text:
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов Бөтә донъя шашка федерацияһы башлығы Гарри Оттен менән осрашты
Кесе йома, 28 февралдә, Башҡортостан Президены Рөстәм Хәмитов Бөтә донъя шашка федерацияһы президенты Гарри Оттен менән осрашты.
2012 йылдың декабрендә Пекинда үткән Бөтә донъя интеллектуаль уйындарында (Интеллиадала), БР Президенты Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиевтың Халыҡ-ара интеллектуаль спорт ассоциацияһы етәкселеге менән осрашыуы ойошторолдо. Унда Интеллиаданы 2014 йылда Өфөлә үткәреү тураһында ҡарар ҡабул ителде.
— 2014 йылдың июнендә Өфөлә дүрт спорт төрө – шашка, шахмат, бридж һәм го буйынса Бөтә донъя интеллектуаль уйындары үткәреләсәге хаҡында әле ышаныслы әйтә алабыҙ, — тип һөйләне журналистарға Оттен әфәнде. – Ағымдағы йылдың июнендә бында ойоштороласаҡ шашка буйынса донъя чемпионаты сиктәрендә тейшле килешеүгә ҡул ҡуйылыр, тип ышанабыҙ. Өфөлә интеллектуаль спорт төрҙәренә ҙур иғтибар бүленә. Башҡортостан баш ҡалаһы - шашка буйынса бер нисә донъя чемпионын тәрбиәләгән ер. Һеҙҙең ҡаланың интеллектуаль сараларға ҡарашы, ойоштороу мөмкинлектәре бындай ҡарар ҡабул итеүгә сәбәп булды ла инде.
Гарри Оттен хәбәр итеүенсә, 2014 йылда Өфөлә үткәреләсәк Интеллиадала бер нисә тиҫтә илдән 300-гә яҡын шашкасы ҡатнашасаҡ.


c: text/html

text:
Башҡортостандан журналист — Бөтөн Рәсәй конкурсы еңеүсеһе
Билдәле журналист Мадриль Ғәфүров 2010 йыл йомғаҡтары буйынса Рәсәй Журналистар союзы тарафынан үткәрелгән Бөтөн Рәсәй конкурсының «Журналист тикшереүе» номинацияһында еңеүсе тип танылды.
Өс йыл буйына журналист Кушнаренко районы хакимиәтенең элекке башлығы Сергей Касаткиндың законһыҙ эш итеүҙәренә ҡаршы көрәш алып бара. Кушнаренко районындағы коррупция тураһында материалдар серияһы күп кенә республика гәзиттәрендә, шул иҫәптән Мадриль Ғәфүров үҙе ойоштороусыһы һәм мөхәррире булған «Евразийский проспект» гәзитендә баҫылып сыға.
Журналист тикшереүе һөҙөмтәләре буйынса Сергей Касаткин вазифаһынан бушатыла һәм яуапҡа тарттырыла.
Бөтөн Рәсәй конкурсына журналисты «Коммунист Башкортостана» гәзите коллективы күрһәтә, ә уның кандидатураһын БР Журналистар союзы хуплай.
Бүләкте тапшырыу өсөн Мадриль Ғәфүровты Мәскәүгә, 11 февралдә үтәсәк «Матбуғат балы»на саҡырҙылар.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә ремонт эштәренә күрә Пушкин һәм Яңы күпер урамдарын ябасаҡтар
Өфөлә инженер селтәрҙәрен реконструкциялауға күрә Пушкин һәм Яңы күпер урамдары буйынса хәрәкәт туҡтатыласаҡ. Был хаҡта баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр. 4-нән алып 30 июлгә тиклем автотранспорт хәрәкәте өсөн Зәки Вәлиди урамынан алып Пушкин урамына тиклемге участкала Яңы күпер урамы ябыласаҡ. 24 июлдән 11 августҡа тиклем Яңы күпер урамынан Цюрупаға тиклемге киҫелештә Пушкин урамын ябасаҡтар. Һуңынан, 12 августан алып 3 сентябргә тиклем Пушкин урамынан Октябрь революцияһы яғына 150 метр арауыҡта Яңы күпер урамы буйынса йөрөү сикләнәсәк.


text:
Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт «Башнефть» компанияһының берҙәм акцияға күсеүен хупланы
Монополияға ҡаршы федераль хеҙмәт «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең компанияға үҙенең бүлендек предприятиеларын — «Өфө нефть эшкәртеү заводы», «Новойл», «Уфанефтехим», «Башкирнефтепродукт» һәм «Ырымбурнефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәрен ҡушыу тураһындағы үтенесен ҡәнәғәтләндерҙе, тип хәбәр итә компанияның матбуғат хеҙмәте.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, быйыл 11 мартта «Башнефть» үрҙә күрһәтелгән бүлендек йәмғиәттәрен ҡушыу аша үҙгәртеп ҡороу программаһын башлауы (берҙәм акцияға күсеүе) тураһында иғлан иткәйне. Был үҙгәртеп ҡороу предприятие эшмәкәрлегенең үтә күренмәлелеген арттырыуға, корпоратив идара итеүҙең сифатын һәм һөҙөмтәлелеген, компанияның ҡиммәтле ҡағыҙҙарының ликвидлылығын күтәреүгә йүнәлтелгән.
Ernst & Young, Goldman Sachs (Russia) (финанс консультант) һәм «Хоҡуҡ линияһы» (юридик консультант) «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһының үҙгәртеп ҡороу барышындағы консультанттары булып сығыш яһай.
Бүлендек акционерҙар йәмғиәттәре акционерҙарының 26 апрелдәге сираттан тыш дөйөм йыйылыштарында «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә ҡушылыу формаһындағы үҙгәртеп ҡороуға бәйле мәсьәләләр ҡараласаҡ. 27 апрелдә ошо уҡ мәсьәләләр «Башнефть» акционерҙарының сираттан тыш дөйөм йыйылышында тикшереләсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Балтас районынан күп балалы ғаиләгә «ГАЗель» автомобиле асҡысын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Балтас районынан күп балалы ғаиләгә «ГАЗель» автомобиле асҡысын тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов Балтас районынан күп балалы ғаиләгә «ГАЗель» автомобиле асҡысын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Республика етәксеһе Рөстәм Хәмитов шаршамбы, 11 июндә, «ГАЗель Next» автомобиленән асҡысты Балтас районының Үрге Ҡарыш ауылында йәшәүсе күп балалы Хәйҙәршиндар ғаиләһенә тапшырҙы.
Винер менән Альбина Хәйҙәршиндар ғаиләһендә туғыҙ бала тәрбиәләнә. Өлкән ҡыҙы һәм улы – Башҡорт дәүләт аграр университеты студенттары, тағы ла дүртәүһе мәктәптә уҡый, ә бәләкәстәр өйҙә тәрбиәләнә.
Ҙур ғаилә башлығы «Башкиравтодор»асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Балтас бүлексәһендә бульдозер машинисы булып эшләй, тормош иптәше – «Халыҡты комплекслы социаль хеҙмәтләндереү үҙәге» дәүләт бюджет учреждениеһының хужалыҡ мөдире, әлегә декрет ялында. Быйыл ғаиләлә тағы ла бәпес тыуасаҡ.
Альбина Хәйҙәршина үҙенең ата-әсәләрендә берҙән-бер бала булғанына күрә, ҙур ғаилә тураһында һәр саҡ хыялланыуын һөйләне.
— Ул бит ҙур бәхет. Тормошомдо балаларһыҙ күҙ алдыма килтерә алмайым, — тине күп балалы әсә.
Туғыҙ һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән күп балалы ғаиләләргә ғәҙәттә микроавтобустар тапшыралар, әммә Винер Хәйҙәршин үҙенең ғаиләһе өсөн бортлы автомобилде һайланы.
— Хужалыҡта ул беҙгә күберәк кәрәк буласаҡ. Оҙаҡламай бесән саба башлаясаҡбыҙ, шунда «ГАЗелебеҙҙе» эштә һынарбыҙ ҙа, — тине ғаилә башлығы.
Шул уҡ көндө байрамдар алдынан Рөстәм Хәмитов төбәк кешеләренә Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы. Бүләкләнеүселәр араһында – сәнәғәт, ауыл хужалығы, мәғариф, медицина, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, сәнғәт, спорт, социаль өлкәләрҙән үҙ эшенең оҫталары. Орден, миҙалдар, почет грамоталары, маҡтаулы исемдәр, отличие билдәләре менән ун алты кешенең хеҙмәте баһаланды.


text:
Фото:
Башҡортостан менән Германия нефтехимия өлкәһендә хеҙмәттәшлек итәсәк
Фото:
Германия Башҡортостанға нефтехимия өлкәһендә хеҙмәттәшлек тәҡдим итте. Был инициативаны «Лурги» компанияһы күтәрҙе. Был фирманың Рәсәй вәкиллеге етәксеһе Майк Кадельбах 3 мартта Германия делегацияһы составында Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов менән осрашты.
Кадельбахтың һүҙҙәренә ҡарағанда, «Лурги» Салауат ҡалаһындағы предприятиеларҙың береһендә Астрахань өлкәһендәге кеүек изомеризация ҡоролмаһы төҙөргә планлаштыра.
Немец делегацияһы Рөстәм Хәмитов менән «Лурги»ның Башҡортостанда инжиниринг офисын асыу мөмкинлеген тикшерҙе. Хәҙерге ваҡытта бындай офис Мәскәүҙә бар.
Рөстәм Хәмитовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, республика етәкселеге сит ил инвестицияларын йәлеп итеү яҡлы һәм немец партнерҙарға эшләү өсөн уңайлы шарттар тыуҙырырға әҙер.
«Эр Ликвид» концерны составында эшләүсе «Лурги» компанияһы төрлө тармаҡтарҙы сәнәғәт газдары менән тәьмин итеү буйынса бөтөн донъя лидерҙарының береһе булып тора. Фирмаға 110 йыл һәм ул 75 илдә эшләй.


text:
БР-ҙағы Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы РФ Президентының Башҡортостандағы ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар ҡабул итеүҙе ойоштора
20 ғинуарҙа 16 сәғәттә Рәсәй Федерацияһы Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә хеҙмәт ҡануниәтен үтәү мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү үткәрелә. Халыҡты Дәүләт хеҙмәт инспекцияһы етәксеһе урынбаҫары - Башҡортостан Республикаһының баш дәүләт хеҙмәт инспекторы урынбаҫары (хеҙмәт һаҡлау буйынса) Владимир Сергеевич Гребенников ҡабул итәсәк.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100-сө йорт ("Үҙәк баҙар" транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Баш ҡалала артистар һәм яҙыусылар социаль учреждениелар өсөн урындағы баҫмаларға яҙылды Фото: Федераль почта хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы
Баш ҡалала артистар һәм яҙыусылар социаль учреждениелар өсөн урындағы баҫмаларға яҙылды
Баш ҡалала артистар һәм яҙыусылар социаль учреждениелар өсөн урындағы баҫмаларға яҙылды Фото: Федераль почта хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда Баш почтамттағы акция барышында мәҙәниәт эшмәкәрҙәре урындағы баҫмаларға яҙылды. 3 декабрҙән 13-нә тиклем илдә матбуғатҡа яҙылыу декадаһы бара, Рәсәй почтаһы ярайһы уҡ ташламалар яһай. Мәҫәлән, федераль баҫмаларҙы килтереү — биш, урындағы гәзит-журналдарҙы ташыу 10 процентҡа кәмей. Рәсәйҙең Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығында раҫланған исемлектәге социаль әһәмиәтле баҫмаларға 15 процентлыҡ ташлама ҡаралған.
Өфөләге Баш почтамтта хәйриә акцияһы уҙҙы, унда яҙыусылар һәм театр эшмәкәрҙәре ҡатнашты. Улар үҙҙәре һәм социаль учреждениелар өсөн 50-нән ашыу баҫмаға яҙылды. «Ағиҙел», «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Бельские просторы», «Аманат» журналдары, «Башҡортостан» һәм «Йәшлек» гәзиттәре популярлыҡ менән файҙаланды. «Һәнәк» юмористик журналы һәм «Аҡбуҙат» балалар баҫмаһына яҙылыусылар бик күп булды.
«Акцияла Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов, актриса һәм уҡытыусы Таңсулпан Бабичева, әҙиптәр Марсель Сәлимов һәм Ирек Кинйәбулатов, архитектор Урал Ураҡсин һәм башҡа билдәле кешеләр ҡатнашты», — тип хәбәр иттеләр Федераль почта хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Өфөлә күп фатирлы йорттоң торлаҡ милекселәре йыйылышында ҡатнашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йома көндө Өфөнөң Киров районы Яңы күпер урамында 7-се йорттоң торлаҡ милекселәре йыйылышында ҡатнашты. Йортта йәшәүселәр 10 кешенән торған йорт советын һәм совет рәйесен һайланы.
— Беҙ республикала Рәсәй Федерацияһында беренселәрҙән булып «Күп фатирлы йорттарҙа советтар булдырыу» тип аталған ҡыҙыҡлы акция башлайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Йорттарҙа, подъездарҙа тәртип булмауы, ул йорттарҙы хеҙмәтләндереүсе ойошмалар, идара итеүсе компаниялар менән проблемелар килеп сығыуы хаҡында беҙ күп һөйләйбеҙ. Урлашыуҙың, мутлыҡтың күп булыуы хаҡында әйтәбеҙ. Проблемалар был ҙур хужалыҡтарға контроллек итеүҙе тәьмин итә алмау сәбәпле килеп сыға. Һәм, минеңсә, был эште халыҡһыҙ ойоштороп булмай. Хоҡуҡ һаҡлау органдары, чиновниктар, контроллек итеүсе органдар был эште башҡара алмай. Тимәк, халыҡты йәлеп итергә кәрәк. Ҡануниәт, РФ Торлаҡ кодексы, Рәсәйҙең башҡа ҡанундары ла һәр күп фатирлы йортта советтар булдырыу мөмкинлеген бирә, совет хоҡуҡтарын республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ирек Ялалов һеҙгә аңлатты инде. Йортоғоҙ менән нисек тә бәйле булған ойошмалар эшмәкәрлеген һәр ваҡыт контролдә тоторға кәрәк. Республикала йәмғеһе 16 мең күп фатирлы йорт бар, һәм бындай совет һәр йортта ла булырға тейеш.
Мөмкинлек менән файҙаланып, йортта йәшәүселәр совет һайлағандан һуң республика Президенты менән торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенең көнүҙәк мәсьәләләрен тикшерҙе. Йәшелләндереү, подъездарға ремонт үткәреү, ҡаланың тарихи йөҙөн һаҡлап ҡалыу хаҡында күп һорауҙар булды. Шулай уҡ халыҡты Өфөлә күҙәтелгән транспорт хәрәкәте менән бәйле буталсылыҡ та борсой. Автомобиль хужалары йыш ҡына машиналарын газондарға ҡуя, транспорт хәрәкәтен көйләү маҡсатында юлдарҙы киңәйтеү ҙә тейешле һөҙөмтәләргә килтермәй.
Рөстәм Хәмитов транспорт менән бәйле проблемаларҙың Өфөлә генә түгел, Рәсәйҙең башҡа ҡалаларында, сит илдә лә булыуын билдәләне.
— Бөгөн ҡалаларыбыҙҙың торошо ауыр, — тип иҫәпләй республика Президенты. – Улар шул сама халыҡҡа һәм шул сама автомобилдәргә ҡулайлаштырылмаған. Автомобилдәр күбәйә. Һәр фатирҙа тиерлек берәр машина бар. Был, әлбиттә, заман талаптары. Һәм беҙ урамдарҙы киңәйтергә мәжбүр булдыҡ.
Юлдар киңәйтелмәһә, Рөстәм Хәмитов фекеренсә, ҡалала хәрәкәт быйыл булмаһа, киләһе йылға туҡтап ҡалыр ине.
Дөйөм алғанда, төбәк башлығы фекеренсә, йәшәү өсөн Өфө насар ҡала түгел. Башҡортостандың баш ҡалаһы осраҡлы ғына Рәсәйҙең 100 иң яҡшы ҡалалары иҫәбенә инмәгән. Ҡалаға баһа биргәндә 25 критерий, шул иҫәптән ҡаланың йәшәү сифаты һәм уңайлылығы, йәшелләндереү кимәле, транспорт хәрәкәте мөмкинлектәре иҫәпкә алынған. Алтынсы урын – лайыҡлы позиция.
Әлбиттә, ҡаланы йәшәү өсөн уңайлы итеү – тәү сиратта муниципалитет бурысы. Һәм, Рөстәм Хәмитов һүҙҙәре буйынса, ул Өфө властарынан ҡала парктарының төҙөк булыуын, велосипед юлдарын булдырыуҙы талап итәсәк.
— Рейтингта күтәрелергә кәрәк, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. – Беренсе урынға етеү маҡсатына ирешергә тейешбеҙ.
Күп фатирлы йорт халҡы менән осрашыу аҙағында республика Президенты бөгөн йорт советын һайлап, уларҙың билдәле хоҡуҡтарға эйә булыуын билдәләне, ул хоҡуҡтар совет ағзаһы танытмалары менән нығытыласаҡ.
— Хәҙер һеҙ үҙ йортоғоҙҙа, йорт алды биләмәләрендә тәртип булдыра алаһығыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бының өсөн һеҙгә район башлығы ла, мэр ҙа, президент та кәрәкмәйәсәк. Һеҙҙә йорт советы, совет ағзалары бар. Хоҡуҡтарығыҙ ҡануниәт менән яҡланған.


text:
1 апрелдән республикала социаль пенсиялар артты
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Федераль законға ярашлы 1 апрелдән Башҡортостанда социаль пенсия дүрт процентҡа артты.
Махсус ҡаҙаныштар һәм айырым хеҙмәттәре өсөн (Советтар Союзы, Рәсәй Геройҙары һәм Социалистик Хеҙмәт Геройҙары, Ленин ордены менән бүләкләнгән кешеләр) билдәләнгән өҫтәмә матди тәьминәт күләме лә үҫте. Шулай уҡ инвалид хәрби хеҙмәткәрҙәргә, радиация йоғонтоһонан зыян күргәндәргә һәм уларҙың ғаилә ағзаларына дәүләт пенсияһы кимәле күтәрелде. Ике түләү алған кешеләргә дәүләт пенсияһы арттырыла, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Пенсия фонды Башҡортостан бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.
Республикала социаль пенсияның уртаса күләме 8598 һум, инвалид балаларҙыҡы 13 689,04 һум тәшкил итәсәк. Һуғышта имгәнеү һөҙөмтәһендә инвалид булып ҡалған, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары иҫәбенән булған һәм ике пенсия алған граждандарға түләүҙәрҙең уртаса күләме ярашлы рәүештә 31 849 һумға һәм 32 784 һумға етәсәк.
1 апрелдән республикала йәшәүсе 103 мең пенсионер яңы күләмдәге пенсия аласаҡ. Пенсия түләү өсөн ай һайын өҫтәмә рәүештә 35 миллион һум аҡса талап ителә. Финанслау тулы күләмдә тәьмин ителгән, пенсия графикка ярашлы таратыласаҡ.


text:
Башҡортостан — торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында лидер Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан — торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында лидер
Башҡортостан — торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында лидер Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан — торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында лидер. Башҡортостанстат мәғлүмәттәре буйынса, ағымдағы йылдың ғинуар-ноябрь айҙарында төбәктә финанслауҙың бөтә сығанаҡтары иҫәбенә дөйөм майҙаны 2406,1 мең квадрат метрлыҡ 29,5 мең фатир сафҡа индерелгән. Уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата күрһәткес 2,5 процентҡа артҡан. 1000 кешегә 591 квадрат метр торлаҡ төҙөлгән.
Халыҡ үҙ иҫәбенә һәм кредиттар ярҙамында дөйөм майҙаны 1536,3 мең квадрат метрлыҡ 13,4 мең шәхси йорт һалған. Был күрһәткес былтырғы менән сағыштырғанда 6,4 процентҡа кәмегән. Уларҙың торлаҡ төҙөлөшө структураһындағы өлөшө 63,8 процент тәшкил иткән. Республика предприятиелары һәм ойошмалары сафҡа индергән торлаҡ күләме 23,4 процентҡа артҡан һәм 869,8 мең квадрат метр тәшкил иткән. Шуларҙың 82,1 мең квадрат метры (9,4 проценты) эконом класлы торлаҡ стандарттарына тап килә.
Төҙөлөш, инвестициялар һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡтың статистика бүлегендә 2015 йылдың 11 айы йомғаҡтары буйынса Башҡортостандың торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында беренсе урынды биләүен һыҙыҡ өҫтөнә алдылар. Артабан Татарстан килә — 2098,6 мең квадрат метр, Һамар өлкәһе — 1424,0, Нижегород өлкәһе — 1094,6, Ырымбур өлкәһе — 1029,1, Мордовия Республикаһы — 234,9.


text:
“Өфө ҡабығы” өсөнсө инновацион һынлы сәнғәт күргәҙмәһе 25 февралдә үтә
«Респект» хоҡуҡ компанияһының 15 йыллығына арналған “Өфө ҡабығы” өсөнсө инновацион һынлы сәнғәт күргәҙмәһен 25 февралдә үткәреү ҡаралған. Күргәҙмә темаһы – “Инновацион мәғлүмәт технологиялар – социаль-иҡтисади үҫеш нигеҙе”.
БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы менән БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы ҡатнашлығында ойошторолған күргәҙмә Башҡортостан Республикаһында мәҙәниәт, мәғариф һәм фәнгә хоҡуҡ һәм мәғлүмәт ярҙамы социаль программаһын ғәмәлгә ашырыу нигеҙендә үткәрелә. Мәғлүмәт яғынан проектҡа “Башинформ” мәғлүмәт агентлығы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙам итә.
Сараны асыу тантанаһы “Респект” компанияһының конференц-залында 16.00-гә билдәләнгән.


text:
Башҡортостанда дини белгестәр иҫәбе арта
Башҡортостанда Ислам өлкәһендәге дипломлы белгестәр һаны Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсә шәкерттәре иҫәбенә артты. Үткән аҙнала бында сығарылыш имтихандары тапшырҙылар һәм диплом эштәрен яҡланылар. Бар студенттар ҙа һынауҙы лайыҡлы үтте һәм Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф, тышҡы бәйләнештәр һәм йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәхов, Мәрйәм Солтанова исемендәге мәҙрәсә директоры Илдар Малахов һәм “Ғәлиә” мәҙрәсәһе директоры Ильяс Мөхәмәҙиев составындағы комиссиянан юғары баһалар алды.


text:
Башҡортостанда «Ҡаргиҙәр» операцияһы старт алды
Бөгөн, 21 ғинуарҙа, Башҡортостанда юлһыҙ ерҙән йөрөгән мототранспортты файҙаланыу барышында ҡағиҙә боҙоуҙарҙы иҫкәртеү буйынса «Ҡаргиҙәр» айлығы башланды. Тейешле бойороҡ республика Хөкүмәте менән ғинуар башында уҡ ҡабул ителгәйне. «Ҡаргиҙәр» операцияһы 21 февралдә тамамлана.
Айлыҡ барышына Башҡортостан Республикаһының Үҙйөрөшлө машиналарҙың һәм башҡа төр техниканың техник торошон күҙәтеү буйынса дәүләт инспекцияһы һәм Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы идаралығы контроллек итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе эшмәкәрлегенә баһа бирҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе эшмәкәрлегенә баһа бирҙе
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе эшмәкәрлегенә баһа бирҙеФото: Олег Яровиков
— Үтеп барған йыл сәйәси сараларға бай булды. Рәсәй Президенты һайлауҙары, урындағы һайлауҙар уҙғарылды. Һайлау кампанияһын лайыҡлы, артыҡ ғауғаһыҙ үткәрҙек, Рәсәй Федерацияһында иң яҡшы һөҙөмтәләрҙең береһенә өлгәштек, — тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 7 декабрҙә Өфөлә үткән «Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе конференцияһында.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, һайлау һөҙөмтәләре власҡа ҡарата ышаныстың төп күрһәткестәре булып тора. Һәм берҙәм рәсәйлеләрҙең һайлауҙағы юғары күрһәткестәре республика халҡының уларға ҡарата ышаныс белдереүенә асыҡ дәлил булып тора.
Быйыл илдең сәйәси тормошонда ҙур үҙгәрештәр булды, тип билдәләне Башҡортостан Президенты. Уның һүҙҙәренсә, халыҡтың сәйәси әүҙемлеге арта, илдә протест белдереүсе хәрәкәттәр барлыҡҡа килә. Үткән йылдың 90-сы йылдары менән сағыштырмаса, оппозиция үҙ позицияларын ярайһы уҡ нығытты.
Алдағы ваҡытта яңы партиялар һанының артыуын көтөргә кәрәк, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. Быларҙың барыһы ла сәйәси конкурентлыҡты ҡырҡа арттыра. Әммә бынан ҡурҡырға ярамай, тип билдәләне Президент, сөнки конкуренцияһыҙ алға китеш, үҫеш юҡ.
Республика башлығы Башҡортостан алдында торған төп бурыстарҙы һәм уларҙы хәл итеүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең ролен билдәләне.
— Башҡортостан бөгөн үҙенең алдына яңы етди бурыстар ҡуя, мөһим аҙымдар яһай. Беҙ инициативалы һәм йылдам үҫешкән алдынғы төбәктәр иҫәбендә үҙ позицияларыбыҙҙы нығытырға тейешбеҙ, — тине Президент.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, төбәктәр араһында барыбер ҙә үҙ-ара ярышыуға урын бар. Һәм был ярышта уңыштарға өлгәшеү өсөн Башҡортостан яңыртыу процестарында әүҙем ҡатнашырға тейеш. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә республика башлығы тормоштоң бөтә өлкәләрен аҡыллы йәмғиәт принцибы буйынса үҫтерергә кәрәклеге хаҡында әйтте. Бының күп көс талап итеүенә ҡарамаҫтан, маҡсаттарға өлгәшеп була, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, киләсәккә етди, ҙур бурыстар билдәләнһә лә, оптимизм өсөн урын бар. Үтеп барған йылда Башҡортостан тулайым төбәк продукты күләме буйынса триллион һумлыҡ сикте үтеп бара. Төп капиталға инвестициялар үҫеше 30 процент кимәлендә көтөлә, инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу, юғары технологиялы производстволар төҙөү буйынса әүҙем эшмәкәрлек алып барыла.
– Иҡтисадты үҫтереү буйынса беҙҙең эшмәкәрлек халыҡтың йәшәү сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән. Һуңғы йылдарҙа башланған был өлкәләге ыңғай үҙгәрештәргә яңы көс биреү зарур,- тип иҫәпләй Башҡортостан Президенты. – Тәү сиратта был социаль, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф өлкәләрен нығытыуға, әсәлекте һәм балалыҡты яҡлауға, арзан торлаҡ төҙөүгә, халыҡтың килемен арттырыуға ҡағыла.
Республика башлығы билдәләүенсә, был йүнәлештә эштәр алып барыла һәм ыңғай һөҙөмтәләр ҙә бар.
Барлыҡ мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә «Берҙәм Рәсәй» партияһы республика етәкселегенең төп таянысы булып ҡала, тине Рөстәм Хәмитов. Был йәһәттән йәнә бер мөһим фактор билдәләнә – партиялар йәмғиәтте һәм власты бәйләп тороусы звеноға әүерелә.
— Партия власть алдында халыҡ мәнфәғәттәрен, халыҡты яҡларға тейеш. Теге йәки был власть вәкиле үҙ бурыстары хаҡында онота ҡалһа, ҡатыраҡ булыуҙан ҡурҡмаҫҡа кәрәк, — тигән фекерен белдерҙе төбәк башлығы.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, халыҡ менән аралашыу тәүге планға сыға, партия активы аша республикала йәшәгән һәр кешегә сығыу зарур.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, «Берҙәм Рәсәй» партияһы заман талаптарына яуап бирергә тырыша, ҡыҙыҡлы проекттар тәҡдим итә. Өҫтөнлөклө проекттар иҫәбендә «Домком» һәм «Яҡташтар» билдәләнде. Шул уҡ ваҡытта бындай идеялар күберәк булырға тейеш, тине Башҡортостан Президенты.


text:
Һигеҙ кандидат Башҡортостан Президенты һайлауҙарына күрһәтелде
Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы Президент вазифаһына кандидат Ришат Мәғәсүмовтан документтар ҡабул итте. Башҡортостан Республикаһында «Рәсәй пенсионерҙар партияһы – ғәҙеллек өсөн» сәйәси партияһының төбәк бүлексәһе БР «Закон һәм тәртип» Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын һаҡлау йәмғиәте Төбәк ижтимағи ойошма рәйесе Ришат Мәғәсүмовты тәҡдим итте.
Башҡортостан Президенты һайлауҙарыны һигеҙ кандидат булды. Күрһәтеү буйынса документтарҙы «Берҙәм Рәсәй» тарафынан күрһәтелгән Башҡортостан Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рөстәм Хәмитов; «Рәсәй патриоттары»нан Илдар Бикбаев; «Граждандар көсө»нән Рәил Сарбаев; «Ғәҙел Рәсәй»ҙән Константин Шаһиморатов; ЛДПР-ҙан Иван Сухарев; «Рәсәй Федерацияһы Коммунистар партияһы» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһе секретары Юнир Ҡотлоғужин; «Рәсәй коммунистары» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһенән Рәсих Хәмитов тапшырған.
Кандидаттарҙы күрһәтеү 9 июлгә тиклем дауам итәсәк.


text:
Айран
Айра́н (әзерб. Ayran, әрм. Այրան, карач.-балҡ. Айран, башҡ. Айран, болг. Айрян, ҡаҙ. Айран, ҡырғ. Айран, татар. Әйрән, төр. Ayran, төркм. aýran, үзб. Ayron, cыу. Уйран) — төрки, Төньяҡ һәм Көнньяҡ Кавказ, Балҡан ярымутрауы халыҡтарының ҡатыҡ йәки кефир нигеҙендә яһалған әсе һөт продукты [1][2][3][4]. Төрлө телдәрҙә һәм төрлө халыҡта айрандың атамаһы һәм әҙерләү технологияһы айырыла, әммә уның әсе һөт бактерияһынан эшләнгән һөт продукты булыуы дөйөм булып тора. Шул уҡ ваҡытта, ултыраҡ халыҡтарҙа ул шыйыҡ һәм һыуһын ҡандырыу өсөн тәғәйенләнгән, ә күсмә халыҡта – һаҡлау һәм юлда алып йөрөүгә уңайлы булһын өсөн ҡуйы була. Әммә, һыуһын ҡандырыу өсөн ҡуйы айранды һыу, ҡымыҙ йәки һөт менән ҡатыштырырға кәрәк. Айрандың бындай төрө суусаб]]/[[Чалоп|чалап/шалап, тип атала һәм төрлө майлылыҡта була.
Йөкмәткеһе
Составы һәм микробиологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Традицион айран һыйыр һөтөнә һыу, тоҙ ҡушып эшләнә. Ҡайһы бер ваҡыттарҙа һыйыр һөтө урынына һарыҡ йәки кәзә һөтө лә файҙаланыла. Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus|болғар таяҡсаһы һәм Streptococcus thermophilus әсеткеһенән әҙерләнә. Ғәҙәттә айран 94% һыуҙан, 1,2—1,5% майҙан, 1,7% аҡһымдан һәм 0,75% һөт кислотаһынан тора. Болғар айраны юғары, 1,16%-ҡа тиклем әселеккә эйә [5]. Тәү башлап әсетеү өсөн яңы тыуған быҙауҙың ҡарыны файҙаланыла. Бының өсөн ҡарынды тоҙлайҙар һәм киптерәләр. Айран әсегәс, килеп сыҡҡан әҙер әсәмлекте лә әсетке итеп файҙалана башларға мөмкин.
Ултыраҡ халыҡтарҙың айраны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эсемлектең үҙенсәлеге булып, уны әҙерләгәндә ҡатыҡҡа ҡайнап һыуынған һыу, шишмә һыуы йәки минераль һыу ҡушып болғау һәм боҙ киҫәге һалыу тора. 1/3, а лёд чуть меньше 1/10 от общего количества катыка или Сузьма|сузьмы.
Күсмә халыҡтарҙың айраны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Айранды һөттө әсетеү юлы менән эшләйҙәр. Урта быуаттарҙа эйәргә тағылған күн турһыҡҡа әсетке менән һөт ҡойғандар, хәҙер иһә әсетке өҫтәлгән һөттө йылы урынға ҡуялар. Асыҡҡанды баҫыу өсөн айранды нисек бар шулай, ә һыуһынды ҡандырыу өсөн уға һыу, һөт йәки ҡымыҙ ҡатыштырып эсәләр. Сәнәғәттә етештерелгән айран традицион ысул буйынса турһыҡта йәки өйҙә эшләнгән айранға ҡарағанда шыйығыраҡ консистенцияла була. Айрандан һөҙмә тигән продукт та эшләйҙәр. Ә инде һөҙмәгә тоҙ ҡушып, ышыҡта киптереп ҡорот әҙерләйҙәр.
Айран, ҡатыҡ һәм чалап/шалап[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әгәр ултыраҡ халыҡтарҙың ҡатығы консиситенцияһы буйынса күсмә халыҡтарҙың айранына оҡшаһа, күсмә халыҡтарҙың ҡатығы тағы ла ҡуйыраҡ була. Чалоп/шалап һүҙе менән күсмә халыҡтарҙың эсеү өсөн шыйыҡландырылған айраны атала.
Сәнәғәт етештереүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Советтар Союзында айранды тәүге тапҡыр сәнәғәттә етештереү технологияһы XX быуаттың 70-се йылдарында, төбәк документтары буйынса Ставрополь крайында, Үзбәкстанда, Әзербайжан республикаһында барлыҡҡа килә. 90-сы йылдарҙа “тан” һәм айран етештереү башлана. 1999 йылда был продуктҡа Бөтә Рәсәй техник шарттар булдырыла. Төньяҡ Кавказдың көньяҡ төбәктәрендә, сама менән 10-15 завод айран етештерә, дөйөм Рәсәй буйынса бындай предприятиелар тиҫтәләрсә [6].
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Агаран/ак-айран— төркмән кухняһының чал нигеҙендә әҙерләнгән айран варианты.
- Тан (эсемлек)
- Кефир
- Шубат/чал
- Курт (блюдо)
- Чалоп, шалап
- Ласси (эсемлек)
- Ирьян— казактарҙың һөҙмәнән эшләнгән айран варианты.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Heyhoe, Kate. The ABC’s of Larousse Gastronomique : ayran
- ↑ Albanian-Turkish Dictionary Fjalor turqisht-shqip Indiana University 2009 [1]
- ↑ Merriam-Webster Unabridged Dictionary — airan
- ↑ Dictionary of Standard Modern Greek — apιάvι
- ↑ Brian J. B. Wood. Microbiology of fermented foods. — Vol. 1. — P. 322.
- ↑ Константин Сардовский Варварский напиток // Бизнес-журнал № 15 от 01 августа 2006 года.


text:
Башҡортостан вәкилдәре хеҙмәттәштәре менән тау саңғыһы-туристик комплекстарын файҙаланыу мәсьәләләрен тикшерҙе
Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты А.Н.Ковалев исемендәге «Тау саңғыһы-туристик комплекстарын файҙаланыу мәсьәләләре» халыҡ-ара конференцияһында ҡатнашты. Сара «Алтын үҙән» тау саңғыһы комплексы (Ленинград өлкәһенең Коробицыно ҡасабаһы) биләмәһендә үтте.
Конференцияла алты илдән (Рәсәй, Австрия, Германия, Польша, АҠШ, Франция) 60-тан ашыу кеше ҡатнашты – тау саңғыһы комплекстары етәкселәре һәм хужалары, ҡорамалдар етештереү, һатыу буйынса предприятиелар белгестәре, туризм өлкәһендәге башҡарма власть органдары хеҙмәткәрҙәре, йәмәғәт ойошмалары һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре.
Сарала тау саңғыһы-туристик комплекстарын техник яҡтан тәьмин итеү, йәмәғәт туҡланыуын ойоштороу, балалар программаларын, шулай уҡ Рәсәй һәм сит ил компанияларының эш тәжрибәһенә нигеҙләнгән объекттарҙы үҫтереү темаларына докладтар булды.
Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты халыҡ-ара конференцияла ҡатнашыусыларға «Кластер ысулы нигеҙендә тау саңғыһы-туристик комплексын булдырыу һәм үҫтереү» презентацияһын тәҡдим итте, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
Конференция сиктәрендә бер нисә предприятие һәм коммерцияға ҡарамаған ойошманың рәсми вәкилдәре менән Өфөлә «Туризм өлкәһендәге инновацион технологиялар» темаһына берлектә конференция, шулай уҡ «Ҡышҡы спорт төрҙәре, әүҙем ял һәм туризм буйынса халыҡ-ара берләштерелгән конгресс» үткәреү мәсьәләләре тикшерелде.


text:
Башҡортостан депутаттары – кеүәҫ һәм кефир менән бер рәттән, ҡымыҙҙы алкоголле эсемлектәр рәтенә индереүгә ҡаршы
Ҡымыҙ, ҡеүәтле булыуына ҡарамаҫтан, «Этил спирты, алкоголь һәм составында спирт булған продукция етештереүҙе һәм уның әйләнешен дәүләт көйләүе тураһында» Федераль законына төҙәтмәләр менән ҡаралған алкоголле эсемлектәр рәтенә инеү ҡурҡынысы аҫтында булырға тейеш түгел.«Башинформ» агентлығы мөрәжәғәт иткән агросәнәғәт комплексы белгестәре һәм закон сығарыусылар шундай фекерҙә. Алкоголь ҡануниәтендәге үҙгәрештәр әле РФ Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһында финал уҡыуҙа ҡарала.
Улар ҡабул ителгәндән һуң алкоголле эсемлектәргә этил спиртын ҡулланып эшләнгән аҙыҡ-түлек продукцияһы ғына түгел, башҡалар ҙа индереләсәк. Составында 0,5 процент һәм унан күберәк этил спирты булған эсемлек, был төҙәтмәләргә ярашлы, алкоголле эсемлектәр иҫәбенә индерелергә тейеш. Был иһә уны һатыу һәм рекламалау тәртибен көсәйтеүгә килтерәсәк. Алкоголле продукцияға ҡарамаған спиртлы аҙыҡ-түлек продукцияһы исемлеге әле тулыһынса әҙер түгел.
РФ Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты Андрей Назаров ҡымыҙ, кеүәҫ һәм кефир менән бер рәттән, яңы редакциялағы закон менән һатыуҙа мөмкин тиклем сикләнәсәк алкоголле эсемлектәр рәтенә индерелергә тейеш түгел, тип иҫәпләй.
— Күптәр сикләүсе нормаларҙың аҙ миҡдарҙа спирты булған эсемлектәргә ҡағылыуынан ҡурҡа. Был кәрәгенән артыҡ борсолоуҙыр, тип әйтергә теләйем. Беренсенән, тыйылған продукттарға индерелмәйәсәк тәғәйен продукттар исемлеге төҙөләсәк. Икенсенән, ҡымыҙ, кеүәҫ һәм кефир кеүек халыҡ яратҡан эсемлектәрҙә алкоголь кимәле түбән, шуға күрә уларға тыйылыу ҡурҡынысы янамай.
БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Наил Ҡотлогилдин төнгө ваҡытта һәм берәмләп һатыу өлкәһендә реализациялауы тыйлған продукция исемлегенә милли эсемлектәрҙең эләгеүен иҫкәрткән нормаларҙы законда теркәүҙәренә ышана.
— Миңә билдәле булыуынса, ҡымыҙ эсеп эле берәү ҙә эскелеккә бирелмәгән, шуға күрә был эсемлекте алкоголле тип иҫәпләүҙән мәғәнә юҡ. Ҡымыҙ, иң элек, һауыҡтырыу үҙенсәлектәренә эйә.


text:
Башҡортостан Президенты пенополистирол етештереү буйынса «ТЕХНОПЛЕКС» заводында булдыФото: Александр Данилов
Башҡортостан Президенты пенополистирол етештереү буйынса «ТЕХНОПЛЕКС» заводында булды
Башҡортостан Президенты пенополистирол етештереү буйынса «ТЕХНОПЛЕКС» заводында булдыФото: Александр Данилов
Шәмбе, 8 декабрҙә, Башҡортостан Президенты эш сәфәре менән Учалы районында булды. Визит сиктәрендә республика башлығы экструзион пенополистирол етештереү буйынса «ТЕХНОПЛЕКС» заводында булды.
Рөстәм Хәмитов производствоны ҡарап сыҡты һәм завод директоры Фәрит Ғәрифуллин менән етештерелгән продукцияға, шулай уҡ уны һатыуға бәйле мәсьәләләр тураһында һәйләште.
Асыҡланыуынса, бында етештерелгән материалдар Урал төбәге, Себер һәм Алыҫ Көнсығыш, яҡын сит илдәр – Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Төркмәнстан, шулай уҡ Монголия баҙарҙарында тәҡдим ителә һәм улар ҙур һорау менән ҡулланыла.
Әлеге ваҡытта, предприятие директоры һүҙҙәренсә, Ҡытай менән хеҙмәттәшлек булдырыу мөмкинлектәре ҡарала.
Әммә республиканың үҙендә бындай продукция ҙур һорау менән ҡулланылмай.
— Ниндәйҙер сәбәптәр буйынса беҙҙең төҙөүселәр башҡа төбәктәрҙә етештерелгән материалдарға өҫтөнлөк бирә. Төҙөлөш тармағы белгестәре был йүнәлештәге эште тикшерһен өсөн, уларға тейешле күрһәтмәләр бирәсәкмен, — тип билдәләне Президент. – Һеҙ Башҡортостанда эшләргә тейешһегеҙ. Цехтар ни тиклем тулы ҡеүәтенә эшләһә, етештерелгән һәм һатылған продукция күләме шул тиклем күберәк буласаҡ, тимәк, бюджетҡа һалымдар ҙа күберәк була. Производствоны киңәйтеү зарур. Республика яғынан һалымдар буйынса ташламалар һәм эш өсөн уңайлы шарттар булдырыу буйынса ярҙам күрһәтеләсәк. Завод Учалы ҡалаһын үҫтереүҙә ярҙам итәсәк майҙансыҡтарҙың береһе булып тора.
Үҫеш темаһын тауам итеп, Фәрит Ғәрифуллин алдғы йылда PLANTER исемле яңы объекттың файҙаланыуға тапшырыласағы хаҡында хәбәр итте.
Бынан тыш, завод ШОС һәм БРИКС илдәре саммиттарына объекттар төҙөүҙә партнер булырға әҙер. Предприятиеның бындай тәжрибәһе бар. «ТЕХНОПЛЕКС» заводы продукцияһы Владивостокта Азия-Тымыҡ океан иҡтисади хеҙмәттәшлеге саммитына объекттар төҙөүҙә ҡулланылған. Шулай уҡ предприятие материалдары Сочиҙа Олимпия уйындарына объекттар төҙөүҙә ҡулланыла.


text:
Башҡортостанда 70% иген урып һуғылған
Ураҡ кампанияһы республикала һуңғы стадияһына яҡынлашты. Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлекселектең прогрессив технологиялары һәм мелиорация бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, 6 сентябргә ҡарата иген культуралары майҙандарының 70 проценты урылған. Был миллион гектарҙан ашыу. Дөйөм төшөм 2 миллион 369 мең тоннанан ашҡан.
«Урылған» тигән графала көн һайын 2-3-шәр процент өҫтәлеп бара, республиканың айырым райондарында үткән ямғырҙарҙы иҫәпкә алып, ураҡ темптары бер аҙ кәмене.
Һигеҙ район игенселәре ашлыҡты урып һуғыуҙы тамамлай. Дүртөйлө, Көйөргәҙе, Краснокама, Саҡмағош, Баҡалы, Бүздәк, Шаран райондары комбайнерҙары иген культуралары майҙандарының 80 процентын артта ҡалдырған.
Агротехник алымдарҙы ауыл эшсәндәре комплекслы алып бара. Урып-йыйыу эштәренән һуң һалам эҫкерткә һалына. Артабан трактористар ерҙе яҙғы сәсеүгә әҙерләй башлай. 6 сентябргә ҡарата 280 мең гектар ер туңға һөрөлгән, был планлаштырылған майҙандарҙың 23 проценты.


text:
Башҡортостанда мутлашыуҙың яңы төрө барлыҡҡа килгән
Башҡортостанда мутлашыуҙың яңы төрө барлыҡҡа килгән.
Өфөлә урынлашҡан шәхси медицина үҙәге кешеләрҙең аңын томаландырып, йөҙәр мең һум һумлыҡ кредитҡа дарыуҙар һатып алдырта. Ә кешеләр тәүҙә бер нимә лә эшләй алмай. Сөнки, уларға ҡарата гипноз ҡулланалар, төрлө үлән еҫкәтәләр һәм һыу эсерәләр. Күберәген мутлашыусыларҙың тоҙағына декрет ялында ултырған ҡатындар һәм пенсионерҙар эләгә. Ләләгә май айында “Алтын ҡояш” ойошмаһынан шылтыратып, сәләмәтлеген тикшерергә тәҡдим итәләр. Йәш әсәгә тәүҙә 115 мең һумлыҡ кредитҡа төрлө дарыуҙар алырға ҡушалар. Әлбиттә, ул ризалашмай, әммә бер-нисә стакан һыу эскәс ҡатын нимә булғанын яҡшылап хәтерләмәй. Виктория Әхмәтгәрәева ла ошондай уҡ хәлгә тарый. Ләләнән айырмалы, ул хәҙер бер кемдән дә ҡурҡмай. Киреһенсә, ошондай хәлгә тарыусыларға аҡсаларын ҡайтарыуҙа ярҙам күрһәтә. “Алтын ҡояш” ойошмаһы Октябрь Проспектының башында, тибет медицинаһы үҙәге менән бер бинала урынлашҡан. Беҙҙе улар бер нимәлә аңлатмай, ҡыуып сығарырға маташты. Үҙәккә йөрөгән кешеләр араһында адвокаттар палатаһынан вәкил бар. Әлбиттә, ул ойошма хеҙмәткәрҙәрен яҡлап сыҡты. Ойошма офисында беҙ ҙә һыу эсеп ҡараныҡ. Ысынлап та, аң томаланып, баш ауырта башланы. Мутлашыусыларҙың тоҙағына эләккәндәр һаны 50-нән ашыу. Улар банк менән кредит килешеүен өҙһә лә, “Алтын ҡояш” ойошмаһы һәр бер клиенттан кәмендә 10 мең һум аҡсаны кире алып ҡалған. Белгестәр аңды томалап, кредитҡа дарыуҙар алғығыҙ килмәһә “Алтын ҡояш”ты урап үтергә тәҡдим итә.


text:
Умартасылыҡ һәм апитерапия үҙәге француз ҡорамалын индерә
Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге Франциянан уникаль ҡорамал һатып алды. Уның аналогтары республикала ғына түгел, Рәсәйҙә лә юҡ. Үҙәк етәксеһе Әмир Ишемғолов хәбәр итеүенсә, 2009 йылда башҡорт тоҡомо бал йыйыусы ҡорттарҙың инә ҡортон сығарыуҙың интенсив технологияһын асыҡлау буйынса ғилми тикшеренеүҙәр үткәрелгәйне. Һынауҙарҙа ватанда етештерелгән, шулай уҡ Германия һәм Франциянан әҙерләүсе фирмаларҙың ҡорамалдары ҡулланылғайны. Башҡорт тоҡомо бал ҡорттары менән эшләү өсөн иң һөҙөмтәлеһе һәм ҡулайлыһы итеп француз ҡорамалы табылды.
Апрелдә учреждение яңы техниканы һатып алды. Уны ҡуйғас, үҙәк белгестәре бер миҙгелдә 12 меңдән ашыу тоҡомло инә ҡорт ала аласаҡ. Был элекке йылдарҙағыға ҡарағанда 4 тапҡырға күберәк. Былтыр ике мең генә инә ҡорт алынғайны.
Яңы ҡорамал башҡорт тоҡомо бал ҡорттарын һаҡларға һәм арттырырға ярҙам итәсәк. Беренсе һөҙөмтәне белгестәр быйыл уҡ алырға өмөтләнә. 6 июнгә тиклем 2500 инә ҡорттан торған беренсе партия үҙ умарталарын ҡора башлаясаҡ.
Умартасылар быйыл йәй данлыҡлы башҡорт балын күберәк йыйып алырға планлаштыра. Был уңышлы ҡышлатыуға һәм умартасыларҙың профессиональ күнекмәләренә бәйләнгән.


text:
Дмитрий Медведев Өфөлә транспорт системаһын үҫтереүгә ярҙам итергә әҙер
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Өфөлә транспорт инфраструктураһын үҫтереүҙең киң инвестицион проектын тормошҡа ашырыуға ярҙам итергә әҙер. Был турала бөгөн Өфө үҫешенең генпланын тикшергән ваҡытта Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
— Был проектҡа инвестицияларҙың дөйөм күләме 186 миллиард һум тип баһалана, — тине ул. – Мин был мәсьәләне ил Президенты менән тикшерҙем, һәм ул финанслау өлөшөндә лә билдәле бер ярҙам күрһәтергә вәғәҙә итте.
Өфөнөң дөйөм үҫеше транспорт инфраструктураһына ныҡ бәйләнгән, тине Рөстәм Хәмитов. Ҡалаға яңы транспорт айырсалары, тиҙлек магистралдәре, ер аҫты юлдары кәрәк.
Рөстәм Хәмитов иҫәпләүенсә, Өфө генпланын төҙөгәндә хаталарға юл ҡуйырға ярамай.
— Мәскәүҙә, мәҫәлән, төрлө хаталар ебәрелде, — тине республика Президенты. – Һөҙөмтәлә илебеҙ баш ҡалаһы йәшәү өсөн бик уңайлы түгел. Беҙ был өлгөгә эйәрергә тейеш түгелбеҙ. Ябай халыҡҡа үҫешкән социаль инфраструктура, уңайлы торлаҡ, әүҙем ял итеү мөмкинлеге, юлдарҙа тығындар булмауы кәрәк. Һәм ҡаланың генпланын төҙөгәндә унда йәшәүселәрҙең фекере иҫәпкә алынырға тейеш.


text:
Өфөлә Яңы йыл шыршылары 180 һумдан 580 һумға тиклем торасаҡ
Башҡортостан халҡы Яңы йыл байрамына әҙерләнә башланы ла инде. Был көтөп алынған байрамдың төп атрибуты булып, әлбиттә, шыршы тора. Урман сибәркәйен һатып алыу ғаилә бюджетына күпмегә төшәсәге хаҡында республиканың Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Шыршының хаҡы уның бейеклегенә бәйләнгән. 1,5 метр оҙонлоҡтағы шыршы һәм ҡарағай өсөн һатыусы 180 һум һораясаҡ, ә пихта өсөн инде – 250. Ике метрға тиклем сибәркәйҙәр ҡиммәтерәк тора: шыршы, ҡарағай – 300 һум, ә пихта – 450 һум.
Ә өс метр бейеклегендәге урман моделдәренең хаҡы ла юғары. Шыршы һәм ҡарағайҙар –580-шәр , ә пихта – 700 һум.
Был «Өфө урманы» дәүләт унитар предприятиеһының ваҡлап һатыу хаҡтары. Күмәртә хаҡы түбәнерәк. Шул уҡ ваҡытта белгестәр, халыҡ күпләп һатып алған осорҙа хаҡтар хатта ике тапҡырға күтәрелә, тип билдәләй.
Баш ҡалала шыршы баҙарҙары бер нисә көндән асыласаҡ. Улар Өфөлә 130-ҙан ашыу буласаҡ. Өфөлә Яңы йыл шыршыларын “Өфө урманы” һәм “Иглин урманы” дәүләт унитар предприятиелары һатасаҡ.


text:
Төркмәнстан
Координаталар: 39°04′00″ с. ш. 60°16′00″ в. д. / 39.06667° с. ш. 60.26667° в. д. (G) (O)
Төркмәнстан (Төркмәнстан; төркм. Türkmenistan/Түркменистан/تۆركمنيستآن) — Урта Азиялағы дәүләт. Көньяҡтан Иран, Афғанстан илдәре менән, төньяҡтан Ҡаҙағстан һәм Үзбәкстан менән сиктәш, көнбайыш сиге Каспий диңгеҙенә сыға. 1992 йылдың 2 мартынан Берләшкән милләттәр ойошмаһы ағзаһы.
Илдең баш ҡалаһы — Ашхабат.
Урталыҡты тотоусы дәүләт. Республика президенты — Ғурбанғулы Бердымөхәмәдов.
Төркмәнстан 6 административ биләмәгә бүленә: 5 виләйәт һәм виләйәт хоҡуғы булған 1 ҡала.
Халыҡтың күпселеге ислам динен тота.
Төркмәнстан тәбиғи газ запастары буйынса донъяла 4-се урынды, газ ятҡылыҡтары буйынса 2-се урынды биләй. 1993 йылдан илдә электр энергияһын, газ һәм һыуҙы бушлай ҡулланыу өсөн лимит булдырылған.
1991 йылдың 27 октябре — Төркмәнстандың уҙаллалыҡ иғлан иткән көнө. Парламент — Мәжлес (парламент, 125 депутат). Депутаттар 5 йылға бер мандатлы округта һайлана.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Беҙҙең эраға тиклем II быуат алдынан Төркмәнстанда Марган цивилизацияһы булдырыла.
- Беҙҙең эраға тиклем VI—IV быуат алдынан Төркмәнстан территорияһы Персия составында була.
- Артабан Төркмәнстан Парфия, Сасанидтар, төрки дәүләттәре составында була.
- 1869—1885 йылда Рәсәйгә ҡушыла (Каспий арты өлкәһе).
- 1917 йылдың ноябрендә Төркөстан АССР составында Төркмәнстан автономиялы өлкә була. 1924 йылда Төркмән ССР төҙөлә.
- 1948 йылдын 6 октябрендә Төркмәнстанда көслө ер тетрәүе һөҙөмтәһендә 100 мең кеше вафат була.
Төркмәнстанда нефть, газ, көкөрт, свинец, мирабилит, йод, бром ятҡылыҡтары бар.
Төркмәнстан виләйәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ашхабад ҡалаһы
- Ахал виләйәте. Үҙәк ҡалаһы — Аннау.
- Балкан виләйәте. Үҙәк ҡалаһы — Балканабад (Небит-Даг).
- Дашогуз виләйәте. Үҙәк ҡалаһы — Дашогуз (Ташауз).
- Лебап виләйәте. Үҙәк ҡалаһы — Төркмәнабад (Чарджоу).
- Мары виләйәте. Үҙәк ҡалаһы - Мары.


text:
Биржа
Би́ржа (нидерл. beurs, нем. Börse, франц. bourse, итал. bórsa, исп. bolsa, ингл. exchange) — тауарҙарҙы, финанс инструменттарын һәм сит ил валюталарын күмәртәләп һатыу-алыуҙы ойоштороусо һәм даими эшләүсе баҙар. Беренсе тапҡыр тауар һәм валюта һатыу биржалары 15—16 быуаттарҙа Италияла (Венеция, Генуя, Флоренция) барлыҡҡа килә. 16 быуатта дәүләттең ҡиммәтле ҡағыҙҙары (бурыс йөкләмәләре) менән сауҙа итеү эштәре башлана. 1566 йылда Лондонда Король тауар һәм вексель биржаһы, 17 быуат аҙағында Лондон фонд биржаһы ойоша. Тауарҙар һәм ҡиммәтле ҡағыҙҙар һатыу буйынса хәҙерге көнгә тиклем эшләп килгән универсаль Амстердам биржаһы 17 быуат башында ойошторола. 1817 йылда АҠШ- та Нью-Йорк фонд биржаһы асыла.
Рәсәйҙә беренсе биржа Пётр I күрһәтмәһе буйынса 1703 йылда Санкт-Петербургта асыла, 18 быуат аҙағында Мәскәүҙә ойоша. 1914 йылда Рәсәйҙә 115 универсаль биржа иҫәпләнә. Ҡиммәтле ҡағыҙҙар менән сауҙа итеү ысулы Халыҡ комиссарҙары советының 1917 йылғы 23 декабрь декреты менән бөтөрөлә. 1922—30 йылдарҙа биржалар баҙарҙы көйләүсе дәүләт органы сифатында эшләй. 1930 йылда СССР-да биржалар эшсәнлеге туҡтатыла. 1990 йылдар башында биржалар яңынан эшкә керешә.
Тауар биржаһы — тауар баҙарында күпләп һатыу-алыуҙы ойоштороусы. Бында килешеү сроктары фонд биржаһына ҡарағанда оҙағыраҡ дауам итә (нигеҙҙә — 6-ҙан 24 айға тиклем). Иҡтисадтың монополиялаштырылыуы менән тауар биржаларының мөстәҡиллеге сикләнә (монополияләр, биржаларҙы ситләтеп, тауар менән күберәк үҙҙәре сауҙа итәләр). РФ-ҙа «Биржа тауарҙары һәм биржа сауҙаһы» тураһындағы закон 1992 йылдың 20 февралендә ҡабул ителә. 2007 йылда РФ нефть продукттары һәм газ менән һатыу итеүсе биржалар барлыҡҡа килә, уларҙа иҫәп-хисап һумдарҙа алып барыла. Фонд биржаһында акцияләрҙы, корпоратив облигациялар, опциондар, дәүләт заёмдары облигациялары һ.б. финанс инструменттарын һатыу-алыу ғәмәлгә ашырыла. Унда ҡиммәтле ҡағыҙҙар курсы формалаша. Эре акционерлыҡ компанияләрының акциялары Нью-Йорк һәм Лондон биржаларында. 2006 йылда Нью-Йорк биржаһында Рәсәйҙең 6, ә Лондон биржаһында 16 компанияһының ҡиммәтле ҡағыҙҙары урнынлаштырыла. Килешеүҙәр күләме артыуға карамаҫтан, фонд биржаларының роле сағыштырмаса кәмей, сөнки эре банкылар ҡиммәтле ҡағыҙҙарҙы уҙ клиенттарына һатыу һәм таратыу менән үҙҙәре шөғөлләнә. Сит ил валюталары һәм алтын менән һатыу итеүҙе лә банкылар үҙҙәре башҡара; элегерәк уларҙы ғәмәлгә ашыру өсөн фонд биржалары ҡаршыһында валюта биржалары ойошторолған.
Рәсәйҙә фонд биржаларының эшсәнлеге 1991 йылдың 28 декабрендә раҫланған «РСФСР-ҙа ҡиммәтле ҡағыҙҙарҙы сығарыу һәм әйләнешкә керетеү һәм фонд биржалары тураһындағы нигеҙләмә» менән көйләнә. 1996 йылда РФ-ҙың «Ҡиммәтле ҡағыҙҙар тураһында»ғы федераль законы ҡабул ителгәс, шуға тура килтереп, фонд биржаһы коммерцияһыҙ партнёрлык формаһында ойошторола.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)
- Федеральный закон от 22.04.96 № 39-AP «О рынке ценных бумаг»


text:
Санатор-курорт эшен үҫтереү буйынса яңы программа эшләнә
Башҡортостанда санатор-курорт эшен үҫтереү буйынса яңы республика программаһы индереләсәк. Был турала Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппаратының һаулыҡ һаҡлау, социаль үҫеш һәм административ берәмектәр менән үҙ-ара хеҙмәттәшлек бүлеге советнигы Салауат Туғыҙбаевҡа һылтанып, БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
«Бөгөн республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығында һәм Башҡорт дәүләт медицина университетында оҙайлы ваҡытҡа «2011-2020 йылдарға республикала санатор-курорт эшен үҫтереү» яңы маҡсатлы программаһы әҙерләнә. Яңы программала элекке программаны тормошҡа ашырыу барышында хәл ителмәгән бөтә етешһеҙлектәр һәм проблемалар иҫәпкә алынасаҡ» — тип, Салауат Туғыҙбаевтың һүҙҙәрен килтерә матбуғат хеҙмәте.
Әйтергә кәрәк, бөгөн республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ҡарамағында туғыҙ санаторий дәүләт унитар предприятиеһы, уларҙа дөйөм урындар иҫәбе 3300 самаһы койка тәшкил итә.
Һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Рәлиҙә Шакированың һүҙҙәренә ҡарағанда, йыл һайын республика шифаханаларында Башҡортостандан һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән 120 меңдән ашыу кеше үҙ һаулығын нығыта. 2009 йылда ғына өлкәндәр өсөн санаторийҙарҙа 85 меңдән ашыу кеше һаулығын нығытты. 21 балалар санаторийында был осорҙа 40 меңдән ашыу бала сәләмәтләндерелде. Нәҫелдән килгән, онкогематологик сирҙәр менән, телмәре боҙолған, тыумыштан йөрәк өйәнәге менән сирле балаларға операция яһатҡандан һуң 300-ҙән ашыу бала өсөн маҡсатлы заездар ойошторолдо.


text:
Ли Бо
Ли Бо (хәҙерге әйтелеше Ли Бай) йәки Ли Тай-бо (ҡыт. 李白; 李太白; 701—762/763 г.) — Тан династияһы осорондағы Ҡытай шағиры. Шиғриәттең үлемһеҙ генийы (ҡыт. 詩仙, тәржемә варианттары — «илаһи шағир», «бөйөк шағир») исемдәре менән дә билдәле. Ли Бо Ҡытай әҙәбиәтенең иң арҙаҡлы әҙиптәренең береһе. Ә донъя шиғриәтендә ул Данте һәм Петрарка, Низами һәм Фирҙәүси, Пушкин һәм Шекспир менән бер кимәлдә торған оло шағир булып һанала. Уның ижади мираҫында 1100-гә яҡын әҫәр булһа, уларҙың 900-гә яҡыны — шиғыр.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ата-әсәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1930 йылдарҙан әҙәбиәт тарихсылары Ли Бо бай саүҙагәр ғаиләһендә тыуған тип һанаһа ла, күптәр был фекерҙе яҡламай. Ҡайһы бер тикшеренеүселәр билдәләүенсә, шағирҙың атаһы хеҙмәткә әллә ни тартылмаған. Уның сауҙа менән ҡасандыр мәжбүри шөғөлләнеүе мөмкин. Шул уҡ ваҡытта, үҙ-үҙенә бикләнеп булһа ла, әммә мәшәҡәтһеҙ тормошта оло йәшкә тиклем ғүмер итеүе уның мал-мөлкәтле һәм хәлле булыуын дәлилләй. [1] Тарихта ул Ли Кэ исеме менән билдәле. Уның исем-шәрифендәге «кэ» киҫәксәһе, тәү сиратта, «килмешәк, илгиҙәр, мосафир; күскенсе; ҡунаҡ» тип тәржемәләнә, (урыҫса «пришелец, странник; переселенец; гость»), шулай уҡ «саүҙагәр», тауарҙар алып килгән «сауҙа ҡунағы» мәғәнәһен дә бирергә мөмкин (урыҫса «купец», «торговый гость», который привозит товары).[1]
Шағирҙың әсәһе хаҡындағы мәғлүмәт тағы ла наҡыҫыраҡ: уның исеме лә, фамилияһы ла билдәһеҙ. Бары тик уның сығышы менән танғуттарға яҡын торған цян ҡәбиләһенән тигән нигеҙле фаразлау ғына бар. Был ырыуҙаштар Ли ғаиләһе көнбайыш төбәктән күсеп килгән Шу ҡалаһында йәшәгән булған. Күҙаллауҙарса, Ли Боның үҫмер йылдары нәҡ ошо мөхиттә уҙа, һәм был уның артабанғы булмышына, донъяны образлы таныуына һәм хисле тәбиғәтенә нигеҙ була.[1]
Бала сағы һәм үҫмер йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шағирҙың ҡайһы төбәктә тыуғанлығы тураһында ла күп кенә юрауҙар бар. Тикшеренеүселәрҙең бер өлөшө ул элекке Төркөстандың (Төрки ҡағанлығының) бер өлкәһендә, хәҙерге Ҡырғыҙстандың төньяғындағы Чуй өлкәһенең административ үҙәге булған Тоҡмаҡ ҡалаһы янында тыуғанлығын әйтә. Икенселәр иһә уның тыуған ере тип Үҙәк Ҡытайҙың төньяғындағы Ганьсу провинцияһын атай, сөнки уның ата-бабаларының нәҡ шунан икәне билдәле. Ли Боға биш йәш булғанда, уларҙың ғаиләһе Цинляньсянға күсенә (Ҡытайҙың көньяҡ-көнбайышындағы Сычуань провинцияһының хәҙерге Цзянъю ҡалаһы). Бында ғаилә батшалыҡ итеүсе «Ли» йортоноң фамилияһын ала. Ли Бо ниндәйҙер рәсми дәүләт мәктәбендә уҡымай, ә өйҙә белем ала. Ун йәшендә шиғырҙар яҙа башлай. Уның ирек һөйөүсән һәм буйһонмаҫ холҡо йәшлек йылдарында уҡ беленә: ун һигеҙе тулғас, Чэнду ҡалаһы янындағы Миншань тауҙарына китә һәм унда даосизм остазы Дун Яньцзы ҡулы аҫтында шөғөлләнә башлай. Был уның феодаль дәүләттең конфуцианлыҡҡа нигеҙләнгән тәртипкә һалынған һәм ҡанунлаштырылған рәсми тормошонан ҡасыуы була: ул дәүер зыялыларының (интеллигенция вәкилдәренең) күпселеге илдәге дәүләт тормошонда ҡатнашыу йәһәтенән үҙҙәренә бирелгән мөмкинлек менән файҙалана һәм түрә (чиновник) вазифаларына имтихан тапшыра.
Ил гиҙеүҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бер нисә йыл «тәбиғилекте» һәм У-вэй тәғлимәтен өйрәнгән Ли Бо өйәҙҙәге юғары түрә һәм ғалим Су Тиндан хакимлыҡ вазифаларының береһенә саҡырыу ала, әммә унан баш тарта һәм ил гиҙергә сығып китә.
Сәйәхәт йылдарын тыуған провинцияһында уҙғара. Тәбиғәт хозурлығы шағирҙы әсир итә, һәм ул әле лә күптәр һоҡланған күп кенә әҫәрҙәрен ижад итә: «Песня о луне в горах Эмей», «Навещаю отшельника на горе Дайтянь, но не застаю его», «Одиноко сижу в горах Цзинтиншань» һәм башҡалар. Сычуань провинцияһының хозур тәбиғәте менән тулыһынса ләззәтләнгәндән һуң, егерме биш йәшлек Ли Бо Ҡытай буйлап сәйәхәткә юллана.
Үҙенең 27 йәшен Ли Бо Хубэй провинцияһында ҡаршылай. Бында ул элекке император министрының ейәнсәренә өйләнә, улар Аньду тауҙарында йәшәй, балалары тыуа. Шулай ҙа ғаилә лә уны тотоп тора алмай, һәм Ли Бо тағы ла сәфәргә сығып китә. Шацюға барғас, шағир дуҫтары менән бергә «Бамбук үҙәненән алты бойомһоҙ» (урыҫса «Шестеро беспечных из бамбуковой долины») тигән төркөм ойоштора. Йәштәр бер ҡайҙа ла эшләмәй, тормоштан рәхәтлек алып, үҙ күңелдәрен күреп, Цзулай тауҙарында ғүмер кисерә: шарап эсә, шиғырҙар яҙа һәм тәбиғәт менән һоҡлана. Үҙҙәрен хөр фекерле һәм үҙ һүҙле итеп тотоуҙары асыл һөйәк ир-аттарҙың конфуциан образына, әлбиттә, бер нисек тә тап килмәй.
Ил гиҙеү йылдарында Ли Бо йәмғиәттең бар ҡатламдарына ҡараған төрлө һөнәр һәм төрлө яҙмышлы һәм характерлы кешеләр менән осрашып аралаша. Уларҙың күптәренә, образдарын үҙ әҫәрҙәрендә мәңгелеккә сағылдырып, үлемһеҙлек бүләк итә. Халыҡ араһында йөрөгөн хәбәрҙәр буйынса, Ли Бо көсһөҙҙәр һәм ҡыйырһытылғандарҙы ҡурсалай, ярҙамсыл һәм кеше хәленә инеүсән, башҡаларҙың аһ-зарын аңлаусы була.
Урыҫ телендә баҫылған әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Книга о Великой Белизне. М., 2002 (сост. и пер. С. Торопцева)
- Ли Бо. Дух старины. М., 2004 (сост. и пер. С. Торопцева)
- Ли Бо. Пейзаж души. С-Пб., 2005 (сост. и пер. С. Торопцева)
- Поэзия эпохи Тан (7 — 10 вв.): Перевод с китайского. /Ред. Р. Делюсин, Т. Редько, В. Сорокин и др.; сост. и вступ. ст. Л. Эйдлина. — М.: Худож. лит., 1987. — 479 с.
- Чуский Безумец Ли Бо. М., 2008 (сост. и пер. С. Торопцева)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Торопцев, 2009, с. 30
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Китаптар
- Сисаури В. И. Книга о Ли Бо — СПб.: Гиперион, 2015. — 320 б. — ISBN 978-5-89332-251-4.
- Сорокин В. Ф., Эйдлин Л. З. Китайская литература — М., 1962.
- Торопцев С. А. Жизнеописание Ли Бо — М.: ИДВ РАН, 2009. — 286 б.
- Фишман О. Л. Ли Бо. Жизнь и творчество — М.: Издательство восточной литературы, 1958. — 50 б.
- Cooper A. (1973). Li Po and Tu Fu: Poems Selected and Translated with an Introduction and Notes (Penguin Classics, 1973). ISBN 978-0-14-044272-4.
- Waley A. (1950). The poetry and career of Li Po (MacMillan Co., New York, 1950).
- Мәҡәләләр
- Лисевич И. С. Поэты «Золотого века» Ли Бо и Ду Фу (урыҫ.) // «Литературная учёба» : Журнал. — 1986. — № 6. — С. 195—202. — ISSN 0203-5847.
- Федоренко Н. Т. Великий Ли Бо (урыҫ.) // «Известия Академии наук СССР, Серия литературы и языка» : Сборник. — 1973. — Т. XXXII. — № вып. 3, май-июнь. — С. 237—241.
- Эйдлин Л. З. Поэт великого народа (урыҫ.) // «Иностранная литература» : Журнал. — 1962. — № 12, декабрь. — С. 255—257.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ли Бо, очерк . Н. И. Конрад
- Китайская поэзия на Lib.ru
- Стихи Ли Бо с иллюстрациями в английском переводе Виттера Биннера (Witter Binner) (недоступная ссылка с 14-05-2013 (1345 дня) — история)


text:
Фән иҡтисадты үҫтереүгә ярҙам итергә тейеш Фото: Андрей Старостин
Фән иҡтисадты үҫтереүгә ярҙам итергә тейеш
Фән иҡтисадты үҫтереүгә ярҙам итергә тейеш Фото: Андрей Старостин
18 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе. Ултырышта Башҡортостан Республикаһында фәнде үҫтереү проблемалары һәм «Фән һәм технологиялар йорто» проектын тормошҡа ашырыу ҡаралды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығы матбуғат хеҙмәтенән.
Ултырышта сығыш яһап, Рөстәм Хәмитов, Башҡортостанда ҡеүәтле фән потенциалы булдырылған, тип билдәләне. 69 фәнни ойошма бар. 100-ҙән ашыу инновацион әүҙем предприятие эшләй. Былтыр фәнни-техник эштәр күләме һигеҙ миллиард һумдан ашып китте. 2010 йылдағы менән сағыштырғанда үҫеш — икеләтә тиерлек.
Республика үҙенең органик химия, Евразия халыҡтарының этногеномикаһы, генетика, үҫемлектәр селекцияһы һәм тупраҡты өйрәнеү, комплекслы анализ һәм функциональ тигеҙләмәләр, башҡа күп йүнәлештәр буйынса ҙур фәнни мәктәптәре менән билдәле. Башҡортостан — офтальмология, наноматериалдар һәм нанотехнологиялар, торба үткәреү транспорты, авиация, нефть, транспорт машиналары эшләү өлкәһендә тикшеренеүҙәр яғынан танылған лидерҙар иҫәбендә. Хеҙмәттәренән өҙөктәр килтерелгән өс меңгә яҡын бөтә донъя ғалимдары исемлегендә 13-ө — ӨДАТУ-ла һәм Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге институттарында эшләүсе беҙҙең ғалимдар.
Шуға ҡарамаҫтан, республика башлығы, Башҡортостан ғалимдарының донъя фәненә индергән өлөшө тағы ла тосораҡ булырға тейеш, тип билдәләне. Фәнни кадрҙар һаны буйынса беҙ уртаса Рәсәй күрһәткесенән күпкә ҡалышабыҙ. Беҙҙә иҡтисадта эшләүсе 10 мең кешегә фән менән шөғөлләнеүсе 20 кеше генә тура килә, Рәсәй буйынса — 55.
Шул уҡ ваҡытта, «аспиранттар һәм докторанттар, фән кандидаттары һәм докторҙары, юғары уҡыу йорттарында финанстар йәлеп итеү буйынса беҙҙең позицияларыбыҙ насар түгел. Мәҫәлән, Волга буйы федераль округында иҡтисадта эшләүсе 10 мең кешегә фән кандидаттары һәм докторҙары һаны буйынса беҙ бишенсе урында (Һарытау өлкәһе, Татарстан, Мордовия, Нижегородка өлкәһенән ҡала — фән кандидаттары буйынса һәм Һарытау өлкәһе, Татарстан, Нижегородка һәм Һамар өлкәһенән ҡала — фән докторҙары буйынса)» тине республика башлығы.
Республика башлығы, «беҙҙә федераль, милли тикшеренеү университеттары булмауы етди проблемаларҙың береһе булып тора. Был федераль власть ҡаршыһында вуздарыбыҙҙың абруйы етерлек кимәлдә юғары булмауы хаҡында һөйләй. Шуға күрә беҙ бөгөн уҡыу йорттарында тикшеренеү эшмәкәрлеге проблемалары, аспиранттар, докторанттарҙың әҙерлек, диссертация советтарының, фәнни мәктәптәрҙең эш сифаты тураһында һүҙ алып барырға тейешбеҙ», тип иҫәпләй.
Төбәк башлығы йәш ғалимдар тураһындағы мәсьәләне лә күтәрҙе.
— Улар беҙгә һауа кеүек кәрәк. Бөгөн дәрәжәле фәнни хеҙмәткәрҙәрҙең уртаса йәше — 45 йәштән ашҡан. Академиктар һәм ағза-корреспонденттарҙың — 60 йәштән ашҡан. Ләкин нигеҙһеҙ «йәшәртеү» үҙмаҡсат түгел, әлбиттә. Беҙ фән менән теләп шөғөлләнергә ынтылған, ҙур идеялар менән йәшәгән йәштәрҙе көтәбеҙ. Беҙгә фәнгә килгән ошондай кешеләргә ярҙам итергә кәрәк. Эш өсөн шарттар булдырыу, фәнни ҡорамалдар, эш хаҡын күтәреү яғынан да, торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү яғынан да. Былар барыһы ла хәл итеүҙе талап итеүсе темалар, — тине Президент.
Шулай уҡ Башҡортостан Хөкүмәте ултырышында 2014 йылдың 1 ғинуарынан республиканың «Дәүләт һәм муниципаль ихтыяждарҙы тәьмин итеү өсөн тауарҙар һатып алыу, эштәр, хеҙмәттәр өлкәһендә контракт системаһы тураһында»ғы Федераль законды тормошҡа ашырыуға әҙерлеге мәсьәләләре тикшерлде.


text:
Башҡортостанда иң яҡшы врачтарҙың исемдәре билдәләнде
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы “Йылдың иң яҡшы врачы” Бөтә Рәсәй конкурсы сиктәрендә барған һөнәри оҫталыҡ конкурсына йомғаҡлау яһаны.
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, быйылғы конкурста тәҡдим ителгән 28 номинацияның 25-е буйынса 115 врач ҡатнашты.
“Иң яҡшы балалар врачы” номинацияһында Октябрск ҡалаһы балалар дауаханаһының медик — социаль ярҙам күрһәтеү бүлеге мөдире Альбина Мәһәнова еңеү яуланы. “Иң яҡшы неонатолог” исеме Республика балалар клиник дауаханаһының врачы Алһыу Байковаға бирелде. Өфө ҡалаһының 17-се дауаханаһы урологы Александр Цырьяк “Иң яҡшы балалар хирургы” исеменә лайыҡ булды.
“Иң яҡшы терапевт” - Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының гастроэнтерология бүлексәһе мөдире Зилара Ғабдрахманова. Дүртөйлө ҡалаһының үҙәк район дауаханаһы хирургы Георгий Хан “Врач-хирург” номинацияһында иң яҡшы тип танылды. Өфө ҡалаһының 8-се дауаханаһы 1-се гинекология бүлеге мөдире Татьяна Турбинаға “Иң яҡшы акушер–гинеколог” номинацияһында еңде.
Дүртөйлө ҡалаһы үҙәк район дауаханаһының баш врачы Рәшит Мостафин 2009 йылда “Медицина ойошмаһының иң яҡшы етәксеһе”, тип табылды. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының клиник–диагностик лаборатория врачы Динә Ваһапова “Иң яҡшы врач-тикшереүсе” номинацияһы еңеүсеһе.
Марина Иванова (Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы)– “Иң яҡшы врач-невролог”, Лидия Алексеева – “Иң яҡшы врач-психиатр” (1-се республика психиатрия дауаханаһы), Сергей Шабаев –“Иң яҡшы ашығыс медицина ярҙамы врачы”(Өфөнөң “Ашығыс медицина ярҙамы станцияһы”).


text:
Республикала «Хәйбулла энциклопедияһы»ның исем туйы булды
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда «Хәйбулла энциклопедияһы»ның исем туйы үтте. Баҫма Әҙәбиәт йылында райондың юбилейына хәйбуллалар өсөн ҙур бүләк булды, тип хәбәр иттеләр «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһендә.
Сарала район хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов, «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексының генераль директоры Уйылдан Сәйетов, «Берҙәм Рәсәй» партияһының урындағы бүлексәһе секретары, материалдар туплауға тос өлөш индергән кешеләр ҡатнашты.
«Хәйбулла энциклопедияһы»нда райондың административ-территориаль ҡоролошо, хәҙерге хәле, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, халыҡ ижады, ауыл хужалығы, сәнәғәт үҫеше сағылдырылған, шулай уҡ тәбиғәт ресурстары, географик объекттар, үҫемлектәр һәм йәнлектәр донъяһы һүрәтләнгән. Энциклопедияла 1800-гә яҡын, шул иҫәптән 1000 самаһы библиографик мәҡәлә, 650-нән артыҡ иллюстрация бар.
«Был әһәмиәтле ваҡиға. Район үҫешә, уның киләсәге бар. Киләсәкте ошонда йәшәгән һәм тыуған яғына битараф булмаған кешеләр төҙөй. Энциклопедия — бик кәрәкле китап. Тарихыңды, тамырҙарыңды белеү тыуған төйәгең менән ғорурланырға мөмкинлек бирә. Был Әҙәбиәт йылында райондың юбилейына хәйбуллалар өсөн иң яҡшы бүләк булды, тип иҫәпләйем», — тине «Хәйбулла энциклопедияһы» баҫмаһының редакция коллегияһы рәйесе Раил Ибраһимов.
Раил Ибраһимов Хәйбулла районы тарихын өйрәнеүгә һәм һаҡлауға, баҫманы әҙерләүгә ҙур өлөш индергән «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы хеҙмәткәрҙәренә, мәҡәлә авторҙарына һәм эшсе төркөм ағзаларына рәхмәт хаттары тапшырҙы.


text:
БДУ-ла “Вуздың 100 йыллығына – 100 изге эш” акцияһы башланды
Башҡорт дәүләт университетында “Вуздың 100 йыллығына – 100 изге эш” акцияһы башланды. Уның сиктәрендә БДУ студенттары һәм уны тамамлаусылар ауыл мәктәптәренә сығып, уҡыусыларға юғары уҡыу йортоноң тарихы һәм бөгөнгөһө тураһында һөйләйҙәр. “Башинформ” агентлығына БДУ-ның матбуғат үҙәге етәксеһе Наталья Никерина хәбәр итеүенсә, бындай осрашыуҙар мәктәп уҡыусыларында ҙур ҡыҙыҡһыныу уята.
Бынан тыш университеттың ижади коллективтары балалар йорттарында ла сығыш яһаясаҡ. Мәҫәлән, Хоҡуҡ институты студенттары Чесноковка балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр өсөн концерт программаһы әҙерләй, ә буласаҡ философтар һәм социологтар Өфө ҡалаһының 9-сы һанлы балалар йортона барырға йыйына.
Үткәреләсәк саралаҙың барыһы ла юғары уҡыу йортоноң 100 йыллығына арналған.
Был осор эсендә вуз тарафынан 113200 белгес әҙерләнгән. Бөгөн университетта 27 меңгә яҡын студент белем ала.


text:
Өфөлә йәрминкәләр вакансияһында 500 эш урыны тәҡдим ителә Фото: Олег Яровиков
Өфөлә йәрминкәләр вакансияһында 500 эш урыны тәҡдим ителә
Өфөлә йәрминкәләр вакансияһында 500 эш урыны тәҡдим ителә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
22 сентябрҙә баш ҡалала бөтә төр иҡтисади эшмәкәрлек һәм милек формаһындағы предприятиеларҙың вакансиялар йәрминкәһендә 500-гә яҡын эш урыны тәҡдим ителә. Әлегә 25 эш биреүсе йәрминкәлә ҡатнашырға теләк белдергән, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә.
Йәрминкәлә администратор, бетон ҡойоусы, водитель, инженер, кондуктор, кондитер, ташсы, контролер, төҙөлөш-монтаж эштәре мастеры, менеджер, уҡытыусы, балта оҫтаһы, һатыусы, мебель йыйыусы, слесарь-сантехник, тракторсы, токарь, электрик һәм башҡа һөнәрҙәр тәҡдим ителә.
Бөтә хеҙмәттәр ҙә бушлай күрһәтелә.
Йәрминкәне үткәреү урыны һәм ваҡыты: Ибраһимов бульвары, 47/1, иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 12-гә тиклем.


text:
«Башнефть» хәйриә акцияһына йыл һайын миллиард һумдан ашыу тотона
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте акционерҙарының сираттан тыш үткәрелгән йыйылышы айҡанлы матбуғат конференцияһында компанияның Директорҙар советы рәйесе Александр Гончарукка республикаға социаль ярҙам тураһында һорау бирелде.
— Былтыр һәм элгәре йылда «Башнефть» хәйриә маҡсатында 1 миллиард 200 миллион һум аҡса тотондо, – тип яуап бирҙе Александр Юрьевич.
Артабан Александр Гончарук, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһын һатып алған «Система» акционерҙар финанс корпорацияһы ҡул ҡуйған социаль договор яңы Президент Хакимиәтендә пролонгация үтте лә инде, тип билдәләне. Унда, социаль ярҙам күләме компанияның финанс уңыштарына бәйләнгән, тип ҡарала.
— Яҡшыраҡ эшләһәләр – күберәк бирәләр. Насарыраҡ икән – аҙыраҡ. Ләкин был, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, талантлы менеджментҡа ғына түгел, шулай уҡ һалымдарға, акциздарға бәйләнгән. Хәҙер ярайһы уҡ ҡатмарлы хәл һалынды. Бөтәһе лә киләһе йыл беҙҙең һуңғы продуктҡа акциздар артасаҡ тип көтә, сөнки транспорт һалымы кәметелде. Беҙ нефть эшкәртеүгә лә һалым һалыу артыр, тип уйлайбыҙ. Һөҙөмтә бөтә ошо факторҙарға бәйләнгән. Шуға күрә киләһе йылға бизнес-план буйынса беҙҙең һөҙөмтәләребеҙ быйылғыға ҡарағанда юғарыраҡ булырға тейеш, тимәк, социаль ярҙам да шуға ярашлы күрһәтеләсәк. Ләкин былар барыһы ла фактҡа ҡарап башҡарыла. Беҙ планлаштырабыҙ, артабан нимә булыр. Нисек эшләрбеҙ һәм дәүләт беҙгә нисек эшләргә мөмкинлек бирер, — Александр Гончаруктың прогнозы бына шундай.


text:
Республикала яҙғы баҫыу эштәре башланды
Республикала яҙғы баҫыу эштәре башланды – аграрийҙар ужым культураларын һәм күп йыллыҡ үләндәрҙе туҡландыра башланы.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көнгә ужым культуралары – 800 гектар майҙанда, күп йыллыҡ үләндәр 300 гектар майҙанда туҡландырылған.
Был эшкә тәүгеләрҙән булып Күгәрсен, Көйөргәҙе һәм Ишембай райондары хужалыҡтары тотонған, әлеге райондарҙа шул тәртиптә 500, 200 һәм 100 гектар майҙанда ужым культуралары туҡландырылған.
Төбәктең Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, күп йыллыҡ үләндәрҙе туҡландырыу буйынса эштәр әлегә тик Илеш районында башланған. Унда эштәр 300 гектар майҙанда башҡарылған.


text:
Башҡортостанға Польша экология делегацияһы килде
Башҡортостанға рәсми сәфәр менән Дәүләт урмандар дирекцияһының төбәк директоры Рышард Генрих Земблицки етәкселегендәге поляк делегацияһы килде.
Польша делегацияһы составында – Дәүләт урмандар дирекцияһы төбәк директоры урынбаҫары Цезарий Свистак, баш лесничийҙар Богдан Коленда, Хуберт Генрих Дондерович, Тадеуш Ежи Василевски һәм Дариуш Скирко.
Поляк делегацияһының сәфәре 11 октябргә тиклем дауам итәсәк, тип хәбәр иттеләр БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Сәфәрҙең төп маҡсаты – «Башҡорт Уралы» биосфера резерваты миҫалында айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияларын үҫтереү юҫығында тәжрибә уртаҡлашыу.
— Польшала тәбиғәтте һаҡлауҙың төрлө формалары тәҡдим ителгән, — тип һөйләне Рышард Генрих Земблицки БР тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Илдус Яхин менән осрашыуҙа. – Улар араһында ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индерелгән «Беловеж ҡара урманы» биосфера резерваты. Донъя кимәлендә уникаль был тәбиғәт объектының майҙаны 60 мең гектар тәшкил итә. Был сик аша тәбиғәт комплексы. Беҙ һеҙҙең менән ошо территорияны үҫтереү пландары менән уртаҡлашып, Башҡортостандың был өлкәлә туплаған тәжрибәһен өйрәнергә теләйбеҙ.
Делегация вәкилдәре хәбәр итеүҙәренсә, Польшала айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияларында экологик белем биреү һәм мәғариф мәсьәләләре менән әүҙем шөғөлләнәләр. Бының өсөн һәр ошондай территорияла башлыса мәктәп уҡыусылары һәм студенттар өсөн визит-үҙәктәр булдырыла.
Осрашыуҙа Илдус Яхин, Башҡортостан Экология министрлығы Польшаның тәбиғәтте һаҡлау ведомстволары менән конструктив хеҙмәттәшлек алып барыу менән күптән ҡыҙыҡһына һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендә төрлө йүнәлештәрҙә хеҙмәттәшлек алып барырға әҙер, тине.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың апрелендә Дәүләт урмандар дирекцияһы (Польша) менән «Шүлгәнташ» дәүләт ҡурсаулығы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлгәйне. Был документ Польша һәм Башҡортостан урман һәм тәбиғәтте һаҡлау ведомстволары вәкилдәре араһындағы тиҫтә йыллыҡ хеҙмәттәшлек тарихында сираттағы аҙым булып торҙо.


text:
1905 йыл
1905 (бер мең туғыҙ йөҙ бишенсе) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1905 йылы, 2 мең йыллыҡтың 905 йылы, XX быуаттың 5 йылы, XX быуаттың 1 ун йыллығының 5 йылы, 1900 йылдарҙың 6 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мельбурнда теннис буйынса беренсе чемпионат үтә.
- 2 ғинуар — Порт-Артур ҡалаһын обороналау тамамлана, комендант А. М. Стессель ҡарары менән крепость дошманға бирелә.
- 10 март — «Челси» футбол клубы ойошторола.
- 14-15 май — урыҫ һәм япон эскадрияһының Цусима һуғышы, 2-се урыҫ Тымыҡ океан эскадрияһы тар-мар ителеүе менән тамамлана.
- 27 июнь — «Потёмкин» броненосецында матростар күтәрелеше.
- 5 сентябрь — Портсмут килешеүе төҙөлә һәм урыҫ-япон һуғышы тамамлана.
Тыуған шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 6 ғинуар — Казис Борута, литва яҙыусыһы.
- 5 март — Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы, башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1967).
- 18 март — Михаил Шолохов, совет яҙыусыһы.
- 22 март — Николай Баскаков, төрки телдәр белгесе, филология фәндәре докторы (1951), профессор (1969).
Вафат булған шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 24 март — Жюль Верн, француз фантаст-яҙыусыһы.
- 31 октябрь — Николай Бауман, совет революционеры.


text:
Мысырға юл асыла
Октябрҙең икенсе яртыһында Башҡортостан халҡы Мысырға барып ял итә аласаҡ. Ошо хаҡта „Турпомощь„ тип аталған туроператорҙар ассоциацияһы етәксеһе Александр Осауленко белдерҙе. Уның әйтеүенсә, әле дәүләттәр араһында туризмды тергеҙеү буйынса һөйләшеүҙәр алып барыла. Был йүнәлештең яңынан асылыуы нимәгә килтерер, юлламалар арзанайырмы, әллә киреһенсә ҡиммәтләнерме?
Рәсәй халҡы сит илдәрҙә ял итергә ярата. Бигерәк тә арзан хаҡҡа күңелле итеп. Мәҫәлән, Мысырға һәм Төркиәгә бөтә яҡындарың менән осһоҙ юллама менән барып ҡайтырға мөмкин ине.
Был дәүләттәр менән мөнәсәбәттәр ҡатмарлашҡас, Рәсәй туристарына башҡа яҡтарға юлламалар тәҡдим итә башланылар. Әммә, күберәген беҙҙең халыҡ илебеҙ курорттарын һайланы. Быйыл ғына туристарҙың күпселеге Рәсәй ярҙарын йыуған диңгеҙҙәргә барҙы.
Шулай ҙа, сит илдәргә лә йөрөй халыҡ. Быйыл, мәҫәлән, Таиланд, Тунис кеүек йүнәлештәр ихтыяж менән файҙалана. Юлламалар хаҡы 35 мең һумдан башлана.
Һуңғы осорҙа Башҡортостан курорттары һәм туристик базаларында ла ял итеүселәр артҡан. Мәҫәлән, Өфө янындағы был комплекста көн һайын кеше күп. Ә ял көндәренә урындарға алдан заказ биреп ҡуялар һәм буш йорттар ҡалмай.
Хаҡтарға килгәндә бер йортто ҡуртымға алыу ҙур ғына суммаға төшә. Шуныһы ла мөһим, туҡланыуҙан иртәнге аш ҡына тәҡдим ителә. Был 6 кешегә иҫәпләнгән йорт иң арзаны. Тәүлегенә уны 7 мең ярым һумға ҡуртымға бирәләр. Эстә бөтә уңайлыҡтар бар. Ә тышта ял итеү һәм ит ҡурыу өсөн урын булдырылған. Ҡалған йорттарҙың хаҡы тағы ла ҡиммәтерәк.
Быйыл октябрь айында Рәсәй туристары Мысырға барып ял итә аласаҡ. Ошо турала туризм өлкәһендә эшләүсе етәкселәр белдерә. Әммә, хаҡтар элекке кимәлдә ҡалмаясаҡ, ти белгестәр. Быға асыҡ дәлил дә бар, Төркиәлә туризм ҡиммәтләнде. Әммә, Башҡортостан туроператорҙары юлламаларға хаҡ артмаясаҡ, тип ышана.
Әле Рәсәй вәкилдәре Мысыр етәкселеге менән именлек тураһында һөйләшеүҙәр алып бара. Тиҙҙән, беҙҙең делегация унда барып тикшереп ҡайтасаҡ, тип көтөлә. Был дәүләттәрҙең яңынан беҙҙең туристарға асылыуы яҡшы, әлбиттә. Әммә, хеҙмәтләндереү сифаты элеккесә булмаясаҡ, сөнки, хеҙмәтләндереүсе персонал эштән бушатылған, яңылары өйрәнмәгән, ти туризм белгестәре.


text:
Иглин районы Үктәй ауылы халҡы «Айыҡ ауыл-2013» конкурсында ҡатнаша
Иглин районында «Айыҡ ауыл-2013» республика конкурсында Үктәй ауыл Советының биш ауылы ҡатнаша. Конкурс шарттары ярайһы уҡ ҡаты булыуға ҡарамаҫтан, урындағы властар һәм халыҡ үҙе айыҡлыҡты йәшәү нормаһы итеүгә әүҙем ынтыла. Эскелек сиренә дусар булыусыларға ярҙам итеү, йәштәрҙә араҡыға ҡарата ерәнеү тойғоһо уятыу, йәшерен “йәшел йылан” ағыуы етештереүселәргә түҙеп торғоһоҙ шарттар булдырыу, магазиндарҙа спиртлы эсемлектәр һатыуҙы сикләү, ә ҡайһы бер урында бөтөнләй тыйыу – бына йәмәғәтселектең, мәғариф, мәҙәниәт, һаулыҡ һаҡлау учреждениеларының, хоҡуҡ һаҡлау һәм урындағы үҙидара органдарының эш йүнәлештәре.
«Айыҡ Башҡортостан» Төбәк йәмәғәт хәрәкәтендә һөйләүҙәренсә, конкурста ҡатнашыу сиктәрендә Үктәй ауылы халҡы яңы спорт майҙансығы төҙөү теләген белдерҙе. Объектты асыуҙа йөш спортсылар сығыш яһаны. Был спорт майҙансығын төҙөү һөҙөмтәһендә бөгөн популяр булған Street Workout менән урындағы йәштәр ҙә шөғөлләнә аласаҡ. Ә һәр ял көндәрендә бында уларҙың өлкән иптәштәре килә һәм үҫмерҙәр менән күнекмәләр үткәрә. Федан Сәйфетдинов был объектты төҙөү инициаторҙарының береһе булды. Егет, был хәҙерге үҫеп килеүсе быуынға дөрөҫ юл һайларға, тәмәке тартыуҙан һәм спиртлы эсемлектәр ҡулланыуҙан баш тартырға ярҙам итәсәк, тип иҫәпләй.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың 38 районынан бөтәһе 70 ауыл биләмәһе «Айыҡ ауыл-2013» республика конкурсында ҡатнаша.


text:
Яңауыл районында удмурт ҡыҙҙарының матурлыҡ бәйгеһе үтә
Яңауыл районының Шүдек ауылында бөгөн удмурт ҡыҙҙарының «Чеберина-2012» матурлыҡ бәйгеһе үтә.
Районда матур йолаға әүерелгән конкурс удмурттарҙың мәҙәни мираҫын, милли традицияларын һаҡлап ҡалыуға һәм үҫтереүгә, удмурт телен һәм мәҙәниәтен пропагандалауға йүнәлтелгән. Уны ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Удмурт ижтимағи-мәҙәни үҙәге һәм муниципаль район хакимиәте сығыш яһай.
Сарала Башҡортостандың Тәтешле, Краснокама, Ҡалтасы һәм Яңауыл райондары сибәрҙәре ҡатнаша. «Иң яҡшы милли костюм», «Иң яҡшы милли ризыҡ», «Өләсәйем һандығы» номинацияларында улар үҙ оҫталыҡтарын күрһәтә ала. Конкурста ҡатнашыусыларҙың ижади һәлттәре лә баһаланасаҡ.


text:
Дәүләт башлығы мосолмандарҙы Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Дәүләт башлығы мосолмандарҙы Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланы
Дәүләт башлығы мосолмандарҙы Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллыҡ юбилейы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 225 йыллыҡ юбилей тантанаһын Волгоградта теракт ваҡытында һәләк булғандарҙы бер минут тын тороп иҫкә алыуҙан башланылар.
Рәсәй Президенты тантанала сығыш яһап, Өфөгә байрамға килгән барлыҡ ил вәкилдәренә рәхмәтен белдерҙе.
— 225 йыл элек Рәсәй императоры Екатерина II Указы менән Өфөлә Ырымбур мосолман диниә йыйылышы ойошторола. Әһәмиәте буйынса, ислам рәсми дәүләт кимәлендә Рәсәйҙең традицион диндәренең береһе булып танылған, — тип билдәләне Владимир Путин. — Рәсәй, күпселек халҡы православие христиандары булһа ла, бөтә донъяға, Европаға дингә тигеҙ ҡараш һәм тәрән аҡыл өлгөһө күрһәтә.
— Төрлө милләт кешеләренең дөйөм тырышлығы менән ҙур бөйөк дәүләт барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта һәр халыҡ, һәр этнос үҙ үҙенсәлеген һаҡлаған, — тип билдәләне Президент.
Үҙ-ара аңлашыу һәм мәҙәни аралашыу, традицион дини конфессия вәкилдәренең ихтирамлы диалогы илдең рухи берҙәмлеген булдыра.
— Ислам – ул Рәсәй мәҙәни кодының сағыу өлгөһө, Рәсәй тарихының айырып алғыһыҙ бер өлөшө.
Владимир Путин ислам юлынан барыусыларҙы, уртаҡ Ватаныбыҙҙың данын күтәргән дәүләт эшмәкәрҙәрен, ғалимдарҙы, эшҡыуарҙарҙы, сәнғәт һәм мәҙәниәт вәкилдәрен, ҡаһарман яугирҙәрҙе билдәләп үтте.
Дәүләт башлығы ауыр Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында мосолмандарҙың Еңеүгә тос өлөш индереүен һыҙыҡ өҫтөнә алды. Бынан алда Өфөлә үткән мосолман руханиҙары съезында мөфтөй Рәсүлев үҙ Ватаныңды һаҡлау изге бурыс булып тороуы хаҡында һөйләгәйне. Мосолмандар башҡа милләт халыҡтары менән бергә Берлинға тиклем һуғыш юлы үткән.
— Былар барыһы ла беҙҙең уртаҡ тарихыбыҙ һәм беҙ уны изге күреп һаҡларға, һуғыш яландарында ла, тыныс хеҙмәттә лә иңгә-иң терәп бергә атлаған атай-олатайҙарыбыҙ иҫтәлеге итеп ҡарарға бурыслыбыҙ. Улар бер ҡасан да иптәштәрен милләтенә, ниндәй дин тотоуына ҡарап айырмаған. Улар бер-береһенә ҡарата ихтирамды баһалай белгән, ҡайғыны ла, шатлыҡтыла бергә уртаҡлашҡан, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ил етәксеһе.
Владимир Путин дини лидерҙарҙы йәштәрҙе ватансылыҡ һәм дөйөм милли үҙаң тойғоһона нигеҙләнгән үҙ-ара ихтирам рухында тәрбиәләргә саҡырҙы.


text:
Фото:
Башҡортостанда 29515 кеше БДИ тапшырасаҡ
Фото:
Башҡортостанда 2010 йылда Берҙәм дәүләт имтиханында 29515 кеше ҡатнашыуы көтөлә.
БР Мәғариф министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, рус телен тапшырыуға 29365 заявка килде, математиканы — 28863.
Министрлыҡтың белем сифатына һәм берҙәм дәүләт имтиханына контроль бүлеге начальнигы Зәкий Мырҙағәлин хәбәр итеүенсә, 2010 йылда уҡыусылар һайлаған иң популяр предметтар исемлегендә, былтырғы кеүек, йәмғиәтте өйрәнеү (13020 заявка), физика (9025), биология (6006), тарих (5418).
Уларҙан ҡала тапшырыусылар һаны буйынса химия һәм информатика килә. Был предметтарҙы 4509 һәм 3698 кеше һайлаған. Инглиз теле 1818 заявка йыйған, әҙәбиәт — 1500-ҙән ашыу, география – 1195. Иң аҙ заявкалар немец (102) һәм француз (18) телдәренә бирелгән. Испан теле республикала иң талап ителмәгәне — уны бер генә кеше тапшырырға теләк белдерҙе.


text:
Матурлыҡ көнөндә Өфөлә Оксана Федорова «Беҙҙең арала – ҡыҙҙар араһында» фестивален уҙғарҙыФото: Андрей Старостин
Матурлыҡ көнөндә Өфөлә Оксана Федорова «Беҙҙең арала – ҡыҙҙар араһында» фестивален уҙғарҙы
Матурлыҡ көнөндә Өфөлә Оксана Федорова «Беҙҙең арала – ҡыҙҙар араһында» фестивален уҙғарҙыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
9 сентябрҙә, Халыҡ-ара Матурлыҡ көнөндә, Өфөлә Башҡортостан балалар йорттары тәрбиәләнеүселәре өсөн ойошторолған «Беҙҙең арала – ҡыҙҙар араһында» икенсе матурлыҡ һәм һаулыҡ фестивале уҙҙы.
Республиканың балалар йорттарында һәм Өфөлә патронат ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе 90 ҡыҙ бер көнлөк уҡытыу курсы ҡатнашыусыһы булды. Ул ҡала хакимиәтенең һәм БР Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең әүҙем булышлығында Оксана Федорованың «Изгелек эшләргә ашығығыҙ» Хәйриә фонды һәм Өфөнөң «Респект» хоҡуҡ компанияһы фекерҙәштәре командаһы тарафынан ойошторолған.
Сараны «Йыһан һылыуҡайы-2002», UNICEF изге ихтыяр илсеһе, «Изгелек эшләргә ашығығыҙ!» фонды президенты Оксана Федорова һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, билдәле бард һәм композитор Григорий Гладков асып ебәрҙе. Оксана Федорованың әйтеүе буйынса, фестивалдең төп маҡсаты – ҡыҙҙарға ҡатын-ҡыҙ һаулығының нигеҙҙәре, ҡатын-ҡыҙҙың ысын тәғәйенләнешен – әсә булыу тураһында мәғлүмәт еткереү, уларҙы өйҙә йәм булдырырға өйрәтеү.
Матурлыҡ һәм һаулыҡ фестивале 9-16 йәштәге ҡыҙҙар өсөн ысын байрамға әйләнде. Ҡатнашыусылар макияж яһау, матур итеп атлап йөрөү буйынса интенсив курстар, психология буйынса тренинг үтте. Ҡыҙҙарға ҡул эштәре: беләҙек үреү һәм ҡурсаҡ эшләү буйынса дәрестәр үткәрҙеләр.
Шулай уҡ эксклюзив оҫталыҡ класын Оксана Федеорова үҙе лә уҙғарҙы. Ул бәләкәй һылыуҙарға үҙеңде нисек ҡарау, яҡшы ҡиәфәттә булыу өсөн нимә эшләү, ҡатын-ҡыҙҙың матурлығы һәм кейемдә модала булған нәмәләрҙе берләштереү тураһында һөйләне.
Семинарҙа ҡатнашыусылар ҡыҙҙарҙың һәм ҡатын-ҡыҙҙың һаулығы, буласаҡ әсәлек нигеҙҙәрен булдырыу тураһында медицина фәндәре докторы, Ҡазан медицина университеты профессоры, Татарстан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш белгесе Эльмира Мингазованан белде.
— Шатлыҡ, бәхет, йылмайыу, лайыҡлы йәшәү теләге бүләк итә алырҙай кешеләр ҡапыл зәңгәр вертолетта осоп килһә тормошта мөғжизә барлыҡҡа килә. Сөнки һәр кемдең иң мөһим хоҡуғы – йәшәү хоҡуғы, — тип билдәләне БР Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Милана Скоробогатова. — Был семинар һеҙҙең өсөн ҡатын-ҡыҙ яҙмышынан күп серҙәрҙе асһын, һәм һеҙҙең формалашыуығыҙ бөгөндән башланһын.
Ойоштороусыларҙың әйтеүе буйынса, бер көнлөк мәрхәмәтлелек фестивале етем ҡыҙҙарҙы йәмғиәтләштереү буйынса бөтә мәсьәләләрҙе лә хәл итмәйәсәк, әммә бер мәл ебәрелгән изгелек тойғолары киләсәктә артасаҡ, ә тормош һабаҡтары үҙ емештәрен бирәсәк.
Фестиваль ижади коллективтарҙың, балалар йорттары тәрбиәләнеүселәренең үҙҙәренең сығыштары, шулай уҡ ҡыҙҙарға бағыусыларҙан бүләктәр тапшырыу менән тамамланды. «Беҙҙең арала – ҡыҙҙар араһында» тигән киләһе фестивалде Ҡазанда үткәреү планлаштырылған.


text:
Башҡортостанда һирәк осрай торған китаптарҙан электрон китапхана булдырылды
Башҡортостанда һирәк осрай торған китаптар менән файҙаланыу мөмкинлеге киңәйәсәк. Тиҙҙән улар менән элемтәнең телекоммуникацион каналдары буйынса электрон форматта ҡулланырға буласаҡ. Был – Башҡортостан Республикаһы Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының техник ярҙамында төбәктең Мәҙәниәт министрлығы тарафынан күрһәтелгән дәүләт хеҙмәте.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһы директоры урынбаҫары Рәзил Бикбулатов хәбәр итеүенсә, әлеге ваҡытта милли китапхананың «Алтын фонды»нан 500 һирәк осрай торған һәм ҡулъяҙма китап электрон форматҡа күсерелгән. 1 февралдән Берҙәм дәүләт хеҙмәттәре порталы ярҙамында уларҙы киң йәмәғәтселеккә сығарыу планлаштырыла. Быға тиклем юристар авторлыҡ хоҡуҡтарын яҡлау буйынса барлыҡ һорауҙарҙы ҡануниәткә ярашлы тәртипкә килтерәсәк.
— Хеҙмәт бушлай күрһәтеләсәк, сөнки был китаптар – халыҡ хазинаһы, — тип билдәләне Рәзил Бикбулатов.


text:
Өфө губернаһы
Өфө губернаһы — XIX быуатта Рәсәй империяһының административ берәмеге (өлкәһе). Үҙәге — Өфө ҡалаһы.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өфө губернаһы 1865 йылда ойошторолған; бығаса уның майҙаны Ырымбур губернаһына ҡараған булған. 1865 йылдың майында ойошторолған Өфө губернығы составына хәҙерге Башҡортостан Республикаһының төп өлөшө ингән. Хәҙерге Башҡортостандың көнбайыш, төньяҡ һәм төньяҡ-көнсығыш сиктәре революцияға тиклемге административ-террирориаль бүленешкә тура килә тиерлек. Көньяк-көнсығыш Башҡортостан Ырымбур губернаһы эсенә урынлашҡан булған. Һәр губерна үҙ эсенә бер нисә өйәҙҙе алған. Өфө губернаһында Бөрө,Бәләбәй, Златоуст, Минзәлә, Өфө, Стәрлетамаҡ өйәҙҙәрен эсенә алған. Ырымбур губернаһына Ырымбур, Орск, Үрге Урал, Троицк, Силәбе өйәҙҙәре ингән.
Бер нисә ауылды берләштергән иң бәләкәй территориаль берәмек булып волость һаналған, уларҙың һаны даими артып торған. 1917 йылдың көҙөнә Өфө губернаһында бөтәһе 222 волость булған.
Өйәҙҙәр һаны — 6, ҡалалар һаны — 6, волостар һаны — 160.
1897 йыл. Ҡала кешеләре — 107 303 кеше, ауыл кешеләре — 2 089 339 кеше.
Төбәктең боронғо тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи Башҡортостан мәҡәләһен ҡара.
Административ бүленеш тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүҙә, 1708 йылда был төбәк Ҡазан губернаһына индерелә.
- 1719 йылда Ҡазан губернаһында Өфө профинцияһы булдырыла, уға Өфө, Бөрө һәм Минзәлә ҡалалары инә.
- 1744 йылда Ырымбур губернаһы ойошторолғас, Өфө провинцияһы уға индерелә.
- 1781 йылда Өфө наместниклығы булдырыла; ул Өфө һәм Ырымбур өлкәләренән торған була.
- 1796 йылда Өфө наместниклығына «Ырымбур губернаһы» тигән яңы исем бирелә.
- 1865 йылда Өфө губернаһы булдырыла; уға Өфө, Бәләбәй, Бөрө, Златоуст, Минзәлә һәм Стәрлетамаҡ өйәҙҙәре ингән була.
- 1866 йылда исеме «Өфө земствоһы» тип үҙгәртелә.
XX быуат башында губернаның майҙаны 122 005 км², халҡы 2567 мең тәшкил итә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Ҡырғыҙстанда I Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйындарының асылыуында ҡатнашты
Фото:
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
9 сентябрҙә Рөстәм Хәмитов, Чолпон-Ата ҡалаһында (Ҡырғыҙстан Республикаһы) Ысыҡкүл ярында уҙғарылған, I Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйындарының асылыуында ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Быйыл Уйындар тәүге тапҡыр уҙғарыла. Биш көн дауамында Төркиә, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Тажикстан, Төркмәнстан, Әзербайжан, Монголия, Ҡырғыҙстан, АҠШ, Көньяҡ Кореянан һәм Рәсәйҙең ун төбәгенән спортсылар туғыҙ төрлө милли спорт уйындарында ярышасаҡ.
Рәсәй йыйылмаһы составында Башҡортостандың ете спортсыһы сығыш яһай. Улар билбауҙа милли көрәш уйынында призлы урындарға көрәшә.
— Миңә бөтә нәмә лә бик оҡшай, бөтә лайыҡлы, — тине Рөстәм Хәмитов, Уйындарҙы асыу тантанаһында. — Уртаҡ тамырҙарға эйә булған күсмә халыҡтар йыйылһын, осрашһын, милли спорт төрҙәрендә ярышһын өсөн Бындай Уйындарҙы үҙебеҙҙә Башҡортостанда ла үткәрһәк яҡшы булыр ине тип уйлайым. Был бик ҡыҙыҡлы, дөрөҫ, яҡшы идея.


text:
Өфөлә III «Гагарин көндәре» республика балалар-үҫмерҙәр фестивале үтәсәк
14-16 майҙа Өфөлә III «Гагарин көндәре» республика балалар-үҫмерҙәр фестивале үтә. Йола буйынса, унда ҡатнашыу өсөн республиканың баш ҡалаһына Рәсәй Космонавтика федерацияһы делегацияһы киләсәк.
Фестиваль программаһы сараларға бай булмаҡсы. 14 майҙа Юрий Гагарин бюсына сәскәләр һалыу планлаштырыла. Артабан ҡунаҡтар Өфөнөң 3-сө һәм 103-сө гимназияларына, 60-сы лицейына барасаҡ. Унда мәктәп уҡыусылары араһында Юрий Гагарин Кубогына республика олимпиадаһының ҡала этабында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтә. Төштән һуң ватан космонавтикаһы легендалары Еңеү паркында Мәңгелек утҡа сәскәләр һаласаҡ һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын «Хәрби һауа көстәренә 100 йыл» ордены миҙалы менән наградлаясаҡ.
15 майҙа космонавтар йәнә мәктәп уҡыусылары менән осрашасаҡ: улар 93-сө, 64-се, 86-сы, 39-сы гимназияларға барасаҡ. Шулай уҡ РФ Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтына барыу планлаштырыла. Шул уҡ көндө Өфө хакимиәтендә түңәрәк өҫтәл үтәсәк.
Быйылғы фестивалдең үҙенсәлеге шунда: Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты башланғысы менән Өфөгә тәүгә Мәскәүҙән Еңеү байрағы килтереләсәк. 16 майҙа уны баш ҡаланың үҙәк урамдары буйлап йөрөтәсәктәр.
Бынан тыш, 16 майҙа 15 сәғәттә «Башҡортостан» нәшриәте» дәүләт унитар предприятиеһында матбуғат конференцияһы ойоштороласаҡ.


text:
Әбйәлил районында капиталь ремонттан һуң Ташбулат врач амбулаторияһы асылды
Бөгөн Әбйәлил районында капиталь ремонттан һуң Ташбулат ауыл врач амбулаторияһы асылды. Ауыл һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы ете тораҡ пункты халҡын хеҙмәтләндерәсәк. Бында медицина ярҙамы һорап 4000 самаһы урындағы халыҡ мөрәжәғәт итә ала.
Әбйәлил үҙәк район дауаханаһы баш врачының дауалау эше буйынса урынбаҫары Мөнирә Хафизова хәбәр итеүенсә, ремонт ярты йыл буйына алып барылды, хәҙер бина эстән дә, тыштан да ялтлап тора.
— Бында 15 урынға иҫәпләнгән көндөҙгө стационар, стоматология кабинеты барлыҡҡа килде, лаборанттың эш урыны тулыһынса йыһазландырылды, — тине Мөнирә Аслан ҡыҙы. – Ремонт эштәре республика һәм урындағы бюджеттар иҫәбенә финансланды. Дөйөм алғанда, 8 миллион самаһы аҡса тотонолдо.
Хәҙер амбулаторияла эҫе һәм һыуыҡ һыу ҙа, канализация ла бар, газ менән йылытыла. Көн һайын бында педиатр, терапевт һәм стоматолог ауырыуҙарҙы ҡабул итәсәк.


text:
Башҡортостанда дәүләт-шәхси партнерлыҡ тураһында закон әҙерләнә
Башҡортостанда дәүләт-шәхси партнерлыҡ тураһында республика законы әҙерләнә. Тормоштоң төрлө өлкәләрендә власть һәм бизнестың үҙ-ара конструктив эш итеү механизмы булараҡ уның зарурлығы тураһында республикала күптән инде һүҙ алып барыла. Эксперттар фекеренсә, бындай партнерлыҡ һөҙөмтәләре иҡтисади-социаль мөнәсәбәттәрҙә, сәйәсәттә, транспорт, инженер, энергетика, коммуналь һәм башҡа инфраструктураларҙа, фәндә һәм мәҙәниәттә айырыуса һиҙелерлек буласаҡ. Дәүләттең шәхси бизнес менән бындай үҙ-ара хеҙмәттәшлеге бөгөн – йәмғиәтте инновацион үҙгәртеп ҡороуҙың төп компоненты.
Иҡтисад һәм дәүләт идаралығы өлкәһендә партнерлыҡтың төп формаларына белгестәр дәүләт контракттарын, ҡуртым мөнәсәбәттәрен, дәүләт-шәхси предприятиеларҙы, продукцияны бүлешеү тураһында килешеүҙәрҙе, концессион килешеүҙәрҙе индерә.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, «Башҡортостан Республикаһының дәүләт-шәхси партнерлыҡта ҡатнашыуы тураһында» БР Законы проекты БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты ҡарауына сығарылды. Комитет ултырышында БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Азат Фазлыев ҡатнашты һәм ҡабул ителгән документтың әһәмиәтен арттырырлыҡ тәҡдимдәр менән сығыш яһаны. Шуға бәйле, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы тәҡдимдәрен иҫәпкә алып, закон проектын еренә еткереп эшләргә ҡарар ителде.


text:
Фото:
Республика көнөнә Өфөлә яңы бассейн сафҡа индереләсәк
Фото:
«Берҙәм Рәсәй»ҙең «500 бассейн» партия проекты сиктәрендә М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты нигеҙендә эшләйәсәк бассейн төҙөү барышы менән республика берҙәм рәсәйлеләр лидеры, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайы Рәйесе Константин Толкачев танышты. Уны Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры Раил Әсәҙуллин һәм Өфө хакимиәте башлығы Павел Качкаев оҙатып йөрөнө.
— Бассейн тейешле графикка ярашлы төҙөлә, бөгөнгө көнгә, дөйөм алғанда, төҙөлөш-монтажлау эштәре тамамланған, — тип хәбәр итте объектты ҡарағанда Раил Әсәҙуллин. – Объектта Австрия һәм Мәскәү белгестәре эшләй. Бүлмәләре, күнекмә үткәреү залдары менән ҡуша объект, графикка ярашлы, Республика көнөнә файҙаланыуға тапшырыласаҡ.
Бассейн төҙөлөп бөткәндән һуң, унда Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенттары ғына түгел, барлыҡ теләүселәр ҙә шөғөлләнә аласаҡ. Бассейндан тыш бында секция һәм түңәрәктәр үткәреү өсөн бер нисә зал буласаҡ. Бында килеүселәрҙең уңайлығы өсөн барлыҡ шарттар ҙа булдырыу ҡаралған – кейем алмаштырыу һәм душ бүлмәләре буласаҡ, балалар менән шөғөлләнгән белгестәр эшләйәсәк. Бассейән эргәһендә ер аҫты машиналар ҡуйыу урыны төҙөлә. Барлыҡ эштәр ҙә сифатлы һәм тейешле сроктарҙа башҡарыласаҡ, тип ышандыра подрядсылар.
— Бассейндың графикка ярашлы төҙөлөүе беҙҙе ҡыуандыра, ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса төҙөлөш графиктан алда ла бара, — тип билдәләне Константин Толкачев. – Ҡорамалдар ваҡытында урынлаштырыласаҡ, тип ышаныслы әйтә алабыҙ. Республикала бындай төҙөлөп бөтөп килгән объекттар өсәү. Улар – Стәрлетамаҡта Спорт һарайы, Бөрөләге һәм әлеге бассейн. Был объекттар төҙөлөшө тейешле сроктарҙа тамамланып, улар файҙаланыуға ваҡытында тапшырылырға тейеш, тип хәбәр итә ER.RU порталы.


text:
Фото:
Яңы йылдың 1 ғинуарынан "Алтын шайба" старт ала
Фото:
“Өфө — сәләмәт тормош яҡлы” VI фестиваль иҫәбенән ихата командалары араһында Өфөлә хоккей буйынса “Алтын шайба” ҡала беренселеге башлана. Ярыштар ике этапта үтәсәк.
I этап — квалификацион район ярыштары — балалар-үҫмерҙәр турниры 2010йылдың 1 — 24 ғинуарында урта мәктәптәрҙә, мәктәп-интернаттарҙа, үҫмерҙәр клубында, йәшәү урыны буйынса Өфө райондарындағы үҙәктәрҙә үтә.
II этабы — 28 ғинуарҙан 7 февралгә ҡәҙәр ҡала финал уйындары: йәш айырмаһы буйынса дүрт төркөмдә үтә:
кесе төркөм (1999-2000 йылғылар) – 28-нән 30 ғинуарға тиклем;
урта төркөм (1997-1998 йылғы балалар) – 1 — 3 февралдә;
ололар төркөмө (1995-1996 й.) – 5 — 7 февралдә;
өлкәндәр төркөмө (1994 һәм унан олораҡтар) – 18 — 24 ғинуарҙа.
Ярыштарҙа урта мәктәптәр, һөнәри училище, мәктәп-интернаттар, балалар йорто. торлаҡ-коммуналь хужалыҡтар һәм үҫмерҙәр клубы командалары ҡатнаша.
Командалар составында “Салауат Юлаев”, “Алмаз”, “Торос” балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре тәрбиәләнеүселәре һәм/йәки 2009-2010 уҡыу йылында үрҙә һаналған уҡыу йорттарынан ҡыуылғандар ҡатнаша алмай.
Ҡала финал уйындары еңеүселәре өс төрлө йәш категорияһында “Алтын шайба” клубының республика турнирында ҡатнашасаҡ.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ24 банкы хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнөФото: БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ24 банкы хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнө
Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ24 банкы хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөнөФото: БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Кесаҙна көндө Өфөлә Башҡортостан Хөкүмәте менән ВТБ24 араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Унда мөһим позициялар буйынса үҙ-ара килешеп эш итеүҙең айырым йүнәлештәре билдәләнде. Документҡа республика Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов һәм ВТБ24 идараһы рәйесе – президент урынбаҫары Вячеслав Воробьев ҡул ҡуйҙы.
Осрашыуҙа бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ предприятиеларына финанс яҡтан ярҙам итеү, ипотека кредитлауы һәм бюджет өлкәһе ойошмалары менән хеҙмәттәшлек комплекслы программаһын ғәмәлгә ашырыу өлкәһендә төбәк һәм банк араһында үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләре тикшерелде.
— ВТБ24 — бәләкәй эшҡыуарлыҡ өсөн терәк банк. Әммә мөмкинлектәр һәм ресурстар йәһәтенән беҙ күберәк эшләй алабыҙ, — тине Вячеслав Воробьев.
Вице-президент һүҙҙәренсә, банк бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү механизмдары буйынса үҙенең тәҡдимен индерҙе:
— Беҙ механизмдарҙы артабан нисек яҡшылап уйлау тураһында һөйләшеп килештек, сөнки бәләкәй эшҡыуарлыҡ предприятиеларына 2,5 миллиард һумлыҡ кредит бирһәк тә, бәләкәй бизнесҡа булышлыҡ итеү фонды менән эшләмәйбеҙ.
Бөгөнгө көндә ВТБ24 2700-ҙән ашыу кешене хеҙмәтләндерә. 2015 йылда банк төбәк Гарантия фонды һәм Кредит гарантиялары агентлығы менән хеҙмәттәшлек нигеҙендә эшҡыуарҙарға кредит бирә башларға планлаштыра.
Тағы ла бер мөһим йүнәлеш — ипотека. Вячеслав Воробьев һүҙҙәренсә, республиканың хеҙмәт баҙарында юғары квалификациялы белгестәрҙең етешмәүе күҙәтелә. «Белгестәрҙең айырым категориялары өсөн процент ставкаһын субсидиялау» буйынса берлектәге ипотека проекты һаулыҡ һаҡлау йәки мәғариф өлкәләрен кадрҙар менән тәьмин итергә мөмкинлек бирер ине.
Осрашыуҙа шулай уҡ ВТБ24 банкының бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәрен хеҙмәтләндереүе тураһында мәсьәлә тикшерелде.
ВТБ24 — «ВТБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең бүлендек банкы, физик шәхестәрҙе, шәхси эшҡыуарҙарҙы һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡ ойошмаларын хеҙмәтләндереү буйынса махсуслаша. Устав капиталы 91,5 миллиард һум тәшкил итә. Былтырғы йомғаҡтар буйынса, ВТБ24 Башҡортостанда кредит портфелен 20 процентҡа арттырған, дөйөм күләме 25 миллиард һумдан ашҡан. 2014 йылда ипотека кредиты биреү күләме бер ярым тапҡырға артҡан. Ағымдағы йылда ВТБ24 «Дәүләт ярҙамындағы ипотека» программаһына ҡушылды — 16 марттан алып республика халҡынан 350 миллион һумдан ашыу суммаға 200 самаһы ғариза ҡабул ителгән.


text:
Хөкүмәт баҫыуҙарҙа ҡоролоҡҡа ҡаршы саралар күрә
Сәсеүлектәр дым етешмәүҙән һәләк була. Дөйөм алғанда, Башҡортостан буйынса 952 мең гектар майҙанда ауыл хужалығы культуралары ҡоролоҡтан юҡҡа сыҡты. Бесәнгә күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәренең – яртыһы һәм йәшел аҙыҡҡа 90 проценты һәләк булды. Бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев үткәргән видеоселектор кәңәшмәһе мал аҙығы әҙерләү мәсьәләләренә арналды.
— Тәбиғәттәге кире күренештәр бигерәк тә ауыл хужалығы иҡтисадына янай. Иҫәпләүҙәргә ҡарағанда, сәсеүлектәр һәләк булыуҙан зыян суммаһы 6,4 миллиард һум тәшкил итеүе ихтимал, — тине Премьер.
Бындай һауа шарттарында фитосанитария проблемаһының киҫкенләшеү ихтималлығы юғары.
— Беренсе сиратта 68 мең гектар сәсеүлектәрҙе һәм тәбиғи участкаларҙы саранча ҡоротҡостарына ҡаршы эшкәртеү талап ителә, — тип белдерҙе Раил Сарбаев.
Яҡын араларҙа һауа температураһы 30 градустан күпкә юғары буласаҡ. Июль айында ла мул ямғырҙар көтөлмәй. Хөкүмәт Премьер-министры бөтә муниципаль райондарҙы барлыҡ факторҙарҙы иҫәпкә алып, ауыл хужалығы производствоһын алып барыуҙың үҙ стратегияһын эшкәртергә саҡырҙы. Ә Көньяҡ Урал төбәгенә ашығыс рәүештә мал иҫәбен һаҡлау буйынса эш итеү планын төҙөргә ҡушылды.
Мал аҙығы әҙерләүгә ауыл халҡы әүҙем ҡушылырға тейеш.
— Беҙ халыҡтан “тере” аҡсаға мал аҙығы һатып аласаҡбыҙ, — тип айырып билдәләне Раил Сарбаев.
Әлегә Башҡортостанда мал аҙығы шартлы мал башына центнер ярым күләмендә әҙерләнгән. 128 мең гектар майҙанда үлән сабылған — был пландың 10 проценты ғына. Бесән планлаштырылған күләмдең алты проценты, сенаж ете проценты тиклем генә әҙерләнгән. Республиканың 36 районында һәм ике ҡалаһында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән.
— Урман хужалығы министрлығына кисекмәҫтән бөтә урындарҙа, ҡурсаулыҡтарҙы ла индереп, сабынлыҡтар, япраҡ аҙыҡ әҙерләү өсөн диләнкәләр бүлеү мәсьәләһен хәл итергә кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов.
Зыян күргән райондарға республика Хөкүмәте финанс ярҙамы күрһәтәсәк. Раил Сарбаев республиканың Финанс министрлығына тейешле йөкләмә бирҙе.
Килеп тыуған киҫкен хәлдә бергәләп, үҙ-ара килешеп эш итергә кәрәк, тип билдәләнде.


text:
Республикала 1 синыф уҡыусыларының өҫтәмә каникулдары башланды
Башҡортостанда 1 синыф уҡыусыларының өҫтәмә аҙналыҡ каникулдары башланды. Улар бөтәһе өсөн дә мотлаҡ, әммә һәр мәктәп уларҙың башланыу датаһын үҙе билдәләй.
Өсөнсө иң оҙон сиректең уртаһында өҫтәмә ял аҙнаһы индереү тураһында ҡарар бер нисә йыл элек федераль кимәлдә ҡабул ителә. Быға оҡшаш норма беренсе синыф уҡыусыларын уҡытыуҙы ойоштороуға санитар-эпедимиологик талаптарҙы үтәү менән бәйле. Өҫтәмә каникул аҙнаһы менән бер тиңдә иң бәләкәй уҡыусылар өсөн бер нисә йомшаҡлыҡ ҡаралған. Мәҫәлән, балаларға билдәләр ҡуйылмай.
Быйылғы уҡыу йылында республикала 43 меңдән ашыу беренсе синыф уҡыусыһы белем ала.
Уҡыусылар өсөн яҙғы ял 23 мартта башланасаҡ.


text:
11.11.11 Башҡортостанда 726 пар ғаилә ҡорасаҡ
2011 йылдың 11 ноябрендә республикала 726 пар ғаилә ҡорорға теләк белдергән. 214 туй Өфөлә үтәсәк. Был көндө баш ҡаланың район ЗАГС-тарында 30-шар туй теркәләсәк, ә Үҙәк ЗАГС-ҡа 53 ғариза бирелгән. Шулай уҡ Нефтекама ҡалаһында 11 ноябрҙә 36 пар ғаилә ҡорасаҡ. Ә бына Йылайыр, Федоровка һәм Көйөргәҙе райондарында был көндө берәр пар ғына өйләнешәсәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһының ЗАГС идаралығынан.
— Ғәҙәттә республика буйынса бер аҙна эсендә 500-600 пар теркәлә. Туй үткәреү өсөн иң «емешле» булған июль һәм август айҙарында аҙнаһына меңгә яҡын пар теркәлә, ә Өфөлә — 300-ҙән ашыу пар, — тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһының ЗАГС идаралығы хеҙмәткәре Ләйсән Абдуллина.


text:
Республикала «500 ферма» программаһы буйынса зональ кәңәшмәләр үтә
Башҡортостанда «Һөтсөлөк малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөтсөлөк-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» республика маҡсатлы программаһында ҡатнашыусылар һәм ҡатнашыуға дәғүә итеүселәр өсөн зональ консультациялар башланды.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, беренселәрҙән булып бындай консультатив ярҙамды төньяҡ-көнсығыш райондары хужалыҡтары алды. Нигеҙҙә, аграрийҙар проект-смета документацияһын әҙерләү, бизнес-план төҙөү буйынса мәғлүмәт алырға теләй. Шуға күрә көн элгәре быйыл беренсе тапҡыр үткәрелгән зональ консультацияла тап ошо һорауҙар ентекле тикшерелде. Унда 2012 йылдың «500 ферма» программаһында ҡатнашыусылар һәм 2013 йылда ҡатнашыуға дәғүә итеүселәр үҙ һорауҙарына яуап алды.
Аграрийҙарға консультатив ярҙам күрһәтеү буйынса сираттағы бындай осрашыу 11 апрелдә республиканың Мәләүез районында үтә.


text:
Йәш ғалимдарҙың II Бөтә Рәсәй йәйге мәктәбе Башҡортостанда үтәсәк
Башҡортостанда йәш ғалимдарҙың «Хәҙерге заман шарттарында ғилми-тикшеренеү эше нигеҙҙәре: теория һәм практика» II Бөтә Рәсәй йәйге мәктәбе үтәсәк.
Рәсәй йәш ғалимдар союзының Башҡортостандағы төбәк бүлексәһенән хәбәр итеүҙәренсә, сара 13-15 июлдә «Ирәмәл – 2010» республика тау-туристик лагеры базаһында үтәсәк.
Мәктәп сиктәрендә, фәнни программа менән бер рәттән, бер көнлөк радиаль походтар һәм сәйәхәттәр: Ҙур һәм Кесе Ирәмәл түбәһенә, Ҡолоҡас тау һыртына менеү, Ағиҙел йылғаһы башына поход, шулай уҡ спорт-күңел асыу уйындары, викториналар һәм ярыштар ҡаралған.
Ҡатнашыуға заявкалар 5 июлгә тиклем iremel@inbox.ru электрон почтаһы буйынса бирелә.


text:
Яңы спорт комплекстары һәм бассейндар барлыҡҡа киләсәк
2011 йылда «Берҙәм Рәсәй» партияһының социаль программалары сиктәрендә Өфөлә, Стәрлетамаҡта һәм Бөрөлә яңы спорт объекттары төҙөләсәк. Был турала «Берҙәм Рәсәй» партияһының Юғары советы рәйесе Борис Грызлов Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов исеменә ебәргән хатында хәбәр итә.
«Берҙәм Рәсәй» бюроһы Стәрлетамаҡта һәм Бөрөлә спорткомплекстар төҙөүҙе партияның 2011 йылғы социаль программаһына индерергә ҡарар итте.
Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты партияның «500 бассейн» проектына индерелде. Киләһе йыл Өфөлә яңы бассейн барлыҡҡа киләсәк, тип планлаштырыла. Объекттың хаҡы 130 миллион һумдан ашыу тәшкил итәсәк.
Белешмә өсөн. «физкультура-сәләмәтләндереү комплекстары төҙөү» программаһы Башҡортостанда 2007 йылдан бойомға ашырыла. Был ваҡыт эсендә Ишембай, Октябрьский, Баймаҡ ҡалаларында, Ейәнсура районының Иҫәнғол ауылында, Федоровка районының Федоровка ауылында физкультура-сәләмәтләндереү комплекстары төҙөлдө. Дөйөм алғанда, проектта Рәсәйҙең 71 төбәге ҡатнаша.
«500 бассейн» проекты илдең юғары уҡыу йорттарында йөҙөү бассейндары төҙөүҙе күҙ уңында тота. Программа 2009 йылда «Берҙәм Рәсәй» партияһының Юғары советы Бюроһы ултырышында раҫланды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Урал аръяғында халыҡты эш менән тәьмин итеү мәсьәләһен өҫтөнлөклө тәртиптә хәл итәсәкбеҙ»
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов йома, 8 июндә, Урал аръяғы үҙәгендә — Сибай ҡалаһында асылған «Урал аръяғы-2012» инвестиция форумында ҡатнашыусыларҙы сәләмләп, республиканың Урал аръяғы төбәген үҫеш өсөн ғәйәт ҙур мөмкинлеге булған территория тип атаны.
Форумдың темаһы «25-20» стратегияһы: инструменттар, ресурстар һәм тормошҡа ашырыу юлдары» кеүек яңғырай. Бында Рәсәй Президенты Владимир Путин менән билдәләнгән 2020 йылға юғары етештереүсәнлеккә эйә 25 млн эш урыны булдырыу бурысы тураһында һүҙ бара. Халыҡты эш менән тәьмин итеү мәсьәләһен Рөстәм Хәмитов Урал аръяғы өсөн иң мөһимдәренең береһе тип билдәләне.
— Һуңғы 20 йылда бында юғары уҡыу йорттары филиалдарын һәм урта һөнәри белем биреү учреждениеларын асыу, мәктәптәр, мәҙәниәт һәм спорт ҡоролмалары төҙөү буйынса ҙур эштәр башҡарылыуына ҡарамаҫтан, төбәктән энергияһы ташып торған креатив йәштәрҙең ситкә — иң элек Өфөгә, Магнитогорскиға, Силәбегә, Екатеринбургҡа, Төмән өлкәһенә ағылыуы дауам итә. һәм был бик хәүефле тенденция. Тимәк, йәштәр әлегә төбәкте үҫтереүҙең перспективаһын күрмәй, — тип билдәләне БР Президенты. — Беҙ әле булған артта ҡалыуҙы бөтөрөү маҡсатын ҡуйҙыҡ. Һәм бында, Сибайҙа, форум үткәреү – был мәсьәләне хәл итеү юлындағы аҙымдарҙың береһе.
Рөстәм Хәмитов форумда ҡатнашыусыларға 2010 йылда республикала урындағы тәбиғәт ресурстарын, производство һәм транспорт инфраструктураһын, кадрҙар потенциалын иҫәпкә алып әҙерләнгән территорияларҙы үҫтереү буйынса айырым маҡсатлы программаларҙы тормошҡа ашырыуға тотоноуҙары тураһында һөйләне.
— Урал аръяғы буйынса программаны ғәмәлгә ашыра башлағандан алып ике меңдән ашыу эш урыны булдырылды, беҙ бит әле бер йылдан әҙ генә күберәк эшләйбеҙ, — тип билдәләне Президент. — Баймаҡта тәүлегенә ете мең тонна продукция бирергә һәләтле ит эшкәртеү комбинаты төҙөлдө. Учалы районында 500 башҡа иҫәпләнгән һөтсөлөк-тауар фермаһы яңыртылды. Баймаҡ ҡойоу-механика заводында яңы марганцовкалы ҡорос цехы төҙөлә. Ул быйыл көҙ файҙаланыуға тапшырылырға тейеш. Ейәнсура районында Иҫәнғол һөт заводын реконструкциялауҙың тәүге сираты тамамланды. Учалы һәм Йылайыр райондарында ағас күмере производствоһын үҫтереү эштәре дауам ителә. 2012-2013 йылдарҙа бөтә көньяҡ-көнсығыш райондарҙа ла күмер яндырыу өсөн 15 мейес ҡороу планлаштырыла.
Республика Президенты әйтеүенсә, программа положениеларын тормошҡа ашырыуға 2011 йылда биш млрд самаһы аҡса һалынған, шуларҙан 3,5 млрд – инвестпроекттарға, 1,5 млрд социаль инфраструктураға киткән.
— Урал аръяғы райондарын үҫтереү программаһы сиктәрендә йәмғеһе 5,5 меңдән ашыу эш урыны булдырырға ниәтләйбеҙ. Шикләнмәйем, беҙ был программаны үтәйәсәкбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.