text:
Фото:
Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы федераль кимәлдә юғары баһа алды
Фото:
Мәскәүҙә Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһының XVI конференцияһы үтте. Иҡтисадты модернизациялау һәм милли именлек стратегияһын тәьмин итеү шарттарында Ассоциацияның 10 йылдағы эш йомғаҡтары һәм уның эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре тикшерелде.
Конференцияла Рәсәй Иҫәп палатаһы рәйесе, Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы рәйесе Сергей Степашин, РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары — финанс министры Алексей Кудрин, Федерация Советы Рәйесенең беренсе урынбаҫары Александр Торшин, Дәүләт Думаһы рәйесе урынбаҫары Надежда Герасимова, Федераль казначейство етәксеһе урынбаҫары Станислав Прокофьев, Федерация Советының Иҫәп палатаһы менән үҙ-ара хеҙмәттәшлек буйынса комиссияһы рәйесенең беренсе урынбаҫары Константин Сурков һәм башҡалар ҡатнашты.
Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы республикабыҙ аудиторҙары эшенә юғары баһа бирҙе. БР Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе Салауат Харасовҡа Ассоциацияның Почет грамотаһы тапшырылды.


c: text/html

text:
Республикала көрсөккә ҡаршы саралар уңышлы тормошҡа ашырыла
РФ Төбәктәр үҫеше министрлығы урындарҙа көрсөккә ҡаршы күрелгән сараларҙың һөҙөмтәлелеге мониторингын үткәрҙе. Төбәктәр сентябрҙә тапшырған мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, Рәсәй Федерацияһының 83 субъектынан көрсөккә ҡаршы саралар уңышлы тормошҡа ашырылған 14 төбәкте айырып күрһәтергә мөмкин. Улар иҫәбендә Башҡортостан да.
РФ субъекттарының дәүләт власы органдарының эшмәкәрлек һөҙөмтәлелеген баһалау һәм мониторингы департаменты белгестәре социаль программалар сиктәрендә торлаҡ ипотека кредиттары биреү буйынса ставкалар 13 процентҡа тиклем кәмеүен билдәләй.
Уңышлы саралар иҫәбендә — республика иҡтисадының төҙөлөш секторына кредит биреү тураһында килешеү. 2009 йылдың икенсе ярты йыллығында 14 кредит ойошмаһы тарафынан торлаҡ төҙөлөшө алып барыусы төҙөүселәргә кредиттар һәм граждандарға ипотека торлаҡ кредиттары биреүҙең планлаштырылған күләме 2,5 миллиард һумдан ашыу тәшкил итә.
Эконом-класлы аҙ ҡатлы йорттар етештереү сәнәғәтенең инвестицион проектын тормошҡа ашырыу буйынса ла саралар билдәләнде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө районында игендән иң юғары уңыш алына
Өфө районы эшсәндәре һәр гектарҙан 16,6 центнер иген ала. Бөгөнгө көндә республика буйынса был игендән алынған иң юғары уңыш. Райондағылар был уңышҡа ла шат, әммә башҡа йылдарҙа хеҙмәтсәндәр гектарынан 30 центнерҙан да кәм алмай торғайны. Ҡоролоҡ шарттарында район игенселәрен ярайһы ҙур ужым культуралары баҫыуҙары ҡотҡара. Бына нисәнсе йыл рәттән республика эшсәндәренең страховка фонды үҙенең ышаныслылығын раҫлай. Ә баш ҡала янындағы район йәнә бер тапҡыр ужым бойҙайы һәм тритикале кеүек культуралар менән етди шөғөлләнергә кәрәклеген күрһәтә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, Башҡортостан буйынса дөйөм алғанда 291 мең гектарҙа йәки 32 процент майҙанда иген һуғылған. Уртаса уңыш гектарынан 9,6 центнер. Тулайым йыйып алынған иген 281 мең тонна тәшкил иткән.
Республика бураларын Илеш (20,9 мең тонна), Саҡмағош (16,4 мең тонна) һәм Ауырғазы (15,8 мең тонна) райондары аграрийҙары һәйбәт тултыра.


text:
Яҙ килә! Ер йөҙөнә матурлыҡ өҫтәлә. Бөтә тирә-яҡ йәнләнә. Ағастар япраҡ яра, ҡоштар һайраша.
Әйҙәгеҙ, бергәләп ҡоштарҙы ҡаршылайыҡ. Малайҙар сыйырсыҡ ояһы эшләһен. Һәр өйҙөң ихатаһында был ҡоштар матур йырын һуҙһын. Ә беҙ, ҡыҙҙар, ишек алдын тәртипкә килтерәйек. Һәр ихата сәскәләргә күмелһен.
Ә һуңынан шишмәләрҙе таҙартайыҡ. Экологик өмәләрҙә бөтәбеҙ ҙә әүҙем ҡатнашайыҡ. Таҙалыҡ, бөхтәлек үҙебеҙ өсөн бит!
Яҙ килә! Бөтә донъя матурлыҡҡа күмелә.
Айзилә МӘХМҮТОВА.
Күгәрсен районы, Яңы Хвалын мәктәбе.


text:
Автоуҙыш старт алды
Был автоуҙыш Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүгә 70 йыл һәм Рәсәй Һауа-десант ғәскәрҙәрен булдырыуға 85 йыл тулыуға арнап, “Башҡортостан Һауа-десант һәм махсус ғәскәрҙәре ветерандары” төбәк- ара ижтимағи ойошмаһы, “Башҡортостан Республикаһының йәштәргә патриотик тәрбиә биреү һәм хеҙмәткә саҡырылыуға тиклем әҙерлек үҙәге”, республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы менән берлектә үткәрелә. Автоуҙышта ҡатнашыусылар шул көндө уҡ төштән һуң Белоретҡа килеп етте. Геройҙар аллеяһында туҡталып, мәңгелек утҡа сәскә һалғас, митинг уҙғарылды. Уны Рәсәй ДОСААФ-ының Белорет автомобиль мәктәбе начальнигы Зәбир Әхибзянов асып, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаевҡа һүҙ бирҙе.
Илгиз Сафый улы телмәр тотоп, автоуҙышсыларҙы сәләмләне, район-ҡаланың герой-яугирҙәргә бай булыуын һәм улар иҫтәлеген мәңгеләштереүгә күп эштәр башҡарылыуын билдәләне. Артабан “Башҡортостан Һауа-десант һәм махсус ғәскәрҙәре ветерандары” төбәк- ара ижтимағи ойошмаһы рәйесе Марат Әҙеһәмов һүҙ алып, граждандарға патриотик тәрбиә биреү сараларында әүҙем ҡатнашҡаны һәм эшләгәне өсөн муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Мироновҡа Рәхмәт хаты тапшырҙы. Зәбир Шакир улы Әхибзяновты “Маргелов” орденына лайыҡ булыуы менән ҡотланы. Әйткәндәй, был юғары награданы тиҙҙән уға тантаналы рәүештә тапшырасаҡтар. Митингынан һуң сәйәхәтсе ҡунаҡтар өсөн ДОСААФ-тың музейына экскурсия ойошторолдо.
Нурия ШӘРИПОВА.
Автор фотоһы.


text:
8-12-2014, 14:39 / Мәҙәниәт
Районыбыз намысын яkланы
Яңыраҡ Ѳфѳлә “Ҡатын-ҡыҙ - милләт әсәһе” тигән республика конкурсы үтте. Сараны Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте һәм “Башҡортостан ҡыҙы” журналы, РФ Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Харис улы Йосопов ойошторҙо. Донъябыҙ матур булһын, киләсәккә яҡшы ѳлгѳләр ҡалдырайыҡ, тип янып йѳрѳгән ҡатын- ҡыҙҙарҙы күрһәтеү, дәртләндереү, ҡатын-ҡыҙҙың баһаһын, абруйын арттырыу маҡсатында ойошторолған республика конкурсы проекты авторы, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙар йәмғиәте рәйесенең беренсе урынбаҫары Гѳлнур Ҡолһарина: “Ойоштороу ко- митетына 150-нән ашыу эш килде. Конкурстың географияһы киң....


text:
. поучить история Реддит н, аноним булып ҡалырға теләгән.
Сөнки, ҡыҫҡа, Мин йыл элек һатыла башланы, бөтә трассаһына тиклем һағынып буласаҡ маржалар менән 1k 19к ( ҡайһы берҙә өҫтән ябып, бик иртәрәк йәки һуңыраҡ ҡайһы берҙә артыҡ ябыҡ, әммә һәр саҡ табыш алыуҙы)
Мин бороп 3 бтц тыйнаҡ, ул минең менән булған уйындары покер. (бер мәл 3к) тиерлек. 200 БТЦ әйтергә мөмкин ул, 4 миллион һәм иң бейек булғаны 2 ағымдағы хаҡы миллион..
Мин уйлайым, мин был сауҙа гений булып, А., ҡарамайынса. Теләһә ниндәй осраҡта., был печати бында башлана.
19к 11к тиклем алып ташланғандан һуң, мин төбөнә китә, һәм өҫтәп отскок тиклем дауам 13к минең урынға 12к, 14һыу. Шул саҡта, бесәй өсөн үле 16к, әле минең хәлем бар 100 BTC табыш.. Урын алһа һәм эйә һуңынан дөйөм ябыла 300 БТЦ, Мин яурын позицияларҙы арттырыу һәм күләме арта. Бөтә был позицияһын кире төшөп килгәндә liquadated 12к була., сөнки минең бик күп күсереп яҙыу. Мин юғалттым 100 BTC тиерлек ҡағыҙ һәм килем 50 Маржа БТЦ. Мин булһам, һәм аҫҡа 150 Дөйөм БТЦ.
Хәлдән һуң баһа, Мин килә, тигән һығымта яһаныҡ беҙ түбән булыуы һәм үле булып насос бесәй 16к. Шуға күрә мин, йомоҡ. 12к н. 13к өҫтәне.. Өҫтәлә. 14 һәм 15к. Уның өҫкө н бөтөрөлә 17к. Башҡа 50 Биткоин. Аҫҡа 100.
Уйлап, беҙ юғары ока н 17к, көрсөгөнөң кире ултырҙы.. Оҙаҡ бара. 13к бөтөрөлә ала..
50 Һулдан БТЦ. Бөлгөнлөккә, ышанам, төшөнсәһенә эйә түгел, ни булды. Н күтәрә төшөп 9к, беҙ отскочить мин уйлайым, был нимә булыуы мөмкин төбөндә. Затосковать өҫтәрәк 11500, паника ябыла 10500. Беҙ ҡасан китеүҙе мин үҙем өсөн паника вышивать 13к ябыла., лонг бара. 12800.
Бөгөн иртәнән һуңға юҡ минең биткоин.
3 BTC н 200, өсөн 0
Был ваҡытта мин әлегә тиклем шоке., мин һуңғы бер нисә ай аҙағына мәктәп һәм мөнәсәбәттәр, ive һәм бай тормош тураһында хыяллана инем, минең кеүек миллион менән массажем.
Хәҙер, Мин ҡайҙа.
Был ебәреү, аҡса өсөн түгел, башҡа тормош ыҙғыштар туҡтамай үҙгәрәлер. Теләмәй, минең адресҡа түгел. личка түгел иғәнә баҫтырырға йәки советы. Бтц мин беркасан ла теләмәм тағы бер ҡат был һүҙҙәрҙе ишетеп, сөнки мин онотманым
Иң Яҡшы Аңлатма
gypsytoy Мин’т тойола, ҡайтып. Йәғни мин шундай уҡ принцип булараҡ тарихта ҡалған ОПЕКА тыш, инвестиция мин алып барҙым, мин барып (нисек колледжы студенты) һатыу 60 BTC. 2013 ҡаты һәм көслө өсөн ошоно 4 йыл. Булған психик ауырыу. 2016 һәм бирәсәк. 20 Интернет менән таныш кеше. БТЦ ал, мин кем файҙалана, бер ҡасан да күрмәгән. Декабрендә ул саҡта., көн алдараҡ башланды, Мин беләм, был шулай буласаҡ сауҙа эшендә иң маржинальный. Ни аҡыл. Засыпание юғалтыу суммаһы яҡшы булһа, осоп төшөп, ә һуңынан бөтә был ҡыуыу (40 БТЦ) аҫҡа 0.02 БТЦ.
Хәбәрҙәр оҡшай:
Питер булып Тиль ҡасандыр...
The Malta Gambling A...
Көньяҡ Корея Корпорацияһы...


text:
Өфөлә Чайковскийҙың билдәле «Орлеан ҡыҙы» операһының премьераһы булдыФото: театрҙың матбуғат хеҙмәте
Өфөлә Чайковскийҙың билдәле «Орлеан ҡыҙы» операһының премьераһы булды
Өфөлә Чайковскийҙың билдәле «Орлеан ҡыҙы» операһының премьераһы булдыФото: театрҙың матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө сәнғәт училищеһының концерт залында П.И.Чайковскийҙың «Орлеан ҡыҙы» операһының премьераһы булды.
Тамашаға театрҙың бөтә ижади көстәре: солистар, хор һәм симфоник оркестр йәлеп ителгән. Ике төп партияға илебеҙҙәге билдәле театрҙарҙың солистары саҡырылған. Иоанна д'Арк ролен — Екатеринбургтан халыҡ-ара конкурс лауреаты Надежда Бабинцева, рыцарь Лионель партияһын Пермдән Эдуард Морозов башҡарҙы. Башҡа ролдәрҙә башҡорт операһы артистары сығыш яһаны. Улар араһында сәхнә оҫталары һәм йәш солистар Рәил Кучуков, Резеда Әминева, Владимир Копытов, Эльвира Алькина, Артур Ҡәйепҡолов, Владимир Орфеев, Марат Шәрипов, Артем Голубев, Рим Рәхимов һәм Сергей Сидоров бар.
Операның музыкаль өлөшөн әҙерләү менән театрҙың художество етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Башҡортостандың халыҡ артисы, «Алтын битлек» милли театр премияһы лауреаты Валерий Платонов етәкселек иткән. Хор менән эшләү өсөн Ҙур театрҙан Юлия Молчанованы саҡырғандар.
Икенсе премьера кисәһе бөгөн киске сәғәт 7-лә башлана.
2015 йылда Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры «Орлеан ҡыҙы» операһын ҡуйыу өсөн Башҡортостан Республикаһы Башлығының туғыҙ миллион һумлыҡ грантын алды. Рәсәйҙең Ҙур театрында ла быйылғы миҙгел бөйөк рус композиторының «Орлеан ҡыҙы» операһы менән асылды. Илебеҙ театрҙарында лайыҡһыҙ онотолған әҫәр П.И. Чайковскийҙың тыуыуына 175 йыл тулыу уңайынан сәхнәгә ҡуйыла. 15-17 сентябрҙә Өфөлә театр премьераһы була.


text:
Башҡорт яҙыусыһы «Яңы әҙиптәр» халыҡ-ара конкурсында лауреат исеменә лайыҡ булды
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Яҙыусы Зөһрә Бураҡаеваның «Гүзәл» исемле хикәйәһе Мәскәүҙә үткән «Яңы әҙиптәр» халыҡ-ара конкурсында өсөнсө урын алды. Бәйгене «Дикси Пресс» нәшриәте ҡарамағындағы бер үк исемдәге әҙәби агентлыҡ ойошторған.
Зөһрә Бураҡаеваның хикәйәһе конкурста ҡатнашыусыларҙың «Иҫтәлеккә фотоһүрәттәр» йыйынтығында донъя күрәсәк. Авторҙарға конкурс лауреаттары дипломдары, аҡсалата бүләк һәм «Яңы әҙиптәр-2016» бәйгеһендә ҡатнашыу хоҡуғы биреләсәк.
Зөһрә Бураҡаева — прозаик, тәржемәсе, сценарист, публицист, драматург, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы. Документаль, анимациялы, нәфис фильмдарҙың сценарий авторы, башҡорт телендәге «Хыялый япраҡ» хикәйәләр йыйынтығы, тәржемәләр китабы авторы. Рәми Ғарипов исемендәге әҙәби премия, Шәйехзада Бабич исемендәге республика йәштәр премияһы лауреаты. Төрлө концерттарҙың, театрлаштырылған тамашаларҙың, мәҙәниәт һәм әҙәбиәт эшмәкәрҙәренең юбилей кисәләренең, Башҡортостан юлдаш телеканалы проекттарының сценарий авторы.


text:
2-04-2018, 16:21 / Мәҙәниәт
Армыттарға ашты ҡумыҙ сыңы сал тарихын айҡап башҡорттоң
Һуңғы бер нисә йылда милли мәҙәниәткә иғтибарҙың артыуы, йәғни башҡорт йолаларының тергеҙелеүе, халыҡтың үҙ теленә, моңона, музыка ҡоралдарына, биҙәүес-кейемдәренә, боронғо исемдәргә ихтыяжы күҙгә ташлана. Был үҙаңдың уяныуына, бер аҙ онотола төшкән башҡортлоҡтоң яңы һулышына, кешеләрҙең рухи азатлыҡҡа сарсауына ишара. Ҡағиҙә булараҡ, иң элек мәҙәниәт, сәнғәт өлкәләре сағылдыра бындай күренештәрҙе. Мәҫәлән, районыбыҙҙа үткән башҡорт йыйын-сараларында халыҡтың теләп ҡатнашыуы, унда боронғолоҡ төҫмөрләнгән, әммә заманға яраҡлаштырып тегелгән милли костюмдарҙа ғына сығыш яһауы, шәхси...


text:
Рөстәм Хәмитов менән Франция компанияһы вәкилдәре Өфөлә «Ашан» үҙәге асыу перспективаларын тикшерҙе
VIII Красноярск иҡтисади форумы сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Ашан» француз компанияһы вәкилдәре менән осрашты. Осрашыуҙа Өфөлә «Мега» сауҙа-күңел асыу нигеҙендә төҙөлөүсе ошо уҡ исемдәге коммерция үҙәге асыу перспективалары хаҡында һүҙ барҙы. Үҙәк 2011 йылдың мартында файҙаланыуға тапшырыласаҡ, тип күҙаллана. Был хаҡта республика Президентының матбуғат секретары Артем Вәлиев хәбәр итте.
Белешмә өсөн. «Ашан» компанияһы (Франция) 1961 йылда ойошторолған. Бөгөнгө көндә ул донъялағы иң ҙур сауҙа селтәрҙәренең береһе. Уға бар донъя буйлап 380 гипермаркет, 664 супермаркет һәм ике меңдән ашыу бәләкәйерәк күләмдәге сауҙа нөктәләре тура килә. Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә француз компанияһының 14 гипермаркеты бар.


text:
Башҡортостанда яңы ҡорамалдарҙа эшләү өсөн УЗИ-диагностар әҙерләнә
Республиканың хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеү буйынса өҫтәмә саралар программаһы, шулай уҡ Рәсәйҙең һаулыҡ һаҡлау өлкәһен модернизациялау сиктәрендә 145 табип әҙерлек һәм ҡайтанан әҙерлек үтәсәк. Планда ҡаралған медиктарҙың икәүһе ҡайтанан әҙерлек үтеүҙе тамамлай алмаған, сөнки икенсе ҡалаға күсеп киткән.
— Һәр табипты, уларҙың күбеһе — терапевтар, билдәле эш урыны өсөн әҙерләйҙәр. Улар һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау сиктәрендә дауалау-профилактика учреждениеһы аласаҡ заманса ҡорамалдарҙа уңышлы эшләй алырға тейеш. Уларҙың күбеһе төрлө профилдәге, мәҫәлән, кардиологияла, гинекология һәм маммологияла, УЗИ-диагностика белгестәре буласаҡ. Ҡайтанан әҙерлек үткән медиктар араһында буласаҡ физиотерапевтар, эндоскопсылар, рентгенологтар, травматологтар, трансфузиологтар һәм башҡа төрлө белгестәр ҙә бар, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығының профессиональ белем биреү бүлеге начальнигы Әлфиә Гәрәйшина.


text:
Башҡортостан «Европа — Көнбайыш Ҡытай» автомагистрале төҙөлөшө өсөн аҡса бүлгән тәүге төбәктәр иҫәбендә — Михаил Бабич Фото: Башҡортостан буйынса Баш федераль инспекторҙың матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан «Европа — Көнбайыш Ҡытай» автомагистрале төҙөлөшө өсөн аҡса бүлгән тәүге төбәктәр иҫәбендә — Михаил Бабич
Башҡортостан «Европа — Көнбайыш Ҡытай» автомагистрале төҙөлөшө өсөн аҡса бүлгән тәүге төбәктәр иҫәбендә — Михаил Бабич Фото: Башҡортостан буйынса Баш федераль инспекторҙың матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан «Европа — Көнбайыш Ҡытай» транспорт коридоры төҙөлөшө өсөн төбәк ҡаҙнаһынан аҡса бүлгән тәүге өс субъект иҫәбенә инде. Был хаҡта Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич илдә автомагистралдәр селтәрен төҙөүгә арналған стратегик сессияла белдерҙе. Ул уны Һамарҙа Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов менән берлектә үткәрҙе.
Магистралдең һуңғы маршрутын раҫлаған саҡта төбәктәрҙә юғары тиҙлекле юлдарҙы проектлауға һәм төҙөүгә һалынған аҡсаны иҫәпкә алырға кәрәк, тип билдәләне Михаил Бабич. Тулы хоҡуҡлы вәкил Башҡортостандан тыш Татарстанда һәм Ырымбур өлкәһендә «Европа — Көнбайыш Ҡытай» коридорының бер өлөшө булараҡ ҡаралған автомагистралдәрҙе һалыуға төбәк бюджеттарынан 10 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленгәнлеге хаҡында иҫкә төшөрҙө.
Башҡортостан буйынса Баш федераль инспекторҙың матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, юғары тиҙлекле транспорт юлының дөйөм оҙонлоғо 702 саҡрым тәшкил итәсәк, шуның 282 саҡрымы Башҡортостан биләмәһе аша үтә. Республика биләмәһендә «Европа — Көнбайыш Ҡытай» магистраленең түләүле участкаһы төҙөлөшөнөң инвестиция проекты «Баулы — Күмертау» юлын төҙөүҙе күҙ уңында тота. Маршрутҡа ҙур сәнәғәт ҡалалары — Стәрлетамаҡ, Ишембай, Салауат, Мәләүез, Күмертау индерелгән.
Әлеге мәлдә «Баулы — Күмертау» автобанын урынлаштырыу өсөн дәүләт мохтажлығы өсөн ер участкаларын алыу буйынса эштәр бара. Ыҡ йылғаһы аша күпер менән ике участкала юл төҙөлөшөнөң проекты әҙерләнгән. Ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙе сәнәғәт категорияһына күсереү эштәре ғәмәлгә ашырыла, «Баулы — Күмертау» автомобиль юлының ҡаршы һыҙатында уңдырышлы ҡатламды алыу буйынса әҙерлек эштәре алып барыла.


text:
Фото:
Өфөлә «Урал-батыр» эпосын яҙып алыуға 100 йыл тулыуға арналған конференция үтә
Фото:
Өфөлә, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда, «Урал-батыр» эпосын яҙып алыуға 100 йыл тулыуға арналған «Урал-батыр» һәм донъя халыҡтарының рухи мираҫы» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды. Уны ойоштороусылар – Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, БР Фәндәр академияһы, БР Мәҙәниәт министрлығы, Башҡортостан Республикаһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комитеты. Конференцияла БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина ҡатнаша. Форумда ҡатнашыусыларға һәм ҡунаҡтарға тәбрикләү һүҙе менән һәм уңышлы эш теләп БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Фән, мәғариф, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты рәйесе, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев сығыш яһаны.
«Урал-батыр» эпосы — финдарҙың «Калевала», германдарҙың «Песнь о Нибелунгах», ҡырғыҙҙарҙың «Манас» кеүек эпик шиғриәт шедеврҙары менән бер рәттә торған, башҡорт халҡының боронғо архаик хикәйәттәренең береһе. «Урал-батыр» мифологияны өйрәнеү буйынса мөһим сығанаҡ булып тора, башҡорт халҡының ғына түгел, бөтә донъя мәҙәниәтенең боронғо тарихына асыҡлыҡ индерә.
«Урал-батыр» эпосын яҙып алыуҙың 100 йыллығына арналған ғилми форум Өфө, Стәрлетамаҡ, Сибай, Учалы, Ҡазан, Яр Саллы, Төмән, Новосибирск, Горно-Алтайск ҡалаларынан, шулай уҡ Абхазиянан һәм Германиянан ғалимдарҙы йыйҙы.
Көндөң тәүге яртыһында пленар ултырыш үтте, икенсеһендә төрлө секциялар һәм ике симпозиум эшләйәсәк.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Dan balan?.. түгел – “далан”
Dan balan?.. түгел – “далан”
1999 йылда төҙөлгән «Далан» фольклор-эстрада төркөмө бөгөн филармонияның сағыу, үҙенсәлекле коллективтарының береһе һанала. Ул тиҙ арала үҙенең рухлы һәм халыҡсан йырҙары менән тамашасыларҙың һөйөүен яуланы. Ансамблдең художество етәксеһе – ижад ҡомары менән янып йәшәүсе, Башҡортостандың халыҡ артисы Артур Туҡтағолов. Ул музыка донъяһында бик күп популяр эстрада йырҙарының авторы булараҡ та билдәле. Уның йырҙарын исемдәре ҙур танылыу яулаған сәхнә оҫталары – Иҙрис Ғәзиев, Нәзифә Ҡадирова, Фәрит Бикбулатов, Фәдис Ғәниев, Миңзифа Исҡужина, Зөлфиә Шакирова, «Каруанһарай» эстрада-фольклор төркөмө һәм башҡорт эстрадаһының башҡа йырсылары яратып башҡара.
Төркөм составына килгәндә, йырсыларҙан Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Миңзифа Исҡужина, халыҡ-ара конкурстар лауреаты Искәндәр Ғәзизов, нәфис һүҙ оҫтаһы Редик Сәғитов, дәртле бейеүҙәре менән тамашасыны әсир иткән йәш бейеүсе Элина Урманшина, ҡурайсы Илнур Һибәтуллин ижад итә.
Башҡортостанда, сит илдәргә күп йөрөй төркөм. Сит өлкәләргә сыҡҡанда «Далан»дар, милләттәштәребеҙҙең өмөтө, рухы һүнмәһен тип, күберәк патриотик йырҙарҙы алып сыға.
Быйылғы ижад миҙгелендә төркөм тамашасыларға өр-яңы шоу-программа әҙерләне. Уны 26 октябрҙә филармонияның Ҙур залында киске сәғәт 7-лә тамаша ҡыла алаһығыҙ, хөрмәтле дуҫтар! Программала башҡорт халыҡ йырҙары, башҡорт, татар композиторҙарының әҫәрҙәре яңғыраясаҡ. Шулай уҡ заманса сит ил хиттары эшкәртелеп, “башҡортсалап” башҡарыласаҡ.
Йырлы-моңло тамашаға рәхим итегеҙ.
Наҙлыгөл АҘНАБАЕВА.
Төркөм составына килгәндә, йырсыларҙан Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Миңзифа Исҡужина, халыҡ-ара конкурстар лауреаты Искәндәр Ғәзизов, нәфис һүҙ оҫтаһы Редик Сәғитов, дәртле бейеүҙәре менән тамашасыны әсир иткән йәш бейеүсе Элина Урманшина, ҡурайсы Илнур Һибәтуллин ижад итә.
Башҡортостанда, сит илдәргә күп йөрөй төркөм. Сит өлкәләргә сыҡҡанда «Далан»дар, милләттәштәребеҙҙең өмөтө, рухы һүнмәһен тип, күберәк патриотик йырҙарҙы алып сыға.
Быйылғы ижад миҙгелендә төркөм тамашасыларға өр-яңы шоу-программа әҙерләне. Уны 26 октябрҙә филармонияның Ҙур залында киске сәғәт 7-лә тамаша ҡыла алаһығыҙ, хөрмәтле дуҫтар! Программала башҡорт халыҡ йырҙары, башҡорт, татар композиторҙарының әҫәрҙәре яңғыраясаҡ. Шулай уҡ заманса сит ил хиттары эшкәртелеп, “башҡортсалап” башҡарыласаҡ.
Йырлы-моңло тамашаға рәхим итегеҙ.
Наҙлыгөл АҘНАБАЕВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Медиа » “Самауыр янында”
“Самауыр янында”
Былтыр Мәскәүҙә үткән фестивалдә бер юлы 1800-гә яҡын кешене самауыр сәйе менән һыйлағандар. Был ваҡиға Гиннесс рекордтар китабында рәсми теркәлгән.
Меңәрләгән кешене самауыр янына “Юлдаш” радиоһы ла туплай. Мәскәү фестиваленән айырмалы, төшкө сәйгә йыйылыусылар һанына сикләүҙәр ҡуйылмай. Беҙҙең йырлы табында урын һәммәһенә лә етерлек. “Самауыр янында” проекты тыңлаусыларҙы йәнле ҡорға туплай, төрлө тема буйынса уй-фекерен етереү мөмкинлеге бирә. Тормош, йәшәйеш, йәмғиәт, тәрбиә, әхлаҡ, кеше яҙмыштары, тәбиғәт, һаулыҡ, социаль мәсьәләләр – төшкө ҡорҙа күтәрелгән темалар төрлөлөгө менән айырылып тора. “Самауыр янына” ҡунаҡтар ҙа саҡырыла. Быйылғы тәүге осрашыу Башҡортостандың халыҡ артисы Фән Вәлиәхмәтов менән булды. Тыңлаусыларға яратҡан йырсылары, артистары, яҙыусылары менән әңгәмәләшеү, һорау яуҙырыу мөмкинлеге артабан да биреләсәк. “Самауыр янында” күрергә теләгән ҡунаҡтар исемлеген тыңлаусылар үҙҙәре лә тәҡдим итә ала. Беҙҙе “Бәйләнештә” социаль селтәрендә эҙләгеҙ. Әйткәндәй, радионың асыҡ төркөмөндә тапшырыуҙар темаһы менән алдан таныштырып барабыҙ. Ошонда уҡ төрлө уйын, конкурстар үткәрелә.
Хөрмәтле дуҫтар, быйылғы йылда ойоштороласаҡ ижади ярыштарҙың береһенә әҙерлекте әле үк башларға тәҡдим итәбеҙ. Ғаиләгеҙ менән самауырлы табында фотоһүрәткә төшөгөҙ. Ҡыҙыҡлы, үҙенсәлекле сюжетлы эш авторҙарына матур бүләктәр әҙерләйбеҙ. Алхәбәрҙәрҙе күҙәтеп барығыҙ.
Гүзәл ЗАРИПОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
- Подробности
- Просмотров: 486
БАШҠОРТОСТАН ҒИЛМИ‑ТИКШЕРЕНЕҮ ИНСТИТУТЫ, БАССР ХКС‑ы ҡарамағында, 1929 й. Өфөлә Башҡортостан комплекслы экспедицияһы булышлығында барлыҡҡа килә. Эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре: башҡорт теленең диалекттарын өйрәнеү, фольклор материалын йыйыу; археологик ҡаҙыныуҙар үткәреү; респ. тупраҡ, үҫемлек, һыу, энергетик һәм яғыулыҡ ресурстарын, төҙөлөш индустрияһы өсөн сеймал базаһын өйрәнеү; производствоны урынлаштырыуҙы техник‑иҡт. нигеҙләү; алдынғы совхоз һәм колхоздарҙа производствоны ойоштороу тәжрибәһен дөйөмләштереү; силослау, культура көтөүлектәре булдырыу һәм мал аҙығы етештереүҙең башҡа мәсьәләләре б‑са тәҡдимдәр әҙерләү; урмандарҙы рациональ ҡырҡыуҙы ойоштороуҙы, урман тергеҙеү ысулдарын, ағас әҙерләүҙе механизациялау, урман сәнәғәте хужалыҡтарын булдырыу проблемаларын өйрәнеү һ.б. Институт составында 6 бүлек була: тәбиғәт белеме‑тарих, соц.‑мәҙәни (тарих‑археология, пед., әҙәбиәт, тел һәм сәнғәт секциялары), урман‑техника, мед., сәнәғәт, а.х.; ғилми китапхана һәм Башҡ‑н тыуған яҡты өйрәнеү музейы (ҡара: Милли музей). Институттың ғилми хеҙм‑рҙәр штаты Башҡ‑н комплекслы экспедицияһында ҡатнашыусыларҙан туплана (1930 й. 12 кеше иҫәпләнгән). 1931 й. институт үҙгәртеп ҡорола. Уның бүлектәре нигеҙендә 1931—33 йй. тармаҡ ҒТИ‑лары барлыҡҡа килә: милли мәҙәниәт (ҡара: Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты), марксистик‑ленинсы пед. һәм педология (ҡара: Педагогика институты), сәнәғәт (ҡара: “БашНИПИстром”), а.х., һаулыҡ һаҡлауҙы һәм гигиенаны соц. яңыртып ҡороу. Дир. — М.Ә.Байымов.
Әҙәб.: Каримов К.К. Очерки истории культуры Башкортостана. Уфа, 1999.
Ҡ.К.Кәримов
Тәрж. Т.С.Дәүләтбирҙина


text:
«Рәсәй 24» каналында Өфө тураһында «Йәш күңелле боронғо ҡала» фильмы эфирға сыға
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә үтәсәк Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары уңайынан «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһында «Йәш күңелле боронғо ҡала» исемле фильм төшөрөлдө. Республиканың баш ҡалаһы Өфөгә арналған документаль фильм ҡаланың һәм республиканың үҙенсәлекле бренды, уның сәнәғәт предприятиелары, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, спорт һәм башҡа объекттары хаҡында бәйән итә.
«Башҡортостан менән таныш булмаған һәр тамашасы фильм аша беҙҙең ҡаҙаныштар һәм республика халҡы тураһында белә ала, — тип һөйләне фильмдың авторы, билдәле тележурналист Гәүһәр Батталова. — Беҙ Өфө моторҙар эшләү берекмәһен, «Алексеевка» совхозын, М.Ғафури исемендәге ҡошсолоҡ комплексын, Күмертау вертолет заводын, шифаханаларҙы, юғары уҡыу йорттарын, Рәми Ғарипов исемендәге гимназия-интернатын, медицина үҙәктәрен һәм башҡа бик күп объекттарҙы төшөрҙөк. Шулай уҡ республикала тыуып үҫкән танылған шәхестәр хаҡында мәғлүмәт бирергә тырыштыҡ».
Режиссеры — Радик Фәтхиев, монтажлау инженеры — Әлфиә Арыҫланова, тексты Евгений Романов уҡый. Фильм инглиз телендәге субтитрҙар менән бирелә. Ошо уҡ команда ғалим-төркиәтсе Әхмәт-Зәки Вәлиди, Көньяҡ Уралда дзюдо мәктәбенә нигеҙ һалыусы Харис Йосопов, шағир Рәшит Назаров хаҡында фильмдар төшөргән.
Фильм ике өлөштән тора. Һәр береһе 27 минут бара. Уның беренсе өлөшө — 3 июлдә киске сәғәт 10-да, икенсеһе 6 июлдә ошо уҡ ваҡытта «Рәсәй 24» каналында эфирға сыға.


text:
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының март һанына күҙәтеүМарт айында Конгресс-холда “Башҡортостан ҡыҙы” гөрләтеп 50 йәшен билдәләне. Баҫманы тәбрик итергә республиканан ғына түгел, илебеҙҙең төрлө төбәктәренән дуҫтарыбыҙ йыйылды. Шул байрам тәьҫораттары, журналдың тәғәйенләнеше һәм ҡатын-ҡыҙ асылы хаҡында...
Кеше йәнле ФакиһаБаймаҡ районы Байыш ауылының хөрмәтле ағинәйе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Факиһа Нәбиулла ҡыҙы Таштимерова-Ҡансурина ваҡиғаларға бай тормош юлы кисергән һәм әле лә сәхнәһеҙ йәшәй алмай. Уның шул тиклем ихлас, изге күңелле,...
Һөйҙөргән дә, көйҙөргән дә тәүге мөхәббәт...Беҙҙең поезд бер станцияла туҡтаны. Вагон тәҙрәһенән ҡарап ултырам. – Кәрзинде өҫтәлгә ҡуйһам, нисек булыр? – тигәнгә әйләнеп ҡараһам, гөлләмәле ҙур кәрзин тотҡан бер ир миңә өндәшә икән. – Әйҙә, ҡуйығыҙ. Рауза сәскәләре күҙҙең яуын ала. – Ҡустым,...
Яғымлы раузаларБәләкәстән матурлыҡҡа ғашиҡ, тирә-яғындағы һәр нәмәне биҙәргә маһир, донъяһын онотоп һүрәт төшөрөргә яратҡан ҡыҙ була Миңъямал. Ғилми хеҙмәткәр, социаль страховка фондында ревизор булып эшләгәндә лә, етди хеҙмәте ҙур иғтибар талап итеүгә ҡарамаҫтан,...
Мәрйен менән ҡайылған, мәрүәт менән биҙәлгән...Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары тағып йөрөгән биҙәнеү әйберенең бер төрөн белдереүсе селтәр атамаһы республиканың Хәйбулла, Йылайыр, Баймаҡ, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Бөрйән, Мәләүез, Бүздәк, Федоровка, Стәрлебаш, Әбйәлил, Ишембай, Стәрлетамаҡ һәм Ауырғазы...
Табын йәме – бауырһаҡ«Бауырһаҡ» тигәс тә һәр кемдең ауыҙына бала саҡтан таныш бер тат киләлер. Башҡортостаныбыҙҙың төрлө төбәгендә был милли ризығыбыҙҙы әҙерләүҙең үҙенсә ысулы һаҡланған – журналыбыҙҙы яратып уҡыған әхирәттәребеҙ үҙ еренә хас булған, әсәй-өләсәйҙәренән...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
- Подробности
- Просмотров: 297
МОРАТ, М о р а т С о л т а н (?— 1708, Ҡазан), Башҡорт ихтилалы (1704—11) етәкселәренең береһе. Өфө өйәҙе башҡорто (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, Күсем нәҫеленән булған Себер ханы). 1706 й. йәйендә баш күтәргән башҡорттар делегацияһы башында батша хөкүмәтенә ҡаршы бергәләп көрәшеү өсөн Төньяҡ Кавказ халыҡтары м‑н бәйләнеш урынлаштыра. Июль аҙағында ихтилалға ҡораллы ярҙам күрһәтеү т‑да һөйләшеү өсөн Ҡырым ханлығына һәм Төркиәгә барған башҡорт илселегенә етәкселек итә. 1707 й. аҙ. — 1708 й. башында Төньяҡ Кавказда ихтилал күтәрә (Морат ихтилалы), уға баш күтәреүселәрҙең берләшкән отрядтары (аҡсайҙар, башҡорттар, ҡумыҡтар, нуғайҙар, чечендар, ҡасҡын казак расколсылары һ.б.) ҡушыла. 1708 й. февр. Әстерхан өйәҙенең Терек ҡаласығын ҡамай һәм штурмлай. Әстерхан воеводаһы П.М. Апраксин етәкс. хөкүмәт ғәскәренә ҡаршы һуғышта яралана һәм әсиргә алына. Тән язаһына дусар ителә. Язалап үлтерелә.
И.Ғ.Аҡманов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Өфөлә Науруз байрамында ШОС илдәренең эстрада йондоҙҙары ҡатнаша
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә ШОС илдәренең эстрада йондоҙҙары ҡатнашлығындағы ҙур концерт Науруз байрамына арнала. 21 мартта республикала йәшәүсе төрлө халыҡ вәкилдәре «Башҡортостан» дәүләт концерт залына йыйыла. Сара Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, Республика халыҡтары ассамблеяһы һәм Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ярҙамында ойошторола.
«Республика етәкселегенең емешле эшмәкәрлеге арҡаһында Башҡортостанды лайыҡлы рәүештә халыҡ-ара хеҙмәттәшлек, тыныслыҡ һәм татыулыҡ үҙәге тип атайҙар. Өфөлә уҙған ШОС һәм БРИКС саммиттары партнерлыҡ һәм мәҙәни мөнәсәбәттәрҙе киңәйтергә ярҙам итә», — тине проектты ойоштороусы, Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айгөл Әхмәҙиева.
Концертта махсус саҡырылған ҡунаҡтар: Нурбулат Абдуллин (Ҡаҙағстан), Үзбәкстандың халыҡ артисы Мансур Ташматов, «Урал моңо-2014» халыҡ-ара конкурсы лауреаты Коралы Чокоев (Ҡырғыҙстан), Саъдии Буризод (Тажикстан), «Turkvision-2013» халыҡ-ара конкурсы лауреаты Алина Шәрифйәнова (Татарстан), Рэдик Ефремов (Мәскәү) ҡатнаша. Сәхнәлә шулай уҡ республиканың эстрада йырсылары һәм бейеү коллективтары — Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле, «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле, «Арғымаҡ» этно-рок, «Премьер-квартет» төркөмдәре сығыш яһай. Сара сиктәрендә төбәк йәмәғәт ойошмалары, төрлө халыҡтарҙың милли-мәҙәни үҙәктәре күргәҙмәләр ойоштора.
«Маҡсатыбыҙ — туғандаш республикаларҙы бергә туплау. Башҡортостанда йәшәгән милли диаспораларға тыуған яҡтарының бер өлөшөн күрһәтергә, илдәребеҙ араһында мәҙәни мөнәсәбәттәрҙе байытырға теләйбеҙ», — тип билдәләне концерттың продюсеры Зәлифә Барлыбаева.
Концерттың генераль мәғлүмәт партнеры — «Туған тел» телекомпанияһы.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы » Мең яманға баш булғансы, бер яҡшыға ҡуш бул
Мең яманға баш булғансы, бер яҡшыға ҡуш бул
Демография, экология, атом ҡоралы – борсоуға һалыусы, уйландырырлыҡ һүҙҙәр! Ер шарының иң ҙур проблемалары шулар бөгөн. Кешене демографик һәләкәттән, экологик афәттән, атом ҡурҡынысынан нисек ҡотҡарырға? Глобаль проблемалар хөкөм һөргән мөхиттә башҡорт милләтен һаҡлап ҡалырға мөмкинме? Нисек телебеҙҙе яҡларға? Беҙҙең киләсәк ышаныслы ҡулдарҙамы?
Был һорауҙар, үкенескә күрә, бөтә замандашымды ла борсомай. Сөнки кешегә фәҡәт бөгөн уңайлы, йылы, йомшаҡ булып, тамағы туҡ, өҫтө бөтөн булһа – шул етә. Ә иртәгәне ишәк ҡайғыртһын әйҙә. Күңел ярлылығы, ғәмһеҙлек, яуапһыҙлыҡ – бына ошо рухи кәмселектәр милләтебеҙ тамырына балта саба. Беҙгә тиклем ата-бабаларыбыҙ киләсәк быуын вариҫтары хаҡында хәстәрлек күргән, башҡорт ерҙәрен сит-ят баҫҡынсыларға бирмәгән, телебеҙҙе һәм халыҡ ижады рәүешендә рухи ҡиммәттәрҙе изге аманат итеп бөгөнгә килтереп еткергән! Әммә беҙ, яңы технологияларға ҡыҙығып, киләсәктә бөтә ғаләмде буйһондороу хыялдары менән халыҡ ижадына әһәмиәт бирмәйбеҙ.
Ер йөҙөндә 2400 самаһы милләт бар. Әгәр һәр халыҡ үҙенең телен белеп, ерен ҡәҙер итеп, икенсе милләттәр менән дуҫ-татыу булып, уларҙың да мәҙәниәттәрен ихтирам итеп йәшәһә, кешелек алға китәсәк. Ер шарын да имен, бөтөн, теүәл килеш киләсәк быуындар ҡулына тапшыра аласаҡбыҙ. Демография, экология, ядро ҡоралы проблемаларын ер йөҙөндәге иң бәләкәй ҡәүемдән башлап тәрән тамыр йәйгән ишле милләттәр менән ҡулға-ҡул тотоношоп хәл итергә тейешбеҙ.
Был донъяуи мәсьәләләр беҙгә – башҡорттарға ла ҡағыла. Арабыҙҙа наҙандар күп: кемдәр ни туған телен, ни башҡа телдәрҙе белмәй, халыҡтар мәҙәниәтен һанламай. Минеңсә, булыр илдең балаһы үҙенең туған телен һәм уның мәҙәниәтен белеп үҫергә тейеш. Ә быға нигеҙҙе ғаиләлә һалыу зарур: һәр ата-әсә балаһына үҙ халҡына хас исем ҡушырға, уға сәңгелдәк йырҙарын, яҡшылыҡҡа өйрәткән әкиәттәрен һөйләргә тейеш. Үҫә барғас инде ул үҙенең ете быуынын, халҡының тарихын мотлаҡ белергә бурыслы. Тәрән аҡыллы, рухлы булып буй еткергән кеше генә халҡы, теле хаҡында ғына түгел, ә бөтә донъя һәм киләсәк тураһында хәстәрлек күрәсәк. Ул сағында үрҙә әйткән донъяуи проблемалар ҙа юҡҡа сығасаҡ.
Хыялым – гүзәл еребеҙҙә башҡорт туризмы йүнәлешендә эшләү. Әлбиттә, Башҡортостанда туризм үҫешә, әммә барыһы ла Европа стандарттары артынан ҡыуа. Мин төҙөйәсәк туристик үҙәк башҡаса буласаҡ. Ул ҙур-ҙур отелдәрҙән, ял йорттарынан түгел, ә кейеҙ тирмәләрҙән торған ябай башҡорт йәйләүенән торасаҡ, унда боронғо милли кейемдәрҙәге башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары бейә һауып, ҡымыҙ бешәсәк. Халҡыбыҙҙың башҡа көнкүреш кәсептәре менән туристарҙы таныштырырлыҡ шарттар ҙа булдырыласаҡ. Ә ир-егеттәр башҡорттарҙың һунарға йөрөү, ат эйәрләү кеүек шөғөлдәрен күрһәтәсәк. Кискеһен туристарҙы, әйтәйек, сит илдәрҙән йәки икенсе милләттәрҙән булған ҡунаҡтарҙы башҡорт фольклорынан торған шоуға саҡырасаҡмын: донъяны таң ҡалдырған ҡурай моңон, халыҡ йырҙарын тыңлап, милли бейеүҙәребеҙҙе ҡарап, самауыр янында сәй эсеп кинәнһендәр әйҙә. Әлбиттә, туҡланыу менюһын милли аш-һыу тәшкил итәсәк. Көндөҙ иһә бай тарих, легендалар һаҡлаған ер-һыуҙарға экскурсиялар ойоштороу маҡсатҡа ярашлы булыр ине, минеңсә. Шүлгәнташ мәмерйәһен күрһәтеү генә лә үҙе ни торасаҡ! Районыбыҙҙың данлыҡлы күлдәре буйлап туристик маршруттар ойошторорға була. Шифалы Яҡтыкүл, бынан 30 – 40 мең йыл элек бында тормош булыуы археологтар тарафынан дәлилләнгән тарихи Ҡарабалыҡлы күленә барыу күптәрҙең күңеленә хуш килер, тип уйлайым. Был ниәттәрҙең барыһын да тормошҡа ашырып була, тәбиғәтебеҙ ожмах мөйөшөнә тиң. Юҡҡа ғына Л.Толстой, Д. Мамин-Сибиряк һ.б бөйөк шәхестәр беҙҙең төбәккә килеп ял, ижад итмәгән. Хыялдарымды киләсәктә бойомға ашырыу өсөн бөгөндән ең һыҙғанып тотонорға уй-ниәттәр, маҡсатлы эштәр менән янып-ярһып йәшәйем.
Иҙел ХӘКИМОВ,
Т. Күсимов исемендәге Асҡар гимназияһының XI “А”класс уҡыусыһы.
Әбйәлил районы.
Был һорауҙар, үкенескә күрә, бөтә замандашымды ла борсомай. Сөнки кешегә фәҡәт бөгөн уңайлы, йылы, йомшаҡ булып, тамағы туҡ, өҫтө бөтөн булһа – шул етә. Ә иртәгәне ишәк ҡайғыртһын әйҙә. Күңел ярлылығы, ғәмһеҙлек, яуапһыҙлыҡ – бына ошо рухи кәмселектәр милләтебеҙ тамырына балта саба. Беҙгә тиклем ата-бабаларыбыҙ киләсәк быуын вариҫтары хаҡында хәстәрлек күргән, башҡорт ерҙәрен сит-ят баҫҡынсыларға бирмәгән, телебеҙҙе һәм халыҡ ижады рәүешендә рухи ҡиммәттәрҙе изге аманат итеп бөгөнгә килтереп еткергән! Әммә беҙ, яңы технологияларға ҡыҙығып, киләсәктә бөтә ғаләмде буйһондороу хыялдары менән халыҡ ижадына әһәмиәт бирмәйбеҙ.
Ер йөҙөндә 2400 самаһы милләт бар. Әгәр һәр халыҡ үҙенең телен белеп, ерен ҡәҙер итеп, икенсе милләттәр менән дуҫ-татыу булып, уларҙың да мәҙәниәттәрен ихтирам итеп йәшәһә, кешелек алға китәсәк. Ер шарын да имен, бөтөн, теүәл килеш киләсәк быуындар ҡулына тапшыра аласаҡбыҙ. Демография, экология, ядро ҡоралы проблемаларын ер йөҙөндәге иң бәләкәй ҡәүемдән башлап тәрән тамыр йәйгән ишле милләттәр менән ҡулға-ҡул тотоношоп хәл итергә тейешбеҙ.
Был донъяуи мәсьәләләр беҙгә – башҡорттарға ла ҡағыла. Арабыҙҙа наҙандар күп: кемдәр ни туған телен, ни башҡа телдәрҙе белмәй, халыҡтар мәҙәниәтен һанламай. Минеңсә, булыр илдең балаһы үҙенең туған телен һәм уның мәҙәниәтен белеп үҫергә тейеш. Ә быға нигеҙҙе ғаиләлә һалыу зарур: һәр ата-әсә балаһына үҙ халҡына хас исем ҡушырға, уға сәңгелдәк йырҙарын, яҡшылыҡҡа өйрәткән әкиәттәрен һөйләргә тейеш. Үҫә барғас инде ул үҙенең ете быуынын, халҡының тарихын мотлаҡ белергә бурыслы. Тәрән аҡыллы, рухлы булып буй еткергән кеше генә халҡы, теле хаҡында ғына түгел, ә бөтә донъя һәм киләсәк тураһында хәстәрлек күрәсәк. Ул сағында үрҙә әйткән донъяуи проблемалар ҙа юҡҡа сығасаҡ.
Хыялым – гүзәл еребеҙҙә башҡорт туризмы йүнәлешендә эшләү. Әлбиттә, Башҡортостанда туризм үҫешә, әммә барыһы ла Европа стандарттары артынан ҡыуа. Мин төҙөйәсәк туристик үҙәк башҡаса буласаҡ. Ул ҙур-ҙур отелдәрҙән, ял йорттарынан түгел, ә кейеҙ тирмәләрҙән торған ябай башҡорт йәйләүенән торасаҡ, унда боронғо милли кейемдәрҙәге башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары бейә һауып, ҡымыҙ бешәсәк. Халҡыбыҙҙың башҡа көнкүреш кәсептәре менән туристарҙы таныштырырлыҡ шарттар ҙа булдырыласаҡ. Ә ир-егеттәр башҡорттарҙың һунарға йөрөү, ат эйәрләү кеүек шөғөлдәрен күрһәтәсәк. Кискеһен туристарҙы, әйтәйек, сит илдәрҙән йәки икенсе милләттәрҙән булған ҡунаҡтарҙы башҡорт фольклорынан торған шоуға саҡырасаҡмын: донъяны таң ҡалдырған ҡурай моңон, халыҡ йырҙарын тыңлап, милли бейеүҙәребеҙҙе ҡарап, самауыр янында сәй эсеп кинәнһендәр әйҙә. Әлбиттә, туҡланыу менюһын милли аш-һыу тәшкил итәсәк. Көндөҙ иһә бай тарих, легендалар һаҡлаған ер-һыуҙарға экскурсиялар ойоштороу маҡсатҡа ярашлы булыр ине, минеңсә. Шүлгәнташ мәмерйәһен күрһәтеү генә лә үҙе ни торасаҡ! Районыбыҙҙың данлыҡлы күлдәре буйлап туристик маршруттар ойошторорға була. Шифалы Яҡтыкүл, бынан 30 – 40 мең йыл элек бында тормош булыуы археологтар тарафынан дәлилләнгән тарихи Ҡарабалыҡлы күленә барыу күптәрҙең күңеленә хуш килер, тип уйлайым. Был ниәттәрҙең барыһын да тормошҡа ашырып була, тәбиғәтебеҙ ожмах мөйөшөнә тиң. Юҡҡа ғына Л.Толстой, Д. Мамин-Сибиряк һ.б бөйөк шәхестәр беҙҙең төбәккә килеп ял, ижад итмәгән. Хыялдарымды киләсәктә бойомға ашырыу өсөн бөгөндән ең һыҙғанып тотонорға уй-ниәттәр, маҡсатлы эштәр менән янып-ярһып йәшәйем.
Иҙел ХӘКИМОВ,
Т. Күсимов исемендәге Асҡар гимназияһының XI “А”класс уҡыусыһы.
Әбйәлил районы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Дим
Дим (Күгиҙел) — Башҡортостандағы йылға. Ағиҙел йылғаһының һул ҡушылдығы.
Дөйөм Һырттың төньяҡ битләүендә Федоровка районында башлана.
Ырымбур өлкәһе, Башҡортостандың Федоровка, Бишбүләк, Миәкә, Әлшәй, Дәүләкән, Шишмә, Өфө райондары аша аға. Өфө ҡалаһының көньяғында Ағиҙелгә һул яҡтан ҡушыла.
Оҙонлоғо — 535 км. Элекке исеме — Күгиҙел.
Төп ҡушылдыҡтары: Тәтер, Өйәҙе, Миәкә уң яҡтан, Саҙаҡ, Мәнәүез, Өйҙөрәк һул яҡтан. Файл:Dim buiy.ogg
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе / Баш мөхәррир Р. З.Шәкүров. Өфө: Башҡорт энциклопедияһы дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 696 бит, һүрәттәре менән.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Балков В. А. Дим // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Фото:
Башҡортостанда минераль мамыҡ етештереү буйынса заманса завод сафҡа индерелде
Фото:
Шаршамбы, 29 июндә, Благовещенскиҙа «Ағиҙел» йылылыҡ үткәрмәй торған материалдар заводын рәсми рәүештә сафҡа индереү тантанаһы үтте. Заманса төҙөлөш материалдары етештереү буйынса ҙур предприятиены асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.
Бер нисә аҙна завод эшкә көйләү режимында эшләгән, хәҙер ҙур күләмдә продукция сығара башланы.
— Заводты сафҡа индереү — республика тормошондағы мөһим ваҡиға, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты. — Был яңы эш урындары, хеҙмәт хаҡы алыу өсөн яңы мөмкинлектәр, яңы һалымдар – беҙҙең өсөн иң мөһим нәмәләр, беҙ башҡарған эштәрҙең төп маҡсаты.
Иҡтисади көрсөк тамамлана, үҫешеүсе сәнәғәткә яңы төҙөлөш материалдары кәрәк, һәм Благовещенскиҙа яңы производствоны эшкә ҡушыу менән тармаҡ үҫеше ярайһы йылдамыраҡ китәсәк. Федерация Советы ағзаһы, ошоға тиклем завод төҙөлөшөн етәкләгән Анатолий Бондаруктың әйтеүенсә, «Ағиҙел»дең ҡеүәте — 60-70 мең тонна минераль мамыҡ. Башҡортостан төҙөлөш индустрияһының был материалға ихтыяжы – йылына яҡынса 100 мең тонна. Тимәк, предприятие республика баҙары ихтыяжын 60-70 процентҡа тәьмин итә аласаҡ.
Башҡортостан Президенты сеймал тейәүҙән алып әҙер продукцияны төрөүгә тиклем барлыҡ этаптарҙағы производство технологияһы менән танышты. Словения һәм Данияның заманса юғары технологиялы ҡорамалдары тулыһынса тиерлек автоматлаштырылған.
Рөстәм Хәмитов бында файҙаланылған сеймал менән ҡыҙыҡһынды. Уның урында табылыуы асыҡланды. Базальт Благовещенскиға Абҙаҡ карьерынан килтерелә. Һуҙылыусанлығын арттырыу өсөн уға доломит ҡушыла. Белгестәр был процесты подшивтовка тип атай.
Бынан тыш, Рөстәм Хәмитов яңы материалдың экологик яҡтан таҙалығын баһаланы. Составындағы тәбиғи сеймалы арҡаһында, был күрһәткестәр буйынса минераль мамыҡтың быяла сүсле мамыҡҡа ҡарағанда бер нисә өҫтөнлөгө бар.
Президент яңы производствола продукция сифатын контролдә тотоу һәм хәүефһеҙлекте тәьмин итеү менән ҡыҙыҡһынды. Махсус заманса лаборатория, сеймалдан башлап, производствоның һәр этабын контролдә тота. Әҙер продукцияны ла тикшерәләр, ләкин был юлы йылылыҡ үткәрмәү сифатын баһалайҙар. Һәм ул түбән булған һайын, изделие сифаты ла юғары була. «Ағиҙел» 3 — 7 микрон ҡалынлығындағы минераль мамыҡ плиталар сығара. Линия әле генә эшкә ҡушылған, ә коллектив технологияларҙы камиллаштырыу маҡсатында яңы ҡыҙыҡлы ысулдар эҙләй. Атап әйткәндә, әлеге ваҡытта биологик яҡтан тарҡатыласаҡ сүс сығарырға мөмкинлек биреүсе тәбиғи материал эҙләү менән шөғөлләнәләр.


text:
Марокко Короллеге Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итергә ниәтләй
Марокко Короллеге Башҡортостан менән төрлө өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итергә ниәтләй, тип хәбәр итте Марокконың Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы вәкиле Абделькадер Лешехеб Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университетында үткән матбуғат конференцияһында.
Марокконың Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы вәкиле Абделькадер Лешехеб Ислам мәҙәниәте институты директоры Саид Кямилев менән Рәсәй мосолмандарының Үҙәк динә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Талғат Тажетдин саҡырыуы буйынса Өфөгә килде. Был уның республикаға тәүге визиты. Өфөлә Марокко илсеһе республиканың дәүләт, дин һәм фән хеҙмәткәрҙәре менән осрашты.
— Минең Башҡортостанға килеүем Рәсәй менән Марокко араһындағы дуҫлыҡты нығыту сиктәрендә үтә, — тип билдәләне Абделькадер Лешехеб. – Башҡортостан менән дә күп өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәрен күрәбеҙ.
Шулай итеп, илсе БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов менән иҡтисад, фән, сауҙа, энергетика өлкәләрендә Марокко Короллегенең Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәрен тикшерҙе.
— Владимир Балабанов мине Мәскәүҙә апрель аҙағында үтәсәк Башҡортостан Республикаһы көндәренә саҡырҙы, — тине Марокко ҡунағы. – Унда төбәк етәкселеге, шул иҫәптән республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашырмын, тип ышанам. Бәйләнештәрҙе артабан нығытыу юлдарын ҡараясаҡбыҙ. Республика, уның мөмкинлектәре менән яҡынданыраҡ танышыу һәм хеҙмәттәшлек итеүҙең аныҡ юлдарын билдәләү маҡсатында Өфөгә тағы киләсәкмен.
Тәлғәт Тажетдин илсе менән ислам мәғарифы, ғәрәп телен өйрәнеү, тәжрибә уртаҡлашыу өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы идеялары менән бүлеште. Шулай уҡ дипломат Рәсәй ислам университеты ректоры Ринат Раев, юғары уҡыу йорто уҡытыусылары һәм студенттары менән осрашты.
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры Раил Әсәҙуллин илсене вуз эшмәкәрлеге менән таныштырҙы һәм студенттар менән осрашыу ойошторҙо.
— Педагогия университеты миңә ныҡ тәьҫир итте: студенттарҙың күп булыуы, белем биреү сифаты ғәжәпләндерҙе, — тине Абделькадер Лешехеб. – Студенттар менән алмашыу, мәғлүмәт технологияларын үҫтереү һәм фән өлкәләрендә педагогия университеты менән Марокколағы бер нисә юғары уҡыу йорто араһында хеҙмәттәшлек булдырырға һөйләштек. Ислам мәҙәниәте буйынса мәғлүмәт менән бүлешергә әҙербеҙ. Бынан тыш, студенттарҙың минең менән француз һәм ғәрәп телдәрендә һөйләшеүе ҡыуандырҙы.
Бөгөн иртәнсәк илсе республиканың мәғариф министры Әлфис Ғаязов менән осрашты. Абделькадер Лешехеб ислам мәғарифы өлкәһендә Башҡортостандың дини уҡыу йорттары менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тураһындағы пландары менән бүлеште.
— Алдағы арала Башҡортостан делегацияһының Мароккоға яуап визитын ойошторасаҡбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды дипломат. – Үҙебеҙгә дәүләт һәм дин хеҙмәткәрҙәрен саҡырырға уйлайбыҙ. Әммә унан алда хеҙмәттәшлек итеү буйынса аныҡ программа әҙерләргә тейешбеҙ.
Абделькадер Лешехеб хәбәр итеүенсә, Марокко Короллеге Рәсәйҙең бер нисә төбәге менән яҡшы бәйләнештәр булдырған да инде. Улар араһында – Санкт-Петербург, Татарстан, Свердловск һәм Курск өлкәләре.


text:
«Йәшлек шоу»-2015» йәштәр фестивале еңеүселәрҙе билдәләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Йәшлек шоу» республика йәштәр фестиваленең Гран-приһын Учалы районынан Сәмиғулла Лоҡманов яуланы. Беренсе урынға Мәскәүҙән Эдуард Ғәббәсов лайыҡ булды. Икенселә — Дәүләкән районынан Айгөл Муллагилдина, өсөнсөлә — Стәрлетамаҡтан Гөлназ Йосопова.
«Иң яҡшы текст авторы» номинацияһында Гөлнур Ҡыуатова еңеп сыҡты, Илгиз Абдрахманов «Йыл йырсыһы» исемен алды. «Йыл асышы» — Илнур Рамазанов, «Йыл аранжировкалаусыһы» — Айҙар Хәмзин. Силәбелә ойошторолған Башҡорт Party «Йыл проекты» тип танылды, «Виртуаль йондоҙ» исемен Милена Зарипова яуланы. «Йыл клибы» — Е7Е-media студияһының медиапродукты, «Йыл йыры» — Ринат Ниғмәтуллиндың «Аяҡ аҫтында» композицияһы.
Фестивалдең гала-концерты «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтте. Кисәне ике пар: Башҡорт драма театрының билдәле актеры Хөрмәтулла Үтәшев менән популяр башҡарыусы RNT Ринат Ниғмәтуллин, Башҡорт драма театры актрисаһы Римма Ҡаһарманова менән Башҡортостан юлдаш телеканалы хәбәрсеһе Азат Ғәлиуллин алып барҙы. Жюри составында композитор Урал Иҙелбаев, ҡурайсы Роберт Юлдашев, шағир һәм әҙәби тәнҡитсе, «Башҡортостан» гәзитенең баш мөхәррире Азамат Юлдашбаев, продюсер, «Башҡортостан» ДТРК-һы директоры урынбаҫары Айрат Мусин, продюсер һәм композитор Риф Арыҫланов, йырсы Радик Юлъяҡшин, «Бүреләр» төркөмө лидеры Илшат Абдуллин, «Электролайн» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары Айгуль Хужина эшләне.


text:
Аҡыллы балаларҙы ғына яратыу, йәки Хәрефтәрҙе ҡасан өйрәнергә?
Күҙҙәренә йәше төйөлөп, борсолоуҙары менән уртаҡлашҡан танышымды тыңлап, нимә уйларға белмәнем. Светлана улын мәктәпкә тиклем уҡырға өйрәтергә була. Ҡайһы бер балаларҙың 4-5 йәштән китаптарҙы шытырлатып уҡығанына бик ныҡ ҡыҙыға ул. Ире лә ҡатынының теләгенә ҡушыла. Ата-әсә баҙарҙан да, китап магазинынан да, яҙҙыртып та төрлө әсбаптар ала. Балаға хәреф өйрәтеү башлана. Тик биш йәшлек малай бер генә хәрефте лә иҫендә ҡалдыра алмай. Балалар баҡсаһынан ҡайтып, киске ашты ашағас, ғаилә өсөн иң насар мәл етә. Светлана сәғәттәр буйы балаһына хәреф өйрәтергә маташа. Тик кисә генә өйрәнгән “А”ны малай бөгөн танымай ҙа ҡуя. “Әсәй, мин оноттом”, – тип илай. Түҙемлеге етмәгән Светлана балаға сәпәп ебәрә. Унан иренең “дәресте” дауам итеүен талап итә. Телевизор ҡарап ятҡан атай малайҙың бүлмәһенә инеп китә, тиҙҙән баланың аҡырып илағаны ишетелә башлай. Светлана иренең улын туҡмауын яҡшы аңлай, тик түҙеп ултыра. Баланың тауышы үҙәгенә үтә башлағас, бүлмәгә барып инә. Кесерәйеп, бөршәйеп ҡалған малайҙы ҡосағына алған өсөн ир ҡатынына ла бер-икене эләктерә...
Был язалау бер мәртәбә генә булһа! Светлана әйтеүенсә, уларҙы көн дә ошондай ыҙалар көтә. Ир кеше Светлананы малайҙы боҙоуҙа ғәйепләй. “Мине лә туҡмап уҡырға өйрәттеләр. Шунһыҙ башыма бер нимә лә инмәй ине. Атайымдың ҡайыш менән туҡмаясағын уйлау менән бар дәрестәремде әҙерләй торғайным”, – ти ул.
Улдарына биш йәше тулғансы татыу йәшәгән ир һәм ҡатын араһынан ҡара бесәй үткәндәй була. Улар айырым йоҡлай, ял көндәрен бергә үткәреүҙән ҡаса. Бала ла төнөн насар йоҡлай башлай, мыжыҡҡа әйләнә. Малайҙың тәрбиәсеһе лә уға йыш зарлана. Хәҙер Светлана иренән айырылыу тураһында уйлай.
Баланы уҡытыуҙы үҙ эшенең оҫтаһы булған уҡытыусыларға ҡалдырырға кәңәш иткәс, ҡатын аптырап ҡалды. Тик Светлана: “Ә башҡалар уҡый белһә, беҙҙеке артта ҡаласаҡ бит”, – тип тылҡыуын дауам итте. “Ә һин балаңды аҡыллы, тәртипле, матур булһа ғына яратаһыңмы ни? Ни өсөн ул һине дуҫтарының йәшерәк, матурыраҡ, күберәк аҡса эшләгән, мөмкинлеге күберәк булған, сит илдәргә сәйәхәттәргә алып йөрөгән әсәйҙәре менән сағыштырмай?” – тигән һорауым Светлананы уйға һалды.
Ысынлап та, мәктәп программаһына алдан тығылып, кескәйҙә уҡыуға ытырғаныу уятҡансы, уның бала сағын оҙайтыуҙы хәстәрләү кәрәктер. Ни өсөн малай ата-әсә башҡалар алдында маҡтана, башын юғары тота алһын өсөн шундай йән әрнеүе кисерергә, хатта туҡмалырға тейеш? Кескәйгә хәрефте уйын рәүешендә, ялҡытмайынса өйрәтеү күпкә отошлораҡтыр бит. Ғөмүмән, мәктәпкә әҙерләгәндә, баланың иғтибарын үҫтереү, тыңларға өйрәтеү, тыныс ҡына ултырып, һүрәт төшөрөү кеүек шөғөлдәргә мөрәжәғәт итеү мөһим. Йәшенә ҡарап, уҡыуҙың һәр саҡ ҡыҙыҡлы ғына булмауын, ә ауыр хеҙмәт икәнлеген дә аңлатыу зарур. Бының мөһимлеген улым мәктәпкә тәү атлап ингәндә аңланым. Матур гөлләмә, шарҙар тотоп парта артына ултырған улыбыҙ ҡайтҡас: “Һеҙ миңә мәктәптә ун бер йылы буйы уҡырға кәрәк икәнлеген әйтмәнегеҙ”, – тигән үпкәһен белдерҙе. Бер минут та тик ултырмаған, һәр саҡ йүгереп йөрөгән, тай боксы буйынса ҡала чемпионы титулын алып өлгөргән Илсенгә парта артында ултырыу иң ҙур һынауға әүерелде. Иртәнсәк ҙур күҙҙәренә оло хәсрәт ятҡан баланың теләр-теләмәҫ кенә дәрестәргә йыйыныуын күреп, йөрәгем өҙөлә ине. Бында беҙҙең – әсәһе һәм атаһының ҙур хатаһы бар, уны мәктәп тормошона бөтөнләй әҙерләмәгәнбеҙ. Һул ҡул менән яҙған, күҙҙәре шаян осҡондар сәсеп, “тағы нимә генә эшләргә, нимәгә тейеп ҡарарға” тигән уйҙы ташламаған улыбыҙҙы тынысландырыу, уҡырға ҡыҙығыу уятыу өсөн уҡытыусыһы Гөлшат Зәйнулла ҡыҙы Иҫәнбаеваға күп көс түгергә тура килде. Етмәһә, был класта ете баланың һулаҡай икәнлеге асыҡланды. Әммә үҙ эшенең оҫтаһы булған мөғәллимә уларҙың барыһын да уҡырға ла, матур яҙырға ла өйрәтә алды. Иң мөһиме – улыбыҙ хәҙер мәктәпкә бирәсәк ун бер йыл ғүмере тураһында үкенмәй башланы.
Баланың ҡайғыһы – иң ауыры икәнлеген аңлап эш итергә кәрәктер беҙгә – түҙемһеҙ ата-әсәләргә. Магазиндарҙа сағыу итеп биҙәлгән әлифбаларҙы һәр кем күргәне барҙыр. Шулай бер сиратта баҫып торғанда, бер ҡатын кескәй ҡыҙынан баяғы ҡатырғаға төртөп: “Был ниндәй хәреф?” – тип һораны. Бала күҙҙәрен селт-селт йомдо ла яурындарын ғына һелкеп ҡуйҙы. Әсә, асыуланып китеп, балаһын: “Ниндәй хәреф, ниндәй хәреф тием мин һиңә?!” – тип тартҡылай башланы. Түҙмәй үҙенән: “Ә һеҙ ҡыҙығыҙ йәшендә хәрефтең нимә икәнлеген белә инегеҙме?” – тип һораным.
“Дәрес әҙерләүҙәр башланды инде...” – тип уфтанырға яратабыҙ. Ә балалар ниҙәр кисереүе тураһында уйлап та бирмәйбеҙ. Кескәйҙәр өсөн ул үҙе бер язаға әүерелә бит. Ата-әсә кискеһен эштән ҡайта ла “тәрбиә” эшенә тотона. Бер танышымдың, балаһы дәрестәрен яттан белмәйенсә, уға йоҡларға рөхсәт итмәүен ишетеп аптыраным. Ул ғына түгел, дәфтәрҙә ниндәйҙер хата китһә, ҡыҙсыҡ тулыһынса уны яңынан күсереп яҙа. Эйе, әсәнең тәрбиәһе һөҙөмтәһеҙ үтмәүен дә баһаларға кәрәк – ҡыҙыҡай бик яҡшы уҡый. Тик артыҡ тыныс, ҡыйыуһыҙ, шым баланың уҡырға яратыуҙан түгел, ә әсәһенән бик ныҡ ҡурҡыуҙан тырышыуы аяныслы. Әллә иң мөһиме – теләгән һөҙөмтәгә ирешеүме икән?
Өйөнә насар билдә түгел, “дүртле” лә алып ҡайтыуҙан ҡалтыранып торған балалар етерлек. Уларҙың уҡытыусынан инәлеп-ялбарып яҡшы билдә һорауҙары, көндәлеген йәшереүе баланы йортта асыулы ата-әсә көтөүен күрһәтә бит. Әлбиттә, һәр кемебеҙ улдарыбыҙ, ҡыҙҙарыбыҙ “иң-иңе” булыуын теләй. Тик шул мәлдә үҙеңә ундай юғары талаптар ҡуймауыңды, бар маҡсаттарыңа өлгәшә алмауыңды, йәшеңә ҡарамаҫтан, ялҡауланып та алыуыңды хәтереңә төшөрөргә кәрәктер.
Балаға булған сикһеҙ һөйөү, уның хистәрен тоя, һанлай белеү генә уға шәхес булараҡ үҫергә ярҙам итәсәк. Эйе, ниндәйҙер бала уҡыуға һәләтле, кемдер спорт буйынса алдынғы, бәғзеләр йыр-бейеүгә маһир. Әр-битәр, туҡмау менән кескәйҙәрҙең күңеленә асҡыс табып булмай ул.
Шуныһы ҡыуаныслы: хәҙер ауылдарҙа ла төрлө түңәрәктәр эшләй. Унда шөғөлләнеү баланы һәр яҡлап үҫтерә. Тик ата-әсәнең артыҡ баҫым яһап, улын йәки ҡыҙын булған бар секцияларға йөрөтөүе нығынып етмәгән организмды ҡаҡшатыуы бар.
Ейәнсәрен тәрбиәләүҙе тулыһынса үҙ өҫтөнә алған бер ханым уны йөҙөүгә, бейеүгә, вокалға, һүрәт төшөрөү түңәрәгенә йөрөтөп аптыратҡайны. Шул уҡ ваҡытта беренсе класҡа яңы барған ҡыҙға уҡыу буйынса ла иң ҙур талаптар ҡуйылды. Кешеләрҙең баланы йәлләүенә: “Бер минуты ла буш ҡалмаған кеше генә бар нәмәгә лә өлгөрә ул, ҡыҫылмағыҙ”, – тип асыуланыр ине.
Өләсәһен бер һүҙһеҙ тыңлап өйрәнгән ҡыҙ бала тырышып уҡый, бейей, йырлай, әммә һаулығы ла насарая ғына бара. Хәҙер ул төрлө түңәрәктәргә йөрөү түгел, дәрестәрен дә оҙаҡ ҡарай алмай, кескәй генә булыуына ҡарамаҫтан, баш ауырыуҙарынан яфалана. Баланың таланттарын асыу шундай ҡиммәт хаҡҡа төшә ҡалһа – уның кемгә кәрәге бар?
Кискеһен башын эйеп, моңһоу ғына тәҙрәнән ҡарап ултырған баламдан ниңә кәйефе булмауы тураһында һорайым. “Беләһеңме, әсәй, мин бөгөн ҡул күтәреп таҡтаға сыҡтым. Бик ауыр мәсьәләне сисә алдым. Ә һин минең “бишле” алдым тип ҡыуаныуымды ишетмәнең дә!”
Эйе шул! Төшкө аш мәлендә улым миңә ниҙер әйтергә маташты, ә мин эшкә ҡабаланып, уның күңел кисерештәрен һиҙмәгәнмен дә. Был “бишле”не алыу өсөн уға нисек тырышырға тура килеүен аңлаһам да, ҡосағыма алмағанмын, исмаһам, бергәләшеп “ур-ра!” тип тә ҡысҡырмағанбыҙ. Һәм балам әсәһенең ни өсөн шулай туң булып ҡалыуын аңламай, уйнарға ла сыҡмай, кискә тиклем тәҙрә төбөндә ултырған.
Ғәфү ит, балам, кисерегеҙ беҙҙе, ҡыҙҙар һәм малайҙар! Күрәһең, бала саҡ иленә ишек ябылыу менән, беҙ унда иң саф, эскерһеҙ, тоғро йөрәкле, таҙа күңелле кешекәйҙәр йәшәүе хаҡында онотабыҙҙыр...
Гүзәл ИҪӘНГИЛДИНА.
Теги:


text:
Башҡортостандың 2014 йылғы облигациялары буйынса 170,5 миллион һумлыҡ тәүге купон түләнгән
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Үткән аҙнала республиканың Финанс министрлығы Башҡортостандың 2014 йылдағы облигациялары буйынса 170,5 миллион һум күләмендә беренсе купон килемен түләне, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
2014 йылдың 16 октябрендә Мәскәү банк-ара валюта биржаһының Фонд биржаһында 6 миллиард һумға облигациялар сығарыу урынлаштырылды. Әйләнеш срогы — 4,5 йыл. 18 купон түләү ҡаралған. Купон осороноң оҙайлылығы 91 көн тәшкил итә. Купон килеменең ставкаһы — йылына 11,4 процент.


text:
Тәтешлелә күренекле удмурттарҙы тәбрикләнеләр
Тәтешле районының Түбәнге Балтас ауылында хөкүмәт наградалары һәм почетлы исемдәре булған Башҡортостан һәм Удмуртия удмурттарының слеты үтте. Унда Балтас, Борай, Йәрмәкәй, Ҡалтасы, Кушнаренко, Тәтешле, Яңауыл райондарынан, Нефтекама ҡалаһынан һәм Удмурт Республикаһынан делегаттар ҡатнашты. Оло йәштәге ветерандарҙан тыш осрашыуға йәштәр — производство алдынғылары ла килде.
Тәтешле районының фольклор коллективтары ҡунаҡтарҙы икмәк-тоҙ, халыҡ бейеүҙәре һәм йырҙары менән ҡаршы алды. Делегаттар урындағы мәктәптә булды, ботаник баҡса һәм мәктәп музейы менән танышты, Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған һалдаттар обелискыһына веноктар һалды.
Тантана ауыл мәҙәниәт йортонда үтте. Байрамды Башҡортостан удмурттарының милли-мәҙәни үҙәге рәйесе Ренат Ғәләмшин асты. Сәләмләү һүҙе менән Тәтешле районы хакимиәте башлығы Дамир Әхмәтов сығыш яһаны. Тантана барышында һәр делегатҡа бүләктәр тапшырылды. Сара Түбәнге Балтас ауылының үҙешмәкәр артистары әҙерләгән байрам концерты менән тамамланды.


text:
“Бөгөнгө эҫелә һыуһынды ҡандырырға ҡалай арыу булды”, – тип сейәләрҙе өҙөп ҡабайым тигәндә, баҫыуҙың икенсе башында кирелеп арыш сапҡан ирен күрә.
“Бөгөнгө эҫелә һыуһынды ҡандырырға ҡалай арыу булды”, – тип сейәләрҙе өҙөп ҡабайым тигәндә, баҫыуҙың икенсе башында кирелеп арыш сапҡан ирен күрә.
Үрге Ҡарыш егете Рөстәм ХI класты тамамлағас, Нефтекама ҡалаһының 59-сы һөнәрселек лицейында иретеп йәбештереүсегә уҡып сыға.
Һабантуй флагын күтәреү хоҡуғы «Урожай» хужалығы рәйесе Айҙар Мөхәрләмовҡа, «Урал» йәмғиәте механизаторы Альберт Ивановҡа, «Мир» кооперативының һыйыр һауыу операторы Миләүшә Ситдиҡоваға бирелде.
Уны асыу тантанаһында Калуга һәм Боровск митрополиты Климент етәкселегендәге Мәскәү патриархия вәкилдәре лә ҡатнашты.
Рәсәй Геройы, Рәсәй батыры – был әллә ни күңелгә лә ятмай. Ул кем, илебеҙ ракетаһында сит планетаға осҡанмы, рәсәйҙәрҙе һәләкәттән һаҡлап алып ҡалғанмы? Бәлки, Чечняла үҙ халҡын «азат» итеүҙә ҡатнашҡандыр? Юҡ, ул – ысын Советтар Союзы Геройы. Ул – башҡорттоң халыҡ батыры!
Милләтселәр режимына ҡаршы булған кешеләрҙе юҡ итергә тырыша фашистар. Яңы властың сәйәси дошмандарын ябыу өсөн махсус урындар булдырыла. 1933 йыл аҙағына концлагерҙар асыла. Был төшөнсә үҙе үк ябай граждандарҙы, хәрби әсирҙәрҙе күпләп ябыу өсөн махсус ҡулайлаштырылған урынды аңлата.
1936 йылда концлагерҙар төҙөү һәм әсирҙәрҙең тәртип ҡағиҙәләре буйынса айырым күрһәтмә эшләнә. Шул осорҙа уҡ концлагерҙар классификацияға бүленә:
Языков ауылындағы бәләкәй генә аҙыҡ-түлек магазинының ишеге ябылмай, әленән-әле инеп-сығып торалар. Ҡыҙыҡһынып, беҙ ҙә тупһаһына аяҡ баҫтыҡ.


text:
Бар ул, бар ул тылсым донъяла!
Изге төштәр аша ғәмәлгә
Ырымбур өлкәһенән күсеп килергә мәжбүр булған Мортазиндар ғаиләһе Көйөргәҙе районының Яҡуп ауылында төпләнә. Маргаританың олатаһы Өмөтбай мәктәп директоры булып эшләй башлай. Ританың әсәһе Рима менән атаһы Зыя Ташкентҡа күсеп киткәс, ҡыҙыҡай Ҡорбанбикә өләсәһе тәрбиәһендә ҡала. Халыҡ ысулдары менән дауалау серҙәрен тап уның аша үҙләштерә. «Элек ундайҙарҙы төрмәгә яба торғайнылар. Шуға изге ғәмәлдәрен күрһәтеп, белендереп башҡарманы, йәшерә торғайны. Быуын ултыртты, мейе ҡаҡты. Уның атаһы Ғатаулла олатайым мулла булды. Иртәнге сәйҙә Өмөтбай олатайым Ҡорбанбикә өләсәйемдән: «Йә, әбей, төшөңдә нимә күрҙең, һөйләп ебәр», – тип өндәшә торғайны», – тип хәтерләй Рита.
Үҙе лә төштәр аша килгән иҫкәртеүҙәргә ныҡ иғтибарлы. «Төштәге ишара өндә серле итеп асылғас, нисек ышанмайһың? Бына берәүһе. Боронғо заманда үгеҙ егеп китеп барабыҙ. Шул ваҡыт беҙҙе юлбаҫарҙар уратып алды. Матронушка килеп сыҡты ла: «Теймәгеҙ, уны кешеләр көтә», – тип юлдарына арҡыры торҙо. Иртән ирем менән иҫке генә машинала юлға сығырға тейешбеҙ. Уянғас, ярай, ҡаршылыҡ булыр, әммә ярҙам килер, тип уйлайым. Юлда бара биргәс, ике юл хәрәкәте хеҙмәткәре тора. Йөрәк жыу итеп ҡалды. Шул ваҡыт һауала ап-аҡ ғәҙәти булмаған ҡош пәйҙә булды. Берәүһе, шуны шәйләп, ҡарап тора башланы ла беҙҙе туҡтатырға ниәтләнгән икенсеһенең дә иғтибарын шунда йүнәлтте. Беҙ жыуҙап үттек тә киттек».
Ә төштәр күп була. Иң әһәмиәтлеһе, моғайын да, Ер йөҙөндәге ҡыйралыштарҙы, яуызлыҡтың ҡотороуын туҡтатырға тейешлеген аңғартыусы, кешеләргә изгелек нурҙары сәсеүсе тәғәйенләнешен тойҙортоусы билдә булғандыр.
«Ерҙән спираль рәүешендә күтәрелһәң, һәр ҡатламда билдәле диндең доғаһын ишетеп була. Кешенең физик тәндән тыш, йәйғор төҫтәрендәге күлдәге бар. Һиндостанға барғанда тел икенселәй әйләнә лә китә. Бер ваҡыт һинд телендә һуҙып-һуҙып уларҙың сүрәләрен йырлап ебәрҙем. Бәләкәй саҡтан наҙлы, йомшаҡ бер ҡатын-ҡыҙ тауышы оҙата килде. Аҡ сариҙағы һинд ҡыҙы һорауҙарыма яуап бирә ине. Алты йәш ярымдан күрә башланым. Бөтәһе лә мин күргәнде күрә, ишетә ала икән, тип уйлай инем. Ун өс йәш ярымда йәнә ҡабатланды, тауыш йышыраҡ килде. Русса өндәшә торғайны. Һорауҙарыма яуап бирҙе. Егерме бер йәштәр тирәһендә үләндәрҙе әйтә башланы. Эй, кит, һин сихырсылыр ул, ти торғайны әхирәттәрем юлайҡан ғына биргән кәңәштәремә. Иң мөһиме – файҙаһы тейҙе. Утыҙ йәште уҙғас, был һәләттәремә нығыраҡ иғтибар иттем, доғалар килде. Ҡытайҙа ҡыҙылға алтын хәрефтәр менән яҙылған иероглифтарҙы уҡыным. Ҡырғыҙстандан ҡайттым да ҡырғыҙса «һөйләшә башланым». Ниндәй илгә йыйынһам, уларҙың телендә доғалар килә. Һиндостан, Ҡытай, Ғәрәп Әмирлектәре, Төркиәлә, Коми Республикаһында булғаным бар. Был һөйләшеү – транс хәлендәге халәт. Хоҙай бер, диндәр төрлө икәненә инанғанмын», – ти Рита Зыя ҡыҙы.
...Ҡырғыҙстанда Ысыҡкүл эргәһендә ер һатып алып, шунда өй һалырға хыяллана Рита. Уңайы ла сыға. Аҡсаһын түләй, әммә документтарын ҡулына төшөрә алмай. Йылдар үтә. Ер һатҡан егет хушлашҡанда Ританың бағымсылығын белеп, апай, яҙмышымда ниндәй үҙгәреш көтөлә, тигән һорау ҡуя. Тиҙҙән бик юғары дәрәжә биләйәсәкһең, тип юрағаны юш килә. Бер аҙ ваҡыттан ир, мине ҡала мэры итеп ҡуйҙылар, тип һөйөнсөләп шылтырата. Ерҙе үҙ исеменә теркәү мәсьәләһен хәл итеп ҡуйырға уйлап, Рита йәнә Ҡырғыҙстанға килә. Бер нисек тә осона сығырлыҡ түгел. Аҡсаһын булһа ла алып ҡайтам, тип ныҡыша ҡатын. Эштәр һуҙыла. Көндәлек ашау, йәшәү өсөн, аптырағас, эшләй башлай. Ҡунаҡханала йәшәү ялҡыта, етмәһә, бер урындан икенсеһенә ҡырҡ тапҡыр күсенә, аҙаҡ хатта тирмәгә урынлаштырып ҡуялар. Ританың түҙеме бөтә. Әлеге лә баяғы мэрға инеп, аҡсаһын талап итә. Ул һатып алыусылар юҡлыҡҡа һылтанып, болдо тоттороп ебәрергә ашыҡмай. Табығыҙ, юҡһа аяҡ аҫтығыҙҙа ер убылыр, ти, Рита ҡәһәтләнеп. Эргәһендә тыңлап торғандар тертләй, ниңә улай тип әйтәһегеҙ, тиҙәр шөбһәләнеп. Рита ышаныслы ҡиәфәттә, мэриянан сығып, ҡунаҡханаға ҡайта. Шул төндә йоҡо алмай ыҙалата. Уҡынып ята. Сәғәт бер. Ике, өс тула. Дүртенсе ун биш минутта һауа геүләй. Ер тетрәй башлай. Тянь-Шань тауҙарынан сыҡҡан шомло тауыш һауаға күтәрелә лә Ысыҡкүлгә килеп бәрелеп юғала. Кешеләр өйҙәренән сығып йүгерә. Ғауға, мәхшәр ҡуба. Икенсе көнөнә иртүк ҡала хакимиәтенә саҡыртып, ер өсөн аҡсаһын тотторалар. Егерме йылға яҡын булмаған 7-8 баллы ер тетрәүе осраҡлы хәлме, әллә һүҙ тылсымы, әллә бағымсы ҡатындың алдан күреүеме – әйтеүе ҡыйын...
...Бер ваҡыт Ритаға компьютер ҡоллоғона эләккән егетте алып киләләр. Әсәһе әйтеүе буйынса, ул тормоштан ваз кисеп, тик ысын булмаған донъяла йәшәй. Бер ҡайҙа ла эшләмәй, үҙен бик агрессив тотҡан була. Ританың сеанстарынан һуң ул ипкә килә. Донъяға күҙҙәрен аса. Эшкә сыға. Туғандары менән һөйләшә, аралаша башлай.
Бер ҡатын иренең, ниндәй генә антибиотиктар менән дауаланһа ла, үтмәҫ йүтәл менән ыҙалауына зарлана. Ританың дауалау сеанстарынан һуң ғына уның был сире үтә.
Борондан ҡалған ҡот ҡуйыу, һөлөк һалыу, быуын ултыртыу, эс һылау, мейе ҡағыу кеүек бихисап алымдарҙы белгәндәр һәм хәҙерге тормошта ла ҡулланғандарға сирле кеше ахырғы сиктә мөрәжәғәт итә. Ауыр ҡайғынан, тойғоларҙан, һөйгәне менән айырылышыу, өмөтһөҙлөккә бирелеүҙән ете ҡат күлдәге тишкеләнеп бөткәс, йәйғор төҫтәрен балҡытып, ерҙә һәр аҙымын шатлыҡ, киләсәккә яҡты өмөттәр менән баҫыр өсөн, тап Рита арҡылы, уның тылсымлы һәләте, изгелекле йөрәге ярҙамында, ҡото артынан юллана...
Күмертау ҡалаһы.
Теги: Маргарита Дауытова


text:
Фото:
БР мәҙәниәт министрының яңы урынбаҫары тәғәйенләнде
Фото:
Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәт министрының яңы урынбаҫары итеп Шамил Абдраҡов тәғәйенләнде. Бығаса ул Салауат музыка колледжына етәкселек итте.
Бөгөн Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әмина Шафиҡова ведомствоға ҡараған учреждение етәкселәрен яңы министр урынбаҫары менән таныштырҙы.
Абдраҡов Шамил Фаил улы 1980 йылда Мәләүездә тыуған. Салауат музыка училищеһын, Өфө дәүләт сәнғәт академияһын тамамлай. БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһында «юриспруденция» белгеслеге буйынса уҡый.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 2004 йылда Мәләүез районы һәм ҡалаһы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлегендә белгес булып башлай. Артабан шунда уҡ йәштәр эштәре буйынса комитет рәйесе, мәҙәниәт бүлеге начальнигы булып эшләй. 2012 йылдан – Салауат музыка колледжы директоры.


text:
Заман менән аҙымдаш
Зифа Сибәғәт ҡыҙы Ҡужакова оҙаҡ йылдар инде Исмаҡай мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәтен уҡыта. Уҡыусыларға әҙер материал биреүгә ҡарағанда, яңылыҡты үҙҙәре эҙләп табыуҙарын һөҙөмтәлерәк тип уйлай ул. Балалар дәрестәге материалды яҡшы үҙләштерһен өсөн уларҙы китапханаға ылыҡтыра. Зифа Сибәғәт ҡыҙы мәғариф эшендә 40 йылға яҡын. Ошо йылдар арауығында ул үҙен заман менән аҙымдаш уҡытыусы итеп таныта. Һәр яҡлап үҫешкән, тормошта үҙ урынын таба алған, йәмғиәткә, ауылға файҙалы шәхестәр тәрбиәләүҙе маҡсат итеп ҡуя ул. Эшендә балаларҙы тыуған төйәгенең, районының, ауылының тарихын өйрәнеүгә ҡыҙыҡһыныу, тыуған ергә һөйөү тойғоһо тәрбиәләүҙе мөһим бурыс тип иҫәпләй. Был йәһәттән ул балаларға төрлө иҫтәлекле урындарға экскурсиялар ойоштора, барған ерҙәрҙе фотоға төшөрөп мәңгеләштереп бара. Ауылындағы оло кешеләр тураһында мәғлүмәт туплап, уларҙың фотоһүрәттәре менән биҙәлгән альбомдар сығара.
Мәктәп музейына экспонаттар йыйып, зауыҡлы итеп урынлаштырыуға күп көс һалды. Күңелендәге туған телгә, тыуған яҡҡа, уның үткәненә, тарихын өйрәнеүгә сикһеҙ һөйөүҙе уҡыусыларына ихлас өләшә, туған телебеҙҙең киләсәгенә ныҡлы нигеҙ булдырыуға тос өлөш индерә. Үҙ эшендә яңы технологияларҙы ла ҡулланып эшләргә өйрәнеп алды ул. Уңған уҡытыусы Исмаҡай ауылының мәҙәниәт тормошонда ла әүҙем ҡатнаша. Хеҙмәт ветерандарын, ололарҙы тәбрикләү кисәләрен, концерттарҙы оҫта ойоштора. Сараларҙа моңло, наҙлы тауышы менән башҡорт халыҡ йырҙарын йырлап, ауылдаштарын һоҡландыра. Район күләмендәге төрлө конкурстарҙа ла ҡатнашырға иренмәй ул. Һәр конкурстан призлы урындар алып ҡайта. Бына шундай егәрле, тырыш уҡытыусылар булғанда, ауыл һүнмәҫ, рухлы, тыуған яҡты һөйөүсе йәштәр үҫер.
Наилә ШАКИРОВА.
Исмаҡай ауылы.


text:
Баймаҡ “Бәндәбикә” автоуҙыш ҡатнашыусыларын ҡабул итте
16 май Баймаҡ районы Бәндәбикә хөрмәтенә Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары ойошмаһы ойошторған республика автоуҙыш ҡатнашыусыларын ҡабул итте. Танылған бейеүсе Рәшиҙә Туйсина, сәсәниә Розалия Солтангәрәева, журналист Гөлнур Ҡыуатова, «Аҡ тирмә» милли-мәҙәни үҙәге ветераны Ләлә Биишева, Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең Ветерандар Советы рәйесе Азия Кусимова, Башҡортостан Республикаһының башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе Гөлнур Ҡолһарина – бөтәһе егерме республикабыҙҙың әүҙем шәхесе автоуҙыш сиктәрендә башта республикабыҙҙың беренсе баш ҡалаһы – Темәс ауылында туҡталды. Бында ауыл халҡы менән осрашыу, ауылдың тарихи урындары менән танышыу, милли кейем тегеү һәм аш-һыу әҙерләү серҙәре буйынса мастер-класс уҙғарылды. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте ағзалары Темәс мәктәбенә китаптар, янғындан зыян күргән ғаиләргә әйберҙәр тапшырҙы.
Баймаҡ ҡалаһында автоуҙышсылар “Миләш” балалар баҡсаһында, “Ирәндек” тарихи-археологик ландшафт музейында булдылар. Артабан Баймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында “Ҡатын-ҡыҙ милләт әсәһе” темаһына түңәрәк өҫтәл ойошторолдо. Ҡунаҡтарҙы Баймаҡ районы муниципаль район Хакимиәте башлығының социаль һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса урынбаҫары Сирғәлина Гөлшат Камил ҡыҙы сәләмләне һәм районда ҡатын-ҡыҙ статусын үҫтереү, ғаилә институтын нығытыу маҡсатында алып барылған эштәр һөҙөмтәләре тураһында һөйләне. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе "Халыҡ контроле" федераль партия проектының Башҡортостан Республикаһы буйынса координаторы, филология фәндәре кандидаты Ҡолһарина Гөлнур Ғәлинур ҡыҙы автоуҙыштың ағзалары менән таныштырҙы, сараның төп маҡсаттарын билдәләне – ул шәфҡәтлелек, халыҡҡа медицина һәм социаль ярҙам күрһәтеү. Түңәрәк өҫтәлдә Баймаҡ районының ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Байдәүләтова Гөлшат Рим ҡыҙы, Баймаҡ ҡалаһының 3-сө һанлы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Ниғмәтуллина Лиза Урал ҡыҙы, Ҡолсора ауыл Советының “Ағинәйҙәр” клубы ағзаһы Диярова Рәйсә Ғәли ҡыҙы сығыш яһанылар. Сәсәниә Розалия Солтангәрәева халҡыбыҙҙың онотолоп барған йолаларын һөйләп, уларҙың халыҡ киләсәге өсөн әһәмиәтен һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм ҡобайыр башҡарҙы. Райондың 21 әүҙем ҡатын-ҡыҙҙына Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтенең Маҡтау грамоталары һәм бүләктәр тапшырылды, ике куп балалы можтаж ғаиләгә ярҙам күрһәтелде.
Саралар программаһына ярашлы Мөжәүир хәҙрәт йорт-музейына экскурсиянан һуң “Берҙәм Рәсәй” фирҡәте кандидаттарына алдан тауыш биреү дебаттарында ҡатнашыу ҡаралған ине. Иртәгеһенә автоуҙыш колоннаһы Хәйбулла районына юл тотто.
24.05.2018 Администрация городского округа Уфа
24.05.2018 Администрация городского округа Уфа
24.05.2018 Совет гор.округа Уфа
24.05.2018 Администрация городского округа Уфа
24.05.2018 Администрация городского округа Уфа


text:
- Подробности
- Просмотров: 347
ҠАЗАН БОЖЬЯ МАТЕРЬ СОБОРЫ, Стәрлетамаҡ ҡ. Сиркәү майҙанында урынлашҡан була. 1837 й. Ырымбур губ. архитекторы Я.И.Алфеев проекты б‑са мәхәлләгә йөрөгән кешеләр аҡсаһына һәм урындағы сауҙагәрҙәрҙең хәйриә аҡсаһына сиркәү итеп нигеҙ һалына. 1834 й. янған Ҡазан Божья Матерь иконаһы хөрмәтенә һалынған ағас сиркәү (1806 й. төҙөлгән; 1824 й. Ырымбурҙан Өфөгә килешләй сиркәүҙә Александр I була) урынында урынлашҡан. Төп өлөшө 1850 й. төҙөлә һәм изгеләндерелә (төҙөлөш 1864 й. тамамлана), 1878 й. собор статусын ала. Собор классицизм стилендә, таштан, 5 көмбәҙле, башына көмөш тәреләр ҡуйылған, айырым урынлашҡан 4 яруслы манаралы (төп ҡыңғырауы 200 бот ауырлыҡта), селтәрләп ҡойолған суйын ҡойма м‑н кәртәләнгән (1867). Бина һыҙмала тура дүрт мөйөшлө, төп ишеген 6 колонналы портик биҙәй. Соборҙың 3 өҫтәле була: төп өҫтәл – Ҡазан Божья Матерь (1850 й. изгеләндерелә), уң приделдағыһы – святитель Николай Чудотворец (1838), һулдағыһы изге Благоверный кенәз Александр Невский (1851) хөрмәтенә арнап эшләнә; соборҙа биҙәкләп яһалған, алтын ялатылған 3 иконостас, ш. иҫ. И.Ф.Базилевский аҡсаһына Петербург художество акад. (иконаларҙың береһе ошо акад. ағзаһы М.Н.Воробьёв тарафынан яҙыла) эшләнгән иконостас, ҡиммәтле ризаларҙа Ҡотҡарыусы, Божья Матерь, Раббы һәм Архангел Михаил Сретениеһы иконалары була. Мәхәллә попечителлеге (1881 й. алып), сиркәү‑мәхәллә мәктәбе (1839 й. алып), ҡатын- ҡыҙҙар мәктәбе (1860 йй. алып) эшләгән. Соборға Феодор зыярат сиркәүе (1858 й. төҙөлә) беркетелгән була. 1917 й. причт 2 протоиерейҙан, 2 священниктан һәм дьякондан тора. Мәхәлләгә ҡаланың диндарҙары ҡарай (8928 кеше, ш. иҫ. 4429 ир‑ат һәм 4499 ҡатын‑ҡыҙ, шуларҙың 1794‑е раскольник һәм 3‑өһө католик була). 1929 й. собор ябыла, тәреләре м‑н ҡыңғырауҙары алына, бинаһы клуб итеп үҙгәртелә. 1937 й. соборҙы һүтеү башлана, ул 50‑се йй. башына тиклем дауам итә. Билдәле булған настоятелдәре: Ф.И.Бази- левский, В.Н.Сперанский, П.В.Полозов, М.И.Кречетов.
Әҙәб.: Златоверховников И.Е. Уфимская епархия. Уфа, 1899.
О.А.Григорьева, П.В.Егоров
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Найджел Грин, Девир төркөмө генераль директоры, донъяла иң ҙур финанс ойошма бойондороҡһоҙ., прогнозировать һорау криптовалюта "ракета күкте" түбәндәге 12 ай, Биткоин буйынса алырға мөмкин. 50 өсөн 60 проценттан, ул, тип әйтеп бөгөн, рәсми рәүештә асып ебәргән, уның фирмаһы Крипто девир, ҡушымта криптовалюта новаторлыҡ.
Apple һәм Android өсөн уңайлы, уны һаҡларға мөмкинлек бирә файҙаланыусыларға, Биткоин тапшырыу һәм алмашыу. Криптовалюта аҙна күберәк өҫтәй кеүек була яҡын-тикшеренеү бүлеге девир Крипто, донъялағы алдынғы эксперттарҙы ҡайһы берҙәре үтәлә блокчейн, хас уның мәғәнәһен анализлауҙы.
“Күктә ракеталар криптовалюта һорау ҡушыла. 2018 кешеләр тураһында күберәк белеү, уларҙы файҙаланыу һәм улар сағыштырғанда, дәүләт һәм бизнес мәнфәғәттәрен нисек һәм, ҡағиҙә һәм күберәк, күрһәткән, һәм взрослеть баҙарында күпләп артыуы бара кеүек".
“Был баҙарҙа барыһынан да, был волатильность ойоштороусыны көтә, һәм төҙөү дауам итә, һатып алыу мөмкинлеге өсөн мөһим".
Төҙөү генераль директоры девир: “валютала һаҡларға теләй өсөн булдырылған ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн цифрлы тапшырыу девир crypto һәм цифрлы һәм дәүер үҫә.. Беҙ көтәбеҙ 50,000 был йылдарҙа популяр булған..
Авторы: Сара Бауэр
Хәбәрҙәр оҡшай:
Таиландта Хөкүмәттең ...
Рәсәй һалым планлаштырыла көпләнгән ...
Көньяҡ Корея Корпорацияһы...


text:
- Подробности
- Просмотров: 424
БАЙЫШ АРХЕОЛОГИК МИКРОРАЙОНЫ, Баймаҡ р‑ны сиктәрендә Оло Урғаҙа й. (уға Бүреле й. ҡойған урынға тиклем) басс. урынлашҡан таш быуат — һуң тимер быуатҡа ҡараған археологик ҡомартҡылар төркөмө. Ирәндек һыртының көньяҡ осондағы тау итәктәрендәге далаларҙы биләй. Майҙаны — яҡынса 150 км2. Б.а.м. таш эшкәртеү оҫтаханалары, ҡәберлектәр һәм торамалар инә. 189 археологик ҡомартҡы һәм 14 этноархеологик объект (ҡара: Этноархеология) табылған. Байыш таш эшкәртеү оҫтаханалары өҫкө палеолит—неолитҡа ҡарай. Ҡараһаҙ һәм Оло Урғаҙа йй. өҫкө киртләстәрендә урынлашҡан. 1996 й. БР Мәҙәниәт министрлығының Ғилми‑производство үҙәге экспедицияһы тарафынан асыла һәм тикшерелә. Йәшмәле ҡурған, Кәрешкә, Үҙән, Һарыташ оҫтаханалары табылған. Табылдыҡтар көлһыу йәшел йәшмә әйберҙәрҙән (нуклеустар, сүкештәр, отщептар, ҡырғыстар һ.б.) тора. Ҡәберлектәрҙе 117 Байыш ҡурғаны тәшкил итә. Б.а.м. 10 торамаһы (Улаҡ I, Һарыташ һ.б.) бронза быуатына ҡарай. Этноархеологик объекттар 17—19 бб. ҡараған торамаларҙан һәм ерләү ҡомартҡыларынан тора. Тирмәгә оҡшаш торлаҡ ҡоролмалары ҡалдығы табылған. Б.а.м. материалдары Ғилми‑производство үҙәге фондтарында һаҡлана. Шулай уҡ ҡара: “Ирәндек”.
Әҙәб.: Яминов А.Ф., Савельев Н.С. Разведочные работы в Баишевском микрорайоне //Археологические открытия 1996 г. М., 1997; Яминов А.Ф., Савельев Н.С., Псянчин А.В. Баишевский микрорайон: итоги и перспективы этноархеологических исследований в Башкирском Зауралье //Интеграция археологических и этнографических исследований. Омск; Уфа, 1997.
А.Ф.Йәминев
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
БЫУЫНДАР ТАРИХЫ - ШӘЖӘРӘ
Халҡыбыҙҙың тарихын белеү, йолаларын тергеҙеү, быуындар бәйләнешен нығытыу - беҙҙең изге бурысыбыҙ. Һуңғы ваҡытта ауылдарҙа халыҡтың ошо юҫыҡта әүҙемләшеп, ырыу йыйындары, Шәжәрә байрамдары үткәреүе ҡыуаныслы күренеш. Тимәк, тамырҙары менән ошо ергә береккән милләтебеҙ кѳсѳ бар, ата-бабаларыбыҙ йолаһы, быуындар күсәгилешлеге дауам итә, халҡыбыҙ тарихын онотмай, рухи үҫеш юлында йәшәй. Быны ауылдарҙа уҙғарылған Шәжәрә байрамдары раҫлай.
Үткән аҙнала Манышты ауылының Туғыҙҙар ара- һынан Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленең Шәжәрә байрамы үтте. Манышты ерендә кендек ҡаны тамып, ошонда тәпәй баҫҡан изге тѳйәк балаларын бергә тупланы. Алыҫ араларҙы яҡынайтып, республиканың, ра- йондың төрлө мѳйѳштәренән Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле ҡайтып төштө. Быуындарҙы бәйләүсе, нәҫел тамырын нығытыусы байрам ауылға ингән ерҙә стела асыуҙан башланды. Стела асыу тантанаһын башлау ѳсѳн байрамдың мәртәбәле ҡунағы - муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаевҡа һүҙ бирелде. - Бындай изге байрамдар йәш быуында илһѳйәрлек тойғоһон үҫтерә, нәҫел бәйләнешен нығыта, быуындар күсәгилешлеген һаҡ- лай.
Шуға күрә был сараны изге башланғыс, тип һанайым. Ошондай саралар ойоштороу районыбыҙҙың башҡа ауылдарында ла дауам итер, тигән ѳмѳттәмен, - тине Илгиз Сафый улы. Артабан хәйерле сәғәттә “Ҡатай ырыуының Манышты ауылына рәхим итегеҙ!” тигән һәм Ҡатай ырыуы тамғалары тѳшѳрѳлгән стела асылды. Унан ауыл старостаһы Ғаян Абдрахманов теләктәрен еткереп, байрам менән тәбрикләне. Аҡһаҡал, ветеран-уҡытыусы Ну- рулла Миһранов һүҙ алып, ауылдың ҡыҫҡаса тарихы менән таныштырып үтте. Манышты мәктәбенең уҡыу-уҡытыу буйынса директор урынбаҫары, ауылдың Ағинәйҙәр ойошмаһы етәксеһе Рәшиҙә Байрамғәлина телмәр тотоп, был стела ошо тѳбәктәге халыҡтың Ҡатай ырыуынан булыуын иҫләтеп торор һәм йәш быуынға тәрбиәүи яҡтан фәһемле булыр, тине.
Ә инде тѳп сара - Шәжәрә байрамы ауылдың ҡап уртаһында ҡуйылған сәхнә янында дауам итте. Унда ҡунаҡтарҙы башҡорт халҡының милли аш-һыуы - ҡымыҙ, сәксәк менән ҡаршы алып, сәй табынына саҡырҙылар. Ошонда уҡ башҡорттоң ҡунаҡсыллығы, йомартлығы сағылыш тапты. Артабан ҡунаҡтар Ҡатай ырыуының Туғыҙҙар араһы нәҫеле тирмәһен ҡарап сыҡты. Тирмә эсе үҙе бер тарихи музей кеүек ине, сѳнки унда Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленән таралған быуындар шәжәрәһе күргәҙмәһе ҡуйылғайны. Сараның рәсми ѳлѳшѳн башлап, алып барыусы Фәрхәнә Ҡотломөхәмәтова байрамдың мәртәбәле ҡунаҡтары менән йәнә таныштырып китте. Башҡортостандың мәҙәниәт ми- нистры урынбаҫары Ранис Алтынбаев, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев, Инйәр ауыл хакимиәте башлығы урынбаҫары Альберт Азаматов һ.б. Тәүҙә Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленең әруахтарына имам-хатип Мѳхәмәт Ғәббәсов аят бағышланы. Артабан һүҙҙе байрамды үткәреү идеяһын күтәреп сығыусы, ойоштороусы һәм Хызыр Ғәббәс улы нәҫелен дауам итеүсе дәрәжәле ир-уҙаман, Башҡортостан Республикаһы Хѳкүмәте аппараты советнигы Азамат Хызыровҡа һүҙ бирелде. Ул туғандарын, ауылдаштарын, ҡунаҡтарҙы сәләмләгәс, Шәжәрә байрамының мѳһимлеген билдәләп үтте. Һәм Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле вәкилдәре тарафынан ауылдың гербын, йәғни тамғаһын, Башҡортостан флагын күтәреү тантанаһы башҡарылды. Артабан байрам менән тәбрикләү ѳсѳн һүҙ ҡунаҡтарға тапшырылды.
- Хѳрмәтле ырыуҙаштар, хал- ҡыбыҙ тарихын нығытыу, киләсәген ҡайғыртыу мәнфәғәтендә әү- ҙем эш алып барыуығыҙ ѳсѳн оло рәхмәтлемен, артабан да рухи күтәренкелек менән изге ниәттәрегеҙҙе дауам итегеҙ, - тине Ранис Рәйес улы һәм Ҡатай ырыуы вәкиле Азамат Мәсәғүт улына иҫтәлекле бүләген тапшырҙы. Динислам Хызыров һүҙ алып, Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле тарихына байҡау яһаны. Туғыҙҙар араһынан сыҡҡан бер тармаҡ - Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле шәжәрәһе тураһында ентекле мәғлүмәт менән таныштырып китте. Байрам йыр-моң менән үрелеп барҙы. Шәжәрә - ғаилә ныҡлығы, нәҫелдәр бәйләнеше тантанаһы. Илен белмәгән - белекһеҙ, нәҫелен белмәгән - намыҫһыҙ, тигән боронғолар. Ысынлап та, нәҫелһеҙ кеше булмай, уны белмәгән наҙан ғына була. Ә был йәһәттән Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле күптәргә ѳлгѳ.
Шулай итеп, артабан байрамды Хызыр ҡарттың 7 балаһы - Әйүп, Хафиза, Рауил, Вазифа, Нәсихә, Илһам һәм Мѳхтәрҙең балалары, ейән-ейәнсәрҙәре, бүлә-бүләсәрҙәре дауам итте. Туғандары, нәҫел-тамырҙары ме- нән яҡынданыраҡ таныштырыу өсөн һәр ғаилә вәкилдәренә һүҙ бирелде. Улар бер-бер артлы сәхнәгә күтәрелде, үҙҙәре менән таныштырҙы, һѳнәрҙәрен күрһәтте. Эйе, һәр бер ырыу, нәҫел ырыуҙаштары араһында ке- шеләрҙең һаны менән түгел, ә уҡымышлы, арҙаҡлы шәхестәре менән ғорурлана. Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленән абруйлы, дәрәжәле, тормошта юғары ҡаҙаныштарға ѳлгәшкән кешеләр күп сыҡҡан.
Мәҫәлән, Азамат Хызыров Башҡортостан Республикаһы Хѳ- күмәте аппараты советнигы, Әхмәт Хызыров Мәскәү заводында автомеханник, Әхтәм Хызыров Олойылға участкаһында мал врачы, уның оло улы Алмаз Хызыров Ѳфѳ ҡалаһында врач, кесеһе Динислам Хызыров дәүләт хеҙмәткәре, Әхтәм Ғәббәсов Баш- ҡортостандың баш гидрологы, уның ҡыҙы Айгѳл Ғәббәсова Ҡазан консерваторияһында эшләй, Рәхимә Таһирова педагогия фән- дәре кандидаты, доцент, Нәркәс Сиражетдинова популяр йырсы, Фәрхәнә Ҡотломөхәмәтова Инйәр сәнғәт мәктәбе директоры һәм бихисап уҡытыусылар, табиптар, музыка белгестәре, урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре күп улар араһында.
Шулай уҡ байрамда Хызыр Ғәббәс улы нәҫеле йыр-моңға маһирлығын күрһәтеп, бай концерт программаһы тәҡдим итте. Берҙәмлектә - көс, тип юҡҡа ғына әйтмәгән халҡыбыҙ. Байрамдың юғары кимәле Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленең изге эшкә берҙәм күтәрелеүенән ғибәрәт тә инде. Маныштыла Шәжәрә байрамы иҫ киткес матур, ойошҡан үтте. Бындай байрамдар тарихта ҡала. Ғүмер уҙа, быуындар алмашына, беҙҙең урынға балалар баҫыр. Ил, республика, ҡала, район, ауыл киләсәге балаларыбыҙға ниндәй идеалдар ҡалдырыуыбыҙға бәйле. Килер быуындарға ҡалдырылған рухи мираҫ йәмғиәтебеҙ мәнфәғәтендә алға китешебеҙгә ҙур йоғонто яһаясаҡ, балаларҙа ла илгә, ергә һөйөү тәрбиәләйәсәк.
Азамат Мәсәғүт улы ХЫЗЫРОВ, Башҡортостан Республикаһы Хѳкүмәте аппараты советнигы: - Быуындар араһындағы бәйләнеште, туғанлыҡ хистәрен нығытыуҙа, һәр ырыуҙаштың, ара-нәҫелдәштең үҙ шәжәрәһе алдында яуаплылыҡ тойғоһон көсәйтеү, тарихи хәтерен тергеҙеү, арҙаҡлы шәхестәрҙең данын күтәреү, уларҙы илгә танытыу йәһәтенән Шәжәрә байрамдарының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ ҙур. Шуға ла һәр кем үҙ тамырҙарын белергә тейеш, тип уйлайым. Мин үҙем шәжәрә тѳҙѳү тураһында бәләкәйҙән хыяллана торғайным. Ниһайәт, уй-ниәттәрҙе тормошҡа ашырып, Динислам ҡустым менән Хызыр Ғәббәс улы нәҫеленең шәжәрәһен тѳҙѳүгә ирештек. Әлбиттә, был тәүге этап ҡына, киләсәктә уны тағы ла тулыраҡ, киңерәк итеп, тармаҡтарын үҫтереп эшләйәсәкбеҙ. Шәжәрәне тѳҙѳгән саҡта мәғлүмәти яҡтан Мәһәҙи бабайым, Хәлиҙә һәм Нәсихә (мәрхүмә инде) инәйҙәрем ярҙам итте. Уларға оло рәхмәтемде белдерәм.
Нурия ШӘРИПОВА.
Автор фотолары.


text:
Республика халҡын алда биш байрам көнө көтә
Октябрҙә Башҡортостанда ике республика байрамы билдәләнә: 11 октябрҙә – Республика көнө һәм 25 октябрҙә – Ҡорбан байрамы. Улар төбәктә байрам көндәре тип иғлан ителде.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан асыҡлауҙарынса, 2012 йылда был байрамдар кесе йома көнөнә тура килә. РФ Хеҙмәт кодексына ярашлы, шаршамбы көндәрендә, 10 һәм 24 октябрҙә, эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Йыллыҡ төп һәм йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә ял һәм байрам көндәре отпускының календарь көндәренә индерелмәй.
Ноябрҙә Башҡортостан халҡын йәнә өс байрам көнө көтә – 3-5 ноябрь.
2012 йылда 4 ноябрь – Халыҡтар берҙәмлеге көнө йәкшәмбегә тура килә. Ял һәм эшләмәгән байрам көндәре тура килгәндә ял көнө байрамдан һуңғы эш көнөнә күсерелә. Тимәк, ял көнө йәкшәмбе 4 ноябрҙән дүшәмбе 5 ноябргә күсерелә.
Ә бына Яңы йыл каникулдары, Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федерль хеҙмәт етәксеһе урынбаҫары Иван Шкловец һүҙҙәренсә, кәм тигәндә 8 көн – 1 ғинуарҙан 8-енә тиклем дауам итәсәк.


text:
5-02-2013, 15:55 / Әсәм теле - сәсән теле
“ХАЛЫҠ ҺӨЙӨҮЕНӘ СИРАТ ӨҘӨЛМӘГӘН..”
Күренекле яҡташыбыҙ, шағир һәм журналист, Хөкүмәттең Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премияһы лауреаты Дамир Шәрәфетдинов менән бер һөнәр кешеләре булғас, яҡындан аралашып торабыҙ. Ғәҙәттә, ул редакциябыҙға, кәм тигәндә, аҙнаһына ике тапҡыр инеп сыға. Әҙәбиәт, сәнғәт һәм башҡа тормош күренештәре тураһында гәпләшәбеҙ. Шул һөйләшеүҙә Дамир ағайыбыҙ бик ҡыҙыҡ фекерҙәр әйтеп һала. Ә мин, күп уйламай, шуларҙы теркәп тә ҡуям. Бына шулар менән һеҙҙе лә таныштырмаҡсымын....


text:
Фото:
С.Т.Аксаков исемендәге әҙәби премия Константин Скворцовҡа бирелде
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың Указы менән хәҙерге шиғри драматургияны үҫтереүгә ҙур өлөш индергән, изге гуманизм, ватансылыҡ традицияларын яҡлаған, әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге өсөн С.Т.Аксаков исемендәге әҙәби премия Скворцов Константин Васильевичҡа бирелде. Был турала БР Президентының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Константин Скворцов — Рәсәйҙең билдәле шағир-драматургы, лирик шағиры, Рәсәй Яҙыусылар союзының ҡушма рәйесе. Константин Скворцов шиғырҙарына Людмила Зыкина, Татьяна Петрова, Иосиф Кобзон, Вәхит Хызыров кеүек башҡарыусылар репертуарына ингән күп йырҙар яҙылған.
Константин Скворцовтың күп лирик шиғырҙары Башҡортостанға арналған. Константин Скворцов йыллыҡ Халыҡ-ара Аксаков байрамдарын ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә әүҙем ҡатнаша. Ул Халыҡ-ара Аксаков байрамы гимнына әүерелгән «В Надеждино звонят колокола» йырының авторы ла. Константин Скворцов — билдәле йәмәғәт эшмәкәре, Өфө ҡалаһының Аксаков гимназияһының Попечителлек советы ағзаһы.
«Почёт Билдәһе» һәм «Поляк мәҙәниәте алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордендары, Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән наградланған, бик күп әҙәби һәм йәмәғәт премиялары лауреаты булып тора.


text:
- Подробности
- Просмотров: 402
ЛАЧИНОВ Алексей Николаевич (25.11.1952, Өфө), физик. Физика‑ матем. ф. д‑ры (1999). БДУ‑ны тамамлағандан һуң (1974) Молекулалар һәм кристалдар физикаһы ин‑ тында эшләй: 1989 й. алып өлкән ғилми хеҙм‑р, 1995 й. — лаб. мөдире, бер үк ваҡытта 2001–10 йй. БДУ‑ла, Бөрө социаль-педагогия академияһында, БДПУ‑ла (2009 й. башлап ғәмәли физика һәм нанотехнологиялар каф. мөдире), 2006–12 йй. ӨДАТУ‑ла эшләй. 2013 й. алып РФА-ның Өфө ФҮ-һендә фәнни-ойоштороу мәсьәләләре б-са рәйес урынбаҫары. Фәнни хеҙмәттәре шыйыҡ кристалдарҙы тикшереүгә һәм эйәртеүле булмаған полимерҙарҙың электроникаһына арналған. Л. тарафынан шыйыҡ кристалдарҙа өҫкө йөҙ поляризацияһы булыуы иҫбатлана; полимерҙарҙа заряд тотороҡһоҙлоғо, баҫым м‑н индукциялаған электрондар күсерелеше, ферромагнитлы‑органик материал структураһында бик ҙур магнит ҡаршылығы, йылылыҡ стимуллаштырыусы диэлектрик‑металл фаза күсеше һ.б. асыҡлана; полиариленфталидтар нигеҙендә һалҡын катодтар класы, металл конструкцияларҙа һәм машина деталдәрендә фаза үҙгәреүҙәрен һәм структура боҙолоуҙарын емермәйенсә диагностикалау, мәғлүмәтте нанометрлы масштабта (кремний‑кремний окисы‑полимер структураһында) йәшерен рәүештә яҙыу ысулдары һ.б. уйлап табыла. 700‑гә яҡын фәнни хеҙмәт һәм 15 уйлап табыу авторы.
Хеҙм.: К вопросу о высокой проводимости несопряжённых полимеров //Журнал экспериментальной и теоретической физики. 2006. Т.129. Вып. 4 (авторҙ.); Электроника тонких слоёв широкозонных полимеров //Успехи физических наук. 2006. Т.176. №12 (авторҙ.).
В.А.Мазунов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Әбйәлил районының үҙәк дауаханаһы үҙенең төҙөклөгө, заманса йыһазландырылыуы менән ҡайһы бер ҡалаларҙың ойошмаларын көнләштерерлек. Бындағы бөхтәлеккә һоҡланып ҡайттыҡ. Башҡарылғандарҙың барыһы ла – йылдар дауамындағы ныҡышмалы эш һөҙөмтәһе ул. Учреждениеға Башҡортостандың атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре Заһир Фәтхелбаян улы Саҡаев етәкселек итә. Заман талаптарына тулыһынса яуап биргән төрлө йүнәлешле ҙур учреждениела консультация-диагностика үҙәге, хирургия, гинекология, терапия, неврология,
Картуфты беҙҙә юҡҡа “икенсе икмәк” тип атамайҙар. Бөгөн Рәсәй донъяла бәрәңге етештереү буйынса илдәр араһында өсөнсө урынды биләй. Беҙҙең картуф баҙарының күләме йылына 500 миллиард һум тәшкил итә. Халыҡта баҙар иҡтисады реформалары үҙебеҙҙә бәрәңге етештереүгә ҡарағанда ситтән һатып алыуҙы отошлоға әйләндерҙе тигән фекер йәшәп килә. Ысынлап та, был йәшелсәне үҫтереүгә бүленгән майҙан йылдан-йыл ҡыҫҡара бара. 2013 йылда ғына Рәсәй буйынса ул 12 процентҡа кәмегән һәм ни бары 253 мең гектар тәшкил иткән. 1999—2001 йылдарҙа ауыл хужалығы министры булған Михаил Минеев мәғлүмәттәре буйынса, Башҡортостанда бөгөн картуф элекке 65 мең гектар урынына тик 2,5-3 мең гектар майҙанда ғына ултыртыла.
Белемгә, сағыу хыялдарға ынтылған, маҡсаттарына тоғро ҡалған егет һәм ҡыҙҙар белем ала Башҡорт дәүләт университетының Сибай институтында. Үҙҙәре тырыш, дәртле һәм сәмле. Өфө, Мәскәү, Сингапур йә Ҡытай булһынмы, һәр ерҙә еңеү яулап, институт данын республикаға ғына түгел, тотош донъяға тарата улар.
Ошо көндәрҙә республика Хөкүмәт йортонда Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич Башҡортостан Республикаһы буйынса яңы Баш федераль инспектор Андрей Чечеватов менән рәсми рәүештә таныштырҙы. Кәңәшмәлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, республика Хөкүмәте ағзалары, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, федераль башҡарма власть органдарының территориаль бүлек етәкселәре,
Иртәгә донъя йәмәғәтселеге Юл һәләкәте ҡорбандарын иҫкә алыу көнөн билдәләй. 2005 йылда Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Генераль ассамблеяһы ҡабул иткән резолюция буйынса, ул ғүмере өҙөлгән кешеләрҙең яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашыуға һәм башҡаларҙы иҫкәртеүгә, йәмәғәтселектең иғтибарын юл һәләкәте проблемаһына йәлеп итеүгә йүнәлтелә.
Автокресло хаҡында һүҙемде шунан башлар инем — бөгөн балалар өсөн махсус урын менән йыһазландырылмаған “тимер ат” хужаһына 3000 һум күләмендә штраф ҡаралған. Тик депутаттар был талапты тағы ла ҡатыландырыу яғында – әле Дәүләт Думаһында сабыйҙарына битараф водителдәрҙең таныҡлығын тартып алыу тураһында фекер алышыу бара.
Өфөлә «Башавтотранс» берекмәһенең ҙур автобустарында ғына түгел, трамвай-троллейбустарҙа ла ғәҙәтигә әйләнгән күренеш тураһында береһе лә уйланмай шикелле. Дөрөҫөрәге, иғтибарға ла алмай. Тағы ла дөрөҫөрәге – ғәҙәттән тыш хәл тип уйламай. Аңлашыла, замана, тигәнерәк фекер йөрөтә кешеләр. Ул да булһа – «автобус без кондуктора», «водитель – кондуктор» тигән яҙыуҙар. Элек был хәлдәр ял көндәре генә була торғайны, хәҙер иһә халыҡ бик тапҡыр итеп «2 в 1» тип атаған күренеш көндәлеккә әйләнә башланы.
Бөгөндән Рәсәйҙең Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодексына үҙгәрештәр ғәмәлгә инә. Был яңылыҡ һәр водителгә ҡағыла. Шуға ла сираттағы дәресте ошо ҡағиҙәләргә бағышлайыҡ.
“Округта (Волга буйы федераль округы – М.Ф.) яҡшы билдәле танытмалар (бренд) аҙ түгел, мәҫәлән, Түбәнге Новгород, Яр Саллы һәм Тольятти автомобилдәре, Ульяновск – самолеттары, Татарстан һәм Башҡортостан вертолеттары менән дан тота”, — тип яҙа “Известия” гәзите “Вместе – сильнее” тигән мәҡәләһендә.
Артҡа 1 2 Алға
Бит башына
Ижади коллективтарҙың уңышлы эшләүе финанс яҡтан һәйбәт тәьмин ителеү менән бәйле. Ҡариҙел районында матди-техник базаны нығытыуға иғтибар ҙур. Йыл һайын капиталь һәм ағымдағы төҙөкләндереү эштәре башҡарыла. Барлыҡ мәҙәниәт ойошмаларының эшмәкәрлеге халыҡтың ижади һәләтен үҫтереүгә, ялын файҙалы ойоштороуға, йәштәрҙә, үҫмерҙәрҙә илһөйәрлек тәрбиәләүгә, сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалауға йүнәлтелгән. Район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлегендәге милли мәсьәләләр буйынса белгес Гөлнара СОЛТАНОВА төбәктең мәҙәни тормошо менән ихлас таныштырҙы.


text:
Сауд Ғәрәбстаны Башҡортостан сәнәғәтенә инвестициялар һаласаҡ
Сауд Ғәрәбстаны Короллеге Башҡортостан сәнәғәтенә инвестициялар һалырға әҙер. Был хаҡта Өфөлә «Ҙур химия» форумында Сауд Ғәрәбстаны Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты шәйех Салех Абдалла Камель белдерҙе.
— Беҙҙең бизнес-берләшмәбеҙ Башҡортостандағы инвестицион проекттар буйынса һәр тәҡдимде ҡыҙыҡһынып ҡабул итәсәк, — тине ул. — Бигерәк тә илебеҙҙең һәм һеҙҙең республиканың уртаҡ темалары күп булыуы арҡаһында. Беҙҙә, һеҙҙәге кеүек үк, нефть табыу һәм эшкәртеү яҡшы үҫешкән. Әлеге форум Сауд Ғәрәбстанына атап әйткәндә — Башҡортостан, дөйөм алғанда Рәсәй менән яңы партнерлыҡ мөнәсәбәттәре булдырырға мөмкинлек бирер, тип ышанам.
Шәйех Салех Абдалла Камель Советтар Союзының үҙ ваҡытында Сауд Ғәрәбстанын таныған беренсе дәүләт булыуын билдәләп, уның ватандаштары Сауд Ғәрәбстанындағы тәүге совет илсеһе Кәрим Хәкимовтың Башҡортостандан булыуын яҡшы хәтерләүе хаҡында белдерҙе. Ул ил етәкселеге, ябай халыҡ менән дә дуҫтарса йылы мөнәсәбәттәр булдырыуға өлгәшкән һәм был илдә Ҡыҙыл Паша исемен алған.


text:
Кадрҙар менән эшләү – туризм тармағын үҫтереүҙә тағы бер аспект
Иҡтисадтың яңы тармағы булараҡ туризм һәм ҡунаҡсыллыҡ индустияһын ойоштороу бик күп төрлө кимәлдәге белгестәрҙән – официант, ҡунаҡхана хеҙмәтселәре, оҙатыусы кеүек эшсе һөнәрҙәренән алып ҡунаҡхана селтәрҙәре менән идара итеүселәргә һәм ҙур туроператорҙар топ-менеджерҙарына тиклем – етди әҙерлек талап итә. Был турала «Эске туризм өлкәһендә инновациялар» Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе сиктәрендә пленар ултырышта БР йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры Александр Никерин телгә алды.
— Бөгөнгө көнгә тармаҡ персоналының күп өлөшө махсус профессиональ белемгә эйә түгел, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Александр Павлович. — Республикала булған уҡыу йорттары, беренсе сиратта, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһының Туризм һәм коммуникациялар институты, бөтә талап ителгән белгеслектәр буйынса кадрҙар әҙерләү өсөн кәрәкле ресурстарға эйә. Бының өсөн шулай уҡ тренинг предприятиелары – туризм фирмаһы, ҡунаҡхана, ресторандар — файҙаланыла. Бәләкәй студенттар предприятиелары ойоштороу буйынса эш алып барыла, БР Фәндәр академияһының һәм Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең тармаҡ институттары ҡатнашлығында «Туризмда инновациялар» база кафедраһын булдырырға планлаштырыла.
Бынан тыш, Өҫтәмә белем биреү үҙәге эшләй, ул туризм һәм ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы өлкәһендә белгестәрҙең квалификацияһын күтәреүгә һәм ҡайтанан әҙерләүгә булышлыҡ итә.
Әммә был эш тағы ла юғарыраҡ кимәлгә күтәрелергә тейеш — туризм һәм ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы өлкәһендә Кадрҙарҙың квалификацияһын күтәреү һәм ҡайтанан әҙерләү институты булдырырға кәрәк, тип иҫәпләй Никерин.


text:
Фото:
Магнитогорскиҙың хәләл производствоһы Өфөлә сертификация үтте
Фото:
Магнитогорск икмәк комбинатында хәләл кондитер изделиелары етештереү линияһы сафҡа индерелде. Ә сертификатлаштырыуҙы предприятие Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағындағы “Хәләл” стандарты буйынса комитетта үткән. Был турала «Башинформ» агентлығына комитет рәйесе Тимур Шәңгәрәев хәбәр итте.
Әлеге ваҡытта комбинат торт, пирожный, печенье һәм башҡа төрлө кондитер изделиеларының 30 төрөн сығара. Артабан хәләл тауарҙар исемлеген күпкә арттырыу планлаштырыла.
Ислам ҡанундары буйынса тауар сығарырға ҡарар иткән икенсе төбәк предприятиеһының Башҡортостанда сертификация үтеүе беренсегә түгел. Бер йыл элек эш башлаған БР мосолмандары Диниә назараты ҡарамағындағы “Хәләл” стандарты буйынса комитет әлеге ваҡытта, беҙҙең республика етештереүселәренән тыш, Силәбе, Свердловск, Һамар, Белгород өлкәләренең бер нисә предприятиеһын берләштерә. Уларҙың продукцияһы Дүртөйлө һәм Мәләүездә республика хәләл тауарҙар күргәҙмәһендә күрһәтелде. Яҡын арала бындай күргәҙмәләрҙе Өфөлә һәм Магнитогорскиҙа үткәреү планлаштырыла.


text:
Өфөлә йәш ярымлыҡ малай үлтерелгән
Төндә Өфөнөң Ҡулса урамындағы торлаҡ йорттоң подъезында атай кеше туҡмалған йәш ярымлыҡ улын үле килеш тапҡан. Унан алдағы көндә ул хәләл ефете һәм ҡунаҡ ҡатын менән спиртлы эсемлектәр менән табын ойоштора. Тәфтишселәр әле бер нисә версияны тикшерә, шул иҫәптән ҡунаҡҡа – кеше сәләмәтлегенә ҡул һуҙғаны өсөн бер нисә тапҡыр хөкөм ителгән 44 йәшлек ҡатынға шиктәре бар. Тикшереү һәм эҙләү эштәре дауам итә, тип хәбәр итә РФ Прокуратураһы ҡарамағындағы БР буйынса Тикшереү комитетының Тикшереү идаралығы матбуғат хеҙмәте.


text:
Нефтекама хакимиәте етәкселегендә үҙгәрештә
Шәмбе, 30 октябрҙә, Нефтекама ҡалаһы ҡала округы Советы ултырышы үткәрелде. Унда ҡала хакимиәте башлығы вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу һәм ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусыны тәғәйенләү тураһындағы мәсьәләләр ҡаралды.
Совет ҡарары менән Олег Руденко, икенсе эшкә күсеү сәбәпле, ҡала хакимиәте башлығы вазифаһынан бушатылды.
Нефтекама ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыуҙы Совет депутаттары Громов Владимир Борисовичҡа йөкмәтте. Хакимиәт башлығы вазифаһын Владимир Громов ошо вазифаға конкурс һөҙөмтәләре буйынса ҡала округы Советы тәғәйенләгән кеше үҙ вазифаларын үтәй башлағанға тиклем башҡарасаҡ.
Нефтекама ҡалаһы ҡала округы Советы ултырышында Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе Николай Курапов ҡатнашты.


text:
Бизнес-инкубаторҙарҙа яңы эш башлаусы эшҡыуарҙарға үҫеү өсөн шарттар булдырыла
Башҡортостанда бизнес-инкубаторҙар һөҙөмтәлерәк эшләй башланы. Былтыр уҙған осорҙар менән сағыштырғанда республиканың бизнес-инкубаторҙарындағы резиденттарҙан төрлө кимәлдәге бюджеттарға һалым керемдәре артыуы күҙәтелде. Был турала БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Хәҙерге ваҡытта Башҡортостанда өс бизнес-инкубатор эшләй — Салауат, Сибай һәм Октябрьский ҡалаларында. Уларҙың төп маҡсаты булып бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына аяҡҡа баҫыу осоронда ярҙам итеү өсөн мөмкин тиклем уңайлы шарттар булдырыу тора.
Әлеге ваҡытҡа бизнес-инкубаторҙарҙа 187 резидент урынлаштырылған, улар 1096 эш урыны ойошторған. Бында эшҡыуарҙар производство, агросәнәғәт эшмәкәрлеге өлкәһендә мәшғүл, проект-эҙләнеү, клининг хеҙмәтләндереүе һәм башҡа эш төрҙәрен алып бара. Үҙ бизнесын яйға һалғас, улар «кескәйҙәр» партияһы өсөн урын бушата.


text:
Нордавианан ир-егеттәр бүләге: гүзәл заттар 5 һумға оса
23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан «Нордавиа» авиакомпанияһы бөгөнгө көндән алып 10 мартҡа тиклем «Ир-егеттәр бүләге» акцияһын үткәрә. Акцияла ҡатнашыу өсөн «Нордавиа» офистарында Мәскәү һәм Санкт-Петербургҡа һәм унан кирегә рейстарға билет һатып алырға кәрәк.
Акция шарттары буйынса ир-егет ҡатын-ҡыҙ менән бергә оса. Шул саҡта ул билетты түбән хаҡҡа ала аласаҡ, ә юлдашы өсөн билет уға биш һум ғына торасаҡ. Билеттар бер рейсҡа һәм бер датаға һатыла.
«Ир-егеттәр бүләге»н һатып алған парҙар «Нордавиа»нан 500 һумға бүләк сертификаты ала. Йыл дауамында был сертификатты авиакомпания билетын һатып алғанда ҡулланырға мөмкин буласаҡ.
Билеттар 21 февралдән 10 мартҡа тиклем башҡарыласаҡ рейстарға һатыла. Акция буйынса тарифтар яғыулыҡ өсөн йыйымдарҙы иҫәпкә алмай бирелгән.
«Ир-егеттәр бүләге» акцияһы буйынса экономкласс тарифтары:
Йүнәлеш Бер йүнәлештә Унда һәм кирегә
Архангельск — Мәскәү,
Мәскәү — Архангельск 1900 3290
Архангельск — Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Архангельск 2600 4050
Сыктывкар — Мәскәү
Мәскәү — Сыктывкар 3300 6000
Сыктывкар – Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Сыктывкар 2950 5400
Мурманск – Мәскәү,
Мәскәү — Мурманск 3300 6150
Мурманск – Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Мурманск 4100 7650
Пермь — Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Пермь 4200 7500
Мәскәү — Өфө, Өфө — Мәскәү 3000 5000
Мәскәү — Норильск,
Норильск — Мәскәү 6500 12900
Белешмә өсөн. «Нордавиа — төбәк авиалиниялары» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте Архангельскиҙа урынлашҡан, 2004 йылда ойошторолған. Компания акциялары тулыһынса «Аэрофлот — Рәсәй авиалиниялары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте милкендә. Авиакомпания паркында 22 һауа судноһы иҫәпләнә, нигеҙҙә «Боинг 737» самолеттары.


text:
Башҡортостан менән РФ Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы араһында килешеүгә ҡул ҡуйылды
7 сентябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Рәсәй Федерацияһының спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министры Виталий Мутко Башҡортостан Республикаһында физик культураны һәм спортты үҫтереү өлкәһендә килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Килешеү өс йылға иҫәпләнгән, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
Документта, атап әйткәндә, республиканың киләһе спорт төрҙәрен үҫтереү ҡарала: биатлон, бобслей, тау саңғыһы спорты, шорт-трек, саңғыла трамплиндан һикереү, сноуборд, фристайл, бокс, велоспорт, байдаркаларҙа һәм каноэла ишеү, еңел атлетика, ауыр атлетика, фехтование. Был маҡсаттарға Башҡортостанға федераль бюджеттан тәүгә аҡса бүленәсәк. 2011 йылда сумма 8,6 миллион һум тәшкил итәсәк.
Килешеүҙә яңы спорт әҙерлеге үҙәктәрен һәм базаларын төҙөү, булғандарын модернизациялау ҙа күҙ уңында тотола. Документтың айырым положениелары менән республикала һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләргә физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеү өсөн шарттар булдырыу, шулай уҡ паралимпия спорт төрҙәрен үҫтереү ҡарала.
Осрашыу барышында Рөстәм Хәмитов менән Виталий Мутко шулай уҡ 2021 йылда Башҡортостанда Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса бөтә донъя уйындарын үткәреү перспективаларын тикшерҙе.
Документҡа ҡул ҡуйылғас, Виталий Мутко былай тине:
— Беҙ Башҡортостан Республикаһы менән хеҙмәттәшлек итеүебеҙҙән бик ҡәнәғәтбеҙ. Граждандарҙы физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеүгә йәлеп итеү күрһәткестәре, матди-техник базаны үҫтереү, илдең милли йыйылма командалары өсөн спортсылар әҙерләү буйынса ла Башҡортостан алдынғы төбәктәрҙең береһе булып тора. Республикала паралимпиясылар әҙерләү, инвалидтарға физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеү өсөн шарттар булдырыу буйынса эштәр яҡшы ойошторолған. Бөгөнгө килешеү төп спорт төрҙәрен, матди базаны үҫтереүгә һәм спортты популярлаштырыуға йүнәлтелгән.
Рөстәм Хәмитов, үҙ сиратында, былай тине:
— Рәсәй Федерацияһының Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы менән эшлекле һәм дуҫтарса мөнәсәбәттәр булдырылды. Берлектә Өфөлә бер нисә ҙур ярыш үткәрергә планлаштырабыҙ. Был Халыҡ-ара балалар уйындары ла, төрлө кимәлдәге чемпионаттар ҙа. Әлеге бурыстарҙы уңышлы үтәрбеҙ, тип уйлайым.


text:
Әбйәлил районында 20-нән ашыу йәш ғаилә үҙҙәренең торлаҡ шарттарын яҡшыртты
Әбйәлил районы хакимиәтендә 2011-2015 йылдарға «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһы һәм 2011-2015 йылдарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы сиктәрендә йәш ғаиләләргә социаль түләүҙәр таныҡлығын тапшырыу тантанаһы уҙҙы.
Әбйәлилдән 19 йәш ғаилә район хакимиәте башлығы ҡулынан торлаҡ һатып алыуға йәки шәхси йорт төҙөүгә 11 002 320 һумға социаль түләүҙәр таныҡлыҡтары алды. Бынан тыш, ике йәш ғаилә бала тыуғанда (уллыҡҡа алғанда) бирелә торған 392 000 һумлыҡ социаль түләүҙәр таныҡлығы алды.
Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2007 йылдан алып өҫтә һанап киткән программалар буйынса Әбйәлилдең 130 йәш ғаиләһе дөйөм 49 миллион һумдан ашыуға социаль түләүҙәр алды. Бөгөнгө көнгә 2011-2015 йылдарға «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһында ҡатнашыусылар исемлегендә 740-тан ашыу йәш ғаилә сиратта тора, 2011-2015 йылдарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы буйынса 32 ғаилә иҫәпләнә.


text:
Халыҡ-ара саммиттар алдынан Өфөлә БРИКС-тың Эшлекле советы ултырышы үтәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Июлдә уҙасаҡ ШОС һәм БРИКС саммиттары алдынан Өфөлә БРИКС-тың Эшлекле советы саралары планлаштырыла. Был турала Бразилиялағы Совет ултырышында һүҙ барҙы. Форумда Рәсәйҙән илдең Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Сергей Катырин, Башҡортостандан республика Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Азат Фазлыев ҡатнашты.
— Миңә ултырышта ҡатнашыусыларҙың кәйефе оҡшаны, — тип аңлатма бирҙе Азат Фазлыев. — Аныҡ, эшлекле тәҡдимдәр, берекмә буйынса партнерҙарға әҙәпле мөнәсәбәт. Рәсәй БРИКС илдәрендә эшҡыуарлыҡ өсөн административ ҡаршылыҡтарҙы кәметеү стандарттарын индерергә тәҡдим итте. Ҡатнашыусылар июндә Санкт-Петербургта үтәсәк эшлекле форумдан һәм Өфөләге Эшлекле совет ултырышынан илдәр берләшмәһенә инеүселәрҙең иҡтисади интеграцияһын көсәйтеү, иҡтисади хеҙмәттәшлектән яңы сифатлы кимәлгә күсеү хаҡында һөйләшеүҙең дауам ителеүен теләй.
БРИКС-тың төп мәсьәләләренең береһе — эшлекле даирәләргә партнерлыҡ мөнәсәбәттәрен булдырыуҙа ярҙам итеү. Эшлекле советтың Рәсәй яғы май аҙағында Мәскәүҙә БРИКС дәүләттәренең алдынғы күргәҙмә компанияларының айырым осрашыуын уҙғарырға тәҡдим итә. Уның йомғаҡтарын Петербургтағы форумда һәм Өфөләге БРИКС-тың Эшлекле советы сараларында тикшереү күҙаллана.