text:
Был донъяла була төрлө хәлдәр...30-11-2011, 05:48 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Гәзитебеҙҙең үткән һандарының береһендә хәбәр итеүебеҙсә, Бүздәк районының Уран ауылында йәшәүсе Ирек Ғабдрахманов та – шундайҙарҙан. Тик уның үтенесе башҡаларҙыҡынан бер ни тиклем айырылып тора.
Эш шунда: Ирек Мәғәсүм улы бала саҡтан ауыр сир – матдәләрҙең алмашыныуы боҙолоуынан яфалана. Бының төп билдәһе – 48 йәшлек ирҙең ауырлығы 300 килограмдан ашҡан (120-се үлсәмле кейем-һалым кейә).
– Бала саҡтан ҙур кәүҙәле булдым. Шулай ҙа был һөнәр үҙләштерергә ҡамасауламаны, – ти Ирек ағай. – Бер нисә йыл тракторсы булып эшләнем, шуға ла үҙ ҡулым менән үҫтергән икмәктең ҡәҙерен беләм... Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, минең өсөн трактор кабинаһы тарая башлағас, эште ҡалдырырға тура килде.
Ирек Мәғәсүм улы бер нисә йыл ғүмерен инвалидтар йортонда үткәргән.
– Яңы шөғөлдәр үҙләштерергә, китап уҡырға, тормош хаҡында фәлсәфә ҡорорға ваҡытым күп булды, – ти уҙаман. – Интернет аша аралаша башланым, күп дуҫтар таптым. Реабилитация курсын үткәндән һуң, тыуған йортома әйләнеп ҡайттым.
Башҡортостандағы иң ҙур кеше белдереүенсә (был рәсми иҫбатланған; әйткәндәй, Ирек Ғабдрахмановты Рәсәйҙә Гиннестың рекордтар китабына индереү буйынса документтар тупланған һәм комиссия ҡарамағына ебәрелгән), Бүздәк районы хакимиәте уның яҙмышына битараф ҡалмаған: торлағына ремонт яһау өсөн аҡса бүлгән, электр, газ, һыу мәсьәләләре лә хәл ителгән.
Хоҙай Тәғәләгә яҙмыш һынауҙары алдында яңғыҙ ҡалдырмағаны өсөн дә рәхмәтле Ирек Ғабдрахманов: ҡатыны Гөлсара – тормошоноң йәме, төп ярҙамсыһы һәм кәңәшсеһе. Тормош юлдашының ҡыҙы Гөлнурҙы үҙ ҡыҙылай ҡабул иткән. Хәҙер ул кейәүҙә, күрше ауылда йәшәй.
– Гөлшат, Илмир, Вилмир исемле өс ейәнебеҙ үҫеп килә. Шуларҙың уңыштарына шатланып, ҡәҙимгесә донъя көтәбеҙ, – ти көндәлек тормошо хаҡында ағай.
Әммә... Нисек кенә тырышмаһын, Ирек Ғабдрахмановҡа донъяуи ҡағиҙә ҡалыптарына яраҡлашыу бик еңел түгел. Ашау яғын хәстәрләүҙән башлап кейем яратыуға тиклем, тәүге ҡарамаҡҡа, иң ябай ғәмәлдәр ҙә ауыр мәсьәләгә әүерелә.
– Сирҙе берәү ҙә һорап алмай. Шундай яҙмыш кисерергә насип булғас, ни хәл итәһең. Зарланғандан әйтмәйем: юлға сыҡһам, самолетҡа ла, поезға ла, автобусҡа ла ике урынлыҡ билет һатып алырға кәрәк. Ашау яғын да күберәк хәстәрләү зарур. Шулай ҙа иң ҙур бәлә – кейем яратыу. Миңә таман кейем-һалым магазиндарҙа бөтөнләй һатылмай, уны ательела заказ буйынса тектерергә кәрәк. Аяҡ кейеме менән дә – шул уҡ хәл. Айына 7 мең һум пенсия бирәләр. Уның 2 мең һумына шунда уҡ дарыуҙар һатып алам – именлек өсөн мөһим. 1,5 мең һумды коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләйбеҙ, 1 мең һум телефон һәм Интернет хеҙмәттәре өсөн китә. Ҡалғаны менән хушһынырға – ашарға, кейенергә һәм башҡа ваҡ-төйәккә еткерергә ҡала... Был – теория, ғәмәлдә мәсьәлә күпкә ҡатмарлыраҡ – булмағанды ҡайҙан алаһың? Миңә кейем тектереү өсөн генә лә бер нисә тиҫтә мең һум аҡса кәрәк...
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың блогына Ирек Ғабдрахманов сараһыҙлыҡтан мөрәжәғәт иткән. Ҡайһы бер матбуғат саралары яҙғанса, кейем түгел, ә кәңәш һорап яҙған. Сөнки был проблема бер Ғабдрахмановҡа ғына хас түгел: ҙур кәүҙәле кешеләр йәмғиәттә етерлек, әммә уларҙың йәшәйешен яҡшыртыу саралары ғына юҡ.
– Сит илдәрҙә инвалидтар лайыҡлы тормош кисерә, үҙҙәрен ҡыйырһытылған итеп тоймай. Улар өсөн махсус транспорт саралары, йәмәғәт ойошмаларына инеү өсөн урындар һәм башҡа мөмкинлектәр бар. Пенсиялары ла етерлек. Президент блогына иһә был йәһәттән, бәлки, республика ҡануниәтенә үҙгәреш индереп булыр, минең кеүек сирлеләрҙең проблемаһына иғтибар кәрәк, тигән эстәлекле хат яҙҙым, аныҡ дәлилдәр килтерҙем, артабан нисек йәшәргә, тип кәңәш һораным.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов иһә кәңәш түгел, аныҡ эш менән ярҙам күрһәтергә ҡарар иткән. Ошо көндәрҙә Ирек Ғабдрахманов Өфөлә булды. Үлсәмдәрен алғандан һуң, "Салауат " ательеһы оҫталары "Ҙур кеше"гә костюм (6 метр тауар талап ителә), куртка (5 метр) тегәсәк. Өфө протез-ортопедия предприятиеһы белгестәре иһә аяҡ кейеме әҙерләгән дә инде, өҫтәүенә, өйҙә кейә торған кейеҙ аяҡ кейеме бүләк иткәндәр. Дөйөм алғанда, был эштәрҙең хаҡы 41 мең һумға баһаланған.
– Рөстәм Зәки улына шул тиклем рәхмәтем ҙур! Иғтибары, ихласлығы күңелемә ҡанат ҡуйҙы, йәшәү дәртен тағы ла нығыраҡ дөрләтеп ебәрҙе, – ти Ирек Ғабдрахманов.
Әйткәндәй, беҙҙең геройҙың күркәм шөғөлө бар: ул шиғырҙар яҙа, хатта ике йыйынтыҡ нәшер итеп өлгөргән. Киләсәктә лә хыялдарына хыянат итмәҫкә, илһамланып ижад итергә иҫәбе. Тормошондағы ыңғай ваҡиғалар – ҡомар өҫтәүсе этәргес кенә.
Бүздәк районы.


c: text/html

text:
Өфөлә Бәҙри Мәмбәтҡоловтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған осрашыу ойошторола
28 апрелдә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейында 112-се Башкавдивизия эскадроны командиры Бәҙри Мәмбәтҡоловтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған осрашыу үтәсәк.
Осрашыуға Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, данлыҡлы командирҙың туғандары һәм яҡташтары, мәктәп уҡыусылары һәм студенттар киләсәк.
Музей мөдире Илүзә Ғәйнуллинаның әйтеүенсә, был сара быуындарҙы туплауға, йәштәрҙе ватансылыҡ рухында тәрбиәләүгә, мәҙәниәт кимәлен күтәреүгә ыңғай йоғонто яһаясаҡ. Йәштәр тыуған яҡ тарихы, Башҡортостан үҫешенә һиҙелерлек өлөш индергән кешеләр тураһында күберәк белә аласаҡ.
Бәҙри Мөжәүир улы Мәмбәтҡолов ҡыйыу яугир ғына түгел, һәләтле педагог булараҡ та дан ҡаҙанған. Ул Сибай педагогия училищеһына нигеҙ һалған һәм уның беренсе директоры булған. РСФСР-ҙың атҡаҙанған уҡытыусыһы, Сибай һәм Баймаҡтың почетлы гражданы исемен алған.
Осрашыу 15 сәғәттә башлана.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабы Өфөлә үтәсәк
Дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабы быйыл Өфөлә яҡынса 18 октябрҙә үтәсәк. Унда шул уҡ исемле төбәк конкурстары еңеүселәре ҡатнашасаҡ. «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Татарстандың дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы V республика конкурсы Ҡазанда көн элгәре тамамланған.
Ике көн дауамында конкурста ҡатнашыусылар социаль-психологик тренингылар үткән, «Минең шәхси ҡаҙаныштарым» темаһына үҙҙәре менән таныштырған, авторлыҡ программаһын яҡлаған, шулай уҡ «Минең позициям» ток-шоуында ҡатнашҡан.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса, еңеүселәр аҡсалата премия аласаҡ, уларҙың күләме 10-дан 40 мең һумға тиклем. Бынан тыш, республика конкурсында еңеүселәр дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабында үҙ республикаһы исемен яҡлар өсөн Өфөгә юлланасаҡ.


text:
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юлФото: Олег Яровиков
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юл
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юлФото: Олег Яровиков
25 февралдә Башҡортостан Президенты Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарына “Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юл (Республикалағы хәл һәм 2010 йылда уны үҫтереүҙең төп йүнәлештәре тураһында)” сираттағы Мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһаны.
“Хөрмәтле депутаттар!
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 87-се статьяһына ярашлы һеҙгә йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән мөрәжәғәт итәм.
Бөгөн һеҙ Мөрәжәғәтнамәнең тексын һәм 2009 йылда Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади хәле тураһындағы докладты аласаҡһығыҙ. Бынан тыш, тиҙҙән яңы конституцион норма буйынса тәүге тапҡыр республика парламенты ултырышында Хөкүмәт отчеты тыңланасаҡ. Быларҙың барыһы миңә Башҡортостан үҫешенең иң мөһим мәсьәләләренә генә туҡталырға мөмкинлек бирә.
2010 йыл Башҡортостан Республикаһы һәм бөтә Рәсәй Федерацияһы өсөн айырым мәғәнәгә эйә. Ул Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы менән иҫтәлекле, беҙҙә Республика йылы тип иғлан ителде. Был яңыртылған Рәсәй составында хәҙерге Башҡортостан өсөн үткән егерме йылға йомғаҡ яһау, артабанғы перспективаларыбыҙҙы аныҡ билдәләү мөмкинлеген бирә.
Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Анатольевич Медведев үҙенең “Рәсәй, алға!” программа мәҡәләһендә бөтә ил өсөн төп проблеманы билдәләне: “Беҙ, Рәсәй халҡының хәҙерге быуыны, ҙур мираҫҡа эйә булдыҡ. Ул әүәлге быуындарҙың ҙур тырышлығы менән яуланған, эшләп алынған. Ҡайһы саҡта ауыр һынауҙар һәм ысынлап та ғәйәт ҙур ҡорбандар хаҡы менән. Беҙ бик ҙур территорияға, мул тәбиғәт байлыҡтарына, ҙур сәнәғәт ҡеүәтенә, фән, техника, мәғариф, сәнғәт өлкәһендәге сағыу ҡаҙаныштарҙың күләмле исемлегенә, армия һәм флоттың данлы тарихына, ядро ҡоралына эйәбеҙ. Беҙ был мираҫты нисек тотонорбоҙ? Уны нисек тулыландырырбыҙ?”
Беҙ, ысынлап та, ҙур мираҫҡа эйәбеҙ. Әммә осраған проблемалар ҙа ҡатмарлы булды. Уларҙың күптәре тиҫтәләрсә йылдар буйы хәл ителә алманы. 1990 йылдан алып республика яһаған ысын мәғәнәһендә тарихи алға китеш тә шул тиклем үк сағыу булды.
Иҡтисади процестарға идара итеү системаһы үҙгәртеп ойошторолдо, баҙар механизмдары булдырылды. Республика тотороҡло үҫеш моделен практикаға индерҙе.
Ҡала һәм ауылдарҙың йөҙө күҙгә күренеп үҙгәрҙе. 33 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелде. Газ үткәреү, юлдар, күперҙәр һәм кешеләргә бик кәрәкле башҡа объекттар һалыу буйынса ғәйәт ҙур эш башҡарылды. Һаулыҡ һаҡлау, фән, мәғариф, мәҙәниәт һәм сәнғәт системаларында мөһим алға китеш булды. Уларҙың матди-техник базаһы нығытылды, йөҙҙәрсә уникаль бина һалынды. Ҡалаларҙа ғына түгел, хәҙер төпкөл ауылдарҙа ла халыҡ юғары рухи-мәҙәни ҡиммәттәргә йәлеп ителә.
Аҡсалата килемдәр буйынса республика халҡы элекке 66-сы урындан илдә төп урындарҙың береһенә күсте. Кеше потенциалының үҫеш индексы буйынса беҙ тәүге тиҫтәгә тотороҡло инәбеҙ.
Башҡортостан Рәсәйҙең ун таяныс төбәге иҫәбенә ышаныслы инә. Улар федераль бюджет килемдәренең өстән ике өлөшөн формалаштыра һәм илде донъяның төп дәүләттәре рәтенә сығарыу һәләтенә эйә!
Система булдырыусы предприятиелар модернизацияланды, яғыулыҡ-энергетика, машиналар эшләү һәм сәнәғәттең, төҙөлөштөң, ауыл хужалығы, транспорт һәм элемтәнең башҡа тармаҡтарында яңы ҡеүәттәр булдырылды. Республиканың һәм илдең фәнни-техник ҡеүәтен нығытҡан эре инвестиция проекттары тормошҡа ашырылды. Сәнәғәт етештереүе, төп капиталға инвестициялар күләме буйынса Башҡортостан реформаға тиклемге кимәлгә сыҡты, ә ауыл хужалығы продукцияһы һәм төҙөлөш эштәре буйынса был кимәлде үтеп китте. Ваҡ сауҙа әйләнеше күләме яҡынса 3,5 тапҡырға артты!
Ҡайһы бер сәнәғәт һәм ауыл хужалығы продукцияһы төрҙәрен сығарыу буйынса Башҡортостан күп йылдар дауамында илдә лидер булып ҡала. Эшҡыуарлыҡ киң үҫеш алды. Бөгөн бәләкәй һәм урта бизнес тулайым төбәк продуктының бишенсе өлөшөн тәьмин итә. Был — Рәсәйҙә иң яҡшы һөҙөмтәләрҙең береһе!
Республиканы модернизациялау өсөн шарттар булдырыуға беҙ айырым яуаплылыҡ менән ҡараныҡ. Ул — тулы ҡиммәтле закондар базаһы, сәйәси тотороҡлолоҡ һәм милләт-ара татыулыҡ, граждандарҙың шәхси именлегенең юғары кимәле, бөтә милек формаларын үҫтереү өсөн ышаныслы гарантиялар.
Беҙ “шок реформалары” һәм хәүефле эксперименттар юлынан китмәнек, тәбиғәт-хужалыҡ комплексын туҙҙыртманыҡ. Республика үҙенең социаль йөкләмәләренән баш тартманы һәм халыҡтың бөлгөнлөккә төшөүенә юл ҡуйманы.
Беҙ авантюралы башланғыстарҙы яҡламаныҡ, эволюцион, уйланылған үҙгәртеп ҡороуҙар үткәрҙек. Был сәйәсәт йәмғиәтебеҙҙе берләштерҙе, властың юғары абруйын һаҡлап ҡалды. Кешеләр уларҙың мәнфәғәттәрен яҡлай алыуыбыҙға, республика ҡеүәтен тайпылышһыҙ үҫтереүҙе һәм йәшәү кимәлен күтәреүҙе тәьмин итергә һәләтле булыуыбыҙға инанды. Федератив мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү беҙҙең өсөн егерме йыл элек үҙе өсөн тарихи һайлауҙы ғәмәлгә ашырған күп милләтле республика халҡының ихтыярын үтәү булды. Берҙәм Рәсәй дәүләтен нығытып, Башҡортостан халҡы атай-олатайҙар ҡалдырған ҡиммәтле мираҫтың — үҙ еренең хәстәрлекле хужаһы булырға ынтыла!
Беҙ граждандарҙың ышанысын юғары баһалайбыҙ! Йәмғиәт тарафынан сәйәси курсты берҙәм хуплауҙың һаҡланып ҡалыуы — беҙҙең өсөн республика етәкселеге эшмәкәрлеген баһалауҙың төп критерийы ул.
Хөрмәтле депутаттар!
Рәсәй Федерацияһы Президентының Мөрәжәғәтнамәһендә илде модернизациялау стратегияһы билдәләнә. Уның төп маҡсаты — Рәсәйҙең донъя державаһы булараҡ статусын һаҡлап ҡалыу, халыҡтың планеталағы төп илдәрҙең кимәле менән сағыштырырлыҡ йәшәү сифатына өлгәшеү. Башҡортостан Республикаһы ошо процестарҙың төбәк локомотивы булды һәм булып ҡала!
Билдәләнгән маҡсаттарға өлгәшеү өсөн беҙҙә тейешле бөтә шарттар бар. Республикабыҙ ижтимағи-сәйәси тотороҡлолоҡ менән айырылып тора. Конституцияла нығытылған социаль йүнәлешле сәйәсәт эштә тормошҡа ашырыла. Кешеләр милләт-ара тыныслыҡ һәм татыулыҡты юғары баһалай. Граждандарҙың күпселеге ныҡышмалы һәм уңышлы эш менән тормошон яҡшырта. Фиҙакәр хеҙмәт беҙҙә йәмғиәттең төп рухи-әхләҡи ҡиммәте булып тора.
Бөгөн Башҡортостанда модернизацияға көйләнеү йәһәтенән проблема юҡ. Беҙ уның механизмдарын егерме йыл элек, республика үҙенең милли байлығын тулыһынса файҙаланыу мөмкинлеген алған осорҙа уҡ эшкә ҡуштыҡ. Тап шул саҡта кешеләр яңырыуыбыҙҙың уңышы иң элек уларға бәйле булыуын асыҡ аңланы.
Тотороҡло үҫеш траекторияһына сығып, беҙ модернизациялауҙың кеше ресурстарын даими арттырабыҙ. Уларға төҙөлгән һәм яңыртылған 1064 мәктәп, уҡытыуҙың заманса технологияларына күсеү, дөйөм һәм һөнәри белем биреү селтәрен киңәйтеү, фундаменталь һәм практик фәндәрҙең кадрҙар һәм матди базаһын нығытыу инә. Ошолар булмай тороп инновацион иҡтисадтың аяҡҡа баҫыуы мөмкин түгел!
Яңы маҡсаттар һәм бурыстар билдәләгәндә беҙ үҙебеҙҙең көслө позицияларыбыҙҙан баш тартмаясаҡбыҙ. Беҙ бөтә йәмғиәтте алдынғы аҙсылыҡҡа һәм консерватив күпселеккә бүлеү яҡлы түгелбеҙ. Һәр кешенең үҙ мөмкинлегенә ҡарап яңырыу рубежы бар тип инанам. Сәйәси идара ошо кимәлде дөрөҫ билдәләргә, уға өлгәшеү өсөн тәүшарттар булдырырға тейеш!
Хөрмәтле иптәштәр!
Республика Хөкүмәтенә ил Хөкүмәте рәйесе Владимир Владимирович Путин тарафынан ҡуйылған төп бурыстарҙы: “Тәүгеһе — система булдырыусы предприятиеларҙың тотороҡло эшен тәьмин итеү, уларҙы техник яңыртыу һәм модернизациялау программаларына булышлыҡ итеү. Икенсеһе — үҙебеҙҙең технологиялы экспортты дәртләндереү. Өсөнсөһө — торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү. Дүртенсеһе — эске ихтыяжға булышлыҡ итеү. Һәм, әлбиттә, эшһеҙлеккә ҡаршы көрәш, бәләкәй ҡалалар проблемаларын хәл итеү” бурыстарын тормошҡа ашырыуға айырыуса иғтибарлы булырға кәрәк. Башҡортостан үҫештең барлыҡ төп күрһәткестәре буйынса алдынғы позицияларын һаҡлап ҡалырға тейеш.
Республикала күрелгән көрсөккә ҡаршы саралар иҡтисадтағы хәлде контролдә тотоу, бөтә социаль йөкләмәләрҙе үтәү мөмкинлеген бирҙе. Беҙ төбәккә аҡыллы һәм һығылмалы идара иткәндә, үҙебеҙҙең тауар етештереүселәргә булышлыҡ күрһәткәндә донъя һынауҙарына ҡаршы торорға мөмкин булыуҙы практикала иҫбатланыҡ.
Әммә өлгәшелгәндәрҙә туҡталып ҡалырға ярамай, алға барырға кәрәк. Бөгөн, һис ҡасан да булмағанса, идара итеүҙә өр-яңы ҡараштар, Башҡортостандағы модернизация процестарын яңыса күреү талап ителә.
Беҙҙең стратегия — буласаҡ Башҡортостандың сифат йәһәтенән яңы образын булдырыу. Әммә бының өсөн тәүәккәл рәүештә халҡыбыҙҙың ижади, интеллектуаль ҡеүәтен эшкә ҡушырға кәрәк.
Мөмкин тиклем күберәк кешене эш менән тәьмин итеү төп бурыстарҙың береһенә әүерелә. Хатта көрсөк йылында беҙ яңы етештереү объекттарын сафҡа индереп, 6 меңдән ашыу яңы эш урыны булдыра алдыҡ. Яҡын арала кәмендә 50 мең эш урыны булдырыу бурысы тора!
Әлбиттә, федераль бюджет сәйәсәтенең хәҙерге ҡаты шарттарында мөмкинлектәребеҙ сикле. Шуға күрә федераль средстволарҙы йәлеп итеү буйынса республика мәнфәғәттәрен ныҡышмалыраҡ яҡларға кәрәк. Беҙ айырым маҡсатлы федераль программаларҙың һәм инвестиция проекттарының иң әүҙем ҡатнашыусыларына әүерелергә тейешбеҙ. Тәү сиратта модернизациялауҙың биш йүнәлеше менән бәйле проекттарҙың хупланасағы аңлашыла. Улар — энергетика, ядро сәнәғәте, телекоммуникациялар, мәғлүмәт технологиялары һәм медицина.
Башҡортостанда был өлкәләрҙә ярайһы уҡ ныҡлы фәнни-техник нигеҙ бар. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә перспективалы тикшеренеүҙәргә һәм эшләнмәләргә, шулай уҡ ҡатнаш тармаҡтарға этәргес бирәсәк иҡтисад секторҙарына иғтибарҙы тупларға кәрәк. Беҙгә алдынғы производстволар, технологиялар, юғары өҫтәмә хаҡлы яңы төр продукция һәм заманса инфраструктура бик кәрәк.
Бөтә саралар системаһы тағы ла уңайлыраҡ инвестицион климат булдырыуға, инвестицион әүҙемлекте көсәйтеүгә йүнәлтелергә тейеш.
Башҡортостандың академия һәм тармаҡ фәненең бай ресурсын тулыраҡ файҙаланыу мөһим. Иҡтисад фән ҡаҙаныштарын күпләп талап иткән технологияларға йөҙ борһон, төп тармаҡтар һөҙөмтәлерәк эшләһен өсөн аныҡ тәҡдимдәр кәрәк. Беҙҙә исемдәре донъяға билдәле ғалимдар бихисап. Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, яңылыҡтарҙы файҙаланыуҙа әлегә системалылыҡ юҡ. Хөкүмәткә эшлекле һәм ғилми берләшмә менән берлектә тырышлыҡты иҡтисадты модернизациялауҙың ғәмәлдәге резервтарын һәм механизмдарын үҫтереүгә, яңыларын эҙләүгә йүнәлтергә кәрәк.
Инновацияларға һорау булдырырға кәрәк, шул иҫәптән шәхси-дәүләт партнерлығы, венчур финанслауы ярҙамында.
Бөгөн үҙенсәлекле эшләнмәләргә һәм әүҙем тормош позицияһына эйә булған алдынғы фекерле байтаҡ ижад кешеләре бәләкәй һәм урта бизнеста эшләй. Беҙгә эш урындарын һаҡлап ҡалған һәм яңы урындар булдырған эшҡыуарҙарҙың башланғыстарын яҡларға кәрәк. Был мәсьәләлә муниципалитеттар айырым әүҙемлек күрһәтергә тейеш. Уларҙың тулы ҡанлы иҡтисадының аяҡҡа баҫыуы — модернизациялауҙың төп йүнәлештәренең береһе. Үҙеңдең иҡтисади базаңды үҫтереү өсөн өҫтән ярҙам һәм күрһәтмәләр көтөүҙең кәрәге юҡ. Иң мөһиме — битараф ҡалмау, формаль яҙыуҙар менән шөғөлләнмәү, ә инициативалы кешеләргә аныҡ эштәр менән булышлыҡ итеү. Хакимиәт башлыҡтары бының өсөн бөтә вәкәләттәргә эйә.
Бюджет сығымдарын ҡулайлаштырыу эшебеҙҙең төп йүнәлешенә әүерелергә тейеш. Күрһәтелгән дәүләт хеҙмәттәре сифатын һәм бюджет аҡсаһын һөҙөмтәле файҙаланыуға яуаплылыҡты арттырырға кәрәк. Һалымдарға етәкселек итеүҙе көсәйтеү зарур. Дәүләт һәм муниципаль учреждениеларҙың структураһын үҙгәртеүҙе дауам итергә кәрәк.
Былтыр банк секторына байтаҡ дәүләт аҡсаһы йүнәлтелде. Был уның финанс тотороҡлолоғон һаҡлап ҡалыу мөмкинлеген бирҙе. Әммә төбәк банкыларын капиталлаштырыу түбән булып ҡала. Ипотека кредитлауы биш тапҡырға кәмегән. Кредиттар буйынса ставкалар үҫте. Оҙайлы ресурстарҙың түбән кимәле реаль секторҙы кәрәкле күләмдә финансларға мөмкинлек бирмәй. 2009 йылда төп капиталға банк инвестициялары күләме 9,6 миллиард һум тәшкил иткән, шул уҡ ваҡытта республика банк секторы Рәсәй банкыһынан 61,9 миллиард һум алды. Был республика бюджетына тиңләшә!
Был аҡса предприятиеларға барып еттеме, тип һорағы килә. Һәм иҡтисад өсөн бының ниндәй файҙаһы булды?
Бөтә ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, беҙ етештереү күләмдәренең ҡырҡа кәмеүенә юл ҡуйманыҡ һәм сәнәғәттәге хәлде тотороҡландыра алдыҡ. Әммә бының менән тынысланырға ярамай!
Өр-яңы технологияларҙы ғәмәлгә индереүҙе дауам итеү, нефть ятҡылыҡтарын эҙләү һәм разведкалау талап ителә. Энергетикала, нефть эшкәртеүҙә, химияла һәм нефть химияһында техник-технологик модернизациялау традицияларын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү мөһим. Тиҙ арала республиканың энергетика системаһын үҫтереү схемаһын һәм программаһын эшләү зарур. Энергияны һаҡлау тураһында яңы законды тормошҡа ашырыу буйынса етди эш тора.
Машиналар эшләүҙә етештереүҙе диверсификациялауҙы, экспорт һәм импортты алмаштырыусы продукция, ике тәғәйенләнештәге әйберҙәр етештереүҙе дауам итергә кәрәк. Бишенсе быуын истребителдәре өсөн двигателдәр сығарыу өҫтөнлөклө бурыс булып тора. Вертолеттар, автомобиль техникаһы сифатының донъя кимәлен тәьмин итеү мөһим. Станоктар, шулай уҡ нефть һәм газ комплексы өсөн ҡорамалдар етештереүсе предприятиелар тарафынан яңы баҙарҙар үҙләштереүҙе дауам итергә кәрәк. Сит ил ауыл хужалығы техникаһын йыйыуҙы ойоштороу һәм республикала тейешле узелдар һәм агрегаттар етештереүҙе туплау — айырым бурыс.
Беҙҙә әлегә тиклем түбән сортлы ағасты эшкәртеү буйынса предприятие юҡ. Күн етештереү буйынса ла алға китеш юҡ. Финляндия, Швеция, Төркиә, Италия тәжрибәһен әүҙемерәк өйрәнергә кәрәк. Ошондай производстволар ойоштороу өсөн партнерҙар ҙа табырға ваҡыт!
Көрсөккә һәм ҡатмарлы һауа шарттарына ҡарамаҫтан, аграрийҙар юғары кимәлдә эшләне. ¢ур дәүләт ярҙамы быға булышлыҡ итте. Ауыл хужалығын үҫтереүҙең республика программаһына ярашлы ағымдағы йылға планлаштырылғандарҙың барыһы ла шулай уҡ үтәлергә тейеш. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү буйынса айырым республика программаһына ихтыяж өлгөрөп етте. Унда ошо хужалыҡтарҙы заманса етештереү саралары менән йыһазландырыу буйынса саралар мотлаҡ ҡаралырға тейеш.
Бөгөн ауыл хужалығында һан күрһәткестәре генә мөһим түгел, махсуслаштырылған хужалыҡтарҙы үҫтереп һәм сифатлыраҡ продукция сығарыуҙы арттырып, агросәнәғәт комплексын әүҙем диверсификацияларға кәрәк. Шулай уҡ ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәр, эшкәртеүсе предприятиелар һәм сауҙа мәнфәғәттәре балансына өлгәшергә кәрәк. Ауыл хужалығы предприятиелары өсөн хеҙмәттәр инфраструктураһын үҫтереү мөһим.
Ябай булмаған хәлдә беҙ торлаҡты сафҡа индереү күләмдәрен кәметеүгә юл ҡуйманыҡ. Был — аҙ ҡатлы төҙөлөштөң яңы сәйәсәте һөҙөмтәһе. “Үҙ йортоң” республика программаһына ярашлы биш йыл эсендә тотош алғанда арзан хаҡлы кәмендә 10 мең йорт һалыу бурысы тора. Инженерлыҡ коммуникацияларын һәм төҙөлөш райондарын төҙөкләндереүҙе дәүләт үҙ иңенә ала.
Транспорт һәм юл тармаҡтарында ҙур эш планлаштырыла. Өфө ҡалаһында аэропорт комплексын үҫтереүҙе дауам итеү, “Арҡайым” авиакомпанияһын һауа суднолары менән тәьмин итеү, Сибай һәм Нефтекама ҡалаларында аэропорттарҙың эшен яңыртыу талап ителә. Ташкисеү эргәһендә Ҡариҙел йылғаһы аша күперҙең икенсе сиратын сафҡа индерергә, республика баш ҡалаһы тирәләй урау юлдар һалыуға даими иғтибар бирергә кәрәк.
Сауҙа тураһында яңы федераль закон тормошҡа ашырыла башлай. Был эшмәкәрлекте системалаштырыу өсөн тейешле республика программаһын эшләргә кәрәк.
Башҡортостандың БДБ илдәре менән бәйләнештәрен нығытыу һәм киңәйтеү, бөтә сит илдәр менән мөнәсәбәттәрҙең өлгәшелгән кимәлен һаҡлап ҡалыу республиканың халыҡ-ара һәм тышҡы иҡтисади хеҙмәттәшлеген үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәре булып ҡала.
Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә Башҡортостандың ыңғай имиджын булдырыу буйынса эште байтаҡҡа әүҙемләштерергә кәрәк. Беҙ күп эшләйбеҙ, күп нәмәгә өлгәшәбеҙ, әммә быны күрһәтә белергә лә кәрәк. БМО системаһының халыҡ-ара ойошмалары — ЮНЕСКО, ЮНИДО, ПРООН, шулай уҡ Ислам Конференцияһы Ойошмаһы, ТӨРКСОЙ һәм башҡалар менән хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү бурысы мөһим булып ҡала.
Башҡортостандың матди мәҙәниәте объекттарын, уның тарихын, йолаларын һәм тәбиғәт байлыҡтарын һаҡлап ҡалыу һәм популярлаштырыу буйынса тырышлыҡтарҙы әүҙемләштерергә кәрәк, шул иҫәптән Бөтә донъя мираҫ исемлегенә индереү юлы менән. Башҡортостан Республикаһының сит илдәр менән дуҫлыҡ йәмғиәттәренә булышлыҡты дауам итергә кәрәк.
Был мәсьәләләрҙең барыһын да системалаштырыу һәм республиканың халыҡ-ара, төбәк-ара һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәрен үҫтереүҙең заманса концепцияһында сағылдырыу зарур.
Хөрмәтле депутаттар!
Күп йылдар инде беҙ халҡыбыҙҙың йәшәү, граждандарҙың именлек кимәлен һәм сифатын күтәреү өҫтөндә эшләйбеҙ. Күп балалы ғаиләләргә, әсәлеккә һәм балалыҡҡа, инвалидтарға һәм оло йәштәгеләргә йоғонтоло ярҙам күрһәтәбеҙ.
Аҙ тәьмин ителгән кешеләрҙең матди хәле туранан-тура дәүләткә, улар алған пособиеларға һәм түләүҙәргә бәйле. Беҙ уларҙы арттырыу өҫтөндә эшләргә, бының өсөн өҫтәмә мөмкинлектәр эҙләргә тейешбеҙ. Дөйөм алғанда, күрһәтелгән ярҙамдың адреслылығын көсәйтеү өсөн социаль ярҙамға эйә булыусыларҙың берҙәм реестрын төҙөү мөһим. Был бюджет аҡсаһын һөҙөмтәлерәк файҙаланыуҙы тәьмин итәсәк.
Быйыл илебеҙ иҫтәлекле ваҡиғаны — Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын билдәләй. Беҙ һуғыш ветерандарына, шулай уҡ тыл эшсәндәренә берҙәй иғтибарлы булырға тейешбеҙ. Ветерандарҙың торлаҡ-көнкүреш шарттарын яҡшыртыу менән әүҙемерәк шөғөлләнергә кәрәк. Уларға торлағын ремонтлауҙа һәм шәхси хужалыҡтарын төҙөкләндереүҙә ярҙам күрһәтеү хаҡында һүҙ бара.
Быйыл федераль законға ярашлы мохтажлыҡ кисергән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының барыһын да торлаҡ менән тулыһынса тәьмин итеү бурысы тора. Ветерандарҙың, һәләк булған һәм вафат булған яугирҙәрҙең тол ҡатындарының көндәлек ихтыяждары хаҡында ла оноторға ярамай. Уларҙың һәр береһен кешесә ябай хәстәрлек менән солғау мөһим. Был власть органдарының һәм муниципалитеттарҙың ғына түгел, шулай уҡ һәр граждандың изге бурысы!
Беҙ кеше потенциалын үҫтереүҙең һөҙөмтәле моделен булдырҙыҡ. Демографик түбән тәгәрәүҙе еңеп сығыуҙа, үлемде кәметеүҙә һәм тыуымды арттырыуҙа, халыҡтың ғүмер оҙайлылығын арттырыуҙа уңыштар һиҙелерлек. Уларҙы нығытырға кәрәк! Яҡын арала 2010 — 2012 йылдарға “Ғаилә” республика программаһы ҡабул ителергә тейеш.
Һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙә ҙурыраҡ һөҙөмтәләргә өлгәшергә кәрәк. Уның фән, техника һәм технологиялар, инновацион идеялар ҡаҙаныштарын үҙләштереү һәләтен көсәйтеү зарур. Республикала аорта-коронар шунтлау, йөрәккә яһалма клапанды ҡанһыҙ ҡуйыу, тыумыштан ишетеү һәләтендә етешһеҙлектәр булған балаларҙың бөтәһенә лә кохлеар имплантация буйынса ҡатмарлы операциялар үткәрелә.
Шулай уҡ онкология, трансплантология һәм гематология, бәләкәй инвазив хирургияла, репродуктив технологиялар мәсьәләләрендә лә реаль алға китеш өлгөрөп етте.
Әсәләрҙең һәм сабыйҙарҙың сәләмәтлеген һаҡлауҙы яҡшыртыу өсөн Ғ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының акушерлыҡ-гинекология корпусын төҙөүҙе тиҙләтергә, Республика балалар клиник дауаханаһының неонаталь үҙәген реконструкцияларға кәрәк. Федераль проекттар һәм программаларҙа әүҙемерәк ҡатнашырға, үҙебеҙҙә эре медицина үҙәктәре асыу мәсьәләләрен тикшерергә кәрәк.
Мөһим бурыстарҙың береһе — дарыуҙар менән күрһәтелгән ярҙамдың асыҡлығын арттырыу. Ветерандарҙы һәм инвалидтарҙы льготалы дарыуҙар артынан дарыуханалар буйлап өҙлөкһөҙ йөрөүҙән ҡотолдорорға кәрәк. Бындай препараттар дауалау-профилактика учреждениеларында бирелергә тейеш. Ә алыҫ ауылдарҙа — амбулаториялар һәм фельдшер-акушерлыҡ пункттары аша.
Әлеге йыл Рәсәйҙә Уҡытыусы йылы тип иғлан ителде. Хөкүмәттең бурысы — уҡытыусы һөнәренең абруйын күтәреү өсөн өҫтәмә саралар комплексы эшләү. Уҡытыусыларҙың хеҙмәтенә түләүҙе эҙмә-эҙлекле арттырырға кәрәк. Әлбиттә, беҙ уларға торлаҡ биреүҙә, һаулығын нығытыуҙа һәм ялын ойоштороуҙа ла ошондай уҡ һиҙелерлек һөҙөмтәләргә өлгәшергә тейешбеҙ. Йәш уҡытыусыларға гранттар — айырым статья.
Был проблемаларҙың барыһы ла республика уҡытыусыларының Х съезында бөтә яҡлап ҡараласаҡ. Ул Башҡортостан уҡытыусыларына “Беҙҙең яңы мәктәп” федераль программаһын тормошҡа ашырыуҙа етди этәргес бирер, тип ышанам.
Беҙ белем биреүҙең заманса, конкуренцияға һәләтле моделен төҙөүҙе дауам итәсәкбеҙ. Ул иҡтисади үҫештең перспективалы тенденцияларына һәм йәмғиәт ихтыяждарына яуап бирергә тейеш.
Бөгөн һөнәри белемде модернизациялау алғы планға сыға. Учреждениелар селтәре һәм кадрҙар әҙерләү системаһының структураһы үҙгәртелә, министрлыҡтар, уҡыу йорттары һәм предприятиеларҙың тырышлығы берләштерелә. Өҙлөкһөҙ һөнәри белем биреү системаһын замандың ҡәтғи талаптарына яраҡлаштырырға кәрәк. Был — республика Хөкүмәтенең мөһим бурысы!
Беҙ Евразиялағы эре фән, мәғариф һәм мәҙәниәт үҙәге булараҡ Башҡортостандың әһәмиәтен арттырырға тейешбеҙ. Төбәк телдәрен, тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеүҙе дауам итергә, Башҡортостан энциклопедияһының һәм башҡорт халҡы тарихының күп томлыҡ баҫмалары өҫтөндә эште аҙағынаса еткерергә кәрәк.
Быйыл Салауат дәүләт башҡорт драма театры, М.В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Өфө китапхана эше һәм киң коммуникациялар колледжы биналарын реконструкциялауҙы, Р. Нуриев исемендәге Башҡортостан хореография училищеһының уҡыу театрын төҙөүҙе башлау бурысы тора.
Беҙгә физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеүсе уҡыусылар һанын артабан арттырыуға өлгәшергә кәрәк. Тейешле программалар ҡабул итеүҙе тиҙләтеү зарур, айырыуса балалар һәм үҫмерҙәр спортын үҫтереү буйынса. Хөкүмәт перспективалы атлеттарға һәм уларҙың тренерҙарына йыл һайын кәмендә 300 стипендия булдырыу мәсьәләһен тикшерергә тейеш.
Туризм индустрияһы хаҡында айырып әйтергә кәрәк. Республика уны үҫтереү өсөн уникаль тәбиғи мөмкинлектәргә эйә. Ул — гүзәл тәбиғәт, һоҡланғыс ҡурсаулыҡтарыбыҙ, мәҙәни мираҫ объекттары. Әммә беҙ әлегә быларҙың барыһын да тейешенсә файҙалана белмәйбеҙ. Ҡунаҡханалар аҙ, экскурсия бизнесы яйға һалынмаған. Үҙенсәлекле туҡланыу предприятиелары етмәй. Башҡорт милли аш-һыуы ла улар араһында лайыҡлы урын алырға тейеш, тип иҫәпләйем.
Бында эштең иге-сиге юҡ. Был мәсьәләләрҙе хәл итеү эске туризмды үҫтереүгә, биләмәләребеҙҙең мөмкинлектәрен комплекслы файҙаланыуға этәргес бирәсәк.
Хөрмәтле йыйылыш!
Яңы демократик Рәсәй шарттарында Башҡортостан милли сәйәсәттең иң юғары халыҡ-ара стандарттарға яуап биргән үҙ моделен эшләне. Уның төп айырмаһы — яҙылған хоҡуҡтарҙы декларациялау түгел, ә милли мәғариф, республика халыҡтары телдәрен, мәҙәниәттәрен һәм йолаларын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү өлкәһендәге һөҙөмтәләргә йүнәлгәнлек.
Һуңғы егерме йылда туған телдәрҙе өйрәнеү алып барылған мәктәптәр һаны ике тапҡырҙан ашыуға артты. Бөгөн рус милләтенән булмаған уҡыусыларҙың 73 проценты туған телен өйрәнә. Ун дүрт телде өйрәнеү ойошторолған. Алты телдә гәзиттәр сыға. ¢ур халыҡ мәҙәниәте байрамдары һәм фестивалдәре үткәрелә, балалар һәм йәштәр өсөн йәйге этномәҙәни лагерҙар ойошторола.
Тыуған төбәгебеҙ яҙмышы менән тығыҙ бәйләнгән традицион конфессияларҙы үҫтереү һәм уларҙың хеҙмәттәшлеге өсөн яҡшы шарттар булдырылған.
Шул уҡ ваҡытта илдәге федераль милли сәйәсәтте артабан камиллаштырырға кәрәк, сөнки был өлкәлә тейешенсә эш итмәү бик ҡиммәткә төшөүе ихтимал. 2009 йылдың июнендә Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһының II съезында был хаҡта әйтелгәйне. Быйыл июндә Өфө ҡалаһында III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын үткәреү билдәләнә. Унда яңы тарихи шарттарҙа башҡорт халҡын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү юлдарын билдәләү бурысы тора.
Башҡортостандың күп милләтле халҡы ватансылыҡ ҡиммәттәренә яҡынлығы менән һәр саҡ айырылып торҙо. Йөрәктәребеҙ тарихи хәтер менән һуғарылған. Беҙ 1812 йылғы Ватан һуғышында, 1941 — 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында, бик күп локаль һуғыштарҙа яҡташтарыбыҙҙың данлы батырлыҡтарын бер ваҡытта ла онотмаясаҡбыҙ. Республика Ватанды һаҡлау йолаларын ҡәҙерләй, илдең оборона һәләтен нығытыуға ғәйәт ҙур өлөш индерә, Рәсәй Ҡораллы Көстәренә саҡырыу буйынса төп урындарҙы биләй. Ҡайһы саҡта кемдер Рәсәйҙең бөтөнлөгө һәм берҙәмлеге сәйәсәтенә Башҡортостандың тоғролоғон шик аҫтына ҡуйырға тырыша икән — был оятһыҙлыҡ. Гүзәл республикабыҙҙың үткәндәрен һәм бөгөнгөһөн белгән һәр кем быны раҫлаясаҡ!
Киң мәғлүмәт өлкәһендә лә ыңғай үҙгәрештәр бара. 1990 йылдан алып республикала 24 яңы ваҡытлы матбуғат сараһы барлыҡҡа килгән. Республикалағы бөтә дәүләт, шул иҫәптән милли баҫмаларҙың барыһының да хәҙер Интернет-сайттары бар. Беҙҙең киң мәғлүмәт саралары граждандарҙың мәғлүмәт алыуға хоҡуҡтарын тәьмин итеү буйынса бурыстарҙы уңышлы үтәй. Республика тормошондағы эре ваҡиғаларҙы, көрсөккә ҡаршы сараларҙы тормошҡа ашырыу барышын яҡтыртыуҙа уларҙың әһәмиәтен айырып билдәләргә теләйем.
Хөкүмәткә киң мәғлүмәт сараларын һәм полиграфия тармағын үҫтереүҙең яңыртылған программаһын эшләргә һәм тәҡдим итергә кәрәк. Уның нигеҙенә киң коммуникация сараларына идара итеүҙең донъя тәжрибәһе һалынырға тейеш. Республика медиа-холдингын ойоштороу тураһындағы мәсьәләне ҡарау зарурлығы өлгөрөп етте. Был берҙәм мәғлүмәт сәйәсәте үткәреү, финанс сығымдарын ҡулайлаштырыу мөмкинлеген бирәсәк.
Телевидение өлкәһендә беҙ һанлы тапшырыуҙарҙы индереүгә килеп еттек. Әле “БЮТ” дәүләт республика телеканалы башҡорт, рус, татар һәм республика халыҡтарының башҡа телдәрендә көн һайын 18 сәғәтлек тапшырыуҙар алып бара. Канал аудиторияһы — ул 5 миллионға яҡын тамашасы. Республика эфирында яңы музыкаль каналдар асыла, “Тамыр” балалар телеканалы барлыҡҡа килә. Муниципаль берәмектәрҙә телевидение үҫеш ала. Был йүнәлештә Өфө, Стәрлетамаҡ, Нефтекама һәм ҡайһы бер башҡа ҡалалар етди алға китеш яһаны.
Әммә телерадиотапшырыуҙарҙың ҡеүәте әле тулыһынса файҙаланылмай. Сифатты яҡшыртыу менән бер рәттән тапшырыуҙарҙың географияһын киңәйтергә кәрәк. Был ил төбәктәрендә Башҡортостан менән киңерәк таныштырыуҙы ойоштороу, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән аудитория йәлеп итеү мөмкинлеген бирәсәк.
Хөрмәтле депутаттар!
Быйыл Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай ойошторолоуға 15 йыл тула. Ошо ярайһы уҡ ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҙур күләмле эш башҡарылды. Ныҡлы конституцион гарантиялар һәм абруйлы закондар базаһы булдырылды.
Былтыр республика Конституцияһына үҙгәрештәр индерелде, Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһы булдырылды, Хөкүмәткә парламент контроле механизмы ойошторолдо.
Бюджеттың социаль йүнәлеше һаҡлап ҡалынды һәм уны ваҡытында ҡабул итеү тәьмин ителде. Халыҡты социаль яҡлау, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт өлкәһендә ҡануниәт үҙгәртелде һәм тулыландырылды. Автомобиль юлдарын файҙаланыу һәм юл эшмәкәрлеге өлкәһендә республика власть органдарының вәкәләттәре көйләнде. Ер мөнәсәбәттәре өлкәһендә акттар яңыртылды.
Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау сиктәрендә йәштәр сәйәсәте буйынса тейешле закондар ҡабул ителде. Йәштәр йәмәғәт палатаһы, урындарҙа йәштәр советтары уңышлы эшләй.
Сәйәси үҙгәртеп ҡороуҙарҙы, иҡтисадты йәнләндереүҙе һәм халыҡты тулы ҡиммәтле социаль яҡлауҙы артабан да хоҡуҡи тәьмин итеү Республика йылында тәү сираттағы бурыстар иҫәбенә инә.
Яҡын арала алдыбыҙҙа Дәүләт Йыйылышының киләһе саҡырылыш депутаттарының ҡулай иҫәбен билдәләү, партияларҙың тиң мөмкинлектәре гарантиялары тураһында закон проекттарын әҙерләү бурысы тора. Үҙәк һайлау комиссияһына һайлау системаһын планлаштырылған үҙгәрештәргә яраҡлаштырыу маҡсатында әҙерлек һәм аңлатыу эше үткәрергә кәрәк.
Депутаттар корпусы һәм дәүләт органдары республика өсөн ошо мөһим йүнәлештәрҙең барыһы буйынса ла берҙәм эшләргә тейеш.
Беҙгә Дәүләт Йыйылышында закон сығарыу инициативалары буйынса ябай тауыш биреү генә етмәй. Республика вәкилдәренең туранан-тура ҡатнашыуы, Федераль Йыйылыш, Дәүләт Думаһының һәм Федерация Советының тейешле комитеттары, федераль министрлыҡтар һәм ведомстволар менән эҙмә-эҙлекле эшләү мөһим.
Республиканың Мәскәүҙә Рәсәй Президенты ҡарамағындағы вәкиллеге мөмкинлектәренең республика дәүләт власы органдары тарафынан тейешенсә файҙаланылмауын билдәләргә кәрәк. Ҡәтғи власть вертикале шарттарында — был беҙҙең власть органдары етәкселәренең Федераль үҙәк менән үҙ-ара эш итеүенең түбән сифат критерийы.
Хөкүмәттә структур үҙгәртеп ҡороуҙарҙы дауам итергә кәрәк, тип иҫәпләйем. Бында һуңғы үҙгәрештәр көтөлгән һөҙөмтәне бирмәне. Бөгөн фәнгә, тышҡы иҡтисади бәйләнештәргә һәм транспортҡа идара итеү өлкәләрендә хәлде яҡшыртыу талап ителә. Сиратта — законға нигеҙләнеп ҡабул ителгән хоҡуҡ акттарының сифат мониторингы системаһын ғәмәлгә индереү.
Һуңғы йылдарҙа мәғлүмәт йәмғиәтен үҫтереү һәм электрон Хөкүмәт булдырыу буйынса бер нисә мөһим документ ҡабул ителде. Дәүләт органдары һәм урындағы үҙидара органдары тарафынан Интернетта урынлаштырылған мәғлүмәттәрҙең мотлаҡ исемлеге билдәләнде. Хөкүмәт үҙ ведомствоһындағы органдар тарафынан тейешле мәғлүмәттәрҙе ваҡытында халыҡҡа сығарыуҙы тәьмин итергә тейеш. Депутаттарҙан ошо өлкәлә закон ҡабул итеү тураһындағы мәсьәләне ҡарауҙы һорайым. Урындағы үҙидара органдарына ла ошондай уҡ акттар эшләргә кәрәк.
Электрон төрҙә дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү махсус контролдә тотола. Башҡортостандың Социаль картаһын тормошҡа ашырыуҙың танылған тәжрибәһен иҫәпкә алып, электрон формаға күсерелергә тейешле хеҙмәттәрҙең тәүге 25 төрө билдәләнде. Уларҙы ғәмәлгә индереү халыҡтың ваҡытын һәм аҡсаһын экономиялаясаҡ, коррупцияға ҡаршы көрәштең һөҙөмтәлелеген арттырасаҡ.
Мәғлүмәт хеҙмәттәре күрһәтеүҙең сифаты хәҙер эшегеҙ һөҙөмтәлелегенең мөһим күрһәткесе булыуына бөтә етәкселәрҙең иғтибарын йүнәлтәм!
Быйыл бурыстарҙың береһе — кадрҙар резервы һәм идара итеү кадрҙары резервын булдырыу. Был мәсьәлә Президент Советы ултырышында ентекле ҡаралды. Бөтә дәүләт органдары кадрҙарҙы планлаштырыу, хеҙмәткәрҙәрҙең эшмәкәрлеген дәртләндереү һәм баһалауҙың йоғонтоло механизмдарын ғәмәлгә индереү буйынса аныҡ тәҡдимдәр эшләргә тейеш.
Коррупцияға ҡаршы эш итеү сиктәрендә дәүләт хеҙмәткәрҙәре тарафынан килемдәр тураһында мәғлүмәттәр биреүҙең яңы тәртибен ҡулланыуға анализ яһарға кәрәк. Эш тәртибенә талаптарҙы үтәү һәм мәнфәғәттәр бәхәсен көйләү буйынса комиссиялар тулы ҡеүәтенә эшләргә тейеш.
Хөкүмәткә коррупцияға ҡаршы эш итеүҙең яңы программаһын эшләргә кәрәк. Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһына норматив акттарға коррупцияға ҡаршы экспертиза өлкәһендә белгестәр уҡытыуҙы ойоштороу зарур.
Илдә суд власын камиллаштырыу дауам итә. Судьяларҙың алмаштырылмаусанлығы тураһында конституцион гарантия тормошҡа ашырыла. Енәйәт язаһының яңы төрө булараҡ, иректе сикләү ғәмәлгә индерелде. Эштәрҙе мировой судьяларҙың ведомствоһына индереү тәртибе үҙгәртелде. Дөйөм юрисдикция судтарында апелляция инстанцияларын ойоштороу ҡараласаҡ.
Суд органдары хеҙмәткәрҙәренең тәртип мәҙәниәтен күтәреү зарурлығын билдәләргә кәрәк. Суд эшенең асыҡлығы һәм унан файҙаланыу мөмкинлеге канцеляриянан алып суд ултырышы залына тиклем һәр ерҙә булырға тейеш.
Даими үҙгәреүсән ҡануниәт шарттарында муниципалитеттар ҙа артабанғы үҫеш кисерә. Урындағы хакимиәт башлығының ике йылға минималь контракт срогы һәм муниципалитет башлығын алмаштырыу процедураһы билдәләнде. Урындағы башлыҡтарға, депутаттарға үҙенең эшмәкәрлеге тураһында йыллыҡ отчеттар биреү бурысы йөкмәтелә. Республикала контракт буйынса урындағы хакимиәт башлығы вазифаһына кандидаттарға өҫтәмә талаптар аныҡланды.
Муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙең профессиональ кимәлен һәм муниципаль акттарҙың сифатын күтәреү әүәлгесә көнүҙәк булып ҡала. Хеҙмәткәрҙәрҙең квалификацияһын күтәреү һәм уларҙы профессиональ үҫтереү өсөн шарттар булдырыу — һәр муниципаль берәмектең мөһим бурысы. Юстиция министрлығы һәм Муниципаль берәмектәр ассоциацияһы алдына моделле хоҡуҡ акттарының мәғлүмәттәр банкыһын ойоштороу бурысын ҡуям. Власть органдарының Ассоциация менән үҙ-ара даими бәйләнешен тәьмин итеү өсөн тейешле закон ҡабул итеүҙе маҡсатҡа ярашлы тип иҫәпләйем.
Хоҡуҡ яҡлау өлкәһенең әһәмиәте ҙур. Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилгә халыҡтың аҙ яҡланған төркөмдәренең социаль проблемаларын хәл итеүгә ҙурыраҡ иғтибар бирергә, үҙ эшен модификацияларға кәрәк. Граждандарҙың хоҡуҡтарын әүҙемерәк яҡлау зарур, ҡайһы саҡта — хоҡуҡ һаҡлау органдарының үҙҙәренән дә. Хәҙер шулай уҡ аныҡ мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә, республикала балалыҡты яҡлауҙың тулы ҡиммәтле системаһын ойоштороуҙа Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил яғынан мөмкин тиклем ҙур профессиональ ярҙам мөһим.
Хоҡуҡ һаҡлау өлкәһендә оператив хәлдең тотороҡланыуы күҙәтелә. Ауыр һәм төркөмдәр тарафынан ҡылынған енәйәттәр һаны артһа ла, уларҙың дөйөм күләме кәмегән. Хөкүмәткә Хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеүҙең һәм енәйәтселеккә ҡаршы көрәштең яңы республика программаһын әҙерләргә кәрәк.
Ведомство-ара йәмәғәт именлеге советына республика дәүләт власы органдарының хоҡуҡ һаҡлау структуралары менән үҙ-ара эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген арттырыу буйынса эшен әүҙемләштереү зарур.
Ҡәҙерле ватандаштар!
Бөгөн алдыбыҙҙа яңынан-яңы маҡсаттар һәм ҙур бурыстар тора. Уларға сәйәси, социаль һәм иҡтисади ысынбарлыҡтың ныҡлы нигеҙенә таянып ҡына өлгәшергә мөмкин. Ресурстарыбыҙҙы йылдан-йыл тулыландырырға, өр-яңы технологиялар, мөмкинлектәр, ҡараштар булдырырға һәм файҙаланырға кәрәк. Дәүләт менән йәмғиәт тырышлығын туплағанда, аныҡ билдәләнгән бейеклектәрҙе маҡсат итеп ҡуйғанда ғына ул уңышлы буласаҡ.
Беҙ глобаль иҡтисади система сиктәрендә үҫәбеҙ һәм Рәсәй дәүләтенең айырылғыһыҙ өлөшө булып торабыҙ. Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәте илдең рухи киңлеген булдырыуҙа әүҙем ҡатнаша.
Беҙ көслө, тотороҡло, иҡтисади яҡтан алға киткән Рәсәйҙә йәшәргә теләйбеҙ. Һәр халыҡтың, һәр граждандың хоҡуҡтары һәм ҡиммәттәре ихтирам ителгән дәүләттә. Йәмғиәтебеҙҙең ижади көсө — ошо ынтылышта. Илдең конституцион нигеҙҙәренә һалынған федерализм принциптарын тормошҡа ашырғанда ғына замандың көнүҙәк мәсьәләләрен хәл итергә мөмкин. Уларға таянып, беҙ Башҡортостанды модернизациялау маҡсаттарын тормошҡа ашырыу өсөн бөтә власть кимәлдәре тырышлығын туплау йәһәтенән ныҡышмалы эшләйәсәкбеҙ.
Рәсәй үҙенең территориялары, тәбиғәт һәм кеше ресурстары ярҙамында ҡеүәтен быуаттан быуатҡа арттырҙы. Беҙ һәр төбәктә, ҡалала, ауылда кешеләр үҙ тормошон яңыртыуға ҡыҙыҡһыныу күрһәткәндә, үҙҙәрен ер хужалары итеп тойғанда ғына уларҙы сифат йәһәтенән үҫтереүҙе тәьмин итә аласаҡбыҙ.
Хәҙерге донъяла республиканың мөмкинлектәрен һаҡлап ҡалып, үҫтерә алыуыбыҙ үҙебеҙгә бәйле. Үҫешебеҙҙә туҡтап ҡалыу бөтә нәмәне юғалтыуҙы, яҙмышыбыҙҙың хужаһы булыуҙан туҡтауҙы аңлата. Башҡорттарҙа “Хәрәкәттә — бәрәкәт!” тигән аҡыллы әйтем бар. Юлыбыҙ һәр саҡ алға барһын!
Республикабыҙҙа беҙ бына ошолар өҫтөндә арымай-талмай эшләйбеҙ. Тап шуға күрә беҙ иртәгәһе көнгә, Башҡортостандың именлегенә һәм сәскә атыуына ышанабыҙ!
Тағы ла бер тапҡыр ҡабатлап әйтәм: “Хәрәкәттә — бәрәкәт!”


text:
Фото:
Ике аҙнанан Башҡортостандан Ҡораллы Көстәргә саҡырылыусылар оҙатыла
Фото:
1 октябрҙә Рәсәйҙә Ҡораллы Көстәргә көҙгө саҡырыу башланды, уның барышында Башҡортостан хәрби хеҙмәткә 12360 кешене оҙатырға тейеш. 17 октябрҙә Башҡортостан Республикаһы йыйылма пунктынан тәүге төркөм китәсәк.
17 октябрҙән 1 декабргә тиклем, 4 ноябрҙә байрам көнөн иҫәпкә алмағанда, саҡырыу ресурстарының 60 проценты ғәскәрҙәргә оҙатылырға тейеш.
БР йыйылма пунктынан 52, ә байрамдарҙы иҫәпкә алмағанда, 50 көн буйына егеттәр хәрби хеҙмәткә оҙатыласаҡ. Шулай итеп, йыйылма пункт аша көн һайын 700-900 кеше үтәсәк.


text:
Ҡан баҫымы юғарымы?
«Шым үлтереүсе» – хәҙерге замандың иң таралған ауырыуҙарының береһе булған юғары ҡан баҫымын шулай тип атайҙар. Рәсәйҙә һәр өсөнсө кеше был сиргә дусар, әммә күптәр үҙҙәре был хаҡта белмәй. Алтмышты үткән һәр икенсенең ҡан баҫымы күтәренке. Шуларҙың өстән бере дауалана, ә һөҙөмтәле дауа алыусылар 8 – 10 процент ҡына.
Гипертония йөрәккә, мейегә ҡан һауыуға, йөрәк, бөйөр эшмәкәрлеге боҙолоуға килтереүе менән ҡурҡыныс.
Ауырыу билдәләре ниндәй?
Баш ауыртыуы, эске көсөргәнеш, эшкә һәләтлелек кәмеүе, йөрәк тулауы, уның тәңгәлендә ауыртыу, ҡолаҡ шаулауы, хәтер насарайыуы – юғары ҡан баҫымының ошо һәм башҡа билдәләре ғәҙәти арыуҙы хәтерләтә һәм ял иткәндән һуң үтә торған. Әммә быға шатланырға түгел. Юғары ҡан баҫымы шуның менән мәкерле лә инде: баштараҡ уны кеше йыш ҡына еңел үткәрә, ләкин сир аҫтыртын ғына бөтә организмды ҡыйрата.
Ҡан баҫымы күтәренке булғанда тамырҙар ҡыҫыла, был ҡан әйләнешен, ағзалар һәм туҡымаларҙың кислород менән туйыныуын ҡыйынлаштыра. Бигерәк тә мейе туҡымалары кислородҡа ҡытлыҡ кисерә.
Дауалау ниҙән ғибәрәт?
Юғары ҡан баҫымынан тулыһынса дауаланып булмай. Әммә даими үлсәп тороп, төшөрөү сараһын күргәндә, өҙлөгөүҙәрҙе булдырмаҫҡа мөмкин. Нормалағы күрһәткес: 120/80 – 139/89 мм. Бөгөн тамырҙарға, баш мейеһенә, йөрәккә, бөйөргә ыңғай йоғонто яһаусы дарыуҙар бик күп. Килешкән препарат һәм уның миҡдары, ауырыуҙы ентекле тикшергәндән һуң, шәхсән билдәләнә. Иң мөһиме – дауаланыуҙы өҙмәү.
Юғары ҡан баҫымынан дауаланғанда мотлаҡ йәшәү рәүешен үҙгәртергә кәңәш ителә:
– кәүҙәгеҙ ауыр икән – ябығыу,
– ризыҡҡа һалған тоҙҙо кәметеү,
– алкоголь менән мауыҡмау,
– даими рәүештә физик күнекмәләр яһау, йәйәү йөрөү, йөҙөү,
– тәмәкенән баш тартыу мөһим.
Өҫтәлеңә тоҙ ҡуйма!
Ҡан баҫымы нисек ашауыбыҙға бәйле. Көндәлек ашауҙы дөрөҫ яйға һалыу ҡан баҫымын 5–15 берәмеккә төшөрөргә ярҙам итә. Ә ҡан баҫымын 5 берәмеккә кәметеү ҙә инсульт хәүефен 38 процентҡа, йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарынан үлем ҡурҡынысын 21 процентҡа кәметә!
Иң беренсе сиратта тоҙ ҡулланыуҙы сикләргә кәрәк, сөнки тоҙ организмда һыуҙы туплай. Бер үк ваҡытта шыйыҡлыҡты бер ни тиклем кәметеү фарыз: беренсе аштарҙы ла иҫәпкә алһаң, тәүлегенә 1,5 литрҙан артмаҫҡа тейеш. Тоҙ, беренсе, икенсе аштарға һалынғанын да индереп, көнөнә йәмғеһе 4-5 грамдан (бер сәй ҡалағы) күп булмаһын. Әсе ризыҡ яратаһығыҙ икән, тоҙ урынына күберәк тәмләткестәр ҡулланығыҙ. Тик әҙер ҡушымталар түгел, айырым тәмләткестәр – лавр япрағы, шафран, ҡәнәфер, укроп, кориандр, орегано, мускат сәтләүеге, лимон һуты файҙаланырға тырышығыҙ. Ә бына сей һуған, ҡыҙыл һәм ҡара борос, гәрсис, керәндән ҡан баҫымы һикереүе ихтимал.
Шулай уҡ даими ҡаты сәй (йәшел сәйҙең дә ҡатыһын), ҡәһүә, какао эсеү, ҡаҡланған һәм ыҫланған ризыҡтар ашау, алкоголь эсемлектәр менән мауығыу ҙа ҡан баҫымын күтәрә.
Был сиргә дусар кешенең өҫтәлен төрләндереү мөһим, унда углевод, аҡһым, майҙар етерлек булырға тейеш. Бигерәк тә ҡатмарлы углеводтарҙы арттырырға тырышығыҙ. Ҡатмарлы углеводтарға көрпә ҡушылған икмәк, һоло, арпа, ҡарабойҙай ярмаһы, бойҙай шытымдары, йәшелсә-емеш, яңы һыҡтырылған йәшелсә һәм емеш һуттары бай. Рафинадланған ризыҡтар – аҡ икмәк, макарон, дөгө, манный бутҡаһын, киреһенсә, кәметегеҙ. Крахмалға бай картуфты ла сикләү зарур.
Аҡһымлы аҙыҡтарҙан шыйыҡ һөткә һәм һөт ризыҡтарына, һимеҙ булмаған башмаҡ йәки ҡош итенә, майлы балыҡҡа өҫтөнлөк бирегеҙ. Итте, балыҡты ҡыҙҙырып түгел, һыуҙа бешереп, томалап, парҙа, грилдә әҙерләгеҙ. Атеросклероздан һаҡланыу өсөн мал майҙарынан, «йәшерен май», «йәшерен тоҙ» менән тулы колбаса, консерва, гамбургерҙарҙан баш тартығыҙ. Үҫемлек майҙарын – зәйтүн, көнбағыш майын тотоноғоҙ.
Калийға, магнийға бай ризыҡтар йөрәк мускулын нығыта. Калий бананда, кәбеҫтәлә, күрәгәлә, ҡара емештә, йөҙөмдә мул булһа, магний әстрхан сәтләүегендә, кишер менән сөгөлдөрҙә, ярмаларҙа күп.
Ашаған ризыҡтарҙың туҡлыҡлылығы тәүлегенә 2000 килокалориянан артмаһын.
Диета – юғары ҡан баҫымын көйләргә ярҙам итеүсе алым, ул айырыуса сирҙең башланып торған мәлендә бик һөҙөмтәле. Ашау тураһында ошо кәңәштәрҙе тотоу, дөрөҫ һайланған дарыуҙар һәм сәләмәт йәшәү рәүеше оҙаҡ йылдар һеҙгә яҡшы кәйефле, эшкә һәләтле булып ҡалырға ярҙам итер.
Теги:


text:
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры БАССР-ҙың элекке баш ҡалаһы Стәрлетамаҡта 1919 йылдың 4 декабрендә ойошторола. Уға нигеҙ һалыусы, тәүге художество етәксеһе һәм директоры – XX быуат башында Рәсәй театр мөхитендә киң танылған актер һәм режиссер, Башҡортостандың тәүге сәхнә берләшмәләре етәксеһе В.Ғ.Мортазин-Иманский.
БАССР дәүләт труппаһы тип иғлан ителгән коллектив төрлө ижади төркөмдәрҙән һәм ассоциацияларҙан оҙайлы ваҡыт дауамында ойоша.
Башҡорт дәүләт драма театрының тәүге спектакле – шағир һәм драматург Ф.Сөләймәнов-Инандың “Салауат батыр” драматик хроникаһы Мортазин-Иманский тарафынан 1919 йылдың декабрь айында ҡуйыла.
Театрҙың яңы этаптағы художество-эстетик үҙгәреше менән актер, режиссер һәм педагог М.А.Мәһәҙиев етәкселек итә. Труппа формалаша. Театрҙа милли сәнғәттең тәүге пионерҙары Хажиәхмәт Бохарский (Ғәлимов), Әмин Зөбәйеров, Ғәлимйән Ҡарамышев, Ғималетдин Минһажев, Таңһылыу Рәшитова, Фәхерниса Сәмитова, Ғиниәт Ушанов, Елизавета Шляхтина-Сыртланова, Бәҙәр Йосопова һәм башҡа бик күп шәхестәр менән бер рәттән Зәйтүнә Бикбулатова, Тәлиғә Бикташева, Вәлиәхмәт Ғәлимов, Тимербулат Имашев, Хөсәйен Ҡудашев, Арыҫлан Мөбәрәков, Әхмәт Садыҡов, Әҡлимә Садыҡова, Сәхи Сәйетов, Рим Сыртланов, Ғәзим Туҡаев, Рәфғәт Фәйзи, Ғабдулла Шамуҡов, Рәғиҙә Янбулатова һәм башҡа актерҙар; композиторҙар М.М.Вәлиев һмә К.Ю.Рәхимов, сценографтар С.И.Никандров, Ғ.Ш.Имашева, М.Н.Арыҫлановтар ижад итә. Был талант эйәләре милли сәхнәбеҙҙең ҡабатланмаҫ классик йөҙөн барлыҡҡа килтерә.
1935 йылда Башкорт дәүләт драма театрына академия исеме бирелә.
Сәхнәлә Баязит Бикбайҙың “Салауат”, Мөхәмәтша Буранғоловтың “Башҡорт туйы”, Нәҡи Иҫәнбәттең “Аҙаҡ” һәм “Портфель”, Афзал Таһировтың “Алатау” һәм “Завод”, Сәғит Мифтаховтың “Һаҡмар”, “Дуҫлыҡ һәм мөхәббәт”, “Зимагорҙар”, Имай Насыриҙың “Иптәш Сибай”, Вәли Ғәлимов һәм Ғәйнан Әмириҙең М.Ғафури повесы буйынса эшләнгән “Ҡара йөҙҙәр”, Ҡадир Даяндың “Таңсулпан”, Николай Погодиндың “Мылтыҡлы кеше” һәм башҡа әҫәрҙәр ҡуйыла. Классиканан Фирҙәүси, Сервантес, Лопе де Вега, В.Шекспир, Ф.Шиллер, Г.Гейне, А.С.Пушкин, Н.В.Гоголь, А.Н.Островский, Л.Н.Толстой, А.П.Чехов, А.М.Горький һ.б. исемдәрҙе атарға мөмкин.
1970 йылда театр Хезмәт Кызыл Байрак орденына лайыкбула.
1971 йылда театрға Мәжит Ғафури исеме бирелә.
1955-1985 йылдар – театрҙа көслө гуманистик традицияларҙы яңыртыу һәм труппаның кешелектең әхлаҡи һәм эстетик үҫешенә үҙ өлөшөн индереү ваҡыты. Ошо осорҙа БАДТ В.Ғ.Ғәлимов, Ш.М.Мортазина, Л.В.Вәлиев, Р.В.Исрафилов, В.Сәйфуллин һ.б. режиссерҙар ижад итә. 1959 йылда Мәскәүҙән А.В.Луначарский исемендәге ГИТИС -ты тамамлап бер төркөм йәштәр ҡайта.
1981 йылдан – баш режиссер, һуңғараҡ художество етәксеһе булған Р.В.Исрафилов театр тарихына бик күп сағыу биттәр яҙҙы.
Был осор М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры өсөн бик күп талант эйәләренең эшмәкәрлеге менән бәйле ҙур ижади еңеүҙҙәр мәле булараҡ һанала.
2000 йылды театр янғындан һуң ҡайтанан яңыртылған бинала ҡаршылай.
2005 йылда М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия театрының баш режссеры итеп Айрат Абушахманов тәғәйенләнә. Театр сәхнәһендә бер-бер артлы Ә.Атнабаевтың “Хушығыҙ, хыялдарым!”, М.Ғафуриның “Ҡыҙыл йондоҙ”, Б.Бикбай һәм З.Исмәғилевтың “Ҡоҙаса”, К.Кизи буйынса “Кәкүк ояһы”, Г.Х.Андерсен буйынса “Үҙ йөрәгеңде тыңла”, Т.Миңнуллиндың “Мулла”, Н.Асанбаевтың “Әхмәтзәки Вәлиди Туған”, А.Чеховтың “Туй”, М.Кәримдең “Ай тотолған төндә” һ.б. спектаклдәр ҡуйыла.
2006 йылда А.Абушахманов сәхнәләштергән “Кәкүк ояһы” IV Халыҡ-ара “Туғанлыҡ” төрки телле театрҙар фестивалендә “Иң яҡшы спектакль”, “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше”, “Иң яҡшы ирҙәр роле” номинациялары буйынса еңеү яулап, Гран-приға лайыҡ булды. Тағы ла ике йылдан спектакль дүрт номинация буйынса (“Иң яҡшы спектакль”, “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше”, “Иң яҡшы ирҙәр роле” (Х.Үтәшев, А.Әмиров)) “Алтын битлек” Милли театр премияһына тәҡдим ителде. Был спектакль менән театр 2007 йылда Түбәнге Новгородта үткән “Реаль театр” Бөтә Рәсәй фестивалендә, 2009 йылда Минск ҡалаһында “Панорама” Халыҡ-ара театр фестивалендә ҡатнашты.
Театр репертуарында башҡорт милли драматургияһы әҫәрҙәре өҫтөнлөк алыуы тәбиғи. («Ҡоҙаса» (Б.Бикбай, З.Исмәғилев), «Ай тотолған төндә» (М.Кәрим), «Серле көршәк» (З.Биишева), «Шәүрәкәй» (М.Буранғолов), « Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара Юрға» (Т.Ғарипова), «Ҡаһым түрә» (Б.Бикбай, Х.Иргалин), «Ҡара йөҙҙәр» (М.Ғафури. А.Абушахманов. Ш.Ғилманова инсц.) һ.б.
Репертуарҙа, шулай уҡ, рус һәм донъя классик әҫәрҙәре үҙенсәлекле урын тота. (А.Островский «Бирнәһеҙ ҡыҙ», А.Толстой «Алтын асҡыс», Софокл «Эдип батша», Ш.Перро «Итекле бесәй» һ.б)
2007 - Бәләкәй сәхнә асыла.
Спектаклдәр ҡуйыу мәҙәниәте һәм башҡарыу сәнғәтенең юғарылығы театрға бик күп фестивалдәрҙә (“Науруз”, Ҡазан; “Простор-театр”, Истанбул, 2005, 2006; “Желанный берег” – Лики Чингисхана, Бүрәт Республикаһы, Саха-Яҡутстан, 2005; “Реальный театр”, Түбәнге Новгород, 2007; “Театральное Поволжье”, Пенза, 2011 һ.б.) ҡатнашып уңыш ҡаҙанырға мөмкинлек бирә
2008 йылда БАДТ Шанхай драма сәнғәте үҙәге (ҠХР) менән алмаш гастролдәр уҙғарҙы.
2010 йыл - «Серле көршәк» (З.Биишева) әкиәте “Арлекин” Рәсәй Милли театр премияһының «Спектаклдә иң яҡшы пластика” номинацияһында еңеү яуланы.
2010 йылда Төркиәлә үткән Башҡортостан мәҙәниәте һәм фәне көндәрендә театр Истанбул ҡалаһында “Әхмәтзәки Вәлиди Туған” спектаклен уйнаны. Ататөрөк роле өсөн Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев Төрөк Республикаһының Исмәт Кюнтай премияһына лайыҡ булды.
2011 йылда театр “Әхмәтзәки Вәлиди Туған” спектакле (реж.А.Абушахманов) менән Төркиәнең Конья ҡалаһында “Мең һулыш – бер тауыш” Халыҡ-ара фестивалендә ҡатнашты.
2012 – Театрҙың художество етәксеһе Олег Ханов
2012 йылдың сентябрендә Төрки телле театрҙарҙың “Туғанлыҡ“ Халыҡ - ара фестивалендә “Ай тотолған төндә” (М.Кәрим, реж. А.Абушахманов) спектакле “Иң яҡшы режиссерлыҡ эше өсөн” номинацияһында еңеүсе була.
2013 йыл - “Аҡ пароход” драмаһы (С.Айытматов, инсц. авторҙары - Л.Зайкаускас, О.Ханов, реж.- Л.Зайкаускас) Ҡаҙағстан Республикаһында Башҡортостан көндәре сиктәрендә Астана һәм Ҡустанай ҡалаларында уйналды.
2014 - театр 95 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Театр тураһында 3 томлыҡ йыйынтыҡ донъя күрҙе. Мәскәүҙең «Сатирикон» театрында гастролдәр уҙҙы.
2015 - Ҡазанда гастролдәр (апрель). «Ҡара йөҙҙәр» М. Ғафури (А. Абушахманов, Ш.Ғилманова инсц.) «Нәүрүз» Халыҡ-ара фестивалендә
ҡатнашты. ШОС һәм БРИКС илдәре саммиттары ҡунаҡтарына 4 спектакль - «Ҡаһым түрә», «Руди – невер офф...», «Шәүрәкәй», «Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара Юрға» спектаклдәре күрһәтелде.


text:
Белорет һәм Сибай муниципаль-ара медицина округтары үҙәге буласаҡ
Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау программаһы сиктәрендә быйыл һәм киләһе йылдарҙа ойоштороласаҡ туғыҙ муниципаль-ара махсус медицина үҙәгенең икәүһе Белорет һәм Сибай ҡалаһында булдырыласаҡ. Шулай итеп, Белоретта Әбйәлил, Белорет, Бөрйән, Учалы райондарын һәм Межгорье ҡалаһын берләштереүсе медицина үҙәге булһа, Сибайҙа Баймаҡ, Йылайыр һәм Хәйбулла райондары халҡын хеҙмәтләндереүсе үҙәк урынлашасаҡ.
«Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ошоға бәйле яҡын арала Белорет үҙәк район клиник дауаханаһы нигеҙендә эргә-тирәләге биләмәләр халҡына махсус ярҙам күрһәтеү маҡсатында онкология һәм травматология үҙәктәре асыласаҡ. Проектты тормошҡа ашырыу сиктәрендә Сибайҙа 60 койкалыҡ беренсел ҡан тамырҙары бүлексәһен, онкология үҙәген, шулай уҡ травматология һәм перинаталь үҙәктәр асыу планлаштырыла.


text:
Булат Йосоповтың «Визит» фильмы Рәсәй кинофестивалендә Гран-при яуланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Волгодонск ҡалаһында «Минең тыуған яҡ» ҡыҫҡа метражлы фильмдарҙың II өлкә кинофестивале тамамланды. «Башҡортостан» киностудияһының, Өфө режиссеры Булат Йосопов төшөргән, «Визит» фильмы кинофестиваль Гран-приһын яуланы һәм «Иң яҡшы уйналған фильм» тип танылды.
Өфөнөң «Тере таҫма» кинокомпанияһынан хәбәр итеүҙәренсә, төрлө жанрҙарҙа һәм номинацияларҙа профессиональ кинематографсыларҙың кеүек һәүәҫкәр авторҙарҙың да 30-ҙан ашыу эше ҡатнашҡан. Фестивалде үткәреүҙә Рәсәй Кинематографсылар союзы булышлыҡ иткән, бүләкләү тантанаһында Никита Михалковтың сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙеләр. Фестивалдең төп бурыстары – кинематографияға иғтибарҙы йәлеп итеү, фильмдар төшөрөүселәр, тамашасылар, социаль әһәмиәткә эйә кино- һәм видеопродукцияһына заказ биреүселәр, профессиональ йәмғиәт өсөн аралашыу майҙансыҡтары булдырыу.
Жюрины РФ Кинематографсылар союзының Ростов бүлексәһе рәйесе Юрий Щербаков етәкләне. Жюри составына шулай уҡ «Ника» кино сәнғәте академияһы ағзаһы Михаил Коломенский һәм кино белгесе, «Дон-ТР» телерадиокомпанияһының кино тураһында тапшырыуҙар алып барыусыһы Елена Христо инде.
Кинофестивалде ойоштороусылар – Ростов өлкәһенең Мәҙәниәт министрлығы, «Рәсәй Федерацияһының Кинематографсылар союзы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Ростов өлкә бүлексәһе, Волгодонск ҡалаһы хакимиәте, «Көнсығыш-Дон» продюссерлыҡ үҙәге.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Визит» фильмының сюжеты ХХ быуаттың атаҡлы бейеүсеһе Рудольф Нуриев тормошонан күренештәр менән бәйле. Проект 2013 йылда БР Президенты грантын яулаған.


text:
Вернуться назад
18.04.2018 / Большой зал
РӘМИЛ ХӘЗИЕВ
Танылған йырсы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы
Яңы концерт программаһы
Среда, 19-00
Цена : 100-500 һум
18 апрель Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында билдәле йырсы һәм композитор Рәмил Хәзиев «Ышанам әле таңдарыма» тип исемләнгән концертына саҡыра.
Буласаҡ йырсы Саҡмағош районы Иҫке Ҡалмаш ауылында тыуып үҫә. Мәктәпте тамамлағас, ижад юлын филармонияла БР-ҙың академик хор капеллаһында башлай. Унда ун йыл солист була. Шамил Хәмәҙинуров етәкселегендәге “Ихлас” төркөмө составында ла күп йылдар сығыш яһай Рәмил Хәзиев. Уның репертуарында тыуған яҡҡа, ата йортона, ата-әсәйгә мөхәббәт менән һуғарылған йырҙар урын алған. Йырсы лирик йырҙарға өҫтөнлөк бирә. Рәмил Хәзиев башҡарыуындағы тәрән мәғәнәле, хисле йырҙар ваҡытҡа буйһонмай, олоһоноң да, кесеһенең дә күңеленә яҡын.
Композитор булараҡ Рәмил Хәзиевтың ҡырҡтан ашыу йыры донъя күргән. Уның ижад ителгән йырҙарын Башҡортостан һәм Татарстандың танылған Салауат Фәтхетдинов, Ғәзим Ильясов, Вилдан Яруллин, Әлфиә Юлсурина һәм башҡа сәхнә оҫталары яратып башҡара. Айырыуса “Һыу юлдары гөл генә” (Ә. Кәшфуллин), “Ҡыштың аҡ сәскәләре” (И. Низаев), “Һағыныу” (Д. Булатова) кеүек ижад емештәре халыҡ йөрәгенә үтеп инде.
Цена : 100-500 һум /Заказ билетов: +7(347) 250 77 42
Вернуться назад


text:
- Подробности
- Просмотров: 436
БОЛОТНОВ Анатолий Миронович (18.11.1953, Смоленск өлк. Родьковка а.), математик. Физика-матем. ф. д-ры (2003). БДУ‑ны тамамлаған (1985), 1988 й. алып шунда уҡ уҡыта (2005 й. башлап мәғлүмәт технологиялары каф. мөдире). Фәнни эшмәкәрлеге ҡатмарлы электрохимик системаларҙағы электр ҡырҙарын тикшереүгә һәм уларҙың математик моделен әҙерләүгә арналған. Б. төрлө составлы мөхитле һәм һыҙыҡһыҙ монотон булмаған поляризация характеристикалы өс ҡырлы күп элементлы электрохимик системаларҙа электр ҡырҙарының матем. моделдәрен; металдарҙы коррозиянан электромеханик һаҡлау, төҫлө металдарҙы гальваник эшкәртеү технологияһы һәм электролиз процесы алгоритмдарын һәм цифрлы тикшереү программаларын эшләй. 80-дән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Хеҙм.: Методы граничных элементов в расчётах электрических полей электрохимических систем. Уфа, 2002.
Ф.В.Лубышев
Тәрж. Р.Р.Мәһәҙиева


text:
Башҡортостандағы Роспотребнадзор етәксеһе эштән китте
Роспотребнадзорҙың Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе – республиканың баш санитар табибы Роберт Такаев үҙ теләге менән вазифаһынан китте.
Әлеге ваҡытта ведомство етәксеһе вазифаһын республикалағы Идаралыҡ башлығының урынбаҫары Нина Кондрова башҡара. Территориаль бүлексәгә етәксе тәғәйенләү тураһындағы һуңғы ҡарарҙы Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеге өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт башлығы ҡабул итәсәк.
Роберт Такаев Роспотребнадзорҙың БР буйынса идаралығына 2004 йылдан етәкселек иткәйне.


text:
Башҡорт ҡыҙҙары Монголияла шашка буйынса донъя чемпионатында ҡатнаша
1 октябрҙә Улан-Баторҙа ҡатын-ҡыҙҙар араһында шашка буйынса донъя чемпионаты старт ала. Ул өс программала уҙасаҡ: классик, тилбер һәм «йәшен тиҙлегендәге».
Өфөнән ике донъя чемпионы ҡатнаша - иң абруйлы классик программала биш тапҡыр донъя титулын яулаусы Тамара Танһыҡҡужина һәм «йәшен тиҙлегендәге» уйында донъя чемпионы Айгөл Иҙрисова. Айгөл өсөн Монголиялағы чемпионат тәүгеләрҙән түгел – ике йыл элек ул ҡыҙҙар арһында уҙған донъя беренселегендә бронза призер булғайны.


text:
Өфөлә «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы йыл лауреаттарын бүләкләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Башҡортостан уҡытыусыһы» ғилми-методик журналы редакцияһында 2015 йылға йомғаҡ яһалды. Бында педагогик баҫманың йыл лауреаттарын һәм Әҙәбиәт йылына арналған ижади конкурс еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы уҙҙы, тип хәбәр итте баш мөхәррир урынбаҫары Әминә Раҡаева.
Журналдың директоры Салауат Кәримов Белорет районының Ғәбдүк ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Рәүф Айытбаевҡа, Аҡмулла исемендәге БДПУ доценты Зәки Әлибаевҡа, Ишембай районының Васильевка ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Әлфиә Клеинаға, БДУ доценты Флүр Сибәғәтовҡа һәм Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Муса ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Фәниә Юнысоваға йыл лауреаты дипломдарын һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.
«Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының быйылғы 4-се һанында Әҙәбиәт йылына бағышланған «Уҡытыусы — ижадсы» тип аталған конкурс иғлан ителде. Ижади бәйге журнал уҡыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Унда Башҡортостан район һәм ҡалаларынан, Рәсәй төбәктәренән 100-ҙән ашыу педагогик хеҙмәткәр һәм педагогик хеҙмәт ветераны ҡатнашты. Конкурс йомғаҡтары буйынса номинацияларҙа еңеүселәр билдәләнде: «Педагогик фәлсәфә» — Учалы районы Миндәк ауылының 6-сы мәктәбе уҡытыусыһы Зөлфиә Туҡтарова; «Минең педагогик алымым» — Шаран районы Шаран ауылының 2-се мәктәбе уҡытыусыһы Ләйсән Диярова; «Мәҙәк хәлдәр» — Бәләбәй районынан педагогик хеҙмәт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Камил Фазлетдинов. Еңеүселәр «Хазина-Тур» туроператорының сертификаттары менән бүләкләнде. Ҡайһы бер эштәр Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге, «Урман илселеге» аралашыу зоопаркының дәртләндереү приздарына лайыҡ булды. Еңеүселәргә һәм номинанттарға «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы редакцияһының почет грамоталары тапшырылды.


text:
- Подробности
- Просмотров: 472
ҠАҘЫ, ҡаҙылыҡ, башҡорт аш-һыуының традицион ит аҙығы. Малсылыҡ м‑н шөғөлләнгән күп халыҡтарҙа осрай. Башҡорттарҙа Ҡ. йылҡы итенән әҙерләнә; туралған йәки йоҡа итеп теленгән иткә йылҡы майы, тоҙ ҡушып, йылҡы эсәгенә тултыралар, артабан, остарын бәйләп, ҡаҡлау өсөн ҡояшҡа эләләр. Ҡайһы ваҡыт Ҡ. усаҡ төтөнөндә йәки махсус ыҫлыҡтарҙа ыҫлайҙар, һирәкләп туңдырылған килеш һаҡлайҙар. Ҡабырға ҡаҙыһы (ҡабырға итенән һәм майынан әҙерләнгән Ҡ.) юғары баһаланған. Һуғым мәлендә Ҡ. һаҡлау өсөн әҙерләгәндәр.
Әҙәб.: Гаделгареева Р.Г. Традиционные способы консервирования молочных и мясных продуктов у башкир //Культура и быт башкир. Уфа, 1978.
Э.В.Миһранова
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Robotrading-был процесс ҡулланыу, урынлаштырыу йәки һатып алыуға заявкалар йыйыу буйынса акция инструкция, аҡса, йәки криптовалюта. Инструкция йыйылмаһы, төрлө тоҡанып баҙарҙары асыла, шул иҫәптән хаҡ., ваҡыты, күләме, һәм башҡа. Ҡасан трейдер ҡул арының һәм һатырға ваҡытым юҡ, robotrading күскәс, улар тураһында уйландым.. Әммә был өлкәлә ярайһы уҡ юғары усағы, бигерәк тә кешеләр өсөн, уларҙың финанс йәки техник махсус белеме юҡ.
Буш ваҡытына күсеү тураһында һәм robotrading
Әгәр навигация шәхси инвесторҙарҙың табышына, сауҙа һәм ҡул автоматик аңларға араһындағы айырманы, программалау һәм күнекмәләргә эйә булған ҡайһы бер, кәм тигәндә, улар автоматик рельстарына күсеү тураһында уйларға тейеш. Эш күләмдәрен арттырыу, һөҙөмтәлелеген: ябай кешеләр күберәк һәм яҡшы үтәй. Күберәк сауҙа менән солғап мөмкин автоматик рәүештә алмашыуын, стратегияһын һәм күберәк ҡулланылған ҡорал. Әммә был’т аңлата түгел, һеҙ’T операция автоматик контролдә тоторға кәрәк, ҡул кеүек. Мониторинг тураһында онотмағыҙ, был’мәңге ы мөһим, күҙҙә тота өсөн асыҡ.
Һәр сауҙа, шулай булған, йәки ҡулға алгоритмический, вовлеченность процесы тулы һәм тырышлыҡ талап итә.. Әгәр һеҙҙә эшләргә теләйем, сауҙа тура килә һезгә күп ваҡыт сарыф итеү. Идеалы., һеҙ эйә булырға тейеш булыуы, тулы эш көнө, һин ҡасан алаһың ябай кодты яҙылыу бара һәм ял итә. Әлбиттә, һеҙҙең өсөн генә бер урында түгел, бәйләп ҡуйып, һеҙ бөтә донъя буйынса сәйәхәт итә алаһығыҙ, тик әгәр ҙә һеҙ һәр ваҡыт онлайн. Әммә был’көнө. ы гам пальма аҫтында ят түгелдер, моғайын..
Неразменный һәм аҡса тураһында криптовалюта
Программалау ҡараш менән, шул уҡ ваҡытта ниндәй ҙә айырма юҡ, тип, һеҙ, сауҙа, аҡса йәки криптовалюта фиатный. Иң мөһиме-иң яҡшы сауҙа системаһын булдырыу автослесарь. Алгоритм булһа, уның валютаһы менән һөҙөмтәле ҡулланырға мөмкин нисек ябай, криптовалюта, акция йәки. Был’S яҙыу ниндәй мөһим ҡорал ҡулланыу өсөн түгел. Әһәмиәте бар, тип, тора бармы йәки ҡағиҙә, алгоритм уңында тотоп ҡорал һайлау конкретно һүрәтләнә.. Бына тәүге мәсьәлә тейешле стратегия һәм сауҙа идеялар.. Теләһә ниндәй осраҡта., ҡасан эшләүҙең алгоритмы, актив иҫәпкә алыу тәртибе аныҡ сауҙа.
Өҫтөнлөктәре тураһында, ҡурҡыныс хата һәм глупый
Иң ҙур өҫтөнлөк булып тора автоматлаштырылған сауҙа хистәренең булмауына өҫтөндә ҡулдан һатыу. Йыш ҡына кешеләрҙең тойғо һәм эмоцияны һәм һөҙөмтәләр нигеҙендә ҡарар ҡабул итеүе лә һәр ваҡыт ыңғай һөҙөмтә биреүе бар., бигерәк тә киҫкен мәле.. Айырмалы, ябай ғына үҙ эшен башҡарыу алгоритмы, ниндәй ҙә булһа йәки тулҡынланыу хистәре; ҡәтғи ҡарар ҡабул итмәгән һәм уның буйынса алыш-биреш стратегияһы тыу биреү. Әгәр яйға алгоритмдарҙы һәм, трейдер һәм ҡыҫыла алмаҫ нәмәне үҙгәртерлек.
Әлбиттә, ҡурҡыныс булды., һәм улар, ҡағиҙә булараҡ, баҙар ҡурҡыныс. Сауҙа идеялар Алгоритм эшләй туҡталырға мөмкин ҡайһылыр мәлендә, ваҡиғалар ҡасан һәм теләһә ниндәй баҙарҙа барған кризис дикий. Сигнал ала кузатеп күпселек робот түгел. Кузатеп торорға мөмкинлек бирә һеҙҙе йәки һеҙҙең был осраҡта тура робот үҙгәртте һәм уларҙы ваҡытында туҡтатып. Шулай уҡ ҙур булмаған ҡурҡынысы бар, сөнки һеҙ түгел яһанылар алмашыу.
Улай ғына ла түгел, ҡайһы иҫәр программист эшләй ала, әммә етди хатаһы. Ябай һәм алгоритмдарына эйә хаҡы хаҡтар. Әлбиттә, килем өсөн эшләй, Һеҙ хаҡы юғары булырға тейеш, тип хаҡы. Әгәр һеҙ уларҙы бутап, һеҙ отошһоҙ булған робот. Был проблема менән йыш ҡына осрашып бер-береһенә терәлеп. Һөҙөмтәһе., теләһә ниндәй ҙур хата яһай килтергән юғалтыуҙар этабы бик ябай.
Оҫталыҡ тураһында
Махсус күнекмәләр бик файҙалы буласаҡ.. Әйт, ниндәй ҙә булһа конкрет күнекмәләр, логика һәм математикаға белемгә эйә беренсе сиратта иң яҡшы төрө.. Был’s тураһында күберәк теүәл логика аңлай һәм, ҡағиҙә булараҡ рәсми сауҙа аҙ яҙа, математиканан тураһында ҡарағанда, сөнки һеҙ’т зарурлығы ниндәй ҙә булһа үҙгәртеп ҡороу башланғыс стадияһында алгебраик. Формаль логикаһы бар хистәр аныҡ һәм һүрәтләнгән ваҡиғалар йыйылмаһы ғәмәл араһында айырма сауҙа һәм һатыусы булараҡ белә.. Был аҙым, беҙ математик белем кәрәк. Шулай уҡ, программалау телендә программалау һәм күнекмәләренә төп команда (мәҫәлән, “менән”) кәрәк.
Таш аҫты тураһында
Һеҙ ҡайһы тойола, отошлораҡ ысулдары уйлап, эш потрясающий һәм сауҙа идеялар. Һеҙ уның математик моделен теләһә ниндәй программалар уйлайым., мәҫәлән, Маткад. Шул саҡта, һеҙҙең мәғлүмәттәр ҡара, проектлау мәғлүмәт моделдәренең, етештереү һәм иҫәп-хисап кәрәк. Бынан һуң, эсенә йыйып бөтә һәм комиссия, һәм барыһы ла нормаль эшләй. Әйткәндәй, мәғәнәлә, Дон’т үҙе алдай, бөтә түләүҙәр индереү, был’ы мөһим. Тик һуңынан аңланым, һеҙҙең идеяны тормошҡа ашырыу техник күберәк аҡса талап итәләр тип, аҡсаны эшләүгә ҡарағанда был идеяларҙы һеҙгә.
Бер мәл, күркәм сауҙа итеүсе шәхси инвесторҙар бер робот, Панда буйынса исемдәр. Килтерә уны 8,000% тәүге өс ай дауамында тиерлек хәүеф булып ҡайтты.. Панда һәм тикшереүгә ҙур булды раскручивать, әммә ул бик яҡшы эшләй.. Әммә эш шунда, был аҡсаны ул эшләгән робот менән башланғыс капитал. 1 мең, шул уҡ ваҡытта айлыҡ ярҙам инфраструктураһын бөтә техник, проект хаҡы яҡынса тотоу өсөн кәрәк 10 мең. Шулай итеп, башта был проект төшөмһөҙ буласаҡ, сөнки ул сығымдарҙы ҡаплай алмай хатта бөтә электр энергияһы, проект буйынса иҫәп-хисап үткәреү өсөн сервер һәм ҡеүәтле компьютер, бигерәк тә, исегездә тотоғоз кәрәк, тип һәр саҡ юғары эш хаҡы робот түгел, ремонт өсөн аҡса түләнгән, әммә тотороҡло булды.. Сөнки, нисек эшләүе мөһим түгел генә тәғәйенләнгән, күпме тотонорға тура килә шулай уҡ һеҙҙең өсөн эшләй.
Тиҙ аҡса тураһында
Әлбиттә, роботтар булыр тип буйынса настроить-төрлө, был сауҙа күләме бәйле, ниндәй рычагтың йоғонтоһо сауҙа һәм займдар менән ҡуллана., йәки һеҙ кем үҙ ҡарамағы буйынса аҡса һалыу буйынса бармын-шулай ҡушты, һ. б.. Нюанстары күп булды.. Әммә, дөйөм алғанда,., һәр йыл тиерлек эшләй әҙләп һатып ала алмай ун йыл дауамында һеҙҙең куркынысы 10% йыл., йәки һеҙ һатып ала, бер йылда ҡараясаҡ 100%.
Әммә фонд баҙарында закон булғас, һеҙ утты’т булған хәлдә, алдан — ҙың юғары керемдәр потенциаль, потенциаль хәүеф ҡарағанда күберәк. Был’s, сөнки көслө, ҡағиҙә булараҡ, һорау һәм тәҡдим. Сөнки, әгәр һеҙҙең аҡса өмөт ҙур, әҙер булғас, ҙур юғалтыу.. Кәрәк булған һәм был ҡағиҙәне иҫәпкә алмағанда, эш ҡасан етә инвестиция кире ҡайтарыу (Рой) алгоритмический йәки рентабелле трейдинг.
Платформалары өсөн миҙгеле тураһында
Ҡайһы бер платформаларға ла, башҡа төрлө күнекмәләр һатырға теләүселәрҙең сауҙа мөмкинлектәре. Мәҫәлән, Либертекс был иң билдәле Платформаһының, әммә башҡа күп булды. Был миҙгелдең иң яҡшы вариант өсөн, ҡарарға һәм ауыҙ итер өсөн, бөтә был нисек эшләй.


text:
Әсәлек һәм балалыҡ темаһына киң мәғлүмәт саралары конкурсы старт алды
27-30 сентябрҙә Мәскәүҙә үтәсәк «Әсә һәм бала» XII бөтә Рәсәй ғилми форумын киң мәғлүмәт сараларында иң яҡшы яҡтыртыуға конкурс эштәре ҡабул ителә башланы. Сара демография, халыҡ сәләмәтлеге мәсьәләләренә, инновацион технологияларҙы һәм медицина ярҙамын күрһәтеү сифатына контроллек итеү системаһын ҡулланылышҡа индереүгә бағышланған.
Конкурста Рәсәйҙең барлыҡ киң мәғлүмәт саралары журналистары ҡатнаша ала. «Әсә һәм бала» форумы тураһындағы материалдар 2011 йылдың 25 авгусынан 25 октябренә тиклем ҡабул ителә. Еңеүселәргә бүләктәр биреү тантанаһы ноябрҙә Мәскәүҙә үтәсәк.
Материалдар ебәреү өсөн адрес: 119415, Мәскәү ҡалаһы, Вернадский проспекты, 37, 2-се корпус, 1-5-се офис, конверт тышында «Киң мәғлүмәт саралары конкурсы» билгеһен яһау мотлаҡ. Е-mail: vitalika@mediexpo.ru. Белешмәләр өсөн телефондар: 8(495)721-88-66, 8-926-611-23-59.


text:
БР Үҙәк һайлау комиссияһы журналистар араһында конкурс үткәрә
Төбәктең Үҙәк һайлау комиссияһы киң мәғлүмәт сараларында БР бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға депутаттар һайлау буйынса кампанияларға әҙерлек сараларын һәм уларҙы үткәреүҙе иң яҡшы яҡтыртыуға материалдар ҡабул итеүҙе дауам итә. Шулай уҡ республикала 2013 йылда урындағы үҙидараның вәкәләтле органдарына депутаттар һайлауҙы яҡтыртыу буйынса ижади эштәргә баһа биреләсәк.
Конкурста айырым авторҙар йәки киң мәғлүмәт саралары коллективтары ҡатнаша ала.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, республика конкурсы 2013 йылдың 1 июненән 21 сентябренә тиклем үткәрелә. Конкурс положениеһы һәм шарттары БР Үҙәк һайлау комиссияһы сайтында урынлаштырылған. Бәйгегә йомғаҡ ағымдағы йылдың 1 октябренә тиклем яһаласаҡ.


text:
«Башҡортостан продукты» республика проектына тағы ла ун бер етештереүсе ҡушылды
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Тағы 11 етештереүсе «Башҡортостан продукты» республика бренды аҫтында үҙ продукцияһын һатыу мөмкинлегенә эйә булды. Шулай итеп, әле проекттың 169 дипломанты бар.
«Башҡортостан продукты» проекты урында сифатлы продукция етештереүселәргә булышлыҡ итеү өсөн булдырылған. Унда ҡатнашыу өсөн заявка бирергә һәм тауарҙың этикеткала күрһәтелгән сифатҡа ярашлы икәнен иҫбатлау өсөн продукцияны лабораторияла тикшертергә кәрәк. Урындағы баҙарҙа һәм унан ситтә төбәк продуктын алға ебәреү өсөн сауҙа-һатып алыу конференциялары уҙғарыла, республика һәм бөтә Рәсәй күләмендә проектта ҡатнашыусыларҙың коллектив экспозициялары ойошторола.


text:
Ҡышын тыуған ауылымда бер нисә ҡатындың кисен саңғы таяҡтарына таянып йөрөүҙәре хаҡында хәбәр иткәйнеләр. Кемеһелер ауылдаштарының был аҙымын хуплаһа, икенселәре көлкө күреп ҡабул итте. Әммә матур башланғыстың дауамлы булыуы, әйҙәүсеһенә башҡаларҙың ҡушылыуы хуплауға лайыҡ. Белеүемсә, Күсейҙә байтаҡ ҡатын-ҡыҙ скандинавса йөрөүҙе үҙ иткән. Хәйер, бындай “сәйер” кешеләрҙе Баймаҡ районында ғына түгел, Хәйбулла тарафтарында ла осратырға насип итте.
Әле бына бөгөн дә абруйлы етәксе, хисле шағирә, фекерле журналист булараҡ билдәле Йомабикә Ильясованың китабы ҡулымда.
Сараға саҡырып ҡыңғырау шылтырау менән балаларҙан торған кино төшөрөү төркөмө эшен башлаясаҡ.


text:
Марат Рахмановҡа Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре исеме бирелде
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Указы менән йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса идаралыҡ начальнигы — «Башкомснаббанк» акционерҙар коммерция банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәте етәксеһе Марат Рахмановҡа «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре» исеме бирелде.
Марат Ғәрифйән улы — «Башинформ» агентлығының элекке дуҫы. Республика Президенты Хакимиәтенең Мәғлүмәт-аналитика идаралығы хеҙмәткәре булараҡ та, ул беҙҙең менән хеҙмәттәшлек итте. Уның тарафынан әҙерләнгән аналитик материалдарҙы, социологик тикшеренеүҙәрҙе агентлыҡ үҙенең эшендә йыш ҡулланды. Ә инде Башҡортостандың иң эре банктарының береһендә матбуғат секретары вазифаһын башҡарып, ул граждандарҙың финанс белемен арттырыуға ҙур өлөш индерҙе.
Хеҙмәттәшебеҙҙе ысын күңелдән лайыҡлы награда алыуы менән ҡотлайбыҙ!


text:
Рөстәм Хәмитов Яңауылда ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөү буйынса ашығыс ултырыш үткәрҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Яңауылда ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөү буйынса ашығыс ултырыш үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Яңауылда ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөү буйынса ашығыс ултырыш үткәрҙеФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Яңауылда Совет урамы буйынса йортта газ балоны шартлау һәм янғын ваҡытында кешеләр үлгән ҡаза урынын ҡарағандан һуң, Яңауыл районы хакимиәтендә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, Эске эштәр министрлығы, БР Дәүләт төҙөлөшө, прокуратура һәм башҡа котролдә тотоу ойошмалары вәкилдәре, Яңауыл районы етәкселеге ҡатнашлығында республика ғәҙәттән тыш хәлдәр комиссияһының кисектергеһеҙ ултырышын үткәрҙе. Унда ҡаза эҙемтәләрен бөтөрөүгә ҡағылышлы бөтә мәсьәләләр ҙә ҡаралды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.19 ғинуарҙа киске сәғәт ундан алып ҡалала ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән. БР Президенты Дәүләт төҙөлөшөнә шартлау булған йортта уны йүнәтеп булыу мөмкинлегенә, йорттағы төп конструкцияларҙың зыян күреү-күрмәгәнлеген асыҡларға, унда етди экспертиза үткәрергә ҡушты. Йортта йылытыу системаһы боҙолмағас, торбалар туңмаһын өсөн бинаны гермитизациялау, ватылған тәҙрәләрҙе, тәҙрә уйымдарын йүнәтеү буйынса кисектергеһеҙ эш башларға кәрәк.
Республика башлығы Яңауыл районы хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтовтың үҙенә йүнәтеү эштәре барышын етәкләргә, даими ҡаза урынында булырға ҡушты. Кисәге төштә күргәндәре Президентты ҡәнәғәтләндермәне. Йүнәтеү эштәре әкрен бара, уларҙы тиҙләтергә кәрәк. Яҡын ваҡыт эсендә махсус ойошторолған комиссия был трагедия һөҙөмтәһендә килеп килеп сыҡҡан хәлде асыҡлай башлаясаҡ. Унда зыян күргәндәрҙең барыһына ла матди ярҙам күрһәтеләсәк, тине Президент. Һәр бер һәләк булыусыға компенсация бер миллион һумдан да кәм бумаясаҡ. Ҡалған зыян күреүселәргә ул уларҙың алған тән йәрәхәттәре ауырлығына, матди зыян күреүҙәренә бәйле тәғәйенләнәсәк. Быларҙың барыһын да комиссия билдәләргә тейеш.
Рөстәм Хәмитов тейешле хеҙмәттәргә зыян күреүселәрҙе медицина ярҙамы, кәрәкле дауалау менән тәьмин итергә ҡушты. Район хакимиәте башлығына кешеләргә ғәҙәти тормош өсөн бөтә шарттар булдырырға йөкмәтте. Президент әйтеүенсә, улар күнегелгән ритмдан күсмәһен өсөн «зыян күреүселәр менән эште ябайлаштырмаҫҡа»: балалар – балалар баҡсаһына, мәктәпкә йөрөргә, ә эшләгәндәр эшкә йөрөүҙәрен дауам итергә тейеш. Кешеләргә беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәре һатып алыу өсөн ашығыс рәүештә аҡса бирергә кәрәк, сөнки янғын һөҙөмтәһендә ҡайһы берәүҙәрҙең бөтә мөлкәте, документтары янды, бер нәмәһе лә ҡалманы.
Халыҡ именлеге мәсьәләләренә ҡағылып, Президент, был инде һуңғы ике йылда кешеләр үлеүе менән бындай һәләкәттәр төрөнөң икенсе ҡазаһы, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Ремонт һәм төҙөлөш эштәре башҡарғанда газ балоны ҡорамалын ҡулланғанда быға оҡшаш хәл 2012 йылдың ғинуар аҙағында Бәләбәй районының Приют ҡасабаһында булды. Президент республиканың Дәүләт төҙөлөшөнә бындай ҡорамалды ҡулланыу буйынса тулы масштаблы тикшереү үткәрергә, төҙөлөш фирмаларының бөтә лицензияларын, ошо ҡорамалда эшләүсе белгестәрҙең квалификацияларын тикшерергә ҡушты.
— Шулай уҡ йорт старосталарына, йорт комитеттары етәкселәренә һәм ағзаларына газ балондары ҡулланып ремонт эштәрен башҡарған урындар тураһында белгертеүҙәрен һорарға кәрәк. Халыҡ араһында был өлкә буйынса аңлатыу эштәрен көсәйтеү зарур, — тине Рөстәм Хәмитов.
Зыян күреүселәрҙең ҡаза ваҡытында янғын һүндереүселәрҙең һуңлап килеүҙәренә, янғынды һүндереү барышында күбек материалдары ҡулланмай, ә һыуҙы ҡулланыуға, ҡалала янғын вышкаһының булмауына зарланыуҙарына ҡағылғанда, быны Президент асыҡларға вәғәҙәләне.
— Быны мотлаҡ асыҡларға кәрәк, ә был ғәҙәттән тыш хәлен ликвидациялау ваҡытында насар эшләгәндәр яза алырға тейеш, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Президент һәләк булғандарҙың туғандарына ҡайғы уртаҡлашыу һәм бөтә зыян күреүселәргә ҡыҙғаныу белдерҙе. Уның ҡушылған йөкләмәләренең үтәлешен, зыян күреүселәрҙең нисек урынлашыуын, уларҙың юғалған документтарын тергеҙеү буйынса эштәр барышын тикшерергә аҙна аҙағында ҡабат Яңауылға киләсәк, тине ул. Финанс мәсьәләләргә ҡағылғанда, Рөстәм Хәмитов, республика бюджеты уны хәл итә ала, тип белдерҙе.
— Приютта, Урманда шартлауҙарҙан, Әбйәлил районында һыу баҫыуҙан зыян күреүселәргә ярҙам иттек, яңауылдарҙы ла бәләлә ҡалдырмаясаҡбыҙ, — тине Президент. «Барыһынан да был ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәләрен ликвидациялауҙа әүҙем эшләүҙәрен талап итәм», — тине республика башлығы.


text:
Китапханасы Райхана«Һөйләһә – теленән килә, эшләһә – ҡулынан килә» тиҙәр уның кеүектәр тураһында. Һүҙем – Баймаҡ районы Билал ауылы китапханасыһы Райхана Эдуард ҡыҙы Булатова хаҡында. Ауылдаштары араһында ябайлығы, эшһөйәрлеге, ярҙамсыллығы менән хөрмәт яулаған ул....
Нәфсе ҡоло булмайыҡ!Бисмил-лаһир-рахмәнир-рахим. Ислам дине мосолманды тыуған көнөнән алып баҡыйлыҡҡа күскәнсе үҙ-үҙен тәрбиәләүгә йүнәлтә. Кешенең ҙур дошманы – нәфсе, уның менән көрәш иң ауыры, сөнки үҙ-үҙеңде үҙгәртеү ҡыйын. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт...
«Күңелем түңәрәк, тәгәрәй-тәгәрәй, Ҡояшҡа, яҡтыға саҡыра...»Лилиә Һаҡмар (Лилиә Ҡәйепова) ижады – самимилығы, ихласлығы менән арбаған, яһалмалыҡтарҙан азат бер яҡты донъя. Шиғриәттә, прозала, драматургияла ла үҙен тапҡан, оҙаҡ йылдар республика матбуғатына хеҙмәт иткән журналист булараҡ та исемен раҫлаған...
Йылылыҡҡа сорнап көҙҙәрҙеАлтын көҙҙә күркәм байрам – Халыҡ-ара өлкәндәр көнөн хөрмәтләп билдәләйбеҙ. Оло йәштәгеләрҙең һаны йылдан-йыл арта һәм, әлбиттә, был уларға иғтибарыбыҙ, хәстәребеҙ кәмергә тейеш тигәнде аңлатмай. Киреһенсә, дәүләт тарафынан көнитмештәрен яҡшыртырға...
НигеҙЯҙыусы, нескә мәрәкәгә, кинәйәгә ҡоролған юморескалары һәм намыҫ, әхлаҡ темаларын яҡтыртҡан тормошсан хикәйәләре менән уҡыусылар күңелен яулаған ижадсы, өс китап авторы Марат Әминев алтын йәшенә аяҡ баҫа. Баҫмабыҙға тәҡдим иткән яңы хикәйәһендә ул...
Сөйөмбикә һылыу«Нуғай Урҙаһында ғына түгел, Ҡаҙан һәм урыҫ йорттарында ла һылыулыҡта, зирәклектә уға тиңдәш юҡ ине», – тип яҙып ҡалдырған тарихсылар. Ысынлап, Сөйөмбикә – XV–XVI быуаттарҙан алып хәҙергәсә исеме халыҡ араһында һаҡланған, башҡорт, татар, нуғай,...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Дауыраты Ханджерийы фырт Дамир у прозаик, радзырдты æмæ документалон чингуыты автор.
Фæлæ, куыд фæзæгъынц, йæ фыццаг уарзт поэзи уыд — æмдзæвгæтæй райдыдта йе сфæлдыстадон фæндаг.
Дамир райгуырди Хуымæллæджы 1940 азы 17 августы. Бакасти йæ хъæуы астæуккаг скъолайы, Дзæуджыхъæуы педагогон техникумы, Ростовы Уæлдæр партион скъолайы журналистикæйы факультеты. Куыста Кировы районы газет «Размæ»-йы бæрнон секретарæй, фæскомцæдисы æмæ СЦКП-йы райкомты, Рахизфарсы районы газеты редакторæй, Беслæны горæты мэрæй. Ныртæккæ у Паддзахадон Думæйы депутат Фадзайты Арсены æххуысгæнæг.
Дамиры поэтикон уацмыстæ хицæн чиныгæй рацыдысты 1997 азы Дзæуджыхъæуы, «Удыбæстæ», зæгъгæ, ахæм номимæ.


text:
Автор материала: Хужиахметов Ильмир Харисович
Тел - үҙенең сикһеҙ байлығы һәм ғәжәп киң мөмкинлеге менән ысынбарлыҡты сағылдырыусы сара. Телдең был тиклем бай мөмкинлеге кешенең ҡатмарлы эшмәкәрлеге дауамында үҫә барған, тел дә үткерләнгән, шымарған.
Телдең функциялары күп төрлө, шулай ҙа иң элек тел - кешенең аралашыу сараһы. Шуға күрә лә ул, бер яҡтан, кешенең күп төрлө һәм сикһеҙ ҡатмарлы эшмәкәрлеген ойоштороусы. Икенсенән, кешелектең мәҙәни һәм хеҙмәт тәжрибәһен туплау, һаҡлау, шул тәжрибәне быуындан быуынға тапшырыу ҡоралы ла булып иҫәпләнә.
Телде донъяны танып белеү һәм аралашыу ҡоралы булараҡ файҙаланып, кеше һөйләй, тыңлай, яҙа, уҡый. Аралашыу формалары, төрлө критерийҙарға нигеҙләнеп, түбәндәге төрҙәргә айырыла:
1) аралашыуҙың материаль сараларына нигеҙләнеп һөйләу һәм яҙма телмәр айырып йөрөтөлә;
2) аралашыу шарттарына ҡарап диалогик һәм монологик телмәрҙе айырып ҡарарға мөмкин.


text:
Һары томбойоҡ
Һары томбойоҡ (рус. Кубы́шка жёлтая, (лат. Núphar lútea) — күп йыллыҡ, һыуҙа үҫкән ағыулы үлән үҫемлек. Тамырһабағының оҙонлоғо 10 метрға етә. Июнь- июль айҙарында һары сәскә ата, август- сентябрҙә орлоҡтары өлгөрә. Һары томбойоҡ күл, быуаларҙа, бик әкрен аҡҡан йылғаларҙа үҫә. Башҡортостанда киң таралған үҫемлек.
Халыҡ медицинаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дауалау өсөн һары томбойоҡтоң тамырһабағы, япрағы һәм сәскәһе ҡулланыла. Уларҙың составында алкалоидтар, танин, минераль тоҙҙар һәм башҡа биологик актив матдәләр бар.Сәскәһендә бынан тыш гликозид табылған.


text:
Атлантик океан
Атлантик океаны — субарктик киңлектәрҙән Антарктидаға тиклем һуҙылған, Тымыҡ океаннан һуң майҙаны буйынса икенсе урында торған океан. Майҙаны 91,6 млн км². Барлыҡ океандар араһында Атлантик океан кешелек дөньяһы тормошонда иң мөһим урынды алып тора. Был тарихи яҡтан шулай формалашҡан.
Йөкмәткеһе
Географик урыныҮҙгәртергә
Тымыҡ океан кеүек үк, Атлантик океан да субарктик киңлектәрҙән Антарктидаға тиклем һуҙылған, ләкин киңлеге яғындан унан ҡалыша. Атлантика уртаса киңлектәрҙә бик нык киңәйә һәм экваторға таба тарая.
Океандың яр һыҙығы Төньяҡ ярымшарҙа ныҡ, ә Көньяҡ ярымшарҙа аҙраҡ йырғаланған. Утрауҙарҙың күпселек өлөшө материккә яҡын урынлашҡан.


text:
Социаль-хеҙмәт мѳнәсәбәттәрен кѳйләү мәсьәләләре ҡаралды
Семинар-кәңәшмә эшен БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе урынбаҫары В.А. Апокин алып барҙы. БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары А.С.Садритдинов «Башҡортостан Республикаһында күп тармаҡлы социаль партнерлыҡ органдары системаһын үҫтереү» темаһына сығыш яһаны. БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты М.Р. Качкаев «Территориаль кимәлдә эш биреүселәр берләшмәһе формалашыуын һәм уларҙың эшмәкәрлегендә ойоштороу-хоҡуҡи мәсьәләләр» темаһын яҡтыртты.
Семинар-кәңәшмәлә ҡатна-шыусыларҙы муниципаль район хакимиәте башлығы В.Г. Миронов тәбрикләне, ул ҡунаҡтарҙы район-ҡаланың иҡтисади хәл-торошо менән таныштырҙы.
БР Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы етәксеһе А.М. Цибизов «Коллектив килешеүҙәр һәм муниципаль башланғыс ойошмаларында бѳтә кимәлдәге үҙ-ара килешеүҙәрҙе бойомға ашырыуҙы контролләү» темаһы буйынса сығыш яһағанда, коллектив килешеү тѳҙѳлмәгән осраҡта РФ Хеҙмәт кодексы автоматик рәүештә ғәмәлдә ҡалыуы, эш хаҡын индексациялау мотлаҡ эшләнергә тейешлеге тураһында билдәләп үтте. БР Профсоюздар федерацияһының производство-иҡтисад бүлеге начальнигы И.А. Голованова ѳс яҡлы килешеүҙәрҙе тѳҙѳү, эскпертизалау һәм тура килтереү тәртибе, практикала ҡулланыу һәм килеп тыуған мѳғаммәләр тураһында һѳйләне.
Белорет районы муниципаль районының ѳс яҡлы территориаль комиссияһы координаторы Е.Я. Карепанов «Муниципаль башланғыстарҙа социаль-хеҙмәт мѳнәсәбәттәрҙе кѳйләү буйынса ѳс яҡлы комиссия эше практикаһы тураһында» сығыш яһағанда, бѳгѳн күпселекте борсоған торлаҡ һәм мәғариф учреждениеларында ҡулайлаштырыуға бәйле килеп тыуған мәсьәләләрҙе лә күтәрҙе, «Белорет икмәк комбинаты», «Башлеспром», «Селена», «Стин» кеүек эре предприятиелар менән әле һаман ѳс яҡлы килешеүҙәр булмауы, эшсе кадрҙарҙың ҡартайыуы, ә предприятиеларҙың яңы кадрҙар әҙерләү менән шѳғѳлләнмәүҙәре тураһында ла һѳйләне.
Муниципаль райондың ѳс яҡлы территориаль комиссияһының профсоюз яғынан координаторы А.П. Лебедев та эре предприятиелар менән эшләүе ауырлыҡтар тыуҙырыуы, күптәренең етәкселәре башҡа ҡалаларҙа, йә булмаһа сит илдәрҙән булыуы эште күпкә ауырайтыуы, уларҙың социаль яуаплылыҡтан ситләшеүе, тик ѳс яҡлы килешеү нигеҙендә генә ыңғай һѳҙѳмтәләргә ирешергә мѳмкин булыуын билдәләп үтте.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан бүлек начальниктары В.М. Хѳсәйенова, З.Ш. Тазетдинов, БР Профсоюздар федерацияһының хоҡуҡи яҡлау бүлеге мѳдире А.Н. Вәлиева социаль партнерлыҡты үҫтереү, коллектив килешеүҙәр аша мѳнәсәбәттәрҙе кѳйләү, Хеҙмәт кодексын тормошҡа ашырыу, эш хаҡы түләү буйынса сығыш яһаны.
Семинар-кәңәшмә аҙағында социаль-хеҙмәт мѳнәсәбәттәрҙе кѳйләү буйынса тәҡдимдәр ҡабул ителде. Комиссия эшенә тос ѳлѳш индергән активистар БР Профсоздар федерацияһының Маҡтау грамоталары менән наградланды.
Тормошобоҙға капитализмдың ныҡлап аяҡҡа баҫыуы, предприятиеларҙың шәхси ҡулдарҙа булыуы ябай эшсенең мәнфәғәтен яҡлауҙа ауырлыҡтар тыуҙыра. Нәҡ ошо ѳс яҡлы территориаль комиссияларҙың муниципаль кимәлдә әүҙем эшләүе, яҡтар менән бәйләнеште кѳйләүе күп мәсьәләләрҙе ыңғай хәл итә.
Р. МУСИНА.


text:
Өфөнөң иң яҡшы участка милиционеры бүләккә автомобиль алды
17 ноябрҙә милицияның участка хеҙмәткәрҙәре үҙ һөнәри байрамын билдәләне. Һөнәре буйынса иң яҡшы конкурсы ла ошо көнгә билдәләнгәйне. Быйыл беренсе урын һәм уға тейешле автомобиль Өфө буйынса Эске эштәр идаралығы 5-се милиция бүлегенең өлкән участковыйы милиция майоры Шамил Маликовҡа эләкте. Еңеүгә ул аҡрынлап һәм тайпылышһыҙ яҡынлашты: конкурста өс йыл элек ҡатнаша башланы һәм шунда уҡ өсөнсө урын яуланы. Былтыр икенсе урынға сыҡты, ә быйыл иһә пьедесталдың иң үренә күтәрелде.
Маликовтың эш урыны — баш ҡаланың Орджоникидзе районындағы милицияның 18-се участка пункты һәм дүрт мең кеше йәшәгән территория. Участковыйға кешеләр йышыраҡ ғаилә һәм йорт проблемаларын: ғауғасыларҙы һәм урамда шаулашҡан йәштәрҙе тынысландырыуҙы һорап мөрәжәғәт итә. «Һәр осраҡта инандырыу менән эш итергә маташам», — тип һөйләй Маликов, — Ләкин әгәр бының ярҙам итмәҫен күрһәм, Законға таянырға тура килә».
— Үҙ участкамда мин барыһын да беләм, — тине Шамил Камил улы. — Күп кешеләр милиция эшенә аңлап ҡарай. Шулай ҙа, минең өсөн иң мөһиме — ғаиләлә аңлауҙары, беҙ, участковыйҙар, йыш ҡына өйгә йоҡларға ғына ҡайтабыҙ бит.


text:
Беҙ - илебеҙ киләсәге
05 апреля 2014 йыл | Йәмғиәт
Башҡортостан Республикаһында Йәш яҡташтар ассоциацияһы эшләп килә. Был ойошма 2000 йылда барлыҡҡа килгән. Бөгөнгө көндә уның рәйесе Айгөл Хафизова. Бында йыйылған йәш активистар спорт ярыштарында, мәҙәни сараларҙа, фән өлкәһендәге конкурстарҙа, мәрхәмәтлелек акцияларында ҡатнашып, әүҙем тормош алып бара. Төрлө район йәштәре ял итеп кенә ултырмай, дуҫ-иштәренең, яҡташтарының күңелдәрен күтәрә, бик күп эштәр башҡара.
“Йәш гвардия” сәйәси лидерҙар үҫтерә
05 апреля 2014 йыл | Йәмғиәт
Районда "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының "Йәш гвардия” урындағы бүлексәһе эшләп килә. Үткән аҙнала район хакимиәтенең ултырыштар залында "Йәш гвардия”ның конференцияһы үтте. Уның эшендә "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының урындағы бүлексәһе секретары урынбаҫары, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Р.Й.Салауатов, "Берҙәм Рәсәй”ҙең урындағы бүлексәһе етәксеһе Ә.М.Нуриев һәм төрлө ойошма, учреждение, ауыл биләмәләренән 42 делегат ҡатнашты.
Кескәйҙәр илендә байрам
05 апреля 2014 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Балалар баҡса-ларында төрлө байрам саралары үтеп тора. Бына тағы ла кескәйҙәр бер матур сараға, шиғыр һөйләүселәр конкурсына йыйылды. Красноусолдағы "Миләшкәй” балалар баҡсаһында үткән конкурс мәҙәниәт йылына арналды.
Ветеринария хеҙмәте эшмәкәрлеге
05 апреля 2014 йыл | Йәмғиәт
Район ветеринария станцияһы планға ярашлы эш алып бара. Былтыр диагностик тикшереү, профилактик прививкалар эшләү, төрлө ауырыуҙарға ҡаршы эшкәртеүҙәр уҙғарыу буйынса 70 йүнәлештә эштәр башҡарылды. Дөйөм алғанда, Башҡортостан Республикаһы Ветеринария идаралығы тарафынан еткерелгән пландар тулыһынса үтәлде.
ҺЫНМАҒАН УЛ ТОРМОШ ҺЫНАУҘАРЫНА
05 апреля 2014 йыл | Хаттар
Әсәйебеҙ Миннисара Закир ҡыҙы Шафиҡова Юлыҡ ауылында тыуып үҫә. Бәләкәйҙән тормоштоң әсеһен дә, сөсөһөн дә татырға тура килә уға. Бер йәш сағында атаһына "кулак” мөһөрө тағып, төрмәгә алып китәләр, ә бөтөн йорт-мөлкәттәрен тартып алалар.
Әсәһе Әминә бишенсе балаһына йөклө көйө, 4 бала менән урамда, ҡабыҡ аласыҡта тороп ҡала. Егәрле әсә балаларын ас-яланғас итмәҫ, уларҙы аяҡҡа баҫтырыр өсөн бөтә көсөн һәм тырышлығын һала: балаҫын да, көйөҙөн дә, таҫтамалын да һуға, киндер эшкәртеп күлдәк-ыштан тегә, тулаһын да баҫа. Әсәйебеҙ бәләкәй генә көйө Йәннүр ағаһы менән урмандан йүкә ағасы ташып, бакауиш ишеүҙәрен бөгөнгөләй хәтерләй. 3-4 йылдан атаһы ауырып ҡайтып, түшәккә ята һәм күп тә тормай үлеп китә. Әсәһе тағы ла яңғыҙ ҡала һәм яйлап бәләкәй генә өй һатып алып, шунда күсәләр.
Әсәһе Әминә бишенсе балаһына йөклө көйө, 4 бала менән урамда, ҡабыҡ аласыҡта тороп ҡала. Егәрле әсә балаларын ас-яланғас итмәҫ, уларҙы аяҡҡа баҫтырыр өсөн бөтә көсөн һәм тырышлығын һала: балаҫын да, көйөҙөн дә, таҫтамалын да һуға, киндер эшкәртеп күлдәк-ыштан тегә, тулаһын да баҫа. Әсәйебеҙ бәләкәй генә көйө Йәннүр ағаһы менән урмандан йүкә ағасы ташып, бакауиш ишеүҙәрен бөгөнгөләй хәтерләй. 3-4 йылдан атаһы ауырып ҡайтып, түшәккә ята һәм күп тә тормай үлеп китә. Әсәһе тағы ла яңғыҙ ҡала һәм яйлап бәләкәй генә өй һатып алып, шунда күсәләр.


text:
- Подробности
- Просмотров: 337
МАЛЬКОВ Павел Васильевич (1901—1953), рәссам. Башҡортостан һынлы сәнғәтенең оло вәкилдәренең береһе. Һан яғынан күп булмаған, әммә үҙенсәлекле эштәре коллекцияһы Нестеров М.В. исемендәге художество музейында һаҡлана. Айырыуса билдәле эштәре: “Архиерейка башҡорттары” (1924; фанер, майлы буяу) — Өфөнөң Архиерейка биҫтәһендә йәшәгән кешеләрҙең тормош шарттарын һүрәтләгән төркөм портреты, тарихи дөрөҫлөгө һәм образдарҙың үҙенсәлекле булыуы м‑н айырылып тора; “Салғысылар” (1931; ҡағыҙ, тушь) тематик композицияһына йыйнаҡлыҡ һәм хәрәкәтсәнлек хас.
А.Г.Королевский
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
- Подробности
- Просмотров: 235
МИӘШӘГӘР, Әй й. басс. һаҙлыҡ. Салауат р‑ны Миәшәгәр а. эргәһендә урынлашҡан. Уйһыу һаҙлыҡ, дөйөм майҙаны 227 га, торфтың уртаса ҡалынлығы 1,09 м, эшкәртелмәгән торф запасы 1697 мең м3. Ер өҫтө һыуҙары м‑н туйына. Дарыулы ҡырҡъяпраҡ, ерек ҡураһы, зәһәр лютик, ҡарағат, Лобель аҡһырғағы, муйыл, тал, һаҙ томбойоғо һ.б. үҫә. Ҡоралай, мышы, сытырҙаҡ сөрәгәй, һаҙғыраҡ сөрәгәй, һуна өйрәк һ.б. йәшәй. Күсәр ҡоштар (ҡаңғылдаҡ аҡҡош, һаҙ ҡаҙы) туҡтала.
Ә.М.Гәрәев
Тәрж. Х.А.Шәрипова


text:
Республикала хоҡуҡи мәғлүмәт порталы асылды
Башҡортостанда хоҡуҡи мәғлүмәт бирелгән www.npa.bashkortostan.ru рәсми интернет-порталы асылды.
Баҫмала республика закондары, Дәүләт Йыйылышы акттары, Башҡортостан Президенты указдары һәм күрһәтмәләре, Хөкүмәт ҡарарҙары һәм күрһәтмәләре, шулай уҡ республика башҡарма власть органдарының норматив хоҡуҡи акттары кеүек мотлаҡ рәүештә баҫылырға тейешле хоҡуҡи документтар урынлаштырыласаҡ.
Хоҡуҡи интернет-ресурс Башҡортостан Президентының 2011 йылдың 21 октябрендәге УП-534 һанлы «Башҡортостан Республикаһының хоҡуҡи акттарын рәсми баҫтырыу тәртибен камиллаштырыу тураһында»ғы Указына ярашлы булдырылды.
Электрон баҫма ярҙамында граждандарға һәм ойошмаларға төбәктең хоҡуҡи документтары менән танышыу еңелерәк буласаҡ.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән ойошторолған хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталы ғәмәлдәге хоҡуҡи акттарҙы рәсми баҫтырыу сығанаҡтарына («Ведомости Государственного Собрания — Курултая, Президента и Правительства Республики Башкортостан», «Республика Башкортостан», «Башҡортостан» һәм «Кызыл Таң» гәзиттәре) өҫтәмә итеп булдырылды. Уның функциональ яҡтан тәьмин ителеше Башҡортостан Республикаһының Хөкүмәт Аппаратына йөкмәтелде, тип хәбәр иттеләр Хөкүмәттең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Баш ҡала рәссамы Светлана Мөхәмәтгәрәеваның эштәре Францияла Рус мәҙәниәте аҙналығында күрһәтелә
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө рәссамы Светлана Мөхәмәтгәрәеваның эштәре Францияла күргәҙмә проектында күрһәтеләсәк. Ул 18-24 ғинуарҙа Рус мәҙәниәте аҙналығы сиктәрендә Лангедок районы Кастельно-ле-Лез ҡалаһында уҙа. Сараны Рус-француз дуҫлығы ассоциацияһы ойоштора.
Франциялағы һынлы сәнғәт һөйөүселәр Анде Мальру экспозиция үҙәгендә бер нисә Рәсәй рәссамының ижады менән таныша ала. Күргәҙмәгә рәссамдарҙың картиналары, иконалар, һүрәттәр һәм фотоһүрәттәр ҡуйыла. Унда Светлана Мөхәмәтгәрәеваның Монпелье ҡалаһындағы шәхси коллекцияла һаҡланған 12 эше урын аласаҡ.
Светлана Мөхәмәтгәрәева (Абдюшева) — рәссам, график, рәссам-сценограф, «Башҡортостан» ТРК ДУП-һы режиссеры. Баш ҡалала тыуып үҫкән, Өфө сәнғәт училищеһын, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетын тамамлаған. 1991 йылдан республика, ил һәм халыҡ-ара проекттарҙа ҡатнаша. 2011-2013 йылдарҙа Францияла рәссамдың шәхси күргәҙмәләре ойошторола. Эштәре Рәсәй, Франция, Италия, Австрия, Германия, Төркиәләге шәхси коллекцияларҙа һаҡлана. Сценограф булараҡ Светлана Мөхәмәтгәрәева Президент шыршыһы, «Симфония төнө» асыҡ һауалағы концерт, «Ал сәскә» мюзиклы кеүек байтаҡ сағыу мәҙәни сараларҙы биҙәне.


text:
Урындағы вазифаларҙы намыҫлы кешеләр биләһен12-12-2017, 00:09 // Сәйәсәт, Анонстар // Баҫып сығарырға
Сараға округтың барлыҡ төбәктәренең парламенттары вәкилдәре лә килгәйне. Ултырыш ике мәсьәләне тикшереүҙе маҡсат итеп ҡуйҙы: “2016-2017 йылдарға Коррупцияға ҡаршы эш буйынса Милли пландың үтәлеш һөҙөмтәләрен иҫәпкә алып, Волга буйы федераль округы төбәктәрендә коррупцияға ҡаршы көрәште норматив-хоҡуҡи яҡтан көйләүҙе камиллаштырыу тураһында”, “Халыҡты социаль хеҙмәтләндереүҙе дәүләткә ҡарамаған ойошмаларҙы йәлеп итеп үҫтереү (Башҡортостан Республикаһы миҫалында)”.
Ултырышты асып, Михаил Бабич Ассоциацияның берлектәге эшмәкәрлеге осоронда байтаҡ стратегик мәсьәләләрҙең хәл ителеүен билдәләне. Улар иҫәбендә Эшҡыуарҙар хоҡуҡтарын яҡлау вәкиллеге институтының ҡануни нигеҙҙәрен булдырыу, миграция сәйәсәтен камиллаштырыу буйынса федераль кимәлдәге тәҡдимдәр һәм башҡалар бар. Урындағы үҙидара органдарына ҡарата контроль-күҙәтеү сараларының кәметелеүе лә ошо дөйөм эштең һөҙөмтәһе булып тора. Ассоциация һәм тулы хоҡуҡлы вәкил аппаратының өҫтөнлөклө эш йүнәлештәренең береһе – дәүләт идараһындағы коррупцияға ҡаршы көрәш мәсьәләләре. Михаил Бабич элек енәйәт ҡылған граждандарҙың муниципаль вазифаларҙы биләүенә мөмкинлек бирмәгән ҡануни саралар күрергә кәрәклеген дә билдәләне.
– Федераль һәм субъекттар кимәлендә был мәсьәлә ҡануни яҡтан көйләнгән, ә муниципаль органдарға ҡарата һаман хәл ителмәгән әле, – тине Тулы хоҡуҡлы вәкил.
Эш сәфәре сиктәрендә Михаил Бабич менән Рөстәм Хәмитов “Фармстандарт-Өфөвита” асыҡ акционерҙар йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты. Мәктәптә туған телдәрҙе уҡытыу мәсьәләһенә ҡағылып, Михаил Бабич ошо көндәрҙә методик тәҡдимдәргә ҡул ҡуйылыуын һәм илдең барлыҡ төбәктәренә ебәрелеүен белдерҙе. Унда дәүләт һәм туған телдәрҙе өйрәнеү һәм уҡытыу (уға башҡорт теле лә инә) буйынса уҡыу пландары тураһында әйтелгән.
– Ата-әсәләрҙең ризалығы менән программаның вариатив өлөшөндә (ул мәғариф мөнәсәбәттәрендә ҡатнашҡандар төҙөгән программаның бер өлөшө) аҙнаһына ике сәғәткә тиклем республиканың дәүләт телен өйрәнергә хоҡуҡ һәм мөмкинлек бар. Ошо методологик документ барлыҡ белем биреү учреждениеларында ҡулланыу өсөн нигеҙ булып тора. Норматив көйләү йәһәтенән был мәсьәлә хәл ителде, тип иҫәпләйбеҙ. Хәҙер эш ошо бурысты нисек атҡарыуыбыҙға ҡайтып ҡала, — тине Михаил Бабич 16-сы гимназияла үткән “түңәрәк өҫтәл”дә.


text:
Реджеп Тайип Эрдоған
Рәджәп Таййып Э́рдоған (төр. Recep Tayyip Erdoğan, 1954 йылда Истанбулда тыуған) — төрөк дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре, 2014 йылдан башлап Төркиә Йөмһүриәтенең 12-се Президенты. Төркиә Йөмһүриәтенең Ғәҙеллек һәм үсеш партияһы Лидеры.
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1954 йылдың 26 февралендә Истанбулдың Бейоғлу районы Касымпаша кварталында тыуған.
- 1973 йылда Истанбулдың имам-хатыбтар дин мәктәбен тамамлай.
- 1980 йылға тиклем төрлө транспорт ойошмаларында эшләй.
- 1980 йылдың 12 сентябрендә Төркиәлә 3-сө хәрби түңкәрелеш булды.
- 1994 йылда Истанбул мэры вазифаһына һайлана.
2014 йылдың 10 авгусында Рәжәп Тайип Эрдоған граждандарҙың тура һайлау юлы аша 51.79% тауыш менән президент итеп һайланды.
Реджеп Тайип Эрдоған - Мәскәү дәүләт Халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институты Хөрмәтле Докторы (2011) [1]
- ↑ Эрдоган стал почетным доктором МГИМО, Вести.ру


text:
«Берләшмә» форумы көндәрендә Өфөлә #ИзгеЭштәрАкциялары үтәсәк
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.
24-25 апрелдә Өфөләге Конгресс-холда Волга буйы федераль округының әүҙем граждандары өсөн тәүгә «Берләшмә» форумы үтә. Сарала Рәсәй Федерацияһы Йәмәғәт палатаһы вәкилдәре, Волга буйы федераль округы төбәктәре делегациялары, коммерцияға ҡарамаған даирә вәкилдәре, әүҙем граждандар ҡатнашасаҡ.
Ошондай ҙур һәм мөһим ваҡиғаларҙы уҙғарыу — социаль әһәмиәтле саралар ойоштороу һәм үткәреү өсөн ваҡыт ул, шуға Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы #ИзгеЭштәрАкцияларын асып ебәрә.
Уларҙың береһе — «Беҙ һинең менән бер ҡандан» донор ҡаны йыйыу буйынса акция. Форум көндәрендә иртәнге сәғәт 9-ҙан көндөҙгө 2-гә тиклем Конгресс-холл янында ҡан алыу һәм ашығыс тест үткәреү өсөн заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған күсмә ҡан йыйыу станцияһы урынлашасаҡ. Донорҙарҙы Республика ҡан тапшырыу станцияһы ҡабул итәсәк.
«Балаларға — китап» тип исемләнгән икенсе акция балалар һәм үҫмерҙәр өсөн китаптар йыйыуҙы күҙ уңында тота. Кешеләр китаптарҙы форумға килтерә һәм уларҙы ирекмәндәргә тапшыра ала. Бөтә йыйылған китаптар республиканың ауыл китапханаларына һәм социаль приюттарға йүнәлтеләсәк.
Акцияларҙа бөтә теләүселәр ҡатнаша ала.
http://www.bashinform.ru/news/1145895-v-dni-foruma-soobshchestvo-v-ufe-proydut-aktsiidobrykhdel/


text:
«Әсәйем һәм мин – бына беҙҙең ғаиләбеҙ» - сираттағы ҡыҙыу линия темаһы
29 октябрҙә БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы һәм Республика ғаиләгә, балаларға, йәштәргә социаль-психологик ярҙам үҙәге «Әсәйем һәм мин – бына беҙҙең ғаиләбеҙ» темаһына”ҡыҙыу линия” үткәрә.
Балаларҙы тәрбиәләү, яңғыҙ әсәләргә социаль ярҙам тураһында һәм башҡа һорауҙарға Үҙәктең педагог-психологтары, БР Хеҙмәт һәм һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы вәкилдәре яуап бирәсәк.
Теләүселәрҙең барыһы ла 15 сәғәттән 17 сәғәткә тиклем у 8(347) 273-09-00 телефоны буйынса шылтырата йәки planeta-7ya@rambler.ru электрон адресына үҙ һорауҙарын ебәрә ала.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡала һәм ҡала-ара шылтыратыуҙар бушлай. Һорауҙар рус һәм башҡорт телдәрендә ҡабул ителә.


text:
Раил Сарбаев Финляндияның ағас эшкәртеү буйынса тәжрибәһен өйрәнәсәк
Бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһы делегацияһының Финляндияға эш сәфәре башланды. Һөйләшеүҙәрҙең төп темаһы — ағас эшкәртеү тармағында хеҙмәттәшлек урынлаштырыу.
— Йылдан-йыл ҡартайған урмандар күбәйә бара, урман эштәре уны ҡырҡып һатыуға ғына ҡайтып ҡала, — тип, 2009 йылда Раил Сарбаев был проблеманы бер нисә тапҡыр күтәрҙе. – 5,5 миллион гектар урмандарыбыҙ була тороп, нефть эшкәртеүгә һәм нефтехимияға ғына ҡарап йәшәү һис килешмәй. Был беҙҙең байлығыбыҙ, һәм беҙ уны оҫта, һөҙөмтәле файҙаланырға тейешбеҙ.
2010 йылдың 22 ғинуарында журналистар менән йомғаҡлау матбуғат конференцияһында ул комплекслы программа нигеҙенә һалынған урман тармағын үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне:
–Ғәмәлдәге предприятиеларҙы реконструкцияларға, түбән сортлы һәм йомшаҡ япраҡлы ағастарҙы тәрән эшкәртеү буйынса производство ҡеүәттәре булдырырға кәрәк. Инвестициялар кәрәк. Һәм беҙгә бәләкәй бизнесты был өлкәгә әүҙемерәк йәлеп итеү мөһим, — тип өҫтөнлөктәрҙе билдәләне Премьер-министр.
Шул саҡта уҡ Раил Сарбаев, республика Финляндия тәжрибәһен өйрәнәсәк, тип хәбәр иткәйне.
Башҡортостан менән оҡшаш климат шарттарына эйә булған Финляндия каркаслы йорттар етештереү буйынса донъяла алдынғы позиция биләй – ошондай предприятиеларҙың береһенә барыу сәфәр программаһына индерелгән.
Сәфәренең һуңында БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Финляндияның «Jarvilakia» Урман сәнәғәте ассоциацияһы президенты Ристо Уитти әфәнде менән осрашасаҡ һәм уның менән урман сәнәғәтселәренең хеҙмәттәшлек перспективаларын тикшерәсәк.
Делегация составына БР урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Вилорий Якупов, урман хужалығы министры урынбаҫары Ғәлим Асҡаров ингән.