text:
Июль һәм августа беҙҙе эҫе һәм ҡоро көндәр көтә
Быйыл июль, август һәм сентябрь айҙары ҡоро һәм эҫе килә. Был турала матбуғат конференцияһында Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, июль норманан бер нисә градусҡа йылы була, бөтөн республикала тиерлек ваҡыты менән ямғырҙар көтөлә. Әйткәндәй, Башҡортостан өсөн йәйҙең икенсе айында һауа температураһының уртаса күрһәткесе, ғәҙәттә, плюс 18 градусҡа тиң.
— Алдан күҙаллауҙар буйынса, август һәм сентябрҙә лә ошондай уҡ һауа торошо өҫтөнлөк итәсәк. Минималь күләмдәге яуым-төшөм менән эҫе көндәр тороуы көтөлә, — тине Анна Козаева. – Аграрийҙар өсөн был бик үк уңайлы һауа торошо түгел, әлбиттә.
Йәнә Башгидрометтың баш синоптигы һауа торошо арҡаһында йылғасылар һәм энергетиктарҙың ҙур ҡыйынлыҡтар кисереүен билдәләне.
— Ағиҙел йылғаһы күҙгә күренеп һайыға. Ә Павловка ГЭС-ында һыуһаҡлағысҡа йыйылғанға ҡарағанда күпкә артығыраҡ һыу ағыҙыла. Яҡын арала был йәһәттән хәлдәрҙең яҡшырыуы көтөлмәй, — тип белдерҙе Анна Козаева.


c: text/html

text:
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылды
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылдыФото: Олег Яровиков
24 майҙа Өфөлә «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең филиалы булған «Башнефть – Новойл» компанияһында көкөрт кислотаһы ҡатнашлығында алкиллаштырыу һәм ҡулланылған көкөрт кислотаһын регенерациялау ҡулайламалары комплексы файҙаланыуға тапшырылды.
Сәнәғәт ҡулайламаларын файҙаланыуға тапшырыу тантанаһында РФ Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары Аркадий Дворкович, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «Система» акционерҙар финанс корпорацияһының Директорҙар советы рәйесе Владимир Евтушенков, «Башнефть» компанияһы президенты Александр Корсик, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселеге ҡатнашты.
Нефть эшкәртеү комплексын яңыртыу буйынса ҙур проект 2010 йылда тормошҡа ашырыла башланы. Проектҡа 20-нән ашыу подряд ойошма – 3 меңдән ашыу хеҙмәткәр йәлеп ителде. Төҙөлөш 2012 йылдың декабрендә тамамланды.
«Башнефть» мәғлүмәттәре буйынса, проектҡа инвестициялар күләме 8 миллиард һумдан ашыу тәшкил иткән.
Аркадий Дворкович билдәләүенсә, Рәсәйҙә барлыҡ талаптарға яуап биргән ҙур производство асыу мөһим ваҡиға булып тора. Ни бары ике йыл ярым эсендә заманса технологиялар менән йыһазландырылған яңы производство төҙөлдө.
Башҡортостан Президенты ла бөгөнгө ваҡиғаның ил һәм республика иҡтисады өсөн мөһим булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы Башҡортостан иҡтисадының флагманы булып тора. Төбәк иҡтисады «Башнефть» компанияһы эшмәкәрлегенә бәйле. Беҙгә яҡшы производстволар, яҡшы эш урындары кәрәк. Республика башлығы бындай сәнәғәт ҡулайламаларының республикала артабан да булдырыласағына ышанысын белдерҙе.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө нефть университеты терәк университет исеменә дәғүә итә Фото: Олег Яровиков
Өфө нефть университеты терәк университет исеменә дәғүә итә
Өфө нефть университеты терәк университет исеменә дәғүә итә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө дәүләт нефть техник университеты терәк университет исеменә дәғүә итә. Ул илдең 14 юғары уҡыу йорто менән бергә конкурс буйынса һайлап алыуҙа ҡатнаша. Федераль белем биреү ведомствоһы сайтында хәбәр ителеүенсә, улар араһында, Өфө вузынан тыш, Волгоград һәм Дағстандан икешәр, Воронеж, Вятка, Дон, Кострома, Омск, Ырымбур, Орел, Һамар, Себер һәм Төмән университеттары бар.
28 декабргә тиклем ҡабул ителгән ғаризаларҙың конкурс документацияһы талаптарына ярашлылығы тикшерелә. Уның һөҙөмтәләре асыҡ буласаҡ. Конкурс еңеүселәре 2016 йылдың 1 февраленә тиклем билдәләнә.
2015 йылдың октябрендә Рәсәйҙең мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливанов белем биреү ойошмаларында терәк университеттар булдырыу тураһындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Ошондай университеттар асыу тәү сиратта интеллектуаль ҡеүәт туплауға һәм Рәсәй төбәктәрен иҡтисади, социаль яҡтан үҫтереүгә йүнәлтелгән ғилми-белем биреү комплекстарын барлыҡҡа килтереүгә булышлыҡ итәсәк.
Конкурс буйынса һайлап алыуға үтеү өсөн һәр ҡатнашыусыға биш йылға иҫәпләнгән Терәк университетты үҫтереү программаһы проектын әҙерләргә кәрәк ине. Проект түбәндәге йүнәлештәр буйынса саралар комплексын күҙ уңында тота: белем биреү, ғилми-тикшеренеү һәм инновация эшмәкәрлеген яңыртыу, кадрҙар потенциалын үҫтереү, университет менән идара итеү системаһын яңыртыу, матди-техник базаны һәм социаль-мәҙәни инфраструктураны модернизациялау.


text:
Ноябрҙә Бала хоҡуҡтары тураһында конвенцияның 20 йыллығы билдәләнә
Ноябрҙә донъя йәмәғәтселеге БМО Генераль ассамблеяһының Бала хоҡуҡтары тураһында конвенцияны ҡабул итеүенең 20 йыллығын билдәләйәсәк. Мәскәүҙә үткән Рәсәй балалар фонды конференцияһында ошо мөһим датаға арналған белдереү ҡабул ителде.
Белдереүҙә, Рәсәй балалар фонды БМО-ның Бала хоҡуҡтары тураһында конвенцияны ҡабул итеүенең 20 йыллығын илебеҙҙә балалар мәсьәләһен конструктив хәл итеүгә, үҙ халҡының иң яҡшы традицияларын дауам итергә, үҙ Тыуған иленең лайыҡлы граждандары булырға һәләтле йәш быуын тәрбиәләүгә йоғонто яһарлыҡ мөһим ваҡиға булараҡ ҡабул итә, тип билдәләнә. Бала хоҡуҡтары тураһында конвенция хөкүмәт ҡарамағында булмаған һәм дәүләт ойошмалары, бөтә кимәлдәге властар, граждандар йәмғиәте институттары эшмәкәрлегенең стратегик нигеҙе булып торорға тейеш. Был халыҡ-ара хоҡуҡи документтың тарихи әһәмиәте дәүләттәр – БМО ағзалары тарафынан балаларҙың белем алыуға, мәҙәниәт ҡаҙаныштары менән файҙаланыуға, ялға һәм башҡа төрлө хеҙмәтләндереүҙәрге хоҡуҡтарын билдәләүенә ҡайтып ҡала, тип билдәләнә белдереүҙә.
Конвенция нигеҙенә 1959 йылда ҡабул ителгән Бала хоҡуҡтары декларацияһы һалына. Декларацияла бала хоҡуҡтарының бөтә тулылығын тормошҡа ашырыу өсөн яуаплы кешеләрҙең ғәмәлдәрен билдәләүсе принциптар бирелә. Бала хоҡуҡтары декларацияһын ҡабул итеүҙең 20 йыллығына ҡарата БМО 1979 йылды Халыҡ-ара балалар йылы тип иғлан итә. Быны билдәләп, күп кенә хоҡуҡи инициативалар күтәрелә, улар иҫәбендә – Бала хоҡуҡтары тураһында конвенция проекты. Конвенция проекты тексы өҫтөндә эш ун йыл буйына дауам итә һәм 1989 йылда тамамлана. 1990 йылда Конвенцияға ҡул ҡуйыу һәм уны ратификациялау башлана. 1996 йылда БМО Генераль Ассамблеяһының Конвенция тексын ҡабул итеү көнөн – 20 ноябрҙе – йыл һайын Бала хоҡуҡтары көнө булараҡ билдәләргә ҡарар ителә.
Тормоштан күренеүенсә, күрелгән сараларға ҡарамаҫтан, балалыҡ өлкәһендәге хәлдәр борсолоу тыуҙырыуҙан туҡтамай. Шуның менән бәйле, Рәсәй балалар фонды Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағында Бала хоҡуҡтары буйынса комиссия булдырырға тәҡдим итә. 2010 йылда БМО иғлан иткән Халыҡ-ара донъя мәҙәниәте һәм балаларҙы ҡыйырһытмау ун йыллығы тамамланыуын иҫәпкә алып, Рәсәй балалар фонды ЮНИСЕФ-ҡа Берләшкән Милләттәр ойошмаһы алдында, 2011-2020 йылдарҙа Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау ун йыллығы үткәрергә, тигән инициатива менән сығырға тәҡдим итә.
БР балалар фонды Бала хоҡуҡтары тураһында конвенцияның 20 йыллығына ҡарата, Изге эштәр аҙналығы менән берләштереп, байтаҡ саралар үткәрергә планлаштыра.


text:
Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө менән!
Бөгөн Рәсәйҙең халыҡты социаль яҡлау системаһы хеҙмәткәрҙәренең һөнәри байрамы. Ошо айҡанлы Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов уларҙың исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:
“Иң миһырбанлы һөнәрҙәрҙең береһенең вәкилдәре булараҡ, һеҙ яуаплы һәм изге эш башҡараһығыҙ – граждандарыбыҙҙың мәнфәғәтен яҡлайһығыҙ, тормош тарафынан йәберһетелгәндәр һәм бәләгә тарығандар хаҡында хәстәрлек күрәһегеҙ, балаларҙы ҡурсалайһығыҙ һәм оло йәштәгеләр, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең тормошо өсөн лайыҡлы шарттар тыуҙыраһығыҙ.
Беҙҙең республикала көслө социаль сәйәсәт — төп өҫтөнлөктәр рәтендә. Тейешле закондар базаһы булдырылған, айырым маҡсатлы программалар һәм социаль йүнәлештәге концепциялар тормошҡа ашырыла. Социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларының матди-техник базаһы планға ярашлы нығытыла.
Финанс көрсөгөнөң кире эҙемтәләренә ҡарамаҫтан, социаль ярҙамдың барлыҡ саралары ваҡытында һәм тулы күләмдә күрһәтелә. Быйыл ғына ла хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуға 13 миллиард һумдан ашыу бюджет аҡсаһы бүлеү ҡаралған. Бөгөн республиканың 1 миллиондан ашыу кешеһенә ярҙам күрһәтелә.
Ҡәҙерле дуҫтар!
Изге хеҙмәтегеҙ һеҙ көн һайын арымай-талмай хәстәрлек күргәндәргә бик кәрәк. Ул бөтә йәмғиәтебеҙ тарафынан талап ителә. Еңелдән булмаған эшегеҙгә һәм кешелек бурысына тоғролоғоғоҙ өсөн рәхмәт! Һеҙҙең юғары профессионализм һәм тормош тәжрибәһе социаль яҡлау системаһын артабан камиллаштырыу, һеҙҙең алда торған яуаплы бурыстарҙы уңышлы хәл итеү өсөн нигеҙ булырына ышанам.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм рух көсө, именлек һәм бәхет, һеҙ күңел йылығыҙҙы һәм изгелегегеҙҙе өләшкән кешеләрҙең рәхмәтле булыуын теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов”.


text:
Өфөлә барлыҡ алданған өлөшсөләр 2013 йылда торлаҡ аласаҡФото: Олег Яровиков
Өфөлә барлыҡ алданған өлөшсөләр 2013 йылда торлаҡ аласаҡ
Өфөлә барлыҡ алданған өлөшсөләр 2013 йылда торлаҡ аласаҡФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда алданған өлөшсөләр мәсьәләһе 2013 йылда хәл ителәсәк. Был хаҡта шишәмбе, 16 октябрҙә, республика Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө хакимиәтендә үткән кәңәшмәлә хәбәр итте. Ҡала мэрияһына ул проблемлы объекттарҙы ҡарап сыҡҡандан һуң килде.
— Баҡалы урамындағы «Ҡояшлы» биҫтәһе. Эштәр алып барыла. Бәлки, беҙ теләгәнсә ул тиклем тиҙ һәм масштаблы түгелдер, әммә ҡайһы бер йорттар буйынса ҡарарҙар ҡабул ителде. 2013 йылда был биҫтәне төҙөп бөтөрбөҙ, тип уйлайым, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн унда Күсемһеҙ милек үҙәге менән бергә Торлаҡ төҙөлөшө фонды эшләй, был ике ныҡлы ойошмаға беҙ ышанабыҙ.
«Йәшел яр» комплексындағы хәлдәр ауырыраҡ – ул рейдерлыҡ юлы менән тартып алынған, әммә уны ла алдағы йылда файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.
— Әммә унда юристарҙы, хоҡуҡ белгестәрен көрәш көтә, — тине Президент. – Юридик йәһәттән ундағы хәл иң ауыры. Комплексты өлөшсөләр алдында бер ниндәй ҙә яуаплылығы булмаған компания тартып алған. Улар йортто төҙөп бөтөп, уны һатырға уйлай, ә өлөшсөләрҙе бер ниһеҙ ҡалдырмаҡ була. Әммә улай булмаясаҡ – әлбиттә, власть тулыһынса өлөшсөләр яғында һәм кешеләрҙең хоҡуҡтарын яҡлау өсөн, иң ҡаты варианттар ҡулланыласаҡ.
«Йәшел яр»ға килгәндә, ундағы өлөшсөләр араһында бер юлы бер нисә фатир һатып алған кешеләр күп. Улар был фатирҙарҙы артабан һатырға уйлаған.
— Тәү сиратта йәшәргә урындары булмаған кешеләр фатир аласаҡ, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. – Бынан һуң ғына бизнес эшләргә теләгәндәрҙең мәсьәләләре хәл ителәсәк.
Алданған өлөшсөләрҙең инициативалы төркөмө вәкиле Андрей Столяров барыһы исеменән Президентҡа ярҙам итеүе өсөн рәхмәт белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, енәйәт эшендә ҡатнашҡан кешеләрҙе тикшереү барышында иректә ҡалдырырға ярамай, сөнки уларҙың төҙөлөш барышына, һөҙөмтә булараҡ, өлөшсөләр яҙмышына йоғонто яһауы бар. Бынан тыш, Торлаҡ төҙөлөшө фонды йорттарҙы төҙөп бөтөп, фатирҙарҙы баҙар хаҡы менән һатыуы мөмкин, тигән хәүефен белдерҙе Андрей Столяров.
Торлаҡ төҙөлөшө фонды үҙ файҙаһын күрергә теләгән коммерция ойошмаһы түгел, тип яуапланы быға Рөстәм Хәмитов.
— Беҙҙең бурыс – һеҙгә фатир биреү. Бюджет ресурстарын йәлеп итеп, был мәсьәләне тулыһынса хәл итергә булдыҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
Республика башлығы билдәләүенсә, Өфөлә ҡалған проблемалы йорттарҙы төҙөп бөтөү өсөн (ә улар бөгөнгө көндә унау), яҡынса ике-ике ярым миллиард һум аҡса талап ителә.


text:
Өфөлә социаль ашхана асылды
Аҙ тәьмин ителгәндәр һәм ауыр хәлдә ҡалғандар өсөн Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә бушлай ашхана асылды. Был ҡалалағы бындай өсөнсө ашхана. Тәүге икәүһе кеүек үк, ул да БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Илдар Ғәрифуллин ярҙамында «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡртостан төбәк бүлексәһе ҡанаты аҫтында асылған.
Ашхана 60 кешегә иҫәпләнгән. Туҡланыуға талондар 30 көнгә бирелә. Күп балалы ғаиләләр, пенсионерҙар, инвалидтар, эшһеҙҙәр, асарбаҡтар, яңы ғына төрмәнән сыҡҡан кешеләр, социаль яҡтан яҡланмаған башҡа граждандар ашханала йылы аш алыу мөмкинлегенә эйә.
Беренсе социаль ашхана Өфөлә апрель аҙағында Йәшел сауҡалыҡ биҫтәһендә булдырылғайны. Ә икенсе ашхана 15 июндә ҡаланың төньяғында Ҡулса урамында асылды.


text:
Силәбенең йәш таланттары Башҡортостанда клип төшөрҙө
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Силәбенең йәш таланттары Башҡортостанда клип төшөрҙө. Бының өсөн республиканың баш ҡалаһы һәм бер нисә район һайланды.
Роликты Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре союзын ойоштороусы һәм уның беренсе рәйесе Тимур Сафиуллин, Магнитогорск ҡалаһынан видеограф Роман Вәлиев төшөргән. Йырҙы республикала билдәле йырсы һәм шоумен Таһир Әсәҙуллин менән Мадагаскарҙа тыуып үҫкән Селестин Жульен башҡара.
«Йырҙың исеме — «Бәхетле», клипта бик күп позитив буласаҡ. Хатта кире персонажыбыҙ ҙа йомшаҡ күңелле кеше булып сыҡты», — тип хәбәр итте Тимур Сафиуллин.
Йәш булыуҙарына ҡарамаҫтан, видео авторҙары Силәбелә башҡорт йәштәре эстрадаһы өсөн клип төшөрөү йәһәтенән бай тәжрибәгә эйә. Тимур Силәбе тыңлаусылары яратып өлгөргән Милена Зарипова, Айтуған Ғәйзуллин менән эшләгән.
Ошо көндәрҙә клип төшөрөү тамамланды, әлеге ваҡытта монтажлау бара. Уны октябрь баштарында күрергә мөмкин.
«Эшебеҙ Башҡортостандың һәм Татарстандың музыкаль каналдарына эләгер, тип ышанабыҙ. Бынан тыш, «ОСҠОН» башҡорт видео конкурсында ҡатнашыуға ғариза ебәрәсәкбеҙ. Иң мөһиме — еңеү түгел, ә ҡатнашыу», — тине Тимур Сафиуллин.


text:
Һунарсы билеттарын 2012 йылдың 1 июленә тиклем яңыһына алмаштырырға кәрәк
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы һунарсы билеттарын алмаштырыу һәм берҙәм федераль өлгөләге билеттар биреүҙе дауам итә. Иҫке, шулай ҙа һаман ғәмәлдә булған һунарсы билеттарын киләһе йылдың 1 июленә тиклем алмаштырырға кәрәк. Кире осраҡта һунарсы һунар ҡағиҙәләрен боҙоусы тип иҫәпләнә, һәм уны Рәсәй Федерацияһының Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексына ярашлы яза көтә.
— Берҙәм федераль өлгөләге һунарсы билетының мөҙҙәте сикләнмәгән һәм уны бөтә ил территорияһында ҡулланырға мөмкин. Билеттарҙы алмаштырыу һәм яңыһын алыу процесында һунарсылар тураһындағы мәғлүмәт берҙәм дәүләт һунарсылыҡ хужалығы реестрына индереләсәк. Был төбәктәге һунарсыларҙың аныҡ иҫәбен алырға мөмкинлек бирәсәк. Һунарсы билеттарын алмаштырыу һәм яңыларын биреү бушлай башҡарыла, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы матбуғат секретары Нина Никандрова.
Билеттар алыу, алмаштырыу һәм ғәмәлдән сығарыуға бәйле бөтә һорауҙар буйынса (347) 272-83-68, 273-96-32 телефондары аша министрлыҡтың Йәнлектәр донъяһын һаҡлау буйынса идаралығына мөрәжәғәт итергә кәрәк.


text:
Өфөлөләр бөтә Рәсәй форумында социаль етемлекте иҫкәртеү тәжрибәһе менән уртаҡлашты
Өфө хакимиәтенең Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы белгестәре Мәскәүҙә бөтә Рәсәй конференцияһында социаль етемлекте иҫкәртеү өлкәһендә ведомство-ара килешеп эш итеү системаһын булдырыу буйынса хеҙмәттәштәре менән тәжрибә уртаҡлашты.
Өфөнән сарала Идаралыҡ начальнигы Руслан Хәбибов, уллыҡҡа алыу һәм балаларҙы ғаиләләргә биреү буйынса бүлек начальнигы Елена Макушина сығыш яһаны.
Конференция эшендә Рәсәй Федерацияһының 39 төбәгенән дәүләт учреждениелары һәм социаль йүнәлештәге коммерцияға ҡарамаған ойошмалар етәкселәре һәм белгестәре – йәмғеһе 200 кеше, шулай уҡ РФ Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил аппараты, РФ Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил аппараты, РФ Дәүләт Думаһы, РФ Хөкүмәте вәкилдәре ҡатнашты.
Форум барышында йәш балалы ғаиләләргә ярҙам итеү системаһын үҫтереү, ғаилә һәм бала хоҡуҡтарын норматив-хоҡуҡи яҡтан тәьмин итеү, заманса технологиялар һәм хеҙмәттәр индереү, йәш балалы ғаиләләргә ярҙам итеү өлкәһендә белгестәргә мәғлүмәти-методик ярҙам күрһәтеү системаһын ойоштороу мәсьәләләре тикшерелде.
Өфө хакимиәтенең Опека һәм попечителлек буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, Социаль етемлекте иҫкәртеү фонды (Мәскәү ҡалаһы) Өфөнө 20 төбәк исемлегенә индергән. Был төбәктәрҙә 2013-2014 йылдарҙа «Социаль етемлекте иҫкәртеү буйынса һөҙөмтәле эшмәкәрлек булдырыу: Рәсәй төбәктәрендә яңы тыуған сабыйҙарҙан баш тартыуҙы иҫкәртеү һәм ауыр тормош шарттарында ҡалған йәш балалы ҡатындарға ярҙам күрһәтеү моделдәрен индереү» пилот проектын һынап ҡарау планлаштырыла.
Конференция РФ Йәмәғәт палатаһы, РФ Иҡтисади үҫеш министрлығы, РФ Дәүләт Думаһының Ғаилә, ҡатындар һәм балалар мәсьәләләре буйынса комитеты, Социаль етемлекте иҫкәртеү фонды ярҙамында ойошторолдо.


text:
Башҡортостан вәкилдәре Сыуаш милли конгресының VIII съезында ҡатнашты
Башҡортостан Республикаһы вәкилдәре, Чебоксарыла уҙған, «Сыуаш милли конгресы» төбәк-ара йәмәғәт ойошмаһының VIII съезында ҡатнашты. Кәңәшмәгә барлығы Рәсәй Федерацияһының 26 субъектынан 260 делегат һәм абруйлы ҡунаҡтар йыйылды. Башҡортостан вәкилдәренән тыш, Татарстан, Ульяновск, Мурманск, Төмән, Пенза, Түбәнге Новгород өлкәләре, Һамар, Рязань, Мәскәү, Димитровград ҡалалары, шулай уҡ Белоруссия, Ҡаҙағстан, Украина, Франция һәм Эстония вәкилдәре ҡатнашты.
Беҙҙең республикабыҙҙан ете делегат ҡатнашты, улар араһында БР Сыуаш мәҙәниәте йәмғиәте рәйесе Юрий Михайлов, Сыуаш Республикаһы Министрҙар Кабинетының Башҡортостан Республикаһындағы сауҙа-иҡтисади вәкиле Владимир Портнов, Башҡортостан сыуаштары канашы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Людмила Мурманская.
Съезда Сыуаш милли конгресының Рәсәй субъекттарындағы һәм сит илдәрҙәге төбәк бүлексәләре менән эшмәркәрлеген яраштырыу мәсьәләләре ҡаралды. Шулай уҡ кәңәшмәгә йыйылыусылар конгресс эшмәкәрлегенә йәштәрҙе йәлеп итеү, ойошманың устав маҡсаттарын тормошҡа ашырыу өсөн мәғлүмәт технологияларын ҡулланыу һәм мәғлүмәт майҙанын киңәйтеү кәрәклеге тураһында һөйләштеләр. Кәңәшмә барышында алдағы дүрт йылға Сыуаш милли конгресына яңы идаралыҡ һәм контроль составы һайланды. Николай Угаслов ойошманың президенты булды.


text:
Башҡортостан Республикаһы
Мәғариф министрлығы
Яңауыл районы муниципаль районы
И.Ш.Мөҡсинов исемендәге гимназия
Эҙләнеү-тикшеренеү эше:
« Әкиәт айыуы»
(Жәлил Кейекбаевтың әкиәте буйынса)
Башҡарҙы:Яңауыл ҡалаһы
МБДББУ И.Ш.Мөҡсинов исемендәге
гимназияның 4-се а класы уҡыусыһы
Сәдиуллин Фидан
Етәксеһе: Яңауыл ҡалаһы
МБДББУ И.Ш.Мөҡсинов исемендәге
гимназияның башҡорт теле һәм әҙәбиәте
уҡытыусыһы Фаршатова Әлфиә Әнүәр ҡыҙы
Яңауыл-2013
Йөкмәткеһе
Инеш өлөш
I Айыуҙың көндәлек тормошта кәүҙәләнеше.
1.1.Айыуҙың төрҙәре
1.2 Һоро айыу- Башҡортостандың иң көслө хайуаны
1.3. Айыу символы-гербтарҙа.
Йомғаҡлау
Тикшеренеү эшенең һөҙөмтәләре
Ҡулланылған әҙәбиәт
Ҡушымта
Инеш
Аҫрамай ҙа умарта, Балды бик-бик ярата. Ҡышын ярата йоҡоно, Яҙғаса тормай ята.
Был нимә? Әлбиттә –айыу. Башҡорт теле дәресендә Жәлил Кейекбаевтың “Айыу ниңә ҡойроҡһоҙ ҡалған?” әкиәтен уҡығас,минең был ҡырағай хайуан тураһында ҡыҙыҡһыныуым артты һәм эҙләнеү эшенә тотондом.
Эшебеҙҙең маҡсаты итеп ошолар тора:
-Жәлил Кейебаевтың айыу тураһындағы әкиәттәре менән танышыу;
-айыу тураһында мөмкин тиклем күберәк материал туплау;
— айыуҙың тәбиғәттәге ролен асыҡлау.
Эҙләнеү эшемдең объекты булып ҡырағай хайуан-айыу тора.
Эҙләнеү предметы: айыуҙың йәшәү рәүеше,уның ҡылыҡтары,көндәлек тормошта айыу образының ҡулланышы.
Маҡсатыбыҙға ирешеү өсөн ошондай бурыстар алдыҡ:
-айыу һүҙенең килеп сығышы;
-уның төрҙәрен асыҡлау;
-айыу образының тағы ҡайҙа ҡулланыуын асыҡлау.
Эҙләнеү эшебеҙҙең гипотезаһы : айыу образы хәҙерге ваҡытта ла актуаллеген юғалтмай.
Айыуҙың көндәлек тормошта кәүҙәләнеше.
Айыу (лат. Ursus) — Ауыр кәүҙәле, йыуан ҡыҫҡа аяҡлы имеҙеүсе йыртҡыс йәнлек. Башҡа хайуандарҙан мыҡты кәүҙәһе менән айырыла. Айыуҙар бөтә нәмәне ашаусы йәнлек. Ағасҡа яҡшы үрмәләүсе, йөҙөүсе, йүгереүсе, артҡы аяғында баҫып бер аҙ атлай белеүсе хайуан. Ҡойроғо ҡыҫҡа, тәне ҡуйы оҙон йөн менән ҡапланған, ишетеү һәм еҫ һиҙеү һәләте ныҡ үҫешкән. Һүнарға кистән, йә иһә таң алдынан сыға. Ғәҙәттә кешенән ҡурҡа, шулай ҙа кеше өсөн хәүефле булыуы мөмкин. Ҡорт сығыуына иғтибар итмәй. [2]
Әгәр Сергей Иванович Ожеговтың һүҙлегенә күҙ һалһаҡ, “ Медведь — Крупное хищное млекопитающее с длинной шерстью и толстыми ногами”-тиелә.Ә инде Владимир Иванович Даль һүҙлегендә айыу һүҙенең мәғәнәһе ошолай асыҡлана: “Медведь — на юге ведмедь (т. е. медолюб). На Руси их два вида: белый, ледовитый, и бурый, этому дано много бранных и почетных кличек: бирюк (чаще зовут так волка) симб. аю, аев (татарск.),зверь,черный”. “Айыу” һүҙе Зиннур Ғәзиз улы Ураҡсиндың “Синонимдар һүҙлегендә” ошолай яҙылған: хужа, салыш аяҡ, тайыш табан, тайыш.Русса “Синонимдар һүҙлегендә” тағы ошолар өҫтәлгән:Топтыгин,Михайло Иванович. Ф.Ғ.Хисаметдинованың «Мифологический словарь башкирского языка” йыйынтығында былай тиелгән:“ Айыу. Медведь; мифологизированное животное, имеет человеческое происхождение, сожительствует с человеком; первопредок, прародитель, покровитель человека и домашних животных, дух леса, хтоническое существо; имеет мужское начало, символизирует силу, здоровье, доброту; почитаемое животное у горных башкир, особенно охотников; табуируется название медведя, мифологизировано все, что с ним связано. Айыу кеше затынан, шуға уның итен ашарға ярамай (З. Мостафин). – Медведь из человеческой породы, поэтому нельзя есть его мясо. Мифологические представления, связанные с культом медведя, встречаются у многих тюркских, финно-угорских и славянских народов. Словоайыу восходит к общетюркскому аdϊY~aduY~ajϊY ‘медведь’”.
“Символдар һүҙлегендә” айыу һүҙенең мәғәнәһе : “Рус халҡында айыу –яңынан тыуыуҙы,яҙ көнө балаһын эйәртеп өңөнән сығыуҙы,яңы тормош башлауҙы аңлата”- тиелә. Америка индеецтарында ул сихри көстө,сыҙамлыҡты,өйөрмәне аңлатһа, ҡытай халҡында- көстө,ҡыйыулыҡты,япон халҡында- яҡшылыҡ теләүҙе, батырлыҡты аңлата.Айны халҡында айыу-мәҙәниәтле герой һәм алла илсеһе булһа,ә инде шамандарҙа ул – урман сихырсыларының илсеһе тип ҡабул ителә.
Шулай итеп , айыу – иң көслө хайуан.
1.1.Айыуҙың төрҙәре
Айыуҙарҙың төрҙәре:һоро айыу,аҡ айыу,панда,Гризли айыуы һәм юғала барған йәки бөтөнләй юҡҡа сыҡҡан айыуҙың төрҙәре: Күҙлекле айыу,Гималай айыуы,Кадьяк,Барибал,Аҡтүш,Берибач,Флориданың мәмерйә айыуы,Атлас,Мексика,Колифорния,Ҙур мәмерйә айыуы.[2]
Һоро айыуҙар заманында тотош Европала, Англияла һәм Ирландияла йәшәгән. Көньяҡтан Африканың төньяҡ-көнбайыш (Атлас тауҙары) өлөшөндә лә булған. Көнсығышҡа табан Себер һәм Ҡытайға, хатта Японияға барып еткән. Белгестәрҙең иҫәпләүенсә, бынан 40 мең йыл элек был төр айыу Азиянан Берингов ҡултығы аша Төньяҡ Америкаға барып сыҡҡан һәм Алясканан алып Төньяҡ Мексикаға тиклем еткән.Хәҙер иһә күп ерҙә ул юғалған йәки юғалыу алдында тора. Был, әлбиттә, кешенең «тырышлығы»на бәйле. Көнбайыш Европала Альп, Апеннин, Пиренея, Кантабри утрауҙарында ғына һаҡланған. Скандинавия, Финляндияла осрай. Азияла Фәләстанда, төньяҡ Ираҡ менән Иранда, төньяҡ Ҡытай һәм Корея ярым-утрауҙарында бер аҙ йәшәй. Японияның Хоккайдо утрауында бар. Төньяҡ Америкала һоро айыу «гризли» исеме менән билдәле. Рәсәйҙең көньяҡ өлөшөнән тыш, бөтә урманлы зонала ла бар.Һоро айыуҙың төрҙәре бик күп – ҡасандыр хатта 80-гә еткән. Хәҙер иһә бөтәһен бер төргә ҡаратып, тик географик һәм башҡа шундай атамалар менән генә йөрөтәләр. Мәҫәлән, ябай Европа айыуы, Калифорния гризлийы (Калифорния флагында һынландырылған, был төр айыу 1922 йылда үлеп бөткән), Гималай төрө, Тибет һоро айыуы (бик ҙурҙар, уны ғалимдар «ҡар кешеһе» – йетиҙың прототибы тип иҫәпләй) һәм башҡалар.Иң ҙур һоро айыу Аляска менән Камчаткала йәшәй. Уның ауырлығы 300 килограмға етә, хатта 600 – 800 килограмға тиклем тартҡандары билдәле. Ә Кодьяк утрауында Берлин зоопаркы өсөн махсус тотолған айыу 1134 кг ауырлығында булған. Ябай Европа айыуының оҙонлоғо – 1,2 – 2 м, бейеклеге 1 метрға етә. Гризли иһә ҙурыраҡ – артҡы аяҡтарына баҫһа, 2,8 – 3 м була. Рәсәйҙә йәшәгән һоро айыуҙың уртаса ауырлығы 300 – 400 кг.«Животный мир Башкирии» (1977) тип аталған китапта яҡынса һанына ҡарап, айыуҙарҙы бөтөп барыусы йәнлеккә тиңләгәндәр.
Аҡ айыу, йәки төньяҡ айыуы, йәки поляр айыу, йәки диңгеҙ айыуы – иң ҙур йыртҡыс хайуандарҙың береһе.Уның кәүҙә оҙонлоғо 3 метрға тиклем етә. Ауырлығы 800 килограмға етә.Ул һоро туғанынан аҡ туны менән айырыла. Тиреһе аҫтындағы ҡалын май ҡатламы уны һыуыҡтарҙан һаҡлай.Ҙур булыуға ҡарамаҫтан ул шәп йөҙә, сума ала. Һыуҙа тиҙлеге 5,4 км/сәғ. етә ала.Аҡ айы ау менән туйына: нерпа, диңгез ҡуяны, морж һәм башҡа диңгеҙ хайуандарын аулай. Ау ваҡытында уға еҫ тойоу, күреү һәләте, аҡ туны ярҙам итә.Һоро айыуҙан айырма булараҡ, ҡышын 50-80 көнгә инә айыуҙар ғына йоҡоға ята.Декабрь—ғинуарҙа улар 1-2, һирәгерәк 3 бала туҙыралар һәм яҙға бергә өңдән сығалар. Балаларын инә айыуҙар 2 йәшкә тиклем тәрбиәләй.
1.2 .Һоро айыу— Башҡортостандың иң көслө хайуаны
Башҡортостанда айыуҙар республиканың төньяҡ-көнсығышында һәм Урал тауҙарының көньяҡ сиктәренә тиклем йәшәй. Улар ашауға талымһыҙ йыртҡыстар рәтенә инә: еләк, сәтләүек, һутлы йәшел үләндәрҙе лә үҙ итә, балыҡ ярата, ваҡ йәнлектәрҙе (сысҡан, йомран һ. б ) үләкһәләрҙе лә ситкә ҡуймай. Улар хайуандарҙың итенән тыш, көртмәле, ҡурай еләге, миләш, балан һәм башҡа емеш-еләк менән дә туҡлана, бигерәк тә бал ярата. Ж.Кейекбаев та уның тәмле бал яратыуы арҡаһында ҡойроҡһоҙ ҙа ҡалыуын бәйән итә .Урмандарҙа эре тояҡлы хайуандарға, ауылдарға яҡын урындарҙа йорт хайуандарына һөжүм итә. Йәйен бөжәктәр, һөйрәлеүселәр, ҡырмыҫҡалар менән дә туҡлана. Шуныһы билдәле, Алыҫ Көнсығышта һоро айыуҙар Гималай айыуҙарына һәм юлбарыҫтарға ла һөжүм итә икән. Ғәҙәттә, ҡар яуыу менән өңдәренә инеп яталар һәм апрель урталарына тиклем йоҡлайҙар.Йоҡолары ноябрь – апрель айҙарына тура килә. Өндәрен ҡоро, ҡалҡыу урындарҙа ҡоралар. Аҫтарына нәҙегерәк ҡоро-һары ботаҡтар, япраҡтар түшәйҙәр. Уларҙың 1 – 4 балаһы тыуа. Улар һуҡыр, тешһеҙ, «бейәләй» ҙурлығында ғына була. Ә өндәренән сығыуға 5 – 6 килограмға етәләр. Инә айыуҙар йыл һайын балаламай. Етлегеү осорҙары – 3 – 4 йәш. Шулай ҙа улар 10 йәшкәсә үҫергә мөмкин. Тәбиғи шарттарҙа 20 – 30 йыл йәшәүҙәре билдәле. Ғалимдар, ҡулға эйәләштерелгән, зоопарктарҙағы айыуҙарҙың 47 – 50 йәшкә етеүе мөмкин, тип иҫәпләй.
Әле айыуҙарҙың ас һәм ҡышҡылыҡҡа май туплай торған мәле. Һирәкләп кеше ашаусылары ла килеп сыға. Бынан бер нисә йыл элек районда бер айҙа дүрт кешене юҡ иткән йыртҡыс тураһында әле лә онотмайҙар. Урал айыуҙарының ауырлығы ярты тоннаға етә. Балалары ҡышҡыһын тыуа. Әйткәндәй, был хайуандар өңдәрен ҡоро, ҡалҡыу урындарҙа ҡора. Аҫтарына ҡоро япраҡ, ваҡ ботаҡтар йәйәләр. Һунарсылар әйтеүенсә, айыу балалары тыуғанда бейәләй ҙурлыҡ ҡына, күҙҙәре йомоҡ, ҡолаҡтары ишетмәй, тешһеҙ була икән. Ә яҙын уяныуға 5 –6 килограмға етәләр. [2]
Йыртҡыстарҙың ҡурҡыныс ваҡыты – табышы эргәһендә булған һәм балаларын эйәртеп йөрөгән саҡтары. Урман хужаһын атыу башҡортта борондан тиерлек билдәле булған. Һәм был һунарсы хөрмәтле кеше һаналған. Элек тә, хәҙер ҙә айыуҙы тиреһе, ите, бигерәк тә дауаланыуға майы, үте өсөн ҡыралар. Йәйен уны тәбиғәттә атһалар, ҡышын өңдәренә һунар итәләр.Ғөрөф-ғәҙәткә килгәндә, төрлө халыҡ уны төрлөсә ҡабул иткән һәм был мифологияһында ла асыҡ сағыла. Берәүҙәр яуыз кешенең албаҫтыға – айыуға әйләнеүен һүрәтләһә, икенселәр иһә тайыш табандың аҡылына, көслө булыуына һоҡланып, балаларына айыуға бәйле исем ҡушҡан. Мәҫәлән, рустарҙың Медведевтары, башҡорттоң Айыухановтары быны иҫбатлап тора. Әйткәндәй, күп ваҡыт был һәм «айыу»ҙан сыҡҡан исемдәр, фамилиялар тәүҙә ҡушамат булған. [2]
Айыу символы гербтарҙа
Айыу бик күп ҡалаларҙың гербында ла урын алған.
Рәсәйҙең 18 ҡалаһынының, сит илдәрҙең 8 ҡалаһында, Рәсәйҙең 15 регионы гербында (шул иҫәптән Башҡортостандың 2 районында) айыу символы төшөрөлгәнлеген асыҡланыҡ.
Мәҫәлән,Берлин, Берн, Брюгге, Екатеринбург, Новгород, Норильск, Пермь, Сыктывкар,Хабаровск, Южно-Сахалинск, Ярославль һ.б. ҡалаларҙың гербында айыу төрлөсә һүрәтләнгән.Бер нисәһенә аңлатма биреп китәйек.
Пермь ҡалаһының гербында көмөш айыу төшөрөлгән.
Ул был яҡтарҙың тәбиғәт байлығы булған тоҙҙарҙы,төрлө металдарҙы һәм урман байлыҡтарын һәм шул иҫәптә ундағы һанһыҙ йәнлектәрҙе күрһәтә.
Ярославль ҡалаһы гербында ул- һаҡсыллыҡты һәм көстө аңлата.
Ә инде Республикабыҙҙың Бөрйән районы гербында (1-се һүрәт) ул халыҡтың батырлығын, рухи байлыҡты, ирек яратыуҙы, яғымлылыҡты аңлатһа, Мишкә районы гербында (2-се һүрәт) ул ерҙең хужаһы тигәнде аңлата.
1-се һүрәт 2-се һүрәт
Йомғаҡлау
Йыртҡыс хайуан булһалар ҙа, айыуҙар дәүләт тарафынан һаҡлана. Рөхсәтһеҙ һунар иткән, атҡан өсөн ҙур күләмдә штраф һалына. Ситтән ҡарағанда аҡрын, яй күренгән айыу ысынында бик етеҙ, һығылмалы. Ул ат кеүек шәп йүгерә, оҙаҡ итеп һыуҙа йөҙә ала. Ә тырнаҡтары шундай осло. Алғы аяҡтары ныҡ үҫешкән. Бер һуғыуҙа оло кешенең умыртҡа һөйәген һындыра ала. Ҙур хайуандың ҡабырғаһын аҡтарып килтереп сығарыу йәки баш һөйәген онтау уға бер ни тормай, тиҙәр. Бына ниндәй көслө, ҡурҡыныс йыртҡыс ул. Юҡҡа ғына ла Жәлил Кейекбаевтың әкиәттәрендә ул ҙур урын биләмәй икән.Эҙләнеү эшемдә үҙемде борсоған һорауҙарға яуап таптым,ҡуйған маҡсаттарыма ирештем.
Тикшеренеү эшенең һөҙөмтәләре
Класташтарымдың айыу тураһында нимәләр беләләр икәнлеген белгем килде һәм социологик тикшереү үткәрҙем һәм ошондай һорауҙар бирҙем.
—Нимә ул айыу?
-Һеҙ уларҙың ниндәй төрҙәрен беләһегеҙ?
-Улар нимә менән туҡлана?
-Айыу образы булған ниндәй әкиәттәр беләһегеҙ?
Яуаптарға анализ яһап минең класташтарымдың 89% айыуҙар тураһында күп белә.Ә инде айыу образы ингән әкиәттәрҙе һанағыҙ тигән һорауға
40%- икенән күберәк , 50% -биштән күберәк ,10%-етенән күберәк әкиәт һананы.
Социологик тикшереүҙә 30 уҡыусы ҡатнашты.
Ҡулланылған әҙәбиәт
1. Толомбаев Х. А. Башҡорт теле: Рус мәктәптәренең 3-сө класында уҡыусы башҡорт балалары өсөн дәреслек.Өфө: Китап, 2009.
2. Интернет ресурстар:
http://ba.wikipedia.org
http://info-bear-world.narod.ru/


text:
Өфөлә Мәжит Ғафуриҙың юбилейы көнөндә әҙәби музейҙар форумы уҙа
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
22 сентябрҙә Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейында «Әҙәби музейҙар: проблемалар, бурыстар, мөмкинлектәр» I республика форумы һәм Башҡортостандың беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың тыуыуына 135 йыл тулыу уңайынан байрам уҙғарыла. Сара Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы сиктәрендә ойошторола.
Көндөң тәүге яртыһында форумда төбәк халыҡтарының мәҙәни мираҫын һаҡлауҙа музейҙарҙың роле һәм музей эше проблемалары тикшереләсәк. Форум барышында «Минең музейым» республика конкурсы еңеүселәре бүләкләнәсәк.
Көндөң икенсе яртыһы Мәжит Ғафуриҙың юбилейын байрам итеүгә арнала. Сара уның исемен йөрөткән Башҡорт дәүләт драма театры алдында башлана. Һуңынан байрам ҡунаҡтары халыҡ шағирының ҡәберенә, артабан Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейына барасаҡ. Музейҙа әҙәби-музыкаль кисә ойошторола.
Юбилей программаһына яҙыусылар, Ғафури районынан халыҡ шағирының яҡташтары, уҡыусылар, студенттар һәм ижади коллективтар саҡырылған. Ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы һәм республиканың Милли әҙәбиәт музейы.
Сара Гоголь урамы, 28/1 адресы буйынса уҙа. Белешмә өсөн телефон: 228-83-32.


text:
Өфөлә Бөтә Рәсәй әсәләр форумы үтәсәк
Өфөлә бишенсе Бөтә Рәсәй әсәләр форумы үтәсәк. Ул 8 июлдә башланасаҡ «Рәсәйҙең киләсәге — әсәләр ҡулында» акция сиктәрендәге йомғаҡлау сараһы буласаҡ.
Акцияның ойоштороусылары ғаилә, әсәлек һәм балалыҡ хоҡуҡтарын һаҡлау буйынса йәмәғәт ойошмалары эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәрен билдәләргә, закондар кимәлендә ғаиләне һаҡлау буйынса саралар комплексын ҡабул итергә, шулай уҡ ҡуйылған бурыстарҙың барыһын да бойомға ашырыу өсөн шарттар булдырырға ниәтләй.
Ноябргә тиклем Рәсәй федераль округтарынды һәм субъекттарында конференциялар, түңәрәк өҫтәлдәр һәм башҡа саралар үтәсәк. Ноябрь уртаһына планлаштырылған әсәләр форумы был акцияның йомғаҡлау сараһы буласаҡ.


text:
Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы Башҡортостанда модель участкаһы ойошторорға планлаштыра
Республика Президенты Рөстәм Хәмитовтың Мәскәүҙә Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Владимир Чуров менән осрашыуы ваҡытында Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһының Башҡортостанда модель участкаһы ойошторорға тәҡдим итеүе тураһында һүҙ алып барылды.
Модель һайлау участкаһы заманса программа-техник комплекстар менән йыһазландырыласаҡ. Ул һайлауҙарҙың техник яғын камиллаштырырға ярҙам итәсәк.
Осрашыу барышында муниципаль, төбәк һәм федераль кимәлдәрҙә һайлауҙарҙың асыҡлыҡ һәм демократиялылыҡ принциптарын бойомға ашырыу мәсьәләләре ҡуҙғатылды.


text:
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай һайланыуға 15 йыл
Ошо уңайҙан Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай йортонда парламентаризмды үҫтереү, ҡанундар сығарыу системаһын артабан камиллаштырыу мәсьәләләренә арналған фәнни-ғәмәли ултырыш үтте.
Сәйәсмән, философ Фәнил Фәйзуллин иһә 15 йыл менән генә сикләнмәй. «Империя осоронан уҡ Башҡорт иле Рәсәйҙе федерализмға этәреүсе булды. Иван Грозный, артабан Советтар иле баштарында ла тап Башҡортостан федерализм нигеҙҙәрен ҡороусы булды», ти Фәнил Фәйзуллин.
Бүләкһеҙ байрам да булмай инде. Ҡоролтайҙың 15 йыллығын сәбәпләп ғәмәлдәге депутаттарға, экс-парламентарийҙарға Ҡоролтайҙың маҡтау ҡағыҙҙарын да тараттылар.


text:
Башҡорт дәүләт университетында Рим Йәнғужин иҫтәлегенә арналған бөтә Рәсәй конференцияһы үтә
15 ноябрҙә Башҡорт дәүләт университетында билдәле ғалим, профессор Рим Йәнғужиндың тыуыуына 70 йыл тулыуға һәм Башҡорт дәүләт университетының Башҡортостан Республикаһы тарихы һәм этнология кафедраһына 20 йыл тулыуға арналған бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы үтә. Сарала тарихсылар, этнографтар, архивсылар, министрлыҡтар һәм ведомстволар, йәмәғәтселек вәкилдәре һәм шулай уҡ яҡташыбыҙ, тарих фәндәре докторы, Тәбиғәт фәндәре академияһы академигы, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған фән һәм мәғариф хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән хеҙмәткәре, Башҡорт дәүләт университетының почетлы профессоры Рим Зәйниғәбит улы Йәнғужин исеменә нисек тә бәйле булған кешеләр ҡатнаша.
Рим Йәнғужин Башҡортостанда һәм республиканан ситтә хужалыҡ тәртибен, матди мәҙәниәтте, социаль ҡоролошто, башҡорт этногенезын һәм башҡорт этносы тарихнамәһен өйрәнеүгә бағышланған ғилми хеҙмәттәр авторы, ғалим булараҡ беләләр.
Конференцияла тарих һәм этнология үҫеше проблемалары һәм перспективалары, этнология фәне теорияһы һәм практикаһы тикшерелә.
Был көндө Өфөлә шулай уҡ Рим Йәнғужин һуңғы йылдарҙа йәшәгән йортта (Мостай Кәрим урамы, 48) ғалимға бағышланған мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы үтәсәк.


text:
Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округының Башҡорт кадет корпусы тәрбиәләнеүселәрен Белем көнө менән ҡотланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округының Башҡорт кадет корпусы тәрбиәләнеүселәрен Белем көнө менән ҡотланы
Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округының Башҡорт кадет корпусы тәрбиәләнеүселәрен Белем көнө менән ҡотланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
1 сентябрҙә Ишембайҙа Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич һәм Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Геройы А.В.Доставалов исемендәге Башҡорт кадет корпусын ҡараны. Улар тәрбиәләнеүселәрҙе Белем көнө менән ҡотланы. Байрам сиктәрендә яңы йоҡо корпусын, күп функциялы физкультура-һауыҡтырыу комплексын һәм һауа десанты ҡаласығын асыу булды.
Михаил Бабич, тантаналы линейкала кадеттарҙы сәләмләп, төҙөлгән объекттар десантсыларҙы әҙерләү өсөн ҡуйылған иң юғары талаптарға тап килә тип билдәләне.
Уның һүҙҙәренсә, киләһе йылда кадет корпусында яңы төҙөләсәк һәм әлеге объекттарҙы реконструкциялау буйынса планлаштырылған эштәрҙең барыһы ла тулыһынса тамамланырға тейеш. Рәсәй Президентының тулы хоҡуҡлы вәкиле кадеттарҙы яңы, уңайлы шарттарҙа сифатлы белем алыу өсөн күберәк көс һалырға саҡырҙы.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов кадет корпусы тәрбиәләнеүселәренә яҡшы уҡыуҙарын теләне. Республика етәкселеге Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле аппараты менән бергә корпустың инфраструктураһын үҫтереү һәм белем биреү сифатын арттырыуға бөтә көсөн һаласаҡ, тип билдәләне ул.
– Бер генә үтенесебеҙ бар – ныҡлы белемгә эйә булыу. Белем тормоштоң һәр этабында ла мөһим. Уҡыу процесына еңел ҡарарға ярамай. Ҡайһы берҙә үҙеңде еңеп тырышырға кәрәк. Әлбиттә, ауырлыҡтар буласаҡ, – тип мөрәжәғәт итте кадеттарға Рөстәм Хәмитов.
Башҡорт кадет корпусының яңы объекттарын төҙөү буйынса төҙөлөш-монтаж эштәрендә ҡатнашҡан предприятие етәкселәре һәм белгестәре Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең почет грамоталары һәм рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.
Тантаналы линейка тамамланғас, Михаил Бабич һәм Рөстәм Хәмитов кадет корпусының яңы объекттарын ҡарап сыҡты. Шулай уҡ уҡ улар «КаДетство» проекты сиктәрендә төҙөлгән «Батыр» заманса күп функциялы физкультура-һауыҡтырыу комплексында булды.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле журналистарға округ биләмәһендә кадет корпустарының һаны артыу ихтималлығы тураһында хәбәр итте.
Хәҙерге ваҡытта округта дүрт кадет корпусы эшләй. Улар Башҡортостанда, Татарстанда, Удмуртияла һәм Пермь крайында урынлашҡан. Уҡыу йорттарында 1100-ҙән ашыу үҫмер дөйөм белем биреү, шулай уҡ хәрби-патриотик һәм спорт программалары буйынса белем ала.


text:
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты
27 июндә Һамарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышында ҡатнашты. Ултырышта округ төбәктәрендә урындағы үҙидараны үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Дәүләт башлығының Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич билдәләүенсә, башҡа власть органдарына ҡарағанда, урындағы үҙидара халыҡҡа яҡыныраҡ тора, шуға күрә муниципаль власть органдарының үҫеше, шул иҫәптән уларҙың иҡтисади үҙ аллылығын арттырыу, айырыуса мөһим.
— Урындағы үҙидара органдарының вәкәләттәрен үтәүгә сығымдар уларҙың үҙҙәренең килемдәре менән ҡапланырға тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Михаил Бабич.
Башҡортостан Президенты журналистар менән аралашыу барышында шулай уҡ үҙенең фекерен белдерҙе. Һорауҙарҙың береһе түбәндәгесә яңғыраны:
— Муниципалитеттарҙың бурыстары күп булып та, аҡсаһы булмаған осраҡтар Башҡортостанға ла хасмы? Был мәсьәләне нисек хәл итергә була? Республикала муниципалитеттарға 100-шәр мең һум аҡса бүленә башланы. Был средстволар артабан да бүленәсәкме?
— Муниципалитеттар кимәлендә финанс, ойоштороу, ижтимағи-сәйәси мәсьәләләр тағы ла күберәк, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Минеңсә, был кимәлдә төп мәсьәлә хәл ителмәгән – ул кешеләрҙе үҙидаралыҡҡа йәлеп итеү. Был кимәлдәге власть эшмәкәрлегендә бюрократизм, административ баҫым күҙәтелә. Шуға күрә бөгөнгө көндә муниципалитеттарҙа ниндәй объекттар төҙөргә, ҡайһыларын ремонтларға, ниндәй йүнәлештәрҙе үҫтерергә кәрәклеген халыҡ үҙе хәл итергә тейеш. Бындай үҙидаралыҡ, әлбиттә, юҡ. Былай ҡалдырырға ярамай, ниҙер үҙгәртергә кәрәк, сөнки ресурстар ҙа юҡ, власть та юҡ. Быны инде барыһы ла аңлай башланы кеүек, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, был мәсьәлә юғарыраҡ кимәлдә, бәлки, Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Советы кимәлендә тикшерелергә тейеш.
— Анализ яһау, дөйөмләштереү талап ителә. Ә беҙ биргән 100 мең һум аҡса башҡарылырға тейеш эштәрҙең бәләкәй бер өлөшө генә булып тора. Әлбиттә, бындай ярҙам күрһәтеүҙе артабан да дауам итәсәкбеҙ. Башҡортостан — Рәсәй Федерацияһында ауыл советтары менән ошо рәүешле эшләгән беренсе һәм әлегә берҙән-бер төбәк. Әммә иң мөһиме шуны билдәләргә кәрәк – нимә ул урындағы үҙидара, үҙ эсенә ул нимәләрҙе ала, нисек финансланырға тейеш, урындағы власть кимәлендә ниндәй һалымдар нығытылырға тейеш. Ул саҡта бөтөнләй икенсе тормош башланасаҡ. Ә әлегә был тик декларация ғына, — тип билдәләне республика етәксеһе.


text:
Республика Йортонда күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Республика Йортонда күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылды
Республика Йортонда күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Республика йортонда Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова күп балалы әсәләрҙе «Әсәлек даны» миҙалы менән наградлау тантанаһын 106-сы мәртәбә үткәрҙе. Бөгөн, 23 октябрҙә, биш бала тәрбиәләүсе 59 әсә наградаға лайыҡ булды. Улар араһында хужабикәләрҙән тыш, социаль учреждение, мәктәп һәм балалар баҡсалары, мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре, һатыусылар, һауынсылар, һалым инспекторҙары.
— Бында республиканың төрлө райондарынан килгән әсәләр йыйылған һәм уларҙың һәр ҡайһыһының үҙ проблемаһы бар. Беҙҙе барыбыҙҙы ла балалар хаҡында хәстәрлек берләштерә, һәм улар, республика Президенты әйтеүенсә, беҙҙең алтын фондыбыҙ, беҙҙең киләсәгебеҙ. Улар лайыҡлы белем һәм тәрбиә алһын өсөн, беҙ барыһын да эшләргә тейешбеҙ, — тип мөрәжәғәт итте ҡатындарға вице-премьер. — Бер нимәгә ҡарамаҫтан, республика ғаиләләргә ярҙам итергә алған бурысын үтәй. 2012 йылда ғаиләләргә ярҙам итеү өсөн 3,2 миллиард һум аҡса бүленгән. Быйыл да был һан кәмемәне. Республикала аҡсалата ярҙамдың яңы төрҙәре булдырылды. Һәр өсөнсө һәм унан һуңғы балаға ай һайын өс мең һум аҡса түләнә. Күп балалы ғаиләләр торлаҡ сертификаттары ала: 400 миллион һумға 170 документ бирелгән. Күп балалы әсәләр өс йылға бер тапҡыр теш протезлауға 10 мең һумлыҡ сертификат алыу мөмкинлегенә эйә.
Вице-премьер күп балалы әсәләрҙе файҙалы йәмәғәт эшмәкәрлегендә ҡатнашырға саҡырҙы. «Һеҙ башҡалар өсөн өлгө булып тораһығыҙ. Миҙал лайыҡлы балалар тәрбиәләүселәргә генә бирелә. Мин һеҙҙең педагогика һәм әҡләҡи тәрбиә мәсьәләләренә ҡушылыуығыҙҙы теләр инем. Бәлки, балаларығыҙ менән балалар йорттарына, социаль приюттарға барып сығырға кәрәктер. Ошо көндәрҙә Сибайҙа үтәсәк кәңәшмәлә был мәсьәләгә ҡағылышлы һорауҙарҙы ентеклерәк тикшерәсәкбеҙ. Бәлки, халыҡ педагогикаһы башланғыстарына, ҡатын-ҡыҙҙар советтарына мөрәжәғәт итергә кәрәктер», — тип тәҡдим итте вице-премьер.
Һәр ваҡыттағыса, ҡатын-ҡыҙҙарға миҙалға өҫтәп, һалымдан тыш, ун мең һум аҡса бирҙеләр. Тантана бергәләп фотоға төшөү һәм байрам ашы менән тамамланды.


text:
2011 йылдың 1 июненән дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы артасаҡ
Республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәктәре хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу мәсьәләһе буйынса аңлатмалар менән сығыш яһаны. Бынан алда социаль өлкә хеҙмәткәрҙәре Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа белгестәрҙең эш хаҡы бәләкәй – 4-6 мең һум – булыуына зарланып мөрәжәғәт иткәйне.
БР хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ринат Тимербаев аңлатыуынса, 2009 йылдың 1 ғинуарынан дәүләт социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларында хеҙмәткә түләүҙең яңы системаһы индерелгән. Федераль бюджет учреждениеларының хеҙмәткә түләү фондтары – 30 процентҡа, ә республика дәүләт учреждениеларының 20 процентҡа артҡан.
Министрҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, яңы хеҙмәт шарттары эш хаҡын компенсация һәм дәртләндереү түләүҙәре иҫәбенә арттырырға ярҙам итә. Ә окладҡа персональ арттырыу коэффициентын иҫәпкә алып, социаль хеҙмәткәрҙең эш хаҡы 3 тапҡырға артыуы ихтимал.
2011 йылдың 1 июненән республиканың дәүләт учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы фондын 6,5 процентҡа индексациялау ҡаралған, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Яңыртылған Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай парламентына иң өлкән депутат уңыштар теләне
— Иң өлкән депутат булараҡ, Башҡортостан Республикаһы бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайының беренсе ултырышын асыуҙы миңә тапшырыуҙарын үҙемә ҡарата юғары хөрмәт тип ҡабул итәм. Барығыҙҙы ла ихлас күңелдән республика дәүләт власының юғары ҡануниәт органына һайланыуығыҙ менән ҡотлайым, — тине яңы саҡырылыш республика парламентының беренсе ултырышын асыуҙа уның иң өлкән депутаты Рифғәт Гарданов. – Дәүләт власы органдары системаһында парламент мөһим звено булып тора. Халҡыбыҙ ниндәй ҡанундар буйынса йәшәүе һәм эшләүе туранан-тура уға бәйле. Республиканың Депутат корпусы закондар сығарыу эшендә етерлек тәжрибә туплаған. Яңы парламент депутаттарын Республика ҡануниәтен артабан үҫтереү һәм камиллаштырыу эшмәкәрлеге көтә. Бөгөн Дәүләт Йыйылышы өстән ике өлөшкә яңырҙы. Алдағы саҡырылыш депутаттары тарафынан тупланған тәжрибәне артабан намыҫ менән дауам итерҙәр, тигән ышаныс белдерәм. Һеҙгә тәрән аҡыл, сабырлыҡ һәм уңышлы эшләүегеҙҙе теләйем.


text:
Өфө йырсыһы «Астана Арҡау» төрки музыкаһы фестивалендә Башҡортостан сәнғәтен күрһәтте
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт йырсыһы Иҙел Аралбаев «Астана Арҡау» VIII төрки музыкаһы фестивалендә ҡатнашты. «Иҙел Аралбаев ҡурайҙа уйнау менән йырҙы нисек гармониялы итеп берләштерергә мөмкин икәнлеген күрһәтте», — тип билдәләнә «Тюрк-медиа» сайтында.
Ҡаҙағстандың баш ҡалаһына 16 төрки дәүләттәре, төбәктәре һәм халыҡтары, шул иҫәптән Төркиә, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Азербайжан, Төркмәнстан, Татарстан, Хакасия, Таймырҙан һәм башҡа төбәктәрҙән вәкилдәр йыйылды. Фестивалдә «Сазген сазы» (Ҡаҙағстан) һәм «Ордо сахна» (Ҡырғыҙстан) коллективтары сығыш яһаны. «Сазген сазы» ансамбле өфөләргә «Урал ауазы» халыҡ-ара фестиваль-конкурсы аша таныш, быйыл улар Гран-приға лайыҡ булды.
2007 йылда ойошторолған «Астана Арҡау» фестивале Ҡаҙағстандың баш ҡалаһының визит карточкаһына әүерелде. Был башланғысты ҡаҙаҡ һәм төрки мәҙәниәттәрен популярлаштырыусы Галым Доскен тәҡдим иткән. 2012 йылдан сара ҡаҙаҡ һәм төрөк телдәрендә уҙғарыла. Шулай уҡ концертта думбырасылар Рамазан Стамгазиев менән Ерлан Рыскали, Аҡтүбәнән 85 йәшлек аҡһаҡал Жумабай Жансугуров ҡатнашты.
«Астана Арҡау» фестивален ойоштороусылар сараға төрки халыҡтары вәкилдәрен саҡыра, — тип билдәләне «Ел» продюсер үҙәгенең генераль директоры Айгөл Бейсенбаева. — Иң ҙур төрки музыкаһы фестивале хәҙер киләһе йылда ойоштороласаҡ».


text:
Мосцицкий, Игнаций
Игнаций Мосцицкий (варианттæ: Игнатий, Игнацы, Мостицкий, Мосьцицкий) (пол. Ignacy Mościcki, 1867-æм азы 1 декабры, Межанув, Цехановский повят — 1946-æм азы 2 октябры, Версуа, Швейцари) уыдис Польшæйы паддзахадон архæйæг, Польшæйы президент (1926–1936) æмæ химик ахуыргонд, æрхъуыдыгæнæг, Польшæйы химион индустрийы саразджытæй иу.
Цардафыст[ивын | Бындур ивын]
Игнаций райгуырдис 1867-æм азы, 1863-æм азы Польшæйы цы растад уыдис, уый архайæджы бинонты ’хсæн. Скъола каст фæцис Варшавæйы, уый фæстæ 1891-æм азы йæ ахуыр кæронмæ ахæццæ кодта политехникон институты Ригæйы сахары.
1897-æм азы уый уыдис ассистент университеты Фрибурджы (Швейцари). Уым Мосцицкий куыста азоты туагад амал кæныны ног мадзæлттыл, иртæста нефтгуыст, нефт сыгъдæггæнын æмæ æндæр проблемæтæ. 1920–1926 азты уый куыста Политехникон институты Львовы сахары: уыдис физикон хими æмæ техникон электрохимийы профессор, стæй ректор 1925/1926 ахуыры азы.
Мосцицкий у Тарновæйы азоты баиугæндты фабричы бындурæвæрæг. Фабрикæ кæм æрбынат кодта, уыцы квартал ныртæккæ хæссы ахуыргонды ном.
Политикон архайд[ивын | Бындур ивын]
1892-æм азæй Мосцицкий уыдис Польшæйаг социалистты фæсарæйнаг цæдисы уæнг. Майы фæфæлдæхты (1926 аз) фæстæ Юзеф Пилсудскийы рекомендацимæ гæсгæ æвзæрст æрцыдис Польшæйы президентæй æмæ 1926-æм азы 1 июнæй æххæст кодта уыцы хæстæ.
1939-æм азы сентябры советон æфсæдтæ Польшæйы скæсæйнаг зæххытæм куы бацыдысты, уæд Мосцицкийы бахъуыдис бафснайын йæ сæр æмæ уый охыл алыгъдис Румынимæ. Уым хæсты кæронмæ æрцыдис тыхурæд (уырыс. был интернирован) æмæ 25 сентябры уый радта йæ президенты бынат инæлар Болеслав Веняве-Длугошевскийæн. Фæлæ ууыл не сразы сты Францы хицауад æмæ бадомдтой, цæмæй президенты бынат бацахса Владислав Рачкевич. Игнаций Мосцицкий сæххæст кодта уыцы домæн.
1939-æм азы декабры Мосцицкий йæ бинонтимæ æрбынæттон ис Швейцарийы. Уым арвыста Дыккаг дунеон хæсты азтæ.
Йæ марды буар кæм уыдис, уыцы урнæ рахастæуыдис Варшавæмæ 1993-æм азы.


text:
1 июлдән республикала электр энергияһына хаҡтар арта
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
1 июлдән Башҡортостанда электр энергияһына тарифтар күтәрелә. Үҙгәрештәр республиканың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты Ҡарарына ярашлы көсөнә инә.
Атап әйткәндә, электр плитаһы булмаған өйҙәрҙә йәшәүсе ҡала кешеләре электр энергияһы өсөн 20 тингә артығыраҡ түләйәсәк. Хаҡы — 2,55 һум, ә электр плитаһы ҡуйылған йорттарҙа түләүҙәр 14 тингә артасаҡ һәм 1,79 һум тәшкил итәсәк. Ауыл ерендәгеләр өсөн тариф шулай уҡ 14 тингә күтәреләсәк һәм 1,79 һум тәшкил итәсәк.
Был хаҡтар электр энергияһы өсөн бер тарифлы иҫәп приборҙары буйынса түләгән ҡулланыусыларға ҡағыла.
Тәүлек зонаһына бүленгән тарифтар буйынса түләгән граждандар өсөн ҡаралған тарифтар менән Энергия һатыу компанияһының сайтында танышырға мөмкин.


text:
Фото:
Республиканың Балалар фонды беренсе класс уҡыусылары өсөн байрам үткәрҙе
Фото:
Рәсәй балалар фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһе яңы уҡыу йылы алдынан үткәргән «Балаға мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит» хәйриә акцияһы сиктәрендә Өфө ресторандарының береһендә бала йорттарында, социаль приюттарҙа һәм аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән 50 бала өсөн «Беренсе тапҡыр – беренсе класҡа» байрамы үткәрелде.
Балалар өсөн күңел асыу программаһы сараларға бай булды. Байрамда ҡатнашыусы һәр кем БР Балалар фондынан бүләк – канцелярия тауарҙары һәм татлы сувенирҙар алды.


text:
Истиҡләл мәсете
Координаталар: 6°10′11″ ю. ш. 105°49′51″ в. д. / 6.16972° ю. ш. 105.83083° в. д. (G) (O) (Я)
Истиҡләл мәсете (Masjid Istiqlal, Бойондороҡһоҙлоҡ мәсете) — Индонезияның Джакарта ҡалаһындағы мәсет, Көньяҡ-көнсығыш Азияла урынлашҡан иң ҙур мәсет.
Мәсет Индонезияның бойондороҡһоҙлоҡ алыу иҫтәлегенә төҙөлгән. Ғәрәпсә «istiqlal» бойондороҡһоҙ тигәнде аңлата.
1949 йылда Индонезия Нидерландтарҙан бойондороҡһоҙлоҡ алғас, мосолмандар иң күп йәшәгән илдә мәсет төҙөргә ҡарар ителә. Был фекерҙе Индонезия дин эштәре буйынса беренсе министры Вахид Хасим әйтә, Әнвәр Кокроаминото мәсет фонда рәйесе итеп тәғәйенләнә.
1961 йылдың 24 августында беренсе нигеҙ ташы һалына, төҙөлөш ун ете йыл дауам итә.
Мәсет 1978 йылдың 22 февралендә асыла.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Sejarah Masjid Istiqlal. Situs Resmi Masjid Istiqlal. 17 март 2012 тикшерелгән.


text:
Башҡортостан аграрийҙары тәүге ҡарҙа көнбағыш йыйыуҙы тамамлай
Тәүге ҡар Урал аръяғы райондары аграрийҙарына иң һуң өлгөрөүсе техник культура – көнбағыш йыйыуҙы тамамларға ҡамасауламаясаҡ. Урып һуғыу эштәрен тәүге һыуыҡтарҙа ла алып барырға мөмкин. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, кисә көньяҡ-көнсығыш райондарҙың күбеһендә ҡар яуҙы. Әбйәлил районында 1,5-2-сантиметр ҡалынлығында ҡар һалған.
— Беҙгә 3 меңгә яҡын гектарҙа көнбағыш йыйып алырға ҡалды, — тип хәлдәргә аңлатма бирҙе райондың ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Ирек Хәсәнов. – Был культураның ҙур өлөшө «Красная Башкирия» ауыл хужалығы етештереү кооперативына тура килә. Быйыл хужалыҡ гибридты уңышлы һайламаны, өлгөрөү ваҡыты оҙаҡҡа һуҙылды. Әммә был баҫыуҙарҙағы техник культураның уңышы яҡшы – гектарынан 20 центнерға тиклем.
Ауыл хужалығы идаралығы башлығының әйтеүенсә, урып һуғыу техникаһы етерлек. «Красная Башкирия»ның үҙендә генә яңы 6 комбайн баҫыуға сығырға әҙер. Көнбағыштың дымлылығы кәмеһен өсөн, әле агрономия хеҙмәте минус етегә тиклем һыуытыуын көтә, был урып һуғыуҙы күпкә еңеләйтәсәк һәм көнбағыш орлоғо сифаттарын яҡшыртасаҡ.
БР Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре, Урал аръяғы райондарында һауа торошоноң үҙгәреүе көнбағышты урып йыйыу темптарына йоғонто яһамаясаҡ, тип иҫәпләй. Көнбағыш сәселгән майҙандар ҙур түгел, шуға күрә ураҡ эштәрендә өҙөклөктәр булыр, тигән хәүеф юҡ, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфөлә ҡаланы таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы иғлан ителде
Өфөлә ҡаланы таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы иғлан ителде, ул 21 майға тиклем дауам итәсәк.
Айлыҡ сиктәрендә юлдарҙы, тротуарҙар, ҡоймалар, кәртәләрҙе, парапеттарҙы, бина фасадтарын ремонтлау, урамдарҙы, кварталдар араһындағы территорияларҙы таҙартыу, гараж кооперативтары, баҡсасылыҡ ширҡәттәре биләмәһен, йырындарҙы, йылға һәм күл ярҙарын таҙартыу, ҡала биләмәһендәге инештәрҙе төҙөкләндереү, санитар йомалар үткәреү буйынса эштәрҙе ойоштороу планлаштырылған.
Яҙғы өмәләр барлыҡ предприятие, учреждение һәм ойошмаларҙың, ҡала баҙарҙары һәм сауҙа комплекстарының территорияһында ойоштороласаҡ. Өфө хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һәр территорияға өмә өсөн яуаплы кешеләр беркетелгән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, беренсе яҙғы дөйөм ҡала өмәһе Өфөлә 21 апрелгә билдәләнгән.


text:
25 ноябрҙә Һаулыҡ һаҡлау өлкәһен үҫтереү мәсьәләләре буйынса республика советының күсмә ултырышы үтәсәк
25 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың күрһәтмәһе буйынса Һаулыҡ һаҡлау өлкәһен үҫтереү мәсьәләләре буйынса республика советының күсмә ултырышы үтәсәк. Был юлы төньяҡ-көнсығыш төбәктәрҙең — Салауат, Балаҡатай, Дыуан, Мәсетле һәм Ҡыйғы райондарының мәсьәләләре ҡараласаҡ. Медсоветтың пленар өлөшө Салауат районының Малаяҙ ауылында үтәсәк.
— 20 ноябргә барлыҡ объекттарҙа ла төҙөлөш эштәре тамамланып, бөтөн кәрәкле медицина ҡорамалдары һатып алынған булырға тейеш, - тигән бурыс ҡуйҙы 31 октябрҙә Хөкүмәттә үткән оператив кәңәшмәлә Премьер-министр Азамат Илембәтов. — Ваҡыт аҙ ҡалды. Был эштә бер өҙөклөк тә булырға тейеш түгел.
Вице-премьер Фидус Ямалетдиновтың билдәләүенсә, беренсел медицина-санитар ярҙам күрһәтеүсе дауалау-профилактика учреждениеларының муниципаль-ара үҙәктәр менән үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеүе, шулай уҡ тиҙ медицина ярҙамы күрһәтеүҙең һөҙөмтәлелеге, эшкә яраҡлы йәштәгеләр араһында үлем күрһәткесе кеүек мәсьәләләр медсоветтың төп темалары буласаҡ.
Ултырышҡа «Һаулыҡ һаҡлау» бүлеге буйынса муниципаль берәмектәр эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелек күрһәткестәре йыйынтығы әҙерләнгән, «Здравоохранение и социальное развитие Башкортостана» фәнни-ғәмәли журналының һәм «Территория здоровья — Башкортостан» журналының махсус сығарылыштары әҙерләнә, тип хәбәр иттеләр республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Һайлау көнөндә судтар эшләйәсәк
Рәсәй Федерацияһы Президентын һәм урындағы үҙидараның вәкиллекле органдары депутаттарын һайлау арҡаһында 2012 йылдың 4 мартында республика судтары көндәлек эш тәртибендә эшләйәсәк, тип хәбәр итте БР Юғары судының матбуғат секретары Елена Макушина. Район һәм ҡала судтарында, Юғары судта судьяларҙың нисек дежур итеүе билдәләнгән.
—РФ Гражданлыҡ-процессуаль кодексының 260-сы статьяһына ярашлы, тауыш биреүгә бер көн ҡалғас, тауыш биреү көнөндә йәки һайлауҙан һуң иртәгәһенә бирелгән ғариза шунда уҡ ҡарала. Ғаризала күрһәтелгән факттар өҫтәмә тикшереүҙе талап итһә, ғариза бирелгән көндән алып ун көндән дә һуңға ҡалмайынса ҡаралырға һәм хәл ителергә тейеш, — тип хәтергә төшөрҙө Елена Макушина. — Был һайлаусылар исемлегендәге хаталар йәки референдумда ҡатнашыусылар тураһындағы ғаризаларға ла ҡағыла. Һайлау көнөндә улар кисекмәҫтән ҡарала.


text:
Өфөнән хәҙер Киевҡа осорға мөмкин
Оҙайлы тәнәфестән һуң, 26 майҙан алып Украинаның баш ҡалаһы – Киев менән авиабәйләнеш тергеҙелә. «Өфө» халыҡ-ара аэропортының маркетинг бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, рейс аҙнаһына бер тапҡыр, шәмбе һайын, «Ямал» авиакомпанияһы менән Boeing-737-500 самолетында башҡарыласаҡ. Өфөнән күтәрелеү ваҡыты — 11.10-ҙа (урындағы ваҡыт буйынса), Киевҡа самолет («Борисполь» аэропорты) 11.05-ҙа барып етә.
«Өфө» аэропортында аңлатыуҙарынса, Киев – авиакомпания менән быйыл йәй асылған икенсе йүнәлеш. Когалымға даими рейстан тыш, авиакомпания Геленджик, Сочи, Анапа ҡалаларына рейстар башҡара. Ханты-Манси автономиялы округы ҡалаларына традицион рейстар ҙа үҙгәрешһеҙ ҡалған.


text:
Башҡортостанда ислам академияһы буласаҡ
— Башҡортостандан бер төркөм студенттар артынан самолет ебәреү республикала исламға уҡытыу өсөн мөмкинлектәрҙе киңәйтеү зарурлығын күрһәтте, — тине 3 февралдә үткән матбуғат конференцияһында БР Президенты Хакимиәте Етәксеһе урынбаҫары Аббас Ғәлләмов.
Бөгөн Мысырҙан алып ҡайтылған студенттарҙың күбеһе «Әл-Әзһәр» Халыҡ-ара ислам университетында уҡый. Был университет һуңғы ваҡытҡа тиклем теләүселәрҙең барыһын да ҡабул итте, шуға күрә исламды тәрән өйрәнергә ынтылыусы йәштәр араһында айырыуса ҙур популярлыҡ менән файҙалана. Сит илдә уҡытыу был өлкәлә Рәсәйҙә юғары квалификациялы уҡытыусылар етешмәүе менән дә аңлатыла. Шуға ҡарамаҫтан, Башҡортостан властары, БР мосолмандарының Диниә назараты менән килешеп, республикала ислам академияһы ойошторорға ниәтләй, унда уҡытыу өсөн сит илдән белгестәр ҙә саҡырыласаҡ.
— Шул рәүешле беҙ сит ил ислам университеттарына тулы хоҡуҡлы альтернатива булдырасаҡбыҙ, Ҡөрьәнде иң юғары кимәлдә өйрәнеү мөмкинлеге ойошторасаҡбыҙ, — тип билдәләне Аббас Ғәлләмов.


text:
Башҡортостанда аҙыҡ-түлек продукттары арзаная
Республиканың ҡулланыусылар баҙары тотороҡланды, һәм ай һайын төп аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар кәмей. Йәйҙең тәүге айы ла ҡағиҙәнән ситләшмәне.
Аҙыҡ-түлек кәрзиненә ингән бер юлы өс продуктҡа хаҡтар ике тапҡырға төштө. Бер ай эсендә бер килограмм кәбеҫтәгә хаҡ 10 һумға кәмене, һәм хәҙер ул 24,66 һум тәшкил итә. Бер килограмм ҡыярға хаҡ 73-тән 42 һумға (икеләтә тиерлек) төштө. Йомортҡаның ун данаһы өс һумға арзанайҙы. Белгестәр йәшелсәләргә миҙгелле хаҡтар кәмеүен билдәләй, ул көҙгә тиклем дауам итәсәк.
Статистиктар мәғлүмәтенә ярашлы, бер айҙа шәкәр бер һумға тиерлек арзанайҙы. Уға һорау күтәрелһә лә, хәҙер шәкәрҙең бер килограмы 37,01 һум тора. Сөнки баҡсала ер еләге өлгөрҙө, сиратта ҡышҡылыҡҡа ҡурай еләгенән ҡайнатмалар әҙерләү тора.
Июндә һыйыр итенә хаҡ ике һумға ҡыйбатланды, һәм хәҙер бер килограмм иттең хаҡы республика буйынса уртаса 225,99 һум тәшкил итә. Мул һөт осоро ҡыҙған мәл булһа ла, һөт аҙыҡтарына хаҡтар яңы ғына төшә башланы, һәм уның һатып алыу хаҡы байтаҡҡа кәмене.
Ҡулланыусылар кәрзиненә ингән төп аҙыҡ-түлек продукттарының картуф һәм кишерҙән башҡа бөтә төрҙәре буйынса хаҡтар түбәнәйеүе күҙәтелә.


text:
Башҡорт Ҡоролтайы мәғариф тураһында ҡанунға тәҡдимдәр әҙерләгән
Мәғариф стандарттарын барыһы ла тикшерә хәҙер. Ҡараштар ҙа бер төрлө түгел. Берәүҙәр, мәғариф системаһы хан заманғы стандарттар менән эшләй, үҙгрештәр кәрәк тиһә, икенселәре, мәктәптәрҙең матди-техник базаһы быға әҙер түгел, урта быуын уҡытыусылар өсөн дә яңылыҡтар ауыр буласаҡ тип белдерә.
Яңы уҡыу йылынан башланғыс кластарҙа ла яңы мәғариф стандарты индерелә. Уға ярашлы балаларҙың төрлө яҡлы үҫешенә ҙур иғтибар бүленергә тейеш. Мәҫәлән уҡыусылар беренсе кластан компьютер, заманса технологияларҙы өйрәнәсәк, мәҙәниәт, сәнғәт буйынса дәрестәр аласаҡ, рухи тәрбиәгә лә баҫым яһала. Ошондай класттар Республиканың бер нисә мәктәбендә әле тәжрибә рәүешендә ойошторолған.


text:
Ғәрәп илдәренән килгән туристарҙың маршрутында Башҡортостан буласаҡ — Владимир Мединский Фото: Олег Яровиков
Ғәрәп илдәренән килгән туристарҙың маршрутында Башҡортостан буласаҡ — Владимир Мединский
Ғәрәп илдәренән килгән туристарҙың маршрутында Башҡортостан буласаҡ — Владимир Мединский Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Ғәрәп илдәренән килгән туристарҙың маршрутына Башҡортостандың да өҫтәлеүе ихтимал. Был хаҡта кисә журналистар менән осрашыуҙа Рәсәйҙең мәҙәниәт министры Владимир Мединский хәбәр итте. Ул Кувейтҡа барған ыңғайы Дубайға килгән, унда дүшәмбе, 28 мартта Visit Russia икенсе милли туристик офисы асыла. Тәүгеһе Дубайҙа 2015 йылдың аҙағында барлыҡҡа килде, тип яҙа РИА Новости.
Министр һүҙҙәренсә, Рәсәй ғәрәп илдәренән, шул иҫәптән Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренән һәм Кувейттан илдең мосолман халҡы йәшәгән төбәктәренә туристар йәлеп итергә тырыша.
«Беҙ үҙебеҙҙең мосолман төбәктәре һәм ғәрәп илдәре менән тығыҙ туристик бәйләнештәр урынлаштырырға тырышабыҙ», — тип билдәләне Владимир Мединский.
Ғәрәп илдәре туристары Татарстанға килә башланы ла инде, тине ведомство башлығы. Уларҙың маршруттарына Башҡортостандың да өҫтәлеүе ихтимал.
Рәсәй һәм Фарсы ҡултығы төбәктәре араһында маршруттарҙы яйға һалыу иҡтисади мәсьәләләрҙе хәл итергә, илдәр араһында үҙ-ара аңлашыуға өлгәшеүгә булышлыҡ итә, тип өҫтәне министр.


text:
Республиканың ике баҫмаһы — ауыл хужалығы иҫәбен алыу тураһында иң яҡшы мәҡәлә конкурсында еңеүсе
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға арналған иң яҡшы мәҡәлә конкурсына йомғаҡ яһалды. Башҡортостандан ике баҫма Волга буйы федераль округында еңеүсе тип танылды. «Төбәк матбуғат баҫмаһының 2016 йылғы бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн» номинацияһында беренсе премияны (50 мең һум) «Туймазинский вестник» гәзите алды, ошо уҡ номинацияла икенсе премияға (30 мең һум) «Бакалинские зори» гәзите редакцияһы лайыҡ булды.
Конкурс илдең туғыҙ федераль округында үткәрелде. Бәйгегә 2015 йылдың 1 ноябренән 2016 йылдың 20 авгусына тиклем баҫылған эштәр ҡабул ителде.
Һәр федераль округ буйынса «Төбәк матбуғат баҫмаһының 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн»; «Төбәк мәғлүмәт агентлығының 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн»; «Төбәк матбуғат баҫмаһы хәбәрсеһенең 2016 йылғы Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыуға әҙерлекте һәм уны үткәреүҙе әүҙем яҡтыртҡаны өсөн» номинацияларында аҡсалата премиялар булдырылған.
Конкурстың дөйөм премия фонды 2 миллион 475 мең һум тәшкил иткән. Премияға 90 ҡатнашыусы лайыҡ булған. Бәйге йомғаҡтары Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу матбуғат үҙәгенең сайтында баҫылған.


text:
Өс йыл узды (һәм өс көн, һәм утыҙ өс сәғәт) беренсе версияһы transposh плагин күрһәтелде wordpress.org репозитории расширений.
Ваҡыт, һис шикһеҙ летит.
Беренсе йыл високосный (29сө февраль) һәм ысын високосный йыл өсөн transposh. Плагин ине скачано береһе артыҡ репозитории 50,000 тапҡыр быйыл етәсәк тотороҡло үҫеш характеристикаһы һәм дөйөм һаны теле поддерживаемых. Бөгөн дә беренселәре монг теле Талаш-тартыш беҙ беренсе плагин ярҙам итеү өсөн дөйөм һаны 66 телдәре.
Ине был, ысынлап та ла, мауыҡтырғыс (ҡайһылай, хужа тормош ҡыҙыҡлы) йыл өсөн автоматическое тәржемә итеү сәнәғәт һәм плагины, унда беҙҙең Google бер ни тиклем булһа ла уронил уларҙың ярдам менән API (генә булһын, переключаться яуап биреү моделенә) шул уҡ ваҡытта Bing керттек, яңы сикләүле. Буйынса transposh уңышлы преодолеть был үҙгәрештәр, шул уҡ ваҡытта башҡа плагины түгел, иҫән-һау ҡалған.
Киләсәге тота өсөн transposh? Беҙ аҡрын кипрей ҡайһы бер яңы әйберләр, эшләп беҙҙең күреү һәләтен көсәйтә йәшерергә тәржемә сайт, ҡасан барыһы да әҙер буласаҡ – улар буласаҡ. Шул уҡ ваҡытта,, һеҙҙең даими ярҙам булып тора беҙҙең өсөн мөһим, кайса2ында ябай хат менән “һеҙҙең плагин бик яҡшы тура килә” мәжбүр итә безне дауам итергә. Шулай булғас, әгәр һеҙ верте, сөнки беҙҙең барыһы да яҡшы, напишите безгә, әгәр һеҙ уйлайһы, беҙ тейеш йәшерергә нигеҙләмә әйберләрҙең, напишите безгә, һәм әгәр һеҙ уйлайһы, беҙ-отстой, беҙ аңлайбы, ни өсөн Һеҙ укынылар был хәбәр быға тиклем �
Теләүселәр үҙҙәрен оло 4-се йыл, maybe it will end with a bigger cake 🙂


text:
Башҡортостандың Торлаҡ инспекцияһы һөҙөмтәле эшмәкәрлеге буйынса Рәсәйҙә алдынғылар иҫәбендә
Башҡортостандың Дәүләт торлаҡ инспекцияһы һөҙөмтәле эшмәкәрлеге арҡаһында 2011 йыл йомғаҡтары буйынса Рәсәйҙең алдынғы өс субъекты иҫәбенә инде. Рейтинг РФ Төбәктәр үҫеше министрлығының торлаҡ-коммуналь хужалыҡ департаменты менән төҙөлгән.
Үткәрелгән тикшереүҙәр һөҙөмтәһендә етешһеҙлектәрҙең 90 проценты бөтөрөлгән. Федераль министрлыҡ граждандар мөрәжәғәттәре менән эшләүҙә күҙәтеү ведомствоһының өлгөрлөгөн һәм һөҙөмтәлелеген билдәләй.
Граждандар мөрәжәғәттәренең артыуы ведомствоға ышаныстың юғары булыуы тураһында һөйләй. Былтыр мөрәжәғәттәр иҫәбе бер ярым тапҡырға артҡан. БР Торлаҡ инспекцияһына физик, юридик шәхестәрҙән, башҡарма власть органдарынан, киң мәғлүмәт сараларынан йәмғеһе 6316 хат килгән. Уларҙың яртыһынан ашыуы идара компанияларының насар эшләүенә һәм күп фатирлы йорттарҙың техник торошона бәйле.
— Асыҡланған етешһеҙлектәрҙең күбеһен бөтөрөү ҙур финанс сығымдары талап итмәй, — тип иҫәпләй Башҡортостандың баш дәүләт торлаҡ инспекторы Илдар Замалетдинов. – Хеҙмәтләндереүсе ойошмаларҙың эшен тейешенсә көйләү ҙә етә.
Дәүләт торлаҡ инспекцияһы бер нисә идара компанияларына асыҡланған етешһеҙлектәрҙе бөтөрөү буйынса 258 млн һумға эштәрҙе башҡарырға ҡушҡан. Бынан тыш, 2011 йылда теркәлгән етешһеҙлектәр һөҙөмтәләре буйынса торлаҡ бинаға һәм коммуналь хеҙмәттәргә түләүҙәр дөйөм алғанда 97,06 млн һумға ҡайтанан иҫәпләнгән. Дәүләт инспекцияһы мәғлүмәттәренә ярашлы, тикшереүҙәр барышында торлаҡ фондын техник файҙаланыу, торлаҡ биналарынан файҙаланыу һәм коммуналь хеҙмәттәр менән тәьмин итеү буйынса 42326 ҡағиҙә боҙоу осрағы асыҡланған.
Ведомство милекселәр ширҡәттәре эшмәкәрлеген дә контролдә тота. Былтыр 68 ширҡәткә ҡағиҙә боҙоуҙарҙы бөтөрөүгә күрһәтмә бирелгән, суд тикшереүе буйынса 72 ширҡәт ябылған. Әлеге ваҡыта тағы ла 88 ширҡәт ябылыу алдында тора.
Ведомство инспекторҙары торлаҡ фондының көҙгө-ҡышҡы миҙгелгә әҙерлегенә бәйле етешһеҙлектәрҙе ваҡытында асыҡлаған. Ошоноң арҡаһында 2011-2012 йылғы йылытыу миҙгеле тотҡарлыҡһыҙ башланған.


text:
Башҡортостан урамдарҙы яҡтыртыуға быйыл 190 млн һум сарыф итәсәк
Башҡортостанда 2011 йылда тышҡы яҡтыртыу системаларын модернизациялауға 190 миллион һумдан ашыу сумма бүленәсәк. 95,2 млн һумы – республика бюджеты иҫәбенән. Урындағы бюджеттарҙан да шул сама аҡса һалынасаҡ. Тейешле маҡсатлы программа республика Хөкүмәте менән раҫланған.
Бер йыл эсендә Башҡортостандың тораҡ пункттарын тулыһынса яҡтыртып бөтөп булмаясаҡ. Программа биш йылға иҫәпләнгән. Башҡортостандың Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы был программаны ике этапта ғәмәлгә ашырасаҡ.
БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы мәғлүмәте буйынса, тәүҙә булған фонарҙәрҙе инвентаризациялау талап ителә. Иҫкергән яҡтыртҡыстар тергеҙеләсәк һәм яңыһына алмаштырыласаҡ. 2013 йылдан башлап республикала энергияны һөҙөмтәле файҙаланыусы заманса технологиялар һәм материалдар ҡулланып, урамдарҙы яҡтыртыуҙың яңы системаларын төҙөүгә тотонасаҡтар.
Программа сараларын финанслауҙың дөйөм күләме 1726 млн һум тәшкил итәсәк.


text:
Дөгө
Дөгө (лат. Orýza) — бөртөклөләр ғаиләһендәге бер йыллыҡ һәм күп йыллыҡ үләндәр төркөмөндәге ярма культураһы.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бер йыллыҡ сәсеү дөгөһө (Oryza sativa) — ауыл хужалығы культураһы булараҡ тропик һәм субтропик климат бүлкәтендә үҫтерелә. Был боронғо ауыл хужалығы культураларының береһе. Бынан 9 мең йыл самаһы элек өйгә эйәләштерелгән.
Африкала асыҡ дөгө (Oryza glaberrima) үҫтерәләр. Урындағы халыҡ аҙыҡ өсөн ҡырағай дөгө (Oryza punctata) ҡуллана.
Ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөгө орлоғонан дөгө ярмаһы, крахмал эшләйҙәр, дөгө бәбәгенән май алалар. Ҡытайҙа дөгө шарабы таралған. Японияла милли спиртлы эсемлек сакэ һәм сәй церемонияһы өсөн шәрбәтле тәмләткестәр етештерәләр. Дөгө һаламынан ҡағыҙ, картон, үрелгән әйберҙәр етештерәләр. Дөгө көрпәһе малсылыҡта мал аҙығы итеп файҙаланыла. Кореяла дөгө ҡалдыҡтарынан сикхе һәм суннюн тигән милли эсемлектәр әҙерләйҙәр.
Тағы ла попкорнға оҡшаған еңел дөгө эшләйҙәр.
Ислам илдәрендә бер дөгө ярмаһы ауырлығына тиң ауырлыҡ үлсәү берәмеге — арузза ҡулланалар.


text:
«Мин һәм Мостай Кәрим» конкурсы балаларҙың ижади эштәрен ҡабул итә башланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн республикала Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең 95 йыллығына арналған «Мин һәм Мостай Кәрим» конкурсы башланды. Конкурстың маҡсаты – яҙыусының ижадын өйрәнеү, пропагандалау, үҫеп килгән быуындың һәләттәрен үҫтереү.
Конкурс төрлө йәш категорияларында әҙәбиәт, һынлы сәнғәт һәм компьютер графикаһы буйынса номинацияларҙа уҙғарыла. Унда 7 йәштән алып 18 йәшкә тиклемге балалар ҡатнаша ала. Ул яҙыусы тураһында шиғырҙар, хикәйәләр, уның әҫәрҙәренең тәржемәләре, ижадына һүрәттәр, «Мостай Кәримдең тормошо һәм ижады» темаһына кроссвордтар, видеопрезентациялар булыуы мөмкин.
Әҙәби әҫәрҙәрҙе башҡорт, рус, татар һәм башҡа телдәрҙә ижад итергә була. Конкурстың һөҙөмтәһе 17 октябрҙә, Өфөлә, Мостай Кәримдең һәйкәле эргәһендә төбәк-ара әҙәби фестивалдә иғлан ителәсәк. Еңеүселәрҙе бүләктәр һәм дипломдар көтә.
Ойоштороусылары – Республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы, яҙыусы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллина, «Башҡортостан» һәм «Йәншишмә» гәзиттәре редакциялары.
Конкурста ҡатнашыуға заявканы һәм үҙ эшеңде 10 октябргә тиклем Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 47 адресы буйынса йәки конкурсты ойоштороусы гәзиттәрҙең редакцияларына тапшырырға кәрәк.


text:
Рәсәй Президенты республиканың 90 йыллығы менән ҡотланы
Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Медведев Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимовты һәм республика халҡын Башҡортостан Республикаһы төҙөлөүенең 90 йыллығы менән ҡотлап телеграмма ебәрҙе. Телеграммала, атап әйткәндә, шулай тиелә:
"Хөрмәтле дуҫтар!
Һеҙҙе Башҡортостан Республикаһы төҙөлөүенең 90 йыллығы менән ҡотлайым. Һеҙҙең төбәк тарихында данлы һәм героик биттәр байтаҡ. Һәм республика халҡы үҙ яҡташтарының исемдәре һәм ҡаҙаныштары, быуындан-быуынға тапшырыла килгән хеҙмәт һәм мәҙәни традициялары менән хаҡлы рәүештә ғорурлана ала. Башҡортостан ере һәр ваҡыт талантлы кешеләргә — ижади мираҫы бөтә донъяның рухи ҡаҙанышына әйләнгән танылған яҙыусыларға, рәссамдарға, күренекле ғалимдарға йомарт булды.
Бөгөн республика даими үҫешә, ҡеүәтле сәнәғәт һәм интеллектуаль потенциалға эйә, мөһим социаль программаларҙы уңышлы тормошҡа ашыра.
Инициатива, дәрт һәм маҡсатҡа ынтылышығыҙ һеҙгә киләсәктә лә Башҡортостан һәм бөтә Рәсәйҙең сәскә атыуы хаҡына юғары һөҙөмтәләргә өлгәшергә ярҙам итер, тип ышанам.
Һеҙгә яңы уңыштар һәм иң изге теләктәр.
Д. Медведев".


text:
Республикала инвалидтарҙың һайлау хоҡуҡтарын тәьмин итеүгә ҙур иғтибар бүленә
4 мартта үтәсәк һайлауҙарға әҙерлек барышында Башҡортостанда физик мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең һайлау хоҡуҡтарын тәьмин итеүгә ҙур иғтибар бүленә.
«Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова хәбәр итеүенсә, статистика буйынса республикала һәр унынсы һайлаусы – инвалид, шуға күрә алдағы һайлауҙарҙа күҙ буйынса инвалидтар өсөн алты махсус участка эшләйәсәк: Өфөнөң Киров районында, Стәрлетамаҡта һәм Белоретта – берәр участка, Бәләбәйҙә — өсәү.


text:
Республиканың страховка фондына 9 мең тонна иген һалынған
Республикала яҙғы бойҙайҙың страховка фонды 21 процентҡа тулыланған, йәғни унда 9 мең тонна иген һалынған.
Ужым культураларының күсмә фондына 36 мең тонна иген (63 процент), 1,159 миллион тонна күп йыллыҡ үлән (50 процент) һалынған.
Иген фондын формалаштырыу төбәктә ураҡ эштәре менән бергә алып барыла. График тығыҙ булыуға ҡарамаҫтан, Иглин, Илеш, Нуриман һәм Стәрлетамаҡ райондары хужалыҡтары яҙғы сәсеүгә орлоҡ әҙерләүҙе тамамлаған.
Шулай уҡ республиканың 18 районы – ужым культураларының күсмә фондын, 9 районы күп йыллыҡ үләндәр орлоғо фондын тулыһынса әҙерләгән, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфө архитекторҙары Силәбе өлкәһе өсөн мәсет проектын эшләй
«Экопроект «Вакар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Өфө архитектура-планлаштырыу оҫтаханаһы Силәбе өлкәһе өсөн мәсет проектын төҙөй. Был турала ойошма етәксеһе Вәкил Дәүләтшин хәбәр итте. Бина ике ҡаттан торасаҡ, тип планлаштырыла. Унда ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн айырым намаҙ уҡыу залдары буласаҡ.
Был Өфө оҫтаханаһы иҫәбендә тәүге генә мәсет проекты түгел. Мәҫәлән, тап уның архитекторҙары — Башҡортостан баш ҡалаһындағы «Ләлә-Тюльпан» һәм тағы бер нисә ғибәҙәтхана авторҙары. Бынан тыш, «Экопроект «Вакар» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Надымдағы беренсе мәсет проекты авторы булып тора.
— Беҙгә Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән төрлө объекттар проектын төҙөүҙе һорап йыш мөрәжәғәт итәләр, — ти Вәкил Вәғиз улы. – Күптән түгел яңы Уренгойҙан 15 мең квадрат метр дөйөм майҙан менән сауҙа-күңел асыу комплексы проектын төҙөүгә заказ килде. Әйтергә кәрәк, иҡтисади көрсөк йоғонтоһо архитектура өлкәһендә лә кире сағыла. Әгәр элек тотош райондар һәм комплекстар проектын төҙөһәк, хәҙер берәм-бөртөк заказдар менән сикләнергә тура килә. Беҙҙә төҙөлөштәре әле туҡтатылған әҙер проекттар ҙа байтаҡ. Улар иҫәбендә Өфөләге ике ҡунаҡхана проектын айырып күрһәтергә мөмкин.


text:
Өфөлә эш биреүселәрҙән тәҡдимдәр артҡан
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Апрель башында Өфөлә эш биреүселәрҙең әүҙемлеге артҡан. Эш тәҡдим итеүселәр һаны өс процентҡа күбәйгән. Superjob.ru Европаның ҙур рекрутинг порталы ошондай мәғлүмәт килтерә.
Медицинала һәм фармацевтикала һиҙелерлек үҫеш күҙәтелгән. Медицинала тәҡдимдәрҙең яртыһынан ашыуы табиптарға тура килә, терапевтарға ихтыяж ҙур. Вакансияларҙың 15 проценты — фармацевтарға, 13-ө шәфҡәт туташтарына йүнәлтелгән.
Өфөлә табиптарға уртаса 30-50 мең һум тәҡдим итәләр, әммә һирәк булған белгестәр һәм юғары квалификациялы табиптар өсөн хеҙмәт хаҡы күберәк. Мәҫәлән, табип-диетолог 150 мең һумға тиклем алырға мөмкин.


text:
Республика Йәмәғәт палатаһы «Кроношпан» заводы төҙөлөшө мәсьәләһен артабан тикшерә
Өфөлә БР Йәмәғәт палатаһының «Кроношпан» заводы төҙөлөшө мәсьәләһенә арналған ултырыш үтте. Быныһында министрлыҡтар, ведомстволар вәкилдәре, йәмәғәтселәр һәм эксперттар төҙөлә башлаған предприятиеның проект документтарын өйрәнергә йыйылды. Республика Йәмәғәт палатаһы рәйесе Рәмил Бигнов, Башҡортостан территорияһында ағас эшкәртеү предприятиеһын төҙөү мәсьәләһе хәҙер ил етәкселеге күҙ уңында тора, тип белдерҙе.
Инициативалы төркөм вәкиле Павел Ксенофонтов, үҙенең һәм уның коллегаларының һуңғы аҙнала Михаил Бабич тарафынан ойошторолған эш төркөмөнә «бик күп һорауҙары» йыйылды, тип хәбәр итте. Тулы хоҡуҡлы вәкил менән осрашыу һөҙөмтәһендә «Кроношпан» заводын төҙөү буйынса мәсьәләне өйрәнеүҙе «таҙа биттән» башларға тигән ҡарар ҡабул ителә, тигәнде иҫкә төшөрөп, йәмәғәтселәр уларҙың эшенең объективлығында шикләнә башланы. Ксенофонтов шулай уҡ рәсми булмаған сығанаҡтарҙан предприятие етәкселеге хәҙер килеү юлдарын төҙөүҙе дауам итеү өсөн металға заказ биреүе тураһында мәғлүмәт ишетеүе хаҡында хәбәр итә, ул федераль власть менән туҡтатып торолғайны.
Рәмил Бигнов кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы имеш-мимештәргә һылтанмайынса, етди факттарға таянырға саҡырҙы.
Проект документын өйрәнеү мәсьәләһе буйынса төп докладсы итеп «Кроношпан» предприятиеһы етәксеһе Ардашер Курбаншо билдәләнде, ул, предприятие етәкселеге алдына Волга буйы федераль округынан эшсе төркөм ағзалары менән эш ултырышы сиктәрендә ҡуйылған бөтә бурыстар үтәлә, тине.
Ултырышҡа экология, ҡалдыҡтарҙы утилләштереү өлкәһендә эксперттар, технологтар саҡырылғайны. Уларҙың ҡайһы берҙәре иреш-талаш ҡубыуы, һәм бындай шарттарҙа конструктив һөйләшеү алып барып булмауы сәбәпле ултырышты ташлап сығып китте.
— Беҙ инде нисәмә йыл сәнәғәт предприятиеларында яңы ябыҡ һыу әйләнеше технологияһын эшкәртеү менән шөғөлләнәбеҙ, — тине «Индиго» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры, ҡалдыҡтарҙы утилләштереү технологияһы буйынса эксперт Илфир Кашапов. — Был технология тирә-яҡ мөхиткә ҡалдыҡтарҙы ташлауҙы туҡтатырға мөмкинлек бирә. Предприятие һыуҙы ҡулланмай тиерлек, ул әҙләп кенә ала. Һыу ауыр металдарҙан, фенолдан, нефть продукттарынан таҙартыла һәм уны ҡайтанан ҡулланырға була. Һөҙөмтәлә бер нисә маҡсатҡа ирешелә: беренсенән, һыу әҙ ҡулланыла, икенсенән тирә-яҡ мөхит бысранмай. Ошондай уҡ технологияларҙы «Кроношпан» заводында ла ҡулланып була, ул тәбиғәтте бысратмайынса, республика иҡтисадын күтәреүгә булышлыҡ итәсәк.
Дөйөм алғанда, фекер алышыуҙа ҡатнашыусылар, был осрашыу һуңғыһы түгел һәм завод төҙөлөшөнә бәйле мәсьәләләрҙе тикшереү дауам ителәсәк, тип билдәләне.


text:
Өфөлөләр бал йәрминкәләренә саҡырыла
Йома, 16 августа, Өфө ҡалаһы Калинин районының «Моторҙар эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда бал йәрминкәһе үтә.
Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә балдың төрлө сорттары, шулай уҡ умартасылыҡ продукттары тәҡдим ителәсәк.
Башлана – 10 сәғәттә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 5 августа Өфөлә, Башҡорт дәүләт аграр университетының Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда IX бал йәрминкәһе асылды. «Башинформ» агентлығына Совет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкә көн һайын 10.00 – 16.00 сәғәттәрҙә 31 авгусҡа тиклем эшләйәсәк.


text:
Кимжа (Мезень ҡушылдығы)
Кимжа — Рәсәйҙәге йылға. Архангельск өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Мезень йылғаһының һул ярына тамағынан 81 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 158 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Двина-Печора һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Мезень Малонистогорская ауылы янындағы һыу үлсәү посынан тамағына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Өҫтәмә бассейны юҡ, йылға бассейны — Мезень[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса[2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 03030000212103000050435
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 103005043
- Бассейн коды — 03.03.00.002
- ГӨ буйынса томы — 03
- ГӨ буйынса сығарылыш — 0
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Кимжа.


text:
Чехия
Координаталар: 49°51′00″ с. ш. 15°28′00″ в. д. / 49.85000° с. ш. 15.46667° в. д. (G) (O)
Чехия (чех Česko) / Че́х республикаһы (чех Česká republika) — Үҙәк Европала урынлашҡан дәүләт. Төньяҡтан Польша, төньяҡ-көнйатыш һәм көнбайыштан Германия, көньяҡтан Австрия, көнсығыштан Словакия менән сикләшә. Сиктәренең дөйөм оҙонлоғо — 1 880 км. Баш ҡалаһы — Прага . Хәҙрге Чехия составына ошо тарихи төбәктәр инә: Богемия (чех Čechy), Моравия (чех Morava) һәм Чех Силезияһы (чех české Slezsko). Ил атамаһы ошо исемдәге халыҡ этнонимынан алынған.
1999 йылдан НАТО ағзаһы, 2004 йылдан Европа берләшмәһенә инә.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Чех республикаһы — суверенлы, демократик дәүләт. Ғәмәләдге конституцияһы 1992 йылдың 16 декабрендә ҡабул ителгән һәм 1993 йылдың 1 ғинуарынан ғәмәлгә ашырыла башлаған. Дәүләт етәксеһе — президент, ул парламенттың ике палатаһы тарафыннан 5 йыллыҡ мөҙҙәткә һайлана . Закон сығарыусы органы — депутаттар палатаһы һәм Сенаттан торған парламент. Башҡарма хакимиәт органы — президент тарафынан тәғәйенләп ҡуйылған хөкүмәт.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Һанлы исемлектең бер юлы


text:
12 иҫәп алыусыны эт тешләгән
Бөгөн Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙың һуңғы көнө. 23 октябргә мәғлүмәттәргә ҡарағанда, Башҡортостанда 3 миллион 621 мең 895 кеше иҫәпкә алынған. Был республика халҡының 90 проценты самаһы. Иҫәп алыусылар 1210 сит ил кешеһен дә яҙып алды. Улар араһынан 20 меңе – махсус контингентҡа ҡараған кешеләр.
Билдәле булыуынса, иҫәп алыусының эшмәкәрлеге төрлө бәхетһеҙлек осраҡтарынан страховкалана. БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостанда 17 страховкалау осрағы теркәлгән. Шуларҙан 12 осраҡта иҫәп алыусыны эт тешләгән.
Республика халҡы статистиктар менән ҡыҙыу линия буйынса бик әүҙем аралаша. Бөтәһе 600 шылтыратыу ҡабул ителде. Башлыса халыҡ яҙылыу өсөн стационар участкалар адрестары һәм процедураның үҙе менән ҡыҙыҡһына.
Иртәгә иҫәп алыусылар менән инструкторҙар тикшереп йөрөп сығасаҡ. Улар йыйылған мәғлүмәттәрҙең 10 процентын тикшерәсәк.


text:
Иртәгә йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә санитар-эпидемиологик именлек мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин
2 февралдә РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә санитар-эпидемиологик именлекте тәьмин итеү буйынса федераль ҡануниәт талаптарын үтәү мәсьәләләренә бәйле граждандар ҡабул итеү үтәсәк. Халыҡты Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм кеше именлеге өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе Роберт Тәкәев ҡабул итәсәк.
Ҡабул итеү сәғәт 10-да башлана.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100-сө йорт адресы буйынса урынлашҡан («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы).
Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты Фото: Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты Фото: Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
3 декабрҙә Кремлдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Мәскәү һәм Бөтә Русь патриархы Кирилл менән осрашты.
Әңгәмәлә Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон һәм Мәскәү Патриархияһында эштәр менән идара итеүсенең беренсе урынбаҫары епископ Воскресенский Савва ҡатнашты.
Башҡортостан Башлығы Өфөләге Изге Богородица сиркәүендә төҙөкләндереү эштәренең тамамланыуы хаҡында хәбәр итте, шулай уҡ Патриарх Кирилды Башҡортостанға саҡырҙы. Патриарх саҡырыуҙы ҡабул итте. Сәфәр 2016 йылдың йәйенә планлаштырылған.
Һуңынан Башҡортостандағы конфессия-ара мөнәсәбәттәр тикшерелде.
– Беҙ һәйбәт эшләйбеҙ. Төбәктә ҡаршылыҡтар, конфликттар юҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ рухи һәм матди яҡтан бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ, сөнки сиркәүҙәрҙе тергеҙергә кәрәк.


text:
Өфөләр бер көнгә автомобилдәрҙән баш тартасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
22 сентябрҙә бөтә донъяла Автомобилһеҙ бер көн билдәләнәсәк. Йола буйынса был көндө автомобилдән баш тартырға һәм тәғәйенләнгән урынға (эш, уҡыу) йәйәү йәки йәмәғәт транспортында, велосипедта барырға тәҡдим ителә.
Акцияның төп маҡсаты – машиналарҙың тирә-йүнгә кире йоғонтоһо тураһында иҫкә төшөрөү һәм шәхси автомобилдәрҙе ҡалала йөрөү өсөн файҙаланыуҙы кәметеү.
Йыл һайын Өфөлә генә автомобилдәр һаны уртаса 30 меңгә арта. Мәскәүҙә, донъяның ҙур ҡалаларында был һан күпкә юғары.
Автомобилһеҙ бер көн акцияһын үткәреү идеяһы 1998 йылда Францияла барлыҡҡа килә. Ул ваҡытта ике тиҫтәгә яҡын ҡала ошо датаны билдәләй. 2001 йылда донъяның 35 илендә меңдән ашыу ҡала хәрәкәткә ҡушыла. Өфөлә беренсе тапҡыр 2009 йылда ойошторола.
Быйыл Бөтә донъя автомобилһеҙ бер көн Европа мобиллек аҙналығы сиктәрендә уҙғарыла. 16 сентябрҙән 22-нә тиклем үтәсәк аҙналыҡта Рәсәйҙең 40-ҡа яҡын ҡалаһы: Мәскәү, Санкт-Петербург, Владивосток, Өфө, Калининград, Ҡазан һәм башҡалар ҡатнаша. Унда велопарадтар, акциялар, конференциялар ойоштороу ҡаралған, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Төбәктә «Тыуған ауылым» республика халыҡ байрамында ҡатнашыусыларҙан ғаризалар ҡабул ителә
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
18 июлдә Тәтешле районының Аҡсәйет ауылында «Тыуған ауылым» республика халыҡ байрамы ойошторола. Байрам халыҡ ижадын һаҡлауға һәм үҫтереүгә, башҡорт һәм татар эстрада йырын популярлаштырыуға, Рәсәй халыҡтарының милли традицияларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен тергеҙеүгә йүнәлтелгән.
Киске сәғәт 5-тән 8-гә тиклем башҡорт, татар, рус, удмурт, мари милли ихаталары конкурсы була. Һәр ихатала шәжәрә, милли аш-һыу, кәрәк-яраҡтар, кейем-һалымдар ҡуйыла. Байрамдың икенсе өлөшөндә йыр-бейеү, халыҡ уйын ҡоралдарында башҡарыусылар фестивале уҙа. Сарала Башҡортостандан ғына түгел, Татарстан, Удмуртия, Пермь крайы, Свердловск өлкәһе солистарының ҡатнашыуы көтөлә. Тәтешле, Борай, Асҡын райондарының, Нефтекама ҡалаһының, Пермь крайының Барҙа, Көйәҙе һәм Чернушка райондарының бейеү коллективтары сығыш яһаясаҡ. Тәтешле районының һәм Яңауыл ҡалаһының тальянсылар ансамбле, Балтас районының халыҡ уйын ҡоралдары ансамбле халыҡ музыка ҡоралдары фестивалендә ҡатнашасаҡ. Программала шулай уҡ Башҡортостан һәм Татарстан сәнғәт оҫталарының концерты ҡаралған.
Сараға 18 йәштән өлкән ҡатнашыусылар саҡырыла. «Тыуған ауылым» республика байрамында ҡатнашыу өсөн ғаризалар 8 июлгә тиклем kult-tat@rambler.ru, tat-ok@inbox.ru электрон почтаһына ҡабул ителә. Телефон: 8 (34778) 2-14-24, факс 8 (34778) 2-17-73.
Байрамды ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Тәтешле районы хакимиәте, Татарстандың «Салауат» театр-студияһы.


text:
Талпандан Башҡортостанда 11254 кеше зыян күргән
“Роспотребнадзор”ҙың БР буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республиканың дауалау-профилактик учреждениеларына талпан ҡаҙалыуҙан зыян күргән 11254 кеше мөрәжәғәт иткән, шуларҙың 26,0% — балалар.
«Башҡортостан Республикаһында гигиена һәм эпидемиология үҙәге» федераль дәүләт һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы лабораторияһында 1 апрелдән алып 4784 талпан тикшерелгән. Ни бары 81 талпандың (1,7%) талпан энцефалиты вирусы менән зарарланыуы асыҡланған.
Белгестәр бик ваҡытлы иммуноглобулинопрофилактика үткәргән. 2727 мөрәжәғәт итеүсегә, шул иҫәптән 1923 (65,0%) балаға ярҙам күрһәтелгән.
Хәҙерге ваҡытта Башҡортостанда вируслы талпан энцефалиты менән ауырыу осрағы теркәлмәгән.


text:
Фото:
«Өфөнөң йыйылма командаһы» Премьер-лигаға сыҡты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
«Өфөнөң йыйылма командаһы» ошо йылдың март айында Александр Масляковтың Премьер-лигаһында сығыш яһаясаҡ.
Команда Сочиҙа үткән XXVI «КиВиН-2015» фестивале йомғаҡтары буйынса рәсми саҡырыу алды. Унда Рәсәйҙән һәм Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһенән бер нисә йөҙ команда ҡатнашты.
«Өфөнөң йыйылма командаһы»на өс йыл. Етәксеһе Тимур Шәйхетдинов һүҙҙәренсә, 26 йыл эсендә беренсе тапҡыр федераль телеканалда Башҡортостандан КВН командаһы сығыш яһаясаҡ.
— Командала 15 кеше. Сәхнәлә сығыш яһаусы ете кешенән тыш, администратор, тауыш режиссеры, костюмер. Шаяндар һәм тапҡырҙар иҫәбендә Башҡорт дәүләт университеты, Өфө дәүләт нефть техник университеты студенттары, Башҡорт дәүләт педагогия университеты аспиранттары, кисәге студенттар ҙа бар, — тип һөйләне Тимур Шәйхетдинов.
21 февралдә Өфөлә КВН фестивале ойошторола. Унда бөтә республиканан шаяндар һәм тапҡырҙар йыйыла, ә 1 марттан 4-нә тиклем «Өфөнөң йыйылма командаһы» Мәскәүҙә Премьер-лигала сығыш яһай.
Сочиҙа сығыш яһаған «Әҙәбиәтселәр клубы» командаһы ла яҡшы һөҙөмтә күрһәтте — ул Беренсе лигаға үтте.


text:
В ПОМОЩЬ УЧИТЕЛЮ ОТ ПРОЕКТА "ИНФОУРОК":
СКАЧАТЬ ВСЕ ВИДЕОУРОКИ СО СКИДКОЙ 86%
Видеоуроки от проекта "Инфоурок" за Вас изложат любую тему Вашим ученикам, избавив от необходимости искать оптимальные пути для объяснения новых тем или закрепления пройденных. Видеоуроки озвучены профессиональным мужским голосом. При этом во всех видеоуроках используется принцип "без учителя в кадре", поэтому видеоуроки не будут ассоциироваться у учеников с другим учителем, и благодарить за качественную и понятную подачу нового материала они будут только Вас!
МАТЕМАТИКА — 603 видео
НАЧАЛЬНАЯ ШКОЛА — 577 видео
ОБЖ И КЛ. РУКОВОДСТВО — 172 видео
ИНФОРМАТИКА — 201 видео
РУССКИЙ ЯЗЫК И ЛИТ. — 456 видео
ФИЗИКА — 259 видео
ИСТОРИЯ — 434 видео
ХИМИЯ — 164 видео
БИОЛОГИЯ — 305 видео
ГЕОГРАФИЯ — 242 видео
Десятки тысяч учителей уже успели воспользоваться видеоуроками проекта "Инфоурок". Мы делаем все возможное, чтобы выпускать действительно лучшие видеоуроки по общеобразовательным предметам для учителей. Традиционно наши видеоуроки ценят за качество, уникальность и полезность для учителей.
Сразу все видеоуроки по Вашему предмету - СКАЧАТЬ
Описание презентации по отдельным слайдам:
Яңы Хвалын урта мәктәбенең 5 класс уҡыусыһы Сукбаева Кристинаның эше. Уҡытыусыһы: Абдуллина Гүзәл Салауат ҡыҙы Презентация
Эремсек һәм уның файҙаһы.
Маҡсат һәм мәсьәләләр Эремсек эшләүҙе өйрәнергә булдым. Был эштә мин ни өсөн был ризыҡ эремсек тип аталғанын асыҡларға тейешмен. Эремсек эшләүҙе өйрәнеү. Эремсектең файҙаһын һәм халыҡ медицинаһында нисек ҡулланғандарын өйрәнеү.
Эш төрҙәре: -әҙәбиәт менән эш, интернет селтәренән мәғлүмәттәр эҙләү,аш-һыу рецептарын өйрәнеү -күҙәтеү. Эҙләнеүҙә ярҙам иттеләр: уҡытыусым, әсәйем, ҡәрсәйем.
Эремсек эшл19 ысулы Бер биҙрә (9-10 л) һөттө эмалле һауытҡа ҡойоп, бик эҫе лә, һалҡын да булмаған, бер кем дә тейеп ҡуҙғатмаҫ ышыҡ урынға, ҡапҡасын ябып, бер йә ике тәүлеккә ултыртаһың.Һөт шулай үҙе генә ойорға тейеш. Яҡшы ойоғанын белеү өсөн ағас ҡалаҡ менән төртөп ҡарағыҙ: ҡағылыу менән ҡатҡыл массаның өҫтөндә һыу күренһә, һәйбәт ойоған тигән һүҙ. Йәйенке йоҡа тышлы кәстрүл алабыҙ. Бәләкәйерәк сүмес менән биҙрәлә ойоған 6аты6ты бик һаҡ, һелкетмәй генә плитәгә ултыртырға 3әм көслө утты асабыҙ. Янынан китмәйем. :ҡатыҡ тигеҙ йылынһын өсөн, 5-7 минут үтеүгә әлеге сүмес менән киҫәктәрҙе әкрен генә сәғәт теле йөрөшө ыңғайына, өҫкә күтәрмәй генә әйләндерергә кәрәк. Кәстрүлдәге ҡатыҡтың тигеҙ булып эҫегәнен белгәс тә, утты һүндерәбеҙ ҙә кәстрүлдең ҡапҡасын ябабыҙ. Плитәнең йылыһында шулай бер аҙ ултыра бирһен.30 минут тирәһе ваҡыт үткәс,кәстрүлде иҙәнгә төшөрәбеҙ. Һаҡ ҡына эшләйбеҙ! Бына шулай ул һыуынғанса ултырырға тейеш.(я6ынса 5-6 сәғәт).Шул арала биҙрә, тишекле сүмес, таҙа марля әҙерләргә.
Һыуынған кәстрүлде асып, сүмес менән эремсектән айырылған күкшел-һары һыуҙы, сүместе еңелсә батырып икенсе биҙрә өҫтөндәге тишекле сүмескә (өҫтөнә марля ҡапланған) һалаһың. Һарҡытырға ҡуябыҙ. (үҙ яйы менән һарҡыһын. 2-3 сәғәт шулай тора. Инде ярмаланып торған эремсек әҙер.Уны табаҡҡа бушатырға ла аҙ ғына тоҙ һибәләп еңелсә болғатырға һәм һыуытҡысҡа ҡуйырға.
Эремсегем әҙер!
Эремсекте нисек ашарға була Ҡаймаҡлы эремсек. Әҙер эремсеккә яңы айыртылған ҡаймаҡ һәм әскелтем тәм биреү өсөн 1-2 ҡалаҡ әсе ҡатыҡ ҡушып болғатырға. Шәкәрле эремсек. Һуғанлы эремсек. һарымһаҡлы эремсек. Аҡ әнис (тмин) йәки борос ҡушылған эремсек.
Эремсектән блюдалар
Эремсектән бәлешем әҙер!
Эремсектең файҙаһы «Иң камил ризыҡ тиҙәр» эремсек хаҡында. Эремсек аҡһым сығанағы. Майлы эремсек тә ул 13-14 % тәшкил итһә, майһыҙландырылғанында–8-9 % Эремсек һөйәк һәм тештәр өсөн бик мөһим булған кальцийға бай. Шулай уҡ А, Д, Е, В2 витаминдары, фосфор, тимер, магний минераль матдәләре сығанағы ла булып тора. Быуындар ауыртҡанда 2 ҡап эремсекте быуҙа йылытығыҙ.200 г башлы һуғанды һәм 4 ҡалаҡ керәнде ваҡ ҡына итеп турап, эремсеккә ҡушығыҙ.Яҡшылап болғатығыҙ ҙа ауыртҡан ергә ҡуйығыҙ һәм ҡыҙарғансы тотоғоҙ. Быны ауыртыу бөткәнсе, көн әайын бер- ике сәғәт эшләргә кәрәк. Артыҡ ҡыҙарып китһә, берәр көн тәнәфес яһап алығыҙ. Халыҡ медицинаһында өйҙә әҙерләнгән эремсекте йүтәлдән, бронхит һәм пневмония ауырыуҙарынан да ҡулланалар.
500 г эремсекте (бүлмә йылылығындағы) 200 г ваҡ туралған башлы һуған менән бутап, ике сәғәткә үпкәләрҙең өҫкө өлөшөнә, маңлайға (һалҡын алдырғанда), муйынға (ангинанан) ҡуйып тороу хәлде яҡшыртыр. Шулай уҡ аяҡ табандарына һалырға һәм бөйөрҙәргә һыларға ла мөмкин. Был ысул бигерәк тә балаларға килешә. Талсығыуҙан, йоҡо туймауҙан күҙ төптәре 6арайып китә. Был осраҡта аҙ ғына эремсек алып, ҡулъяулыҡҡа йәки бер нисә ҡат марляға урап, күҙгә һалып тороу файҙалы. Эремсек бауыр ауырыуҙарынын яфаланғандар өсөн бик файҙалы ризыҡ.Был аҙыҡта булған матдәләр мөһим ағзаны май бөрөүҙән һаҡлай. Бындай хәл организмда ағыулы матдәләр йыйылғанда, майлы аҙыҡты күп ашағанда ла була.Ошо уҡ сәбәптәр арҡаһында ашҡаҙан аҫты биҙенә лә зыян килергә мөмкин. Гепатит, үт һыуын сығарыу боҙолоуы, бауыр циррозы һәм ашҡаҙан аҫты биҙе боҙолғанда ла эремсек иң кәрәк аҙыҡ булып тора.
Ашҡаҙан-эсәк ауырыуҙары булғанда эремсекте иләктән үткәреп ашау яҡшы.Ул тағы ла еңелерәк үҙләштерелә.Ашҡаҙан язваһы, гастрит менән ауырыусылар өсөн «сөсө» эремсек һәйбәтерәк. Ул яңы һөттән яһала. Ҡайнатып уттан алынған һөткә кальций тоҙо йәки өс процентлы һеркә ҡушалар. Эремсекте косметологтар ҙа ярата. :ҡоро тире өсөн шундай маска эшләп була. Бер аш ҡалағы эремсек, бер балғалаҡ тоҙҙо яҡшылап бутап, биткә һыларға. 15-20 минут тотҡандан һуң йылы һыу менән битте йыуырға. Майлы тире өсөн бер аш ҡалағы майһыҙландырылған эремсеккә бер нисә тамсы лимон һуты тамыҙып иҙергә лә, таҙа биткә 10-20 минутҡа яғырға. Битегеҙ сабыйҙыҡы кеүек йомшаҡ ҡына булып китер.
5-7 класс уҡыусылары менән анкета №е8 эремсек яратаһы7ы8мы. Нисек уйлайһы7ы8, эремсек фай8алы ризы6мы. Ниндәй һ2т ризы7ы ны7ыра6 о6шай. йогурт,эремсек,6айма6) №е88е5 7иләлә эремсектән нинд1й аш-3ыу 18ерләй8әр. Эйе Ю6 Класс 5 10 0 Класс 6 10 1 Класс 7 9 1
Эйе Юҡ 5 класс 5 5 6 класс 6 5 7 класс 7 3 Эйе Юҡ 5 класс 8 2 6 класс 8 3 7 класс 9 1
Йом7а6лау Һөт бик ҡәҙерле, ниғмәтле, туҡлыҡлы ризыҡ бит ул.Күп кешеләр бары тик ошо һөт арҡаһында аслыҡты еңеп сыға алған.Шуға күрә файҙалы ла, арзан да ризыҡтан эшләнгән ашамлыҡтарҙы рәхәтләнеп ашайыҡ, һау –сәләмәт булайыҡ.
Ҡулланылған әҙәбиәт 1. «Башҡортостан ҡыҙы» журналы №4 2008 йыл 2. «Башҡортостан ҡыҙы» журналы №5 2010 йыл 3. Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге. 4. «Киске Өфө» гәзите №50 2015 йыл 5. Рәсимә Ураҡсина. «Эремсек»шиғыры
Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
10 апрель
10 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 100-се (кәбисә йылында 101) көнө. Йыл аҙағына тиклем 265 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ-ара ҡаршылыҡ хәрәкәте көнө.
- Әзербайжан — Төҙөүсе көнө.
- Украина — Одессаны азат итеү көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1907 — Кәлимуллин Барый Ғибәт улы, совет архитекторы, педагог, йәмәғәт эшмәкәре.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1994 — Мортазин Рәүеф Әхмәт улы, башҡорт композиторы. Башҡорт музыкаһында симфония жанрына нигеҙ һалыусы.
- 1974 — Тавасиев Сосланбек Дафай улы, күренекле совет монументаль скульптуралар оҫтаһы, Төньяҡ Осетин АССР-ының (1955) һәм Башҡорт АССР-ының (1967) халыҡ рәссамы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1995), Өфөләге Салауат Юлаев һәйкәленең авторы.
- 1991 — Юмжагийн Цэдэнбал, Монгол Халыҡ Республикаһының һәм Монгол Халыҡ-Революцион Партияһының сәйәси эшмәкәре, МХР Маршалы (1979).


text:
Фото:
Йылайырҙың төпкөл ауылдарына ла кәрәҙле элемтә килеп етте
Фото:
Йылайыр районының Матрай һәм уға яҡын ауылдарҙың халҡы кәрәҙле элемтә булмауына бик йыш зарланды. Мөмкинлек сыҡҡан һайын матрайҙар район етәкселегенән уларҙың ауылында ретрансляция вышкаһы ҡуйыу мәсьәләһен хәл итеүҙе һораны. Дәүләт Думаһына депутаттары һәм ил Президенты һайлауҙары алдынан «Берҙәм Рәсәй» партияһына ла улар ошондай уҡ наказ бирҙе.
Район хакимиәте БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы менән берлектә граждандар мөрәжәғәттәрен үҙ контроленә алды һәм был мәсьәлә буйынса илдең алдынғы кәрәҙле элемтә операторҙарына мөрәжәғәт итте.
Һәм бына 13 апрелдә Матрайҙа ауыл халҡы өсөн мөһим ваҡиға булып үтте –бында кәрәҙле элемтә операторҙарының береһенең станцияһы асылды.
Матрайҙарҙың шатлығын уртаҡлашырға һәм уларҙы был ваҡиға айҡанлы ҡотларға республиканың элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов, район хакимиәте башлығы Илгиз Фәтҡуллин килде.
— Бөгөн беҙ тормошобоҙҙо заманса мобиль элемтәһеҙ күҙ алдына ла килтермәйбеҙ, — тине митингыла ауылдаштары исеменән сығыш яһаған уҡытыусы Лилиә Дистанова. – Район, республика етәкселегенә беҙҙе хәстәрләгәндәре өсөн рәхмәт. Был кәрәҙле элемтә станцияһы туғандарыбыҙ, яҡындарыбыҙ, дуҫтарыбыҙ менән араларыбыҙҙы яҡынайтты. Бер һүҙ менән әйткәндә, хәҙер Ерҙең теләһә ҡайһы нөктәһе менән бәйләнешкә керә алыуыбыҙға шатбыҙ.


text:
Ғинуар-майҙа Өфөлә торлаҡ төҙөлөшө күләме 20,5 процентҡа артҡан Фото: Андрей Старостин
Ғинуар-майҙа Өфөлә торлаҡ төҙөлөшө күләме 20,5 процентҡа артҡан
Ғинуар-майҙа Өфөлә торлаҡ төҙөлөшө күләме 20,5 процентҡа артҡан Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Ағымдағы йылдың ғинуар-майында Өфөлә бөтә финанслау сығанаҡтары иҫәбенә 190 мең квадрат метрҙан ашыу торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған, был 2014 йылдың биш айына ҡарағанда 20,5 процентҡа күберәк. Ошо хаҡта ҡала хакимиәтендә уҙған матбуғат конференцияһында Өфө мэры Ирек Ялалов хәбәр итте.
Иҡтисад фәндәре кандидаты Константин Кузьминых һүҙҙәренсә, хәҙер яңы йорт һатып алыу өсөн бик ҡулай мәл – ипотека йылына 7-9 процент тирәһе, шул уҡ ваҡытта икенсел баҙарҙа торлаҡ кредитының ставкаһы йылына 14-16 процент тәшкил итә.
— Дөйөм алғанда, бөгөнгө көндә торлаҡҡа һорау ҙур түгел, — тип иҫәпләй Константин Кузьминых. — Кешеләр тәүге кәрәк-яраҡтар өсөн тотона, торлаҡ иһә оҙаҡ ваҡыт аҡса туплауҙы талап итә. Икенсел баҙарҙа бер аҙ тотҡарлыҡ күҙәтелә – ипотека алыу ҡатмарлы, банктар һәр кемде ентекле тикшерә.
Константин Кузьминых әйтеүенсә, ШОС һәм БРИКС саммиттарының һатыу баҙарына булышлыҡ итеүҙә ыңғай роль уйнауы ихтимал, Башҡортостан федераль күләмдә билдәләнәсәк, был, бәлки, башҡа төбәктәрҙән һатып алыусыларҙы йәлеп итер. Әгәр ҙә санкциялар көсәйтелһә, халыҡтың аҡсаһы йәнә кәмейәсәк, иҡтисад законы буйынса торлаҡҡа һорау ҙа төшәсәк.