text:
- Подробности
- Просмотров: 437
“ҠАРАС МЕНӘН АҠША”, башҡ. ауыҙ‑тел ижады ҡомартҡыһы, эпос. Шиғри‑сәсмә һәм сәсмә формаларҙа йәшәй. Тәүге тапҡыр 19 б. 1‑се ярт. Ырымбур губ. Верхнеурал өйәҙе Наурыҙ а. (Учалы р‑ны) Ғүмәр Күкбирҙин тарафынан Ғәбделғәзиз Наурыҙовтан яҙып алына, был яҙма Ғ.Ф.Вилданов тарафынан уның “Башҡорт ҡашҡалары” (1925) хеҙмәтенә индерелә. “Ҡарас сәсән” һәм “Ҡарас батыр” исемле варианттары М.А.Буранғолов һәм Ә.М.Сөләймәнов тарафынан яҙып алына.
“Ҡ.м.А.” барымта ғәйепләнә. Ҡарас сәсән ерҙәренә Аҡша батыр етәкс. ҡаҙаҡтар һөжүм итә һәм бер өйөр йылҡыны ҡыуып алып китә. Ҡарас, баҫҡынсыларҙы ҡыуып етеп, Аҡша м‑н ҡапма‑ҡаршы әйтешә. Әйтеш ауыҙ-тел әҙәбиәте традицияларына хас булған 3 өлөштән тора: әхлаҡи яҡтан дошманды юҡҡа сығарыу маҡсатында уға мөрәжәғәт итеү, ҡорал м‑н “һөйләшеү” — кәрәк ваҡытта ул уңайһыҙ хәлдә ҡалдырмаһын өсөн монолог-үтенес, еңелгән дошманды маҡтау. Аҡша бәхәсте тыныс юл м‑н хәл итеү тәҡдименән баш тарта, һуңынан сәсән уғынан һәләк була; батырҙар йолаһы б‑са, Ҡарас уны ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеп ерләй.
“Ҡ.м.А.” варианттары Ғилми архивта һаҡлана.
Әҙәб.: Башҡорт халыҡ ижады. 5-се т. Тарихи ҡобайырҙар, хикәйәттәр (иртәктәр). Өфө, 2000.
М.Х.Иҙелбаев
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


c: text/html

text:
“2009 йылда уңышлы инвестицион эшмәкәрлек өсөн“ БР Президенты Премияһына конкурс иғлан ителде
“2009 йылда уңышлы инвестицион эшмәкәрлек өсөн“ БР Президенты Премияһына конкурс иғлан ителде. Конкурс 2007 йылдың 12 сентябрендәге “Уңышлы инвестицион эшмәкәрлек өсөн” БР Президенты Премияһы тураһында Положениеһын раҫлау тураһында” БР Президенты Указы һәм юғарыла әйтеп үтелгән премиялар буйынса конкурс комиссияһы тураһында Положение нигеҙендә үткәрелә.
Башҡортостан Президенты Премияһы, инновацион юлдарҙы ҡулланып, юғары сифатлы һәм технологиялы продукция (хеҙмәтләндреү) эшкәртеүгә, етештереүгә һәм һатыуға сығарыуға ҙур өлөш индергән ойошмалар – инвесторҙарға бирелә. Конкурста шулай уҡ республика территорияһында тауарҙар етештереү һәм хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү тармағында мәшғүл ойошмалар ҙа ҡатнаша ала.
Конкурста ҡатнашыу тураһында ғаризалар ағымдағы йылдың 1 декабренә тиклем республиканың башҡарма власть органына тапшырылырға тейеш.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республиканың Балалар фонды «Балаға мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит!» акцияһын үткәрә
«Балаға мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит!» — Рәсәй балалар фондының Башҡортостан республикаһы бүлексәһе яңы уҡыу йылы алдынан ошондай акция үткәрә. Балалар йорттарында, социаль приюттарҙа, патронатҡа, опекунлыҡҡа, уллыҡҡа алған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән, шулай уҡ күп балалы, тулы булмаған йәки аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙәге балаларға өҫкө кейем, аяҡ кейеме, уҡыу кәрәк-яраҡтары менән ярҙам итеү – акцияның төп маҡсаты. 1 сентябрҙә беренсе тапҡыр мәктәпкә киләсәк балаларға махсус иғтибар бүленәсәк. Балалар фонды улар өсөн Беренсе класс уҡыусыһы байрамы ойоштормаҡсы.
Рәсәй балалар фондының Башҡортостан республика бүлексәһе Президиумы балаларға уҡыу йылына әҙерләнергә һәм Белем көнөн мәктәптә ҡаршыларға ярҙам итеүегеҙҙе һорап мөрәжәғәт итә.
— Балалар фондында аҙ тәьмин ителгән күп балалалы ғаиләләрҙең балаларын кейендерергә, интернат учреждениелары тәрбиәләнеүселәрен уҡыу кәрәк-яраҡтары менән тәьмин итергә ярҙамлашыусы Балалар әйберҙәре һәм китаптар банкы бар, — тине «Башинформ» агентлығына республиканың Балалар фонды рәйесе Нина Федянина. – Беҙ изге күңелле кешеләр арҡаһында был банкты даими тулыландырып торабыҙ һәм ойошмаларҙан, граждандарҙан яңы кейемдәре, уйынсыҡтар, уҡыу кәрәк-яраҡтары ҡабул итергә әҙербеҙ. Балалар фонды һәр төрлө ярҙамды, аҡсалата хәйриә иғәнәләрен, балалар әйберҙәрен, китаптарҙы, мәктәп кәрәк-яраҡтарын, тәм-томдарҙы шатланып ҡабул итәсәк һәм мохтажлыҡ кисергән балаларға тейешле ярҙам күрһәтәсәк.
Беҙҙең реквизиттар:
ИНН 0274020062
КПП 027501001
ОГРН 1020200001711
Р/с 40703810307390000149 в ОАО Социнвестбанк
К/с 30101810900000000739, БИК 048073739, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 72 йорт. «Балаға мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит!» акцияһына, тип яҙырға онотмағыҙ.
Бәйләнеш өсөн телефондар: 272-23-68, 272-23-48.


text:
Фото:
Өфөлә Киров урамында кәртә булып сүп-сар контейнеры тора
Фото:
Өфөлә Киров урамы буйынса 39-сы йорт алдында Хоҙайбирҙин урамы киҫелешендә тротуарҙы ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары тултырылған бер нисә кубометр күләмендәге контейнер кәртәләгән, һәм ул бында беренсе көн генә тормай.
Контейнер йәйәүлеләрҙең юлына ҡамасаулап, тротуарҙы киңлеккә тулыһынса тиерлек ҡаплаған. Ә эҫене иҫәпкә алғанда, эргә-тирәгә унан ниндәй еҫтәр таралыуын күҙ алдына килтереүе ҡыйын түгел. Был сүп-сар ояһына кем яуаплы һәм ул бынан ҡасан алынасаҡ, тигән һорау һаман да асыҡ ҡала. Йәйәүлеләр иһә мәсьәлә хәл ителгәнсә, танауҙарын ҡаплап, йорт стенаһы һәм контейнер араһындағы ҡыҫынҡы ерҙән йөрөргә мәжбүр.


text:
Төбәктә ҙур ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу эшһеҙлек мәсьәләһен хәл итергә ярҙам итәсәк
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда рәсми рәүештә теркәлгән 30 меңгә яҡын эшһеҙ иҫәпләнә. БЮТ телеканалында тура эфир барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, «ысынында иһә бындай кешеләрҙең күберәк булыуын аңлайбыҙ».
— Әлбиттә, эш урындарын булдырыу – бик мөһим мәсьәлә. Кешеләрҙең эш эҙләп сит төбәктәргә барыуын күреү аяныс. Халыҡ төньяҡ территорияларға, Төмән өлкәһенә, Ханты-Манси автономиялы округына, Ямалға сығып китә. Был йәһәттән донор булараҡ сығыш яһайбыҙ. Шул уҡ ваҡытта Башҡортостандан был төбәктәргә барған кешеләр һаны килеүселәр һанынан күпкә күберәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Уның һүҙҙәренсә, бындай эшкә республиканан яҡынса 100-120 мең кеше сығып китә. «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте структураһын үҙгәртеү, ауыл хужалығы тармағының бөлгөнлөккә төшөүе, совхоз һәм колхоздарҙың банкротлыҡҡа дусар булыуы бының төп сәбәбе булып тора.
Башҡортостан Президенты иҫәпләүенсә, ауыл хужалығы өлкәһендә кисектергеһеҙ саралар күреү мөһим.
Һүҙ, тәү сиратта, ҙур ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу тураһында бара. Тәүге инвестиция проекттары тормошҡа ашырыла башланы ла инде. Улар араһында – Благовар районында сусҡа ите етештереү буйынса мегакомплекс төҙөү. Унда йыл һайын 42 мең тонна продукция етештереү планлаштырыла.
Мәләүез районында күркә ите етештереү буйынса комплекстың икенсе сираты файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Бүздәк районында «ДАМАТЕ» компанияһы ҙур инвестиция проектын тормошҡа ашыра башларға ниәтләй. Уның ярҙамында республикала йыл эсендә етештерелгән һөт күләме яҡынса 100 мең тоннаға, йәғни 15 процентҡа артасаҡ.
Шулай уҡ ауыл ерендә урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү мөһим йүнәлеш булып тора. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта тормошҡа ашырылған «500 ферма» республика комплекслы программаһы ярҙамында 2013 йылда 100 һөтсөлөк-тауар фермаһын яңыртыу планлаштырыла.
— Быйыл республикала 110 һөтсөлөк фермаһының яңыртылыуы ла ихтимал, — тигән ышаныс белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Республика етәксеһе шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү кәрәклеген белдерҙе. Төбәк башлығы Ауырғазы районында тормошҡа ашырылған «Йәнле ауыл» проектын миҫалға килтерҙе.
— Бында тупланған тәжрибәне тотош республика кимәлендә йәйелдерергә ниәтләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн беҙ кешеләрҙе иҡтисади тормошҡа йәлеп итеү тураһында һүҙ алып барабыҙ. Һәм «Йәнле ауыл» проектын республика кимәлендә тормошҡа ашыра алһаҡ, ауыл халҡының ярайһы уҡ ҙур өлөшөн иҡтисади тормошҡа йәлеп итеүгә өлгәшәсәкбеҙ.


text:
Самаға сама тап килһен
магазинға барғас, үҙе лә һиҙмәҫтән, тап рекламаланған тауарҙы эҙләй башлай – кәрәкме ул, юҡмы, мөһим түгел. Әйтерһең, күккә сөйөп маҡталған шул әйбергә эйә булғандан һуң, донъяһы түңәрәкләнеп китә һәм бәхеткә ирешә. Сағыу күренештәр, аңлашылып торған ябай сюжет, хәтерҙә ҡалыусан матур көй, реклама буйынса белгестәр ҡулланған психологик алымдар – былар бөтәһе лә әҙәм балаһы күңеленә йоғонто яһап, шул маҡталған донъяла йәшәргә саҡыра. Мәҫәлән, уңышлы ир үҙенең һылыуҙарҙан-һылыу ҡатыны, ҡурсаҡтай балалары менән затлы, күҙҙең яуын алырҙай машинала ҡаланан елдертеп сығып, зөмрәт йәшел үләнле яланға ял итергә килә – был рекламаны ҡараған күп йәштәрҙә тап шулай йәшәү теләге уяна. Беҙ, үҙебеҙ ҙә һиҙмәҫтән, ҡулланыу культы ҡорбанына әйләнә барабыҙ...
Ҡулланыу культына йәлеп ителгән хәҙерге заман кешеһе бик күп эшләргә, шунан бик күп сарыф итергә мәжбүр. Һөҙөмтәлә уның мәңге ваҡыты етмәй, ул һәр минутын ҡәтғи планлаштырырға тейеш, был, әлбиттә, ҙур көсөргәнеш тыуҙыра. Ләкин, мал артынан ҡыуып, ғүмер уҙып барғанын һиҙеү түгел, туҡталып хәл алырға ла форсаты юҡ.
Беҙ һәр ваҡыт булғанға ҡарағанда күберәкте булдырырға тырышабыҙ һәм күберәккә эйә була алмағанда ғазапланабыҙ. Ҙур техник прогресҡа һәм матди байлыҡ артыуға ҡарамаҫтан, күптәр үҙҙәрен ярлы һәм бәхетһеҙ һанай, сөнки улар байҙар өлгәшкән матди кимәлгә етә алмай. Ләкин әллә ҡасандан бирле эйә булырға теләгән әйберҙәрҙе алғас та улар бары тик ҡыҫҡа ваҡытлы ғына ҡәнәғәтлек кисерә. Бер ҡараһаң, теләгәненә ирешкән, ләкин үҙен һис бәхетле тоймай, сөнки ғәмәлдә бәхетле итеүсе ҡиммәттәр башҡа.
Немец социаль психологы Эрих Фромм былай тип яҙа: “Бөтә нәмәне баҙар мөнәсәбәттәренә күсергән кешеләр хатта яҡындарына ҡарата ла тәрән бәйлелек тоймай – улар өсөн бөтә нәмә барыбер. Уларҙы йәмғиәттәге хәл, хатта экология һәләкәте янауы ла хафаландырмай. Ҡыҙыҡһындырған берҙән-бер нәмәләре: улар ҡулланған әйберҙәр биргән абруй һәм уңайлылыҡ. Кеше үҙен уратып алған мөхиттә үҙ әһәмиәтен күтәреү маҡсатында бренд өсөн бер нисә тапҡыр арттырып түләй: “Һин ул – ашаған ризығың, кейгән кейемең, йөрөгән машинаң”.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, таҙа эсәр һыу ҡалмауы, тәбиғи ризыҡ ашамауыбыҙ, эшләп йөрөүсе байтаҡ кешеләрҙең үҙ ҡыйығы булмауы хаҡында аҙ уйланабыҙ. Шул уҡ ваҡытта ҡеүәтле корпорациялар һәм эре бизнес эйәләре, уларҙың менеджерҙары иҡтисади сәйәсәтте генә түгел, кешеләр аңын һәм теләктәрен дә билдәләй, тип башҡа ла килтермәйбеҙ.
Ҡулланыу культы айырыуса күңелдәре нығынып бөтмәгән үҫмерҙәргә емергес йоғонто яһай. Реклама ағымы “Әгәр затлы әйберҙәргә эйә түгелһең икән, һин уңышһыҙ” тигән уй тыуҙыра – йәнәһе, һин “текә” йәки ебегән, бер ниндәй урталыҡ юҡ. Ләкин бит шул урталыҡта – беҙҙең күпселегебеҙ. Хәйер, ул ағым һәр беребеҙгә лә “Беҙ амбициоз, сәмле булырға һәм ваҡытыбыҙҙы мөмкин тиклем күберәк аҡса эшләүгә арнарға тейешбеҙ”, тигән фекер һеңдерә.
Телевизорҙан рекламаланған ялтыр тормоштоң ҡәҙимге кешенең тормошонан, уның ынтылыштарынан, мәшәҡәттәренән ни тиклем алыҫлығын үҫмер йәшлеге, тәжрибәһе булмау арҡаһында төшөнөп етмәй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ғаиләһен ҡарар өсөн ысынбарлыҡта яртышар тәүлек эшләүсе тырыш ир-ат түгел, бер ҡарашы менән бөтә проблемаларҙы хәл итеүсе донъя тотҡаһы кино геройы өлгө итеп тәҡдим ителә. Ә ғәмәлдәге көнитмеш бит икенсе! Нескә күңеле менән шуны тойған үҫмерҙә ҡапма-ҡаршылыҡлы уйҙар уяна һәм ул йыш ҡына юғалып ҡала. Ошо аяуһыҙ асыштан хаталы, хатта фажиғәле аҙымдар яһаған, артабан аҙашҡан, яҙмыштары селпәрәмә килгән балалар күпме?!
Бәләкәйҙән балаларға бәхеттең матди байлыҡтан тормауын төшөндөрөү мөһим, тигән фекерҙе, бәлки, бәғзеләр көлөмһөрәп ҡабул итер. Ләкин тап ошондай тәрбиә уларҙы ҡулланыу культы ҡорбаны булыуҙан һаҡлап ҡалыр. Белемен үҫтереүҙән, илһамланып ижад итеүҙән, һөнәр арттырыуҙан, башҡаларға ҡыҙыҡлы шәхес булыуҙан үҙен бәхетле тойған бала ялған ҡиммәттәр ҡапҡанына эләкмәҫ. Көндәлек шатлыҡтар, ҙур еңеүҙәргә илтәсәк кескенә уңыштар – ошоларҙан йәм табыу, атай-әсәй һөйөүе менән үрелеп, уға рухи ҡалҡан булыр.
“Бары менән байрам”, “Булғанына шөкөр итә белергә кәрәк”, “Тауға ҡарап тау булып булмай”, “Юрғаныңа ҡарап аяҡ һуҙ” – халҡыбыҙҙың был әйтемдәрендә ата-бабаларыбыҙҙың бошмаҫлығын, күңел ялҡаулығын күрергә теләүселәр ныҡ яңылышыр. Уларҙа – йән бөтөнлөгөн һаҡларға өндәүсе тәрән фәлсәфәүи аҡыл. Халҡыбыҙҙа мул тормошҡа ынтылыуҙы хуплаған мәҡәл-әйтемдәр ҙә етерлек: “Бар өҫтөнә бар яҡшы, май өҫтөнә май яҡшы”, “Егет маллы булһын, ат яллы булһын”, “Иҫәпһеҙҙең ҡуйы теүәл”, “Бәхет алға барғанда мал арты менән инә”... Барына ҡәнәғәт булып, ҡот-ырыҫты арттырыу – ысын-ысындан бәхетлеләр даланы.
Теги:


text:
Өфөлә торлаҡ йорттарҙы капиталь ремонтлау эштәре тамамлана
Өфөлә Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыу программаһы буйынса алып барылған торлаҡ йорттарҙы капиталь ремонтлау эштәре 15 ноябргә тамамланырға тейеш.
Был хаҡта мэрия кәңәшмәһендә ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев әйтеп үтте.Программа сиктәрендә 246 йортто капиталь ремонтлау ҡаралған.Ваҡыттың аҙ ҡалыуына ҡарамаҫтан, бер нисә объект буйынса мәсьәлә асыҡ ҡала.
— Был объекттарҙа ремонт эштәрен һуҙырға ярамай,— тине мэр.— Төрлө кимәлдәге бюджеттарҙан средстволар етерлек бүленде. Шуға ла ремонт эштәрен ваҡытында тамамлауҙы талап итрегә кәрәк.


text:
Фото:
“Сикһеҙ мөмкинлектәр донъяһы!” халыҡ-ара фестивалендә Гран-при яуланылар
Фото:
Башҡортостан вәкилдәре һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн Мәскәүҙә үткән “Сикһеҙ мөмкинлектәр донъяһы!” икенсе халыҡ-ара халыҡ ижады фестивалендә уңышлы сығыш яһаны. Был турала фестивалдең матбуғат үҙәгенән хәбәр иттеләр.
Конкурста Рәсәйҙең 10-дан ашыу төбәгенән – Мәскәү, Петербург, Өфө ҡалаларынан, Рязань, Тверь, Новосибирск, Тамбов, Липецк, Калининград, Киров, Мәскәү өлкәләренән, Алтай һәм Краснодар крайҙарынан, шулай уҡ дүрт яҡын сит илдән – Украина, Беларусь, Әрмәнстан, Әзербайжан һәм Төркиәнән балалар ҡатнашты.
Конкурсанттар техник ижадтан алып вокалға, ым-ишара йырына һәм театраль миниатюраларға тиклем төрлө номинацияларҙа ярышты.
«Вокал. Ым-ишара йыры» номинацияһында Өфөнән Людмила Абзалова менән Богдан Богдарь Гран-при яуланы. Тағы бер өфөлө Кристина Фәхретдинова ошо уҡ номинацияла дипломант булды. Ул шулай уҡ «Художестволы биҙәү-ҡулланма сәнғәте» номинацияһында ла билдәләнде.


text:
Башҡортостан граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү буйынса алда бара
Башҡортостан — граждандарҙы иҫке авария хәлендәге торлаҡтан яңы торлаҡҡа күсереү буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбендә. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды мәғлүмәттәренә ҡарағанда, авария хәлендәге йорттан яңы торлаҡҡа күсеүселәрҙең иң күбе Кемерово өлкәһендә — 2975 кеше. Башҡортостан икенсе урында – 2097 кеше. Унан ҡала Новосибирск — 2024, Ырымбур — 1631 һәм Силәбе — 1584 – өлкәләре.
Федераль округтар араһында был күрһәткес буйынса Волга буйы алда бара: яңы фатирҙарға 10579 кеше күсте лә инде.
Башҡортостандың Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, дөйөм алғанда, быйыл республикала авария хәлендәге йорттарҙан 3709 кеше күсенде. Улар араһында беренсел генә түгел, икенсел фатирға инеүселәр ҙә байтаҡ. —Былар Өфө, Салауат, Стәрлетамаҡ, Сибай, Нефтекама ҡалаларында, шулай уҡ Благовещен һәм Туймазы райондарында йәшәүселәр. Был маҡсаттарға 3,7 миллиард һум самаһы аҡса үҙләштерелде. Был пландың 84 проценты, йыл аҙағына тиклем күсереү дауам иттереләсәк. Бөгөнгө көндә республикала бөтәһе 10110 кеше иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡта йәшәй.


text:
Балалары ла, малдары ла ишле
06 октября 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ, Йәмғиәт
Йөҙимән яҡтарына командировка ваҡытында был ауылдың бихисап йорттары баҡсаһында тау-тау бесән өйөмдәрен күреп хайран ҡалдыҡ (төргәклеләре лә, эҫкерт рәүешендә лә уғата күп). Был, билдәле, ошо ауыл кешеләренең уңғанлығына, күпләп мал аҫрауына ишаралай. Ысынлап та, шулай булып сыҡты. Шундайҙарҙың береһе менән танышырға уйлап бер йорт ҡапҡаһын асып инәбеҙ. Бында Гөлдәр менән Миңлеғәле Садиҡовтар йәшәй икән. Беҙҙе ихласлап ҡаршы алдылар. Ғаилә башлығы уландары менән баҡсала бәрәңгенең сабылған һабаҡтарын йыйып, уны ҡаҙырға әҙерләй, ә хужабикә йорт тирәһендә бөтмәҫ-төкәнмәҫ мәшәҡәттәр менән мәшғүл, өйҙә әле генә бешеп мейестән алынған тәмле икмәк еҫе таралған.
Тыуған яҡтың моңло биҙәге
06 октября 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Башҡорт йыры... Был йырҙарҙа халыҡтың быуаттар төпкөлөнә тоташҡан бай тарихы ла, тыуған иленә, хозур тәбиғәтенә булған сикһеҙ мөхәббәте лә, уй-кисерештәре, өмөт-хыялдары ла сағыла. Ошо илаһи йыр-моңдарҙы халыҡҡа еткереүсе, күптән инде тамашасы һөйөүен яулаған "Уҡлыҡая” ирҙәр вокаль ансамбле 2006 йылда барлыҡҡа килгән.
Мәргәнлектә көс һынаштылар
06 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
Гәзиттә хәбәр ителеүенсә, үткән аҙнала Красноусолда 1812-1814 йылдарҙағы Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт яугирҙарына – "Төньяҡ амурҙары”на арналған мемориаль баҡса һәм һәйкәлде (авторы - яҡташыбыҙ И.Ғ.Шәйәхмәтов) асыу тантанаһы булып үтте. Ошо сара тамамланғандан һуң "Красноусол” шифаханаһы биләмәһендә, Күрпәс бей һәйкәле эргәһендә Күрпәс бей призына ғәҙәти уҡтан атыу бу-йынса турнир булып үтте.
Тарихы бай, бөгөнгөһө матур, киләсәге яҡты
06 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
Бынан бик күп йылдар элек, 1752 йылда тәүҙә баҡыр иретеү, 1893 йылда быяла заводы төҙөлгәндән һуң барлыҡҡа килгән Красноусол ҡасабаһы Богоявленск тип атап йөрөтөлгән. Байрам алдынан район үҙәгенең бөгөнгөһө тураһында Красноусол ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Рәүилә МӨХӘМӘҘИЕВА менән һөйләштек. Һүҙ - уға:
Техник саралар кәрәкһә
06 октября 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Ғафури районындағы Ғаиләгә һәм балаға социаль ярҙам күрһәтеү бүлеге ваҡытлыса файҙаланып тороу өсөн реабилитациялау техник саралары тәҡдим итә. Бер айға ҡуртымға алыу хаҡы түбәндәгесә:
Өлкәндәр өсөн бүлмә кресло-коляскаһы (Н-007, 1дана) – 225 һум;
Металл ҡултыҡ таяҡтары:
- терһәк терәгесле (УПС, 1 дана) - 15 һум 85 тин;
- ҡултыҡ терәгесле (1 пар) – 24 һум 60 тин;
- терһәк терәгесле (1 дана) – 24 һум 60 тин.
Тотоноп йөрөү өсөн терәктәр (1 дана) – 60 һум.
Өлкәндәр өсөн бүлмә кресло-коляскаһы (Н-007, 1дана) – 225 һум;
Металл ҡултыҡ таяҡтары:
- терһәк терәгесле (УПС, 1 дана) - 15 һум 85 тин;
- ҡултыҡ терәгесле (1 пар) – 24 һум 60 тин;
- терһәк терәгесле (1 дана) – 24 һум 60 тин.
Тотоноп йөрөү өсөн терәктәр (1 дана) – 60 һум.


text:
Рөстәм Хәмитов энергетика һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләү буйынса видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов энергетика һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләү буйынса видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов энергетика һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләү буйынса видеоселектор кәңәшмәлә ҡатнашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
22 июлдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәте вице-премьеры Дмитрий Козак рәйеслегендәге Бөтә Рәсәй видеоселектор кәңәшмәһендә ҡатнашты. Кәңәшмәлә энергетика һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләү барышы, шулай уҡ халыҡты сифатлы эсәр һыу менән тәьмин итеү, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенә шәхси инвестициялар йәлеп итеү һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың дәүләт мәғлүмәт системаһын булдырыу мәсьәләләре тикшерелде.
– Ҡышҡа әҙерлек – Рәсәй төбәктәрендәге башҡарма властың мөһим бурысы. Һуңғы йылдарҙа был эш яҡшыра, авариялар кәмей. Шуға ҡарамаҫтан, уяулыҡты юғалтырға ярамай. Өҫтәүенә беҙҙәге ҡыш ҡышҡа оҡшамаған. Шуға күрә торлаҡ фондын көҙгө-ҡышҡы осорға тейешле кимәлдә әҙерләү өсөн бөтә көстө һалырға кәрәк, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дмитрий Козак.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенә инвестициялар йәлеп итеү темаһын тикшереп, Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Михаил Мень ошо мәсьәләне хәл итеү механизмдары тураһында һөйләне.
– Яҡын арала Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды менән берлектә тармаҡҡа инвестициялар йәлеп итеү буйынса ярҙам итеү саралары – бәләкәй ҡалаларҙа проекттарҙы финанслау һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын яңыртыуға йәлеп ителгән кредит буйынса процент ставкаларын субсидиялау башланасаҡ, – тип хәбәр итте министр.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, 2015 йылдың 15 сентябренә республика торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарының йылытыу миҙгеленә әҙерлеге тәьмин ителергә тейеш. Бөгөнгө көнгә тармаҡтағы бөтә объекттарҙың әҙерлеге 44 процент тип баһалана.


text:
17-02-2017, 12:58 / ---
Милләтте мәҙәниәт үҫтерә
Бөгөн, сәйәси-иҡтисади ваҡиғалар көн ҡаҙағында торғанда, мәҙәниәт тураһында һүҙ алып барыу ҡайһы берәүҙәргә ғәжәп тә тойолор кеүек. Тормош йырлап-бейеп, күңел асыуҙан ғына тормай, тиеүселәр ҙә күп булыр. Тик нимә генә тиһәләр ҙә, мәҙәниәт төшөнсәһенә ныҡлабыраҡ күҙ һалһаҡ, уның асылына тәрән һәм күп яҡлы мәғәнә һалыныуы күренә. Нәҡ ошо өлкәлә йәмғиәтебеҙҙең йөҙө, йәшәйеше, бөтә ысынбарлығы сағыла. Ә шулай ҙа мәҙәниәт, тәү сиратта, кеше күңелен байытыу, уны рухи яҡтан үҫтереү кеүек төп бурысты башҡара тиһәк, һис тә хата булмаҫ. Тәү ҡарамаҡҡа ябай ғына булып күренгән был етди бурысты уңышлы...


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәғариф » Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
Бала тәрбиәләүсе ғаиләләр өсөн ташламалар һәм пособиелар
Башҡортостанда йәш ғаиләләр өсөн ташлама, субсидия һәм пособиеларҙың тиҫтәләгән төрө бар. Шул иҫәптән аҙ тәьмин ителгән, күп балалы һәм тулы булмаған ғаиләләргә социаль пособиелар. Республикала федераль кимәлдә раҫланған бөтә төр балалар пособиеһына 15 процент өҫтәмә ҡаралған. Бынан тыш, йәш ғаиләләр тағы ниндәй дәүләт ярҙамына өмөт итә ала һуң?
Бер тапҡыр бирелә торған пособиелар
1. Бала тыуғанда һәм уллыҡҡа алғанда – бер бала өсөн 18802 һум.
2. Йөклөлөк буйынса иртә иҫәпкә торғанда – 705 һум.
3. Хәрби бурысын үтәүсе хәрбиҙең ауырлы ҡатынына – 29776 һум.
4. 2017 йылда республикала «әсәлек капиталы»ның күләме 453 мең һум тәшкил итә. Уның менән икенсе һәм унан артабанғы балаһын тапҡан йәки уллыҡҡа алған, әммә тәүге тапҡыр ошондай ярҙамға мөрәжәғәт иткән ата-әсәләр файҙалана ала.
Айлыҡ пособие
1. 1,5 йәшкә тиклем бала ҡарау буйынса: беренсе балаға – 3525 һум, икенсе һәм артабанғы балаларға – 7051 һум.
2. Хәрби бурысын үтәүсе хәрбиҙең балаһына (өс йәшкә тиклем) – 12761 һум.
3. Өсөнсө балаға 1,5 йәштән 3 йәшкә тиклем айлыҡ аҡсалата түләү – 3000 һум.
4. Аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр шулай уҡ айлыҡ төбәк пособиеһына дәғүә итә ала. Ул айына – 225 һум, әсә яңғыҙ бала тәрбиәләгәндә – 450 һум, ата-әсәнең берәүһе балаһына алимент түләмәгәндә йә хәрби бурысын үтәгәндә 337 һум тәшкил итә.
Иҫкәрмә: Межгорьела пособие һәр балаға 47,82 процент өҫтәмә менән түләнә.
Башҡа ташламалар
Барлыҡ ғаиләләр ҙә, матди хәленә ҡарамаҫтан, балалар баҡсаһына түләү өсөн компенсацияға дәғүә итә ала. Районына ҡарап, балалар баҡсаһы өсөн түләүҙең суммаһы төрлөсә. Әммә компенсацияның күләме һәр саҡ бер үк: беренсе балаға – 20 процент, икенсе балаға – 50 процент, өсөнсө балаға – 70 процент.
Аҡсанан тыш, ауырлы һәм бала имеҙеүсе ҡатындар, шулай уҡ сабыйҙар махсус туҡланыу ризыҡтары алырға хоҡуҡлы. Бының өсөн ғаиләнең килеме тураһында белешмәләр йыйырға кәрәк. Әгәр ҙә ул йәшәү минимумынан түбән икән, ҡыйыу рәүештә был ташламаға иҫәп тоторға мөмкин. Шулай уҡ өсөнсө балаға ауырлы ҡатындар ҙа ярҙамға өмөт итә ала.
Торлаҡ
Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж ғаиләләргә, тәүге балалары тыуғас, 300 мең һум аҡса бирелергә тейеш. Бының өсөн:
1. Уларҙың 35 йәшкә тиклемге Рәсәй граждандары булыуы һәм Башҡортостанда йәшәүе шарт.
2. Закон буйынса, ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж тип танылырға һәм уны һатып алыуға ниндәйҙер күләмдә аҡсаһы булырға тейеш, йәғни аҙ тәьмин ителгән ғаиләләр был иҫәпкә инмәй.
3. Был ташлама тулы булмаған ғаиләләргә лә ҡағыла.
4. Инвалид бала тәрбиәләүсе ғаиләләр йорт төҙөү өсөн бушлай ер алырға хоҡуҡлы. Уны алыу өсөн бер нисә шарт бар: ғаилә парҙарының йәше 35-тән үтмәҫкә һәм улар ер алыуға мохтаж тип танылырға тейеш. Шулай уҡ йорт төҙөү өсөн ер участкаһы алыуға өс һәм унан да күберәк бала тәрбиәләүсе күп балалы ғаиләләрҙең дә хоҡуғы бар. Был турала Башҡортостандың Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығы сайтында (www.mziorb.ru) ентекләберәк белешергә мөмкин.
Күп балалы ғаиләләр тағы нимәгә өмөт итә ала?
- 6 йәшкә тиклемге балаларға бушлай дарыуға;
- 18 йәшкә тиклемге балаларға медицина учреждениеларында бушлай стационар ярҙамға;
- айына 132 һум 50 тин күләмендәге социаль пособиеға;
- мәктәпкәсә йәштәге балалар учреждениеһына баланы сиратһыҙ ҡабул итеүгә;
- мәктәп формаһы өсөн аҡсалата компенсацияға (ике йылға бер 2800 һумға тиклем);
-18 йәшкә тиклемге балаларға бушлай протез-ортопедик изделиеларға;
- федераль исемлеккә ингән бушлай дәреслектәргә һәм пособиеларға;
- 23 йәшкә тиклем дәүләт һәм муниципаль учреждениелары уҡыусылары өсөн бушлай туҡланыуға;
- бәлиғ булмаған балаларҙың ял итеү урынына тиклем бушлай алып барыуҙы ойошторорға.
Үҙегеҙгә тейешле пособиены ала алмағанда нимә эшләргә?
Бөтә бәхәсле һорауҙар буйынса республиканың Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына мөрәжәғәт итә алаһығыҙ. Ҡабул итеү көндәрре - шаршамбы һәм кесе йома, көндөҙгө сәғәт 3-сө яртынан 5-кә тиклем.
Сажиҙә ЛОТФУЛЛИНА әҙерләне.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
- Подробности
- Просмотров: 450
ГУДАЙЕРА (Goodaera), әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 40 төрө билдәле, башлыса Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәтендә, Азия тропиктарында һәм Яңы Каледонияла таралған. Башҡортостанда һырылыусан Г. үҫә. Бау һымаҡ горизонталь тамырһабаҡлы күп йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ, ябай, бейеклеге 9,5—25,0 см. Япрағы сиратлы, аҫҡыһы йәшел төҫтә (ҡышлай), йомортҡа йәки эллипс рәүешендә, осло, ҡыҫҡа һаплы, яҡынайтылған, өҫкөһө ваҡ, ҡыяҡлы, осло, ултырма. Сәскәһе һарғылт-аҡ, ирене ҡыҫҡа, шпорһыҙ. Сәскәлеге — бер яҡлы йомшаҡ башаҡ. Июль – авг. башында сәскә ата. Емеше — ҡумта, авг. өлгөрә. Күләгәгә сыҙамлы мезофит; ярлы, аҙ әселектәге тупраҡта осрай. Тупраҡ бәшмәге м‑н микоризаға инә. Йәшел мүкле ваҡ япраҡлы урманда һәм һаҙлыҡ ситендә үҫә; Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында һәм Башҡортостандың Урал алдында осрай. БР-ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән. Декоратив үҫемлек.
З.Е.Ҡылысова, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Гасенко Григорий Степанович
Григо́рий Степа́нович Гасе́нко (1 февраль, 1910 йыл — 9 май , 1985 йыл) — рус совет яҙыусы-натуралисы һәм шағиры. СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1910 йылдың 1 февралендә[1] Азов ҡалаһында [2] тыуа. Хеҙмәт биографияһын йөк ташыусы булып башлай, артабан кочегар, ер ҡаҙыусы, арматурсы булып эшләй. Аҙаҡтан,Одесса уҡыу комбинатында уҡып сығып, нормалаусы һөнәренә эйә була. Тыуған ҡалаһына әйләнеп ҡайтҡас, тирмәндә, артабан балыҡ заводында эшләй.
Гасенко тәбиғәт һәм Азов яны кешеләре тураһындағы шиғырҙарын һәм хикәйәләрен һуғышҡа тиклем яҙа башлай.
Бөйөк Ватан һуғышы башланғас та Гасенконы Ҡыҙыл Армияға саҡырып алалар һәм уны инженерҙар ғәскәренә ебәрәләр. Башта сапёр, артабан минёр булған яҙыусы Сталинград һуғышында, Дон, Ҡырым өсөн барған һуғыштарҙа [3]ҡатнаша. Хәрби миҙалдар менән бүләкләнә.
Бөйөк Ватан һуғышы тамамланғас, Гасенко Совет Армияһында хеҙмәт итеүен дауам итә, бары тик 1949 йылда ғына демобилизациялана.
Тыуған ҡалаһы Азовҡа ҡайтҡас, караптар төҙөү верфыны эшкә урынлаша һәм унда планлаштырыусы , артабан цех начальнигы урынбаҫары булып эшләй. Азов диңгеҙенә балыҡсылар менән күп тапҡырҙар балыҡ тоторға сыға. Был уға әҫәрҙәре өсөн күпләп материал тупларға ярҙам итә.
1954 йылда Гасенконы КПСС сафына ҡабул итәләр.
Гасенконың яҙыусылыҡ эше менән әүҙем булыша башлауы 50-се йылдарға ҡарай. 1955 йылда «Дон» журналы уның балыҡсылар тураһындағы «На взморье» һәм артабан «Золотое дно» очерктарын баҫып сығара. Ростов китап нәшриәтендә баҫылған коллектив йыйынтыҡта Гасенконың беренсе «Не по пути» хикәйәһе донъя күрә. 1959 йылда уның балалар өсөн тәбиғәт тураһында яҙылған «Дед Матвей и Вовка» йыйынтығы айырым баҫма булып сыға.
Артабан ул повесть жанрында яҙыуға күсә. Ростов китап нәшриәтендә һәм «Дон» журналында уның «В путь-дорогу дальнюю» (1967), «Живи у нас» (1978), «В туманной дымке», «В буран», «Ильин остров», «Грачиные всполохи», «Шумят топольки», «Журавлиный луг» (1982) повестары нәшер ителә.
Гасенко әҫәрҙәренең төп темаһы – тыуған ергә һөйөү, тыуған тәбиғәтте , балыҡтарҙы һәм һунар йыртҡыс хайуандарын һаҡлау.
Ул шулай уҡ экология темаһына үткер проблемалы очерктар һәм мәҡәләләр яҙа. Гасенконың был эшмәкәрлеге билдәле дон яҙыусылары Антон Геращенко, Алексей Коркищенко, Анатолий Гриценко, Владимир Моложавенко тарафынан ныҡ хуплау таба.
1975 йылда Гасенко СССР Яҙыусылар союзына ағза итеп ҡабул ителә.
Фронтовик яҙыусы Григорий Гасенко Азов ҡалаһында 1985 йылдың 9 майында, Еңеү көнөндә, 76-сы йәшендә вафат була.
Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- II дәрәжә Ватан һуғышы ордены.
- миҙалдар
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2010 йылда Н. островский исемендәге китапханала «Собеседник» әҙәбиәт клубының «Литературные портреты» тигән ултырышы үткәрелә. Был ултырыш Григорий Степанович Гасенконың тыуыуына 100 йыл тулыуға арнала
Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гасенко Григорий Степанович «Rodovid» ағасында. Ата-бабалар һәм ейәндәр шәжәрәһе
- Григорий Степанович Гасенко на сайте «Биография.Ру»
- Григорий Степанович Гасенко в Большой биографической энциклопедии
- Переверзев О. К. Гасенко Григорий Степанович (1910—1985). Сайт альманаха «Охотничьи просторы». Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 май 2012.
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 2-се дәрәжәле Ватан һуғышы ордены кавалерҙары
- «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- СССР яҙыусылары
- Алфавит буйынса Рәсәй яҙыусылары
- Алфавит буйынса рус яҙыусылары
- XX быуат Рәсәй яҙыусылары
- XX быуат рус яҙыусылары
- Алфавит буйынса балалар яҙыусылары
- СССР балалар яҙыусылары
- Рәсәй балалар яҙыусылары
- СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
- Соцреалист яҙыусылар
- Ростов өлкәһе яҙыусылары
- Бөйөк Ватан һуғышы саперҙары
- КПСС ағзалары


text:
Мәктәбебеҙҙә үткән «Атай, әсәй һәм мин – татыу ғаилә» конкурсы Ғаилә йылына арналды. Был ярыштан беҙ ҙә ситтә ҡалманыҡ. Атайым, әсәйем һәм III синыфта уҡыған ҡустым Нуриман беҙҙең Көмөшҡоловтар ғаиләһе данын яҡланы. Шулай уҡ Ҡоланбаевтар, Ситдиҡовтар, Рыҫкилдиндар, Ҡарабаевтар һәр һынауҙа сәмләнеп көс һынашты, әүҙем ҡатнаштылар. Бәйгене физкультура уҡытыусыһы Резеда Рәхмәтуллина ойошторҙо һәм ата-әсәләр комитеты ағзаһы …
Continue reading ‘Ғаилә йылына арнап’ »
«Башҡортостан» дәүләт концерт залы халыҡ менән шығырым тулы. Бер буш урын да ҡалмаған. Ғаилә йылы уңайынан ойошторолған «Ғаилә – туған тел һаҡсыһы» тигән матур сараға йыйылды улар. Рухлы, теленә, мәҙәниәтенә битараф булмаған милләттәштәребеҙ килгән. Күптәренең милли кейемдәрҙә йөрөүе бигерәк тә күңелгә ятышлы ине.
Мәктәп белем усағы ғына түгел ул, балаға тәрбиә лә бирә. Мостай Кәрим исемендәге 158-cе башҡорт гимназияһы был йәһәттән күптәргә өлгө булырлыҡ. Тәрбиә мәсьәләләренә арналған дөйөм атай-әсәйҙәр йыйылыштары даими үткәрелә. Ә быйыл, Ғаилә йылында, эш тағы ла йәнләнәсәк. Сөнки гимназияла «Ғаилә ҡиммәттәре» фестивале проекты тормошҡа ашырыла һәм йыл буйына барасаҡ сараларҙа уҡыусылар, уҡытыусылар, атай-әсәйҙәр һәм олатай-өләсәйҙәр …
Continue reading ‘Улым бар, алмаш булыр ҡулым бар!’ »
Рәсәй Президентының Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил ҡарамағындағы йәмәғәт советы рәйесе Андрей Коченов Башҡортостанды мәктәп программаһына ғаиләне өйрәнеү фәнен индереү буйынса пилотлы төбәк итеү тәҡдимен индерҙе. Был һис тә осраҡлы түгел. Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Анна Кузнецова баш ҡалабыҙҙа беренсе республика ата-әсәләр форумында уҡ ғаиләне күҙәткән ошондай ведомство булдырырға тәҡдим яһағайны. Республиканың …
Continue reading ‘Мәктәптәрҙә – ғаиләне өйрәнеү фәне’ »
Шаран ауылында булғанда яңы өй ҡотларға йыйынған күп балалы Лилиә һәм Илшат Ғәлимовтарҙың ҙур шатлыҡтарын уртаҡлашыу бәхете тәтене беҙгә. Үҙҙәренең күркәм тормоштары һәм эштәре менән ауылдаштарының ихтирамын яуларға өлгөргән улар. Татыу ғаиләләрендә өс бала үҫә.


text:
Рәсәй мәктәптәренең һәр бишенсеһендә инвалид балаларҙы уҡытыр өсөн уңайлы шарттар булдырылған, тип белдерҙе үҙҙәренең киңәйтелгән ултырышында мәғариф һәм фән министры Ольга Васильева. Үткән йылда Рәсәй Федерацияһының 81 төбәгендә 973 белем биреү учреждениеһы инклюзив белем биреү өсөн уңайлыҡтар тыуҙырған.
Һуңғы 7 йылда бындай белем усаҡтарының һаны 9 мең 600-гә еткән. Әлеге уҡыу йылында балалар йорттарында, интернат-мәктәптәрҙә, интернат-йорттарҙа йәшәүсе мөмкинлеге сикле балалар араһында бөтөнләй уҡымағандар һаны 72 процентҡа кәмегән, йәғни улар һаны бөгөн – 217, 2016 йылда 775 булған.


text:
Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры итеп ҡайтанан Рәил Әсәҙуллин һайландыФото: БДПУ-ның матбуғат үҙәге
Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры итеп ҡайтанан Рәил Әсәҙуллин һайланды
Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры итеп ҡайтанан Рәил Әсәҙуллин һайландыФото: БДПУ-ның матбуғат үҙәге
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры итеп ҡайтанан Рәил Әсәҙуллин һайланды. Кесаҙна, 23 апрелдә, уҡыу йорто уҡытыусыларының, хеҙмәткәрҙәрҙең һәм студенттарҙың конференцияһы булды.
Ректор вазифаһына өс кандидат – БДПУ-ның сит телдәр кафедраһы мөдире Татьяна Буркова, БДПУ-ның фәнни эштәр буйынса проректоры Гөлназ Шафиҡова һәм университеттың ғәмәлдәге ректоры Рәил Әсәҙуллин дәғүә итте.
Һәр кандидат алдағы йылдарға вуздың үҫеш программаһын тәҡдим итте.
Ректорҙы һайлауға республика Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Максим Михайлов, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов һәм Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов килде.
«Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, вуздың ғәмәлдәге ректоры иң күп тауыш йыйған.
Ректор биш йылға һайлана.


text:
- Подробности
- Просмотров: 301
МАНСУР ТӨҘӨЛӨШ МАТЕРИАЛДАРЫ КОМБИНАТЫ, Учалы р‑нында тәбиғи таш сығарыу һәм эшкәртеү эштәре м‑н шөғөлләнгән. 1983 й. Мансур ваҡ таш з‑ды булараҡ ойошторола, 1995 й. алып М.т.м.к., 1997 й. — ААЙ, 2005 й. ябыла. Составына 1‑се (Саңғалыҡ габбродиорит төҙөлөш ташы ятҡылығы) һәм 2‑се (Мансур гранит ятҡылығы) тау, таш уйыу, карьер эсендәге һәм т. юл транспорты һ.б. цехтар ингән. Комб‑т ваҡ таш, борт таштары, йөҙләү плиталары һәм тәбиғи таштан блоктар, архитектура- төҙөлөш әйберҙәре (парапет, тәҙрә төбө, баҫҡыс һ.б.) сығарған. 2002 й. 146 кеше эшләгән. Продукцияһы БР‑ҙа һәм РФ‑тың башҡа төбәктәрендә һатылған.
М.Ғ.Моталов, Ф.Р.Шакиров
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 398
ҠАРА АЛАБУТА (Atriplex), алабута һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 250‑гә яҡын төрө билдәле, Ер шарының уртаса һәм субтропик бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда 12 төрө үҫә. Бер өйлө, һирәк осраҡта ике өйлө бер йыллыҡ үлән (ялтыр А., оҙонъяпраҡ А.) һәм ярым ҡыуаҡлыҡ (ялман ҡолаҡ А., һоро А., йәки кокпек). Һабағы төҙ, ботаҡлы, бейеклеге 15— 150 см. Япрағы һаплы, сиратлы, аҫтағылары йыш ҡына айырсалы, ҡыяҡ, бысаҡ, өсмөйөш рәүешендә, бөтөн, һирәк осраҡта — ҡауырһын һымаҡ ҡапма ҡаршы урынлашҡан. Сәскәһе ваҡ, төҫһөҙ, ғәҙәттә бер енесле; һеркәслеләре — төптән ҡушылып үҫкән 3—5 ваҡ япраҡлы сәскә эргәлеге м‑н, емешлеклеләре — сәскә эргәлекһеҙ, сәскә яны япраҡтары м‑н, ҡайһы берҙә сәскә эргәлеге м‑н уратылған. Сәскәһе — өҫкө өлөшөндә йәки өҫкө өлөшөндә һәм ҡуйында һепертке, һирәк башаҡ һымаҡ сәскәлек барлыҡҡа килтергән бәләкәй йомғаҡ. Июнь—авг. сәскә ата. Емеше бер орлоҡло, асылмай торған ярылы емешлек эргәлеге м‑н. А. күп төрҙәре респ. бөтә терр‑яһында таралған; шыма А., ваҡсәскә А., яр А. һ.б. күберәк көньяҡ райондарҙың татырлыҡтарында һәм тоҙло тупраҡлы ерҙәрендә осрай. Алкалоидтар, сапониндар, флавоноидтары булған яр А., йәйпәк А., татар А. халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Баҡса А. — декоратив һәм баллы үҫемлек. Ялтыр А., тармаҡлы А., татар А. — яҙғы иген һәм аралыҡлы культуралар сәсеүлеген ҡыйлай торған рудераль һәм сегеталь үҫемлектәр, уларҙы мал аҙығы итеп файҙаланалар. Орлоҡтан үрсей (бер үҫемлектә тупраҡта 3—4 йыл йәшәүгә һәләтле 1000—7500 орлоҡ барлыҡҡа килә). Көрәш ысулдары: сәсеү әйләнешенең алмаш уңдырышлылығын үҙләштереү, үҫтерәсәк культураларҙың орлоҡтарын таҙартыу, тотош һәм рәт араларын культивациялау, тәрән һөрөү, гербицидтар ҡулланыу һ.б. Шулай уҡ ҡара: Үҫемлектәрҙе һаҡлау.
Әҙәб.: Фисюнов А.В. Сорные растения. М., 1984; Захаренко А.В., Кираев Р.С. Регулирование взаимоотношений культурных и сорных растений в агрофитоценозах. Уфа, 2000.
Р.С.Кирәев, И.С.Миңлеәхмәтов, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
«Санкт-Петербург – Рәсәй төбәктәре» эшлекле миссияһының эше дауам итәФото: Андрей Старостин
«Санкт-Петербург – Рәсәй төбәктәре» эшлекле миссияһының эше дауам итә
«Санкт-Петербург – Рәсәй төбәктәре» эшлекле миссияһының эше дауам итәФото: Андрей Старостин
Башҡортостан менән Санкт-Петербургты электән килгән хеҙмәттәшлек ептәре бәйләй, тине Конгресс-холда «Санкт-Петербург – Рәсәй төбәктәре» мәғлүмәт-эшлекле миссияһын асыу тантанаһында Башҡортостандың сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Вилорий Якупов. Төбәктәр бизнес-берләшмәләренең тап ошондай эшлекле бәйләнештәре хеҙмәттәшлекте яҡшыртырға һәм иҡтисади көрсөк эҙемтәләрен йомшартырға һәләтле. Вилорий Альберт улы, ике төбәктең эшлекле даирәләре вәкилдәренең осрашыуҙары ҡул ҡуйылған контракттар формаһында тәғәйен һөҙөмтәләр килтерәсәк, тигән ышаныс белдерҙе.
Санкт-Петербург Хөкүмәтенең Тышҡы бәйләнештәр буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Андрей Петрук республика етәкселегенә ошондай юғары кимәлдә ҡабул иткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе. Ул, Башҡортостан – Санкт-Петербург вәкилдәре үҙ предприятиелары экспансияһын үткәргән дүртенсе төбәк, тине. Төньяҡ баш ҡала делегацияһы составына рәсми кешеләр һәм ҙур предприятиелар етәкселәре генә түгел, шулай уҡ бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәре лә ингән. Бөгөн тап уларға ярҙам кәрәк бит. Андрей Петрук, миссияның төп маҡсаты – урта һәм бәләкәй бизнес вәкилдәре араһында бәйләнеш урынлаштырыу, тине.
Рәсәйҙең ике ҙур төбәгенең эшлекле даирәләре вәкилдәренең осрашыуы Башҡортостан Президенты Хакимиәте, Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы, БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты һәм “Эшлекле Рәсәй” дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының төбәк бүлексәләре ярҙамы арҡаһында ойошторолдо.
Ҡунаҡтар Конгресс-холл фойеһында төньяҡ баш ҡала предприятиелары продукциялары күргәҙмәһен ойошторҙо. Машиналар эшләү, сәнәғәт төҙөлөшө, электр һәм гидроэнергетика, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһе предприятиелары үҙ яңылыҡтарын һәм ҡаҙаныштарын күрһәтте.
Эш түңәрәк өҫтәл артында дауам итте, унда Башҡортостан ҡунаҡтары Санкт-Петербург һәм уның предприятиелары презентацияһын үткәрҙе. Ике төбәктең бизнес вәкилдәре шулай уҡ федераль һәм төбәк кимәлдәрендә эшҡыуарлыҡҡа ярҙам һәм уны яҡлауҙы закондар менән тәьмин итеү мәсьәләләрен дә тикшерәсәк.
Санкт-Петербург эшлекле даирәләре делегацияһының сәфәре ике көн дауам итәсәк.


text:
БР экология министры «Россия 24» телеканалында «Ирәмәл» тәбиғәт паркы хаҡында һөйләне
Быйыл 18 ғинуарҙа «Россия 24» телеканалында «Интервью» программаһында Башҡортостан Республикаһының тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Азат Ҡотлоәхмәтов менән «Ирәмәл» тәбиғәт паркын ойоштороу темаһына әңгәмә ҡоролдо.
2010 йылдың 31 декабрендә Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған БР Хөкүмәте ҡарары «Ирәмәл» тәбиғәт паркы» дәүләт бюджет учреждениеһының хоҡуҡ статусын билдәләүсе төп документ булып торҙо.
— Беҙҙең бурыс – Ирәмәл тауында тәбиғәт менән цивилизациялы аралашыу өсөн шарттар булдырыу һәм уның тәбиғи биологик төрлөлөгөн һаҡлау, — тине Азат Ҡотлоәхмәтов.
Министрҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, ял ойоштороу өсөн тейешле инфраструктура булдырыласаҡ. Атап әйткәндә, туристарҙың тәбиғәт паркы территорияһында оҙайлы ял итеүе өсөн туристар ҡунаҡханаһы, кемпинг һәм коттедждар төҙөү планлаштырыла. Ҡыҫҡа ваҡытлы ял өсөн палатка ҡаласыҡтары ойоштороласаҡ.
Азат Ҡотлоәхмәтов, тәбиғәт паркы территорияһында биш функциональ зона бүленгән, тине: ҡурсаулыҡ режимындағы зона, көйләнгән рекреация зонаһы, рекреацион файҙаланыу зонаһы, сикләнгән хужалыҡ эшмәкәрлеге зонаһы һәм экологик коридор зонаһы. Экскурсион һәм туристик маршруттарҙы көйләнгән рекреация зонаһына ингән территорияларҙа үткәреү ҡаралған. Йәйәү, атта, велосипедта, саңғыла һәм ҡаргиҙәрҙәрҙә йөрөү өсөн шарттар булдырыу планлаштырыла. Туризмдың тап ошо төрҙәре Ирәмәл тауында туристар араһында айырыуса ҙур популярлыҡ менән файҙалана.
Министр, рекреацион ресурстарҙы файҙаланыу экологик балансты боҙмаясаҡ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Хайуандар иркен йөрөй алһын өсөн тәбиғәт паркы менән Көньяҡ Урал дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы араһында экологик коридор зонаһы бүленде.
БР Экология министрлығы матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, тәбиғәт паркы дирекцияһы Белоретта урынлашасаҡ. Әлеге ваҡытта учреждениеның директоры тәғәйенләнгән, уның штаты ойошторола.
—Республика бюджетынан 2011 йылға 10 миллион һум аҡса бүленде, ләкин беҙ шәхси инвесторҙар өсөн дә асыҡбыҙ, — тине Азат Нуриәхмәт улы. — Ирәмәл тауы бөтә Рәсәйҙең тәбиғәтте һөйөүселәренә яҡшы билдәле. Йыл һайын, эксперттар баһалауынса, унда 10 мең самаһы туристар килә.
Министрҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, «Ирәмәл» тәбиғәт паркын ойоштороу буйынса эш дауам итә, һәм бик тиҙҙән тауға тәүге туристар килә аласаҡ.


text:
Өфөлә «Алмас» халыҡ-ара көнсығыш бейеүҙәре фестивале үтәсәк
Беренсе «Алмас» халыҡ-ара көнсығыш бейеүҙәре фестивале 15-17 февралдә Өфөлә үтә.
Сарала Рәсәйҙең 35 ҡалаһынан, шулай уҡ БДБ илдәренән йәмғеһе 200 бейеүсенең ҡатнашыуы көтөлә. Ҡатнашыусылар араһында ике ир кеше лә бар. Бейеү сәнғәте оҫталарының ижадына баһа биреү һәм тәжрибә уртаҡлашыу өсөн Мысырҙан билдәле бейеүсе Ранда Камел киләсәк.
— Киевта халыҡ-ара бейеү фестивалдәре йылына бер нисә тапҡыр үткәрелә. Бейеүселәрҙең һәм педагогтарҙың оҫталыҡ кимәлен күтәреү уларҙың төп маҡсаты булып тора, — тип билдәләне «Алмас» фестивален ойоштороусы Яна Ғилметдинова.
15 һәм 17 февралдә фестивалдә ҡатнашыусылар өсөн оҫталыҡ дәрестәре ойошторола, ә 16 февралдә концерт һәм еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтә.
Сара Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә. Инеү бушлай. Тулыраҡ мәғлүмәт фестивалдең рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Өфөлә инвалид балалар өсөн «Ҡанатлы аттар» республика фестивале үтәсәк
Республика иппотерапия үҙәгендә (Аврора урамы, 18) 22-23 майҙа һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн «Ҡанатлы аттар» фестивале үтә.
Был уникаль проект БР Мәғариф министрлығы, БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Башҡортостан физик культура институты ярҙамында Өфөлә дүртенсе тапҡыр ойошторола. Байрам Балаларҙы яҡлау көнөнә ҡарата үткәрелә.
Фестивалдең беренсе көнөндә ат спорты буйынса Махсус Олимпиада программаһы буйынса ярыштар үтәсәк. Ат спортын үҫтереү, инвалид балалар араһында уны популярлаштырыу; үҫмерҙәр араһында сәләмәт йәшәү рәүешен формалаштырыу, уларҙы спортҡа йәлеп итеү; инвалидтарҙы реабилитациялау, йәмғиәткә яраҡлаштырыу буйынса махсуслашҡан ойошмалар эшмәкәрлеген әүҙемләштереү; Башҡортостандың коррекцион мәктәптәре араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү һәм нығытыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
Ярыштар 14.00 сәғәттә башлана.
23 майҙа балалар ҡатнашлығында хәйриә байрамы үтәсәк. Программала ярыштарҙа еңеү яулаған команданы тәбрикләү тантанаһы, 59-сы мәктәп-интернат командаһының һәм иппотерапия үҙәге спортсыларының вольтижировка буйынса оҫталыҡ дәресе, «Дарман» театрының сығышы ҡаралған. Ойоштороусылар башҡа бихисап күңелле сығыштар һәм конкурстар вәғәҙә итә. Байрамда ҡатнашыусылар өсөн приздар һәм сувенирҙар ҡаралған.
Инеү – бушлай.


text:
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты
27 июндә Һамарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты. Ултырышта округ төбәктәрендә урындағы үҙидараны үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Дәүләт башлығының Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич билдәләүенсә, башҡа власть органдарына ҡарағанда, урындағы үҙидара халыҡҡа яҡыныраҡ тора, шуға күрә муниципаль власть органдарының үҫеше, шул иҫәптән уларҙың иҡтисади үҙ аллылығын арттырыу, айырыуса мөһим.
— Урындағы үҙидара органдарының вәкәләттәрен үтәүгә сығымдар уларҙың үҙҙәренең килемдәре менән ҡапланырға тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Михаил Бабич.
Башҡортостан Президенты журналистар менән аралашыу барышында шулай уҡ үҙенең фекерен белдерҙе. Һорауҙарҙың береһе түбәндәгесә яңғыраны:
— Муниципалитеттарҙың бурыстары күп булып та, аҡсаһы булмаған осраҡтар Башҡортостанға ла хасмы? Был мәсьәләне нисек хәл итергә була? Республикала муниципалитеттарға 100-шәр мең һум аҡса бүленә башланы. Был средстволар артабан да бүленәсәкме?
— Муниципалитеттар кимәлендә финанс, ойоштороу, ижтимағи-сәйәси мәсьәләләр тағы ла күберәк, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Минеңсә, был кимәлдә төп мәсьәлә хәл ителмәгән – ул кешеләрҙе үҙидаралыҡҡа йәлеп итеү. Был кимәлдәге власть эшмәкәрлегендә бюрократизм, административ баҫым күҙәтелә. Шуға күрә бөгөнгө көндә муниципалитеттарҙа ниндәй объекттар төҙөргә, ҡайһыларын ремонтларға, ниндәй йүнәлештәрҙе үҫтерергә кәрәклеген халыҡ үҙе хәл итергә тейеш. Бындай үҙидаралыҡ, әлбиттә, юҡ. Былай ҡалдырырға ярамай, ниҙер үҙгәртергә кәрәк, сөнки ресурстар ҙа юҡ, власть та юҡ. Быны инде барыһы ла аңлай башланы кеүек, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, был мәсьәлә юғарыраҡ кимәлдә, бәлки, Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Советы кимәлендә тикшерелергә тейеш.
— Анализ яһау, дөйөмләштереү талап ителә. Ә беҙ биргән 100 мең һум аҡса башҡарылырға тейеш эштәрҙең бәләкәй бер өлөшө генә булып тора. Әлбиттә, бындай ярҙам күрһәтеүҙе артабан да дауам итәсәкбеҙ. Башҡортостан — Рәсәй Федерацияһында ауыл советтары менән ошо рәүешле эшләгән беренсе һәм әлегә берҙән-бер төбәк. Әммә иң мөһиме шуны билдәләргә кәрәк – нимә ул урындағы үҙидара, үҙ эсенә ул нимәләрҙе ала, нисек финансланырға тейеш, урындағы власть кимәлендә ниндәй һалымдар нығытылырға тейеш. Ул саҡта бөтөнләй икенсе тормош башланасаҡ. Ә әлегә был тик декларация ғына, — тип билдәләне республика етәксеһе.


text:
Шәкүров Рәшит Закир улы
Рәшит Шәкүр (тулы исеме — Рәшит Закир улы Шәкүров, 11 ғинуар 1937 — башҡорт шағиры, тел һәм әҙәбиәт белгесе, публицист; Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2012), Салауат Юлаев ордены кавалеры (2007), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997). 1961 йылдан СССР-ҙың Журналистар, 1978 йылдан — Яҙыусылар союздары ағзаһы.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1937 йылдың 11 ғинуарында Әлшәй[1] районы Яңы Абдрахман (Түбәнге Сумар) ауылында тыуған.
Ауылда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, нефть техникумында уҡый, промыслыла оператор булып эшләй, армияла хеҙмәт итә. 1965 йылда Башҡорт дәүләт университетын ҡыҙыл дипломға тамамлай. Һуңынан СССР Фәндәр академияһының Тел ғилеме институтында аспирантурала уҡый һәм 1974 йылда кандидатлыҡ, һуңынан докторлыҡ диссертацияһын яҡлай.
«Башҡортостан» гәзитендә әҙәбиәт һәм сәнғәт бүлеге мөдире, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр булып эшләй. БАССР Яҙыусылар союзы идараһында, «Ағиҙел» журналы, «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтендә яуаплы вазифалар башҡара. 1992 йылда Башҡортостанда энциклопедия төҙөү эшен йәнлендереп ебәрә. «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәте директоры булып эшләй. Уның редакцияһында «Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия» сыҡты, ул шулай уҡ алты томлыҡ «Башҡорт әҙәбиәте тарихы» авторҙарының береһе.
Ғилми хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәшит Шәкүр — 180-дән артыҡ ғилми хеҙмәт авторы. Уның фәнни эҙләнеүҙәре Башҡортостан топономикаһын өйрәнеүгә бағышланған. 1998 йылдан бөгөнгө көнгә тиклем М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт теле кафедраһы профессоры.
Әҙип, публицист һәм ғалим булараҡ, өс тиҫтәгә яҡын китап сығарған, шул иҫәптән: 10 шиғыр һәм публицистика йыйынтығы; 7 башҡорт әҙәбиәте, фольклоры, топонимияһы һәм диалектологияһы буйынса монография; күп һанлы ғилми-популяр хеҙмәттәр. 1996 һәм 1997 йылдарҙа уның мөхәррирлеге аҫтында башҡорт һәм рус телдәрендә «Башҡортостан» ҡыҫҡа энциклопедияһы донъя күрҙе.
Рәшит Шәкүр бөйөк башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсеһе Аҡмулланың ижадын һәм тормошон өйрәнеп «Шиғриәт йондоҙо: Мифтахетдин Аҡмулла» (1981) тигән монография яҙҙы.
Башҡорт фольлоры тураһында «Сыңрау торналар иле» (1996) тигән китабы донъя күрҙе, уның шиғри шәлкемдәре, төрлө темаға яҙылған публицистик һәм ғилми мәҡәләләре республика гәзит һәм журналдарында даими баҫылып тора.
2012 йылда «Ыласындар оса бейектә» китабы өсөн Рәшит Шәкүргә Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2012) бирелде. Ул шулай уҡ Салауат Юлаев ордены кавалеры (2007).
Шиғри йыйнтыҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Йөрәгемдә - ҡояш» (1970)
- «Шиғриәт йондоҙо» (1981, 1996, 2006)
- «Тауҙарым, далаларым» (1982)
- «Ерҙең хәтер китабы» (1984)
- «По следам географических названий» (1986)
- «Заманалар юлында» (1988)
- «Исемдәрҙә - ил тарихы» (1993)
- «Сыңрау торналар иле. Мәҡәләләр һәм очерктар» (1996)
- «Башкортостан: Краткая энциклопедия» (1996)
- «Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия» (1997)
- «Малин-ҡала» (1997)
- «Арҙаҡлы башҡорттар» (1998, 2006)
- «Быуаттар аманаты» (2002)
- «Истоки духовности. Исследования. Публицистика» (2009)
- «Ыласындар оса бейектә» (2011)
- «Башҡорт диалектологияһы» (2011)
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (2012)
- Салауат Юлаев ордены
- Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1997).
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1989)
- М. Аҡмулла исемендәге премия (1989)[2]
- Р. Ғарипов исемендәге премия
- З. Биишева исемендәге премия
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
- Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. (рус.)
- 450 лет вместе с Россией
- Башкортостан. Краткая энциклопедия
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Стәрлетамаҡ районында тыуғандар
- 11 ғинуарҙа тыуғандар
- 1937 йылда тыуғандар
- Салауат Юлаев ордены кавалерҙары
- Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаттары
- Зәйнәб Биишева исемендәге премия лауреаттары
- Башҡортостан Республикаһы мәғариф отличниктары
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре
- М. Аҡмулла исемендәге премия (Миәкә районы) лауреаттары
- Рәми Ғарипов исемендәге премия лауреаттары
- СССР Яҙыусылар союзы ағзалары
- Филология фәндәре докторҙары
- Башҡорт теле белгестәре
- Башҡорт әҙәбиәте белгестәре
- Шәхестәр:Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплекс)
- Башҡорт дәүләт педагогия университеты профессорҙары
- XX быуат журналистары
- Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәрҙәре
- СССР Журналистар союзы ағзалары


text:
Яңылыҡтар
Республикала тәүге бала тыуғанда «торлаҡ» түләүенә ғаризалар ҡабул ителә башланы
15 майҙан Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты тәүге бала тыуғанда ғаиләгә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн бер тапҡыр бирелә торған түләүҙе алыуға ғаризалар ҡабул итә башланы.
Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, бындай түләүгә ике меңдән ашыу ғаилә дәғүә итә ала.
Март айында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктә йәш ғаиләләргә ярҙам итеү һәм тыуымды арттырыу өсөн демографик хәлде яҡшыртыу буйынса өҫтәмә саралар тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
Социаль түләү 35-тән уҙмаған, республика хөкүмәте билдәләгән тәртиптә торлаҡҡа мохтаж тип табылған, 2017 йылдың 1 ғинуарынан 2019 йылдың 1 ғинуарына тиклем беренсе балалары донъяға килгән ғаиләләргә бирелә.
Тулыраҡ мәғлүмәтте Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты сайтында алырға мөмкин.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.


text:
Өфө - торлаҡ хаҡы буйынса 18-се урында
Быйылғы туғыҙ ай йомғаҡтары буйынса Өфө илдең 500 меңдән ашыу кеше йәшәгән 33 ҡалаһы исемлегендә торлаҡ хаҡы буйынса 18-се урында тора. Был исемлеккә Мәскәү һәм Санкт-Петербург инмәй.
"Эксперт" күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре мәғлүмәттәренә ҡарағанда, сентябрҙә 33 ҙур ҡала буйынса бер квадрат метрҙың хаҡы уртаса 2,5 процентҡа — 38 мең һумға тиклем кәмене. 2009 йыл башынан алып хаҡтар 23 процентҡа төштө.
Өфө буйынса бер квадраттың уртаса хаҡы бөгөн 37900 һум тәшкил итә.
2009 йылдың туғыҙ айы йомғаҡтары буйынса хаҡ кәмеү лидерҙары: Волгоград (39 процент), Пермь (33), Владивосток (29), Мәскәү (28), Тольятти (28).
Новосибирскиҙа, Силәбелә, Липецкиҙа, Дондағы Ростовта, Һамарҙа хаҡтар 26 процентҡа кәмегән. Омскиҙа, Астраханда, Красноярскиҙа, Өфөлә — 25 процентҡа.


text:
- Подробности
- Просмотров: 499
ГАЛАНОВ Виктор Дмитриевич [11.10.1878, Өфө губ. Минзәлә өйәҙе Яңы Спас а. (ТР‑ҙың Зәй р‑ны) — 26.11.1937, Өфө], революция хәрәкәте эшмәкәре, совет партия-дәүләт эшмәкәре. Хеҙмәт Геройы (1924). 1904 й. алып РСДРП ағзаһы. Ҡазан ун‑тын тамамлаған (1910). 1909 й. Өфө төрмәһендә, 1910—12 йй. Архангел губ. һөргөндә була. 1912 й. башлап Өфөлә присяжный вәкил ярҙамсыһы, Златоуст өйәҙе Мәсәғүт а. присяжный поверенный, Өфө өйәҙе Эҫем заводы ҡасабаһында судья. Революция (1917) осоронда эшсе милиция дружиналарын (ҡара: Ҡораллы халыҡ хәрби ойошмалары) ойоштора. 1918 й. алып Өфө губерна революцион комитеты, ш. уҡ РСФСР Эске эштәр ХК, Бөтә Рәсәй ХХС‑ы (икеһе лә — Мәскәү) эштәре идарасыһы. 1919 й. башлап Өфө губерна башҡарма комитетының юстиция бүлеге мөдире һәм рәйес урынбаҫары, губерна революцион трибуналы рәйесе, БАССР‑ҙың Баш суды рәйесе урынбаҫары. 1923 й. Истпарттың Башҡ‑н бүлексәһе мөдире, 1924 й. алып БАССР Үҙәк архивы дир., 1925—31 йй. революция музейы мөдире (бөтәһе лә — Өфө). Халыҡ-ара революция көрәшселәренә ярҙам ойошмаһының өлкә ком‑ты (1925 й. алып), Ҡарт большевиктар йәмғиәте (1930—33) ағзаһы. Өфө урамына Г. исеме бирелгән.
Хеҙм.: Пётр Литвинцев //Революционное прошлое. Уфа, 1923; Экспроприация близ станции “Воронки" //1905. Революционные события 1905 г. в Уфе и Уральских заводах (Башреспублика). Уфа, 1925.
Ф.Ғ.Нуғаева
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
2016 йылдан республикала баланы уллыҡҡа алыусыларға пособиены социаль ярҙам үҙәктәре түләйәсәк Фото: Олег Яровиков
2016 йылдан республикала баланы уллыҡҡа алыусыларға пособиены социаль ярҙам үҙәктәре түләйәсәк
2016 йылдан республикала баланы уллыҡҡа алыусыларға пособиены социаль ярҙам үҙәктәре түләйәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
2016 йылдан Башҡортостанда баланы уллыҡҡа алыусыларға пособиены социаль ярҙам үҙәктәре түләйәсәк. Башҡортостан Хөкүмәте бер тапҡыр бирелә торған аҡсалата пособие тәғәйенләү һәм түләү тәртибенә үҙгәрештәр индерҙе.
Хәҙерге ваҡытта ошо вәкәләттәр Башҡортостандың Мәғариф министрлығы ҡарамағында, әммә 2016 йылдың 1 ғинуарынан пособиеларҙы төбәктең Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тәғәйенләйәсәк. Уларҙы түләү менән Халыҡты социаль яҡлау республика үҙәге филиалдары шөғөлләнәсәк, тип аңлаттылар Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
2016-2018 йылдарҙа ошо маҡсаттан республика бюджетынан йыл һайын 84,6 миллион һум бүленәсәк.
Белешмә. Былтыр Башҡортостанда 372 баланы уллыҡҡа алғандар — был Волга буйы федераль округында икенсе күрһәткес. Пермь крайында — 429, Нижегород өлкәһендә — 162, Һамар өлкәһендә — 133, Татарстанда 129 бала уллыҡҡа тапшырылған.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡаҙнаһының килемен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡаҙнаһының килемен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан ҡаҙнаһының килемен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
28 майҙа Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы ҡаҙнаһының һәм муниципаль берәмектәр бюджетының килем ҡеүәтен, һалым һәм һалым булмаған керемдәрен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе.
– Бөгөн беҙ бөтә кимәлдәге бюджеттарға бурыстың артыуын тикшерәбеҙ. Апрель баштарына федераль бюджет системаһына республика биләмәһе буйынса бурыс 14, 6 миллиард һум тәшкил иткән. Шуның 7,7 миллирд һумдан ашыуы тупланма бюджетҡа тура килә, – тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов. – Республика ҡаҙнаһына бурыстар күбәйә. Йыл башынан ул 22 процентҡа тиерлек үҫкән. Килемгә һалым һәм ойошмалар милкенән алынған һалым буйынса бурыс бер ярым тапҡырға артҡан. 1 апрелгә ҡарата 25 бурыслының ҡаҙна алдындағы бурысы ярты миллиард һумдан ашып киткән.
Республика Башлығы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә аҡса түләмәүҙең сәбәптәрен асыҡларға ҡушты.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, шулай уҡ һалым булмаған килемдәр буйынса бурыстың артыуы билдәләнгән. Республиканың тупланма бюджетына ошо статья буйынса 2,4 миллиард һумдан ашыу аҡса инмәгән, шул иҫәптән 1,1 миллиард һум юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙған өсөн ваҡытында түләнмәгән штрафтар.
– Ҡағиҙәне боҙғанһың икән – түлә. Был аҡсалар социаль объекттар төҙөү, автомобиль юлдарын төҙөкләндереү, ҡала урамдарында тәртип урынлаштырыу өсөн тотонола, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Башлығы ошо йүнәлештәге эште көсәйтергә, шул иҫәптән рейдтар ойошторорға, һалым түләмәүселәр базаһын тикшерергә, штраф түләү тәртибен ябайлаштырырға ҡушты.


text:
Башҡортостанда Японияның дипломатик делегацияһын көтәләр
10 мартта Башҡортостанға Рәсәй Федерацияһындағы Япония Илселегенең икенсе сәркәтибе Такуя Никагава менән Илселектең өсөнсө сәркәтибе Сион Каваинан торған Японияның дипломатик делегацияһы килә.
Алдан билдәләнгән программа буйынса, 11 мартта делегация БР Президенты Хакимиәтендә буласаҡ, БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы, БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы етәкселеге вәкилдәре менән осрашасаҡ, «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен һәм «Раум Арчитекс» компанияһын ҡараясаҡ. 12 мартта Салауатҡа барыу планлаштырыла. Сәнәғәт министрлығы мәғлүмәте буйынса, ҡунаҡтар ҡала хакимиәте һәм бер нисә сәнәғәт объекттары эшмәкәрлеге менән танышасаҡ.


text:
Спорт матурлыҡ тыуҙыра
XIX быуат аҙағы – XX быуат башында спорттың йылдам үҫеше махсус кейемдең барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә. Ҡатын-ҡыҙҙар әүҙем рәүештә йөҙөү менән шөғөлләнә, теннис уйнай, велосипедта йөрөү менән мауыға. Велосипедта йөрөгән дә тубыҡҡа тиклем оҙонлоҡта киң салбар кейгәндәр. Билдә – ҡыҫып бәйләнгән киң ҡайыш, башта – артыҡ сағыу биҙәлмәгән ыҡсым ғына эшләпә, аяҡта – ҡарағусҡыл ойоҡ. Кизе-мамыҡтан йәки ебәктән тегелгән блуза алғы яҡтан эләктерелә, ул корсет өҫтөнән кейелә. Йомшаҡ табанлы туфли, ҡаптырмалы, төймәле йә бау менән бәйләп эләктерелә торған күн ботинка образды тулыландыра.
XX быуаттың 20-30-сы йылдарында спорт менән шөғөлләнеү инде «байҙар эше» генә булыуынан туҡтай. Ҡатын-ҡыҙҙың матурлығы ла инде корсеттарҙа, кәүҙәнең һомғоллоғон ҡаплаған оҙон күләмле күлдәктәрҙә тип һаналмай. Хәҙер замандан артта ҡалмаҫ өсөн һынкәүҙәне камиллаштырыу кәрәклеге тыуа, бының өсөн гимнастика һәм диетаға мөрәжәғәт итәләр. Маҡсатты тормошҡа ашырыр өсөн уңайлы кейем дә кәрәк була...
Үткән быуаттың 70-се йылдарында спорт стиле яңынан сәскә атыу осорон кисерә. Иреклелек һәм эклектика, йәғни төрлө идея йүнәлештәрен, теорияларҙы, ҡараштарҙы бергә ҡушыу осоронда был бик урынлы була. Фитнес, аэробика менән ныҡлап шөғөлләнеү, латексты уйлап сығарыу дизайнерҙарға кейем моделдәрен төрлөләндереү мөмкинлеге бирә. Һылашып торған ыштандар, шорты, төрлө заманса һүрәтле футболкалар һәр ҡыҙҙың тиерлек яратҡан әйберенә әүерелә. Ваҡ-ваҡ баҫып йүгереүҙе үҙ итеүселәрҙең һаны артыу менән бергә махсус аяҡ кейемдәре лә киң тарала.
Рәсәйҙә спорт стиленә һөйөү 90-сы йылдарҙа барлыҡҡа килә. Барыһыла баҙарҙа һатылған арзанлы спорт костюмдарында йөрөгән мәлдәрҙе күптәр хәтерләйҙер әле. Тап ошо йылдарҙа артыҡ сағыу лосиналар ҙа һатыуға сыға, улар хатта тупаҫ һәм әҙәпһеҙ күренә. Быны беҙҙең илдә оҙаҡ йылдар модаға иғтибар бирелмәүе, был тәңгәлдәге яңылыҡтарҙың һуңлап килеүе менән аңлатырға мөмкин.
Бөгөн иһә спорт кейемдәренең ниндәйе генә юҡ, ул күптән инде спорт залдарынан сығып, беҙҙең көндәлек кейемебеҙгә әйлән де. Уңайлы, һәр кемгә лә килешә, еңел. Кибет-баҙарҙарҙа теләһә ҡайһы төҫтәге, һәр кемдең зауығына тап килерлек сифатлы кейемдәрҙән күҙҙәр ҡамаша. Бындай гүзәллекте тыуҙырыу менән билдәле дизайнерҙар шөғөлләнә. Күңелең теләгәнде һайлап алырға, уларҙы үҙең теләгәнсә яраштырырға мөмкинлек бар. Әлеге миҙгелдә кроссовкалар актуаль. Уларҙы көн һайын да – һәр ерҙә, һәр нәмә менән тап килтереп кейеп була. Салбар, итәк, шорты, күлдәк менән дә килешә. Эҫе көндәрҙә ҡалын табанлы, киң ҡайышлы сандали менән алыштырырға була. Аксессуарҙарҙан бейсболка, биштәр йәки билгә таға торған сумка менән тулыландырырға мөмкин.
Тышҡы йөй буйлап тегелгән буй таҫмалы салбар бейек үксәле туфли менән тап килә. Күлдәк өҫтөнән кейелгән свитшот йәки толстовкалар киске һалҡындан һаҡлар. Барыһын да үҙ-ара яраштырып була. Ҡаты ҡағиҙәләр юҡ. Классика менән спорт матурлыҡ тыуҙыра. Төрлө кейемдәрҙе үҙегеҙсә яраштырыуҙан ҡурҡмағыҙ – заманса күренерһегеҙ.
Теги:


text:
Национальный музей Республики Башкортостан
проводит увлекательные мероприятия
для дошкольников, школьников и студентов
Выбрать мероприятие и сделать заявку >>>
В Литературной гостиной Национального музея Республики Башкортостан прошла встреча с молодыми башкирскими писателями
16 мая 2018 года состоялась заседанние Литературной гостиной Национального музея Республики Башкортостан. Литературная гостиная позволяет познакомится не только с творчеством современных поэтов и писателей, художников, артистов и режиссёров, но и обсудить вместе с ними вопросы литературы и искусства.
Заседание Литературной гостиной Национального музея Республики Башкортостан проходило под девизом "Йәш ижадсы" ("Молодой творец") и было посвящено творчеству молодых башкирских литераторов - учеников Башкирской республиканской гимназии-интерната № 1 имени Рами Гарипова и Уфимской городской башкирской гимназии № 20 имени Фатимы Мустафиной. На заседание Литературной гостиной пригласили редактора отдела литературы журнала "Аманат" Зубаржат Якупову.
Свои произведения прочитали молодые писатели: Руфина Лукманова, Гульназ Ишемгужина, Лидия Дильмухаметова и Гайсар Хансурин. Ребята учатся в 7, 8, 9, 11 классах - и публикуют свои произведения в республиканских изданиях. В их выступлениях можно проглядеть и взрослую мудрость слов и образов трогательно сочетающихся с детской застенчивостью.
Слушателями Литературной гостиной были школьные товарищи молодых писателей из Башкирской республиканской гимназии-интерната № 1 имени Рами Гарипова.
Гостем Литературной гостиной Национального музея Республики Башкортостан стал председатель Общества краеведов Республики Башкортостан, заслуженный работник культуры Республики Башкортостан Гали Файзрахманович Валиуллин. Он прочитал свои стихи и поделился воспоминаниями об общении с Народным поэтом Башкортостана Мустаем Каримом.
Зубаржат Якупова рассказала слушателям о деятельности редакции журнала "Аманат" и творчестве приглашённых юных талантов.
Какие же темы волнуют молодых литераторов? Руфина Лукманова прочитала стихи о любви и дружбе, патриотизме и Салавате Юлаеве. Гульназ Ишемгужина познакомила слушателей со своими статьями в журнале "Аманат" и газете "Йәншишмә". Лидия Дильмухаметова прочитала стихи о любви, дружбе и школе. Гайсар Кансурин рассказал о своём творчестве и прочитал стихи о маме, родном крае и природе. Зубаржат Якупова прочитала его стихотворение "Любимой учительнице", посвящённое первой учительнице и школе.
Во время мероприятии прозвучала музыкальная композиция "Егеткә" на башкирском музыкальном инструменте курай.
После мероприятии для участников Литературной гостиной была организована обзорная экскурсия по экспозиции Национального музея Республики Башкортостан.
До скорых встреч на Литературной гостиной
Национального музея Республики Башкортостан!
Башҡортостан Республикаһының Милли музейының Әҙәби ҡунаҡханаһында "Йәш ижадсы"лар менән осрашыу.
16 май көнө Башҡортостан Республикаһының Милли музейында Әҙәби ҡунаҡхана ултырышы уҙғарылды. Әҙәби ҡунаҡхана ла ҡатнашыусыларға яҙыусылар, шағирҙар, артистар, рәссамдар, режисерҙар менән яҡындан танышыуҙан тыш, улар менән әҙәбиәт һәм сәнғәткә ҡағылышлы һорауҙар буйынса фекер алышыу мөмкинлеге лә бар.
Башҡортостан Республикаһының Әҙәби ҡунаҡханаһының сираттағы ултырышы "Йәш ижадсы" тип аталды һәм осрашыуҙа республика матбуғат сараларында даими яҙышҡан мәктәп уҡыусылары ижадына бағышланды. Башҡортостан Республикаһының Милли музейының Әҙәби ҡунаҡхана ултырышы Рәми Ғарипов исемендәге 1-се һанлы Республика Башҡорт гимназия-интернаты һәм Фатима Мостафина исемендәге 20-се һанлы Өфө башҡорт гимназияһы уҡыусылары ижадына бағышланды. Әҙәби ҡунаҡханаға "Аманат" журналының әҙәбиәт бүлеге мөхәррире Зөбәржәт Яҡупова саҡырылды.
Руфина Лоҡманова, Гөлназ Ишемғужина, Лидиә Дилмөхәмәтова, Ғайсар Ҡансурин үҙҙәренең ижады менән Әҙәби ҡунаҡханала ҡатнашыусыларҙы таныштырып үтте, шиғырҙарын, мәҡәләләрен уҡып ишеттерҙеләр. "Йәш ижадсы"ларҙың әҫәрҙәрендә тыуған илгә булған һөйөү ҙә, ололарға хас тәрән фекерләү ҙә, балаларға хас бер ҡатлылыҡ та сағылып ҡала.
Башҡортостан Республикаһының Милли музейының Әҙәби ҡунаҡханаһы ултырышы тыңлаусылары булараҡ Рәми Ғарипов исемендәге 1-се һанлы Республика Башҡорт гимназия-интернаты уҡыусылары ҡатнашты.
Башҡортостан Республикаһының Милли музейының Әҙәби ҡунаҡханаһына Башҡортостан Республикаһының Крайҙы өйрәнеүселәр ойошмаһының рәйесе, Башҡортостандың Атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ғәли Фәйзрахман улы Вәлиуллин саҡырылды. Ул үҙенең балалар ижадына бағышланған шиғырҙарын уҡыны, Башҡортостандың Халыҡ шағиры Мостай Кәрим менән аралашыуынан алған тәьҫораттары менән уртаҡлашты.
Зөбәржәт Яҡупова "Аманат" журналының эшмәкәрлеге менән таныштырҙы, сараға саҡырылған "Йәш ижадсы"ларҙың ижадына байҡау яһап үтте.
Йәш әҙәбиәтселәр үҙҙәренең ижадында күңелдәрендә булған хистәрҙе, борсолоуҙарын, тормошҡа булған ҡараштарын, фекерҙәрен еткерергә тырышҡандар. Руфина Лоҡманова мөхәббәткә, дуҫлыҡҡа, илһөйәрлеккә, тәбиғәткә, милли батырыбыҙ Салауат Юлаевҡа бағышланған шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе. Гөлназ Ишемғолова үҙенең "Аманат" журналында, "Йәншишмә" гәзитендә баҫылған мәҡәләләре менән таныштырҙы. Лидиә Дилмөхәмәтова үҙенең мөхәббәткә, дуҫлыҡҡа, мөхәббәткә арнап яҙған шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе. Ғайсар Ҡансурин ҡыҫҡаса үҙенең ижады менән таныштырҙы, әсәһенә, Тыуған илгә, тәбиғәткә бағышланған шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе. Зөбәржәт Яҡупова Ғайсар Ҡансуриндың "Аманат" журналында баҫылған "Уҡытыусым" шиғырын уҡып ишеттерҙе, "Йәш ижадсы"ның шиғырҙарына юғары баһа бирҙе.
Башҡортостан Республикаһының Милли музейының Әҙәби ҡунаҡханаһында ҡурайҙа "Егеткә" тип исемләнгән музыкаль композиция яңғыраны.
Әҙәби ҡунаҡханала ҡатнашыусыларға, сара үткәндән һуң, Башҡортостан Республикаһының Милли музейының күргәҙмәләре буйынса экскурсия ойошторолдо.
Башҡортостан Республикаһының Милли музейының
Әҙәби ҡунаҡханаһында киләһе осрашҡанға тиклем!


text:
31 октябрҙә Театрыбыҙ сәхнәһендә Рәлиф Кинйәбаев пьесаһы буйынса «Әбейүшкә@эт.тущка.ru» заманса комедияның премьераһы булды. Был комедия өлкәндәр һәм балалар мөнәсәбәте, ололарға хөрмәт, ихтирам күрһәтә белеү, бөгөнгө көндә өлкәндәр тормошо хаҡында. Спектаклдең режиссеры - Илнур Муллабаев, рәссамы - Альберт Нестеров, композиторы - Илшат Яхин, балетмейстеры - Сулпан Асҡарова.
Исеменән үк күренеүенсә, режиссер Илнур Муллабаев Рәлиф Кинйәбев пьесаһын заманса сәхнәләштергән. Бөгөнгө көн сәхнә алымдары, художестволы һәм музыкаль биҙәлеш бик тә мауыҡтырғыс. Спектаклдең премьераһы аншлаг менән үтте. Был кондө тамаша залында алма төшөр урын булманы. «Әбейүшкә@эт.тущка.ru» 14, 30 ноябрҙә лә уйналасаҡ.


text:
Бикҡужаларҙың нисәнселер быуын бабалары бей булған. Көйөргәҙе йылғаһы буйын төйәк иткән ул. Көслө көрәшсе, оҫта һунарсы, балыҡсы, тирмәнсе был олатайымды Хужа бей тип атарға йөрьәт итәм. Уның төплө аҡылға эйә булыуын, һәр эшкә уйлап тотоноуын, халыҡ араһында һүҙе үтеүен иҫәпкә алып, ырыуҙаштары староста итеп һайлаған. Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ, тиҙәр, ә Хужаның һөнәрҙәре, һанай башлаһаң, етмештән дә артыҡ булғандыр, валлаһи.
Һәр ауылдың, һәр ҡаланың күренекле, башҡаларға өлгө булырҙай шәхестәре була. Был йәһәттән беҙҙең Бөрйән районының Байназар ауылы ла ситтә тороп ҡалмай. Был йәһәттән балаларҙы оло тормош юлына сығарған физика-математика уҡытыусыһы Фәнүзә Бикбаева-Шағаеваны өлгө итеп ҡуйырға була. Уның уҡыусылары араһында алдынғы табип, уҡытыусы, тәрбиәсе, агроном, инженеры ла бихисап.
Ҡырыҫыраҡ, тиҙәр, беҙҙең яҡты…
Ләкин беҙгә – наҙлы әсәбеҙ… –
тип яҙған күренекле шағир Рәми Ғарипов.
Ысынлап та, төньяҡ кешеләре, әллә төньяҡтан, һыуыҡ яҡтан булғанғамы икән, ҡырыҫыраҡ, хатта, беҙҙеңсә әйткәндә, тупһыҙыраҡ та шул. Ҡайҙа инде беҙгә көньяҡ – йылы яҡ, йомшаҡ яҡтың нәзәкәтлектәре, нескәлектәре.
Илдар Ғафаров, 1986 йылда армиянан ҡайтҡас, “Аманат” исемле ансамбль төҙөй. “Урал” башҡорт халыҡ үҙәге был төркөмдө үҙ ҡанаты аҫтына ала. Ансамблдең исеменә лә тәрән мәғәнә һала Илдар Ғафаров – “Аманат”. Аманат – халыҡ әйтеп ҡалдырған һүҙ, үтәлергә тейешле васыят.
Ауылда беҙ уҡыған башланғыс мәктәп бинаһында борон мәсет булған икән, тигәнде генә ишетеп үҫкән беҙҙең быуын. Хәтерләйем, ғәйет намаҙҙарын ололар беҙҙең күршелә йәшәгән Солтанхәмит олатайҙарҙың өйөндә йыйылышып уҡыйҙар ине. Ә һәр ир затынан булған мосолман кешеһе өсөн фарыз һаналған йома намаҙын мулла олатай Баймаҡ ҡалаһында йәшәгән кемдәргәлер барып уҡый торғайны.
Бер көн киске аш мәлендә атай-әсәйемдән ниндәй хыял менән йәшәүҙәре тураһында ҡыҙыҡһындым. Йортто тиҙерәк һалып инеү икәнен белдергәстәре, “Быны нисек тормошҡа ашырырға уйлайһығыҙ?” тип һораным. “Бары тик тырышып эшләп кенә”, – тине улар. Күрәһең, ысынлап та, ниндәй генә хыялың булмаһын, уны ғәмәлгә ашырыу өсөн тырышлыҡ, көс һәм, күп осраҡта, аҡса ла кәрәк шул. Ә минең беренсе сиратта тормошҡа ашырырға теләгән хыялым яңы телефон һатып алыу ине.
Донъя хәҙер шул тиклем тиҙ алышына, әйтерһең, Ер шары ла үҙ күсәре тирәләй әйләнеп өлгөрмәй. Ә үҙгәрештәре иһә кешеләрҙә, иң әүәл йәштәрҙә барлыҡҡа килә. Был йәһәттән шул йәштәрҙең проблемаларына ҡарап, йәмғиәттең етешһеҙлектәрен дә билдәләргә мөмкин. Шуға ла был ҡатмарлыҡтарҙы хәл итеү социумға ла ыңғай тәьҫир итәсәк.
Башҡортостан халҡының пособие һәм субсидияларҙы дәүләт хеҙмәттәре порталы аша юлларға мөмкинлеге бар. Әлеге ваҡытта www.gosuslugi.ru сайтында социаль ярҙам саралары буйынса алты дәүләт хеҙмәтен электрон хәлдә файҙаланырға була. Бында торлаҡ-коммуналь хужалыҡ ойошмаларына түләү буйынса субсидиялар, аҙ тәьмин ителгән граждандарҙың айырым категорияларына социаль пособие, ваҡытлыса эшкә һәләтһеҙлеккә һәм әсәлеккә бәйле мотлаҡ социаль страховкаға эйә булмаған граждандарға баланы йәш ярымға тиклем тәрбиәләгән өсөн тәғәйенләнгән айлыҡ аҡсалата ярҙам тураһында һүҙ бара.
Башҡортостанда халыҡты авария хәлендәге торлаҡтан яңыһына күсереү программаһы уңышлы ғәмәлгә ашырыла. Властар алдына йәмғеһе 28 мең самаһы кешенең ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү бурысы ҡуйылған. Программа өсөн, дөйөм алғанда, 14 миллиард һумдан ашыу аҡса талап ителгән. Эш ил, республика һәм муниципалитеттар ҡаҙналары иҫәбенән финанслана.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 36 Алға
Бит башына
Матур ғаилә – ил ҡото. Ошо хәҡиҡәтте раҫлап, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы 1 мартта Башҡорт ғаиләһе, мөхәббәт һәм тоғролоҡ темаһына арналған кисә ойоштора.


text:
ОГЭ по русскому языку: сочинение 15.1 через призму стилевых и жанровых признаков
Работая над любым сочинением, ученик не может не задаться вопросом: в рамках какого стиля следует создать текст? Ответ на вопрос о стилевой принадлежности сочинения в формате ОГЭ по русскому языку
Һүҙ һәм уның йөкмәтке компоненты
Яңы быуын Федераль дәүләт белем биреү стандарттары һәр предмет өлкәһе буйынса теүәл талаптар ҡуя. Бөгөн туған телдәрҙе уҡытыуҙа төрлө ҡараштар, теге йәки был алымдарға өҫтөнлөк биреүгә ынтылыу көслө
Халҡыбыҙҙың тоғро улы
Мәғариф өлкәһендә киң танылыу яулаған уҡытыусы, методист, ғалим, филология фәндәре кандидаты Фәнзил Бүләк улы Санъяров үҙенең матур юбилейын билдәләй. Ул тыуған көнөн ҙур уңыштар, ижади емештәр
Рух шишмәһе – Аҡ шишмә
Назар Нәжми ижадында һәр быуын уҡыусыһы үҙенә яҡын һәм изге төшөнсәләрҙе таба. Шағир йәшәйештең, тормоштоң, кешелектең мең-мең хистәр ташҡынын, серҙәрен тик үҙенсә аса, фекер һәм моң иленә әйҙәй.


text:
Баш ҡалала «Беҙҙең балалар» фонды Масленица байрамын ойошторорға теләүселәрҙе саҡыра Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала «Беҙҙең балалар» фонды Масленица байрамын ойошторорға теләүселәрҙе саҡыра
Баш ҡалала «Беҙҙең балалар» фонды Масленица байрамын ойошторорға теләүселәрҙе саҡыра Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
13 мартта Өфөнөң Яҡутов исемендәге паркында «Беҙҙең балалар» хәйриә фонды «Ярҙам итеү еңел!» девизы аҫтында Масленица байрамын ойоштора.
Ойоштороусылар сараны уҙғарыуҙа, фондтың программаһын тормошҡа ашырыу өсөн аҡса йыйыуҙа ҡатнашырға, әйлән-бәйлән уйнарға өйрәнергә теләүселәрҙе саҡыра.
Әлеге ваҡытта хәйриә фонды ҡурсаҡты әҙерләү өсөн яуаплылар, координаторҙар, ирекмәндәр, аҡса йыйыу өсөн яуаплы кешеләр эҙләй. Ҡатнашыу өсөн ғаризалар «Бәйләнештә» сараның төркөмөндә ҡабул ителә.
Байрам ҡунаҡтарын сағыу, күңелле байрам, уйын-көлкө, тәм-том көтә. Программала арҡан тартыу, быйма ташлау, ҡылыс алышы, утын ярыу, тоҡ менән һуғышыу, ҡарасҡы яндырыу, усаҡ аша һикереү һәм башҡа уйындар ҡаралған.


text:
Рөстәм Хәмитов Федераль власть органдары коллегияһын етәкләйәсәк
Башҡортостанда Федераль власть органдары коллегияһы ойошторола. Уға республика территорияһында эшләүсе хоҡуҡ һаҡлау, күҙәтеү, контроллек итеүсе һәм башҡа федераль власть органдарының территориаль подразделениелары етәкселәре инә. Яңы кәңәшмә органын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкләйәсәк, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
Республика Хөкүмәтендәге кәңәшмәлә билдәләүҙәренсә, Башҡортостанда федераль һәм республика власть органдары, асылда, дөйөм бурыстарҙы хәл итеп, тығыҙ бәйләнештә эшләргә тейеш. Коллегия ултырыштары барышында федераль ведомстволар компетенцияһындағы киҫкен мәсьәләләр ҡараласаҡ, Башҡортостандың социаль-иҡтисади һәм стратегик үҫеше туранан-тура уларҙы хәл итеүгә бәйләнгән.
Коллегия республикала дәүләт бурыстарын федераль һәм төбәк мәсьәләләренә айырып ҡарау практикаһын тамырынан бөтөрөү маҡсаты менән төҙөлдө. Рөстәм Хәмитов фекеренсә, уларҙың иң мөһимдәрен бергәләп хәл итергә кәрәк.
«Башҡортостанда эшләүсе федераль ведомстволар һәм республика власть органдары төбәгебеҙҙең инвестициялар йәлеп итеүсәнлеген күтәреү өсөн барыһын да эшләргә тейеш. Бының өсөн беҙгә һәр органдың айырым аҙымдары дөйөм эшкә ҡамасауламаһын өсөн үҙ-ара килешеп эш итергә кәрәк», — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Республикала 130-ҙан ашыу сығарылыш уҡыусыһы аттестатһыҙ ҡаласаҡ Фото: Андрей Старостин
Республикала 130-ҙан ашыу сығарылыш уҡыусыһы аттестатһыҙ ҡаласаҡ
Республикала 130-ҙан ашыу сығарылыш уҡыусыһы аттестатһыҙ ҡаласаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда, яҡынса мәғлүмәттәргә ярашлы, быйыл 130-ҙан ашыу сығарылыш уҡыусыһы аттестатһыҙ ҡаласаҡ. Улар иҫәбендә резерв көндәрҙә – 18 һәм 19 июндә рус теле һәм математика буйынса мотлаҡ Берҙәм дәүләт имтиханында минималь сикте үтә алмаусылар ҙа. Бөтә мәғлүмәттәрҙе эшкәрткәндән һуң был һандың бер аҙ төҙәтелеүе мөмкин.
Рус теле буйынса БДИ-ла резерв көндә бөтәһе 97 кеше ҡатнашты, уртаса балл – 47,1, минималь сикте алты кеше үтә алманы (уларҙың икәүһе имтихандан сығарылды). Математика буйынса БДИ-ны 1137 кеше яҙҙы, уртаса балл – 31,7, минималь сикте 74 кеше үтә алманы, тип хәбәр иттеләр БР Төбәк мәғлүмәт эшкәртеү үҙәгенән.
Резерв көндәрҙә тапшырылған, рус теле һәм математика буйынса ҡуйылған БДИ балдары менән килешмәү тураһында аппеляция 30 июндә 15 сәғәттән алып 17 сәғәткә тиклем үтәсәк. Аппеляцияға ғаризалар БР Мәғарифты үҫтереү институты вестибюлендә (Өфө ҡалаһы, Минһажев урамы, 120) эш ваҡытында (9 сәғәттән алып 18-гә тиклем) йәки электрон почта apellyatsiya@mail.ru аша (2014 йылдың 30 июнендә иртәнге туғыҙға тиклем) ҡабул ителә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 511
БАШ АЛАТАУ, Башҡорт Алатауы, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. Мәләүез һәм Ишембай р‑ндарында Нөгөш һыуһаҡлағысының уң яры буйлап субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 10 км, төньяҡ өлөшөнөң киңлеге 3 км, көньяҡ өлөшөнөкө 6 км тиклем, абс. бейеклеге 540 м (Ҡыҙылташ тауы). Рельефында 4 форма асыҡ айырыла: беренсеһе — Үсҡаныш й. (Нөгөш й. ҡушылдығы) үҙәненә төшөүсе, өҫкө өлөштәрендә текә һәм итәктәрендә һөҙәк булған ныҡ соҡорло көнбайыш битләүҙәре. Рельефтың тигеҙлектән тау формаларына күсеүе күҙәтелә; икенсеһе — һыуһаҡлағысҡа төшөүсе ныҡ йырғыланған көнсығыш битләүҙәре; өсөнсөһө — һырттың сусаҡ формалы 2 түбәһе булған һөҙәк убалы‑түбәле киң өҫкө өлөшө; дүртенсеһе — ваҡ йылға үҙәндәре м‑н йырғыланған һөҙәк битләүле яйла һымаҡ төньяҡ өлөшө. Карст үҫешкән: упҡындар, “таш ҡапҡалар”, эзбизташтан торған текә стеналы тарлауыҡтар, мәмерйәләр, ярлауҙар. Карбон һәм пермь эзбизташтары, доломиттары, ҡомташтары, алевролиттары һәм аргиллиттарынан тора. Һөҙәк итәктәрен һәм тәпәш түбәләрен ҡараһыу һоро урман тупрағындағы ҡарағай ҡатыш йүкә һәм йыланан торған ҡатнаш урмандар биләй. Көньяҡ өлөшөндә имән һәм ҡайын-ҡарағай урмандары үҫә, селек ҡатыш мезофиттан торған урман аҡландары хас. Түбәләрендә тау‑болонло урман-дала комплекстары формалашҡан, казак артышы осрай. Б.А. көнсығыш битләүҙәрендә Башҡортостан милли паркы урынлашҡан.
И.М.Япаров
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Аэрогель
Аэроге́ль (лат. aer — һауа һәм gelatus — туңдырылған) — шыйыҡ фаза тулыһынса газ фазаһына әйләнгән материалдар класы, гель. Был материалдар шул хәтле түбән тығыҙлыҡҡа эйә, һәм уникаль үҙенсәлеклтәр барлыҡҡа килтерә: тығыҙлыҡ, үтәнән-үтә күренеүсәнлек, эҫегә сыҙамлылыҡ, бик түбән йылыны лә үткәреүсәнлек һәм башҡалар. Кремний диоксиды, алюминий, балсыҡ, хорм һәм аҡ ҡурғаш амфоралары нигеҙендә яһалған аэрогелдәр таралыш алған. 1990-сы йылдар башында углерод нигеҙдә беренсе аэрогель өлгөләр сыға.
Йөкмәткеһе
Гелдәрҙе киптереү юлы менән алынған микрокүҙәүле ыуалыусан есемдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алюмогель — алюмин гидроксиды гелен һыуҙан айырыу юлы м‑н алалар.
- Силикагелде — поликремний кислотаһы гелен ҡыҙҙырып киптереү юлы м-н айыралар.
Башҡортостанда етештереү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
20 быуаттың 60‑сы йылдарында башында Салауат нефтехимия комбинатында ҡулланыу сифаттары буйнса сит илдәрҙәге аналогтарынан ҡалышмаған ил күләмендә берҙән-бер гидрофоб булмаған кремний кислотаһы производствоһы ойошторола. Аэоргель йылы үткәреүсәнлеге (0,0016 Вт/ м град) һәм механик ныҡлығы (ташығанда еңел ваҡлана) түбән; күҙәүҙәрҙең дәүмәле молекуланың ирекле рәүештә үткән юлынан кәмерәк. Өҙлөкһөҙ аэрогель етештереү процесының технологик схемаһын илдә тәүге тапҡыр В. Г. Никитас, М. А. Ниренберг, М. Ф. Сисин һ. б. эшләй. Аэрпогель етештереү кремний кислотатаһы гидрогелен алыу (50‑се йылдарҙың уртаһынан предприятиела сығарылыусы киҫәкле силикаттың һыулы эретмәһе менән көкөрт кислотаһын ҡатнаштырып), этил спирты ағымы ярҙамында күҙәнәктәрҙәге һыуҙы ҡыҫырыҡлап сығарып, уны киптереү (структур төҙөлөшөн һаҡлап), ағымлы реакторҙарҙа (245°С т‑рала һәм 8—9,5 МПа баҫым аҫтында) һөлдә каркасына тотороҡлолоҡ биреү, сепараторҙар аша үткәреү (90—160°С; 0,06 МПа), өҫтәмә ҡыҙҙырыу үткәргәндән һуң, герметик тараларға (сөнки аэрогель һауа менән контактҡа ингәндә һыу парҙарын еңел һеңдерә һәм йылы үткәрмәүсәнлеген юғалта) һалыу (киҫәксәләренең дәүмәле 0,315 мм кәмерәк булған ҡойолоп тороусан порошок) стадияларынан тора. Аэрогель хроматографияла адсорбенттар, катализда таратыусылар сифатында, минераль майҙарҙы, спирттарҙы, аминокислоталарҙы һ. б. таҙартыу, самолёттар төҙөү, йыһан һәм криоген техникаһында, медицина сәнәғәтендә йылылыҡ үткәрмәү һәм вакуум һаҡлау, көнкүрештә һәм сәнәғәттә ҡулланылыусы һыуытҡыс ҡулайламаларын эшләү өсөн файҙаланалар.
Тағы ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тышҡы һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Часто задаваемые вопросы об аэрогеле (проект «Стардаст») (инг.)
- Тепловые свойства кремниевого аэрогеля (инг.)
- Научный блог, посвящённый аэрогелю и всему, что с ним связано (инг.)
- Теплопроводность, плотность, температура применения гибкой теплоизоляции на основе Аэрогеля Теплофизические свойства (рус.)


text:
Дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре профсоюзы Рәйес көнөн үткәрҙе
Дәүләт учреждениелары һәм йәмәғәт хеҙмәтләндереүе хеҙмәткәрҙәренең Республика профсоюз комитеты Рәйес көнөн үткәрҙе. Был сара сиктәрендә Өфө ҡалаһының тәүге профсоюз ойошмалары рәйестәре ҡатнашлығында семинар-кәңәшмә ойошторолдо.
Семинарҙа дәүләт учреждениелары белгестәренә санатор-курорт дауалау, 2010 йылда профсоюз ағзалары балаларының йәйге ялын ойоштороу, Өфө ҡалаһы профактивына профсоюз дисконт карталары биреү, шулай уҡ дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәре өсөн ҡышҡы спорт байрамы үткәреү кеүек актуаль мәсьәләләр тикшерелде.


text:
Фото:
Социаль приют тәрбиәләнеүселәре һуғыш ветерандарына барҙы
Фото:
Өфө районының балалар һәм үҫмерҙәр өсөн социаль приют тәрбиәләнеүселәре Өфөнөң ҡарттар һәм инвалидтар өсөн йорт-интернатында йәшәүсе ветерандар менән осрашты. Бында әлеге ваҡытта ете Бөйөк Ватан һуғышы ветераны һәм 34 тыл хеҙмәтсәне көн итә. Акция балалар йорттарына ярҙам һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм балалар өсөн “Балалыҡты ҡайтарыу” социаль адаптациялау проекты сиктәрендә ойошторолған.
Бөйөк Еңеүгә арнап, балалар һуғыш йылдары йырҙарын башҡарҙы, ватансылыҡ рухы менән һуғарылған һәм лирик шиғырҙар уҡыны, үҙ ҡулдары менән яҙылған картинаны бүләк итте.
Был осрашыуҙы Рәсәй православие меценаттары клубы һәм Башҡортостан Республикаһы мосолман меценаттары клубы ойошторҙо – ветерандарға йөрәк эшмәкәрлеген контролләүсе прибор – кардиограф бүләк итте, фронтовиктарҙы ҡотларға килгән Кадет корпусы тәрбиәләнеүселәренә иһә православие яугиры доғалыҡтарын тапшырҙы.
Осрашыуҙан һуң ҡатнашыусыларҙың барыһы ла байрам өҫтәленә саҡырылды.


text:
Республикала Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре асылды
Башҡортостанда бөйөк мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмулла иҫтәлегенә бағышланған йыл һайын үткәрелеүсе саралар башланды. Быйыл улар шағирҙың 180 йыллығына арнала.
«Башинформ» агентлығына М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетынан хәбәр итеүҙәренсә, программа сараларға бай булмаҡсы. Был шағирҙың үҙенә һәм мәғрифәтселек дәүеренә бағышланған тематик күргәҙмәләр, М.Аҡмулла әҫәрҙәренә нигеҙләнгән башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса асыҡ дәрестәр, шиғри конкурстар, конференциялар, түңәрәк өҫтәлдәр.
Педагогия университетында сараларға старт бирелде, унда «М.Аҡмулла һәм мәғрифәтселек дәүере» экспозицияһы асылды, артабан Аҡмулла исемендәге премия лауреаты, башҡорт әҙәбиәте һәм мәҙәниәте кафедраһы доценты Әхәт Вилданов онлайн-конференция үткәрәсәк.
Шишәмбе, 13 декабрҙә, Өфөнөң 9-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә төрки халыҡтар поэзияһы кисәһе үтәсәк. 14 декабрҙә БДПУ-ла 5-11 синыф уҡыусылары араһында Аҡмулла ижады буйынса интернет-олимпиада һәм еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы ойоштороласаҡ, 15 декабрҙә «Фольклорҙа һәм әҙәбиәттә дини һәм мифологик мотивтар» түңәрәк өҫтәле уҙғарыласаҡ.
«Мәғрифәтселәрҙең мәҙәниәттәге һәм мәғарифтағы гуманистик мираҫы» темаһына халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференция БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай йортонда 16 декабрҙә үтәсәк. Уның сиктәрендә алты секция ултырышы ойоштороласаҡ.
«Башҡортостан – дуҫлыҡ бишеге» фольклор байрамы Өфөлә 16 декабрҙә уҙғарыласаҡ. 17 декабрҙә Аҡмулланың тыуған яғы Миәкә районында үтәсәк «Аҡмулла нәсихәттәре» байрамы һуңғы сара буласаҡ.
Башҡорт дәүләт педагогия университетынан асыҡлауҙарынса, был мөһим сарала Мәскәү, Ҡазан, Һамар, Магнитогорск, Екатеринбург, Саранск, Ырымбур, Сургут, Ижевск, Ярославль, Яр Саллы, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Төркиә, Болғар юғары уҡыу йорттары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.


text:
Фото:
Өфө дәүләт авиация техник университетының беренсе курсына бюджет нигеҙендә 2071 студент ҡабул ителгән
Фото:
Өфө дәүләт авиация техник университетының һәм уның филиалдарының беренсе курсына бюджет нигеҙенә 2071 студент ҡабул ителгән, үткән йыл менән сағыштырғанда, был яҡынса 300 кешегә күберәк. Уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, беренсе курсҡа ҡабул итеү тураһындағы бойороҡтарға ӨДАТУ ректоры Морат Ғөзәйеров тантаналы рәүештә ҡул ҡуйған.
Быйыл абитуриенттар араһында конкурс тотош юғары уҡыу йорто буйынса бер урынға 14,7 кеше тәшкил иткән. Абсолют рекорд «Менеджмент» йүнәлеше буйынса теркәлгән, унда бер урынға 1017 абитуриент дәғүә иткән.
Уҡыу йортона ҡабул итеү буйынса максималь балл (275) информатика һәм робототехника факультетында теркәлгән.
11 абитуриент, математика, физика һәм информатика буйынса олимпиадаларҙа еңеүсе һәм призер булараҡ, авиация университетына конкурстан тыш ҡабул ителгән.
Маҡсатлы йүнәлтмәләр буйынса 501 абитуриент, шул иҫәптән предприятиеларҙан – 462 кеше, райондарҙан — 39 кеше Өфө дәүләт авиация техник университетына уҡырға ингән.


text:
Сентябрь айында Өфөлә Мостай Кәримгә һәйкәл асыласаҡ
Профсоюздар йорто алдындағы майҙанда Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримгә һәйкәл ҡуйыласаҡ. Монтажлау эштәрен сентябрь урталарында тамамлау планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Скульптура янында сквер булдырыу планлаштырыла. Унда сәскә түтәлдәре, ике фонтан, заманса яҡтыртыу системаһы, йәйәүлеләр өсөн яңы юлдар булдырыласаҡ.
Һәйкәл композицияһының дөйөм бейеклеге — алты метр, оҙонлоғо 15 метр буласаҡ. Яңы скульптура алға табан атлаусы шағирҙы, шулай уҡ уның «Ташлама утты, Прометей!», «Салауат», «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» һәм башҡа билдәле әҫәрҙәренең геройҙарын һынландырасаҡ.


text:
Вера Ацева
Вера Aceва (1919—2006) — дәүләт эшмәкәре, милли герой. Югославияла Икенсе донъя һуғышында ҡатнашыусы.
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вера Асева 1919 йылдың 24 ноябрендә Прилеп ҡалаһында тыуған. Фәҡирлек арҡаһында гимназияны тамамлай алмай һәм тәмәке сәнәғәтендә эшләй башлай[1].
16 йәшендә илдең эшселәр хәрәкәтендә ҡатнаша. 1940 йыл башында Югославияның коммунистар союзы ағзаһы булып китә. 1940 йылдың сентябрендә партияның провинциаль конференцияла Югославияның коммунистар союзының Македония региональ комитеты ағзаһы итеп һайлана. 1940 йылдың сентябренән 1941 йылдың ноябренә тиклем Прилеп ҡалаһында төбәк комитеттың сәркәтибе була.
Икенсе донъя һуғышы йылдыраныда Прилеп партизан отрядын ойоштора. 1942 йылдың башынан Скопьела Югославия коммунистар лигаһында эшләй, ә артабан Струмице, Битоле һәм Стипе ҡалаларында инструктор була. 1943 йылдың авгусында отряд комиссары булып китә, 1943 йылдың 11 ноябрендә Косовола тәүге македон отряды ойошторолғас — уның сәйәси хеҙмәткәре итеп тәғәйенләнә. 1944 йылдың ғинуарында Македония коммунистары союзының Өсөнсө һәм Дүртенсе район комитеттарының сәйәси сәркәтибе итеп һайлана. 1944 йылдың авгусында Македонияны халыҡ тарафынан азат итеү антифашистик йыйылышы сессияһында ҡатнаша, уның президиумына ағза итеп һайлана[2].
Югославия азат ителгәс, етәкселек вазифаларын биләй. 1948 йылда Скопьеның мэры була. 1948 йылдың июлендә Югославия коммунистар партияһының V съезында Югославия коммунистары союзының Үҙәк комитетына ағза итеп һайлана. 1949 йылдың мартында Македония Халыҡ Республикаһының ауыл хужалығы министры итеп һайлана[3]. Шулай уҡ федераль башҡарма комиеты ағзаһы, Македония Халыҡ Республикаһы парламентының депутаты була.
1960 йылда Македония Үҙәк комитетының сәркәтибе Лазар Колишевский менән низағҡа инә, уны Македония коммунистар союзының башҡарма комитеты фекерен инҡар итеп, Виде Смилевский — Бато менән бергә үҙ аллы ҡарарҙар ҡабул итеүҙә ғәйепләй. 1960 йылдың 18 октябрендә Белградтан килгән Ранкович партия йыйылышын уҙғара һәм Колишевскийҙы яҡлап сыға. Вера Aceва партия эшенә Белградҡа күсергә мәжбүр була[4].
1991 йылда «Светозар Викмановиктың хаты» китабын нәшер итә.
2006 йылдың 10 ноябрендә Македонияның баш ҡалаһы Скопьела вафат була.
Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ геройы ордены
- «Халыҡ алдында хеҙмәттәре өсөн» ордены
- Туғанлыҡ һәм берҙәмлек ордены
- «Батырлыҡ өсөн» ордены
- Партизан даны ордены (1941)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Darko Stuparić «Revolucionari i bez funkcija», «Otokar Keršovani», Rijeka, 1975, 405 str.
- ↑ Службен весник на федералната единица Македонија во Демократска и Федеративна Југославија, 1/1945, 47-48 стр.
- ↑ Службен весник на Народна Република Македонија, 8/48, 1 стр.
- ↑ Крсте Црвенковски, Мирче Томовски «Заробена вистина», «Култура», Скопје, 2003, 149—151 стр.


text:
2 февраль
2 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 33-сө көнө. Йыл аҙағына тиклем 332 көн ҡала (кәбисә йылында 333).
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Әзербайжан — Йәштәр көнө.
- Рәсәй — Хәрби дан көнө (Сталинград янында еңеү хөрмәтенә)
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 506 — Король Аларих II бойороғо буйынса «Вестготтарҙың Рим законы» исемле яңы хоҡуҡи йыйынтыҡ әҙерләнә һәм индерелә.
- 629 — Император Дзёмэй Японияның 34-се императоры итеп иғлан ителә.
- 962 — Оттон I Изге Рим империяһының императоры була.
- 1033 — Конрад II төньяҡ Бургундия аҡһөйәктәре тарафынан бургунд короле итеп иғлан ителә.
- 1119 — 162-се Рим папаһы итеп граф Гвидо һайлана, ул Каликст II исемен ҡабул итә.
- 1141 — Англияла граждандар һуғышы: король Стефан һәм королева Матильда яҡлылар араһында Линкольн янында алыш. Стефандың ғәскәре ҡыйратыла, король үҙе әсиргә төшә, был Матильдаға Англияла хакимлыҡты үҙ ҡулына алырға мөмкинлек бирә.
- 1207 — Хәҙерге Латвия һәм Эстония биләмәләрендә Изге Рим империяһы составында Терра Мариана кенәзлеге барлыҡҡа килә.
- 1238 — Батый Мәскәүҙе бөлгөнлөккә төшөрә.
- 1348 — Стрева йылғаһы буйындағы Ковно (Каунас) ҡалаһы янында Тевтон ордены менән Бөйөк Литва кенәзлеге ғәскәрҙәре араһында алыш. Тевтон ордены еңә, Кенигсбергта был айҡанлы Дева Мария сиркәүе төҙөлә.
- 1386 — Люблинда шляхтаның дөйөм йыйынында Литва кенәзе Ягайло Владислав II исеме аҫтында Польша короле итеп һайлана.
- 1421 — Чжу Ди император булғанда Ябыҡ ҡаланы төҙөү тантаналы рәүештә тамамлана.
- 1440 — Фридрих III Габсбург Германия короле була.
- 1461 — Ал һәм Аҡ раузалар һуғышы: Мортимерс-Кросс янындағы һуғышта Йорктар ышаныслы еңеүгә ирешә.
- 1536 — Испан конкистадоры Педро де Мендоса Буэнос-Айрес ҡалаһына нигеҙ һала.
- 1626 — Инглиз короле Карл I тәхеткә ултыра.
- 1868 — Токугава сегундары тоҡомоноң терәге булған Осака ҡәлғәһе Сацума һәм Тёсю кенәзлектәре ғәскәрҙәре тарафынан баҫып алына.
- 1886 — АҠШ-та тәүге тапҡыр рәсми рәүештә Һыуыр көнөн билдәләйҙәр.
- 1918 — Халыҡ Комиссарҙары Советы «Сиркәүҙе дәүләттән һәм мәктәптән айырыу» тураһында декрет ҡабул итә.
- 1919
- Мәскәүҙә беренсе рабфак асыла.
- РСФСР һәм Эстония араһында Тарту солох килешеүе.
- Ҡыҙыл Армия урындағы коммунистар ярҙамында Хиуа ханлығын ҡыйрата.
- 1924
- СССР һәм Бөйөк Британия араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
- СССР Халыҡ Комиссарҙары Советы рәйесе итеп Алексей Иванович Рыков ҡуйыла.
- Халыҡ-ара саңғы спорты федерацияһы ойошторола.
- 1938 — Башҡортостанда Театр эшмәкәрҙәре союзы ойошторола.
- 1943 — Совет ғәскәрҙәре Сталинград янында немец-фашист ғәскәрҙәрен ҡыйрата.
- 1959 — Төньяҡ Уралда асыҡланмаған сәбәптәрҙән Дятловтың туристар төркөмө һәләк була.
- 1986 — Лихтенштейнда ҡатын-ҡыҙҙар тәүге тапҡыр һайлауҙарҙа ҡатнаша.
- 1987 — Референдумда Филиппин Республикаһының Конституцияһы ҡабул ителә.
- 1993
- Чехословакия тарҡалғандан һуң, Вацлав Гавел Чехияның беренсе Президенты була.
- Андорра Конституцияһы ҡабул ителә.
- 1999 — Уго Чавес Венесуэланың Президенты була.
- 2005 — Арманду Эмилио Гебуза Мозамбик Президенты була.
- 2008 — Чадта Икенсе граждандар һуғышы: Нджамена өсөн алыш.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1910 — Арыҫланов Мөхәмәт Нуриәхмәт улы, театр рәссамы, БАССР-ҙың (1968), РСФСР-ҙың (1980) халыҡ рәссамы
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ларин Юрий Анатольевич (02.02.1922 — 27.07.1981) — артиллерист, өлкән лейтенант (1952), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Дан орденының тулы кавалеры.
- Харисов Марат Шамил улы (02.02.1947) — дәүләт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайы депутаты. Отставкалағы хәрби хеҙмәткәр, полковник.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡантыҡов Йонос Хәбибулла улы (2.02.1938—1991), «Салауатбыяла» йәмғиәте автотранспорт цехының элекке шофёры, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.
- Кузина Людмила Павловна (2.02.1943), педагог, Күмертау ҡалаһының «Гармония» 1-се урта мәктәбенең 1983—2004 йылдарҙағы директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы.
- Аҙнабаева Рәүиә Ғәбделхаҡ ҡыҙы (2.02.1963), Көйөргәҙе районы С. М. Киров исемендәге хужалыҡ һауынсыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
- Ковальский Алексей Алексеевич (2.02.1968), Башҡорт дәүләт университетының Стәрлетамаҡ филиалы директоры, физика-математика фәндәре кандидаты. II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орден миҙалы кавалеры. Рәсәй Федерацияһының II класлы Дәүләт советнигы.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1949 — Ғүмәров Вил Бәшир улы, шағир, драматург, прозаик.
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1208 — Хайме I, Арагон короле.
- 1494 — Бона Сфорца, Польша батшабикәһе.
- 1522 — Лодовико Феррари, итальян математигы.
- 1616 — Себастьян Бурдон, француз рәссамы.
- 1786 — Жак Филлип Мари Бине, француз математигы, механик һәм астроном.
- 1883 — Михаил Гнесин, рус һәм совет композиторы, педагог.
- 1885 — Михаил Фрунзе, Рәсәйҙә Граждандар һуғышы йылдарында Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы полководецы.
- 1904 — Михаил Чкалов, совет осоусыһы, Советтар Союзы Геройы.


text:
«Салауат Юлаев»тың генераль менеджеры: әлегә Вестерлундтың отставкаһы тураһында һүҙ бармай Фото: Дмитрий Слезин
«Салауат Юлаев»тың генераль менеджеры: әлегә Вестерлундтың отставкаһы тураһында һүҙ бармай
«Салауат Юлаев»тың генераль менеджеры: әлегә Вестерлундтың отставкаһы тураһында һүҙ бармай Фото: Дмитрий Слезин
ӨФӨ, 2017 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Һуңғы алты уйында бишенсе тапҡыр еңелеү — әлеге мәлгә «Салауат Юлаев»тың һөҙөмтәһе шундай. 15 ноябрҙә Мәскәү боҙонда Өфөнөң боҙ дружинаһы ЦСКА-нан 3:0 иҫәбе менән еңелде. Йәй көнө «юлаевсылар» менән ике йыллыҡ килешеү төҙөгән фин белгесенең отставкаһы хаҡында хәбәрҙәр йышыраҡ яңғырай башланы. «Салауат Юлаев»тың генераль менеджеры Леонид Вайсфельд әлегә Эркка Вестерлундты вазифаһынан бушатыу тураһында мәғлүмәтте раҫламай.
«Әлбиттә, минән башҡа клуб хужаларының да фекере бар, ләкин әлеге тренерҙар штабы был хәлде төҙәтергә тейеш тип иҫәпләйем. Хәҙерге ваҡытта отставка хаҡында һүҙ бармай», — тип Вайсфельдтың һүҙҙәрен килтерә ТАСС.
«Салауат Юлаев»тың уңышһыҙлыҡтары үҙ боҙонда «Металлург» менән уйындан (4:1) башланды һәм Алыҫ Көнсығыш турында дауам итте. Артабан Владивостокта «Адмирал»дан (5:1), Хабаровскиҙа «Амур»ҙан (3:1), «Слован» (3:2) һәм ЦСКА (3:0) командаларынан еңелде.


text:
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Октябрьскийҙа булдыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Октябрьскийҙа булды
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Октябрьскийҙа булдыФото: Олег Яровиков
25 февралдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Октябрьский ҡалаһында булды. Республика етәксеһе перинаталь үҙәк төҙөү барышы менән танышты һәм бер нисә спорт объектын тикшерҙе, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Рөстәм Хәмитов, уҡыусылар араһында спорт ориентирлауы буйынса республика беренселеге уҙған, «Спартак» спорт-сәләмәтләндереү комплексын ҡараны. Спорт үҙәгендә теннис корты һәм өс километр оҙонлоҡта саңғы-роллер трассаһы урынлашҡан. Ул 2013 йылда төҙөлгән. Икенсе сират ике ҡатлы корпус, тамашасылар трибунаһы, биатлон өсөн атыу урыны төҙөүҙе күҙаллай. Саңғы-роллер трассаһы стадионында волейбол майҙансығы, урам баскетболы өсөн майҙансыҡ ҡороу, гимнастик снарядтар урынлаштырыу планлаштырыла.
Һуңынан Рөстәм Хәмитов перинаталь үҙәк менән бала табыу йорто төҙөлөшөн тикшерҙе. 80 койкалыҡ медицина учреждениеһы Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә 2012 йылдан алып төҙөлө. Стационарҙы проектлауҙа табиптар үҙҙәре ҡатнашҡан. Бина проектын планлаштырыу ҡарары йөклөлөк патологияһы бүлексәһен, ике койкалыҡ әсә һәм баланың бергә ятыу палаталарын, бокслы залды күҙ уңында тота.
Ҡорамалдар менән объекттың хаҡы 800 миллион һум тәшкил итә, уның 331 миллионы үҙләштерелгән. Хәҙер бинала биҙәкләү эштәре бара. Перинаталь үҙәк Октябрьскийҙан тыш, Шаран, Туймазы, Йәрмәкәй, Баҡалы һәм Бишбүләк райондары халҡын да хеҙмәтләндерәсәк.
— Объект әҙерлеге юғары кимәлдә тора, ошо йылдың аҙағына уны файҙаланыуға тапшырырға тырышырға кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Һуңғы йылдарҙа ҡалала ыңғай демографик баланс өлгәшелгән: тыуым үлемде уҙған. Халыҡ артымы Октябрьскийҙа өс йыл дауамында теркәлә.
Спорт һарайында Рөстәм Хәмитов физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн күнекмә залын, йөҙә торған бассейнды ҡараны, шулай уҡ ҙур спорт залында 1994-96 йылдарҙа тыуған үҫмерҙәр араһында билбау көрәше буйынса Башҡортостан чемпионаты ҡатнашыусыларын сәләмләне. Беренселеккә Өфөнән, Ағиҙелдән, Күмертауҙан, Туймазы, Тәтешле, Дүртөйлө, Ҡырмыҫҡалы районындарынан 120 спортсы килгәйне.


text:
Мәғлүмәт белдереүе
31 января 2017 йыл | Урындағы үҙидара
30 ғинуарҙа дүртенсе саҡырылыш район Советы депутаттарының һигеҙенсе ултырышы булып үтте.
Дүртенсе саҡырылыш Ғафури район муниципаль район Советының 2016 йылғы эшмәкәрлеге йомғаҡтары менән район Советы рәйесе Зөфәр Хафизов таныштырҙы. Артабан райондың Йәмәғәт советы рәйесе Сәлимгәрәй Байгилдинға һүҙ бирелде. 2014 йылда барлыҡҡа килгән ижтимағи ойошма былтыр байтаҡ эш башҡарған (Йәмәғәт советы рәйесенең сығышы айырым биреләсәк). Йәмәғәт советында төрлө тармаҡта эшләүсе, шулай уҡ хаҡлы ялда булған 19 кеше тупланған.
Район Советының 2017 йылға эш планы менән район Советы секретары Римма Зверева, Ғафури районы муниципаль район хакимиәтенең структураһы менән хакимиәттең кадрҙар эше буйынса әйҙәүсе белгесе Олеся Кленова, район Советы депутаттарының граждандарҙы ҡабул итеү графигы менән район Советы рәйесе Зөфәр Хафизов таныштырҙы. Көн тәртибендә ҡаралған мәсьәләләр буйынса ҡарар ҡабул ителде. Ошоноң менән район Советы ултырышы үҙ эшен тамамланы.
Район Советы ултырышында ра-йон хакимиәте башлығы Рәмил
Бохаров ҡатнашты.
Дүртенсе саҡырылыш Ғафури район муниципаль район Советының 2016 йылғы эшмәкәрлеге йомғаҡтары менән район Советы рәйесе Зөфәр Хафизов таныштырҙы. Артабан райондың Йәмәғәт советы рәйесе Сәлимгәрәй Байгилдинға һүҙ бирелде. 2014 йылда барлыҡҡа килгән ижтимағи ойошма былтыр байтаҡ эш башҡарған (Йәмәғәт советы рәйесенең сығышы айырым биреләсәк). Йәмәғәт советында төрлө тармаҡта эшләүсе, шулай уҡ хаҡлы ялда булған 19 кеше тупланған.
Район Советының 2017 йылға эш планы менән район Советы секретары Римма Зверева, Ғафури районы муниципаль район хакимиәтенең структураһы менән хакимиәттең кадрҙар эше буйынса әйҙәүсе белгесе Олеся Кленова, район Советы депутаттарының граждандарҙы ҡабул итеү графигы менән район Советы рәйесе Зөфәр Хафизов таныштырҙы. Көн тәртибендә ҡаралған мәсьәләләр буйынса ҡарар ҡабул ителде. Ошоноң менән район Советы ултырышы үҙ эшен тамамланы.
Район Советы ултырышында ра-йон хакимиәте башлығы Рәмил
Бохаров ҡатнашты.


text:
Харву-Яха (Хэ-Яха ҡушылдығы)
Харву-Яха — Рәсәй йылғаһы. Ямал-Ненец АО[1] биләмәләрендә аға. Йылға Хэ-Яха йылғаһының һул ярына тамағынан 25 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 23 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Түбәнге Обь һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кара диңгеҙе йылғалары бассейны Надым йылғаһының көнсығыш сигенән Пур йылғаһы бассейнының төньяҡ-көнбайыш сигенә тиклем. Бәләкәй йылға бассейны — бассейны юҡ, йылға бассейны — Пур[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса [2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 15040000212115300052842
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 115305284
- Бассейн коды — 15.04.00.002
- ГӨ буйынса һаны (номеры) — 15
- ГӨ буйынса сығарылыш — 3
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Харву-Яха.