text:
Башҡортостан муниципалитеттарына «ҡоро закон» индереү хоҡуғын биреү ихтимал
«Айыҡ Башҡортостан» төбәк йәмәғәт хәрәкәте республиканың Өфө һәм Баймаҡ районы халҡының алкоголде һатыу тураһындағы федераль законға үҙгәрештәреү индереү тураһында башланғысты хупланы. Республика халҡы БР Дәүләт Йыйылышына ҡануниәткә төҙәтмәләр индереү тәҡдиме менән мөрәжәғәт итте, уға ярашлы урындағы депутаттар үҙ ауыл биләмәһе территорияһында алкоголде һатыуҙы тыйыу тураһында ҡарар ҡабул итә аласаҡ.
Бөгөнгө көнгә активистар был закондар инициативаһын әҙерләү һәм индереүгә меңдән ашыу ҡул тамғаһы йыйған.
Дәүләт Йыйылышында Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты ҡарамағындағы эксперт советы ултырышында Башҡортостандың айырым райондарында «ҡоро закон» индереү тураһындағы башланғысты Совет рәйесе Рәшит Хәйруллин әйтеп бирҙе.
«Этил спирты, алкоголь һәм составында спирт булған продукция етештереүҙе һәм уның әйләнешен дәүләт көйләүе һәм алкоголь продукцияһын файҙаланыуҙы (эсеүҙе) сикләү тураһында»ғы Федераль закон Рәсәй субъекттарына алкоголде һатыу буйынса сикләүҙәр индереү хоҡуғы бирә, тип билдәләне ул. Рәшит Хәйруллин был һорауға тағы ла айырым ҡарарға тәҡдим итте: алкоголь продукцияһын үҙ муниципалитеты территорияһында ваҡлап һатыуҙы тыйыу хоҡуғын урындағы үҙ идара органдарына биреү.
— Һәр субъект үҙ территорияһында алкоголь продукцияларын һатыуҙы тыя ала, тип яҙылған федераль закон бар. Ошоға оҡшаш норманы айырым районға, айырым торама пунктҡа индерә алабыҙ, тип иҫәпләйбеҙ, — тип хәбәр итте Рәшит Хәйруллин. — Беҙ был норманы федераль законда яҙырға тәҡдим итәбеҙ.
Был тәҡдимде эксперт советы ағзалары етди өйрәнәсәк. Һуңынан әҙерләнгән инициатива Дәүләт Йыйылышының Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты депутаттарына ҡарарға тәҡдим ителәсәк.


c: text/html

text:
Фото:
«Иммунопрепарат» 682 миллион һумлыҡ дарыуҙар сығарҙы
Фото:
Өфөнөң «Иммунопрепарат» предприятиеһында быйыл 6 айҙа 682 миллион һумлыҡ продукция етештерелде. План 103,2 процентҡа үтәлде, физик күләм индексы 167,1 процентҡа тигеҙ.
Хондролон, АДС-М-анатоксин, интерферон, пандефлю, простакор, глюкоза, церебролизат препараттары етештереү арттырылды.
Шулай уҡ хеҙмәткәрҙәр һаны ла артты. 2010 йылдың 5 айында, уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, Башҡортостан биотехнологтары коллективы 57 хеҙмәткәргә күберәк.
1 ғинуарҙан “Микроген” ғилми-етештереү берекмәһенең Өфөләге филиалы хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы уртаса 10 процентҡа артты һәм быйыл 5 айҙа 13590 һум тәшкил итте.
1 июндән ул тағы ла уртаса 16,5 процентҡа артты.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Өфөләге ҡарттар йорто-интернатында Олимпия уты Эстафетаһына арналған концерт үтте
Фото:
Йәмәғәт палатаһы һәм Башҡортостандың Йәштәр парламенты ағзалары Өфөләге ҡарттар һәм инвалидтар йорто-интернатында йәшәүселәр өсөн тематик байрам концерты ойошторҙо. Сара Өфөлә үткән Олимпия уты Эстафетаһына арналды. Йорт-интернатҡа факел йөрөткән волонтерҙар килде.
Республиканың Йәмәғәт палатаһы һәм Башҡортостандың Дәүләт йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр парламенты ағзаларынан тыш, кисәлә Өфөнөң 83-сө мәктәп-лицей уҡыусылары һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты волонтерҙары ҡатнашты.
Социаль учреждениела йәшәүселәр тулыһынса тантана атмосфераһын тойһон өсөн, волонтерҙар Өфөлә Олимпия уты Эстафетаһы нисек үткәне тураһында махсус ролик әҙерләгәйне. Пенсионерҙар үҙҙәренең көйәрмәндәр икәнлеген танып, әлбиттә, Рәсәй йыйылмаһы өсөн борсоласаҡтарын белдерҙе. Олимпия уйындары барышында бында спорт ярыштарын ҡарауҙы ойошторорға планлаштыралар. Волонтерҙар ҡайҙа һәм ниндәй объекттарҙа эшләйәсәктәре тураһында һөйләне.
— Беҙ йорт-интернатта йәшәүселәрҙең тормошон үҙгәртә алмайбыҙ, әммә уны саҡ ҡына ҡыҙыҡлы итеп, яңы ваҡиғалар һәм тәъҫораттар менән тултырыу беҙҙең хәлдән килә. Күмәкләп беҙ уларға үҙҙәрен кәрәкле итеп тойорға ярҙам итәбеҙ, — тип үҙ тәъҫораттары менән уртаҡлашты БР Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Башҡорт дәүләт медицина университетының Волонтерҙар үҙәге директоры урынбаҫары Алина Трусова.


text:
Урман йәнлектәренән кешеләр яфалана
Дыуан районында кешеләргә айыу һөжүм иткән. Ярославка ауылынан аталы- уллы ике кеше урманға ағастарға солоҡ ҡуйырға бара.
Егет кешене атаһы тиҙ арала дауаханаға алып бара. Әле умартасы Дыуан район клиникаһының хирургия бүлегендә. Уның сәләмәтлегенә ҡурҡыныс янамай. Табиптар, шәфҡәт туташтары әйтеүенсә, айыу тырнағынан ҡотолған егет хәбәрселәр менән осрашыуҙан баш тарта.
Ә Салауат районында малдарға бүреләр һөжүме йышайған. Май айында ғына йыртҡыстар Арҡауыл, Таймый ауылдары биләмәләренә ҡараған хужалыҡтарҙа 13 баш малды тамаҡлай. Яҡынса фараздарға ҡарағанда, малды бер бүре ҡырған. Районда уны аулау буйынса операция башланған. Сараға күрше төбәк һунарсылары ла йәлеп ителгән, тик һаман ата алмайҙар.


text:
1773 йыл Пермь ҡалаһы һәм Егошиха баҡыр иретеү заводтарына нигеҙ һалыу йылдары булараҡ билдәле. Егошиха һәм Пермгә яҡын урынлашҡан Юго-Камский, Юг баҡыр иретеү заводтарын ошо ерҙең аҫаба хужалары – Ҡуян һәм Башҡолтай ауылы башҡорттары руда менән тәьмин иткән. Санкт-Петербургта асылған Рәсәйҙең беренсе Тау институтының исеме лә Пермь башҡорто – Ҡуян ауылынан сыҡҡан мәғдәнсе Исмәғил Тасимов менән бәйле. Урал мәғдәнселәренең беренсе баш ҡалаһы – Пермдә Ҡурай байрамы һәм “Башҡорт халҡының рухи мираҫы” тип аталған “түңәрәк өҫтәл” ойошторолдо.
1773 йыл Пермь ҡалаһы һәм Егошиха баҡыр иретеү заводтарына нигеҙ һалыу йылдары булараҡ билдәле. Егошиха һәм Пермгә яҡын урынлашҡан Юго-Камский, Юг баҡыр иретеү заводтарын ошо ерҙең аҫаба хужалары – Ҡуян һәм Башҡолтай ауылы башҡорттары руда менән тәьмин иткән. Санкт-Петербургта асылған Рәсәйҙең беренсе Тау институтының исеме лә Пермь башҡорто – Ҡуян ауылынан сыҡҡан мәғдәнсе Исмәғил Тасимов менән бәйле. Урал мәғдәнселәренең беренсе баш ҡалаһы – Пермдә Ҡурай байрамы һәм “Башҡорт халҡының рухи мираҫы” тип аталған “түңәрәк өҫтәл” ойошторолдо.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетының республикабыҙ төбәктәрендә генә түгел, сит өлкәләрҙә, илдәрҙә йәшәгән милләттәштәребеҙ менән даими осрашыуҙар уҙғарыуын, килеп тыуған мәсьәләләрҙе уртаға һалып һөйләшеүен гәзитебеҙҙә даими яҡтыртып торабыҙ. Ошондай сараларҙың береһе Бөрө районында үтте. “Башҡортостан Республикаһында милләт-ара килешеүҙе нығытыуҙа туған телдәрҙең роле” тип аталған ғилми-ғәмәли конференцияла Асҡын, Балтас, Бөрө, Благовещен, Борай, Ҡариҙел, Мишкә райондары вәкилдәре, урындағы уҡыу йорттары уҡытыусылары, студенттар ҡатнашты.
Тыуған ерҙең туҙаны ла... ҡәҙерлеме? йәки Ҡытайҙы яулаған яҡташ хаҡындаБашҡорт донъяһы // 9-12-2016, 02:57
Кем ул һин, Фәриҙә? Заманында, төрлө ижтимағи-сәйәси сәбәптәр арҡаһында һәм йәшлек ҡыҙыҡһыныуын еңә алмайынса, тыуған еренән, ил-ҡәүеменән айырылып сығып киткән, ҡасандыр ҡанаты нығынып етмәгән ҡошсоҡтан бөгөн ирекле осҡан талымһыҙ ҡошҡа әүерелгән бер затмы? Башҡорт рухын күңелендә тап төшөрмәй һаҡлаған, шул уҡ ваҡытта башҡаларҙың тарихына, мәҙәниәтенә, теленә оло хөрмәт менән ҡараған тынғыһыҙ күңелле, киң ҡарашлы милләттәшме? Әллә иң матур йылдары сит ҡәүемдәрҙә үтһә лә, бар булмышы менән тамырҙарына тартылған, кендек ҡаны тамған ерен һағынған алдынғы ҡарашлы замандашмы? Биографик мәғлүмәттәргә килгәндә, Фәриҙә Айытбаева – Әбйәлил һылыуы, Төркиәләге Мәрмәр университетының киң мәғлүмәт саралары факультеты магистратураһын тамамлаған, башҡорт, рус, төрөк, инглиз, ҡытай телдәрендә иркен аралаша, Гуанчжоу ҡалаһында йәшәй, Ҡытай сауҙа фирмаларының береһендә экспорт буйынса менеджер булып эшләй.
2014 йылдың 8–10 авгусында Венгрияның Кесе Кумания өлкәһендә уҙғарылған V Бөтә донъя төрки халыҡтары ҡоролтайында күтәрелгән мәсьәләләр рәтендә рун яҙмаларын өйрәнеү һәм пропагандалау ҙа булды. Мадъярҙар араһында был өлкәнең халҡы төркиҙәргә хас үҙенсәлектәрҙе нығыраҡ һаҡлай алған. Улар үҙҙәренең ата-бабалары тип боронғо ҡомандарҙы билдәләй. Венгр ғалимдары Йозеф Торма, Дьюла Мессарош, Конгур Мандоки, Тибо Тод, Дюне Лемех һәм башҡалар мадъярҙарҙың төп өлөшөнөң сығышын Иҙел-Урал төбәгенә бәйләй.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте менән БДБ эштәре буйынса федераль агентлыҡ араһында килешеү төҙөлдө
31 ғинуарҙа Мәскәүҙә Башҡортостан Хөкүмәте менән Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе, сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ эштәре һәм халыҡ-ара гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса федераль агентлыҡ араһында килешеү төҙөлдө. Документҡа БДБ эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Константин Косачев һәм Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы.
Төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, документ «Рәсәйҙең һәм Башҡортостан Республикаһының сит илдәрҙә абруйын нығытыу; Рәсәй Федерацияһының сит илдәр менән мөнәсәбәттәрен үҫтереү өсөн уңайлы шарттар булдырыу; халыҡ-ара, шул иҫәптән төбәк кимәлендә гуманитар, ғилми-техник, мәҙәни, мәғлүмәти һәм эшлекле бәйләнештәр булдырыуға, уларҙы нығытыуға, үҫтереүгә һәр яҡлап булышлыҡ итеү» маҡсатында төҙөлдө, тиелә документта.
Килешеүгә ярашлы, яҡтар сит илдәрҙә йәшәгән яҡташтарға һәм уларҙың берләшмәләренә ярҙам итеү буйынса программа һәм проекттарҙы тормошҡа ашырыу, улар менән бәйләнеш булдырыу, Башҡортостандың халыҡ-ара хеҙмәттәшлек итеүенә булышлыҡ итеү, уның халыҡ промыслаларын Рәсәйҙән ситкә сығарыу, республикала урынлашҡан уҡыу йорттарының белем биреү хеҙмәттәрен экспортлауға булышлыҡ итеү кеүек төп йүнәлештәр буйынса хеҙмәттәшлек итеү тураһында һөйләшеп килеште.
БДБ эштәре буйынса федераль агентлыҡ, килешеүгә ярашлы, үҙенең сит илдәрҙәге вәкиллектәрендә Башҡортостан тураһында төрлө материал таратасаҡ, сит илдәрҙә күргәҙмәләр, презентациялар, фестивалдәр, гастролдәр, республиканың башҡа төрлө мәҙәни акцияларын, конференциялар, семинарҙар үткәреүгә булышлыҡ итәсәк, республиканың сит ил партнерҙары менән хеҙмәттәшлек итеүен үҫтереүҙә ярҙам күрһәтәсәк.
Башҡортостан Хөкүмәте үҙ яғынан федераль агентыҡ менән берлектә үткәрелгән акцияларҙа, мәҙәни, ғилми, гуманитар һәм социаль сараларҙа, сит илдәрҙә йәшәгән яҡташтарға ярҙам итеү буйынса сараларҙа ҡатнашырға, сит илдәрҙәге музейҙар, китапханалар, архивтар һәм уҡыу йорттары менән хеҙмәттәшлек итеүҙе үҫтерергә, агентлыҡтың ойоштороу эшмәкәрлегендә ҡатнашырға тейеш.
Осрашыу барышында шулай уҡ агентлыҡ нигеҙендә «Башҡортостан Республикаһы көндәре»н үткәреү мөмкинлеге тикшерелде.
— Беҙҙең республика өсөн был бик мөһим ваҡиға. Беҙ инвесторҙар йәлеп итәбеҙ, сит илдәр менән бәйләнештәр булдырабыҙ, шуға күрә агентлыҡтың ярҙамы беҙҙең өсөн үтә мөһим. Бер-беребеҙгә ярҙам итеп, бергәләп эшләһәк кенә илебеҙҙе һәм республикабыҙҙы сит илдәрҙә лайыҡлы күрһәтә аласаҡбыҙ. Константин Иосифович билдәләүенсә, беҙ күп йылдар дауамында хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Һәм артабан да ошо юҫыҡта эшләйәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Осрашыу тураһында тулыраҡ мәғлүмәт Башҡортостан Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
2010 йылдан алып Өфө йәлеп ителгән шәхси инвестициялар күләмен 72 процентҡа арттырҙы Фото: Лариса Ветлугина коллажы
2010 йылдан алып Өфө йәлеп ителгән шәхси инвестициялар күләмен 72 процентҡа арттырҙы
2010 йылдан алып Өфө йәлеп ителгән шәхси инвестициялар күләмен 72 процентҡа арттырҙы Фото: Лариса Ветлугина коллажы
2010 йылдан алып Өфөнөң йәлеп ителгән шәхси инвестициялар күләме 72 процентҡа артты һәм 102,5 миллиард һумға етте, ул ҡалаға көсөргәнешле үҫешергә мөмкинлек бирә. Республиканың баш ҡалаһында инвестиция процесы тураһында һүҙ мэрияның оператив кәңәшмәһендә барҙы. Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов әйтеүенсә, һуңғы ике йыл эсендә өлгәшелгән инвестиция йәлеп итеүсәнлек кимәле ҡала иҡтисадына етди йоғонтоно күрһәтте.
— Беҙ Рәсәй Федерацияһында шәхси инвестициялар йәлеп итеп буйынса лидерҙарҙың береһе, — тине Ирек Ялалов. — Өфө ҡалаһының инвестициялар структураһы бөгөн идеал схеманы тәшкил итә, тип әйтергә була. 90 проценты – шәхси инвесторҙар средстволары һәм тик 10 проценты ғына – дәүләт һәм муниципаль. Бындай структура бер ниндәй ҙә миллионлы ҡалала юҡ.
Ҡала башлығы инвестиция процесына ҡағылған бөтә документтарҙы ла «тиҙләтелгән режимда» үткәреүҙе тәьмин итергә ҡушты, шул иҫәптән капитал төҙөлөш объекттарын, юл инфраструктураһын, парковкалар ҡороу.
Ҡала хакимиәте мәғлүмәттәренә ярашлы, 2013 йылда Өфө, 102,5 миллиард һум (2012 йыл кимәленән 9,3 процентҡа күберәк) шәхси инвестициялар суммаһына өлгәшеп, инвестиция рекордын биләне. 2010 йылда инвестициялар күләме күпкә әҙерәк ине – 59,6 миллиард һум.


text:
Төбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә Фото: Олег Яровиков
Төбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә
Төбәктә һауа шарттарының боҙолоуы көтөлә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы һауа шарттарының боҙолоуы хаҡында иҫкәртә.
Бөгөн көндөҙ епшек ҡар яуасаҡ, тип хәбәр итә ҡотҡарыусылар, Башгидрометҡа һылтанып. Айырым райондарҙа боҙлауыҡ буласаҡ. Ел көньяҡ-көнбайыштан, көнбайыштан секундына 5-10 метр тиҙлектә иҫәсәк, көндөҙ секундына 18 метрға етәсәк. Һауа температураһы төндә һәм көндөҙ -2,+3, төндә аяҙайтҡанда -7 градусҡа тиклем.


text:
Учалыла сәйәси репрессиялар ҡорбандарын иҫкә аласаҡтар
Учалы районында сәйәси репрессиялар ҡорбандарын хөрмәтләп иҫкә аласаҡтар, тип хәбәр ителә район хакимиәтенең рәсми сайтында. 30 октябрҙә билдәләнгән Хәтер көнөнә ҡарата район хакимиәтенең Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығында аҡланған граждандар өсөн Асыҡ ишектәр көнө, льготалар биреү, өйгә килеп хеҙмәтләндереү, Ахун ауылындағы оло йәштәге граждандар өсөн ваҡытлыса йәшәү бүлексәһенә урынлашыу мәсьәләләре буйынса консультациялар ойоштороласаҡ. Волонтерҙар һәм мәктәптәрҙең тимурсылар командалары менән реабилитацияланғандар иҫәбенән оло йәштәгеләргә ярҙам күрһәтеләсәк. Ә 29 октябрҙә Учалының Дан паркында сәйәси репрессиялар ҡорбандары һәйкәле янында тантаналы митинг үтәсәк.
Рәсми мәғлүмәттәр буйынса, Учалы районында бөгөн аҡланғандар статусына эйә һәм законға ярашлы сәйәси репрессияларҙан зыян күреүсе тип табылған 252 кеше йәшәй.


text:
Рөстәм Хәмитов АҠШ журналистары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов АҠШ журналистары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов АҠШ журналистары менән осраштыФото: Олег Яровиков
10 декабрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Time» журналы хәбәрсеһе Алисса Эмброуз, «New York Times» гәзите журналисы Мэттью Брауэр һәм «Oil and GasYear» баҫмаһы мөхәррире Джозеф Хэммонд менән осрашыу үткәрҙе. Республика етәксеһе Башҡортостанды үҫтереү мөмкинлектәре тураһында һөйләне һәм журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Президент үҙенең командаһының эшмәкәрлеген нисек баһалай, тип ҡыҙыҡһынды ҡунаҡтар.
— Беҙҙең эшмәкәрлектең ҡайһы бер һөҙөмтәләренә баһа бирергә лә була, — тип яуап бирҙе Рөстәм Хәмитов. – Беренсенән. Республика заманса үҫешә башланы, донъяла һәм йәмғиәттә барған процестарға йөҙө менән борола. Һүҙ демократик азатлыҡ, аралашыуҙа асыҡлыҡ, үҙ фекереңде әйтеү мөмкинлеге хаҡында бара. Хатта оппоненттарым да, республикала «тын алыуы» иркенерәк була башланы, ти. Икенсенән. Төбәкте сәнәғәт йәһәтенән үҫтереүҙе дауам итәбеҙ, предприятиелар төҙөү өсөн инвесторҙар йәлеп итәбеҙ. 2013 йылда химия производствоһы, урман эшкәртеү, машиналар эшләүгә бәйле бер юлы бер нисә ҙур мега-предприятие төҙөргә ниәтләйбеҙ. 2014 йәки 2015 йылда был предприятиелар эшләй башлаясаҡ, тип уйлайым.
Ауыл хужалығы иҡтисадтың мөһим бер өлөшө булып тора. Беҙҙә халыҡтың 40 проценты ауылдарҙа йәшәй, был кешеләрҙе лайыҡлы хеҙмәт хаҡы түләнгән эш менән тәьмин итергә тейешбеҙ. Был заманса, яңы технология менән йыһазландырылған эш урындары булырға тейеш. Йәғни беҙ фермер хужалыҡтарын ойоштороуҙан тыш, ауыл хужалығының сәнәғәт өлөшөн булдырыу өҫтөндә лә эшләйбеҙ.
Өсөнсө йүнәлеш – бизнесты, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн шарттар булдырыу. Сәнәғәт производствоһы күләмендә бәләкәй, урта бизнес яҡынса 20 процент тәшкил итә. Был күп түгел. Миңә башҡа һандар оҡшай – 30, 40 йәки 50 процент. Бындай һандарға ынтылырға кәрәк. Административ кәртәләрҙе кәметеү өсөн барыһын да эшләйбеҙ. Кешеләрҙе иҡтисади тормошҡа йәлеп итеү өсөн уңайлы мөхит булдырыу зарур. Был йүнәлештә ҡаршылыҡтар етерлек: муниципалитеттар, республика һәм федераль властар араһында вәкәләттәрҙең бүленмәгән булыуы. Беҙҙә ер ресурстары, милек комплексы насар ҡулланыла. Барлыҡ был мәсьәләләрҙә ҙур бюрократик процедураларға урын бар. Ҙур инвестор менән эш алып барғанда, уларҙың һәр береһенә шәхси ярҙам күрһәтәбеҙ. Бәләкәй бизнеста иһә тотош система кәрәк.
Дүртенсе йүнәлеш – йәмғиәтте мәғлүмәтләштереү. Мәғлүмәт йәмғиәтен булдырыуға булышлыҡ итергә теләйбеҙ. Аҡыллы йәмғиәт, электрон белем биреү системаһын булдырыу өҫтөндә эшләйбеҙ. Беҙҙә был йүнәлештә белгестәр әҙерләгән ҙур университеттар етерлек. Бындай мөмкинлектәр менән файҙаланырға тейешбеҙ. Мәғариф, мәҙәниәт өлкәләрен, интеллектуаль мөхитте үҫтереү мәсьәләләре лә мөһим. Республикала белем биреү системаһы ярайһы уҡ ҙур. Ул заманса, интерактив булырға тейеш, был йәһәттән дә эшмәкәрлек алып барыла. Алда һанап үтелгән һәр йүнәлеш буйынса ике йыл эсендә ниндәйҙер аҙымдар яһалды. Бындай ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һәр тармаҡта ла ҙур алға китеш була алмай, әммә үҙгәрештәр бар.


text:
Лазер
Лазер — оптик квант генераторы (ингл. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation — мәжбүри нурланыш ярҙамында яҡтылыҡты көсәйтеү), оптик диапазондағы электромагнит нурланыш генераторы; оптик генератор — тулҡыны билдәле бер оҙонлоҡта булған, бик нәҙек, көслө нур сығанағы[1]; квант системаһына тәьҫир итеп, системанан ҡыҫҡа ваҡытлы, нәҙек һәм бер йүнәлештәге яҡтылыҡ нурҙары сығарыусы генератор[2]; квант системаһына тәьҫир итеп, нәҙек һәм бер йүнәлештәге яҡтылыҡ нурҙары сығарыусы генератор[3]. Лазер механизмы актив мөхиттәге мәжбүри нурланышты файҙаланыуға нигеҙләнгән.
Йөкмәткеһе
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Актив мөхит төрө буйынса — газлы, шыйыҡ, ҡаты есемле (ярым үткәргесле һәм ирекле электрондарҙа), эшләү режимы буйынса — өҙлөкһөҙ һәм импульслы, генерация тулҡынының оҙонлоғо буйынсаса күҙгә күренгән һәм инфраҡыҙыл диапазондағы лазерҙарға айыралар
Тәьҫир итеү принцибы һәм ҡулланылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәҙәти оптик нурланыш сығанаҡтарынан сыҡҡан нурланыш параметрҙары (когерентлыҡ, монохроматлыҡ һ.б.), эшләү принцибы (эш башҡарыусы мөхиттең тултырыу инверсияһын тыуҙырыуға нигеҙләнгән) һәм төҙөлөшө (актив элемент, ҡыҫыу системаһы һәм 2 айырыуса ныҡ сағылдырған көҙгөнән — уларҙың береһе ярым үтә күренеүсән — торған оптик резонаторы бар) менән айырыла. Лазер физикала, химияла, биологияла, медицинала, электронлы, шул иҫәптән хәрби, техникала, автомобиль сәнәғәтендә, караптар, машиналар эшләүҙә , элемтәлә һ.б. ҡулланыла. 20 б. 70‑се йылдарҙа.
Лазер буйынса тикшеренеү эштәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт дәүләт университетының лазер тикшеренеүҙәре лабораторияһында лазер яһау һәм ғәмәлгә индереү буйынса эштәр башлана. Алюмоиттрийлы гранат кристалы нигеҙендә эрбий иондары (3 микронлы лазер) ҡатыштырылған, полярлаштырылған сығарыу урыны булған наносекундлы лазер тәжрибә экземпляры, неодим иондары ҡатышмаһы булған алюмоиттрий гранаты кристалы нигеҙендәге махсус тәғәйенләнешле лазер (А.Ғ.Аҡманов, А. М. Вальшин, Б.Ғ.Шакиров, Ә.Ғ.Ямалетдинов) һ.б.; тиҫкәре кире бәйләнешле микросекундлы лазер тәжрибә экземплярҙары 1986—88 йылдарҙа СССР ФА‑ның Йыһан тикшеренеүҙәре институтында (Мәскәү) индерелә, квазиөҙлөкһөҙ лазер — резисторҙарҙы яраҡлаштырыу һәм ҡалын плёнкалы гибрид интеграль схемаларҙы көйләү өсөн 1989 йыл С. М. Киров ис. Башҡортостан ҒПБ‑нда, «Квант‑М» ҡулайламаһы составында гибрид интеграль схемаларҙың керамик плиталарын тәрән итеп сыймаҡлау өсөн 1989—91 ййылдарҙа Өфө «Полигон» ААЙ ҒПП‑нда индерелә. ӨДАТУ‑ла С. Т.Күсемов етәкселегендә ҡеүәтле лазер нурланышының параметрҙарына идара итеү өлкәһендә тикшеренеүҙәр үткәрелә.
Лазер технологиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лазер технологиялары тип, лазер нурланышы ярҙамында материалды йәки ярым фабрикатты эшкәртеү, яһау, уларҙың хәлен, үҙенсәлектәрен һәм формаһын үҙгәртеү ысулдары йыйылмаһын атайҙар. Лазер технологиялары 1‑ҙән бер нисә мең Вт тиклем ҡеүәтле ҡаты есемле һәм газлы (углекислый газ) лазерҙар ҡулланыла. Технологик операцияларҙың төрөнә ҡарап гравёрлау, маркалау, лазер м‑н сыныҡтырыу, иретеү, ҡырҡыу, иретеп йәбештереү, термик нығытыу һ.б. айырыла.
Башҡортостанда лазер технологиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостанда лазер технологиялары 20 быуаттың 80‑се йылдар аҙағынан алып сәнәғәттең төрлө өлкәләрендә, медицинала һ.б. индерелә башлай. Лазер технологиялары эшкәртелә торған материалға билдәле урында ғына тәьҫир итеү, технологик процестарҙы теләһә ниндәй мөхит эсендә (вакуумда, газда, шыйыҡлыҡта, ҡаты есемдә) үткәреү, ябыҡ арауыҡтағы эшкәртеү зоналарына энергияны контактһыҙ ысул м‑н тапшырыу мөмкинлеген бирә. Юғары етештереүсәнлекте, энергия һәм материалдарҙы һаҡлап тотоноуҙы, эшкәртеүҙең аныҡлығын һ.б. тәьмин итә.
Лазер технологиялары буйынса эшләгән ғалимдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Металдарҙың үтә һығылмалылығы проблемалары институтында Д.Ә.Ғәниев, Г. И. Рассохин, Р. М.Әхмәтдинов һ.б. тарафынан үткәргес торбаларҙың бөгөлгән тармаҡтары арҡыры киҫелешенең ҡалдыҡ деформацияһын контролдә тотоу һәм фактик характеристикаларын үлсәү өсөн БЛИК-ГИБ контактһыҙ лазер үлсәү комплексы уйлап табыла, ул «Башкирэнерго» ААЙ‑нда индерелә. ӨМЭПБ‑ла, Күмертау авиация производство пр‑тиеһында, «Гидравлика» ФДУП‑ында, ӨАПБ‑ла, ӨПЭПБ‑ла, Етештереү технологияһы һәм уны ойоштороу институтында һ.б. тутыҡмай торған ҡоростан, титан иретмәләренән, керамиканан яһалған деталдәрҙә бәләкәй диам. (0,8 мм тиклем) тишектәр тишеү, 5 мм тиклем ҡалынлыҡтағы табаҡлы материалды лазер м‑н ҡырҡыу, гравёрлау, иретеп йәбештереү, ҡырҡҡыс инструментты нығытыу, шаблондар киҫеп алыу һ.б. өсөн лазер технологиялары индерелә.
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡ[вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Тарасов Л. В. Физика процессов в генераторах когерентного оптического излучения — М.: Радио и связь, 1981. — 440 б.
- Кондиленко И. И., Коротков П. А., Хижняк А. И. Физика лазеров — Киев: Вища школа, 1984. — 232 б.
- Звелто О. Принципы лазеров — М.: Мир, 1990. — 559 б. — ISBN 5-03-001053-X.
- Бруннер В. Справочник по лазерной технике: Пер. с нем — М.: Энергоатомиздат, 1991. — 544 б. — ISBN 5-283-02480-6.
- Квантовая электроника. Маленькая энциклопедия под. ред. М. Е. Жаботинского — М.: «Советская энциклопедия», 1969. — 500 б.
- Тарасов Л. В. Лазеры. Действительность и надежды — М.: Наука, 1985. — Т. 42. — 176 б. — (Библиотечка "Квант").
- William T. Silfvast. Laser Fundamentals — New York: Cambridge University Press, 1996. — ISBN 0-521-55617-1. (инг.)
- К 50-летию создания лазеров (урыҫ.) // УФН. — 2011. — Т. 181.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Полупроводниковый лазер — Различные типы — Доступные длины волн полупроводниковых лазеров
- Список статей, опубликованных в УФН по теме «Лазеры» (PACS: 42.55.-f Lasers)
- Квантовый светоч: история одного из самых важных изобретений XX века — лазера
- Лазерный портал
- Образовательные материалы НГУ по лазерам и фотонике
- Sam’s Laser FAQ: Практическое руководство по лазерам для экспериментаторов и любителей (частичный русский перевод)
- Sam’s Laser FAQ: A Practical Guide to Lasers for Experimenters and Hobbyists (инг.)
- Sources. Laser: Fundamentals (François BALEMBOIS — et Sébastien FORGET) (инг.)
- Мощный лазер своими руками за один вечер
- Из истории создания высокоэнергетических лазеров и лазерных систем в СССР, профессор, к.ф.м.н П. В. Зарубин, д.т. н. С. Д. Польских
- Лазер на основе биологической клетки


text:
4-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтай эш башланы. Алдан уҡ шуны әйтеп үтәм- был юлы ла парламент менән Константин Толкачев рәйеслек итәсәк. Тәүге ултырышта Берҙәм Рәсәй фирҡәһе фатихаһы менән уны һайлап ҡуйҙылар. Толкачевтың урынбаҫары вазифаһын элекке Салауат Кусимов урынын Рафаэль Зиннуров биләне. Ул быға тиклем парламентта хөкүмәт вәкиле булып эшләгәйне. Ә Салауат Кусимов артабан фән менән шөғөлләнергә ҡарар итеп һайлауҙа ҡатнашманы.
Тәүге йыйын менән йола буйынса иң оло йәштәге депутат рәйеслек итте. Был юлы был мәртәбәле миссия Башҡортостан яҙыусылар берлеге рәйесе Рауил Бикбаевҡа эләкте. Быйыл уға 70 йәш тула.
Республика парламентында 120 депутат. Уларҙың 55-е Берҙәм Рәсәй фирҡәһенән, 5-һе коммунистарҙан үтте. Бер мандатлыларҙың 56-һы ла Айыуҙар, 1-һе коммунистарҙан, бары 3 бер мандатлы ғына фирҡәһеҙҙәр улары ла Берҙәмлеләр мәнфәғәте яғында- республика ҡарамағындағы эре ширҡәттәр башлыҡтары..
Дәүләт Йыйылышы- Ҡоролтайҙа Берҙәм Рәсәй фракцияһы рәйесе итеп бер мандатлы депутат Башкирэнерго ширҡәте башлығы Николай Курапов һайланды.
Урындағы парламентта бер фракциянан икенсеһенә күсеү рөхсәт ителә. Ә бына ултырыштарға даими йөрөргә кәрәк. Прогул өсөн мандаттан ҡолаҡ ҡағаһың. Заманында Азамат Ҡорманаев ошо арҡала Ҡоролтайҙан ҡыуылғайны.
Ҡоролтай 7 парламенттан тора. 120 депутаттың 16-һы даими нигеҙҙә халыҡ өсөн хеҙмәт итәсәк. Элек даимиҙар һаны 25 ине.
Элеккеләрҙән Лев Бакусов, Зөфәр Еникеев һәм Наил Ҡотлогилдин үҙ постарын һаҡлап ҡалған. Рауил Бикбаев мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт, йәштәр эштәре комитетына, Альбина Буранғолова социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау эше менән шөғөлләнәсәк комитетҡа баш итеп һайланды. Дәүләт төҙөлөшөнә Зөфәр Сафин, аграр мәсьәләләргә Франис Сәйфуллин яуаплы буласаҡ.


text:
Фото:
Куйбышев тимер юлының төбәктәр бюджеттарына һалым түләүҙәре арта
Фото:
Быйыл дүрт айҙа Куйбышев тимер юлы Башҡортостан бюджетына күсергән һалым түләүҙәре суммаһы 58 процентҡа артты. Һалым түләүҙәре артыуы Куйбышев магистрале хеҙмәтләндергән бөтә төбәктәрҙә лә тиерлек теркәлде.
Тимер юлдан һалым керемдәренең иң ҙур үҫеше Пенза өлкәһендә теркәлде: ул уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 84 процент тәшкил итте. Һамар өлкәһендә ғинуар-апрелдә һалым түләүҙәре – 67 процентҡа, Мордовия Республикаһында 50 процентҡа артты.
Рәсәйҙең ун төбәге урындағы бюджеттарына Куйбышев тимер юлының һалым түләүҙәре суммаһы бөтәһе 1,6 миллиард һумдан ашып китте, был уҙған йылдың шул уҡ күрһәткесенән 60 процентҡа күберәк.
Белгестәр әйтеүенсә, хеҙмәтләндерелгән төбәктәрҙең урындағы бюджеттарына һалым түләүҙәренең артыуы башлыса тимер юлдың производство эшмәкәрлегенең әүҙемләшеүе һәм Куйбышев магистрале хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы артыуы менән бәйләнгән.


text:
Изге тау Ирәмәлгә ҡарата вәхшиҙәрсә мөнәсәбәт
«Башинформ» агентлығы хәбәр итеүенсә, быйыл 2 октябрҙә Магнитогорскиҙың «Леший» клубы ағзалары алты джипта 1965 йылдан тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән Ирәмәл тауына күтәрелә. Магнитогорск автотуристары автомобилдә изге тауға менеүҙе 22 августа уҡ үткәрергә йыйынған була. Был турала БР Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәрҙар булды. Бәхәсле һорауҙы кисекмәҫтән Президент хәл итте – Ирәмәлдә ярыш үткәреү ҡәтғи тыйылды. Клуб ағзалары тәбиғәт мөғжизәһенә – изге тауға ҡул тейҙермәҫкә вәғәҙә бирҙе. Ысынында иһә, улар сайттарын пароль менән ябып, ярышты 2 октябргә күсереү хаҡында һүҙ ҡуйыша. Алты машинанан торған колонна Учалы яғынан Әүәләк һырты аша үтеп, юлда тиҫтәләгән ҡырмыҫҡа ояһын емереп һәм ваҡ ағаслыҡты йығып тау түбәһенә күтәрелә.
Рөстәм Хәмитов был хәл менән тәрән ризаһыҙлығын белдерҙе.
"Изге Ирәмәл тауына ойошторолған автомобиль "экскурсияһы" фактына ҡарата асыуым сикһеҙ. Уларҙың һаҡлана торған уникаль тәбиғәт ҡосағына джиптарҙа үтеп инеп, минутлыҡ күңел асыуын, урман киҫеп юл һалыуҙарын ысын вәхшилек тип иҫәпләйем. Республиканың тәбиғәтте һаҡлау буйынса компетентлы органдарына бындай "туристарҙың" ҡылыҡтарын баһалап, етди саралар күрергә кәрәк. Мин, республика Президенты булараҡ, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарынан һаҡланылыусы тәбиғәт биләмәләренә ҡарата бындай мөнәсәбәткә юл ҡуймауҙы һәм һәр етәксенән изге урындарыбыҙға һаҡсыл ҡарауҙарын ҡәтғи талап итәсәкмен", – тине республика Президенты.
БР тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Ольга Лаздина был ваҡиғаға ҡарата үҙ фекерен белдерҙе:
— Бында законды тупаҫ боҙоу күренеше ярылып ята. Беҙ матди зыян күләмен иҫәпләүҙәрен һорап, БР Урман хужалығына хат ебәрҙек. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Белорет төбәк идаралығы хеҙмәткәрҙәре “ярыш” урынында тикшереүҙәр үткәрә. Уның һөҙөмтәләре буйынса материалдар республика Прокуратураһына ебәреләсәк.
«Ирәмәл» тәбиғәт паркын булдырыу тураһында Положениеға былтыр ҡул ҡуйылғайны. Әлеге ваҡытта ул хәл итеү өсөн БР Хөкүмәтенә бирелгән. Был йүнәлештә ныҡышмалы эшләйбеҙ. Киләһе миҙгелдә “Ирәмәл” тәбиғәт паркы асылыр, тип өмөтләнәбеҙ.


text:
Өфөлә 60 миллион һумға бал һатылған
Үткән ял көндәрендә Өфөлә уҙғарылған бал йәрминкәләрендә яҡынса 60 миллион һумға бал һатылған. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Уның һүҙҙәре буйынса, ике көн эсендә ҡаланың Орджоникидзе һәм Совет районында ойошторолған йәрминкәләрҙә 900-ҙән ашыу бал һатыусы ҡатнашҡан. Балға хаҡ килоһына 300-400 һум самаһы булыуға ҡарамаҫтан, яҡынса 169 тонна бал һатылған – былтыр көҙ үткәрелгән беренсе йәрминкәләрҙәге күрһәткескә ҡарағанда был ике тапҡырҙан ашыуға күберәк. Сағыштырыу өсөн, былтыр Өфөлә ни бары 79 тонна бал һатылған.


text:
Беренсе класс уҡыусылары өсөн дәрес ваҡыты ҡыҫҡарҙы — Башҡортостан буйынса Роспотребнадзор Фото: Олег Яровиков
Беренсе класс уҡыусылары өсөн дәрес ваҡыты ҡыҫҡарҙы — Башҡортостан буйынса Роспотребнадзор
Беренсе класс уҡыусылары өсөн дәрес ваҡыты ҡыҫҡарҙы — Башҡортостан буйынса Роспотребнадзор Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2016 йылдың 2 ғинуарынан «Дөйөм белем биреү ойошмаларында уҡытыуҙы ойоштороуға һәм шарттар булдырыуға санитар-эпидемиологик талаптар» санитария ҡағиҙәләренә үҙгәрештәр ғәмәлгә инде. Үҙгәрештәр 2015 йылдың 24 ноябрендәге Рәсәйҙең баш дәүләт санитар табибы ҡарары менән раҫланған. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеге өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт идаралығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Көн дауамында йөкләмәнең дөйөм күләме беренсе класс уҡыусылары өсөн дүрт дәрестән һәм аҙнаһына бер тапҡыр физкультура дәресе иҫәбенә биш дәрестән; 2-4 класс уҡыусылары өсөн биш дәрестән һәм аҙнаһына бер тапҡыр физкультура дәресе иҫәбенә алты дәрестән; 5-7 класс уҡыусылары өсөн — 7; 8-11 класс уҡыусылары өсөн һигеҙ дәрестән артмаҫҡа тейеш, тип билдәләнә ведомствоның белдереүендә. Физкультуранан икешәр дәрес уҙғарырға мөмкин (саңғыла шыуыу, бассейнда йөҙөү).
Беренсе класс уҡыусыларын уҡытыуға талаптар үҙгәрҙе — ғинуар-майҙа көнөнә һәр береһе 40 минутлыҡ дүрт дәрес үткәрелә. Шулай уҡ үҙгәртелгән санитар ҡағиҙәләрҙә 1-11 класс уҡыусылары өсөн компьютер һәм интерактив таҡта менән эшләү ваҡыты яҙылған. Мәҫәлән, 1-2 класс уҡыусылары өсөн дәрестә компьютер менән эшләү ваҡыты 20 минут, 3-4 кластар өсөн — 25, 5-6 кластар өсөн — 30, 7-11 кластар өсөн 35 минут тәшкил итә.


text:
«Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны эстафетаһын Баймаҡ районы ҡабул итә
Бөгөн, 23 майҙа, Мәҙәниәт йылына арналған «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республика марафоны эстафетаһы Баймаҡ районына күсә. Фестиваль штандартын район халҡына бөрйәндәр тапшырасаҡ.
— Граф күле эргәһендә, һабантуй яланында «Башҡорт аты» район фестивале үтәсәк, — тип хәбәр иттеләр район хакимиәтендә.
Фестиваль программаһында үҙәк урынды башҡорт аттары күргәҙмәһе биләйәсәк. «Кесе Арбатта» ҡулланма сәнғәт һәм ҡул эштәре экспозицияһы тәҡдим ителәсәк. Байрамда ат итенән эшләнгән ашамлыҡтарҙан, шифалы ҡымыҙ эсемлегенән ауыҙ итергә мөмкин буласаҡ.
Ойоштороусылар шулай уҡ ғәҙәти булмаған йылҡысылар һәм ҡымыҙ эшләүселәр конкурсын ойошторорға йыйына. Йола буйынса һыбай йөрөү саялығы һәм оҫталығы «Бәйге» башҡорт халыҡ ярышында сағылыш табасаҡ.
Ҡунаҡтарға художество үҙешмәкәрлегенең ҙур концерт программаһы тәҡдим ителәсәк.
Башлана 15 сәғәттә.
24 майҙа «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны Сибай ҡалаһына юлланасаҡ. Байрамдың төп сараһы — «Ирәндек моңдары» төбәк-ара йыр бәйгеһенең Гала-концерты.
— Еңеүселәрҙе бүләкләү һәм ҙур концерт ҡаланың үҙәк майҙанында үтәсәк, театрлаштырылған байрам күренеше киске һигеҙҙә башланасаҡ. Конкурс еңеүсеһе 100 мең һумлыҡ сертификат аласаҡ. Хәҙер конкурс тыңлауҙары бара. «Ирәндек моңдары» бәйгеһенен ябыу ваҡытында фестиваль штандартын сибайҙарға тапшырасаҡтар, — тип һөйләне Республика халыҡ ижады үҙәгенең бүлек начальнигы Эльвира Әхмәтйәнова.
Сибай ҡалаһы 30 майға тиклем мәҙәни баш ҡала буласаҡ, унан һуң штандартты Белорет районының Межгорье ҡалаһы ҡабул итәсәк.


text:
Республикала яҙғы баҫыу эштәренә төп сығымдар 7,7 миллиард һум тәшкил итәсәк Фото: Олег Яровиков
Республикала яҙғы баҫыу эштәренә төп сығымдар 7,7 миллиард һум тәшкил итәсәк
Республикала яҙғы баҫыу эштәренә төп сығымдар 7,7 миллиард һум тәшкил итәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Быйыл Башҡортостанда яҙғы баҫыу эштәренә төп сығымдар 7,7 миллиард һум тәшкил итәсәк. Республика бюджетынан ошо маҡсатта 1,5 миллиард һум аҡса йәлеп итеү күҙаллана. Бынан тыш, эшкәртеүсе предприятиелар 900 миллион һумға тиклем аванс түләргә ниәтләй. 2,5 миллиард һум самаһы кредит биреләсәк. Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғәлин Волга буйы федераль округы төбәктәрендә яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек буйынса кәңәшмәлә ошо хаҡта хәбәр итте.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич әйтеүенсә, быйыл яҙғы баҫыу эштәрен үткәреүгә округ төбәктәренә 79,6 миллиард һум талап ителәсәк, шуларҙың 40 миллиард һумға яҡыны заем аҡсаһына тура килә. Шуға бәйле агросәнәғәт комплексы өсөн кредит биреү мәсьәләһе киҫкен тора.
Михаил Бабич билдәләүенсә, округ Россельхозбанк менән конструктив партнерлыҡ мөнәсәбәттәре булдырған. Һуңғы ваҡытта кредитлау буйынса байтаҡ сетерекле мәсьәләләрҙе хәл итергә мөмкинлек биргән ҙур эш башҡарылған. 2016 йылда банк тарафынан миҙгелле баҫыу эштәрен кредитлауҙың артыу темпы былтырғынан 60 процентҡа юғарыраҡ, әммә ҡайһы бер хәл ителмәгән мәсьәләләр ҡала килә.
Тулы хоҡуҡлы вәкил кредит ресурстарын алыуға кире йоғонто яһаусы төп проблемаларҙы билдәләне. Ул кредит биреү шарттарын һәм тәртибен ҡатыландырыуҙы, ауыл хужалығы ойошмаларының кредиттары күп булыуын, аграрийҙарҙың бурыстарын ваҡытында түләмәүен атап үтте. Шулай уҡ шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы кредитлау күләменең кәмеү тенденцияһы билдәләнде, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан буйынса Баш федераль инспекторҙың матбуғат хеҙмәтендә.
Башҡортостан аграрийҙары кредитлау мәсьәләләре буйынса банктар менән әүҙем эшләй. Быйыл процент ставкаларын субсидиялауға федераль ҡаҙнанан 29 миллион һум бүлеү күҙаллана.


text:
Ҡырмыҫҡалы районы хеҙмәтсәндәре иген сәсеүҙе тамамланы
Ҡырмыҫҡалы районы игенселәре уҙған ял көндәрендә иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын сәсеүҙе тамамланы. Төп культуралар сәсеүлегенең майҙаны 19,6 мең гектар тәшкил итте. Был республикала сәсеү буйынса планын үтәгән икенсе район.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, 16 майға Башҡортостанда 1 млн. 157 мең гектар майҙанда яҙғы сәсеү үткәрелгән. Стәрлетамаҡ, Миәкә, Саҡмағош райондарында планлаштырылған майҙандарҙың 88 проценты сәселгән.
Дәүләкән (650 га), Илеш (650 га), Мәләүез (3880 га) райондарында шәкәр сөгөлдөрөн сәсеү тамамланған. Йылайыр, Мәләүез, Миәкә, Өфө, Хәйбулла һәм Шаран райондарында көнбағыш сәсеүҙе тулыһынса атҡарып сыҡҡандар.


text:
Фото:
Григорий Рапота Өфөгә килде
Фото:
Башҡортостанға Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота килде. Өфө аэропортында уны республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡаршы алды.
Григорий Рапота Рәсәй Федерацияһының Волга буйы субъекттары ҡануниәт (вәкәләтле) органдары ассоциацияһының XXIV ултырышы эшендә һәм Өфөлә ил Президентының ҡабул итеү бүлмәһен асыуҙа ҡатнашасаҡ.
Башҡортостан баш ҡалаһында Тулы хоҡуҡлы вәкил шулай уҡ боронғо уҡыу йорттарының береһе — 3-сө гимназия уҡытыусылары һәм Башҡорт дәүләт университетында бәләкәй дәүләт идаралығы академияһы тыңлаусылары менән осрашырға ниәтләй.


text:
Башҡортостандан уйлап табыусылар бөтә Рәсәй инновацион проекттар конкурсы лауреаттары булды
Өфөнән йәш эҙләп табыусылар, энергетика һәм мәғлүмәти-телекоммуникацион технологиялар өлкәһендә ике проект авторҙары – Ринат Бекишев һәм Илгиз Йосопов йәштәрҙең юғары технологиялы инновацион проекттарына ярҙам итеү буйынса бөтә Рәсәй конкурсы лауреаттары булды.
Конкурс Рәсәй Фәндәр академияһы ярҙамында Милли инновациялар һәм мәғлүмәт технологияларын үҫтереү ассоциацияһы менән үткән йылдың октябрендә иғлан ителде.
Һөҙөмтәлә Өфөнөң «ТурбинаСпецСервис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте предприятиеһы исеменән сығыш яһаған Ринат Бекишев һәм Башҡорт дәүләт университетынан Илгиз Йосопов илдең иң яҡшы уйлап табыусылары иҫәбенә инде, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Бәйгелә йәмғеһе 1592 инновацион проект тәҡдим ителде. Конкурстың һуңғы этабында жюри 30 иң яҡшы эште һайлап алды. Еңеүселәргә 1,5 миллион һумға тиклем гранттар тапшырылды.


text:
Өфөлә педиатрҙар өсөн балаларҙа ВИЧ-инфекцияны иҫкәртеү һәм дауалау буйынса курс ойошторола
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
27-29 сентябрҙә Өфөлә педиатрҙар өсөн балаларҙа ВИЧ-инфекцияны иҫкәртеүҙе, диагностикалауҙы һәм дауалауҙы камиллаштырыу буйынса курс уҙғарыла. Уның төп маҡсаты — ВИЧ-инфекциялы балаларға ярҙам итеүҙең сифатын яҡшыртыу. Курс барышында ВИЧ-инфекцияны дауалауҙы оптималләштереү проблемалары, шулай уҡ медик, социаль һәм психологик адаптацияның мөһим мәсьәләләре тикшереләсәк.
Республиканың СПИД-ҡа һәм йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы көрәш һәм иҫкәртеү үҙәгендә билдәләүҙәренсә, сара Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығының ВИЧ-инфекцияны диагностикалау һәм дауалау проблемалары буйынса баш штаттан тыш белгесе Евгений Воронин ҡатнашлығында ЮНЭЙДС-тың Европа бюроһы менән бергә әҙерләнгән.
Өс көнлөк курстан тыш, 3 октябрҙән ситтән тороп ете аҙналыҡ онлайн-курс ойоштороу күҙаллана.


text:
Республикала биш йылда 48000 эш урыны булдырыу планлаштырыла
Башҡортостан райондары һәм ҡалаларының хакимиәттәре менән тәҡдим ителгән һуңғы мәғлүмәттәргә ярашлы, яңы предприятиеларҙы сафҡа индереү, әле эшләгәндәрен киңәйтеү, шулай уҡ халыҡтың үҙ аллы эшмәкәрлеге арҡаһында төбәктә 8 меңгә яҡын яңы эш урыны булдырылған.
Дөйөм алғанда 2011-2015 йылдарға территорияларҙың комплекслы программалары саралары буйынса 48 мең самаһы эш урыны булдырыу планлаштырыла. Шул уҡ ваҡытта уларҙың яртыһы Өфөлә, Ағиҙелдә, Стәрлетамаҡта, шулай уҡ Белорет, Туймазы, Бәләбәй, Нуриман, Благовар, Стәрлетамаҡ, Ғафури, Учалы, Өфө һәм Яңауыл райондарында барлыҡҡа киләсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 2008-2010 йылдарҙа инвестицион проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу Башҡортостанда өҫтәмә рәүештә 16 меңдән ашыу яңы эш урыны булдырыу мөмкинлеге биргән.


text:
Константин Толкачев Удмуртияның Дәүләт Советы Рәйесе Александр Соловьев менән осрашты
11 сентябрҙә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышында Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев Удмурт Республикаһы Дәүләт Советы Рәйесе Александр Соловьев менән осрашты.
Әңгәмә барышында Александр Соловьев Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай эше, ҡануниәт системаһының торошо һәм перспективалары, республикалағы социаль-иҡтисади хәл, урындағы үҙидара системаһы үҙенсәлектәре менән ентекле таныштырылды.
Парламенттар араһындағы үҙ-ара мөнәсәбәттәр мәсьәләләре айырым ҡаралды. Яҡтар Башҡортостан Республикаһы менән Удмурт Республикаһы парламент-ара бәйләнештәрҙе артабан киңәйтеү өсөн бөтә мөмкинлектәргә эйә булыуы менән килеште һәм, кисекмәҫтән Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай менән Удмурт Республикаһы Дәүләт Советы араһында Парламент-ара хеҙмәттәшлек тураһында килешеү проекты әҙерләргә кәрәк, тигән берҙәм фекергә килде.


text:
Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы субъекттарының закондар сығарыусы органдары Ассоциацияһы ултырышын астыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы субъекттарының закондар сығарыусы органдары Ассоциацияһы ултырышын асты
Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы субъекттарының закондар сығарыусы органдары Ассоциацияһы ултырышын астыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Волга буйы федераль округы субъекттарының дәүләт власының закондар сығарыусы (вәкәләтле) органдары Ассоциацияһының 38-се ултырышын асты.
Тәбрикләү телмәрендә республика башлығы, Башҡортостан – ҡунаҡсыл төбәк, тип билдәләне, 2015 йылдың йәйе уҙасаҡ ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлектең нисек барғаны тураһында һөйләне. Был ваҡиғаларға бер ниндәй ҙә ҙур төҙөлөштәр алып барылмай, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Саммиттар уҙасаҡ, Конгресс-холды тәртипкә килтерәбеҙ, аэропортта ҙур булмаған эштәр бара, ҡаланың тышҡы ҡиәфәтен дә бер аҙ яҡшыртабыҙ, — тине төбәк башлығы.
Ассоциация ултырышында етем балаларҙың хоҡуҡтарын тикшереү планлаштырыла. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың законлы хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләре буйынса доклад менән сығыш яһаясаҡ. Башҡортостан парламенты спикеры Башҡортостан миҫалында мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса ведомство-ара эш итеү механизмдары тураһында һөйләйәсәк.


text:
Өфөлә «Башҡортостан — Ҡаҙағстан: дуҫлыҡ күпере» тип исемләнгән күргәҙмә асылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала «Башҡортостан — Ҡаҙағстан: дуҫлыҡ күпере» тип исемләнгән китаптар һәм ваҡытлы матбуғат күргәҙмәһе асылды. Экспозиция Ҡаҙағстан ханлығы ойошторолоуға 550 йыл тулыуға арналған.
Күргәҙмә өсөн баҫмалар Милли китапхана, шул иҫәптән «Ҡаҙағстан элитаһы» энциклопедияһы, политология энциклопедияһы, «Ҡаҙағстандың боронғо ҡалалары» балалар энциклопедияһы фондтарынан алынған. Ҡаҙағстанда Рәсәй йылы тип иғлан ителгән 2004 йылда тышында ике республика президенттарының фотоһүрәте төшөрөлгән махсус журнал донъя күрҙе. Салауат Таймаҫовтың «Ырымбур губернаһы барлыҡҡа килгәндә Башҡортостан һәм Ҡаҙағстан» китабы, Бронислав Залесскийҙың 1865 йылда Парижда баҫылған «Ҡаҙағстан далалары тормошо» китап-альбомы ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Белгестәр күргәҙмәлә Ҡаҙағстандың тарихы, иҡтисады, мәҙәниәте буйынса күп ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр менән таныша ала. Күргәҙмәне ойоштороуҙа тарих фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Роза Буканова булышлыҡ күрһәтте, тип хәбәр иттеләр китапхананың матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфө Рәсәй-Италия Эш төркөмөнөң ултырышына әҙер
Өфөлә 29 майҙан 1 июнгә тиклем сәнәғәт округтары һәм бәләкәй, урта бизнес өлкәһендәге хеҙмәттәшлек буйынса Рәсәй-Италия эш төркөмөнөң ХХ ултырышына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса ойоштороу комитетының кәңәшмәһе үтте. Унда был сараны үткәреүгә һәм уның регламентына бәйле көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды.
БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, Башҡортостан эшҡыуарҙары Рәсәй-Италия эш төркөмөнөң ултырышын ҡыҙыҡһынып көтә. Бөгөнгө көндә республиканың 40 муниципаль берәмегенән 300-ҙән ашыу эшҡыуар теркәлгән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, юбилейлы ултырыш сиктәрендә тематик түңәрәк өҫтәлдәр, ике яҡлы хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса Италия менән Рәсәй эшҡыуарҙарының осрашыуҙарын үткәреү ҡаралған.


text:
Башҡортостанда 44 ауыл һәр фатирҙы йылытыу системаһына күсәсәк Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда 44 ауыл һәр фатирҙы йылытыу системаһына күсәсәк
Башҡортостанда 44 ауыл һәр фатирҙы йылытыу системаһына күсәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Башҡортостандың 30 районында һәр фатирҙы йылытыу системаһына күсеү һәм блоклы ҡаҙанлыҡтар ҡуйыу программаһы ғәмәлгә ашырыласаҡ. БР Хөкүмәтенең тейешле ҡарары рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған.
Башҡортостан Республикаһының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин аңлатыуынса, программала иҫке йылылыҡ трассалары һәм ҡаҙанлыҡтарҙы ремонтлау ҙур бюджет сығымдары талап иткән ауылдар ҡатнаша.
Программаны бойомға ашырыу өсөн райондар республика бюджетынан субсидия алыу мөмкинлегенә эйә. Субсидия алыуҙың төп шарттары — хаҡтың 25 проценты күләмендә эштәрҙе өлөшләтә финанслау, килешелгән һәм раҫланған проект документацияһы.
Һәр фатирҙы йылытыу системаһына күсеү һәм блоклы ҡаҙанлыҡтар ҡуйыу программаһын ғәмәлгә ашырыу йылытыу һәм эҫе һыу менән тәьмин итеү проблемаларын хәл итергә, иҫке йылылыҡ трассаларын файҙаланыуҙы туҡтатырға, халыҡтың йылытыу һәм системаны төҙөкләндереү өсөн коммуналь түләүҙәрен кәметергә мөмкинлек бирәсәк.
Ҡарар нигеҙендә сараларҙы финанслау күләме һәм субсидиялар биреү тәртибе раҫланған.
2015-2020 йылдарҙа программаны финанслауҙың дөйөм күләме 1,8 миллиард һум тәшкил итә. 2015 йылға 164,2 миллион һум планлаштырылған.


text:
Өфөлө Әмир Вәлитов ветерандар араһында баскетбол буйынса Европа чемпионы булды
Литваның Каунас ҡалаһында ветерандар араһында баскетбол буйынса Европа беренселеге үтте. Билдәле спорт журналисы Әмир Вәлитов 70 йәштәгеләр һәм унан өлкәнерәктәр категорияһында ветерандар араһында баскетбол буйынса чемпион булды. Ул Санкт-Петербург командаһы өсөн сығыш яһаған. Шулай уҡ команда составында Октябрьскийҙан Юрий Поляков, Мәскәү һәм Ҡазан спортсылары булған.
Әмир Вәлитов һүҙҙәренсә, ярыштарҙы хеҙмәтләндереү өсөн урындағы судьялар билдәләнгән. Һәм улар, үҙҙәренекен яҡлап, уйынды ғәҙел баһаламаған. Литваның йыйылма командаһы 30:28 иҫәбе менән еңә лә башлаған. Әммә был ваҡытта залға чемпионаттың ойоштороу комитеты рәйесе Анатолий Чупковас килеп ингән, беҙҙең тренер Владимир Шамес уға судьялар эшенә ҡарата ҡәнәғәтһеҙлеген белдергән. Бынан һуң уйын яйға һалынып, Рәсәй йыйылма командаһы 48:46 иҫәбе менән еңеп сыҡҡан.
Чемпионатта 22 илдән йәмғеһе 113 команда, шул иҫәптән 55 йәштәгеләр һәм унан өлкәнерәктәр категорияһында Өфө командаһы ла ҡатнашҡан. Яҡташтарыбыҙ һигеҙенсе урын яулаған. Уларҙың төркөмөндә көслө командалар булған, ике уйында өфөлөләр ни бары бер мәрәйгә генә еңелгән.


text:
«Башҡортостан Республикаһында көрсөк һәм сит ил эшсе көстәре – реалийҙар һәм перспективалар» түңәрәк өҫтәле
16 декабрҙә Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе йыйылыштар залында «түңәрәк өҫтәл» үткәрелә. Уны Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы ҡарамағындағы йәмәғәтселек-консультатив Совет ойоштора. Уның темаһы – «Башҡортостан Республикаһында көрсөк һәм сит ил эшсе көстәре – реалийҙар һәм перспективалар».
«Түңәрәк өҫтәл» эше барышында сит ил эшсе көстәрен файҙаланыу һәм уның ил иҡтисадына йоғонтоһо мәсьәләләре ҡараласаҡ. Бынан тыш, сит ил граждандарының хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙарын иҫкәртеү мәсьәләләрен дә тикшереү планлаштырыла.
Мәсьәләләрҙе тикшереүҙә башҡарма власть органдары, фәнни даирәләр, йәмәғәтселек вәкилдәре һәм милли диспоралар етәкселәре ҡатнашасаҡ.


text:
Сергей Афонин: «Янғын арҡаһында йортһоҙ ҡалған Бүздәк халҡы яңы торлаҡ аласаҡ»
Янғын һөҙөмтәһендә йортһоҙ ҡалған Бүздәк халҡы 2 ай ярымдан һуң яңы торлаҡ аласаҡ. Был турала БЮТ телеканалында тура эфирҙа барған «Власть менән һөйләшеү» программаһында Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры — торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин белдерҙе. Башҡортостан Президенты өйһөҙ ҡалған ҡасаба халҡына матди ярҙам күрһәтергә ҡушҡан.
— Беҙ башҡаса булдыра алмайбыҙ, — тип билдәләне Сергей Афонин. – Һәм, үкенескә күрә, республиканың зыян күреүселәр өсөн йорт күтәреү тәжрибәһе лә бар.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, йәкшәмбе Бүздәк районы үҙәгенең Пархоменко урамындағы ике ҡатлы ағас йорт тулыһынса янып бөттө. Унда йәшәгәндәр эвакуацияланды, һәләк булыусылар һәм йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Янғынды һүндереүҙә 18 техника берәмеге һәм 52 янғын һүндереүсе ҡатнашты, ут сығыу сәбәптәре асыҡлана.
Йортта 16 фатир булған. Унда 44 кеше, шул иҫәптән 23 бала йәшәгән. Зыян күреүселәр туғандарында урынлашҡан, йәнә район хакимиәте уларға 94-се һөнәрселек училищеһының ятағынан урын биргән.
Сергей Афонин әйтеүенсә, был йортта йәшәгәндәрҙең барыһы ла урынлашып бөткән, туҡланыу мәсьәләһе лә хәл ителгән.


text:
Раши яҙыуы
Раши яҙыуы — Талмуд һәм Тора текстарына аңлатмалар өсөн ҡулланылған йәһүд алфавитының варианты. Яҙма XV быуатта Венецияның сефард типографияларында, Танах цитаталарын аңлатмаларҙан айырыу өсөн эшләнгән.
Был яҙма йәһүд ғалимы Раши (1040—1105) хөрмәтенә уның исеме менән аталған. Раши үҙе был яҙманы ҡулланмаған, сөнки уның тәғлимәте ашкеназ традицияһына нигеҙләнеп яҙылған.
Был яҙманың ҡайһы бер хәрефтәре бер береһенә оҡшаш (мәҫ. Айин һәм Тет хәрефтәре), шуға был яҙманы ивритты яҡшы белеүселәр ҙә ауыр уҡый.


text:
Республикала «Ҡандракүл» тәбиғәт паркы тураһында Положение раҫланды
Республикала «Ҡандракүл» тәбиғәт паркы тураһында Положение раҫланды. БР Хөкүмәтенең тейешле ҡарарына ҡул ҡуйылған да инде.
— Башҡортостандың Урман хужалығы министрлығына «Ҡандракүл» тәбиғәт паркына Туймазы урман хужалығының Ҡандра участка урман хужалығы территорияһынан айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияларына ҡараған урман фонды участкаларын сикләнмәгән ваҡытҡа даими файҙаланыуға бирергә ҡушылды, — тип хәбәр итте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
Күрһәтмә үтәлешенә контроллек итеү Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Эрнст Исаевҡа йөкмәтелде.


text:
Санкциялар – ул үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлекте етештереүгә сығыу мөмкинлеге – республика Президенты Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Санкциялар – ул үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлекте етештереүгә сығыу мөмкинлеге – республика Президенты
Санкциялар – ул үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлекте етештереүгә сығыу мөмкинлеге – республика Президенты Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 20 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Стәрлебаш ауылында Рөстәм Хәмитов ауыл биләмәләре башлыҡтары, район Советы депутаттары һәм активы менән осрашыу уҙғарҙы, унда муниципалитеттарҙы социаль-иҡтисади үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде. Башҡортостан Президенты һаулыҡ һаҡлау, балалар үлеме, мәғариф проблемаларына, енәйәтселекте һәм ғаиләләр тарҡалыуын иҫкәртеүгә күберәк иғтибар бүлергә саҡырҙы.
— Һуңғы 3-4 йылда балалар баҡсаһы темаһын хәл итеүгә сыҡтыҡ тиерлек. Әле генә ҡараған 120 урынлыҡ яңы балалар баҡсаһы төҙөлөп бөтөп килә. Был балалар баҡсаһын сафҡа индереү менән проблема район үҙәгендә 3-7 йәштәге кескәйҙәр өсөн ябыласаҡ. Район буйынса бындай ихтыяждың ҡалыуы аңлашыла, әммә район үҙәгендә ул бөтәсәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Республика Башлығы шулай уҡ һуңғы ике-өс йылда ауыл хужалығын техника, ҡорамалдар менән тәьмин итеп, яңы программалар булдырып хәлде яҡшыртып булыуын билдәләне.
— Һуңғы өс йылда республикала 12 мең самаһы берәмек техника һатып алынған. Былтыр, быйыл комбайндарҙы, тракторҙарҙы яңыртыу яҡшы темптар менән бара, фермерҙар, ауыл хужалығы етештереүселәре һатып ала. Техниканы һатып алыуҙы субсидиялау ҡарашынан был программаларҙы артабан да финанслауҙы гарантиялайбыҙ. Һандарҙы әйтеп киттем – 3,5 мең комбайныбыҙ бар, беҙгә кәмендә биш мең кәрәк, ул саҡта беҙ һеҙҙең менән тиҙерәк йыясаҡбыҙ, юғалтыуҙар аҙыраҡ, ә уңыш юғарыраҡ буласаҡ, — тип айырып әйтте Башҡортостан Президенты.
Төбәк Башлығы санкциялар менән бәйле мәсьәләләрҙе лә ҡуҙғатты.
— Беҙҙең өсөн ул үҙебеҙҙең аҙыҡ-түлекте етештереүгә сығыу мөмкинлеге. Беҙҙә ананас, мандариндарҙың булмауы һәм буламаясағы аңлашыла. Әммә һөт, ит, сырҙар, йәшелсәселек, емеш, баҡса культураларын мотлаҡ ҡарарға кәрәк. Был ҡатлам беҙҙеке булырға тейеш, — тине Рөстәм Хәмитов.
Социаль мәсьәләләргә күсеп, республика Башлығы техника алыу буйынса программаның ғәмәлгә ашырыла башлауы тураһында һөйләне.
— Ауыл биләмәләрен төҙөкләндереү менән шөғөлләнеү өсөн тракторҙар ҙа, тағылмалар ҙа, ҡыйыҡ ҡорамалдары ла ала башланыҡ. Тимәк, был үҙ ауыл биләмәләрегеҙҙе матурайтыу өсөн субсидиялар формаһында һеҙ аласаҡ 500 мең, өҫтәүенә техника. Әҙерәк байыһаҡ, аҡса күберәк бирербеҙ. Әкренләп үҫешәсәкбеҙ, был программаны туҡтатмайбыҙ. Рәсәй Федерацияһында ауыл биләмәләренә ярҙам күрһәтеү өлөшөндә, моғайын, беҙ генә бындай программа алып барабыҙ, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
Демография хаҡында һөйләгәндә, Рөстәм Хәмитов, йәмғиәттә ул интеграцияланған дөйөм уңышлыҡ күрһәткесе, тип айырып әйтте. Стәрлебаш районында тыуым уҙған йыл менән сағыштырмаса артҡан. Әммә район халҡының иҫәбе аҙ – 19,5 мең тирәһе.
Сығыштың тулы стенограммаһы БР Президентының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Сочи
Со́чи — Краснодар крайында ҡала. Ҡара диңгеҙ ярында урынлашҡан. Рәсәйҙең һәм Европаның иң ере курорт ҡалаһы. Сочила 360 мең кеше йәшәй (Көньяк федераль округы ҡалалар арағында 5-се урын (алдында Ростов-на-Дону, Волгоград, Краснодар, Әстрәхән торалар)). РФ буйынса 49-сы урын. Ҡара дингеҙдә урынлашҡан ҡалалар араһында шулай уҡ 5-се урын ала (Одесса, Самсун, Трабзон, Севастополь ҡалалар еңәләр).
Сочи 4 районға бүленә:
- Үҙәк
- Хоста
- Адлер
- Лазарев
Йөкмәткеһе
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Максимальная и минимальная среднемесячная температура[3]
Фән һәм мәғариф[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сочи дәүләт университеты
- Рәсәй халыҡтар дуслығы университының филиалы
- Рәсәй фәндәр академияһының Сочи ғилми-тикшереү үҙәге (НИЦ РАН)
- РАМН ғилми-тикшереү үҙәге
- РФ Тәбиғи ресурстар министрлығының урманд ғилми-тикшереү үҙәге
- РАСХН ғилми-тикшереү үҙәге
- Курортология һәм реабилитация ғилми-тикшереү үҙәге
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сочила күп ҡунаҡханалар һәм шифаханалар бар. Ҡалала шулай уҡ бар:
- Ит комбинаты
- Балыҡ консервалар комбинаты
- Адлер ҡошсолоҡ фабрикаһы
- Форель балыҡты етештереү комбинаты
- Дингеҙ яны ҡошсолоҡ фабрикаһы
- Дагомыс сәй фабрикаһы
- Лазарев корабльдәр төҙөү верфе
- Сочи ремонт-механик заводы
- Сочиморстрой
- Икмәк комбинаттары (Сочи, Адлер, Дагомыс)
Сочи эргәһендә цитрус, сәй, фейхоа, мушмулла, киви үҫтерәләр.
Сочи ҡалаһында вәкиллектәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан (бөтөрөлғән)
- Чечен Республикаһы 2011 йылдан
- Әрмәнстан
- Италия
Карталар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лист карты K-37-20 Сочи. Масштаб: 1 : 100 000. Издание 1981 г.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Оценка численности населения на 1 января 2016 года по муниципальным образованиям Краснодарского края. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 март 2016. 31 март 2016 тикшерелгән.
- ↑ Этносостав населения Краснодарского края. 2002
- ↑ Климатический монитор


text:
Янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 30 урман янғыны булған
Янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 30 урман янғыны теркәлгән. Дөйөм алғанда 185 гектарҙан ашыу майҙанды ут ялмаған.
Быйылғы яҙҙағы һуңғы урман янғыны кисәнән алда төнөн Белорет районында, Әүжән урмансылығы биләмәһендә, теркәлгән. Унда 1 гектарҙа урман янған.
БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат секретары Айбулат Ғәйнуллиндың әйтеүенсә, Әүжән урман хужалығындағы янғынға йәшен сәбәпсе булған. Уны һүндереүҙә һигеҙ кеше һәм дүрт техника берәмеге ҡатнашҡан. Әлеге ваҡытта янғын үткән урын күҙәтеүгә алынған.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, БР Урман хужалығы министрлығының диспетчер идара итеү пункты тәүлек әйләнәһенә эшләй. Урман һағының «тура линия»һы телефоны: 8(347)262-40-39 йәки 8-800-100-94-00 (бөтә телефондарҙан да шылтыратыу бушлай).


text:
Төбәктә уртаса эш хаҡы 22 мең һум тәшкил итте
Башҡортостанда 2013 йылдағы социаль-иҡтисади үҫешкә йомғаҡтар яһала. 2013 йылдың 11 айында республикала уртаса эш хаҡы, номиналь сағылышта — 12 процентҡа, ысынбарлыҡта 5 процентҡа артып, 22 мең һум тәшкил итте.
Иҡтисадта етди алға китештәр төбәк халҡының йәшәү кимәле һәм сифаты үҫешенә йоғонто яһай.
Бер-бер артлы бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы күтәрелә. Уҡытыусыларҙың эш хаҡы ошо уҡ осорҙа уртаса республика кимәлен 3 процентҡа уҙып 23 мең 600 һум тәшкил итте. Мәктәпкәсә белем биреү педагогтарының эш хаҡы белем биреүҙәге уртаса кимәлгә тиклем еткерелгән.


text:
Скопируйте код и вставьте его на свой сайт.
Рауил Бикбаев
Описание презентации по отдельным слайдам:
Рауил Бикбаев. Биографияһын өйрәнеү. Эшләне: Баҡалы районы Яңы Маты төп дөйөм белем биреү мәктәбенең башҡорт дәүләт теле уҡытыусыһы Хәсәнова Шәрифә Памир ҡыҙы
Ырымбур Рауил Бикбаев тыуып –үҫкән Туҡсоран буйындағы Үрге Ҡунаҡбай ауылы ҡыпсаҡ ырыуы нигеҙләгән боронғо ауылдарҙан иҫәпләнә.
Әҙиптең шәжәрәһе Аҫылгәрәй- Бикбай- Ҡотлоәхмәт- Хәсән- Мөхәмәтша-Шәрәфетдин-Төхфәтулла-Рауил
Өләсәһе Өләсәһе Мәүлитбикә - Табылдиндар ҡыҙы – һүрәт төшөрөргә әүәҫ булған Ул шулай уҡ сәсән телле зат булған. Ауылдағы төрлө хәлдәр,ҡылымһыр ҡылыҡтар тураһында төртмә таҡмаҡтар сығарырға яратҡан. Кесе улы Ғизетдин Алыҫ Көнсығышта һалдат хеҙмәтендә вафат булғас, уға оло бәйет бағышлаған.
Атаһы Төхфәтулла Бикбаев Туҡсоран буйы башҡорто. Йорт һалырға ағасы, яғырға утыны булмаған яландарҙа халыҡ барыбер әмәлен тапҡан, гөрләтеп донъя көтөр өсөн көс-ғәйрәт туплай алған.
Әсәһе Хәлле ғаилә – кулак, тип, Архангель губернаһындағы Котлас лагерҙарында бик күп нужалар күрә. Ыҙа-яфаларға сыҙай алмай, 1936 йылда ауылына ҡасып ҡайта. Армиянан ҡайтҡан Төхфәтулла Рәҡиәгә өйләнә, шулай ғына кире һөрөлөүҙән ҡотола
Бикбаевтар ғаиләһе Бикбаевтар бик матур ғаилә ҡоралар. Биш бала үҫтерәләр.1938 йылдың декабрь айында донъяға килгән Рауил шул ишле ғаиләлә, етеш тормош шарттарында иркен үҫә
Шағир ауыл тураһында Бала саҡ һәм үҫмер йылдарым күберәк тәбиғәт менән, бигерәк тә һыу буйы, Соран йылғаһы менән бәйләнгән. Даланың иң хәтерҙә ҡалған саҡтарының береһе- яҙ килеүе, үҙәктәрҙең шаулап ярып килеп тҡшҡүҙәре. Сорандың ташыуы, ҡар һыуы ҡойоп, йомран тотоуҙар…
Белем алыу Ғабдрафиҡ-ете йыллыҡ мәктәп Аҡбулаҡ педучилищеһы Өфө дәүләт университеты Аҡбулаҡ студенты – 1954 йыл
Дала офоҡтары (1964) Дала улының шиғриәтенә баштан уҡ дала киңлектәре, сикһеҙ офоҡтары эркелеп-тулҡынып килеп инә, күңел ҡылдарын сиртә. Рауил Бикбаевтың шиғри теле «далам, далам» һүҙе, икһеҙ-сикһеҙ дала образы менән асыла
Ҡош юлы (1967) Оло Башҡортостан, Уралтау образдары үҙе йәшәгән ғәзиз ил, урман-таулы, ҙур-ҙур йылғалы, ғәжәйеп бай тәбиғәтле, төрлө милләтле, алсаҡ күңелле уңған халыҡ йәшәгән гүзәл тараф булып һынлана
Автобиография (1969) Ғ. Сәләм премияһы Туған халҡының азатлыҡ өсөн көрәшкән атаҡлы Батырша, Юлай Аҙналин, Салауат батыр образдары урын ала. Йорт-ер, тыуған яҡ, Башҡортостан, оло Ватан образы менән бергә шағирҙың күңел биографияһының бергә береккән сағылышын күҙәтергә була
Лирика (1971) Лирика- шағирҙың күңел донъяһы көҙгөһө. Лирик герой нигеҙендә Рауил Бикбаевтың үҙ тормош юлына, характерына тығыҙ бәйләнешле кеше, шәхес яҙмышы ята
Ғүмер уртаһы (1976) Көндәремде ваҡлыҡтарҙан әрсеп, Һөҙөп ташлап шау-шыу туртаһын, Юлдарыма хафа менән бағам Еткән саҡта ғүмерем уртаһы... Үҙ быуыны-тиҫтерҙәренең уй-тойғолары, заман, кешелек яҙмышы тураһында лирик үткерлек һәм гражданлыҡ пафосы йырлай
Һөйөнсө (1979) -Кеше тыуҙы, һөйөнсө! -Тыуыуҙары ни өсөн? -Аяғына баҫып илдән Алыр өсөн һөйөнсө. Был китабында шағирҙың лирикаһы, поэтик биҙәктәре, эске егәре, моңо баҙыҡланып етә
Ерем балҡышы (1982) Уйҙарым, тауҙарҙан ашып, Ҡымыҙҙай тора ташып. Эш бүлмәм – Башҡортостаным, Өҫтәлем- Урал ташы. «Ерем балҡышы»-шағирҙың күңел балҡышы ул»- тип яҙа Ғайса Хөсәйенов
Бураҙналар (1985) Туҙан бөртөгөләй кесерәйҙем Йондоҙҙарға саҡлы ҙурайҙым, Тал сыбығы булып бөгөлөп төштөм, Мәғрур имән булып турайҙым.
Яҙмышым (1988) Бөгөнгө көн менән төн шикелле Бүленмәгән тигеҙ яҙмышым. Үтә көнөм, төнөм хаҡлыҡ тиеп, Ғәҙелһеҙлек менән алышып... Китаптың исеме үк автор алдында күп, яуаплы бурыстар ҡуя. Шағирҙың яҙмышына ни яҙған икән?
Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ (1991) Һыу буйҙарында һыуға һыуһау- нимә һуң ул?Юғары әхлаҡ сифатарына һыуһау сағыла был поэмала
Барыһы ла беҙҙең намыҫта. Халҡыма хат (1991) Башҡорт балаһы мин, Ер хәтерендә Мең йыл уйылып ҡалған эҙем бар. Быуындарға ялғап быуындарҙы, Илде тотҡан телем, һүҙем бар. Шул тел менән халҡым хаҡ яҙмышын Ҡайһы быуаттарға яҙмаған. Күпме аҫыл ерҙәренән яҙған, Күпме аҫыл ирҙәренән яҙған, Күпме аҫыл йырҙарынан яҙған, Тик моңонан, теленән яҙмаған
Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны (2003) Ниндәй заман! Ҡуҙғалды бар илдәр... Һәр хәбәрҙе тертләй-тертләй көтәм. Иҫкән ел дә гүйә уйҙарыма, Юлдарыма мина һалып китә. Ил өҫтөнә килгән ауырлыҡтар һәм ҡаршылыҡтар хаҡында борсола, тынғы бирмәй әҙипкә
Йөҙ ҙә бер хәҙис (2001-2003) Кешелектең төп ҡиммәте иман, тигән, Имандың һәр тармағына инан, тигән, Иман нурын һанлаусының Хикмәт тулы һүҙҙәренә Һис шикләнмәй инан, тигән. “Хәҙистәр үҙҙәренең кешелеклеге, тәрән фәлсәфәһе, тапҡыр теле менән мине ғүмерлеккә арбаны», тип яҙа Рауил Бикбаев
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт гимны (2008) Башҡортостан, һин һөйөклө ғәзиз ер, Халҡыбыҙҙың изге Ватаны. Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа Тыуған илдең тыныс ар таңы. Дан һиңә, Башҡортостан! Илен һөйгән азат халҡына дан! Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә Сәскә ат, Башҡортостан! (Р. Бикбаев менән Р. Шәкүр һүҙҙәре) Workgroup: әй
Мин күптән инде көндәлектәр яҙам. Ҡырҡ йылдан ашыу ваҡыт эсендә күргәндәрем-кисергәндәрем теркәлеп барған дәфтәрҙәрем хәҙер бер нисә китап булырлыҡ. Тормошом сәхифәләре тәүге осорҙа онотҡанда бер тигәндәй ҡағыҙ битенә төшһә, ғүмер үткән һайын уларға йышыраҡ иғтибар иттем. Көндәлектәр асылда минең ижадымдың үҙенсә бер мөһим өлөшөнә әйләнде. (Р. Бикбаев)
Халҡыма бер һүҙ Рауиль Бикбай 22 февраля 2013 в 8:19 Мин аҡһаҡты бар яһаным — Аяҡлыға булһын һабаҡ. Мин сулаҡты бар яһаным — Зарланмаһын ҡуллы ҡабат. Мин күҙһеҙҙе бирҙем ергә — Күҙ ҡәҙерен белһен күҙле. Мин телһеҙҙе бирҙем ергә — Һүҙ ҡәҙерен белһен һүҙле. Бәндәләрҙән ҡаҙытамын Мәңгелек йорт — гүр-ҡәберҙе. Бәлки, шул саҡ ҡәҙерләрҙәр Нур ғүмерҙе, ғәзиз ерҙе.
Ҡулланылған әҙәбиәт Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе / Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. Өфө: Башҡорт энциклопедияһы дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 696 бит, һүрәттәре менән. Рауил Бикбаев. Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны /Шиғырҙар. Рауил Бикбаев: " Халҡым яңылышмаһын ине" 1967 йыл: Ҡош юлы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1967. 1976 йыл: Ғүмер уртаһы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1976. 1985 йыл: Бураҙналар: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1985. Ғ. Хөсәйенов. Рауил Бикбаев. Тормошо һәм ижады. Өфө-2008 Берйән Байым. Ижадсылар. Өфө-2008 bashkir.jimdo.com ›башҡорт-әҙәбиәте/ bash-portal.ru uldashfm.ru vk.com › rbikbai agidel-rb.ru


text:
Виталий Мутко «Хәҙерге спорт. Инновациялар һәм перспективалар» III халыҡ-ара күргәҙмәһендә Башҡортостан экспозицияһы менән танышты
8 — 11 сентябрҙә Саранскиҙа үткән «Рәсәй — спорт державаһы» халыҡ-ара спорт форумының тәүге эш көнөндә Рәсәйҙең спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министры Виталий Мутко «Хәҙерге спорт. Инновациялар һәм перспективалар» күргәҙмәһен ҡараны. Башҡортостан үҙенең экспозицияһы менән министрҙың иғтибарын йәлеп иткән тәүге төбәктәрҙең береһе булды. Бында республика делегацияһы вәкилдәре министрға төбәктә спорттың олимпия һәм паралимпия төрҙәрен үҫтәреү тураһында һөйләне.
Виталий Мутко әйтеүенсә, ул Башҡортостан спортсыларының уңыштары менән бик яҡшы таныш, күптәренә миҙал һәм грамоталарҙы шәхсән үҙе тапшырған. Күргәҙмәлә министр Еңел атлетика буйынса паралимпия уйындарының ун өс тапҡыр чемпионкаһы Рима Баталова менән дуҫтарса әңгәмә ҡорҙо. «Башҡортостанда паралимпия спортының үҫешеүенә ҙур ышаныс бағлайым. Күбеһе һеҙҙең тырышлыҡтан тора, тап һеҙҙең ғәйәт ҙур тәжрибәгеҙ һәм паралимпия еңел атлетикаһы спецификаһын төплө белеүегеҙ, донъя кимәлендәге спортта оло абруйығыҙ паралимпия хәрәкәтен үҫтереү буйынса иң яҡшы ниәттәрҙе бойомға ашырырға ярҙам итәсәк. Паралимпиясыларҙың спорт әҙерлеге үҙәге айырым иғтибарға лайыҡ. Әйҙәгеҙ спорт өсөн бергәләп көрәшәйек!», - тип тәҡдим итте ул беҙҙең данлыҡлы яҡташыбыҙға.
«Башинформ» агентлығына БР Спорт һәм йәштәр сәйәсәте министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан вәкилдәре күргәҙмәнең эш программаһында әүҙем ҡатнаша, илебеҙҙең башҡа төбәктәренең спорт тармағындағы ҡаҙаныштары менән таныштырыусы пленар ултырыштарға, ғилми-ғәмәли конференцияларға, семинарҙар, түңәрәк өҫтәлдәргә, дискуссион сессияларға йөрөй.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Рима Баталованан тыш спорт форумында Башҡортостан делегацияһы составында башҡа спортсылар ҙа ҡатнаша: Ванкуверҙа үткән 2010 йылғы ҡышҡы Паралимпия уйындарының дүрт тапҡыр чемпионы Ирек Зарипов (биатлон һәм саңғы уҙыштары), Туринда 2006 йылғы Олимпия уйындарының көмөш призеры Алексей Селиверстов (бобслей), Наганола үткән 1998 йылғы Олимпия уйындарының бронза призеры Павел Мөслимов (биатлон), шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин, БР Юғары спорт оҫталығы әҙерләү үҙәге директоры Евгений Емельянов һәм башҡалар бар.


text:
Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса халыҡ штабына эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкил дә инде
Эшҡыуарҙар хоҡуҡтары буйынса вәкил Светлана Халфина Рәсәй президентлығына кандидат Владимир Путинға йәмәғәт ярҙамы күрһәтеү буйынса Башҡортостан Республикаһындағы халыҡ штабына инде. Уның составында йәмәғәтселек вәкилдәре, шул иҫәптән эшҡыуарҙар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, ғалимдар бар.
— Илдәге ағымдағы проблемаларҙы гражданлыҡ институттары аша хәл итергә кәрәк. Бындай эштәр — йәмәғәтселек вәкилдәре менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итеү аша — әле алып барыла ла инде, һәм беҙ уның дауам ителәсәгенә иҫәп тотабыҙ, — тип билдәләне Светлана Халфина.
Уның фекеренсә, бөгөн бизнес менән власть башҡа ваҡытта булмағанса тупланыуға мохтаж.
— Ил алдында дөйөм, ҙур һәм етди мәсьәләләр тора, уларҙы беҙ берлектә генә хәл итә алабыҙ. Рәсәй яҙмышына битараф булмағандар быны аңлай һәм үҙенә кәрәген һайланы ла инде. Илдә тотороҡло шарттар булдырылғанда һәм уйын ҡағиҙәләре һәр кемгә аңлайышлы булғанда ғына бизнес менән шөғөлләнергә мөмкин.
— Беҙ власть менән диалогты дауам итергә теләйбеҙ һәм дәүләттең иҡтисади сәйәсәтенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре араһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ мәнфәғәттәренең төп урын алыуын талап итәбеҙ, — тип иҫәпләй «Рәсәй таянысы» дөйөм Рәсәй кесе һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы вәкиле.


text:
«Аманат» журналы «Башҡорт халҡының хәрби даны» миҙалы менән бүләкләндеФото: Олег Яровиков
«Аманат» журналы «Башҡорт халҡының хәрби даны» миҙалы менән бүләкләнде
«Аманат» журналы «Башҡорт халҡының хәрби даны» миҙалы менән бүләкләндеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Өфөлә, «Башинформ» агентлығының матбуғат конференциялары залында «Аманат» журналын «Башҡорт халҡының хәрби даны» миҙалы менән бүләкләү тантанаһы үтте. «Төньяҡ амурҙары» хәрби-тарихи клубы етәксеһе Илдар Шәйәхмәтов баҫманың баш мөхәррире Сәлмән Ярмуллинға награда, башҡорт һәм рус телдәрендә таныҡлыҡ тапшырҙы. «Аманат» журналы 1812-1814 йылдарҙағы Ватан һуғышында башҡорт халҡының ҡатнашыуын әүҙем яҡтыртҡаны һәм Башҡортостанда үҫеп килеүсе быуынды илһөйәрлек рухында тәрбиәләү эшенә ҙур өлөш индергәне өсөн бүләкләнде.
— Республиканың дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул итеүгә 25 йыл тулыуға бәйле беҙ клубтың устав йолаһын башҡарабыҙ. «Аманат» балалар һәм үҫмерҙәр журналы илһөйәрлек тәрбиәһе биреү йәһәтенән файҙалы һәм мөһим. Ул башҡаларға өлгө булып тора, — тип билдәләне Илдар Шәйәхмәтов.
Сара һуңында клуб ағзаһы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Ринат Мәжитов башҡорт бейеүен башҡарҙы.
«Аманат» — башҡорт телендәге балалар һәм үҫмерҙәр өсөн айлыҡ журнал. Журнал биттәрендә балалар ижады, Башҡортостан халыҡтары тормошо, фән һәм техника, әҙәбиәт һәм сәнғәт, спорт, мәктәп тормошо яҡтыртыла. 1929 йылдың мартынан сыға. Тиражы — 3230 дана.


text:
Фото:
М.Аҡмулла исемендәге БДПУ университет статусын раҫланы
Фото:
Мәғариф һәм фән өлкәһен күҙәтеү буыгнса федераль хеҙмәттең (Рособрнадзор) аккредитацион коллегия ултырышында М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты сираттағы биш йыллыҡа аккредитация үтте, шул рәүешле университет статусын раҫланы. Был турала “Башинформ” агентлығына М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның хоҡуҡ һәм йәмғиәтте өйрәнеү кафедраһы мөдире, доцент, юридик фәндәр докторы, уҡытыу эше буйынса проректор Максим Михайлов хәбәр итте.
Был юғары уҡыу йорто коллективы һәм республиканың юғары белем системаһы өсөн берҙәй мөһим ваҡиға. Сөнки дәүләт юғары уҡыу йорттары эшмәкәрлегенә һәм биргән белеме сифатына контролде күп тапҡырға көсәйтте. Ошо күҙлектән ҡарағанда, Рособрнадзор коллегияһының БДПУ-ның норматив талаптарға тулыһынса тап килеп кенә ҡалмайынса, аккредитацион критерийҙарҙың күбеһе буйынса уларҙан күпкә юғары сифат күрһәтеүен билдәләүе шатлыҡлы күренеш. Тәү сиратта был юғары уҡыу йортоноң фәнни-педагогик потенциалына ҡағыла.
—Аккредитацион күрһәткестәрҙең тап килеү индексы беҙҙә университет өсөн билдәләнгән нормаларҙан 60 процентҡа юғарыраҡ, — ти Максим Михайлов. – Рособрнадзор етәксеһе Любовь Глебова Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның ҙур потенциаллы көслө уҡыу йорто булыуын билдәләне. БР педагогик кластерын формалаштырыу нигеҙендә ул башҡа педагогик белем биреүсе юғары уҡыу йорттарын да үҙе янында туплай.
Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, шулай уҡ, ҡайтанан белем биреү эшмәкәрлегенә хоҡуҡ биреүсе лицензия алған.


text:
Хәйбулла районында «Ауыл мираҫы» акцияһы тамамланды
Хәйбулла районында «Ауыл мираҫы» акцияһы Мәмбәт ауылында ауыл байрамы менән тамамланды. Бында «Иман ҡайтһын ауылға» тигән сара үткәрҙеләр.
Байрам ҡунаҡтарын ҡаршы алғандан һуң сара Мәмбәт мәсетендә дауам итте. Йыйылған халыҡ алдында урындағы имам-хатиб Мөҙәрис Кәйепов сығыш яһап, мәсетттең тарихын һөйләне, ул төрлө сығанаҡтарға ярашлы 1827-1829 йылдарҙа төҙөлгән.
Ислам нигеҙҙәре хаҡында район мосолмандар дини ойошмаһы имам-хатибы Юлай Йоносов бәйән итте. Артабан балалар һәм үҫмерҙәр сүрәләр уҡыу оҫталыҡтарын күрһәтте. Ауыл китапханаһы мөдире Вәсилә Мәмбәтова һәм байрам ҡунағы Миңзифа Ишемғолова мөнәжәт әйтте.
Район мәҙәниәт бүлеге начальнигы Лариса Мәмбәтова, районда берҙән-бер архитектура ҡомартҡыһы – мәсеттең ишеге бер ҡасан да ябылмай, тип ҡәнәғәт булыуын белдерҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Ауыл мираҫы» акцияһы Рәсәй Федерацияһында һәм Башҡортостан Республикаһында Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылына арнап, “Хәйбулла – яратҡан төйәгем” проекты сиктәрендә быйыл 1 июндә башланғайны.
Акция ҡағиҙәһенә ярашлы, райондың һәр ауыл биләмәһендә ауыл байрамы үтергә тейеш ине. Шулай, Әбеш ауыл Советы биләмәһендә бындай байрам июндә тамамланған. Оло Әбеш ауылы мәктәбенең 60 йыллығын һәм Бәләкәй Арыҫланғол ауылында «Ырыуҙар байрамы» үткәрелгән. Байғусҡар ауылында уҙған «Шәжәрә байрамы» күптәрҙең хәтерендә ҡалған. Таналыҡ ауыл советының Яңы Украинка ауылында үткәрелгән «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!» байрамы сағыулығы менән айырылып торған.Ошондай уҡ байрам Яңы Ергән ауылында ла уҙған, шулай уҡ урындағы мәктәптең 60 йыллығын билдәләгәндәр.
Ойоштороусыларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, бындай саралар халыҡты берҙәмләштерергә, халыҡ йолаларын һаҡлап үҫтерергә, сәләмәт йәшәү рәүешен формалаштырырға булышлыҡ итә. Бынан тыш, байрамға әҙерләнеү сиктәрендә ауылдарҙы төҙөкләндереүгә ҙур иғтибар бүленә, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Йәштәр ойошмалары вәкилдәре йыйыла
17-18 мартта "Восход" ял базаһында (Өфө районы) Волга буйы федераль округының Рәсәй Йәштәр Союзы (РЙС) территориаль ойошмаларының кәңәшмәһе үтәсәк. Сарала РЙС Үҙәк комитетының беренсе секретары Андрей Платонов, БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетының балалар хәрәкәтен үҫтереү буйынса секторы мөдире Регина Хисаметдинова, шулай уҡ Өфө, Һамар, Пенза, Ульяновск, Һарытау, Киров һәм Волга буйы федераль округының башҡа төбәктәре вәкилдәре ҡатнаша.
Иҫегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, Рәсәй Йәштәр Союзы — илдең дәүләт булмаған, сәйәси булмаған йәштәр ойошмаһы, уның төп маҡсаты — йәш кешегә тормошта үҙ урынын табырға, күп яҡлы шәхес булараҡ асылырға ярҙам итеү.
Йыл һайын РЙС программаларында бер миллионға яҡын кеше ҡатнаша. Рәсәй Федерацияһының 76 субъектында уның территориаль ойошмалары һәм вәкиллектәре эшләй. Беҙҙең республикала был Башҡортостан Демократик йәштәр иттифағы. 30 меңдән ашыу йәш егеттәр һәм ҡыҙҙар был ойошма ағзалары булып тора.
Башҡортостан Демократик йәштәр иттифағы эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше — йәштәр араһында һәләтле уҡыусыларҙы, студенттарҙы һәм йәш ғалимдарҙы асыҡлауға һәм уларға ярҙам итеүгә, йәштәрҙең ижади һәләттәрен үҫтереүгә, волонтерҙар хәрәкәтен ойоштороуға, йәштәрҙе социаль яҡлауға, уларҙың буш ваҡытын ойоштороуға йүнәлтелгән эш алып барыу буйынса программаларҙы һәм проекттарҙы тормошҡа ашырыу.


text:
Оҙон башҡорт йырҙарын яҡшы башҡарыусыларҙы Ейәнсура районында көтәләр
10-11 июлдә Ейәнсура районында ҡурайсыларҙың һәм йырсыларҙың – БР халыҡ артисы Мәғфирә Ғәлиеваның, БР халыҡ артисы Сөләймән Абдуллиндың, РФ һәм БР атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Нәжметдин Хәсәновтың исеменә бүләктәргә башҡорт йырҙарын башҡарыусыларҙың асыҡ конкурсы үтәсәк. Быйыл конкурс Мәҙәниәт йылына арналған.
Конкурстың төп маҡсаттары һәм бурыстары – Ейәнсура районынан сыҡҡан арҙаҡлы шәхестәрҙең ижадтарын пропагандалау, яңы һәүәҫкәр таланттарҙы асыҡлау һәм уларҙың башҡарыу оҫталығын күтәреү, Үҫәргән ырыуы вәкилдәре араһында ижади бәйләнештәрҙе нығытыу һәм йәштәрҙе башҡорт халыҡ музыкаһына йәлеп итеү.
— Был конкурс районда инде 15 –се тапҡыр уҙғарыла һәм йыл һайын яңынан-яңы исемдәр аса. Бөтә теләүселәрҙе лә ҡатнашырға саҡырабыҙ, — тип хәбәр итте район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Айҙар Мөхәмәтйәнов.
Конкурста 16 йәшкә тиклем һәм 17 йәштән өлкәнерәк төркөмдәрҙә ҡурайсылар һәм йырсылар ҡатнаша. Сығыш яһаусылар оҙон көйлө бер башҡорт йырын башҡарырға тейеш, икенсе йыр конкурста ҡатнашыусының һайлауы буйынса халыҡ йәки композитор йыры була ала. Ҡурайҙа яңғыҙ башҡарыусылар һәм ансамблдәр «ҡыҫҡа көй» һәм «оҙон көй» башҡарырға тейеш. Билдәле башҡорт йырсылары Мәғфирә Ғәлиева, Сөләймән Абдуллин һәм ҡурайсы Нәжметдин Хәсәновтың репертуарынан йырҙар айырыуса ҡабул ителә.
Конкурста ике йәш төркөмөндә Гран-приҙар, лауреат дипломдары, шулай уҡ «Һирәк йырҙар, көйҙәр башҡарған өсөн», «Иң йәш башҡарыусыға» һәм «Иң өлкән башҡарыусыға» тигән махсус бүләктәр тапшырыласаҡ.
Конкурс Ейәнсура районының Сөләймән ауылында «Алһыу елкән» балалар сәләмәтләндереү лагерында үтәсәк.
Ойоштороусылары – БР Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәгенең Күмертау ҡалаһы филиалы, Ейәнсура районының Мәҙәниәт идаралығы.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов "Мотор" предприятиеһына бара
Фото:
Бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов “Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең “Мотор” фәнни-производство предприятиеһына бара.
Төбәк башлығы предприятие етәкселеге менән “Мотор” фәнни-производство предприятиеһының авиадвигателдәр эшләү өлкәһендәге проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуҙа ҡатнашыу мөмкинлектәрен, инновацион технологиялар индереү мәсьәләләрен тикшерәсәк.
“Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең производство цехтары менән танышыу барышында Рөстәм Хәмитов завод продукцияһын ҡараясаҡ, авиация двигателдәрен эшләү технологияһы менән танышасаҡ, уҡыу-техник үҙәгендә буласаҡ, тип хәбәр итә республика Президентының матбуғат хеҙмәте.


text:
Ямғырҙар сәсеүҙе тотҡарламаны — Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Һуңғы көндәрҙә урыны менән ямғырҙар яуа, шулай ҙа улар сәсеү эштәрен тотҡарламаны. Республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, һуңғы тәүлектә генә 79 мең гектар майҙанда яҙғы культуралар сәселгән. Был дөйөм пландың дүрт процентын тәшкил итә. Шуларҙың 61 мең гектарында — бөртөклөләр һәм ҡуҙаҡлылар, 8,8 мең гектарҙа — көнбағыш, 3,6 мең гектарҙа — шәкәр сөгөлдөрө.
Дөйөм алғанда, бөгөнгө көндә Башҡортостанда 353 мең гектарҙа яҙғы культуралар сәселгән, был был билдәләнгән күләмдең 17 процентын тәшкил итә.
Ауыл хужалығы министрлығында асыҡлауҙарынса, агротехник сроктарға ярашлы сәсеү эштәре республиканың көньяғында — 15 майға, төньяҡ өлөшөндә 25 майға тиклем тамамланырға тейеш. Былтырғыға ҡарағанда, быйыл сәсеү юғарыраҡ темптар менән бара, әммә оҙайлы ямғырҙар арҡаһында игенселәрҙең пландары боҙолоуы ихтимал.


text:
Башҡортостанда торлаҡ менән тәьмин ителмәгән 4 меңдән ашыу етем бала иҫәпләнә
Башҡортостанда 4134 етем бала торлаҡ менән тәьмин ителмәгән, һәм уларҙың 1298-е тап быйыл торлаҡ юллауға хоҡуҡ ала. Был хаҡта бөгөн, 8 августа, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берекмәләре буйынса комитеты ултырышында республиканың мәғариф министры Әлфис Ғаязов хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренсә, бындай балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү проблемаһы ҙур ҡалаларҙа киҫкен тора.
— Торлаҡҡа хоҡуғы булған бындай балалар иҫәбе арта, — тип билдәләне министр. – Һуңғы ике йылда ғына уларҙың һаны ике тапҡырға артты.
Әлфис Ғаязов әйтеүенсә, ошондай бер балаға кәм тигәндә 33 квадрат метр торлаҡ талап ителә, әммә бындай фатирҙар әле төҙөлмәй. Хәҙерге фатирҙарҙың күбеһе 60 квадрат метрҙан ашыу майҙанды тәшкил итә. Ошоноң арҡаһында был проблеманы хәл итеүҙең төрлө юлдары, шул иҫәптән, ҡан ҡәрҙәш булған етемдәрҙе бер фатирға индереү кеүек варианттар ҙа ҡарала.


text:
Фото:
Ҡаҙағстанда Әхмәт-Зәки Вәлидигә арналған конференция үтте
Фото:
Ҡаҙағстанда Алматы ҡалаһында, Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең тыуыуына 120 йыл тулыуға тура килтереп, ғалимдың тормошона һәм ижадына арналған конференция үтте. Был турала Ҡаҙағстандың «Хәбәр» агентлығы хәбәр итә. Был факт бөтә төрки донъяһында Әхмәт-Зәки Вәлиди исеменә ҡыҙыҡһыныу ҙур булыуын, уның хеҙмәттәрен тыуған иленән ситтә лә өйрәнеүҙәрен иҫбатлай.
Ҡаҙағстан ғалимдарын, беренсе сиратта, Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең 1920 йылдарҙа төрки телдәрҙәге ул замандағы алфавит системаларына үткәргән сағыштырыу анализы ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ уның Ирандың Мешхеде ҡалаһында Ибн Фаҙландың уникаль “Сәйәхәттәр китабы” ҡулъяҙмаһын табып, һуңынан уны тәржемә итеп, Лейпцигта баҫтырып сығарыуы ла ҙур ҡыҙыҡһыныу һәм ихтирам уята. Был манускрипт, тарихсылар әйтеүенсә, бөгөн дә шәрҡиәтселәр өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.
Конференция сиктәрендә шулай уҡ Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең ғалимдар Мостафа Шокай һәм Әлихан Букейханов менән бәйләнештәре лә ҡаралды. 1920-се йылдарҙа Әхмәт-Зәки Вәлиди Мостафа Шокай менән бергә, ҡараштары тап килмәүгә ҡарамаҫтан, Истанбулда «Жана Туркестан» журналын сығара.


text:
Ҡарабаш өйрәк
Ҡарабаш өйрәк (Морская чернеть) (лат. Aythya marila) —
һуна өйрәктән бәләкәйерәк. Парла^шып һәм күмәклә¬шеп йәшәйҙәр; Яҡшы сума. Ата өйрәктең башы, муйыны, түше, ҡойроғо ҡара, арҡаһы аҡһыл һоро, кәүҙәһенең аҫ яғы һәм ҡабырғалары аҡ. Көҙгөһөн ата өйрәк, инәһе һы¬маҡ, өҫ яҡтаң һорғолт көрән, ҡорһағы һорғолт аҡ була. Суҡышының төбө аҡ. Ала өйрәктән һоро арҡаһы һәм бүрке булмауы менән айырыла.
Тауышы яңғырауыҡлы, тупаҫ: «ҡарр-ҡарр».
һыу үҫемлектәре һәм бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Беҙҙә яҙғыһын төньяҡҡа үтешләй, ә көҙгөһөн көньяҡҡа үтешләй генә туҡтап китәләр. Беҙҙең яҡта ояламай. Ите әсән аулайҙар.


text:
Горчак
Горчак[1] (лат. Rhodeus sericeus, (урыҫ. Обыкновенный горчак , урыҫ. Горчаки) — ҙур булмаған, оҙонлоғо 10 см тирәһе сөсө һыуҙа йәшәй торған балыҡ; Европаның төньяғында һәм Себерҙә йәшәй торған йылға балығы[2].
Аҡрын ағымлы һәм ағымһыҙ йылғаларҙың туғайлы, һыу үҫемлектәре менән ҡапланған өлөштәрендә йәшәйҙәр. Кәүҙәһенең оҙонлоғо 10 см, ян-яҡтан ҡыҫылып, эре тәңкәләр менән ҡапланған. Һыртындағы йөҙгөсө 8-10 тармаҡлы нурҙан тора. Башлыса, һыу үҫемлектәре менән туҡлана. Йәшәүенең икенсе йылында енси яҡтан өлгөрөп етә, ыуылдырыҡ сәсеү яҙғы-йәйге айҙарға тура килә. Шул ваҡытҡа инә балыҡтарҙың ыуылдырыҡ һалғысы үҫә (һайһы саҡта кәүҙә оҙонлоғон да уҙып китә), уның ярҙамында ике ҡабырсаҡлы эре моллюскларҙың мантия ҡыуышлығына ыуылдырыҡ бөртөктәрен һала. Ыуылрырыҡ бөртектәренең 300 гә яҡыны үрсемле. Кәсепселек өсөн әһәмиәте юҡ, аквариумдарда тотола.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Рыбы
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т.Г.Баишев, 1952)
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Акимушкин И. И. Птицы. Рыбы, земноводные и пресмыкающиеся. — Забота о детях в водах наших широт: Мысль, 1995. — С. 317—318. — (Мир животных). — ISBN 5-244-00803-X


text:
Ҡалаларҙа Башҡортостан Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре асыласаҡ
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан республикаһының муниципаль берәмектәрендә Башҡортостан Республикаһы Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре тураһында» Указына ҡул ҡуйҙы. Башҡортостан Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре республика дәүләт власы органдарының гражданлыҡ йәмғиәте институттары менән һөҙөмтәле хеҙмәттәшлеген тәьмин итеү, граждандарҙың республика Президентына телдән һәм яҙма мөрәжәғәтен оператив рәүештә тикшереү маҡсатында ойоштороласаҡ.
Указға ярашлы БР Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре Күмертау, Нефтекама, Октябрьский, Сибай, Учалы ҡалаларында һәм Дыуан районында асыласаҡ.
БР Президенты Хакимиәтенә был муниципаль берәмектәрҙәге урындағы үҙидара органдары менән берлектә 2010 йылдың 1 авгусына ҡәҙәр Башҡортостан Президенты йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләренең урынлашыу схемаһын һәм эшләй башлаясаҡ датаһын билдәләргә, йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре тураһында Положениены раҫларға һәм уларҙың эшмәкәрлеген тәьмин итергә ҡушылған.


text:
Өфө депутаттары үҫентеләрҙе һаҡлау ҡағиҙәләрен раҫланы
Өфө ҡала Советы депутаттары ҡала биләмәһендәге ағастарҙы һәм йәшел үҫентеләрҙе һаҡлау һәм тергеҙеү буйынса яңы ҡағиҙәләрҙе раҫланы.
Ҡағиҙәләр ҡалала урман хужалығын алып барыу, газондарҙы тәрбиәләү, йәшел үҫентеләр эргәһендә төҙөлөш эштәрен ойоштороу тәртибен һәм уларҙы боҙған өсөн яуаплылыҡ формаһын регламентлай.
Төҙөүселәргә ағастар эргәһендә эштәр алып барыуға ҡарата айырыуса ҡаты талаптар ҡуйыла. Төҙөлөш зонаһындағы һәр ағас ике метр бейеклегендәге, олононан кәмендә ярты метр алыҫлыҡта өсмөйөш формаһында урынлаштырып, инвентарь щиттар менән кәртәләп алынырға тейеш. Ә ағастарҙың тамыр системаһын һаҡлау өсөн бындай “өсмөйөш” кәмендә биш сантиметр ҡалынлығындағы таҡталарҙан 1,5 метр радиуста һалынырға тейеш.
Йәшел үҫентеләргә ҡул һуҙыусылар ҙа тулы яуап бирәсәк. Мәҫәлән, Өфө территорияһындағы һәр ҡырҡылған йәки зарарланған ағас өсөн ғәйеплегә штраф һалынасаҡ. Олоно дүрт сантиметрға тиклем диаметрлы ағас өсөн – 228 һум. Ә ошондай уҡ шыршы өсөн – 666. 24-28 сантиметр диаметрлы ҙур ағас өсөн өс мең һумдан ашыу түләргә тура киләсәк. Ә ошондай уҡ ылыҫлы тоҡом ағасы өсөн – 7351 һум. Газондарҙы, ҡыуаҡлыҡтарҙы, сәскәлектәрҙе боҙған өсөн дә ошоға оҡшаш яза биреүҙәр ҡаралған. Йәшел зоналарҙы бысратҡан, плакаттарҙы, әйтәйек, “Газондар буйлап йөрөмәҫкә!” тигән яҙыулы табличкаларҙы боҙған өсөн дә яуап бирергә тура киләсәк, уларҙы тәртипкә килтереү хаҡын бишләтә күләмдә ҡапларға тейештәр.


text:
Республиканың биш районында ҡарабойҙай сәсеү тамамланды
Башҡортостандың биш районында ҡарабойҙай сәсеү тамамланды. Мишкә һәм Хәйбулла райондарында был культура планға ҡарата ике тапҡырға күберәк майҙанда сәселде.
Ҡалған райондарҙа ҡарабойҙай сәсеү буйынса эштәр әлегә дауам итә. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көнгә сәсеү 25 мең гектарҙан ашыу майҙанда үткәрелгән. Был планлаштырылған күләмдең өстән бер өлөшөн тәшкил итә.
Дөйөм алғанда яҙғы сәсеү эштәре 1900 мең гектар майҙанда тамамланған, планға ҡарата был 96 процент тәшкил итә. Иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары – 1200 мең гектарҙан ашыу майҙанда (планға ҡарата 103 процент), шәкәр сөгөлдөрө – 53,7 мең гектарҙан ашыу майҙанда (100 процент), кукуруз 74,8 мең гектарҙа (83 процент) сәселгән.


text:
Раил Сарбаев: «Етем балалар айырым контролгә алынырға тейеш»
Етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар айырым контролгә алынасаҡ.
15 февралдә үткән кәңәшмәлә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ошо турала айырып телгә алды.
– Бер бала ла өлкәндәр иғтибарынан ситтә ҡалмаҫҡа тейеш, – тине ул. – Шулай ҙа етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар айырым контролгә алынырға тейеш.
БР Хөкүмәте Премьер-министры ҡушыуы буйынса балалар тәүлек әйләнәһенә булған белем биреү учреждениеларының эшмәкәрлеген тикшереү буйынса комплекслы комиссия төҙөлгән. Быға бигерәк тә в Ижевскиҙағы (Удмуртия Республикаһы) инцидент сәбәпсе булды, унда мәктәп-интернатта тәрбиәләнеүсе бер нисә бала үҙҙәренең ҡан тамырҙарын киҫергә маташты.
Комиссияның эше суицидтарҙы иҫкәртеүгә йүнәлтелгән һәм ул бөтә балалар йорттарын һәм интернаттарҙы солғап аласаҡ.
Бындай белем биреү учреждениеларында балаларҙың йәшәү шарттарын һәм был өлкәләге закондарҙың үтәлешен тикшереү, балаларҙан анкета тултырттырыу һәм ситтән килгән белгестәр менән әңгәмәләштереү тәрбиләнеүселәрҙең проблемаларын өйрәнергә һәм инциденттарҙы иҫкәртергә булышлыҡ итәсәк.
Комиссия составына БР-ҙа Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Лилиә Ғүмәрова, БР Мәғариф министрлығы һәм Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы вәкилдәре инде.


text:
Ғинуар-февраль айҙарында Башҡортостанда эш хаҡы буйынса бурыстар 81,5 миллион һум тәшкил итте
2013 йылдың ике айында Башҡортостанда эш хаҡы буйынса бурыстар 81,5 миллион һумға етте. Эш хаҡын алып бөтмәгән хеҙмәткәрҙәр һаны ике тапҡырға – 3956-ға тиклем артты. Был хәлде БР Хөкүмәте вице-премьеры Лилиә Ғүмәрова рәйеслегендәге эш хаҡы буйынса бурыстарҙы түләү мәсьәләләре буйынса Ведомство-ара координация советы тикшерҙе. Совет ултырышы кесе йома, 28 мартта, республика Хөкүмәтендә үтте.
Банкротлыҡ сигендәге йәки ябылыу алдында торған предприятиеларҙың хеҙмәткәрҙәре алдында 15 миллион һум күләмендә бурысы бар.
Эш хаҡы буйынса бурыстар йәһәтенән Башҡортостан Волга буйы федераль окруыгында икенсе урында тора. Округ буйынса иң күп бурыстар — Түбәнге Новгород өлкәһендә.
Лилиә Ғүмәрова һүҙҙәренсә, Өфөгә бурыстарҙың — 20 проценты, Туймазы районына – 12,6, Баймаҡ районына – 11,7, Сибайға – 7,4, Октябрьский ҡалаһына 3 проценты тура килә.
Ведомство-ара совет һәр бер осраҡты айырым тикшерҙе. «Туймазыбыяла» асыҡ акционерҙар йәмғиәте проблемалы предприятиеларҙың береһе булып тора. БР сәнәғәт һәм инновацин сәйәсәт министры Алексей Карпухин һүҙҙәренсә, предприятиела ауыр һәм көсөргәнешле хәл күҙәтелә. Предприятиеның бөтә кимәлдәге бюджеттарға һәм бюжеттан тыш фондтарға һалымдар һәм түләүҙәр буйынса бурыстары 100 миллион һумға яҡын тәшкил итә. 60 миллион һум самаһы – эш хаҡы буйынса бурыстар. Алексей Карпухин һүҙҙәренсә, заводты яңыртыу талап ителә.
Министр билдәләүенсә, бөгөнгө көндә технологик процесты үҙгәртеү буйынса ҡайһы бер тәҡдимдәр бар, потенциаль инвесторҙар ҙа билдәләнгән. Әммә ыңғай хәл ителгән осраҡта ла, ҙур проект күп ваҡыт аласаҡ һәм эш хаҡын түләү мәсьәләһе тиҙ арала хәл ителмәйәсәк. Шуға күрә республиканың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы төрлө варианттарҙы, шул иҫәптән предприятиены банкрот тип иғлан итеү вариантын да тикшерә.
Ведомство-ара совет был мәсьәләне хәл итеү маҡсатына алдағы ваҡытта республика Хөкүмәтендә «Туймазыбыяла» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселегенең, банктар секторы вәкилдәренең иҡтисад блогы кураторҙары менән осрашыуын үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итте.


text:
Рәсәй көнөндә республика халҡын өс көнлөк ял көтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы хәбәр итеүенсә, 12 июнь — Рәсәй көнө — байрам һәм ял көнө булып тора.
Быйыл 12 июнь йомаға тура килә. Кесаҙна, 11 июндә, эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында Башҡортостанда 12, 13, 14 июнь ял көндәре буласаҡ.
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп йәки өҫтәмә түләүле отпуск бирелгәндә байрам көнө — 12 июнь отпускының календарь көндәре иҫәбенә индерелмәй.


text:
Яңы йыл байрамы Рәсәйҙә
Яңы йыл байрамы Рәсәйҙә— иҫке йылдың һүңғы көнөнән киләһе йылдың беренсе көнөнә күсеү байрамы. Был датаны күп халыҡтар үҙҙәрендә ҡабул ителгән календарь буйынса байрам итә. Яңы йыл байрамын билдәләү йолаһы б.э.т. III меңйыллыҡта уҡ Месопатамияла барлыҡҡа килгән. Б.э.т. 46 йылда Рим императоры Юлий Цезарь Яңы йылды ҡаршы алыу датаһын 1 ғинуарға күсерә. Римлеләр был айҙы бөтә башланғыстарҙың аллаһы Янусҡа бағышлай. Айҙың исеме шунан килеп сыға.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XV быуатҡа тиклем Рәсәйҙә Яңы йылды Юлиан календары буйынса 1 мартта, баҫыу эштәре башланған ваҡытта, изге Пасха көнөнән билдәләгәндәр. 1348 йылғы Мәскәү Соборы Яңы йылды 1 сентябрҙән башларға ҡарар сығара. Был ваҡытта халыҡтан яһаҡ, пошлина, оброктар йыйыу тамамлана. Пётр I-нең махсус Указы менән, Юлиан календары буйынса башҡа Европа илдәрендәге кеүек үк, Яңы йыл Рәсәйҙә 1700 йылдың 1 ғинуарынан башлана.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Хрестоматия по русской истории / Сост. М. Н. Коваленский. — 3-е изд. — М.: Гос. издательство, 1923. — Т. II.


text:
Ырымбур өлкәһендә башҡорт мәҙәниәте байрамы үткәрелә Фото: Андрей Старостин
Ырымбур өлкәһендә башҡорт мәҙәниәте байрамы үткәрелә
Ырымбур өлкәһендә башҡорт мәҙәниәте байрамы үткәрелә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Ырымбур өлкәһендә башҡорт мәҙәниәте байрамы үткәрелә. Сара 1 августа Александровка районының Ҡаяпҡол ауылында ойошторола. Байрамда өлкәнең Александровка, Красногвардейск, Новосергиевка, Переволоцк һәм Төйлөгән райондарының ижади коллективтары ҡатнаша. Башҡортостандан Көйөргәҙе районының ижади делегацияһы бара, тип хәбәр иттеләр республика Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
«Милли ауыл»дың үҙәк аллеяһын башҡорт тирмәләре биҙәйәсәк, шунда уҡ халыҡ кәсептәре, биҙәү-ҡулланма ижады, милли аш-һыу, сувенирҙар күргәҙмәһе, шулай уҡ йәрминкә эшләйәсәк. Бында бал да һатып алырға мөмкин буласаҡ. Әүҙем ял итергә яратыусыларҙы спорт ярыштары һәм уйындар көтә.
Байрамда башҡорт ауылдары, унда йәшәгән халыҡ тураһында стендтар ҡуйыласаҡ.
Сараны ойоштороусылар — Ырымбур өлкәһе Хөкүмәте һәм Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы булышлығында Александровка районы хакимиәте, «Ҡарауанһарай» Ырымбур өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы.


text:
Баш ҡалала Артур Нәзиуллиндың «Йондоҙлоҡ» исемле премияһы тапшырылды Фото: Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
Баш ҡалала Артур Нәзиуллиндың «Йондоҙлоҡ» исемле премияһы тапшырылды
Баш ҡалала Артур Нәзиуллиндың «Йондоҙлоҡ» исемле премияһы тапшырылды Фото: Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә һәләтле йәш музыканттарға Артур Нәзиуллиндың «Йондоҙлоҡ» исемле премияһы тапшырылды. Пианистка Полина Домрачева, виолончелдә уйнаусы Дарья Симахина, йырсы Максим Сорокин һәм баянсы Владимир Цегенько «Йондоҙлоҡ-2015» премияһы лауреттары булды. Виолончелдә уйнаусы Яна Штин диплом һәм «Өмөт» махсус призын алды.
Премияға дәғүә итеүселәрҙе тыңлауҙар «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтте. Бәйгелә Салауат, Октябрьский, Өфө ҡалаларынан һәм Учалы районынан 11 һәләтле бала, республика, Рәсәй, халыҡ-ара конкурстары лауреаттары ҡатнашты.
Артур Нәзиуллин — билдәле кларнетсы, Мәскәү филармонияһы солисы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, халыҡ-ара конкурстар, Рәсәй Президенты һәм 2015 йылда Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты. «Йондоҙлоҡ» исемле премия Башҡортостандағы йәш таланттарҙы дәртләндереү сараһы булып тора.


text:
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк Фото: Олег Яровиков
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
20 декабргә тиклем Өфөлә 19 боҙ ҡаласығы төҙөргә хәл ителде. Тейешле ҡарарға ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов ҡул ҡуйған. Шул уҡ ваҡытта Ленин исемендәге һәм Конгресс-холл алдындағы майҙанда урман ҡупшыҡайы ҡуйыласаҡ.
Ике төп майҙандан тыш, «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында, Мотор эшләүселәрҙең мәҙәниәт һарайы алдында, Инорс, Шакша биҫтәләрендә, «Тулҡын» скверында, «Нижегородец» стадионында, Мөбәрәков һәм Софья Перовская урамдары киҫелешендә, «Ҡашҡаҙан» мәҙәниәт һәм ял паркында, Спорт һарайы, Өфө балалар филармонияһы алдындағы, С. Орджоникидзе исемендәге майҙандарҙа, шулай уҡ Нуғай, Яңы Черкассы, Тимашев, Иҫке Турбаҫлы, Чесноковка ауылдарында боҙ ҡаласыҡтары төҙөлә.
Өфөлә «Вьюговей-2016» Яңы йыл фестивале уҙғарыла. Ҡышҡы каникулдар мәлендә мәҙәни-күңел асыу, спорт һәм социаль-хәйриә саралары ойошторола. Балалар Президент, Баш ҡала һәм социаль шыршы байрамдарында ҡатнаша ала. Ҡала урамдары төрлө төҫтәрҙә балҡыясаҡ. Яңы йыл төнөндә Ленин исемендәге майҙанда күңелле тамаша ойошторола.
Байрамды әҙерләү һәм үткәреү өсөн аҡса ҡала бюджетынан бүленә.


text:
Башҡортостан Президенты Америка Ҡушма Штаттарының Генераль консулы менән осраштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Америка Ҡушма Штаттарының Генераль консулы менән осрашты
Башҡортостан Президенты Америка Ҡушма Штаттарының Генераль консулы менән осраштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Америка Ҡушма Штаттарының Екатеринбургтағы Генераль консулы Отто Ханс Ван Маерссен менән осрашты.
Ван Маерссен әфәнде Өфөгә Американың эшлекле даирәһе вәкилдәре менән бер нисә мәсьәләне, шул иҫәптән ҡайһы бер бизнес-йүнәлештәрҙе тикшереү маҡсатында килгән. Ағымдағы йылдың июлендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге республика делегацияһының Америкаға визиты барышында шулай уҡ бер нисә килешеү төҙөлгәйне.
— Беҙгә визитығыҙ барышында республикаға бер нисә Америка компанияларын йәлеп итеүгә өлгәштегеҙ, — тине Ван Маерссен әфәнде. – Әлбиттә, Америка компанияларының һеҙҙең республикаға килеп, хеҙмәттәшлек итергә теләүе төбәктең инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһе көслө булыуы, бында сәйәси тотороҡлок булдырылыуы хаҡында һөйләй.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, республикала Америка Ҡушма Шататтары менән эшләү йәһәтенән ыңғай тәжрибә бар.
— Беҙҙе юлдар комплексы предприятиелары ҡыҙыҡһындыра, — тине республика башлығы. – Беҙ Америкалағы кеүек яҡшы юлдар төҙөргә өйрәнергә теләйбеҙ. Беҙгә яңы технологиялар, яңы ҡорамалдар кәрәк. Бындай һөйләшеүҙәр алып барыла һәм бер нисә проект тормошҡа ашырыла башланы ла инде.
Атап әйткәндә, Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, Башҡортостанда юл төҙөлөшө өсөн стабилизатор етештереү буйынса «Терракрит» производствоһын ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул ителгән. Шулай уҡ БР Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты менән Техас юл институты араһында үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәре тикшерелә. Торлаҡ төҙөлөшө өлкәһендә лә хеҙмәттәшлек итеү ҡарала.
— Беҙҙең төбәктә эконом класындағы, ҡиммәт булмаған, әммә сифатлы торлаҡ әҙерәк, — тине республика етәксеһе. – Беҙҙә аҙ ҡатлы йорттар төҙөлөшө үҫеш ала, шуға күрә йорттар төҙөү буйынса заманса предприятиелар кәрәк.
Ағымдағы йылдың июлендә Техас штатына визит барышында республика вәкилдәре тиҙ ҡорола торған конструкциялар етештереү буйынса Green World Restoration, LLC предприятиеһында булды. Рөтәм Хәмитов һүҙҙәренсә, республиканы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә, арзан хаҡҡа һәм сифатлы йорттар төҙөргә мөмкинлек биргән технологиялар ҡыҙыҡһындыра, әммә продукт урындағы климат шарттарына яраҡлаштырылған булырға тейеш.
Осрашыуҙа билдәләнеүенсә, Башҡортостанда тау тоҡомдарын эшкәртеү предприятиеларының ҡалдыҡтарын эшкәртеү буйынса ҡайһы бер проблемалар килеп тыуа. Был мәсьәләне хәл итеүгә шулай уҡ Америка бизнесын йәлеп итеү планлаштырыла. Бөгөн, 11 сентябрҙә, республикаға «Кинг Кол» компанияһы вәкилдәренең килеүе көтөлә, улар менән ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү мәсьәләһе тикшереләсәк.


text:
Башҡортостанда хеҙмәт хаҡын түләүҙә хоҡуҡ боҙған өсөн 1196 эш биреүсегә штраф һалынды
БР-ҙа Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы йыл башынан алып хеҙмәт хаҡын түләү буйынса 1800 тикшереү үткәрҙе. Инспекторҙар килеп, күрһәтмәләр бирелгәндән һуң һигеҙ меңгә яҡын хеҙмәткәр тотҡарланған 114,2 миллион һум түләүҙәрен алды. Был нигеҙҙә хеҙмәт хаҡын түләү, тулыһынса иҫәп-хисап алыу, эштән һуң ҡалып эшләү, төнгө ваҡытта, ял һәм байрам көндәрендә эшләү буйынса бурыстар.
1196 эш биреүсегә хеҙмәт хаҡын түләүҙә хоҡуҡ боҙоуҙары өсөн биш миллион һумдан ашыу суммаға штраф һалынды. Йәнә 67-һенә дәүләт хеҙмәт инспекторҙарының етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү буйынса күрһәтмәләрен үтәмәгән өсөн штраф һалынды. Һигеҙ вазифалы кешегә дисциплинар яза бирелде.
Хеҙмәт хаҡын түләү өлкәһендә эшселәрҙең хеҙмәт хоҡуҡтарын икенсегә боҙоу осраҡтары асыҡланған өс етәксегә ҡарата дисквалификациялау мәсьәләһен хәл итеү өсөн материалдар судҡа ебәрелгән. Ә биш етәксегә ҡарата материалдар енәйәт эше ҡуҙғатыу мәсьәләһен хәл итеү өсөн прокуратура органдарына йүнәлтелгән.


text:
Ерек
Ерек (урыҫ. Ольха, лат. Alnus) — ҡайындар ғаиләһенә ҡараған еүеш, һыулы ерҙә, яр буйҙарында үҫә торған мурт ағас.
Март—апрель айҙарында сәскә ата, февраль—мартта улар осоп таралалар. Ерек йылға, күл буйҙарында, быуа ситтәренә үҫә.
50 төрө билдәле, Евразияла, Төньяҡ һәм Көньяҡ Америкала таралған. Башҡортостанда аҡ ерек һәм ҡара йәки һаҙ ереге таралған. Ҡыҙыл китапҡа инеүсе ҡыҙыл еректәр бик һирәк. 60—200 йәшкә етеүсе яҡтылыҡ яратҡан япраҡ ҡойоусы ағас. Сатыры ҡуйы, йомортҡа, тар пирамида йәки цилиндр рәүешендә, олоно төҙ, тармаҡлы, оҙонлоғо 5—20 м, диам. 60 см тиклем. Ҡайырыһы ҡара йәки һорғолт-көрән. Япрағы эре, овал йәки йомро, бысҡы ситле, сиратлы, оҙон һаплы. Сәскәһе айырым енесле: ата сәскә 3—6‑шарлап — үренделәрҙең өҫкө өлөшөндә урынлашҡан һырғаларға, инә сәскә үренделәрҙең аҫҡы өлөшөндә суҡҡа йыйылған башаҡтарҙа тупланған. Иртә яҙҙа япраҡ ярғанға тиклем сәскә ата, емеше октябрҙә өлгөрә. Инә башаҡтар үҫеп, февраль—мартта өлгөрөүсе ҡуш емешкә («тубырсыҡтарға») әйләнә. Емеше — сәтләүек. Йылға һәм шишмә ярҙары буйында, һаҙлыҡлы тупраҡтарҙа үҫә; Башҡортостандың бөтә биләмәһендә лә таралған. Йырындарҙы һәм битләүҙәрҙе нығытыу өсөн, үҙағасы фанера, мебель етештереү өсөн ҡулланыла. Ҡайырыһы һәм ҡуш емештәре тире дуплау өсөн яраҡлы. Баллы, һитә биреүсе дарыу үҫемлеге.


text:
Фото:
Мортаза Рәхимов Тәлғәт Тажетдинде ҡотланы
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза РәхимовТажетдин хәҙрәтте Юғары мөфтөй һәм Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе вазифаһына һайланыуының 30 йыллығы менән ҡотланы. Ҡотлауында Мортаза Рәхимов быны республиканың ғына түгел, бөтә Рәсәйҙең рухи һәм йәмәғәт тормошондағы мөһим ваҡиға тип атаны.
“Оҙаҡ йылдар хеҙмәт итеү осоронда Һеҙ илебеҙҙә һәм унан ситтә барлыҡ иманлы мосолмандарҙың һөйөүен һәм ихтирамын яуланығыҙ. Һеҙҙең дәүләт органдары, йәмәғәт ойошмалары, башҡа конфессиялар вәкилдәре менән үҙ-ара ихлас мөнәсәбәтегеҙ Башҡортостанда, Рәсәйҙә һәм мосолман өммәте вәкилдәре йәшәгән башҡа илдәрҙә тотороҡло ижтимағи-сәйәси хәлде һаҡлап ҡалыуҙа ҙур әһәмиәткә эйә. Бөгөн мосолман руханиҙары йәмғиәттең милли яңырыуына, төбәк өсөн традицион конфессиялар араһында дуҫлыҡты нығытыуға әүҙем булышлыҡ итеп, юғары социаль яуаплылыҡ өлгөһөнә әүерелә. Дини ойошмаларҙың абруйы арта һәм нығый, яңы мәсеттәр төҙөү дауам итә, дин әһелдәренең лайыҡлы кадрҙары әҙерләнә. Беҙ рухһыҙлыҡҡа, енәйәтселеккә, наркоманияға ҡаршы йүнәлтелгән, социаль именлекте һәм кешеләрҙең рухи яҡланғанлығын үҫтереүгә һалынған тырыш хеҙмәтегеҙҙе юғары баһалайбыҙ.
Һеҙгә ысын күңелдән ныҡлы һаулыҡ һәм бәхет, ватан хаҡына күп яҡлы фиҙаҡәр эшмәкәрлегегеҙҙә яңы ҡаҙаныштар теләйем”, — тиелә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимовтың ҡотлауында.


text:
Башҡортостанда урман янғындарын һүндереү планы әҙерләнә
Башҡортостандың урман хужалыҡтарында 2012 йылға урман янғындарын һүндереү буйынса план әҙерләнә. Республиканың урман фонды биләмәләрендәге янғындарҙы һүндереү буйынса йыйылма план урмандарҙы һаҡлауҙы ойоштороу системаһындағы төп документ иҫәпләнә һәм 2012 йылдағы янғын хәүефһеҙлеге миҙгеленә әҙерлек эштәрендәге төп этаптарҙың береһе булып тора.
— План урман янғындарын иҫкәртеүгә, уларҙың таралыуын сикләүгә, янғын хәүефһеҙлеген кәметеүгә, урмандарҙың янғындарға ҡаршы тороу мөмкинлеген арттырыуға, шулай уҡ янғын сығанаҡтарын ваҡытында табыу һәм һүндереүгә йүнәлтелгән саралар комплексын үҙ эсенә ала, — тип хәбәр итте БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат секретары Айбулат Ғәйнуллин.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, урман фонды территорияһында урман янғындарын һүндереү планы Башҡортостанда йыл һайын төҙөлә. Тәүҙә республикалағы урман хужалыҡтарының янғын һүндереү буйынса территориаль пландары әҙерләнә. Янғындарҙы һүндереүҙә файҙаланыласаҡ көстәр һәм средстволар билдәләнә. Ут сығыуы тураһында хәбәр итеү, ут һүндереүҙә ҡатнашыусыларҙы мобилизациялау һәм уларҙың эшмәкәрлегенең схемалары эшләнә. Артабан территориаль пландар БР Урман хужалығы министрлығында тикшерелә һәм ошонан һуң ғына уларҙың нигеҙендә төбәк, йәғни республикала урман янғындарын һүндереү буйынса йыйылма план төҙөлә. Тап ошо план артабан Федераль урман хужалығы агентлығына ҡарауға һәм раҫлауға ебәрелә.
2012 йылғы янғын хәүефһеҙлеге миҙгеленә әҙерлек сиктәрендә министрлыҡ һәм урман хужалыҡтары белгестәре менән хоҡуҡ һаҡлау һәм урындағы үҙидара органдары етәкселәре, шулай уҡ урманға яҡын ауылдарҙа йәшәгән халыҡ менән осрашыуҙар үткәрелә.
Башҡортостанда урман янғындарын һүндереү буйынса йыйылма план Федераль урман хужалығы агентлығына ҡарауға февралдә үк тәҡдим ителәсәк.