтатылған. 2011 йылда Кушнаренко районына эш сәфәре барышында төбәк етәксеһе объектта эштәрҙе тамамлау кәрәклеген билдәләгәйне. Бинаны төҙөкләндереү өсөн республика ҡаҙнаһынан 7 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелде. Республика Башлығы медицина персоналы, поликлиникаға килгән балалар менән аралашты. Улар бөгөн бында табиптарҙың эшләүе һәм пациенттар өсөн бар шарттар булдырылыуын билдәләне.
Хәҙер 1981 йылда һалынған ике ҡатлы өлкәндәр поликлиникаһы ремонтҡа мохтаж. Ул сменаһына 150 ҡабул итеүгә иҫәпләнгән. Рөстәм Хәмитов кабинеттарҙы ҡарап сыҡты, ҡорамалдарҙың торошо менән ҡыҙыҡһынды һәм республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығына бүлексәне төҙөкләндереү буйынса тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты.


text:
Япония һәм Башҡортостан эшҡыуарҙары араһында «күпер» төҙөлә
Кесаҙна, 9 декабрҙә, Өфөгә Япония бизнесмендары делегацияһы килде. Төрлө бизнес вәкилдәренән торған делегация ҡала менән танышты һәм «Эко» ҡатын-ҡыҙҙар һаулығы клиникаһында булды. Бөгөн БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығында, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһында осрашыуҙар, шулай уҡ Өфө эшҡыуарҙары менән түңәрәк өҫтәл һәм матбуғат конференцияһы планлаштырыла.
Делегация етәксеһе Тошио Шибата әфәнденең «Башинформ» агентлығына әйтеүенсә, башлыса һаулыҡ һаҡлау һәм медицина технологиялары өлкәһендә эшлекле контакттар булдырыу – визиттың төп маҡсаты.
— Беҙ әле бер тапҡыр ҙа Өфөлә булғаныбыҙ юҡ һәм ҡаланы күргебеҙ килә. Әммә ҡарарға ғына түгел, һуңынан беҙҙең ыңғай тәьҫораттарыбыҙҙы иҡтисади мөнәсәбәттәр нигеҙенә һалырға. Башҡортостанда файҙалы ҡаҙылма байлыҡтарҙың күп булыуын һәм химия, нефтехимия сәнәғәте үҫешкәнен беләм. Ҡыҙыҡһынған Япония сәнәғәтселәрен беҙ һеҙҙең республика менән таныштырырға теләр инек, — ти Шибата әфәнде.
Делегация составында медицина технологиялары менән шөғөлләнгән бизнесмендар күп.
—Японияла милләт сәләмәтлегенә бик ҙур иғтибар бирелә, — тип билдәләне Шибата әфәнде. – Һәм беҙҙе Башҡортостанда ла был өлкәләге эштәрҙең нисек тороуы ҡыҙыҡһындыра. Рәсәйҙә медицинаның нигеҙҙә дәүләттеке булыуын беләбеҙ. Японияла, киреһенсә, шәхси клиникалар күп. Беҙ дәүләт, шулай уҡ шәхси медицина учреждениелары вәкилдәре менән осрашырға, аралашырға әҙер.
Әммә Шибата әфәнде үҙе, үҙенең әйтеүенсә, автомобиль бизнесы менән шөғөлләнә. Шулай ҙа консалтинг хеҙмәттәр менән дә ҡыҙыҡһына икән. Тошио Шибата Рәсәйгә махсус рәүештә Рәсәй һәм Япония эшҡыуарҙары араһында “күпер” булдырыр өсөн килгән. Ул республика эшҡыуарҙарынан ике яҡҡа ла файҙалы хеҙмәттәшлек буйынса ҡыҙыҡлы тәҡдимдәр һәм проекттарҙы тыңларға һәм ҡарарға әҙер булыуын белдерҙе. Артабан барыһын да бергә туплап, дөйөмләштереп, анализ эшләйәсәк. Визит һөҙөмтәләре Япония эшҡыуарҙарына 17 декабргә билдәләнгән осрашыуҙа еткереләсәк. Өфө ҡунағы Башҡортостан ерендәге осрашыуҙың артабанғы эшлекле бәйләнештәр менән тамамланырына ышаныс белдерҙе.
Япония делегацияһын Өфөлә "Рәсәй терәге" Башҡортостан төбәк бүлексәһе (Мәләүез бүлеге) вәкиле Светлана Халфина ҡаршыланы. Уның әйтеүенсә, илебеҙгә был визит «Рәсәй терәге» президенты Сергей Борисов ярҙамында ойошторолған.


text:
Ҡалтасы районында 18 йәшлек егет батып үлгән
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, үткән тәүлектә һыуҙа ике бәхетһеҙлек осрағы теркәлгән. Бер кеше һәләк булған, икәүһен ҡотҡарғандар.
Бәлә Ҡалтасы районының Вәсил ауылы янында булған. Бында, Танып йылғаһының һыу инеү өсөн йыһазландырылмаған урынында, 18 йәшлек егет батып үлгән.
Өфөлә ҡотҡарыусылар батып барған 27 һәм 28 йәшлек егеттәргә ярҙам итеп өлгөргән. Улар, Йылы күлдә (Калинин районы) һыу ингән, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Дүртөйлө районының ат-спорт комплексы заманса сабыш аттары эҙерләү үҙәге булырға тейеш
Фото:
Дүртөйлө ҡалаһы янындағы «Арғымаҡ» ат-спорт комплексында Рөстәм Хәмитов ат аҙбарҙарын ҡараны, унда 60 ат аҫырала. Ат спорты буйынса спорт эшмәкәрлеге үҙәк эшенең төп йүнәлеше булып тора. Комплекс 1983 йылда К.Маркс исемендәге колхоз нигеҙендә балалар ат-спорт мәктәбе булараҡ төҙөлгән. Был ваҡыт эсендә спорт мастерҙары, халыҡ-ара класындағы спорт мастерҙары, жокейҙар әҙерләнгән.
Әлеге ваҡытта бында күпселектә аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән 25 бала шөғөлләнә. «Арғымаҡ» комплексы аттары бөтә Рәсәй, республика һәм зона ярыштарында күп тапҡырҙар еңеү яулаған.
Бөгөн комплексты капиталь ремонтлау өсөн 24 миллион һум аҡса талап ителә. «Арғымаҡ»та ремонт мотлаҡ тамамланасаҡ һәм комплекс заманса сабыш аттары әҙерләү үҙәге булып китһен өсөн уны глобаль реконструкциялау проектын әҙерләргә кәрәк, тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Ғалимдар иң мөһим тамаларҙы күтәрәсәк
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте 2010 йылда фәнни саралар: конференция, симпозиум, семинар һәм күргәҙмәләр үткәреү планын раҫланы.
Киләһе йылда БР Фәндәр академияһы – 27, БР Мәғариф министрлығы 37 фәнни сара үткәрергә планлаштыра.
Республика ғалимдары һәм ҡунаҡтары мәғариф, йәмғиәттең социаль сәләмәтлеге һәм агросәнәғәт производствоһының мөһим проблемаларынан тыш, йәштәр сәйәсәте, сервис перспективаларын, экологик проблемаларҙы хәл итеү юлдарын ҡараясаҡ.
БР Хөкүмәте бойороғона ярашлы, күренекле төркиәтсе һәм сәйәсмән Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең 120 йыллығы, Башҡорт дәүләт аграр университетының 80 йыллығы, 1941-1945 йылғы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы кеүек юбилей даталарына ҡарата халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференциялар үткәреләсәк.


text:
Өфөлә ипотека кредиты биреү аяҡҡа баҫтырыла
Өфөлә ипотека кредиты биреү аяҡҡа баҫтырыла башланы. Мәҫәлән, 2009 йылдың октябренән Инвесткапиталбанк физик шәхестәргә ипотека буйынса кредит биреүҙе тергеҙҙе.
“Беҙ кешеләр өсөн үҙ торлағыңды булдырыу ни тиклем мөһим икәнлеген аңлайбыҙ, ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, һәр кем был тиклем ҡиммәт хаҡты түләй алмай. Тап шуға күрә Инвесткапиталбанк ипотека кредиты биреүҙе тергеҙҙе”, — ти идара рәйесе урынбаҫары Айрат Әхмәтов.
Ипотека кредиты Өфөнөң икенсел торлаҡ баҙарындағы күп фатирлы йорттарҙан фатир һатып алыуға бирелә. Процент ставкаһы кредиттың срогына һәм күләменә бәйле. Инвесткапиталбанк Башҡортостан Республикаһының банк хеҙмәтләндереүҙәре баҙарында 1993 йылдан алып эшләй һәм Рәсәйҙең иң яҡшы банкылары иҫәбенә инә.


text:
2015 йылда Өфөнән Ҡытайға, Төркиәгә һәм Чехияға яңы даими рейстар асыла
ӨФӨ, 2014 йыл, 26 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
2015 йылда Росавиация «Өфө» аэропортынан яңы даими рейстар башҡарасаҡ. Был хаҡта ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
«Ямал» авиакомпанияһының Боинг 737-500, 737-400 самолеттары, А320 һәм А321 һәм CRJ-200 Аэробустары аҙнаһына өс тапҡыр Ҡытайҙың Урумчи ҡалаһына рейстар башҡарасаҡ.
«Төньяҡ еле» компанияһының 737, 757, 767, 777 Боингтары, А321 һәм А320 Аэробустары аҙнаһына өс тапҡыр Төркиәнең Даламан ҡалаһына осасаҡ.
«Урал авиалиниялары» компанияһы аҙнаһына ике тапҡыр Прагаға осасаҡ. Рейстар А319, A320, A321 Аэробустарында башҡарыласаҡ.


text:
Өфөлә Михаил Бабич Волга буйы федераль округы мосолмандарының Диниә назараттары етәкселәре менән осраштыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Михаил Бабич Волга буйы федераль округы мосолмандарының Диниә назараттары етәкселәре менән осрашты
Өфөлә Михаил Бабич Волга буйы федераль округы мосолмандарының Диниә назараттары етәкселәре менән осраштыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич округ мосолмандарының Диниә назараттары етәкселәре менән кәңәшмә үткәрҙе. Экстремистик хәрәкәттәрҙең әүҙемләшеүенә бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеү маҡсатында влась органдары менән дин әһелдәренең берлектә эшмәкәрлек алып барыу стратегияһын әҙерләү һөйләшеүҙең төп маҡсаты булды.
– Беҙҙе экстремистар берләшмәләре вәкилдәренең әүҙемләшеүе борсой. Ҡайһы бер төбәктәрҙә улар кеше хоҡуҡтарын яҡлау лозунгылары аҫтында үҙҙәренең акцияларын үткәреп маташа. Власть органдары һәм дин хеҙмәтселәре күҙлегенән сығып, үҙ позициябыҙҙы аныҡ билдәләргә һәм был хаҡта асыҡтан-асыҡ әйтергә тейешбеҙ, — тине Михаил Бабич.
РФ Прездентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле фекеренсә, экстремизм проблемаһы башлыса мосолман халҡы йәшәгән илдәрҙән кешеләрҙең күпләп килеүенә бәйле. Шулай итеп, 2012 йылда Волга буйы федераль округында миграция иҫәбенә бер миллиондан ашыу кеше ҡуйылған. Уларҙың 75 проценты – Урта Азия һәм Кавказ аръяғынан килгән мигранттар. Беҙҙең илдә уларҙың идеологияһының таралыуына юл ҡуймаҫ өсөн, Михаил Бабич һүҙҙәренсә, мосолмандарҙың Диниә назараттары мигранттарҙың Рәсәйҙә йәшәүгә яраҡлашыуында әүҙем ҡатнашлыҡ итергә тейеш.
Йәнә бер проблема имамдар араһында әҙерлекле кадрҙар етешмәү мәсьәләһенә бәйле. Тулы хоҡуҡлы вәкил хәбәр итеүенсә, округта 21 мәҙрәсә эшләй, әммә уларҙа йәш кадрҙар етешмәй. Шуға күрә мосолман йәштәрен дини-патриотик рухта тәрбиәләү программаһын булдырыу зарур. Был мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн, Михаил Бабич һүҙҙәренсә, округ мосолмандарының Диниә назараттары араһында айырым проблемалар буйынса кураторҙар институтын булдырырға кәрәк.
Конструктив эшмәкәрлек алып барыу өсөн, округтың Диниә назараттары араһындағы тарҡаулыҡты бөтөрөргә кәрәк, тип билдәләне РФ Прездентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле, журналистар менән аралашып.
Шулай уҡ, Михаил Бабич билдәләүенсә, һуңғы йылдарҙа йәштәрҙең сит илдә белем алыуы йәһәтенән тәртип булмауы күҙәтелә. Волга буйы федераль округы субъекттары мосолмандарының Диниә назараттары 300-гә яҡын кешене сит илгә уҡытырға ебәрһә, был маҡсатта сит илгә үҙ аллы киткән студенттар һаны биш меңгә етә. Шулай итеп, граждандарҙың күпселек өлөшө күҙәтеү аҫтынан сыға һәм уларҙың традицион булмаған дини ағымдарға ҡушылып китеүе бар.
Тулы хоҡуҡлы вәкил хәбәр итеүенсә, тикшерелгән барлыҡ мәсьәләләр буйынса эш төркөмдәре булдырыласаҡ.


text:
Башҡорт дәүләт педуниверситеты - «Алтын өкө» конкурсының Гран-при хужаһы
М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, «Мәғариф. Фән. Карьера» мәғариф форумы сиктәрендә уҙғарылған, юғары, урта һәм башланғыс һөнәри белем биреү учреждениелары араһында йыл һайын уҙғарыла торған «Алтын өкө» республика конкурсында Гран-приға лайыҡ булды.
Конкурстың төп критерийҙары – уҡыу йортоноң карточкаһын (ҡушылған тематикаға тап килеү, мәғлүмәтле булыу, үҙенсәлеклек, артистизм, корпоратив стиль, булышлыҡ төркөмө) әҙерләү, стендты биҙәү сиктәрендә белем биреү учреждениеһын комплекслы күрһәтеү һәм иң яҡшы матбуғат баҫмаһына конкурс. Быйыл конкурс Сочиҙағы XXII Ҡышҡы Олимпия уйындарына арналғайны, конкурстың девизы «Белем аша еңеүҙәргә!». Конкурста бөтәһе 163 белем биреү учреждениеһы ҡатнашты, тип хәбәр итә Башҡорт дәүләт педагогия университетының матбуғат хеҙмәте.


text:
Республика Президенты: «Өфөлә тиҙ йөрөшлө трамвай линияһын төҙөүҙе кисектереп торорға кәрәк» [ВИДЕО]Фото: Олег Яровиков
Республика Президенты: «Өфөлә тиҙ йөрөшлө трамвай линияһын төҙөүҙе кисектереп торорға кәрәк» [ВИДЕО]
Республика Президенты: «Өфөлә тиҙ йөрөшлө трамвай линияһын төҙөүҙе кисектереп торорға кәрәк» [ВИДЕО]Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң Чудинов һәм Блюхер урамдарында йәшәгән кешеләр менән осрашҡандан һуң, Рихард Зорге, Блюхер һәм Трамвай урамдарында тиҙ йөрөшлө трамвай линияһын төҙөүҙе кисектереп торорға тигән ҡарар ҡабул итте.
Республика башлығы объект төҙөләсәк урындарҙа булып, төҙөлөшкә ҡаршы сығыш яһаған инициативалы төркөм вәкилдәре, шулай уҡ йорт хужалары менән осрашты.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, төҙөлөш проектын өфөлөләр тәнҡиткә алды, халыҡ трамвай линияһының йорттарға һәм балалар баҡсаһына яҡын урынлашасағына, бының өсөн бихисап ағастарҙы ҡырҡыу кәрәклегенә борсолоуын белдерҙе. Өфөлөлөр шулай уҡ, ҡаланың был районы тиҙ йөрөшлө трамвайға мохтаж түгел, тип белдергәйне. Өфөнөң Октябрь районы хакимиәтендә үткән йәмәғәт тыңлауҙарынан һуң, кешеләр трамвай линияһының, халыҡтың ҡаршы килеүенә ҡарамаҫтан, барыбер төҙөләсәген аңланы.
— Беҙҙең алда нисек тә булһа Чудинов һәм Блюхер урамдары буйлап үтәсәк тиҙ йөрөшлө трамвай линияһын төҙөү бурысы тормай. Беҙ Өфөнөң көньяғынан төньяғына һәм кире йүнәлештә күп һанлы пассажирҙарҙы йөрөтөү мәсьәләһен хәл итергә тейешбеҙ. Барыһы ла бының менән килешә, — тине Рөстәм Хәмитов. – Тәҡдим ителгән вариант оптималь түгел. Шул уҡ ваҡытта трамвай линияһы урман аша үтергә тейеш һәм уны төҙөү өсөн бик күп ағастарҙы ҡырҡырға кәрәк. Ҡалала һәр ағас һанаулы. Йәмәғәт тыңлауҙары дөрөҫ үткәрелдеме? Юҡ, дөрөҫ түгел. Бындай мәсьәләләрҙе үҙ-ара килешеп хәл итергә кәрәк. Шулай уҡ, тиҙ йөрөшлө линия кем өсөн төҙөлә, ул ҡайҙа кәрәгерәк, тигән һорауҙар ҙа асыҡ ҡала. Был эште кисектереп торорға кәрәк. Обект иртәгә лә, 2014 йылда ла файҙаланыуға тапшырылмаясаҡ, ул, бәлки, 2015 йылда тормошҡа ашырылыр. Элекке хаталарҙы иҫәпкә алып, халыҡ ҡатнашлығында эш төркөмдәрен булдырырға һәм яңы магистралдәр төҙөү варианттарын тикшерергә кәрәк. Тикшереүгә кәм тигәндә ун вариант тәҡдим ителергә тейеш.
Төбәк башлығы билдәләүенсә, граждандарҙы йәлеп итеп, был эште яңынан башларға кәрәк. Бер йылдан аңлайышлы, ышаныслы, халыҡ менән килешелгән вариант булырға тейеш.


text:
Башҡортостан военкоматтары егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә оҙатыуҙы туҡтатасаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан военкоматтары егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә оҙатыуҙы туҡтатасаҡ
Башҡортостан военкоматтары егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә оҙатыуҙы туҡтатасаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Рәсәй көнөн байрам итеүгә бәйле комиссариаттар хәрби хеҙмәткә саҡырылыусыларҙы ғәскәргә оҙатыуҙы туҡтата. 12 июндән 14-нә тиклем бөтә йыйылыу пункттары, шул иҫәптән Башҡортостанда ла, ябыҡ буласаҡ, тип аңлатма бирҙеләр Үҙәк хәрби округының матбуғат хеҙмәтендә.
Бөгөнгө көндә Үҙәк хәрби округының саҡырыу комиссиялары 55 мең гражданды хәрби хеҙмәткә алыу тураһында ҡарар ҡабул иткән, 25 меңгә яҡын егет әрмегә киткән.
Яҙғы хәрби хеҙмәткә саҡырылыш 1 апрелдә башланды һәм 15 июлдә тамамлана. Үҙәк хәрби округының хәрби комиссариаттары 62 меңдән ашыу егетте ғәскәргә оҙатасаҡ.


text:
Өфөлә «Перспектива-2011» инвестицион идеялар һәм проекттар конкурсы еңеүселәре тәбрикләнәсәк
Өфө хакимиәтендә «Перспектива-2011» беренсе ҡала инвестицион идеялар һәм проекттар конкурсына йомғаҡ яһалды. Ҡала халҡының тормошон яҡшыртыуға һәм Өфөнө социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереүгә йүнәлтелгән перспективалы инвестицион идеяларҙы һәм проекттарҙы асыҡлау бәйгенең төп маҡсаты булып торҙо.
Конкурс комиссияһына йәмғеһе 12 эш тәҡдим ителде, уларҙан алты идея һәм проект еңеүсе тип табылды.
Өфө хакимиәтенең тышҡы иҡтисади бәйләнештәр бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, конкурста еңеүселәр тураһында мәғлүмәт рус һәм инглиз телдәрендә Өфө ҡалаһы ҡала округының инвестицион паспорты — «Инвестор атласы»на индереләсәк. Бәйгелә еңеүселәргә потенциаль инвесторҙар менән бәйләнеш булдырыуҙа һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк.
Еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 21 февралдә 17.30 сәғәттә Өфө хакимиәтенең ултырыштар залында үтәсәк.


text:
Өфөлә XII «Рәсәй халыҡтары телдәре диалектологияһының көнүҙәк проблемалары» төбәк конференцияһы үтәсәк
28 ноябрҙә Өфөлә XII «Рәсәй халыҡтары телдәре диалектологияһының көнүҙәк проблемалары» төбәк конференцияһы үтә. Сара билдәле телсе-диалектолог, филология фәндәре докторы Нәжибә Мәҡсүтованың тыуыуына 80 йыл тулыуға, төрки телдәр диалектологияһы буйынса IX төбәк конференцияһын үткәреүгә 30 йыл тулыуға һәм «Башҡорт һөйләштәренең һүҙлеге (Көнбайыш диалект)» баҫмаһының өсөнсө томын сығарыуға 25 йыл тулыуға арнала. Форумды ойоштороусылар булып Рәсәй Фәндәр академияһының Тел ғилеме институты, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, БР Фәндәр академияһы, БР Мәғариф министрлығы, БР Дәүләт телдәре буйынса советы, Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы сығыш яһай.
Конференцияла ҡатнашыусылар төрки, славян, фин-уғыр, кавказ, монгол диалектологияһының көнүҙәк проблемаларын, башҡорт теленең төньяҡ-көнбайыш диалекты мәсьәләләрен һәм уны өйрәнеү мөмкинлектәрен, диалект шарттарында туған һәм дәүләт телдәрен уҡытыу мәсьәләләрен тикшерәсәк.
Ғилми форум Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 34 адресы буйынса Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында үтәсәк.


text:
Башҡортостанда яҙылыу кампанияһы 1 апрелдән башлана
Башҡортостанда 2014 йылдың икенсе ярты йыллығына матбуғат баҫмаларына яҙылыу кампанияһы 1 апрелдән башлана, тип хәбәр иттеләр Федераль почта элемтәһенең республика буйынса идаралығы матбуғат хеҙмәтенән.
Яҙылыуға тарифтар 2008 йылдың икенсе ярты йыллығынан башлап «туңдырылған». Илтеүгә бюджет субсидияларын туҡтатыу менән бәйле Рәсәй Почтаһы матбуғат баҫмаларын илтеүгә тарифтарҙы ҡайтанан ҡарарға мәжбүр була. Баҙар көтөүҙәренә ҡарамаҫтан, күп тапҡыр һуңғы хаҡты арттырыуҙы ситләп була, яҙылыусыларҙы һәм почта хеҙмәткәрҙәрен дәртләндереү саралары әҙерләнә. Миҫалға, почта бүлексәләренән баҫмаларҙы килеп алыусы яҙылыусылар өсөн уртаса 43 процентҡа тиклем ташламалар күләме арттырылған. Яҙылыусыларҙы әүҙем йәлеп итеүсе хеҙмәткәрҙәр өсөн шулай уҡ бүләкләү схемаһы үҙгәртелде. Федераль һәм төбәк баҫтырып сығарыусылар өсөн ташламалар системаһы һаҡланған, ул билдәле бер тиражға еткән осраҡта бирелә.
Рәсәй Почтаһы иҫәпләүенсә, күргән саралар 2014 йылдың икенсе ярты йыллығына яҙылыу кампанияһы сиктәрендә баҫмаларҙың тираждарын һаҡлап ҡалырға мөмкинлек бирәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бүленгән субсидиялар күләме йыл һайын өс миллиард һум тәшкил иткән. Ул предприятиеның тик ярты зыянын ғына ҡаплаған. Рәсәй Почтаһы яҙылыу баҫмаларын илтеүҙән зыянды үҙ средстволарынан субсидиялау иҫәбенә генә ҡаплай алған, почта селтәрен модернизациялауҙы инвестицияларға һәм хеҙмәткәрҙәр табышы үҫешен ваҡытында индексларға бирмәгән.


text:
Баш ҡалала тәүге ҡар туҡтамайынса 30 сәғәт яуҙыФото: Олег Яровиков һәм Өфө хакимиәте
Баш ҡалала тәүге ҡар туҡтамайынса 30 сәғәт яуҙы
Баш ҡалала тәүге ҡар туҡтамайынса 30 сәғәт яуҙыФото: Олег Яровиков һәм Өфө хакимиәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Календарь буйынса ҡыштың аяҡ баҫыуы менән Башҡортостанға ҡар бураны килде. Көслө ел менән тәүге ныҡ ҡына ҡар яуыуын өфөләр уҙған көндә, 4 декабрҙә, күҙәтте. Ҡар туҡтамайынса 30 сәғәт яуҙы. Һөҙөмтәлә юлдарҙы көрт баҫты һәм өй баштарын ҡар ҡапланы.
4 декабрҙән 5-нә ҡарата төндә республиканың баш ҡалаһы торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәре көсөргәнешле рәүештә эшләне, урамдарҙы ҡарҙан таҙартты. Ҡала хакимиәте хәбәр итеүенсә, ҡарҙан таҙартыу эшенә 305 махсус техника йәлеп ителгән: ҡаланың ете район торлаҡ хужалыҡтарының 250 машинаһы, «Яһалма ҡоролмаларҙы ремонтлау һәм ҡарау буйынса махсуслаштырылған идаралыҡ» муниципаль унитар предприятиеһының 24 машинаһы һәм «Горзеленхоз» предприятиеһының 31 машинаһы.
Иртәнгә ҡаланың төп юлдары ҡар һырынтыларынан таҙартыла. Хәҙер ҡар яңынан яуа башланы, махсус техника үҙ эшен дауам итә.
Ҡала хакимиәтенән милекселәр һәм ҡуртымсылар яуаплылығында булған сауҙа үҙәктәре, магазиндар, офис биналары тирәһәндәге территорияларҙың торошона контролде көсәйтеү тураһында хәбәр иттеләр.


text:
Фото:
Башҡортостан Театр эшмәкәрҙәре союзы рәйесе итеп өсөнсө тапҡыр Әхтәм Әбүшахманов һайланды
Фото:
Республиканың Театр эшмәкәрҙәре союзы VII съезын үткәрҙе һәм Әхтәм Әбүшахмановты өсөнсө срокка рәйес итеп һайланы. Контроль-ревизия комиссияһы етәксеһе итеп Өфө дәүләт сәнғәт академияһының театр факультеты уҡытыусыһы Римма Лощенкова һайланды. Шулай уҡ Театр эшмәкәрҙәре союзының төбәк бүлексәһе съезы делегаттары бер йылдан һуң үтәсәк Рәсәй Театр эшмәкәрҙәре союзы съезына делегаттар һайланы. Унда Әхтәм Әбүшахманов, Салауат драма театры директоры Наилә Байкова һәм БР Дәүләт академия рус драма театры етәксеһе Михаил Рабинович барасаҡ.


text:
Милли китапханала «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» тип аталған китап-альбомдың исем туйы булдыФото: Милли китапхананың матбуғат хеҙмәте
Милли китапханала «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» тип аталған китап-альбомдың исем туйы булды
Милли китапханала «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» тип аталған китап-альбомдың исем туйы булдыФото: Милли китапхананың матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» тип аталған китап-альбомдың исем туйы үтте. Күренекле башҡорт актрисаһы, сәхнә йондоҙо, СССР-ҙың халыҡ артисына бағышланған баҫма «Китап» нәшриәтендә донъя күрҙе.
— Был китап республика өсөн ҙур әһәмиәткә эйә, сөнки унда илебеҙ һәм республикабыҙ тарихына ингән ваҡиғалар һүрәтләнгән. Милли китапханала яҙыусылар, шағирҙар менән осрашыуҙар йыш үткәрелә. Ә артист менән осрашыу бында беренсе тапҡыр ойошторола, — тип билдәләне китапхана директоры урынбаҫары Люциә Ильясова.
— Был китапта замандаштарҙың, театр тәнҡитселәренең һәм тамашасыларҙың матур иҫтәлектәре тупланған. Һеҙ, бәлки, уларҙың фекере менән килешерһегеҙ. Профессор Суфия Күсимоваға тулыһынса ышанып, ижади тормошом хаҡында бәйән иттем. Китапты төҙөүҙә ярҙам күрһәткәндәре өсөн дуҫтарыма, уҡыусыларыма сикһеҙ рәхмәтлемен, — тип һөйләне Гөлли Мөбәрәкова.
Гөлли Мөбәрәкова Азат Биксуриндың ҡурай моңо аҫтында яратҡан шағиры Мостай Кәримдең шиғырын уҡыны. Ҡунаҡтарҙың һорауҙарына яуап биреп, ул театрҙың проблемаларына ла ҡағылды. Атап әйткәндә, башҡортса сәхнә телмәренең асыҡ яңғырашы хаҡындағы мәсьәләне күтәрҙе. Актриса ата-әсәһе, дуҫтары Рәми Ғарипов, Әмир Абдразаҡов тураһында һөйләне, үҙенең уҡытыусыһын — актер һәм режиссер, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Ғабдулла Ғиләжевты хөрмәтләп иҫкә алды.
— Ижади осрашыуҙа яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева, республика Кинематографистар союзы рәйесе Фәрит Ғәбитов, Сәнғәт академияһы уҡытыусылары Фәрдүнә Ҡасимова, Земфира Хөсәйенова, Башҡорт академия драма театрының актрисалары Нурия Ирсаева, Илһөйәр Ғизетдинова, Минзәлә Хәйруллина ҡатнашты. Кисә һуңында актриса Милли китапхана коллективына рәхмәт белдерҙе һәм китаптың исем туйын тап китапханала уҙғарыу яҡшы идея булды тип билдәләне, — тип һөйләне китапхананың матбуғат хеҙмәте етәксеһе Айгөл Яппарова.


text:
Башҡортостанда алты меңгә яҡын кеше талпандан зыян күргән Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда алты меңгә яҡын кеше талпандан зыян күргән
Башҡортостанда алты меңгә яҡын кеше талпандан зыян күргән Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда алты мең самаһы кеше талпандан тешләнгән. Роспотребнадзорҙың төбәк идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, һуңғы мәғлүмәттәр буйынса талпандан тешләнгән 5976 кеше медицина ярҙамы һорап мөрәжәғәт иткән, улар араһында 1791 бала бар.
Дауаханаға килгәндәрҙең 31,6 процентына, шул иҫәптән балаларҙың 80,6 процентына иммуноглобулин профилактикаһы үткәрелгән.
Зыян күреүселәрҙән алынған талпандарҙың 5,5 проценты (266 бөжәк) – талпан энцефалиты вирусы, 15,9 проценты (352 талпан) боррелиоз менән зарарланған.
Бөгөнгө көнгә талпан энцефалиты һәм боррелиозы менән сирләүҙең икешәр осрағы теркәлгән.
Табиптарҙың һүҙҙәре буйынса, талпан энцефалитына ҡаршы вакцинаны йыл әйләнәһенә яһатырға була. Әммә икенсе привика яһатҡандан һуң кәм тигәндә ике аҙна үткәс кенә тәбиғәт ҡосағына сығырға мөмкин.


text:
Өфөлә ШОС дәүләттәре башлыҡтарының берлектәге ултырышы үтәсәк Фото: Олег Яровиков
Өфөлә ШОС дәүләттәре башлыҡтарының берлектәге ултырышы үтәсәк
Өфөлә ШОС дәүләттәре башлыҡтарының берлектәге ултырышы үтәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
10 июлдә Рәсәй, Ҡаҙағстан, Ҡытай, Ҡырғыҙстан, Тажикстан һәм Үзбәкстан башлыҡтары Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы дәүләт башлыҡтары Советы ултырышында ҡатнашасаҡ.
Һуңғы ике көндә Өфө донъяуи иҡтисади һәм сәйәси майҙанға әүерелде, тип хәбәр итә ТАСС. Дәүләт башлыҡтары иҡтисад, финанс өлкәһендәге мөһим проблемаларҙы тикшерҙе, киләсәктә ғәмәлгә ашырыласаҡ проекттар буйынса мәсьәләләрҙе хәл итте. Йома сәйәсәт, социаль өлкә һәм хәүефһеҙлек иғтибар үҙәгендә буласаҡ.
Рәсәй Президенты ярҙамсыһы Юрий Ушаков һөйләүенсә, Советтың киңәйтелгән составында биш күҙәтеүсе илдең (Монголия, Һиндостан, Иран, Пакистан һәм Афғанстан) башлыҡтары, шулай уҡ Рәсәй Президенты ҡунағы булараҡ Төркмәнстан Президенты ҡатнашасаҡ.
Дәүләт башлыҡтары мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереү, йәштәр менән алмашыу, туризмды әүҙемләштереү кәрәклеге хаҡында фекер алышасаҡ.
Президенттар Һиндостан менән Пакистанды Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһына ҡабул итеү тәртибен хәл итәсәк, һөҙөмтәлә ойошмаға «ҙур һигеҙ» илдәре берләшмәләре тигән рәсми булмаған статус бирелеүе ихтимал. Иран ойошмаға ағза итеп алыуға рәсми ғариза биргән дә инде. Бер нисә ил (Азербайжан, Әрмәнстан, Бангладеш, Белоруссия, Шри-Ланка, Сирия, Украина, Мальдив Республикаһы, Камбоджа, Мысыр) Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының күҙәтеүсеһе йәки партнеры статусын биреү үтенесе менән мөрәжәғәт иткән.
Саммит йомғаҡтары буйынса ойошманың 2025 йылға тиклемге үҫеш стратегияһын раҫлау, Өфө декларацияһына ҡул ҡуйыу күҙаллана. Президенттар сик буйы мәсьәләләре буйынса хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара эшмәкәрлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуясаҡ, алдағы өс йылда терроризмға, сепаратизмға һәм экстремизмға ҡаршы көрәштә хеҙмәттәшлек итеү программаһын раҫлаясаҡ.


text:
Өфөлә Халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусылар Халыҡ-ара йыһан станцияһы менән бәйләнешкә сығасаҡ
VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусылар Өфөлә спорт форумының аҙаҡҡы көнөндә – 2 мартта Халыҡ-ара йыһан станцияһы экипажы менән радиобәйләнеш ойошторасаҡ. Бәйләнеш сеансы Өфө дәүләт авиация техник университетының йыйылыштар залында урындағы ваҡыт менән 13 сәғәт 30 минутта башлана.
34-се экспедиция космонавтары (Рәсәйҙән – Олег Новицкий, Евгений Тарелкин, Роман Романенко һәм Американан – Кевин Форд, Хадфилд Кристофер, Машбёрн Томас) 10 минут дауамында VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары сиктәрендә ойошторолған йәштәр акцияһында – «Ҙур уйын»да ҡатнашыусыларҙың 20 һорауына яуап бирәсәк.


text:
Быйыл мәҙәниәт өлкәһендә Президент грантын 16 проект аласаҡ
Республика комиссияһы 2014 йылдың президент гранттарын ҡараясаҡ. 8 апрелдә БР Мәҙәниәт министрлығында театр, музыка, хореография, һынлы сәнғәт һәм киноматография өлкәһендә иң мөһим ижади проекттарға ярҙам итеүгә Башҡортостан Республикаһы Президенты гранттарына дәғүә итеүселәрҙең конкурсын уҙғарыу буйынса комиссияның ултырышы уҙасаҡ.
Миллионлы гранттар биреү тәртибендә үҙгәрештәр бар. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова хәбәр итеүенсә, быйыл конкурста ҡатнашыуға 100 заявка бирелгән. Уларҙан 16 проект тормошҡа ашырыу мөмкинлеген аласаҡ. Конкурс ҡатнашыусыларының яңы категорияһы өҫтәлде, комиссия ҡалғандар менән бер рәттән һынлы сәнғәттең иң мөһим проекттарын ҡарай. Хәҙер рәссамдар, скульпторҙар һәм башҡа һынлы сәнғәт вәкилдәре грант конкурсына заявка бирергә хоҡуҡлы. Гранттарҙың суммалары буйынса ла үҙгәрештәр бар. БР ижади коллективтарына конкурс нигеҙендә киләһе гранттар биреләсәк: 2 грант – 15-шәр миллион һум, 5 грант – 10-шар миллион, 2 грант – 5-шәр миллион, 3 грант – 2-шәр миллион, 4 грант – 1-шәр миллион һум.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, яңы формала концерт һәм театр эшмәкәрлегенең ижади проекттарына ярҙам итеүгә гранттар Президенттың ҡушыуы буйынса 2012 йылда ойошторолдо. Былтыр мәҙәниәт өлкәһендә конкурсҡа бирелгән 45 заявканан 14 ижади проект грантҡа лайыҡ булды.


text:
Республикала йыйып алынған көнбағыш орлоғо 213 мең тоннаға етте
Башҡортостанда көнбағыш сәсеүлектәренең 172 мең гектарынан уңыш йыйып алынған, йәғни планлаштырылған күләмдең 81 проценты. Тулыһынса һуғыуҙы Архангел, Баҡалы, Дыуан, Иглин, Нуриман һәм Яңауыл райондары хужалыҡтары тамамлаған.
Гектарынан уртаса 12,4 центнер уңыш алып, республикала 213 мең тонна майлы орлоҡ һуғып алынған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, быйыл майлы культураны урып һуғыу һәм уңыш алыу буйынса лидерҙар — Мәләүез һәм Стәрлетамаҡ райондары. Бында бер гектарҙан 19 центнерҙан ашыу уңыш алғандар. Бөгөнгө көнгә был райондарҙың һәр береһендә 20 мең тоннанан ашыу көнбағыш орлоғо урып һуғылған.


text:
Яҙ һәм Хеҙмәт байрамы менән!
Башҡортостан Президенты республика халҡын Яҙ һәм Хеҙмәт
байрамы — 1 Май менән ҡотланы. Ҡотлауҙа шулай тиелә:
"Ҡәҙерле ватандаштар!
Һеҙҙе яҡты Яҙ һәм Хеҙмәт байрамы — Беренсе Май менән
ихлас ҡотлайым!
Ул күптән инде изге йолаға, ғаилә байрамына әүерелде һәм
һәр саҡ яҡшы кәйеф, яңы өмөттәр менән билдәләп үтелә. Был
Тыуған илебеҙҙең данлы тарихына әйләнеп ҡарау, оло быуындың
хеҙмәт һәм хәрби батырлыҡтарын, республиканың һәм
илебеҙҙең үҫеш юлындағы һоҡланғыс ҡаҙаныштарын тәрән
рәхмәт менән тағы ла бер тапҡыр иҫкә алыу мөмкинлеге булып
тора.
Бөтә ҡала һәм ауылдар халҡының, һәр хеҙмәт коллективының
ныҡышмалы, көсөргәнешле хеҙмәте һөҙөмтәһендә бөгөн
Башҡортостан иң ышаныслы, таяныс төбәктәрҙең береһе
булараҡ Рәсәй Федерацияһы үҫешенә ҙур өлөш индерә. Был
беҙгә ябай булмаған осорҙа ла киләсәккә ышаныс менән ҡарау,
кешеләрҙең йәшәү кимәлен һәм сифатын күтәреүгә йүнәлтелгән
иҡтисади һәм социаль программаларҙы тормошҡа ашырыу
йәһәтенән эҙмә-эҙлекле эшләү өсөн нигеҙ бирә.
Һеҙгә һаулыҡ, именлек һәм бәхет, Ватаныбыҙ хаҡына барлыҡ
изге эштәрегеҙҙә яңы уңыштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды Башҡортостандың 2012 йылға заявкаһын тикшерә
«Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды» дәүләт корпорацияһы Башҡортостандың 2012 йылға финанс ярҙамы алыуға заявкаһын ҡабул итте. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, төбәктәр Фонд средстволарын күп фатирлы йорттарҙа капиталь ремонт үткәреү һәм граждандарҙы авария хәлендәге йорттарҙан яңыһына күсереү өсөн йәлеп итә. Башҡортостан бындай заявканы Рәсәй субъекттары араһында беренсе булып тултырған.
2008 йылдан алып Фонд средстволарынан республикаға был маҡсатҡа йәмғеһе 9,75 млрд һум бүленгән, тип хәбәр иттеләр Дәүләт корпорацияһында. Ҡушып финанслау тәртибендә төбәк 3,67 млрд һум өҫтәгән, ошоноң арҡаһында 1056 күп фатирлы йортта капиталь ремонт үткәрелгән, авария хәлендәге 546 йортта йәшәгән Башҡортостандың 14640 кешеһе яңы фатир алған.
Быйыл республика 903,64 млн һум күләмендәге федераль средстволарҙы йәлеп итергә планлаштыра. Уларҙы туғыҙ муниципаль берәмектәге торлаҡ фондына капиталь ремонт үткәреүгә һәм алты муниципаль райондағы авария хәлендәге торлаҡ йорттарҙа йәшәгән граждандарҙы икенсеһенә күсереүгә йүнәлтеү күҙаллана.
Башҡортостандың заявкаһы Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды идараһы менән бер ай эсендә ҡараласаҡ.


text:
ЙҮГЕРЕП БАРЫП ТҮЛӘ!
Иртә торһаң – ит бешә, һуңлап торһаң – бит бешә, тип әйтеп ҡалдырған ата-бабаларыбыҙ. Был мәҡәлдең дөрөҫлөгөн хәҙер юл ҡағиҙәләрен боҙоусылар ҙа беләсәк – 2016 йылдың 1 ғинуарынан водителдәр штраф суммаһының ярты өлөшөн генә түләп тә ҡотола аласаҡ. Эш шунда – киләһе йылдың башынан алып юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоусы водитель, штраф һалыныу менән тейешле сумманы 20 көн эсендә түләп ҡуйһа, ташлама менән ҡулланасаҡ. Ташлама – 50 процент!
Әлбиттә, ташлама бөтә ҡағиҙә боҙоуҙарға ла ҡағылмай. Теркәлмәгән машинаны тағы ла бер тапҡыр ҡулланып тотолоусылар, руль артына эсеп ултырыусылар, ҡаршы һыҙатҡа сығыусылар ташламаларға өмөт итә алмай. Шулай уҡ юл фажиғәһен булдырып, башҡа кешеләргә зыян килтереүсе водителдәргә лә ташлама юҡ.
Лилиә СИРАЕВА.


text:
Еврипид
Еврипи́д (Эврипи́д, бор. грек. Eὐpιπίδnς, лат. Euripides, б.э.т. яҡынса 480 й., Афина — б.э.т. 406 й., Македония), боронғо грек драматургы. 90-ға яҡын трагедия (17-һе һаҡланған) һәм «Киклоп» («Циклоп») сатирик драмаһы авторы. Рационалист һәм скептик булараҡ, Е. мифол., этик һәм традицион нормаларҙы шик аҫтына ҡуя. Әҫәрҙәрендә геройҙарҙың эске донъяһын һүрәтләүгә ҙур урын бирелә. «Медея» трагедияһы Х. Т. Бикҡоловтың башҡ. теленә тәржемәһендә 1990 й. Башҡорт драма театрында ҡуйыла (реж. О. Ш. Еркимбаева).
Еврипидтың атаһы Мнесарх хөрмәтле һәм бай кеше булған, әсәһе Клейто йәшелсә һатыу менән шөғөлләнгән. Бала саҡта Еврипид гимнастика менән мауыҡҡан. Малайҙар араһындағы ярышта еңгәс, Олимпия уйындарына эләгергә теләге булған, ләкин йәше буйынса үтмәгән. Еврипид бик яҡшы белем алған, күрәһең, уҡытыусыһы Анаксагор булған, шулай уҡ ул Продикты, Протагорҙы һәм Сократты белгән.
Йәмәғәт эштәренән Сиракузға (Сицилия) илселектә ҡатнашыуын атайҙар.
Тәүге пьесаһы «Пелиад» сәхнәгә б. э. т. 455 йылда сыҡҡан, әммә судьялар менән бәхәс арҡаһында еңмәгән. Оҫталыҡ өсөн беренсе бүләкте Еврипид б. э. т. 441 йылда алған һәм шул ваҡыттан алып вафатына тиклем ижад иткән.
Ғаилә тормошо уңышһыҙлыҡҡа тарыған. Беренсе ҡатыны Хлоиринанан өс улы тыуған, әммә бисәһенең хыянаты арҡаһында айырылған. Икенсе ҡатыны Мелитта ла тәүгеһенән яҡшыраҡ булмай сыҡҡан. Б. э. т. 408 й. Еврипид Афинанан Македонияға күсеп киткән. Үлеменең сәбәбен төрлөсә атайҙар. Хәҙерге заман версияһы буйынса, 75 йәшлек Еврипидтың организмы Македонияның ҡаты ҡышын күтәрә алмаған.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- http://башкирская-энциклопедия.рф/index.php/read/8-statya/3173-evripid
- Сайт, посвящённый Еврипиду, с новыми русскими переводами Вланеса (Владислава Некляева)
- Тексты и английские переводы всех сохранившихся пьес
- Фрагменты Еврипида в издании Уолкера, 1920. 72 стр. (греч.)
- Максим Мошков китапханаһында Еврипид
- Euripides, Encyclopædia Britannica on-line
- Эврипид — Энциклопедия Вокруг света.


text:
Эшһеҙлек буйынса пособие алыусылар һаны икеләтә артты
Быйыл апрель айында эшһеҙлек буйынса пособие 10,5 мең кешегә тәғәйенләнде. Был уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда ике тапҡырға күберәк. Ул саҡта пособие 4,9 мең генә кешегә тәғәйенләнгәйне.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Дәүләт халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәте идаралығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, минималь күләмдә эшһеҙлек буйынса пособие алыусылар өлөшө 50 процент самаһы тәшкил итә, ә максималь пособие алыусылар һаны — 22,4 процент. Апрель айында пособиеның уртаса күләме 2598 һум тәшкил итте, был былтырғы кимәлдән (1541 һум ине) күпкә артығыраҡ.
Эшһеҙлек буйынса пособие ярайһы уҡ артыуға ҡарамаҫтан, уның уртаса күләме эшкә һәләтле халыҡтың йәшәү минимумынан байтаҡҡа — 43 процентҡа — кәмерәк булып ҡала.


text:
Республикалағы БДИ-ның тәүге һөҙөмтәләре: алты уҡыусы географиянан 100 балл йыйған
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостандағы БДИ-ның тәүге һөҙөмтәләре: алты уҡыусы географиянан 100 балл йыйған.
Башҡортостан Мәғариф министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, быйыл 853 сығарылыш уҡыусыһы әҙәбиәттән имтихан тапшырған, уларҙың 33-ө тейешле балл йыя алмаған. 32 уҡыусы — 80, өс кеше 96 балл туплаған. Улар Нефтекама һәм Өфөнөң Орджоникидзе районы уҡыусылары. Әҙәбиәт буйынса Берҙәм дәүләт имтиханынан уртаса балл 56,3 тәшкил иткән.
Географиянан һынауҙы 1224 кеше тапшырған, шуларҙың 78-е минималь балды йыя алмаған. Алты уҡыусы эшен 100 балға яҙған. Нефтекаманан һәм Өфөнөң Октябрь районынан — икешәр, Стәрлетамаҡтан һәм Йәрмәкәй районынан берәр уҡыусы. 85 кеше юғары (80 һәм унан күберәк) балға эйә булған. Уртаса балл — 56,5.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, имтихандарҙың һөҙөмтәләре дүрт йыл ғәмәлдә буласаҡ.


text:
Өфөлә «Этно-WorldMusicShow» халыҡ-ара фестивале уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
27 октябрҙә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында «Этно-WorldMusicShow» этно-эстрада музыкаһы халыҡ-ара фестивале уҙғарыла. Йырсы Юлиана Кривошапкина (Саха-Яҡут) һәм «Алашулы» этно-рок төркөмө (Ҡаҙағстан) сараның төп ҡунаҡтары буласаҡ.
Программала йәш башҡарыусылар, халыҡ-ара фестивалдәр һәм конкурстар лауреаттары — Башҡорт дәүләт филармонияһы солистары Екатерина Ямщикова, Марсель Ҡотоев, Зилиә Бәхтиева, Диана Ишниязова һәм «Арғымаҡ», «Әссәләм», «Ятаған» төркөмдәренең сығыштары ҡаралған.
«Юлиана Кривошапкина 2010 йылда «Урал моңо» төрки йәштәр халыҡ-ара фестивалендә тәүге сығышынан уҡ Өфө тамашасыһының һөйөүен яуланы. Ул хомуста оҫта уйнай һәм төрлө тауыштар сығара белә. Сәхнәнән торна тауышын, бүре олоуын ишеткәс, зал алҡыштарға күмелде», — тип һөйләне фестивалде ойоштороусы Зәлифә Барлыбаева.
Артистка шулай уҡ быйыл март айында Башҡорт дәүләт филармонияһында үткән «Урал ауазы» халыҡ-ара оркестрҙар һәм халыҡ уйын ҡоралдары ансамблдәре фестивалендә махсус ҡунаҡ булараҡ ҡатнашты.


text:
Ҡоролоҡ сәбәпле республикала йылғалар һайыға
Өфө янында Ағиҙел кимәле апрель айынан алып ҡына 9 метрға кәмегән. Ошоға бәйле Башҡортостан һыуһаҡлағыстарының эшмәкәрлегенә үҙгәрештәр индерелде. Быға, тәү сиратта, майҙан алып ямғырҙар булмауы сәбәпсе. Йылға-күлдәрҙең һайығыуына башҡа факторҙар ҙа тәъҫир итә. Башгидрометүҙәк белгестәре йылғалар кимәлен көн һайын ике тапҡыр тикшерә. Гидрологтар һыуҙың температураһын да билдәләй. 2014 йылдың ошо осоро менән сағыштырғанда быйыл Ағиҙел йылғаһының кимәле 52 сантиметрға кәмерәк. Ә уҙған йыл күрһәткестәренән бөтөнләй 79 сантиметрға һайыҡҡан. Йылғалар кимәленең түбәнәйеүе иҡтисади хәлгә лә тәъҫир итә. Теплоходтар хәҙер йылғаларҙың бөтә урындарынан да үтә алмай. Башгидрометүҙәктән хәбәр итеүҙәренсә, майҙан алып бөгөнгәсә төбәктә мул яуым-төшөм булмаған. Өфө һәм Ағиҙел йылғалары башланған урындарҙа ямғыр норманан ике тапҡыр аҙыраҡ яуған. Бигерәк тә август ныҡ ҡоро килде. Шуға күрә лә Башҡортостандың төп һыу артериялары һайыҡҡан. Ҡоролоҡ йылдарында Салауат Юлаев һәйкәле тәңгәлендә утрауҙар хасил булды. Быйыл иһә ярымутрау барлыҡҡа килде. Әле беҙ Ағиҙел йылғаһының ҡап уртаһында. Бер ярға тиклем километр ярым, икенсе ярға ла шунсама арауыҡ. Хәҙер бында кистәрен йәштәр ял итә. Тирә-яҡта сүп-сап ҡалдыҡтары. Августа һауа температураһы норманан 7-9 градусҡа юғарыраҡ булды. Хатта, бер нисә рекорд та теркәлде. Әммә, йылғаларҙың һайығыуында башҡа сәбәптәр ҙә бар. Кешеләр эҫегә япһарып, уларҙы онота ла башланы шикелле. Ғалимдар билдәләүенсә, һыу объекттарының кәмеүенә донъяла барған башҡа факторҙар ҙа тәъҫир итә. Мәҫәлән, ер шарындағы глобаль йылыныу. Синоптиктар сентябрь айы нормаға ярашлы була, тип белдерә. Бынан тыш, йылғаларҙа һыу кимәлен контролдә тотоу өсөн һыуһаҡлағыстарҙың эшмәкәрлегенә үҙгәрештәр индерелде. Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 1 октябргә тиклем Павловка, Йомағужа, Нөгөш, Слак һәм Туймазы һыу һаҡлағыстары махсус тәртиптә эшләйәсәк.


text:
ӨДНТУ – нефть-газ вуздары араһында спартакиада призеры
И.М.Губкин исемендәге Рәсәй дәүләт нефть һәм газ университетында был уҡыу йортоноң 80 йыллығына арналған нефть-газ вуздарының Х спартакиадаһы тамамланды. Унда Әлмәт, Грозный, Төмән, Өфө һәм Ухта командалары ҡатнашты.
Өфө дәүләт нефть техник университетынан хәбәр итеүҙәренсә, студенттар алты спорт төрөндә: футбол, баскетбол, волейбол, йөҙөү, өҫтәл теннисы һәм дзюдо буйынса ярышты. Биш төр иҫәпкә алынды. ӨДНТУ командаһы волейбол һәм дзюдо буйынса ярыштарҙа – беренсе, өҫтәл теннисында икенсе урынды яуланы. Дөйөм йомғаҡтар буйынса беҙҙең студенттарыбыҙ, төмәндәрҙән ҡалышып, икенсе урынға сыҡты. Бронза – Ухта командаһында.


text:
Ҡырғыҙстан делегацияһы «Алексеевка» совхозының эше менән таныштыФото: Андрей Старостин
Ҡырғыҙстан делегацияһы «Алексеевка» совхозының эше менән танышты
Ҡырғыҙстан делегацияһы «Алексеевка» совхозының эше менән таныштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спридонов/.
Ҡырғыҙстан Республикаһының Премьер-министр Джоомарт Оторбаев етәкселегендәге эш сәфәре менән Өфөгә килгән рәсми делегацияһы Башҡортостандың алдынғы ауыл хужалығы предприятиеларының береһе – «Алексеевка» совхозының эше менән танышты.
Республика ҡунаҡтары 520 баш малға иҫәпләнгән һөт-тауар фермаһында булды, малсылыҡ һарайҙарын, һауыу, һөт продукцияһын эшкәртеү цехтарын ҡараны. Совхоздың генераль директоры Евгений Майстренко «Агросәнәғәт комплексын үҫтереү» милли проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә был цехты модернизациялауға 45 миллион һум йүнәлтелгәнен һөйләне. Һөт ризыҡтарында, сығарылған продукцияның яраҡлылыҡ ваҡытын арттырыусы, өҫтәмәләр бөтөнләй юҡ.
Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко әлеге ваҡытта «500 ферма» республика программаһының тормошҡа ашырылыуын билдәләне, уның сиктәрендә 300-ҙән ашыу малсылыҡ бинаһы йүнәтелгән һәм төҙөлгән. Ул һөт ризыҡтарын етештереү күләмен байтаҡҡа күтәрергә мөмкинлек бирә.
Шулай уҡ делегация теплица хужалығын ҡараны, унда ябыҡ грунтта йыл әйләнәһенә 14 мең тоннанан ашыу йәшелсә етештерелә, шулай уҡ 1,5 миллион дананан артыҡ көршәктәрҙә йәшел культуралар (салат, петрушка, укроп, базилик, сельдерей). Евгений Майстренко 2010-2011 йылдарҙа 4,25 гектарҙа ҡаҙанлыҡ менән заманса теплицаның файҙаланыуға тапшырылыуын билдәләне, уларҙа алдан төҙөлгәндәргә ҡарағанда уңыш 1,5 тапҡырға күберәк. Әлеге ваҡытта 5 гектар майҙанда яңы теплица төҙөлә.
Ҡырғыҙстан делегацияһы шулай уҡ заманса йәшелсә һаҡлағыстарын ҡараны һәм республика агросәнәғәт комплексы предприятиеларының ауыл хужалығы күргәҙмәһендә булды.


text:
Фото:
Тимер юлсылар көнө менән!
Фото:
Август айының тәүге йәкшәмбе көнөндә илдә Тимер юлсылар көнө билдәләнә. Ошо айҡанлы Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов тимер юл хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Йәмғиәттең һөҙөмтәле социаль-иҡтисади үҫеше тимер юлдарҙың тотороҡло эшләүенә тығыҙ бәйләнгән. Әүҙем камиллаштырыуҙы дауам итеп, инновацион технологияларҙы индереп, илдең ҡорос магистралдәре хәҙерге шарттарҙа ла транспорттың иң киң ҡулланылған һәм арзан төрҙәренең береһе булып ҡала.
Тимер юл транспортының тотороҡло эшләүе иҡтисады һәм социаль өлкәһе юғары үҫешкән беҙҙең республикабыҙ өсөн дә ҙур әһәмиәткә эйә. Тимер юл хеҙмәтләндереүҙәре менән Башҡортостан халыҡ хужалығының бөтә тармаҡтары файҙалана. Ташылған йөктәрҙең яртыһы тиерлек нефть продукттарына тура килә, байтаҡ өлөшө – химия сәнәғәте, агросәнәғәт комплексы продукцияһына. Урындағы йөк ағымдары менән бер рәттән республика аша ҙур күләмдә транзит йөктәре үтә.
Республиканың пассажирҙар һәм йөктәр ташыуҙа үҫә барыусы ихтыяждарын ышаныслы тәьмин итеп, тимер юл транспорты беҙҙең күрше төбәктәр һәм сит илдәр менән иҡтисади бәйләнештәребеҙҙе артабан киңәйтеүгә етди йоғонто яһай.
Пассажирҙарҙы имен йөрөтөү һәм йөктәрҙе өҙлөкһөҙ ташыу буйынса мөһим бурыстарҙы хәл итеп, тимер юлсылар үҙҙәренең ныҡышмалы һәм фиҙаҡәр хеҙмәте менән артабан да республиканың идара итеү структураһын, транспорт инфраструктураһын яҡшыртыуҙы, пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү сифатын күтәреүҙе тәьмин итәсәк, тип ышанам.
Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға ныҡлы һаулыҡ, бәхет, тыуған Башҡортостаныбыҙ һәм бөтә Рәсәй именлеге хаҡына һөнәри эшмәкәрлегегеҙҙә артабанғы уңыштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты Р.Хәмитов».


text:
Башҡортостан Президенты Ҡаҙағстандың Павлодар өлкәһе башлығы Ерлан Арын менән осраштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Ҡаҙағстандың Павлодар өлкәһе башлығы Ерлан Арын менән осрашты
Башҡортостан Президенты Ҡаҙағстандың Павлодар өлкәһе башлығы Ерлан Арын менән осраштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ҡаҙағстандың Павлодар өлкәһе башлығы Ерлан Арын менән осрашыу үткәрҙе. Унда төбәктәрҙең хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде.
Ҡаҙағстан делегацияһы Өфөгә шаршамбы, 31 июлдә, килде. Көндөң тәүге яртыһында ҡунаҡтар ике яҡлы бизнес-форумда һәм «Рәсәй һәм Ҡаҙағстан: сәйәси-хоҡуҡи, иҡтисади һәм социаль-мәҙәни хеҙмәттәшлек нигеҙҙәре» конференцияһында ҡатнашты.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, Ҡаҙағстан республиканың мөһим сауҙа-иҡтисади партнерҙарының береһе булып тора. 2012 йылда тауарҙар әйләнеше 190 миллион долларҙан ашыу тәшкил итте. Был күрһәткес буйынса Ҡаҙағстан республиканың партнер илдәре араһында — 16 урында, БДБ илдәре араһында дүртенсе урында тора.
Башҡортостанда Ҡаҙағстан капиталы ҡатнашлығында 24 предприятие, өс филиал һәм Ҡаҙағстан компанияларының өс вәкиллеге булдырылған.
— Тауарҙар әйләнешен үҫтереү өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар, тип уйлайым, — тине Рөстәм Хәмитов. – Таможня Союзын булдырғандан һуң бизнес менән шөғөлләнеү өсөн уңайлы шарттарҙы иҫәпкә алғанда, был айырыуса мөһим.
Башҡортостан Президенты хеҙмәттәшлек итеүҙең иң мөһим йүнәлештәрен билдәләне. Атап әйткәндә, ул Павлодар өлкәһенә Башҡортостанда эшләнгән троллейбустар, ҡала автобустары, прицептар кеүек машиналарҙы поставкалау мөмкинлектәрен тикшерергә тәҡдим итте. Ә Башҡортостандың еңел сәнәғәт предприятиелары Ҡаҙағстандан күн сеймал ҡабул итергә әҙер. Башҡортостан партнерҙарына шулай уҡ тоҡомло мал, ауыл хужалығы техникаһын, белем биреү хеҙмәттәрен тәҡдим итә ала.
Ерлан Арын һүҙҙәренсә, Павлодар өлкәһе – Ҡаҙағстандың алдынғы индустриаль төбәктәренең береһе, һәм Рәсәй уның өсөн алдынғы тышҡы иҡтисади партнер булып тора.
— Ҡаҙағстанда ҡулланылған электр энергияһының 50 проценты беҙҙә етештерелә, — тип хәбәр итте Ерлан Арын. – Былтырҙан башлап Рәсәйҙең электр энергияһы баҙарына «Интер РАО ЕЭС» компанияһының партнерҙары булараҡ сығабыҙ.
Төбәк башлығы һүҙҙәренсә, Ҡаҙағстан Башҡортостанды үҙҙәрендә кальцинацияланған сода етештереүҙе ойоштороу буйынса проектты тормошҡа ашырыу өсөн партнер итеп саҡырырға ниәтләй.
Ерлан Арын хәбәр итеүенсә, 2011 йыл аҙағында өлкәлә төҫлө металлургия, химия һәм нефть химияһы өлкәләрендә һалым ташламалары һәм өҫтөнлөклө компетенцияларҙы күҙ уңында тотҡан ирекле иҡтисади зона ойошторолған. Зона юғары кимәлдәге инфраструктура, электр энергияһы, һыу менән тәьмин ителгән.
— Өлкәлә 600-ҙән ашыу предприятие Рәсәй компаниялары менән хеҙмәттәшлек итә. Башҡортостан Републикаһы компаниялары менән дә хеҙмәттәшлек булдырыу беҙҙең өсөн үтә мөһим, — тине Павлодар өлкәһе етәксеһе.
Рөстәм Хәмитов һәм Ерлан Арын Башҡортостан Президенты менән Павлодар өлкәһе башлығы араһында үткәрелгән һөйләшеүҙәр йомғаҡтары буйынса протоколға ҡул ҡуйҙы. Шулай уҡ ике баш ҡала кимәлендә үҙ-ара килешеп эш итеү тураһындағы документ – Өфө хакимиәте һәм Павлодар акиматы араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник йүнәлештәр буйынса, мәҙәниәт, мәғариф, спорт һәм йәштәр сәйәсәте өлкәләрендә хеҙмәттәшлекте үҫтереү буйынса ниәттәр тураһында протокол раҫланды.


text:
Белорет районының Инйәр ауылында яңы икмәкхана асылдыФото: Ольга Колесникова
Белорет районының Инйәр ауылында яңы икмәкхана асылды
Белорет районының Инйәр ауылында яңы икмәкхана асылдыФото: Ольга Колесникова
Белорет районының Инйәр ауылында яңы икмәкхана асылды. Был – Инйәр ауылы халҡы өсөн күптән көтөп алынған ваҡиға. Ҡасандыр ауылдың үҙенең икмәкханаһы булған, һәм икмәк менән бәйле проблемалар булмаған. Әммә учреждение 2010 йылда ябылған, икмәкте башҡа ауылдарҙан килтерә башлағандар. Һәм өҫтәлдең төп ризығын киске ваҡытта йәки ял көндәрендә һатып алыу Инйәр халҡы өсөн проблемаға әүерелгән.
Урындағы хакимиәткә был мәсьәләне хәл итеүҙә «Тимер юл сауҙа компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Һамар филиалы ярҙам иткән. Яңы учреждение ауылдың Энергетиктар урамында реконструкцияланған бинала урынлашты.
Икмәкхана асыу тантанаһында «Тимер юл сауҙа компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Һамар филиалы директоры, Һамар өлкәһенең «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы башҡарма комитеты рәйесе Сафиулла Вилданов, Белорет районы хакимиәте башлығының иҡтисад буйынса урынбаҫары Ирина Ручкина, «Тимер юл сауҙа компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Һамар филиалы ҡарамағындағы Башҡортостан сауҙа-етештереү берекмәһе начальнигы Зариф Кәримов ҡатнашты, тип хәбәр итте Белорет районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге баш белгесе Ольга Колесникова.
Бөгөнгө көндә икмәкханала алты кеше эшләй, уларҙың барыһы ла ҡасандыр бында икмәк бешереүсе булып эшләгән. Тәжрибәле коллективты Өфө аграр университетын 2011 йылда тамамлаған Резеда Ғәлинә етәкләй. Уның һүҙҙәренсә, коллектив өсөн бында бөтә шарттар ҙа булдырылған, эш процестары автоматлаштырылған.
Инйәр ауыл советы башлығы Ғайса Мөфтәхетдинов тимер юлсыларға ауылда икмәкхана асҡандары өсөн рәхмәт әйтте.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Власты федераль, төбәк һәм урындағыға бүлергә кәрәкмәй. Беҙ бөтәбеҙ ҙә - бер бөтөн»Фото: Олег Яровиков, Хәлит Сафин
Рөстәм Хәмитов: «Власты федераль, төбәк һәм урындағыға бүлергә кәрәкмәй. Беҙ бөтәбеҙ ҙә - бер бөтөн»
Рөстәм Хәмитов: «Власты федераль, төбәк һәм урындағыға бүлергә кәрәкмәй. Беҙ бөтәбеҙ ҙә - бер бөтөн»Фото: Олег Яровиков, Хәлит Сафин
ӨФӨ, 2014 йыл, 12 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
12 ноябрҙә республика Хөкүмәте Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич рәйеслегендәге кәңәшмәлә ҡатнашты, унда Башҡортостан Республикаһы буйынса яңы Баш федераль инспектор Андрей Чечеватов менән таныштырҙылар.
Кәңәшмәлә республика Хөкүмәте ағзалары, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, эре ҡалалар башлыҡтары, федераль башҡарма власть органдарының территориаль бүлектәре етәкселәре, төбәктең традицион конфессиялары лидерҙары һәм республиканың алдынғы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнашты.
Михаил Бабич пенсия йәшенә етеү сәбәпле вазифанан бушатылған, Башҡортостан Республикаһы буйынса элекке Баш федераль инспектор Петр Капишниковҡа бик яҡшы эше өсөн рәхмәт әйтте.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең әйтеүе буйынса, юғары профессионал, тәжрибәле белгес булараҡ Андрей Чечеватов үҙенең алдына ҡуйылған бурыстарҙы уңышлы хәл итә аласаҡ.
— Андрей Викторовичтың алданғы хеҙмәт, һөнәри тәжрибәһе республиканың бөгөнгө үҫеш этабы өсөн етерлек кимәлдә файҙалы буласаҡ тип иҫәпләйем. Һайлау кампанияһы уҙҙы, яңы команда йыйылды, төбәктең социаль-иҡтисади, сәйәси үҫеше буйынса яңы стратегик бурыстар билдәләнде. Минең ҡарашҡа, Андрей Викторович һеҙҙең дуҫ, уңышлы командаға тамам ҡушылып китәсәк, — тине Михаил Бабич.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика буйынса Баш федераль инспекторға уңышлы эшләүен теләне.
— Был вазифа етерлек ҡатмарлы, яуаплы, билдәле. Һис шикһеҙ, төбәк власының, федераль башҡарма власть органдарының территориаль структураларының бергәләп эшләүендә үҫешеү теләйем. Әгәр бергәләп эшләһәк, бөтә мәсьәләләребеҙ ҙә хәл ителәсәк. Власты федераль, төбәк һәм урындағыға бүлергә ярамай. Беҙ бөтәбеҙ ҙә — бер бөтөн, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Журналистарҙың һорауҙарына яуап биреп, Михаил Бабич республика буйынса яңы Баш федераль инспекторға хәл итергә кәрәк буласаҡ тәү сираттағы бурыстар иҫәбендә социаль-иҡтисади һәм сәйәси мәсьәләләрҙе атаны.
— Дөйөм алғанда иҡтисадтың хәҙерге хәле хәрәкәтсән, көсөргәнешле. Рәсәй Президенты указдарын үтәү өлөшөндә дәүләт башлығы ҡуйған бурыстарға ирешеү өсөн бөтә ресурстарҙы йәлеп итергә кәрәк, улар, асылда, төбәк үҫешенең бөтә социаль-иҡтисади нигеҙен: социаль өлкәне лә, иҡтисадтың ысын секторын да формалаштыра. Яңы команда туплана. Был өлөштә федераль башҡарма власть органдарының терәк булып тороуы ла, дөйөм һөҙөмтәгә өлгәшеүҙә берҙәм сығанаҡ булып эшләүе лә мөһим, — тип билдәләне тулы хоҡуҡлы вәкил.


text:
Республикала Халыҡ программаһы проектына 100 меңдән ашыу тәҡдим индерелде
14 сентябрҙә Өфөлә үткән берҙәм рәсәйлеләрҙең республика конференцияһында Халыҡ программаһы формалашыуына йомғаҡ яһалды. Башҡортостан Республикаһында «Халыҡ программаһы» проекты етәксеһе, «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк сәйәси советы секретары урынбаҫары Раил Әсәҙуллин билдәләүенсә, Халыҡ программаһы дөйөм халыҡтан һорау алыу һәм фекер алышыу нигеҙендә әҙерләнде.
— Халыҡ программаһын формалаштырыуҙа ҡатнашыуҙы халыҡ бөгөн уны борсоған мәсьәләләрҙе власть органдарына еткереү мөмкинлеге, Дәүләт Думаһының буласаҡ депутаттарының эшмәкәрлек йүнәлештәрен формалаштырыу ысулы итеп ҡабул итте, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Раил Әсәҙуллин.
Һөҙөмтәлә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк Координация советына 100 меңдән ашыу тәҡдим индерелде. Улар бөтәһе лә тикшерелеп һәм дөйөмләштерелеп, Халыҡ программаһына беҙҙең республиканан 312 тәҡдим индерелде. Уларҙың 43 проценты – социаль сәйәсәткә, 20% – иҡтисад үҫешенә, 12% – дәүләт, бизнес һәм йәмғиәттең үҙ-ара килешеп эшәлүенә, 10% – йәшәү сифатына, 7% – төбәк үҫешенә, 3% – сәйәси системаның эшләүенә, 2% милләт-ара мөнәсәбәттәргә ҡағыла.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты үҫтереү һәм хаҡ яһалышы системаһын көйләү, эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн һалым ҡануниәтен үҙгәртеү, пенсияларҙы һәм социаль пособиеларҙы арттырыу, инновацион өлкәһендәге предприятиелар өсөн һалым буйынса ташламалар булдырыу, юл төҙөлөшөнә средстволар бүлеү – федераль кимәлдәге көнүҙәк мәсьәләләргә индерелде. Эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә административ кәртәләрҙе бөтөрөү, социаль өлкә хеҙмәткәрҙәре өсөн социаль торлаҡ төҙөү һәм льготалы ипотеканы үҫтереү, ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙам күрһәтеү һәм ауыл ерендә эшҡыуарлыҡҡа һалым буйынса һәм башҡа ташламалар булдырыу — өҫтөнлөклө төбәк мәсьәләләренә индерелде. Аҙ комплектлы мәктәптәрҙе һәм дауаханаларҙы ябыу иҫәбенә мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларын оптималләштереүҙе бөтөрөү, медицина хеҙмәттәре сифатына контроллек итеү, шулай уҡ экология ҡануниәтенә һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға контроллек итеү – урындағы өҫтөнлөктәр иҫәбендә.


text:
Башҡортостан Президенты тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтен үтәү буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтен үтәү буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Башҡортостан Президенты тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтен үтәү буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республикала хоҡуҡ тәртибен тәьмин итеү буйынса даими эшләүсе координация кәңәшмәһе ултырышын үткәрҙе. Унда экологик хәлгә контроллек итеү мәсьәләләре тикшерелде.
— Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау мәсьәләһе иғтибар үҙәгенә ҡуйыла, халыҡты экология мәсьәләләре борсой. Был теманы 2011 йылдың сентябрь-декабрь айҙарында тикшереп, мөһим ҡарарҙар ҡабул иттек. Билдәләнгән сараларҙың күпселеге бөгөнгө көндә тормошҡа ашырыла. «Өфөхимпром» һәм Семеновка алтын сығарыу фабрикаһы объекттарын йыйылып килгән экологик зыянды бөтөрөү буйынса федераль маҡсатлы программа проектына индереүгә өлгәштек. Әгәр программа Рәсәй Хөкүмәте кимәлендәге килешеүҙе уңышлы үтһә, алдағы йылдарҙа был биләмәләрҙе санациялауға инвестициялар йәлеп итеүҙе күҙалларға мөмкин. Һүҙ миллиардлаған һумдар тураһында бара.
Атмосфераны бысратыуға мониторинг автоматлаштырылған системаһын үҫтереү дауам итә. Республика бюджеты иҫәбенә Стәрлетамаҡта тағы ла бер шундай контроль станцияһы, шулай уҡ күсмә лаборатория урынлаштырылды. Өфө өсөн дә бындай лаборатория һатып алынасаҡ. Йыл аҙағына баш ҡаланың нефть эшкәртеү заводтарында ҡалдыҡтарға контроль буйынса датчиктар ҡуйыласаҡ. БР Хөкүмәте менән «Башнефть» компанияһы араһында килешеү төҙөлдө. Документҡа ярашлы, компания производствоны яңыртыу һәм заманса технологиялар ҡулланыу буйынса бурыстарҙы үҙ өҫтөнә ала.
Стәрлетамаҡ эргәһендәге Кантюковка ауылы ысын мәғәнәһендә экологик һәләкәт зонаһына әүерелде. «Газпром нефтехим Салауат» концерны заводтарынан Ағиҙел йылғаһына нефть продукттарын түгеү һөҙөмтәһендә 709 миллион һумлыҡ зыян килтерелде.
Тирә-яҡ мөхит торошоноң элеккесә насар булыуын, атмосфера, ер, һыуҙы бысратыу күләмдәренең артыуын танырға мәжбүрбеҙ. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү йәһәтенән дә эштәр насар. Өфө, Салауат, Стәрлтемаҡтағы экологик хәл ентекләберәк тикшереүҙе һәм, иң мөһиме, яҡшыртыуҙы талап итә. Хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә һөҙөмтәле саралар кәрәк. Был эштә ағымдағы ҡануниәттең положениелары кәртә булып тора. Улар ҙур предприятиеларға контроллек итеү буйынса Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығының һәм Ҡулланыусылар хоҡуғын һәм кеше именлеген яҡлау өлкәһендәге күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығының хоҡуҡтарын сикләй. Тәбиғәтте һаҡлау ведомстволарының прокуратура менән үҙ-ара тығыҙ эш итеүенә таянып, бөгөн был өлкәләге закон боҙоуҙар менән көрәште яңы кимәлгә сығарырға кәрәк, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Ултыршта шулай уҡ докладтар менән республика прокуроры Андрей Назаров, Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы етәксеһе Андрей Дудников, Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев сығыш яһаны. Был сығыштарға анализ яһап, Президент атмосфера һауаһы сифатын контролдә тотоу мәсьәләһен хәл итеү бурысын ҡуйҙы. Бынан тыш, республика етәксеһе атмосфера торошон контролдә тотоусы автоматлаштырылған станцияларҙы Өфө, Стәрлетамаҡ, Салауат ҡалалары өсөн һатып алырға тәҡдим итте. Шул уҡ ваҡытта сығымдарҙың яртыһын зыян килтереүсе предприятиелар ҡапларға тейеш. Ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса, яҡынса 20 станция талап ителә. Уларҙың һәр береһе 15 миллион һум тора. Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов суд хеҙмәткәрҙәрен минималь штрафтар менән сикләнмәйенсә, экология ҡануниәтен боҙоусыларға ҡатыраҡ яза бирергә саҡырҙы.


text:
Ҡала көнөндә Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәһе үтәсәк
12 июндә Спорт һарайы алдындағы майҙанда ауыл хужалығы йәрминкәһе үтәсәк, унда Башҡортостан республика ҡулланыусылар йәмғиәттәре союзының 20 кооператив предприятиеһы ҡатнашасаҡ, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
70-тән ашыу сауҙа нөктәһе өфөләргә үҙҙәре етештергән төрлө-төрлө ит, йәшелсә, картуф, бал, икмәк һәм икмәк-күмәс аҙыҡтары, ит һәм йәшелсә консервалары, һөт ризыҡтары тәҡдим итәсәк. Тауарҙарҙың сифатын Өфө ҡала ветеринария станцияһы белгестәре һәм БР Ветеринария идаралығы инспекторҙары тикшерәсәк.
Ҡала көнө хөрмәтенә йәрминкә концерт программаһы – республиканың фольклор коллективтары һәм һәүәҫкәр артистарының сығыштары менән оҙатыласаҡ.


text:
Терпеләр
Терпеләр (лат. Erinaceidae) — афроевразия имеҙеүселәре ғаиләһе. Бөжәк ашаусылар отрядына керә. Барлығы 23 төрө билдәле, улар 7 ырыуға бүленә, ике аҫ ғаилә: ысын терпеләр һәм ҡомаҡ һымаҡ терпеләр (гимнурҙар); күпселек илдәрҙә йәшәй, бөжәктәр менән туҡлана торған һәм шул яғы менән ауыл хужалығы өсөн файҙалы булған имсәкле кейек[1]; һырты энә менән ҡапланған бәләкәй йәнлек[2].
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостанда ике төрө бар: ябай терпе һәм ҡолаҡлы терпе. Ябай терпенең оҙонлоғо 23,7-27,2 см тирәһендә була, ауырлығы 240—250 грамға етә. Ул урман ситтәрендә, аҡландарҙа, ҡырҡындыларҙа йәшәй. Һаҙлы урындарҙы, ҡуйы урмандарҙы яратмай.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Терпе эңерҙә, төндә һунарға сыға, көндө ояһында үткәрә. Ауған ағас тамырҙары аҫтында, эре үлән төбөнә япраҡтарҙан, ҡыу үләндәрҙән, ваҡ ботаҡтарҙан оя яһай. Ер һарҡып, һалҡындар бөткәнсе шул ояһында йоҡлай.
Ҡолаҡлы терпе йыш ҡына ирлән, йомран, һыуһар өңөн файҙалана.
Үрсеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Май — июнь айҙарында 2-6 бала килтерә, 3-4 сәғәттән балаларының энәләре ҡалҡа башлай. 5-6 көндән энәләре күренерлек була. Егерме көндән күҙҙәре асыла, энәләре ҡоңғорт төҫкә инә һәм ҡата. Терпе балаларын имеҙеп үҫтерә.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Терпе аҙыҡҡа талымһыҙ, нимә тура килә, шуны ашай.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ёж, млекопитающее отряда насекомоядных // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Валуев В. А. Терпе // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Болезни ежей


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды Башҡортостандың икенсе заявкаһын раҫланы
— Әлеге ваҡытта Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды идараһы менән ни бары ике заявка раҫланған – икеһе лә Башҡортостан Республикаһынан, — тине Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды генераль директоры Константин Цицин Рәсәй Хөкүмәте вице-премьеры Дмитрий Козак рәйеслегендә үткән Бөтә Рәсәй селектор кәңәшмәһендә. — Тағы әллә күпме заявка буйынса эш алып барыла.
Фонд Башҡортостандың граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан яңыһына күсереүгә финанс ярҙамы алыуға бирелгән тағы бер заякаһын хупланы, тип хәбәр иттеләр Дәүләт корпорацияһында. Был юлы — аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү кәрәклеген иҫәпкә алып бирелгән заявканы. Баймаҡ ҡалаһы һәм Ауырғазы райондарында граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан аҙ ҡатлы йорттарға күсереүгә 12,21 млн һум федераль средстволар йүнәлтеләсәк. Төбәктең өҫтәп финанслауын иҫәпкә алғанда был сумма 18,97 млн һумға етәсәк. Был аҡсаға быйыл уҡ ике йорт төҙөләсәк һәм тағы 16 кеше йәшәү шарттарын яҡшыртасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 30 ғинуарҙа Дәүләт корпорацияһы республиканың капиталь ремонт үткәреүгә һәм граждандарҙы авария хәлендәге йорттарҙан яңыһына күсереүгә 903 млн 64 мең һум күләмендә аҡса бүлеүгә заякаһын раҫлағайны. Дөйөм алғанда торлаҡ фондын ремонтлауға һәм граждандарҙы лайыҡлы торлаҡ менән тәьми итеүгә 2012 йылда төбәктә 1 миллиард 300 миллион һум самаһы аҡса йүнәлтеләсәк.
Константин Цицин 2011 йыл өсөн иҫәп-хисап бирмәгән РФ субъекттарын финанслауға заявкалар әҙерләү менән әүҙемерәк шөғөлләнергә саҡырҙы. Дәүләт корпорацияһы башлығы, программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн бөтә төбәктәр ҙә Фондҡа заявкаларҙы сифатлы һәм ваҡытында бирә аласаҡ, тигән ышанысын белдерҙе.


text:
Был аҙнала төбәктә көндәр һалҡынайта Фото: Олег Яровиков
Был аҙнала төбәктә көндәр һалҡынайта
Был аҙнала төбәктә көндәр һалҡынайта Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы хәбәр итеүенсә, был аҙнала Башҡортостанда һауа температураһының түбәнәйеүе дауам итә. Синоптиктар быны Урал биләмәһенә арктик һауаның үтеп инеүе менән аңлата.
Һауа температураһы төндә 0,-5, аяҙайтҡанда -10, көндөҙ 0,+5 градус буласаҡ. Урыны менән епшек ҡар яуасаҡ. Боҙлауыҡ булыуы һәм ваҡытлыса ҡар ятыуы ихтимал. Төбәктә 7-10 ноябрҙә ҡар ятырға тейеш.