text:
Рөстәм Хәмитов: Башҡортостан кадет корпусы – яңы төр уҡыу йортоФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: Башҡортостан кадет корпусы – яңы төр уҡыу йорто
Рөстәм Хәмитов: Башҡортостан кадет корпусы – яңы төр уҡыу йортоФото: Андрей Старостин
29 августа Ишембайҙа Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич, Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов һәм Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй геройы А.В.Доставалов исемендәге Башҡортостан кадет корпусында булдылар, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. 2013 йылдың июлендә кадет корпусы «КаДетство» проекты сиктәрендә федераль кимәлдәге белем биреү учреждениеһына үҙгәртелде.
Кадет корпусында бөтәһе 320 кеше белем ала, 44 уҡытыусы эшләй. Кадеттарға етенсе синыфты тамамлап һынау имтихандарын уңышлы тотҡандарҙы ҡабул итәләр. Урта һәм дөйөм белем биреү программаларынан тыш, белем биреү учреждениеһында ҡотҡарыу һәм парашют-десант әҙерлеге буйынса махсус курстар уҡытыла. Кадеттар илдәге көс ведомстволарының юғары уҡыу йорттарында артабан да белем алыу өсөн кәрәк булған юридик һәм хәрби дисциплиналарҙы өйрәнә. Ошондай юғары уҡыу йорттарына быйылғы сығарылыш уҡыусыларының 40 проценттан ашыуы ингән (34 кешенең 14-е).
Кадет корпусы составында уҡыу-уҡытыу корпусы һәм ике ятаҡ бар. Михаил Бабич, Максим Соколов һәм Рөстәм Хәмитов кадеттарҙың йәшәү шарттары менән таныштылар.
Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә 2014-2017 йылдарға бында физкультура-сәләмәтләндереү комплексы, 320 урынлыҡ яңы йәшәү корпусы төҙөү, уҡытыу корпустары араһында йылы аралыҡ һалыу, 1-се дөйөм ятаҡты реконструкциялау, ашхананы, тышҡы инженер селтәрен капиталь ремонтлау, территорияны төҙөкләндереү планлаштырылған. Талап ителгән финанс сараларҙың яҡынса суммаһы 503 миллион һум тәшкил итә, уларҙың 80 миллионын федераль бюджеттан алыу күҙаллана.
Кластарҙа кадеттар – взводтар командирҙары менән осрашыу уҙҙы. Кадеттар йәйге каникулдарҙың бер өлөшөн Пензала үткәрҙе, унда улар оборона-спорт сәләмәтләндереү лагерендә булды.
Журналистар менән әңгәмәләшеү барышында Рөстәм Хәмитов, «был ысынлап та белем биреү йортоноң бөтөнләй яңы төрө. Теүәл йыл ярым-ике йылдан бында заманса кампус, яңы дөйөм ятаҡ, спорт ҡоролмаһы, физкультура-сәләмәтләндереү комплексы буласаҡ. Республика өсөн бындай уҡыу-уҡытыу йортоноң барлыҡҡа килеүе бөтә яҡтан да бик мөһим. Эшебеҙ яҡшы барһын өсөн, бөтәһен дә эшләйбеҙ», тип билдәләне.


c: text/html

text:
Өфөлә йылытыу миҙгеле башланды
Дүшәмбе, 23 сентябрҙә, Өфөнөң балалар баҡсалары, мәктәптәр, юғары уҡыу йорттары, дауалау-профилактика учреждениелары, торлаҡ йорттар һәм башҡа социаль-көнкүреш объекттарының үҙәктән йылылыҡ менән тәьмин ителгән системаларына йылы бирелә башланы, тип хәбәр иттеләр Йәмәғәтселек менән бәйләнештәр идаралығынан.
Йылытыу миҙгеле башланыуы тураһында рәсми иғлан иткәнгә тиклем балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә йылы бирелгәйне инде. Өфөнән тыш, Благовещен һәм Ағиҙел ҡалаларында ла йылытыу миҙгеле башланыуы тураһында ҡарар ҡабул ителде. Ошо көндәрҙә республиканың башҡа ҡалаларында ла йылы бирелә башлаясаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан йөҙөүсеһе Антон Анчин Рәсәй кубогында ике арауыҡта еңеү яуланы Фото: Рәсәй Йөҙөү федерацияһы
Башҡортостан йөҙөүсеһе Антон Анчин Рәсәй кубогында ике арауыҡта еңеү яуланы
Башҡортостан йөҙөүсеһе Антон Анчин Рәсәй кубогында ике арауыҡта еңеү яуланы Фото: Рәсәй Йөҙөү федерацияһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Мәскәү өлкәһенең Руза ҡалаһында йөҙөү буйынса Рәсәй кубогы финалы уҙҙы. Унда Башҡортостан спортсыһы Антон Анчин ҡатнашты.
Антон арҡала йөҙөү буйынса 100 һәм 200 метрлыҡ арауыҡта еңеү яуланы.


text:
Республикала халыҡтың финанс белемен арттырыу буйынса эксперттар төркөмө әҙерләнә
Башҡортостанда халыҡтың финанс белемен арттырыу буйынса эксперттар төркөмө әҙерләнә. Бындай ҡарар 2011 йылдың октябрендә раҫланған «2011-2013 йылдарға Башҡортостан халҡының финанс белем кимәлен арттырыу» республика маҡсатлы программаһы сиктәрендә Башҡортостан Хөкүмәте менән ҡабул ителде.
Эксперттар алдында халыҡтың финанс белем кимәлен системалы арттырыу методикаһын әҙерләү, шулай уҡ программаны тормошҡа ашырыусылар эшмәкәрлеген күҙәтеү бурысы тора.
Эксперттар төркөмө составына Башҡортостан Республикаһының Финанстар министрлығы, Милли банкы, ғилми йәмәғәтселек вәкилдәре, финанс һәм фонд баҙарҙарында ҡатнашыусылар инәсәк, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Фото:
23 апрелдә Раил Сарбаев Мәскәүҙә һөйләшеүҙәр үткәрҙе
Фото:
2010 йылдың 23 апрелендә Рәсәй Федерацияһының Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығында Башҡортостанда мәғлүмәт-коммуникация технологияларын артабан үҫтереү тураһында һөйләшеүҙәр үткәрелде. Бөгөн республикала IT-технопарк проекты эшкәртелә. Бизнес-пландар, технопаркты төҙөү концепцияһы әҙер ҙә инде. Премьер-министр Раил Сарбаев билдәләүенсә, әгәр проект бөтә килешеүҙәрҙе уңышлы үтһә, 15 майҙа ул РФ Хөкүмәтендә Ведомство-ара комиссияһы ултырышына сығарыласаҡ.
Буласаҡ IT-технопарк урыны билдәләнгән тип әйтергә мөмкин. Был 5000 квадрат метр майҙан менән бина һәм уның эргәһендәге 3 гектар территория. IT-технопарк мәғлүмәт-коммуникация технологиялары өлкәһендәге бөтә инновацион продукттарҙы эшкәртеү өсөн майҙан буласаҡ.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының Рәсәй баш ҡалаһына эш сәфәренә «Мой Банк-Москва» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Директорҙар советы рәйесе Глеб Фетисов, «Мой банк» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте идараһы рәйесе Александр Арифов менән осрашыу индерелгән. Республикала торлаҡ төҙөү һәм һатып алыуға ипотека кредиты биреүҙе үҫтереү – халыҡ өсөн мөһим мәсьәлә, шуға күрә лә был йүнәлештә хеҙмәттәшлек бөгөн айырыуса талап ителә. Бынан тыш, иҡтисадтың реаль секторында оҙайлы кредиттар биреү мәсьәләләре лә тикшерелде.
Шул уҡ көндө Раил Сарбаев Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу буйынса федераль агентлыҡ – “Роснедр” етәксеһе урынбаҫары Владимир Бавлов менән дә осрашты. Бында Учалы районының Муртыҡты һәм Хәйбулла районындағы Вишневский ятҡылыҡтарын үҙләштереү перспективалары тураһында һүҙ алып барылды.
Ике ятҡылыҡты ла эшкәртеү файҙалы буласаҡ: Муртыҡты алтын ятҡылығында 29 тонна алтын, ә Вишневский ятҡылығында 122 мең тонна баҡыр, 261 мең тонна цинк, 13 тонна алтын һәм 241 тонна көмөш запастары булыуы асыҡланған. Өсөнсө кварталда “Роснедр” уларҙы аукционға сығарырға планлаштыра, был Башҡортостандың руда табыу сәнәғәтенә инвестициялар йәлеп итәсәк.


text:
Көҙ Башҡортостанда граждандарҙы яҡлау айлығы үтәсәк
2010 йылдың 4 сентябренән 4 октябренә тиклем Башҡортостанда граждандарҙы яҡлау айлығы үткәреләсәк. Был турала 2010 йылдың 8 июленән 746-сы бойороҡҡа БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡул ҡуйҙы. Документта әйтелеүенсә, айлыҡ халыҡты һәм территорияларҙы тыныс һәм һуғыш ваҡытында ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән һаҡлауға әҙерлекте арттырыу маҡсатында үткәрелә.
РФ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығына БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Ғәҙәттән тыш хәлдәр буйынса идаралыҡ менән берлектә 2010 йылдың 20 авгусына тиклем айлыҡ планын әҙерләргә һәм бөтә власть структураларына таратырға тәҡдим ителде.


text:
Төбәктә йәш журналистар фестивале үтәсәк
Башҡортостандың йәш журналистары фестивале 13-14 сентябрҙә республиканың Иглин районында үтә. Туғыҙынсы тапҡыр үткәрелгән фестиваль программаһында Ҡазан дәүләт университеты, Мәскәү матбуғат университеты, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы һәм «Башҡортостан Республикаһының Блогерҙар мәктәбе» вәкилдәренән оҫталыҡ дәрестәре, шулай уҡ түңәрәк өҫтәлдәр ҡаралған, тип хәбәр иттеләр БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Шулай уҡ журналистар өсөн ике конкурс ойошторола. «Сәйер кеше» тип аталған бәйгелә ҡатнашыу өсөн 10 сентябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы, 13, 414-се бүлмә адресы буйынса урынлашҡан БР Журналистар союзына ҡыҙыҡлы кешеләр тураһында материал ебәрергә кәрәк. «Район-ара ижади берләшмә презентацияһы» исемле конкурста ҡатнашыу өсөн журналистарға был ойошмаларҙың эшмәкәрлегенә бәйле фотоһүрәттәр алып килеү зарур.
Һәр редакция фестивалгә 35 йәшкә тиклемге бер журналисты ебәрә ала, тип хәбәр иттеләр республиканың Журналистар союзынан.
Сара тураһында тулыраҡ мәғлүмәт http://сжрб.рф/ сайтында урынлаштырылған.


text:
Ғәрәптәр Башҡортостан быуҙары менән дауаланасаҡ
Сауд Ғәрәбстаны халҡы Башҡортостанда быу менән дауаланасаҡ. Бындай перспектива хаҡында журналистарға Дәүләт Думаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һөйләне.
Уның һүҙҙәренсә, ғәрәп донъяһы вәкилдәрен сәләмәтлекте нығытыу өсөн Башҡортостанда ял итеү мөмкинлеге ҡыҙыҡһындырған. Республикала тау ҡуйынынан килгән быу менән дауалау үткәрелеүсе донъялағы берҙән-бер шифахана урынлашҡан. Уның ярҙамында артриттар, артроздар һәм башҡа ауырыуҙар уңышлы дауалана.
Башҡортостан яғынан ғәрәптәргә республикала үҙҙәренә оҡшағанса ошондай уҡ шифахана төҙөп, унда дауаланырға килергә тәҡдим яһалған.


text:
Башҡортостан вәкилдәре Бөтә Рәсәй йәштәр проекттары конкурсы еңеүселәре иҫәбендә Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Башҡортостан вәкилдәре Бөтә Рәсәй йәштәр проекттары конкурсы еңеүселәре иҫәбендә
Башҡортостан вәкилдәре Бөтә Рәсәй йәштәр проекттары конкурсы еңеүселәре иҫәбендә Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Башҡортостандан 25 вәкил Бөтә Рәсәй йәштәр проекттары конкурсы еңеүселәре иҫәбенә инде. Бөтәһе 12500-ҙән ашыу заявка бирелгән. Илдең төрлө төбәктәренән ҡатнашыусылар йәштәр сәйәсәтенең төп йүнәлештәре: таланттар, ихтыярлыҡ, ватансылыҡ, инновациялар, эшҡыуарлыҡ, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, лидерлыҡ буйынса проекттарын презентацияланы.
Конкурстың премия фонды 120 миллион һум тәшкил итте. Шуларҙан 50 премия – 300-әр мең; 100 премия – 200-әр мең; 500 премия – 100-әр мең, 700 премия – 50-шәр мең һум.
Еңеүселәр иҫәбенә Өфөләге ШОС БРИКС офис-төркөмө матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Елена Арямнова инде, ул БР Йәш журналист мәктәбен ойоштороуға 200 мең һум күләмендә премияға лайыҡ булды.
Алдағы өс көн дауамында конкурс комиссияһы тағы 150 проектты билдәләйәсәк, уларҙың авторҙары бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан премия аласаҡ.
Конкурс икенсе йыл рәттән уҙғарыла һәм Рәсәйҙең һәләтле йәштәренә ярҙам итеү системаһына инә. Ул төрлө власть кимәлендә (федераль, төбәк һәм муниципаль) грант конкурстарынан тора. 2013 йылда 5783 йәштәр башланғысы гранттар конкурстарында хуплау алған. Гранттарҙың дөйөм суммаһы 693 миллион һум тәшкил итте.
51 төбәк – юридик шәхестәргә, 61 субъект физик шәхестәргә грант ярҙамы күрһәткән. Алдағы йылдарға бурыс – 10 мең грант, йәғни йәштәр башланғыстарына ярҙам итеү буйынса алдынғы илдәр кимәленә сығыу.


text:
Юрий Пустовгаров: Кисекмәҫтән электр энергияһын ҡулланыуҙы экономиялау менән шөғөлләнергә кәрәк
2011 йылдың 1 ғинуарында Рәсәй энергетика тармағы реформаһының күсеү осоро тамамланды. Был осор өс йыл (2008, 2009, 2010 йылдар) дауам итте. Хәҙер ҡулланыусылар электр энергияһын “Башкирэнерго”нан туранан-тура түгел, ә бөтә илдең күмәртә баҙары аша ала, “Башкирэнерго” ла үҙ энергияһын күмәртә баҙарына һата. Был процесты Рәсәй Энергетика министрлығы ҡарамағында махсус төҙөлгән ойошма – “Баҙар советы” көйләй, ә халыҡ өсөн Федераль тариф хеҙмәте булдырылған.
Һөҙөмтәлә электр энергияһына хаҡтар ярайһы уҡ артты. Был хәл эшҡыуарҙар берләшмәһенең һәм предприятиелар етәкселәренең республика Президентына күпләп мөрәжәғәт итеүенә сәбәпсе булды. Рөстәм Зәки улы эште үҙ ҡарамағына алды һәм федераль кимәлдә республикалағы хаҡтарға бәйле хәлде ҡарауҙы ойошторҙо. Оҙайлы һөйләшеүҙәрҙән һуң мәсьәлә хәл ителде. Был проблема буйынса аңлатмалар һорап беҙ вице-премьер Юрий Пустовгаровҡа мөрәжәғәт иттек.
— Ысынлап та, күптәр өсөн хаҡтарҙың артыуы көтөлмәгән хәл булды. Әлбиттә, энергетика хужалыҡтарының бөтә белгестәре был турала алдан белә ине, ә күҙалланған хаҡтар Федераль закон талап иткәнсә, һатыу компаниялары сайттарында бирелде, – тине ул. – Алдан уҡ шуны әйтергә теләйем: бөгөн түләүселәрҙең ике категорияһы бар – дәүләт тарафынан ҡәтғи регламентланған тарифтар буйынса түләүсе халыҡ һәм тарифһыҙ, күмәртәләп һәм ваҡлап һатыу хаҡтарын ғына файҙаланып, электр энергияһын ҡулланыу ҡеүәте һәм ваҡытына ҡарап, 48 категория буйынса түләгән хужалыҡ субъекттары.
Шулай итеп, 2011 йылға тариф республика халҡы өсөн 1кВт/сәғәт өсөн 1 һум 91 тин, электр плиталарынан файҙаланыусылар өсөн 1 һум 33 тин тәшкил итә, ауыл халҡы өсөн 0,7 күләмендәге түбәнәйтелгән коэффициент ҡулланыла. Сағыштырыу өсөн күршеләребеҙҙәге һандарҙы килтерәйем: халыҡ өсөн тариф Татарстанда 2 һум 43 тин, Ырымбурҙа – 2 һум 39 тин, Силәбе өлкәһендә – 2 һум 33 тин, Свердловск өлкәһендә – 2 һум 43 тин, Пермь крайында – 2 һум 49 тин, Удмуртияла – 2 һум 73 тин. Йәғни беҙҙә иң арзан билдәләнгән ҡеүәте 50 мВт-нан кәмерәк булған сәнәғәт предприятиелары кеүек ҡулланыусылар категорияһына йүнәлтелә. Һөҙөмтәлә түбән ҡулланыу ставкаһы буйынса энергия менән тәьмин ителгән хужалыҡ субъекттарында 2010 йылға хаҡтар үҫеше, тәүге вариантта ҡаралғанса 120-146 процент урынына, 111-115 процент, юғары һәм уртаса көсөргәнешлелек ставкалары категориялары буйынса сәнәғәти ҡулланыусыларҙа, 115-136 процент урынына, 111-116,4 процент тәшкил итә. Төп ҡулланыусыларҙа, билдәләнгән ҡеүәте 50 мВт-нан юғарыраҡ булған эре компанияларҙа (ундай беҙҙә 11) хаҡтар былтырғы кимәлгә ҡарағанда 132-134,7 процентҡа артҡан, шул уҡ ваҡытта бөтә ҡулланыусылар өсөн хаҡтарыбыҙҙың абсолют дәүмәле күрше төбәктәрҙәге хаҡтар менән сағыштырғанда түбәнерәк. Быны тикшереү еңел – бөтә һатыу компанияларының сайттары асыҡ. Хәҙер, ҡарар ҡабул ителгәндән һуң, БР Тарифтар буйынса комитеты үҙ ҡарарын әҙерләйәсәк һәм 1 апрелдән ҡулланыусылар өсөн иҫәптәр мин әйтеп үткән һандар сиктәрендә билдәләнәсәк.
Проблеманың икенсе яғы ла бар – хәҙер беҙҙең станциялар етештергән электр энергияһы Рәсәй өсөн дөйөм күмәртә баҙарына һатыла, ул республика өсөн бензин, двигателдәр, автобустар һәм башҡалар кеүек тауарға әүерелде. Өс йыл күмәртә баҙарына сыҡмайынса, ябыҡ система булып ҡалыуыбыҙ бумеранг булып әйләнеп ҡайтты. Ҡулланыусылар өсөн хаҡтарҙы күмәртә баҙары билдәләне, ә электр станцияларының үҙ продукцияһы – электр энергияһы менән күмәртә баҙарына инеүе хаҡ буйынса дәүләт тарафынан етди контролдә тотола. 2010 йылда уның ниндәй кимәлдә булыуы мөһим түгел, барыһы өсөн дә үҫеш 4 проценттан артмай. Шуға күрә республика 2011 йылда тулайым төбәк продуктында яҡынса 15 миллиард һумды алып еткермәйәсәк, ә уларға 1 миллиард һумлыҡ һалымдар ҙа, электр станцияларын ремонтлауға һәм модернизациялауға инвестициялар ҙа инә. 2011, 2012, 2013 йылдарҙа башҡаларҙы ҡыуып етеү бурысы ҡуйыла.
Артабан нимәләр көтә? Ике-өс йыл бөтә ил өсөн уртаса хаҡ билдәләнәсәк. Әле хаҡтарҙың түбән булыуы 2013 йылға башҡаларҙы ҡыуып етергә тейешлегебеҙҙе аңлата. Республика Президентының эштә ҡатнашыуы һөҙөмтәһендә бәләкәй һәм урта бизнес, бюджет ойошмалары, сәнәғәттең ҙур өлөшө өсөн өҫтәп тағы ла бер йыл бирелеүе мөмкин.
Нимә эшләргә? Беренсенән, республика Президентына рәхмәт әйтергә, икенсенән, кисектермәҫтән ҡулланыуҙы экономиялау, энергетик аудит яһау менән шөғөлләнергә кәрәк. Һәр бер энергетика хужалығында һаҡлап тотонорлоҡ нәмәләр бар, беҙ быны күрәбеҙ. Көн һайын!


text:
Сомалиленд
Координаталар: 9°45′00″ с. ш. 45°58′00″ в. д. / 9.75000° с. ш. 45.96667° в. д. (G) (O)
Сомалиленд — Сомали ярымутрауының төньяғында урынлашҡан танылмаған дәүләт, Британияның элекке колонияһы. Булмаған Сомали дәүдәтенең өлөшө тип таныла. Баш ҡалаһы — Харгейса ҡалаһы.
Дөйөм тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сомалиленд территорияһында (138 мең. км²) Сомали халҡының өстән бере йәшәй (3 млн тирәһе кеше, 2003 йыл). Юридик яҡтан провинция әлегә тиклем Сомали өлөшө тип һанала, Һуңғы йылдарҙа һуғыш барыу сәбәпле күсмә хөкүмәт илдең күп өлөшөн контрольдә тотмай. Сомали халҡының яртыһы күсмә тормошта йәшәгән малсылар. сомали, ғәрәп һәм инглиз телдәре рәсми телдәр. Барлыҡ Сомалиленд халҡы — сөнни мосолмандар.
2003 йылда үткәрелгән референдум һөҙөмтәләре буйынса , халыҡтың 99 % -ҡа яҡын өлөшө бойондороҡһоҙлоҡ һәм яңы Сомаленд Конституцияһы яҡлы.


text:
Өфөлә иң яҡшы башҡорт милли костюмдары билдәләнәсәк
Өфөлә «Башҡорт милли костюмы – быуаттар мираҫы» төбәк-ара конкурсына йомғаҡ яһаласаҡ. Сараны ойоштороусылар – Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты.
Башҡортостандың 20 муниципалитет вәкилдәре үҙ эштәрен киләһе ете номинацияла тәҡдим итте: «Этнографик костюм», «Заманса костюм», «Милли туй костюмы», «Ирҙәр баш кейеме», «Сәхнә костюмы», «Милли костюмдағы ҡурсаҡ», «Эскиздар конкурсы».
Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы 24 ноябрҙә 11 сәғәттә Өфөлә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайының бәләкәй залында үтәсәк.


text:
Өфөлә халыҡ-ара балалар баҫма графикаһы күргәҙмәһе асыласаҡ
25 апрелдә БР Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһында «Балалар баҫма графикаһы. Өфө-2013» күргәҙмәһе асыла. Унда Белоруссия, Һиндостан, Польша, Рәсәй, Сербиянан, шулай уҡ Мәскәү, Хайдарабад, Өфө, Витебск, Омск, Мозырь, Рыбник, Борзя, Суботица, Биробиджан ҡалаларынан балаларҙың төрлө стилдә һәм техникала башҡарылған эштәре тәҡдим ителәсәк. БР Милли китапханаһы хеҙмәткәре Эльвира Еникеева хәбәр итеүенсә, күргәҙмәлә йыл һайын Беларусь Республикаһында үткәрелгән «Үҙ еремдә» халыҡ-ара һынлы сәнғәт һәм графика конкурсында еңеүселәр ҡатнаша.
Сараны ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, БР Милли китапханаһы, «Белорусский зеленый крест» йәмәғәт ойошмаһы, Өфө ҡалаһының «Художка» сәнғәт мәктәбе сығыш яһай.
Күргәҙмә 1 июнгә тиклем эшләйәсәк. Бынан һуң ул сәйәхәтен дауам итәсәк. Артабан күргәҙмә Омск ҡалаһында ойоштороласаҡ.


text:
Ер һәм мөлкәт министрлығы бәләкәй бизнесҡа ҡуртым һәм льготалы хосусилаштырыу буйынса ташлама менән ярҙам итәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостандың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам күрһәтеү саралары комплексын әҙерләй. Урындағы эшҡыуарлыҡ проблемалары һәм административ кәртәләр буйынса түңәрәк өҫтәлдә ведомство башлығы Евгений Гурьев ошо хаҡта һөйләне.
Яҡын арала бизнесмендарға эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген алып барыуҙа ярҙам итергә тейешле бер нисә ҡарар ҡабул ителәсәк, тип хәбәр итте министр.
Улар иҫәбендә — ҡуртым буйынса ташламалар: беренсе йылда — йыллыҡ түләүҙән 40 процент, икенсе — 60, өсөнсө — 80, дүртенсе йылда 100 процент. Шулай уҡ проект бинаны капиталь ремонтлау буйынса сығымдарҙы ҡуртым иҫәбенә күсереү һәм түләүҙәрҙе тотҡарлаған өсөн пеня өҫтәмәү мөмкинлеген күҙ уңында тота. Төп бурысты түләгәндә штраф һалмау ҡаралған. 2016 йылдың 1 ғинуарынан 30 июненә тиклем пенялар — 100, 1 июлдән йыл аҙағына ҡәҙәр 50 процентҡа ғәфү ителә.
Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы ер участкаларын льготалы хосусилаштырыуҙы дауам итергә ниәтләй. 2015 йылдың 1 июленә тиклем ерҙе уның кадастр хаҡынан 25 процентҡа һатып алырға мөмкин ине. 1 июлдән 2016 йылдың 1 ғинуарына тиклем — 50, киләһе йылдың 1 июленә тиклем — 75 процентҡа. Бынан тыш, өс йылға бүлеп түләү тәҡдим ителә.


text:
Башҡортостан менән Ҡытайҙың Цзянси провинцияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһында хөкүмәт-ара Килешеүгә ҡул ҡуйылды
20 майҙа Шанхайҙа (Ҡытай Халыҡ Республикаһы) Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Ҡытайға дәүләт сәфәре сиктәрендә Башҡортостан Хөкүмәте һәм Цзянси провинцияһының Халыҡ Хөкүмәте араһында сауҙа-иҡтисад, ғилми-техник һәм гуманитар өлкәлә хеҙмәттәшлек тураһында Килешеүгә ҡул ҡуйылды. Документты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Цзянси провинцияһы Губернаторы Лу Синьшеның ҡултамғалары нығытты, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Владимир Путин етәкселегендә Рәсәй делегацияһының Ҡытай Халыҡ Республикаһына рәсми сәфәре Ҡытай Халыҡ Республикаһы Рәйесе Си Цзиньпин саҡырыуы буйынса ойошторолған.
Сәфәр сиктәрендә ике лидерҙың һөйләшеүҙәре уҙҙы, мөһим хөкүмәт-ара, ведомство-ара һәм коммерция документтарына ҡул ҡуйылды.
21 майҙа Рәсәй Президенты Азияла үҙ-ара эш итеү һәм ышаныс саралары буйынса кәңәшмәнең дүртенсе саммитында ҡатнашасаҡ, ул яңы, тыныс һәм тотороҡло Азия өсөн аралашыуҙы һәм килешеүҙе нығытыуға арналасаҡ. Ултырыштар барышында Азияла үҙ-ара эш итеү һәм ышаныс саралары буйынса кәңәшмәнең артабан да үҫеш перпективаларын тикшереү планлаштырылған, тип хәбәр итә kremlin.ru сайты.


text:
Торлаҡты сафҡа индереү күләмдәре буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында икенсе урында килә
Ғинуар-май айҙары йомғаҡтары буйынса торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре һәм йән башына иҫәптә торлаҡты сафҡа индереү буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округында икенсе урында килә, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
Был ваҡыт эсендә бөтә төр финанслау сығанаҡтары иҫәбенә республикала 6514 фатир файҙаланыуға тапшырылған, уларҙың дөйөм майҙаны 645,6 мең квадрат метр тәшкил итә. Үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, был 113,6 процентҡа тиң. Төбәктә 1000 кешегә 159 квадрат метр сафҡа индерелгән торлаҡ тура килә.
Төҙөлгән торлаҡ күләменәң 84,7 проценты шәхси төҙөүселәргә тура килә (бер йыл элек был күрһәткес 85,1 процентҡа тиң ине). Граждандар үҙ аҡсаһына һәм кредиттар ярҙамында дөйөм майҙаны 546,5 мең квадрат метр тәшкил иткән 4822 шәхси йорт төҙөгән. Үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса, был 113 процентҡа тиң.
Предприятие һәм ойошмалар 99,1 мең квадрат метр торлаҡ төҙөгән (117,1 процент).
Ағымдағы йылдың ғинуар-май айҙарында ауыл ерендә — 344,9 мең (плюс 17,9 процент), ҡалаларҙа 300,7 мең квадрат метр торлаҡ (плюс 9 процент) файҙаланыуға тапшырылған.


text:
Яңы Ғәһет башҡорт телендә донъя күрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Яңы Ғәһеттең башҡорт телендәге баҫмаһының исем туйы үтте. Китап Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында үткән түңәрәк өҫтәлдә күрһәтелде.
Башҡорт телендәге ғилми хеҙмәтте баҫтырыу Рәсәйҙең Тәүратты тәржемә итеү институты тарафынан әҙерләнгән. «Инжил» китабы — тарихта тәүге тапҡыр башҡорт теленә тәржемә ителгән Яңы Ғәһет.
— Тәржемәнең маҡсаты — башҡорт халҡын кешелек ҡомартҡыһы менән таныштырыу, башҡорт телен байытыу, уның функцияларын киңәйтеү, — тип аңлатма бирҙе Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры Фирҙәүес Хисаметдинова. — Яңы баҫма башҡорт теленең матбуғат йәки нәфис әҙәбиәттең генә түгел, шулай уҡ кешелектең төп ҡомартҡыһы — Тәүраттың теле булыуын да күрһәтергә тейеш.
Китаптың исем туйында Тәүратты тәржемә итеү институты, Рәсәй Фәндәр академияһының Шәрҡиәт институты, республиканың ғилми берләшмәләре, Өфө епархияһы вәкилдәре, Рәсәй һәм Финляндия лингвистары ҡатнашты.
Баҫма китап уҡыусыларға Тәүраттың тексын ентеклерәк өйрәнергә мөмкинлек бирер, тип өмөтләнә авторҙар. Китап дини, әхлаҡи, тәрбиәүи һәм ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлеге менән шөғөлләнгән кешеләрҙе үҙенә йәлеп итәсәк һәм дин-ара аралашыуға булышлыҡ итәсәк.


text:
Башҡортостанда 1,5 млн тоннанан ашыу һөт етештерелгән
Быйыл Башҡортостанда 1 млн 500 мең тоннанан ашыу һөт етештерелгән. Төбәк Рәсәй субъекттары араһында һөт етештереү буйынса алдынғылыҡты бирмәй.
БР Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, Стәрлетамаҡ районы малсылары иң күп һөт һауған. Бында тулайым һауым 32370 тоннанан ашҡан.
Саҡмағош районы аграрийҙары ла алдынғылар иҫәбендә. Һауылған һөт 31535 тоннаны тәшкил иткән. Райондың ауыл хужалығы предприятиеларында йыл башынан алып һәр һыйырҙан 4,5 мең кг һөт һауылған. Был былтырғы кимәлдән 442 килограмға күберәк. Ошо осорҙа 30063 тонна һөт һауылған.


text:
Иртәгә БР Контроль-иҫәп палатаһының ултырышы үтәсәк
Шаршамбы, 26 ғинуарҙа, сәғәт 10-да Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Контроль-иҫәп палатаһының сираттағы ултырышы үтәсәк.
Көн тәртибендә ике мәсьәлә. 2005-2010 йылдарҙа БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының һәм был ведомствоға ҡараған учреждениеларҙың дәүләт мөлкәтен, бюджет һәм бюджеттыҡы булмаған средстволарҙы файҙаланыуын тикшереү һөҙөмтәләре иғлан ителәсәк.
Контролерҙар йәнә Стәрлетамаҡ районында 2009 йылда бюджет үтәлешен, дәүләт һәм муниципаль милекте файҙаланыу һөҙөмтәлелеген тикшереү йомғаҡтарын тәҡдим итәсәк һәм башҡа осор буйынса айырым мәсьәләләрҙе ҡараясаҡ.


text:
Ахилл
Ахилл (һ. б.-греч. Ἀxιλλeύς; греч. Axιλλέaς; лат. Achilles) — боронғо гректарҙың мифтарында иң ҡыйыу батырҙарҙың береһе, Агамемнон Трояға ҡаршы ойошторған походта ҡатнашыусы.
Грек шағиры Алкей (б.э.т. VII—VI быуат башы) Ахиллесты «скиф ерҙәренең хужаһы тип атай»[1].
Исеме a-ki-re-u (Архилей)[2] боронғо Кносста ябай кешеләр йөрөткән исем[3].
Йөкмәткеһе
Ахилдың баласағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Олимпия аллалары менән ябай кешеләрҙең никахтарынан батырҙар тыуа. Улар ныҡ көслө була, кешеләрҙә булмаған һәләттәре менән айырылып тора. Батырҙар ерҙә аллаларҙың ихтыярын үтәргә һәм кешеләр тормошонда тәртип һәм ғәҙеллек урынлаштырырға тейеш була. Ата-әсәләре ярҙамында улар батырлыҡ күрһәтәләр. Батырҙарҙы хөрмәт итәләр, улар тураһындағы хикәйәттәр быуындан-быуынға күсә.
Бөтә хикәйәттәрҙә лә[4] Ахилл мирмидоняндарҙың батшаһы Пелейҙың улы, әсәһе — диңгеҙ алиһәһе Фетида[5]. Фетида, улы Ахилды үлемһеҙ итер өсөн, уны Гефестың мейесенә һала, ләкин ошо ваҡытта уны табандарынан тотоп тора. Ахиллесты уҡ та, бысаҡ та алмаясаҡ бынан һуң, ләкин аллалар уны табанына атып, йә сәнсеп үлтерергә мөмкин икәнлеген беләләр. «Ахиллесова пята» тигән һүҙ шунан тороп ҡала.
Баласаҡта Ахилл Пиррисий («Боҙло») исемен йөрөтә, ирендәрен яндырғас, уны Ахилл («иренһеҙ») тип атай башлайҙар[6].
Ахилл Пелионда Хиронда үҫә[7].
Ахилдың тәрбиәселәре һәм Троя һуғышының башланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ахиллесты Феникс тәрбиәләй, кентавр Хирон дауаларға өйрәтә[8]
Нестор һәм Одиссейҙың талабы, атаһының теләге буйынса Ахилл Троя һуғышында ҡатнашырға була, уның етәкселегендә 50 карап[9] (бәлки 60[10]) була, үҙе менән тәрбиәсеһе Фениксты һәм бала саҡ дуҫы Патроклды ала.[9]
Фетида, улының һуғыштан ҡайтмаясағын белгәнгә уны яуға ебәрмәҫ өсөн Скирос утрауының батшаһы Ликомедта йәшерә. Ахиллес ҡатын-кыҙҙар кейемендә батша ҡыҙҙары араһында була. Әсәһе тарафынан ҡатын-кыҙҙар араһына йәшерелгән Ахилды табып, һуғышҡа алып китер өсөн, Одиссей һәм Диомед алыпһатар ҡиәфәтендә Скирос утрауына киләләр һәм тауарҙарын һатырға йәйеп һалып, юлбаҫарҙар һөжүмен уйнайҙар. Одиссей, ҡатын-ҡыҙ биҙәнеү әйберҙәре араһына ҡорал һала ла бер юлы хәрби клич һәм шау-шыу күтәрергә бойора[11]. Барлыҡ ҡатын-кыҙҙар ҡоттары осоп ҡаса башлайҙар, бары тик береһе генә, ҡоралына йәбешә, шул рәүешле Ахилл үҙен белдерә.
Яу башында Ахиллесҡа 15 йәш була, һуғыш 20 йыл дауам итә[12].
Гректар оҙаҡ йылдар дауамында Илионды ҡамап торалар, Ахиллес бер нисә тапҡыр күрше ҡалаларға барымта яһай. Биш йыл буйына скиф ере буйлап Ифигенияны эҙләй[13].
Һуғыш башланғанда Ахиллес Монения (Педас) ҡалаһын алырға маташа, шунда уға бер ҡыҙ ғашиҡ була[14][15].
Ахилл "Илиада"ла[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гомер «Илиада»һының төп батыры.
Илионды ҡамауҙың унынсы йылында Ахиллес иҫ киткес һылыу Брисеиданы тотҡонлоҡҡа ала. Ул ҡыҙ арҡаһында Ахиллес һәм Агамемнон араһында ғауға ҡуба. Агамемнон үҙенең тотҡонон Астиноманы атаһы Хрисҡа кире ҡайтарырға мәжбүр була, шуға Брисеиданы үҙенә алырға була. Ярһыған Ахиллес артабан яуҙа ҡатнашыуҙан баш тарта. Фетида, Агамемнондан улының ғәрлеге өсөн үс алырға була. Зевстан еңеү трояндар яғында булһын тип һорай. Гректарҙың михнәттәре лә, Ахиллесҡа Агамемнон ебәргән илселәрҙең вәғәҙәләре лә — бер нимә лә Ахиллестың ярһыуын баҫа алмай. Гектор етәкселендәге трояндар гректарҙың лагеренә бәреп ингәс кенә, Ахиллес Патроклға мирмидоняндарҙы гректарға ярҙамға алып барырға рөхсәт итә. Дошманды нығыраҡ ҡурҡытыр өсөн Патроклға үҙенең хәрби кейемен кейергә бойора. Әммә Патрокл Гектор ҡулынан һәләк була, уның бары яланғас тәнен генә гректар трояндарҙан һуғышып ала алалар. Ахиллестың хәрби кейеме Гекторҙың табышы була. Бынан һуң Ахиллес ҡоралһыҙ көйө Афина оҙатыуында һуғыш яланына килә, уның енси ағзаһын күреү менән трояндар ҡурҡып ҡаса.
Икенсе көн иртән Фетида улына Гефест үҙ ҡулдары менән сүкеп яһаған яңы хәрби кейем алып килә. Үс алыу теләге менән янған Ахиллес яуға ташлана һәм трояндарҙы ҡала диуарҙарына тиклем ҡыуа; бер Гектор ғына уға ҡаршы тороп ҡарай, әммә ул да Ахиллестан ҡаса. Ахиллес Гекторҙы ҡыуа-ҡыуа, уны өс тапҡыр Трояны урап йүгерергә мәжбүр итә, ниһәйәт, ҡыуып тотоп үлтерә лә яланғас мәйетте ҡырандасына бәйләп, гректар яғына һөйрәп алып китә. Үҙенең Патроклының хәтер кисәһен үткәргәс, Ахиллес Гекторҙың мәйетен уның атаһы батша Приамға ҡайтара. Приам Ахиллестың палаткаһына килеп, унан улының кәүҙәһен биреүен үтенеп һорай һәм ҙур аҡсаға һатып ала.
"Илиада"ла Ахиллес ҡулынан 23 троян кешеһе һәләк була тиелгән.
Ахилдың үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡа легендаларҙа Ахиллес 72 троянды үлтерә тип һөйләнелә[16].
Ахиллес һуңғы яүҙа Илондың ҡапҡаһына тиклем етә[12], ләкин Парис ҡулы менән Аполлон[17] Ахиллестың табанына ата һәм батыр һәләк була.
«Эфиопидала» Фетида улын янған усаҡтан алып китә һәм ул Левк утрауында башҡа батырҙар араһында йәшәй тиелә[18]
Шулай уҡ ҡарағыҙ:[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ахиллесова пята
- Древнегреческий мифология
- Троянская һуғыш
- Феникс
- Фетида
- Патрокл
- Антиох
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Химмель. Х. Ахилл-хоҙай // ДӘ, 1981, № 1.
- А. П., «Ахилл Эрмитажы» («Жур. Мин. Нар. Прос.», 1868 йылда, шул иҫәптән 139, № Б. с. 395—406).
- Гиндин Л. А., В. Амбарский Л. Тормош һәм тарихы, Көнсығыш Средиземноморья. М., 1996. С. 294 сл.
- Вереск, «Galerie heroischer Bilderwerke» (т. 1, Браун., 1852).
- «Bulletino della commissione archaeologica di Roma» (т. V, 1877).
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ В.
- ↑ Молчанов А. А., Нерознак В. П., Шарыпкин С. Я. Памятники древнейшей греческой письменности. М., 1988. С.82
- ↑ Клейн Л. С. Анатомия «Илиады». СПб, 1998. С.329
- ↑ Мифы народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.137-140; Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.16-17; Псевдо-Аполлодор.
- ↑ Гесиод. Теогония 1007
- ↑ Агаместр из Фарсала, цитируемый Иоанном Цецом; Примечания Н. А. Чистяковой в кн. Аполлоний Родосский. Аргонавтика. М., 2001. С.213
- ↑ Еврипид. Ифигения в Авлиде 709
- ↑ Гигин. Мифы 101
- ↑ 9,0 9,1 Гомер.
- ↑ Гигин. Мифы 97
- ↑ Гигин. Мифы 96
- ↑ 12,0 12,1 Псевдо-Аполлодор.
- ↑ Ликофрон. Александра 200 и схолии
- ↑ Гесиод. Перечень женщин, фр.214 М.
- ↑ Секст Эмпирик.
- ↑ Гигин. Мифы 114
- ↑ Еврипид. Гекаба 397; Овидий.
- ↑ Арктин.


text:
«Туймазыбыяла» предприятиеһында эш хаҡы буйынса бурыстарға бәйле хәлде тикшереү өсөн комиссия булдырыласаҡФото: Олег Яровиков
«Туймазыбыяла» предприятиеһында эш хаҡы буйынса бурыстарға бәйле хәлде тикшереү өсөн комиссия булдырыласаҡ
«Туймазыбыяла» предприятиеһында эш хаҡы буйынса бурыстарға бәйле хәлде тикшереү өсөн комиссия булдырыласаҡФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Туймазыбыяла» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эш хаҡын түләү буйынса бурыстарға бәйле мәсьәләне хәл итеү буйынса махсус комиссия булдырырға ниәтләй. Уның составына производствола эшләүселәр, финансистар, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Башҡортостан Хөкүмәте вәкилдәре инәсәк. Был хаҡта республика етәксеһе Туймазыға эш сәфәре сиктәрендә предприятие эшселәре менән осрашыу барышында хәбәр итте.
Предприятиела эш хаҡы буйынса бурыстар 66 миллион һум тәшкил итә. Һуңғы тапҡыр хеҙмәт хаҡы ағымдағы йылдың майында түләнгән. Шул уҡ ваҡытта эш хаҡы күптән инде тулыһынса түләнмәй – эшселәр ике-өс мең һум ала. Һуңғы ваҡытта предприятиенан байтаҡ кешеләр эштән ҡыуылған.
— Был мәсьәләне тикшерәбеҙ, уның ҡатмарлы булыуын аңлайбыҙ. Әлегә бер ни ҙә вәғәҙә итә алмайым. Предприятиела ҡорамалдарҙың, технологияларҙың иҫкергән булыуы аңлашыла. Республиканың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы мәсьәләне хәл итеү юлдарын эҙләй. Инвесторҙар йәлеп итергә уйлағайныҡ, әлегә был килеп сыҡмай. Төбәктә бер нисә бындай предприятие бар, был мәсьәләне хәл итеү өҫтөндә эшләйбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты.
Республика етәксеһе һүҙҙәренсә, был хәлде тикшереү өсөн махсус комиссия булдырыласаҡ һәм алдағы аҙнала уҡ уның вәкилдәре Туймазыға киләсәк.


text:
Башҡортостан студенттары өсөн «Студент яҙы» башланды
Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарында «Студент яҙы — 2011» ижади фестиваленең һайлап алыу турҙары башланды. Өс яҙғы ай дауамында юғары уҡыу йорттарының концерт майҙандарында ижади коллективтарҙың факультет һәм юғары уҡыу йорттары смотр-конкурстары, фестивалдәре, отчет концерттары үтәсәк.
Фестивалдең конкурс программаһы бер нисә номинация буйынса үтә: вокал – соло һәм ансамбль, хореография, конферанс, сәхнә оҫталығы, үҙенсәлекле жанр.
Фестивалде ойоштороусылар әйтеүенсә, «Студент яҙы» һәләтле йәштәрҙе асыҡлау һәм уларға ярҙам итеүгә, студенттар ижадын пропагандалауға, башҡарыу оҫталығын күтәреүгә, йәштәрҙе эстетик һәм әхлаҡи тәрбиәләү буйынса эштәр формаһын камиллаштырыу, ҡала һәм төбәктең мәҙәни потенциалын үҫтереүгә булышлыҡ итеү маҡсатында үткәрелә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, былтыр һайлап алыу турҙарында 40 меңдән ашыу студент ҡатнашты.
Йола буйынса республика фестиваленең гала-концерты май айында үтәсәк.


text:
Өфөлә юниорҙар араһында велоспорт буйынса Рәсәй беренселеге башлана Фото: Олег Яровиков
Өфөлә юниорҙар араһында велоспорт буйынса Рәсәй беренселеге башлана
Өфөлә юниорҙар араһында велоспорт буйынса Рәсәй беренселеге башлана Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин.
23-26 июндә Башҡортостандың баш ҡалаһында 15-16 йәшлек егет һәм ҡыҙҙар араһында велоспорт буйынса Рәсәй беренселеге уҙғарыла. Ярыштарҙа бөтә илдән 200-ҙән ашыу спортсы ҡатнаша, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында.
Төркөм ярыштары — «Биатлон» спорт-һауыҡтырыу комплексында, шәхси беренселек Затон биҫтәһенең урау юлында ойошторола.
Ҡыҙҙарҙың ярышы иртәнге сәғәт 11-ҙә һәм 10-да, егеттәрҙең иһә көндөҙгө сәғәт 1-ҙә һәм 12-лә башлана.


text:
Күмертау балалар йортонда «Бала саҡты изгелек менән йылытайыҡ» хәйриә акцияһы үтте
Күмертау балалар баҡсаһында «Бала саҡты изгелек менән йылытайыҡ» хәйриә акцияһы үтте, унда Күмертау ҡалаһы ҡала округы хакимиәте вәкилдәре һәм балаларға бүләктәр биргән ҡала предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.
Күмертау хакимиәте башлығы Борис Беляев, акцияла ҡатнашыусылар балалар йортоноң кескәйҙәр, урта һәм ҙурҙар төркөмдәрендә булды, унда Республика көнөнә арналған төрлө байрам саралары ойошторолған ине. Балалар йортонда тәрбиәләнеүселәргә ҡунаҡтар йылы һүҙҙәрен, изге теләктәрен еткерҙе. Байрам «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның урындағы бүлексәһе активистары ойошторған ҡыҙыҡлы уйындар менән тамамланды.
Саранан һуң Попечителлек советының ултырышы үтте, унда балалар йортона ремонт эшләү, уны киләсәктә яңыртыу һәм төҙөкләндереү мәсьәләләре ҡаралды.


text:
БДУда халыҡ эпостары башҡарылды
"Олонхо" һәм "Урал батыр" - ике халыҡтың милли ҡомартҡыһы. Бөгөн Башҡорт дәүләт педагогия университетында мәшһүр эпостарҙы башҡарыусылар, телсе ғалимдар, студенттар йыйылды.
Яҡут теле, үҙенсәлекле өзләү һәм милли кейемдәр. Саха-Яҡут республикаһы вәкиле Петр Попов тыуған телендәге әҫәрҙе айырым бер илаһилыҡ менән башҡара.
Эпостың ике мең юлын егет ике ай самаһы ятлаған. Эпосты башҡарыусы иң йәш ҡунаҡ мәктәптә уҡый, иң олоһо һикһәнде үткән. Православие динен ҡабул иткән халыҡта мәжүсилек ҡанундары әлегәсә һаҡланған.
Әҫәрҙе башҡарыу үҙенсәлеге рус һәм башҡорт телдәре менән сағыштырғанда күпкә айырыла. Әйткәндәй, "Олонхо" эпосы боронғораҡмы, әллә "Урал батыр"мы, әлегә иҫбатланмаған, ти БДУ-ның шәрҡиәт кафедраһы мөдире Ғәйнислам Ибраһимов.
Башҡорт халҡының рухи мираҫы "Урал батыр" эпосы 1910-сы йылда яҙып алынһа ла, тамырҙары быуаттар төпкөлөнә барып тоташа. Шүлгәнташ мәмерйәһе һүрәттәре шуны дәлилләй. Йыл һайын республика кимәлендә эпосты башҡарыу оҫталығы конкурстары ойошторола.
Учалы районынан Әлнира Заһиҙуллина - конкурстың быйылғы еңеүсеһе. Тыныслыҡ, илһөйәрлек аша һуғарылған әҫәрҙәр халыҡтарҙың бөйөк көсөн һүрәтләй. Яҡут эпосы 2005-се йылда уҡ ЮНЕСКОның кешелектең алтын мираҫы исемлегенә индерелгән. "Урал батыр" ҙа был юғары исемгә лайыҡ, тип иҫәпләй ике халыҡ вәкилдәре.


text:
Башҡортостан уҡыусылары Мәскәүгә Кремль шыршыһына юлланды
ӨФӨ, 2014 йыл, 25 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Бөгөн, 25 декабрҙә, Башҡортостандан 114 уҡыусы махсус рейс менән Мәскәүгә осто. Уҡыу алдынғылары, спорт ярыштарында еңеүселәр илдең төп Яңы йыл тамашаһында ҡатнашасаҡ. Бынан тыш, делегация составында социаль йәһәттән яҡланмаған, етем һәм хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булыусыларҙың балалары бар. Сәфәр тулыһынса республика бюджетынан финанслана.
26 декабрҙә Дәүләт Кремль Һарайында уҡыусылар ҙур Яңы йыл тамашаһын ҡараясаҡ. Президент шыршыһына Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән ете меңгә яҡын бала киләсәк. Уларҙы күңелле аттракциондар, конкурстар, уйындар һәм театрлаштырылған тамаша көтә. Байрам һуңында бөтә уҡыусыларға ла татлы бүләктәр тапшырыласаҡ.
Балаларҙы сәфәрҙә табиптар, Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар оҙатып йөрөй.
Уҡыусылар 27 декабрҙә өйҙәренә ҡайтасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан.


text:
Рөстәм Хәмитов «Вести Башкортостан. События недели» тапшырыуында республика халҡының һорауҙарына яуап бирҙе
16 сентябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Вести Башкортостан. События недели» тапшырыуында республика халҡының Башҡортостандағы сәйәси һәм социаль-иҡтисади хәлгә ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирҙе, социаль проекттар тураһында һөйләне, йәйҙең төп сәйәси ваҡиғаларына баһа бирҙе, шулай уҡ артабанғы эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне.
Төбәк Хөкүмәтендәге үҙгәрештәр йәйҙең мөһим сәйәси ваҡиғаларының береһе булып тора. Рөстәм Хәмитов республика Президентының шәхси контроле аҫтында булған башҡарма власть эшмәкәрлегенә тәүге баһа бирҙе.
— Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең эшләү динамикаһы артты, тип кенә әйтә алам — тине Рөстәм Хәмитов. – Министрҙар һәм дөйөм алғанда Хөкүмәт әүҙемерәк эшләй башланы, улар үҙҙәренә яуаплылыҡ өҫтәлеүен аңлай.
Башҡортостан башлығы бындай форматта эшләүҙең өҫтөнлөктәрен билдәләне.
— Туранан-тура Президент менән эшләү бер яҡтан билдәле бер мөмкинлектәр тыуҙырһа, икенсе яҡтан яуаплылыҡ та өҫтәй.


text:
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың яҙғы сессиялағы тәүге ултырышы үтте
Артабан депутаттар яҙғы сессияның көн тәртибенә сығарылған закон проекттарын ҡарауға күсте. Улар араһында ҡала һәм ауылдар биләмәләрендә автомобилдәр ҡуйыу урындарына ҡағылышлы документ та булды. Уның төп маҡсаты – урамдарҙы һәм юлдарҙы тәртипкә килтереү. Закон боҙоусыларҙы ҙур штрафтар көтә.
Парламент ултырышында Дәүләт унитар ширҡәттәренең статусын үҙгәртеү, уларҙы Асыҡ акционерҙар йәки яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәр итеп үҙгәртеүгә бәйле мәсьәлә лә тикшерелде. Федераль ҡанун буйынса, асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең устав капиталы 100 мең һумдан да кәм булмаҫҡа тейеш. Ә ошо сумманан аҙыраҡ капиталы булған дәүләт унитар ширҡәттәре бөтөрөлөргә тейеш. Был иһә дәүләт мөлкәте менән идаралыҡ ептәрен юҡҡа сығара. Шуға күрә, устав капиталы аҙыраҡ булған дәүләт унитар ширҡәттәре статусын Ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенә үҙгәртеү дөрөҫ тигән фекерҙә белгестәр. Ҡанун проекты тәүге уҡыуҙа ҡабул ителде.


text:
Ҡомалаҡ (үҫемлек)
Ҡомалаҡ (лат. Húmulus)- сәскәлеләр тибындағы киндерҙәр ғаиләһенән булған күп йыллыҡ йәшкелт аҡ сәскәле, үрмәле үҫемлек. Ҡомалаҡ сәскәһенән әсетке ҡайнаталар. Ике төрө бар.
Йөкмәткеһе
Ботаник аңлатма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ике өйлө үләнсел үҫемлек.
- Һабағы оҙон, өҫкә табан сәғәт теле уңайына үрмәләп үҫә.
- Япраҡтары ҡапма-ҡаршы урынлашҡан, өс йәпле.
- Ата сәскәләр ҡатлаулы һепертке формаһында.
- Инә сәскәләр алтынһыу йомарсаҡ формаһында.
- Емеше спиралгә уралған яралғылы сәтләүек.
Ҡомалаҡ – ике өйлө үҫемлек, йәғни ата һәм инә сәскәләре була. Ҡулланыу өсөн үҫемлектең алтынһыу йоморсаҡ инә сәскәлән йыялар.
Химик составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп актив матдәләре: хумулин, полифеноль ҡушылмалар, эфир майҙары.
Төрҙәре һәм таралыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был ырыуға тҡбәндәге төрҙәр керә:
- Ҡәҙимге ҡомалаҡ (H. Lupulus) − Рәсәйҙең урта зонадарында дымлы ҡыуаҡлыҡтарҙа үҫә.
- Япон Ҡолмағы(H. Scandens) − Японияла, Ҡытайҙа, Рәсәйҙең Алыҫ Көнсығышында үҫә.
Башҡотостанда ҡомалаҡты һыу буйҙарындағы әрәмәлектә осратырға мөмкин. Ағастарҙы ҡуйы япраҡлы оҙон һабаҡтары менән сырмалаған был үҫемлекте сүпрә эшләр өсөн элек бик күпләп йыйғандар. Хәҙер ҡамырҙы әҙер әсетке (дрожжи) ҡулланып әҙеләйҙәр, шуға ла ҡомалаҡ әйләнештән сығып бара. Һатыуҙағы әсетке шул уҡ ҡомалактан әҙерләнә, шуға ла ҡомалаҡты культуралы үҫемлек тип һанарға була.
Был үҫемлекте үҫтереүе ҡыйын түгел, урмандан тамырын ҡаҙып алып ултыртһаң, бик матур декоратив үҫемлек булып йылдар буйы хеҙмәт итәсәк.
Бик әрһеҙ үҫһе лә, ҡомалаҡ сәскәһен йыйыу еңел түгел. Сәскәләре бейек үр мәләген үҫемлектең осонда ғына була.
Ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әсетке әҙерләү өсөн ҡомалаҡ сәскәләрен шәрбәт он боламығына (болтушка) һалалар. Һыраның составында ҡомалаҡ бар. Кулинарияла ҡомалаҡ тың тамырын башта тоҙло һыуҙа бешереп алып, һуған менән ҡыҙҙырып икенсе блюдо әҙерләйҙәр. Бельгияла йәш япрағынан һәм һабағынын салат әҙерләйҙәр, ашҡа һәм соустарға ҡушалар. Румынияла һәш үҫентерәрҙе спаржа урынына ҡулланалар. Медицинала ҡомалаҡ киң ҡулланыла. Өй шарттарында ҡомалаҡ сәскәләрен мендәр эсенә һалып, тынысландара, баш ауыртауын баҫа торған мендәр әҙерләргә мөмкин.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шәрәфетдинов Д.М. Йәшел байлыҡ. –Өфө: Китап, 2011. -64 бит. ISBN 978-5-295-05347-4
- Ярмоленко А. В. Род 374. Хмель — Humulus // Флора СССР. В 30-ти томах / Главный редактор и редактор тома акад. В. Л. Комаров — М.—Л.: Издательство Академии Наук СССР, 1936. — Т. V. — Б. 382—383. — 762 + XXVI б. — 5175 экз.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хмель, растения из семейства коноплевых // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) Проверено 25 ноября 2008 г.
- Ҡомалаҡ (үҫемлек) — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә Проверено 10 октября 2009 г.
- Ҡомалаҡ (үҫемлек) GRIN сайтында мәғлүмәт (инг.) (Тикшерелгән 11 июль 2010)
- Ҡомалаҡ (үҫемлек): «Тормош энциклопедияһы» сайтында мәғлүмәт(EOL) (инг.) (Тикшерелгән 11 июль 2010)
- Хмель на сайте USDA NRCS (инг.) Проверено 25 ноября 2008 г.
- Хмель в Энциклопедии декоративных садовых растений Проверено 25 ноября 2008 г.


text:
Фото:
Башҡортостанда ДОСААФ-тың төбәк бүлеге асылды
Фото:
Өфөлә, “Нефтселәр” мәҙәниәт һарайында РОСТО (ДОСААФ) башҡорт республика ойошмаһының сираттан тыш конференцияһы үтте. Унда был ижтимағи ойошма Башҡортостан Республикаһының “ДОСААФ” дөйөм Рәсәй ижтимағи-дәүләт ойошмаһының төбәк ойошмаһы тип үҙгәртелде. Мәғлүм булыуынса, Рәсәй кимәлендә бындай үҙгәрештәр 2009 йылдың 17 декабрендә Мәскәүҙә үткән РОСТО (ДОСААФ)-тың IX сираттан тыш съезында башланғайны.
“Бындай үҙгәртеп ҡороуҙар Рәсәй Президентының йәштәрҙең хәрби хеҙмәткә әҙерлеген камиллаштырырға ҡушыуына бәйле алып барыла, — тине конференция делегаттарына Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Рафаил Диваев. – 2009 йылдың 28 ноябрендәге РФ Хөкүмәте ҡарарында дәүләт менән билдәләнгән бурыстар Рәсәй ДОСААФ-ына йөкмәтелгән. Уларға хәрби-патриотик тәрбиә, граждандарҙы хәрби белгеслектәргә әҙерләү, физик тәрбиә һәм хәрби спорт төрҙәре үҫешенә ҡатнашлыҡ, курсанттарҙың осоусы әҙерлеге, һөнәри белем биреү, осоусы һәм инженер-техник составының алған белемен һәм әҙерлеген тейешле кимәлдә тотоу, шулай уҡ башҡа төрлө авиацион эштәр үтәлеше, запаста булған граждандарҙың хәрби хеҙмәткә әҙерлегендә ҡатнашыу, техник һөнәри белгестәрҙе һәм техник ижад эшен әҙерләү, авария, һәләкәттәр эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыу, дөйөм мобилизациялау һәм һуғыш ваҡытында бурыстарҙы теүәл үтәү маҡсатында, Рәсәй ДОСААФ инфраструктураһы объекттарын тейешле кимәлдәге әҙерлектә тотоу кеүек бурыстар инә.
Хәрби хеҙмәттең бер йылға ҡыҫҡартылыуы һәм Башҡортостандан Рәсәй Армияһына саҡырылыусылар һанының ике тапҡырға аҙайыуы сәбәпле, Рафаил Диваев Рәсәй ДОСААФ-ы системаһында граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләүҙең мөһимлеген билдәләне.
БР Президенты менән Хөкүмәт йәштәрҙең хәрби хеҙмәткә әҙерлегенә элек тә, әлеге ваҡытта ла тейешле иғтибар бүлә. 2000-2009 йылдар дауамында республика бюджетынан 190 миллион 374 мең һум бүленгән. Был аҡсалар автомәктәптәр, авиацион-спорт клубтарын, РОСТО-ның (ДОСААФ) район һәм ҡала советтарын үҫтереүгә йүнәлтелгән.
Әлеге ваҡытта, Рәсәй ДОСААФ-ы ижтимағи-дәүләт ойошмаһына әйләнгәс, РФ Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, йәштәрҙе ғәскәри хеҙмәткә әҙерләү буйынса төбәк програмалары әҙерләнәсәк, был программалар төбәк һәм муниципаль берәмектәр бюджетынан финансланасаҡ. Рафаил Диваев конференцияла ҡатнашыусыларҙы Башҡортостан Хөкүмәте Рәсәй ДОСААФ-ының Башҡортостан төбәк бүлеген киләсәктә лә ярҙамынан ташламаясаҡ, тип ышандырҙы.
“Йәштәрҙең хәрби хеҙмәткә әҙерлек кимәле генә түгел, дөйөмләштергәндә, үҫеп килеүсе быуын менән алып барыласаҡ эштәр ҙә Президент һәм РФ Хөкүмәте ҡуйған мәсьәләләрҙе нисек хәл итеүгә килеп тоташа, — тине РОСТО (ДОСААФ) Советы рәйесе Илгиз Таңғатаров. Ойошманың яңы ижтимағи-хоҡуҡи статусы йәмәғәт һәм дәүләт мәсьәләләрен бер федераль стуктура эсендә хәл итергә мөмкинлек бирәсәк. Рәсәй ДОСААФ-ы алдында ватанды һаҡлау эшен тамырынан үҙгәртеп ҡороу, эштең яңы алымдарын һәм формаларын индереү, егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә әҙерләүҙе Рәсәй оборона министрлығының талаптарына ярашлы башҡарыу кеүек бурыстар ҡуйылған.”
“Мәсьәләләрҙең күләмлелеге һәм дәүләттең беҙгә булған ышанысы ойошманы Рәсәй ДОСААФ-ына үҙгәртеү буйынса башҡарылырға тейешле саралар комплексын тиҙләтеүҙе талап итә,” – ти ул. Генерал Таңғатаров Хөкүмәт билдәләгән һәр мәсьәләне анализлап, уларҙы хәҙерге этапта үтәү мөмкинлектәрен барланы. Шулай уҡ республика ойошмаһының ниндәй йүнәлештәр буйынса илебеҙҙә алдынғы урында булыуын әйтеп үтте һәм күрһәткестәрҙе, эш сифатын күтәреү кәрәклеген билдәләне.
Артабан сығыш яһаған Стәрлетамаҡ ҡала ойошмаһы советы рәйесе Фәрит Миһранов, Белорет ойошмаһы советы рәйесе Георгий Завьялов, Салауат автомәктәбе начальнигы Мәмет Ҡадиров, республика советы рәйесенең спорт буйынса урынбаҫары Мираль Әхмәтйәнов, Рәсәй Мотофедерацияһы президенты Риф Сәйетгәрәйев һәм Башҡортостан Республикаһының хәрби комиссары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Илдар Баһаутдинов ойошма ижтимағи-дәүләт статусына эйә булғанда республиканың оборона ойошмаһына үҙ бурыстарын үтәүе еңелләшерен билдәләп, РОСТО-ны Рәсәй ДОСААФ-ының Башҡортостан төбәк бүлегенә үҙгәртергә тауыш бирергә саҡырҙы.
Ойошманы үҙгәртеү асыҡ тауыш биреү һөҙөмтәһендә хәл ителде, артабан ҡатнашыусылар Рәсәй ДОСААФ ижтимағи-дәүләт ойошмаһының Уставын ҡабул итеү өсөн тауыш биргәндән һуң, РОСТО (ДОСААФ) республика ойошмаһы конференцияһы артабан Рәсәй ДОСААФ-ы бөтә Рәсәй ижтимағи-дәүләт ойошмаһы Төбәк бүлегенең тәүге конференцияһы булараҡ дауам итте.
Рәйеслеккә кандидатураһын Рәсәй ДОСААФ-ы рәйесе Сергей Маев тәҡдим иткән Илгиз Таңғатаров һайланды, уны тәҡдим итеүҙәрен БР Президенты Хакимиәте лә, БР Хөкүмәте лә хупланы. Ойошма Советына һайланған 61 ағзанан тыш, унда БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры урынбаҫары Тимерғәле Минһажев, БР Мәғариф министры урынбаҫары Артур Сурин, БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Эдуард Аҙнабаев, республиканың һуғыш һәм хәрби хеҙмәт ветерандары комитеты рәйесе Марс Хәбибуллин, Рәсәй Мотофедерацияһының вице-президенты Риф Сәйетгәрәйев инде.
Конференция аҙағында Башҡортостан ДОСААФ-ының тәүге пленумы үте, уның барышында 15 кешенән торған эш президиумы һайланды. Президиум эшендә теләге буйынса республика ДОСААФ советының һәр ағзаһы ҡатнаша алыуын билдәләне Илгиз Таңғатаров.
Артабан ҡала һәм райондарҙағы РОСТО (ДОСААФ) ойошмаларында сираттан тыш конференциялар үткәреү билдәләнгән. Үҙгәртеүҙәр тиҙләтелгән режимда һәм теркәлеү документтары хатаһыҙ эшләнгән осраҡта, Рәсәй ДОСААФ-ының республика ойошмаһы һәм уның филиалдары апрель аҙағында уҡ юридик шәхес хоҡуғын аласаҡ.


text:
Раевка ауылында юл рәшәткәһе сығарыу цехы асылдыФото: Раиф Бадыков
Раевка ауылында юл рәшәткәһе сығарыу цехы асылды
Раевка ауылында юл рәшәткәһе сығарыу цехы асылдыФото: Раиф Бадыков
Әлшәй районының Раевка ауылында 148-се Юл-машина станцияһының рельс-шпал рәшәткәһе сығарыу цехы асылды. Был тантанала Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов, БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалы – Куйбышев тимер юлы начальнигы Сергей Кобзев һәм Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһе начальнигы Владимир Бучельников ҡатнашты.
Төҙөүселәр тимер юлсыларға яңы цехтан символик асҡыс тотторҙо, ә Мортаза Рәхимов менән Рауил Ибәтуллин ҡыҙыл таҫманы киҫеп, производство линияһын файҙаланыуға тапшырҙы.
Әлшәй районы хакимиәт башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Зәҡуан Әхмәтов цех асыуҙы район өсөн ҙур ваҡиға тип атаны. Ул республикала производство ғына түгел, шулай уҡ социаль объекттар: мәктәптәр, мәҙәниәт йорттары, дауаханалар төҙөүгә ҙур иғтибар бүлеүҙәре өсөн Башҡортостан Президентына рәхмәт белдерҙе.
«Был цехты сафҡа индереү менән беҙҙең бүлексәнең генә түгел, бөтә Куйбышев тимер юлының проблемалары хәл ителә; уның матди-техник базаһы нығый, — тине Мортаза Рәхимов. – Цех асылыу ғына түгел, хеҙмәткәрҙәр өсөн йорт та төҙөлөү бик яҡшы. Предприятие етәкселегенең торлаҡ төҙөүҙе дауам итергә вәғәҙә итеүе шатландыра».
Тантана барышында предприятиеның иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә фиҙакәр хеҙмәттәре өсөн бүләктәр – исемле сәғәттәр һәм грамоталар – тапшырылды.


text:
Рөстәм Хәмитов үҙ сәйәсәтенең өс төп йүнәлешен билдәләне: эш, хеҙмәт хаҡы, торлаҡ
БР Президенты Рөстәм Хәмитов бөгөнгө матбуғат конференцияһындағы инеш һүҙендә республика башында тәүге 100 көн уның өсөн ниндәй булыуы һәм бөгөн Башҡортостан Республикаһында барған хәл-ваҡиғаларҙа үҙенең ролен нимәлә күреүе хаҡында әйтеп уҙҙы.
100 көндө республика башлығы отчет өсөн түгел, ә республикала яңы сәйәсәт нисек һалыныуына анализ өсөн генә ваҡыт, тине.
Эшләй башлағандың тәүге көндәренән алып Рөстәм Хәмитов киң мәғлүмәт саралары һәм республикала йәшәгән кешеләр менән йәнле аралашыуға йүнәлеш тотто. Бында, уның әйтеүенсә, популярлыҡҡа, экран һәм гәзит йондоҙо булыуға ынтылыш юҡ. Мәғлүмәт майҙанында көндәлек аралашыу уға үҙ маҡсатының төп асылын: эш кешеләр, республика халҡы өсөн алып барылыуын еткереү өсөн кәрәк.
Был йүнәлештәге эшен Рөстәм Хәмитов телеканалдар, гәзиттәр, журналдар, Интернет аша еткерә. Был бик еңелдән түгел, сөнки асыҡ сәйәсәт йәмәғәтселек фекерен башҡаса формалаштыра: йәмғиәт асыла, иркенәйә, ә ирек ҡаршы фекерҙәр, тәнҡит, республиканың үҫеш юлдары тураһында башҡаса фекерҙәр еткереү мәмкинлектәрен дә аса.
Башҡортостан Президенты асыҡлыҡҡа, кешеләр менән аралашыуға йүнәлтелгән был эшен, үҙ эшмәкәрлегенең мөһим өлөшө тип атап, дауам итергә вәғәҙә итте.
Башҡортостан Республикаһы – Рәсәй Федерацияһының емермәйенсә, ә ижад итеп, республиканың ҡеүәтен арттырып, алға барыу өсөн ҙур иҡтисади потенциалға эйә булған эре, ҡеүәтле субъекты. Республика етәкселеге үҙ эшмәкәрлегендә өс төп йүнәлеште билдәләне: кешеләрҙе эш, лайыҡлы хеҙмәт хаҡы һәм арзан торлаҡ менән тәьмин итеү.


text:
Рөстәм Хәмитов Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалында булдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалында булды
Рөстәм Хәмитов Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалында булдыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Сибай ҡалаһына эш сәфәре барышында урындағы тау-байыҡтырыу производствоһының экологияға йоғонтоһо хаҡына ҡыҙыҡһынды. Республика етәксеһе Учалы тау-байыҡтырыу комбинатының Сибай филиалында урынлашҡан таҙартыу ҡоролмаларын ҡараны.
Станция 2012 йылдың майында файҙаланыуға тапшырылған. Объектҡа йәмғеһе 200,4 миллион һум аҡса йүнәлтелгән. Проект буйынса, таҙартыу ҡоролмалары сәғәтенә 400 кубометрға тиклем һыуҙы эшкәртә ала. Ғәмәлдә иһә 360 кубометр һыу таҙартыла.
Бында шахта һәм ташландыҡ тоҡомдар өйөмө аҫтындағы һыуҙарҙы таҙартыу буйынса төрлө ысулдар ҡулланыла. Рөстәм Хәмитов ҡулланылған технологияларҙың һөҙөмтәлелеге хаҡында ҡыҙыҡһынды. Белгестәр һүҙҙәренсә, дөйөм алғанда, Сибай филиалының таҙартыу ҡоролмалары һыуҙағы зарарлы матдәләрҙең концентрацияһын бер мең тапҡырға кәметә.
Таҙартылған һыу Ҡарағайлы йылғаһына ағып төшә. Сибай хакимиәте башлығы Хәлит Сөләймәнов һүҙҙәренсә, таҙартыу ҡоролмалары ни бары бер йыл ғына ҡулланыла, әммә был ваҡыт эсендә экологик хәл күпкә яҡшырған.
Махсус майҙандан республика Президенты Сибай карьерын ҡараны. Уның тәрәнлеге яҡынса 500 метр тәшкил итә. Карьер эшләй башлағандан алып бында 110 миллион тонна баҡыр рудаһы сығарылған һәм баҡыр иретеү заводтарына ебәрелгән. Быйыл – һуңғы 20 йыл эсендә тәүгә – геологик эҙләнеүҙәр башланған. Был маҡсатҡа Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты 50 миллион һум аҡса күсергән. 2020 йылға тиклем комбинат 867 миллион һум йүнәлтергә ниәтләй.
Рөстәм Хәмитов сеймал запастары тураһында һорашты. Белгестәр билдәләүенсә, тикшерелгән запастар Сибайға — 15 йылға, ә яңы ятҡылыҡтарҙағы запастарҙы иҫәпкә алғанда – 50 йылға етә.
Шулай уҡ төбәк башлығы аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөү өсөн блоктар етештереүсе предприятиела — «Урал аръяғы йылылыҡ блогы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды.
Ҙур булмаған производство март айында булдырылған. Уны асыу өсөн 4 миллион һум күләмендә инвестициялар кәрәк булған. Бөгөнгө көндә бында алты кеше эшләй, уртаса эш хаҡы ҙур түгел – айына 12 мең һум.
Рөстәм Хәмитов «Урал аръяғы йылылыҡ блогы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең директоры Илдар Дәүләтбаев менән һөйләште. Эшҡыуар һүҙҙәренсә, блоктар Европа технологияһы буйынса етештерелә, әммә технология урындағы сеймалға ҡулайлаштырылған. Республика Президенты блоктарҙың төҙөлөш стандарттарына тап килеү-килмәүе хаҡында ҡыҙыҡһынды. Илдар Дәүләтбаев хәбәр итеүенсә, бөтә кәрәкле сертификаттар бар, продукция стандарттарға ярашлы етештерелә. Блоктарҙы аҙ ҡатлы йорттар төҙөгәндә ҡулланырға мөмкин.
Республика етәксеһе бәләкәй предприятие хеҙмәткәрҙәренә яңы продукцияны ғәмәлдә ҡулланырға кәңәш итте. Уның һүҙҙәренсә, ер һатып алып, йорттар һалырға кәрәк. Тик шул осраҡта ғына һатып алыусыларҙы йәлеп итергә була. Әҙер йорт булғанда, кешеләр материалдар менән дә ҡыҙыҡһына башлай.


text:
Фото:
Абҙаҡта парашют-тау саңғыһы икеалышы буйынса Рәсәй чемпионаты үтәсәк
Фото:
Ағымдағы йылдың 14 -18 декабрендә ”Абҙаҡ” тау саңғыһы үҙәге базаһында парашют- тау саңғыһы икеалышы буйынса (пара-ски) Рәсәй чемпионаты үтәсәк. “Башинформ” агентлығына чемпионаттың баш секретары, БР парашют спорты федерацияһы рәйесе Ғәйрәт Манаев хәбәр итеүенсә, ярыштарҙа Өфөнән халыҡ-ара спорт оҫталары – 2009 йылдың пара-ски буйынса донъя чемпионы Аяз Кәримов һәм 2008 йылдың парашют классикаһы буйынса донъя чемпионы, 2009 йылдың пара-ски буйынса донъя чемпионы Алексей Буренин – ҡатнашасаҡ. 15 декабрҙә Рәсәйҙең иң көслө спортсылары оло слаломда, ә 16-сы һәм 17-се декабрҙә уларҙы тау битенә парашют менән һикереүҙәр көтә. Ярыш һөҙөмтәләре буйынса донъя чемпионатында ҡатнашыу өсөн йыйылма команда ойоштороласаҡ.


text:
Башҡорт йәнһүрәте Ҡазанда халыҡ-ара мосолман киноһы фестивалендә жюри тарафынан билдәләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡорт йәнһүрәте халыҡ-ара мосолман киноһы фестивалендә жюри тарафынан билдәләнде. Башҡортостан аниматорының эше Ҡазанда уҙған XI халыҡ-ара мосолман киноһы фестивалендә «Баһалама ағзаларының махсус билдәләүе»нә лайыҡ булды. Сараның сайтында хәбәр ителеүенсә, эксперттар башҡа конкурсанттар араһынан Рим Шәрәфетдиновтың «Хәйерлегә булһын!» йәнһүрәтен һайлап алған.
«Башҡортостан» киностудияһынан фестивалгә өс эш тәҡдим ителде. «Ҡыҫҡа метражлы уйын фильмдары» номинацияһында режиссер Айнур Асҡаровтың «Әсә», «Ҡыҫҡа метражлы документаль фильм» номинацияһында режиссер Насур Юрушбаевтың «Ике тотҡон: Жәүит менән Вальтер» фильмдары, «Анимация фильмы» номинацияһында Рим Шәрәфетдиновтың «Хәйерлегә булһын!» йәнһүрәте ҡатнашты.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тәүге ике кинотаҫма призлы урындар алманы. Был етди конкуренцияға бәйле, быйыл конкурста 25 илдән 51 фильм ҡатнашҡан. Фестивалгә бөтәһе 700 ғариза ебәрелгән. Шулар араһынан билдәле кино белгесе Сергей Лаврентьев етәкселегендәге комиссия һәр номинация өсөн 10 фильм һайлап алған. Конкурс программаһында биш номинация ҡаралған — «Уйын тулы метражлы кино», «Уйын ҡыҫҡа метражлы кино», «Документаль тулы метражлы кино», «Документаль ҡыҫҡа метражлы кино» һәм «Анимация киноһы».


text:
Бизнес-делегация Санкт-Петербургҡа барасаҡ
Башҡортостандың бизнес вәкилдәре эш сәфәре менән Санкт-Петербургҡа йыйына. 17-20 июнгә планлаштырылған сәфәрҙе БР-ҙың Санкт-Петербургтағы Даими вәкиллеге менән берлектә республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ойоштора.
Сәфәрҙең маҡсаты — яңы эшлекле бәйләнештәр урынлаштырыу һәм элеккеләрен нығытыу. Сәфәр программаһында төньяҡ баш ҡаланан потенциаль партнерҙар менән бизнес-осрашыуҙар, Башҡортостан делегацияһы ағзаларын ҡыҙыҡһындырған предприятиелар һәм ведомстволарға барыу, шулай уҡ мәҙәни саралар, экскурсиялар ҡаралған.
Башҡортостан бизнесы вәкилдәре ҙур һәм уртаса предприятиелар өсөн аутсорсинг системаһын ойоштороу тәжрибәһе, йорт ҡуяны ите етештереү һәм һатыуҙы ойоштороу, наноиндустрия эшкәртмәләре һәм уларҙы предприятиеларҙа ҡулланыу менән танышасаҡ.
Делегация составы ойошторола. Санкт-Петербург менән бәйләнештәрҙе үҫтереү яҡлы эшҡыуарҙар БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының Халыҡ-ара һәм төбәк-ара хеҙмәттәшлек идаралығында өҫтәмә мәғлүмәт ала ала.


text:
Роспотребнадзор идаралығы ете партия аҙыҡ-түлек продуктын бракка сығарҙы
“Роспотребнадзор”ҙың БР буйынса идаралығы белгестәре ете партия сифатһыҙ аҙыҡ-түлекте бракка сығарҙы. Атап әйткәндә, Өфө, Транспорт урамы, 46/1 адресы буйынса урынлашҡан «Байрам» магазинында яраҡлылыҡ ваҡыты үткән «Весёлый молочник» һөтө һатылған. Октябрь проспекты, 70 адресы буйынса «Милли традициялар» компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә марка ярлығы булмаған ҡыҙҙырыу өсөн тултырмалар һатылған. Ошондай уҡ сәбәп буйынса туңдырылған бауыр ите партияһы бракка сығарылған.
Өфөләге К. Маркс урамы, 24/1 адресы буйынса урынлашҡан «Баринофф» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә маркировка ярлығы ҡуйылмаған импорт сырҙың дүрт партияһы һатыуҙан алынған.
Роспотребнадзор белгестәре ГОСТ 28188 талаптарына яуап бирмәгән «Байкал» газлы эсемлеге һатылыу фактын асыҡлаған. Эсемлек Өфө районының Дубрава ауылында алкоголһеҙ эсемлектәр ҡойоу цехында етештерелгән.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты студенттарға практика үтергә саҡырыу тапшырҙы
Фото:
Кисә биш студент Башҡортостан Президенты Хакимиәтендә практика үтеү өсөн саҡырыу алды. Саҡырыу ҡағыҙҙарын Стәрлетамаҡта асылған «Эшҡыуарлыҡ. Бәләкәй ҡалалар һәм территориялар – үҫеш нөктәләре» форумында республика Президенты Рөстәм Хәмитов шәхсән үҙе тапшырҙы.
Шулай уҡ 11 йәш белгес республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһына эшкә саҡырыу алды. Уларҙы Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров тапшырҙы.
Әлеге саҡырыу ҡағыҙҙары «Стартҡа хоҡуҡ» проекты сиктәрендә тапшырылды. Ул йәш белгестәр — юғары уҡыу йорттарын тамамлаусыларға 100-ҙән артыҡ кеше эшләгән предприятиеларҙа эш урындарын бүлеүҙе күҙ уңында тота.
Йәш кадрҙар юғары курстарҙа стажировка үтә ала. Ҡабул ителгән программа йәш белгестәрҙе Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе, «Башнефть», «Уфаоргсинтез», «Башкирэнерго» кеүек предприятиеларға урынлаштырыуҙа булышлыҡ итәсәк.
Өҫтәп китәйек, Башҡортостандың Мәғариф министрлығы, Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, шулай уҡ республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты «Стартҡа хоҡуҡ» проектын әҙерләүселәр булып сығыш яһаны.
Форумда «Рәсәй Һаҡлыҡ банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты һәм «Рәсәй терәге» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеүгә, шулай уҡ «Стартҡа хоҡуҡ» проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә республика вуздары (ӨДАТУ, ӨДНТУ, БДУ, БДАУ) һәм Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы араһында килешеп эш итеү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.


text:
Өфө хакимиәтендә чиновниктар артасаҡ
Өфө хакимиәте үҙенең штатын 25 кешегә арттыра. Өсөнсө саҡырылыш ҡала Советы депутаттары үҙҙәренең икенсе ултырышында шундай ҡарар ҡабул итте.
Ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Рәмил Дилмөхәмәтов хәбәр итеүенсә, чиновниктар иҫәбенең артыуы ҡала хакимиәте составында ике яңы бүлексә ойошторолоуы менән бәйләнгән – бында шәхси хәүефһеҙлек һәм мәғлүмәт һаҡлау бүлеге, рәсми һәм протокол саралары секторы барлыҡҡа киләсәк. Уларҙы ойоштороуға ҡала хакимиәте үткәргән бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәге сараларҙың күп булыуы сәбәпсе.
Шулай уҡ бығаса булған ике бүлек тә үҙгәртеп ҡороласаҡ. Юридик бүлек – хоҡуҡ идаралығы, ә мәғлүмәт-аналитика бүлеге мәғлүмәт-алитика идаралығы итеп үҙгәртеләсәк. Урындағы властар, был эштәр урындағы үҙидара органдарының мәғлүмәт йәһәтенән асыҡлығын тәьмин итергә һәм норматив акттар проекттарына хоҡуҡи һәм коррупцияға ҡаршы экспертиза буйынса эштәрҙе һөҙөмтәлерәк ойошторорға мөмкинлек бирәсәк, тип ышана.
Рәмил Дилмөхәмәтов, штатты киңәйтеүгә сығымдар дөйөм алғанда 10 миллион һум самаһын тәшкил итәсәк, тип билдәләне.


text:
Ике йылда Өфөлә авария хәлендәге йорттарҙан 4,2 меңдән ашыу кеше күсерелгән
Өфөлә 2008 йылдан алып 4,2 меңдән ашыу кеше иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡтан икенсеһенә күсерелгән. Был турала шишәмбе көндө ҡала хакимиәте башлығындағы оператив кәңәшмәлә Өфө ҡалаһының «Күсемһеҙ милек үҙәге» муниципаль унитар предприятиеһы директоры Владислав Никитин хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, кешеләрҙе күсереү республиканың дүрт маҡсатлы программаһына ярашлы алып барыла. Ҡалала 88 иҫке йорт һүтелгән һәм 21 яңы йортта халыҡ йәшәй башлаған. Йәнә ике яңы йорт йыл аҙағына тиклем йәшәүселәрен ҡабул итәсәк.
Өфөлә иҫке торлаҡты һүтеү буйынса маҡсатлы программаларҙы финанслауҙың дөйөм күләме 2,2 миллиард һумдан ашыу сумманы тәшкил итә.
— Был программаларҙан ыңғай һөҙөмтәләр көтөлә, — тине Владислав Никитин. – Дөйөм алғанда Өфөлә йәмғеһе 59 мең квадрат метрлыҡ 152 иҫке һәм авария хәлендәге йорт һүтелергә тейеш. Шул уҡ мәлдә 5646 кеше яңы торлаҡ аласаҡ.
Әлеге ваҡытта граждандарҙы иҫке торлаҡтан яңыһына күсереү процесы тулы ҡеүәтендә алып барыла, һәм маҡсатлы программалар менән планлаштырылған күләм йыл аҙағына тиклем үтәләсәк, тип әйтергә тулы нигеҙ бар.
Владислав Никитин фекеренсә, тәҡдим ителгән торлаҡҡа күсергә риза булмаған граждандар менән башланған суд процестары ғына программаларҙы ғәмәлгә ашырыуҙы ваҡытында тамамлауға берҙән-бер кәртә булып тора.


text:
Рәсәй төбәктәрендә йәшәүсе балалар башҡорт мәҙәниәте менән таныша
Рәсәйҙең башҡорттар күпләп йәшәгән алты төбәге – Силәбе, Ырымбур, Ҡурған, Свердловск өлкәләренән, Татарстан Республикаһы һәм Пермь крайынан, шулай уҡ Ҡырғыҙстандан 47 бала августа Башҡортостандың Баймаҡ районында урынлашҡан төбәк-ара мәҙәни-лингвистик лагерында ял итте. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы тарафынан БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы менән берлектә ойошторолған лагерь «Орленок» балалар һауыҡтырыу үҙәге нигеҙендә эшләне.
Баймаҡ Йәштәр үҙәге, район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре балалар өсөн музей, күргәҙмә, республика сәнғәт оҫталары концерттарына барыуҙы үҙ эсенә алған бай программа әҙерләгән. Көн һайын тиерлек лагерҙа балаларға башҡорт халҡының йолалары һәм көнкүреше менән танышырға мөмкинлек биргән башҡорт байрамдары ойошторолдо. Йәш ял итеүселәр ҙә матур концерт әҙерләгән ине, улар үҙҙәренең ижади һәләттәрен генә түгел, туған телде һәм милли мәҙәниәтте яҡшы белеүен күрһәтте.


text:
Бүҙәнә
Бүҙәнә, бытбылдыҡ, бүтбелдек (урыҫ. перепел) — һорғолт сыбар төҫлө, оҙон ҡанатлы, ҡыҫҡа ҡойроҡло, күгәрсен ҙурлығындағы ялан ҡошо.
Тауыҡҡа оҡшаған бәләкәй генә ҡош, һирәк оса, күберәк ерҙән йүгереп йөрөй. Дөйөм төҫө ерәнһыу һоро, һыртында ҡара һәм аҡ буй һыҙыҡтар бар. Яҙғыһын ата ҡоштоң тамағы ҡара, көҙгөһөн аҡ төҫтә була. Башҡа тауыҡҡа оҡшаған ҡоштарҙан байтаҡ бәләкәй булыуы менән айырыла.
Тауышы яңғырауыҡлы: «быт-быт-быт».
Ҡоро болондарҙа, яландарҙа, иген баҫыуҙарында йәшәй. Үлән орлоҡтары, иген, бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ояһы ерҙә. Көрән һәм һоро таптар менән сыбарланған аҡһыл йәки һарғылт һоро йомортҡаларының һаны 15-кә етә. Ите өсөн аулайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Перепел, Перепелка // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Перепел — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә


text:
Өфөлә бөгөн Рәсәй Эске эштәр министрлығы чемпионаты башлана
Бөгөн «Динамо» стадионында 16 сәғәттә ҡул һуғышы буйынса Рәсәй Эске эштәр министрлығы чемпионаты старт ала. Унда Рәсәй Федерацияһы субъекттары буйынса Эске эштәр министрлығынан, Ҡала эске эштәр идаралыҡтарынан, Эске эштәр идаралыҡтарынан 56 йыйылма команда һәм Эске эштәр министрлығының уҡыу йорттарынан 20 команда ҡатнашасаҡ. Йәмғеһе 660 ҡатнашыусы теркәлгән, шуларҙың күпселеге – спор мастерҙары һәм спорт мастерлығына кандидаттар. Ярыштарҙы асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Аҙна аҙағында Өфөлә таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса бер юлы өс акция үтәсәк
Өфөләге һуңғы санитар йоманың һөҙөмтәһендә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына ике мең кубометрҙан ашыу сүп-сар сығарып түгелде.
Территорияларҙы таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса йома сараһында 43 меңдән ашыу ҡала халҡы ҡатнашты. 600 квадрат метр юл ремонтланды. 600-гә яҡын махсус техника берәмеге файҙаланылды. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына 200-ҙән ашыу рейс яһалды.
Был аҙнала Өфө халҡы санитар йоманан тыш, дөйөм ҡала өмәһендә лә ҡатнашасаҡ. Улар 13 һәм 14 майҙа үтә, тип хәбәр иттеләр Өфө ҡалаһы хакимиәтенән.
Бынан тыш, йәкшәмбе, 15 майҙа, теләге булғандарҙың барыһы ла «Бер көндә 500 таҙартыу» дөйөм ҡала экологик акцияһында ҡатнаша ала.


text:
Өфөлә Матбуғат хеҙмәткәрҙәре көнө уңайынан Шәһит Хоҙайбирҙинға иҫтәлекле таҡтаташ асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Матбуғат хеҙмәткәрҙәре көнө уңайынан Шәһит Хоҙайбирҙинға иҫтәлекле таҡтаташ асылды
Өфөлә Матбуғат хеҙмәткәрҙәре көнө уңайынан Шәһит Хоҙайбирҙинға иҫтәлекле таҡтаташ асылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн республикала Башҡортостан матбуғаты көнө билдәләнә. Байрам көнөндә Өфөлә яҙыусы, журналист, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Шәһит Хоҙайбирҙиндың һәйкәле янында мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы булды. Сарала Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов, «Башҡортостан Республикаһы» нәшриәт йорто етәксеһе Венера Хәкимова, республика баҫмалары хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.
«Шәһит Хоҙайбирҙин талантлы шәхес ине. 1919 йылда, 23 йәшендә генә, дивизия командиры вазифаһында республикабыҙға ҡайта. 25 йәшендә иһә уға Башҡортостан үҙәк башҡарма комитетында рәйеслекте ышанып тапшыралар. 28 йыл ғына йәшәүенә ҡарамаҫтан, әҙәби мираҫ та ҡалдырып өлгөрә. Хәҙерге башҡорт теле нормаларын формалаштырыу буйынса эш уның етәкселегендә алып барыла, — тип һөйләне республика Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков. — Бындай яҙыу күптән ҡуйылырға тейеш ине, сөнки ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары уның кем икәнлеген белмәй».
«Был һәйкәл һөнәребеҙҙең символына әүерелде. Беҙ, Хоҙайбирҙин вариҫтары, юғары яуаплылыҡ хаҡында һәр саҡ иҫтә тоторға тейешбеҙ. Хеҙмәттәштәремде принципиаль булырға һәм уның традицияларын хөрмәт итергә саҡырам», — тип билдәләне журналистика ветераны Марсель Ҡотлоғәлләмов.
Тантанала ҡатнашыусылар һәйкәлгә сәскәләр һалды. Быйыл октябрь айында Шәһит Хоҙайбирҙиндың тыуыуына 120 йыл тулыу киң билдәләнәсәк. «Китап» нәшриәтендә яҙыусы һәм журналист Ризван Хажиев әҙерләгән Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары тураһында китап донъя күрәсәк. Лауреаттар Күгәрсен районында эшмәкәрҙең тыуған ауылында тантаналы сараларҙа ҡатнашасаҡ.
Өфөлә Шәһит Хоҙайбирҙинға (1896-1924) һәйкәл 1981 йылдың 4 декабрендә асылған. Һәйкәлдең авторҙары — скульпторҙар Тамара Нечаева, Борис Фузеев, архитектор Фәрит Рехмуков.


text:
Швейцария һәм Германия кинематографистары Боден Күле өҫтөндәге трагедияны экранлаштыра башлаған.
Медиакорсеть сайты яҙыуынса, режиссерҙар Боден күле өҫтөндәге фажиғәне һүрәтләп кенә ҡалмай, геройҙар психологияһы аша уның эҙемтәләрен дә күрһәтергә ниәтләй. Төп геройҙарҙың прототиптары ике балаһын юғалтҡан Виталий Калоев, Скайгайд кампанияһы диспетчеры Питер Нильсен, Башҡортостан һауа юлдары стюардессаһы улы Дима Багов.
Фажиғәгә 6 йыл. Әлегә тиклем уның тураһында документаль сериялар ғына һөйләй ине. Тәүге нәфис фильм “Өмөтһөҙ күл” тип аталған һәм киләһе йылда экрандарға сығасаҡ.


text:
Давид Бергельсон
Давид (Рафаил улы) Бергельсон (1884—1952) — йәһүд совет яҙыусыһы һәм драматургы.
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҙыусы Киев губернаһының Липовец өйәҙендәге Охримово ҡасабаһында тыуған. 1909—1912 йылдарҙа "Йәһүд әҙәбиәтселәре Киев төркөмө"нә ингән.
1921 йылда Бергельсон Берлинға киткән. Унда ла, бер нисә башҡа илдә лә (Литва, Румыния, Франция) эшләп йәһүд баҫтырып сығарыусылары менән бергә хеҙмәттәшлек иткән.
1952 йылда Фашизмға Ҡаршы Йәһүд Комитетының башҡа ағзалары менән бергә атып үлтерелә. 1955 йылда аҡланылған.
- 12 август көнө тыуғандар
- 1884 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Киев губернаһында тыуғандар
- 12 август көнө вафаттар
- 1952 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса драматургтар
- XX быуат драматургтары
- Рәсәй империяһы драматургтары
- СССР драматургтары
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- XX быуат яҙыусылары
- Рәсәй империяһы яҙыусылары
- СССР яҙыусылары


text:
Ҙур һәм урта предприятиелар килеме ғинуар-сентябрҙә 44,2 процентҡа артты
Башҡортостандың ҙур һәм урта предприятиелары һәм ойошмалары в ғинуар-сентябрҙә бөтәһе 106,1 миллиард һум күләмендә килем алды, был 2012 йылдың ошо уҡ күрһәткесенән 44,2 процентҡа күберәк, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. Һайлап алыуға банкылар, страховка һәм бюджет ойошмалары индерелмәне .
Зыянлы эшләүсе ҙур һәм урта ойошмалар өлөшө 18,8 процент тәшкил итте, 2012 йылдың ғинуар-сентябрендә 19,2 процент ине. Уларҙың зыян суммаһы 20,6 миллиард һумдан 11,4 миллиард һумға тиклем кәмене.
Йыл башынан алып кредитор бурысы 2,5 процентҡа кәмене һәм октябрь башына 11,9 миллиард һум тәшкил итте — был бөтә кредитор бурысының 2,9 проценты. Дебитор бурысы 20,8 миллиард һум — йыл башындағынан 27,3 процентҡа күберәк. Дөйөм кредитор бурысы дебитор бурысынан 8,3 процентҡа артығыраҡ.


text:
Ханты-Мансийскиҙа рәсәйлеләр менән яуланған миҙалдарҙың дүрттән бер өлөшө - Башҡортостан триоһында
Ханты-Мансийскиҙа терәк-хәрәкәт аппараты зарарланған һәм күреү һәләте насар спортсылар араһында саңғы уҙыштары һәм биатлон буйынса донъя чемпионаты тамамланды. Йәмғеһе 38 наградалар комплекты уйнатылды.
Бүтәндәрҙе ныҡ артта ҡалдырып, Рәсәй йыйылма командаһы команда иҫәбендә еңеү яуланы, рәсәйлеләр 48 миҙал алды – 20 алтын, 13 көмөш һәм 15 бронза. Икенсе урын алған Украина командаһында 23 награда (8-9-6). Өсөнсө урында — Канада (5-2-0).
Рәсәйлеләрҙең 14 миҙалын Башҡортостан триоһы яуланы: Кирилл Михайловта дүрт «алтын», «көмөш» һәм «бронза»; Ирек Зариповта өс «алтын», ике «көмөш» һәм «бронза»; Азат Ҡарасуринда – ике «көмөш».


text:
2017 йылға Берҙәм дәүләт имтиханы һәм төп дәүләт имтиханы теҙмәһе билдәле булды
2017 йылға Берҙәм дәүләт имтиханы һәм төп дәүләт имтиханы теҙмәһе билдәле булды. Теҙмәнең яңыртылған проектын Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт әҙерләгән. Документҡа ярашлы, имтихандар алдан, төп һәм өҫтәмә этапта уҙғарыла.
Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу этабы — 14 марттан 7 апрелгә, төп этап 29 майҙан 30 июнгә тиклем үтәсәк. Рус теле һәм математика буйынса база кимәлендәге имтиханды өҫтәмә этапта — 4-15 сентябрҙә лә тапшырырға мөмкин. Туғыҙынсы класты тамамлаусылар өсөн төп дәүләт имтиханы 20 апрелдән 6 майға, 26 майҙан 24 июнгә тиклем һәм 4-21 сентябрҙә ойошторола. 2016 йылдағы кеүек теҙмәлә бөтә предметтар буйынса имтихандар үткәреү өсөн өҫтәмә көн ҡаралған.


text:
Башҡортостан Санкт-Петербургта Халыҡ-ара инновация форумында үҙенең проектын тәҡдим итә
26 сентябрҙә Санкт-Петербургта V Халыҡ-ара инновация форумы старт ала. Уның сиктәрендә Төбәктәрҙе инновацион йәһәттән үҫтереү агентлығы етәкселеге аҫтында Рәсәйҙең иң яҡшы инновацион субъекты исеменә конкурс үткәрелә.
— Командалар төбәктәренең инновацион мөмкинлектәре менән таныштырасаҡ. Барлыҡ проекттар илдең Иҡтисади үҫеш министрлығы һәм үҫеш институттары кимәлендә экспертиза үтәсәк. Иң уңышлылары төбәктәрҙе үҫтереү буйынса федераль программалар нигеҙен тәшкил итәсәк, — тип һөйләне Башҡортостан Фәндәр академияһының матбуғат секретары Светлана Седелева.
Башҡортостан исеменән конкурста республиканың Территориаль инновациялар үҙәге, Кластерлы үҫтереү үҙәге һәм Венчур фонды етәкселәре сығыш яһай. Улар төбәктең күп функциялы ғилми инновацион үҙәген тәҡдим итәсәк. Уны булдырыу башланғысы менән БР Фәндәр академияһы сығыш яһағайны. Аҙаҡтан был идеяны БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы, шулай уҡ төбәктең Фәнде үҫтереү һәм уға ярҙам итеү фонды яҡлап сыҡты.
— Яңы структура республиканың барлыҡ инновацион мөмкинлектәрен бер урынға тупларға мөмкинлек бирәсәк, — тине Светлана Седелева.


text:
Силәбе башҡорттары ҡоролтайы күп балалы әсәләрҙе тәбрикләне
Силәбе башҡорттары ҡоролтайы Силәбе өлкәһе Арғаяш районының күп балалы әсәләрен Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар байрамы менән ҡотланы. Арғаяш районы мәҙәниәт йортонда «Ҡатын-ҡыҙ.Мөхәббәт.Яҙ» тип аталған байрам кисәһе үтте, унда күп балалы әсәләргә премиялар тапшырылды. Тәбрикләү һүҙҙәре менән уларға Силәбе өлкәһенең билдәле башҡорт спортсылары Эльбрус Ниғмәтуллин, Денис Шафиҡов, Сабир Сөләймәнов, Руслан Йосопов мөрәжәғәт итте.
Концерт күп балалы әсәләргә ижади бүләк булды. Унда «Ҡолой моңдары», «Айгөл», «Уралым», «Миләш», «Һултай ҡыҙҙары», «Йәшлек», «Тамсылар», «Хазина» кеүек билдәле башҡорт музыкаль коллективтары сығыш яһаны. Башҡортостандан килгән популяр йырсы, «Гәлсәр һандуғас» республика конкурсы лауреаты Рәдиф Зариповты зал алҡыштар менән ҡаршыланы.
Ойоштороусылар Силәбе өлкәһенең төрлө район һәм ҡалаларында бындай кисәләр үткәреүҙе дауам итергә ниәтләй.


text:
Ейәнсура районы уҡытыусыһы «Һәләкәткә осраусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалына лайыҡ булды
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Указы менән «Башҡортостан Республикаһы Ейәнсура районы муниципаль райондың Балалар һәм үҫмерҙәр ижадын үҫтереү үҙәге» балаларға өҫтәмә белем биреү муниципаль учреждениеһы педагогы Дамир Бикташев «Һәләкәткә осраусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалы менән бүләкләнде. Был юғары наградаға Дамир Камил улы «экстремаль шарттарҙа кешеләрҙе ҡотҡарғанда күрһәткән ҡыйыулыҡ һәм тәүәккәллек өсөн» лайыҡ булды, тиелә документта.


text:
2010 йылдан Партизандар һәм подпольщиктар көнөн билдәләйәсәкбеҙ
Киләһе йылдан Рәсәйҙә тағы бер рәсми байрамды — Партизандар һәм подпольщиктар көнөн билдәләйәсәктәр. "Рәсәйҙең хәрби дан көндәре һәм иҫтәлекле даталары тураһында" Федераль законға индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы 29 июнь дата итеп билдәләнде.
Яңы байрамға арналған сараларҙы үткәреүгә сығымдар федераль бюджет, РФ субъекттары бюджеттары һәм урындағы бюджеттар, шулай уҡ бюджеттан тыш средстволар һәм ирекле взностар, физик һәм юридик шәхестәрҙең иғәнәләре иҫәбенә ҡапланасаҡ.


text:
Сергей Молчанов Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Сергей Молчановты Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте Етәксеһе итеп тәғәйенләү тураһында указға ҡул ҡуйҙы.
Биографик белешмә:
Сергей Александрович Молчанов Башҡортостан Республикаһы Бәләбәй районының Приютово ҡасабаһында 1960 йылдың 21 апрелендә тыуған. Юғары белемле – Һарытау политехник институтын 1982 йылда тамамлаған.
Хеҙмәт биографияһы:
1976 – «Аксаковнефть» нефть-газ табыу идаралығында слесарь, Бәләбәй районы Приютово эшселәр ҡасабаһы.
1977-1982 – Һарытау политехник институты студенты.
1982-1984 – Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә.
1984-1990 – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының Октябрьский технологик транспорты идаралығында мастер, ремонт-механика мастерскойы начальнигы.
1990-1994 – «Калибр» производствңо кооперативында участка начальнигы, рәйес урынбаҫары, Октябрьский ҡалаһы.
1994-1997 – шәхси эшҡыуар.
1997-2000 – «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының Октябрьский нефть промыслаһы ҡорамалдары заводында коммерция бүлеге начальнигы, директор урынбаҫары.
2000-2003 – Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары.
2003- 2005 – Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығы.
2006-2013 – республиканың Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.
Йәмәғәт эшмәкәрлеге:
2012-2013 – «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәр Советы» ассоциацияһы идараһы рәйесе.


text:
Истанбул һәм Анкара туроператорҙары вәкилдәре Башҡортостандың туристик ҡеүәте менән танышасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
29 сентябрҙән 3 октябргә тиклем Истанбул һәм Анкара туроператорҙары вәкилдәре Башҡортостандың туристик ҡеүәте менән танышасаҡ. Таныштырыу турын ойоштороусылар булып республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, шулай уҡ ҡунаҡхана бизнесы вәкилдәре булышлығында «Төркиә авиалиниялары» авиакомпанияһының Өфөләге вәкиллеге һәм «Урал батыр» милли туроператоры сығыш яһай.
«Төркиә ҡунаҡтары Өфөнөң иҫтәлекле урындарын һәм Башҡортостан тәбиғәтенең матурлығын күрәсәк. Программала Баймаҡ, Әбйәлил, Белорет һәм Ғафури райондарына, шифаханаларға, «Шүлгәнташ» ҡурсаулығына барыу ҡаралған, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына республика Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат секретары Лилиә Ғәбдрәхимова. — Бөгөн сит илдәрҙән туристарҙы йәлеп итеү республикабыҙ өсөн бик мөһим. Был хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов та әйтте».
2 октябрҙә «Hilton Garden Inn Ufa Riverside» ҡунаҡханаһында таныштырыу турына йомғаҡ яһаласаҡ. Сара киске сәғәт 7-лә башлана.


text:
Өфөлә СССР-ҙың халыҡ артисы Гөлли Мөбәрәкова тураһында китаптың исем туйы үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
4 мартта көндөҙгө сәғәт 3-тә Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың төп корпусында күренекле башҡорт актрисаһы, СССР-ҙың халыҡ артисы, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, профессор Гөлли Мөбәрәковаға арналған китаптың исем туйы үтә. «Гөлли Мөбәрәкова. Тормошо һәм ижады» тип аталған китап «Китап» нәшриәтендә донъя күргән. Сараны ойоштороусылар баҫманың исем туйын Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө айҡанлы үткәрә.
Гөлли Арыҫлан ҡыҙы күптән инде сәхнәлә генә түгел, тормошта ла нәфислек һәм матурлыҡ символына әүерелгән. Ул сәхнәлә ҡатын-ҡыҙҙарҙың төрлө образдарын — Мостай Кәримдең «Ай тотолған төндә» спектакленән көслө рухлы Тәңкәбикәне, Вольтерҙың «Мөхәббәт»енән хисле Альмираны, Ғәҙел Ҡотойҙоң «Тапшырылмаған хаттар»ынан ғорур Ғәлиәне тыуҙырған.
Баҫмала уның тормошоноң һәм ижадының сағыу биттәре, замандаштарының, театр тәнҡитселәренең һәм тамашасыларҙың рецензиялары һәм иҫтәлектәре урын алған.
Презентацияла республиканың билдәле театр эшмәкәрҙәре, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрындағы коллегалары һәм бөйөк замандашыбыҙҙың ижадына битараф булмаған һәр кем ҡатнашасаҡ.
Сараға теләүселәрҙең барыһы ла саҡырыла. Инеү ирекле.


text:
Республикала халыҡ-ара бал этнофестивале уҙа
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
10 сентябрҙә Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылында «Бөрйән балы – башҡорт даны» тип аталған халыҡ-ара этнофестиваль ойошторола.
Этнофестивалдең программаһында бал һәм умартасылыҡ продукцияһы күргәҙмә-йәрминкәһе, урындағы етештереүселәрҙең ауыл хужалығы продукцияһын һатыу, һөнәрселәрҙең һәм ҡул эше оҫталарының оҫталыҡ дәрестәре, күңел асыу программаһы, спорт уйындары һәм концерт ҡаралған.
Фестиваль умартасылыҡты үҫтереү һәм Бөрйән бал ҡорто популяцияһын һаҡлау, солоҡсолоҡто популярлаштырыу, умартасыларға булышлыҡ итеү һәм агротуризмды үҫтереү маҡсатында үткәрелә.
Сарала ҡатнашыу өсөн ғаризалар 8 (34755) 3-62-42, 8 (34755) 3-62-86 телефондары буйынса ҡабул ителә, электрон почта: bursanicks@mail.ru.


text:
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
СВИДЕТЕЛЬСТВО СРАЗУ ПОСЛЕ ПРОСМОТРА ВЕБИНАРА
Вебинар «Подростковая лень: причины, способы борьбы»
Просмотр и заказ свидетельств доступен только до 22 января! На свидетельстве будет указано 2 академических часа и данные о наличии образовательной лицензии у организатора, что поможет Вам качественно пополнить собственное портфолио для аттестации.
Получить свидетельство за вебинар - https://infourok.ru/webinar/65.html
Аңлатма яҙыу
Уҡытыу башҡорт телендә ойошторолған мәктәптәргә тәҡдим ителгән был уҡыу программаһы Рәсәй Федерацияһының дөйөм белем биреү буйынса яңы быуын дәүләт стандарттары талаптарына, милли мәктәптәр өсөн тәҡдим ителгән уҡыу планына таянып ҡоролдо.
Программа бөтәһе 102 сәғәткә планлаштырылған ( 34 аҙна х 3 сәғәт).
Планлаштырыуҙың нигеҙе :
“Әлифба” һәм “Башҡорт теле”нән уҡыу программалары: дөйөм белем биреү ойошмаларының 1-4 кластары өсөн / Сынбулатова Ф. Ш., Г.Ә. Вәлиева. Ө-се баҫма , тулыландырылған. - Өфө:Китап, 2015.
Дәреслек : Сынбулатова Ф.Ш. Әсә теле I бүлек. –Өфө : Китап, 2014, : Сынбулатова Ф.Ш. Әсә теле II бүлек. –Өфө : Китап, 2014.
“Башҡорт теле” дәреслегенә эш дәфтәре, ике киҫәктән ( “Китап” нәшриәте)
Диктанттар йыйынтығы һәм тикшереү эштәре (автор Ф.Ш. Сынбулатова һ.б., З.Биишева исемендәге “Китап” нәшриәте).
Был программала башланғыс кластарҙа башҡорт теле фәне буйынса уҡытыу тематикаһы, уның йөкмәткеһе һәм уҡыусы үҙләштерергә тейеш булған универсаль уҡыу эш төрҙәре системаһы, метапредмет, шәхси, предмет һөҙөмтәләре бар.
Мәктәп алдында, шулай уҡ тел дәрестәрендә, ҡуйылған иң төп маҡсат - баланы шәхес итеп үҫтереү.
Яңы стандарттар буйынса уҡыусыларҙа лингвистик (тел), аралашыу (коммуникатив), этнокультура өлкәһенә ҡараған (культурологик) компетентлыҡ булдырыу талап ителә.
Лингвистик компетентлыҡ (уҡыусыларҙың башҡорт теленән мәғлүмәтлелеге) өндәр һәм хәрефтәрҙе, һүҙьяһалышын, һүҙбәйләнештәрҙе, һөйләмдәрҙе, һүҙ төркөмдәрен, һөйләм киҫәктәрен, лексик һәм грамматик берәмектәрҙе, лингвистик анализды һ. б. үҙ эсенә ала.
Аралашыу (коммуникатив) компетентлығы - уҡығанды һәм башҡалар һөйләгәнде аңлау, хәҙерге әҙәби башҡорт теленең нормаларына эйә булыу, һүҙ байлығын, телдең грам матик яғын дөрөҫ итеп үҙләштереү, телдән һәм яҙма формала бәйләнешле телмәр күнекмәләрен булдырыу һ. б.
Этнокультура өлкәһенә ҡараған (культурологик) компетентлыҡ, йәғни телде милли-мәҙәни юҫыҡта үҙләштереү - ул уҡыусыларҙың телгә өйрәнеү барышында милли үҙенсәлектәрҙе сағылдырған текстар менән эшләүе, халҡыбыҙҙың тормош- көнкүреш, йола, ғөрөф-ғәҙәт үҙенсәлектәрен, шанлы үткәнен, әҙәп-әхлаҡ нормаларын, телмәр әҙәплелеген, һынлы сәнғәт әҫәрҙәрен, мәҙәниәтен, халыҡ ауыҙ-тел ижады үрнәктәрен белеүе, башҡорт халҡының телмәр әҙәплелеген үҙләштереүе, рухи ҡомартҡыларын ихтирам итеүе һ. б.
Башланғыс мәктәптә башҡорт теле дәрестәрендә белем биреүҙең төп бурыстары:
- туған телдә камил һөйләшеү, фекереңде еткерә белеү, тел һәм телмәр күнекмәләрен тәрән үҙләштереүгә өлгәшеү;
- уҡыусыларҙың төрлө эшмәкәрлекте (уҡыу һәм белем алыу, хеҙмәт, аралашыу күнекмәләрен) үҙләштереүҙәренә ирешеү, универсаль уҡыу эш төрҙәренә өйрәтеү;
- башҡорт халҡының рухи мираҫын өйрәнеүгә ҡыҙыҡһы-ныу тәрбиәләү;
- дәреслек, өҫтәмә материал, һүҙлектәр, белешмә әҙәбиәт менән эш итеү күнекмәләрен камиллаштырыу;
- башҡорт телек башҡа фәндәр буйынса белем алыу сараһы булараҡ ҡулланырға әҙерләү;
- уҡыусыларҙың логик фекерләү һәләттәрен үҫтереү.
Программаның бурыстарын тормошҡа ашырыу өсөн заманса эш методтарын һәм алымдарын ҡулланырға кәрәк. Дәрестә уҡыусыларға төплө белем нигеҙҙәре, ныҡлы күнекмәләр биреү менән бергә, уларҙың танып белеү эшмәкәрлеген һәм фекерләүен үҫтереүсе, дөйөм үҫешен тәьмин итеүсе алымдар һәм саралар менән файҙаланыу мотлаҡ талап булып тора. Уҡыусылар грамматик ҡағиҙәләрҙе практик эш нигеҙендә аңлап, әүҙем үҙләштерергә, алған белем- дәрен аңлата, нигеҙләй, иҫбатлай, ҡуллана белергә тейеш. Уҡыусыларға проект төҙөү методын ҡулланыу ҙа тәҡдим ителә.
Уңышҡа ирешеү өсөн тел дәрестәрен уҡыу дәрестәре менән тығыҙ бәйләп алып барыла.
Программа түбәндәге принциптарға таянып төҙөлде:
1) һәр баланың шәхси үҙенсәлектәрен иҫәпкә алыу;
2) фәннилек һәм системалылыҡ принциптары;
3) уҡыусыларҙы төрлө яҡлап өҙлөкһөҙ үҫтереү;
4) баланың психик һәм физик һаулығын һаҡлау.
Программаның нигеҙендә коммуникативлыҡ принцибы ята.
Уҡыу предметына дөйөм характеристика
Башҡорт теле курсында предмет ярҙамында түбәндәге үҫеш юлдары тормошҡа ашырыла:
• предмет кимәлендә белемгә эйә булыу;
• уҡыу техникаһын үҫтереү, текстарҙы анализлау юлдарына эйә булыу;
• яҙма һәм һөйләү телмәренә эйә булыу;
• тел тураһында бел ем алыу һәм системалаштырыу;
• орфография һәм пунктуацияны өйрәнеү;
• башҡорт теленең тәрбиәүи потҫнциалын ҡулланыу;
• телде тойомлауҙы үҫтереү.
Башҡорт теленә өйрәтеү - өйрәнеү программаһының төп принциптары:
1. Фәнни - теоретик белем биреү.
Фәнни – теоретик төшөнсәләрҙе баланың аң – зиһен кимәлен, фекерләү ҡеүәһен үҫтереү, аралашыу оҫталығын шымартыу объекты итеп ҡулланыу.
2. Һәр баланы төрлө яҡлап өҙлөкһөҙ үҫтереү.
Был принцип баланы интеллектуаль, эмоциональ – эстетик, рухи - әхлаҡи өлкәләрҙә үҫеш биреүгә йүнәлтә. Уҡытыусы ошо йүнәлештәрҙә һәр балаға үҫеү һәм тәрбиә алыу өсөн шарттар булдырырға бурыслы.
3. Баланың тәбиғәттән бирелгән, ата – бабалары булмышынан күскән ыңғай сифаттарын иҫәпкә алыу.
Башҡорт милләтенә, халҡына хас яҡшы сифаттарҙы үҫтереү, дауам итеү.
4. Башҡорт телен заманса аралашыу, коммуникабель эшмәкәр мөнәсәбәт ҡороу ҡоралы итеп ҡулланыу.
Башланғыс мәктәптә әҙәби һәм эшмәкәр стилдә һөйләшеү, аралашыу күнекмәләренә башланғыс һалыу.
5. Баланың психик һәм физик һаулығын һаҡлау, нығытыу.
Башҡорт теленә, туған телгә өйрәткәндә балаға ихтирамлы, иғтибарлы булырға, уны яратырға кәрәк. Психологик комфорт атмосфераһы булдырырға тейеш. Бының өсөн махсус рәүештә уҡыу ситуациялары тыуҙырыу, предметты өйрәнеүҙә дәреслек персонаждарын ҡулланып, баланы уйнатып, уйландырып, мауыҡтырғыс итеп үткәреү талап ителә.
Программаның уҡыу йөкмәткеһе
Фонетика һәм орфоэпия. Ижек, баҫым, һуҙынҡы һәм тартынҡы өндәр, ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡылар, парлы һәм парһыҙ, яңғырау һәм һаңғырау тартынҡылар. Өндәрҙе һәм хәрефтәрҙе сағыштырыу. Һүҙҙәргә тулы фонетик анализ тәртибен үҙләштереү.
Һүҙ составы (морфемика). Һүҙ составы (тамыр, ялғау). Тамырҙаш һүҙҙәр. Яһаусы, үҙгәртәеүсе ялғауҙар. Тамырға ялғау ҡушыу юлы менән һүҙ яһау (һүҙьяһалыш). Һүҙ составына анализ.
Орфография һәм пунктуация. Башҡорт теле орфограммаларын системаға һалыу. Тыныш билдәләрен дөрөҫ ҡуйып, хатаһыҙ күсереп яҙырға, диктант, изложение, инша һәм башҡа тикшереү эштәрен үтәй алыу.
Синтаксис. Һүҙ, һүҙбәйләнеш, һөйләм. Уларҙың оҡшаш һәм айырмалы яҡтары. Һөйләмдең баш һәм эйәрсән киҫәктәрен таба белеү. Хәбәр, өндәү, һорау һөйләмдәргә айырыу. Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибен күҙәтеү. Тиң киҫәктәрҙе билдәләү. Һөйләмгә синтаксис анализ яһау.
Морфология. Һүҙ төркөмдәре. Ярҙамсы һүҙҙәр.
Исем. Башҡорт телендә исем. Уның аңлатҡан мәғәнәләре. Уртаҡлыҡ һәм яңғыҙлыҡ исемдәр. Берлек һәм күплек мәғәнәләре. Шул мәғәнәләрҙе белдереүсе саралар(ялғауҙар). Килештәр. Исем ялғауҙары. Исемгә морфологик анализ.
Алмаш. Уның төркөмсәләре. Зат алмаштары. Һорау һәм күрһәтеү алмаштары. Телмәрҙә ҡулланылышы. Алмашҡа морфологик анализ.
Сифат. Тамыр һәм яһалма сифат. Сифаттарҙың үҙгәреше.. Сифат дәрәжәләре. Төп һәм шартлы сифаттар. Сифатҡа морфологик анализ.
Рәүеш. Рәүештең яһалышы. Рәүеш төркөмсәләре. Рәүеш һәм сифат. Рәүешкә морфологик анализ.
Ҡылым. Ҡылымдарҙың яһалышы. Тамыр, яһалма, ҡушма ҡылымдар. Ҡылымдарҙың үҙгәреше (заман, зат, һан, барлыҡ-юҡлыҡ). Уның заман мәғәнәләре. Заманды күрһәтеүсе саралар (ялғауҙар). Текстың йөкмәткеһен төрлө заманда һөйләү. Ҡылым һөйкәлештәре. . Ҡылымға морфологик анализ.
Һан. Һан тураһында төшөнсә. Һан төркөмсәләре. Һандарҙың дөрөҫ яҙылышы. Һанға морфологик анализ.
Лексика. Һүҙҙең лексикһәм грамматик мәғәнәләре. Һүҙҙең күп мәғәнәлелеге. Һүҙҙәрҙең туры һәм күсмә мәғәнәгә эйә булыуы. Омонимдар, синонимдар, антонимдар. Аңлатмалы һүҙлектәр менән эшләү. Нығынған һүҙбәйләнештәр. Уларҙы ҡулланыу.
Телмәр үҫтереү. Бәйләнешле телмәр. Текст. Уның мәғәнәүи өлөштәре. Абзац. Ҡыҙыл юл. Идея-тематик йөкмәтке. План төҙөү һәм һөйләү. Инша, изложение.
Уҡыу йөкмәткеһенең ҡиммәттәр йүнәлеше
Башҡорт телен өйрәне һөҙөмтәһенең бер йүнәлеше булып башланғыс класс уҡыусылары тарафынан рухи ҡиммәттәрҙең системаһын төшөнөү һәм үҙләштереү тора. Башланғыс кластарҙа әсә теле дәрестәрендә түбәндәге рухи ҡиммәттәргә иғтибар бүлеү мотлаҡ.
Изгелек ҡиммәте - үҙеңде һанап бөтөргөһөҙ бәйләнештәр-ҙән торған донъяның бер өлөшө итеп тойоу, кешеләрҙең тел ярҙамында бер-береһе менән бәйләнеше әҙәплелекте таныуға нигеҙлнеуен аңлау.
Аралашыу ҡиммәте - аралашыуҙы йәмғиәттең, мәҙәниәттең әһәмиәтле бер өлөшө итеп таныу.
Матурлыҡ (гармония) ҡиммәте — башҡорт теленең матур, яғымлы халыҡ байлығы булыуын аңлап уҙләштереу.
Хеҙмәт һәм ижад ҡиммәте - хеҙмәт кешелек йәшәйешенең төп шарты, халате булыуын ҡабул итеу. Хеҙмәткә һөйөу тәрбиәләуҙә уҡыу эшмәкәрлегенең әһәмиәте ҙур. Уҡыу эшмәкәрлеге барышында ойошҡанлыҡҡа, үҙаллылыҡҡа, яуаплылыҡҡа, хеҙмәтте һөйөргә өйрәнергә мөмкин икәнлеген аңлау.
Илһөйәрлек ҡиммәте - үҙ телеңде һәм халҡыңды хөрмәт итеу, халыҡтың йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен өйрәнеү, ғаилә, ил алдында бәләкәйҙән үк яуаплы булыуҙы тойоп үҫеү.
Кешелеклелек ҡиммәте - үҙең һәм башҡалар өсөн яуаплылыҡ тойон үҫеү, кешенең йәшәү урыны булған тәбиғәтте һаҡлау кәрәклеген аңлау.
Башҡорт телен үҙләштереүҙең шәхси, метапредмет һәм предмет һөҙөмтәләре
Яңы стандарттарға ярашлы уҡыу сифатын өйрәнгәндә, йәғни тикшереү процесында, түбәндәге һөҙөмтәләр күҙаллана:
• шәхси үҫеш кимәле;
• метапредмет кимәле;
• предмет буйынса белем кимәле.
Шәхси үҫеш кимәле. Баланы шәхөс итеп үҫтереү, кешелек сифаттарын тәрбиәләү. Уны үҙ аллы үҫешкә, камиллашыу оҫталығына өйрәтеү. Һөҙөмтәлә уҡымышлы, үҙ еренең, иленең, халҡының ҡиммәттәренә төшөнгән, уны һанлаған һәм һаҡлаған, яҡлаған социум итеп формалаштырыуға башланғыс нигеҙ һалыу.
Метапредмет кимәле. Универсаль эш төрҙәренә өйрәтеү: танып белеү, ойоштopoy һәм коммуникатив эшмәкәрлек, йәғни баланы үҙ аллы уҡырға, белем алырға өйрәтеү.
Универсаль эш төрҙәренә өйрәтеү: танып белеү, шәхси, ойоштороу һәм коммуникатив эшмәкәрлек. Шәхси эшмәкәрлек баланы уҡымышлы һәм аңлы шәхес итеп үҫтереү. Эшмәкәрлекте уның тормош һәм кешелеклелек ҡиммәттәрен, әхлаҡи һәм мораль нормаларҙы аңлап ҡабул итеүеп, әйләнә- тирәләге күренештәргә һәм ваҡиғаларға шәхси ҡарашын формалаштырыуға йүнәлтеү.
Ойоштороу эшмәкәрлеге танып белеү процесы менән идара итеүҙе күҙ уңында тота: эшмәкәрлекте күҙаллау, планлашты- рыу, башҡарыу, тикшереү, үҙгәрештәр индереү һәм баһалауҙы үҙ эсенә ала.
Танып белеү эшмәкәрлеге тейешле мәғлүмәтте эҙләп табыу һәм анализлауҙы, проблемаларҙы хәл итеү юлдарын эҙләүҙе һәм ҡулланыуҙы тәьмин итә.
Аралашыу эшмәкәрлеге белем алыу процесында арала- шырға өйрәнеүҙе ойоштороу ға йүнәлтелгән. Ул башҡа кешеләрҙе тыңлай белеү һәм аңлауҙы, мәғлүмәтте теүәл тапшырыуҙы үҙ эсенә ала.
Предмет кимәле.
Өндәрҙе төркөмләргә, һуҙынҡылар һәм тартынҡылар таблицаһына таянып, уларға тулы характеристика бирергә;
Һүҙ төркөмдәрен мәғәнәһе һәм һорауы буйынса айыра белергә;
өйрәнелгән орфограммаларҙы эсенә алған, ҙ№-һ№ һүҙҙән торғантексты каллиграфия талаптарына ярашлы грамоталы яҙа белеү;
һүҙҙе яһалышы һәм һүҙ төркөмдәре буйынса тикшерә белергә, һүҙгә фонетик һәм морфологик анализдар эшләргә;
һөйләмгә тулы синтаксик анализ: интонация буйынса һөйләм төрөн билдәләү, баш һәм эйәрсән киҫәктәрен табыу, һөйләмде мәғәнәһе яғынан бәйле һүҙбәйләнештәргә тарҡата белергә;
70-80 һүҙлек текст буйынса изложение яҙырға, инша ижад итергә, тирә-яҡтағы күренештәрҙе һүрәтләп, хәл-ваҡиғаларҙы эҙмә-эҙ бәйән итеп, төҙөп яҙа белергә.
БАШҠОРТ ТЕЛЕНӘН ТЕМАТИК ПЛАНЛАШТЫРЫУ. (4 – СЕ КЛАСС)
Аҙнаға – 3 сәғәт, йылына – 102 сәғәт
Сәғәт
һаны
Дата
План буйынса
Факт буйынса
1-2
Телмәр үҫтереү. Һаумы мәктәп!
2
3
Фонетика. Өн һәм хәреф.
1
4
Һүҙҙәргә фонетик анализ.
1
5
Һүҙҙәрҙә я, е, ё, ю хәрефтәренең яҙылышы
1
6
Ҡушма һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы.
1
7
Ҡуш тартынҡылы һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы.
1
8
Ярҙамсы һүҙҙәрҙең дөрөҫ яҙылышы.
1
9
Диктант. «Икмәк»
1
10
Хаталар өҫтөндә эш. Йомғаҡлау.
1
11
Һөйләм. Һөйләмдең баш һәм әйәрсән киҫәктәре.
1
12
Тарҡау һәм йыйнаҡ һөйләмдәр
1
13
Һөйләмдең тиң киҫәктәре.
1
14
Телмәр үҫтереү. «Алтын көҙ» картинаһы буйынса инша.
1
15
Һөйләмгә синтаксик анализ.
1
16
Нимә ул морфология? Исем.
1
17
Исем. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр.
1
18
Исемдәрҙең һан менән уҙгәреше
1
19
Исемдәрҙең эйәлек заты менән үҙгәреше
1
20
Т/ү. Изложение. «Иламаҫ».
1
21-
22
Исемдәрҙә ҡалын һәм нәҙек ялғауҙар.
2
23
Исемдең килеш менән үҙгәреүе.
1
24
Рус теленән ингән исемдәрҙә ялғауҙар яҙы- лышы.
1
25
Исемгә морфологик анализ яһау.
1
26-27
Ҡабатлау. Йомғаҡлау.
2
28
Телмәр үҫтереү. Инша “Ҡыш”.
1
29
Хаталар өҫтөндә эш. Нимә ул алмаш? Уның төркөмсәләре.
1
30
Зат алмаштары. Эйәлек заты алмаштары.
1
31
Һорау һәм күрһәтеү алмаштары.
1
32
Телмәрҙә алмаштарҙың табыу. Килеш менән үҙгәртеү.
1
33
Телмәр үҫтереү. Изложение
1
34
Алмашҡа морфологик анализ
1
35
Сифат.
1
36
Тамыр һәм яһалма сифаттар.
1
37
Сифат дәрәжәләре.
1
38
Төп һәм шартлы сифаттар.
1
39
Ҡабатлау. Күнегеүҙәр.
1
40
Т/ү. А. Пластовтың «Тәүге ҡар» картинаһы буйынса инша.
1
41
Сифаттың һөйләмдәге роле.
1
42
Сифатҡа морфологик анализ.
1
43
Контроль диктант «Ҡоштар»
1
44
Хаталар өҫтөндә эш.
Рәүеш. Уның яһалышы.
1
45
Рәүеш төркөмсәләре.
1
46
Рәүеште сифат менән сағыштырыу.
1
47
Т/ү. «Яңы йыл» картинаһы буйынса инша.
1
48
Рәүешкә морфологик анализ.
1
49
Диктант
1
50
Ҡабатлау.Йомғаҡлау.
1
51
Ҡылым.
1
52
Ҡылымдарҙың яһалышы
яһалышы.
1
53
Күнегеүҙәр эшләү
1
54
Ҡылымдарҙың үҙгәреше. Заман, зат, барлыҡ-юҡлыҡ.
1
55
Үткән заман ҡылымдары.
1
56
Үткән заман ҡылымдарының үҙгәреше
1
57
Т/ү. Картина буйынса эш.
1
58
Хәҙерге заман ҡылымдары.
1
59
Хәҙерге заман ҡылымдарының үҙгәреше
үҙгәреше.
1
60
Киләсәк заман ҡылымдары.
1
61
Киләсәк заман ҡылымдарының ике төрө.
1
62
Т/ү. Изложение «Сәйер ҡош»
1
63
Ҡылым һөйкәлештәре. Бойороҡ һөйкәлеше
Ҡылымдарының үҙгәреше
1
64
Хәбәр һөйкәлеше ҡылымдары.
1
65
Күнегеүҙәр эшләү
1
66
Т/ү. Инша “Батырлыҡ”
1
67
Шарт һөйкәлеше ҡылымдары.
1
68
Теләк һөйкәлеше ҡылымдары.
1
69
Ҡылымдарға морфологик анализ.
1
70
Контроль диктант
1
71
Хаталар өҫтөндә эш. Йомғаҡлау.
1
72
Нимә ул һан? Ябай һәм ҡушма һандар.
1
73
Һан төркөмсәләре.
1
74
Күнегеүҙәр эшләү.
1
75
Һандарҙың дөрөҫ яҙылышы.
1
76
Һандарҙың башҡа һүҙҙәр менән оҡшашлығы
1
77
Морфологик анализ
1
78
Контроль диктант
1
79
Хаталар өҫтөндә эш. Күнегеүҙәр башҡарыу
1
80
“Һан” темаһын йомғаҡлау
1
81
Тура һәм күсмә мәғәнәле һүҙҙәр
1
82
Омонимдар.
1
83
Синонимдар.
1
84
Антонимдар.
1
85
Нығынған һүҙбәйләнештәр.
1
86
Т/ү. Контроль изложение «Утрауҙағы ҡуян»
1
87
Хаталар өҫтөндә эш. Йомғаҡлау дәресе.
1
88-89
Фонетика. Һүҙьяһалыш.
2
90-93
Һөйләм.
4
94-95
Исем.
2
97
Сифат
1
98
Рәүеш
1
99
Ҡылым
1
100
Һан
1
101
Диктант
1
102
Хаталар өҫтөндә эш. Йомғаҡлау дәресе.
1
Бөтәһе
102
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Краткое описание документа:
Башҡорт теленән 4-се класс өсөн календарь-тематик план. Авторы учебника: Сынбулатова Ф.Ш., Валиева Г.А. (Зәйнәб Биишева исемендәге "Китап" нәшриәте). Уҡытыу башҡорт телендә ойошторолған мәктәптәгә тәҡдим ителә. Йылына 102 сәғәт, аҙнаһына - 3 сәғәт. Аңлатма яҙыуы, уҡытыу принциптары, планлаштырылған һөҙөмтәләр, календарь-тематик план.
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests
Комментарии:
Бик ҙур рәхмәт"


text:
Республиканың 18 районында сәсеү эштәре бара
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостандың 18 районы баҫыуҙарында сәсеү эштәре бара. Ауыл хужалығы министрлығының һуңғы мәғлүмәттәре буйынса, 21 мең гектар майҙанда яҙғы сәсеү башҡарылған, был билдәләнгән пландың бер проценты.
15 мең гектар майҙанда — яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар, 410 гектарҙа — шәкәр сөгөлдөрө, 3,6 мең гектарҙа көнбағыш сәселгән.
Әлеге мәлдә Ҡырмыҫҡалы районында — яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар, Мәләүездә — шәкәр сөгөлдөрө, Стәрлетамаҡ һәм Миәкә райондарында көнбағыш сәсеү юғары темпта бара.


text:
Башҡортостан Президенты республика парламентарийҙарына йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән мөрәжәғәт итә
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың сираттағы пленар ултырышы 26 декабрҙә үткәрелә. Был турала ҡарар республика парламенты Президиумының бөгөнгө ултырышында ҡабул ителде. Парламент спикеры Константин Толкачевтың һүҙҙәренә ҡарағанда, ултырышта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика парламентарийҙарына йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаясаҡ.
Президиум ултырышында депутаттар киләһе ултырыш көн тәртибен раҫланы, уға 40-тан ашыу мәсьәлә индерелде. Тәүге тапҡыр депутаттар иғтибарына 15 закон сығарыу инициативаһы тәҡдим ителәсәк.
«Башҡортостан Республикаһында эшҡыуарҙарҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса Тулы хоҡуҡлы вәкил тураһында» закон проекты буйынса эш дауам иттереләсәк. Ундан ашыу республика закондары проекттарын һуңғы уҡыуҙа ҡабул итергә планлаштырыла. Улар араһында —«Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы тураһында» Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү тураһында», «Производство һәм ҡулланыу ҡалдыҡтары тураһында» Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү тураһында».
Һәр ваҡыттағыса пленар ултырышта депутаттар Башҡортостан Республикаһының айырым суд участкалары мировой судьялары вазифаһына кандидатураларҙы ҡараясаҡ.


text:
2016 йылда «Өфө» аэропортының эске һауа линиялары терминалын яңыртыу башлана
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
2016 йылда «Өфө» халыҡ-ара аэропортының эске һауа линиялары терминалын яңыртыу башлана. Был хаҡта аэропорттың яңы халыҡ-ара терминалын ҡараған саҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
– Был – заман талабы. Яңы терминалда сәғәтенә 800 пассажирҙы хеҙмәтләндерелә ала. Халыҡ-ара терминалдың пассажирҙарҙы үткәреү һәләте 20-25 йылға тәьмин ителгән, хәҙер беҙ эске һауа линиялары терминалын яңырта башларға тейешбеҙ. Киләһе йылда ошо эшкә тотонасаҡбыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов.
Төбәк Башлығы аэропорттың генераль директоры Александр Андреевҡа проектлау эштәрен һәм объекттың техник-иҡтисади нигеҙенә әҙерлекте башларға ҡушты.
– Беҙ ике йыл тигәндә эске һауа линияларының яңы терминалын асыу өсөн бюджет мөмкинлектәрен эҙләйәсәкбеҙ, – тип билдәләне республика етәксеһе.