text:
Мәскәүҙә Рөстәм Хәмитов Өфөлә үтәсәк халыҡ-ара саммиттарға әҙерлек мәсьәләләре буйынса һөйләшеүҙәр үткәрҙе
18 һәм 19 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Мәскәүгә эш сәфәре сиктәрендә Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов, тәбиғәт ресурстары һәм экология министры Сергей Донской, мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливанов менән осрашты. Осрашыуҙа Башҡортостанды, атап әйткәндә, Өфөнө 2015 йылда үтәсәк Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләт башлыҡтары Советы ултырышына һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының осрашыуына әҙерләү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Атап әйткәндә, Рөстәм Хәмитов менән Максим Соколов «Өфө» халыҡ-ара аэропортына өҫтәмә юл, Өфөнөң «Затон» биҫтәһендәге төньяҡ урау юлын төҙөү, М-5 һәм М-7 федераль трассаларын реконструкциялау, «Өфө» халыҡ-ара аэропортын һәм тимер юл транспорты объекттарын яңыртыу мәсьәләләрен тикшерҙе.
Шулай уҡ һүҙ Өфөнөң тимер юл вокзалын реконструкциялауҙы тамамлау, саммиттарҙа ҡатнашасаҡ делегацияларҙы хеҙмәтләндереү өсөн автобустар һатып алыу хаҡында ла барҙы. Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Юл фонды средстволары иҫәбенә үткәреләсәк Булгаков-Боҙаяҙ автомобиль юлы участкаһын реконструкциялауҙы ҡушып финанслау тәртибендә федераль бюджет средстволрынан 60 миллион һум күләмендә субсидия бүлеү мәсьәләһен ҡуҙғатты.
Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығында Рөстәм Хәмитов менән Сергей Донской Ағиҙел йылғаһының Дуҫлыҡ монументынан алып Өфөләге тимер юл күперенә тиклемге өлөшөндә йылға ярын нығытып торған инженерлыҡ ҡорамалдарын реконструкциялау тураһында һөйләште. Әлеге ҡорамалдар 50 йыл элек төҙөлгән, уларҙың 50 процентынан ашыуы яңыртыуға мохтаж.
Рөстәм Хәмитовтың мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливанов менән осрашыуында Башҡорт дәүләт университетының уҡытыу корпустарын реконструкциялау һәм студенттар ҡаласығының яңы торлаҡ комплексын төҙөү мөмкинлектәре тикшерелде. Халыҡ-ара саммиттар барышында ятаҡтың яңы уңайлы корпустарында– оҙатыусылар, ә БДУ-ның физика-математика корпусы ҡаршыһында төҙөлөп ятҡан ҡунаҡханала Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы саммитында ҡатнашыусылар урынлаштырыласаҡ, тип көтөлә. Ошонда уҡ БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының осрашыуы үткәреләсәк. Барлыҡ һорауҙар буйынса ыңғай ҡарарҙар ҡабул ителде.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов һалым түләүселәрҙе һалым керемдәрен арттырыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға саҡырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов һалым түләүселәрҙе һалым керемдәрен арттырыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға саҡырҙы
Рөстәм Хәмитов һалым түләүселәрҙе һалым керемдәрен арттырыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға саҡырҙыФото: Олег Яровиков
Шаршамбы, 29 майҙа, Башҡортостан Президенты БР бюджетының һәм муниципаль берәмектәр бюджеттарының килем күләмен, һалым һәм һалым булмаған килемдәрен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе. Һөйләшеүгә республиканың ҙур предприятиелары — «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре саҡырылды.
Башҡортостан Президенты һүҙҙәренсә, өс йыллыҡ бюджет дефициты йылына яҡынса 10-11 миллиард һум тәшкил итә. Уны ҡаплау өсөн шул иҫәптән заем средстволары ла йәлеп ителә.
— 2015 йылда республика бурысы 20 миллиард һумдан ашыуы мөмкин, — тине Рөстәм Хәмитов.
Президент билдәләүенсә, төбәктә һалымдарҙан килгән аҡсаның 40 проценты 27 һалым түләүсегә тура килә. Дөйөм алғанда улар акциздарҙың – яҡынса 100 процентын, ойошмалар табышына һалымдар буйынса килемдәрҙең – 52,5 процентын, милеккә һалымдар буйынса – 50 процентын, физик шәхестәр табышына һалымдар буйынса килемдәрҙең 18 процентын тәьмин итә.
2013 йылда кире дниамика күҙәтелә.
— Дүрт ай эсендә был предприятиеларҙан килгән табыш, үткән йыл менән сағыштырғанда, 355 миллион һумға кәмене, — тип хәбәр итте республика етәксеһе һәм һалым түләүселәрҙе һалым керемдәрен арттырыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға саҡырҙы.
— Һалым һәм һалым булмаған килемдәрҙе арттырырға тейешбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Иңебеҙгә ҙур йөкләмәләр алдыҡ. Шул уҡ ваҡытта Рәсәй Президентының былтыр майҙа ҡабул иткән указдарын үтәргә, атап әйткәндә, дәүләт һәм муниципаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырырға, күп балалы ғаиләләргә пособиелар түләргә, граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итергә, торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәр сифатын яҡшыртырға тейешбеҙ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу һәм уларҙы һауыҡтырыу өсөн 85,9 миллион һум аласаҡ.
Аҡса балалары булған ғаиләләрҙе социаль яҡлау буйынса бурыстарҙы башҡарыу сиктәрендә берлектә финанслау шарттарында федераль ҡаҙнанан бүленә.


text:
Төбәктә VII «Башҡортостандың иң яҡшы китапханасыһы» конкурсы үтә
Төбәктә VII «Башҡортостандың иң яҡшы китапханасыһы» республика конкурсының зона туры үтә. Унда 54 китапхана ҡатнаша, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына БР Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһының бүлек мөдире Галина Евтищенко.
Зона этаптарында еңеүселәр республика конкурсында ҡатнаша ала. Еңеүгә өлгәшеү өсөн китапхана хеҙмәткәрҙәре китапты киң йәмәғәтселеккә тәҡдим итеү буйынса инновацион проект әҙерләргә тейеш, унда партнерҙар – йәмәғәт ойошмалары, мәктәптәр һәм бала баҡсалары ҡатнашһа, тағы ла яҡшыраҡ була.
Конкурста өс номинация билдәләнгән. Улар — «Мәңгелек китаптар» (яҙыусылар һәм шағирҙар ижады буйынса мәҡәләләр, әсбаптар, китаптар тәҡдим итеү); «Уҡыған ил уңыр» (халыҡ менән эшләү формаларына бәйле проекттар тәҡдим итеү); «Барыһы ла уҡый» (китапханаларҙың популярлығын арттырыуға булышлыҡ иткән идеялар менән бүлешеү).
— Конкурстан яңы идеялар, яңы тәжрибә көтәбеҙ, — тине Галина Евтищенко.
Башҡортостандың иң яҡшы китапханасылары исемдәре ноябрь аҙағында билдәләнә.


text:
Граждандар торлаҡ-коммуналь хужалығын реформалаштырыуҙа ҡатнашасаҡ
18 октябрҙә Өфөлә «Хеҙмәт һәм социаль мөнәсәбәттәр академияһы» профсоюздарҙың юғары профессиональ белем биреү учреждениеһының Башҡортостан социаль технологиялар институты (филиалы) ярҙамында БР Профсоюздар федерацияһы, БР-ҙа «Халыҡ-ара стандарт» Төбәк йәмәғәт фонды тарафынан ойошторолған «Граждандарҙың торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуҙа ҡатнашыуы» республика семинары үткәрелә.
Семинарҙа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың профилле Комитеттары һәм Комиссиялары, БР Йәмәғәт палатаһы, «Халыҡ хоҡуғы» йәмәғәт ойошмаһы вәкилдәре, республика профсоюз ойошмалары рәйестәре, тәүге профсоюз ойошмалары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Семинар эше барышында ҡатнашыусылар күп фатирлы йортҡа идара итеү ысулдарын, күп фатирлы йортта йәшәүселәрҙең һәм идара итеүсе компанияларҙың хоҡуҡтарын һәм бурыстарын, йорт комитетын нисек ойоштороу мөмкинлеген тикшерәсәк.
Форумға ярашлы Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса граждандарға консультация биреү ҡаралған.


text:
Республиканың ауыл мәктәптәрендә умартасылыҡ дәрестәре индереләсәк
1 сентябрҙән Башҡортостандың ауыл мәктәптәрендә белем алыусы балалар умартасылыҡ нигеҙҙәренә өйрәнә башлаясаҡ. Был дәрес мәктәп программаһына Урал аръяғын иҡтисади йәһәттән үҫтереү урта сроклы комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2011-2015 йылдарға Урал аръяғында умартасылыҡты үҫтереү планына ярашлы индерелә.
Әлеге ваҡытта уҡытыусылар Башҡорт дәүләт аграр университетында квалификация күтәреү курстарын үтә.
БР Мәғариф министрлығының дөйөм белем биреү бүлеге начальнигы Рәмилә Ишемғолова билдәләүенсә, балаларға яңы фән буйынса белем бирәсәк педагогтар төркөмө әлеге ваҡытта үҙҙәре белемдәрен арттыра.
Умартасылыҡ буйынса дәрестәр төбәктең 39 пилот мәктәбендә индереләсәк. Саралар планына ярашлы, уҡытыу процесын тормошҡа ашырыу өсөн умартасылыҡ бүлмәләрен һәм умарталыҡтар булдырыу ҡаралған. Мәктәптәр кәрәкле методик әҙәбиәт, әсбаптар һәм видеоматериалдар менән тәьмин ителәсәк.
Тәүге уҡытыусылар төркөмө өсөн курстар 25 авгусҡа тиклем дауам итеп, «Башҡортостан – Рәсәйҙең баллы иле» фестиваленә барыу менән тамамланасаҡ.


text:
Туймазы районында тағы ла 19 ғаилә өй туйланыФото: Олег Яровиков
Туймазы районында тағы ла 19 ғаилә өй туйланы
Туймазы районында тағы ла 19 ғаилә өй туйланыФото: Олег Яровиков
Туймазы районының Әгертамаҡ ауылында торлаҡ йорттар файҙаланыуға тапшырылды. 19 бәхетле ғаилә яңы коттедждар асҡысын алды.
Тантанала Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов ҡатнашты. Төбәк башлығы, йәш ғаиләләрҙең Рәсәйҙәге Йәштәр йылында һәм республикабыҙҙағы Йәштәрҙең инициативаһын яҡлау һәм үҫтереү йылында торлаҡлы булыуы ҙур әһәмиәткә эйә, тип билдәләне.
Әйткәндәй, яңы урам Йәштәр исемен алды. Туймазы районы хакимиәте башлығы Рәшит Хәйруллин әйтеүенсә, йыл аҙағына ауылда яңы 80 йорт буласаҡ. Бындай тантаналар рәттән өсөнсө йыл уҙғарыла.
— Быйыл беҙҙең районда 1620 бала донъяға килде, — тине Рәшит Хөснулла улы. — Был былтырғыға ҡарағанда 140 сабыйға күберәк. Демографик хәлде яҡшыртыуға Әгертамаҡ халҡы ла үҙ өлөшөн индерҙе. Бөгөн бында мәктәпкәсә һәм мәктәп йәшендә 80 бала бар, ә оҙаҡламай тағы ла бишәү донъяға ауаз һаласаҡ.
— Йорттар һалыу — бер эш, — тине Президент. — Тиҙҙән бында балалар баҡсаһы, мәктәп һәм фельдшер-акушерлыҡ пункты ла төҙөргә кәрәк буласаҡ. Әгертамаҡ ауылы халҡы, айырыуса кескәйҙәр өсөн бөтә шарттар булдырылырға тейеш.


text:
Фото:
Өфөлә Европа кимәлендәге асфальт ҡулланыла башланы
Фото:
Өфөлә юлдарҙың ҡайһы бер участкаларында асфальт япмаһының яңы технологияһы ҡулланылған. Башҡортостандың баш ҡалаһында заманса юл япмаһын Октябрь проспектында «Дәүләт циркы» менән «Рәми Ғарипов исемендәге мәктәп-интернат» туҡталыштары араһында, шулай уҡ Дуҫлыҡ монументы янында һынап ҡарарға мөмкин.
Өфө хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, был технология Европаның иң ҙур ҡалаларында, атап әйткәндә, Лондон һәм Парижда, файҙаланыла.
Бындай юлдар төҙөлөшө өсөн ҡулайлама Өфөлә былтыр һатып алынған. Был асфальт айырым ныҡлыҡ менән айырылып тора, һыуға бирешеп бармай һәм оҙаҡҡа етә. Шул уҡ ваҡытта ул күпкә ҡиммәтерәк, әммә һөҙөмтәһе тотонолған аҡсаларҙы аҡлай.


text:
Туймазы мәктәптәрендә «Чемпиондар менән зарядкалар» үтте
Туймазы районында дөйөм мәктәп «Чемпиондар менән зарядкалар» үтте, унда 12 меңдән ашыу уҡыусы һәм Туймазының билдәле спортсылары – спорт мастерҙары, донъя, Рәсәй, Башҡортостан чемпиондары ҡатнашты.
Туймазы ҡалаһының 8-се урта мәктәбендә уҡыусылар менән зарядканы самбо буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры Дмитрий Торгашов һәм кикбоксинг буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры Алмаз Зәйнәғолов үткәрҙе. Был спортсылар Рәсәй беренселектәрендә күп тапҡыр еңеүсе, ә хәҙер Алмаз һәм Дмитрий донъя чемпиондары.
Серафимовка ауылының 1-се урта мәктәбендә башланғыс синыф уҡыусылары менән зарядканы 11 синыф уҡыусыһы, кикбоксинг буйынса Рәсәйҙең спорт мастеры Руслан Цхай уҙғарҙы.
Йәштәр араһында спидвей буйынса ике тапҡыр Рәсәй чемпионы, үҫмерҙәр араһында Германия чемпионатында бронза призеры, халыҡ-ара ярыштарҙың көмөш призеры Арыҫлан Фәйзуллин Туймазы ҡалаһының 2-се урта төп дөйөм белем биреү мәктәбендә булды.
Тотош йондоҙҙар спорт командаһы зарядканы Туймазы ҡалаһының 4-се урта төп дөйөм белем биреү мәктәбендә үткәрҙе: самбо буйынса ике тапҡыр донъя чемпионы, РФ Президентының Кубогын яулаусы, халыҡ-ара һәм бөтә Рәсәй турнирҙары еңеүсеһе һәм призеры – Тимур Ғәлләмов; самбо буйынса Азия, Рәсәй беренселектәре призеры – Айнур Муллағәлиев; билбауҙа көрәш буйынса Рәсәй һәм донъя чемпионы – Гөлсинә Ишмурзина; Олимпия уйындары ҡатнашыусыларын тәрбиәләүсе, БР иң яҡшы тренеры – Сергей Суханов; марафон йүгереүе буйынса күп тапҡыр бөтә Рәсәй һәм республика ярыштары еңеүсеһе һәм призеры – Азат Мөҡсинов; йөҙөү буйынса Европа һәм СССР чемпионы – Альберт Шәйҙуллин.
— Быға оҡшаш акциялар уҙғарыу район территорияһында физик культура һәм спорт үҫешенә яңы импульс бирә һәм төрлө спорт төрҙәре менән шөғөлләнергә теләүсе балалар һәм үҫмерҙәр иҫәбенең артыуына тәьҫир итә, — тип билдәләнеләр Туймазы районы хакимиәтендә.


text:
«Ирәмәл» тәбиғәт паркы ойоштороласаҡ
Республикала «Ирәмәл» тәбиғәт паркы ойоштороласаҡ. Ул Белорет һәм Учалы райондары муниципаль райондары биләмәһендә төҙөлә. Республика Хөкүмәте тарафынан был турала бойороҡ 2010 йылдың 1 февралендә ҡабул ителде.
БР Экология министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Ирәмәл» тәбиғәт паркын ойоштороу уникаль тәбиғәт ландшафттарын һаҡлауға һәм Ҙур һәм Бәләкәй Ирәмәл түбәләрен, Әүәләк һәм Еләкле һырттарын индергән тау массивының рекреацион ресурстарын һөҙөмтәле файҙаланыуға булышлыҡ итәсәк.
Парктың төп тәғәйенләнеше — тау-тундра, тайга-урман һәм һаҙлыҡ экосистемаларын һаҡлау; үҫемлектәрҙең һәм йәнлектәрҙең һирәк төрҙәре популяцияһын һаҡлау; Көньяҡ Уралдағы ҙур йылғалар инештәренең тотороҡло гидрологик режимын тәьмин итеү. Шулай уҡ туризмды һәм ял итеүҙе үҫтереү өсөн шарттар булдырыласаҡ. Парк ойоштороу менән турфирмалар селтәрен киңәйтеү ҙә күҙаллана.
Яңы парктың планлаштырылған майҙаны 49338 гектар тәшкил итә. Парк тулыһынса урман менән ҡапланған, шуға ла уның биләмәһендә һунар йәнлектәренең бөтә төрҙәре лә тиерлек бар. Бында бик һирәк ҡалған һәм юғалыу ҡурҡынысы янаған йәнлектәрҙең 40-ҡа яҡын төрө (осар тейен, ҡама, марал, ҡара ҡауҙы, аҡ һәм һоро ағуна, үлән тәлмәрйене, ҡыҙылбалыҡ, бәрҙе, махаон, адмирал һәм башҡалар) осрай.
Билдәле булыуынса, Башҡортостанда һаҡланған тәбиғәт территорияларын ойоштороу тарихы 1929 йылдан башлана. Ике участканан торған беренсе Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығы 1929 йылда төҙөлә. 1979 йылда Көньяҡ Уралда ылыҫлы урмандарҙы һәм бейек тау үҫемлектәрен һаҡлау өсөн ҙур “Көньяҡ Урал” ҡурсаулығы ойошторола. 1986 йылда Башҡортостан дәүләт ҡурсаулығының Ағиҙел буйы участкаһы айырым «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы итеп бүленә.
Башҡортостанда 115 тәбиғәт ҡомартҡыһы бар. Республиканан ситтә лә киң билдәле, Ирәмәл һәм Ямантау, «Торатау» һырты, Красноусол минераль сығанаҡтары, Ҡотоҡ һәм Шүлгәнташ мәмерйәләре, Асылыкүл, Красный ключ инеше кеүек мөһим объекттар һаҡлауға алынған.
1986 йылдан тәбиғәт парктары төҙөлә башланы, унда тәбиғәт комплекстарын һаҡлауҙан тыш, уларҙы рекреацион маҡсатта ла киң файҙаланыу күҙ уңында тотола. Хәҙерге ваҡытта 4 парк булдырылған. «Башкирия» Милли паркы (1986), «Асылыкүл» (1993), «Ҡандракүл» (1995), «Мораҙым тарлауығы» (1998) тәбиғәт парктары.


text:
Коллегабыҙ Рәис Ҡасимов беҙҙең аранан китеп барҙы
Коллегабыҙ, республиканың күренекле журналисы, «Кызыл таң» гәзите ветераны Рәис Ҡасимов беҙҙең аранан китеп барҙы.
«Кызыл таң» гәзитенең бөгөнгө һанында хәбәр ителеүенсә, Рәис Ҡасимов 1936 йылдың 15 ғинуарында Ҡырмыҫҡалы ауылында тыуған. Өфөлә урта мәктәпте тамамлаған Рәис йәштән үк матбуғат менән ҡыҙыҡһына. 1958 йылда армиянан ҡайтҡас, «Ленинец — Ленинсы» гәзитенә тәржемәсе булып эшкә урынлаша. Ситтән тороп уҡып, 1965 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай һәм бер йылдан «Совет Башҡортостаны» гәзитенә әҙәби хеҙмәткәр булып эшкә күсә. 1973 йылдан башлап теүәл сирек быуат уның журналистлыҡ эшмәкәрлеге «Кызыл таң»да дауам итте: әҙәби хеҙмәткәр, бүлек мөдире, яуаплы секретарь вазифаларын башҡарҙы.
Рәис Шәйәхмәт улы ижтимағи-сәйәси тормоштоң ағышы һәм алда торған бурыстар тураһында очерктар, публицистик мәҡәләләр, юл яҙмалары, фельетондар, махсус тематик биттәр яҙҙы.
1991 йылда Рәис Ҡасимовҡа «Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исеме, 1992 йылда Шаһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия бирелде, 1996 йылда Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнде.
— Рәис Ҡасимов донъя малы тип көйөнмәне, ифрат тыйнаҡ йәшәне, барлыҡ көсөн, ваҡытын журналистикаға, йәмәғәт эштәренә бағышланы. Ҡулынан ҡәләмен төшөрмәне. Спорт менән шөғөлләнеүҙән дә ғүмер буйы туҡтаманы. Үткән ҡыш та әле ул йылға-күлдәрҙә йыш ҡына мәке уйып, боҙло һыуҙа ҡойондо. Яҙмышына шулай яҙылғандыр, күрәһең, июль селләһендә күлдә һыу ингәндә йөрәге туҡтаған, — тип яҙалар уның тураһында хеҙмәттәштәре «Кызыл таң» гәзитенең бөгөнгө һанында.


text:
Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге яңы объекттар менән тулыланды
Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге яңы объекттар менән тулыланды. БР Иҡтисади үҫеш министрлығы ҡарамағындағы Республиканың инвестиция проекттарын тикшереү һәм уларға ярҙам итеү буйынса комиссияһы йәнә ете бындай проектты хупланы.
Улар араһында — «Ласселсбергер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең етештереү ҡеүәтен арттырыу» (проект инициаторы — «Ласселсбергер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте); «Кушнаренко районында йылына 130 мең тонна бройлер ите етештереү буйынса ҡошсолоҡ комплексын төҙөү» (инициаторы — «БашБройлер» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте); «Иген культураларын һәм үҫемлектәр биомассаһын тәрән эшкәртеү комплексын төҙөү» проекты (инициаторы — «Биосистема» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте).
Ҡалған дүрт проектты «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тәҡдим иткән.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегендә бөгөнгө көндә 80 проект иҫәпләнә, инвестицияларҙың дөйөм күләме яҡынса 490 миллиард һум тәшкил итә. Проекттарҙы тормошҡа ашырыу сиктәрендә 42 мең яңы эш урыны булдырыу ҡаралған.


text:
Татарстан Дәүләт Советы делегацияһының Башҡортостанға сәфәре
Бөгөн, 3 декабрҙә, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай 1997 йылдың 22 мартындағы ике күрше республиканың Ҡануниәт органдары араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүен артабан үҫтереү маҡсатында килгән Татарстан Республикаһы Дәүләт Советы делегацияһын ҡабул итә.
Һуңғы тапҡыр бындай осрашыу 2003 йылдың декабрендә үткәрелгәйне – Татарстан парламентарийҙары Өфөгә килеп, хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү тураһында Протоколға ҡул ҡуйылғайны, килешеүҙе тормошҡа ашырыу буйынса эшсе төркөм ойошторолғайны.
Программала республика парламентының профилле комитеттарында осрашыуҙар ҡаралған, унда депутаттар — Татарстан һәм Башҡортостан парламенттарының профилле комитеттары рәйестәре һәм уларҙың урынбаҫарҙары берҙәм хоҡуҡ майҙанын киңәйтеүҙә, берлектәге закон проекттары әҙерләүҙә һәм һайлаусылар мәнфәғәтендә закондарҙы һөҙөмтәле бойомға ашырыуҙа хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен тикшерәсәк.
Программаның икенсе өлөшөндә Башҡортостан менән Татарстан ҡануниәтселәре араһында хеҙмәттәшлек тураһында документҡа ҡул ҡуйыу тантанаһы ҡаралған. Килешеүгә республикалар парламенттары етәкселәре Константин Толкачев менән Фәрид Мөхәмәтшин ҡул ҡуясаҡ.
Ҡунаҡтар шулай уҡ Башҡортостан парламентының эш тәжрибәһе менән танышасаҡ, республиканың ҡануниәт органы тарихы музейына барасаҡ. Археология һәм этнография музейына барыу, Өфө «Нур» дәүләт татар театрының ижади коллективы менән осрашыу планлаштырылған, тип хәбәр итә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай матбуғат хеҙмәте.


text:
Хеҙмәтенә күрә хөрмәте
Өфөнөң "Электроаппарат" заводы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Валерий Трофимовҡа "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе" тигән Почетлы исем бирелде.
Был награда — Башҡортостандың һәм тотош илдең сәнәғәт ҡеүәтен үҫтереүҙә Валерий Трофимовтың ҡаҙаныштарын таныу ул. Туғыҙ йыл буйына Валерий Николаевич предприятиеға уңышлы етәкселек итә, ул 2004 йылдан "Электрозавод" Холдинг компанияһы структураһына инә. Бөтә производствоны модернизациялау туранан-тура уның етәкселегендә башланды, етештерелгән продукция структураһы һәм ассортименты үҙгәрҙе. Предприятие сығарған продукция Рәсәйҙең бөтә энергосистемаларында талап ителә.


text:
Башҡортостандың рәсми делегацияһы Финляндияға бара
16-17 февралдә БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендә Башҡортостан делегацияһы Финляндия Республикаһына эш сәфәре менән бара.
Делегация Финляндияла ҡулланылған ағасты тәрән эшкәртеү технологиялары менән танышасаҡ. Сеймал әҙерләүҙән алып һуңғы продукция етештереүгә тиклем ағас эшкәртеүҙең бөтә стадиялары алып барылған ағас эшкәртеү сәнәғәте предприятиеларына барыу планлаштырыла. Белгестәрҙе йылылыҡ һәм электр энергияһы, ағас йорттар, йыһаздар, столяр изделиелары етештереү ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ ағас сеймалы һәм ҡалдыҡтар эшкәртеү өсөн технологик ҡорамалдар ҙа ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.
17 февралдә делегация Финляндияның Jarvilakia Ағас сәнәғәте ассоциацияһы президенты Ристо Уитти менән осрашасаҡ.
БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, делегация составына БР урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Вилорий Якупов, урман хужалығы министры урынбаҫары Ғәлим Асҡаров инәсәк.
Сәфәрҙең маҡсаты – Башҡортостандың Финляндияның ағас эшкәртеү өлкәһендәге эшлекле берләшмәһе менән хеҙмәттәшлек йүнәлештәрен ҡарау.


text:
Фото:
Былтыр яңы производстволарға 45 миллиард һум инвестицияланды
Фото:
Былтыр Башҡортостанда 33 яңы ҙур производство эшләй башланы. Бөтә инвестициялар 45 миллиард һум тәшкил итте. Һөҙөмтәлә республиканың 26 предприятиеһында алты меңдән ашыу эш урыны булдырылды һәм һаҡлап алып ҡалынды.
Башҡортостан Рәсәйҙең сәнәғәт тулайым төбәк продуктының өстән бер өлөшөнән артығын етештергән һәм эш менән мәшғүл халыҡтың дүрттән бер өлөшө был секторға тура килгән аҙ һанлы субъекттарының береһе булып тора.
Бөгөн республикала 600 миллиард һумға 78 ҙур проект әҙерләнә һәм тормошҡа ашырыла. Уларҙа тағы 60 мең яңы эш урыны булдырыласаҡ. Улар араһында – Өфө трансформатор заводы, «Ласселсбергер» керамик плитка производствоһы, «Өфөнефтехим» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә аҡрын кокслау комплексы, «Инмаш» Стәрлетамаҡ концерны базаһында «Беларус» тракторҙарын йыйыу, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексында күркә ите етештереү һәм башҡалар.
VDL концерны менән берлектә «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте автобустарҙың яңы моделдәрен сығарыуҙы үҙләштерҙе: туристик, ҡала-ара һәм 15 метр оҙонлоғондағы ҡала автобусы. Комплектлаусы деталдәрҙең бер өлөшөн: автобус салондары өсөн пластмасса деталдәр һәм запчастар – аутсорсинг шарттарында бәләкәй бизнес субъекттары етештерә.
«Лаверда» итальян фирмаһы менән килешеү буйынса республикала «Челленджер-647» комбайндарын етештереү юлға һалынған. «Башҡортостан троллейбус заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Нефтекама автозаводы менән берлектә яңы БТЗ-НефАЗ-52765А троллейбусы сығарҙы.
Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2010 йылда «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең ҡайһы бер проекттарын тормошҡа ашырыу дауам иттереләсәк. Атап әйткәндә, Сибайҙа – газотурбина электростанцияһы, Өфөлә – Затон биҫтәһендә подстанция. Туймазы районында — керамик кирбес етештереү заводы, Учалы районында Чехия эксперт банкы менән берлектә эзбиз-цемент комбинаты төҙөү проекты бойомға ашырыласаҡ. Билдәләнгән бурыстар араһында – Ғафури районында аҙ ҡатлы йорттар һалыу өсөн төҙөлөш материалдары һәм тиҙ күтәрелгән конструкциялар производствоһын ойоштороу.
Күҙаллауҙар буйынса, 2010 йылда был инвестицион проекттарҙы тормошҡа ашырыу ике меңдән ашыу яңы эш урыны булдырасаҡ.


text:
Мәләүез ҡалаһында көрәшселәр «Башҡортостан» гәзите Кубогы өсөн көс һынашасаҡ
Республиканың «Башҡортостан» ижтимағи-сәйәси гәзите Бөтә Рәсәй билбау көрәше федерацияһы менән берлектә, Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов һәм муниципаль район хакимиәте ярҙамында 18 майҙа Мәләүез ҡалаһында «Башҡортостан» гәзите Кубогына һәм приздарына көрәш буйынса I республика турнирын үткәрә. Ярыштарҙа 18 йәштән олораҡ спортсылар ҡатнаша ала. Турнир шәхси-команда иҫәбендә үткәрелә. Тулыраҡ мәғлүмәт менән «Башҡортостан» гәзите сайтында танышырға мөмкин. Белешмәләр өсөн телефон: (347) 272-42-07.


text:
Фото:
Өфөлә реконструкциянан һуң башҡорт гимназияһы асылды
Фото:
Өфөнөң Дим районында масштаблы реконструкциянан һуң яңынан 102-се башҡорт гимназияһы асылды. Был күркәм, оҙаҡ көтөлгән ваҡиға дүшәмбе, 2 апрелдә, булды һәм биҫтә халҡы өсөн ысын байрамға әйләнде. Балаларының үҙ мәктәбенә ҡайтыуын улар өс йыл түҙемһеҙләнеп көттө.
1952 йылда төҙөлгән мәғариф учреждениеһы күптән ремонтҡа мохтаж ине. «БашРегионСтрой» төҙөүселәре арҡаһында уҡыу йорто яңы төҫ алды. Биш мең квадрат метрҙан ашыу майҙанда спорт һәм тантаналар залы, яҡты һәм киң ашхана, китап уҡыу залы, процедура һәм стоматология кабинеттары, ритмика класы урынлашҡан.
Тантанаға йыйылған Дим районы балалары үҙ мәктәптәренә ҡайтыуына шатланып бөтә алманы. Әммә уларҙан күберәк был ваҡиғаға ата-әсәләр ҡыуанғандыр, моғайын, уларға бит балаларын биҫтәнең икенсе мәктәбенә йөрөтөргә тура килде.
— Беҙ яҡында ғына йәшәйбеҙ, шуға ла ҡыҙым хәҙер мәктәпкә үҙе йөрөй аласаҡ, ә икенсе мәктәпкә өләсәһе оҙата торғайны. Был бик үк уңайлы түгел,— ти уҡыусыларҙың береһенең әсәһе. – Хәҙер ошондай матур мәктәптә уҡыясаҡбыҙ. Бындай бәхетте көтөп ала алғаныбыҙға ышанмай ҙа торам.
Ремонт үткән бинала 500 уҡыусы һәм 43 уҡытыусы урынлашасаҡ. Әйткәндәй, бында уҡыу бер сменала ойошторолған.
Гимназияны реконструкциялауға, уны ҡорамалдар һәм инвентарь менән йыһазландырыуға йәмғеһе 150 миллион һум бүленгән булған.
Мәктәпте асыу тантанаһында Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, БР мәғариф министры Әлфис Ғаязов, Дим районы хакимиәте башлығы Зөфәр Хәкимов ҡатнашты.
Ирек Ялалов, бөтә кимәлдәге властарҙың был проектты тормошҡа ашырыуҙағы өлөшөн билдәләп, Дим халҡын һәм уҡыусыларҙы яңыртылған мәктәп асылыуы уңайынан ихлас ҡотланы. Ул, мәғариф өлкәһендә индерелгән бөтә стандарттарға яуап биреүсе заманса мәктәптә лайыҡлы белем бирелер, тигән ышанысын белдерҙе.
Ҡала башлығы йәнә, Дим биҫтәһендә комплекслы төҙөлөш киләсәктә лә алып барыласаҡ, тип билдәләне. Яңы уҡыу йылына 101-се урта мәктәпте сафҡа индереү планлаштырыла, «Дим-8» һәм «Дим-9» микрорайондарында тағы бер мәктәп һәм балалар баҡсаһы проектлана.
Район башлығы әйтеүенсә, быйыл Дим биҫтәһенә нигеҙ һалыныуына 125 йыл тула һәм ошондай әһәмиәтле социаль объект асылыуы — райондың үҫешеүенә сағыу дәлил. Уның әйтеүенсә, 102-се мәктәп үҙе лә оҙайлы, данлы юл үткән, 2012 йылда ул 60 йыллығын билдәләй. Зөфәр Хәкимов барыһына ла артабан уңыштар теләне.


text:
Ғинуарҙа республика халҡының тәбиғи кәмеүе 316 кеше тәшкил иткән
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Ғинуар айында Башҡортостанда 4493 бала тыуған, был 2014 йылдың ғинуарына ҡарата 9,7 процентҡа кәмерәк. 4809 кеше вафат булған — 0,3 процентҡа күберәк. Шулай итеп, 2015 йылдың ғинуарында халыҡтың тәбиғи кәмеүе 316 кеше тәшкил иткән, тип хәбәр итте Башҡортостанстат.
Волга буйы федераль округында — Татарстанда (251 кеше), Рәсәй буйынса 22 субъектта халыҡтың тәбиғи артыуы күҙәтелгән.
Башҡортостанда йышыраҡ ҡан әйләнеше сирҙәре үлемгә сәбәпсе булып тора — бөтә осраҡтарҙың 41,3 проценты. Статистиктар билдәләүенсә, шештәр (9,9), бәхетһеҙ осраҡтар, ағыуланыуҙар һәм имгәнеүҙәр (8,6), тын юлдары (6) һәм аш һеңдереү ағзалары ауырыуҙары (5,6) ла күпселекте тәшкил итә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Екатеринбургта алдынғы медицина технологиялары менән танышты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина һәм Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев составындағы республика делегацияһы Екатеринбургта Өлкә балалар клиник дауаханаһы менән танышты.
Улар Перинаталь үҙәккә барҙы, ҡыйбатлы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған бала табыуға ярҙам итеү һәм операция бүлексәләрен ҡараны.
Был үҙәк йылына 5 мең бала табыуға иҫәпләнгән. Көн һайын бында 16-17 сабый донъяға килә. Уның составында 5 операция һәм 15 бала табыу залы бар. Үҙәк составына йөклөлөк патологияһы, интенсив терапия, сабыйҙар патологияһы һәм башҡа бүлеусәләр инә. Перинаталь үҙәк ресурстары патологиялары асыҡланған йөклө ҡатындар һәм сабыйҙарға иҫәпләнгән. Бар Свердловск өлкәһенән яңы тыуған сабыйҙарҙы һәм ауырлы ҡатындарҙы бында ебәрәләр.
Рөстәм Хәмитов үҙәктә күргәндәренән ҡәнәғәт ҡалды. Бында ҡулланылған технологияларҙың күбеһе беҙҙең республикала ла файҙаланыла ала.


text:
Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәрендә Польшанан делегация ҡатнаша
11 майҙа Өфөлә, Башҡорт дәүләт университетында республикала Поляк мәҙәниәте көндәрен асыу тантанаһы үтте. Унда ҡатнашыу өсөн республика баш ҡалаһына Польшанан делегация килде, уны Рәсәй Федерацияһындағы Польша Республикаһы Илселегенең Консуллыҡ бүлеге консулы Якуб Герольд етәкләй. Делегация составында Олецко ҡалаһының мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы вице-директоры Данута Паушкт, шулай уҡ поляк теле уҡытыусыһы Хенрика Яхимович, башланғыс кластар уҡытыусыһы Рената Барановская бар.
— Поляк мәҙәниәте көндәре Башҡортостанда беренсе тапҡыр үткәрелмәй, — тип билдәләне Якуб Герольд. – Бында Поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәгенең эшмәкәрлеге киң йәйелгәнгә күрә, минеңсә, республикала йәшәүсе барлыҡ халыҡ поляк мәҙәниәте менән таныш.
Хенрика Яхимович фекеренсә, Башҡортостанда Поляк мәҙәниәте көндәрен үткәреү беҙҙең төбәктәр араһындағы дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙең яҡшы мөмкинлектәргә эйә булыуын раҫлай.
— Бындай саралар ярҙамында Башҡортостанда йәшәүсе поляктар Польша мәҙәниәте менән яҡындан таныша ала, — тине пани Яхимович. – Польша менән Башҡортостан күп йылдар дауамында хеҙмәттәшлек итә. Ҡасандыр Өфө делегацияһы беҙгә лә визит менән килгәйне. Беҙҙең арала төрлө тармаҡтарҙа, тәү сиратта, мәҙәниәт һәм мәғариф өлкәләрендә булдырылған бәйләнештәр яҡшы һөҙөмтә бирә ала.


text:
Рөстәм Хәмитов: «500 ферма» программаһын финанслау мотлаҡ дауам итәсәк»
Күгәрсен районына эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Ергән МТС-ы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «500 ферма» республика маҡсатлы программаһы буйынса төҙөлгән һөтсөлөк-тауар фермаһын ҡараны.
Дәүләт программаһы сиктәрендә бында 233 баш эре малға иҫәпләнгән һөтсөлөк комплексы төҙөлгән, мал аҫрау һәм ашатыу өсөн оптималь шарттар булдырылған, заманса яңы ҡорамалдар һатып алынған.
Рөстәм Хәмитов, фермала етештерелгән продукцияның үҙҡиммәте хәҙер кәмей башлаясаҡ, тигән ышанысын белдерҙе.
Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко хәбәр итеүенсә, программа буйынса хужалыҡҡа дүрт миллион һумға яҡын аҡса бүленгән, әммә субсидиялау әле тамамланмаған. Төҙөлөш-монтаж эштәренә бөтәһе 23 миллион һум тотонолған, йәнә 18 миллионға ҡорамалдар һатып алынған.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ сәсеү эштәре барышы хаҡында ҡыҙыҡһынды, кәрәкле техника менән тәьмин ителеү тураһында һорашты.
Ергән МТС-ы ҡарамағында – 100 мең гектарҙан ашыу, Исем ауылында 21 мең гектарға яҡын сәсеүлек майҙандары бар. Николай Коваленко хәбәр итеүенсә, баҫыу эштәре өсөн кәрәкле техника бар, әммә тиҙҙән техника паркын яңыртырға кәрәк буласаҡ, сөнки тракторҙар — етешәр-һигеҙешәр йыл, комбайндар унышар йыл эшләй.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, «500 ферма» программаһын тормошҡа ашырыу дауам итәсәк. Республиканың ауыл хужалығы министры хәбәр итеүенсә, программа сиктәрендә быйыл йөҙөнсө ферманы асыу планлаштырыла. Рөстәм Хәмитов юбилейлы һөтсөлөк комплексына мотлаҡ барырға һүҙ бирҙе.


text:
Үзбәкстан Башҡортостандың урман хужалығы өлкәһендәге тәжрибәһен өйрәнә
Башҡортостанға рәсми визит менән Үзбәкстан Республикаһының Ауыл һәм һыу хужалығы министрлығы делегацияһы килеп китте. Урман хужалығы өлкәһендә тәжрибә уртаҡлашыу визиттың төп маҡсаты булып торҙо. Ҡунаҡтар араһында дәүләт власы органдары вәкилдәре, фермер хужалыҡтары етәкселәре булды. Эш осрашыуы барышында дөйөм урман хужалығы буйынса мәсьәләләр, шулай уҡ урмандарҙы тергеҙеүгә ҡағылышлы һорауҙар ҡаралды. Был хаҡта Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
— Йыл һайын беҙҙең республикала 10400 гектар майҙанда урмандарҙы тергеҙеү саралары үткәрелә, — тип һөйләне БР урман хужалығы министры урынбаҫары Ришат Шәрәфиев.
Үзбәкстанда үҫентеләр насар ерләшкәнгә күрә (30 процент), ҡунаҡтар Башҡортостандағы хәлдәр менән ҡыҙыҡһынды.
— Республиканың 100-ҙән ашыу урман питомнигында 100 миллионға яҡын үҫенте үҫтерелә. Беҙҙең тәжрибә һәм кадрҙар орлоҡ материалдарын һөҙөмтәле ҡулланырға мөмкинлек бирә. Бөгөнгө көнгә яңы ултыртылған үҫентеләр 80 процентҡа үҙләшә, — тип аңлатты Ришат Шәрәфиев.
Ҡунаҡтар Өфөнөң лимонарийында һәм ауыл хужалығы техникумында булды, БР Урман янғындарын иҫкәртеү һәм һүндереү үҙәге һәм Йылайыр, Бөрйән райондарының дәүләт унитар предприятиелары эшмәкәрлеге менән танышты. Шулай уҡ делегация урман питомниктарында булды.
— Йылы ҡаршы алғанығыҙ өсөн рәхмәт. Башҡортостандағы коллегаларыбыҙ менән артабан урмандарҙы тергеҙеү өлкәһендә һөҙөмтәле хеҙмәттәшлек итербеҙ, тип ышанабыҙ, — тип билдәләне Үзбәкстан Республикаһының Министрҙар Кабинеты хеҙмәткәре Аслиддин Бозоров.


text:
Башҡортостан делегацияһы «Интерра-2012» халыҡ-ара инновация форумында ҡатнаша
Башҡортостан вәкилдәре 14 сентябрҙә Новосибирск ҡалаһында асылған IV «Интерра-2012» халыҡ-ара инновация форумында ҡатнаша.
Быйылғы форумдың темаһы – «Йәшәү өсөн инновациялар». Шуға күрә сарала йәшәү сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән яңы эшләнмәләр һәм идеяларға өҫтөнлөк бирелә. «Яңы иҡтисад», «Ҡала — йәшәү өсөн», «Инновациялар территорияһы», «Инновацион үҫеш өлкәһендә сәйәсәт һәм идара итеү» форумдың төп йүнәлештәре булып тора.
«Башинформ» агентлығына «Интерра–2012» форумында ҡатнашыусы – БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығының инновация бүлеге начальнигы Урал Насибуллин хәбәр итеүенсә, сара сиктәрендә Рәсәйҙең Инновацион төбәктәр ассоциацияһы Советы ултырышы үтәсәк. Унда республика Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов доклад менән сығыш яһаясаҡ.
Бынан тыш, республика делегацияһы кластерлы үҫеш буйынса халыҡ-ара конференцияла, шулай уҡ инновацион технологияларға һәм юғары технологиялы медицинаға арналған төрлө сараларҙа ҡатнашырға планлаштыра.
IV «Интерра-2012» халыҡ-ара инновация форумы үҙ эшен 15 сентябрҙә тамамлай.


text:
Баш ҡала студенттарының стипендияһы бер нисә тапҡырға арттырылды Фото: Олег Яровиков
Баш ҡала студенттарының стипендияһы бер нисә тапҡырға арттырылды
Баш ҡала студенттарының стипендияһы бер нисә тапҡырға арттырылды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған Өфө студенттарының стипендияһы бер нисә тапҡырға арттырылды. Тейешле ҡарар баш ҡала хакимиәтенең сайтында баҫылған.
Өфө хакимиәте башлығы стипендияһы ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған һәм етем студенттарға бирелә.
Документтан күренеүенсә, юғары уҡыу йорттарында уҡыған стипендиаттар ай һайын 600 һум урынына ике мең һум аласаҡ. Урта звено белгестәрен әҙерләү программалары буйынса белем алған студенттар өсөн айлыҡ түләү 1,5 мең һум тәшкил итә (быға тиклем 500). Квалификациялы эшселәр һәм хеҙмәткәрҙәр әҙерләү программалары буйынса уҡыусылар 400 һум урынына мең һум аласаҡ.
Яңылыҡтар республиканың баш ҡалаһында урынлашҡан уҡыу йорттарына ҡағыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: Эш хаҡын күтәреү – республика Хөкүмәтенең төп йүнәлештәренең береһе
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәте Йортонда Өс яҡлы Килешеүгә ҡул ҡуйылды. Уға ярашлы, 2011 йылдың 1 ғинуарынан бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәре өсөн минималь эш хаҡы айына 5500 һум күләмендә билдәләнде. Яңылыҡ федераль бюджеттан финансланған ойошмаларға ҡағылмаясаҡ.
Документҡа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Анатолий Бондарук һәм БР Эш биреүселәр союзы рәйесе Владимир Шолом ҡул ҡуйҙы.
Минималь эш хаҡы күләме республика бюджеты средстволары, бюджеттан тыш средстволар иҫәбенә тәьмин ителә.
Килешеү республиканың Килешеү төҙөгән йәки уға ҡушылған индивидуаль эшҡыуарҙарына ла ҡағыла.
Документҡа ҡул ҡуйғандан һуң уға аңлатма биреп, республика Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Хөкүмәтенең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе булып эш хаҡын күтәреү тора, тип тағы бер тапҡыр һыҙыҡ өҫтөнә алды. Быйылғы туғыҙ ай йомғаҡтары буйынса Башҡортостан эш хаҡы кимәле буйынса Волга буйы федераль округында бишенсе урынды биләй һәм Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән 23 процентҡа ҡалыша. Бының менән һис тә килешергә ярамай, тип билдәләне Президент. Был проблеманы хәл итеү өсөн тәүге аҙым – хеҙмәткә түләүҙең минималь күләмен 5500 һумға тиклем арттырыу. Был айҡанлы бәхәстәр һәм дискуссиялар күп булды, әммә ахыр килеп, ҡарар ҡабул ителде. Был эш системалы характерҙа буласаҡ, һәм 2015 йылға, тип иҫкәртте Рөстәм Хәмитов, бюджет хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы кимәле бер ярым тапҡырға артасаҡ. Президент 2011 йылдың 1 ғинуарына тиклем бюджет хеҙмәткәрҙәренә бер оклад күләмендә бер тапҡыр бирелә торған пособие түләнәсәге тураһында ла тағы бер тапҡыр иҫкәртеп уҙҙы. Был маҡсаттарға 1 млрд. 400 млн. һум аҡса бүленә. Бынан тыш, мәғариф системаһы хеҙмәткәрҙәре сифатлы хеҙмәте өсөн тағы 680 млн. һум аҡса аласаҡ. 2011 йылдың 1 июненән республиканың бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы 6,5 процентҡа арттырыла. Был күтәреүгә тағы 1,4 млрд. һум аҡса резервҡа һалынған.
БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов Рөстәм Хәмитовҡа минималь эш хаҡы күләмен 5500 һумға тиклем арттырыу тураһында ҡарар ҡабул иткән өсөн рәхмәт белдерҙе. "Президентыбыҙ халыҡ тауышын ишетеүгә шатмын. Беҙ быға оҙаҡ килдек, һәм бына, ахыр килеп, ҡарар ҡабул ителде", — тине Башҡортостан профсоюздары лидеры.


text:
Талҡаҫ күле янында балалар этномәҙәни лагеры эшләй
8-21 августа Баймаҡ районының Талҡаҫ күле ярындағы «Орленок» лагеры биләмәһендә балалар этномәҙәни лингвистик лагеры үтәсәк. Ойоштороусылары — «Темәс» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге, БР Халыҡтар дуҫлығы йорто һәм Баймаҡ районы хакимиәте ҡарамағындағы йәштәр бүлеге.
Лагерҙа Башҡортостандан, Силәбе, Ырымбур өлкәләренән 50 бала ял итәсәк. Улар башҡорт телен өйрәнәсәк һәм башҡорт халҡының мәҙәниәте менән танышасаҡ. Программала Башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәгенә, Темәс ауылындағы музейға һәм Зәки Вәлиди исеме менән бәйле тарихи урындарға барыу ҡаралған.
— Башҡортостандан ситтә йәшәүсе башҡорттар һаны әҙ түгел, — тип әйтә «Темәс» тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Нур Күлмырҙин. – Шуның өсөн балалар күрше төбәктәрҙән 14 көн эсендә башҡорт халҡының мәҙәниәте, йолалары, теле һәм көн-күреше менән танышырға килә.
Уның әйтеүенсә, лагерҙа барлыҡ саралар тик башҡорт телендә үтәсәк. Башҡа телдәрҙә аралашыу кәметеләсәк.


text:
Фото:
Яҡындағы көндәрҙә Башҡортостанда көндәр йылы торасаҡ, ямғыр яуасаҡ
Фото:
Август аҙағына тиклем Башҡортостанда яуым-төшөмлө, йылы һауа торошо көтөлә. Был турала Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, республикала төнөн ҡырау төшмәйәсәк.
— Уҙған ял көндәрендә Башҡортостандың төньяҡ райондарында ҡырау төштө, — тине ул. – Яҡын араларҙа төнөн һауа температураһы 10-15 градус йылыға тиклем төшәсәк. Таулы райондарҙа – нулдән өҫтә биш градусҡа тиклем. Көндөҙ һауа температураһы тотороҡло рәүештә 20-градус билдәһенән өҫтәрәк буласаҡ. Ҡалған көндәрҙә климат нормаһына яҡын һауа торошо һаҡланасаҡ. Ваҡыты-ваҡыты менән йәшенле ямғыр яуып үтәсәк һәм көслө ел иҫәсәк.


text:
Дания Башҡортостандың инвестиция мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһынаФото: Олег Яровиков
Дания Башҡортостандың инвестиция мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһына
Дания Башҡортостандың инвестиция мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһынаФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
2 июндә Өфөлә Дания Короллегенең Рәсәйҙәге илсеһе Томас Винклер етәкселегендәге делегация өсөн ойошторолған презентацияла республиканың инвестиция мөмкинлектәре күрһәтелде. Осрашыу Инвесторҙар йортонда үтте.
Сарала Даниянан килгән энергетика, экология, нефть һәм газ сәнәғәте, һаулыҡ һаҡлау тармаҡтарындағы компанияларҙың 20-нән ашыу вәкиле ҡатнашты.
«Бөгөнгө презентацияла ҡатнашҡан компаниялар күптән Рәсәй баҙарына сыҡҡан. Улар үҙҙәренең проектын үҫтереү өҫтөндә эшләй. Компанияларҙың белемен һәм тәжрибәһен Башҡортостан Хөкүмәте алдында торған өҫтөнлөктәргә йүнәлтеү мөһим. Мәҫәлән, ике яҡ та ауыл хужалығы менән ҡыҙыҡһына. Шулай уҡ беҙ нефть һәм газ, энергетика, һаулыҡ һаҡлау өлкәләрендәге технологияларҙы максималь файҙаланырға тейеш», — тип билдәләне Дания Короллегенең Рәсәйҙәге илсеһе.


text:
Төбәктә йыл башынан алып 510 мең тоннаға яҡын һөт һатылған
Республикала йыл башынан алып тулайым һауым яҡынса 1,3 миллион тонна тәшкил итте. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, шуларҙың 478 716 тоннаһы – ауыл хужалығы предприятиелары һәм крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарына, ә ҡалғаны шәхси ярҙамсы хужалыҡтарға тура килә. 2012 йылдың ғинуарынан алып 509 128 тонна һөт һатылған.
Әлеге ваҡытта көнөнә бер һыйырҙан уртаса 10,4 килограмм һөт һауыла. Һигеҙ ай эсендә иһә һәр йыйырҙан 2841 килограмм һөт һауып алынған, был үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса 265 килограмға күберәк. Шул уҡ ваҡытта Башҡортостандың 11 районы һауым буйынса өс меңлек сикте уҙған. Саҡмағош районының ауыл хужалығы предприятиелары һөт етештереү буйынса төбәктә беренсе урында килә, улар ғинуарҙан алып һәр йыйырҙан 4162 килограмм һөт һауып алған.
Иң күп һөттө Дүртөйлө, Илеш, Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары хужалыҡтары һауып алған һәм һатҡан.


text:
Башҡортостанда башҡорт тархандары ойошмаһы төҙөлә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында уның тәүге ойоштороу ултырышы үтте. Тархандар йыйыны башлығы итеп Дамир Ҡыуатов, уның урынбаҫарҙары дәрәжәһенә Рәйсә Ғәйфуллина, Альбина Ильясова һәм Данил Ҡыуатов ҡуйылған. Ойошманың уставын да раҫлап тауыш биргәндәр йыйылышта. Хәҙер ошо устав нигеҙендә Тархандар ойошмаһына кереү өсөн ғаризалар алынасаҡ.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары шағир Ҡәҙим Аралбаев әйтеүенсә, Тархандар йәмғиәтен илдең башҡорттар күпләп йәшәгән төбәктәрендә лә булдырырға кәрәк. Сөнки боронғоно белеүҙең әлегә тиклем бер кемгә лә ҡамасаулағаны юҡ, телде, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе онотмауҙа ла тарихты белеү ята.


text:
Республикала күп балалы ғаиләләр ай һайын түләүҙәр аласаҡ
11 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов күп балалы ғаиләләргә социаль ярҙам күрһәтеү өлкәһендә республика ҡануниәтен камиллаштырыу буйынса саралар тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
2013 йылдың 1 ғинуарынан йән башына уртаса килеме балалар өсөн билдәләнгән йәшәү минимумынан кәмерәк булған күп балалы ғаиләләр 1,5-3 йәштәге һәр өсөнсө йәки унан һуңғы балаға ай һайын 3000 һум күләмендә аҡсалата түләү аласаҡ.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына 2012 йылдың 25 декабренә тиклем ай һайын түләнәсәк аҡсалата түләү биреү һәм индексациялау тәртибен раҫлауға тәҡдим итергә ҡушылды, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Бөтә донъя диабетҡа ҡаршы көрәш көнөнә арналған акция уҙасаҡ
Йыл һайын уҙғарыла торған «Диабетҡа ҡаршы көрәштә берләшәйек» акцияһы 16 ноябргә тиклем дауам итәсәк. Уның маҡсаты – диабет һәм унан дауаланыу саралары тураһында халыҡҡа мәғлүмәт еткереү, социаль реабилитациялау һәм сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалау, физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеүҙе популярлаштырыу.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, аҙна дауамында халыҡ араһында ауырыуҙы диагностикалау сараһы уҙасаҡ. Программала шулай уҡ өлкәндәр һәм балалар өсөн диабет мәктәбе, Башҡорт дәүләт медицина университетының спорт комплексы базаһында өҫтәл теннисы, волейбол, дартс буйынса спорт ярыштары, командалар эстафетаһы, «Хыяллан, йәшә, ижад ит!» мәҙәни-спорт фестивале.
Рәсми статистика мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала беренсе төр шәкәр ауырыуынан биш меңдән артыҡ кеше яфалана, шул иҫәптән 600-ҙән ашыу бала, икенсе төрҙән – 74 мең самаһы.
Акцияны башлаусы: БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты ярҙамында «Феникс» БР диабет йәмғиәте» төбәк йәмәғәт ойошмаһы


text:
Өфөлә Башҡортостан спорт ведомствоһының 90 йыллығын билдәләнеләрФото: Олег Яровиков
Өфөлә Башҡортостан спорт ведомствоһының 90 йыллығын билдәләнеләр
Өфөлә Башҡортостан спорт ведомствоһының 90 йыллығын билдәләнеләрФото: Олег Яровиков
Өфөләге «Химик» Мәҙәниәт һарайында Башҡортостан Республикаһының физик культура һәм спорт буйынса башҡарма власы органына 90 йыл тулыу уңайынан тантана уҙҙы. Уны «Еңеүҙәр йылъяҙмаһы» төҫлө лазер шоуы һәм «Ваҡыт, алға!» сағыу динамик спорт композицияһы асты.
Юбилейға күп йылдар Башҡортостандың спорт данын булдырған һәм нығытҡан, яуаплы бөтә Рәсәй ярыштарында, Европа һәм донъя чемпионаттарында, Олимпия һәм Паралимпия уйындарында юғары һөҙөмтәләргә ирешкән; беҙҙең күп яҡлы спорт тармағында ныҡышмалы рәүештә матди, кадрҙар, ғилми-методик база төҙөгән кешеләр йыйылды.
— Беҙ бында Башҡортостандың спорт тарихында мөһим дата – физик культура һәм спорт буйынса республика башҡарма органының 90 йыллығын билдәләү өсөн йыйылдыҡ, — тип тәбрикләне бөтә физик культура хеҙмәткәрҙәрен, спортсыларҙы һәм тренерҙарҙы, бөтә спорт яратыусыларҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан бөгөн тулы хоҡуҡ менән илдең иң спортсы төбәктәренең береһе, күп спорт төрҙәрен үҫтереү үҙәге, чемпиондар әҙерләү урыны булып иҫәпләнә – был бик күп кешеләрҙең ҙур ҡаҙанышы, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе. Улар араһында – етәкселәр, спортты ойоштороусылар, бөгөн Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы тип аталған учреждениеның бер нисә быуын хеҙмәткәрҙәре.1923 йылда республикала Юғары физик культура һәм спорт советы ойоштороу мәленән быуатҡа яҡын ваҡыт уҙҙы. Шул ваҡыттан алып был ведомствоның исемендә, структураһында байтаҡ үҙгәрештәр булды. Ваҡыт спорт һәм физкультура эшмәкәрлеген үҫтереү, был ҙур эште яраштырыу буйынса яңы бурыстар ҡуйҙы. Яңы исемдәр, ысын легендаға әүерелгән тренерҙарҙың һәм спортсыларҙың тотош династиялары барлыҡҡа килә.
— Үткән быуаттың 70-80 йылдарында Башҡортостан совет һәм донъя спорты элитаһына бәреп инде тиергә була. Өлкән быуын кешеләре яҡташтарҙы һәм уларҙың еңеүҙәрен ғорурлыҡ менән иҫкә ала, —тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Президент Мехиколағы Олимпиада-86 бронза призерҙарын уҡсы Ринарт Сөләймәнов, донъя рекордсыһы штангасы Михаил Шабаев, илдең көслө мотоциклистары Ғабдрахман Ҡадиров, Игорь Плеханов һәм Борис Самородов, күренекле хоккейсылары Ирек Ғимаев, Игорь Кравчук, Александр Семак кеүек спортсыларҙы, шулай уҡ тотош бер тренерҙар плеядаһын телгә алды.
— Беҙҙең спортсыларҙың һәм тренерҙарҙың исемдәре алтын хәрефтәр менән республика тарихына яҙылған, — тине Президент. — Тик беҙгә йәштәргә өлгө булырлыҡ яңы исемдәр, яңы легендалар кәрәк.
Рөстәм Хәмитов күмәк спортты үҫтереүгә, республика халҡын сәләмәт тормош алып барыуға, Башҡортостанды яңы стадиондар, ареналар һәм спорт майҙансыҡтары менән тәьмин итергә саҡырҙы. Республика ҙур спорт ярыштарын (тик һуңғы йылда ғына улар – хоккей буйынса йәштәр донъя чемпионаты, Ҡышҡы Халыҡ-ара балалар уйындары, ирҙәр араһында шашка буйынса донъя чемпионаты) уҙғарыу хоҡуғына бер нисә тапҡыр эйә булды һәм улар һөҙөмтәһе буйынса юғары баһалар алды.
Яҡын аралағы ҙур спорт ваҡиғаһы – Олимпия уты эстафетаһы, уны Өфө быйыл 21-22 декабрҙә ҡабул итәсәк. Республика Башҡортостан вәкилдәренең Сочиҙа Рәсәйҙәге беренсе Аҡ Олимпиада-2014-тә уңышлы сығыш яһарҙарына ышана.
Спорт, һис шикһеҙ, хәҙерге йәмғиәт үҫешенең бер доминанты булып тора, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк етәксеһе.
— Спортсылар кәрәк, әммә спорт, физик культура менән шөғөлләнеү мөһимерәк. Мин беҙҙең барыбыҙға ла яҡшы һаулыҡ, өлкән йәштә булғанда ла яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә алырлыҡ булыуыбыҙҙы теләгем килә. Һеҙҙе тағы ла бер тапҡыр бөгөнгө байрам менән ҡотлайһым һәм «Физкульт-Ура!» тип әйтәһем килә, — тип тамамланы үҙ сығышын Рөстәм Хәмитов.
Юбилейға бәйле тантаналы кисәлә Рәсәй Олимпия комитетының башҡарма директоры урынбаҫары Андрей Селиванов сығыш яһаны, шулай уҡ Рәсәй Олимпия комитеты һәм РФ Спорт Министрлығы наградалары тапшырылды.
Байрам программаһын ижади һәм бейеү-спорт коллективтарының сығыштары биҙәне, Башҡортостан спорты ветерандары һәм герой-спортсылар иҫтәлекле миҙалдар һәм бүләктәр алды.


text:
Юҡ донъяла күберәк ҡарағанда ябай Google тәржемәсе, унда ла күберәк өсөн донъя ҡарағанда ябай күсерергә Bing, күрәһең ~150 млн россияла шулай уҡ эшләйбез оло материал, менән Яндекс, иң популяр поисково системаһы Россияла.
Яндекс хуплай бик күп телдәр килтерә һәм төрлө нәтижәләре менән сағыштырғанда башҡа двигательдәр, ул шулай уҡ специаллеге үҙ телдәре булған, ти Россияла кеүек Башҡорт теле, Ҡырғыҙ һәм татар ир-аты. Унда беҙ инде хәҙер торошо өстәргә исемлек т теле, дөйөм һаны поддерживаемых автоматическое телдәрҙе тәржемә итеү колоссальная 95!
Добавление Яндекс шулай уҡ сабата үҙгәргән ысулдары үҫтереү тәржемә автоматический, шуға күрә хәҙер бар урынлаштырыу мөмкинлеге өҫтөнлөк биреү тәржемә итеү двигателдең һеҙ ҡулланырға теләйбез.
Беҙ шулай уҡ күп булды (һәм беҙҙең күҙ алдында бик күп) хаталар исправлено был версияһы, журнал үҙгәрештәр бурыс һезгә тәмен яҡшы ошо:
- Яндекс тәржемәсе ярҙам добавлена
- Добавлена һайлап алыу мөмкинлеге представительного тәржемәселәр тәртибе ярҙамында предания
- Исправлена хәл бик ҡатмарлы итеп хата күсерергә һәм күсерәсәк бастырып сығарыуы
- Ремонт шул телде һайлап Алыу сит интерфейса (оҙон теле исемдәре)
- Исправлено тәржемә диалогового тәҙрә йөкләнеше түгел, беренсе щелчок
- Күберәк түгел подвергать Гугле ачкычлары тышҡы яҡтан
- Төнәтергә саф автоматический тәржемәһен был вкладку һәм utils
- Ярҙам Башҡорт Ир-Аты, Кыргызстан һәм башҡорт рәхмәт Яндекс – Хәҙер ярҙам 95 Телдәре!
- Өҫтәләсәк суахили теле ярдам Bing
- Уменьшенном ваҡытта көтөү араһында постам был переводе ла барыһын 2 секунд
- Осрактарын ла төрки ҡыҫҡа, ҡасан упаковка   тег
- Яңы Google значок
- Төнәтергә WP_Widget осуждение өсөн тимер WordPress 4.3
- Ваҡ-төйәк фикс өсөн эҙләү, яңы плагины интеграцияһы
- Исправлено ҡайһы бер осрактар URL-адресты https булмаясак перепистән
- Төнәтергә яҙыу переписать ярҙам итеү өсөн өс телдәрҙе (әлеге мәлдә генә кср)
Наслаждайся был версияһы!


text:
Фото:
Дүртөйлө районы аграрийҙары ураҡҡа төштө
Фото:
Дүртөйлө районы аграрийҙары борсаҡты урып-һуғыуға төштө. Беренселәрҙән булып сапҡыстарын баҫыуға «Рәсәй» тоҡомсолоҡ заводы эшсәндәре сығарҙы. Эште улар «Шишмә -95» сортындағы борсаҡтан башланы. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, республикала тәүгеләрҙән булып яҙғы сәсеүҙе тап ошо хужалыҡ эшсәндәре башлағайны. 14 апрелдә Дүртөйлө районының «Рәсәй» тоҡомсолоҡ заводы» сәсеү кампанияһын борсаҡ сәсеү менән асты. Һәм ҡуҙаҡлыларҙы урыуға иң тәүҙә нәҡ ошо баҫыуҙа төштөләр.
Бөгөнгө көнгә ҡарата 70 гектарҙан ашыу майҙанда борсаҡ яҫмаға һалынған. Ауыл эшсәндәре иртәгә үк уны һуғырға төшөргә ниәтләй. Алдан күҙаллауҙар буйынса, был участкала уңыш гектарынан 12 центнер тәшкил итәсәк. Ҡоролоҡ шарттарында был насар күрһәткес түгел. Был хужалыҡта йәмғеһе 500 гектарҙан борсаҡ йыйып алынасаҡ. Ә район буйынса был культура өс меңдән ашыу гектарҙы биләй.
Культуралар өлгөрөүенә ҡарап, урып йыйыуға башҡа хужалыҡтар ҙа ҡушыла. Шулай итеп, Ленин исемендәге тоҡомсолоҡ заводы ла борсаҡ сабыуға төшкән. Бер көн эсендә 40 гектарҙа ҡуҙаҡлылар яҫмаға һалынған.
— Эҫе һауа торошо һәм дым етешмәү шарттарында культуралар тиҙерәк өлгөрә, — тип һөйләне "Башинформ" агентлығына Дүртөйлө районы хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Радим Вәлиев. — Иртәгә «Нива» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте ужым арышын саба башларға ниәтләй. Район эшсәндәренә бөтәһе 35 меңдән ашыу гектар майҙандағы игенде йыйып алырға кәрәк буласаҡ.
Райондағы иген баҫыуҙарының 30 проценты ҡоролоҡтан етди зыян күрһә лә, иртә яҙҙа башҡарылған сәсеү арҡаһында ер эшсәндәре лайыҡлы уңыш алырға өмөтләнә.
Параллель рәүештә сәсеүлектәрҙе ҡоротҡостарҙан һаҡлау буйынса эш алып барыла. Сәсеүлектәрҙә барлыҡҡа килгән сиңерткәгә ҡаршы 420 гектарҙа эшкәртеү үткәрелгән. Был ҡоротҡос саранчалар төрөнә ҡарай.


text:
Аҡ шыршы
Аҡ шыршы (лат. Abies) — ҡарағай һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.
Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
200—250 йәшкә етеүсе күләгәгә сыҙамлы мәңге йәшел ылыҫлы ағас. Сатыры ҡуйы, тар конус һымаҡ; ҡайыры шыма, сайырлы оролары бар, олоно төҙ, бейеклеге 24—35 м, диам. 0,5 м тиклем. Ылыҫы йомшаҡ, яҫы, үҙәк үренделә радиаль, ситендәгеләрҙә — ике рәтләп урынлашҡан, 8—10 йылға тиклем ҡойолмай. Ата тубырсыҡ һарыраҡ төҫтә, сатырҙың урта һәм өҫкө өлөшөндә барлыҡҡа килә. Май башында, ылыҫланыр алдынан, һеркәләнә. Инә тубырсыҡ сатырҙың өҫкө өлөшөндә барлыҡҡа килә, йәш тубырсыҡ — йәшел йәки көрәнһыу ҡыҙыл, өлгөргәне — көрән, цилиндр формаһында, оҙонлоғо 5—9 см, киңлеге 2—4 см, төҙ; көҙөн өлгөрә һәм айырым тәңкәләргә бүленә, ағаста үҙәге генә тороп ҡала. Орлоғо ваҡ, ҡанатлы.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҡынса 50 төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда себер Аҡ шыршыһы үҫә. Ағиҙел—Кама йылғалары араһында, Өфө яйлаһында, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының үҙәк өлөшөндә һәм көнбайыш битләүендә шыршы һәм киң япраҡлы ағас төрҙәре менән ҡомло балсыҡлы тупраҡта үҫә.
Ҡулланылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төҙөлөштә, целлюлоза-ҡағыҙ сәнәғәтендә һәм муз. ҡоралдары эшләү өсөн файҙаланыла. Сайырынан А.ш. бәлзәме (медицинала һәм оптик микроскопияла ҡулланыла), йәш ботаҡтарынан Аҡ шыршы майы алына. Декоратив үҫемлек, ҡалала үҫә алмай. Интродуценттар араһында бәлзәм аҡ шыршы айырыуса сыҙамлы.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Попов Г. В. Леса Башкирии (их прошлое, настоящее и будущее). Уфа, 1980; Путенихин В. П. Дендрология с основами декоративного садоводства: учеб. пособие: в 2 ч. Ч.1. Уфа, 2006—2007.


text:
Рәсәйҙә «Универсаль электрон карта» проектын ғәмәлгә индереү буйынса Башҡортостан һигеҙенсе урында
Башҡортостан Рәсәйҙә «Универсаль электрон карта» проектын ғәмәлгә индереү буйынса һигеҙенсе урынды биләй.
Беренсе урында Тула өлкәһе. Рейтинг бер төркөм мөһим күрһәткестәр, шул иҫәптән ҡабул ителгән ғаризалар, бирелгән карталар, төбәк халҡының иҫәбен иҫәпкә алыу менән ғаризалар ҡабул итеү пункттары, шулай уҡ башҡа күрһәткестәр, нигеҙендә төҙөлгән.
Әле Башҡортостанда 30 меңләп ғариза ҡабул ителгән һәм 26 меңдән ашыу карта эшләнгән, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһының Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығының матбуғат хеҙмәтенән. 23 ғаризалар ҡабул итеү һәм Универсаль электрон карта биреү пункты эшләй. Универсаль электрон картала банк тәҡдимдәре өс кредит ойошмаһы тарафынан эмиссиялана – «Рәсәй Һаҡлыҡ банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Уралсиб» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Аҡ Барс» банкы асыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Универсаль электрон картаның транспорт ҡушымтаһы – берҙәм социаль йөрөү билетын ҡулланыу буйынса сервис тормошҡа ашырылған. Универсаль электрон картала Берҙәм социаль йөрөү билеты менән әүҙем ҡулланыусылар һаны – 1.536 кеше. Юл йөрөүҙәр һаны – 277.620. Шулай уҡ Башҡортостан социаль картаһының дисконт ҡушымтаһында һәм Берҙәм республика дисконт-бонус системаһында Универсаль электрон картаны ҡулланыу буйынса сервис бойомға ашырылған. Дисконт ҡушымта менән 1.980 кеше әүҙем ҡуллана. Мәҫәлән, хәҙер БР буйынса дисконтта Универсаль электрон карта буйынса операцияларҙың суммаһы – 7 миллион һумдан артҡан, ә иҫәпләп өҫтәгән бонустарҙың суммаһы – 113 мең һум.
Башҡортостан Республикаһының Төбәк дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр порталында (pgu.bashkortostan.ru) Универсаль электрон карта менән ҡулланыусыларҙы идентификациялау тәьмин ителгән. Күп функциялы үҙәк структураһында УЭК менән ҡулланыу буйынса сервис тормошҡа ашырылған.


text:
Өфөлә ваҡ фермерҙарҙы сауҙа предприятиелары менән берләштереү мәсьәләһе хәл ителәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә Башҡортостандың ҙур булмаған етештереүселәре һәм сауҙа предприятиелары араһында осрашыу була. «Урындағы сауҙа селтәрҙәре» сауҙа-һатып алыу конференцияһы «Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә үткәрелә. Уны Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы менән берлектә республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау буйынса дәүләт комитеты ойоштора.
Конференцияла республиканың ҙур булмаған етештереүселәре, дистрибьютор компаниялары вәкилдәре, урындағы сауҙа нөктәләре ҡатнаша. Республикала бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеүселәрҙең продукцияһының магазин кәштәләренә эләгеүе тураһында мәсьәлә иғтибар үҙәгендә буласаҡ.


text:
Петр Капишников сәйәси партия лидерҙары менән осрашты
БР буйынса Баш федераль инспектор Петр Капишников сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре етәкселәре менән эш осрашыуы үткәрҙе. Кәңәшмәлә РФ Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы начальнигы Лариса Кучина ла ҡатнашты. Осрашыуҙа 15 сәйәси партияның төбәк бүлексәләре лидерҙары булды.
Сәйәси сарала ҡатнашыусылар РФ Президентының Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамәһенең төп тезистарын тикшерҙе. Шулай уҡ урындағы үҙидара мәсьәләләре иғтибар үҙәгендә булды. Петр Капишников партия лидерҙарынан муниципаль власть органдары системаһын үҫтереү буйынса тәҡдимдәр әҙерләүен һораны, улар Урындағы үҙидара мәсьәләләре буйынса округ советына тикшереүгә йүнәлтеләсәк.
Лариса Кучина партияларҙы теркәү тәртибе, шулай уҡ РФ Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығының сәйәси партияларға ҡарата үткәргән контроль-күҙәтеү саралары хаҡында һөйләне. Идаралыҡ башлығы билдәләүенсә, 2012 йылдың июленән республикала теркәлергә теләгән һәр партия ыңғай яуап алған. Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 25 партияның төбәк бүлексәһе теркәлгән.
Кәңәшмәлә берлектәге эшмәкәрлеккә тәүге йомғаҡтар яһалды, шулай уҡ алдағы осорға маҡсаттар билдәләнде.


text:
Башҡортостанда Рәсәй көнөнә пенсиялар ваҡытынан алда биреләсәк
10, 11 июндең ял көндәре булыуы һәм 12 июндә Рәсәй көнө билдәләнеүе арҡаһында республикалағы почта элемтәһе ойошмалары пенсияларҙы һәм башҡа төрлө социаль түләүҙәрҙе махсус график буйынса таратасаҡ, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһендә.
Өфө, Ағиҙел, Күмертау, Мәләүез, Нефтекама, Октябрьский, Салауат ҡалаларында, Ҡалтасы, Краснокама, Кушнаренко, Көйөргәҙе, Мәләүез, Өфө райондарында 7 июндә пенсионерҙар 7-һе һәм 10-ы өсөн социаль түләүҙәр аласаҡ. Ошо уҡ райондарҙа 8 июндә — 8-ҙе һәм 11-е өсөн, 9 июндә 9-ҙы һәм 12-һе өсөн пенсиялар таратыласаҡ.
Республиканың башҡа райондары һәм ҡалаларында түләүҙәр 11 июндә башҡарыла. 13 июндән түләүҙәр билдәләнгән графикка ярашлы башҡарыласаҡ.


text:
Раил Сарбаев Асҡын һәм Тәтешле райондарында булды
БР Хөкүмәтенең Премьер-министры Раил Сарбаев Асҡын һәм Тәтешле райондарына эш сәфәре барышында Башҡортостандың төньяҡ территорияһының социаль-иҡтисади хәле менән танышты.
Махсус иғтибар юғары продуктлы малсылыҡ, ауыл хужалығы сәнәғәте һәм кесе хужалыҡтарға ярҙам итеү кеүек мәсьәләләргә йүнәлтелде.
Үткән йылдың йәйендә Асҡын районында инвесторҙар республика етәкселеге ҡатнашлығында Яңы Ҡара ауылы янында малсылыҡ комплексын тергеҙә башлағайны. Бөгөн “Танып-агро” комплексында ҡара-ала һәм семменталь тоҡомло 370 баш һыйыр тотола, яҡын арала тағы ла ошондай 200 баштан ашыу эре мал килтерелеүе көтөлә. Йәйгә, 550 үгеҙҙе һимертеүгә иҫәпләнгән корпус сафҡа индерелгәс, мал иҫәбе проект ҡеүәтенә — 1700 башҡа етәсәк.
Параллель рәүештә эшкәртеү тармағы ла яйға һалына – Асҡын май-сыр заводы ит эшкәртеү цехына үҙгәртелә. Беренсе продукция эксперт һығымтаһын алыуға ебәрелгән. Быйылғы йылдың йәйендә цех проекттың тулы ҡеүәтенә — тәүлегенә 5 тонна ит продукцияһын сығарыуға етеүе күҙаллана. Ошонда уҡ һөт эшкәртеү цехы ла асыла, уның өсөн ҡорамалдар тиҙҙән районға килеп етәсәк.
Яңы цехтың сеймалға булған ихтыяжын иҫәпкә алғанда, уҙған йылда малсылыҡ секторын үҫтереүҙәге өҫтөнлөклө йүнәлештәргә етештереүсе кесе хужалыҡтарға ярҙам итеү мәсьәләһен индереүҙәре актуаль мәсьәләгә әүерелә.
“Танып-агро” район хакимиәте менән берлектә 20 баш малға иҫәпләнгән мини-фермалар үҫеше программаларын ҡулланырға иҫәп тота. Был комплексы программа юғары продуктлы мал тотолған хужалыҡтарға һауыу аппараттарын бүлеп биреү, артабан уны хеҙмәтләндереү һәм йыл әйләнәһенә килешеүҙәр нигеҙендә һөт менән ит һатып алыуҙы ойоштороуҙы күҙҙалай. Уларға, шулай уҡ, бесәнлектәр һәм бесәнде сәсеп үҫтереү өсөн элиталы орлоҡтар ҙа биреләсәк.
“Танып-агро” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт етәксеһе Булат Сафин әйтеүенсә, эшкәртеүсегә етештереүсенең яҡын булыуы сеймал тапшырыу эшенең өҙлөкһөҙлөгөнә һәм һатып алыу хаҡтарының юғары булыуына килтерә. .
Премьер шулай уҡ “Танып” шифаханаһында һыу менән дауалау бинаһы төҙөлөшө менән танышты – бөгөн буласаҡ корпустың стеналары күтәрелә, ә көҙгә табан бында көкөртлө водородлы һыу менән дауалау эше йәнләндереләсәк.
Тәтешле районында Раил Сарбаев 370 башҡа иҫәпләнгән Ҡыҙылъяр һөт-тауар фермаһы тәжрибәһе һәм быйыл булған малын 80 баштан 400 башҡа тиклем арттырырға иҫәп тотҡан Ҡытҡы-Йылға ауылының һимертеү фермаһы үҫеше перспективаһы менән танышты.
Был фермалар хужалығында 1,5 мең баш мал иҫәпләнгән “Рассвет” агрофирмаһы комплексына ҡарай. Уҙған йылда уларҙың 400 һауын һыйыры 16 мең тонна һөт биргән. Һыуытыу ҡорамалдары арҡаһында һөт юғары стандарттар буйынса тапшырыла, был үҙ сиратында килемде 10 процентҡа арттыра.
Ҡытҡы-йылғаларҙың ит өсөн мал һимертеү эшендә күрһәткән уңыштары айырым билдәләнде – улар тәүлегенә уртаса 1000 грамм артым ала. Был ҡышҡылыҡҡа ныҡлы әҙерлекте күрһәтә — малсылар шартлы мал башына 41-ҙән ашыу аҙыҡ берәмеге әҙерләгән.
Ферманың, машина-трактор оҫтаханаһының булыуы һәм юлдарҙың һәйбәтлеге урындағы халыҡҡа киләсәккә ышаныс менән ҡарарға мөмкинлек бирә. Күптән түгел бер нисә йәш ғаилә лә ауылда төпләнгән.
Район үҙәгендә Раил Сарбаев биҙәү эштәре тамамланыу алдында торған 1-се Үрге Тәтешле мәктәбенең башланғыс кластар корпусында булды. Уҙған йылда республика етәкселеге инициативаһы менән бында башланғыс кластар өсөн өс этажлы бина төҙөлөшө башланғайны, яҡын арала 220 бала яңы мәктәптең ишеген асасаҡ.
Мәктәп эргәһендәге хоккей өсөн төҙөлә башлаған боҙ һырғалағын ҡарап, премьер урындағы балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең киләсәге менән ҡыҙыҡһынды. Спорт мәктәбе етәксеһе һүҙҙәре буйынса, әлеге мәлдә ун спорт төрө буйынса 460 бала шөғөлләнә, ә яңы майҙансыҡ төҙөлөүө арҡаһында элекке кортты конькила һырғалаҡта өйөргә теләгәндәргә бирергә мөмкин буласаҡ. Әйтергә кәрәк, яңы һырғалаҡ Континенталь Хоккей Лигаһы стандарттарына ярашлы төҙөлә.
Премьер-министр 14 һәм 17 бала тәрбәләгән Хәйбуллиндар һәм Маргамовтар ғаиләләләре менән осрашты. Улар күп балалы ғаиәләләргә ярҙам иткәне һәм республика программаһы буйынса “Газель” микроавтобустары менән бүләкләгәне өсөн Премьерҙан Президентҡа рәхмәт һүҙҙәрен еткереүҙе һораны.


text:
Ял көндәрендә төбәктә ямғыр яуасаҡ Фото: Андрей Старостин
Ял көндәрендә төбәктә ямғыр яуасаҡ
Ял көндәрендә төбәктә ямғыр яуасаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Йәкшәмбе, 2 августа, Башҡортостанда ҡойма ямғыр яуыуы, йәшен йәшнәүе, елдең тиҙлеге секундына 17-22 метрға тиклем көсәйеүе көтөлә. 31 июлдән 3 авгусҡа тиклем төбәктә юғары янғын хәүефе күҙаллана. Хәүефле һәм насар һауа шарттары тураһында күҙаллауҙы Рәсәй Гидрометеорология үҙәге баҫтырып сығарған.
Шәмбелә республикала бер аҙ ямғыр яуыуы ихтимал. Һауа температураһы үҙгәрмәйәсәк. Көндөҙ — 25-29, төндә 19 градус йылы буласаҡ.


text:
Нефтселәр ҡалаһы юбилейын билдәләне
Нефтселәр ҡалаһы юбилейын билдәләне.
Октябрьский – ҙурлығы буйынса республика ҡалалары араһында бишенсе урында. Бөгөн ул нефть сығарыу буйынса рекордлы күләм генә түгел, ә эшһөйәр халҡы менән дә дан тота. Ҡаланың 70 йыллығы уңайынан Октябрьский халҡын республика башлығы ҡотланы. Награда хужаһын 71 йылдан һуң тапты. Республика башлығы ветеран Алексей Купцовҡа Ҡыҙыл Йондоҙ орденын тапшырҙы. Һуғышта яугир Купцов күҙәтеүсе-разведчик булған. Снаряд ярсығынан ҡаты яраланған, әммә Бөйөк Ватан һуғышын сафта тамамлаған. Ҡалала тыл хеҙмәтсәндәре һәм һуғыш балалары хөрмәтенә асылған һәйкәлде ветеран үҙенең ордены кеүек үк ҡиммәтле бүләк тип ҡабул итте. Уның төҙөлөшөнә бар ҡала халҡы дүрт миллион һум аҡса йыйған. Юбилей йылында Октябрьский халҡы яңы спорт-һауыҡтырыу комплексы ла алды. Бында саңғы-роллер трассаһы менән биатлон үҙәге бар. Ҡала бер генә быуын чемпиондар тәрбиәләмәгән. Элек йәш спортсылар күнегеүҙәргә йөҙәр километр үтеп башҡа ҡалаларға йөрөргә мәжбүр булһа, хәҙер барыһы ла үҙҙәрендә. Яңы комплекс төҙөлөшөнә Башнефть 75 миллион һум йүнәлткән. Халыҡ өсөн был ҡәҙерле бүләк. Велоспорт, саңғы уҙыштары, биатлон менән шөғөлләнергә теләгәндәргә юл асыҡ. Сәпкә беренсе булып атыу хоҡуғы рус ракетаһы, танылған спортсы, яҡташыбыҙ Максим Чудовҡа бирелде. Октябрьский бөгөн республикала иң өмөтлө үҫешкән төбәктәрҙең береһе. Ул ҡара алтын төбәге булараҡ ҡына түгел, уңған халҡы менән дә танылған. Төрлө тармаҡта фиҙаҡәр эше менән дан ҡаҙанған хеҙмәткәрҙәргә Рөстәм Зәки улы наградалар һәм маҡтау грамоталары тапшырҙы. 70 йыллыҡ дәүерҙә Октябрьский бәләкәй ҡасабанан ҙур ҡала дәрәжәһенә күтәрелде. Ҡала халҡының яртыһы урта һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡ менән мәшғүл. Ошо күргәҙмәлә уларҙың хеҙмәт өлгөләре. Проекттар – ижади. Йәштәр һәм балаларҙың хыялдары ла яҡты. Октябрьский халҡы киләсәккә өмөт менән йәшәй.


text:
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы ҡарамағында Йәмәғәт спорт советы булдырылды
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы ҡарамағында Йәмәғәт спорт советы булдырылды. Уның составына спорт төрҙәре буйынса федерациялар етәкселәре һәм вәкилдәре, тренерҙар һәм спортсылар инде. Улар араһында һигеҙ тапҡыр Паралимпия чемпионы Оксана Савченко, Рәсәйҙең атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре Петр Буйлов, БР Спорт федерациялары берекмәһе рәйесе Рөстәм Мәғсүмов, Башҡортостандың Баскетбол федерацияһы директоры Сергей Медведев, төбәктең Еңел атлетика федерацияһы рәйесе Альберт Ғәзизов бар.
Йәмәғәт советын Владимир Самородов етәкләне.
Республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта һүҙҙәренсә, төбәктә совет булдырыу ихтыяжы — күптән өлгөрөп еткән мәсьәлә.
— Спорт өлкәһендә төрлө проблемалар килеп тыуа, уларҙы хәл итеүҙә йәмәғәт ойошмаларының тәжрибәһенә таяна алыр инек. Тармаҡты үҫтереү йүнәлешендә бергәләп уңышлы эшләрбеҙ, тип ышанам, — тине ведомство башлығы.
Йәмәғәт спорт советы ағзалары министрлыҡ тарафынан әҙерләнгән норматив хоҡуҡи акттар проекттарын, граждандарҙың, йәмәғәт ойошмаларының башланғыстарын тикшерәсәк, ведомствоның бюджет средстволары иҫәбенә тормошҡа ашырылған инвестиция проекттарының урынлы булыу-булмауын ҡараясаҡ, шулай уҡ төрлө ултырыштарҙа ҡатнашасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитовтың ҡушыуы буйынса ғәскәри частар киҙеүгә ҡаршы медикаменттар алды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың ҡушыуы буйынса республика территорияһында урынлашҡан ғәскәри частарға киҙеүгә һәм киҫкен респиратор ауырыуҙарға ҡаршы дарыу препараттары ебәрелде.
Төбәк башлығы тарафынан бындай ҡарар Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан уның ғәскәри частар командирҙарын ҡабул итеү йомғаҡтары буйынса, ҡатмарлы эпидемиологик шарттарҙы һәм оҙайлы һалҡындарҙың дауам итеүен иҫәпкә алып, ҡабул ителде, тип хәбәр итә Башҡортостан Президенты матбуғат хеҙмәте.


text:
«Берҙәм Рәсәй» балаларға Раштыуа байрамы бүләк итте
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе Республика балалар клиник дауаханаһының онкология бүлегендә дауаланған балалар өсөн Раштыуа байрамы үткәрҙе, тип хәбәр итә ER.RU.
«Раштыуаға мөғжизә» акцияһы сиктәрендә балаларға ҡунаҡҡа шаян клоундар, бейеүселәр килде. Һәм, әлбиттә, һәр балаға бүләктәр тапшырылды.
– Балаларға һәр ваҡыт шатлыҡ бүләк итергә кәрәк. Ә бында айырым контингент – ҡаты ауырыуҙар менән сирләгән сабыйҙар. Шуға күрә улар беҙҙең иғтибарға, йылы мөнәсәбәткә мохтаж. Бындай балаларҙы бер үк байрамһыҙ ҡалдырырға ярамай, — тине БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы рәйесе урынбаҫары Альбина Буранғолова.
Әлеге ваҡытта Республика балалар клиник дауаханаһының онкология бүлегендә 32 бала дауалана. Нигеҙҙә, был 5-8 йәштәрҙәге сабыйҙар.
– «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе «Балалар онкологияһы» партия проекты башланағысы менән сығыш яһаны. Һәр бала өсөн шәхси дауалау программаһы булдырылыуын, уларҙың Рәсәйҙең иң яҡшы дауалау учреждениеларында сәләмәтлеген нығытыуын һәм һәр береһенең шәхси кураторы булыуын теләйбеҙ, — тине «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Һаулыҡ» проектының Башҡортостандағы координаторы Валентин Павлов.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты баш белгесе Артур Фәсхетдинов билдәләүенсә, балалар онологияһы – етди проблема.
– Был мәсьәләгә артабан да ҙур иғтибар бүләсәкбеҙ. Республика балалар клиник дауаханаһы етәкселеге менән эшләүҙе дауам итергә, онкология сирле балаларҙы дауалауға, уларға ярҙам күрһәтеүгә бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеүгә артабан да булышлыҡ итергә планлаштырабыҙ, — тине Артур Фәсхетдинов.


text:
23 меңдән ашыу запастағы хәрби хеҙмәткәр 2012 йылға торлаҡ аласаҡ
Рәсәйҙең 83 субъектында 2005 йылдың 1 ғинуарына тиклем сиратҡа баҫҡан запастағы бөтә хәрби хеҙмәткәрҙәр 2012 йыл башына торлаҡ йәки уның өсөн аҡсалата компенсация аласаҡ. Федераль бюджеттан был маҡсаттарға 36 миллиард һум аҡса бүленде.
Был турала РФ төбәктәр үҫеше министры урынбаҫары Константин Королевский хәбәр итә.
Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, был программа киләһе йыл башынан тормошҡа ашырыла башлаясаҡ, ә төҙөлөш майҙансыҡтарында эштәр апрель-майҙа уҡ башланасаҡ. Процесҡа бер юлы ике министлыҡ — Иҡтисади үҫеш һәм Төбәктәр үҫеше – контроллек итәсәк.
Хәҙер берҙәм льготалы сиратта 23373 кеше тора, тине Королевский. Ул, субъекттарҙа запасҡа сығарылған уртаса 300-әр хәрби хеҙмәткәрҙәр ғаиләһе торлаҡҡа мохтаж, тип һыҙыҡ өҫтөнә ала.


text:
Хлор
Хлор (от грек. xλwpός — «йәшел») — химик элементтарҙың периодик системаһында 7-се төркөмдөң төп төркөмсәһе өсөнсө периодындағы химик элемент.
Атом массаһы 17[2]. Cl (лат. Chlorum) символы менән билдәләнә. Химик актив неметалл. Галогендар төркөмөнә инә (беренсе тапҡыр «галоген» һүҙен немец химигы Швейгер хлор өсөн ҡуллана («галоген» тоҙ барлыҡҡа килтереүсе тигәнде аңлата, һүңыраҡ был һүҙ хлор кергән VII төркөм элементтары өсөн ҡулланыла[3]).
Ябай матдә хлор (CAS-теркәү номеры: 7782-50-5) нормаль шарттарҙа һауанан ауырыраҡ йәшел-һары төҫтәге әсе еҫле ағыулы газ. Хлор молекулаһы ике атомлы (формулаһы Cl2).
Хлорҙы асыу тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1772 йылда Джозеф Пристли хлор менән водород ҡушылмаһы хлороводород ала. 1774 йылда швед химигы Шееле Карл Вильгельм, үҙенең ғилми хеҙмәтендә, пиролюзит менән тоҙ кислотаһы тәҫир итешкәндә хлор бүленеп сығыуы тураһында яҙа:
- 4HCl + MnO2 = Cl2 + MnCl2 + 2H2O
Шееле хлорҙың еҫе батша араҡыһына оҡшаш булыуын билдәләй, алтын һәм киноварь менән тәҫир ителешеүен һәм ағартыу үҙәнсәлеген билдәләй. Тик Шееле ул заманда өҫтөнлөк иткән флогистон тәғлимәтенә ярашлы хлор флогистоны алынған тоҙ килотаһы тип билдәләй.
Бертолле һәм Лавуазье кислород теорияһына ярашлы яңы матденең оксиды тип билдәләй. Әммә хлорҙы тарҡатыу уңышһыҙ була. Дэви электролиз ярҙамында аш тоҙон тарҡатып хлорҙын айырым элемент булыуын иҫбатлай.
Тәбиғәттә таралыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хлор тәбиғәттә ҡушылмаларҙа ғына осрай. Ер ҡабығында ул масса буйынса 1,7 * 10−2%, вулкан тоҡомдарында — гранитта 2,4 *10−2%. Ион хәлендә хлор донъя океанында ла бар (1,93 %). Сотавында хлор булған 97 минерал булыуы билдәле.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т — Москва: Большая Российская энциклопедия, 1999. — Т. 5. — Б. 280.
- ↑ Таблица Менделеева на сайте ИЮПАК
- ↑ Петрянов-Соколов И. В. (отв. ред.), Станцо В. В., Черненко М. Б. (составители) Популярная библиотека химических элементов. Книга первая. Водород — палладий — 3 изд. — Москва: Издательство «Наука», 1983. — Б. 238-247. — 575 б.


text:
Аграрийҙарҙы мал аҙығы проблемаһы борсой
Былтыр Башҡортостанда мал аҙығы әҙерләү тейешле кимәлдә үткәрелмәне. Был турала БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко министрлыҡ коллегияһы ултырышында хәбәр итте.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республиканың ауыл хужалығы предприятиеларында быйылғы ҡышлатыуға һәр шартлы мал башына 17,1-әр центнер тупаҫ һәм һутлы мал аҙығы берәмеге әҙерләнде. Бесән — 340 мең тонна, йәғни талап ителгәндең 46,5 проценты, сенаж — 1220 мең тонна (54%), силос — 567 мең тонна (34%), фураж игене 290 мең тонна (57,2%) әҙерләнде. Бөгөн Башҡортостандың 22 районы ғына иген фуражы менән тәьмин ителде.
Николай Анатольевичтың фекеренсә, әгәр элекке йылдарҙа йыл ярымлыҡ мал аҙығы запасы булдырылһа, бөгөн ҙур аҡса түләп, республиканан ситтән ташырға тура килмәҫ ине.
— Беҙгә тонналар кәрәкмәй, сифатлы мал аҙығы әҙерләргә кәрәк, — тип үҙ ҡарашын белдерҙе Николай Коваленко.
Республика аграрийҙарының мал аҙығы етештереү менән бәйле башҡа проблемалары ла бар. Атап әйткәндә, йыл һайын мал аҙығы баҫыуҙарының продуктлылығы кәмей. Уның уңдырышлылығын күтәреү буйынса саралар күрелмәй. Һуңғы йылдарҙа мал аҙығы культуралары сәсеүлектәренә органик һәм минераль ашламалар индерелмәй тиерлек, игенселектә дисциплина насарайҙы.
Ведомство етәксеһе һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостанда тәбиғи сабынлыҡтар һәм көтөүлектәр ҙә яҡшынан түгел. Күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәре менән етди шөғөлләнергә кәрәк.


text:
Йырсы безелдәк
Йырсы безелдәк (урыҫ. Йырсы безелдәк,лат. Locustella luscinioides) — турғайҙар отрядендәге ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғайҙан бәләкәйерәк. Оҙонсараҡ кәүҙәле, киң ҡа¬натлы бик һаҡ "ҡош. Ҡойроғоноң осо түңәрәкләнеп бөтә. Һырты ҡара-көрән, кәүҙәһенең аҫ яғы ерәнһыу һоро. Күҙҙәре өҫтөндәге ҡаштары һәм яурындарындағы таптары аҡ төҫтә. Башҡа безелдәктәрҙән ҡауырһындарында ҡара таптары булмауы һәм яурындарындағы аҡ таптары менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һайрауы — яңғырауыҡлы сутылдау, ул киҫкен «кррр» тип бөтөп ҡуя.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Асыҡ урындағы ҡыуаҡтарҙа, ялан аша үткән йылға ярҙарындағы шырлыҡтарҙа йәшәй. Аҙығы — төрлө бөжәктәр, үлән орлоҡтары. Үлән һабаҡтарында, ҡыуаҡтарҙа оялай. Ҡара-көрән төртөктәр менән һипкелләнгән 4—6 бөртөк көрәнһыу һары йомортҡаһы була.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
«Шәфҡәтлелек» акцияһы 72 ғаиләгә ярҙам итте
Өфө епархияһы “Шәфҡәтлелек” акцияһы ойошторҙо. Акцияны үткәреү барышында республиканың бөтә православие ғибәҙәтханаларында аҡса, өҫ кейеме һәм кәрәк-яраҡ әйберҙәр йыйыу ойошторолдо. Шуның һөҙөмтәһендә Өфөлә һәм Өфө районында, Белорет, Ауырғазы, Хәйбулла, Бәләбәй, Йәрмәкәй, Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез, Иглин, Туймазы һәм башҡа райондарҙа йәшәүсе 72 ғаиләгә һәм тағы 37 яңғыҙ кешегә адреслы ярҙам күрһәтелде.
Акция ваҡытында район хакимиәттәре, райондарҙың социаль хеҙмәттәре, Ҡыҙыл Тәре йәмғиәтенең Республика идаралығы менән берлектә эш алып барылды.


text:
Словакия
Координаталар: 48°52′00″ с. ш. 19°41′00″ в. д. / 48.86667° с. ш. 19.68333° в. д. (G) (O)
Слова́кия (словак. Slovensko), рәсми исеме — Словак Респу́бликаһы (словак. Slovenská republika) — Үҙәк Европалағы дәүләт. 2001 йылдағы иҫәп алыу буйынса — халҡы 5,4 миллиондан ашыу, территорияһы — 48 845 км². Халҡының һаны буйынса донъяла 120-се, территорияһының майҙаны буйынса 127-се урында тора
Баш ҡалаһы — Братислава. Дәүләт теле — словак теле
Унитар дәүләт, парламент республикаһы. 2014 йылдың июнендәге мәғлүмәт буйынса, ил президенты — Андрей Киска, премьер министр — Роберт Фицо. 8 крайға бүленгән.
Европа үҙәгендә урынлашҡан. Континенталь дәүләт, диңгеҙгә сығыу юлы юҡ. Украина, Польша, Чехия, Австрия һәм Венгрия менән ҡоро ер сиге бар.
Дингә ышанған халыҡтың күбеһе, яҡынса 70 проценты, католик динен тота.
Иҡтисади яҡтан тиҙ үҫешеүсе индустриаль ил. 2011 йылға эске тулайым продукт кимәле йән башына 127,111 АҠШ доллары тәшкил итә. Аҡса берәмеге — евро. .
Илдең бойондороҡһоҙлоғо 1993 йылдың 1 ғинуарында иғлан ителә. Территория үҙ тарихында, VII быуатта Само дәүләтенән башлап, XX быуатта Чехословакияға тиклем, бик күп держава һәм дәүләт берәмектәре составына инә. Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Өсөнсө рейхҡа буйһонған Словак дәүләте була. Ул 1945 йылда Чехословакияның өлөшө һанала.
Йөкмәткеһе
- 1 Тарихы
- 2 Физик-географик характеристикаһы
- 3 Дәүләт ҡоролошо
- 4 Административ бүленеш
- 5 Иҡтисады
- 6 Халҡы
- 7 Мәҙәниәт
- 8 Ҡораллы көстәре
- 9 Дәүләт байрамдары
- 10 Иҫкәрмәләр
- 11 Һылтанмалар
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Славяндар V быуатта, халыҡтарҙың бөйөк күсеше дәүерендә территорияларын Словакияға күсерә. Словакия VII быуатта Само дәүләте державаһы үҙәгенең өлөшө була. Һуңғараҡ уның территорияһында Нитран кенәзлеге урынлаша. Бөйөк Моравия булараҡ билдәле булған славян дәүләтенең иң юғары үҫеше IX быуатта [Кирилл һәм Мефодийҙың һәм Бөйөк Моравия кенәзе Святополк I етәкселегендәге экспансияның килеү ваҡытына тура килә. Һөҙөмтәлә, XII—XIV быуаттарҙа, Словакия Венгрия кенәзлегенең бер өлөшө була. Һуңғараҡ, 1918 йылда тарҡалғанға тиклем Австро-Венгрия составына инә. Ошо уҡ йылда Словакия Чехия һәм Подкарпат Русе менән берләшеп, Чехословакия дәүләтен барлыҡҡа килтерә. 1919 йылда Венгр Ҡыҙыл Армияһының төньяҡҡа походында Словакия территорияһында күпмелер ваҡытҡа Словак Совет Республикаһы урынлаша. 1938 йылда Мюнхен килешеүенән һуң Чехословакия тарҡалғас, Словакия нацист Германияһы тарафынан контролгә алынған Тәүге Словак республикаһы була. Икенсе Бөтә Донъя һуғышынан һуң, Чехословакия яңынан тергеҙелә һәм 1945 йылда Совет Социалистик Республикалар Союзының йоғонтоһона эләгә. 1968 йылдың октябрендә Федерация тураһында Конституцион закон ҡабул ителә, ул 1969 йылдың 1 ғинуарында көсөнә инә. Быға ярашлы, 1960 йылда рәсми рәүештә Чехословакия тип аталған Чехословакия Социалистик Республикаһы икегә: Чех Социалистик Республикаһы һәм Словак Социалистик Республикаһына бүленә. 1989 йылда тыныслыҡ Бәрхәт революцияһы ваҡытында социалистик Чехословакияның бөтөүе Чехословакияның бөтөн дәүләт булараҡ тарҡалыуын да аңлата. Был 1990 йылда Чех һәм Словак Федератив Республикаһы, һуңғараҡ, 1993 йылдың 1 ғинуарында ике айырым дәүләт — Словакия менән Чехияның («бәрхәт айырылыу») барлыҡҡа килеүенә сәбәпсе була. 2004 йылдың 29 мартында Словакия НАТО, 2004 йылдың 1 майында Евросоюз ағзаһы була.2007 йылдың 21 декабрендә Шенген зонаһына, 2009 йылдың 1ғинуарынан Евро зонаға инә.
Физик-географик характеристикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакия төньяҡтан һәм төньяҡ-көнсығыштан Карпат тауҙары теҙмәһе менән уратып алынған. Карпаттан көньяҡҡа табан уңдырышлы ерҙәр менән бүленгән ҡалҡыулыҡтар өҫтөнлөк ала, шул урында Дунайға бик күп йылғалар ҡоя. Уларҙың иң ҙуры Ваг, Нитра һәм Грон. Словакия территорияһының 80%-ы диңгеҙ кимәленән 750 метр бейеклектә булһа ла, илдә Дунайға яҡын Братислава һәм Комарно районында урынлашҡан, уңдырышлы урта дунай уйһыулығы ла бар һәм ул илдең игенгә бай ере һанала.
Һыу ресурстары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дунай йылғаһы илдең көньяҡ-көнсығыш сиген булдыра. Уға көньяҡҡа ҡарай аҡҡан бик күп Карпат йылғалары ҡоя. Дунайҙың иң эре ҡушылдыҡтарының береһе — Ваг, Нитра һәм Грон. Көнсығышта Лаборец, Ториса һәм Ондава кеүек Карпат йылғалары Дунайҙың иң эре ҡушылдығы Тиса йылғаһы бассейнына ҡарай.
Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакияға континенталь климат хас. Ҡыш һыуыҡ һәм ҡоро булһа, йәй йылы һәм дымлы. Тауҙарҙа яуым-төшөм күп. Йыллыҡ яуым-төшөм суммаһы тауҙарҙа 1000 мм-ҙан күберәк, ә тигеҙ ерҙә йылына 500 мм тәшкил итә. Братиславала ғинуарҙың уртаса температураһы — 1 °C, илдеке — +21 °C. Тауҙарҙа ҡыш һыуығыраҡ, йәй һалҡыныраҡ.
Флора һәм фаунаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Илдең 40%-ын урмандар алып тора. Көньяҡ һөҙәклектәр бук һәм имән кеүек киң япраҡлы урмандар йәки ҡатнаш урман менән ҡапланып алынған. Шул уҡ ваҡытта төньяҡ һөҙәклектәрҙә ылыҫлы урман, күбеһенсә шыршы һәм аҡ шыршы таралған. Илдә киң япраҡлы ағастар 53 %, бигерәк тә бук — 31 % һәм имән 10 %. Ә инде ылыҫлы ағастарҙан шыршы — (29 %) һәм аҡ шыршы (9 %) күберәк. Тауҙарҙа альп туғайлыҡтары урынлашҡан. Словакияның таулы урмандарында боландар, һеләүһендәр, бүреләр һәм айыуҙар, ә ваҡ кейектәр араһында төлкөләр, тейендәр, йәтсәләр бар.
Милли парктар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милли парктар һаҡланған тәбиғәт территориялары һәм объекттарының бары тик бер өлөшө генә. Уның менән Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау министрлығы идара итә. 1949 йылдан 2002 йылға тиклем 9 милли парк булдырылған:
- Велька Фатра
- Мала Фатра
- Муранска Планина
- Низке Татры
- Пьенины
- Полонины (Словакия милли паркы)|Полонины
- Словацкий Карст
- Словацкий Рай
- Татры
Минераль ресурстар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакияла иҡтисад ихтыяжына файҙаланылған нефть, тәбиғи газ, һоро күмер табыла. Нефть эске энергетика талабының 1%-ын, һоро күмер — 80%-ын, ҡалғандарын Чехиянан индерелгән импорт ҡаплай. Илдә уран запасы, таш күмер, һәүерташ газы запасы бар. Әммә бөгөнгө ваҡытта үҙҡиммәтенең юғары булыуы сәбәпле улар эшкәртелмәй. Ил шулай уҡ руда (мәғдән) булмаған материалдар запасына ла бай. Экспортҡа сығарылған магнезит сығарыу әүҙем алып барыла. Элек Словакияла бик күп алтын, көмөш һәм башҡалар сығарылған. Бөнгө ваҡытта ҡиммәтле металдар әҙләп кенә Ходруша-Хомре районында табыла.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакияның башлығы булып, 5 йыл срокка дөйөм тура һайлауҙарҙа һайланған Словакияның президенттар исемлеге (Prezident Slovenskej Republiky) тора. Башҡарма властың күп өлөшө Хөкүмәт башлығы, Словакияның премьер-министрҙар исемлеге иңенә һалынған. Партияның йәки коалицияның лидеры булған Словакияның премьер-министрҙар исемлеге президент тарафынан тәғәйенләнә. Башҡарма орган — Словак Республикаһы Хөкүмәте (Vlada sloveskej Republiky). Министрҙар кабинетының ҡалған өлөшө премьер-министрҙар рекомендацияһы буйынса шулай уҡ президент тарафынан тәғәйенләнә. Словакияның иң юғары закондар сығарыу органы булып, 150 урынлыҡ, бер палаталы Словак Республикаһының Милли советы (Národná Rada Slovenskej Republiky) һанала. Делегаттар Пропорциональ вәкиллек базаһында 4 йыллыҡ срокка һайлана. Әгәр бөтә депутаттарҙың биштән өс өлөшө тауыш бирһә, парламент президентты отставкаға ла ебәрә ала. Бер айҙа өс тапҡыр хөкүмәт программаһы белдереүен хупламаған осраҡта президент парламентты тарата ала. 2012 йылдың 10 мартындағы Словак Республикаһының Милил Советына сираттан тыш һайлау түбәндәге һөҙөмтәләрҙе күрәһәтә:
Конституцион күҙәтеү органы — конституцион Суд (Ústavný súd). Уға ведомство ҡарамағындағы конституцион мәсьәләләр ҡарай. Был судтың 10 ағзаһын, парламент тәҡдим иткән бер нисә кандидат араһынан президент һайлай. Юғары суд инстанцияһы — Юғары Суд (Najvyšší súd). Тәүге суд инстанциялары — край судтары (Krajský súd), түбәнге суд системаһы звеноһы — округ судтары (Okresný súd).
Сәйәси партиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уңдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Словак милли партияһы— милли, уң популистик
- Демократик Словакия хәрәкәте өсөн — Халыҡ партияһы— уң популистик
- Беҙҙең Словакия — Халыҡ партияһы — ультра уң
Уң центристар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәҙәти кешеләр партияһы— консерватив
- Словак демократик һәм христиан союзы — Демократик партия— консерватив
- Христиан-демократик хәрәкәт— консерватив
- Яңы күпселек— консерватив
- Либераль партия— консерватив
Центристар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Азатлыҡ һәм теләктәшлек партияһы— либераль
Һулдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Социаль демократия курсы— социал-демократик
- Демократик һулдар партияһы— социал-демократик
- Словакияның Коммунистар партияһы— коммунистик
- Словакияның эшселәр союзы — һул популистик
- 99 %— граждандар тауышы— һул популистик
Спектрҙан тыш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Күпер» партияһы— милли венгр партияһы, этник-ара диалог яҡлы
- Венгр коалицияһы партияһы— венгр милли партияһы
Профсоюздар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иң эре профсоюз үҙәге — Словак Республикаһының профсоюдар конфедерацияһы (Konfederácia odborových zväzov Slovenskej republiky).
Административ бүленеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакия 8 крайға бүленә (словак. kraj). Улар үҙҙәренең административ үҙәк исемен йөрөтә. 2002 йылда һәр край ниндәйҙер автономия ала.
- Братислава крайы (словак. Bratislavský kraj)
- Трнава крайы (словак. Trnavský kraj)
- Тренчинск крайы (словак. Trenčiansky kraj)
- Нитранск крайы (словак. Nitriansky kraj)
- Жилинский крайы (словак. Žilinský kraj)
- Банскобистрицк крайы (словак. Banskobystrický kraj)
- Прешовск крайы (словак. Prešovský kraj)
- Кошицк крайы (словак. Košický kraj)
крайҙар бер нисә районға бүленә(словак. okresy, ед.ч. словак. okres). Әлеге ваҡытта словакияла бөтәһе 79 район бар.
Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакия— үҫешкән индустриаль-аграр ил. Сағыштырмаса күп тармаҡлы ауыл хужалығы заманса материаль-техник базаға һәм инфраструктураға нигеҙләнгән. Өҫтөнлөгө: етештерү үҫешкән, бигерәк тә Братислава районында[1].
Туризм[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакия юғары туристик потенциалға эйә. Уның тәбиғәте, тауҙары, мәмерйәләре, саңғы курорттары, һарайҙары һәм ҡалалары күп туристарҙы йәлеп итә. 2006 йылда илгә 1,6 миллион турист килә, ә иң популяр ерҙәр булып Братислава һәм Бейек Татры һанала[2]. Туристарҙың күбеһе Чехиянан — 26 %, Польшанан- 15 % һәм Германиянан 11 % килә[3]. Илдең күп кенә граждандары сит илгә сыға. Мәҫәлән, 2012 йылда ситкә сығыусы ағымда 3017 мең кеше иҫәпләнә[4].
Автомобиль сәнәғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1990 йылдар башында, Чехословакияның тарҡалыу ваҡытында, Словакия территорияһында автомобилдәр етештерелмәй. Братиславала бары тик Чех автомобиле Шкода өсөн комплекттар сығарыусы автозавод ҡына була. 1990 йылдар аҙағына 2000 йылдар башына, инвестициялар йәлеп итеү сәйәсәтенә ярашлы, ил территорияһында сит илдәрҙең эре автомобиль заводтары менән төҙөлөш башлана. Братиславала, Братислав автозавод корпусы территорияһында, Volkswagen (концерн), Трнавала Peugeot, Жилинда Kia Motors компанияһы заводтары төҙөлә. 2000 йылда Словакияла 182 мең автомобиль етештерелә[5]. Ә инде 2015 йылда 218 мең автобиль етештерелә[6]. Йән башына автомобилдәр етештереү буйынса Словакия донъя лидерына әйләнә.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫәбе, күсереп ултыртыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халҡының иҫәбе — 5,5 млн кеше. Территория буйлап тигеҙ урынлаштырылған. Көньяҡ-көнбайышта тығыҙлыҡ ҙурыраҡ, сөнки ауыл хужалығы алып барыуға рельеф яраҡлы.
Словакия халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакияның күселек халҡы — этник словактар, 2011 йылдағы иҫәп алыуға ярашлы, 85,8 %[7]. Венгрҙар— иң әҙ милләт 9,7 %[7]. Улар башлыса көньяҡ һәм көнсығыш райондарҙа йәшәй. Башҡа этник төркөмдәргә сегәндәр, чехтар, русиндар, украиндар, немецтар, поляктар инә.
Словакияла дин[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм алғанда, бигерәк тә күрше Чехия менән сағыштырғанда, Словакия дини ил һанала. Словак конституцияһы дин тотоуға иреклек бирә. Словакияның күпселек гражданы, 69%-ы католиктар; икенсе урындағы төркөм — протестанттар,11 %; лютерандар (башлыса словактар), реформаттар (күпселектә венгрҙар); грек католиктар — 4 % һәм православтар — 1 %.
Телдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсми дәүләт теле — словак теле . Венгр теле Көньяҡ Словакияла берҙәй статусҡа эйә. Словакия законы буйынса, венгр теле халыҡтың 20 процентын венгрҙар тәшкил иткән өс төбәктә словак теле менән бер рәттән, рәсми тел булараҡ файҙаланыла. Күпселек словакия халҡына, 2011 йылдағы иҫәп алыуҙар буйынса 4 240 453 кешегә (78,6 %) әсә теле булып словак теле һанала. Венгр телен туған теле итеп 122 518 кеше (2,3 %); русин теле дүртенсе урында тора, уны 55 469 кеше, халыҡтың 1%-ы үҙенең туған теле тип иҫәпләй. Ҡалған телдәр 1 %- тан әҙерәк тауыш йыйған, йәғни 55 469 кеше[8].
Мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Словакияның билдәле кешеләре
- Словакия музыкаһы
- Словакия әҙәбиәте
- Словак милли театры
Ҡораллы көстәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Словакияның ҡораллы көстәре ҡоро ер ғәскәрҙәренән һәм хәрби-һауа көстәренән, һауа һөжүменә ҡаршы оборона, сик ғәскәрҙәре һәм граждандар обронаһы ғәскәрҙәренән тора. Армия иҫәбендә 14 000 һалдат һәм офицер. 2004 йылда Словакия НАТО ағзаһы була. 2005 йылдың авгусынан дөйөм хәрби йөкләмә юҡҡа сығарыла һәм профессиональ армияға күсеү ойошторола. 2009 йылда хәрби бюджет 1,35 миллиард АҠШ доллары тәшкил итә[9]. Словакия БМО-ның күп кенә тыныслыҡ урынлаштырыу миссияларында ҡатнаша. |
Дәүләт байрамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1 ғинуар — Словак Республикаһының барлыҡҡа килеүе
- 8 май — Нацизмды еңеү көнө
- 5 июль — Изге Кирилл һәм Изге Мефодия көнө
- 29 август — Словак милли ихтилалы көнө
- 1 сентябрь — Словак Республикаһының конституция көнө
- 17 ноябрь — Тоталитаризмға ҡаршы көрәш көнө
- 25 декабрь — Раштыуа
- Яҙ көнө дәүләт байрамы булараҡ пасха билдәләнә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Votruba, Martin Regional Wealth. Slovak Studies Program. University of Pittsburgh. Тәүге сығанаҡтан архивланған 22 август 2011. 12 май 2010 тикшерелгән.
- ↑ Turistov na Slovensku pribúda— Aktuálne.sk
- ↑ http://www.joj.sk/ekonomika/20-9-2007/clanok/na-slovensko-chodi-stale-najviac-turistov-z-cr.html
- ↑ Трухачев А. В., Иволга А. Г. Анализ влияния факторов на въездные— выездные туристические потоки на примере отдельных стран // Современные проблемы науки и образования.— 2014.— № 5.— С. 369
- ↑ OICA 2000 statistic
- ↑ OICA 2005 statistic
- ↑ 7,0 7,1 Словакия в Справочнике ЦРУ по странам мира (инг.). 30 октябрь 2010 тикшерелгән.
- ↑ Окончательные итоги переписи в Словакии в 2011 году (словак.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 октябрь 2012.
- ↑ http://www.nato.int/nato_static/assets/pdf/pdf_2010_06/20100610_PR_CP_2010_078.pdf
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Словакия Open Directory Project (dmoz) һылтанмалар каталогында.
- Официальный сайт правительства
- Официальный сайт президента
- Národná Rada — Официальный сайт Национального Совета (парламента страны)
- Посольство Словацкой Республики в Москве
- Карты Словакии
- SK TODAY Новости из Словакии. Независимое интернет-издание. (инг.)
- Krejčí, Oskar: Geopolitics of the Central European Region. The view from Prague and Bratislava Bratislava: Veda, 2005. 494 p. (чех.)(недоступная ссылка)


text:
Фото:
Стәрлетамаҡ полицияһы юғалған ҡыҙҙы эҙләй
Фото:
Рәсәй Эске эштәр министрлығының Стәрлетамаҡ ҡалаһы буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре хәбәрһеҙ юғалған 1987 йылғы Гөлнара Фәнғәр ҡыҙы Усманованы эҙләй. 2008 йылдың 21 апрелендә ул эшенә юланған, шунан бирле уның ҡайҙа булыуы билдәле түгел.
Ҡыҙ тулы кәүҙәле, буйы — 155 см, түңәрәк йөҙлө, тура оҙон сәстәре ҡыҙылға буялған булған, ҡуйы ҡашлы, ҡара күҙле.
Уртаса оҙонлоҡтағы молниялы асыҡ йәшел төҫтәге ветровка, ҡара салбар, молниялы ҡара күн итек, төймәле алһыу кофта кейгән булған.
Үҙенә генә хас билдәләре: муйынында ике яғынан да 4-5 миңе бар. Психикаһы ҡаҡшауынан интегеүе лә ихтимал.
— Эҙләнгән ҡыҙ тураһында мәғлүмәте булған граждандарҙы 8 (3473) 20-46-96, 20-45-72, 02 телефондарына йәки яҡындағы полиция бүлегенә хәбәр итеүҙәрен һорайбыҙ. Конфиденциаллек гарантиялана, — тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
25 ғинуар
25 ғинуар — григориан стиле буйынса йылдың 25-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 341 көн ҡала (кәбисә йылында 342).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1934 — Зәки Мәхмүтов, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1945 — Латипов Ғабдрахман Хәким улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).


text:
Башҡортостандың Конституция суды төбәктең төп юридик юғары уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөнөФото: Олег Яровиков
Башҡортостандың Конституция суды төбәктең төп юридик юғары уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөнө
Башҡортостандың Конституция суды төбәктең төп юридик юғары уҡыу йорттары менән килешеүҙәр төҙөнөФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың Конституция суды республиканың төп юридик юғары уҡыу йорттары менән хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара килешеп эш итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Бөгөн, 19 майҙа, ошо органдың барлыҡҡа килеүенә 20 йыл тулыуға арналған тантаналы ултырыш уҙҙы.
«Конституция юстицияһы юриспруденция өлкәһендәге ғилми эшмәкәрлек менән айырылғыһыҙ бәйле. Бының бер нисә сәбәбе бар. Беренсенән, ҡатмарлы мәсьәләләр ҡарала. Икенсенән, юридик фән өлкәһендәге һуңғы асыштар менән бәйләнеш булырға тейеш. Өсөнсөнән, Конституция суды әҙерләгән бөтә хоҡуҡи позицияларҙы дөрөҫ аңлатыу мөһим. Бынан тыш, беҙ студенттарҙы, аспиранттарҙы, магистранттарҙы йәлеп итәбеҙ һәм артабан улар республиканың дәүләт власы, суд органдарында эшләй алһын өсөн иң яҡшыларҙы асыҡлайбыҙ», — тине Башҡортостандың Конституция суды рәйесе Зөфәр Еникеев.
Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институты, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Юридик институты, Көнсығыш иҡтисади-хоҡуҡи гуманитар академияһы, республика Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы менән килешеүҙәр төҙөлдө.


text:
Раил Әсәҙуллин: «Башҡортостандағы праймеризда ҡатнашыусыларҙың барыһы ла берҙәм командаға әүерелде»
18 октябрҙә Өфөлә Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк Координация советы ултырышында алдан тауыш биреүҙә әүҙем ҡатнашыусыларға «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советының рәхмәт хаттары тапшырылды.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы секретары урынбаҫары, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры Раил Әсәҙуллин билдәләүенсә, Башҡортостандағы праймеризда 123 кеше ҡатнашҡан, уларҙың барыһы ла берҙәм командаға әүерелгән. Ҡатнашыусылар Халыҡ программаһына тос өлөш индергән.
— Һеҙ барығыҙ ҙа үҙегеҙҙе республика, тоташ ил киләсәге өсөн янған кеше булараҡ таныттығыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Раил Әсәҙуллин. – Праймеризда әйтеп ишеттерелгән барлыҡ тәҡдимдәрегеҙ ҙә Халыҡ программаһында иҫәпкә алынасаҡ. Партияның төбәк сәйәси советы алдан тауыш биреүҙә ҡатнашыусыларҙың барыһын да Башҡортостандың, шулай уҡ муниципалитеттарҙың һайланған органдарының кадрҙар резервына, дәүләт власының башҡарма органдарына индерергә тәҡдим итте. Бөгөн беҙ күмәкләп аралашыуҙың яңы төрҙәрен табырға һәм праймеризда тәҡдим ителгән идеяларҙы тормошҡа ашырыуҙа ҡатнашырға тейешбеҙ.


text:
Өфө, Дүшәнбе һәм Силәбе эксперттары Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының донъя иҡтисадындағы әһәмиәтен билдәләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфө, Дүшәнбе һәм Силәбе эксперттары ШОС сиктәрендә иҡтисади интеграция мәсьәләләрен тикшерҙе. Тема «ШОС һәм БРИКС: глобаль иҡтисадтың тотороҡлоҡ һәм үҫеш факторы» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли интернет-конференцияһында күтәрелгәйне. Уның ойоштороусылары булып Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, Өфөләге «Самрау» Евразия үҙәге, Тажикстан Республикаһының Финанс министрлығы, Тажикстандың Финанс-иҡтисад институты, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Финанс университеты сығыш яһаны.
Эксперттар фекеренсә, ШОС һәм БРИКС-тың донъя иҡтисадындағы роле әһәмиәтлерәк була бара.
— Бөтә илдәрҙәге финанс университеттарының бурысы — иҡтисади көрсөккә ҡаршы тора алырлыҡ белемле белгестәр әҙерләү, — тип билдәләне Тажикстандың Финанс-иҡтисад институты ректоры Ашурбой Солиев. — Шуға күрә ошондай видеоконференцияларға йәштәрҙе — студенттарҙы һәм аспиранттарҙы йәлеп итеү мөһим.
Ошо фекерҙе йөпләп, Башҡортостан Башлығы кәңәшсеһе Рудик Исҡужин бөгөнгө көндә глобаль идара итеүҙең боҙолоуына, шуға күрә күп илдәрҙең иҡтисади һәм сәйәси яҡтан тотороҡлоҡ өсөн яҡлау эҙләргә мәжбүр булыуҙарына иғтибарҙы йүнәлтте. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ҙур биләмәле һәм донъя иҡтисадында әһәмиәтле урын биләгән илдәр өсөн тап шундай базаға әүерелде.
Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы ректоры Сергей Лаврентьев үҙ сығышында белем биреү һәм фәнни өлкәләрҙәге төбәк-ара бәйләнеш мәсьәләләре хаҡында һөйләне. Ошондай хеҙмәттәшлек концепцияһын Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Дүшәнбелә үткән ШОС саммитында иғлан иткәйне, тип билдәләне ул. Хәҙер, бер йылға яҡын ваҡыт үткәс, ошо башланғыс әүҙем үҫешә.
Конференцияны Тажикстан Финанс-иҡтисад институтының халыҡ-ара иҡтисади мөнәсәбәттәр факультеты деканы Николай Попов тамамланы. Ул Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеү алдынан ошондай саралар үткәреүҙең әһәмиәтле булыуын билдәләне.
— Бөйөк Ватан һуғышы ШОС илдәре халыҡтары өсөн тарихтың изге бите булып тора. Тарихи хәтер — мәғариф, фән һәм иҡтисад өлкәләре өсөн нигеҙ, — тине Николай Попов.


text:
«Байыҡ» финалсылары Башҡортостанды Ҡабарҙы-Балҡар, Төркиә, Болгария, Дағстанда үткән халыҡ-ара фестивалдәрҙә лайыҡлы күрһәтте. Конкурс халыҡта танылыу яуланы.
Телевизион конкурс 18 йәштән ололарға иҫәпләнгән. Унда һөнәри белеме булмаған башҡорт халыҡ бейеүен башҡарыусылар ҡатнаша ала. Конкурс йыл дауамында 4 турҙа үтә: 1-се тур – һайлап алыу туры, 2-се тур ҡатнашыусыларҙың жюри баһаһы менән билдәләнә һәм улар 3-сө турға үтә, интерактив тауыш биреү юлы менән 4-се турға һайлап алына. Ошонан һуң иң яҡшылары гала-концертҡа һәм номинацияларға дәғүә итә. Йомғаҡлау йыл аҙағында гала-концертта була.
Белешмәләр өсөн телефон: 273-66-19, 273-19-41


text:
Республика аграрийҙары ҙур ауыл хужалығы күргәҙмәһендә ҡатнашасаҡ
8 октябрҙән 11-енә тиклем Мәскәүҙә Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған «Алтын көҙ» күргәҙмәһе үтәсәк. Унда илебеҙҙең күп төбәктәренән һәм сит илдәрҙән вәкилдәр йыйыласаҡ.
Башҡортостан экспозициялары 140 квадрат метр майҙанды биләйәсәк. Ауыл хужалығы техникаһы һәм ҡорамалдары ҡуйыласаҡ, республика агросәнәғәт комплексының малсылыҡ, үҫемлекселек ҡаҙаныштары һәм башҡалар күрһәтеләсәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл был күргәҙмәне үткәреү үҙенсәлеге булып стендтарҙың мәғлүмәтлелеген күтәреү торасаҡ. Мәҫәлән, Башҡортостан агросәнәғәт комплексы стендында төбәктең паспортын урынлаштырыу ҡаралған. Шулай уҡ инвестиция проекттары менән таныштырыу, традицион аҙыҡ-түлек продукттарын тәмләп ҡарау һәм һатыу ҙур урын аласаҡ.
Сара сиктәрендә эшлекле бәйләнештәрҙе нығытырға булышлыҡ итеүсе бик күп мөһим осрашыуҙар үткәреләсәк. Белгестәр өсөн ғилми-ғәмәли семинарҙар һәм конференциялар үткәреү планлаштырыла.


text:
Республикала тәүге Берҙәм миграция үҙәге асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостанда тәүге Берҙәм миграция үҙәге асылды. Ул Туймазы ҡалаһында урынлашҡан. Кисә үҙәкте асыу тантанаһы булды. Республиканың көнбайыш өлөшөндә йәшәгән сит ил граждандары Берҙәм миграция үҙәге хеҙмәттәре менән файҙалана аласаҡ.
Муниципалитет хакимиәтендә хәбәр итеүҙәренсә, үҙәк «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса эшләй, эш өсөн кәрәкле рөхсәт ҡағыҙҙарын бер урында алырға мөмкин. Учреждениела шулай уҡ медицина тикшереүе үтергә, уҡырға, рус теле, Рәсәй тарихы һәм Рәсәй ҡануниәте нигеҙҙәре буйынса имтихан тапшырырға була.
Башҡортостан буйынса федераль миграция хеҙмәте идаралығы начальнигы Борис Ғөзәйеров һүҙҙәренсә, Берҙәм миграция үҙәге —республикала тәүгеһе. Уның Туймазы районында асылыуы осраҡлы түгел. Бында 136 фермер хужалығында эшләү өсөн сит ил граждандары йәлеп ителә. Йәй көнө хеҙмәт мигранттарының һаны дүрт меңгә етә.


text:
Фото:
Сергей Лаврентьев «Ағиҙел йондоҙҙары» фестивален ябыуҙа ҡатнашты
Фото:
Уҙған шәмбелә БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, БР Милли банкы рәйесе, Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты Рөстәм Мәрҙәнов һәм БР Президенты Хакимиәте Ижтимағи-сәйәси үҫеш һәм мәғлүмәт сәйәсәте идаралығының ижтимағи-сәйәси үҫеш бүлеге баш консультанты Владимир Савичев «Ағиҙел йондоҙҙары» V Республика хор һәм вокаль музыка фестиваль-конкурсын ябыу тантанаһында ҡатнашты.
Белорет районына сәфәр барышында ҡунаҡтар шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы менән Силәбе өлкәһе транспорт бәйләнешен тәьмин итеүсе Стәрлетамаҡ – Белорет – Магнитогорск автомобиль юлы участкаһы төҙөлөшө менән танышты. Белорет районында төп трасса ҡала аша үтә. Транзит, бигерәк тә йөк транспорты хәрәкәте бында экологик шарттарҙы насарайта, ҡала автотранспорты хәрәкәтен ҡыйынлаштыра, ҡала урамдары юл полотноһының боҙолоуына килтерә. Шуға күрә лә урап үтеү юл участкаһы төҙөү айырыуса зарур. Урап үтеү юл участкаһының оҙонлоғо 21,2 километр тәшкил итә. Ул 2006 йылда уҡ төҙөлә башланғайны. Быйыл юл төҙөүселәр алдында 5 километр оҙонлоғондағы участканы төҙөп бөтөү бурысы тора.
Сергей Лаврентьев «Ар ташы» ял базаһына — Белореттан 15 километр алыҫлыҡта урынлашҡан, райондың иң билдәле һәм популяр туристик базаларының береһенә барҙы. Турбазаның генераль директоры Александр Работяев ҡунаҡтарға «Ар ташы» турбазаһының тарихы һәм үҫеш перспективалары тураһында һөйләне. Һуңынан Өфө ҡунаҡтары Белоретта төҙөлөп ятҡан балалар поликлиникаһын ҡараны.
Белорет районы буйлап сәфәрҙә ҡунаҡтарҙы Белорет районы хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Владислав Миронов оҙатып йөрөнө.