text:
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы лидерҙары Өфө декларацияһына ҡул ҡуйҙыФото: сараның рәсми сайтынан
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы лидерҙары Өфө декларацияһына ҡул ҡуйҙы
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы лидерҙары Өфө декларацияһына ҡул ҡуйҙыФото: сараның рәсми сайтынан
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы дәүләттәре башлыҡтары Советы ултырышында Өфө декларацияһы ҡабул ителде. Декларацияла Рәсәйҙең ойошмала рәйеслек итеү осоронда дәүләт-ара эшмәкәрлек алып барыу һөҙөмтәләре, күҙаллауҙар һәм бурыстар билдәләнгән.
Документта берекмә илдәренең Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһын артабан үҫтереү тәҡдимдәре, мөһим халыҡ-ара һәм төбәк проблемаларына ҡараштары, ойошманың беренсе сираттағы бурыстары сағылдырылған.
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы лидерҙары Һиндостан менән Пакистанды ойошмаға ҡабул итеү тәртибенең башланыуы тураһында ҡарарҙы раҫланы һәм Белоруссияға күҙәтеүсе ил статусын биреү тураһында ҡарарға ҡул ҡуйҙы.
Азербайжанға, Әрмәнстанға, Камбоджаға һәм Непалға диалог буйынса партнер статусы биреләсәк.


c: text/html

text:
Нефтекамала ун йәш ғаилә торлаҡ һатып алыуға субсидиялар алды
«Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә Нефтекама ҡалаһы ҡала округы хакимиәтендә торлаҡ һатып алыуға субсидияға сертификаттар тапшырыу тантанаһы үтте.
Федераль һәм республика бюджеттарынан бүленгән дөйөм алғанда 5,5 миллион һум суммалыҡ сертификаттарҙы ун йәш ғаилә аласаҡ. Ҡала округы хакимиәте башлығы Владимир Громов, сертификаттарҙы тапшырып, йәш нефтекамаларға буласаҡ йорттарында йылы һәм йәмле булыуын, тыуған ҡала именлегенә хеҙмәт итеүҙә артабан уңыштар теләне, тип хәбәр итә ҡала округы хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Район гәзиттәрендә «Президент ауылдарҙа йәшәүселәрҙең һорауҙарына яуап бирә» рубрикаһы барлыҡҡа киләсәк
Башҡортостандың район гәзиттәрендә «Президент ауылдарҙа йәшәүселәрҙең һорауҙарына яуап бирә» рубрикаһы барлыҡҡа киләсәк. Был хаҡта ошо көндәрҙә үткән БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында мәғлүм булды.
Проект әлегә әҙерләнә. Һорауҙар республика Президенты адресына почта аша йәки рәсми сайтҡа электрон форма ярҙамында килгән хаттарҙың ижтимағи мөһимдәре иҫәбенән һайланып алынасағы билдәле. Рубрика айына бер-ике тапҡыр сығасаҡ. Проектҡа бөтә район гәзиттәре йәлеп ителәсәк.


text:
«Һылыуҡай - 2015» конкурсында Санкт-Петербург студенткаһы еңеү яуланы Фото: Олег Яровиков
«Һылыуҡай - 2015» конкурсында Санкт-Петербург студенткаһы еңеү яуланы
«Һылыуҡай - 2015» конкурсында Санкт-Петербург студенткаһы еңеү яуланы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
«Һылыуҡай — 2015» республика гүзәллек бәйгеһендә Гран-приға Йылайыр районынан Илнара Үтәшева лайыҡ булды. Әлеге ваҡытта ул Санкт-Петербург дәүләт аграр университетында белем ала.
Башҡортостандың иң сибәр ҡыҙҙарын «Башҡортостан» дәүләт концерт залында ҡотланылар.
Беренсе урынды һәм вице-мисс исемен Күгәрсен районынан Зәлиә Яппарова алды, икенсе урынды Салауат районынан Гөлшат Манапова менән Магнитогорскиҙан Светлана Кожаринова бүлеште, өсөнсөлә — Ишембайҙан Гөлназ Ильясова, Баймаҡтан Илнара Рахманғолова һәм Өфөнән Диана Мөхәмәтйәнова.
«Һылыуҡай — 2015» тажына дәғүә итеүселәр сибәр һәм сәхнәлә үҙҙәрен тота белеүҙән тыш, башҡорт теле, әҙәбиәте, мәҙәниәте буйынса һынау тотто. Әҙәбиәт йылына арналған ярышта иһә ҡатнашыусылар үҙҙәренә оҡшаған әҙәби образ һайлап алып, улар исеменән сығыш яһаны.
Конкурстың финалы 25 апрелдә киске сәғәт 9-сы 15 минутта Башҡортостан юлдаш телеканалында күрһәтеләсәк.
Быйылғы «Һылыукай» бәйгеһе 23-сө тапҡыр үткәрелде. Ошо йылдар эсендә унда 200-ҙән ашыу башҡорт һылыуҙары ҡатнашты.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 6
Сөмбөл Лоҡманова: «Мәскәүҙә йәшәһәм дә, башҡорт рухын юғалтмайым»
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 13-06-2017, 10:43
Сөмбөл Вәли ҡыҙы Лоҡманова булам. Миңә 18 йәш, Башҡортостандың иң матур төбәгендә – хозур тәбиғәтле Әбйәлил районында тыуып үҫкәнмен.
Бәләкәй сағымдан йыр-моңға, бейеүгә ғашиҡмын. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатына уҡырға ингәс тә, “Аҡйондоҙ” бейеү ансамблендә сығыш яһаным. Гимназия мине ҡыйыулыҡҡа, үҙ маҡсатыма ирешергә, бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡтан ҡурҡмаҫҡа өйрәтте.
Әлеге ваҡытта Мәскәүҙә М. Ломоносов исемендәге нескә химик технологиялар институтының беренсе курсында уҡыйым. “Йәсмин” гүзәллек һәм матурлыҡ студияһында, “Алтын ай” башҡорт бейеү ансамблендә сығыш яһайым. “Рәсәй студенты – 2016” халыҡ-ара форумында һәм “Мәскәү һылыуҡайы – 2017” гүзәллек конкурсында үҙ көсөмдө һынап ҡараным.
Тыуған еремдән алыҫта булһам да, бала сағымдан ҡаныма һеңгән саф башҡорт рухын илебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә лә юғалтмаҫҡа тырышам.
...
Бәләкәй сағымдан йыр-моңға, бейеүгә ғашиҡмын. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт гимназия-интернатына уҡырға ингәс тә, “Аҡйондоҙ” бейеү ансамблендә сығыш яһаным. Гимназия мине ҡыйыулыҡҡа, үҙ маҡсатыма ирешергә, бер ниндәй ҙә ҡыйынлыҡтан ҡурҡмаҫҡа өйрәтте.
Әлеге ваҡытта Мәскәүҙә М. Ломоносов исемендәге нескә химик технологиялар институтының беренсе курсында уҡыйым. “Йәсмин” гүзәллек һәм матурлыҡ студияһында, “Алтын ай” башҡорт бейеү ансамблендә сығыш яһайым. “Рәсәй студенты – 2016” халыҡ-ара форумында һәм “Мәскәү һылыуҡайы – 2017” гүзәллек конкурсында үҙ көсөмдө һынап ҡараным.
Тыуған еремдән алыҫта булһам да, бала сағымдан ҡаныма һеңгән саф башҡорт рухын илебеҙҙең баш ҡалаһы Мәскәүҙә лә юғалтмаҫҡа тырышам.
...
«Уҡыйым. Бейейем. Ҡул эштәре менән булышам»
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 2-06-2017, 11:17
Айгөл Юлай ҡыҙы Ҡоҙабаева булам. 1998 йылдың 14 ғинуарында Хәйбулла районының Аҡъяр ауылында тыуғанмын.
Әле бала саҡтағы хыялымды – табип булыуҙы тормошҡа ашырам. Башҡорт дәүләт медицина университетының I курсында уҡыйым.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, ҡул эштәре менән булышырға яратам. Мәктәптә уҡығанда “Сиҙәм” бейеү ансамблендә шөғөлләндем, “Байыҡ” телефестивалендә ҡатнаштым.
Ғаиләлә дүрт ҡыҙ үҫәбеҙ. Атай-әсәйебеҙгә яҡшы тәрбиә биргәндәре өсөн рәхмәт әйтәм. Киләсәктә, уҡыуымды тамамлап, халҡым өсөн кәрәкле кеше булырға хыялланам.
...
Әле бала саҡтағы хыялымды – табип булыуҙы тормошҡа ашырам. Башҡорт дәүләт медицина университетының I курсында уҡыйым.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, ҡул эштәре менән булышырға яратам. Мәктәптә уҡығанда “Сиҙәм” бейеү ансамблендә шөғөлләндем, “Байыҡ” телефестивалендә ҡатнаштым.
Ғаиләлә дүрт ҡыҙ үҫәбеҙ. Атай-әсәйебеҙгә яҡшы тәрбиә биргәндәре өсөн рәхмәт әйтәм. Киләсәктә, уҡыуымды тамамлап, халҡым өсөн кәрәкле кеше булырға хыялланам.
...
“...Халҡым киләсәге – егет-ҡыҙҙар булғанда, Онотолмаҫ рухың был ерҙә...”
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 29-05-2017, 15:01
“Донъяла тыныслыҡ булһын!”
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 22-05-2017, 14:02
Хәбирә Рим ҡыҙы Әхмәрова булам. Тормош девизым:
"Тыуған ерем – тормош сәскәһе. Мин шул сәскәнең наҙлы бер тажы".
Муйыл аҡ сәскәләргә төрөнөп, тәбиғәт йәшәргән мәлдә, йылғалар шашып ярҙарынан ташҡанда Баймаҡ районының йәмле Темәс ауылында донъяға килгәнмен. Сибай медицина колледжында белем алам. Яҙмышымды медицина өлкәһе менән бәйләргә йыйынам.
Тормош гүзәл һәм йәмле, ҡәҙерҙәрен бел генә. Бының өсөн тик тырышлыҡ, һаулыҡ, тыуған илде яратыу, атай-әсәйеңде ҡайғыртыу, дуҫтар менән аралашыу һәм иң мөһиме – донъяла тыныслыҡ булыуы шарт, тип иҫәпләйем....
Белемле бер ерҙә лә юғалмаҫ
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:22
Ағасты – емешенә, кешене эшенә ҡарап билдәләйҙәр. Ошо һүҙҙәр менан ризалашам. Был донъяға килгән һәр бер кеше үҙенән һуң ниндәй ҙә булһа иҫтәлек ҡалтыра. Ҡылған эштәре изге булһа, тимәк, ғүмере заяға уҙмаған, ә инде алама яҡтары күберәк икән, мәғәнәһеҙ тормош кисергән....
Төнгө уйланыуҙар-һыҙланыуҙар
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:18
Ҡараңғы төн. Сәғәт берҙе һуҡты,
Бар тереклек – әүен илендә.
Тик ниңәлер йоҡо фәрештәһе
Онотто бит миңә килергә.
Ике тулды. Тынғыһыҙ уйҙар
Йөҙә барлыҡ Ер шары буйлап.
Йөрәк ҡылын сирткән уйҙарымды
Яҙҙым, шиғри юлдарға туплап.
Был донъяға килгән һәр әҙәмдең
Хоҡуғы бар тыныс тормошҡа!
Әммә ниңә бик күп кешенең
Ғүмер юлы әйләнә тамуҡҡа?...
Бар тереклек – әүен илендә.
Тик ниңәлер йоҡо фәрештәһе
Онотто бит миңә килергә.
Ике тулды. Тынғыһыҙ уйҙар
Йөҙә барлыҡ Ер шары буйлап.
Йөрәк ҡылын сирткән уйҙарымды
Яҙҙым, шиғри юлдарға туплап.
Был донъяға килгән һәр әҙәмдең
Хоҡуғы бар тыныс тормошҡа!
Әммә ниңә бик күп кешенең
Ғүмер юлы әйләнә тамуҡҡа?...
Өлкәндәр, беҙ һеҙҙән өлгө алабыҙ!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:18
Ваҡыт ҡуласаһы алға тәгәрәй: көндәрҙе – айҙар, айҙарҙы – йылдар, йылдарҙы быуаттар алмаштыра. Ваҡыт, аҡҡан һыуҙай, һиҙҙермәй генә алға бара, бер дәүерҙе икенсеһе алмаштыра. Тарих үҙгәрә, һәр замандың үҙ йәшлеге, йыры, әҙәбиәте, мәҙәниәте, йолалары, геройҙары, шәхестәре була. “Заман башҡа, заң башҡа”, – тип юҡҡа ғына әйтмәгәндер ата-бабаларыбыҙ....
Ваҡыт ҡәҙерен беләйек!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:17
Ғүмер... Ҡайҙа был тиклем ашығаһың? Сәғәт телдәре бер туҡтамай алға елә лә елә. Ваҡыттың уҙғанын һиҙмәй ҙә ҡалабыҙ. Кешеләр һәр ваҡыт тормошҡа ашырҙай ҙа, ашмаҫтай ҙа матур хыялдар менән йәшәй. Берәүҙәр яҡшы уҡыу, йәшәү хаҡында хыялланһа, икенселәр белем алып, эш табып, матур тормош ҡороуҙы маҡсат итә. Күп осраҡта ваҡыт үтеү менән бергә хыял-маҡсаттар ҙа үҙгәрә, бала саҡта мөһим кеүек тойолған нәмәләр яйлап онотола, әһәмиәтен юғалта....
Йөрәктәребеҙ – тыуған ерҙә
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:17
Ғәзиз ерем! Ни тиклем йөрәккә яҡын, ҡәҙерле, изгеһең һин. Бәпкә үләне баҫҡан урамдарың, ҡышҡы һалҡын бурандарың, күкрәгеңдән урғылып сыҡҡан шишмәләрең, диңгеҙ кеүек тулҡынланып ятҡан иген ҡырҙарың – барыһы ла ҡәҙерле миңә! Бөтә изге нәмә һинән башлана: йыр ҙа, хеҙмәт тә, мөхәббәт тә. Тәүге тапҡыр ҡояшты, йондоҙҙарҙы һиндә күрҙем, тупраҡ йылыһын һиндә тойҙом. Икмәктең тәмен-ҡәҙерен белергә лә өйрәттең.
...
...
Тыныс тормошто ҡәҙерләйек
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 19-05-2017, 15:16
Яҙҙың тәбиғәтте ҡышҡы йоҡоһонан тамам уятҡан май айы ла килеп етте. Үҙенең бик күркәм байрамы – Еңеү көнө менән ҡәҙерле ул май. Быйыл беҙ 72-се мәртәбә тыныс тормошло айҙы ҡаршыланыҡ....


text:
Кѳҙгѳ саҡырыу башланды
- Вадим Ҡасим улы, ниндәй кәйеф менән башланды кѳҙгѳ саҡырыу кампанияһы?
- Беҙҙә эш кәйефе. Республика буйынса 6000-гә яҡын егет хәрби хеҙмәткә саҡырыласаҡ. Беҙҙең комиссариаттан 243 егет сроклы хеҙмәткә алынырға тейеш, шул иҫәптән 192-һе Белорет районы һәм Белорет ҡалаһынан, ә ҡалғандары Бѳрйәндән. Тәүге оҙатыу 8 ноябрҙә була. Әле саҡырыу ҡағыҙҙары тараттыҡ. Бѳтәһен дә урында тап итеп булмай, шуға ла уҡыған һәм эшләгән ерҙәренә хат ебәрәбеҙ. Тағы ла хәрби хеҙмәттән ҡасыусыларҙы эҙләү тѳркѳмѳ лә эшләй.
- Иң тәүҙә кемдәр хәрби хеҙмәткә алына?
- Иң беренсе сиратта оло йәштәгеләр, юғары белемлеләр алына, аҙаҡ 18 йәштәре яңы тулғандарға сират етә. Унан тыш, һаулыҡ торошона, ғаилә хәленә лә ҡарайбыҙ. Ата-әсәһенең, үҙенең енәйәт яуаплылығына тарттырылмаған булыуы ла иҫәпкә алына. Бер саҡырыу кампанияһында бѳтәһе 752 кешене хәрби комиссариатҡа саҡырып тикшерәбеҙ.
Ҡайһы берәүҙәр IX класты тамамлағандан һуң педколледжға бара, ә унда 5 йыл уҡыйҙар. 20 йәштәре тулыу менән уҡып бѳтмәһәләр ҙә, армияға алабыҙ. Федераль Закондың 24-се статьяһы 2-се пункты буйынса, саҡырыу йәшендәге егеткә уҡыу процесы тамамланғансы кисектерелеү бирелә, әммә 20 йәше тулғансы ғына.
Саҡырыу комиссияһы тәү сиратта саҡырылыусының һаулығына ҡарай. Ҡайһы берәүҙәр: «Күрше егете бер ҡайҙа ла уҡымай, эшләмәй, уны армияға алманылар, ә бына минең уҡып йѳрѳгән баламды алдылар», - тип зарлана. Армияға ла һѳнәрле, уҡыған егеттәр кәрәк. Юғары белемле булһа ла, ул үҙ бурысын үтәргә тейеш. Шуныһы ҡыуаныслы, хәҙер егеттәр үҙҙәре хеҙмәт итергә теләк белдереп килә башланы.
Хәрби комиссариат аша ДОСААФ-та 120 егетте «С» категориялы водителгә уҡытырға тейешбеҙ. Улар яҙғы-кѳҙгѳ саҡырыу ваҡытында хәрби хеҙмәткә алынасаҡ. Ҡайһы бер егеттәрҙең IX класты тамамлағандан һуң уҡығыһы килмәүе аптырата. Ниңә бушлай водитель танытмаһына уҡытҡан мѳмкинлекте файҙаланып ҡалмаҫҡа?
Юғары белемлеләрҙе тәү сиратта алып китергә тырышабыҙ, сѳнки улар ваҡытында кисектерелеү алған, уның урынына башҡалар хеҙмәт иткән. Хәҙер ул да хеҙмәткә барып, икенсе йәш егеткә уҡыу мѳмкинлеге тыуҙырырға тейеш.
- Хәрби хеҙмәткә саҡырылыусы егеттәргә кеҫә телефоны рѳхсәт ителәме?
- Хәҙер телефон рѳхсәт ителә. Саҡырылыусыға 2 SIM-карта бирелә: береһе үҙенә, икенсеһе ғаиләһенә. Элек һалдаттарға аҡса ҡулына тотторолһа, хәҙер банк картаһы бирелә, унда ай һайын 2 мең һум күсерелеп бара. Һалдат теләһә, аҡса сисә, юҡ икән - иҫәбендә һаҡлана. Хәҙер сроклы хеҙмәткә саҡырылыусының ғаиләһе булһа ла, армияға алабыҙ. Ѳс йәшкә тиклем балаһы булһа, балаға 9682 һум 24 тин күләмендә пособие түләнә.
- Армиянан ҡасып йѳрѳүселәр бармы?
- Әлбиттә, бар. Тик шуны аңлаһындар ине: 9 йыл буйы ҡасып йѳрѳп булмай, яҡшы эшкә урынлашам тиһәң, барыбер хәрби билет кәрәк. Армиянан ҡасып йѳрѳгәндәр 328-се статья буйынса яуаплылыҡҡа тарттырыла.
- Саҡырылыусының һаулы-ғында ниндәй етешһеҙлектәр булған саҡта хәрби хеҙмәттән кисектерелә?
- Саҡырыу комиссияһы Рәсәй Федерацияһы Указы менән раҫлана. Сколиоз, яҫы табанлылыҡ, гастрит, язва менән ауырығандар хәрби хеҙмәткә алынмай. Шулай уҡ тән ауырлығы норманан кәм булғанда тейешле массаны йыйғансы кисектереү ала. Һәр саҡ кроссовка кейеп йѳрѳһәң, яҫы табанлылыҡ барлыҡҡа килә. Шуға ла үксәле аяҡ кейеме кейергә кәрәк.
- Илгә хеҙмәт итеү, тыуған илде һаҡлауға халҡыбыҙ һәр саҡ ҙур яуаплылыҡ менән ҡарай. Әле лә армия сафына алынған егетте ҙурлап, хѳрмәтләп оҙаталар. Был ҙур матди сығымдар ҙа талап итә. Ѳфѳләге саҡырыу пунктынан ҡайһы берәүҙәр кире ҡайта. Сәбәптәрен аңлатһағыҙ ине...
- Сәбәптәре тѳрлѳсә. Беҙҙә табиптар бер тѳрлѳ диагноз ҡуя, ә Ѳфѳләге саҡырыу комиссияһы икенсе ауырыу табыуы мѳмкин. Ҡайһы саҡта хәрби ғәскәр вәкиле ваҡытында килеп етмәй. Улар ҙа саҡырылыусыларҙы һайлап ала.
- Хәрби билет һатып алырға теләүселәр булдымы?
- Эшкә килгәндең тәүге йылдарында шундай бер нисә мѳрәжәғәт булды. Кире яуап алғас, хәҙер хәрби билет һорап йѳрѳүселәр юҡ.
- Армияла мѳғаммәләр килеп тыуһа, һалдатҡа нимә эшләргә кәңәш итер инегеҙ?
- Тәү сиратта етәкселәренә хәбәр итһендәр. Әгәр ата-әсә был хаҡта хәбәрҙар булһа, улар егет сроклы хеҙмәткә алынған комиссариатҡа мѳрәжәғәт итһендәр. Беҙ ҙә килеп тыуған хәлгә битараф ҡалмаясаҡбыҙ, сѳнки ул һалдат яҙмышы ѳсѳн беҙҙең бүлек яуаплы.
- Вадим Ҡасим улы, әңгәмәгеҙ ѳсѳн рәхмәт. Һеҙгә уңышлы саҡырыу миҙгеле, ә егеттәргә имен-һау хеҙмәт итеп ҡайтыуҙарын теләйбеҙ.
Р. МУСИНА
әңгәмәләште.
Хеҙмәт итергә теләйһеңме?
Тимур, 18 йәш:
- IX класты тамамлағандан һуң 26-сы профтехучилищела уҡып сыҡтым. Хәрби комиссариатҡа теләк менән килдем. Армияға барғым килә. Бер ыңғайҙан донъя күреп тә ҡайтаһың. Бѳгѳн ҡайҙа ғына эшкә урынлашам тиһәң дә хәрби билет кәрәк.
Азиз, 20 йәш:
- Нефтекамала быраулаусыға уҡып йѳрѳйѳм. Армия сафын үтергә теләк бар. Әммә уҡыуҙы бѳтѳп киткәндә, яҡшыраҡ булыр ине.
Тимур, 21 йәш:
- IX класты тамамлағандан һуң уҡыманым, әле эшләп йѳрѳйѳм. Йыл һайын 2 тапҡыр комиссия үтәм, тән ауырлығым етмәгәнгә хәрби хеҙмәткә алмайҙар. Был юлы бѳтәһе лә яҡшы, хәрби хеҙмәткә алырҙар, тип уйлайым.
АРМИЯНАН ҠАСҠАНДАР
ЧИНОВНИК БУЛА АЛМАЙ
РФ Хѳкүмәте «Хәрбиҙәрҙең статусы тураһында»ғы законға үҙгәрештәр әҙерләй - армияла хеҙмәт итеүҙән ҡасып йѳрѳүселәрҙе дәүләт хеҙмәтенә эшкә алмаясаҡтар. Был армияла хеҙмәт итеүселәрҙең статусын күтәреү ѳсѳн эшләнә. Шулай уҡ юғары белемле, хеҙмәт итеп ҡайтҡандарға бизнес-мәктәптәрендә, сит илдә уҡыр ѳсѳн гранттар алғанда ѳҫтѳнлѳк биреләсәк.
Үҙегеҙ белеүегеҙсә, дәүләт хеҙмәтенә Президент хакимиәтендә, башҡарма властың федераль органдарында (министрлыҡ, хеҙмәт, агентлыҡ, шулай уҡ тѳбәк вәкиллегендә), шулай уҡ тѳбәктәрҙәге Хѳкүмәттә һәм хакимиәттәрҙә эшләү инә. Әммә Дәүләт Думаһы депутаттары, Федерация Советы ағзалары, хоҡуҡ һаҡлау органдары, шулай уҡ судьялар дәүләт хеҙмәткәре тип иҫәпләнмәй.
ДИН ӘҺЕЛДӘРЕН АРМИЯҒА АЛМАЯСАҠТАР
Рәсәй Президенты В. Путин дин әһелдәрен армия хеҙмәтенән кисектереп тороу ваҡыты тураһындағы ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Шулай уҡ командирҙарҙың дини хәрбиҙәр менән эшләүсе ярҙамсылары вазифаһын башҡарыусыларының (армияла хеҙмәт итеүсе дин әһеле шулай атала) махсус әҙерлек үтеүе буйынса ҡағиҙәләр раҫланды.
Ҡарарға ярашлы, йылына 150 кеше хәрби хеҙмәттән кисектерелә. Бындай ташламаға дини исеме булғандар һәм ойошмала вазифа биләп тороусылар эйә булмаясаҡ. Әммә бер шарты бар: улар командирҙарҙың дини хәрбиҙәр менән эшләүсе ярҙамсылары вазифаһына махсус әҙерлек үтергә тейеш.


text:
- Подробности
- Просмотров: 967
БОРОНҒО ТӨРКИ РУН ЯҘМАҺЫ, Орхон-Йәнәсәй ҡомартҡылары телендә һәм боронғо уйғыр телендә (ҡара: Боронғо һәм урта быуат төрки әҙәби телдәре) ҡулланылған график система. Б.т.р.я. хәрефтәре формаһы б‑са боронғо германдарҙа ҡулланылған рундарҙы хәтерләтә (атамаһы ла шунан). Б.т.р.я. ҡомартҡылары башлыса хәҙ. Монголия (Орхон, Онгин, Селенга һ.б. йылғалар буйы) һәм Рәсәй (Йәнәсәй й. бассейны) терр‑яларында таралған. Орхон (8 б. ҡарай; Тонйоҡуҡҡа арналған ташъяҙма, Ҡолсураға арналған ташъяҙма, Күлтәгингә арналған ташъяҙма, Билге ҡағанға арналған ташъяҙма һ.б.) һәм Йәнәсәй (башлыса 9—11 бб.; стелаларҙағы эпитафиялар, әйберҙәр һәм ҡаяларҙағы яҙыуҙар) ҡомартҡылары Б.т.р.я. иң әһәмиәтле ҡомартҡылары булып һанала. Ҡайһы бер ғалимдар фаразлауынса, Б.т.р.я. согдий яҙмаһы нигеҙендә, курсив һыҙмаларҙың геометрик формаларға үҙгәреүе һөҙөмтәһендә, барлыҡҡа килгән. Б.т.р.я., локаль һәм хронологик варианттарҙы иҫәпкә алғанда, 40-тан ашыу графема бар. Б.т.р.я. йүнәлеше — өҫтән аҫҡа һәм уңдан һулға; һүҙҙәр пунктуацион билдәләр () м‑н айырылған.
Б.т.р.я. билдәләре 1893 й. Дания проф. В.Томсен тарафынан асыҡлана; ҡомартҡыларҙың тәүге тәржемәләрен 1894 й. В.В.Радлов эшләй. Б.т.р.я. нигеҙендәге текстарҙы өйрәнеүгә А.Н.Кононов, С.Е.Малов, П.М.Мелиоранский, Ю.Ф.Немет, М.Ә.Әхмәтов һ.б. хеҙмәттәре арналған. Б.т.р.я. Волга буйы Болғарында ҡулланылған, быны шул терр‑яла табылған рун яҙмалы таштар, тинлек аҡсалар, металдан яһалған һауыттар иҫбатлай. Рун тексы яҙылған ҡәбер ташы 1973 й. Саҡмағош р‑ны Иҫке Ҡалмаш а. янында археографик экспедиция тарафынан табыла. Б.т.р.я. ҡайһы бер хәрефтәренең башҡ. тамғалары м‑н бер иш һыҙмалары бар:
Әҙәб.: Әхмәров Ҡ.З. Башҡорт яҙыуы тарихенән: башҡорт әҙәби теленең алфавите һәм орфографияһы тарихе. Өфө, 1972; Кононов А.Н. Грамматика языка тюркских рунических памятников (VII—IX вв.). Л., 1980; Васильев Д.Д. Корпус енисейских письменных памятников. Л., 1982.
Э.Ф.Ишбирҙин
Тәрж. Р.М.Шәрипов


text:
Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы коррупцион ҡаршылыҡтар тураһында һорау алыу үткәрә
Рәсәй Федерацияһының Генераль прокуратураһы Академияһы илдә коррупцион енәйәтте өйрәнә. Ошоға бәйле Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының рәсми сайтында «Коррупцион ҡаршылыҡтар» тип аталған һорау алыу урынлаштырылды, унда эшҡыуарҙар бер нисә һорауға яуап бирергә тейеш.
Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яуаптар илдә эшҡыуарлыҡтың цивилизациялы үҫешенә бәйле проблемаларға йоғонто яһай аласаҡ.
Анкета аноним рәүештә тултырыла. Ниндәй ҙә булһа шәхси мәғлүмәттәрҙе күрһәтергә кәрәкмәй. Һорау алыу һөҙөмтәләре дөйөмләштерелеп ҡулланыласаҡ.


text:
Ҡ.С.Дәүләткилдеев исемендәге республика һынлы сәнғәт гимназия-интернаты тәрбиәләнеүселәре – бөтә Рәсәй фестивале еңеүселәре
Ҡ.С.Дәүләткилдеев исемендәге республика һынлы сәнғәт гимназия-интернаты тәрбиәләнеүселәре «Рәсәйҙең һәләтле балалары: буяуҙар һәм моңдар донъяһында» бөтә Рәсәй конкурс-фестивалендә бик яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтте.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, «Һүрәт, һынлы сәнғәт» номинацияһында конкурс Гран-приһын унынсы синыф уҡыусыһы Алмаз Сакаев яуланы.
«Һүрәт, һынлы сәнғәт, биҙәү-ҡулланма сәнғәт» номинацияларында Айгиз Солтанов, Әлиә Бәҙретдинова һәм Иҙел Талипов (I дәрәжә диплом), Анастасия Трошкина (III дәрәжә диплом) призерҙар булды.
Бынан тыш, һигеҙенсе синыф уҡыусылары Гөлшат Ғәлиева, Дилә Рәхмәтуллина һәм Аделина Ғәҙелшина «Яңы мөғжизәләр көткәндә» бөтә Рәсәй һынлы сәнғәт конкурсында I дәрәжә диплом менән бүләкләнде.
Ун беренсе синыф уҡыусыһы Розалия Мусина һыҙым (черчение) буйынса уҡыусыларҙың республика конкурсында икенсе урын яуланы.


text:
Башҡортостанда мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр араһында бард йыры фестивале уҙҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Үткән ял көндәрендә Иглин районының «Эҫем» ял базаһында мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр араһында «Эҫем» беренсе республика музыка-ижад фестивале уҙҙы.
Фестиваль үткәреү идеяһын Өфөнөң Калинин районы Бөтә Рәсәй инвалидтар йәмғиәте йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Ришат Аллағужин тәҡдим иткән һәм уны үҙенең ярҙамсылары менән тормошҡа ашырған. Кәңәш биреү һәм техник яҡтан «Аҡ ҡоҙғон» клубынан Александр Тарханов ярҙам күрһәткән.
Сараға Благовещендан, Баймаҡтан, Октябрьскийҙан һәм Стәрлетамаҡтан, шулай уҡ Өфө ҡалаһындағы инвалидтар һәм оло йәштәгеләр өсөн йорт-интернатынан үҙешмәкәр артистарҙан тупланған командалар килде.
Фестивалдә ҡатнашыусылар һөнәри кимәле һәм жанрҙарҙың төрлөлөгө менән тамашасыларҙы хайран ҡалдырҙы. Фольклор номерҙары — эстрада, халыҡ бейеүҙәре көнсығыш менән алмашынды, бард йырҙары ҡайһы саҡ рок музыкаһына әүерелде. Иң бай программаны фестивалде ойоштороусылар — баш ҡаланың Калинин районы ҡатнашыусылары әҙерләгән. Уларҙың командаһы йәше менән дә айырылып торҙо, артистарҙың күбеһе алтмышты үткән. Стәрлетамаҡтан иһә Мәскәүҙә һәм Сыктывкарҙа мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр араһында ойошторолған бард йыры бөтә Рәсәй фестивалендә лауреат исемен яулаусылар сығыш яһаны.
Программа дүрт сәғәт дауам итте. Был да ҡатнашыусыларға аҙ тойолдо. Рәсми өлөш тамамланғас, артистар Эҫем буйына барып, таң атҡансы гитарала уйнап, йырҙар башҡарҙы.
Килгән ҡунаҡтар, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы депутаттары һәм «Берҙәм Рәсәй» партияһы ағзалары, баһалауынса, фестиваль уңышлы үтте һәм уның киләсәге ҙур. Төп ойоштороусы Ришат Аллағужин уны йыл һайын уҙғарырға вәғәҙә бирҙе, тип һөйләне фестивалдә ҡатнашыусы Игорь Вайсман.


text:
- Внимание
- Подробности
- Просмотров: 368
БӨРСӨКЛӨ АБАҒА (Rhizomatopteris), ағасүлән һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 15 төрө билдәле, Ер шарының таулы һәм урманлы райондарында таралған. Башҡортостанда 4 төрө үҫә. Күп йыллыҡ үлән, 30—40 см бейеклектә. Япрағы ланцет, тар ланцет, йомортҡа йәки өсмөйөш формаһында, ике, өс, йәки дүрт тапҡыр ҡауырһын һымаҡ теленмә. Мурт Б.а. 1‑се рәт өлөштәренең аҫҡы пары унан өҫтәрәк урынлашҡандары м‑н тигеҙ тиерлек, тау Б.а. — тышҡа ҡарай киңәйә бара, тигеҙситле түгел, судет Б.а. — тигеҙситле, төбөнә табан тарая, 2‑се рәттең тәүге аҫҡы өлөшө унан һуң килгәненән бәләкәйерәк. Япмаһы киң йомортҡа формаһында, ҡапсыҡ кеүек, ҡабарынҡы, яланғас йәки күп биҙле. Спораһы йомро, июль—авг. спора туплай. Йылға буйында, ҡая ярығында, күләгәле ылыҫлы, киң япраҡлы һәм ҡатнаш урмандарҙа үҫә. Мурт Б.а. респ. бөтә терр‑яһында тиерлек, БР-ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән Дайк Б.а. — Белорет, Бөрйән, Ғафури, Ҡариҙел, Мәләүез, тау Б.а. — Ҡариҙел, Нуриман, судет Б.а. Архангел (Аҫҡын мәмерйәһенең тирә-яғы) һәм Белорет (Ҡайлыш төбәге, Баҡты һырты) р‑ндарында осрай. Декоратив үҫемлек.
Ф.К.Фазылйәнова
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Рәсәйҙә йыл һайын инвалидтар өсөн 14 меңгә тиклем эш урыны булдырыласаҡФото: Олег Яровиков
Рәсәйҙә йыл һайын инвалидтар өсөн 14 меңгә тиклем эш урыны булдырыласаҡ
Рәсәйҙә йыл һайын инвалидтар өсөн 14 меңгә тиклем эш урыны булдырыласаҡФото: Олег Яровиков
Рәсәйҙең Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыуға булышлыҡ итеү буйынса сараларҙы тормошҡа ашырыу һөҙөмтәлелеген арттырыуға йүнәлтелгән саралар комплексын әҙерләне.
Алдағы өс йыл дауамында инвалидтар өсөн йыл һайын 14,2 меңгә тиклем махсус эш урыны булдырыу планлаштырыла. Был маҡсаттарға ҡушып финанслау шарттарында төбәктәр быйыл 792,5 миллион һум аҡса аласаҡ. Бындай мәғлүмәт менән бөгөн Өфөлә Рәсәйҙең Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығының, Мәғариф һәм фән министрлығының күсмә кәңәшмәһендә таныштырҙылар. Кәңәшмә темаһы – РФ Президентының «Рәсәй Федерацияһының демографик сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһында» һәм «Дәүләт социаль сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһында»ғы указдарының үтәлеше.
Рәсәйҙең Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министры урынбаҫары Татьяна Блинова хәбәр итеүенсә, алдағы ваҡытта эш тәҡдим итеүселәрҙе инвалидтар өсөн эш урындарын булдырыуға дәртләндереү маҡсатында Дәүләт Думаһына тейешле федераль закон проекты тәҡдим ителәсәк.
— Инвалидтарҙы эш менән тәьмин итеү өсөн бөтә шарттар булдырыу беҙҙең төп бурыс булып тора. Һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә эш тәҡдим итеүселәрҙең, тотош йәмғиәттең ҡарашын үҙгәртергә тейешбеҙ, — тип иҫәпләй Татьяна Блинова.
Бөгөнгө көндә Рәсәйҙә 15,8 миллион инвалид йәшәй, уларҙың 3,6 миллионы – эшкә яраҡлы йәштә. Әммә эш менән ни бары 817 мең инвалид тәьмин ителгән. Әлеге закон проекты эш тәҡдим итеүселәргә зыян килтермәйенсә, инвалидтар өсөн мөмкин тиклем күберәк эш урындарын булдырырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Өфөлә «Изге ҡулдарҙан китап» эстафетаһында ҡатнашыусылар күп балалы ғаиләләргә ярҙам итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
14 июлдә «Китап» нәшриәте магазинында Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы уңайынан «Изге ҡулдарҙан китап» акцияһында ҡатнашыусыларҙың сираттағы осрашыуы була. Эстафета Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Азат Ибраһимовҡа тапшырыла. Сара көндөҙгө сәғәт 2-лә башлана.
«Китап» нәшриәтенең эстафетаһы милли баҫмаларҙы пропагандалау, йәш быуынды тәрбиәләү һәм китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу маҡсатында уҙғарыла. Эстафетала ҡатнашыусылар нәшриәт магазинында китап һайлап алып, уларҙы ойошмаларға, күп балалы ғаиләләргә бүләк итә.
Акция 10 июндә старт алды. Уны Башҡортостандың Яҙыусылар союзы рәйесе Наил Ғәйетбаев башлап ебәрҙе. Сарала Өфө сәнғәт академияһы профессоры Таңсулпан Бабичева, Мәжит Ғафури исемендәге Мәҙәниәт фонды рәйесе Люция Камаева, популяр йырсы, музыкант Радик Динәхмәтов, республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы директоры урынбаҫары Олег Кушнерук һәм Башҡортостандың Милли симфоник оркестры етәксеһе Алексей Воронин ҡатнашты.


text:
Төбәктә Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу тамамланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Башҡортостанда Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу тамамланды. 16 августан 22-нә тиклем ҡайһы бер иҫәп алыу объекттарына тикшереү ойошторола. Уның барышында инструкторҙар иҫәп алыу документтарын ҡараясаҡ, етешһеҙлектәрҙе, хаталы яҙмаларҙы бөтөрәсәк. Контроль тикшереү һәр инструктор участкаһы буйынса объекттарҙың ике проценты самаһын үҙ эсенә ала, тип хәбәр итә Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуҙың матбуғат үҙәге.
Ауыл хужалығы иҫәбен алыу барышында Башҡортостанда 734 меңдән ашыу объект иҫәпкә алынған, шуларҙың 1065-е — ауыл хужалығы ойошмалары, 4581-е — крәҫтиән (фермер) хужалығы, 695 меңе — шәхси ярҙамсы хужалыҡтар, 33,5 меңе — баҡса участкалары, тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башҡортостанстаттың ауыл хужалығы һәм тирә-яҡ мөхит статистикаһы бүлеге етәксеһе Нурия Хафизова.
Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу 1 июлдән 15 авгусҡа ҡәҙәр дауам итте. Алыҫ һәм таулы райондарҙа 15 сентябрҙән 15 ноябргә тиклем уҙа. Иҫәп алыуға 2017-2018 йылдарҙа йомғаҡ яһала.


text:
- Подробности
- Просмотров: 341
ҠАРАЯҠУП ҠАЛАСЫҒЫ, Ҡараяҡуп мәҙәниәте археологик ҡомартҡыһы. 8—9 бб. ҡарай. Шишмә р‑ны Ҡара Яҡуп а. көньяҡ-көнсығышҡа табан 0,5 км алыҫлыҡта урынлашҡан. 1952 й. И.А.Талицкая тарафынан асыла, 1962 й. һәм 1967 й. БДУ экспедицияһы (етәксеһе Г.И.Матвеева) өйрәнә. Майҙаны 2300 м2, 568 м2 ҡаҙылған. Ҡаласыҡ 2 тупраҡ ур (киңлеге 4 м, бейеклеге 1 м) һәм соҡорҙар м‑н нығытылған. Эске ур таш нигеҙгә ҡоролған, тыштан — таш, өҫтән — текә ҡойма, тышҡы соҡорҙоң яҡтары ситән м‑н нығытылған. Керамика тура йәки тышҡа ҡарай бөгөлгән муйынлы, муйыны тирәләй кәкерсәктәр, ҡыя селтәр, бәләкәй генә соҡорло һәм ҡабарынҡы биҙәк баҫылған, ауыҙы тирәләй һырҙар м‑н биҙәлгән түңәрәк төплө һауыттарҙан ғибәрәт. Ҡаласыҡта баҡыр таралғы һәм бил ҡайыштарын биҙәү тәңкәләре, балсыҡтан эшләнгән сүмес һәм орсоҡбаш, тимер бысаҡ, балыҡ ҡармаҡтары, ҡалаҡ яһау ҡоралы, тимер һәм һөйәк уҡ башаҡтары, тирмән таштары, ш. уҡ борай бөртөктәре, хайуан һөйәктәре табылған. Халҡы малсылыҡ, игенселек, балыҡсылыҡ, һөйәктән әйберҙәр яһау м‑н шөғөлләнгән. Ҡ.ҡ. материалдары Археология һәм этнография музейында һаҡлана.
Әҙәб.: Матвеева Г.И. Памятники кара-якуповского типа в Приуралье //Из истории Среднего Поволжья и Приуралья. Куйбышев, 1975. Вып.5.
В.А.Иванов
Тәрж. М.В.Хәкимова


text:
2016/17 уҡыу йылына төрлө борсолоу, тулҡынланыу аша килеп индек. Мәктәп… Төрлө телдә төрлөсә әйтелһә лә, белем усағы булараҡ, ул һәр кемдең күңелендә мәңгегә ҡала. Киләсәк быуындар ҙа шулай ҡабул итерме уны?
Тормошта һәр күренештең кәм тигәндә лә ике яғы бар, йәғни ыңғай һәм кире эҙемтәләре. Ҡайһы берҙәренең тиҙ арала күренә-һиҙелә һалып бармауы ла ихтимал. Әҙәм балаларының күбеһенә иһә бөгөнгөһө ҡиммәтерәк һәм улар, оҙаҡ баш ватып тормаҫтан, йыш ҡына юлдың иң еңелен һайлаусан. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, туған телдә уҡытыуға бәйле мәсьәләләрҙә лә тап шулай. Эштә лә, урамда ла, хөкүмәт, йәмәғәтселек, мәғариф, мәҙәниәт, сәнғәт һәм башҡа ойошмаларҙа урыҫ теленә генә өҫтөнлөк бирелгәндә (үҙебеҙ ҙә: “Шулай булды, шулай бара инде”, – тип килешеп йәшәгәндә), күпселек ҡатмарлы проблеманы ла анһат ҡына хәл итергә ынтыла. Ә бит йөҙәр йыллыҡ тәжрибәгә нигеҙләнгән атай-олатайҙарыбыҙ тикмәгә генә, бер ҡыйындың – бер рәхәте, бер рәхәттең – бер ҡыйыны, тип әйтмәгәндер, моғайын. Әйҙәгеҙ, ана шул “ҡыйын” менән “рәхәт”те, йәғни проблеманың ыңғай һәм кире яҡтарын барлап ҡарайыҡ.
Һабрау, Ерәнсә, Ҡатай Ғәле, Ҡобағош, Ҡарас, Мәхмүт, Сала-уат атлы һәм башҡа күп сәсәндәре булған башҡортомдоң... Улар араһындағы быуындар бәйләнеше аша халҡымдың күңел, йөрәк менән генә тоя торған көсө, ҡеүәте, рухы тапшырыла килгән. Мөхәмәтша Буранғолов Ғәбит сәсәндең өйрәнсеге булһа, Ғәбит үҙе – Ишмөхәмәт сәсәндең уҡыусыһы, Ишмөхәмәт Айҙар Байыҡтан өйрәнгән сәсәнлек серҙәрен.
“Был телдә бик күп әҫәрҙәр яҙылған, философик трактаттар бар. “Урал батыр” эпосының ижад ителеүе үҙе ни тора!” тигән һүҙҙәр ошо үлемһеҙ әҫәрҙе ижад иткән башҡорт теленең үҙе хаҡында ла. Улар уның үткәне менән бөгөнгөһөнөң айырылғыһыҙлығының шаһиты. Тәүгеһе уның ижад ителгән телгә барып сыҡһа, һуңғыһы – бөгөнгө әҙәби телебеҙ.
Тикшеренеүселәр асыҡлауынса, донъяла йыл һайын ҡырҡлап тел юғала. Сәбәптәре глобализация йоғонтоһонда телдәрҙең конкурентлылығына, демография процестарына, тормош ҡанундарына, талаптарына бәйле. Был мәсьәлә Башҡортостанға ла ҡағыла.
Ижтимағи-сәйәси, социаль-иҡтисади өлкәлә әленән-әле бығаса күрелмәгән хәл-ваҡиғалар, фәндә яңы асыштар булып тора, шуға ла уларға атама биреү ихтыяжы барлыҡҡа килә. Йәмғиәттә туҡтауһыҙ барған реформалар, үҙгәрештәр йоғонтоһонда телдә яңы һүҙҙәрҙең пәйҙә булыуы һуңғы бер нисә тиҫтә йылда көсәйеп китте.
– Телефонда башҡортса ла яҙып буламы ни ул? – Замандашым ысынлап тороп аптыраны. Уның ошоға ғына ла аптырағанына инде мин ғәжәпләндем. Ләкин быны асыҡ белдермәнем. Ә яҙып булғанлығын әле генә ул үҙе күрҙе. Иғтибар итеп ҡалды ла һораны. Быға һаман ышанып етмәй генә, күрәһең.
Милләттәштәребеҙ, аҡтамырҙай, төрлө урында нығынған. Рухы, моңо, көс-ҡеүәте менән балҡып йәшәй улар һәр ерҙә. Туған телен онотмай, быуындан быуынға тапшыра киләләр. Һөҙөмтәлә күрше өлкәләрҙәге йәш милләттәштәребеҙҙең, республикабыҙға килеп, башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиадала башҡа тиҫтерҙәре менән бер рәттән ҡатнашыуы – ғорурланырлыҡ ваҡиға.
Белем биреү тармағында – үҙгәреш артынан үҙгәреш. Халыҡ хәҙер уларға күнеп тә бөттө шикелле: иң ауыр ваҡытта ла тауыш ҡуптармай, тыныс ҡабул итә кеүек. Был, бәлки, арабыҙҙа үҙ һүҙен ярып әйтә белгән, ғүмеренең һәр көнөн мәғариф өсөн янып-көйөп үткәргән кешеләрҙең аҙая барыуына бәйлелер. Мәҫәлән, Рафаэль ағай Аҙнағолов кеүек. Ул иҫән булһа...
Беҙҙең Арғаяш яғында “ул” урынына “ал” тип һөйләшәләр. Был үҙенсәлек ҡайҙан килеп сыҡты икән?


text:
Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры Абдулхаҡ Игебаев вафат булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт мәҙәниәте ауыр юғалтыу кисерҙе. Бөгөн иртән Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге республика премияһы лауреаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районының почетлы гражданы, Салауат Юлаев ордены кавалеры Абдулхаҡ Игебаев 87-се йәшендә донъя ҡуйҙы. Ул хәҙерге башҡорт шиғриәтенең сағыу вәкилдәренең береһе, нескә хисле лирик ине.
Абдулхаҡ Хажмөхәмәт улы Игебаев 1930 йылдың 2 июлендә Баймаҡ районының Күсей ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Иртә етем ҡалып, балалар йортонда тәрбиәләнә. 1946 йылда Темәс педагогия училищеһын, 1950 йылда К.А.Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай. 1950-1969 йылдарҙа «Совет Башҡортостаны», «Ҡыҙыл таң» гәзиттәрендә, «Ағиҙел» журналында эшләй. 1969-1971 йылдарҙа Мәскәүҙә Юғары әҙәби курстарҙа уҡый. 1971-1990 йылдарҙа «Ағиҙел» журналының шиғриәт бүлеген етәкләй.
Шиғырҙары 1948 йылда баҫыла башлай. Уның 25-тән ашыу китабы донъя күргән. Бик күп шиғырҙар, «Ирәндек бөркөтө», «Оран һала Ер-әсә», «Урал тауышы», «Һөйөү йыры», «Корея ҡыҙы» поэмалары авторы. «Ирәндек бөркөтө» поэмаһы Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яҡташы, Советтар Союзы Геройы Тәфтизән Миңлеғоловҡа арналған. Шағир «Оран һала Ер-әсә» поэмаһы өсөн Ғ.Сәләм исемендәге премияға лайыҡ була. Поэма рус, ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ, украин, яҡут телдәренә тәржемә ителгән. Композиторҙар Хөсәйен Әхмәтов, Заһир Исмәғилев, Рафиҡ Сәлмәнов, Шамил Ҡолбарисов, Рим Хәсәнов уның шиғырҙарына йырҙар ижад иткән.
Абдулхаҡ Игебаев балалар әҙәбиәте өлкәһендә әүҙем эшләне. Ул — «Минең һеңлем» (1958), «Аҡбуҙат» (1960), «Еҙ ҡыңғырау» (1968), «Ни өсөн ҡайын илай?» (1982), «Сәй ҡайнатты ҡуяндар» (1977) тигән китаптар авторы. Ижадында юмористик һәм сатирик шиғырҙар ҙур урын биләй. Ул алты томлыҡ «Башҡорт әҙәбиәте тарихын» төҙөүҙә ҡатнаша.
1991 йылда «Әйтелмәгән һүҙҙәр» шиғри йыйынтығы өсөн Салауат Юлаев исемендәге республика премияһына лайыҡ була.


text:
Ете ҡатындың йәшенле йәйе
22 августа 2016 йыл | Хаттар, Йәмғиәт
"Ул йылды ла йәшенле ямғыр шулай ҡара болот аралаш ҡыҙыл ут булып килеп сыҡты. Сөгөлдөр эшләп йөрөгән ҡатындар: "Шул мөйөштән сыҡҡан (төньяҡ-көнбайыш) ҡурҡыныс ҡара болот тиктәҫкә түгел, әйҙәгеҙ, имен саҡта ҡыуышҡа кереп ҡалайыҡ!" - тип, тиҙ генә был йәшенле ямғырҙан йәшенеү яғын ҡаранылар..." Ни эшләптер әсәйемдең иҫенә ҡапыл 45 йыл элек булған был фажиғәле ваҡиға төштө. Күҙҙәре йәшләнеп китте. Әҙерәк тынысланғас, әсәйем ул көндәрҙең хәтер ебен тағата башланы.
1971 йылдың июнь айы. Сөгөлдөр утау мәле. Ирек улыбыҙға бер генә йәш. Ул ауырып торғас, ике көн эшкә һуңлап сығырға тура килде. Колхоздың сөгөлдөр баҫыуҙары ауылдан Юлыҡ Арҡаһында бит инде. Һабай ауылы ҡатындары сөгөлдөрҙө ике звеноға бүленеп эшләйбеҙ. Үрге яҡтар – беҙҙең урам ҡатындары, уларҙың звено етәксеһе Нәғимә апай Басирова, түбән яҡтың етәксеһе Гөлфара Басирова ине. "Һуңлап сыҡтың, Сәғиҙә, һине үҙебеҙгә ала алмайбыҙ. Сөгөлдөрҙө апаруҡ утап та өлгөрҙөк инде.
“Юғалған йәшлегем”
22 августа 2016 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
…Һуғыш бөткәнгә лә күп йылдар үткән. Ә Фәүзиә, бына-бына ҡайтып төшөр тип, хәбәрһеҙ юғалған ире Минзаһитты көтә лә көтә. Инде улдары Флүр ҙә үҫеп етеп, һөйгәне Ҡәнзиәгә өйләнде.
Ниһайәт, Фәүзиә ирен көтөп ала. Минзаһит… сирек быуаттан ҡайтып төшә. Тик бер үҙе генә түгел. Һәм бер кемде лә иҫләмәй. Фәүзиә ни эшләр? Ире берәй ҡасан уны иҫенә төшөрөрмө?
Сәсән һүҙе – аҡыл ҡаҙнаһы
22 августа 2016 йыл | Хаттар
Вәлиулла Ҡоломбәтовтың тыуыуына – 135 йыл.
Бала саҡҡа ҡайтыу
22 августа 2016 йыл | Хаттар
Эй бала саҡ, татлы һағыш булып,
Бер мәл генә килеп китһәңсе.
Күңел һандығының серле сазын
Сиртеп хәтерләтеп үтһәңсе…
Ҡәҙерле әсәйем Вазифа Ғүмәр ҡыҙының яҡты иҫтәлегенә арнайым.
Бер мәл генә килеп китһәңсе.
Күңел һандығының серле сазын
Сиртеп хәтерләтеп үтһәңсе…
Ҡәҙерле әсәйем Вазифа Ғүмәр ҡыҙының яҡты иҫтәлегенә арнайым.
Бөтә Рәсәй Судьялар съезы үтә
22 августа 2016 йыл | Хоҡуҡ
"Суд органдары берекмәләре тураһында” Федераль закондың 6-сы статьяһы талаптарына, Рәсәй Федерацияһы Судьялар советы ҡарарына ярашлы, 2016 йылдың декабрендә Рәсәй Федерацияһы IХ Бөтә Рәсәй Судьялар съезын үткәреү планлаштырыла. Ул дүрт йылға бер тапҡыр уҙа.


text:
Ассамблея Советының етәксе органдары һайланды
Башҡортостан Республикаһы халыҡтары Ассамблеяһы Советы ултырышында президиум, рәйес урынбаҫарҙары һайланды. Ассамблея Советы башҡарма комитеты, комитеттар ойошторолдо һәм уларҙың персональ составы раҫланды. Ассамблея Советы президиумына 15 кеше — Башҡортостан Республикаһының милли-мәҙәни ойошмалары етәкселәре, фәнни һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре инде. Ултырышта Ассамблея рәйесенең өс урынбаҫары һайланды: БР Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Вельмир Азнаев, Башҡортостан урыҫтары Соборы башҡарма комитеты рәйесе Владимир Самородов, "Ватаным" Башҡортостан татарҙары ойошмаһы президенты Раил Әсәҙуллин.
Ултырышта ҡатнашыусылар Ассамблея Советы башҡарма комитеты функцияларын "БР Халыҡтар дуҫлығы йорто" дәүләт учреждениеһына йөкмәтергә ҡарар итте. Ассамблея Советы ҡарары менән биш комитет ойошторолдо: Йәмәғәт ойошмалары һәм хәрәкәттәре менән үҙ-ара эш итеү комитеты, Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ менән хеҙмәттәшлек итеү буйынса комитет, Дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары менән үҙ-ара эш итеү буйынса комитет, Халыҡтарҙың рухи һәм мәҙәни хеҙмәттәшлеге буйынса комитет, Аралашлыҡ һәм тыныслыҡ урынлаштырыу миссиялары буйынса комитет.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, күптән түгел үткән БР халыҡтары Ассамблеяһының II съезында уның рәйесе итеп БР Фәндәр академияһының вице-президенты Әхәт Мостафин һайланғайны.


text:
2011 йылға планлаштырылған табиптарҙы ҡайтанан әҙерләү тамамланды
Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеүгә бәйле өҫтәмә саралар буйынса, шулай уҡ Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау өлкәһен модернизациялау сиктәрендә Башҡортостанда 146 табип әҙерлек һәм ҡайтанан әҙерлек үтте. Уларҙың барыһы ла республикалағы дауалау-профилактик учреждениеларға ҡайтарылған яңы ҡорамалдарҙа эшләй, йәки урындарҙа кадрҙарға булған ҡытлыҡты бөтөрөү өсөн специализацияһын алмаштырған.
— Быйыл әҙерлек һәм ҡайтанан әҙерлек үтергә тейешле 147 табиптың берәүһе генә уҡыуҙарын тамамлай алманы, сөнки йәшәү урынын алмаштырҙы. Ағымдағы йылда профессиональ әҙерлек үткәндәр араһында кардиологтар, терапевтар, пульмонологтар, педиатрҙар, ультратауыш ярҙамында диагностикалау белгестәре, рентгенологтар, бактериологтар, радиологтар, эндоскопсылар, гинекологтар һәм дауалау физкультураһы табиптары бар. Һәр белгес билдәле эш урыны, билдәле ҡорамалда эшләү өсөн әҙерләнде, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды «Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе менән әңгәмәлә Башҡортостандың Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығының һөнәри белем биреү бүлеге начальнигы Әлфиә Гәрәйшина.
Киләһе йылда медиктарҙы ҡайтанан уҡытыу дауам ителәсәк, әммә был юлы ул Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау өлкәһен модернизациялау сиктәрендә генә алып барыласаҡ. 2012 йылда табиптарҙы республика хеҙмәт баҙарындағы өҫтәмә саралар программаһы буйынса ҡайтанан әҙерләү ҡаралмаған.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе завод хеҙмәткәрҙәре өсөн традицион ҡышҡы уйындар үткәрә
Шәмбе, 21 ғинуарҙа, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре Н.Гастелло исемендәге паркта ҡышҡы мәҙәни-спорт байрамына йыйыласаҡ. Эшселәр ҡышҡы спартакиада иҫәбенә традицион саңғы ярыштарында ҡатнашасаҡ, һәр төрлө конкурстарҙа һәм халыҡ уйындарында күңел аса аласаҡ.
Сара спортты һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау маҡсатында йыл һайын үткәрелә һәм мотор эшләүселәр араһында киң популярлыҡ алған.
«ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, ҡунаҡтарҙы «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы артистарының сығыштары, уйындар, балалар өсөн «күңелле старттар» көтә. Һәр ваҡыттағыса, ярышта еңеүселәргә бүләктәр тапшырыласаҡ.


text:
Рәсәй Машина эшләүселәр союзының Башҡортостан төбәк бүлексәһен Александр Артюхов етәкләне
«Рәсәй Машина эшләүселәр союзы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе итеп «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең идарасы директоры Александр Артюхов һайланды. Элекке рәйес «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Юрий Порошин был вазифанан үҙ теләге менән бушатылды.
Яңы рәйес көн элгәре Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә үткән Рәсәй Машина эшләүселәр союзының Башҡортостан төбәк бүлексәһе Төбәк советының киңәйтелгән ултырышында һайланды. Сарала «Рәсәй Машина эшләүселәр союзы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Үҙәк советы бюроһы ағзаһы, «Оборонпром» берләштерелгән сәнәғәт корпорацияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Андрей Реус та ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр предприятиеның корпоратив коммуникациялар идаралығынан.


text:
Диниә назараты икенсе бинаға күсте
Өфөлә Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының яңы бинаһын асыу тантанаһында БР Президенты Мортаза Рәхимов, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, Юғары мөфти Тәлғәт Тажетдин, Рәсәй Мөфтиҙәр советы рәйесе Рауил Ғәйнетдин, БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, Рәсәй төбәктәренән һәм Башҡортостандан дин әһелдәре ҡатнашты.
— Төбәгебеҙ территорияһында ислам үҫеше, дини йәмғиәтебеҙ тәрән тамырҙарға эйә, — тине Мортаза Рәхимов. — Борон-борондан беҙ Башҡортостанда йәшәүсе бөтә дини халыҡтар араһында татыулыҡты һаҡланыҡ һәм уны нығытыуҙы дауам итәбеҙ.
Президент, мосолман ойошмаларының үҙ-ара тығыҙ хеҙмәттәшлеге уның дини, әхлаҡи һәм мәҙәни ҡиммәттәрен һаҡлауға һәм арттырыуға булышлыҡ итәсәк, тип билдәләне.
Рауил Ғәйнетдин Мортаза Рәхимовҡа республиканың мосолмандар йәмғиәте тормошона иғтибары өсөн рәхмәт белдерҙе һәм уға Рәсәй Мөфтиҙәр советының юғары наградаһын, беренсе дәрәжә "Әл-Фәхр" почет орденын тапшырҙы.
Бинаның элекке милексеһе — "Башнефть" акционерҙар нефть компанияһы. Элек бында ҡунаҡхана урынлашҡан булған. Компания үҙ иҫәбенә реконструкция үткәрҙе һәм бинаны БР мосолмандары Диниә назаратына тапшырҙы. Аппарат хеҙмәткәрҙәре өсөн эш кабинеттарынан тыш, бында ғибәҙәтхана, хәйриә ашханаһы, ҡунаҡ бүлмәләре йыһазландырылған.
Белешмә өсөн. Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты 1917 йылдың декабрендә ойошторола. Хәҙерге ваҡытта республикала БР мосолмандары Диниә назараты етәкселегендә 445 мосолман ойошмаһы эшләй. 15 йылдан ашыу назаратты мөфти Нурмөхәмәт хәҙрәт Ниғмәтуллин етәкләй. БР мосолмандары Диниә назараты Рәсәй Мөфтиҙәр советына инә.


text:
Фото:
Өфө – хәүефле территория
Фото:
2009 йылғы экологик мониторинг йомғаҡтары буйынса Өфө Рәсәй Федерацияһындағы хәүефле территорияларға ҡарай. Мәҫәлән, Өфө атмосфераһында этилбензол буйынса рөхсәт ителгән концентрация биш тапҡырға артығыраҡ булыуы билдәләнде. Өфөлә атмосфера һауаһының торошо буйынса иң “бысрағы” – Орджоникидзе районы.
Был турала Экологик форумда сығыш яһаған БР баш санитар врачы урынбаҫары Нина Кондрова хәбәр итте.
Нина Кондрова шулай уҡ, халыҡтың дөйөм сирләүе 80 процентҡа атмосфера һауаһының бысраҡлығына бәйләнгән, тип хәбәр итте. Республика баш ҡалаһы һауаһында атмосфераны бысратыусы төрлө химик матдәләрҙең 400-ҙән ашыу атамаһы асыҡлана. Был сәнәғәт предприятиелары ташламаһы ла, автотранспорттан бүленеп сыҡҡан газдар ҙа эҙемтәһе.
Республикала автомобилдәр һаны йыл һайын 5-7 процентҡа арта. Һәм атмосфера бысраныуының 60 проценты тап автотранспортҡа тура килә.
Атмосфераны бысратыу онкологик сирҙәр артыуына ла йоғонто яһай. Һуңғы тиҫтә йылда Өфөлә онкосирлеләр һаны 12 тапҡырға артты.


text:
«Берҙәм Рәсәй» Үҙәк башҡарма комитет етәксеһен конкурс нигеҙендә һайлаясаҡ
17 июлдә «Берҙәм Рәсәй» партияһының Үҙәк башҡарма комитеты етәксеһе вазифаһына партия конкурсында ҡатнашыу өсөн заявкалар ҡабул ителә башлай. Конкурс маҡсаты — партияның Үҙәк башҡарма комитеты етәксеһе вазифаһына әҙерлекле, профессиональ белемгә эйә, эш тәжрибәһе булған, «Берҙәм Рәсәй»ҙең башҡарма органдары эшмәкәрлеген ойоштора алған кандидаттар һайлап алыу. Шуға күрә конкурста ҡатнашыусылар, ғариза һәм анкетанан тыш, үҙҙәре тарафынан әҙерләнгән Үҙәк башҡарма комитет эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен тәҡдим итергә тейеш.
Партияның Үҙәк башҡарма комитеты етәксеһен конкурс нигеҙендә һайлап алыу идеяһын «Берҙәм Рәсәй» лидеры Дмитрий Медведев Приморье крайының партия активы менән осрашыу барышында тәҡдим итте. 11 июлдә партияның генераль Советы Президиумы конкурс үткәреү тураһында рәсми рәүештә иғлан итте.
«Берҙәм Рәсәй» сайтында конкурс тураһында Положение, унда ҡатнашыусылар өсөн анкета һәм ғариза өлгөһө урынлаштырылған.
Заявкалар 31 июлгә тиклем ҡабул ителә. Сканер аша үткәрелгән документтарҙы konkurs@edinros.ru электрон адресына ебәреү мотлаҡ. Конкурс комиссияһы телефоны +7(495) 786-86-88.


text:
Йыл һайын Башҡортостанда 330 самаһы коммерция булмаған ойошма төҙөлә
Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы мәғлүмәте буйынса, йыл һайын төбәктә 330 самаһы коммерция булмаған ойошма төҙөлә. Бер йыл элек республикала улар 4376 ине, әлеге ваҡытта бындай ойошмалар иҫәбе 4505-кә еткән. Шуларҙың иң күбе — 2415(53,6%) – йәмәғәт ойошмалары, 833 (18,5%) — дини ойошмалар һәм 1257 (27,9%)- башҡа төрлө коммерцияға ҡарамаған ойошмалар.
Ҡануниәт талаптарына ярашлы, коммерция булмаған ойошмалар йыл һайын үҙенең эшмәкәрлеге тураһында иҫәп-хисап бирергә тейеш.
2010 йылдың 15 апреленә ҡарата Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығына 1325 йәки 29,7 % коммерцияға ҡарамаған ойошма отчет тапшырған. Уларға яһалған анализдан күренеүенсә, дини ойошмалар элеккесә закондарҙы иң теүәл үтәүсе булып ҡала.
Шул уҡ ваҡытта бар ойошмалар ҙа йөкләмәһен ваҡытында үтәргә тырышмай. Бындай «бурыслыларға» Идаралыҡ иҫкәртеү ебәреү, административ яуаплылыҡҡа тарттырыу, суд тәртибендә ойошманы ябыу кеүек административ санкциялар ҡуллана ала.
Рәсәй Юстиция министрлығының БР буйынса Идаралығы мәғлүмәте буйынса, бөгөнгө көндә үҙенең эшмәкәрлеге тураһында ике йәки унан да күберәк тапҡыр мәғлүмәт бирмәгән 1,5 мең ойошманы ябыу тураһында дәғүә белдереүгә нигеҙ бар.


text:
Фото:
Ғ.Камал исемендәге татар театры гастролдәр менән Өфөгә килә
Фото:
Ғәлиәскәр Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры гастролдәре Өфөлә 18 октябрҙән 31 октябргә тиклем үтәсәк. Бындай оҙайлы гастролдәр юбилей саралары сиктәрендә ойошторола — киләһе йылда Камал театрына 105 йыл тула.
Театрҙың Өфөлә ике аҙна булыуы осоронда иң яҡшы туғыҙ спектакле күрһәтеләсәк – «Йәш йөрәктәр», «Ҡурсаҡ туйы», «Диләфрүзгә дүрт кейәү», «41-ҙең арбалы ҡатындары», «Диуана», «Тәҡдир», «Мылтыҡ», «Бәпәй», «Люстра».
Гастролдең һуңғы көнөндә, 31 октябрҙә, тамашасыларға драматург Зөлфәт Хәкимовтың 50 йәшенә арналған бенефис-концерты тәҡдим ителәсәк.
Спектаклдәр 12 һәм 19 сәғәттәрҙә Нефтселәр мәҙәниәт һарайының сәхнәһендә барасаҡ.


text:
Башҡортостандың 818 меңдән ашыу халҡы өмәләрҙә ҡатнашты
Башҡортостанда экологик өмәләр дауам итә. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, территорияларҙы таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү сараларында республиканың 818 меңдән ашыу халҡы ҡатнашҡан. Йәмғеһе 11 меңдән ашыу техника берәмеге йәлеп ителгән. 18 мең тоннанан ашыу ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары йыйылған һәм полигондарға сығарып түгелгән.
Экологик өмәләр дауамында 235 мең квадрат метр юл япмаһы ремонтланған. 19 мең погон метр самаһы ҡойма һәм бина фасадтары тәртипкә килтерелгән. 34 меңдән ашыу ағас һәм ҡыуаҡтар ултыртылған. Илештәр йәшелләндереү буйынса алдынғы урында. Республиканың тап ошо районында өмәләр башланғандан алып 32 мең үҫенте ултыртылған.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының экологик хәүефһеҙлек бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта Башҡортостанда таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса эштәрҙең уртаса күләме билдәләнгәндең 30 процентын тәшкил итә.


text:
Төбәктә 15 кешегә эҫе ҡапҡан Фото: Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте
Төбәктә 15 кешегә эҫе ҡапҡан
Төбәктә 15 кешегә эҫе ҡапҡан Фото: Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда көндәрҙең эҫе тороуы арҡаһында ашығыс медицина ярҙамы бригадаларын саҡырыу йышайған. Ун биш осраҡ эҫе ҡабыуға бәйле, шуларҙың алтауһы — балалар. Һуңғы дүрт көндә ете тапҡырға артҡан, тип хәбәр итә республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы.
Ведомство мәғлүмәттәре буйынса, 29 июлдән 1 авгусҡа тиклем Өфөнөң тиҙ ярҙам хеҙмәтенә мөрәжәғәттәр һаны 11 процентҡа күбәйгән. Шул уҡ ваҡытта йөрәк өйәнәгенә, артериаль баҫымдың күтәрелеүенә бәйле саҡырыуҙар артмаған. Йөрәк сирлеләр һәм гипертониктар, улар башлыса өлкән йәштәге кешеләр, эҫе көндә һаҡланыу саралары күрә, тип әйтергә мөмкин.
Бынан тыш, эҫе көндә ҡояшта яныуҙың бер осрағы теркәлгән. Зыян күреүселәрҙең барыһына ла тейешле медицина ярҙамы күрһәтелгән.


text:
Өфөлә инвестпроекттар конкурсында еңгәндәрҙең ике миллион һумға тиклем аҡса алыу мөмкинлеге бар
Өфө ҡала үҫеше һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү фонды инвестиция проекттары буйынса сираттағы конкурсын үткәрә. Заявкалар 30 апрелгә тиклем ҡабул ителә. Проекттар тикшерелеп, хуплау тапҡандан һуң конкурсанттар займ килешеү буйынса ярайһы ҙур суммаға дәғүә итә аласаҡ.
Конкурс Өфө ҡалаһы ҡала округында Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә квартал һайын үткәрелә. Еңеүселәр йылына 16 процент менән 100 меңдән алып ике миллионға һумға тиклем аҡса алыу мөмкинлегенә эйә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, былтыр инвестиция проекттары буйынса биш конкурс үткәрелде, унда дөйөм алғанда 32,5 миллион һум суммаға 35 заявка килде. Шулар араһынан 18 проект 12 миллион һумға яҡын суммаға финансланды.
Финанс ярҙамы алыу тәртибе, талаптары һәм шарттары тураһында бөтөн мәғлүмәт Өфө ҡала үҫеше һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа яҙам итеү фондының сайтында бирелгән.


text:
– «Һин КВНщикмы?
– Юҡ, мин «Шаяниум»щик!»
– «Үҫәбеҙ, үҫәбеҙ, хатта RNТ ла татар эстрадаһына ашҡына».
– «Ысын мосолман колбасаны ла ҡиблаға ҡарай һалып ҡырҡа».
– «Тылсымлы тирмә» бөтә хыялдарҙы тормошҡа ашыра, ти. Мәктәптә тәмле итеп ашата башларҙармы икән әллә?»
– «Интерспорт». Беҙ магазин түгел, беҙ – мәктәп»…
Ошондай шаяртыуҙарында башҡортлоҡ ярылып ятҡан «Шаяниум» быйыл да гөрләп үтте. Тәүге этапта Өфөнөң 50 белем усағынан командалар ҡатнашты, шуларҙың 42-һе уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙән. Ярымфиналға 19 команда сыҡһа, финалға етәүһе алынды: «Башҡорттар. ру» (республика инженер интернат-лицейы), «Етегән+1» (102-се башҡорт лицейы), «Һупайлы дәрүиштәре» (Мөхәмәт Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейы), «Сәтәкәй» (48-се башҡорт лицейы), «XX централ»(Фатима Мостафина исемендәге 20-се башҡорт гимназияһы), «Ығы-зығы» (Зәйнәб Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһы) һәм «Интерспорт» (спорт йүнәлешендәге 5-се республика интернат-лицейы).
Командалар «Визитка», «Биатлон», «СТЭМ»(Студент эстрада миниатюралар театры) форматтарында көс һынашты. «Шаяниум»дың быйылғы темаһы – «Ояһында ни күрһә – осҡанында шул булыр». Күп командаларҙың йәшәргәне күҙгә ташланды. Эйе, «шаяниумщиктар»ға, үҙҙәре әйтмешләй, Дәүләт йомғаҡлау аттестацияһын үтергә, Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырырға кәрәк. Шуға күрә туғыҙынсыларға, ун беренселәргә уйындан ситләшергә тура килә. Әммә бәләкәйерәктәр ҙә һынатманы, тамашасыны көлдөрҙөләр генә. Башҡортостанда иғлан ителгән – Ғаилә, Рәсәйҙәге Ирекмәндәр йылдарына арналған, көндәлек тормошта йыш осраған етешһеҙлектәр, эстрада йондоҙҙары тураһында шаяртыуҙар, хатта уҫал һәм әселәре лә булды. Полиция, янғын һүндереүселәр, Жириновский, Радик Юлъяҡшин, RNТ, Йәмил Баймырҙин да КВН барышында йыш телгә алынды. Әлбиттә, бөгөнгө үҫмерҙәрҙең уй-кисерештәре лә сағылып ҡалды шаяртыуҙарҙа.
«СТЭМ»да төрлө яҙыусылар ижадына мөрәжәғәт иткәндәр. Һәр команда сығышы – бәләкәй генә спектакль. Әйткәндәй, республика инженер интернат-лицейы командаһы составында ун беренселәр ҙә бар ине. «Башҡорттар.ru»ның сығыштары электән шәп. «Шаяниум» 16 йыл үткәрелеп килә, шуларҙың байтағында егеттәр Гран-при яуланы. Быйыл да оҫта шаяртыуҙары менән һоҡландырҙылар. Әммә дәғүәселәре лә көслө генә шул. Шуға ла кем иң-иңе булыр, тигән һорау һәр кемде «Шаяниум»дың аҙағына тиклем оҙатып килде. Ниһайәт, башҡорт телен, мәҙәниәтен үҫтереүгә тос өлөш индергән сарала бүләкләү ваҡыты етте. I урында – «Сәтәкәй». «ХХ централ» – II,, «Һупайлы дәрүиштәре» һәм «Етегән+1» III урынды яуланы. Ә Гран-при – «Башҡорттар.ru» командаһына бирелде. «Иң шәп егет» номинацияһында – 48-се лицейҙан Рөстәм Рафетдинов билдәләнһә, «Иң шәп ҡыҙ» – 20-се башҡорт гимназияһынан Азалиә Ишкинина. «Ығы-зығы» командаһы «Иң берҙәм команда» тип табылһа, «Интерспорт» «Тамашасы һөйөүе»нә лайыҡ булды.
Шуныһы мөһим: «Шаяниум»да үҫеш күренә. Уҡыусылар йылдан-йыл оҫтараҡ шаярта, уйынға яңы командалар ҙа ҡушылып тора, башҡорт телендә шаяртыусылар күбәйә. Йәшәһен, «Шаяниум»!
Э. ҒӘЛЛӘМЕТДИНОВА.


text:
Быйыл Күмертауҙа 95 ғаиләгә бушлай ер участкалары бүленгән
2012 йылда Күмертауҙа йәшәгән ғаиләләргә 95 ер участкаһы бүленгән. Уларҙың 73-ө – күп балалы ғаиләләргә, 18-е – инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләргә, өс участка – йәш ғаиләләргә, береһе торлаҡҡа мохтаж булараҡ иҫәптә торған ғаиләгә бирелгән.
Ағымдағы йыл башынан алып ҡала хакимиәтендә бер тапҡыр һәм бушлай ер участкалары алыуға йәмғеһе 207 ғариза ҡабул ителгән. Уларҙың 148-е – күп балалы ғаиләләр, 36-һы – инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләр, 17-һе – йәш ғаиләләр, өсәүһе — торлаҡҡа мохтаж булараҡ иҫәптә торған ғаиләләр, йәнә өсәүһе бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәре тарафынан яҙылған. Күмертау халҡына ер участкалары бүлеү процесы дауам итә.


text:
Йүгеректәр сыҡты ярышҡа
Унда Өфөнән, Магнитогор- скиҙан, Белорет һәм Учалы райондарынан 8 йәштән алып 74 йәшкә тиклем 350-нән ашыу кеше, һалҡын елгә, епшек ҡар яуыуына ҡарамайынса, 1000, 3000, 5000, 10000 һәм 21100 метрға йүгерҙе. Спортҡа яңы аяҡ баҫҡандар менән бергә донъя кимәлендә танылыу яулаған спортсыларҙың, ветерандарҙың ҡатнашыуы был сараны тағы ла күркәмләндереп ебәрҙе. Еңеүселәр йәш категориялары буйынса билдәләнде. Шулай итеп, 1000 метрға йүгереүҙә 2004 йылғы һәм унан кесерәк ҡыҙҙар һәм малайҙар араһында белореттар Кристина Ғилфанова менән Ярослав Симонов - II, Дмитрий Ефимов III урынға сыҡты. 2002-2003 йылғы ҡыҙҙар һәм үҫмерҙәр араһында Белореттан Леонид Челноков икенсе, Карина Ғәйфуллина өсөнсө булып килде.
5000 метрға йүгереүҙә Михаил Точилкин менән Семен Чуриков - I, II урындарҙы, ә ҡыҙҙар араһында Ольга Санникова менән Алиса Копытова II-III урындарҙы бүлеште. 10000 метрлыҡ дистанцияла Кристина Коровина өсөнсө булып килде. Ярым марафон дистанция- һында ҡатын-ҡыҙҙар араһын- да беҙҙең данлыҡлы йүгерек- тәребеҙгә етеүсе булманы. Иң һәйбәт һөҙөмтә Гөлшат Фазлетдиновала булһа, II урынға Лилиә Шобухова сыҡты. 21,1 км дистанцияға йү- гергән ир-егеттәр төрлө йәш категориялары буйынса наград- ланды.
Шулай итеп, 1996-1997 йылғы үҫмерҙәр араһында ла белореттарға етеүсе булманы. Пьедесталға Закир Ғәҙелшин, Илфат Ракаев, Андрей Бойко күтәрелде. 1995 йылғы һәм унан өлкәнерәктәр араһында ла егеттәребеҙ Вилдан Ғәҙелшин, Олег Марусин, Егор Николаев еңеү яуланы. Абсолют еңеүгә ирешкән спортсыларҙың тре- нерҙары, Рәсәйҙең атҡа- ҙанған тренерҙары Татьяна һәм Евгений Сенченколарҙы ҡотларға ғына ҡала. 40-49 йәшлек спорт вете- рандары араһында Белореттан Вадим Факеевҡа етеүсе бул- маны. 60 йәш һәм унан өлкәнерәктәр араһында Нурый Ахунов өсөнсө булып килде. Еңеүселәр һәм призерҙар Почет грамоталары һәм аҡса- лата приздар менән бүләкләнде.
З. СӨЛӘЙМӘНОВА.


text:
Барнаулда һабантуй билдәләнде
Алтай крайының баш ҡалаһында һабантуй үтте. Байрам «Лабиринт» стадионында үткәрелде.
Ҡунаҡтар алдында башҡорт һәм татар ижади коллективтары сығыш яһаны. Спорт майҙанында көрәш, бағанаға менеү, таяҡ тартышыу, гер күтәреү, бүрәнәлә тоҡ менән һуғышыу, йомортҡаны ҡалаҡҡа һалып йүгереү, күҙҙәрҙе бәйләп бүләк ҡырҡып алыу, тоҡтарҙа йүгереү, ҡармаҡлау, күҙҙәрҙе бәйләп көршәктәргә һуғыу кеүек традицион ярыштарҙың бөтә төрҙәре лә алып барылды.
Байрам ҡунаҡтарын һәм ҡатнашыусыларын башҡорт һәм татар милли аҙыҡтары менән һыйланылар: бында сәк-сәк, өсбосмаҡ, бәрәмәс, бәлештәр ҙә булды.
Алтай крайында 10 меңгә яҡын башҡорт һәм татар йәшәй, ҡаҙаҡтар һаны ла шулай уҡ, йәнә өс меңдән артыҡ сыуаш бар – улар барыһы ла традицион рәүештә һабантуй байрамын билдәләүсе халыҡ.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 25.04.2018
Нисек ҡарбуз үҫтерергә?
Экономика / Үҙ эшеңде башла! // 25-04-2018, 08:00
Беҙҙең тәбиғәт шарттарында ҡарбуздың һыуыҡҡа сыҙамлы, районлаштырылған һәм иртә өлгөрә торған сорттарын ултыртырға кәрәк. «Огонек», «Сахарный малыш», «Ультраранний», ҡауындың «Колхозница», «Золотинка» сорттары яҡшы. Орлоҡтарҙы иң тәүҙә марганцовка иретмәһенә һалып алығыҙ. Еүеш марля, һыулы мүк һалынған тәрилкәлә шыттырып алғас (өс көндә морон төртәләр), бәләкәй стакандарға сәсәбеҙ. Үҫенте ултыртҡан һауыттың төбөн тишегеҙ. Был эштәр апрелдең һуңғы аҙнаһында теүәлләнә. Үрсетмә мотлаҡ ҡояш төшкән, яҡты урында ултырһын. Уны майҙың икенсе яртыһында йылытылған теплицаға сығарырға. Ҡауын менән ҡарбузды ҡыярҙан мөмкин тиклем алыҫ ултыртырға кәрәк. Сөнки уларҙың ауырыуҙары бер төрлө. Үҫентеләр өсөн кесерткән үҫкән, кәҫ аҫтынан алынған тупраҡ яҡшы. Бер биҙрә тупраҡҡа ике стакан ярым көл ҡушыла. Иң яҡшыһы – һалам көлө. Ошо һауытҡа ике шырпы ҡабы азотлы ашламалар ҙа өҫтәлә. Әлбиттә, тупраҡҡа яҡшы серетмә лә ҡушығыҙ. Асыҡ ергә ҡыяр менән ҡауынды тупраҡ йылынғас, ҡырауҙар бөткәс, июндең урталарында сығарырға мөмкин. Түтәлгә тиреҫ, бысҡы сүбе, ҡом һалыу ҙа яҡшы. Үҫемлектәрҙе 40 – 50 см ара ҡалдырып, шахмат тәртибе рәүешендә ике рәт итеп ултыртырға....
Башҡорт википедияһы йәштәрҙе көтә!
Махсус бит // 25-04-2018, 06:00
Бөгөнгө ҡунағыбыҙ – “Киске Өфө” гәзитенең “ҡала тормошо” бүлеге мөдире, Википедияның иң әүҙем ирекмәндәренең береһе Зәйтүнә Наримйән ҡыҙы Ниғәмәтйәнова.
– Бөгөн Википедия тураһында күп ишетергә тура килә. Был бик кәрәк проектмы? Уның актуаллеге нимәлә? Ғөмүмән, унда мәҡәләләр яҙыу, тәржемә итеүҙең мәғәнәһе бармы?
– Википедия – ике һүҙҙән ҡушып яһалған вики – етеҙ һәм энциклопедия. Йәғни етеҙ, тиҙ энциклопедия. Бөгөн Башҡорт Википедияһында төрлө темаға ҡағылышлы 41 мең самаһы мәҡәлә булһа, Рус Википедияһында был һан миллион ярымға етеп бара. Тимәк, ни тиклем күберәк тел беләһегеҙ, шул тиклем күберәк мәғлүмәткә эйә булаһығыҙ. Баҫма энциклопедия күпмелер ваҡыттан һуң ғына ҡабаттан баҫыла, ә Википедия көн һайын яңыртылып тора. Ә инде инглиз телендәге 5 миллион мәҡәлә Башҡорт Википедияһында булһа һәм, шуға өҫтәп, халҡыбыҙға ҡағылышлы бөтә мәғлүмәт индерелһә, был энциклопедияның баһаһы бөткөһөҙ!...


text:
Республика дауаханаһында клиник-бактериологик үҙәк асылды
Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында реконструкциянан һуң клиник-бактериологик үҙәк асылды. Эшләү һәм яңы диагностика ысулдарын индереү өсөн уңайлы шарттар булдырылған үҙәк биналарын ремонтлауға республиканың төп клиникаһы 3 миллион һумдан ашыу аҡса алды.
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл клиник-бактериологик бүлексәне ойоштороуға 21 йыл тулды. Ул республиканың 26 үҙ аллы лабораторияһы һәм 66 бактериологик бүлексәһе өсөн төп консультация үҙәге булып тора. Төрлө лаборатор тикшеренеүҙәрҙән тыш, клиник-бактериологик үҙәк дауахана эсендәге инфекцияларҙы профилактикалау маҡсатында дауахананың бөтә бүлексәләрендә санитар контроль үткәрә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Борис Титов менән осрашты
Фото:
23 июлдә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президенты янындағы Эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил Борис Титов менән эш осрашыуы үткәрҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Унда бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереү, эшлекле мөхитте яҡшыртыу һәм хеҙмәттәшлек булдырыу мәсьәләләре тикшерелде.
Рөстәм Хәмитов, ҡунаҡты сәләмләп, уға эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил вазифаһында тәүге визиты менән беҙҙең республикаға килгәне өсөн рәхмәтен белдерҙе.
— Һеҙҙең килеүегеҙ беҙҙең өсөн мөһим, — тине Президент. — Әлбиттә, беҙгә «сәғәттең дөрөҫлөгөн тикшерергә» кәрәк. Яңыраҡ республикабыҙҙа шундай уҡ эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил вазифаһын булдырҙыҡ, ул эшләй башланы ла инде. Был эшмәкәрлекте үҫтермәксебеҙ. Беҙҙең өсөн һеҙ тәҡдим иткән «Бизнес коррупцияға ҡаршы» тезисы бик мөһим. Эшҡыуарлыҡты яҡлау беҙҙең өсөн өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе булып тора. Яҡлау ғына түгел, уны үҫтереү, сәнәғәт производствоһы күләмдәрен арттырыу. Барыһы ла бик ауыр бирелә. Алға табан һәр бер аҙым күп сығымдар һәм көс талап итә. Һеҙҙең ярҙамһыҙ булмаясаҡ. Әммә беҙ ҙә үҙебеҙҙең мөмкинлектәрҙе тулыһынса ҡулланып етмәйбеҙ. Рәсәй субъекттары кимәлендә, атап әйткәндә, Башҡортостан Республикаһында нимәләр эшләп була – ошо хаҡта беҙгә һөйләшеп алырға кәрәк. Беҙ һәр ваҡыт әйтәбеҙ: эре предприятиеларыбыҙ тирәләй күп кенә «бәләкәстәр» булдырылырға тейеш.
Технопарктар, индустриаль парктар булдырыу өсөн эре предприятиеларҙы үҫтерәбеҙ. Инновацион үҫеш юлы буйынса ла алға барабыҙ. Китеп барған поездың баҫҡысына менеп өлгөрҙөк – Рәсәй Федерацияһының Инновацион төбәктәр ассоциацияһына индек. Был да бик күп эшҡыуарҙар менән эш итеүҙе күҙ уңында тота. Бик ҡыҙыҡлы тармаҡтарҙы үҫтерә башлайбыҙ. Улар — радиоэлектроника, шул иҫәптән микроэлектроника, IT-тармаҡ.
Республикала монопрофилле иҡтисадтан ситләшергә кәрәк. Әммә шул уҡ ваҡытта шуны ла аңлайбыҙ: нефть химияһы һәм нефть эшкәртеү бар икән – ҙур ғилми учреждениелар ҙа буласаҡ. Был өлкәлә лә заманса булырға тейешбеҙ.
Борис Титов, үҙ сиратында, эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкилдең Рәсәй өсөн бөтөнләй яңы институт булыуын билдәләне.
— Уны булдырыу үрнәк булырлыҡ ваҡиға булып тора, — тине омбудсмен. – Ил өсөн тейешле кимәлдәге эшлекле мөхит бик кәрәк. Диверсификация – иҡтисадыбыҙҙың мөһим бурыстарының береһе. Күп тармаҡлы иҡтисадта барлыҡҡа киләсәк күп һанлы бюджетты тулыландырыу сығанаҡтарына таянырға тейешбеҙ.
Беҙҙең институтты булдырыу – ул, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, проблемалар булыуын таныу. Был мәсьәләләрҙе хәл итһәк, бизнес һөҙөмтәле үҫешәсәк. Проблемалар төрлө. Һәм беренсе урында милекте, бизнесты яҡлау, бизнес хәүефһеҙлеге тора. Коррупция, бизнесты ҡыҫырыҡлау ҙа бар. Шуға күрә проблемалары булған айырым эшҡыуарҙарҙы яҡлау буйынса сараларға ҙур иғтибар бүләбеҙ.
Ошоға бәйле «Бизнес коррупцияға ҡаршы» ижтимағи процедуралар үҙәген булдырҙыҡ, ул айырым проблемалар, эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын боҙоу осраҡтары буйынса эшмәкәрлек алып бара. Әлегә 140-тан ашыу мөрәжәт булды.
Беҙҙең институт эшлекле мөхитте координациялау һәм яҡшыртыу өсөн төп урындарҙың береһен биләргә тейеш. Был йәһәттән хеҙмәттәшлек итеүгә бик ышанабыҙ. Федераль кимәлдә эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса вәкил институтын булдырыу алдынан ул Башҡортостанда булдырылды. Был һеҙҙең, республика етәксеһе булараҡ, был мәсьәләгә ҙур иғтибар бүлеүегеҙ, уны хәл итеү кәрәклеген аңлауығыҙ хаҡында һөйләй. Был йәһәттән беҙ – фекерҙәштәр, — тине Борис Титов.


text:
Фото:
«iВолга-2013» йәштәр форумының федераль кимәленә Башҡортостандан 38 проект һайлап алынды
Фото:
Волга буйы федераль округының «iВолга-2013» йәштәр форумының федераль кимәленә Башҡортостандан 38 проект һайлап алынды, тип хәбәр иттеләр делегация штабынан. Заявкалар иҫәбендә ғилми-техник эшләнмәләр, социаль башланғыстар, заманса мәҙәни һәм мәғариф технологиялары бар.
Форумға меңдән ашыу инновацион эшләнмә ҡабул ителгән, Башҡортостандан ҡатнашыусылар 65 проект йүнәлткән. Хәҙер ҡатнашыусылар эштәренең презентацияларын үткәреүгә әҙерләнә. Иң яҡшы проекттар авторҙарына Волга буйы федераль округының Гражданлыҡ йәмғиәте фонды гранттары тапшырыласаҡ. Конкурс йомғаҡтары буйынса булдырылған идеялар банкы округта йәштәр хәрәкәтенең үҫешенә ҙур импульс бирәсәк.
«iВолга-2013» йәштәр мәғариф форумында Башҡортостан делегацияһы етәкселәре – БР Президенты ярҙамсыһы Камила Дәүләтова һәм БР Хөкүмәте Аппаратының Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм департаменты директоры Александр Никерин башҡа төбәктәрҙән килгән делегациялар, дәүләт власы вәкилдәре, депутаттар корпусы һәм бизнес-берләшмә өсөн көн һайын республиканың презентацияһын үткәрә.
Делегация штабы Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Сергей Белоконев, РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ярҙамсыһы Олег Мельниченко менән осрашыуҙар үткәрҙе. Был мөһим осрашыуҙар барышында һәләтле йәштәрҙең һәм проекттарҙың бизнес тарафынан яҡланыу мәсьәләләре тикшерелде.


text:
Башҡортостан предприятиелары «Нефть. Газ. Нефть химияһы» халыҡ-ара күргәҙмәһендә коллектив экспозиция тәҡдим итте
Башҡортостандың нефть һәм химия тармағының алдынғы предприятиелары бөгөн Ҡаҙанда асылған XVIII «Нефть. Газ. Нефть химияһы» халыҡ-ара күргәҙмәһендә ҡатнаша. Улар республиканың нефть һәм химия тармағындағы сәнәғәт ҡеүәтен күрһәтеү өсөн тәүге тапҡыр коллектив экспозиция менән сығыш яһай. Бында предприятиеларҙың продукцияларын һәм хеҙмәттәрен презентациялау ҙа үткәреләсәк.
Коллектив экспозицияны Башҡортостан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Башҡортостан күргәҙмә компанияһы ойошторған.
Ҡаҙандағы эш программаһы сиктәрендә Башҡортостан делегацияһы ағзалары Волга буйы федераль округында нефть һәм газ химияһы комплексын үҫтереү өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы менән Татарстан Республикаһының хеҙмәттәшлек итеү перспективаларын тикшерәсәк.
Шулай уҡ делегацияның «Химград» технополисына сәфәре, Татарстан предприятиелары менән эшлекле һөйләшеүҙәр үткәреү, Татарстан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһында осрашыуҙар һәм һөйләшеүҙәр ҙә планлаштырылған.


text:
Милли музейҙа ҡурсаҡтар күргәҙмәһе асыла
Өфөлә 2 ноябрҙә «Әкиәт иленән» беренсе махсус ҡурсаҡтар күргәҙмәһе асыласаҡ. Башҡортостандың Милли музейы республика рәссамдарының һәм оҫталарының һуңғы биш йылда ижад иткән иң яҡшы эштәрен тәҡдим итәсәк.
«Әкиәт иленән» күргәҙмәһенә килеүселәр ҡурсаҡ сәнғәтенең үҙенсәлектәре, нескәлектәре менән таныша аласаҡ. «Башинформ» агентлығына Милли музейҙың күргәҙмәләр бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, экспозицияла күп төрлө ҡурсаҡтар тәҡдим ителәсәк. Уларҙы эшләү өсөн оҫталар һәләтен генә ҡулланмаған, текстиль, ағас, ҡағыҙ, кейеҙ, күн һәм туҙ кеүек ҡул аҫтындағы материалдарҙы ла файҙаланған.


text:
- Подробности
- Просмотров: 451
ГЕСТЕ Василий Иванович [ысын исеме Гесте Вильям; 1753 (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1763 йәки 1769), Шотландия — 4.6.1832 (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1834), С.‑Петербург], архитектор. 1784 й. алып Рәсәйҙә йәшәй һәм эшләй. 1811—31 йй. үҙәк һәм көньяҡ Рәсәй, Урал һәм Себер ҡалаларын планлаштырыу, яңынан планлаштырыу, реконструкциялау проекттарын төҙөй, уларҙың тормошҡа ашырылыуына етәкселек итә. Г. эшләгән Өфөнөң тәүге ген. планында (1817) терр‑яның геол. төҙөлөшө һәм рельеф үҙенсәлектәре иҫәпкә алынмаған була. Яңы ген. план проектын (1819 й. Александр I раҫлай) Г. классицизм традицияларында (ҡара: Архитектура стилдәре) эшләй, урындың ҡатмарлы рельефын иҫәпкә ала, шуның арҡаһында 19 б. 1‑се ярт. ҡаланың тышҡы күренеше ыҡсымлыҡ һәм төҙөклөк сифаттарына эйә була (ҡара: Архитектура, Ҡала төҙөлөшө). 4‑се дәрәжә Изге Владимир орд. м‑н бүләкләнгән (1809).
Әҙәб.: Кузнецов С.О. Вильям Гесте //Зодчие Санкт-Петербурга. XIX — начало XX века. СПб., 2000.
В.Ф.Сәфәров
Тәрж. Х.Х.Минһажетдинова


text:
2014 йылда башҡорт балын уҡыусыларҙың рационына индереү планлаштырыла
Яҡынса 2014 йылдан алып Башҡортостанда мәктәп туҡланыуы рационына башҡорт балын индерәләр. Бындай яңылыҡтың башлап сығыусыһы – «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт бюджет учреждениеһы.
Уҡыусылар өсөн балдың баштағы тапшырма күләме — йылына 300 тоннанан дә кәм түгел.
«Башинформ» агентлығына был бюджет учреждениеһының етәксеһе Әмир Ишемғолов хәбәр итеүенсә, был тәҡдимдең «хәҙер килешеү процесы бара», «Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле ҡарары әҙерләнә».
Уҡыусыларҙың ниндәй категорияһы башҡорт балын аласағы әлегә билдәһеҙ. Тик башланғыс синыф уҡыусыларына таратыласаҡмы әллә уны аҙнаһына бер тапҡыр бөтә уҡыусылар аласаҡмы, әле асыҡ түгел. Нисек кенә булмаһын, аллергия осрағынан һаҡланыр өсөн, балалар балды уларҙың ата-әсәләре ризалығынан һуң ғына аласаҡ.
— Уҡыусылар өсөн бал, самолеттарҙа таратылғандарға оҡшаш, 20 грамлыҡ һауыттарға тултырыласаҡ, — тип аңлатты агентлыҡтың әңгәмәләше. — Бындай фасовкалау өсөн мөмкинлектәребеҙ бар. Сәғәт эсендә 3,5 мең ошондай һауытты етештерә алабыҙ. Уҡыусылар туҡланыуы рационына балды индереү мәсьәләһе – бик көнүҙәк һәм хәҙер уның турала әүҙем фекер алышыу бара. Беҙҙең пландарҙа – быға оҡшаш тәҡдим менән Башҡортостанда урынлашҡан хәрби частарға мөрәжәғәт итеү, сөнки бал уҡыусыларға ғына түгел, ә һалдаттарға ла кәрәк.


text:
2012 йылдың 1 ғинуарына мәғлүмәттәр буйынса, Башҡортостанда һайлаусылар һаны – 3 039 061 кеше
РФ Үҙәк һайлау комиссияһы 2012 йылдың 1 ғинуарына ҡарата Рәсәйҙә һайлаусылар һаны буйынса мәғлүмәттәр баҫтырҙы.
Рәсәй Федерацияһында һайлаусылар һаны 2012 йылдың 1 ғинуарына 109 947 323 кеше тәшкил итә, илдән ситтә — 1 794 454 һайлаусы, Байконур ҡалаһында 14 912 һайлаусы бар.
Башҡортостанда һайлаусылар һаны – 3 039 061 кеше. Рәсәйҙең ете төбәгендә генә һайлаусылар һаны өс миллиондан аша. Улар – Мәскәү, Санкт-Петербург, Краснодар крайы, Башҡортостан Республикаһы һәм Мәскәү, Свердлов, Ростов өлкәләре.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанды артабан үҫтереү йүнәлештәрен билдәләнеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанды артабан үҫтереү йүнәлештәрен билдәләне
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанды артабан үҫтереү йүнәлештәрен билдәләнеФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә алдағы осорға эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне.
— Үткән йыл беҙҙең барыбыҙ өсөн дә сәйәси һәм гражданлыҡ өлгөргәнлеккә үҙенә күрә бер һынау булды. РФ Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау, ил Президенты һайлауҙары, шулай уҡ урындағы үҙидараның вәкәләтле органдарына депутаттар һайлау үтте, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Республика дөйөм сәйәси системаны яңыртыу буйынса мөһим этапты уңышлы тормошҡа ашырҙы. Яңыртыу һайлау ҡануниәтен үҙгәртеүгә һәм яңы сәйәси хәрәкәттәрҙең барлыҡҡа килеүенә бәйле.
Илде үҙгәртеү буйынса был этапты Башҡортостан лайыҡлы үтә. Үткән һайлауҙар һөҙөмтәләре быға яҡшы дәлил булып тора. Тауыш биреү һөҙөмтәләре республика халҡының күпселегенең тотороҡлолоҡ курсын дауам итеү яҡлы булыуын раҫланы.
Һайлауҙар һайлау менән, ә республикаға тәү сиратта практик эшмәкәрлек менән шөғөлләнергә кәрәк, тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
— Республика өсөн барыбыҙ ҙа яуаплы, унда йәшәгән 4 миллиондан ашыу граждандың именлеге һәм лайыҡлы тормошо беҙҙең уртаҡ маҡсат булып тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Дөйөм алғанда, Башҡортостан бөгөн социаль-иҡтисади үҫеш йәһәтенән яҡшы күрһәткестәргә эйә.
Президент республиканың егерме иң ҡеүәтле төбәк иҫәбенә инеүе хаҡында һөйләне. Иҡтисади үҫеш темпы буйынса республика өсөнсө йыл рәттән ил буйынса уртаса күрһәткестәрҙән юғарыраҡ һөҙөмтәләр күрһәтә. 2010-2011 йылдарҙа тулайым төбәк продукты 14,5 процентҡа артты, ә Рәсәй буйынса уртаса күрһәткес 8,6 процентҡа тиң. Өсөнсө йыл рәттән сәнәғәт производствоһы үҫешеүен дауам итә, үҫеш темптары уртаса Рәсәй күрһәткестәренән ике тапҡырға юғарыраҡ.
«Эксперт» агентлығы баһалауынса, Башҡортостан «минималь иҡтисади хәүефтәр» номинацияһында беренсе урын биләй һәм инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһе буйынса ун иң көслө төбәк иҫәбенә инә.
— Республика Мәскәү, Санкт-Петербург кеүек Рәсәй төбәктәре менән бер рәттә тора, — тине республика башлығы. – Төбәктәр үҫеше министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, иҡтисадтың реаль секторын, инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһен һәм халыҡ килеме динамикаһын билдәләгән күрһәткестәргә өлгәшеү һөҙөмтәһендә Башҡортостан быйыл социаль-иҡтисади үҫеш индексы буйынса күрһәткестәре уртаса Рәсәй кимәленән юғарыраҡ булған төбәктәр иҫәбенә инде.
Иҡтисади үҫеш халыҡтың йәшәү сифатына йоғонто яһаясаҡ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. Һәм был йәһәттән төбәктә ыңғай һөҙөмтәләр бар. Шулай итеп, уртаса айлыҡ эш хаҡы һуңғы йылдарҙа 15 меңдән 18,5 меңгә тиклем күтәрелде. Ошо уҡ ваҡыт эсендә йән башына килем 19 процентҡа артып, 19 300 һумға етте.
— Социаль именлек һәм йәшәү сифаты беҙҙең тарафтан күрелгән саралар һөҙөмтәлелегенең төп критерийҙары булып тора. Тап кешенең үҙе һәм уның йәшәйеше республика Хөкүмәтенән алып муниципаль берәмеккә тиклем – һәр кимәлдәге власть эшмәкәрлегенең төп нигеҙе булып торорға тейеш.


text:
Сәйәси йәһәттән йыл көсөргәнешле генә булды: ил менән Рәсәй Президенты өсөн тауыш бирҙек, октябрҙә муниципаль берәмек Советтарына депутаттар һайланыҡ. Барлыҡ мәғлүмәт гәзит, радио һәм телевидение, электрон матбуғат аша таратылды. Һис шикһеҙ, һайлау кампанияларын үткәреүҙә асыҡлыҡ, халыҡ алдында яуаплылыҡ тойоу мөһим. Бында бәхәсле, ҡапма-ҡаршылыҡлы фекерҙәр ҙә тыуып ҡуя, шуға күрә вәкәләтле органдың да һүҙе булырға тейеш.
Сәйәси йәһәттән йыл көсөргәнешле генә булды: ил менән Рәсәй Президенты өсөн тауыш бирҙек, октябрҙә муниципаль берәмек Советтарына депутаттар һайланыҡ. Барлыҡ мәғлүмәт гәзит, радио һәм телевидение, электрон матбуғат аша таратылды. Һис шикһеҙ, һайлау кампанияларын үткәреүҙә асыҡлыҡ, халыҡ алдында яуаплылыҡ тойоу мөһим. Бында бәхәсле, ҡапма-ҡаршылыҡлы фекерҙәр ҙә тыуып ҡуя, шуға күрә вәкәләтле органдың да һүҙе булырға тейеш.
Алдымда – ябай хеҙмәт кешеләре. Тап уларҙың тырышлығы менән ауыл йәшәй, хужалыҡ уңышҡа өлгәшә. Әйткәндәй, 2008 йылда ойошторолған "Колос" ауыл хужалығы кооперативы Борай районында алдынғыларҙан иҫәпләнә, унда тирә-йүндәге ауылдарҙан кешеләр малсылыҡ һәм үҫемлекселек менән шөғөлләнә. Үҙәге – Әжәктә. Элек-электән был ауыл халҡын уңған, тырыш тип белә яҡташтары. Күптәр ҡошсолоҡ, умартасылыҡ, малсылыҡ кеүек кәсептәрҙе үҙ итә: район үҙәгендә, яҡын-тирәләге ҡала-ҡасабаларҙа улар етештергән ит-һөт ризыҡтарын бик теләп һатып алалар.
Баш ҡалабыҙҙың Октябрь проспектында урынлашҡан “Спорт” магазины 1972 йылда асылған. Тәүге көндәрҙән үк үҙенең эшсәнлеге менән хеҙмәттәштәре араһында ихтирам ҡаҙанған Лүзә Шакирова – ҡырҡ йылдан ашыу уның алмаштырғыһыҙ директоры. Ошо осорҙа донъя нисек кенә үҙгәрмәне!
Дәүләкән районының Яңы Яппар ауылында тыуған Мәхмүт Сәлимовты яҙмыш еле төрлө тарафта йөрөтә. Салауат ҡалаһында бер ни тиклем йәшәгәндән һуң, әсәһенең тыуған яҡтарына — Шишмә районының Иҫке Ябалаҡлы ауылына — күсәләр. Бында Мәхмүт урта мәктәпте тамамлай һәм Ростов хәрби училищеһына уҡырға юллана. Бер аҙҙан лейтенант йондоҙҙары таҡҡан егет Новосибирскиҙа хәрби хеҙмәт юлын башлай.
1990 йылда Мәскәү хәрби академияһын тамамлағандан һуң Мәхмүт Төньяҡ Кавказ хәрби округына ебәрелә.
ТАҒАНАЙ
(Цикл)
Көньяҡ Уралдың иң бейек түбәләренең береһе булған Тағанайҙың атамаһына, төрлө версияларҙың береһе буйынса, “яңы тыуған ай тауы” тигән мәғәнә һалынған.
Автор.
Тағанайҙың туғайҙарын биҙәп,
Мамыҡ шәлдәй, ойоп, томан
ятҡан.
Ер көс талап итә йәки Берләшеп, бергәләшеп кенә уға хужа була алабыҙСоциаль мәсьәлә // 12-12-2012, 03:30
Бер генә концерт та Мостай Кәримдең “Үлмәҫбай” поэмаһынан өҙөк уҡылмайынса үтмәй. Ул инде кисәләрҙең атрибутына әйләнгән: халыҡ көтә, декламатор сәхнәгә сығып баҫыу менән, кәйефләнеп, көлөшә башлай.
Гөж килә ағай-энеләр:
— Хитрый ҙа һин, Үлмәҫбай!
Ғәмәлдәге Конституция ил тарихында тәүгеһе түгел, уға тиклем 1978 йылғы Төп Закон буйынса йәшәнек.
– Федераль кимәлдә башҡарма власть органдары структураһын үҙгәртеү бынан биш йыл элек башланғайны, – тине Рөстәм Зәки улы. – Ошо ваҡыт арауығында дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү системаһы ныҡ үҙгәрҙе.


text:
КҮҢЕЛЛЕ, ТАТЫУ БАҠСА
Просмотров 394
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:11-2014
-
- Рубрика:Журнал тураһында » Хаттар
- Исеме:КҮҢЕЛЛЕ, ТАТЫУ БАҠСА
-
- Автор:Миңлегөл ТАЙСИНА
-
- Район:Өфө районы
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:
-
Миңлегөл ТАЙСИНА
КҮҢЕЛЛЕ, ТАТЫУ БАҠСА
—Иртә һайын кескәйҙәр ҡайҙа ашыға икән? — тип һорайым улымдан.
—Балалар баҡсаһына! — тип яуаплай ул. Әҙерәк торғас, үҙе үк һорау яуҙыра:
—Әсәй! Ә нишләп баҡса тигәндәр? Баҡсала бит матур-матур, хуш еҫле сәскәләр, тәмле емеш-еләктәр, файҙалы йәшелсәләр генә була.
—Сабыйҙар ҙа шулай бөтә тереклек кеүек, балалар баҡсаһында бер ғаилә булып, татыу йәшәй, үҫә, ҙурая.
Өфө районы Шамонин ауылындағы "Ысыҡҡай” балалар баҡсаһында ла балаларҙың шат, сәләмәт үҫеүҙәренә бөтә шарттар ҙа булдырылған. Ике ҡатлы йортта 10 төркөм эшләй. Исемдәре лә бик үҙенсәлекле: "Йәйғор”, "Аҡбуҙат”, "Ҡыңғырау сәскә”, "Тубырсыҡ”, "Көләкәстәр”, "Тирмәкәй”, "Тамсылар”, "Көнбағыш”, "Аҡ сәскә”, "Ҡояшҡай”.
Һәр төркөмдә эшләүсе яғымлы тәрбиәсе апайҙар көн дә иртән кескәйҙәрҙе көләс йөҙ менән ҡаршылай. Балалар улар ярҙамында йырларға, бейергә, дуҫтар табырға өйрәнә, бер-береһе менән аралаша, хыяллана. Һүрәт төшөрөргә лә, хәрефтәрҙән һүҙҙәр төҙөргә лә оҫтара.
Йылы, иркен, уйынсыҡтарға бай баҡсала йөрөүсе кескәйҙәрҙең дә күңеле көр, кәйефе шәп.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Балаҡатай районында булды
Фото:
10 февралдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Балаҡатай районында булды.
Ямаш ауылында республика башлығы «Урал» ауыл хужалығы производство кооперативы эшмәкәрлеге менән танышты. Ауыл хужалығы кооперативы ҙур ауырлыҡтар кисерә: уҙған йылдарҙағы бурыстары өсөн унда банкротлыҡ процедураһы индерелгән. Кооператив булараҡ хужалыҡ 2009 йылдан башлап эшләй. Малсылыҡ һәм үҫемлекселек продукцияһы етештереү уның эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше булып тора. Хужалыҡтың биш мең гектар ере бар, йәмғеһе 380 баш эре мал иҫәпләнә.
Ҡарлыхан ауылында Рөстәм Хәмитов «Карллес» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең ағас эшкәртеү производствоһы менән танышты. Йәмғиәт 2007 йылдың октябренән башлап эшләй. Ағас әҙерләү һәм уны эшкәртеү уның төп эшмәкәрлеге булып тора. Бында таҡта, бурса һәм башҡа төҙөлөш материалдары әҙерләнә. Предприятиеның 2200 гектарҙан ашыу урман биләмәһе бар.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты урындағы шәхси эшҡыуар Виктор Дреминдың ағас күмере етештереү буйынса предприятиеһында булды. Был эш менән Виктор Дремин 2010 йылдың майынан шөғөлләнә. Предприятиела дүрт мейес урынлаштырылған, улар айына 150 тонна күмер етештереү мөмкинлеген бирә. Бөгөнгө көндә шәхси эшҡыуар «Рамон» концерны ағзаһы булып тора, ойошма айына бер мең тонна күмер етештереп, уны «РусАл» асыҡ акционерҙар йәмғиәте заводтарына поставкалай.
Түбәнге Исҡуш ауылында Рөстәм Хәмитов Киров исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативы эшмәкәрлеге менән танышты. Хужалыҡ 2006 йылдың июнендә булдырылған, ул малсылыҡ һәм үҫемлекселек продукцияһы етештереү менән шөғөлләнә. 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса һатыуҙан алынған аҡса 27,4 миллион һум тәшкил иткән. Фермала йәмғеһе 1400 баш мал иҫәпләнә.
Киров исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативы «500 ферма» республика программаһында ҡатнашыуға дәғүә итә. 2011 йылда предприятие яҡынса 5 миллион һумға туғыҙ берәмек яңы техника һәм ҡорамал һатып алған.
Район үҙәге Яңы Балаҡатайҙа Башҡортостан Президенты ауылдың 1990 йылда төҙөлгән үҙәк ҡаҙанлығын ҡараны. Ауылда йәмғеһе өс ҡаҙанлыҡ бар. Әлеге ваҡытта ҡорамалдар иҫке булыу сәбәпле үҙәк ҡаҙанлыҡты реконструкциялау талап ителә. Шулай уҡ Үҙәк район дауаханаһының ҡаҙанлығын да реконструкциялау зарур.
Бынан һуң Балаҡатай районы хакимиәтендә Башҡортостан Президенты районды социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе.


text:
«Башҡортостан продукты» эмблемаһын эшләүгә конкурс старт алды
Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты һәм Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы «Башҡортостан продукты» билдәһенең эмблемаһын эшләүгә конкурс иғлан итә. Ул «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал» акцияһының дауамы булараҡ, уның сиктәрендә үтәсәк, тип хәбәр иттеләр Дәүләт комитетында. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, акция республикала етештерелгән тауарҙарҙы рекламалауға, популярлаштырыуға йүнәлтелгән.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, конкурста ҡатнашыр өсөн ҡатнашыу тураһында ғариза, jpg форматындағы «Башҡортостан продукты» эмблемаһының үҙен, шулай уҡ тәҡдим ителгән һүрәттең тасуирланышын тапшырырға кәрәк.
Ғаризалар һәм конкурс эштәре 2012 йылдың 6 апреленә тиклм ҡабул ителә. Конкурс комиссияһы аҙна дауамында еңеүсене билдәләйәсәк һәм иғлан итәсәк. Уға 10 мең һумға бүләк сертификаты тапшырыласаҡ.
Еңеүсе тип табылған «Башҡортостан продукты» билдәһенең эмблемаһы артабан, алкоголь продукцияһынан, шул иҫәптән һыранан тыш, республика етештереүселәренең тауарҙарына келәймә һуғыу өсөн файҙаланыласаҡ. «Башҡортостан продукты» эмблемаһы аҙыҡ-түлектең республикала урындағы тәбиғи аҙыҡ-түлек сеймалынан эшләнеүен раҫлаясаҡ.
Конкурс эштәре 450097, Өфө, Бессонов урамы, 28 адресы буйынса Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы дирекцияһында, шулай уҡ info-bta@bk.ru почтаһы аша ҡабул ителә, бәйләнеш өсөн телефон 8(347)252-88-88.


text:
«Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты Бөтә донъя биосфера ҡурсаулыҡтары исемлегенә инде
«Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты Бөтә донъя биосфера ҡурсаулыҡтары исемлеген тулыландырҙы. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бындай ҡарар Парижда «Кеше һәм биосфера» программаһының Халыҡ-ара координация советы ултырышында ҡабул ителде.
— «Башҡортостан Уралы» 345,7 мең гектарҙан ашыу майҙанды биләй. Уның составына федераль һәм республика кимәлендәге айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары инә. Улар — «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы, «Башҡортостан» милли паркы, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркы, «Алтын Солоҡ» тәбиғи зоологик заказнигы һәм «Ыҡ» зоологик заказнигы, — тип хәбәр итте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
2012 йылда Бөтә донъя исемлеген тулыландырыусы биосфера ҡурсаулыҡтары иҫәбендә — Зальцбургер Лунгау – Кертнер Нокберге биосфера ҡурсаулығы (Австрия), Цзинганшань һәм Нюбэйлян биосфера ҡурсаулыҡтары (Ҡытай), Мура-Драва-Дунай биосфера ҡурсаулығы (Хорватия, Венгрия), Шека биосфера ҡурсаулығы (Эфиопия).
Әлеге ваҡытта Бөтә донъя исемлегенә 117 илдә урынлашҡан 599 объект инә.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында иҫәпләүҙәренсә, республикалағы был уникаль тәбиғи-мәҙәни комплексты әлеге исемлеккә индереү уны һаҡлап ҡалыуҙа һәм популярлаштырыуҙа ҙур роль уйнаясаҡ. Бынан тыш, был Башҡортостандың ЮНЕСКО ойошмаһы менән артабан хеҙмәттәшлек итеүенә импульс бирәсәк.
Республикала «Башҡортостан Уралы» биосфера резерватын булдырыу буйынса эштәр 2011 йылда башланғайны. Ул ваҡытта төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биология институты, «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Башҡортостан»милли паркы тарафынан объектҡа «Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты статусын биреүгә заявка әҙерләнгәйне.


text:
Парламентарийҙар профилле комитеттарҙа эш башлай
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары был аҙнала профилле комитеттарҙа эш башлай.
Шаршамбы, 16 октябрҙә, Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитет (сәғәт 10-да), Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет (11.30), Һаулыҡ һаҡлау, социаль сәйәсәт, ветерандар эштәре буйынса комитет (14.30) депутаттары ултырыштар үткәрә.
17 октябрҙә Мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр сәйәсәте буйынса комитет (сәғәт 10-да), Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет (11.30), Урындағы үҙидара, граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса комитет (14.30), Дәүләт ҡоролошо, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитет (16.00) ултырыштары үтәсәк.
Йома, 18 октябрҙә, бюджет, һалым, инвестиция сәйәсәте һәм территориаль үҫеш буйынса комитет ағзалары (сәғәт 10-да) ултырыш үткәрә.


text:
Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы эмблемаһына конкурс иғлан ителде
Башҡортостанда Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылының эмблемаһын эшләүгә конкурс иғлан ителде. Ижади ярыштың ойоштороусыһы булып БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы сығыш яһай.
Башҡортостанда йәшәгән һәр кем эмблема проектын тәҡдим итә ала. Материалдар 2012 йылдың 25 февраленә тиклем БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығында (Өфө, Киров урамы, 45, 413-сө кабинет) ҡабул ителә.
Конкурс эштәрен баһалағанда һүрәттәрҙең ыҡсым һәм аңлайышлы булыуына һәм, әлбиттә, уларҙың йыл концепцияһына тура килеүенә өҫтөнлөк биреләсәк, тип билдәләй ойоштороусылар.
Эше Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылының эмблемаһы булараҡ раҫланған автор аҡсалата премия аласаҡ. Икенсе урынға лайыҡ булған автор — БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының маҡтау грамотаһы, ә өсөнсө урын алған кеше Рәхмәт хаты менән бүләкләнәсәк.
— Премияланған проекттар конкурсты ойоштороусыларҙың шәхси милке булып ҡала һәм үҙҙәре теләгәнсә файҙаланыла ала, — тип билдәләнеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтендә.
Конкурста ҡатнашыу тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының www.pressarb.ru сайтынан алырға мөмкин.


text:
Бикбулат – райондың иң матур ауылдарының береһе. Бай тәбиғәте, саф һауаһы, йәшел урмандары, хеҙмәт һөйөүсән халҡы менән дан тота ул.
Ауылым бөтә яҡтан да ҡара урманлы бейек тауҙар менән уратып алынған. Уларҙың исемдәре лә бик үҙенсәлекле: Ҡашҡатау, Маяҡтау, Ишәй, Эйәрлетау һәм башҡалар.
Сит кешенең ҡолағына ят булып ишетелгән атамалар был төбәктә үҫкәндәр өсөн ҙур мәғәнәгә эйә. Уларҙа әллә нисәмә быуат элек ошонда йәшәгән кешеләр тураһында иҫтәлектәр, фәһемле ваҡиғалар, көлкөлө хәлдәр хаҡында хәтирәләр һаҡлана. Әммә ваҡыт үтеү менән халыҡ хәтеренән ҡайһы бер ваҡиғалар юйыла бара. Ни тиклем үкенесле булмаһын, баҡыйлыҡҡа күскән һәр быуын үҙе менән баһалап бөткөһөҙ рухи хазиналарҙың күпмелер өлөшөн мәңгелеккә алып китә. Шуға күрә ер-һыу атамаларын, улар хаҡында һөйләнгән тарихтарҙы, легендаларҙы ваҡытында өйрәнеп, һаҡлап алып ҡалыу – изге эштәрҙең береһе .
Ауылдың ер-һыу атамаларын өйрәнгәндә ауылдашыбыҙ, туғаныбыҙ Рәхимә Ғәббәсова-Вәлиуллинаның «Көмөш һыулы Кесе Эйек буйында» китабын файҙаландым. Ундағы мәғлүмәттәр ауыл китапханаһы мөдире Гөлнәзирә Ғилметдин ҡыҙы Кинйәбаеванан яҙып алынған. Китапханала шулай уҡ 1891 йылда тыуған Мәхийән Мәрхәм улы Кинйәбаев ҡалдырған Бикбулат ауылы тарихы, уның ер-һыу атамаларына бәйле яҙма бар.
Эйәрлетау легендаһы
Үҙенең һоҡландырғыс тәбиғәте менән Күгәрсен районында дан тотҡан Эйәрлетауҙың исеменә бәйле бер нисә легенда бар. Бикбулатҡа нигеҙ һалына башлаған ҡатмарлы осорҙа башҡорттарҙың бер ҙур булмаған төркөмө ҡасып, ауылдан арыраҡ бейек тау итәгенә барып урынлаша. Эргәлә генә Кесе Эйек йылғаһы ағып ята. Тау башына менеп ҡараһаң, тирә-яҡ ус төбөндәгеләй күренә. Уларҙың етәксеһе Сурағол исемле ҡыйыу кеше була. Ул көндөҙ һунарҙа йөрөп, ырыуҙаштарына аҙыҡ тапһа, эңер төшкәс, атына атланып, бейек тауҙың иң түбәһенә менеп, тирә-яҡты байҡаған. Атын утлауға ебәреп, эйәрен ҙур ғына таш өҫтөнә һалып торған. Моңайған ваҡытында ҡурайын алып, уйнап та ебәрер булған, ти.
Үҙе ҡыйыу, үҙе мәргән башлыҡ иптәштәрен һаҡлап йөрөп, ныҡ арыған. Төндәрен дә тыныс ҡына үткәрә алмайынса бик ныҡ йонсоп киткән, сиргә һабышҡан. Берҙән-бер көндө башлыҡ яҡты донъя менән хушлашҡан. Иптәштәре хөрмәтләп, уны тау башында ерләгән. Таш өҫтөндә ятҡан эйәре лә шунда ятып ҡалған. Легендала шулай уҡ тоғро аты тураһында ла әйтелә. Батырҙы ерләгән кешеләр уны тау башынан төшөрә алмай. Ат хужаһының ҡәбере янында йөрөп, тамам хәлһеҙләнә, көҙ еткәс, ҡаянан ҡолап төшөп үлә. Шул ваҡыттан алып тауҙы – Эйәрлетау, ә ат ҡолаған ҡаяны Атосҡан ҡаяһы тип йөрөтә башлағандар.
Аэропорт яланы
Ауылдан алыҫ түгел Аэропорт тигән урын бар. Ләкин был ерҙән бер ҡайҙа ла осоп китеп булмай. Ул – тау аҫтындағы бәләкәй генә бер аҡлан.
Тарихҡа күҙ һалайыҡ. 1969 йылдың йәйендә Стәрлетамаҡтан Орскиға осоусы АН-12 самолёты көйһөҙләнә башлай. Осоусы уны ошо бәләкәй генә аҡланға ултырта ала. Был ауыл өсөн ҙур ваҡиға була. Йәше-ҡарты самолёт төшкән ергә йүгерә. Тиҙ генә район үҙәгенә хәбәр итәләр. 12 пассажирҙы Мораҡҡа оҙаталар. Самолёт янына һаҡ ҡуйыла. Өфөнән килгән механиктар йүнәткәндән һуң, ул яңынан һауаға күтәрелә. Ошо ваҡиғанан һуң был урынды Аэропорт яланы тип атап йөрөтәләр.
Ишәй тауы
Был тауҙа элек Ишәевтәр ырыуы торған булған. Ырыу башлығы Ишәй ҡарт хөрмәтенә үҙе үлгәндән һуң уны Ишәй тауы тип атағандар.
Тауҙың көньяҡ-көнсығыш битләүенән тәрән йырын төшә. Яҙ көндәре унан шаулап ҡар һыуҙары аға. Был урын ауылдағы ҙур бер тарихи ваҡиғанан һуң Шәмбәбей йырыны тип йөрөтөлә башлаған.
Боронғо замандарҙа башҡорт иленә дала кешеләре ябырыла торған булған. Уларҙың малын талайҙар, ирҙәрҙе, ҡатындарҙы әсир итеп алып киткәндәр. Шәмбе тигән ҡатын да сит-яттар ҡулына эләгә. Әсирҙәрҙе ҡасып китмәһендәр өсөн һәр ваҡыт һаҡ аҫтында тотҡандар.
Күп йылдар буйына иленә ҡайтырға хыялланған Шәмбе олоғайған көнөндә генә ҡасып китә ала. Бик ҙур ара үтергә тура килә уға. Арыған, юлда тамам йонсоған Шәмбе әлеге йырынға килеп төшә. Өҫтөндәге кейеме бик алама булғас, көндөҙ ауылға инергә ояла. Кис еткәс, туғандары йортона килеп йығыла.
Шәмбәбей легендаһы Бикбулаттың күпте күргән боронғо ауыл булыуы тураһында һөйләй. Әлеге көндә Шәмбе әбей килеп төшкән йырын Шәмбәбей йырыны тип атала.
Йылғалар
Бикбулат тауҙары менән генә түгел, йылғалары менән дә дан тота. Ауылды икегә бүлеп, бормаланып-бормаланып Кесе Эйек ағып ята. Уға Арҡыры, Улаҡ, Ҡурғашлы, Тәбей йылғалары килеп ҡушыла.
Быйыл йәй ғаиләбеҙ менән Ҡурғашлы йылғаһы буйына ял итергә барҙыҡ. Эҫе йәй булһа ла, уның һыуы шул тиклем һалҡын ине. Ҡурғашлы ҡыш көнө лә туңмай, өҫтөнән пар сығып ята. Йылғала «Ҡыҙыл китап»ҡа ингән бағыр балығы (форель) бар. Уның һыуы ла шифалы. Элегерәк атайымдың аяғына сөйәл сығып йонсотҡан. Ауылдың бер оло инәйе: «Ҡурғашлы йылғаһы буйындағы таштарҙа мүк бар, шуны сөйәлдәреңә һалып ҡара», – тип кәңәш биргән. Атайым шулай эшләгән дә. Күп тә үтмәгән, сөйәлдәре бөткән.
Ҡурғашлы йылғаһының эргәһендә мәмерйә лә бар. Ул да Ҡурғашлы мәмерйәһе тип йөрөтөлә.
Ауылдың тағы ла матур йылғаларының береһе – Улаҡ. Ул бейек тау башынан ағып төшә. Йылға янында матур ғына күл бар. Һәр миҙгел һайын аҡҡоштар, торналар, ҡыр өйрәктәре ял итергә килә.
Йылға-шишмәләр, күлдәр беҙгә йәшәү сығанағы булған һыу ғына биреп ҡалмай, ә бөтә тәбиғәттең тереклеген тәьмин итә. Шуға күрә уларҙы һаҡлау, таҙа килеш тотоу – бөтәбеҙҙең дә изге бурысы.
Айгүзәл ҒӘББӘСОВА.
Күгәрсен районы, Мораҡтағы башҡорт гимназияһы.


text:
11-09-2013, 15:23 / ---
Атлай Зѳбәй мәңгелеккә
Яҙыусы һәм ғалим Жәлил Кейекбаевтың «Зѳбәй Үтәғолов» тигән очерк-повесы 1944 йылда, ҡаһарман яҡташтарыбыҙ - башҡорт Зѳбәй Үтәғолов, мари Тимеркәй Ҡобаҡаев (Ҡалтасы районы) һәм улар менән бергә батырҙарса һәләк булған йәнә 11 гвардеецҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелеүгә бер йыл тулыуға, донъя күрә. Китапта Зѳбәй Үтәғоловтың Белорет районында үҫеүе, Маҡар эшсе-крәҫтиән мәктәбендә, аҙаҡ Башҡорт педагогия институтында уҡыуы, Салауат һәм Мәләүез райондарында мәктәптә эшләүе, фронттағы батырлығы тасуирлана....


text:
Мортаза Рәхимов: “Беҙҙең юлыбыҙ – туҡтауһыҙ алға барыу”Фото: Олег Яровиков
Мортаза Рәхимов: “Беҙҙең юлыбыҙ – туҡтауһыҙ алға барыу”
Мортаза Рәхимов: “Беҙҙең юлыбыҙ – туҡтауһыҙ алға барыу”Фото: Олег Яровиков
Үҫешеүҙә туҡтап ҡалыу – тимәк, барыһын да юғалтыу, үҙ яҙмышыңдың хужаһы булыуҙан туҡтау ул. Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов шулай тип иҫәпләй. Бөгөн республика парламенты депутаттары алдында үҙ Мөрәжәғәтнамәһе менән сығышын тамамлап, Президент:
— Бөгөн беҙҙең алды яңы маҡсаттар һәм ҙур бурыстар тора, — тине. – Сәйәси, социаль һәм иҡтисади реалийҙарҙың ныҡлы нигеҙенә таянып ҡына уларҙы тормошҡа ашырыуға өлгәшергә мөмкин. Йылдан-йыл ресурстарыбыҙҙы арттыра барырға, яңы технологиялар, мөмкинлектәр, юлдар табырға һәм файҙаланырға кәрәк. Республиканы модернизациялау процесының асылы бына шунда.
Беҙ глобаль иҡтисади система сиктәрендә үҫешәбеҙ һәм Рәсәй дәүләтенең айырылғыһыҙ өлөшө булып торабыҙ. Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәте илдең рухи майҙанын формалаштырыуҙа әүҙем ҡатнаша.
Беҙ көслө, тотороҡло, иҡтисади үҫешкән Рәсәйҙә йәшәргә теләйбеҙ. Һәр халыҡтың, һәр граждандың хоҡуҡтарын һәм дәрәжәһен ихтирам иткән дәүләттә. Рәсәй элек-электән үҙ ҡеүәтен үҙенең биләмәләре, тәбиғи һәм кешеләр ресурстары арҡаһында арттыра. Һәр төбәктә, ҡалала, ауылда кешеләр үҙ тормошон яңыртырға ынтылған, үҙен үҙ еренең хужаһы итеп тойған осраҡта ғына беҙ уларҙың сифатлы үҫешен тәьмин итә аласаҡбыҙ.
Хәҙерге донъяла республика мөмкинлектәрен һаҡлай һәм арттыра алыу-алмауыбыҙ беҙҙең үҙебеҙгә бәйләнгән. Үҫешебеҙҙә туҡтап ҡалһаҡ – тимәк, барыһын да юғалтабыҙ, үҙ яҙмышыбыҙҙың хужаһы булыуҙан туҡтайбыҙ, тигән һүҙ. Башҡорттоң “Хәрәкәттә – бәрәкәт!” тигән бик аҡыллы бер мәҡәле бар. Йәғни беҙҙең юлыбыҙ – туҡтауһыҙ алға барыу! Бына шуға күрә лә беҙ иртәгәһе көнөбөҙгә, Башҡортостандың именлегенә һәм сәскә атыуына ышанабыҙ!


text:
- Подробности
- Просмотров: 232
СТӘРЛЕТАМАҠ АРМИЯ ЙЫЙЫЛМА КОРПУСЫ, 1919 й. февр. Стәрлетамаҡ өйәҙенең Архангел а. м‑н Стәрлетамаҡ ҡ. араһында урынлашҡан Көнбайыш армия частарынан (3‑сө пластун, 22‑се Ырымбур казак полктары, Стәрлетамаҡ гарнизоны отряды, башҡ. ротаһы) ойошторола; апр. алып 5‑се С.а.й.к. Корпус составына Йыйылма Ырымбур уҡсылар (25 майҙан 9‑сы Стәрлетамаҡ) һәм Урал (25 майҙан 10‑сы Верхнеурал) див. ингән. Корпус Ырымбур армияһы, Көнбайыш фронттың Көньяҡ ғәскәрҙәр төркөмө, Көньяҡ армия составында булған. 1919 й. февр. Башҡорт корпусы РККА яғына сыҡҡандан һуң, С.а.й.к. частары Бөрйән- Түңгәүер кантонының Темәс а. янында асыҡ ҡалған фронтта оборона тотҡан. 1919 й. апр.—сент. РККА‑ның Көнсығыш фронтының Көньяҡ армиялар төркөмөнә ҡаршы Аҡтүбә һәм Орск ҡҡ. өсөн алыштарҙа ҡатнашҡан. Окт. корпус тар‑мар ителеп, бөтә полктары ла тиерлек Ҡыҙыл Армия частары тарафынан әсиргә алынған. Корпус ком.: ген.‑майорҙар В.И.Печенкин (1919 й. февр. алып), П.А.Бобрик (1919 й. апр. алып), Церетели (1919 й. майынан), А.В.Элерц‑Усов (1919 й. 23 июленән).
Р.С.Таймаҫов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Газета "Йәшлек" » Әҙәбиәт » Юмор » Күрше, ҡас, мин – салют! (булған хәл)
Күрше, ҡас, мин – салют! (булған хәл)
Яңы йыл кисәһен кем нисек ҡаршы алғандыр, әйтеүе ҡыйын, ә бына колхозда вазифалы урында эшләгән Мөхәмәҙғәли ҡусты һымаҡ мажараға тарыған кеше булмағандыр.
Үтеп киткән 1997 йыл Мөхәмәҙғәли өсөн насарҙан булманы, ни тиһәң дә, йыл буйы эш хаҡы алмаһа ла, бөтә ҡағыҙ эшен еренә еткереп башҡарҙы, төрлө отчетты ла районда беренселәрҙән булып тапшырҙы, колхоз рәйесе лә маҡтап торҙо, ғаиләһендә лә ал да гөл.
31 декабрҙә ҡалаға китер алдынан ҡатынына: “Аш-һыуыңды әҙерләй тор, Яңы йыл – ғаилә байрамы, өйҙә генә ҡаршыларбыҙ, ваҡ-төйәк алып ҡайтырмын”, – тине. Нурания һыната торғандарҙан түгел, көнө буйы газ плитаһы эргәһенән китмәне, көн кисләүгә өй эсенә тәмле еҫ таралған, өҫтәлгә төрлө тәм-том, бәлеш теҙелгәйне.
Мөхәмәҙғәли ҡайтып, ҡатынына серле генә итеп ҡарап йылмайҙы ла: “Пландар үҙгәреп китте, Яңы йылды күрше-тирә менән бергә ҡаршыларға ниәтләнек. Минең сюрприз да бар”, – тип, өҫтөн дә һалып тормай, әйберҙәрен ҡуйып, мал-тыуары яғына ашыҡты. Иренең һәр һүҙен ихлас ҡабул итеп өйрәнгән Нурания өҫтәлдән алып, күстәнәс төрә башланы...
Сәғәт телдәре 12-гә яҡынлашҡас, саҡырылған ҡунаҡтарҙың бөтәһе лә йоҡонан уянғандай йәнләнә башланы. Телевизор экранынан Президенттың ҡотлау һүҙе тамамланыу менән Мөхәмәҙғәли аяғүрә баҫты ла: “Иптәштәр! Мин дә һеҙҙе ҡотлап сюрприз күрһәтергә уйланым, ур-ра, Яңы йыл менән!” – тип ҡулдарын юғары күтәрҙе.
“Шарт-т!” Бөтә ҡунаҡтарҙың иғтибары Мөхәмәҙғәлигә төбәлде... “Ах!” – тип әйтеп кенә өлгөрҙөләр, ағас өйҙөң тәпәш кенә түбәһенән көлтә-көлтә йондоҙҙай ут ямғыры һибелде. Аптыраштан ни эшләргә белмәй ҡатып ҡалған ҡунаҡтарҙы: “Әстәғәфирулла!” – тигән тауыш ҡына айнытып ебәрҙе.
Ҡырмыҫҡа иләүенә таяҡ тыҡтылармы ни?! Бар халыҡ хәрәкәткә килде. Иң тәүҙә оло ғына йәштәге Шәмсибәҙәр ҡарсыҡ ауыҙ эсенән генә уҡына-уҡына, башын тотоп, өҫтәл аҫтына инеп боҫто. Быны күреп, өй хужаһы Сафинур әтәс етеҙлеге менән карауат башына һикерә һалып ҡунаҡлап, өрлөктә эленеп торған эшләпәһен тырнап алды, унан ҡолап төштө лә шаршау артына йәшеренде. Әҙәп һаҡлап өндәшмәйерәк ултырған хужабикә, алыпһатар үзбәктәрҙән алған күлдәгенең итәге төшкән уттан ирей башлауын һиҙеп, ҡысҡыра-ҡысҡыра ишеккә ташланды. Өҫтәл артында етенсе төшөн күреп, йоҡлап ултырған колхоз хисапсыһын ҡатыны Зәмзәмиә ҡаты ғына итеп төртөп урынынан ҡуҙғатты. Һалмыш булып алған Игеҙйән, ут ығы-зығыһын малайҙары сығарған тип уйлап, һелтәнә башланы, ҡатынына ла бер аҙ эләктерҙе.
“Ишеккә борол!” – Нуранияның был көслө тауышы Мөхәмәҙғәлиҙе ысын донъяға ҡайтарҙы. “Әй, әттәгенәһе! Вәт башһыҙ! Бенгал уты тип һатҡайнылар ҙа”, – тип ишек яғына боролдо. Ут көлтәһе сөйҙә эленгән өҫ кейемдәренә – ҡытай пуховиктарына һибелде.
Ярай әле тыштан килеп ингән Заһира, эштең ниҙә икәнен төшөнөп, еҙнәһен тышҡа һөйрәп алып сыҡты. Ут көлтәһе иреккә сыҡҡас, 20 метр бейеклеккә күтәрелеп, һаман һибелеүен дауам итте. Ысын салют булып “ата” ине Мөхәмәҙғәли ауылдаш.
“Ут менән шаярма!”, “Уттан ҡалмай, бурҙан ҡала!” тигәнде Яңы йыл ҡаршылағанда ла онотмаҫҡа кәрәк шул.
Асия ҠОТОШЕВА.
Ишембай районы,
Этҡол ауылы.
(Исемдәр үҙгәртеп алынды).
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Фото:
Өфөлә Владимир Путин Рөстәм Хәмитов менән осрашты
Фото:
Өфөлә, Бөтә Рәсәй аграр форумының эше тамамланғандан һуң, Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путиндың Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыуы үтте. Рәсәй Хөкүмәте башлығы дөйөм алғанда Башҡортостан иҡтисадының һәм социаль өлкәһенең, шул иҫәптән агросәнәғәт секторының үҫеш темптарын ыңғай баһаланы.
— Статистикаға күҙ йүгертеү ҙә республикалағы хәлдәрҙең ыңғай үҫеше тураһында һөйләргә мөмкинлек бирә. Әгәр ил буйынса дөйөм алғанда эске тулайым продукт 4,7 процентҡа артһа, Башҡортостандағы 9% — әлбиттә, бик яҡшы һөҙөмтә. Ауыл хужалығы буйынса ла, торлаҡ төҙөү, социаль өлкәгә бәйле башҡа мөһим күрһәткестәр ҙә һәйбәт, — тине Владимир Путин.
Рөстәм Хәмитов, был темптар һаҡланасаҡ, тип билдәләне.
— Беҙ киләсәктә лә алға ынтылышлы, һәйбәт үҫеште һаҡларға ниәтләйбеҙ. Предприятиелар дөйөм алғанда яҡшы эшләй, яҙғы сәсеү алдынан үҙебеҙҙе ышаныслы тотабыҙ, аграрийҙарыбыҙға ауыл хужалығы механизмдары, ҡорамалдар һатып алыуға өҫтәмәләр түләнек. Был өлкәлә үҙебеҙҙе бик һәйбәт, ышаныслы, тыныс тоябыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Приют ҡасабаһында яңы бассейн асылды
Фото:
Бәләбәй районының Приют ҡасабаһында «Приютовский» спорт-һауыҡтырыу комплексында яңы бассейн асылды. Объект «Газпром трансгаз Өфө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте менән төҙөлгән. Яңы спорт объекты «Газпром трансгаз Өфө» компанияһының филиалдары булған урындарҙа бассейндар төҙөү буйынса программаны тормошҡа ашырыуға нигеҙ һалды, тип билдәләне предприятиеның генераль директоры Сергей Пашин.
Объектты асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты. Ул «Газпром трансгаз Өфө» эшмәкәрлегенә юғары баһа бирҙе һәм, киләсәктә республика халҡының именлеге өсөн бергә күп эштәр башҡарырбыҙ әле, тигән ышанысын белдерҙе.
– Дөйөм алғанда, халыҡҡа еңелерәк, яҡшыраҡ булһын өсөн эшләргә кәрәк. Һәм бындай объекттар даими рәүештә сафҡа индерелергә тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Президенты.
Бинаның дөйөм майҙаны яҡынса 1500 квадрат метр тәшкил итә. Аҙнаһына яҡынса 1600 кеше шөғөлләнә ала.
– Бассейнда шөғөлләнеү ҡасабала йәшәүсе балалар һәм предприятие хеҙмәткәрҙәре балалары өсөн бушлай, — тине «Газпром трансгаз Өфө» компанияһының генераль директоры Сергей Пашин. – Беҙҙең өсөн иң мөһиме – үҫеп килгән быуын хаҡында хәстәрлек күреү һәм балаларҙы сәләмәт тормошҡа йәлеп итеү. Киләсәктә лә социаль оъекттар төҙөүҙе дауам итәсәкбеҙ. Мәҫәлән, әле Өфөлә яңы торлаҡ йорт төҙөлә, ул файҙаланыуға быйыл тапшырыласаҡ. Павловка ауылында торлаҡ йорт һәм бассейнлы спорт-һауыҡтырыу комплексы төҙөлә. Шулай уҡ Шаранда торлаҡ йорт һәм бассейн проектлана.
Сергей Пашин хәбәр итеүенсә, яҡын арала Приютта предприятие япмалы һырғалаҡ та төҙөйәсәк.