text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Ҡойма буйындағы витаминдар
Ҡойма буйындағы витаминдар
Май уртаһында ер ныҡлап йылына башлау менән иң тәүгеләрҙән булып ҡуҙғалаҡ менән кесерткән ҡалҡып сыға. Кесерткәндең үҫмәгән ере юҡ. Сағылған һайын уны әрләйбеҙ, әммә сағыуының зыяны юҡ, тик ҡырмыҫҡа кислотаһы ғына бөркөлә. Борон кешеләр уны, хәүеф-хәтәрҙән һаҡлай, тип иҫәпләгән һәм тәҙрә, ишек баштарына элеп ҡуйыр булған.
Кесерткән ашарға яраҡлы үҫемлектәрҙән иң тәүгеләрҙән булып баш ҡалҡыта. Ул витаминдарға бик бай. Аскорбин кислотаһы ҡара ҡарағат менән лимонға ҡарағанда – ике тапҡырға, ә каротин кишер менән һырғанаҡҡа ҡарағанда ла күберәк. Яҙғыһын организм витаминдарға һыуһаған ваҡытта кесерткән уның эшмәкәрлеген бик тиҙ яйға һала.
Составындағы кремний менән органик кислоталар организмдың зарарлы микробтарға, токсиндарға, радиация йоғонтоһона ҡаршы тороусанлығын көсәйтә. Ә К витамины ярҙамында ул ҡан туҡтатыу үҙенсәлегенә эйә. Шуға күрә кесерткәнде танау ҡанағанда һәм эске органдар (үпкә, бөйөр, эсәк, бала ятҡылығы) ҡанһырағанда ҡулланалар. Әммә кемдең ҡаны ҡуйы, уларға кесерткәнде ҡулланыу тыйыла.
Был үҫемлектең япрағы хлорофилға бай. Ул матдәләр алмашыныуын яҡшырта, эсәктәрҙең, бала ятҡылығының, йөрәк-ҡан тамырҙары һәм тын алыу үҙәгенең тонусын күтәрә. Кесерткән минераль матдәләргә, айырыуса тимергә бай. Һөҙөмтәлә ул ҡанда гемоглобиндың күтәрелеүенә булышлыҡ итә. Шуға күрә халыҡ медицинаһы йөрәк ауырыуҙарынан һәм аҙ ҡанлылыҡтан кесерткән төнәтмәһе эсергә ҡуша.
Шәкәр диабеты менән ауырыусыларға ла күберәк кесерткән ашарға кәңәш ителә. Сөнки ундағы секретин инсулин барлыҡҡа килеүгә йоғонто яһай һәм шуның менән ҡандағы шәкәр кимәлен кәметеүгә булышлыҡ итә.
Элек-электән кесерткәнде сәсте нығытыу өсөн ҡулланғандар.
Кесерткәндән бик тәмле аш-һыу әҙерләргә лә мөмкин. Ваҡ ҡына итеп туралған япрағын ашҡа, бутҡаға, салатҡа, йомортҡаға ҡушалар. Әгәр ҙә киптерелгән япрағын ыуалаһаң, аш-һыуға ҡушыу өсөн витаминдарға һәм микроэлементтарға бай бик файҙалы тәмләткес килеп сыға. Кесерткәндән әҙерләнгән ризыҡтар зарарлы микроорганизмдарҙы юҡ итеүсе фитонцидтарға бай булыу сәбәпле, тиҙ генә боҙолоп бармай. Улар ашҡаҙан менән эсәктәр эшмәкәрлеген көйләүгә булышлыҡ итә. Кесерткәндән шифалы аҙыҡ әҙерләүҙең бер ҡыйынлығы ла юҡ, иң мөһиме, уның экологик йәһәттән таҙа булыуы.
Кесерткән ашарға яраҡлы үҫемлектәрҙән иң тәүгеләрҙән булып баш ҡалҡыта. Ул витаминдарға бик бай. Аскорбин кислотаһы ҡара ҡарағат менән лимонға ҡарағанда – ике тапҡырға, ә каротин кишер менән һырғанаҡҡа ҡарағанда ла күберәк. Яҙғыһын организм витаминдарға һыуһаған ваҡытта кесерткән уның эшмәкәрлеген бик тиҙ яйға һала.
Составындағы кремний менән органик кислоталар организмдың зарарлы микробтарға, токсиндарға, радиация йоғонтоһона ҡаршы тороусанлығын көсәйтә. Ә К витамины ярҙамында ул ҡан туҡтатыу үҙенсәлегенә эйә. Шуға күрә кесерткәнде танау ҡанағанда һәм эске органдар (үпкә, бөйөр, эсәк, бала ятҡылығы) ҡанһырағанда ҡулланалар. Әммә кемдең ҡаны ҡуйы, уларға кесерткәнде ҡулланыу тыйыла.
Был үҫемлектең япрағы хлорофилға бай. Ул матдәләр алмашыныуын яҡшырта, эсәктәрҙең, бала ятҡылығының, йөрәк-ҡан тамырҙары һәм тын алыу үҙәгенең тонусын күтәрә. Кесерткән минераль матдәләргә, айырыуса тимергә бай. Һөҙөмтәлә ул ҡанда гемоглобиндың күтәрелеүенә булышлыҡ итә. Шуға күрә халыҡ медицинаһы йөрәк ауырыуҙарынан һәм аҙ ҡанлылыҡтан кесерткән төнәтмәһе эсергә ҡуша.
Шәкәр диабеты менән ауырыусыларға ла күберәк кесерткән ашарға кәңәш ителә. Сөнки ундағы секретин инсулин барлыҡҡа килеүгә йоғонто яһай һәм шуның менән ҡандағы шәкәр кимәлен кәметеүгә булышлыҡ итә.
Элек-электән кесерткәнде сәсте нығытыу өсөн ҡулланғандар.
Кесерткәндән бик тәмле аш-һыу әҙерләргә лә мөмкин. Ваҡ ҡына итеп туралған япрағын ашҡа, бутҡаға, салатҡа, йомортҡаға ҡушалар. Әгәр ҙә киптерелгән япрағын ыуалаһаң, аш-һыуға ҡушыу өсөн витаминдарға һәм микроэлементтарға бай бик файҙалы тәмләткес килеп сыға. Кесерткәндән әҙерләнгән ризыҡтар зарарлы микроорганизмдарҙы юҡ итеүсе фитонцидтарға бай булыу сәбәпле, тиҙ генә боҙолоп бармай. Улар ашҡаҙан менән эсәктәр эшмәкәрлеген көйләүгә булышлыҡ итә. Кесерткәндән шифалы аҙыҡ әҙерләүҙең бер ҡыйынлығы ла юҡ, иң мөһиме, уның экологик йәһәттән таҙа булыуы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


c: text/html

text:
Йәшәү минимумын 5500 һумға тиклем күтәрәсәктәр
Башҡортостанда йәшәү минимумын 2011 йылдың ғинуарынан алып 5,5 мең һумға тиклем күтәрергә планлаштырыла. Әлеге ваҡытта ул дүрт меңдән саҡ ҡына күберәк тәшкил итә. Был турала йома көнө республика башлығы Стәрлетамаҡта ҡала Советы ултырышында белдерҙе.
— Был республикабыҙ халҡының көнкүрешен яҡшыртыу юлында бик мөһим аҙым, — тине Президент. – Йәшәү минимумын арттырыу бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы артыуына килтерәсәк һәм беренсе сиратта аҙ тәьмин ителгән халыҡ ҡатламының именлегендә ыңғай сағыласаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йәрмәкәй районында яңы агрохолдинг ойошторолоуы ихтимал
Йәрмәкәй районындағы «Приютовагрогаз» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең бүлексәләре нигеҙендә агрохолдинг ойоштороу мөмкинлеге ҡарала. Көн элгәре эш визиты менән районда Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев булып китте. Ул ауыл хужалығы тармағының бер нисә предприятиеһын ҡараны һәм малдың нисек ҡышлауы менән танышты.
Аграр ведомство башлығы «Приютовагрогаз» йәмғиәтенең Булановское, Городецкое бүлексәләрендә һәм предприятиеның мал һимертеү комплексында булды. Осрашыу барышында хужалыҡты артабан үҫтереү юлдарының береһе булараҡ уның нигеҙендә заманса дәүләт агрохолдингын ойошторорға тәҡдим ителде, тип хәбәр иттеләр Йәрмәкәй районы хакимиәтендә. Бының өсөн мал һимертеү комплексына тулыһынса реконструкция үткәрергә кәрәк. Унда ауыл хужалығы предприятиеһы бүлексәләренән 700-ҙән ашыу һауын һыйырҙарын йыйыу планлаштырыла. Киләсәктә заманса һыйыр һауыу һәм һөттө һыуытыу ҡоролмалары кәрәк буласаҡ. Эрнст Исаев предприятие етәкселегенә хеҙмәткәрҙәргә эш хаҡы буйынса бурыстарҙы ҡапларға ҡушты.
Республиканың ауыл хужалығы министры ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре, фермерҙар, ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты. Эрнст Исаев кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы аграр сәнәғәт өлкәһендәге эштәр торошо менән таныштырҙы, республика программаларында ҡатнашыу мөмкинлеге тураһында һөйләне. Район хеҙмәтсәндәренең үткән миҙгелдәге эшмәкәрлегенә яҡшы баһа бирҙе.
Вице-премьерҙың билдәләүенсә, малсылыҡ, атап әйткәндә, һөт малсылығы, аграр секторҙың һәр ваҡыт өҫтөнлөклө йүнәлеше буласаҡ. «5 йылда 500 ферма» һөт фермаларын комплекслы модернизациялау программаһы ла ошоно күҙ уңына тота. Йәрмәкәй районының ике хужалығы был программаға ҡушылған да инде.


text:
Башҡортостан Президенты Россельхозбанк идараһы рәйесе менән осрашты
Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Россельхозбанк» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Дмитрий Патрушев менән осрашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Осрашыуҙа Башҡортостанда ауыл хужалығы эштәрен, 2013 йылдың сәсеү һәм ураҡ кампанияларын финанслау тураһында һүҙ барҙы.
Шулай уҡ Ҡарламан һәм Раевка шәкәр заводтарын үҫтереү, был предприятиелар менән бергә идара итеү мөмкинлектәре тикшерелде.


text:
Республикала туғыҙынсы индустриаль парк барлыҡҡа килде Фото: Корпорацияның матбуғат үҙәге
Республикала туғыҙынсы индустриаль парк барлыҡҡа килде
Республикала туғыҙынсы индустриаль парк барлыҡҡа килде Фото: Корпорацияның матбуғат үҙәге
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда туғыҙынсы индустриаль парк барлыҡҡа килде. «Велес» рәсми рәүештә ошо статусҡа эйә булды. Был турала төбәк Хөкүмәтенең бойороғо бар.
Майҙаны 8,3 гектар булған индустриаль парк Стәрлетамаҡтың көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан. Бында машина эшләү предприятиелары тупланған. «Велес» металл эшкәртеү һәм ярҙамсы производстволар өлкәһендә производствоны урынлаштырыу буйынса махсуслаша, тип хәбәр иттеләр «Башҡортостандың үҫеш корпорацияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат үҙәгендә.
Индустриаль парктың төп резиденты — «Стәрлетамаҡ механика заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, идара итеүсе компанияһы һәм проекттың инициаторы — «Магеллан» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Индустриаль парк биләмәһенең инженер-транспорт инфраструктураһын булдырыу буйынса бөтә сараларҙы һәм инвестиция сығымдарын проекттың инициаторы тормошҡа ашыра. Корпорация резиденттарҙы йәлеп итеү маҡсатында ошо майҙансыҡты республика биләмәһендә Файҙаланылмаған сәнәғәт майҙандары реестрына индергән.
Төбәктә туғыҙ майҙансыҡ индустриаль парк статусына эйә. 2020 йылға улар 25-тән кәм булмаҫҡа тейеш.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 25.01.2018
Ил етәксеһе өсөн Башҡортостан әһәмиәтле республика
Новости / Сәйәсәт // 25-01-2018, 12:12
Ошо аҙнала Рәсәй Президенты Владимир Путин Башҡортостанға килеп ҡайтты.
Дәүләт башлығы «Берләшкән двигателдәр эшләү корпорацияһы – Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» йәмғиәтендә булды. Унда оборона-сәнәғәт комплексы ойошмаларының гражданлыҡ тәғәйенләнешендәге юғары технологик продукция етештереүҙе киңәйтеү һәм яңы төрҙәрҙе үҙләштереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙҙы....
Рәсәй студенттарын байрамдары менән!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 25-01-2018, 10:13
Владимир Путин Рәсәй мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин менән осрашты
Новости / Сәйәсәт // 25-01-2018, 10:00
Владимир Путин Рөстәм Хәмитов менән осрашты
Новости / Сәйәсәт // 25-01-2018, 09:52
Владимир Путин Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә вертолет двигателе узелдарын етештереүҙе баһаланы
Новости / Сәйәсәт // 25-01-2018, 09:49
Ер менән күк араһында
Новости / Мәҙәниәт // 25-01-2018, 07:30
йәки Урал ИҘЕЛБАЕВ машинала тыныс йөрөй алмай
Уның мөләйем, һөйкөмлө ҡиәфәтенә ҡараһаң, 35-тән күпте биреп булмай. Ә ижади багажы тотош быуат йәшәгән аҡһаҡал ирҙеке кеүек. Йырҙарын ғына түгел, ә эшләгән жанрҙарын, йүнәлештәрен һанарға ла ҡул бармаҡтары етмәҫ.
Бөгөн беҙҙә ҡунаҡта – Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Урал Мирас улы ИҘЕЛБАЕВ.
...
Әстерхан сәтләүеге бүлкәһенән шифалы төнәтмә
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 25-01-2018, 07:00
Сәтләүек бүлкәһенән (перегородка) әҙерләнгән халыҡ дауаһы гипертония, шәкәр диабеты, радикулит, нервы ауырыуҙары, артыҡ кәүҙә ауырлығы, колит, конъюнктивит, иммунитет ҡаҡшауы кеүек сирҙәрҙән ярҙам итә. Организмда йод етмәү мастопатия, простата биҙе аденомаһы, дөйөм хәлһеҙлек, миома һәм башҡа күп кенә етди ауырыуға килтереүе бар. Ә сәтләүек бүлкәһенән әҙерләнгән төнәтмә – уның запасын тулыландырыуҙың иң яҡшы сараһы....


text:
12 ноябрь
12 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 316-се көнө (кәбисә йылында 317-се). Йыл һуңына тиклем 49 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
- 6 Иҫкәрмәләр
Байрамдар
- Әзербайжан — Конституция көнө.
- Рәсәй — Һаҡлыҡ банкы хеҙмәткәрҙәре көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1947 — ике винтлы «Ка-8» вертолёты беренсе тапҡыр һауаға күтәрелә.
- 1952 — «Ту-95» самолёты беренсе осош яһай.
- 1982 — КПСС Үҙәк Комитетының Генеральный секретары итеп Юрий Владимирович Андропов һайлана.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1885 — Хәбибрахман Хәмзин, уҡытыусы һәм әүҙем йәмәғәтсе, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1948) кавалеры.
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1927 — Рәшит Муса улы Мусин, Башҡортостандың Благовар районы Сатра ауылында тыуған, совет хужалыҡ һәм партия эшмәкәре, 1961—1979 йылдарҙа КПСС-тың Ҡазан ҡала комитеты, 1979—1982 йылдарҙа Татарстан өлкә комитетының беренсе секретары.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1833 — Александр Порфирьевич Бородин, рус композиторы, ғалим.
- 1840 — Огюст Роден, француз скульпторы.
- 1866 — Сунь Ятсен, Ҡытай революционеры, вафатынан һуң «милләт атаһы» исемен ала.
- 1935 — Людмила Марковна Гурченко, Советтар Союзы һәм Рәсәй актрисаһы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1983).
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1793 — Жан Сильвен Байи, француз асторономы, Париж ҡалаһының беренсе башлығы.
- 1988 — Ришат Муким улы Абдуллин, ҡаҙаҡ совет опера йырсыһы, СССР-ҙың халыҡ артисы (1967).
- 1989 — Долорес Ибаррури, испан һәм халыҡ-ара коммунистик хәрәкәт эшмәкәре, 1960-сы йылдар башынан СССР гражданы.


text:
Тормошта ҡайнап йәшәйҙәр
Сосновка ауылында уңған ғаиләләр күп. Гөлсимә һәм Азамат МӨХӘМӘТЙӘРОВТАР ғаиләһе шундай уңғандарҙың береһе.
“Ояһында ни күрһә, осҡанында шул булыр”, тип халҡыбыҙ юҡҡа ғына әйтмәгән. Хәҙер үҙҙәре байтаҡ тормош тәжрибәһе туплап, өлгөлө ғаилә башлыҡтары булып, ауылдың абруйлылары рәтенә инеп барған Гөлсимә Самат ҡыҙы һәм Азамат Кинйәбулат улы икеһе лә эшһөйәр, татыу ғаиләлә тәрбиә алғандар. Һөнәрҙәре буйынса улар педагог. Бала саҡтан тырышлығы, отҡорлоғо, ҡыйыулығы менән айырылып торған ҡыҙ Сибай педагогия колледжын ҡыҙыл дипломға тамамлай һәм ике йыл мәктәптә эшләй. 1998 йылда Сибай педагогия институтына уҡырға инеп, юғары белемле башланғыс кластар уҡытыусыһы булып китә. Ситтән тороп уҡып, тағы бер юғары белемгә эйә була. Хәҙер Гөлсимә Самат ҡыҙы 15 йыл Сосновка урта мәктәбендә балаларға белем бирә. Кесе менән кесе, оло менән оло була белгән уҡытыусыны коллегалары ла, уҡыусылары ла, ауылдаштары ла ихтирам итә. Нимәгә тотонһа ла, еренә еткермәһә, күңеле булмай. Ҡәйнәһе Рәмзиә апайға оҡшап, уңған килендең ҡулынан килмәгән бер эш юҡ, тип әйтеүҙәре лә хаҡ. Үҙе бейеүсе, йыраусы, һүҙ оҫтаһы, ҡумыҙҙа ла уйнай, бәйләү, тегенеү, һүрәт төшөрөү, мунсаҡ менән сигеү, декупаж тиһеңме, барыһын да йәйәүле ятып, һыбайлы төшөп ҡарарлыҡ итеп эшләй ҙә ҡуя. Тормош иптәше Азамат Кинйәбулат улы йорт эшен дә, йәмәғәт эшен дә ҡатыны менән кәңәшләшеп, бергә атҡарырға ярата. Азамат Мөхәмәтйәров 2000 йылда Сибай педагогия институтын тамамлап, туған мәктәбендә тиҫтә йыл военрук булып эшләгән. Хәҙерге ваҡытта электр уты менән тәьмин итеү тармағында һаҡ хеҙмәтендә. Татыу ғаиләлә ике ул үҫә. Өлкәндәре Фидан Белорет лицей-интернатының алдынғы уҡыусыһы, ата-әсәһенең ҙур ярҙамсыһы. Айбулаттары Сосновка мәктәбендә II класта уҡый. Балалары итәғәтле, тырыш, эшһѳйәр. Фидандың ҡулы оҫта. Әсәһенең бөтә ҡул эштәрен дә, атаһының шөғөлдәрен дә берҙәй тиҙ үҙләштерә, ир-егеттәргә хас күнекмәләрҙе лә үҙ итә. Хатта Кинйәбулат олатаһынан күреп үрергә лә өйрәнгән тырыш бала. Ҡыҫҡаһы, ҡустыһына бынамын тигән үрнәк. Балаларының һәр өлгәшендә атай-әсәй, олатай-өләсәйҙәрҙең холоҡ-фиғеле лә, йәшәү рәүеше лә сағыла. Мөхәмәтйәровтар балаларына ярҙамлашып, бергәләшеп, ҡайнап йәшәй. Хужалыҡ эштәрен дә бергә атҡаралар. Шуға ла уларҙың балаларының һәр береһе етеш тормош ҡороп, уңышлы йәшәй. Гөлсимә һәм Азамат Мөхәмәтйәровтар кәртә тултырып мал-тыуар тота, йәмәғәт эшенә лә ваҡыт таба. Эшһөйәр йорт хужаһы техникаһын төҙөк тота, утын- бесән әҙерләп алыу ҙа уға бер ни тормай. Район һабантуйына әҙерлек эше лә Мөхәмәтйәровтарһыҙ үтмәй. Азамат Кин- йәбулат улы бер һүҙһеҙ йыл да тирмә ҡороша, ҡатыны Гөлсимә Самат ҡыҙы концертта ҡатнаша, йола күрһәтеүҙә лә алмаштырғыһыҙ йырсы-бейеүсе, алып барыусы. Спектаклдәрҙә Гөлсимә Самат ҡыҙы геройҙарының булмышына сумып китеп, сәхнә тултырып уйнағанда тамашасыһы илай ҙа, көлә лә. Бирһә бирә бит һәләтте бер кешегә! Әллә икең бер булып, аңлашып йәшәү, тырышлыҡ, егәрлелек, татыулыҡ сифаттары ятамы ҡайнап йәшәү нигеҙендә?.. Шулайҙыр. Хәҙер өсөнсө йыл Сосновка ауылында ҡарҙан һындар эшләү конкурсы үткәрелә. “Аллаға шөкөр, ҡар етерлек”, - тип, Мөхәмәтйәровтар бөтә оҫталыҡтарын егеп, улдары менән буяп, тәфсирләп ҡарҙан «ысын» машина, Ҡар бабай, Ҡарһылыу эшләп тә ҡуйҙы. Жюри ағзаларын мөһабәт кәүҙәле Ҡыш бабай (йорт хужаһы) һәм нәҙекәй билле Ҡарһылыу (хужабикә) ҡаршы алды. Эйе, аңлағанһығыҙҙыр, был юлы ла Мөхәмәтйәровтарға етеүсе булманы һәм уларға гран-при эләкте. Шулай ҙа һүҙемде уңған килендән башлағас, шул юҫыҡта тамамлап ҡуйғы килә. Ҡәйнәһе Рәмзиә Самат ҡыҙы килене тураһында һорауҙы көтөп торған кеүек кенә ихлас яуапланы: “Аллаға шөкөр, тормош иптәшемдән, балаҡайҙарымдан, килендәремдән һәм кейәүемдән уңдым, бөтәһенә лә ризамын. Күҙ генә теймәһен, тип торам. Бөтөнөбөҙ ҙә бер ишбеҙ, эш яратабыҙ. Гөлсимә киленемде, «ҡойоп ҡуйған икенсе Рәмзиә», тиҙәр: эшкә лә, телгә лә шәп, урыны менән шаян да, уйлағанын йәшермәй телеп әйтә лә ҡуя. Татыу, бергәләшеп йәшәүгә ни етә...”. Өҫтәп ни әйтәйем... Ғаиләм - ҡәлғәм, эшем - ашым, тип кенә түгел, ә туғандарым, ауылым, ауылымдың киләсәге өсөн, тип йәшәгән матур кешеләр күберәк булһын.
Зилә АБЗАЛОВА.


text:
Дөйөм ҡала өмәһе Өфөлә 24 сентябргә билдәләнгән
Бөгөндән, 12 сентябрҙән башлап, Өфө биләмәһен санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы башлана. Айлыҡ 10 октябрҙә тамамланасаҡ. Тейешле ҡарарға ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев ҡул ҡуйған. Ул Башҡортостан Республикаһының дәүләт суверенитеты тураһындағы декларацияны ҡабул итеү көнөн байрам итеү уңайынан ҡала биләмәһен санитар таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү маҡсатында үткәрелә, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Айлыҡ дауамында юлдар, тротуарҙар, ҡоймалар, парапеттарҙы, бина фасадтарын ремонтлау, юлдар, урамдар, квартал араһы территорияларын таҙалау, гараж кооперативтары, баҡсасылыҡ ширҡәттәре биләмәләрен, йылға-күлдәрҙең яр буйҙарын, йырындарҙы сүп-сарҙан таҙартыу, ҡала биләмәһендәге шишмәләрҙе төҙөкләндереү эштәре ойоштороласаҡ, санитар йомалар үткәреләсәк.
24 сентябрҙә республиканың баш ҡалаһын санитар таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса дөйөм ҡала өмәһе үтәсәк.
Айлыҡта һәм дөйөм ҡала өмәһендә Өфө ойошмалары һәм учреждениеларының, уҡыу йорттарының, ҡала халҡының ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Силәбе башҡорттары ҡоролтайы уҡытыусылар етешмәү проблемаһын билдәләне
Мәктәптәрҙә башҡорт теле уҡытыусылары етешмәү проблемаһы Силәбе башҡорттары ҡоролтайы ултырышында ҡаралды. Кәңәшмә Силәбенең Ш.Бабич исемендәге 15-се китапханаһында үтте. Унда ҡала һәм райондарҙың ҡоролтай рәйестәре, Ҡоншаҡ һәм Арғаяш райондарының мәғариф идаралығы етәкселәре – йәмғеһе 50-нән ашыу кеше ҡатнашты. Ҡоролтай активистары башҡарылған эшкә йомғаҡ яһаны, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат хеҙмәтенән.
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге вәкиле Амур Хәбибуллин ултырышта ҡатнашыусыларға Башҡортостан вәкиллегенең социаль-иҡтисади бурыстары хаҡында һөйләне, эшҡыуарҙар менән үҙ-ара әүҙем эшләргә саҡырҙы.
Мәктәптәрҙә башҡорт телен уҡытыу темаһы иғтибар үҙәгенә булды. Ҡоншаҡ районының мәғариф идаралығы начальнигы Рауил Асатуллин башҡорт теле уҡытыусылары етешмәүҙең төп сәбәптәре араһында мотивация булмауын атаны. Мәҫәлән, йәш белгестәрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләне хәл итеүгә тос өлөш индерер ине.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Страница 5
Һеҙ – бәхетле халыҡ, учалылар!
Махсус бит / Письма // 13-06-2014, 10:26
Яңыраҡ беҙ, Баймаҡ районының Таулыҡай ауылы пенсионерҙары, Учалының Әүлиә шишмәһенә барып ҡайттыҡ Һәм шундай һығымта яһаныҡ: ожмахта йәшәйһегеҙ икән, милләттәштәр! Мин ҡайҙа ғына булманым – Ырымбурҙа, Силәбелә, Екатеринбургта, Анапала һ. б. Әммә бындағы гүзәллек бер ерҙә лә юҡ! Барып һәм ҡайтып еткәнсе һоҡланып туя алманыҡ. Тәүгә күргәнгә генә түгел инде, үҙебеҙҙең яҡта тәбиғәт ҡырыҫыраҡ шул. Һәр нәмәнең матурлығын сағыштырып беләһең. Бөтәбеҙ ҙә ундағы йәшеллеккә, таҙалыҡҡа хайран ҡалдыҡ. Беҙ зарығып көткән ямғыр-ҡунаҡ та һеҙҙә алдараҡ булған икән. Шуға ихлас шатландыҡ. Сөнки сәфәр йөрөгән кешегә көн торошо бик мөһим бит. Күкрәк тултырып тын алғас, бейек тау башына ла ауырлыҡһыҙ менеп еттек (менә алмай кире төшкәндәр ҙә бар ине)....
Ә беҙҙең ауылда...
Махсус бит / Письма // 6-06-2014, 16:13
Ауылда һәр кем үҙ эше менән мәшғүл, кемдер баҡса менән булыша, кемдер йорт-ҡураһын матурлай, кемдер юбилейға, туйға әҙерләнә. Халыҡ район һабантуйын көтә. Ул 14 июндә үтергә тейеш. Президент та килә, тиҙәр. Көндәр матур тора, аяҙ, йылы. Бер аҙ ямғыр ҙа яуһа, тағы ла яҡшыраҡ булыр ине.
Шәхсән үҙемдең яңылыҡтарыма килгәндә, йортобоҙҙа ремонт башланыҡ. Быйыл минең юбилейым, 60 йәш тула, шуға күрә йорт-ҡураны матурларға тырышабыҙ. Йәш барған һайын йәшәрәһең генә бит ул. Яңыраҡ водитель танытмаһы алдым. Ҡыҙҙарымдың барыһы ла машина йөрөтә, мин дә уларҙан ҡалышмаҫҡа булдым. Өҫтәүенә, ауылға йүнләп автобус йөрөмәй. Хәҙер машина һатып алырбыҙ, тип ниәтләйбеҙ....
Шәхсән үҙемдең яңылыҡтарыма килгәндә, йортобоҙҙа ремонт башланыҡ. Быйыл минең юбилейым, 60 йәш тула, шуға күрә йорт-ҡураны матурларға тырышабыҙ. Йәш барған һайын йәшәрәһең генә бит ул. Яңыраҡ водитель танытмаһы алдым. Ҡыҙҙарымдың барыһы ла машина йөрөтә, мин дә уларҙан ҡалышмаҫҡа булдым. Өҫтәүенә, ауылға йүнләп автобус йөрөмәй. Хәҙер машина һатып алырбыҙ, тип ниәтләйбеҙ....
Сүп баҫҡан баҫыуҙарҙы күреп, йөрәк әрней
Махсус бит / Письма // 17-05-2014, 12:32
Билдәле публицист Марсель Ҡотлоғәлләмовтың «Йәшлек»тә баҫылған мәҡәләһен уҡығас, уйланып йөрөнөм дә, үҙемдең уй-фекерҙәремде яҙып ебәрмәксе булдым. Сөнки бөгөн беҙҙең уңдырышлы ерҙәребеҙ, уңышһыҙ булып, әрем, ҡый үләндәре баҫып, йәнде әсетеп, тапалдыҡ булып ята. Минең генә йәнем әрнемәйҙер, ҡасандыр был ерҙәрҙә иген үҫтергән күптәрҙең йөрәге һыҡраналыр.
Эйе, 1952 йылда беҙгә һәр тарафтан сиҙәм күтәрергә тракторҙар һәм тракторсыларҙы ебәрҙеләр. Уларҙы ауылдарға бүлеп, фатирҙарға урынлаштырҙылар. Беҙгә лә Марат Гончаренко фамилиялы украин егете килде. Ул Башҡортостанда берәй балалар йортонда үҫкән булдымы икән, башҡортса бик яҡшы һөйләшә ине. Һуңынан Әбйәлил районының Тупаҡ ауылынан Зөлхизә исемле ҡыҙға өйләнеп, уның менән икәүләп ер һөрҙөләр....
Эйе, 1952 йылда беҙгә һәр тарафтан сиҙәм күтәрергә тракторҙар һәм тракторсыларҙы ебәрҙеләр. Уларҙы ауылдарға бүлеп, фатирҙарға урынлаштырҙылар. Беҙгә лә Марат Гончаренко фамилиялы украин егете килде. Ул Башҡортостанда берәй балалар йортонда үҫкән булдымы икән, башҡортса бик яҡшы һөйләшә ине. Һуңынан Әбйәлил районының Тупаҡ ауылынан Зөлхизә исемле ҡыҙға өйләнеп, уның менән икәүләп ер һөрҙөләр....
Ә беҙҙең ауылда...
Махсус бит / Письма // 9-05-2014, 09:10
Беҙҙең китапханала хәҙис һөйләү конкурсы үткәрелде. Унда Билал, Темәс, Ҡолсора зонаһының ун бер ауылынан бәйгеселәр ҡатнашты. Улар Мөхәммәт бәйғәмбәр хәҙистәрен, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың “Йөҙ ҙә бер хәҙис” китабынан өҙөктәр һөйләне. Бөтәһе 40 уҡыусы ҡатнашты, улар төрлө номинация буйынса урын алды. Беренсе урын алғандар артабан район конкурсында ҡатнашасаҡ. Унда “Ағинәйҙәр” клубы, ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзалары һәм шулай уҡ ауылдашыбыҙ, хәҙерге көндә Әбйәлил районында йәшәүсе диндар Зәлифә Шакированың ҡатнашыуы мәртәбә өҫтәне.
Мәктәптең 10 – 11-се синыф уҡыусыларының класс етәкселәре Сәғүрә Кәримова, Әлифә Әминева менән берлектә йәрминкә ойоштороуы ауылдаштарға ла, ҡунаҡтар өсөн дә уңайлы булды....
Мәктәптең 10 – 11-се синыф уҡыусыларының класс етәкселәре Сәғүрә Кәримова, Әлифә Әминева менән берлектә йәрминкә ойоштороуы ауылдаштарға ла, ҡунаҡтар өсөн дә уңайлы булды....
Белем генә түгел, тормош дәресе лә бирҙе
Махсус бит / Письма // 2-05-2014, 10:03
Әле булһа иҫемдә: бынан 11–12 йыл элек Әбйәлил районының Салауат урта мәктәбенә уҡырға барғас, уны тәүләп күргәйнем. Ошо яғымлы апай беҙҙең класс етәксеһе, тәүге уҡытыусым булһа ине, тип уйлағайным. Ысынлап та, бәхеткә күрә, уны беҙгә уҡытыусы итеп ҡуйҙылар. Башланғыс класта төрлө темаларға ул үткәргән төрлө фәһемле класс сәғәттәре, әңгәмәләшеүҙәр һәм журналист кеүек «түңәрәк өҫтәл»дә һөйләшеүҙәр ойоштороуы беҙгә ҡыҙыҡ була торғайны....
Апайым
Махсус бит / Письма // 2-05-2014, 10:01
Атайымдың эштән ҡайтҡан сағын тәҙрәнән ҡарап ултырабыҙ ҙа, күренһә, икәүләп йән-фарман ҡаршыһына йүгерәбеҙ. Ул икебеҙҙе ике ҡулына күтәреп ала ла көнө буйы йыйылған хәбәребеҙҙе йылмайып тыңлай-тыңлай өйгә табан атлай. Урамға килеп ингәс, төшөгөҙ, атайығыҙ былай ҙа арыған, тип асыуланып ҡаршылаған була инәйебеҙ. Үҙе лә йылмая. Эй, күңелле саҡтар!
Сәриә апайым ошоларҙы һөйләгәндә мин дә хәтирәләр һандығында аҡтарынам, әммә нисек кенә тырышмайым, атай ҡосағына һыйынған рәхәт мәлдәрҙе иҫләмәйем. Йәл, бәләкәй булғанмын шул....
Сәриә апайым ошоларҙы һөйләгәндә мин дә хәтирәләр һандығында аҡтарынам, әммә нисек кенә тырышмайым, атай ҡосағына һыйынған рәхәт мәлдәрҙе иҫләмәйем. Йәл, бәләкәй булғанмын шул....
Ҡотлауҙар
Махсус бит / Письма // 4-04-2014, 14:00
Белорет районының Йөйәк ауылында йәшәүсе ҡәҙерле инәйебеҙ, өләсәйебеҙ Зәйнәб Мәхмүт ҡыҙы ӘПСӘЛӘМОВАНЫ 80 йәшлек оло юбилейы менән тәбрикләйбеҙ. Уға ошо күркәм байрамы айҡанлы иң изге, иң яҡты теләктәребеҙҙе һәм рәхмәт һүҙҙәребеҙҙе еткерәбеҙ. Ҡәҙерлебеҙгә ныҡлы һаулыҡ, оҙон ғүмер, именлек, күңел тыныслығы, балаларының изгелек-мәрхәмәтенә ҡойоноп, ҡәҙер-хөрмәт күреп, артабан да бәхетле йәшәүен теләйбеҙ.
Гел шулай бөгөнгөләй тормош матурлығына ҡыуанып, йөҙөңдәге алсаҡлығыңды юғалтмай, күңелеңдәге ихласлыҡты һаҡлап йәшә. Яҡындарыңа өләшкән йөрәк йылың, иғтибарың үҙеңә лә изгелектәр булып ҡайтһын....
Гел шулай бөгөнгөләй тормош матурлығына ҡыуанып, йөҙөңдәге алсаҡлығыңды юғалтмай, күңелеңдәге ихласлыҡты һаҡлап йәшә. Яҡындарыңа өләшкән йөрәк йылың, иғтибарың үҙеңә лә изгелектәр булып ҡайтһын....
Туҡһан йәшкә етеүҙең сере нимәлә?
Махсус бит / Письма // 21-03-2014, 04:37
Һатлыҡ ауылында тыуып үҫеп, бөгөн район үҙәгендә берҙән-бер улында йәшәүсе Гөлсирә Мозафарова яңыраҡ 90 йәшен билдәләне. Бала сағынан алып әлегәсә бихисап тарихи ваҡиғаның шаһиты була ул. Заманында уйнап та туймаған 10 – 13 йәшлек ҡыҙҙар һәм малайҙар хөкүмәт эшенә егелә. Мәҡәлә геройы ла 13 йәшенән ололар менән бер рәттән эшләй башлай. Кейем-һалым тегергә өйрәнә, тәҙрә ҡорғандарын, таҫтамал-ҡулъяулыҡтарҙы селтәрләп сигергә лә оҫтарып ала. Бармаҡтары тилберләнә төшкәс, дебет шәлдәр бәйләүгә тотона. Бер айҙа ҡабарып торған ҙур шәл өлгөртә. 15 йәшендә атаһы уға Магнитогорск ҡалаһынан теген машинаһы алып ҡайтып бирә....
Беҙ уларға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ
Махсус бит / Письма // 21-03-2014, 04:36
Мин һеҙгә Стәрлетамаҡ районының Мырҙаш ауылында йәшәүсе Миҙхәт Сәфәрғәле улы һәм Нажиә Йәһүҙә ҡыҙы Насировтар тураһында яҙырға булдым. Улар – минең ҡайным һәм ҡәйнәм.
57 йыл бергә ғүмер итәләр. Алла бирһә, 60, 70 йылға етергә яҙһын. Ҡайныбыҙ былтыр 80 йәшен тултырҙы. Бала-сағалары, туған-тыумасалары менән уның ҙур юбилейын август айында гөрләтеп үткәреп ебәрҙек....
57 йыл бергә ғүмер итәләр. Алла бирһә, 60, 70 йылға етергә яҙһын. Ҡайныбыҙ былтыр 80 йәшен тултырҙы. Бала-сағалары, туған-тыумасалары менән уның ҙур юбилейын август айында гөрләтеп үткәреп ебәрҙек....
Атайҙың ниндәй булғанын да белмәнек
Махсус бит / Письма // 21-03-2014, 04:35
Мин 1942 йылда Бөрйән районының Әтек ауылында атайым һуғышҡа алынып, биш ай үткәс тыуғанмын. Тыуған илде дошмандан һаҡлау өсөн бер ғаиләнән аталы-уллы ике кеше һуғышҡа алынып, икеһе лә әйләнеп ҡайта алмай, яуҙа баш һала. Әсәйем ҡарамағында атайымдың әсәһе һәм дүрт бала була. Оҙайлы һуғыш, аслыҡ үҙенең ауыр эҙемтәләрен күрһәтә. Ҡәҙерле кешебеҙҙең беҙҙе үлтермәҫ өсөн ялан яҡтарында эҙләнеп, ауылдан-ауылға йөрөп, 5 – 6 көн ҡайта алмаған саҡтары күп булған, ә һыуыҡ өйҙә беҙ көтөп ултырғанбыҙ....


text:
ЗАГС хеҙмәткәрҙәренең эшмәкәрлеге гражданлыҡ хәле акттарын теркәү, статистика мәғлүмәттәре туплау менән генә сикләнмәй, ҡыҙыҡлы, фәһемле осрашыуҙар үткәреү менән дә ихлас шөғөлләнә улар. Әйҙәгеҙ, шундай иҫтә ҡалырлыҡ ваҡиғаларҙы барлайыҡ.
“Игеҙәктәр йондоҙлоғо”
Мәләүез районының ЗАГС бүлеге коллективы “Игеҙәктәр йондоҙлоғо” тип аталған байрамға йәш ғаиләләр менән бергә 50 йыл татыу ғүмер кисергән тормош юбилярҙарын да саҡырҙы.
Ғаиләлә игеҙәктәрҙең донъяға килеүе — ата-әсә өсөн генә түгел, ә яҡындары, хатта таныш түгел ҡала халҡы өсөн дә үҙенсәлекле ваҡиға.
Таңсулпан ҒАРИПОВА, яҙыусы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты:
— 2011 йыл. Тиҙҙән уның һуңғы сәғәттәре, көрт аҫтында ҡалған ҡауландай, тарих төпкөлөнә уйылыр. 2010 йыл үҙенең өтөп-көйҙөрөп алып барған эҫеләре, ҡоро елдәре, янғындары менән ҡурҡыта биреп алғайны. Быйылғы йыл, шөкөр, эҫенән, ҡоролоҡтан ярылған ер яраларын шифалы ямғырҙары менән йыуҙы, сарсауҙан йәшәүгә өмөтө ҡалмаған ағас тамырҙарына ҡабаттан һут йүгерҙе — июнь аҙаҡтарында, һуңлап булһа ла, имәндәр шаулап япраҡ ярҙы. Ҡырҙарыбыҙҙа иген уңды, ағастарҙа емеш мул булды, түтәлдәрҙә йәшелсә емерелеп үҫте. Крәҫтиән хужалыҡтары малға ҡышҡа етерлек кенә түгел, киләһе йылда ла ашатырлыҡ аҙыҡ запасы туплай алды.
Зиннур Нурғәлин, ғалим:
– Илебеҙ Аждаһа йылына ҙур өмөт менән аяҡ баҫа. Халыҡ яҡшы, тыныс тормошҡа ынтыла һәм уға лайыҡ. Илдә барған ваҡиғалар шул турала һөйләй.
Үҙемә ҡалһа, мине ғалим дәрәжәһенә еткергән “Башҡортостан” менән дуҫлыҡты өҙмәҫкә ине. Бынан теүәл 51 йыл элек гәзиттә тәүге ҙур мәҡәләм баҫылғайны.
Алдағы йылда ла Хоҙай таҙалыҡтан айырмаһын.
- ғинуарҙан ваҡытлыса эшкә яраҡһыҙлыҡ, йөклөлөк, бала табыу һәм уны тәрбиәләүгә тәғәйенләнгән айлыҡ пособиеларҙы иҫәпләүҙең яңы тәртибе ғәмәлгә инде. Хәҙер эшкә ваҡытлыса яраҡһыҙлыҡты һуңғы ике йылда (элек – бер йыл ине) түләнгән эш хаҡына ҡарап билдәләйҙәр. Уртаса көндәлек эш хаҡы күләме һуңғы 24 ай эсендә иҫәпләп өҫтәлгәнде 730 көнгә бүлеү юлы менән сығарыла. Бынан тыш, быйылдан эшкә ваҡытлыса яраҡһыҙлыҡтың (больничныйҙың) икенсе көнөнән өсөнсөһөнә тиклемен генә эш биреүсе түләй. Дүртенсе көндән башлап уны РФ Социаль страховка фонды үҙ өҫтөнә ала.
Оят бит!..
1979 йыл. 19 декабрҙә Татарстандың бер районында һуңғы концертты бирҙек. Төркөмдәге һигеҙ оло артист халыҡтан һәр береһе 30 — 40-ар кило ит һатып алды. Улар, иттәрен айырым-айырым төрөп, бәйләп, ҙур ҡапсыҡҡа тултырып, автобустың артындағы һалҡын урынға ҡуйҙы. Ит өҫтөнә сумаҙандар менән радиоаппаратура тейәлде.
Төнөн Өфөгә ҡарай юлға сыҡтыҡ. Ике-өс сәғәт тирәһе барғас, автобустың тәгәрмәсе тишелеп туҡтаныҡ. Запас тәгәрмәс аппаратура, сумаҙандар һәм ит тултырылған ҡапсыҡтар аҫтында ята. Йәш кеше булараҡ, быларҙы бушатыу миңә йөкмәтелде. Артҡы ишекте асып, барыһын да асфальтҡа ташыным.
1976 —1980 йылдарҙа Дүртөйлөнөң балалар йортонда директор булып эшләргә тура килде. Инде байтаҡ ғүмер уҙһа ла, һәр Яңы йыл яҡынлашҡан һайын шунда оҙаҡ йылдар фельдшер булып эшләгән Николай Яковлев иҫкә төшә. Нәҡ Пушкиндың әкиәтендәге кеүек, ул унда утыҙ өс йыл хеҙмәт һалған.
Һуғыштан ҡайтыу менән балалар йортона эшкә урынлашҡан һәм, башҡа бер ҡайҙа ла китмәйенсә, шунда эшләгән. Хеҙмәт кенәгәһендә, маҡтау һүҙҙәренән башҡа, бер ниндәй ҙә яҙма юҡ. Үкенескә ҡаршы, пенсия йәшенә лә етә алманы: 59 йәшен дә тултыра алмай кинәт кенә вафат булды.
Ә тормошта иҫ киткес әҙәпле, тыйнаҡ кеше ине. Бер ваҡытта ла үҙе тураһында уйламаны. Күңелендәге бөтөн яҡшылыҡты, йөрәк йылыһын балаларға бағышланы. Берәйһе ауырып китһә, тыныслығын юғалтып, бала һауығып аяҡҡа баҫҡансы уның карауаты янынан китмәй ине.
Уралыма, бына, йыл яңыртып,
Байрам бүләк итә ер-күгем.
Аҡ моңдарға сорнап яуған ҡарҙар
Керпектәргә элә бөртөгөн.
Шәмдәлдәрҙә, беҙҙең күңелдәрҙә
Төндәр яҡтырырлыҡ нурҙар бар.
Һүрәттәрҙәге шыршылар урмандан алып ҡайтылған тип уйлайһығыҙмы? Яңылышаһығыҙ. Улар Өфө кабель заводында “буй еткергән”.
Кешеләргә Яңы йыл байрамын бүләк итер өсөн ҡупшыҡайҙар оҙон юл үткән. Тәүҙә экструдер тигән махсус ҡорамал пластикат таҫманан энәләр яһаған. Һуңынан таҫма тимер сыбыҡҡа уралған. Артабан оҫталар ботаҡтар эшләгән, уларға тубырсыҡ элгән һәм олондарға беркеткән...
Шыршылар заводтың фирма магазины кәштәләренә ятып та өлгөрмәй, шунда уҡ хужалары табыла. Бигерәк ҡупшы шул үҙҙәре! Береһе йәм-йәшел, икенсеһенә ап-аҡ бәҫ ҡунған, араларында усҡа һыймалылары, түбәгә тиклем еткәндәре лә бар. Ҡайһыһын һайлап алырға ла белмәҫһең.
Авдон ҡасабаһында йәшәүсе Айгөл менән Өлфәт Вәлиуллиндарға Өфө районы хакимиәте өс бүлмәле фатир бүләк итте.
Туғыҙ йыл элек сәстәрен сәскә бәйләгән Вәлиуллиндар быйыл өсләтә шатлыҡ кисерҙе — ғаиләлә өс игеҙәк ҡыҙ донъяға килде. Икенсе класта уҡып йөрөгән Рафаэль һеңлеләренә һөйөнөп туймай, ағай булыуҙың бөтә яуаплылығын аңлай һәм ғорурлана. “Амалия шаян һәм ҡыҙыҡһыныусан, Азалия иркә, Әмирә тыныс, шулай ҙа үҙенә иғтибарҙы күберәк талап итә, — ти малай. — Һеңлеләрем атайыбыҙға оҡшаған, бөтәһе лә зәңгәр күҙле, һарыҡай сәсле”.
Өлфәт — шәхси эшҡыуар, подъездар һәм йорттар өсөн тимер ишектәр яһай. Кеше тупһаһында оҙаҡ йәшәгән Вәлиуллиндар. Ике йыл элек ипотекаға ике бүлмәле фатир һатып алғандар. Булдыҡлы ир ғаиләһен тулыһынса тәьмин итеү өсөн ал-ял белмәй эшләй.
Айгөлгә яңғыҙына ауыр икәнлеген аңлап, әсәһе Мәрйәм Ғибәтулла ҡыҙы хеҙмәт урынынан бер йылға административ ял алған. Әйткәндәй, Айгөл дә, әсәһе лә урындағы “Башҡортостан” ҡошсолоҡ фабрикаһында эшләй. Мәрйәм апай ейәнсәрҙәрен ҡараша, ҡыҙына төп кәңәшсе һәм ярҙамсы.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 82 Алға
Бит башына
“Ҡоростай ныҡлы һаулыҡ теләйем”, – тигән матур теләкте йыш әйтәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта: “Һаулығыңды хәстәрлә, үҙеңде һаҡла”, – тип өҫтәргә онотабыҙ, сөнки ул үҙенән-үҙе генә нығынып китмәй. Шуныһы һөйөнөслө: иң ҙур байлығыбыҙҙы һаҡлау кеүек мөһим эштә хәҙер һаулыҡ үҙәктәре ярҙамына таяна алабыҙ. Унда медицина тикшереүе үтер өсөн паспорт менән полисыңды күрһәтеү ҙә етә, талон алырға кәрәкмәй, йәшәү урыныңдың ҡайҙа булыуы ла мөһим түгел.
Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығының “Һаулыҡ үҙәктәрен ойоштороу тураһында”ғы бойороғо 2009 йылдың 5 авгусында ҡабул ителде. Уға ярашлы, һаулыҡ үҙәктәре сәләмәт кешеләргә иҫәпләнгән. Белгестәрҙең бурысы – халыҡтың ғүмерҙе оҙайтыуға, сирҙе иҫкәртеүгә, тормош сифатын яҡшыртыуға ынтылышын үҫтереү.


text:
Ҡыйыулыҡ — ярты бәхет30-05-2015, 01:03 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
– Туғаным, минең тормошом да шул тыл һалдатыныҡы кеүек. Ошо ғибрәтле ғүмер юлым хаҡында яҙһаң, бик рәхмәтле булыр инем, — тигәс, бер һүҙҙән ризалаштым.
Илебеҙ өсөн бик ҡатмарлы 1937 йылда Ишембай районының (элекке Маҡар) Биксән ауылында Миңлеямал менән Миҡдәдтең ғаиләһендә донъяға килә ул. Атаһы иң беренселәрҙән булып һуғышҡа китә. Тәүге йылдарҙа фронттан яҡшы хәбәр килмәй, тик өскөл хаттар йорттарға ҡайғы-хәсрәт ташый. Сталинград өсөн барған һуғышта ғаилә башлығы һәләк була. Башты ташҡа бәреп булмай, һәр кем ил яҙмышы менән йәшәй. Рәшиҙә менән өс йәшлек ҡустыһы Миҙхәт атай тәрбиәһенән мәхрүм ҡала. Илдә аслыҡ, яланғаслыҡ хөкөм һөрә. Ләкин һыр биреү юҡ, һәр кем өҫкә ҡолап килгән үлемгә ҡаршы көрәшә. Бер-береңә ярҙам итеү, бер һыныҡ икмәкте лә бүлешеү, кешелеклелек сифаттары халыҡта йәшәүгә ынтылышты көсәйтә. Әсәләре Миңлеямал да: “Тыуған ерендә сәпсек үлмәй ул, һеҙ ҙә үҫерһегеҙ, яҡшы тормошта ла йәшәр көндәр булыр”, — тип балаларын йыуата.
Һәләүек буйҙары ап-аҡ муйыл, балан сәскәһенә күмелгәндә шатлыҡлы еңеү хәбәре бөтә донъяны яңғырата. Балалар йылғала сабаҡ һөҙөп, һыу буйында балыҡ өтөп һыйлана, бер-береһенә сәскәләр бүләк итешә, бөтә ауыл гөр килә. Рәшиҙә 12 йәшендә эшкә егелә, колхоз башмаҡтарын көтә. Аяҡ аҫты һаҙлыҡ, сабата тишек, уныһы ла оҙаҡҡа сыҙамай. “Атайым иҫән булһа, исмаһам, яңы сабата үреп бирер ине”, — тип уфтанған саҡтары аҙ булмай. Колхоз һарайы ярым емерек, тишек тә тошоҡ. Яңы тыуған быҙауҙар унда ҡыш сыға алырлыҡ булмағас, уларҙы өй беренсә кешегә таратып, май айҙарында ғына йыйып алалар. Тотош ауыл халҡына бер закон. Колхоз рәйесе Мәүлетбай ағай Садиҡов та малдарҙы аҫрап бирә. Ғәжәп әрһеҙ кеше була ул. Тәүҙә, ғаиләһен күсереп килтергәнсе, кешелә фатирҙа тора. Ҡулында һалам тултырылған тоҡ, баҡһаң, ошо әйбер уның өсөн мендәр ҙә, матрас та булып хеҙмәт иткән икән. Рәйестең һыңар ҡулы юҡ, һуғышта өҙҙөргән. Халыҡ уны ябайлығы, ғәҙеллеге өсөн хөрмәт итә.
– Эй, ҡыҙым, һинән шәп көтөүсе сыҡты бит әле, сыбыртҡың да ныҡ шартлай, мал һине тыңлай, — тип Рәшиҙәне дәртләндерергә лә онотмай.
– 14 йәшемдә Муса исемле ағайға комбайн ярҙамсыһы итеп ҡуйҙылар. Көнбағыш, кукуруз сәсәбеҙ. Һауынсы булып та эшләнем. Малға бесән етмәй, транспорт юҡ. Шуға күрә ҡыш көнө йыла ағасы һыҙырып ашатабыҙ. Халыҡ яҙҙы көтөп ала, ҡышты аслы-туҡлы сыҡҡан кешеләр серек бәрәңге, ҡуҙғалаҡ, балтырған, кесерткән йыйып аш бешерә. Үләндәр аҙыҡ та, дарыу ҙа булып торҙо. Аҡсаны күргән юҡ, аҙ ғына он бирәләр, уныһы ла ҡап-ҡара, ташлы, — тип хәтерләй апай. — Күрше ауылда төрмә урынлашҡан, һаҡсыларҙың ғаиләләре хәлле генә. Беҙ көйәнтәләп ҡатыҡ ташып һата башланыҡ, аҙыҡ-түлеккә, сепрәккә лә алмаштырабыҙ. Он, икмәк, шырпы алып, һөйөнөшөп ҡайтабыҙ. Тормош ни тиклем ауыр булһа ла, халыҡтың берҙәм йәшәүе михнәттәрҙе еңеп сығырға ярҙам итте. 1958 йылда бағаналар ултыртып, сымдар һуҙып, электр уты тоҡандырҙылар. Ифрат ҙур шатлыҡ булды был ваҡиға. Өрлөктән шәмдәрҙе алып, лампочка яҡтыһында ҡунаҡҡа саҡырышты ауылдаштар. Хәллерәк кешеләр радио алды, ә башҡалар йыйылып уны тыңланы. Аҙаҡ өй беренсә “шәпкәле” радио индерҙеләр. Төрлө ҡыҙыҡ ваҡиғалар ҙа булды. Бер ғаилә радионан эт өргәнен ишеткәс, ҡайҙа икән ул, тип радионы һүтеп тә ҡараған, тип һөйләнеләр.
Һайран егете Ғәббәс менән донъя ҡорҙоҡ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, иремде бүрәнә баҫып, 29 йәшемдә өс бала менән тол ҡалдым. Сәлих ауылынан бер ир һоратып килгәс, балаларым менән күсеп киттем, йәнә ике балаға әсәй булдым. Үкенескә ҡаршы, иремдең ғүмере иртә өҙөлдө. Балаларҙы нисек интернаттарға урынлаштырыуым — үҙе бер оло ваҡиға. Ә үҙем Сәлихтә һыйыр һауам, колхозда аҡса юҡ. Аптырағас, быяла заводына эшкә керҙем. Ҡалала бер бүлмәле фатирҙа ҡустым йәшәй ине. Ете кеше шунда һыйҙыҡ. Рәсимәм Өфөләге республика мәктәп-интернатында, Йәмиләм — Ишембайҙағы 2-се башҡорт гимназияһында, Нурсиләм Салауат ҡалаһы интернатында уҡый башланы.
Нисек фатир алырға тигән һорауҙың борсоғанын белеп, бер таныш ҡатын кәңәш бирҙе. “Һин Валентина Терешковаға Мәскәүгә хат яҙ, тик кешегә һөйләмә. Кремль эргәһендә ике почта йәшниге бар: береһе — ҡыҙыл, икенсеһе зәңгәр төҫтә. Ошо ҡыҙылына хатты һалырға кәрәк”, — тине. Шулай итеп, доғамды уҡып, үҙ ҡулым менән В. Терешковаға хат яҙҙым. Ете көн тигәндә Мәскәүҙән хат килеп тә төштө. Шулай итеп, ике бүлмәле фатир ҡулға эләкте, ул һөйөнөстө аңлатып бөтөрлөк түгел. Бәхет бер килһә, килә икән. Балалар яҡшы уҡый, эшем бар, заводта гел маҡталып премиялар алам, ҡайтһам, яҡты фатирым ҡаршы ала. Эш ярат, эш яратһаң, кеше лә һине яратыр, тигән әйтемде һәр саҡ иҫтә тоттом, балаларҙы ла шул рухта тәрбиәләнем. Һәр береһенә юғары белем алырға ярҙам иттем. Ришат улым Салауат ҡалаһында — энергетик, Йәмиләм — Ишембай мәғариф идаралығында, ә Нурсиләм Өфө ойошмаһында баш хисапсы, Рәсимә балалар йортонда эшләй. Оло улымдың иртә баҡыйлыҡҡа күсеүе генә ҡара ҡайғыға һалды.
Үҙемде ысын тыл һалдаты итеп тоям. Йыл һайын балаларым мине ял йортона ебәрә. “Беҙ һинең алда мәңгелек бурыслыбыҙ, әсәй”, — тигән һүҙҙәре йөрәгемде йылыта.
...Ул бөгөн дә Салауат ҡалаһында Советтар Союзы Геройы Валентина Терешкова биргән фатирында йәшәй. Иң түрҙә — космонавтың йылмайып төшкән рәсеме. Ҡыйыу, тәүәккәл әсә Рәшиҙә Мырҙағәлинаға һоҡланмау мөмкин түгел.


text:
Етәксенең ете уйы31-01-2013, 04:27 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Бөгөнгөһө:
Зиннур Йәрмөхәмәтовтың Сибай ҡалаһының көньяҡ-көнсығыш төбәктә фән һәм мәғариф үҙәгенә әйләнеүенә индергән өлөшө баһалап бөткөһөҙ. Ул Сибай ҡалаһы хакимиәте башлығы булып эшләгән осорҙа филармония, “Сулпан” балалар театры, сәнғәт колледжы, төбәк яҙыусылар ойошмаһы ойошторолдо, “Атайсал” гәзите сыға башланы. Рамазан Өмөтбаев исемендәге башҡорт мәктәбе, башҡорт ҡала телевидениеһы, балалар сәнғәт мәктәбе, “Тәҡүә” мәсете һәм башҡа социаль объекттарҙың асылыуы ла уның хәстәрлегенә бәйле.
1998 йылдан алып Зиннур Ғөбәйҙулла улы – Башҡортостан дәүләт педагогия һәм Башҡорт дәүләт университеттарының филиалдары берләшеүе нигеҙендә барлыҡҡа килгән Сибай институты директоры. Йәрмөхәмәтов етәкселек иткән ун биш йыл эсендә был уҡыу йорто республикала ғына түгел, Рәсәй кимәлендә лә танылыу тапты.
Бөгөн Сибай институтында алты факультет, 27 кафедра эшләй, 185 уҡытыусы дүрт меңдән ашыу ҡыҙ һәм егеткә белем һәм тәрбиә бирә. Улар араһында 15 фән докторы, 115 фән кандидаты бар. 1999 йылда Ғилми совет ҡарары буйынса ойошторолған өҫтәмә һөнәрҙәр факультеты (ФДП) институттың тәрбиәүи йүнәлешен берләштереүсе һәм көйләүсе үҙәк булып тора. Әле факультеттың түңәрәктәренә 500-ҙән ашыу студент йәлеп ителгән.
Ҡыуандырғаны:
Юбилярҙы иң ҡыуандырғаны – ул етәкселек иткән Сибай институтының тотороҡло үҫеше, матди-техник базаһының нығыныуы, юғары квалификациялы белгестәр менән тәьмин ителеүе, фән һәм белем үҙәгенә әйләнеүе.
Борсоғаны:
Үткән быуаттың 90-сы йылдарында республикала һәм тотош Рәсәйҙә демографик хәлдең насарайыуы бөгөнгө абитуриенттарҙың ҡырҡа кәмеүенә сәбәпсе булды. Шулай уҡ мәғариф тармағында барған ҡулайлаштырыу реформаһы урта һәм юғары белем биреү йорттарына ла ҡағылмай ҡалманы.
Өмөтләндергәне:
Билдәле булыуынса, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш төбәгенең социаль-иҡтисади үҫешенә ҙур иғтибар бүлә. Был йүнәлештә махсус программа ла ҡабул ителгән. Әлбиттә, уны тормошҡа ашырыу өсөн юғары квалификациялы белгестәр талап ителә. Сибай институты ошо йүнәлешкә үҙенең тос өлөшөн индерәсәк.
Уйландырғаны:
Ҡасандыр гөрләп торған колхоз-совхоздарҙың юҡҡа сығыуы ауылдарҙа эшһеҙлектең сәскә атыуына сәбәпсе булды. Күп ирҙәр аҡса эшләү маҡсатында сит тарафҡа – Себергә — сығып китергә мәжбүр. Был, үҙ сиратында, ғаиләлә атай тәрбиәһенең етешмәүенә килтерҙе. Ә бит элек-электән беҙҙең халыҡта атайҙың абруйы ҙур булған.
Әсендергәне:
Арабыҙҙа тормоштағы хәл-ваҡиғаларға, кире күренештәргә битарафтарҙың артыуы...
Уй-хыялы:
Донъя имен торһон, бәлә-ҡаза урап үтһен, туғандар һәм дуҫтар иҫән-һау булһын, халыҡ тыныс, мул тормошта йәшәһен.
РЕДАКЦИЯНАН. Милләтебеҙҙең аҫыл улдарының береһе, ил хәстәрен иңенә алған уҙаман Зиннур Ғөбәйҙулла улын күркәм юбилейы менән ҡотлауҙарға беҙ ҙә ихлас ҡушылабыҙ. Ул “Башҡортостан” гәзитен таратыуға йыл һайын ҙур өлөш индерә. Бөгөн Сибай институтына һәм студент ятаҡтарына 150 дана “Башҡортостан” килә. 2012 йылғы йомғаҡтар буйынса “Башҡортостан” гәзите мөхәрририәте Зиннур Йәрмөхәмәтовты “Йыл директоры” тип иғлан итте. Ә 2013 йылдың тәүге яртыһына “Коллектив менән “Башҡортостан”ға!” акцияһында ҡатнашыусылар араһында Сибай институты коллективы беренсе урынға лайыҡ булды. Афарин, Зиннур Ғөбәйҙулла улы! Юбилейығыҙ мөбәрәк булһын!


text:
20-01-2016, 10:30 / ---
Бѳгѳнгѳһѳ уңышлы, киләсәге ѳмѳтлѳ
Алдымда бынан биш йыл элек сыҡҡан гәзит. Унда Республика Башлығы Рѳстәм Хәмитовтың Башҡортостанда тау саңғыһы буйынса балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәптәрен асыу тураһындағы сығышы, бындай мәктәптәр “Абҙаҡ”, “Яҡтыкүл”, “Ҡандракүл”, “Ѳйәҙетау” кеүек тау саңғыһы курорттары базаһында асыласаҡ, тип яҙып сыҡҡайныҡ. Ул саҡта Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин, Белорет районындағы “Морат” тау саңғыһы үҙәге яҡшы яҡҡа үҙгәреүҙәр кисерәсәк, тип белдергәйне....


text:
Дәүләкән һөт компанияһы сауҙа маркаһы кефирында эсәк таяҡсаһының булыуы тураһында мәғлүмәткә аңлатма бирҙе
ӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Дәүләкән һөт компанияһы Рәсәй сифат системаһының ошо сауҙа маркаһы кефирын һаулыҡ өсөн хәүефле тип таныу тураһында мәғлүмәтенә аңлатма бирҙе. «Рәсәй сифат системаһы» ойошмаһы 36 федераль брендтың кефирын тикшергән, шуларҙың 19-да, шул иҫәптән «Дәүләкән һөт компанияһы» акционерҙар йәмғиәтендә етештерелгән һөт аҙығында төрлө етешһеҙлектәр табылған. 3,2 процент ҡуйылыҡтағы кефирҙа эсәк таяҡсаһы, антибиотик эҙҙәре, крахмал булыуы һәм һөт кислотаһы организмдарының етерлек күләмдә булмауы асыҡланған. Эксперттарҙың һығымтаһына ярашлы, продукт хәүефле тип танылған, сөнки унда ҡануниәттең мотлаҡ талаптарын боҙоу осрағы теркәлгән.
Предприятиенан хәбәр итеүҙәренсә, ошо һөт компанияһында етештерелгән бөтә продукция бөгөнгә рәсми раҫланған норматив документтарға ярашлы сығарыла.
«Рәсәй сифат системаһының тикшереүе барышында продукция 2017 йылдың 21 сентябрендә һайлап алынған. Беҙҙең фекеребеҙсә һәм Бөтә Рәсәй һөт сәнәғәтен ғилми-тикшереү институтының технохимик контроль лабораторияһы мөдире Елена Юрова раҫлауынса, эсәк таяҡсаһы төркөмө бактерияһына түбәндәге осраҡ сәбәпсе булыуы мөмкин: «...кефир магазин кәштәһендә торған саҡта уҡ эсәк таяҡсаһы үрсей башлаған». Йәғни быға сауҙа нөктәһендә температура шарттарын боҙоу ҙа тәьҫир итеүе ихтимал», — тип иҫәпләй «Дәүләкән һөт компанияһы» акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Дмитрий Малов.
Етештереүсе фекеренсә, эксперттарҙың кефирҙа һөт кислотаһы организмдарының булыуы тураһында мәғлүмәте хаталы һәм күрһәтелгән протоколдарға тап килмәй. Һөт кислоталары организмдарының һаны 4,1*108 тәшкил иткән, нормала иһә 1*107-нән кәм булмаҫҡа тейеш.
«Кефирҙа антибиотиктар ҡануниәт менән билдәләнгәндән аҙыраҡ кимәлдә теркәлгән. Таможня союзының «Һөттөң һәм һөт продукцияһының хәүефһеҙлеге тураһында» техник регламентына ярашлы, тетрациклин төркөмөнә ҡараған антибиотиктар булырға тейеш түгел. Сайтта бирелгән һөҙөмтәләр буйынса, кимәл 0,0059 миллиграм/килограмм күләмендә билдәләнгән, был закон менән нығытылған әһәмиәттән кәмерәк. Өҫтәүенә Рәсәй сифат системаһы ошо күрһәткес буйынса рәсми протокол менән таныштырманы», — тип өҫтәне Дмитрий Малов.
http://www.bashinform.ru/news/1104788-davlekanovskaya-molochnaya-kompaniya-prokommentirovala-informatsiyu-o-nalichii-v-kefire-torgovoy-mar/


text:
«Ғәлиә» мәҙрәсәһен тамамлаусылар диплом алды
Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты ҡарамағындағы “Ғәлиә” мәҙрәсәһен тамамлаусыларға дипломдар тапшырылды. Республикабыҙҙың төрлө ҡала һәм райондарынан йыйылған 19 кеше бында дүрт йыл дауамында белем алған. Уларҙың диплом проекттарын баһалаусы комиссия составына БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, БР мосолмандары Диниә назараты рәйесенең белем биреү, тышҡы бәйләнештәр һәм йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәхов, Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсә директоры Илдар Малахов һәм Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсәнән уҡытыусы Зиннур Ғирфанов инде


text:
Рәит Ғайсин Башҡортостан композиторҙар союзының яңы рәйесе итеп һайландыФото: Олег Яровиков
Рәит Ғайсин Башҡортостан композиторҙар союзының яңы рәйесе итеп һайланды
Рәит Ғайсин Башҡортостан композиторҙар союзының яңы рәйесе итеп һайландыФото: Олег Яровиков
Композитор Рәит (Айрат) Ғайсин Башҡортостан Республикаһы Композиторҙар союзының яңы рәйесе итеп һайланды. Уның кандидатураһы БР Композиторҙар союзының юбилей сьезы сиктәрендә үткән ижади ойошма ағзаларының отчет-һайлау йыйылышында раҫланды.
Ижади союз башлығы булараҡ, ул союздың музыкаль фондын тергеҙеүҙе, сәнғәт өлкәһендәге һөнәри уҡыу йорттары һәм союз араһында бәйләнеш урынлаштырыуҙы, ойошманың үҙ китапханаһын булдырыуҙы эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре тип ҡарай.
– Союзға күптән инде композиторҙарҙың ҡулъяҙмалары, нота материалдары, ғилми-методик әҙәбиәт һаҡланасаҡ китапхана талап ителә. – тип иҫәпләй Ғайсин.
Рәит Ришат улы шулай уҡ Композиторҙар союзы ҡарамағында тауыш яҙыу студияһын ойошторорға ла ниәтләнә.
– Бындай осраҡта беҙ башҡорт композиторҙарының музыкаль әҫәрҙәрен сығарып ҡына ҡалмай,ә үҙаллы тарата ла аласаҡбыҙ. – ти ул.


text:
Баҙарҙа хаҡтар ни хаҡ?
31 августа 2013 йыл | Йәмғиәт
Баҙарҙа йәшелсә-емештең арзан мәле. Рәт-рәт булып теҙелеп киткән һатыусылар яңы өлгөргән йәшелсә-емештең ниндәйен генә тәҡдим итмәй. Миҙгелендә арзан булған ризыҡты һатып алып, танһығың ҡанғансы ашарға мөмкин. Әлеге осорҙа алма, виноград, ҡарбуз, ҡауын һәм көнбағыш майы иң үтемле аҙыҡтарҙан. Ә баҙарҙағы хаҡтар түбәндәгесә:
Киләһе уңышҡа нигеҙ һалына
31 августа 2013 йыл | Ауыл хужалығы
"Урожай” крәҫтиән хужалығы ЯСЙ-е эшсәндәре башҡа эштәр менән бер рәттән ужым культуралары сәсеүҙе лә ойошҡанлыҡ менән алып бара. Бында 500 гектарҙан ашыу майҙанға арыш сәселгән дә инде.
Хеҙмәтенә күрә - хөрмәте
31 августа 2013 йыл | Уңғандарыбыҙ
Эске эштәр министрлығы системаһында оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгәне, ветерандар эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнашҡаны өсөн һәм 75 йәше тулыу айҡанлы отставкалағы эске хеҙмәт майоры Хәйҙәр Мәҡсәлмин улы ФӘЙЗУЛЛИН Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнде.
“Зәңгәр яғыулыҡ” биреүселәргә
31 августа 2013 йыл | Урындағы үҙидара
Хөрмәтле газ тармағы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары!
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ айҡанлы ихлас ҡотлайым. Бөгөнгө тормошобоҙҙо зәңгәр яғыулыҡһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай. Районда газ селтәре көндән-көн киңәйә, газ ҡулланыусылар ишәйә. Ошоға ярашлы һеҙгә йөкмәтелгән бурыстар ҙа арта бара. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, һеҙ үҙегеҙгә
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ айҡанлы ихлас ҡотлайым. Бөгөнгө тормошобоҙҙо зәңгәр яғыулыҡһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай. Районда газ селтәре көндән-көн киңәйә, газ ҡулланыусылар ишәйә. Ошоға ярашлы һеҙгә йөкмәтелгән бурыстар ҙа арта бара. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, һеҙ үҙегеҙгә


text:
Фото:
Ял көндәрендә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк
Фото:
9 һәм 10 октябрҙә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре көтөлә. Өфө Хакимиәтенең Ҡулланыусылар баҙары идаралығы мәғлүмәте буйынса, улар ҡаланың алты районында үткәреләсәк. Йәмғеһе 2000 сауҙа урыны бүленә. Иң ҙур йәрминкәләр Совет, Орджоникидзе, Калинин һәм Октябрь райондарында буласаҡ.
Үҙҙәренең ауыл хужалығы продукцияһын ҡала халҡына республиканың бихисап муниципаль райондары тауар етештереүселәре тәҡдим итергә ниәтләй.
Дүшәмбе, 11 октябрҙә, Өфөлә Республика көнөнә арналған саралар үтә. Был көндә йәрминкәләр үткәрелмәй.


text:
Тауҙар, урмандар аша…29-08-2015, 01:06 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Беҙҙә был спорт төрөнөң үҫеше уҙған быуаттың 20-се йылдарына тура килә, тиелә баҫмаларҙа. 1923 йылда шоссе юлында велоуҙыш I Бөтөн Башҡортостан олимпиадаһының программаһына индерелә. Ә ике йылдан республиканың физик культура буйынса өлкә советы эргәһендә велосипед спорты буйынса беренсе секция ойошторола (500 метр оҙонлоҡтағы юлы булған велодром эшләнә). 1926 йылда 800 саҡрым алыҫлыҡҡа Өфө—Ырымбур—Өфө велойөрөшө уҙғарыла. Ә 1935 йылда спортсылар Өфө—Новосибирск—Өфө һәм Өфө—Красноусольск—Маҡар—Әүжән—Петровск—Белорет—Магнитогорск—Баймаҡ—Йылайыр—Мораҡ— Мәләүез—Ишембай—Стәрлетамаҡ—Раевка—Бәләбәй—Туймазы—Шаран—Баҡалы—Николо-Березовка—Яңауыл—Балтас—Мишкә—Благовещен— Өфө маршруттары буйлап 2 500-әр километр юл үтә.
Шуныһы ҡыҙыҡ: нәҡ ошо велойөрөш тураһында бала сағымда ғаиләбеҙҙә йыш иҫкә ала торғайнылар, сөнки өлкән ағайым Әхмәт (Әхмәҙулла) Шәкүров шул төркөмдөң командиры булған. Стәрлетамаҡ менән Раевка араһын үткән саҡта улар беҙҙең ауылға (ул ваҡытта – Әлшәй районының Яңы Абдрахман ауылы) һуғылып, атай-әсәйемдең йортонда булып киткән. Төпкөлдә ятҡан бәләкәй генә төйәк халҡының күңелендә был, әлбиттә, ҙур ваҡиға булып уйылып ҡалған. “Арба юлы буйлап һыртҡа табан теҙелешеп менеп киттеләр”, тип иҫкә ала торғайны әсәйем. Әхмәҙулла абзыйым, тураға тартып, командаһын үҙе генә белгән юлдан уҙғарғандыр, күрәһең. Йәнә шуны ла әйтеп үтәйем: беҙҙең өйҙөң ҡыйығы аҫтында ҡалын зәңгәр ҡәләм менән велойөрөштөң маршруты һыҙылған Башҡортостан карталары һаҡлана ине. Үкенескә ҡаршы, һуғыш ваҡытында ҡағыҙ булмағанлыҡтан, уларҙан дәфтәр яһап, әләф-тәләф итеп бөткәнбеҙ.
Әхмәҙулла абзыйымдан ҡалған ҡағыҙҙар араһында республика гәзиттәрендә баҫылып сыҡҡан бер нисә мәҡәлә һаҡланған. Мәҫәлән, “Ленинсе” гәзитенең 1935 йылғы 12 август һанында “Урал тауҙары, урман һәм йылғалар аша” тигән дөйөм баш аҫтында велойөрөштә ҡатнашҡан Әхмәт Шәкүров, Исхаҡ Сөндөков һәм А. Сәмитовтың портреттары урынлаштырылған, сәйәхәтселәр юл тәьҫораттары менән уртаҡлашҡан. Ғөмүмән, спорт донъяһындағы был ваҡиғаға республикала иғтибар арыу уҡ ҙур булғандыр, күрәһең. Уның энциклопедияла телгә алыныуы ла шуны раҫлай.
Әхмәт Шәкүров “Красная Башкирия” гәзитенең 1935 йылғы 11 август һанында баҫылған “Велосипедта – 2 500 километр” тигән мәҡәләһендә велосәйәхәт тураһында ошолай бәйән итә: “30 июндә старт алдыҡ. Көндөҙгө сәғәт өстә — ҡояшлы аяҙ көн ине — марш тауыштары яңғыраны. Өфө хеҙмәтсәндәре беҙҙе оҙатып ҡалды.
Шулай итеп, беҙ юлда. Ошо уҡ көндә 60 километр юл үтеп, Ҡырмыҫҡалыға барып еттек. Тәүге көндәрҙә ауыр булды, арыта ине, ә артабан өйрәнеп киттек, көн режимына күнегеп алдыҡ.
Беҙгә 25 эш көнөндә алдан билдәләнгән маршрут буйынса 2 500 километр юл үтеү бурысы ҡуйылғайны. Уны 22 эш көнөндә, уртаса йөҙәр саҡрымдан ашыу юл үтеп, бик ауыр шарттарҙа үтәнек. Көндәр ямғырлы булып китте. Ҡырҡ урында туҡтап, ВКП(б) Үҙәк Комитетының һәм ВКП(б)-ның Башҡортостан өлкә комитетының июнь пленумы тураһында әңгәмәләр үткәрҙек…”
Ул йылдарҙа республикала юлдар бик насар була. Йылайыр һәм Күгәрсен райондарында Йылайыр, Һаҡмар, Оло Эйек йылғаларын, күперҙәр булмау сәбәпле, кисеп сығырға тура килә. Әммә барыбер Башҡортостаныбыҙҙың гүзәл тәбиғәте сәйәхәтселәрҙе таң ҡалдыра. Красноусольскиҙағы быяла, Белореттағы металлургия заводтары, Әбйәлил һәм Баймаҡ райондарындағы алтын приискылары, Ишембай нефть промыслалары, Благовещен, Өфө моторҙар эшләү заводтары менән танышыу онотолмаҫ тәьҫораттар ҡалдыра. Спортсылар өс көн буйы Магнитогорскиҙа булып, илдең металлургия гиганты, Магнит тауы, ҡаланың тормошо менән таныша. Бында улар Ленинградтан 12 000 километрлыҡ сәйәхәткә сыҡҡан бөтөн армия велойөрөшөндә ҡатнашҡандар менән осраша.
80 йыл элек бына шундай ҡыҙыҡлы сәйәхәттә йөрөп ҡайта Ҡ.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтының дүрт уҡыу алдынғыһы – ГТО һәм “Ворошиловса атыусы” значоктарын алған комсомолецтар Әхмәт Шәкүров, Искәндәр Ҡоҙашев, Исхаҡ Сөндөков һәм А. Сәмитов. Абзыйыма ул саҡта 20 йәш була. Ул 1938 йылдың декабренән 1946 йылдың сентябренә тиклем илдең Ҡораллы Көстәр сафында хеҙмәт итеп, дүрт йыл буйы фронттың алғы һыҙығында булып, һуғышты артиллерия полкы штаб начальнигының беренсе урынбаҫары вазифаһында тамамлай. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, “Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн” миҙалы менән наградлана. Яуҙан һуң тарих уҡытыусыһы, мәктәп директоры булып эшләне. Әхмәт Шәкүров 1984 йылда 69-сы йәшендә Октябрьский ҡалаһында баҡыйлыҡҡа күсте.


text:
төрлө тарафтарҙан хәбәрҙәр
26 февраля 2014 йыл | Яңылыҡтар
Балаларҙы һөйөндөрҙөгөҙ, рәхмәт!Ноябрь - ғинуар айҙарында районда уҙғарылған "Ҡаршылыҡтарҙы ватып” Хәйриә акцияһында әүҙем ҡатнашҡан ойошмалар етәкселегенә, бигерәк тә Ф.Һ.Зәйнетдиновҡа (район ветстанцияһы), М.Ә.Иҙрисовҡа (130-сы һөнәрселек училищеһы), Ш.Н.Хәбибуллинға (мәғариф бүлеге), Ф.М.Кинйәғоловҡа (мәҙәниәт бүлеге) бар йөрәктән рәхмәт һүҙҙәребеҙҙе белдерәбеҙ.
Улар тапшырған бүләктәр инвалид балаларҙың йөрәктәрендә өмөт сатҡылары уятып, яндарында изгелексән һәм эскерһеҙ кешеләр булыуын оҙаҡ аңғартып торор.
Ғафури районы Комплекслы үҙәге.
Һөнәрселек училищеһы14 февралдә Өфөлә республиканың башланғыс һөнәри белем биреү учреждениелары уҡыусылары һәм хеҙмәткәрҙәре ҡатнашлығында үҙешмәкәр-сәнғәт ижады коллективтарының "Сәнғәт донъя-һына инәм” Х юбилей конкурсы үтте.
таланттары еңеүҙәр яулай
таланттары еңеүҙәр яулай
Унда 130-сы һөнәрселек училищеһының "Йәйғор” бейеү ансамбле ҡатнашып, III дәрәжә лауреат Дип-ломы менән бүләкләнде, ә ансамбль етәксеһе Илшат Хәбибуллин "Хореография. Педагог-соло” номинацияһында 1-се урын яуланы. Конкурста әүҙем ҡатнашҡан Владимир Ларионов "Вокал соло”, ә "Гөлкәй” вокаль ансамбле "Вокал” номинацияларында Маҡтау грамоталары менән бүләкләнде.
Конкурсты БР Мәғариф министрлығы уҡыусы йәштәрҙең республика мәҙәни үҙәге менән берлектә ойошторҙо.
Лилиә ӘХТӘМОВА,
130-сы һөнәрселек училищеһы директорының уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары.
130-сы һөнәрселек училищеһы директорының уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары.
Красноусол командаһы- турнир еңеүсеһеКүптән түгел В.И.Воробьев кубогына ир-егеттәр командалары араһында волейбол буйынса район турниры үтте. Быйыл традицион ярышҡа яңылыҡ та индерелде, ойоштороу комитеты турнирҙы Асыҡ итеп уҙғарырға ҡарар итте һәм унда Ауырғазы, Архангел райондары командалары ҡатнашты.
Турнир Красноусолдағы 1-се һәм 3-сө мәктәптәрҙең спорт залдарында барҙы. Еҙем-Ҡаран һәм Сәйетбаба ауыл биләмәләре 3-4 урындарға эйә булды. Уйын 2:0 иҫәбенә Сәйетбаба командаһы файҙаһына тамамланды.
Красноусол һәм Архангел районы волейболсылары 1-2 урындар өсөн финалда осрашты. Көсөргәнешле уйын аҙағына яҡынлашты һәм 2:0 иҫәбе менән Красноусол командаһы еңеү яуланы. Турнир һөҙөмтәләре
буйынса 1-се урын Красноусол командаһында, 2-се урынға Архангел районы, 3-сө урынға Сәйетбаба ауыл биләмәһе командалары лайыҡ булды.
Ойоштороу комитеты ярышта ҡатнашыусыларҙы туҡландырыуға бағыусылыҡ ярҙамы күрһәткәндәре өсөн "Урожай” КХ-һына (етәксеһе - Н.М.Хисаметдинов), Красноусолдағы 3-сө мәктәп хакимиәтенә (директор А.С.Рудкевич) рәхмәт белдерә.
Ленар СӘЙФУЛЛИН,
Спорт һәм туризм секторы белгесе.
Спорт һәм туризм секторы белгесе.


text:
Фото:
Бөгөн – Башҡортостан Республикаһы Президентының тыуған көнө
Фото:
Бөгөн Рөстәм Хәмитов үҙенең 56 йәшен һәм Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһында беренсе тыуған көнөн билдәләй.
Рөстәм Зәки улы 1954 йылдың 18 авгусында Кемерово өлкәһенең Ленинск-Кузнецк районы Драченино ауылында тыуған. Башҡорт АССР-ының Балтас районы Штәнде ауылында үҫкән. Ә биографияһының үҫмерлек этабы Өфөлә тамамлана, ул унда 1971 йылда аттестатта инглиз теленән бер бөртөк дүртле менән урта мәктәпте тамамлай (ҡалғандары – бишле).
БР Президентының Интернеттағы үҙенең блогында яҙыуынса, ул Өфөнөң «Труд» стадионында спорт гимнастикаһы менән шөғөлләнгән һәм «беренсе разряд нормативын тотороҡло үтәгән», ә ҡулда әле лә тора ала, шулай уҡ футбол һәм хоккейҙа яҡшы уйнаған.
Алыҫ 1971 йылда, үҙе әйтеүенсә, «фанерҙан яһалған сумаҙан һәм бер өйөм китап менән» Мәскәүгә Н.Э.Бауман исемендәге Мәскәү юғары техник училищеһына килә. Бер урынға ун кешелек конкурстан үтеп, «Осоу аппараттары двигателдәре» белгеслеге буйынса уҡырға инә. Һәйбәт уҡый, факультет ансамблендә гитарала уйнай. Уҡыуҙы тамамлағандан һуң Өфөгә, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенә йүнәлтелә, йыйыу цехында мастер булып эшләй. Мәмерйәләргә, тауҙарға походтарға күп йөрөй, йылғалар буйлап һалда ағып төшә. Президенттың хәләл ефете — Гөлшат, ул функциональ диагностика табибы. Хәмитовтар 30 йыл бергә. Улы һәм ҡыҙы ҙур инде, Мәскәүҙә йәшәй. Әлегә ейән-ейәнсәрҙәре юҡ.
Президенттың әсәһе Рәйсә Сөнәғәтулла ҡыҙы Штәнделә йәшәй, ә атаһы Зәки Сәлим улы 1993 йылда вафат булған. Әйткәндәй, оло Хәмитов техник фәндәр докторы булған, улының да шундай уҡ дәрәжәһе бар.
Өфө моторҙар эшләү берекмәһенән яҙмыш Рөстәм Хәмитовты Өфө авиация институтына алып килә. Инженер, кесе ғилми хеҙмәткәр, төп ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
«Конверсия» башланғас, авиация двигателдәрен ерҙә файҙаланыу буйынса лабораторияны етәкләй. Артабан Бөтә Союз магистраль торба үткәргестәр төҙөлөшө буйынса ғилми-тикшеренеү институтының Көнсығыш филиалында (Өфө ҡалаһы) фәнни-производство бүлегенә етәксе итеп тәғәйенләнә.
1990 йылда Рөстәм Хәмитов Башҡорт АССР-ның Юғары Советы депутаты итеп һайлана, унда Юғары Советтың Экология һәм тәбиғәт ресурстарын рациональ файҙаланыу буйынса комиссияһы рәйесе вазифаһын башҡара.
1993 — 1994 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы ғәмәли экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу институты директоры (Өфө ҡалаһы).
1994-1996 йылдарҙа Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау, тәбиғәттән файҙаланыу, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм уның эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса министрлығына етәкселек итә. 1996 — 1999 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһының ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм экологик именлек буйынса министры.
1999 йылда Рөстәм Хәмитов Мәскәүгә китә һәм унда РФ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү департаментын етәкләй.
2000 йылда Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле аппаратының Башҡортостан Республикаһы буйынса баш федераль инспекторы итеп тәғәйенләнә, артабан РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы була.
2003-2004 йылдарҙа Рөстәм Хәмитов – РФ һалымдар һәм йыйымдар буйынса министрлығының эре һалым түләүселәр буйынса 4-се төбәк-ара инспекцияһы етәксеһе, РФ Һалымдар һәм йыйымдар буйынса министрлығының Эре һалым түләүселәр идаралығы начальнигы.
2004 йылда Рөстәм Зәки улы Хәмитов Федераль һыу ресурстары агентлығы етәксеһе итеп тәғәйенләнә.
2009 йылда «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары булып эшләй.
2010 йылдың 15 июлендә Рәсәй Федерацияһы Президенты Д.А.Медведев Указы менән Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнә. 2010 йылдың 19 июлендә Рәсәй Федерацияһы Президенты менән тәҡдим ителгән Рөстәм Хәмитов кандидатураһы БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарында хуплау таба һәм уға Башҡортостан Республикаһы Президенты вәкәләттәре йөкмәтелә.
Республикаға бер ай етәкселек иткән арала яңы башлыҡ күп нәмә эшләп өлгөрҙө – Хөкүмәт эшен ойошторҙо, дәүләт сәйәсәтендә өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙе билдәләне, Интернетта блог асты һәм башҡа төрлө эш башҡарҙы. Үҙенең интервьюларының береһендә Рөстәм Зәки улының көсөргәнешлек һәм эштәрҙең күплеге буйынса яңы вазифалағы тәүге айын теүәл бер йыллыҡ эш менән сағыштырыуы осраҡлы түгел. Рөстәм Хәмитов һәр ваҡыт асыҡтан-асыҡ аралашыу яҡлы булыуын һыҙыҡ өҫтөнә ала. Бына бөгөн дә, үҙенең тыуған көнөндә, Башҡортостан Президенты Башҡортостан юлдаш телевидениеһы телеканалында, «Юлдаш» һәм «Спутник FM» радиостанцияларында республика халҡы менән аралашыу өсөн тура эфирға сыға. Трансляция киске 8-ҙә башлана.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан халҡын Республика көнө менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан халҡын Республика көнө менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан халҡын Республика көнө менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
6 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Сара Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уҙҙы.
Төбәк Башлығы республикала йәшәүселәрҙе байрам менән ҡотланы һәм социаль-иҡтисади үҫешкә йомғаҡ яһаны.
– 2010 йылдан Башҡортостан сәнәғәте сиреккә, быйыл һигеҙ айҙа йәнә ике процентҡа күтәрелде. Иҡтисадҡа капитал һалыуҙар ике тапҡырға – 154-тән 317 миллиард һумға тиерлек артты. Алтмыштан ашыу ҙур инвестиция проекттары тормошҡа ашырылды. Инвестиция мөхите торошоноң милли рейтингында республика 40-сы урындан 20-гә күтәрелде, – тине Рөстәм Хәмитов. – Алдынғы предприятиеларҙа, тәү сиратта яғыулыҡ-энергетика комплексында етештереү киңәйтелде һәм яңыртылды. Ағас эшкәртеү, руда сәнәғәте, агросәнәғәт комплексы өлкәһендә әһәмиәтле проекттар тормошҡа ашырыла.
Башҡортостан етәксеһе республиканың 100 йыллығына әҙерлек тураһында һөйләне һәм юбилей сараларының өҫтөнлөклө бурыстарын билдәләне.
– Юбилей – алға барыу, ресурстар йәлеп итеүгә бер этәргес ул, – тине Рөстәм Хәмитов. – Иң мөһиме – юбилей халыҡты берләштерһен, рухландырһын, беҙҙең дөйөм байрамыбыҙға әүерелһен, һәр кем уға үҙенең ҡатнашлығын тойһон, тыуған төйәктең яҙмышында үҙенең ролен аңлаһын ине.
Башҡортостан Башлығы әйтеүенсә, республиканың юбилейына әҙерлек барышында Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреү тәжрибәһен иҫәпкә алырға кәрәк.
– Бер йыл элек илебеҙҙе халыҡ-ара форумдарҙа ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар алдында лайыҡлы күрһәтергә әҙерләндек. Хәҙер беҙ республикабыҙ өсөн яуап бирәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Барыһын да Республика көнө менән ихлас ҡотлайым. Үҙегеҙгә һәм ғаиләләрегеҙгә һаулыҡ һәм именлек, изге эштәрегеҙҙә уңыштар теләйем!
Йыйылыш Башҡортостандың ижади коллективтары концерты менән тамамланды.


text:
Өфөлә инновациялы проекттар конкурсы еңеүселәре бүләкләндеФото: Олег Яровиков
Өфөлә инновациялы проекттар конкурсы еңеүселәре бүләкләнде
Өфөлә инновациялы проекттар конкурсы еңеүселәре бүләкләндеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә «Инновациялар буйынса белешмә 2.0» акселерация программаһының инновациялы проекттар конкурсы еңеүселәре бүләкләнде. Программаның генераль партнеры — Рәсәй венчур компанияһы. 1 ноябрҙә Башҡортостан Хөкүмәте йортонда республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов еңеүсе проект авторҙарына дипломдар тапшырҙы һәм GenerationS конкурсы финалсылары менән аралашты. Ҡатнашыусылар үҙҙәренең асыштары хаҡында һөйләне, инновацияларҙы тормошҡа ашырғанда килеп тыуған проблемалары менән бүлеште. Дмитрий Шаронов республика Хөкүмәте яғынан административ һәм мәғлүмәти йәһәттән ярҙам күрһәтеү буйынса һорауҙарҙы иғтибарға алды.
Былтыр программала 70 проект ҡатнашҡан, улар араһында өс инновация еңеү яулаған. Быйыл — 130 самаһы, араларынан 30-ға яҡын лайыҡлы проект билдәләнгән.
«Ҡатнашыусылар белем ала. Автор яңы продукт уйлап сығара, әммә инвесторға уның тураһында математик формулалар менән һөйләй башлай. Уға икенсе пландағы мәғлүмәт кәрәк: ҡайҙа һатыла, ни өсөн, был продукт нимәһе менән яҡшы. Инвесторҙы инновация менән дөрөҫ таныштырыу мөһим. Ҡайһы берҙә авторҙар бер йүнәлешкә генә иғтибарын йүнәлтә, ә әлеге программа офоҡтарын киңәйтә», — тип билдәләне Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары.
«Инновациялар буйынса белешмә 2.0» акселерация программаһының инновациялы проекттар конкурсы һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынды «Облачная школа» проекты алды (авторҙары — Руслан Кәримов, Владислав Дмитриев, Айрат Шәйәхмәтов). Икенсе урынды «Забойный вертлюг D-Swivel» (авторы — Сухраб Хадиев) һәм «СВЧ-влагомер твердых сыпучих и жидких материалов агропромышленного комплекса» (авторы — Анна Ковалева) инновациялары бүлеште. Өсөнсөлә — «Virtuactions — Аттракционы виртуальной реальности» (авторҙары — Никита Анищенко, Григорий Исаков) проекты.
«Инновациялар буйынса белешмә 2.0» программаһы — инновациялы проекттарҙы һәм яңы технологик бизнесты тиҙ үҫтереү, шулай уҡ уларҙың авторҙарын уҡытыу төбәк программаһы. Башҡортостанда ул икенсе йыл рәттән үткәрелә. Программала республика биләмәһендә тормошҡа ашырылған төрлө стадиялағы һәм йүнәлештәге инновациялы проект авторҙары ҡатнаша ала. 2016 йыл йомғаҡтарына ярашлы, «Инновациялар буйынса белешмә 2.0» GenerationS федераль конкурсына килгән ғаризалар һаны буйынса Рәсәй венчур компанияһының тәүге биш партнеры иҫәбенә ингән.


text:
Башҡортостанда һалым һәм һалым булмаған килемдәр артҡан Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Башҡортостанда һалым һәм һалым булмаған килемдәр артҡан
Башҡортостанда һалым һәм һалым булмаған килемдәр артҡан Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
1 ноябргә Башҡортостандың йыйылма бюджеты үтәлеше килемдәр буйынса 160 383,6 миллион һум йәки былтырғы ошо уҡ осорға ҡарата 106,6 процент тәшкил иткән.
Республиканың Финанс министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, 132 620,6 миллион һумлыҡ һалым һәм һалым булмаған килемдәр былтырғы менән сағыштырғанда 10 542,5 миллион һумға йәки 8,6 процентҡа артҡан.
Килемдең төп сығанаҡтары: физик берәмектәрҙең килеменә һалым — 36 869,1 миллион һум, ойошмалар табышына һалым — 33 547,2 миллион, акциздарға — 16 881,8 миллион, мөлкәткә һалым — 14 452,0 миллион, дөйөм килемгә һалым — 6 142,2 миллион.
Дәүләт һәм муниципаль милектәге мөлкәтте файҙаланыуҙан алынған килем 17 991,2 миллион һум тәшкил иткән, уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 3 865,2 миллион һумға йәки 1,3 тапҡырға артҡан.
Быйыл ғинуар-октябрь айҙарында республиканың йыйылма бюджеты сығымдары 142 183,2 миллион һум күләмендә финансланған.
Ғәҙәттәгесә, сығымдар структураһында бюджеттың социаль өлөшө ҙур урын биләй. Бөтә сығымдарҙың 75,4 проценты йәки 107 195,4 миллион һум ошо тармаҡҡа тура килә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Финанс министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Башҡортостан һөтө Волга буйы федераль округында иң арзаны булып ҡала
Башҡортостандағы 2,5-3,2% майлылыҡтағы айыртылмаған стерилләнгән һөт Волга буйы федераль округында иң арзаны булып ҡала. Бер литрҙың хаҡы республикала, статистиктар мәғлүмәттәренә ярашлы, уртаса алғанда 37 һум 5 тингә тиң. Округта ошондай уҡ майлылыҡтағы иң ҡыйбат һөт Киров өлкәһендә теркәлгән – 49 һум 46 тин.
Төп аҙыҡ-түлек продукттары араһында арзан хаҡтар буйынса республика исемлек уртаһында килә. Шулай итеп, иң арзан һыйыр ите Һарытау өлкәһендә — 215,22 һум, ә ҡыйбаты Мордовияла — 259,49 һум. Башҡортостанда уртаса алғанда бер килограмм һыйыр ите 241 һумдан һатыла.
Иң ҡыйбат сыр Пермь крайында – килоһы 273,61 һум. Иң арзан сыр Һарытау өлкәһендә — 223,73 һум. Башҡортостанда иһә бер килограмм сыр 262,44 һумға барып баҫасаҡ.
Һуңғы айҙарҙа бөтә төбәктәрҙә лә тауыҡ йомортҡаһына хаҡтар артыуы күҙәтелгән. Һөҙөмтәлә Башҡортостанда 30 ғинуарға ҡарата уларҙың ун данаһының хаҡы 36,12 һум булған. Дөйөм алғанда Волга буйы федераль округында йомортҡаларҙың хаҡы төрлөсә билдәләнгән: Мордовияла 31,6 һумдан һатылһа, Һамарҙа улар 42,16 һум тора.
Иң арзан икмәк тә Мордовияла – 22,18 һум, иң ҡыйбаты Пермь крайында – 33 һумдан ашыу.
Иң арзан продукттар буйынса Волга буйы федераль округында дөйөм алғанда Һарытау өлкәһе беренсе урында килә, Һарытауҙа 13 төп аҙыҡ-түлек продукты буйынса иң арзан хаҡтар теркәлгән. Ҡыйбат аҙыҡ-түлек буйынса рекорд, Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ярашлы, Пермь крайына тура килә. Бында бер юлы 18 төр тауар округ буйынса иң ҡыйбатлыһы тип табылған.


text:
БДИ тапшырыуға ғариза — 1 февралгә, төп дәүләт имтиханында ҡатнашыу өсөн 1 мартҡа тиклем ҡабул ителә Фото: Олег Яровиков
БДИ тапшырыуға ғариза — 1 февралгә, төп дәүләт имтиханында ҡатнашыу өсөн 1 мартҡа тиклем ҡабул ителә
БДИ тапшырыуға ғариза — 1 февралгә, төп дәүләт имтиханында ҡатнашыу өсөн 1 мартҡа тиклем ҡабул ителә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Быйыл Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә, төп дәүләт имтиханында (туғыҙынсы класс уҡыусылары өсөн) ҡатнашыу өсөн 1 мартҡа тиклем бирергә кәрәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәғариф министрлығында.
Быйыл мәктәпте тамамлаусылар Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны уҡыған урыны буйынса яҙа. Уҙған йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары һәм сит ил граждандары муниципаль йәки төбәк мәғариф идаралығы органында имтихан тапшырырға теркәлергә тейеш.
2016 йылда Берҙәм дәүләт имтиханында ҡатнашыусыларға ҡағылышлы үҙгәрештәр булмаясаҡ. Аттестат алыу өсөн уҡыусыға рус теленән һәм математиканан БДИ бирергә кәрәк. Былтыр икенсе дисциплина база һәм профилле кимәлдәргә бүленде.
Быйыл туғыҙынсы класты тамамлаусыларға рус теле һәм математиканан тыш, һайлау буйынса ике предметтан һынау тоторға кәрәк. Уларҙың исемлеген ғаризала күрһәтеү мөһим. Өҫтәүенә уҡыусы үҙенең ғаризаһында дүрттән ашыу предметты күрһәтергә хоҡуҡлы.


text:
Яңылыҡтар
Республиканың мәғариф министры балалар баҡсаһы өсөн компенсацияның ниндәй осраҡта һаҡланыуын аңлатты
Башҡортостан мәғариф министры Гөлназ Шафиҡова «Рәсәй» медиа үҙәгендәге матбуғат конференцияһында республикала ғаиләнең ниндәй килемендә балалар баҡсаһы өсөн компенсация һаҡланыуын аңлатты.
Әгәр элек балалар баҡсаһы өсөн субсидия (тәүге бала өсөн – 20 процент, икенсегә – 50 процент, өсөнсөгә – 70) менән төбәктең бөтә халҡы ла файҙалана алһа, 1 марттан уны ысынлап мохтаждар ғына ала. Адреслыҡ принцибынан үтәүҙән сығып социаль ярҙам күрһәтеләсәк.
Гөлназ Шафиҡованың әйтеүе буйынса, 20, 50 һәм 70 процентлы компенсация тороп ҡала, уға ата-әсәләрҙең береһе дәғүә итә. Шул уҡ ваҡытта ғаилә килеме һәр кемгә 1,5 тапҡыр йәшәү минимумы күләменән артмаҫҡа тейеш. Бөгөн республикала йәшәү минимумы 8323 һум тәшкил итә. Тимәк, һәр ғаилә ағзаһына 12 485 һумдан күберәк тура килмәгән ғаиләләр компенсацияға дәғүә итә ала.
«Был компенсацияны алыу өсөн 1 майға ҡәҙәр 1,5 тапҡыр йәшәү минимумы күләменән әҙерәк килем алыуығыҙҙы раҫларға, йәғни тейешле белешмә тапшырырға кәрәк, — тип аңлатты республиканың мәғариф министры. — Беҙҙең яҡынса фараздар буйынса, бөгөнгә республикала тик 7-8,5 проценты ғына ошо ташламаны алмаясаҡ».
Муниципаль райондарҙа ата-әсәләргә белешмә алыу буйынса тотош эш механизмын һәм алгоритмын аңлатырға тейештәр.
Алдағы айҙарға ҡарағанда бер ярым тапҡырға күберәк түләү хаҡында квитанция алған ата-әсәләргә нимә эшләргә кәрәк тигән һорауға Гөлназ Шафиҡова: үрҙә аталған (йәшәү минимумы хаҡында) шарттарға тура килгәндәрҙең барыһына ла яҡын ваҡыт эсендә ҡайтанан иҫәпләнәсәк, тип яуапланы.
Балалар баҡсаһына сиратта 1,5 йәштән өс йәшкәсә 48 меңләп бала тора, тип билдәләне ведомство башлығы. 2025 йылға был мәсьәлә яңы алмаш формаларын индереү һәм төҙөлөш иҫәбенә хәл ителәсәк.
«Бөгөнгө көнгә республикала 1,5 йәштән ете йәшкә тиклемге мәктәпкәсә балаларҙың 89 проценты балалар баҡсаһына йөрөй», — тигән мәғлүмәттәрҙе килтерҙе мәғариф министры.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы


text:
Миграция закондарын боҙған өсөн 2500 сит ил кешеһе яуаплылыҡҡа тарттырылды
Быйыл 1 марттан 15-енә тиклем Башҡортостан биләмәһендә миграция хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре башҡа ҡыҙыҡһынған ведомстволар вәкилдәре менән бергә үткәргән “Сит ил кешеһе” операцияһы сиктәрендә, сит ил кешеләре хеҙмәте файҙаланылған сәнәғәт производствоһы, ауыл хужалығы, төҙөлөш, сауҙа, көнкүреш хеҙмәтләндереүе һәм транспорт объекттары тикшерелде.
Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2500-ҙән ашыу сит ил гражданы РФ миграция закондарын боҙған өсөн яуаплылыҡҡа тарттырылды. Башлыса, Рәсәй Федерацияһы биләмәһенә килеү һәм унда йәшәү режимы боҙолған.
Миграция закондарын боҙған өсөн 6 миллион һумдан ашыуға административ штраф һалынған.
Операция ваҡытында 10 енәйәт факты асыҡланды, шул иҫәптән законһыҙ миграция ойошторған өсөн дүрт енәйәт эше ҡуҙғатылды, тағы дүрт енәйәт эше ялған документтар яһап һатҡан өсөн асылды, наркотиктар әҙерләгән һәм һаҡлаған, законһыҙ рәүештә атыу ҡоралы һатып алған һәм һаҡлаған өсөн берәр эш ҡуҙғатылды.
Республика ҡала һәм район судтары тарафынан 92 сит ил гражданына ҡарата Рәсәй Федерацияһынан ситкә ҡыуыу тураһында ҡарар сығарылды.


text:
Шварца (Тюрингер-Вальд)
Шварца (Тюрингер-Вальд) (нем. Schwarza (Thuringer Wald)) — Германияла, Тюрингия ерендә урынлашҡан коммуна.
2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу[1] буйынса коммунала 1293 кеше йәшәй. Майҙаны — 13,48 км2. Диңгеҙ кимәленән 351,5 метр бейеклектә һәм UTC +1 ваҡыт бүлкәтендә урынлашҡан. Почта индексы — 98547 һәм автомобиль коды — SM.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- [ Рәсми сайт].


text:
Ауыл халҡы ҡатнаш аҙыҡҡа хаҡ артыуы айҡанлы борсола
Уҙған йылғы ҡоролоҡ ауыл халҡының, бигерәк тә малсыларҙың бәкәленә һуҡты. Былтыр декабрҙә әле һыйыр итенә хаҡтар 180 һум кимәлендә һаҡланып килде, әммә шул саҡта уҡ халыҡта мал һаны кәмеү арҡаһында был планканың һаҡланыуына артыҡ ышаныс булмауы һиҙелде. Шулай килеп сыҡты ла — ғинуар аҙағында күп райондарҙа магазиндарҙа һәм баҙарҙарҙа һыйыр итенә хаҡтар килограмы 200 һум психологик рубежынан уҙып китте.
Шаран районының Аҡбарыс ауылында граждандарҙың шәхси ихаталарындағы малдарҙы хеҙмәтләндергән ветеринар участкаһы мөдире Дәүләт Сабанаев, халыҡта мал һаны кәмей бара, ти. Был, һыйырҙар булмағас — киләһе йылға быҙауҙар ҙа булмаясаҡ, йәғни үрсем юҡ, тигәнде аңлата.
— Әгәр көҙ генә аҡбарыстар 110 һыйыр тотһа, яңы йыл башына инде 87 ҡалды, халыҡ мал аҙығы менән проблема арҡаһында малын һуя, — ти Дәүләт Сабанаев.
Дөрөҫөрәге, уның ҡиммәт булыуы арҡаһында. Йыл һайын халыҡ мал аҙығын тәбиғи участкаларҙа һәм үҙ ер участкаларында үҙҙәре әҙерләне, әммә йәйге ҡоролоҡ етерлек бесән запасы әҙерләргә мөмкинлек бирмәне. Иген фуражы килтереп һаталар, ләкин уның хаҡы ла күтәрелде: былтыр килограмы өс һум торһа, хәҙер 10 һумдан ашып китте.
Ауыл хужалығы кооперативтарынан мәғлүмәттәргә ҡарағанда, республиканан ситтән килтерелгән һаламдың килограмы уларға 8-10 һумға төшә. Шулай итеп, һаламдың хаҡы иген фуражы хаҡына етеп килә.


text:
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараныФото: Олег Яровиков
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараны
Республика Президенты Федоровка районының социаль объекттарын ҡараныФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Федоровка районы буйлап эш сәфәре барышында Федоровка ауылының бер нисә социаль объеттарында булды.
Физкультура-сәләмәтләндереү комплексы республика бюджеты средстволары иҫәбенә 2010 йылда төҙөлгән. Бында Федоровка ауылының балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе урынлашҡан. Мәктәптә еңел атлетика, футбол, саңғы спорты, баскетбол, волейбол, көрәш, өҫтәл теннисы, гер спорты, армрестлинг буйынса 27 төркөмдә 500 бала шөғөлләнә. Уларҙың 259-ы Гончаровка, Динес, Ҡараласыҡ, Юрматы, Балыҡлы, Яңы Яуыш, Бала Сытырман ауылдары мәктәптәрендә шөғөлләнә.
Артабан төбәк башлығы Федоровка ауылында урынлашҡан Үҙәк район дауаханаһында булды. 2011 йылда бында капиталь ремонт үткәрелгән. Дауахана сменаһына 200 кешене хеҙмәтләндерә.
Райондың дауалау-профилактика учреждениеларында йәмғеһе 36 табип, 155 урта медицина хеҙмәткәре, 76 кесе медицина персоналы эшләй. «Земство табибы» программаһы буйынса 2012 йылда районға һигеҙ йәш белгес килгән. Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев билдәләүенсә, ағымдағы йылда программала йәнә 275 кешенең ҡатнашыуы көтөлә.
«Һаулыҡ» милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә поликлиника өсөн яңы медицина ҡорамалдары һатып алынған. Шулай уҡ дауахана ҡарамағында өс реанимобиль бар.
Рөстәм Хәмитов медицина учреждениеһы бүлектәрен, реанимобилдә урынлаштырылған ҡорамалды ҡараны. Дөйөм алғанда, район халҡы медицина хеҙмәтләндереүенән ҡәнәғәт. Был табиптарҙың юғары профессионализмы хаҡында һөйләй.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты 112 урынға иҫәпләнгән «Ҡыңғырау» балалар баҡсаһында булды. Учреждениела республика бюджеты средстволары иҫәбенә капиталь ремонт үткәрелгән. Бында ҡыйыҡ ремонтланған, иҙәндәр, тәҙрәләр, ишектәр яңыртылған, йылытыу системаһы алмаштырылған, яңы технологик һәм уйын ҡорамаладары, мебель һатып алынған.
Рөстәм Хәмитов уйын, йоҡо бүлмәләрен, ашхананы ҡараны. Балалар Президентҡа ҙур булмаған концерт күрһәтте. Төбәк башлығы балалар баҡсаһының, уның биләмәһенең тәрбиәле, таҙа булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, райондың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында урындар дефициты оҙаҡламай кәмейәсәк.


text:
Эх, ҡымыҙы ла, ҡымыҙы!
Ата-бабаларыбыҙҙың яратып эскән ҡымыҙы бѳгѳн дә үҙенең баһаһын юғалтмай. Ҡымыҙҙың шифаһын белгән һәр кем уны йәйен рәхәтләнеп эсеп ҡалырға тырыша. Шуға ла ҡымыҙ етештереүселәр араһында продукциялары үтмәүгә зарланыусыны осратмаҫһың. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, халҡыбыҙҙың тѳп бренды булырлыҡ ризыҡты етештереүгә ауыл халҡы әллә ни иғтибар бирмәй. Ә шулай ҙа, ҡымыҙсылыҡ менән шѳғѳлләнә башлағандар, әҙләп булһа ла, арта барыуы ҡыуандыра.
Быйыл Сермән ауылында ла ҡымыҙ етештерә башланылар. Мәғәфүровтар ғаиләһе етештергән ҡымыҙ сифаты буйынса ауылдаштарының күңеленә хуш килде. “Эх, ҡымыҙы ла, ҡымыҙы!” - тип тел шартлатып маҡтап эсәләр улар бешкән ҡымыҙҙы.
Сермән ауылында йәшәгән Флүзә Тимур ҡыҙы менән Рәүф Марҙыбай улы Мәғәфүровтар ике балаһына ѳҫтәп ете баланы тәрбиәгә алған ғаилә булараҡ та билдәле районда. Тәрбиәгә алған балаларҙың береһе ғаилә ҡорған, ѳсәүһе - студент, ҡалған ѳсәүһе мәктәптә белем ала.
- Быйыл Сермән балалар йорто ябылғас, унда тәрбиәсе булып эшләгән ҡатыным - Флүзә Тимур ҡыҙы эшһеҙ ҡалды. Шуға ла юғалып ҡалмаҫҡа, шѳғѳл булһын тип, крәҫтиән-фермер хужалығын астыҡ, - ти Рәүф Марҙыбай улы.
Мәғәфүровтар ғаиләһе быға тиклем дә кәртә тултырып мал кѳтә. Әлеге ваҡытта уларҙың 20 баш йылҡыһы бар. Ете бейә һауалар, кѳнѳнә 30-35 литр ҡымыҙ етештерәләр.
Ҡымыҙҙы һатыуҙа ауырлыҡтар юҡ. Бер тәм тойған кеше ҡымыҙҙан ѳҙѳлмәй ул, ти Мәғәфүровтар.
- Ҡымыҙ бешергә ҡәйнәм Сәлиха Йыһанша ҡыҙынан ѳйрәнеп ҡалдым. Улар ҡайным - Марҙыбай Ҡустыбай улы менән ғүмер буйы йылҡы тотто һәм үҙҙәре лә ҡымыҙ бешә ине. Ҡәйнәмдән баҡса эштәренә, ҡаҙы тултырырға, аш-һыу серҙәренә, тәмле бәлештәр бешерергә һәм башҡа күп эштәр- гә ѳйрәндем. Әле ҡымыҙ бешеү серҙәрен яңынан “хәтергә тѳшѳрѳргә” Аҙнағол ауылында йәшәгән класташым Флүзә Фәйзуллина ярҙам итте, тәүге мәлдә унан кәңәш һораным, - ти Флүзә Тимур ҡыҙы.
Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй, ти халыҡ мәҡәле. Һѳнәрҙәре буйынса тәрбиәсе һәм водитель булған Мәғәфүровтар ҙа күп уйлап тормай, “Яңы башлаған фермерға ярҙам” дәүләт программаһында ҡатнашырға йѳрьәт итә.
- Малыбыҙ күп ине. Ставрополь крайында малды күп тотҡандарҙы фермер хужалығы итергә кәрәк, тигән һүҙҙәр ишеткәс, юғалып ҡалдыҡ, малды тотона башланыҡ. Ауыл хужалығы бүлегенә барғайныҡ, беҙгә “Яңы башлаған фермерға ярҙам” дәүләт программаһында ҡатнашырға тәҡдим иттеләр һәм беҙ “иләктән” уңышлы үтеп, 1,5 млн. һумлыҡ грант алыуға ѳлгәштек. Ул аҡсаға трактор, бесән тѳргѳс һәм биш тана һатып алдыҡ. Грант алыуы еңел булманы, - ти Рәүф Марҙыбай улы.
Ауыл хужалығын үҫтереү ѳсѳн, тәү сиратта, ер кәрәк. Әлеге ваҡытта Мәғәфүровтарҙың 14 гектар ере бар. Был ғына күпләп мал тотоуға етмәй, шуға ла әле мәсьәләне хәл итеү юлдарын эҙләйҙәр. Ауылдан ситтә, Ҡаҙыш йылғаһы буйында, ҡымыҙхана ѳсѳн ер алғандар, шунда бейә һауалар. Әле- ге ваҡытта хужалыҡ эштәрен ғаилә кѳсѳ менән башҡарып киләләр. Әммә киләсәктә яңы эш урындары булдырырға ла ниәтләйҙәр. “Эш юҡ, тип зарланырға яратһалар ҙа, намыҫлы, эшләргә тырышып торған кешене табыуы ҡыйын. Шуға ла хужалыҡ эшен үҙ кѳсѳбѳҙ менән алып барабыҙ”, - ти Мәғәфүровтар.
Киләсәккә пландары ҙур яңы фермерҙарҙың.
- Ер алып булһа, уны кәртәләп, баҡсасылыҡ менән дә шѳғѳлләнергә мѳмкин булыр ине. Ерҙең артығы кәрәкмәй, үҙебеҙ эшкәртерлек алып, шуны файҙалы итеп тотонһаҡ та етә. Ҡайһы берәүҙәр 100- әр гектарлап ер тота, әммә эшкәртмәй, ағас һәм сүп-сар баҫып, йәмһеҙ булып ята. Малды ишәйтеү, үҙебеҙҙекенә ҡушып, ауыл кѳтѳүен ойоштороу уйы ла бар.
Оло юл буйында ултырған Сермән ауылы халҡы ѳсѳн емеш-еләк, картуф, һѳт ризыҡтарын һатыу әллә ни ауыр түгел. Теләһәң, ҡалаға алып барып һат. Мәғәфүровтар ҙа ҡымыҙҙы юл буйына сығарып һата. Юлсылар бик теләп ала. Мәҫәлән, Мәскәү, Ярославль ҡалаларынан килгәндәр: “Ике мең километр юл үттек, бер ерҙә лә ҡымыҙ осратманыҡ”, - тип күпләп ҡымыҙ һатып алған.
Мәғәфүровтарҙың 40 баш һарығы бар. Учалы районы Сораман ауылынан алып килгән тексель тоҡомло һарыҡтың йѳнѳ лә, ите лә мул сыға. 14 баш һыйыр малы бар. Ҡалаға һѳт, ҡаймаҡ, эремсек һатырға йѳрѳйҙәр.
- Бесән әҙерләү ауырыраҡ бара, әле ҡышҡылыҡҡа етмәй. Һатып та алдыҡ, тағы ла берәй яйын уйларға тура килер, - ти Рәүф Марҙыбай улы.
Маҡсатлы, тырыш Мәғәфүровтарҙың крәҫтиән-фермер хужалығын артабан үҫтереү, мал һанын арттырыу теләге ҙур. Был хыялдарҙы тормошҡа ашырыуҙа тәүге аҙымдар яһалған. Башы булғас, аҙағы ла булыр, ти халыҡ. Мәғәфүровтар башҡаларға: “Ҡурҡырға ярамай. Тырышһаң, барыһы ла килеп сығыр”, - тип кәңәш бирә.
Беҙ ҙә тәүәккәл, ҡыйыу, уңғандарға башлаған эштәренең уң булыуын теләйбеҙ.
Рәмилә МУСИНА.
Автор фотолары.


text:
Тәмле аштар менән һыйланырға килегеҙ “Усолка”ға!
06 февраля 2018 йыл | Йәмғиәт
Төҙөкләндереүҙән һуң өр-яңы заманса төҫ алған бинала урынлашҡан кафе-магазинды асыу тантанаһына йыйылған халыҡты, район етәкселеген һәм Өфөнән килгән ҡунаҡтар – "Башпотребсоюз” һәм "Стройпромторг” ойошмалары вәкилдәрен милли кейемдәге ҡыҙҙар йола буйынса икмәк-бауырһаҡ менән ҡаршы алды
Спортсы ла, ижадсы ла
06 февраля 2018 йыл | Йәмғиәт
Районда тыуып үҫеп, тыуған яҡ һауаһынан дәрт-дарман, көс алып, хеҙмәт сынығыуы үткән бик күптәр илебеҙҙең төрлө мөйөштәрендә лайыҡлы тормош көтә, тыуған яҡтарын да онотмай, әленән-әле ярҙам итеп тора. Марс Гәрәй улы Ибраһимовты ла шундайҙар рәтенә индерергә мөмкин.
“Мағаш тауышы”нда ишетелде тыуған яҡтың шиғри моңо
06 февраля 2018 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Ошо көндәрҙә үҙәк район китапханаһында "Табын” гәзите эргәһендә эшләп килгән "Мағаш тауышы” әҙәби берекмәһенең сираттағы ултырышы үтте.
Бар шундай класс
06 февраля 2018 йыл | Мәғариф
Бына һағынып көткән Яңы йыл байрамы ла үтеп китте. Был ваҡыт күңелле байрам ғына түгел, ә эшләнгән эштәргә йомғаҡ яһау осоро ла. Үткән йылдың уҡыу һөҙөмтәләренә һығымта яһағанда, Сәйетбаба урта мәктәбенең 7-се класс уҡыусылары мәктәптең урта звеноһы араһында 1-се урын алып, ауыл хакимиәте һәм "Сәйетбаба" тарихи-мәҙәни үҙәгенең дипломы менән бүләкләнде. Беренсе сиректә лә беҙҙең һөҙөмтәләр һәйбәт ине.


text:
- Подробности
- Просмотров: 321
МЕДИЦИНА СТРАХОВКАЛАУЫ, һаулыҡ һаҡлауҙа халыҡ мәнфәғәттәрен соц. яҡлау формаһы, страховка осрағы килеп тыуғанда мед. ярҙамы алыуҙы һәм иҫкәртеү сараларын финанслауҙы гарантиялай. РФ граждандарының мотлаҡ М.с. һәм ирекле М.с. хоҡуғы бар. Мотлаҡ М.с. дәүләт социаль страховкалауының бер өлөшө булып тора; граждандарға мед. ярҙамы алыуға тиң мөмкинлектәр бирә; ирекле М.с. (коллектив һәм индивидуаль) мотлаҡ М.с. программалары м‑н билдәләнгәндән тыш өҫтәмә мед. һәм башҡа хеҙмәт күрһәтеүҙе тәьмин итә. Мотлаҡ М.с. аша эшләмәгән халыҡты страховкалаусылар булып РФ субъекттарының башҡарма власть органдары тора, эшләгән халыҡты страховкалаусылар — шәхси эшҡыуарҙар сифатында теркәлгән ойошмалар, физик шәхестәр, шәхси нотариустар, адвокаттар, хеҙм‑рҙәр м‑н килешеүҙәр төҙөгән физик шәхестәр; ирекле М.с. аша страховкалаусылар — граждандарҙың мәнфәғәттәрен яҡлаусы юридик хоҡуҡлы граждандар һәм (йәки) пр‑тиелар. Страховкалаусылар булып страховканы ғәмәлгә ашырған мед. ойошмалары тора. Граждандарҙың, фактик түләнгән страховка взносы күләменә ҡарамаҫтан, илдең бөтә терр‑яһында күләме һәм сифаты б‑са килешеү шарттарына ярашлы страховкалаған мед. ойошмаһын, учреждениены, табипты һайлауға, мед. ярҙамы, уңайлыҡтар алыуға хоҡуғы бар. Мотлаҡ М.с. дәүләт системаһының финанс саралары страховкаланыусыларҙың мотлаҡ М.с. бүлемдәренән, ирекле М.с. — пр‑тиелар табышынан (килеменән) һәм граждандарҙың шәхси аҡсаһынан төҙөлә. Башҡортостанда Мотлаҡ М.с. терр. фонды эшләй (системаның финанс тотороҡлоғона булышлыҡ итә, мотлаҡ М.с. йүнәлтелгән аҡсаның һөҙөмтәле файҙаланылыуын контролдә тота һ.б.). 2012 й. фондтың килеме 26,9 млрд һум тәшкил иткән, ш. иҫ. БР бюджетынан бушлай керем — 3,4 млрд һум, Федераль фондтан мотлаҡ М.с. респ. программаһын бойомға ашырыуға — 16,8 млрд һум, “Һаулыҡ” өҫтөнлөклө милли проектына — 0,73 млрд һум, һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһын бойомға ашырыуға 4,8 млрд һум бүленгән. Фондтың сығымдары 26,7 млрд һум тәшкил иткән, ш. иҫ. мотлаҡ М.с. терр. программаһын үтәүгә — 20,7 млрд һум бүленгән. Мотлаҡ М.с. б‑са страховкалаусы мед. ойошмалары страховкалаған халыҡ һаны — 4058,1 мең кеше, шуларҙан__эшләмәгән халыҡ — 65,5%; 986,1 мең бер төрҙәге мотлаҡ М.с. полисы бирелгән.
Т.С.Алексеева
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Башҡортостанда Социаль торлаҡ төҙөлөшө фонды төҙөлә
Киләһе йылда Башҡортостан «2011-2015 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүҙе стимуллаштырыу» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға тотона. Биш йылдан республикала йыл һайын 3 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ тапшырыласаҡ, тип планлаштырыла. Торлаҡ менән тәьмин ителеш бер кешегә 24,4 квадрат метрға тиклем артасаҡ (әлеге ваҡытта был күрһәткес 21,1 квадрат метр тәшкил итә). Программаның төп бурыстары – арзан торлаҡ төҙөү. Шуға күрә бөтә күп ҡатлы торлаҡтың 60 проценты Өфөлә квадрат метры – 28 мең һәм республика буйынса 24 мең һумдан тап эконом-класс торлағы буласаҡ. «Социаль торлаҡ төҙөлөшө фонды» коммерция булмаған ойошмаһы ҙур бурысты тормошҡа ашырасаҡ. Бынан тыш, Фондта торлаҡҡа мохтаж булыусыларҙың берҙәм электрон мәғлүмәттәр базаһы булдырыласаҡ. Хәҙер сиратта тороусылар тураһында мәғлүмәттәр тарҡау, сираттарҙы ҡала һәм район хакимиәттәрендә, төрлө ведомстволарҙа һәм йыш ҡына ҡағыҙҙа алып баралар. Яңы электрон мәғлүмәттәр базаһы был процесты тәртипкә һалырға ярҙам итә. 2011 йылдың беренсе кварталы аҙағына социаль торлаҡ төҙөлөшөнә бүленгән ер участкалары исемлеге барлыҡҡа киләсәк.
«БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды» матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Фондҡа Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге попечителлек советы идара итәсәк.
«БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды» дәүләт унитар предприятиеһының эше үҙгәрешһеҙ дауам итәсәк.


text:
Уҡытыусыларҙың эш хаҡы 30 процентҡа артасаҡ
Уҡытыусыларҙың эш хаҡы 30 процентҡа артасаҡ. Был хаҡта «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сәйәси клубы ултырышында Дәүләт Думаһы депутаты, «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Мәғарифты модернизациялау» проекты координаторы Николай Булаев хәбәр итте.
Эш хаҡы 2011-2013 йылдарға иҫәпләнгән партияның «Мәғарифты модернизациялау» проекты сиктәрендә арттырыла. Яңыса эш хаҡын педагогтар октябрҙә аласаҡ, тип күҙаллана.
«Мәғарифты модернизациялау» проекты, педагогтарға эш хаҡын арттырыуҙан тыш, Рәсәй субъекттары үҙенсәлектәрен иҫәпкә алып, мәғарифты модернизациялау төбәк программаларына ярҙам итеүҙе, мәғариф учреждениеларын заманса ҡорамалдар, яңы мәғлүмәт технологиялары менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеүҙе күҙ уңында тота.
Проект сиктәрендә мәғарифты модернизациялауға төбәктәргә федераль бюджеттан 120 миллиард һум бүлеү ҡарала: ағымдағы йылда – 20 миллиард, 2012 йылда – 60 миллиард, 2013 йылда – 40 миллиард. Һәр субъектҡа бүленгән аҡса күләме төбәктәге уҡыусылар һанына һәм уның бюджет менән тәьмин ителеү кимәленә ҡараясаҡ.
Мәғарифты модернизациялауға быйыл 20 миллиард бүлеү өсөн кәрәкле төҙәтмә федераль бюджетҡа индерелгән дә инде, тип билдәләне Николай Булаев.
— «Берҙәм Рәсәй»ҙең барлыҡ депутаттары ла был төҙәтмә өсөн тауыш бирҙе, — тине ул. – Башҡа фракциялар – яҡлап сыҡманы.
Башҡортостан – «Мәғарифты модернизациялау» проектын ентекле тикшергән беренсе төбәк, тип билдәләне Николай Булаев.
Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, 30 сентябрҙә «Берҙәм Рәсәй» партияһы Генераль советы президиумының киңәйтелгән ултырышы үтәсәк, унда әлеге проект тикшереләсәк. Ултырышта Рәсәй мәғариф һәм фән министры Андрей Фурсенконың да ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Башҡортостанда яңы быуын юғары уҡыу йорто ойошторола
Башҡортостанда яңы быуын инновацион күп профилле вуз барлыҡҡа киләсәк. Бындай ҡарар Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты менән М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының ғилми Советтары ултырыштарында ҡабул ителде. Яңы типтағы университет йәмғиәттең иҡтисади, социаль, гуманитар өлкәләре, шулай уҡ халыҡ хужалығының тауарҙар етештереү һәм халыҡты хеҙмәтләндереү тармаҡтары өсөн кадрҙар әҙерләйәсәк.
— Башҡортостанда юғары профессиональ белем биреү өлкәһендә үҙенсәлекле ваҡиға була — ике университет бер университетҡа берләшә, — тине Дәүләт Думаһы депутаты Александр Дегтярев. — Яңы вуздың исеме әлегә билдәләнмәгән, әммә ике вариант бар — «Башҡортостандың яңы юғары мәктәбе» һәм «Яңы Өфө юғары мәктәбе». Был ике университет социаль-гуманитар, иҡтисад һәм педагогия профилендә белгестәр әҙерләү йүнәлештәрен берләштерә.
Ғилми Советтар ултырыштарында Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығына Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты менән Башҡорт дәүләт педагогия университетын ҡушыу нигеҙендә яңы юғары уҡыу йорто ойоштороу тәҡдиме менән мөрәжәғәт итеү тураһында ҡарар ҡабул ителде.


text:
- Подробности
- Просмотров: 530
СТИЛИСТИКА, әҙәби телдә, уның төрлө аралашыу шарттарында функциональ ҡатламдарға тарҡалыуына ярашлы, тел берәмектәре һәм категорияларының йәшәп килеүен йәки ҡулланыу алымдарын өйрәнгән тел ғилеме бүлеге, ш. уҡ әҙәби телдең хәҙ. торошо һәм диахронияһында функциональ‑стиль системаһы, йәки “стилдәр системаһы”. С. үҙенең шәхси берәмектәре юҡ; фонетик, морфологик, лексик һәм синтаксик берәмектәр стилистик мәғәнәне йөрөтөүселәр булып тора (үҙҙәренең төп функцияларына өҫтәлмә рәүештә стилистик функция башҡаралар). Төп бүлексәләре: функциональ С. — телдең дифференциацияһын уның тарихи яҡтан ойошҡан төрҙәре б‑са өйрәнә (ҡара: Функциональ стилдәр); тел берәмектәре С., йәки ғәмәли С. — йәшәп килгән тел нормаларын иҫәпкә алып стандарт телмәр ситуацияларында, төрлө мәғәнәүи һәм экспрессив йөкмәткеле текстарҙа бөтә кимәл берәмектәренең (һәм категорияларының) әҙәби телдә йәшәп килеүен өйрәнә һәм үҙ сиратында фонетик, лексик, грамматик (морфологик һәм синтаксик) С. һәм һүҙбәйләнештәр С. бүленә; текст С. — билдәле идея‑йөкмәтке, функциональ, композицион‑структур берҙәмлеккә буйһонған тел берәмектәрен ойоштороуҙың дөйөм һәм шәхси законлылыҡтарын өйрәнә; художестволы йәки шиғри телмәр С. — тел берәмектәренең тулы художестволы әҫәр контексында эстетик мәғәнә алыуына бәйле һорауҙарҙы тикшерә. Шулай уҡ сағыштырма, тарихи, теоретик, һөйләү телмәре, яҙма телмәр, дескриптив, прагматик һ.б. С. айыралар. Телмәр мәҙәниәте, риторика, ортология (дөрөҫ телмәр т‑дағы фән), социолингвистика, әҙәби тел теорияһы м‑н тығыҙ бәйләнештә үҫешә. Башҡорт тел ғилемендә С. мәсьәләләре (лексик һәм грамматик) тәүге тапҡыр Ҡ.Даян һәм Ә.И.Харисовтың “Стилистика” (1938) дәреслегендә ҡарала. С. проблемаларын фәнни яҡтан тикшереү Ж.Ғ.Кейекбаев тарафынан башлана. Грамматик С. б‑са байтаҡ тикшеренеүҙәр Ғ.Ғ.Сәйетбатталов тарафынан эшләнгән, ул ш. уҡ күп кенә башҡ. яҙыусыларының индивидуаль стилен, художестволы телмәренең ҡайһы бер үҙенсәлектәрен өйрәнә. Синтаксик С. проблемалары — Д.С.Тәкәев, Ҡ.З.Әхмәров, морфологик — М.В.Зәйнуллин, Ю.В.Псәнчин, лексик — Х.Ғ.Йосопов, В.Ш.Псәнчин, З.Ғ.Ураҡсин һ.б. тарафынан өйрәнелгән. Функциональ стилдәрҙе Ә.Ғ.Илмөхәмәтов, Э.Ф.Ишбирҙин, В.Ш.Псәнчин, Н.Б.Сәлимов тикшергән. Н.К.Дмитриев, Р.С.Искәндәров, В.Ш.Псәнчин, Ф.Б.Санъяров һ.б. эштәре художестволы әҙәбиәт телен тикшереүгә арналған.
Әҙәб.: К и е к б а е в Ж.Ғ. Башҡорт теленең стилдәре һәм стилистикаһы мәсьәләләре //Хәҙерге башҡорт теленең лексикаһы һәм фразеологияһы. Өфө, 1966; С ә й е т б а т т а л о в Ғ.Ғ. Башҡорт теле. Стилистика. 3—5‑се кит. Өфө, 2007—2009.
И.С.Сырлыбаева
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
Ҡояшлы егет
Тимер юл ауылында ла шундай үҫмер йәшәй. Ул - XI класта уҡып йѳрѳгән Илфир Нухов. Был егет менән Әхмәр мәҙәниәт йортонда танышып киттек. Ул сығыш яһағанда залда бер тауыш әҫәре ишетелмәне, сѳнки бѳтәһе лә уға ҡарап һоҡланды. Йѳҙѳнән ихласлыҡ, йылмайыу китмәгән егеттең тауышы ла яғымлы, моңло. «Афарин, был бит беҙҙең егет!» - тигән һүҙҙәр менән алҡышланылар уны. Баҡтиһәң, Илфир Әхмәрҙә йәшәгән олатай- ѳләсәйҙәренә килеп йѳрѳй икән. Әхмәрҙәр алдында тәү ҡат сығыш яһай. Кескәйҙән алсаҡ, аралашыусан, кешелекле, ярҙамсыл булып үҫкән егетте бигерәк тә ѳлкән йәштәгеләр яҡын күрә: Илфир һәммәһе менән дә йылмайып иҫәнләшә, хәл-әхүәл һораша. Ныҡышмал, уңған һәм тырыш та ул, спорт менән шѳғѳлләнә. Бәләкәйҙән йырларға әүәҫ егет баянда уйнарға ла ѳйрәнә. «Ат йәнле» тиҙәр уның тураһында, сѳнки Илфир ат ярата.
Мѳмкинлек килеп сығыу менән Әхмәрҙә мал тотҡан олатаһына ашыға, уға ярҙамлаша. Тимер юл ауылында йәшәгән Фәүзиә Ғәбдинур ҡыҙы менән Ғәлим Лут улы Нуховтар улдары Илфир менән ғорурлана ала. Һәр яҡлап та килгән ҡыҙҙары Регина ла юғары уҡыу йортон тамамлап, финансист булып эшләп йѳрѳй. Киләсәктә ниндәй генә һѳнәрҙе һайлаһа ла, Илфирҙың һәйбәт кеше һәм тырыш эшсе, хеҙмәткәр булырына шик юҡ, сѳнки ул был яҡты донъяға изгелек, яҡшылыҡ, матурлыҡ ѳләшер ѳсѳн тыуған. Бѳтә изге уй-ниәттәрең тормошҡа ашһын, Илфир!
З. СѲЛӘЙМӘНОВА.
Н. ШӘРИПОВА фотоһы.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Мәҙәниәт йылын нисек ҡаршылайһығыҙ?
Мәҙәниәт йылын нисек ҡаршылайһығыҙ?
Был һанда Мәҙәниәт йылы уңайынан сәнғәт вәкилдәренең фекерҙәрен белешергә булдыҡ.
Гөлназ ЙЫҺАНШИНА, Баймаҡ районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы:
– Мәҙәниәт йылын районда декабрь айында уҡ асып ебәрҙек. Тантана рәсми өлөштән һәм төбәк-ара, республика конкурстарында еңеүселәрҙең ҙур байрам концертынан торҙо. Бына-бына беренсе фестивалде башлап ебәрәсәкбеҙ. Ул оло йәштәгеләр өсөн ойошторолоп, “Мин яратам һине, тормош!” тип атала һәм ауыл биләмәләре араһында уҙасаҡ. Шулай уҡ яҡын көндәрҙә йыл һөҙөмтәләрен барлау, Баймаҡ ҡалаһына 75 йыл тулыу айҡанлы баҫылып сыҡҡан энциклопедияның исем туйын билдәләү, Юлай Ғәйнетдиновтың юбилейын ҡаршылау һәм башҡа сараларға әҙерлек бара. Быйыл бик күп конкурс, бәйге уҙасаҡ, республика кимәлендә уҙған ярыштарҙың береһенән дә ситтә ҡалмаҫҡа тырышасаҡбыҙ һәм грант яулауҙы оло маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ.
Айбулат РӘХМӘТУЛЛИН, Нефтекама дәүләт филармонияһы директоры урынбаҫары:
– Мәҙәниәт йылында мәҙәни тормош ҡына йәнләнмәһен, ә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә лә иғтибар артһын, тип теләйем. Сәнғәт кешеләре тормош тарафынан һис тә иркәләнмәй, бәләкәй эш хаҡына, ятаҡтарҙа, кеше тупһаһында көн итергә мәжбүр. Төрлө һауа шарттарында, һыуыҡ мәҙәниәт йорттары буйлап оҙайлы гастролдә йөрөү артистың һаулығын да бөтөрә. Тәү сиратта хеҙмәт хаҡын арттырыу, фатир мәсьәләһен хәл итеү кеүек бурыстар үтәлһен ине.
Артур БӘШӘРОВ, хәбәрсе, Салауат ҡалаһы:
– Беҙҙә йылдарҙы ниндәйҙер өлкәгә, темаға бағышлау йолаға әйләнде, әллә ни ҙур эштәр башҡарылмаһа ла. Мәҫәлән, уҙған йыл Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы булды, тик тәбиғәткә ҡарата ҡараш ыңғай яҡҡа үҙгәрҙе тип әйтеп булмай. Экологияға ныҡ зарарлы булғанлыҡтан, баш ҡала янында сәнәғәт предприятиеһын төҙөүгә халыҡтың күпләп ҡаршы сығыуы ла аныҡ һөҙөмтәгә килтермәне. Шулай ҙа, мәҙәни тормош өсөн, проекттарға, программаларға аҡса күберәк бүленәсәк, тигән һүҙ бит был. Журналистар ҙа иғтибар үҙәгенән ситтә ҡалмаһын ине.
Илшат САБИТОВ, БР Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры урынбаҫары:
– Быйыл дәүләттең мәҙәниәткә йөҙ менән боролоуы ҡыуаныслы күренеш. Мәҙәниәт йылында башҡарылған файҙалы эштәр кәмендә киләһе тиҫтә йылға етерлек нигеҙ һалһын, мәҙәни усаҡтарға яңы һулыш бирһен, халыҡ сәнғәткә оло иғтибар бүлеп, үҙенең эске культураһын үҫтереүгә лә ирешһен, тип теләйем. Милли-мәҙәни ойошмалар йәшәйешенә яҡшы шарттар булдырыу – Халыҡтар дуҫлығы йорто эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше. Һәр милләт вәкиле үҙен йәшәгән иленә кәрәкле кеше итеп тойорға тейеш. Бының өсөн халыҡты төрлө мәҙәни өлкәләргә йәлеп итеүҙе маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ, сөнки сәнғәт аша милләттәрҙең төп традициялары һаҡлана һәм дауам итә.
Бөйөк Конфуцийҙың ошондай һүҙҙәре бар: “Һәр дәүләттең тарҡалыуы уның музыкаһы юҡҡа сығыуҙан башлана. Саф һәм моңло музыкаһы булмаған халыҡ үлемгә хөкөм ителгән”. Эйе, мәҙәниәт һәр саҡ модала булырға тейеш. Был – дәүләттең төп бурысы. Ә иң мөһиме – халыҡтың үҙенең мәҙәниәтле булыуы, әҙәп, әхлаҡ ҡанундарын күҙәтеүелер. Был хаҡта берәү ҙә оноторға тейеш түгел.
Л. ҒӘЛИМЙӘНОВА яҙып алды.
Гөлназ ЙЫҺАНШИНА, Баймаҡ районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы:
– Мәҙәниәт йылын районда декабрь айында уҡ асып ебәрҙек. Тантана рәсми өлөштән һәм төбәк-ара, республика конкурстарында еңеүселәрҙең ҙур байрам концертынан торҙо. Бына-бына беренсе фестивалде башлап ебәрәсәкбеҙ. Ул оло йәштәгеләр өсөн ойошторолоп, “Мин яратам һине, тормош!” тип атала һәм ауыл биләмәләре араһында уҙасаҡ. Шулай уҡ яҡын көндәрҙә йыл һөҙөмтәләрен барлау, Баймаҡ ҡалаһына 75 йыл тулыу айҡанлы баҫылып сыҡҡан энциклопедияның исем туйын билдәләү, Юлай Ғәйнетдиновтың юбилейын ҡаршылау һәм башҡа сараларға әҙерлек бара. Быйыл бик күп конкурс, бәйге уҙасаҡ, республика кимәлендә уҙған ярыштарҙың береһенән дә ситтә ҡалмаҫҡа тырышасаҡбыҙ һәм грант яулауҙы оло маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ.
Айбулат РӘХМӘТУЛЛИН, Нефтекама дәүләт филармонияһы директоры урынбаҫары:
– Мәҙәниәт йылында мәҙәни тормош ҡына йәнләнмәһен, ә мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә лә иғтибар артһын, тип теләйем. Сәнғәт кешеләре тормош тарафынан һис тә иркәләнмәй, бәләкәй эш хаҡына, ятаҡтарҙа, кеше тупһаһында көн итергә мәжбүр. Төрлө һауа шарттарында, һыуыҡ мәҙәниәт йорттары буйлап оҙайлы гастролдә йөрөү артистың һаулығын да бөтөрә. Тәү сиратта хеҙмәт хаҡын арттырыу, фатир мәсьәләһен хәл итеү кеүек бурыстар үтәлһен ине.
Артур БӘШӘРОВ, хәбәрсе, Салауат ҡалаһы:
– Беҙҙә йылдарҙы ниндәйҙер өлкәгә, темаға бағышлау йолаға әйләнде, әллә ни ҙур эштәр башҡарылмаһа ла. Мәҫәлән, уҙған йыл Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы булды, тик тәбиғәткә ҡарата ҡараш ыңғай яҡҡа үҙгәрҙе тип әйтеп булмай. Экологияға ныҡ зарарлы булғанлыҡтан, баш ҡала янында сәнәғәт предприятиеһын төҙөүгә халыҡтың күпләп ҡаршы сығыуы ла аныҡ һөҙөмтәгә килтермәне. Шулай ҙа, мәҙәни тормош өсөн, проекттарға, программаларға аҡса күберәк бүленәсәк, тигән һүҙ бит был. Журналистар ҙа иғтибар үҙәгенән ситтә ҡалмаһын ине.
Илшат САБИТОВ, БР Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры урынбаҫары:
– Быйыл дәүләттең мәҙәниәткә йөҙ менән боролоуы ҡыуаныслы күренеш. Мәҙәниәт йылында башҡарылған файҙалы эштәр кәмендә киләһе тиҫтә йылға етерлек нигеҙ һалһын, мәҙәни усаҡтарға яңы һулыш бирһен, халыҡ сәнғәткә оло иғтибар бүлеп, үҙенең эске культураһын үҫтереүгә лә ирешһен, тип теләйем. Милли-мәҙәни ойошмалар йәшәйешенә яҡшы шарттар булдырыу – Халыҡтар дуҫлығы йорто эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше. Һәр милләт вәкиле үҙен йәшәгән иленә кәрәкле кеше итеп тойорға тейеш. Бының өсөн халыҡты төрлө мәҙәни өлкәләргә йәлеп итеүҙе маҡсат итеп ҡуйғанбыҙ, сөнки сәнғәт аша милләттәрҙең төп традициялары һаҡлана һәм дауам итә.
Бөйөк Конфуцийҙың ошондай һүҙҙәре бар: “Һәр дәүләттең тарҡалыуы уның музыкаһы юҡҡа сығыуҙан башлана. Саф һәм моңло музыкаһы булмаған халыҡ үлемгә хөкөм ителгән”. Эйе, мәҙәниәт һәр саҡ модала булырға тейеш. Был – дәүләттең төп бурысы. Ә иң мөһиме – халыҡтың үҙенең мәҙәниәтле булыуы, әҙәп, әхлаҡ ҡанундарын күҙәтеүелер. Был хаҡта берәү ҙә оноторға тейеш түгел.
Л. ҒӘЛИМЙӘНОВА яҙып алды.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.