text:
Башҡортостанға томанлы Альбиондан ҡунаҡтар килде
Өфөгә эш сәфәре менән Бөйөк Британияның Екатеринбургтағы Генераль консулы Джеймс МакГуайр етәкселегендәге Англия делегацияһы килде. Делегация составында Бөйөк Британияның Рәсәйҙәге илселеге вәкилдәре лә бар.
Өс көн дауамында Британия дипломаттары республиканың етештереү, фәнни һәм мәҙәни потенциалы менән танышасаҡ.
Визит врограммаһы менән Өфөләге энергияны һаҡлау һәм энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу технологияларын ҡулланыуға индереү буйынса ҡала үҙәгенә, «ЕСМ» компанияһының электрохимия станоктары етештергән предприятиеһына, «Гидравлика» федераль дәүләт унитар предприятиеһына барыу ҡаралған.
Төбәк етәкселеге, закондар сығарыу һәм башҡарма власть вәкилдәре, Башҡорт дәүләт университетының роман-герман факультеты студенттары һәм уҡытыусылары менән осрашыуҙар планлаштырылған.
Белешмә өсөн. Алыҫ сит илдәр араһынан Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллеге Башҡортостандың традицион эшлекле партнеры булып тора.
Башҡортостандың Бөйөк Британия менән тышҡы сауҙа әйләнешендәге иң юғары күрһәткестәре 2006 йылда күҙәтелгән — сауҙа күләме 1 млрд 284,6 млн АҠШ долларынан артып киткән.
2010 йылда Башҡортостан менән Берләшкән Короллек араһында тауар әйләнеше 109,8 млн АҠШ доллары тәшкил иткән, шул иҫәптән экспорт – 104,1 млн доллар, импорт — 5,8 млн доллар.
Ағымдағы йылдың 1 ғинуарына ҡарата Башҡортостан иҡтисадында Бөйөк Британиянан тупланған инвестициялар күләме 68,8 млн АҠШ доллары тәшкил иткән.
Республикала тупланған сит ил инвестициялары күрһәткесе буйынса Бөйөк Британия ил-инвесторҙар араһында алдынғы бишәү исемлегенә инә.


c: text/html

text:
Бөгөн Башҡортоcтан мосолмандары Миғраж кисен билдәләйәсәк
Бөгөн, 29 июнгә ҡарай төндә (мосолмандарҙың Рәжәб айының 27-се көнөнә ҡарай), мосолмандар Миғраж – Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең күккә күтәрелеү кисен билдәләйәсәк.
Был төндә ике ваҡиға була: пәйғәмбәребеҙ Мәккәнән Ҡотдосҡа килә һәм ете ҡат күккә аша.
Риүәйәткә ярашлы, төндә Мөхәммәт пәйғәмбәребеҙгә Ябраил фәрештә килә һәм Ҡотдосҡа сәйәхәт ҡылырға тәҡдим итә. Ҡотдос ҡалаһының Әл-Аҡса мәсетендә ул Ибраһим, Муса, Ғайса пәйғәмбәрҙәр менән осрашып, улар менән намаҙ уҡый. Унан һуң Ябраил фәрештә менән күккә күтәрелә. Мөхәммәт үҙе әйткәненсә, күктең беренсе ҡатында Әҙәм уға күк ҡапҡаларын аса, икенсе ҡатында уға — Яхъя һәм Ғайса, өсөнсөһөндә — Йософ, дүртенсеһендә — Иҙрис, бишенсеһендә — Һарун, алтынсыһында – Муса, етенсеһендә Ибраһим пәйғәмбәрҙәр осрай. Күктең бөтә ҡаттарын үтеп, ул Аллаһы Тәғәлә менән осраша һәм уның менән һөйләшә. Был юлда пәйғәмбәргә ожмах менән тамуҡты күрһәтәләр, шулай уҡ ул Аллаһы Тәғәләнән, мосолмандар биш тапҡыр намаҙ уҡырға тейеш, тигән әмер ала. Мәккәгә кире ҡайтҡас, уның сәйәхәте бер мәл генә дауамында булғаны асыҡлана. Хатта юлға сығыр алдынан пәйғәмбәр ҡолатҡан һауыттан һыу ҙа ағып бөтмәгән була.
Ҡағиҙә булараҡ, Миғраж кисенә тиклем көн дауамында, ҡояш байығанға тиклем, мосолмандар ураҙа тота. Ҡояш байыу менән Миғраж төнө башлана. Был ваҡытты ғибәҙәт ҡылып үткәрәләр. Мосолмандар мәсеттә йыйылып, пәйғәмбәрҙең күккә күтәрелеү тарихын һөйләйҙәр, намаҙ, Ҡөръән аяттары уҡыйҙар һәм һый-ниғмәт әҙерләйҙәр.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан Президенты Украинаның Рәсәйҙәге илсеһе Владимир Ельченко менән осрашты
21 сентябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Украинаның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Владимир Ельченко менән эш осрашыуы үткәрҙе.
Осрашыу барышында Башҡортостан менән Украина араһында иҡтисад, фән һәм мәҙәниәт өлкәһендә артабанғы хеҙмәттәшлекте үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
— Беҙ ысынлап та һеҙгә республиканы, булған ҡаҙаныштарыбыҙҙы күрһәтергә теләйбеҙ. Республикабыҙҙа украин телен һәм мәҙәниәтен хуплауыбыҙ, һәр яҡлап ярҙам күрһәтеүебеҙ хаҡында һөйләмәксебеҙ, беҙҙең өсөн был принципиаль мөһим. Беҙ һәр саҡ кешеләрҙең туған телдәрен өйрәнеү, мәҙәниәтен белеү мөмкинлеге булһын өсөн тырышабыҙ. Һәм был эштә беҙ эҙмә-эҙлекле, үҙебеҙгә билдәләгән йүнәлештән тайпылмайса эшләйәсәкбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов һөйләшеү барышында.
Башҡортостандың Рәсәй Федерацияһының эре субъекттарының береһе булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Халыҡ иҫәбе буйынса – етенсе, сәнәғәт производствоһы күләме һәм башҡа күп күрһәткестәр буйынса һәр сәҡ тәүге ун иҫәбендәбеҙ. Республика Рәсәй Федерацияһының өс эре ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүсе иҫәбендә. Һөт, ит – беҙҙә борондан етештерелгән продукттар, һөт буйынса беҙ Рәсәйҙә беренсе урында торабыҙ, ит буйынса өсөнсө-дүртенсе урынды биләйбеҙ. Йылы йылына тап килмәй. Беҙҙә иң күп мал һаны. Шуға күрә беҙ ауыл хужалығы продукцияһын күп ҡулланабыҙ. Мин машиналар, комбайндар, тракторҙар, улар өсөн төрлө ҡорамалдар хаҡында әйтәм.
Машиналар эшләү, авиация моторҙары эшләү, әлбиттә, бөгөн үҫешә. Яңыраҡ беҙҙә «Мотор Сич» етәксеһе булды. Беҙҙең моторҙар эшләү заводы «Мотор Сич» сығарған вертолет двигателдәренә яраҡлы компоненттар етештерә. Беҙҙә бындай кооперация бар.
Һәм иң мөһиме – ул нефть химияһы, нефть эшкәртеү. Сауҙа мөнәсәбәттәребеҙ нигеҙҙә ошо юҫыҡта булдырыла ла инде. Һеҙ Башҡортостан Республикаһында етештерелгән күп кенә нефть продукттарын ҡулланаһығыҙ. Был бик яҡшы, әммә бындай күләмдәрҙе тағы ла арттырырға һәм бер-беребеҙгә файҙа килтереп эшләргә теләр инек, — тип билдәләне Президент.
— Мәҙәни йәһәттән Украинала йәшәгән башҡорттар менән беҙ һәр саҡ бәйләнеш тотабыҙ. Улар беҙгә яҙалар, беҙ уларға ярҙам итәбеҙ. Башҡортостан Республикаһынан сыҡҡан күп кенә кеше Киевта ла, илегеҙҙең башҡа ҡалаларында ла йәшәй. Беҙ һәр ваҡыт бындай ярҙам күрһәттек һәм күрһәтәсәкбеҙ ҙә. Был йәһәттән беҙгә булышлыҡ итерһегеҙ, тип уйлайым: башҡорт телендәге китаптар, дәреслектәр, әҙәбиәт. Теләүселәр өсөн. Республикабыҙ һәм һеҙҙең сәнәғәтселәрегеҙ, эшҡыуарҙарығыҙ, бизнесығыҙ араһындағы мөнәсәбәттәрҙең күп төрлөлөгө артабан да дауам итер, тип ышанам, — тине Рөстәм Хәмитов.
Владимир Ельченко һүҙҙәренә ҡарағанда, украин компонентының торошо һәм украиндарҙы хәстәрлекләү йәһәтенән республика ысынлап та өлгө булып тора.
— Башҡортостан үрнәк алырлыҡ төбәк, хатта ки, иҫләүемсә, Европала хәүефһеҙлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың милли эштәр буйынса баш комиссары Кнут Воллебек Башҡортостанды өлгөлө урындарҙың береһе тип һайланы. Был миҫалда дөйөм Рәсәй буйынса ла күп нәмәләр эшләргә мөмкин булыуын күрһәтте. Украинала рус теле менән кеүек үк. Быны беҙ бик яҡшы аңлайбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды дипломат.
Ул республика башлығына үткәргән сәйәсәте өсөн рәхмәтен белдерҙе, был сәйәсәт Украинала бик билдәле һәм ҡәҙерле.
Белешмә өсөн. Башҡортостан менән Украинаның тышҡы сауҙа әйләнеше 2010 йылда 409,4 миллион АҠШ доллары тәшкил иткән, шул иҫәптән экспорт – 329,2 миллион доллар, импорт – 80,2 миллион доллар.
Ағымдағы йылдың алты айы һөҙөмтәләре буйынса экспорт, былтырғы ошо осор менән сағыштырмаса, 64,7 процентҡа артҡан һәм 175,7 миллион доллар тәшкил итә, импорт 12,6 процентҡа артып, 20,0 миллион доллар тәшкил итә. Тауар әйләнеше былтырғы йылдың тәүге ярты йыллығына артып, дөйөм алғанда 126,7 миллион доллар тәшкил итә.
Башҡортостан тауар әйләнешенең дөйөм күләмендә Украина менән үҙ-ара сауҙа итеү өлөшө 3 процент тәшкил итә, партнер илдәр араһында Украина 13 урында тора.
Дизель яғыулығын (80 процентҡа), химия производствоһы продукцияһын, шулай уҡ уларҙан эшләнгән металдар һәм изделиеларҙы сит илгә сығарыу 2011 йылдың ғинуар-июнь айҙарында экспорт үҫешенең төп сәбәбе булып тора. Импорт артыуы иһә реактив авиация двигателдәре (ике тапҡырға), керамик плита (һигеҙ тапҡырға), ҡара металдарҙан эшләнгән изделиеларҙың (алты тапҡырға) ҡайтарылыуы иҫәбенә арта.


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
“Йәшел планета” Халыҡ-ара экология фестивале 2 июндә Өфөлә ойошторола. Сара барышында эшлекле һәм күңел асыу программаһы ҡаралған. Эколекторийҙа дәүләт власы органдары һәм алдынғы компаниялар вәкилдәре тирә-яҡты һаҡлау өлкәһендә яңы алымдар һәм ҡаҙаныштары менән таныштыра. Башҡортостан тәбиғәтенә бәйле фотокүргәҙмә әҙерләнә, шулай уҡ экологик яҡтан таҙа аҙыҡ-түлек ауыҙ итергә була. Республикала Халыҡ-ара экология фестивален ойоштороу тәҡдиме менән “Йәшелдәр” партияһының төбәк бүлексәһе вәкилдәре сығыш яһаны. Төбәк башлығы Рөстәм Хәмитов был башланғысты хупланы һәм сараны уҙғарыуға булышлыҡ итергә вәғәҙәләне.


text:
ISBN
Фольклорный архив Башкирского государственного университета
Хәйләкәр кеше
Ырымбур өлкәһе, Ҡыуандыҡ районы Буранғол ауылында йәшәүсе Илбаков Әхмәдулланан (33 йәштә, башҡорт) Риф Тойғонов яҙып алды.
Йәшәгән ти, бер кеше. Ул төлкөнән дә хәйләкәр булған. Шуға уға ауыл халҡы "хәйләкәр" тигән ҡушамат таҡҡан. Уның ике ҡатыны һәм ике һыйыры булған. Башҡа байлығы булмаһа ла, хәйләкәрлеге арҡаһында, ас йәшәмәгән, ти. Бер ваҡыт ҡатындары утын юҡлығын белдергәс, ул утын әҙерләргә киткән. Һыуһағанда эсер өсөн ҡатыҡ һәм Ҡылдан үрелгән оҙон арҡан алған, ә балтаһын хәйләкәрлеге арҡаһында алмаған, ти. Йәнәһе, онотоп ҡалған, имеш. Шулай итеп ул урман буйлап килһә, деү балаларының уйнап йөрөүҙәрен күреп ҡала. Тиҙ генә ҡатыҡ һалынған һауытын бер ергә, ә арҡанын икенсе ергә күмеп ҡуя ла, тегеләр янына килеп етә. Бакһаң, деү балалары таш ырғытышып уйнайҙар икән. Хәйләкәр эре генә:
- Эй, ҡустылар, был уйынмы ни? - тип өндәшә. Деү балалары аптырай төшәләр.
- Нишләп уйын булмаһын, самый ҡыҙыҡлы уйын, - тип яуап ҡайтаралар. Хәйләкәр тағы:
- Ҡустылар, әйҙә, һеҙгә яңы уйын өйрәтәм. Был таш ырғытыу уйынмы ни ул? Деү балалары риза булалар.
Бер ваҡыт хәйләкәр югереп килеп күмелгән ҡатыҡ һауытын тибеп ебәрә. Ап-ак ҡатыҡтар әллә ҡайҙа сәсрәп киттеләр, ти.
- Күрәһегеҙме, ҡустылар, ерҙең мейеһен әйләндерә тиштем, - тип әйтә ти Хәйләкәр. Тегеләр был бик көслө кеше икән тип уйлайҙар, ти.
Деү балалары тәмләп ҡарап:
- Ерҙең мейеһе бик әсе була икән, - тип өндәшәләр, ти. Шунан улар ҙа тибеп ҡарайҙар икән, ләкин ерҙең "мейеһе" һис сыҡмай, ти.
Шунан Хәйләкәр тағы югереп килеп күмелгән арҡанын сығара тибә, ти.
- Бына, ҡустылар, ерҙең эсәген сығарҙым, - тип әйтә, ти.
Тегеләр хайран ҡалалар икән. Тотоп ҡарап, ер эсәге сәнсә икән тип уйлайҙар, сөнки ҡыл арҡан икәне билдәле бит инде. Деү балалары типһәләр ҙә ерҙең "мейеһе" лә, "эсәге" лә сыҡмай икән шул. Улар был кеше бик көслө икән тип уйлайҙар. Уны атайҙарына күрһәтмәксе булып, ҡунаҡҡа саҡыралар. Ул хәйлә менән тере сығасағына ышанып, тегеләр менән китә, ти. Деү хәйләкәрҙе яҡшы һыйлай. Балалары деүгә барыһын түкмәй-сәсмәй һөйләп бирәләр. Деү уны үлтермәксе була. Кис булғас йоҡларға яталар, ти. Хәйләкәр карауаты өҫтөндә ҙур таш торғанын күреп, мейес артына инеп ята. Ете төн уртаһында бер ваҡыт теге таш карауаттың өҫтөнә килеп төшә. Бакһаң, деү Хәйләкәрҙе шулай үлтермәксе булған. Хәйләкәр саҡ теге ташты иҙәнгә төшөрөп, кире урынына ята. Иртәнсәк деү килеп ҡараһа, таш аяҡ осонда, ә кеше - тере. Хәйләкәр тегегә былай тигән була:
- Төндә башыма бер орсоҡ килеп төштө, шикелле.
Деү бынан ҡотолмаҡсы була.
- Ярай, беҙҙән кит һин. һиңә бер бот алтын бирәм, тик беҙгә һин теймә, - ти икән, ти.
Хәйләкәрҙең бер бот алтынға көсө етмәүе күренеп тора.
Ул эре генә:
- Мин күтәреп йөрөмәҫмен. Бына ҡустылар алып барһын, беҙҙә ҡунаҡ булырҙар. Ә мин иртәрәк ҡайтып һый-хөрмәт әҙерләргә ҡушайым, - ти.
Деү риза була. Хәйләкәр ҡайтып китә. Өйгә килеп ингәс ҡатындарына:
- Хәҙер бер бот алтын килә. Һеҙгә мин тамаҡ алып килергә ҡушһам, нәмә бешерергә һорағыҙ, - тип өйрәтә.
Деү балалары бер бот алтынды килтереп еткерәләр.
Күп булыуҙан хатта иҙән мәүшәйеп киткән, ти. Хәйләкәр тамаҡ һорай, ә ҡатындары нәмә бешерергә Һорайҙар.
Хәйләкәр эре генә:
- Бынау егеттәрҙең береһен бешер, - тип яуап ҡайтара. Деү балалары ҡурҡып, йән-фарман сығып ҡасҡандар, ти.
Ссылка на эту публикацию:
Хәйләкәр кеше [Электронный документ] // Фольклорный архив Башкирского государственного университета: электронное научное издание / под ред. Б. В. Орехова, А. А. Галлямова. [20112018]. Дата обновления: 11.02.2014. URL: http://lcph.bashedu.ru/editions/efolk.php?go=folk_id.10 (дата обращения: 23.05.2018).


text:
Коллегабыҙ Рәис Ҡасимов беҙҙең аранан китеп барҙы
Коллегабыҙ, республиканың күренекле журналисы, «Кызыл таң» гәзите ветераны Рәис Ҡасимов беҙҙең аранан китеп барҙы.
«Кызыл таң» гәзитенең бөгөнгө һанында хәбәр ителеүенсә, Рәис Ҡасимов 1936 йылдың 15 ғинуарында Ҡырмыҫҡалы ауылында тыуған. Өфөлә урта мәктәпте тамамлаған Рәис йәштән үк матбуғат менән ҡыҙыҡһына. 1958 йылда армиянан ҡайтҡас, «Ленинец — Ленинсы» гәзитенә тәржемәсе булып эшкә урынлаша. Ситтән тороп уҡып, 1965 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай һәм бер йылдан «Совет Башҡортостаны» гәзитенә әҙәби хеҙмәткәр булып эшкә күсә. 1973 йылдан башлап теүәл сирек быуат уның журналистлыҡ эшмәкәрлеге «Кызыл таң»да дауам итте: әҙәби хеҙмәткәр, бүлек мөдире, яуаплы секретарь вазифаларын башҡарҙы.
Рәис Шәйәхмәт улы ижтимағи-сәйәси тормоштоң ағышы һәм алда торған бурыстар тураһында очерктар, публицистик мәҡәләләр, юл яҙмалары, фельетондар, махсус тематик биттәр яҙҙы.
1991 йылда Рәис Ҡасимовҡа «Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исеме, 1992 йылда Шаһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия бирелде, 1996 йылда Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнде.
— Рәис Ҡасимов донъя малы тип көйөнмәне, ифрат тыйнаҡ йәшәне, барлыҡ көсөн, ваҡытын журналистикаға, йәмәғәт эштәренә бағышланы. Ҡулынан ҡәләмен төшөрмәне. Спорт менән шөғөлләнеүҙән дә ғүмер буйы туҡтаманы. Үткән ҡыш та әле ул йылға-күлдәрҙә йыш ҡына мәке уйып, боҙло һыуҙа ҡойондо. Яҙмышына шулай яҙылғандыр, күрәһең, июль селләһендә күлдә һыу ингәндә йөрәге туҡтаған, — тип яҙалар уның тураһында хеҙмәттәштәре «Кызыл таң» гәзитенең бөгөнгө һанында.


text:
«Мин һәм Мостай Кәрим» конкурсы балаларҙың ижади эштәрен ҡабул итә башланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн республикала Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең 95 йыллығына арналған «Мин һәм Мостай Кәрим» конкурсы башланды. Конкурстың маҡсаты – яҙыусының ижадын өйрәнеү, пропагандалау, үҫеп килгән быуындың һәләттәрен үҫтереү.
Конкурс төрлө йәш категорияларында әҙәбиәт, һынлы сәнғәт һәм компьютер графикаһы буйынса номинацияларҙа уҙғарыла. Унда 7 йәштән алып 18 йәшкә тиклемге балалар ҡатнаша ала. Ул яҙыусы тураһында шиғырҙар, хикәйәләр, уның әҫәрҙәренең тәржемәләре, ижадына һүрәттәр, «Мостай Кәримдең тормошо һәм ижады» темаһына кроссвордтар, видеопрезентациялар булыуы мөмкин.
Әҙәби әҫәрҙәрҙе башҡорт, рус, татар һәм башҡа телдәрҙә ижад итергә була. Конкурстың һөҙөмтәһе 17 октябрҙә, Өфөлә, Мостай Кәримдең һәйкәле эргәһендә төбәк-ара әҙәби фестивалдә иғлан ителәсәк. Еңеүселәрҙе бүләктәр һәм дипломдар көтә.
Ойоштороусылары – Республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы, яҙыусы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина, «Башҡортостан» һәм «Йәншишмә» гәзиттәре редакциялары.
Конкурста ҡатнашыуға заявканы һәм үҙ эшеңде 10 октябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 47 адресы буйынса йәки конкурсты ойоштороусы гәзиттәрҙең редакцияларына тапшырырға кәрәк.


text:
Өфө ҙур сауҙа үҙәктәрен төҙөүҙән баш тартасаҡ
Өфө артабан ҙур сауҙа үҙәктәрен төҙөүҙән баш тартасаҡ. Бындай фекерҙе ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов әйтеп ишеттерҙе.
Уның билдәләүенсә, 2012 йылда Өфөлә ҙур сауҙа үҙәктәренән «Июнь» генә асыласаҡ. Шулай уҡ бер йыл элек янған «Европа»ны тергеҙеү планлаштырыла. Артабан урындағы власть бындай ҙур сауҙа объекттарын Затон һәм Шакша биҫтәләрендә генә төҙөмәксе. Ҡаланың башҡа ерҙәрендә, Ирек Ялалов фекеренсә, бындай үҙәктәр төҙөүҙең кәрәге юҡ.
—Кешеләр йорттары эргәһенән генә киң ассортиментлы магазиндарҙан сифатлы тауарҙар, продукттар һатып ала алһын өсөн, беҙ, моғайын, магазиндар төҙөүгә күберәк иғтибар йүнәлтербеҙ, — тине ҡала башлығы.


text:
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, (урыҫса орден Трудового Красного Знамени). Советтар Союзы ордены. СССР-ҙың Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарары менән 1928 йылдың 7 сентябрендә булдырылған.
Орден статуты ла шул уҡ ҡарар менән раҫлана. Артабан СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советының 1936 йылдың 7 майындағы ҡарарына һәм СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 19 июнендәге һәм 1947 йылдың 16 декабрендәге Указдарына ярашлы статутҡа үҙгәрештәр индерелә.
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Дәүләт һәм йәмғиәт алдында етештереү, фән, мәҙәниәт, әҙәбиәт, сәнғәт, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, дәүләт, ижтимағи һәм башҡа хеҙмәт эшмәкәрлеге өлкәһендә күрһәткән юғары ҡаҙаныштар өсөн бирелгән.
Орден менән бүләкләнеүселәр:
- СССР граждандары;
- предприятиялар, берләшмәләр, ойошмалар, учреждениелар;
- союз һәм автоном республикалар, крайҙар, өлкөләр, автоном өлкәләр, автоном округтар, райондар, ҡалалар һәм башҡа торамалар;
- шулай уҡ сит ил граждандары, предприятиялары, ойошмалары, учреждениелары һәм торамалары бүләкләнә алған.


text:
Бөтә донъя сәләмәтлек көнөнә арнап Байназар ауыл китапханаһы «Сәләмәт тәндә – сәләмәт рух» исеме менән ҙур байрам үткәрҙе. Китапхана хеҙмәткәрҙәре Сәлиә Вәлимөхәмәт ҡыҙы Ишбулатова һәм Роза Сәлимйән ҡыҙы Айытбаева һаулыҡ темаһына ярашлы төрлө башватҡыстар, уйындар әҙерләгән ине. Кисәлә беҙҙең мәктәп уҡыусылары ҡатнашты.
Уның барышында ҡыҙҙар, малайҙар үҙҙәрен хәрәкәтле уйындарҙа һынап ҡараны. Спорт төрҙәре, уларҙың барлыҡҡа килеүе, билдәле спортсылар тураһында үҙҙәренә күп мәғлүмәт алыуға өлгәштеләр.
Уйындарҙа ҡатнашыусылар араһынан иң-иңдәрен билдәләүе ҡыйын ине. «Ырғымыста иң шәп һикереүсе» исеменә III синыф уҡыусыһы Луиза Сәфиуллина лайыҡ булһа, Айһылыу Дәүләтшина «Зирәктәр» конкурсында беренселекте бирмәне. Шулай уҡ бишенсенән Нургөл Вәлитова, Лилиә Мырҙабаева, дүртенсенән Диана Иманғолова, Наҙгөл Мөхәмәтйәнова һәм өсөнсөнән Әлимә Мостафина, Нәйлә Идалиналар төрлө уйындарҙа ҡатнашып, призлы урындар яуланы. Афарин, ҡыҙҙар!
Ысынлап та, сәләмәт икәнһең, башҡаһы булыр! Шуның өсөн дә спорт менән дуҫ булайыҡ, дуҫтар!
Зилиә БУРАНБАЕВА.
Бөрйән районы, Байназар мәктәбе.


text:
Ҙур бәләгә илтеүсе бөжәк
11 апреля 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Кәңәштәр
Яҙ етеп көндәр йылыныу менән талпандарҙың кешегә ҡаҙалыу осраҡтары тураһында ишетелә башлай. Талпандар тупраҡ 5-7 градусҡа тиклем йылынғас әүҙемләшә. Уларҙың кешегә иң күп һөжүм иткән ваҡыты май-июнь айҙарына тура килә. Август аҙағында, сентябрь баштарында ла талпандарҙың әүҙемлеге күҙәтелә. Республикала йыш осраған һәм кеше һаулығына ҙур ҡурҡыныс тыуҙырған талпан энцефалиты һәм боррелиоз сирен ошо сирҙәр менән зарарланған талпандар йоҡтора.
Яулайһы үрҙәр алда әле
07 апреля 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Спорт
=7 апрель – Бөтә донъя сәләмәтлек көнө
Сәләмәт тәндә – сәләмәт рух, тип юҡҡа ғына әйтелмәгән бит. Арабыҙҙа спорт менән шөғөлләнеүҙе йәшәү рәүеше итеп һанағандар, унһыҙ үҙҙәрен күҙ алдына ла килтерә алмағандар бихисап. Красноусолда йәшәүсе «Успех» бизнес-үҙәгендә эшләүсе Розалия Дәүләтбаева (һүрәттә) шундайҙарҙан.
Һаҡ булығыҙ: ҡош киҙеүе!
31 марта 2017 йыл | Ауыл хужалығы, Һаулыҡ һаҡлау
Россельхознадзор халыҡты илебеҙ биләмәһендә ҡош киҙеүе вирусы таралыуы хаҡында иҫкәртә. Мәскәү эргәһендә тиҫтәләгән урында ҡош киҙеүе сире таралыуы асыҡланған. Вирус менән көрәш маҡсатында ҡошсолоҡ фабрикаларында 337 мең тауыҡ, 731 мең йомортҡа юҡ ителгән.
Үҙ мәлендә дауаланырға кәрәк
28 марта 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Туберкулез – хәҙерге заман медицинаһының мөһим социаль проблемаһы. Медицина күрһәткестәренә ярашлы, йыл һайын туберкулездан 3 миллион кеше вафат була, ә халыҡ араһында йылына был сир менән ауырыусылар һаны 8 миллион тәшкил итә.
Сенаторҙың эш сәфәре
17 марта 2017 йыл | Урындағы үҙидара, Һаулыҡ һаҡлау
21 февралдә районда Башҡортостандан сенатор, Федерация Советы Комитеты рәйесенең фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса беренсе урынбаҫары, республиканың башҡарма хөкүмәт вәкиле Лилиә Ғүмәрова инициативаһы менән инвалид һәм сәләмәтлектәре сик-ле балаларҙы уҡытыу,
дауалау һәм реабилитация мәсьәләләре бу-йынса граждандарҙы ҡабул итеү булды. Ра-йон халҡы өсөн ҙур әһәмиәткә эйә сараны республиканың төрлө министрлыҡтары һәм учреждениелары – һаулыҡ һаҡлау, йәштәр сәйәсәте һәм спорт, мәғариф өлкәһе етәкселәре һәм белгестәре уҙғарҙы.


text:
Хеҙмәт министрлығы әсәлек капиталын алыу ҡағиҙәләрен ябайлаштырҙы Фото: Андрей Старостин
Хеҙмәт министрлығы әсәлек капиталын алыу ҡағиҙәләрен ябайлаштырҙы
Хеҙмәт министрлығы әсәлек капиталын алыу ҡағиҙәләрен ябайлаштырҙы Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Рәсәй Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы әсәлек капиталын алыу ҡағиҙәләрен ябайлаштырҙы. 4 ноябрҙән, Хеҙмәт министрлығының бойороғо көсөнә ингәс, ҡатын-ҡыҙҙарға сертификат юллау өсөн аҙыраҡ белешмәләр йыйырға кәрәк.
«Рәсәй гәзите» хәбәр итеүенсә, хәҙер әсәнең торған урыны һәм гражданлығы тураһында мәғлүмәт Эске эштәр министрлығынан Рәсәй Пенсия фондына туранан-тура килә.
Ғаризаны Пенсия фондында, күп функциялы үҙәктәр, почта аша йәки интернет ярҙамында бирергә мөмкин. Был пункт осраҡлы түгел, сөнки Рәсәй граждандары ғына әсәлек капиталын алырға хоҡуҡлы.
Бөгөн электрон сервистар — дәүләт хеҙмәттәре сайты һәм Пенсия фонды порталында шәхси кабинет ғаризалар ҡабул итә. Әгәр әсәнең электрон ҡултамғаһы бар икән, ул сертификат алыу өсөн ебәрелгән документтарҙы шуның менән нығыта ала. Булмаһа, фондҡа йәки күп функциялы үҙәккә барырға кәрәк.
Әсәлек капиталы суммаһынан 25 мең һумды алыуға ғариза биреү өсөн ошо учреждениеларға барыу талап ителмәй. Уны интернет аша ла ебәрергә мөмкин. Бындай ғаризалар 30 ноябргә тиклем ҡабул ителә.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Мин бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтағы хәлде яҡшыртасаҡ барлыҡ тәҡдимдәрҙе лә ҡараясаҡмын»Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Мин бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтағы хәлде яҡшыртасаҡ барлыҡ тәҡдимдәрҙе лә ҡараясаҡмын»
Рөстәм Хәмитов: «Мин бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтағы хәлде яҡшыртасаҡ барлыҡ тәҡдимдәрҙе лә ҡараясаҡмын»Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
19 мартта республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ вәкилдәре менән осрашыу үткәрҙе. Унда эшҡыуарҙар, дәүләт власы органдары, йәмәғәт ойошмалары һәм кредит учреждениелары вәкилдәре ҡатнашты. Осрашыу барышында бәләкәй һәм урта ойошмаларҙың эш һөҙөмтәлелеген арттырыу, шулай уҡ власть һәм бизнестың үҙ-ара килешеп эш итеүе буйынса тәҡдимдәр тикшерелде. Осрашыу февралдә уҙған эшҡыуарлыҡ берләшмәләре менән аралашыуҙың дауамы булды.
— 2015 йылдың ике айында сәнәғәт етештереүе күләменең артыуы билдәләнде. Был үткән йылдың ғинуар-февраленә ҡарата 3,6-3,7 процентҡа күберәк. Март айында ла хәүефләнергә сәбәп юҡ. Шул уҡ ваҡытта предприятиеларҙың финанс күрһәткестәре кәмей. Был республика бюджетына ингән һалым килемдәрендә сағыла: 2014 йылдың ғинуар-февраленә ҡарата һалым буйынса минус 10 процент, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бындай хәлдә беҙ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа өмөт бағлайбыҙ.
Башҡортостан Башлығы һүҙҙәренсә, бәләкәй урта эшҡыуарлыҡҡа һалым йөкләмәһен кәметеү, яңынан булдырылған бәләкәй һәм урта предприятиелар өсөн льготалар биреү республика бюджетынан 3-4 миллиард һум аҡсаның юғалыуына килтереүе ихтимал.
Республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов төбәк Башлығының февраль айында эшҡыуарҙар менән осрашыуы йомғаҡтары буйынса йөкләмәләрҙең үтәлеше хаҡында һөйләне һәм бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары эшенең һөҙөмтәлелеген күтәреү өсөн хәл итеү талап иткән мәсьәләләрҙе билдәләне. Улар араһында — һалым йөкләмәһен кәметеү буйынса саралар күреү, юғары процент ставкалары шарттарында финанс ресурстары менән тәьмин итеү, дәүләт һәм муниципаль һатып алыуҙарҙа ҡатнашыу мәсьәләләре буйынса ентекле мәғлүмәт биреү. Дәүләт комитеты рәйесе фекеренсә, бизнесты алып барыу шарттарына ҙур йоғонто яһаған күрһәткестәрҙе күҙәтеү өсөн мониторинг үҙәген һәм эшҡыуарлыҡҡа ярҙам сараларын әҙерләү буйынса штаб ойошторорға кәрәк.
— Мин бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ хәлен яҡшыртасаҡ барлыҡ тәҡдимдәрҙе лә ҡарайым, — Рөстәм Хәмитов был идеяны күтәреп алды. — Тик штаб ултырыштары уҙғарып, эш тураһында онотоп ҡуймайыҡ. Штабтар, үҙәктәр — былар барыһы ла яҡшы, әлбиттә. Әммә иң мөһиме — эш. Беҙҙә тиҫтәләрсә, йөҙҙәрсә мең кеше эшләгән 40 мең бәләкәй, урта предприятиелар бар. Улар власть ҡабул иткән ҡарарҙарға өмөтләнмәй ҙә тиерлек. Кешеләргә бары тик тыныс, һәүетемсә эшләү өсөн мөмкинлек бирергә кәрәк.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарына һалым йөкләмәһен кәметеү буйынса саралар хаҡында һөйләне. Республиканың тупланма бюджетынан төшөп ҡаласаҡ килем суммаһы 50 миллион һум тәшкил итәсәк.
Республиканың Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты рәйесе Сергей Новиков бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарының дәүләт һатып алыуҙарында ҡатнашыу һөҙөмтәлелеген арттырыу, Башҡортостандың сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры Алексей Карпухин республикала булдырылған Субконтрактация һәм аутсорсинг үҙәге тураһында һөйләне. Үҙәк апрель баштарында эшләй башлаясаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Дәүләт советы ултырышында ҡатнаштыФото: Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Дәүләт советы ултырышында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Дәүләт советы ултырышында ҡатнаштыФото: Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
23 декабрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Дәүләт советының дөйөм белем биреү системаһын камиллаштырыу мәсьәләләренә арналған ултырышында ҡатнашты.
Ултырышты асып, Рәсәй Президенты Владимир Путин һуңғы йылдарҙа мәғариф өлкәһендәге ыңғай үҙгәрештәрҙе билдәләне.
Сифатлы белем биреүҙең нигеҙен уҡытыусының эше тәшкил иткәнгә күрә Рәсәй Президенты педагогик хеҙмәткәрҙәрҙең профессиональ үҫеш системаһын булдырырға ҡушты. Заманса әҙерлек программаларын индереү һәм педагогтарҙың квалификацияһын күтәреү, уҡытыусы хеҙмәтен матди һәм әхлаҡи яҡтан дәртләндереүҙең һөҙөмтәле механизмын әҙерләү, өҙлөкһөҙ профессиональ үҫешкә стимул булдырыу, уҡытыусының квалификацияһын һәм эш һөҙөмтәләрен баһалау системаһын камиллаштырыу — эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре, тип билдәләне ул.
Владимир Путин үҙ сығышында уҡыу өсөн уңайлы шарттар булдырыу, шул иҫәптән һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн дә, һөнәри йүнәлеш биреү эшен һәм өҫтәмә белем алыу системаһын үҫтереү мәсьәләләренә лә ҡағылды.
Дәүләт советы ултырышы йомғаҡтары буйынса журналистар менән аралашҡанда Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда уҡытыу системаһының «яҡшы һәм ышаныслы» эшләүен билдәләне. Шуның менән бергә заманса уҡытыу алымдарын һәм технологияларын, шул иҫәптән электрон белем биреүҙе әүҙемерәк индерергә кәрәк.
– Бөгөн белем биреү процесы бөтөнләй башҡаса, 10-12 йыл элекке менән сағыштырғанда балалар ҙа икенсе. Уҡытыусылар иһә үҙгәрмәгән, шул уҡ алымдарҙы файҙаланалар. Заман талабы һәм мәктәптәрҙең мөмкинлектәре араһында айырма барлыҡҡа килде. Биш йыл элек үк мин электрон уҡытыу индереүҙе талап иткәйнем. Бөгөн республика ошо йәһәттән яҡшы һөҙөмтәләргә иреште, – тине Башҡортостан Башлығы. – Институттар, университеттар, шул иҫәптән Мәғарифты үҫтереү институты белгестәрҙе ҡайтанан әҙерләү менән шөғөлләнергә тейеш. Әлбиттә, бөгөн электрон уҡытыу ғына кәрәкмәй. Балаларҙа буласаҡ һөнәр, яңы технологияларҙы үҙләштереү йәһәтенән донъяға башҡаса ҡараш тәрбиәләү мөһим.


text:
Баҡсасыға Май мәшәҡәттәре
26 мая 2017 йыл | Кәңәштәр
Яҙ тупраҡты урынһыҙға тәрән ҡаҙыу дымды юғалтыуға килтерә. Был хәл булмаһын өсөн ер һай йомшартыла. Тырматылмай өҫтө тығыҙланып, ҡатып ятҡан ер көн дә һәр бер квадрат майҙандан 1 биҙрә һыуҙы быуға осора. Һөҙөмтәлә, ерҙең өҫкө ҡатламы татырлана, таш кеүек ҡата. Былай булмаһын өсөн ергә серетмә, тиреҫ, хатта бысҡы онтағы индерәләр.
Ҡышлау осоронда емеш-еләк ағастары бик күп ваҡ тамырҙарын юғалта. Тамыр яңыртыу өсөн тупраҡта дым, һауа, аҙыҡ матдәләре мул булырға тейеш. Тиреҫ, серетмә, көл, ҡош тиҙәге емеш-еләк өсөн кәрәкле бөтә аҙыҡ матдәләрен дә тота. Ҡош, һыйыр тиҙәген әсетеп ҡулланһаң, тағы ла файҙалыраҡ.
Гөлдәр КИНЙӘБАЕВА әҙерләне.
Ҡышлау осоронда емеш-еләк ағастары бик күп ваҡ тамырҙарын юғалта. Тамыр яңыртыу өсөн тупраҡта дым, һауа, аҙыҡ матдәләре мул булырға тейеш. Тиреҫ, серетмә, көл, ҡош тиҙәге емеш-еләк өсөн кәрәкле бөтә аҙыҡ матдәләрен дә тота. Ҡош, һыйыр тиҙәген әсетеп ҡулланһаң, тағы ла файҙалыраҡ.
Гөлдәр КИНЙӘБАЕВА әҙерләне.


text:
Кеше ғүмере ҡыҫҡа…
01 марта 2014 йыл | Йәмғиәт
Һәр бер кеше был яҡты донъяла үҙенән һуң матур хәтирәләр ҡалдыра. Тырышып-тырышып
донъя көтә, намыҫлы эшләй, ә бер көн килеп был яҡты донъя менән хушлаша. Илап тыуа ла, илатып китеп тә бара.
Бына Тимербулат Сәхиулла улы Вахитовтың да ҡаты ауырып вафат булыуына бер йыл тулды. Ул ғаиләһендә яратҡан тормош иптәше, һөйөклө атай, олатай, эшендә тырыш хеҙмәткәр булды.
донъя көтә, намыҫлы эшләй, ә бер көн килеп был яҡты донъя менән хушлаша. Илап тыуа ла, илатып китеп тә бара.
Бына Тимербулат Сәхиулла улы Вахитовтың да ҡаты ауырып вафат булыуына бер йыл тулды. Ул ғаиләһендә яратҡан тормош иптәше, һөйөклө атай, олатай, эшендә тырыш хеҙмәткәр булды.
Матур ғаилә - ил күрке
01 марта 2014 йыл | Йәмғиәт
Ауыл өҫтөнә февраль ҡояшының һүрән нурҙары төшә. Эңер мәле. Ауыл кешеһе көндәлек мәшәҡәттәренән тап ошо саҡта ғына бушай. Шуға ла мин яҙасаҡ геройҙарым, күп балалы ғаиләнең хәлен белешер өсөн ошо мәлде һайланым.
Иң маһир егет
01 марта 2014 йыл | Хаттар
Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арнап мәктәбебеҙҙә "Иң маһир егет” тип аталған конкурс үтте.
Афғанстан – йөрәк яраһы
01 марта 2014 йыл | Хаттар
Үтәк мәктәбендә ошо исем аҫтында тематик кисә үтте. Сара ауыл китапханаһы һәм мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре тарафынан әҙерләнде һәм унда Үтәк, Туғай, Игенселәр
Байрам ғына түгел... Эшҡыуар ошондай сараларҙың ауылдаштарын тупларына ышана
01 марта 2014 йыл | Хаттар
Ҡаранйылға ауылында ла Ватанды һаҡлаусылар көнөнә бағышлап «Йәгеҙ әле, егеттәр!» конкурсы ойошторолдо. Был бәйгене үткәреүгә ошо ауылдың арҙаҡлы егеттәренең береһе, үҙенең ҡылған изге ғәмәлдәре менән ауылдаштарын һөйөндөрөп тороусы Әхмәт Мәүлимбирҙе улы Аҫылбәков күп көс һалды. Бәйгелә ҡатнашырға ризалыҡ биргән егеттәр дәртләнеп байрамға әҙерләнде, командалар төҙөнөләр. Булдыҡлы эшҡыуарҙың ҡул аҫтында ауылда эшләп йөрөгән егеттәр ҙә ситтә ҡалманы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 419
ҠЫҘЫЛТҮШТӘР (Pyrrhula), алаҡас турғайҙар ғаиләһенә ҡараған ҡоштар заты. 2 төрө билдәле: ябай Ҡ. (Евразияла таралған) һәм һоро Ҡ. (Урта һәм Көнсығыш Себерҙең көньяғында). Башҡортостанда ике төрө лә осрай. Ябай Ҡ. — урман һәм көньяҡ урман зоналарында оя ҡороусы һәм ҡышлаусы төр, һоро Ҡ. — күсмә һәм ҡышлаусы ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 15—19 см (һоро Ҡ. — 13—17 см), ауырлығы 36 г тиклем. Ҡауырһын ҡапламы ҡуйы, тығыҙ, күберәк һоро төҫтә (ата ҡоштар ғәҙәттә сағыуыраҡ), башы, ҡанаты һәм ҡойроғо ҡара. Ата ябай Ҡ. түше, ҡорһағы ҡыҙыл (инә ҡоштоҡо көрәнһыу), һоро Ҡ. — асыҡ һоро төҫтә (инә ҡоштоҡо көрәнһыу һоро). Башы йомро, муйыны ҡыҫҡа. Суҡышы бәләкәй, шына формаһында. Ҡанаты киң. Ҡойроғо оҙон. Аяғы ҡыҫҡа. Моногам. Ағас ботаҡтарында парлап оя ҡоралар. Йылына 1 тапҡыр бала сығара, ғәҙәттә 5—6 ҡарағусҡыл көрән таплы зәңгәрһыу йәки зәңгәрһыу йәшкелт төҫтәге йомортҡа һала. Инә ҡош 12—14 көн баҫа. Сирень орлоҡтары, төрлө ылыҫлы һәм япраҡлы ағастарҙың емештәре, бөрөләре, үренделәре м‑н туҡлана. Республиканың төньяҡ һәм таулы райондарының ылыҫлы һәм ҡатнаш урмандарында таралған.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Ҡанаттарға кем хужа?25-07-2017, 02:11 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға
Совет заманында бөгөнгө Рәсәй Федерацияһы территорияһында 4 миллион самаһы кеше ОПК предприятиеларында эшләп, унда ресурстарҙың өстән бер өлөшө йүнәлтелеп торҙо. Комплекста барлыҡ конструктор һәм технолог кадрҙарының 80 проценттан артығы эшләне. Илдә етештерелгән авиа-йыһан техникаһының 100 процентын, электрониканың 90 процентын ОПК предприятиелары сығарҙы. Башҡа төр мөһим продукцияның да ҙур өлөшө шулай уҡ ябыҡ заводтарҙа эшләнде. Хәрби предприятиеларҙағы бер эш урынын тәьмин итеү өсөн башҡа тармаҡтарҙа уртаса 15 яңы эш урыны кәрәк булды. Өфө, шулай уҡ күршеләге Куйбышев, Ҡазан, Силәбе, Свердловск, Пермь кеүек эре ҡалалар ОПК заказдары иҫәбенә йәшәне. Ошондай бер яҡлы ғына үҫеш алған совет иҡтисады донъя кимәлендә конкурентлыҡҡа бөтөнләй һәләтһеҙ булды, был айырыуса халыҡ ҡулланыуы тауарҙарында ныҡ күҙгә ташланды. Хәрби предприятиеларҙа халыҡ ҡулланыуы тауарҙары (ТНП, халыҡ телендә – “ширпотреб”) цехтары асыу ғына хәлде төҙәтерлек түгел ине – ул тауарҙар Көнбайыш илдәрендә етештерелгән аналогтарына конкуренция тәшкил итә алманы. Был фактор – конкуренцияға һәләтһеҙлек – совет иҡтисадын тарҡалыуға килтергән сәбәптәрҙең иң мөһиме булды. Совет предприятиелары халыҡты хатта түбән сифатлы тауарҙары менән дә тейешле күләмдә тәьмин итә алманы. Тоталь дефицит, магазиндарҙағы буш кәштәләр ил иҡтисадын артабан ҡаҡшатты. 90-сы йылдарҙа предприятиелар кадрҙарын күпләп ҡыҫҡарта башланы, инженер-техник состав айырыуса ҙур юғалтыуҙар кисерҙе.
Әлеге көндә ОПК тармаҡтарында 2 миллиондан кәмерәк кеше эшләй. Тармаҡтарҙа инженер кадрҙары етешмәй, заводтарға килгән йәш белгестәрҙең әҙерлек кимәле йылдан-йыл түбәнәйә бара. Авиа-йыһан тармағы, атом энергетикаһы, электроника өлкәһендә кадрҙар дефициты үҙен айырыуса ныҡ һиҙҙерә.
РФ Оборона министрлығы менән Тышҡы оборона сәйәсәте советы (СВОП) вәкилдәре ОПК предприятиеларын технологик үҫеш өсөн нигеҙ сифатында ҡулланыу тураһында тәҡдимдәр әҙерләй башланы. Тәҡдимдәр ОПК предприятиеларын кадрҙар менән тәьмин итеү буйынса әҙерләнгән Президент программаһына тәҡдим ителәсәк. Был турала һуңғы осорҙа оборона министры кәңәшсеһе Андрей Ильницкий менән СВОП президиумы ағзаһы Александр Лосев йыш сығыш яһай.
СВОП даими рәүештә Ассамблеялар йыйып, теманы эҙмә-эҙлекле яҡтыртып килә, һәм советтың был өлкәлә ныҡлы позицияһы бар. Был позиция ОПК предприятиеларының төп заказсыһы – Оборона министрлығыныҡына яҡын һәм оборона сәнәғәте предприятиеларын илдең дөйөм технологик үҫешенә этәргес көс бирерлек берҙән-бер реаль структура тип иҫәпләүгә ҡоролған. Ләкин был структураны тейешенсә эшләтә башлау өсөн илдә инженер кадрҙары әҙерләү системаһын тергеҙеү талап ителә. Эште институттарҙан ғына түгел, хатта мәктәп тәрбиәһенән башлау кәрәк буласаҡ.
Оборона министрлығы менән Тышҡы оборона сәйәсәте советы вәкилдәре фекеренсә, мәктәптә Берҙәм дәүләт имтиханы системаһынан баш тартып, теүәл фәндәрҙе уҡытыуҙы элекке алдынғы совет мәктәптәре һәм уларҙың нигеҙендә ятҡан классик гимназия системаларына нигеҙләнеп тергеҙеү маҡсатҡа ярашлы, сөнки был мәсьәләне – урта мәктәптә теүәл фәндәрҙе уҡытыу торошон – хатта “дәүләт именлегенә янаған хәүеф” категорияһында тикшерә башларға мөмкин.
Стандарт шаблон буйынса уҡытыу йәштәрҙе уҡыу процесында нығынырға тейешле ижади мөхиттән, эҙләнергә өйрәнеүҙән ситләштерә. Һөҙөмтәлә абитуриенттар, үҙҙәренең формаль Берҙәм дәүләт имтиханы күрһәткестәренә тулыһынса ышанып, техник вуздарға әҙерлекһеҙ килә. Техник вуздар араһында лидер иҫәпләнгән МИФИ, МФТИ, МАИ кеүек уҡыу йорттарына элегерәк иң көслө йәштәр килһә, хәҙер улар иҡтисадсы, юрист һөнәрҙәренә өҫтөнлөк бирә. Етмәһә, бөгөн инженерҙарға түләнгән эш хаҡы йәш белгестәрҙе ҡыҙыҡһындырырлыҡ түгел.
Баҙар иҡтисады шарттарында тармаҡты финанслау, инвестициялар йәлеп итеү өсөн иң тәүҙә кадрҙар мәсьәләһен, тарҡалған предприятиеларҙы кемдәр тергеҙә алырын уйлау талап ителә. Үҙебеҙҙең Өфө миҫалында ғына ҡараһаҡ та, байтаҡ оборона предприятиеларының ябылыуын йә көс-хәл менән генә йәшәп килеүен күрәбеҙ. Һүҙ бында илдең техник элитаһын күпләп юғалтыу, тотош иҡтисад деградацияһы, дәүләт именлеге тураһында бара. Был шарттарҙа, бер яҡтан, әҙер кадрҙар резервын һаҡлау һәм тулыраҡ файҙаланыуҙы хәстәрләү талап ителһә, икенсе яҡтан, нисек техник уҡыу йорттарына көслөрәк йәштәрҙе йәлеп итеү тураһында уйларға кәрәк.
Совет йылдарында көслө йәштәрҙе күп этаплы олимпиадалар, конкурстар аша элиталы уҡыу йорттарына йәлеп итеү системаһы бик һөҙөмтәле эшләне. Яйлап илдәге иң абруйлы техник вуздар эргәһендә махсус мәктәптәр, аҙаҡ лицейҙар ойошторола башланы. МФТИ, Мәскәү дәүләт университеты эргәһендәге мәктәптәр иң өлгөлөләре булды, аҙаҡ ундай уҡыу йорттары башҡа ҡалаларҙа ла барлыҡҡа килде. Башҡортостанда ундай өлгөлө уҡыу йорттары исемлегенә Өфө дәүләт авиация техник университеты эргәһендәге 153-сө лицейҙы индерергә мөмкин.
Киләсәктә бындай мәктәптәр селтәре үҫешеп, элитар белем биреү системаһының нигеҙен тәшкил итә аласаҡ. Идеаль осраҡта был схема талантлы йәштәрҙең, мәктәп математика һәм физика олимпиадаларында уҡ үҙҙәрен күрһәткән егеттәрҙең һәм ҡыҙҙарҙың артабанғы уҡыуын күҙәтеү мөмкинлеге бирәсәк.
РФ Мәғариф һәм фән министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, вуздарҙа йыл һайын 250 меңгә яҡын инженер әҙерләнә, әммә уларҙың 50 меңгә яҡыны ғына предприятиеларға эшкә бара. Мәскәүҙәге МИФИ, МФТИ, МАИ кеүек вуздарҙы һуңғы биш йылда тамамлаған белгестәрҙең ике проценты ғына предприятиеларҙа эшләй, 14 проценты дәүләт хеҙмәтендә, 31 проценты – сит илдәрҙә һәм Рәсәй Федерацияһындағы сит ил компанияларында урынлашҡан, күптәре бизнес структураларына күскән, йәғни алған белеме буйынса эшләмәй. Төп сәбәбе – предприятиеларҙағы түбән эш хаҡы. Йәштәр тарҡалыу сигенә еткерелгән ОПК предприятиеларының тергеҙелеүенә ышанмай, һәм был шарттарҙа йәштәр инициативаһы тураһында һүҙ йөрөтөү ҙә урынһыҙ.
Йәш белгестәрҙең күпләп сит илдәргә китеүе бер хәл, һуңғы йылдарҙа АҠШ һәм Европа компаниялары Рәсәй ҡалаларында ла үҙ филиалдарын аса башланы. Мәҫәлән, “Боинг” компанияһы Мәскәүҙә конструктор үҙәге (КЦ “Боинг”), “Сколково”ла фәнни-техник үҙәк (НТЦ “Боинг”) һәм Халыҡ-ара авиация академияһы асты. “Боинг” үҙәгендә Мәскәү белгестәре яңы “Боинг-787” самолеты конструкцияһының 30 процентын әҙерләгән. Яңы машинаның планеры – фюзеляж, ҡанаттар, ҡойроҡ өлөшө конструкцияһы тулыһынса Мәскәүҙә әҙерләнгән. Унда хәҙер 1200 беҙҙең инженер эшләй, күпселеге – “МИГ”, “ИЛ”, “ТУ” компанияларында эшләгән һәм кадрҙарҙы ҡыҫҡартыу сәбәпле эшһеҙ ҡалған конструкторҙар.
Мәскәүҙә шулай уҡ “Эйрбас” компанияһының “Икар” инженер үҙәге (ИЦ “Икар”) эшләй, унда беҙҙең 200 белгес яңы тип самолет планеры менән шөғөлләнә. Белгестәр – шул уҡ кисәге “МИГ”, “ТУ”, “ИЛ” кадрҙары. “Эйрбас” өсөн ҡиммәтле титан деталдәр хәҙер тулыһынса Уралдағы Үрге Салда ҡалаһында етештерелә, “Боинг” фирмаһы ла унда эре заказдар урынлаштыра башланы. Салдалағы 95-се завод – донъяла иң эре титан етештереүсе предприятие бөгөн, нигеҙҙә, “Боинг”, “Эйрбас”, “Роллс-Ройс”, “Пратт энд Уитни” компаниялары заказдары иҫәбенә йәшәй.
“Боинг” һәм “Эйрбас” етештереү ҡеүәттәрен күпкә арттырып, 2015 йылда 762 һәм 670 яңы лайнер эшләп сығарҙы. Беҙҙең иң ҡеүәтле “Туполев” фирмаһы шул уҡ 2015 йылда ни бары ике машина йыя алды, “Ильюшин” фирмаһы өс самолет менән сикләнде.
Һуңғы йылдарҙа Рәсәй предприятиелары ҡиммәтле авиация белгестәрен күпләп юғалта, был турала Хөкүмәт һәм парламент кимәлендә етди уйланыусылар әлегә юҡ. Мәскәүҙең үҙендә лә хәҙер конструкторҙарға эш юҡ, ә башҡа ҡалалар тураһында әйтәһе лә түгел. Авиапромды күтәреү буйынса төрлө кимәлдә, хатта Президент программаһы кимәлендә төрлө документтар әҙерләүселәр быға тиклем дә күп булды, әле лә бихисап. Уларҙың тәҡдимдәренең асылы ғәмәлдә бер үк – инженерҙарҙа элекке энтузиазмды, ижади энергияны тергеҙеү, һәм улар, совет авиапромына нигеҙ һалған эскерһеҙ энтузиастар Туполев менән Ильюшин кеүек, яңы конструкторлыҡ бюролары ойошторһон, яңы заводтар асһын, ә кемдер ул арала элекке авиапромдың заводтарын ябып, ерҙәрен супермаркеттар төҙөү өсөн һата, элекке 95-се титан заводына хужа булып алды… Ләкин бөгөн әүәлгесә энтузиазмға иҫәп тотоу бөтөнләй эшләмәй. Данлыҡлы “Туполев”, “Ильюшин” фирмаларын тергеҙеү өсөн хәҙер инде Мәскәүҙе лә үҙләштерә башлаған “Боинг” һәм “Эйрбас” үҙәктәренә киткән конструкторҙарҙы кире ҡайтарыу талап ителә. Һәм аҡсаһыҙ “шарага”ға түгел, ә кәмендә шул уҡ “Боинг” һәм “Эйрбас” фирмалары түләгән эш хаҡына. Ә аҡсаны ҡайҙан алырға кәрәклеген “Боинг”та эшләгән элекке “Туполев” конструкторҙары әйтә ала: сит илдәргә ҡиммәтле авиация материалы – титан һатып сикһеҙ байыған, Үрге Салдалағы элекке 95-се заводты ҡулдарына төшөргән структураларҙа. Илдә аҡса күп, әммә ул илде күтәрерҙәй етештереү тармаҡтарына килеп етмәй.


text:
Тәтешлелә балалар биш халыҡтың мәҙәниәте һәм йолалары менән таныша
Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы сиктәрендә 9 декабрҙә Тәтешле районы үҙәгендә — Яңы Тәтешле ауылында башланғыс класс уҡыусылары өсөн «Берҙәм ғаиләлә» тип исемләнгән иртәлек үтә. Ул «Яңы Тәтешле» удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге менән ойошторолған.
Удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Антонида Шәйбәкованың әйтеүенсә, балалар Тәтешле районында йәшәгән биш халыҡтың – башҡорттар, татарҙар, удмурттар, рустар һәм мариҙарҙың мәҙәниәте һәм йолалары менән таныша. Иртәлекте алып барыусылар балаларға милли костюмдарҙы күрһәтә, Рәсәй Федерацияһының Башҡортостан, Татарстан, Удмуртия, Мари Иле кеүек республикалары тураһында һөйләй. Мәктәп уҡыусылары өсөн милли уйындар, бейеүҙәр ҙә әҙерләнгән.
— Иртәлек өсөн балалар халыҡ йырҙары өйрәнде, уҡытыусылар уларға бейеү һалды, — тип билдәләне Антонида Шәйбәкова. – Удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге хеҙмәткәрҙәре тантана өсөн күргәҙмә материалдар, әсбаптар әҙерләгән.


text:
Рөстәм Хәмитов РФ Дәүләт Советы ултырышының эш төркөмө составына инде
Башҡортостан РФ Дәүләт Советының «Бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген арттырыу буйынса саралар тураһында» ултырышына материалдар әҙерләүҙә ҡатнашасаҡ илдең биш субъекты иҫәбенә инде. Уны үткәреү мәсьәләләре буйынса тәүге кәңәшмәлә Башҡортостан Президенты ҡушыуы буйынса төбәктең финанс министры Рузалия Хисмәтуллина ҡатнашты.
БР Финанс министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Дәүләт Советы ултырышы ағымдағы йылдың авгусында Мәскәүҙә үтәсәк.
Мәскәү мэры Сергей Собянин етәкселегендәге эш төркөмө составына 25 кеше инде. Улар араһында Рәсәйҙең биш төбәге етәкселере, шул иҫәптән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов бар.


text:
Ҡыҙыл һәм алтын төҫтәге король-бына һеҙҙең менән нимә ала casino.uk.com
- ә роялдә-был тоярға, һеҙ үҙегеҙ булып, ! Менән уйнай £Бөгөн 5 теркәү бушлай булғас!
Ҡыҙыҡлы һәм сағыу төҫтәрен генә түгел, әммә бөйөк британия планлаштырыу онлайн казино. Бында барыһы ла еңел һәм матур булып күсә буйынса разнести. Был яһай casino.uk.com үҙ аяғы ғына табыла һәм сәнәғәткә яңы уйынсылар өсөн идеаль шарттар. Әгәр һеҙҙең тормош яратып, әйбер, ябай булғаны өсөн; then this will be perfect for you...even if you aren’t new to online casinos
!
Был ҡиәфәттә әгәр кисекмәҫтән сайтын башын бора ла, беҙ шуға ышанабыҙ, бонусы буласаҡ, - тип урынына. Иң башлау менән туранан-тура барыу, һеҙгә мөмкин тиклем эшләй Депозит £500
, ҡотлау пакет аша яңы уйынсылар! This is one of the highest UK online casino bonuses you’ll find which is certainly no small feat
. Чара Слот Бонанза юл Мега-топпер
- был кластарҙа онлайн уйындар уйнаған.!
Казино UK.com казино Live бонус өсөн депозит
Бонус өсөн яңы уйынсыларға casino.uk.com тѳрлѳ күренеш. 100% ярашлы СМС кредит бонус өсөн депозит .
Был килешеү сиктәрендә төҙөү өсөн $ 500, әммә, әгәр телисез икән, һеҙ алырға мөмкин, уның өсөн £10! Был беҙгә бик оҡшаны һәм мобиль әйткән бонустарҙы онлайн казино, because it's designed to appeal to all types of pockets
. Хатта яҡшы эшләгән тип онлайн казино уҡ бонустар ла, , шул факт, тип, ул өс өлөшкә бүленә. Тимәк, әгәр телисез икән, алырға, хатта иң бонус, һезгә кәрәк түгел аҡса шунда уҡ барлыҡ индереү. Плюс, әгәр һеҙ яңы уйынсылар; тимәк, һеҙ нимә эшләй алаһығыҙ һәм бонус өсөн депозит һәр яңы өс тапҡыр бәләкәй.! Ҡасан етә эш онлайн казино тәмле бөйөк британия сәләмләне бонус; Casino.UK.com һеҙ үҙ эсенә алған!
Иң яҡшы мобиль сайтынан бөйөк британия слот & Уйын Казино Онлайн
Иң ҙур бер нәмә булған, улар һөйләп тора. casino.uk.com беҙҙең онлайн-казино һәм уйын мобиль коллекцияһы . Звездообразование
, Cleopatra and
, as well as new favourites like BingoBillions Слот
Тағы бер тапҡыр, быны беҙгә күрһәтә, беҙҙең уйынсылар тураһында хәстәрлек беҙ, һис бер нәмә лә тәҡдим итә, әммә иң яҡшы уйын сундук менән сокровища! Шуға ҡарамаҫтан, был уйынға казино онлайн, рулетка кеүек & Блэкджек Слот, Джекпот Уйын, Скретч-Карт,
дилә йәки тере казино; casino.uk.com һәм һеҙҙе көтә күплеге һайлау әҙер! Менән уйнай £бөтөнләй бушлай 5!
Иң яҡшы мобиль бөйөк британия казино, Программа менән тәьмин итеү тулыһынса тикшерелде һәм хупланды
Тирә-яҡ мобиль, шулай һаны менән казино, иң яҡшы мобиль бөйөк британия кеүек казино һайлай.? Ярай, it's a little easier than one might imagine as casino.uk.com's reputation as a fast-growing best Бөйөк британия телефон иҫәбенә түләнә слот
казино һәм уйын мәлендә беҙгә бик күп кәрәкле уйынсы булыуын. So feel sure that when you deposit for the first time using your mobile at casino UK you're making your way into the best mobile casino around
!
Ҡайһы бер программалар менән тәьмин итеү эшләй иң ҙур онлайн казино уйын өҫтәмә аҡса биреү слот
өсөн casino.uk.com. Был программа үҙ эсенә кеүек netent, Компания "баркрест", һәм igt. Әгәр һеҙҙең шәхси тәжрибәһен һәм ҡыҙыҡлы тәжрибә һәм һәүәҫкәр теләр инем казино; был саҡта casino.uk.com тере ҡыҙыҡһыныу менән дилә иң булыуы һеҙгә казино! Live урынлашҡан казино 11 уникаль уйын тере Блэкджек менән дилә.; Рулетка, һәм баккара бөтә уйындарҙы уйнап онлайн
прикрываться!
Барыһы, casino.uk.com әлбиттә, онлайн-казино, Бөйөк тел ул уйынсылар, мәғлүмәт алыу өсөн. Графикаһы һәм анимация, был сайтты ҡулланыу булып тора, һәм хәҙерге заманға яраҡлаштырып 100% өсөн яңы уйынсыларға. Был донъяла бөтәһе лә күпкә ябай онлайн тәүге аҙым яһарға ярҙам итергә тейеш.. Беҙгә ҡарай акция
биттәр. Бының өсөн сығымдар менән, эргәһендә £€£бонустар тәҡдим яһаны тиерлек 500 мыҡты яңы уйынсылар. Шулай булғас, әгәр телисез икән, сайттар, улар яҡшы күренә; тәҡдимдәр күп, мобиль китапхана менән ҙур һәм китерелә менән уйын казино оло джекпот,
урында, һеҙ ҡайҙа ул тели хезмәткәре әйләндереү һеҙҙең иғтибарға casino.uk.com!
Бөйөк британия мобиль сертификация онлайн казино
Casino UK .com is licensed and regulated by the UK Gambling Commission and the Gibraltar Gaming Authority
. Өҫтәмә рәүештә, билдәле була һәм ҡайһы бер башҡа көйҙәрҙең органы сертификаты булып, 18+, Gambleaware мәғлүмәт, һәм gamcare.
Casino.uk.com Нектан менән туҡлана (Гибралтар) Йәмғиәте is licensed by The Government of Gibraltar
(РГЛ нет казино.054
) бөйөк британия һәм ҡомарлы уйын буйынса комиссия (000-039107 лицензия-Р-319400-006). Гибралтар бөйөк британия закондары буйынса көйләнә һәм ҡомарлы уйын ҡомарлы уйын ҡомарлы уйындар комиссары аҫтында буйынса комиссияһы тураһында 2005.
Клиент Һәр Ваҡыт Һеҙгә Ярҙам Күрһәтмәһен.
Бөйөк британия тере классик уйын казино атмосфера өҫтәлен тәҡдим итә.. Беҙгә шулай уҡ башҡа функцияһы булған кеүек 24/7 ярҙам клиенттар ч., vip һәм клуб, һеҙгә сюрприз алырға мөмкин ине унда-булыуы саҡырыуҙар һәр ваҡытта, әгәр ҙә һеҙ бик ҡиммәтле уйынсыһы! Был уның; эш өҫтәле һәм беҙ тәҡдим онлайн мобиль уйындар
һеҙҙең мобиль ҡоролмалар өсөн уңайлы.
СВЯТИТЕЛЬ
Йәшәргә Ярҙам Итә: Бында
Бөйөк британия менән казино яҡшы., хәҙер һеҙҙең менән уйын уйнап ала, һеҙ теләһә ниндәй яратҡан урыны, ниндәй ҙә булһа загрузки программа менән тәьмин итеү. Беҙ һеҙҙең өсөн депозит түләүе бөтөрөргә һәм иң заманса һәм хәүефһеҙ каналы тәҡдим итә. Беҙ Слот казино һәм телефон иҫәбенә түләргә тәҡдим итә, Виза, Маэстро, Мастеркард, Скрилл, Нетеллер, аҡса күсереү һәм башҡа бик күп нәмә һеҙҙең өсөн.
Casino.UK.com


text:
- Подробности
- Просмотров: 439
БӨРЙӘНИ, рифейҙың түбәнге хроностратиграфик бүлексәһе. Йәше 1650—1350±50 млн йыл. Ултырмалары йырын һәм ауышыу мөйөштәре ярашмаған рәүештә архей‑иртә протерозой ҡатламдарында ята, улар өҙөк һәм ауышыу мөйөштәре ярашмаған рәүештә юрматыни м‑н ҡаплана. Микрофоссилийҙар, строматолиттар һәм микрофитолиттар хас. Б.М.Келлер айырып күрһәтә (1952). А.И.Олли (1948), А.И.Иванов (1949), М.И.Гарань (1966), О.П.Горяинова һәм Э.А.Фалькова (1937, 1940), В.И.Козлов (1989) һ.б. тасуирлай. Б. ултырмалары Башҡорт мегантиклинорийының көмбәҙ өлөшөндә киң таралған, унда улар бөрйән серияһына (ҡалынлығы 4400—6000 м) айырылған. Мегантиклинорийҙың төньяҡ өлөшөнә әй, һатҡы һәм баҡал свиталарын үҙ эсенә алған бөрйән серияһының стратотибы тура килә. Шул свиталарҙың ултырмалары м‑н Тараташ антиклиналенең ҡанаттары һалынған. Башҡ. мегантиклинорийы күсәр зонаһының көньяҡ өлөшөндә һәм Ямантау антиклинорийында әй, һатҡы һәм баҡал свиталарының аналогтары булып оло инйәр, соран һәм юша свиталары (ҡалынлыҡтары 3700—5200 м) тора. Белорет метаморфик комплексының Мәйәрҙәк антиклинорийы ядроһында Б. бүгәнәк һәм ҡыҙылташ свиталары ингән. Оло инйәр свитаһы (кварцлы һәм ялан шпатлыкварцлы ҡомташ, алевролит, балсыҡлы һәүерташ, эзбизташ, доломит; ҡалынлығы яҡынса 2150 м) Ямантау антиклинорийының көмбәҙ өлөшөндә төньяҡта Оло Инйәр й. алып көньяҡта Бағраш й. тиклем һыҙат (киңлеге 0,5—1,0 алып 4—5 км тиклем) булып һуҙыла. Соран свитаһы (доломит, эзбизташ, балсыҡлы һәм углеродлы‑балсыҡлы һәүерташ, һирәк — кварцлы алевролит һәм ҡомташ; ҡалынлығы 1000—2700 м) Бәләкәй Ямантау тауы, Ҡараташ, Юша һәм Юрматау һырттары р‑нында Ямантау антиклинорийы күсәр зонаһының ҙур өлөшөн алған. Юша свитаһы (кварцлы һәм ялан шпатлы‑кварцлы ҡомташ, алевролит, балсыҡлы һәүерташ; ҡалынлығы 650—1050 м) Ямантау антиклинорийы ҡанаттарында таралған. Көнбайыш ҡанатында төньяҡта Межгорье ҡ. алып көньяҡта Ағиҙел й. тиклем (киңлеге — 2—3 км), көнсығыш ҡанатында төньяҡта Белорет р‑ны Тирлән а. алып көньяҡта Ағиҙелдең киңлек ағымына тиклем өҙлөкһөҙ тиерлек (киңлеге 1—3 км) һуҙыла. Ҡыҙылташ свитаһы Буғанаҡ, Оло һәм Кесе Һүренйәк йй. басс. үҫешкән. Башҡ. мегантиклинорийында Б. ултырмалары м‑н көрән тимерташ (Лапышты, Юша һ.б.), магнезит (Исмаҡай һәм Ҡыҙылташ), флюорит (Соран) ятҡылыҡтары һәм алтын сығанаҡтары бәйле. Башҡортостандың көнбайышында Б. ултырмалары ҡырпы серияһы (ҡалынлығы 1860—3880 м; ятыш тәрәнлеге 2000—5000 м) булып айырылған. Петнур (доломит, аргиллит, аркоз алевролит, һирәк — ҡомташ; ҡалынлығы 28 м ашыу); нөркә (ялан шпатлы-кварцлы һәм аркоз алевролиттар, ш. уҡ составтағы ҡомташ ҡатламы, доломит, аргиллит һәм мергель; ҡалынлығы 250 м); ротков (ялан шпатлы‑кварцлы ҡомташ, алевролит, ҡырҡа буйһондоролған гравелит, конгломерат, аргиллит ҡатламдары; ҡалынлығы 461 м); минай (аргиллит, доломит һәм составы яғынан алевролитҡа яҡын төрлө бөртөклө ҡомташ ҡатламдары булған ялан шпатлы‑кварцлы алевролит; ҡалынлығы 277 м); ҡалтасы (аргиллит ҡатламлы һәм ҡатлаулы доломиттар, доломитлы мергель, һирәк — ялан шпатлы-кварцлы алевролит һәм ҡомташ; ҡалынлығы 1200—3600 м); надеждин (аргиллит, ялан шпатлы-кварцлы алевролит һәм буйһонған һелте составлы доломит һәм вулканит ҡатламлы ҡомташтар; ҡалынлығы 60— 370 м); ҡабаҡ (аргиллит, аҙ углеродлы ялан шпатлы-кварцлы алевролиттар, һирәк — ҡомташ; ҡалынлығы 91 м ашыу) свиталарына бүленә (аҫтан өҫкә). Атамаһы “бөрйән” этнонимынан алынған (ҡара: Бөрйән).
Әҙәб.: Стратотип рифея. Стратиграфия. Геохронология. М., 1983; Нижний рифей Южного Урала. М., 1989; Стратиграфическая схема рифейских и вендских отложений Волго-Уральской области: объясн. зап. Уфа, 2000.
А.А.Алексеев, В.И.Козлов
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Талаптар ҡатылана
02 февраля 2018 йыл | Хоҡуҡ
БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары "Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында Башҡортостан Республикаһы Кодексына өҫтәмәләр һәм үҙгәрештәр индереү тураһында” Закон ҡабул итте.
Ошо законға ярашлы, бәлиғ булмағандар эше һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса комиссияның ҡарарҙарын, талаптарын үтәү срогын боҙған, йәки бөтөнләй үтәмәгән өсөн яуаплылыҡ ҡатылана. Закон боҙоусы граждандарға ҡарата бер меңдән ике мең һумға, вазифа биләүселәргә ике меңдән өс мең һумға, юридик шәхестәргә биш меңдән ете мең һумға тиклем штраф һалыу ҡарала. Был өлкәлә талаптарҙың ҡатыланыуы закон боҙоусыларҙы кәметер, тип иҫәпләй парламентарийҙар.
Ошо законға ярашлы, бәлиғ булмағандар эше һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса комиссияның ҡарарҙарын, талаптарын үтәү срогын боҙған, йәки бөтөнләй үтәмәгән өсөн яуаплылыҡ ҡатылана. Закон боҙоусы граждандарға ҡарата бер меңдән ике мең һумға, вазифа биләүселәргә ике меңдән өс мең һумға, юридик шәхестәргә биш меңдән ете мең һумға тиклем штраф һалыу ҡарала. Был өлкәлә талаптарҙың ҡатыланыуы закон боҙоусыларҙы кәметер, тип иҫәпләй парламентарийҙар.


text:
- Подробности
- Просмотров: 602
ЕГОРОВА Наталья Николаевна (11.7.1956, Белорет ҡ.), гигиенист. Мед. ф. д‑ры (2000). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1980) Өфөнөң дауалау-иҫкәртеү учреждениеларында эшләй. 1984 й. алып БДМУ‑ла: 1987 й. башлап лаб. мөдире, бер үк ваҡытта 1997 й. — өлкән ғилми хеҙм‑р; 1999 й. алып уҡыта, бер үк ваҡытта Рәсәй Мед. ФА БФҮ‑нең — БР ФА‑ның Мед. фәндәре бүлегенең ғилми секретары. Фәнни эшмәкәрлеге ксенобиотиктарҙың кеше организмына тәьҫирен өйрәнеүгә, насар экологик шарттарҙа йәшәгән халыҡты һауыҡтырыу проблемаларына арналған. Е. атмосфера һауаһында химик берләшмәләрҙең ағыулы булыуын баһалау ысулын эшләй, бензолдың 5‑метил сығарылмаһы өсөн рәсми сикләнеүле концентрацияны нигеҙләй. 100‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 2 уйлап табыу авторы.
Хеҙм.: Хемилюминесцентная оценка химических загрязнений атмосферы. Уфа, 1999; Здоровый образ жизни — основа сохранения здоровья населения. Уфа, 2008 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Михраб
Михраб, михрап — мәсеттә имам намаҙ уҡый торған махсус уйым урын. Тауыш акустикаһы тигеҙ таралһын өсөн уйланылған. Йыш ҡына колонна һәм аркалар менән биҙәлә һәм ҡибла йүнәлешен күрһәтеп тора, бүлмә ҡабырғаһының уртаһында урынлашҡан була. Исламда михраб VIII быуат башында барлыҡҡа килә. Мөхәммәт пәйғәмбәрҙең хәҙистәренда был турала аңлатма юҡ. Шулай ҙа ислам теологтары бер тауыштан яҡшы яңылыҡ(бидғәт) тип ҡабул итә.
Йөкмәткеһе
Башҡорт әҙәбиәтендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
"Михрап" һүҙе, башҡа дини төшөнсәләр кеүек үк, башҡорт әҙәбиәтендә лә осрай, йәғни, Иҙел-Урал мосолмандары йәшәгән төбәктәрҙәге мәсеттәрҙә михраб эшләнә торған булған.
Башҡа мәғәнәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт телендә "михрап" һүҙе күсмә мәғәнәлә лә ҡулланыла, изге урын тигәнде аңлата.Мәҫән, "күңел михрабы" - күңел түре.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү, 1993. - 810-сы бит
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт теленең һүҙлеге. 1-се том. - Мәскәү, 1993. - 810-сы бит
- Михраб.[1]
- Власов В. Г. Михраб // Новый энциклопедический словарь изобразительного искусства: В 10 т — СПб.: Азбука-классика, 2006. — Т. V. — 768 с: ил. + вкл б.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Михраб представляет собой "сердце мечети". Iran Russian Radio (2010-07-08). Тәүге сығанаҡтан архивланған 28 май 2013. 27 май 2013 тикшерелгән.


text:
Аҙна бүләге – Абҙаҡта
Был юлы аҙна бүләге абҙаҡтарға эләкте. Ошо ауылда йәшәгән Тәслимә менән Хәким Шакировтар бүләк алыу шатлығына эйә булды. Бүләгебеҙҙең 40 йылдан ашыу гәзитте алдырған, уны яратып уҡыған ғаиләгә эләгеүе икеләтә ҡыуаныслы булды. Үҙ районыңда сыҡҡан гәзитте алдырмай нисек йәшәмәк кәрәк, шуға ла бер нәмәгә ҡарамай һәр йылда ла яҙылып барабыҙ, ти Шакировтар. Хаҡлы ялда булыуҙарына ҡарамаҫтан, ауыл тормошоноң бар матурлығын тойоп, уның файҙаһын күреп йәшәйҙәр, кәртә тулттырып мал, ҡош- ҡорт аҫрайҙар, баҡса үҫтерәләр, ейән- ейәнсәрҙәрен ҡарайҙар. Шакировтарҙы электромонтерҙар ғаиләһе тип тә әйтергә була. Хәким ағайҙың олатаһы Фәррәх Шакиров 1935 йылдан 1941 йылда Бѳйѳк Ватан һуғышы башланғанға тиклем Кѳньяҡ Урал тимер юлының электр селтәрендә электромонтер булып эшләп, һуғышҡа китә. Һуғыштан һуң уның юлына улы Ғәббәс баҫа һәм эстафетаны үҙенең улы Хәкимгә тапшыра. Хәким ағай оҙаҡ йылдар ошонда эшләп, һаулығы буйынса пенсияға киткәс, уның урынына, Силәбе ҡалаһында махсус курс тамамлап, ҡатыны Тәслимә Баһыман ҡыҙы килә. Бѳгѳн Тәслимә апай ҙа хаҡлы ялда, ә уларҙың эшен улдары Иҡсан дауам итә. Дәртләнеп донъя кѳткән, матбуғат менән дуҫ булған Шакировтарҙы бүләк алыуҙары менән ҡотлап, артабан да дуҫлыҡты дауам итеүҙәрен теләйбеҙ.


text:
Изге Валентин көнө
Ғашиҡтар көнө (Изге Валентин көнө) — 14 февралдә бөтә донъяла үткәрелгән ғашиҡтар көнө. Был көндә яратҡан һәм ҡәҙерле кешеләргә йөрәк формаһындағы открыткалар — валентинкалар бүләк итеү ҡабул ителгән. Валентинкалар етештереүсе компаниялар үткәргән маркетинг сәйәсәте был байрамды Рәсәйгә бөтә доняъға таратты. Уның тарихы романтик мөхәббәткә бәйле.
Беҙҙең эраның 269 йылында Рим императоры Клавдий өйләнешеүҙе тыйыусы Указ сығара. Ғаилә ирҙәрҙе өйгә бәйләй, ә улар яҡшы һалдат булыу өсөн яратылған, тип иҫәпләй ул. Валентин исемле йәш христиан руханийы указды тыңламай, бер-береһен һөйгән йәрҙәрҙе йәшереп йәрәштерә. «Законһыҙ өйләнешеүҙәр» тураһында белеп ҡалған император уны язаларға һәм үлтерергә ҡуша.
Тотҡонда Валентин ваҡыт үткәреү өсөн төрмә начальнигының ҡыҙына мөхәббәт хаттары яҙа. Ауыр мәлдәр һәм үлем яҡынлашып килеүенә ҡарамаҫтан, йәштәр араһында ҡайнар мөхәббәт хистәре уяна. Хөкөм алдынан, 270 йылдың февралендә, егет ҡыҙға «Валентиндан» тип кенә яҙылған хушлашыу ҡағыҙы ебәрә. Ул аҙаҡ ғүмерлек мөхәббәт һәм тоғролоҡ символы булып китә. Күп йылдар үтеү менән Валентиндың көлөн Римдәге Изге Плаксидис сиркәүенә ерләйҙәр, ә ҡапҡаларын «Валентин — ҡапҡалары» тип атай башлайҙар. Һуңғараҡ сиркәү уны изгеләр рәтенә индерә, ә ғашиҡтар үҙҙәренең яҡлаусыһы сифатында ҡабул итә.
Был көн бөгөн дә онотолмаған, киреһенсә, халык, бигерәк тә йәштәр араһында киң тарала. Ғашиҡтар көнөндә, йола буйынса, бер-береһен һөйгәндәр бүләктәр бирешә, "валентинка"лар менән алмаша.
Изге Валентин байрамының сәскә эмблемаһы — ҡыҙыл рауза. Сөнки, антик легенда буйынса, ҡыҙыл рауза мөхәббәт аллаһы Афродита арҡаһында барлыҡҡа килгән, имеш. Алиһә үҙенең яраланған һөйгәне янына йүгергәндә, аҡ рауза ҡыуағына баҫа һәм энәләренә аяғын йәрәхәтләй. Уның илаһи ҡаны сәскәне ҡыҙыл төҫкә буяй.
Һылтанма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Всемирный Самый большой Валентин
- Символы и традиции дня святого Валентина.
- Әлфиә Әйүпова әҙерләгән материал ҡулланылды.


text: Рәшит Назаров — башҡорт әҙәбиәтендә генә түгел, бөтә төрки, хатта донъя әҙәбиәтендә һоҡланғыс күренеш, бөйөк шағир. Ул – башҡорт халҡының шиғри фекерләү ҡеүәһен юғары кимәлдә сағылдырған талант. Бындай ижадсы, билдәле, тиҙ өлгөрә, шиғриәт йондоҙона осоп ҡына түгел, атылып менә. Ер-Һыуҙы, тәбиғәтте, күк есемдәрен, кеше күңелен, тормошто — бөтә әйләнә-тирәне образдарҙа күҙәтеү, үҙенсәлекле фекерләү аша сағылдыра алыу маһирлығы уға, әлбиттә, тәбиғәт бүләк иткән илһам да, көс тә, яҙмыш та. Шағир быны үҙе лә яҡшы белгән, юҡҡа ғына бер шиғырында:


text:
Ғафури районында танылған яҙыусы Гөлнур Яҡупова башлап ебәргән «Өмөтлө ҡәләм» ижад бәйгеһенә йомғаҡ яһалды. Быйылғы еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы әҙибәнең йәнтөйәге Сәйетбабала үтте. Мәктәптең тамаша залына уҡытыусылар, уҡыусылар, төрлө ауылдарҙан килгән бәйге еңеүселәре, Өфөнән, район үҙәгенән килгән ҡунаҡтар, үҙҙәренең номинацияларын булдырған ойошма вәкилдәре йыйылды.
Сәйетбаба мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Зилә Иҙрисова кисәне асҡандан һуң бер-бер артлы сығыштар, концерт номерҙары башланды. «Табын» гәзитенең баш мөхәррире Самат Ғәлиуллин һүҙ алып:
– «Өмөтлө ҡәләм» бәйгеһе шиғырҙарын, сәсмә әҫәрҙәрен редакцияға ебәргән бихисап йәш ижадсыға ҡанат ҡуйҙы, улар киләсәктә ниндәй генә һөнәр һайлаһалар ҙа, ҡайҙа ғына эшләһәләр ҙә, илебеҙҙең, телебеҙҙең бәҫен күтәреүселәр булып торор. Уҡыусыларҙың ижад емештәрен түҙемһеҙлек менән көтөп ҡалабыҙ, – тине.
Артабан осрашыуҙың төп өлөшө – еңеүселәрҙе ҡотлау тантанаһы булды. Ҡарағай мәктәбе уҡыусыһы Зарина Үтәгәнова, Красноусол башҡорт интернат-гимназияһынан Элина Урманшина, Сәйҙә Хужаевалар, Үзбәктән Миңнегөл Хисмәтуллина, Ильяс Рәсүлевтәр, Бурлынан Наҙгөл Йәғәфәрова төрлө номинацияларҙа бүләкләнде. Еңеүселәргә дипломдар, бағымсылар әҙерләгән матур сувенирҙар, йәш ижадсыларҙың ижадынан тупланған «Ғафури вариҫтары» тип аталған йыйынтыҡ тапшырылды.
«Өмөтлө ҡәләм» конкурсының лауреаттары булып Юлыҡ мәктәбенән Динара Насирова, Сәйетбаба мәктәбенән Камила Ҡунафина һәм Красноусол башҡорт интернат-гимназияһынан Илмира Ҡотовалар танылды. Еңеүселәргә Гөлнур Яҡупова үҙенең аҡсалата премияларын таратты, яңы ғына донъя күргән «Тәбиғәттә ҡунаҡта – «В гостях у природы» тигән йыйынтығын һәм «Йыртҡыс ҡаны» исемле китаптарын автограф менән бүләк итте.
Конкурста премия алған һәм номинацияла еңгән һәр уҡыусы үҙенең шиғырҙарын уҡып ишеттерҙе, яҙыусыбыҙ уларҙы рауза сәскәләре биреп ҡотланы. Осрашыу аҙағында Гөлнур Миҙхәт ҡыҙы:
– Ижад итеүселәргә мин һәр ваҡыт ярҙамға килергә әҙермен, интернетта «Өмөтлө ҡәләм» тигән төркөмөм бар, шиғырҙарығыҙҙы шунда ла, «Табын» гәзите редакцияһына ла ебәрегеҙ. Мәктәбегеҙгә килеп оҫталыҡ дәрестәре үткәрергә лә ризамын. Беҙҙең Сәйетбабанан ғына ла 12 яҙыусы сыҡҡан. Әлеге быуын уҡыусылары араһынан да шағирҙар, яҙыусылар булыр, тип ышанам. Башҡортостандың беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың тыуған ере бит ул беҙҙең йәнтөйәгебеҙ! Күп уҡығыҙ, күҙәтеүсән булығыҙ, хәл-ваҡиғаларҙы күңелегеҙ аша үткәреп, аҡ ҡағыҙға образлы һынландырып төшөрөргә өйрәнегеҙ, – тине.
Шағирә бынан 17 йыл элек башланған ижад бәйгеһен даими яҡтыртып килеүсе, ойоштороусы «Табын» гәзитенә, район мәғариф бүлегенә рәхмәт әйтте. Сәйетбаба мәктәбе китапханаһына китаптар бүләк итте, тыуған яғына бөтмәҫ һөйөү менән һуғарылған «Рух ҡиблаһы» поэмаһынан өҙөк уҡып ишеттерҙе.
Гөлдәр КИНЙӘБАЕВА.


text:
“Һәр кемдең яҡлауға хоҡуғы бар”31-05-2013, 03:45 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
— Булат Ғүмәр улы, былтыр Башҡортостан адвокатураһы ойошторолоуға 90 йыл тулды. Адвокаттар палатаһының ғорурланырлыҡ бай тарихы бар. Уның йәмғиәтебеҙҙә тотҡан урыны тураһында ла һөйләп үтһәгеҙ ине.
— Адвокаттар институты халыҡҡа юридик ярҙам күрһәтеү өсөн ойошторолған. Беҙ — ошо эште тормошҡа атҡарыусылар. Башҡортостанда был институтҡа 1922 йылдың 12 авгусында Башҡорт АССР-ының Үҙәк һайлау комиссияһы декретына ярашлы нигеҙ һалынған. Ә Башҡортостандың адвокаттар коллегияһы тормошондағы иң ҙур ваҡиғаларҙың береһе — 1992 йылдың 29 феврале. Был көндө Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары “Адвокатура тураһында” Закон ҡабул итте. Шуны билдәләп үткем килә: Рәсәйҙең башҡа бер төбәгендә лә бындай закон юҡ! Ул беҙгә ҡаҡшамаҫ нигеҙ булдырҙы, сөнки ауыр һынылыш йылдарында тарҡалманыҡ, республика граждандарының конституцион хоҡуҡтарын һаҡлауҙа, суд-тикшереү органдарының эшмәкәрлеген алып барыуҙа тотҡарлыҡ күҙәтелмәне.
2002 йылдың 31 майында “Рәсәй Федерацияһында адвокаттар эшмәкәрлеге һәм адвокатура” тураһындағы Федераль закон ҡабул ителеүе үҫешкә ҙур йоғонто яһаны. Был беҙҙең тармаҡты граждандар йәмғиәтенең бер институты сифатында ҡабул итеүгә этәргес бирҙе. Шулай итеп, адвокатура ил кимәлендә берҙәм системаға һалынды, дәүләт власы органдарына һөнәри яҡтан буйһонмаған ойошмаға әйләнде. Республикала иһә ошо уҡ йылдың 22 ноябрендә Башҡортостандың Адвокаттар палатаһы булдырылды.
Быуатҡа яҡын эшләгән был институтҡа нигеҙ һалған, йәш адвокаттар өсөн өлгө булған исемдәрҙе телгә алғы килә: легендар “Ҡара генерал” Даян Мурзин, Шамил Мәхмүтов, Хәмзә Йыһаншин, Римма Арыҫланова. Әлеге мәлдә беҙгә маяҡ булырҙай алтмыштан ашыу ветераныбыҙ бар. Улар менән беҙ ғорурланабыҙ. Мөхәмәтғәли Мортаев, Миҙхәт Ғәйнетдинов, Юрий Наумов, Марат Әминев, Алексей Моргунов, Ришат Шәрәфетдинов, Вадим Яҡупов, Рифҡәт Чанышев, Айрат Арыҫланов һәм башҡалар әле лә сафта, һәр саҡ кәңәштәре менән ярҙам итергә, тәжрибәләре менән уртаҡлашырға әҙер.
Адвокаттар палатаһының йәмғиәттә тотҡан урыны тураһында һөйләгәндә, шуны әйткем килә: беҙҙең эштең һөҙөмтәһе — ғәҙеллек тәьмин итеү, төп эшмәкәрлегебеҙ — халыҡтың законда ҡаралған хоҡуҡтарын яҡлау. Әле беҙҙең палатала 1 600 адвокат иҫәпләнә, улар 20 коллегияла, 17 адвокаттар бюроһында һәм 260 кабинетта ҡабул итә.
— Бөгөн Башҡортостандың Адвокаттар палатаһы Рәсәйҙә иң ҙур һанлы һәм әүҙем эшләүселәрҙең береһе һанала.
— Был ысынлап та шулай. Беҙҙең филиалдар республиканың бөтөн район һәм ҡалаларында бар. Һәр адвокаттың эш һөҙөмтәһенән сығып һығымта яһау, күпләп бушлай юридик ярҙам күрһәтеү халыҡтың беҙҙең эшмәкәрлекте юғары баһалауына булышлыҡ итәлер, тип уйлайым. Быны, һис шикһеҙ, федераль палата етәкселәре лә билдәләй.
— “Триумф” милли премияһы менән бүләкләнеүегеҙ, уңышлы эштең һөҙөмтәһелер?..
— Был премияға абруйлы, эшмәкәрлекте юғары кимәлдә ойоштора белгән, граждандарҙың квалификациялы юридик ярҙамға хоҡуғын тәьмин иткән адвокаттар ойошмаһы ғына лайыҡ була ала. Быйыл беҙ ҙә ошо исемлеккә индек. Премия 23 апрелдә Мәскәүҙә үткән VI Бөтә Рәсәй адвокаттары съезында тапшырылды. Нисек кенә булмаһын, көндәлек башҡарған ҡатмарлы, яуаплы эшебеҙҙең һөҙөмтәһе ул. Ил буйынса иҫәпләнгән меңләгән коллегия араһында ошондай мәртәбәле премия яулау ҙур яуаплылыҡ та икәнен оноторға ярамай.
Ҡоро һүҙ булып яңғырамаһын өсөн уҙған йылдың йомғаҡтарына күҙ һалайыҡ. Башҡортостандың адвокаттар коллегияһы ойошмаларға һәм кешеләргә 50 меңгә яҡын хоҡуҡи ярҙам күрһәткән, шуның 30 меңгә яҡыны “Рәсәй Федерацияһында адвокаттар эшмәкәрлеге һәм адвокатура” Законының 26-сы статьяһына ярашлы бушлай башҡарылған. Шул иҫәптән, аҙ тәьмин ителгән меңгә яҡын ғаиләгә, 176 Бөйөк Ватан һуғышы ветеранына бушлай юридик ярҙам күрһәтелгән.
— Эйе, һеҙ йыш ҡына райондарға сығып, халыҡ менән күҙгә-күҙ осрашып, түләүһеҙ юридик ярҙам күрһәтәһегеҙ. Был алымды уңышлы тип иҫәпләйһегеҙ, ахырыһы.
— Әлбиттә, сөнки күсмә ҡабул итеүҙәр шунда уҡ һөҙөмтә бирә. Республиканың ниндәй төбәгендә ҡасан осрашыу үткәреүебеҙ алдан билдәле. Урындағы халыҡты район гәзиттәре аша иҫкәртәбеҙ. Һәр төбәктә яҡынса илле кешене ҡабул итергә тура килә. Халыҡты күберәк торлаҡ, хеҙмәт хоҡуғын боҙоу мәсьәләләре борсоуына инандыҡ.
— Адвокатты йыш ҡына табип менән сағыштыралар: мөрәжәғәт иткән кеше киләсәген һеҙгә ышанып тапшыра.
— Табип пациентының һаулығы өсөн яуаплы булһа, беҙ кешенең киләсәге өсөн яуаплы. Адвокатура өлкәһендә ике тиҫтә йыл эшләйем. Миңә ҡалһа, был —ижади эш. Шәхсән үҙемә әлеге һөнәр бөтә яҡлап та тура килде. Һәр эшкә тотонор алдынан — граждандар хоҡуғын боҙоуға бәйле эшме ул, әллә енәйәт эшеме — тәүҙә һәр яҡлап өйрәнергә кәрәк. Законға ярашлы ғына түгел, тормош бизмәненә һалып та үлсәйһең. Беребеҙҙең дә законды боҙорға хоҡуғы юҡ, әммә, ниндәй генә енәйәт ҡылынһа ла, абыныусы яңғыҙ ҡалырға тейеш түгел. Енәйәтсенең дә тәү сиратта кеше булыуын онотмайыҡ. Уның да хоҡуҡи яҡлаусыһы булырға тейеш. Хәйер, тәжрибәле адвокат булһам да, көсләүгә, наркотиктарға, кеше үлтереүгә бәйле эштәрҙе алып барыуы ҡыйын. Күңел тартмағандарын да атҡарырға тура килә, әлбиттә. Аңлау, яҡлау, үҙеңә кәңәш һорап килгән кешегә мөмкин тиклем ярҙам итеү — шунһыҙ булмай. Яҡын киләсәктә Рәсәйҙәге адвокатураның кимәле Европалағыға етеүен теләйем. Беҙҙә күпселек енәйәттәр, закон боҙоуҙар үҙ хоҡуҡтарыңды белмәүҙән килә. Ә Европала, АҠШ-та ғаилә адвокаттары институты һәйбәт үҫешкән һәм ғәҙәти практикаға әүерелгән. Унда кешеләр һәр аҙымын ғаилә адвокаты менән кәңәшләшеп эшләй.
— Республика тормошоноң уртаһында ҡайнаған ойошма булараҡ, һуңғы осорҙа өлгәшкән уңыштарығыҙ ҙа байтаҡ.
— Уларҙың береһе — “Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк сәйәси советы секретары, Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, “Рәсәй юристары ассоциацияһы” Бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан бүлексәһе етәксеһе Фәим Мөхәмәтшин һәм Башҡортостан адвокаттар коллегияһы президиумы араһында килешеү төҙөлөү. Халыҡ мәнфәғәтендәге мөһим документтарҙың береһе тип баһалайым уны. Төп маҡсаты —граждандарға түләүһеҙ юридик ярҙам күрһәтеү, консультациялар ойоштороу. Төрлө ғаризалар яҙғанда, ялыуҙар менән судҡа мөрәжәғәт иткәндә килеп тыуған мәсьәләләрҙе хәл итеү йәһәтенән был хеҙмәттәшлек файҙалы буласаҡ. Планға ярашлы, граждандарҙы түләүһеҙ ҡабул итеүсе юристар даими рәүештә республиканың башҡа район һәм ҡалаларында эшләйәсәк. Шулай уҡ был килешеү ярҙамында ауыр хәлдә ҡалғандарға сифатлы ярҙам күрһәтеү мөмкинлеге бар.
— Башҡортостан Адвокаттар палатаһының сайты ла бар. Унда төрлө һорауҙарға тулы яуап алып буламы?
— Сайт 2009 йылдан бирле эшләй. Унда һорау ҡалдырып, яуап алырға, ҡабул итеү сәғәттәре менән танышырға мөмкин. Адвокаттар палатаһының һуңғы яңылыҡтары ваҡытында ҡуйылып бара. Көнөнә йөҙгә яҡын кеше инеп сыға бында.
Сайтта мәғлүмәт күп тип билдәләп үткәйнек. Бында беҙҙең хәйриә акциялары менән дә танышырға мөмкин. Әйткәндәй, даими рәүештә Белорет районындағы балалар йортона ярҙам итәбеҙ. Ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға ярҙам ҡулы һуҙыуҙы мөҡәддәс бурысыбыҙ тип һанайбыҙ.
— Әңгәмәгеҙ өсөн рәхмәт! Һөнәри байрамығыҙ менән ҡотлап, эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ!


text:
“Зәңгәр яғыулыҡ” – сифат билдәһе30-09-2014, 03:00 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Коллектив 50-гә яҡын слесарь, 20 водитель, биш диспетчер, ете мастерҙан тора. Барыһы ла – тәжрибәле эшселәр. Араларынан Ревмир Шафиҡов, Ләис Баянов, Суфия Муллайәнова, Рәфитйән Гәрәев, Фәүәдис Ғәлиев, Рәүис Хәбибуллин, Илүс Шәйхлисламов, Гөлнур Ғафарова, Сәхиулла Кәлимуллин, Фәнүс Мәрүәров кеүек тырыш хеҙмәткәрҙәр ойошманың ғорурлығы һанала.
– Халыҡтың газ плитәләренең торошон даими тикшерәбеҙ, хәүефһеҙлек сараларын тәьмин итәбеҙ, кәрәкле ремонт эштәрен башҡарабыҙ, – ти участка етәксеһе Фәүәдис Сабиров. – Өҙөклөк барлыҡҡа килһә, уны тиҙ арала төҙәтәбеҙ. Быйыл 130 саҡрымлыҡ газ үткәргескә тикшереү яһап, төҙөкләндереп ҡуйҙыҡ. Һәр йортҡа ревизия уҙғарҙыҡ. Теләпән, Тәжәй, Базытамаҡ ауылдарында газ бүлеү пункттары яңыртылды, әле Рсай ауылында ла эш бара.
Районда 800 саҡрымлыҡ газ үткәргес, 125 газ көйләү пункты, 40 ҡаҙанлыҡ урынлашҡан. Әлеге коллектив 60-ҡа яҡын коммуналь бинаны һәм 11 меңдән ашыу абоненттың газ ҡоролмаларын хеҙмәтләндерә, һәр йортто “зәңгәр яғыулыҡ”лы итеү маҡсатында тырышып эшләй. Райондағы 87 ауылдың 72-һе газ менән тәьмин ителгән.
Район йылдан-йыл үҫә. Мәҫәлән, Иҫке Күктау, Сереккүл, Рсай ауылдарында яңы биҫтәләр барлыҡҡа килде. Киләһе йылда Йәйләү, Торасы ауылдарына газ үткәреү ҡаралған.
Илеш комплекслы хеҙмәте вәкилдәре төрлө семинарҙарҙа, конкурстарҙа ҡатнаша, “Газпром” газ бүлеү Өфө” йәмғиәтенең башҡа филиалдары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә.


text:
Республика башлығы күп функциялы үҙәктәр мәсьәләһе буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов дәүләт һәм муниципаль хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәктәр селтәрен үҫтереү мәсьәләһе тикшерелгән кәңәшмәлә ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр республика етәксеһенең матбуғат хеҙмәтенән. Видеоконференция режимында кәңәшмәне Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев үткәрҙе.
— Маҡсат – 2015 йыл аҙағына тиклем граждандарҙың 90 процентын «берҙәм тәҙрә» принцибы буйынса хеҙмәтләндереү мөмкинлеге менән тәьмин итеү. Бының өсөн күп функциялы үҙәктәр һанын өс тапҡырға тиерлек арттырырға кәрәк, – тине Дмитрий Медведев.
1 декабргә ҡарата Рәсәйҙә дәүләт һәм муниципаль хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү буйынса 848 күп функциялы үҙәк эшләй, уларға «Рәсәй халҡының өстән бер өлөшө мөрәжәғәт итә ала», тип белдерҙе Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе.
Дмитрий Медведев әйтеүенсә, күп функциялы үҙәктәр селтәрен «үҙәкте табыр өсөн кешеләргә бөтә ҡала буйлап йөрөргә тура килмәҫлек итеп» ойошторорға кәрәк. Документтарҙы ҡабул итеү һәм биреү берҙәм пункты һәр ҡала округында һәм муниципалитетта булырға тейеш. «Беҙ быны стратегик бурыс тип ҡарайбыҙ», – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дмитрий Медведев.
Граждандарҙы белешмә артынан төрлө инстанцияларға йөрөү кәрәклегенән, Федераль миграция хеҙмәтендә һәм банктарҙа сиратта тороуҙан азат итергә кәрәк, тип билдәләне Хөкүмәт Башлығы. «Быға сәғәттәр үтә, ә ҡайһы берҙә тәүлектәр ҙә. Быға күпме ваҡыт һәм нервы сарыф ителеүе хаҡында әйтеп тә тормайым», – тине Дмитрий Медведев.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бөгөн Башҡортостанда алты күп функциялы үҙәк офисы эшләй. 2013 йыл аҙағына уларҙың һаны 15-кә еткереләсәк. Был маҡсатҡа быйыл республика бюджетынан 572 миллион һум аҡса бүленгән.


text:
Был айҙа Рәсәй Президенты Владимир Путин Милли гвардия ойоштороу тураһындағы ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Яңы көс структураһы ижтимағи тәртипте тәьмин итәсәк, ғәҙәттән тыш хәлдәр була ҡалһа, халыҡтың именлеге өсөн яуап бирәсәк, ил сиктәрен һаҡлауҙа, терроризмға ҡаршы көрәштә лә ҡатнашасаҡ.
Ҡайҙа һин, шиғыр яҙыусы?
Ҡайҙа һин, яуыз инквизитор –
Бөтә ялған ижадсыларҙы
яндырыусы?
Был һүҙҙәр – “Ҡош юлы” бард фестивале лауреаты Тимур Әхмәтйәновтың йырынан. Бик тәрән фекер һалынмағандыр уға, әммә бөгөн “шиғыр яҙыусы” менән халыҡ араһында бәйләнеш юҡлығын аңлатырлыҡ кимәлдә.


text:
Бер-береһенең белеп ҡәҙерҙәрен
16 января 2013 йыл | ---
Айырылмаһын, ҡайырылмаһын,
Пар булһын ҡанатығыҙ.
Айға түгел, йылға түгел,
Ғүмергә яратығыҙ, - тип теләк теләгәйне туғандары Ҡормантау ауылында йәшәүсе Рәйсә менән Рәшит Хисаметдиновтарға. Туйҙағы изге теләктәр ҡабул булып, ҡанаттары ҡайырылманы, мөхәббәттәре ғүмерлек булды уларҙың һәм бына 60 йыл инде иңгә-иң терәшеп, шатлығын да, ҡайғыһын да уртаҡ итеп үҙҙәре һайлаған яҙмыш һуҡмағынан етәкләшеп атлайҙар.
Пар булһын ҡанатығыҙ.
Айға түгел, йылға түгел,
Ғүмергә яратығыҙ, - тип теләк теләгәйне туғандары Ҡормантау ауылында йәшәүсе Рәйсә менән Рәшит Хисаметдиновтарға. Туйҙағы изге теләктәр ҡабул булып, ҡанаттары ҡайырылманы, мөхәббәттәре ғүмерлек булды уларҙың һәм бына 60 йыл инде иңгә-иң терәшеп, шатлығын да, ҡайғыһын да уртаҡ итеп үҙҙәре һайлаған яҙмыш һуҡмағынан етәкләшеп атлайҙар.
М.З.ЯГАНШИН
16 января 2013 йыл | ---
Райондың энергетика тармағы ветераны, Ғафури район электр селтәренең элекке начальнигы М.З.Яганшин 77-се йәшендә көтмәгәндә арабыҙҙан китте.
Бүләктәр эйәләрен тапты
16 января 2013 йыл | ---
Бер-береңә изге теләктәр теләп, бүләктәр бирешеү мәле – Яңы йыл байрамы үтеү менән "Табын” гәзите үҙен алдырып уҡыусылар араһында, йылдағыса, бүләктәр уйнатты.
Бергә-бергә күңелле
16 января 2013 йыл | Хаттар
Уҫман ауылында шыршы байрамы, һәр йылдағыса, күңелле үтте. Беҙҙә халыҡ дәртле, һәләтле. Йыр-моңға оҫталар үҙ һөнәрен күрһәтте, төрлө уйындар уйнатылды, лотерея ойошторолдо, матур бүләктәр таратылды.
Тәмәкегә ҡаршы көрәште хуплайым
16 января 2013 йыл | Хаттар
Социологик тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, тәмәке төтөнө менән үҙҙәрен ағыуламаған кешеләр тәмәке тартыусыларға ҡарағанда оҙағыраҡ йәшәй. Оло йәштәге кешеләрҙең бөтәһе лә тәмәке тартмаусылар. Тәмәке тартыусылар үҙ-үҙҙәрен ағыулай, ғаиләһенә матди яҡтан ғына түгел, рухи матурлыҡта ла ҙур зыян килтерә. Эскеселәр кеүек, тәмәкеселәр ҙә илебеҙ өсөн оло бер бәлә, фажиғә.


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
Үгеҙегеҙ үҙегеҙҙеке, мөгөҙө үгеҙҙеке, үгеҙҙең мөгөҙөн үҙегеҙ һындырғас, үгеҙҙән күрмәгеҙ, үҙегеҙҙән күрегеҙ. Таҡта ҡаҡма, ҡапҡа ҡаҡ, ҡапҡа ҡаҡма, таҡта ҡаҡ. Һылыубикә һигеҙ һыйыр һуйған, һигеҙе лә һимеҙ, һигеҙенән дә һигеҙ һауыт май сыҡҡан. Һәҙи, һыйырҙарға һоло һаламын һал!
“Отҡорҙар” аймағы Ҡобайырҙың исеме? Бөтә һүҙҙәр ҙә аңлашыла √ Аңлашылмаған һүҙҙәр бар ? Уралтау нимәләргә бай? Ҡобайыр менән килешәм (килешмәйем), үҙемдең вариантым бар - + Беҙҙең өйрәнгән темаға ярашлы Һүҙҙәр бармы? Ай,Уралым,Уралым, Сыңыр-сыңыр сыңраған Йылҡыһы күп Уралтау. Мөңөр-мөңөр мөңрәгән Һыйыры күп Уралтау. Һаба-һаба ҡымыҙы, Ғыж-ғыж килгән ҡурайы, Сың-сың килгән ҡумыҙы, Йыр йырлатҡан Уралтау
Урал тауы, Оло Эйек йылғаһы, Ҡарағайлы күле, Шишмә районы,Ҡунаҡбай ауылы, Сибай ҡалаһы - географик атамалар Гөлфиә Юнысова, Факиһа Туғыҙбаева, Рәми Ғарипов - исем - фамилиялары “Аманат”журналы , “Йәшлек” газетаһы - газет- журналдар Башҡортостан Республикаһының төҙөлөүе, Бөйөк Ватан һуғышы - тарихи ваҡиғалар Алғыр, Аҡтырнаҡ, Ҡашҡар - хайуан ҡушаматтары.
Номер материала: ДВ-334583
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
- Подробности
- Просмотров: 240
“МОНОЛИТСТРОЙ”, төрлө тәғәйенләнешле монолит биналар һәм ҡоролмалар төҙөү пр‑тиеһы. 1989 й. Өфөнөң Үҙәк эксперименталь механика оҫтаханалары, Эксперименталь механика з‑ды һәм тимер-бетон изделиелар һәм төҙөлөш деталдәре етештереү з‑ды базаһында Өфө эксперименталь ҡорамалдар һәм төҙөлөш конструкциялары комб‑ты булараҡ ойошторола; 1993 й. алып “М.” дәүләт пр‑тиеһы, 1995 й. — ААЙ, 2005 й. ябыла. Составына төҙөлөш, металл конструкциялар, тимер-бетон изделиелар цехтары ингән. Пр‑тие йыйылма тимер-бетон конструкциялар, төҙөлөш материалдары, иретеп йәбештерелгән металл конструкциялар, стандарт булмаған ҡорамалдар, алынмалы йөк ташыу яйланмалары етештергән. Төп заказсылары: “Уфанефтехим” ААЙ, Торлаҡ төҙөлөшө фонды. 1992— 2000 йй. пр‑тие тарафынан 5 күп ҡатлы монолит бина һ.б. объекттар төҙөлгән.
Тәрж. Ф.Ғ.Ғәлиев


text:
Һырдаръя
Һырдарья́, (иҫк. Һыр-Дарья́, үзб. Sirdaryo, таж. Сирдарё, ҡаҙ. Сырдария, бор.грек. ἸaEάptnς, Якса́ртес) — Урта Азияның иң оҙон, һыу күләме буйынса Амударъя йылғаһынан һуң икенсе йылға.
Үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йылға Фирғәнә үҙәненең көнсығыш яғында Нарын һәм Ҡарадаръя ҡушылыуҙан барлыҡҡа килә. Һырдаръя аҡмаһы бассейндың таулы яғында формалаша. Йылға һыуы күбеһенсә ҡарҙан, әҙерәк өлөшө — боҙҙан, ямғырҙан килеп сыға.
Фәрғәнә үҙәненән ағып сыҡҡас, йылға Фәрхәд тауҙары аша үтеп, артабан Ас дала аша киң, урыны менән һаҙлыҡлы 14,7 км киңлектәге һыубаҫар аша аға.
Урта ағымда (Фәрхәд тауҙарынан Шардара һыуһаҡлағысына тиклем) Һырдаръяға Ангрен (Ахангаран), Чирчик, Келес йылғалары ҡушыла.
Һырдаръя түбәнге ағышында Ҡыҙылҡом ҡомлоғоноң көнсығыш һәм төньяҡ сигенән аға; йылға йүнәлеше бында боролмалы, тотороҡһоҙ, ҡыш-яҙ көнө йыш ҡына һыу таша. Һуңғы ҡушылдыҡ — Арыс. Түбәнге ағымда Төркестан ҡалаһы еренән Жосалы район үҙәгенә тиклем киң һыубаҫар бар (киңлеге 10—50 км, оҙонлоғо 400 км), күп юл, урыны менән ҡамыш баҫҡан, ауыл хужалығы өсөн ҡулланыла (дөгө, баҡса культуралын үҫтереү, йәшелсәселек, урыны менән баҡсасылыҡ өсөн). Һырдаръя тамағында күп юл, күлдәр, һаҙҙар менән дельта барлыҡҡа килә (Ҡазалы ҡалаһы тирәһендә), баҡса культураларын ҡарау өсөн ҡулланыла.
Һырдаръя элек Арал диңгеҙенә ҡоя, әммә һыу кимәленең ҡырҡа кәмеүе, диңгеҙҙең ике яртыға бүленеүе сәбәпле (1989 йыл), йылға диңгеҙҙең төньяғына ҡоя («Кесе диңгеҙ»). Һырдаръя һыуҙары хужалыҡҡа китә, шуға күрә йылға тамағында һыу күләме тәбиғи ваҡыттағыға ҡарағанда (1960 йылға тиклем) 10 тапҡырға кәмей.
Йылға бассейны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҙән оҙонлоғо — 2212 км. Һырдаръя йылғаһы бассейнында Ҡырғыҙстандың Нарын, Жалалабад, Ош, Тажикстандың Согдий өлкәһе, Үзбәкстандың 6 өлкәһе: Әндижан, Наманган, Фәрғәнә, Ташкент, Жизак, Һырдаръя өлкәләре, Ҡаҙағстандың Көньяҡ Ҡаҙағстан, Ҡыҙылурҙа өлкәләре. Һырдаръя бассейны майҙаны — 219 000 км².
Каналдың 11-се километрында Фәрхәд ГЭС-ы (архитекторы Иосиф Каракис) урынлашҡан. Йылғала Ҡайраҡкүм (4,2 км³, Тажикстан), Шардара (5,7 км³, Ҡаҙағстан) һыуһаҡлағыстары бар. Шулай уҡ Ҡаҙағстандың Көньяҡ Ҡаҙағстан өлкәһендә Күкһарай һыуһаҡлағысы төҙөлә, 3 миллиард кубометрға күләмгә ҡаралған, төҙөлөш 2011 йылдың декабрендә тамамлана.
Һырдаръя буйында Хужанд, Һырдаръя, Бекабад, Шардара, Ҡыҙылурҙа, Байҡоңыр, Ҡаҙалы ҡалалары урынлашҡан.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Грек тарихсылары эштәрендә йылғаның урта ағымы «Танаис» исемен йөрөтә, уны скифтар еренән аҡҡан билдәле Дона-Танаис исеменән алалар. Ике Танаистың булыуы тураһында б. э. II б. грек яҙыусыһы Арриан яҙа. Уныңса, Һырдаръя урындағы боронғо «Яксарт» исемен йөрөтә, уны саҡ ырыуҙары ҡуллана.[1]
Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йылғаның һул ярында, Ҡыҙылорда өлкәһендә Артыҡ Ата ҡаласығы урынлашҡан[2].


text:
95 йыллығын билдәләй. Заманында мәғариф тармағы үҫешен, башҡорт телен уҡытыу методикаһын яйға һалыу маҡсатында булдырылған журнал һәр осорҙа ла үҙ бурыстарына тоғро ҡала.
Иҫке Собханғол ауылында белем усағын үҙгәртеп ҡороу проектын күргән балалар ҙа, уҡытыусылар ҙа шатлыҡ кисерә. Бигерәк матур, иркен булмаҡсы!
Бөгөн бында эш гөрләй, машиналар, экскаваторҙар тауышы тынмай. Былтыр мәктәптең иҫке өлөшөн ҡутарып ташлағандар, әле нигеҙ өсөн урын әҙерләнә.
Федераль үҙәктең төбәктәргә “кәңәше” бер: сығымдарҙы ҡыҫҡартырға, оҙайлы проекттарҙан баш тартырға кәрәк. Әммә аҡсаны һаҡсыл тотоноу ғына мәсьәләне хәл итә алмай. Позицияны һаҡлап ҡалыу өсөн ресурстар кәрәк. Ә уларҙы ҡайҙан алырға?
Быйыл авгусҡа тиклем мәсетте төҙөй башларға тейешбеҙ. Тик, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бының өсөн матди мөмкинлек етеңкерәмәй. Хәлегеҙҙән килгәнсә ярҙам итһәгеҙсе, хөрмәтле ҡәрҙәштәр!
Ғүмер бөтөп, тупраҡ ситкә яҙып,
Әгәр мине үлем ауҙарһа,
Мин һандуғас кеүек үлһәм ине
Һәм күмелһәм ине тауҙарға,
Кемдәр улар – әҙәбиәт өлкәһенә ҡағылышлы ойошмалар? Иң беренсе сиратта, әлбиттә, Башҡортостандың Яҙыусылар союзы. Уның күпме проблемалары бар?
“Ҡыуаҡан ҡойроғо” төшөнсәһенең хәҙерге башҡорт әҙәби теленә бәйле ҡулланылышҡа инеүе уҙған быуаттың 20-се йылдарына ҡарай. Ул хаҡта заманында “Белем” журналында (1927 йыл, №12) “Беҙҙә төп тел, шиүә мәсьәләһе” тигән мәҡәләнең авторы: “1924 йыл дөйөм башҡорт ялпыһы (халҡы. – З. Н.) өсөн әҙәби тел итеп алған шиүәбеҙ (һөйләшебеҙ. – З. Н.) хәҙерге көндә майҙанда булған йәнле шиүәләрҙең береһен генә әсас (нигеҙ. – З. Н.) итмәне, бәлки, Юрматы шиүәһенә Ҡыуаҡан ҡойроғон ҡушып алынды.


text:
Фото:
Башҡортостандың 160 эҙәрмәне һәләк булған яугирҙарҙы эҙләү өсөн экспедицияға юллана
Фото:
23 апрелдә Башҡортостан эҙәрмәндәре экспедицияһы Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында һәләк булған совет һалдаттарын һәм офицерҙарын эҙләү өсөн Псков, Новгород һәм Ленинград өлкәләренә юлланасаҡ, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР Эҙәрмәндәр отрядтары йәмәғәт фонды Советы рәйесе Илдар Бикбаев.
— Йәмғеһе 160 экспедиция ағзаһы күрһәтелгән, нигеҙҙә мәктәп уҡыусылары һәм студенттар, был бик күп, — тип билдәләне Илдар Бикбаев. – Беҙгә республика Хөкүмәте лә ярҙам итте, һәләк булған Ватан һаҡсылары иҫтәлеген мәңгеләштереү кәрәклеген аңлап, ул экспедиция үткәреүгә тейешле средстволар бүлде.
Илдар Бикбаев әйтеүенсә, яугир һөйәктәрен табыу өсөн экспедиция ваҡытында һәр ҡатнашыусы 20 тонна ер ҡаҙа. 10 көн эсендә эҙләү отрядтары меңәрләгән һалдаттарҙың мәйетен таба.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостанда тыуған 127 меңдән ашыу яугир хәбәрһеҙ юғалған, 100 меңдән ашыу кешенең ҡайҙа ерләнгәне лә билдәһеҙ – улар яу яланында ятып ҡалған. Һуғыш йылдарында Рәсәйҙә йәмғеһе 5,5 миллиондан ашыу кеше хәбәрһеҙ ғәйеп булған, әле һаман ер ҡуйынына тапшырылмаған 6 миллиондан ашыу һәләк булған яугир иҫәпләнә.


text:
Һәр муниципалитеттың үҙенең инвестицион планы буласаҡ
Инвестициялар өлөшөн Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин быйылғы эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе тип атаны. Был турала ул ведомство коллегияһының киңәйтелгән ултырышында белдерҙе, тип хәбәр итә БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәте. Бында дәүләт инвестицияларын планлаштырыу һәм контролдә тотоу системаһын камиллаштырыу, шәхси инвесторҙар өсөн төбәктең күркәмлеген арттырыу тураһында һүҙ бара.
Был йәһәттән муниципалитеттарға ҙур яуаплылыҡ йөкмәтелгән. Министр әйтеүенсә, һәм ҡала һәм районға Комплекслы инвестиция планын (КИП) төҙөргә кәрәк. Бындай «бәләкәй стратегиялар» ысынлап та һөҙөмтәле һәм сифатлы эшләһен өсөн, республикала әле Территориаль маркетинг агентлығы ойоштороу мәсьәләһе хәл ителә. Муниципалитеттарға ярҙам итеү уның төп функцияларының береһе буласаҡ.


text:
Силәбелә ҙур уңыш менән Роберт Юлдашевтың концерты үтте
Силәбе трактор заводы театрында ҙур уңыш менән виртуоз ҡурайсы Роберт Юлдашев һәм «Ҡурайсы» төркөмөнөң концерты үтте. Сараны төбәктең «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы һәм Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре иттифағы ойошторҙо.
Концерт барышында тамашасылар боронғо башҡорт музыка ҡоралдарының сихри моңона сорналды, шулай уҡ башҡарыусының үҙе менән дә аралашты. Көй башҡарыр алдынан Роберт Юлдашев тормош, уның матурлығы, рухи ҡиммәттәр тураһындағы уй-фекерҙәре менән бүлеште, Чили Республикаһындағы аварияла ниндәйҙер мөғжизә менән тере ҡалған шахтерҙар менән аралашыуы хаҡында һөйләне. Концерт тамашасы күңеленә хуш килде.
Силәбе өлкәһендә Роберт Юлдашев һәм «Ҡурайсы» төркөмө йәнә бер концерт ҡуясаҡ, сара 28 апрелдә Озерск ҡалаһында үтә.


text:
Мәскәүҙә үтәсәк кинофестивалдә Өфө авторҙарының фильмдары күрһәтеләсәк
«Журналист һөнәре» халыҡ-ара документаль фильмдар кинофестивале Мәскәүҙә 17-22 октябрҙә үтәсәк.
Фестиваль президенты, Рәсәй Журналистар союзы рәйесе Всеволод Богданов кинофорумдың төп темаһын «Ышаныс формулаһы» тип билдәләне:
— Илебеҙҙә тоталитаризмдан демократияға барған ауыр юлдағы радикаль үҙгәрештәр, элекке идеалдарҙың, стереотиптарҙың юҡҡа сығыуы үҙен эҙләнеүҙәрҙә тапҡан икенсе журналистика булдырылыуын талап итте. «Журналист һөнәре» фестиваленең төрлө номинацияларында тәҡдим ителгән күпселек фильмдар тап ошо хаҡта. Әгәр фильмдарҙы тикшереү һөҙөмтәле үтһә, фестиваль көндәрендә башҡарыласаҡ эшебеҙ халыҡта журналистар йәмғиәтенә ҡарата ышаныс булып сағылыш табасаҡ.
Фестиваль программаһы 45 фильмды үҙ эсенә ала, уларҙың күпселеге төбәк компаниялары менән әҙерләнгән, тип хәбәр иттеләр Үҙәк журналистар йортонан.
Башҡортостан исеменән фестивалдә «Вся Уфа» продюсер үҙәге сығыш яһаясаҡ, ул «Большое интервью» шәлкеменән ике эшен тәҡдим итәсәк — «Сергей Майоров менән интервью» һәм «Светлана Сорокина менән интервью».


text:
8 ноябрҙә Өфөлә күсемһеҙ милек форумы асыла
8 ноябрҙә Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт йортонда Инвестициялар, күсемһеҙ милек һәм девелопмент форумы асыла. Бер юлы бында «Күсемһеҙ милек. Көҙ-2012» экспозицияһы ойоштороласаҡ. Төбәктең Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты менән ойошторолған саралар 10 ноябргә тиклем дауам итә.
Тәүге көндө «2012 йылдың көҙөнә БР һәм Өфөнөң инвестициялар, төҙөлөш һәм күсемһеҙ милек баҙарындағы хәлдәр. Торлаҡ төҙөүгә территорияларҙы комплекслы үҙләштереү өсөн ер участкалары етешмәү мәсьәләләре» темаһына пленар ултырыш үтә. Уның эшендә власть органдары вәкилдәре, төҙөүселәр, инвесторҙар, кредит ойошмалары хеҙмәткәрҙәре һәм башҡа белгестәр ҡатнашасаҡ.
Йома, 9 ноябрҙә, «Ипотека һәм кредит көнө» үтә, уның сиктәрендә граждандар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуаптар аласаҡ.
Сараларға теләгән һәр кем килә ала. Инеү бушлай.


text:
Баш ҡала урамдары буйлап яңы 11 троллейбус йөрөйәсәк
«Өфө ҡалаһының электр транспорты идаралығы» муниципаль унитар предприятиеһы 6 мартта үҙ ҡарамағына БТЗ-52763 маркалы яңы 11 троллейбус аласаҡ. Улар бөтәһе лә – Башҡортостан троллейбус заводы производствоһынан.
— Яңы троллейбустар ҡаланың көньяҡ өлөшөнә маршрутҡа йүнәләсәк, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфөнөң муниципаль электр транспорты идаралығы баш инженеры Сәғит Камалов. — Салондар түбән иҙәнле, ул троллейбуста сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән пассажирҙарға йөрөргә мөмкинлек бирәсәк. Бер троллейбустың хаҡы – 9,09 миллион һум.
Муниципаль электр транспорты идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, әлеге ваҡытта Өфөлә 210 троллейбус һәм 150 трамвай йөрөй, уларҙың күбеһе алмаштырыуҙы талап итә. Троллейбус паркының туҙыуы 70 процент, трамвайҙың 90 процент тәшкил итә.