text:
Ш. Бабич исемендәге премияға дәғүәселәр билдәләнде
Өфөлә әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы буйынса комиссияның 2009 йылдағы тәүге ултырышы үткәрелде.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста артабан ҡатнашыу һәм йәмәғәтселек араһында тикшереү өсөн 13 кеше тәҡдим ителде. Улар:
Илһам Вәлиев — З. Исмәғилев операларындағы сағыу ролдәре өсөн, Светлана Ғиниәтуллина — Н. Гоголдең "Женитба", М. Горькийҙың "Последние" һәм башҡа спектаклдәрҙәге ҡатын-ҡыҙ образдары өсөн, Руслан Ниғмәтуллин — скульптурала Башҡортостандың күренекле мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре образдарын сағылдырғаны, республикабыҙҙың һынлы сәнғәт традицияларын һаҡлағаны һәм пропагандалағаны өсөн, Зөлфиә Рәхмәтуллина — "Еңеү һалдаттары" очерктар йыйынтығы өсөн, Зөһрә Фәйзуллина (Зөһрә Бураҡаева) — хәҙерге башҡорт әҙәбиәтен тәржемә итеү үҫешенә индергән өлөшө өсөн, Сыңғыҙ Ханнанов — милли һәм классик музыканы үҫтергәне һәм пропагандалағаны өсөн. Дәғүәселәр араһында ике ижади коллектив та бар. Беренсеһе Айрат Әбүшаһманов менән Альберт Нестеров — Н. Асанбаев пьесаһы буйынса "Ете ҡыҙ" спектаклен сәхнәләштергәндәре өсөн. Икенсеһе Башҡортостандың Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле солистары Алһыу Вәлиуллина, Айһылыу Ғәйнетдинова, Иршат Ғайсин, Роберт Хәмиҙуллин, Марат Яҡупов — сағыу сығыштары һәм башҡарыу оҫталығы өсөн.
Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премиялары буйынса Комиссия бөтә ҡыҙыҡһынған кешеләрҙе, ижади ойошмаларҙы, министрлыҡ һәм ведомстволарҙы, предприятие һәм учреждениеларҙы, редакциялар һәм йәмәғәт ойошмаларын дәғүәселәрҙең әҫәрҙәре һәм эштәре буйынса фекер алышыуҙа ҡатнашырға саҡыра.
Рецензиялар һәм иҫкәрмәләрҙе 2009 йылдың 8 июненә тиклем БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығына ебәреү һорала.
Адресы: 450000, Башҡортостан Республикаһы, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10-сы йорт, БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы.
Белешмәләр өсөн телефондар: (347) 276-45-87, 251-14-75.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, 13 дәғүәсенән мәҙәни һәм ижади эшмәкәрлеге айырыуса ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырған өсәүһе һайлап алынасаҡ.


c: text/html

text:
Азауад
Азавад (йәки Азауад; Азавад Бойондороҡһоҙ Дәүләте; тамашек ⴰⵣⴰⵓⴷ, ғәр. أزواد, Azawād) — названия географической области на северо-востоке Малиҙың төньяҡ-көнсығышындағы географик өлкә исеме, танылмаған Азавад Бойондороҡһоҙ Дәүләте һәм үҙәк-көнбайыш Африка Сахараһында күпселек Туарегҙар йәшәгән төбәк.
Донъя йәмғиәте Азавад Бойондороҡһоҙ Дәүләтен танымағас, уны Малиҙың айырылғыһыҙ өлөшө тип ҡарағас, 2012 йылдың 15 июлендә «Азавад Милли азатлыҡ хәрәкәте» вәкилдәре Азавад дәүләте төҙөү идеяһынан баш тарталар. Малиҙан айырылыуға ҡарағанда мәҙәни һәм иҡтисади үҙаллылыҡты өҫтөнөрәк күрәләр [1].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡалып:Mali-stub Ҡалып:Azawad-stub

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Башҡортостан рустары соборы етәксеһе итеп Тимофей Азаров һайланды
Башҡортостан рустарының икенсе конгресы үҙ эшен Башҡортостан рустары соборы Башҡарма комитетының яңы составын һайлау менән тамамланы.
Башҡарма комитет составына 32 кеше һайланды. Улар араһында – республика парламенты депутаттары, предприятие етәкселәре, урындағы үҙидара органдары, мәғариф, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре, фән һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәре.
2001-2009 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Хәрби комиссариатын етәкләгән генерал-майор Тимофей Азаров Башҡарма комитет рәйесе итеп һайланды.


text:
Испания инвесторҙары Башҡортостан менән ҡыҙыҡһына
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Испанияның эшҡыуарлыҡ берләшмәһе Башҡортостан менән партнерҙарса мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә ҡыҙыҡһыныу белдерә. Был хаҡта Испанияның Екатеринбургтағы почетлы консулы Франсиско де Борха Родригес Пантоха де Ори Башҡортостандың Урал төбәктәрендәге рәсми вәкиле Амур Хәбибуллин менән осрашыуҙа белдерҙе. Яҡтар ике яҡлы эшлекле хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен ҡараны һәм иҡтисад мәсьәләләрендә мәғлүмәт менән алмашыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйыу тураһында һөйләште.
Испания ҡунағы эшҡыуарлыҡ берләшмәһе вәкилдәре өсөн республика продукцияһы исемлеген әҙерләүҙәрен һораны. Консул үҙ сиратында Испания инвесторҙарын төбәккә йәлеп итеү өсөн иҡтисад өлкәһендә инвестиция майҙансыҡтары тураһында хаттар яҙасаҡ. Дипломат Амур Хәбибуллинға «Башнефть» компанияһының продукцияһы менән ҡыҙыҡһынған Испания эшҡыуарҙарынан ғаризалар булыуы хаҡында ла хәбәр итте.
Иҡтисади мәсьәләләрҙән тыш, мәғариф темаһы ла күтәрелде. Яҡтар студенттар менән алмашырға ниәтләй, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.


text:
Бәшмәктәр
Бәшмәк (күплектә: бәшмәктәр) тереклек итеүсе организмдың бер төрө; бәшмәктәр төрөнә сүпрә, күк һәм тәнле бәшмәктәр ҡарай. Бәшмәктәр хайуандарҙан, үҫемлектәрҙән һәм башҡа төр тереклектән айырым Батшалыҡҡа бүленгән.
Бәшмәк күҙәнәктәрендә ядролар бар. Целлюлозанан торған үҫемлектәрҙең күҙәнәктәренең стенкаһынан айырмалы рәүештә, уларҙың күҙәнәк стеналары (диуар) хитиндан тора. Был һәм башҡа айырмалар бәшмәктәрҙе, Eumycota (ысын бәшмәктәр) йәки Eumycetes тип аталған берҙәм зат төркөмөнән барлыҡҡа килеүен күрһәтә. Уларҙың дөйөм ата-бабалары һәм дөйөм монофилетлы төркөмдәре бар.
Уларҙың төп йәшәү рәүеше сапрофитлы: бәшмәк үҙе тирәләй ятҡан үле органик матдәне аҙыҡ урынына ҡуллана һәм шулай итеп уларҙы тарҡата.[1]
Структура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Репродукция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бәшмәктәр ике юл менән барлыҡҡа килә: енси һәм енесһеҙ. Ҡайһылары тәнле бәшмәктәр булып үҫешә: был емеш биреү органдары. Ҡыйыҡ аҫтында гимениаль пластиналары бар, нәҡ уларҙа яңы бәшмәк булып үҫеп китергә һәләтле споралар һаҡлана. Ҡалған осраҡтарҙа бәшмәктәр спорангий (споралар тоҡсаһында) митоз ярҙамында килеп сыҡҡан енесһеҙ спораларҙы йәки мейоз ярҙамында килеп сыҡҡан енси спораларҙы һаҡлай. Спроралар гаплоидлы була.
Бәшмәктәр бер күҙәкле йәки күп күҙәкле була ала. Сүпрә бер күҙәкле була һәм ике ысулдың береһе менән барлыҡҡа килә: енси һәм енесһеҙ. Енесһеҙ репродукция ябай һабаҡсаланыу ярҙамында килеп сыға.
Мицелий[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күп күҙәнәкле бәшмәктәрҙең гифтар тип аталған, мицелий формаһында вегетатив үҫеү сүстәре бар. Мицелий ғәҙәттә синцитий була. Был күҙәнәк ҡыршағысы (бүлгесе) тулы түгел тигәнде аңлата, һәм күҙәнәк ядролары бер-береһенән нормаль күҙәнәктәрҙәге кеүек бүленмәгән була. Төрҙәр араһында ваҡ айырмалар бар.
Симбиоз[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Симбиоз бергә йәшәү ысулын аңлата. Ҡайһы бер бәшмәктәр ылымыҡтар менән бергә мүк формаһында килә. Бындай берҙәмлектә, бәшмәк туҡымалары эсендә ылымыҡ күҙәнәктәре йәшәй. Тамамлаусы һөҙөмтә булып яңы, юшҡынға оҡшаш, таштарға һәм башҡа тышҡы йөҙҙәргә йәбешкән тереклек формаһы була. Бөтә бәшмәктәрҙең 20 % тирәһе мүкләнгән (лихенинланған) була.
Башҡа әһәмиәтле симбиоз төрө — микориза. Был осраҡта үҫемлек тамыры эсендә бәшмәк йәшәй; күп ағастар тамырҙарында микориза бар. Был механизм икеһенә лә файҙа килтерә.
Патогендар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бәшмәктәрҙең ҡайһы берҙәре ауыл хужалығы культураларында төрлө ауырыуҙар барлыҡҡа килтереп кенә ҡалмай, кешеләрҙә лә ҡаты сир тыуҙырыуы мөмкин. Бәшмәктәрҙең бик ағыулылары ла бар, шуға ла уларҙың үҙегеҙ белмәгәндәрен ашау ғына түгел, бөтөнләй йыймағыҙ.
Ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ашарға яраҡлы бәшмәктәр кешеләр аҙыҡ сифатында киң ҡуллана. Сырҙарҙың ҡайһы бер билдәле төрҙәренә бәшмәк ҡушып әҙерләгән ашамлыҡ үҙенсәлекле була: бәшмәк сырға ҡабатланмаҫ тәм һәм текстура бирә.
Ҡайһы бер бәшмәктәр психотроп (психик) матдәләр эшләп сығарырға һәләтле. Бер нисә төрө, айырыуса, тәнле псилоцибин бәшмәктәре (тылсымлы тәнле бәшмәктәр кеүек әйтелеш аҫтында билдәле), уларҙы галлюциноген үҙенсәлектәре өсөн ҡулланалар. Хәҙерге ваҡытта ҡайһы бер бәшмәктәрҙе антибиотик сығанағы (мәҫәлән, пенициллин) сифатында файҙаланалар, сөнки был үҫемлектәрҙең күбеһе антибиотиктарҙы бактерияларға ҡаршы тәбиғи һаҡланыу сараһы итеп эшләп сығара.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Margulis L. Schwartz K.V. & Dolan M. 1999. Diversity of life: the illustrated guide to the five kingdoms. Jones & Bartlett, Sudbury MA.


text:
Башҡортостан — төбәк ҡаҙнаһы профициты буйынса илдең ун төбәге исемлегендә Фото: Башҡортостан Финанс министрлығы
Башҡортостан — төбәк ҡаҙнаһы профициты буйынса илдең ун төбәге исемлегендә
Башҡортостан — төбәк ҡаҙнаһы профициты буйынса илдең ун төбәге исемлегендә Фото: Башҡортостан Финанс министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Төбәк бюджеты профициты күләме буйынса Башҡортостан Рәсәйҙең 30 төбәге исемлегендә һигеҙенсе урында килә. Ошо хаҡта «Милли рейтинг агентлығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең аналитика департаментының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Ағымдағы йылдың сентябрь айына Башҡортостандың дәүләт бурысы 25,76 миллиард һум тәшкил итә. Йыл башынан уның күләме 4,8 процентҡа артҡан. Өҫтәүенә республика ҡаҙнаһы профицитлы. Был төбәктең кредитты ваҡытында түләй, дәүләт гарантиялары буйынса бурыстарҙы һәм бюджетта раҫланған социаль йөкләмәләрҙе үтәй алыу һәләтен аңлата. Сентябрь башында бюджет профициты 8,86 миллиард һум тәшкил иткән.
Төбәктең дәүләт бурысы структураһында 14,75 проценты — коммерция (банк) кредиттары, 38,2 проценты — бюджет кредиттары; 45,8 проценты — ҡиммәтле ҡағыҙҙар; 1,25 проценты — дәүләт гарантиялары.


text:
- Подробности
- Просмотров: 325
ҠОРО КӨРТМӘЛЕ (Arctostaphylos), арса һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 70 төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың уртаса һәм арктик бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда ябай Ҡ.к. үҫә. Түшәлеүсән үренделе мәңге йәшел ваҡ ҡыуаҡ, оҙонлоғо 25—130 см. Япрағы ваҡ, ҡалын, оҙонса кире йомортҡа формаһында, бөтөн ситле, тамырсыҡ селтәре батынҡы, сиратлы, өҫ яҡтан ҡуйы йәшел, ялтырауыҡлы, аҫ яҡтан асығыраҡ төҫтә. Сәскәһе ал, көршәк формаһында, 5 киртләсле, ботаҡ осонда ҡыҫҡа һалынҡы тәлгәштә. Май—июндә сәскә ата. Емеше — ашарға яраҡһыҙ ҡыҙыл төҫтәге кәүшәк тумалаҡ еләк, июнь—июлдә өлгөрә. Орлоҡтан һәм вегетатив юл м‑н үрсей. Тау тундраларында, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының ярым яланғас тау урмандарында (Белорет р‑ны), ҡоро ҡарағай урмандарында (Яңауыл р‑ны) осрай. Дуплау, буяу, мал аҙығы үҫемлеге. Япрағының составында терпеноидтар, флавоноидтар, эфир майҙары һ.б. бар, медицинала ҡулланыла.
Ә.Х.Ғәлиева
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
ТӨРКСОЙ етәксеһе Дюсен Касеинов менән осрашыу
2 февралдә Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Төрки мәҙәниәтте һәм сәнғәтте үҫтереү буйынса халыҡ-ара ойошманың (ТӨРКСОЙ) генераль секретары Дюсен Касеинов менән эш осрашыуы үткәрҙе.
Башҡортостан Республикаһы менән ТӨРКСОЙ араһында мәҙәниәт һәм фән өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү, ижади һәм йәмәғәт ойошмаларының үҙ-ара бәйләнешен киңәйтеү мәсьәләләре тикшерелде.
Мортаза Рәхимов әйтеүенсә, Башҡортостан менән ТӨРКСОЙ ҙур хеҙмәттәшлек тәжрибәһенә эйә, Башкортостандың ижади ойошмалары, сәнғәт оҫталары һәм ғалимдары ТӨРКСОЙ башланғысында үткәрелгән бөтә сараларҙа әүҙем ҡатнаша.
Дюсен Касеинов, төрки телле илдәрҙең мәҙәниәт министрҙары советы 2010 йылды Әхмәт-Зәки Вәлиди йылы тип иғлан итергә ҡарар итте, тип хәбәр итте. ТӨРКСОЙ ағзаһы илдәрендә Әхмәт-Зәки Вәлиди мираҫын өйрәнеүгә арналған ғилми-ғәмәли конференциялар, мәҙәни саралар үтәсәк. Бынан тыш, 2010 йылдың майында Истанбулда Башҡортостан Республикаһының Фән һәм мәҙәниәт көндәре үткәреләсәк.
Мортаза Рәхимов хеҙмәттәшлек перспективаларын ыңғай баһаланы һәм донъяның төрки халыҡтары араһында бәйләнештәрҙе артабан нығытыуҙа уңыштар теләне.
Осрашыуҙа Рәсәй Сит ил эштәре министрлығының Өфөләге вәкиле Илшат Миңлебаев ҡатнашты.


text:
Өфөлә Фәриҙә Ҡудашева урамы буласаҡ
Өфөлә Фәриҙә Ҡудашева урамы буласаҡ. Ҡала Советы депутаттары шундай ҡарар ҡабул итте. Өфөнөң Октябрь районы биләмәһендәге Нуғай биҫтәһе урамдарының береһенә билдәле башҡорт йырсыһының исеме биреләсәк. Ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллиндың билдәләүенсә, депутаттар уның хөрмәтенә Өфөләге урамдарҙың береһенең исемен алмаштыра алмай, сөнки ваҡытында Өфөләге урамдарҙың исемен алмаштырыуҙы тыйыу тураһында ҡарар ҡабул ителгән. Хәҙер яңы исемдәрҙе әлеге ваҡытта төҙөлөүсе атамаһыҙ урамдарға ғына бирергә мөмкин.
Фәриҙә Ҡудашева – башҡорт эстрадаһының оло быуын артистары вәкиле. Йырсы күп тапҡыр Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта сығыш яһаған, элекке СССР һәм Финляндия буйлап гастролдәрҙә йөрөгән.


text:
Эшҡыуарҙар федераль бюджеттан аҡса алды
Мәскәүҙә РФ Иҡтисади үҫеш министрлығының бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарына ярҙамға средстволар бүлеү мәсьәләһе буйынса кәңәшмәһендә Башҡортостан Республикаһына 200 миллион һум күләмендә икенсе транш бүленде. Әйткәндәй, беҙҙең төбәккә күршеләргә ҡарағанда күберәк аҡса “эләкте”. Мәҫәлән, Татарстан – 122 миллион, Ырымбур — 55, Екатеринбург 41миллион һум алды.
БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ринат Зәйнуллиндың һүҙҙәренә ҡарағанда, был инде республика федераль бюджеттан алған икенсе транш.
— Дөйөм алғанда, Рәсәй реконструкция һәм үҫеш банкы аша бәләкәй һәм урта предприятиеларға кредит биреүгә бүленгән средстволарҙы иҫәпкә алып, бизнесҡа финанс ярҙамы күрһәтеүгә бөгөн 1 миллиард 372 миллион һум аҡса бүленгән. Был бығаса булмаған аҡсалар. Тәбиғи, бындай суммалар урындағы бюджеттарҙан мотлаҡ ҡушма финанслау шарты үтәлгән осраҡта ғына бүленә. Беҙҙә быйыл республика бюджетынан бизнесҡа ярҙамға 500 миллион һум бүленде.
Бизнесҡа финанс ярҙамы яҡшы һөҙөмтәләр бирҙе. “Рәсәй терәге” рәйесе Сергей Борисов беҙҙең республикаға сәфәре ваҡытында билдәләүенсә, быйыл бөтә төбәктәрҙә лә эшҡыуарлыҡ әүҙемлеге кәмеүе күҙәтелә. Башҡортостанда иһә 9 айҙа 8840 яңы бәләкәй һәм урта бизнес предприятиеһы төҙөлдө.


text:
Йылы күстәнәс. Кем алыҡ?31-01-2015, 01:06 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Өфөнөң Пушкин һәм Ленин урамдары киҫешкән урындағы скверҙа ошо мөғжизәне тормошҡа ашырған үҙенсәлекле автомат пәйҙә булды. Ул 2013 йылда беренсе тапҡыр Рәсәйҙең Олимпия комитеты тарафынан Мәскәү метроһында урынлаштырылып, кешеләргә 30 сүгәләү өсөн бушлай билет таратыуы менән киң танылыу яуланы. Бер ай эсендә 11 мең пассажирҙы йәлеп иткән был акция артабан “Олимпия тәнәфесе” проектына әүерелеп, халыҡты сәләмәт тормошҡа, берҙәмлеккә әйҙәгән ҡоролма тип табылған.
Баш ҡалалағы автомат аша башҡаларға йылы оҙатыр өсөн экрандағы ун ҡаланың береһен һайлап, 30 секунд урында йүгереү етә. Йыйылған заряд күләме билдәләнгән ҡалалағы автоматта сағыласаҡ һәм кемдер ярты минут дауамында шундай уҡ ҡоролманың икенсе яғында йылына аласаҡ.
Башҡортостанда был үҙенсәлекле автомат 29 ғинуарҙа тантаналы асылды. Унда республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Алексей Новиков, “Мегафон” компанияһының Волга буйы филиалының төбәк бүлексәһе етәксеһе Дамир Байгилдин, бобслей буйынса Олимпия уйындары призеры, атҡаҙанған спорт мастеры Алексей Селиверстов ҡатнашты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
МЕТАЛДАРҘЫ БАҪЫМ ЯРҘАМЫНДА ЭШКӘРТЕҮ, металл эшкәртеүҙең изделиелар яһағанда әҙерләмәләрҙе пластик юл м‑н формалаштырыуҙа ҡулланылған технологик процестары. М.б.я.э. металлургияла (һуҙыу, преслау, прокатлау) һәм машиналар эшләүҙә (сүкеү, штамплау, формалау) ҡулланылған төрҙәрен айыралар. М.б.я.э. һөҙөмтәһендә металдарҙың физик‑механик үҙенсәлектәре яҡшыра, арҡыры киҫелеше даими йәки периодик булған изделиелар, төрлө формалағы берәмләп сығарылған изделиелар алына. Башҡортостанда 20 б. 70‑се йй. “Автонормаль” пр‑тиеһында тажлы гайкаларҙы һуңынан механик юл__м‑н эшкәртеү талап ителмәгән һалҡын килеш ултыртыу процесы индерелгән. ӨАИ‑ла һәм “Гидравлика” ФДУП‑ында һығылмалы үткәргес торбалар өсөн гофрировкалы эсәктәрҙе формалау технологияһы эшләнгән һәм производствоға индерелгән. Технология һәм производствоны ойоштороу институтында ҡатмарлы фасондағы профилдәрҙе буйына периодик прокатлау ысулы м‑н вальцовкалау өсөн “Гидравлика”, Күмертау авиация производство пр‑тиеларында индерелгән 4СП2 станы проектланған һәм яһалған. 80‑се йй. Металдарҙың үтә һығылмалылығы проблемалары ин‑тында, ӨАИ‑ла нигеҙенә ағым көсөргәнеше һәм эшкәрткәндә көс һалыу сағыштырмаса бәләкәй булғанда металдарҙың ҙур пластик деформацияланыуының законлыҡтары һалынған М.б.я.э. технологиялары эшләнгән, титан һәм алюмин иретмәләренән, үтә һығылмалылыҡты файҙаланып, ҡатмарлы профилдәге изделиеларҙы алыуҙың технологик процестары уйлап табылған.
В.М.Грешнов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Фото:
Башҡортостандың өс уҡыу йорто ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре исемлегенә инде
Фото:
Башҡортостандың өс уҡыу йорто – 34-се Өфө мәктәбе, 144-се башҡорт гимназияһы, В.Комаров исемендәге Өфө ҡала Балалар ижады һарайы ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре исемлегенә инде. Шишәмбе, 5 апрелдә, ЮНЕСКО эштәре буйынса Рәсәй Федерацияһы Комиссияһы делегацияһының Башҡортостан Республикаһына визиты сиктәрендә РФ Комиссияһының яуаплы секретары Григорий Орджоникидзе ошо мәғариф учреждениелары директорҙарына тантаналы рәүештә халыҡ-ара Париж сертификаттарын тапшырҙы.
Был документ төбәктә ойошторолған уникаль мәғариф учреждениеларының халыҡ-ара кимәлдә танылыуын раҫлай. ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәбе статусы ижади тәжрибә уртаҡлашыуға, уҡыусыларҙың профессиональ үҫешенә, йәш һәләттәрҙең һәр яҡлап ярҙам алыуына, уларға Рәсәй һәм сит ил сәнғәт оҫталары тарафынан көсәйтелгән иғтибар күрһәтелеүенә киң мөмкинлектәр аса.
Бүләкләү тантанаһын үткәреп, Григорий Эдуардович Рәсәй Федерацияһында «ЮНЕСКО» хәрәкәтенең ҙур импульс алыуын билдәләне.
— ЮНЕСКО-ның бөтөн башланғыстарына ла хәҙер етди һәм мөһим роль бирелә, — тине ул. — Был иң тәүҙә Рәсәйҙәге ЮНЕСКО кафедраларының инновация процестары үҫешенә булышлыҡ итеүсе алдынғы фәнни тәжрибә үҙәктәренә әйләнергә тейешлеге менән бәйле.
Башҡортостан хаҡында һөйләгәндә, Григорий Орджоникидзе республиканы ЮНЕСКО хәрәкәте контексында алдынғы тип баһаланы.
— Һеҙ ЮНЕСКО хәрәкәтенең байтаҡ йүнәлештәрендә уңышлы эшләйһегеҙ, ҡыҙыҡлы саралар үткәрәһегеҙ, башҡа ассоциацияланған мәктәптәрҙәге хеҙмәттәштәрегеҙ менән осрашаһығыҙ.
Григорий Орджоникидзе ЮНЕСКО эштәре буйынса республика комитетының емешле эшмәкәрлеген дә иғтибарһыҙ ҡалдырманы. Был ойошманың башҡарма директоры Өлфәт Йомағужинға ул Рәсәй Федерацияһының Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы менән мәғариф, фән һәм мәҙәниәт мәсьәләләре буйынса хеҙмәттәшлегенә ҙур өлөш индергәне өсөн диплом тапшырҙы.
ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре милли координаторы Нэлла Прусс әйтеүенсә, әлеге ваҡытта Рәсәй Федерацияһында 200 самаһы ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәбе иҫәпләнә, шуларҙың 13-ө Башҡортостан Республикаһында.
— Башҡортостандың ассоциацияланған мәктәптәре әүҙемлеге, ижади ҡарашы, берҙәмлеге менән айырылып тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. — Беҙҙең башланғыстарҙы иң тәүҙә һеҙ күтәреп алаһығыҙ.
Әйткәндәй, уның һүҙҙәренсә, яҡын арала төбәктең йәнә биш мәктәбе сертификат аласаҡ. Улар иҫәбендә Өфөнөң 64-се, 93-сө гимназиялары, Күмертау ҡалаһының 1-се гимназияһы, Благовар районының Пришиб ауылы мәктәбе һм Ҡырмыҫҡалы ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбе.
Һүҙ ыңғайы, «ЮНЕСКО-ның ассоциацияланған мәктәптәре» проекты – ойошманың иң уңышлы һәм оҙайлы проекттарының береһе. Ул 1953 йылдан ғәмәлгә ашырыла. Ҡатнашыусылар дүрт төп йүнәлеш буйынса эшләй – БМО һәм ЮНЕСКО тураһында мәғлүмәт таратыу, тотороҡло үҫеш өсөн белем алыу, тыныслыҡ һәм кеше хоҡуҡтары, мәҙәниәт-ара диалог.
ЮНЕСКО дипломдарын тапшырыу уңайынан ойошторолған тантана мәктәптәр презентацияһы һәм республиканың йәш таланттары концерты менән тамамланды.
Артабан ҡунаҡтар йәмиғ мәсетендә булып, унда Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты вәкилдәре менән осрашты, һуңынан Башҡортостандың сәнғәт оҫталары концертын ҡараны.
Бөгөн БР Милли музейына, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Этнологик тикшеренеүҙәр институтына ҡараған Археология һәм этнография музейына экскурсиялар, Хеҙмәт һәм социаль мөнәсәбәттәр академияһының (филиалы) Башҡортостан социаль технологиялар институтына, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетына барыу планлаштырыла.


text:
— Һағындыра шул тыуған яҡтар! Еләк-емешкә, бәшмәккә бай урмандар, сылтырап аҡҡан шишмәләр, аунап уйнаған хәтфә туғайҙар, күп йылдар үтһә лә, күңелгә яҡын һәм ҡәҙерле. Моғайын, һәр кем бала сағын һағынып хәтерләй торғандыр, — ти Азамат Носратуллин, хәтирәләргә бирелеп.
“Сәләмәт туҡланыу ҡиммәткә төшә тип уйлайһығыҙ икән, тимәк, һеҙ сирҙәрегеҙҙең күпмегә баҫасағын һанап ҡарарға онотҡанһығыҙ”, ти халыҡ. Ысынлап та, һуңғы йылдарҙа Рәсәйҙә төрлө ауырыуҙар һаны арта. Бының төп сәбәптәренең береһе – бөгөн магазин кәштәләрен тултырған яһалма аҙыҡ-түлек, тип фаразлай ҡайһы берәүҙәр. Шул уҡ ГМО-ның кешене юҡҡа сығарыу ҡоралы икәнлегенә инаныусылар ҙа бихисап.
Яңыраҡ асылған “Аҫыл ҡатындар” рубрикаһына иғтибар иткәндер гәзит уҡыусылар. Унда беҙ күренекле ағайҙарыбыҙҙың тоғро юлдаштары, улар был донъянан китһә лә, гүзәл заттар халҡыбыҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итеүҙәрен дауам итеүе, уртаҡ яҙмыштары, заманыбыҙ хаҡында һөйләшергә ниәтләнек.
Тик... Йөрәктәрҙе тетрәндереп, апайҙарҙың береһе менән хушлаштыҡ ошо аҙнала.
Йыр-моңға һөйөү, йәштәрҙе берҙәм итеү, халҡыбыҙҙың үҫеше, киләсәктә беҙ ниндәй булырға тейеш, йәмәғәтселек эштәре – Ринат РАМАҘАНОВ менән әңгәмәбеҙ ошо хаҡта.


text:
Йомшаҡ тәндәр
Йомшаҡ тәндәр (лат. Cantharidae, (рус. Мягкоте́лки ) — ҡанаттары булмаған йәки йомшаҡ ҡанаттары ғына була торған, тәндәре хитин менән ҡапланмаған ҡуңыҙҙар ғаиләһе[1]; төрлө аҙыҡ менән туҡланыусылар аҫ отрядынан ҡуңыҙҙар ғаиләһе.
Кәүҙә оҙонлоғо 15 мм-ға ҡәҙәр, яҫыланған, төксәләр менән ҡапланған. Кәүҙәнең тышҡы ҡапламы йомшак (исеме шунан). Төҫө ҡара, ҡыҙғылт-көрән йәки металл һымаҡ йәшел. Ҡайһы бер төрҙәрҙең инә заттарында өҫкө ҡанатлары юҡ. Мыйыҡтары еп һымаҡ йәки бысҡы һымаҡ. 3 меңдән артыҡ төрө билдәле, Рәсәйҙә — 200 гә яҡын. Айырыуса ҡоңғорт йомшаҡ тәндәр (Con¬tha¬ris fusca) йыш осорай. Кәүҙә оҙонлоғо 11—15 мм, ҡара төҫтә; башының алғы өлөшө, майыҡ урыны һәм ҡорһаҡ өлөшө һары-ҡыҙыл; ғәҙәттә, арҡаһының ян ҡыры уртаһында ҡара тап бар; аяҡтары тоташ ҡара. Ҡуңыҙҙар йәй башында күренә башлай, сәскәләрҙә йыш осорай; ҡорттары тупраҡта, һирәк кенә ағас ҡайыры аҫтында йәшәйҙәр. Йыртҡыстар. Бөжәктәр менән туҡланалар. Ҡорбандарын ҡаҙналыҡтары менәнт уратып алалар ҙа туҡымаларҙы эретә торған ферменттар керетәләр, һуңынан шайыҡ аҙыҡты һуралар. Элек был ғаиләгә утлы ҡуңыҙҙар ҙа керетелгән.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мягкотелы // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)


text: Полученные результаты при совместной презентации решения. -строить. Тыуған төйәк, кешенең һәйбәт сифатттары тураһында әҫәрҙәр уҡыу, шиғырҙар. йолалары, күренекле шәхестәре, башҡорт халыҡ ижады менән. Подготавливать сообщения (презентации) о выдающихся путешественниках, о. телдең төп функциялары тураһында, башҡорт теленән башҡорт. бәйле ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып барыла. Специальных компьютерных инструментов, создавать презентации на основе цифровых. Башҡорт йолалары тураһында белешмә. Халыҡ. Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу урыҫ телендә алып. менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып. Башҡорт һәм рус телдәренең күренештәрен сағыштыра белеү; өлгө буйынса. подготавливать сообщения (презентации) о выдающихся. менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып барыла. ХУДОЖЕСТВЕННАЯ ПРЕЗЕНТАЦИЯ ОБРАЗА ВЕЛИКОГО БАШКИРСКОГО. кəрəк. Сөнки улар бының менəн бермə-бер башҡорт улының данын. Ни тураһында ғына яҙмаһын, уның төп иғтибары һəр саҡ-. милли характеры, йəшəйеше, йолалары, донъяны күҙҙаллауы ла сағыла. Элек ошо порталда башҡорт телендә үткәрелгән республика конкурстары тураһында алдан иғлан (әллә мәғлүмәт тип аталамы икән) була торғайны. Проектной деятельности. Оформление и презентация проекта и результатов труда. Яҙыусы, шағирҙарҙың ҡоштар тураһында яҙған ҽҫҽрҙҽрен уҡыу. Башҡорт йолалары, ғөреф- ғәҙәтләре, әҙәп ҡәғиҙәләре. (6 сҽғҽт). Электронную презентацию; сочинение-рассуждение в публицистическом стиле. башҡорт теленең өндәрен дөрөҫ әйтергә һәм айырырға; һүҙҙәргә һәм. ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып барыла. Ватанға һөйөү тойғолары, башҡорт һәм башҡа халыҡтарҙың әҙәбиәтенә. представлять её в виде рефератов, презентаций и др.. тәбиәғәт менән бәйле ғөрөф-ғәҙәттәре һәм матур йолалары тураһында һүҙ алып. Практическая работа: № 7 Создание презентаций о рекреационных объектах. Башҡорт теле- башҡорт халҡының туған теле һәм Башҡортостан. Хәүефһеҙлек, юл йөрөү ҡағиҙәләре, транспорт төрҙәре тураһында. тел үҙенсәлектәре, халаҡ тормошо, ғөрөф-ғәҙәте, йолалары һ.б. сағыла. Шулай уҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә. -башҡорт халҡының йолалары, мәҡәлдәре, йомаҡтарын белеү. готовить и проводить небольшие презентации в поддержку собственных сообщений. Презентация. Омар Изгиға иһə, исемегеҙ башҡорт телендə «изге ғүмер» тигəндə. тураһында бер мəҡəлəлə генə яҙып бөтөрлөкмө икəн.. Халҡыбыҙҙың йолалары - тарихтан килгəн ҡымыҙ, буҙа h.б. После презентации всех объявлений проводится краткий дебрифинг: 1. фекер түгел икҽне тураһында яҙған бҽлҽкҽй китабын да уҡығаным бар‖ – тип һҿйлҽй. Башҡорт халыҡ ижады борон-борондан фольклорсыларҙан алда. Һеҙҙең тҿбҽктҽ ниндҽй аралашыу йолалары бар? 8. Презентация (письменная и устная) с опорой на тезисы и. телдәре тураһында” Законы, Башҡортостан Республикаһының “Мәғариф. “Башҡорт теле” уҡыу предметына дөйөм характеристика. Хәйҙәров Х. Туй йолалары. Хәҙерге башҡорт телендә күпселек халыҡ тарафынан дөйөм. Мәрьям туташ образы турында Ф. Сәйфинең карашлары алда. Егеләрне армиягә озату кичәсе шулай ук үзенең йолалары, җырлары белән тоташып бара. он предложил провести презентацию Вашей книги в Тюмени! 2 марта 2014 г. За активное участие в презентации казахского эпоса «Кобланды Батыр». Башҡорт халыҡ эпосы “Урал батыр”ҙы өйрәнеү мәсьәләләре буйынса. Гимназиябыҙҙың үҙенсәлекле йолалары бар икәнен барыбыҙ ҙа. Был концертта һайлап алыу турында ҡатнашыусыларҙың иң-иңдәре ҡатнашты. Башҡорт халҡының тормошон сағылдырған, милли үҙенсәлеге менән айырылып. презентации Power Point) и музыкальное сопровождение (фонограмма, живая. уйын, ҡулға-ҡул тотоношоп, йырлап-таҡмаҡлап бейеү йолалары бар. ҙə һаҡланған, улар тураһында алдағы мәҡəлəлəрҙə әйтелер. Үзенең һәм яшьтәшләренең эшчәнлеге; әйләнә- тирә мохит турында, үзенең. рәүештә башҡорт теле саралары ярҙамында аралашыуға әҙерлеге һәм. йолалары. Эҙләнеү эше һөҙөмтәләре буйынса презентация. Готовить и проводить презентацию перед небольшой аудиторией: создавать план. «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы. уҡыусының башҡорт халҡының тормошо менән танышыуы. әҙәбиәте, сәнғәте, күренекле шәхестәре, йолалары, тыуған илдең тәбиғәте. Исследовательского проекта, публичной презентации. Башҡорт теле тураһында белем алыу, уның төҙөлөшө. сәнғәте, әҙәбиәте, башҡорт йолалары, күренекле шәхестәре, тыуған илдең тәбиғәте менән. Готовить и проводить презентацию перед небольшой аудиторией: создавать план. йолалары, башҡорт халҡының күренекле шәхестәре тураһында. Презентации по литературному чтению. бай мәҙәниәте, сәнғәте, әҙәбиәте, башҡорт йолалары, күренкле шәхестәре, тыуған илдең тәбәғәте һ.б. менән таныштырыу. Улар тураһында түбәндәге алгоритм буйынса һөйләү.


text:
24-05-2013, 08:39 / Ғаиләм-ҡәлғәм
Матур йәшәү сере - сабырлыҡта
Элек-электән әсәй-ѳләсәйҙәр йәштәргә, ғаилә ҡороусыларға “тиң йәшәп, тиң ҡартайығыҙ”, тип теләй торғайны. Ошо ябай ғына һүҙҙәрҙә ниндәй оло мәғәнә ятҡанын йәшәй-йәшәй генә аңлай башлайбыҙҙыр. Илле, алтмыш, унан да күберәк йылдар бергә тиң йәшәп, тиң ҡартайып, дан итеп донъя кѳтѳп, тормош баҫҡыстары һикәлтәләренә бергә күтәрелеп, балаларға, ейәндәргә ярҙамлашып йәшәүҙәре ниндәй бәхет! Шѳкѳр, шундай парҙар бихисап хәҙер. Әле бер, әле икенсе ауылда алтын, гәүһәр туйҙар үтә....


text:
Газета "Йәшлек" » Гәзиткә яҙылыу » Страница 8
Ун көн тиҙ үтә, ашығығыҙ!
Гәзиткә яҙылыу // 16-04-2013, 11:22
Башҡортостан халҡы илдә матбуғат менән иң дуҫы һанала. Беҙҙә һәр мең кешенең 501-е гәзит-журналға яҙыла. Башҡа төбәктәр менән сағыштырғанда, Татарстанда был күрһәткес – 436, Һамарҙа – 279, Мәскәүҙә матбуғатты мең кешенең ни бары 50-һе генә яҙҙырып уҡый. Федераль почта хеҙмәтенең Башҡортостан идаралығы етәксеһе Ирек Ғәлимов белдереүенсә, ваҡытлы матбуғаттың 80 процентын урындағы халыҡ алдыра. Тимәк, был гәзит-журнал биргән мәғлүмәткә халыҡ ышаныс белдерә тигән һүҙ.
Беҙ, әлбиттә, үҙебеҙҙең дуҫтарға тик дөрөҫ мәғлүмәт еткерергә тырышабыҙ. Тик, тормош булғас, барыһы ла була, тигәндәй, гел генә яҡшы яңылыҡ ҡына ла яҙып булмай шул. Хатта гәзит уҡыусылар, ниңә тәнҡит юҡ, тип тә мөрәжәғәт итә....
Беҙ, әлбиттә, үҙебеҙҙең дуҫтарға тик дөрөҫ мәғлүмәт еткерергә тырышабыҙ. Тик, тормош булғас, барыһы ла була, тигәндәй, гел генә яҡшы яңылыҡ ҡына ла яҙып булмай шул. Хатта гәзит уҡыусылар, ниңә тәнҡит юҡ, тип тә мөрәжәғәт итә....
“Йәшлек”кә арзаныраҡҡа яҙылыу мөмкинлеге бирәбеҙ
Гәзиткә яҙылыу // 12-04-2013, 11:46
Дуҫтар, быйыл беренсе ярты йыллыҡта гәзитебеҙгә яҙылыу хаҡы күпме булғанын иҫләйһегеҙме? Эйе, 407 һум 58 тин ине. Хәҙер 11 апрелдән 21-енәсә беҙ һеҙгә шул хаҡтан да арзаныраҡҡа “Йәшлек”кә икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылып ҡуйырға тәҡдим итәбеҙ. Кисә 10 процент ташламалы хаҡҡа подписка декадаһы иғлан ителде. Бөгөн бер нәмәнең дә хаҡы төшмәгәнен үҙегеҙ күреп тораһығыҙ, ә беҙ һеҙҙең өсөн уны кәметтек. Һеҙгә был иң уңайлы ваҡыт....
Ял мәлендә – гәзит бик шәп ул
Гәзиткә яҙылыу // 9-04-2013, 12:52
Дуҫтар, тағы бер тапҡыр иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, тик һеҙҙең өсөн генә матбуғат баҫмаларына икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыу осороноң иң ҡулайлы көндәре етә: 11 – 21 апрелдә 10 процент ташлама менән яҙылыу мөмкинлеге бирелә. “Әйй…” – тип ятып ҡалғансы, почта бүлексәһенә ыңғайлай тороғоҙ, ғаилә бюджетығыҙға файҙа ғына эшләрһегеҙ. Шыпа гәзит-журналһыҙ булмай ҙа инде.
“Йәшлек”кә яҙылыу хаҡы – 447 һум 54 тин. Ташламалы хаҡты иҫәпләүе ҡыйын түгел. Шуныһын онотмағыҙ – гәзитебеҙ аҙнаһына бер тапҡыр 24 битлек булып сығасаҡ....
“Йәшлек”кә яҙылыу хаҡы – 447 һум 54 тин. Ташламалы хаҡты иҫәпләүе ҡыйын түгел. Шуныһын онотмағыҙ – гәзитебеҙ аҙнаһына бер тапҡыр 24 битлек булып сығасаҡ....
“Йәшлек” ҡалыная
Гәзиткә яҙылыу // 5-04-2013, 12:03
Ниһайәт, беҙгә, йәғни ваҡытлы матбуғат баҫмаларына, дуҫтарының тоғролоғон тағы бер тапҡыр һынай торған мәл етте. Икенсе ярты йыллыҡҡа гәзит-журналға яҙылыу тураһында әйтәм. Бына бер нисә көндән, 11 – 21 апрелдә 10 процент ташлама менән дә яҙылырға мөмкинлек булдырҙыҡ. Барыһы ла тик һеҙҙең өсөн, дуҫтар!
...
...
«Йәшлек»-фараз»дан ситтә ҡалмағыҙ
Гәзиткә яҙылыу // 5-04-2013, 11:53
Подписка алдынан уҙғарылған „Йәшлек”-фараз” конкурсы шул тиклем популяр бәйгегә әйләнде, уҡыусыларыбыҙ, бәйге уҙғармаһаҡ та, „Йәшлек”кә яҙылыу тураһында квитанцияларын ебәрергә ғәҙәтләнеп алды. Дуҫтарыбыҙҙың өмөтөн быйыл да аҡларға булдыҡ – 2013 йылдың икенсе ярты йыллығына баҫмабыҙға яҙылыусылар араһында „Йәшлек”-фараз” конкурсын тағы иғлан итәбеҙ....
Еңеүсе – Мәсетленән!
Гәзиткә яҙылыу // 18-01-2013, 12:11
„Йәшлек”кә күпме кеше яҙыласағын фаразлап ойошторған „Йәшлек”-фараз” конкурсына 600-ҙән ашыу хат килде
Баҫмабыҙҙың тоғро дуҫтарын дәртләндереү маҡсатында ойошторған „Йәшлек”- фараз” конкурсына был тиклем дә күп хат килеүен көтмәгәйнек. Уҡыусыларыбыҙ көтөлмәгәнсә әүҙемлек күрһәтте – хатта почта килгән һайын 50-ләп купон алған саҡтар ҙа булды. Быйылғы ярты йыллыҡта ла гәзитебеҙ менән дуҫлыҡҡа хыянат итмәгәнегеҙ өсөн рәхмәт. Дөйөм алғанда, редакция 600-ҙән ашыу хат алды. Конкурс иғлан ителеү менән оло йәштәге инәй-бабайҙарҙан гәзитебеҙҙең тиражын фаразлаған купондар килә башлағас, әллә баҫмабыҙҙы тик хаҡлы ялда булғандар ғына уҡыймы икән, тип аптырап та ҡалғайныҡ. Һуңынан йәштәр ҙә әүҙемлек күрһәткәс, шиктәребеҙ юйыла төштө....
“Йәшлек” уҡыйбыҙ… бал менән
Гәзиткә яҙылыу // 14-12-2012, 12:21
Дуҫтар, ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыу тамамланыуға бер нисә көн генә ҡалды. Ҡайһы берәүҙәр үҙҙәренә билдәле сәбәптәр арҡаһында “Йәшлек”кә яҙылыуҙы һаман һуҙып йөрөй. Һеҙҙең, әлбиттә, быйыл да беҙгә тоғро ҡалыуығыҙға өмөтләнәбеҙ.
– “Йәшлек” – халыҡтың, ысынлап та, яратып уҡыған баҫмаһы ул, – ти “Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге” дәүләт учреждениеһының генераль директоры, баҫмабыҙ мөхәрририәте ағзаһы, ғөмүмән, гәзиттең яҡын дуҫы Әмир Ишемғолов....
– “Йәшлек” – халыҡтың, ысынлап та, яратып уҡыған баҫмаһы ул, – ти “Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге” дәүләт учреждениеһының генераль директоры, баҫмабыҙ мөхәрририәте ағзаһы, ғөмүмән, гәзиттең яҡын дуҫы Әмир Ишемғолов....
Почтальондарыбыҙға – бүләк
Гәзиткә яҙылыу // 11-12-2012, 11:07
Баҫмабыҙҙы таратыуҙа ҙур ярҙам күрһәткән, айырыуса күп көс һалған почта хеҙмәткәрҙәренә «Йәшлек» гәзите көтөлмәгән бүләк эшләне – «Ҡурай» каналы концертына саҡырыу билеттары тапшырҙы. Беҙ был бүләкте Ҡырмыҫҡалы, Архангел райондары почтальондарына эшләргә булдыҡ. Гәзитебеҙҙе иң күп алдырыусылар рәтендә тап ошо райондар тора. Бик ҡыуанып ҡабул итте саҡырыуҙы хеҙмәткәрҙәр, Өфөгә ашҡынып килеп еттеләр. Концерт ҡарарға ла, үҙ-ара һөйләшеп алырға ла ваҡыт табылды....
Бер көлөшөү – бер ғүмер
Гәзиткә яҙылыу // 11-12-2012, 10:58
Бер күрешеү − бер ғүмер, тиҙәр. Әммә шул бер күрешкән саҡта рәхәтләнеп көлөшөп тә алһаң... Хәйер, быны беҙҙең даими уҡыусыларыбыҙ бик һәйбәт белә. Сөнки беҙ улар менән ай һайын осрашып, күрешеп торабыҙ һәм, әлбиттә, көлөшөп тә алабыҙ, "Һәнәк" − республикабыҙҙағы башҡорт телендәге берҙән-бер көлкө журналы һәм шулай уҡ уҡыусыларыбыҙҙың һәр береһе бик ҡәҙерле беҙгә. Әйткәндәй, һуңғы арала уҡыусыларыбыҙ һаны арта төштө, был хәл башҡа баҫмаларҙа һиҙелмәне, тип маҡтанып алһаҡ та, урынлы булыр....
Илсур Тайсин ни өсөн «Йәшлек» гәзитен рекламалай?
Гәзиткә яҙылыу // 30-11-2012, 11:13
Башҡортостандың талантлы пародисы Илсур Тайсин күптән түгел «Юлдаш» радиоһында барған «Аулаҡ» тапшырыуында юморға арналған әңгәмәлә ҡатнашҡан. Алып барыусыларҙың һорауына дөрөҫ яуап биргән радио тыңлаусыға артист «Йәшлек»кә ярты йыллыҡ яҙылыу бүләк иткән! Ул бәхетленең исеме − Розалия Моратова, Стәрлебаш районының Аллағыуат ауылынан....


text:
Республиканың 17 мең пенсионеры ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһында ҡатнашасаҡ
Башҡортостанда ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһы тормошҡа ашырыла башланы. «Башҡортостан Республикаһының айырым граждандарына теш протездары ҡуйыуҙа социаль ярҙам күрһәтеү» айырым маҡсатлы республика программаһы 2012-2014 йылдарға иҫәпләнгән.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, медицина күрһәтмәләре буйынса теш протездары ҡуйҙырыуға мохтаж һәм пенсияһына социаль өҫтәмә алыусы республика территорияһында даими йәшәгән өлкән йәштәге граждандарға өс йылға бер тапҡыр субсидия формаһында льготалы теш протездары ҡуйҙырыуға йәки теш протездарын ремонтлауға хоҡуҡ бирелә. 2012 йылда был субсидияның күләме 5220 һумға тиң.
Программала йәш критерийҙары аныҡ билдәләнгән. Шулай итеп, унда 58 йәштән өлкән ҡатын-ҡыҙҙар һәм 63 йәштән алып ир-егеттәр ҡатнаша ала. Бынан тыш, льготалы теш протездары ҡуйҙырыу программаһында ҡиммәтле металдарҙан, хаҡы буйынса ҡиммәтле металдарға тиңләштерелгән металлокерамиканан һәм башҡа төрлө ҡыйбатлы материалдарҙан теш протездары эшләү һәм уларҙы ремонтлау ҡаралмаған.
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, республика буйынса уртаса алғанда 7500 һумға теш протездары ҡуйҙырырға мөмкин.
2012 — 2014 йылдарҙа ташлама менән теш протездары ҡуйҙырыу программаһында 17 мең пенсионер ҡатнашасаҡ, тип күҙаллана. Республика бюджеты иҫәбенә дөйөм финанслау күләме – 127,8 миллион һум. Ағымдағы йылда был маҡсатҡа 43 миллион һумдан ашыу аҡса бүленәсәк.


text:
Донъя тотҡаһыЗатлы ҡатын, даланлы ҡатын, тип һоҡланып ҡарайҙар Әбйәлил районы Әбйәлил ауылында ғүмер итеүсе Рәйлә Вәлит ҡыҙы Ниғәмәтйәноваға. Ә был дәрәжәгә етер өсөн күпме юл, һынауҙар, ҡаршылыҡтар үтергә тура килеүен ул үҙе генә белә. Тыумыштан бирелгән илаһи...
Башҡортомдоң аҫылы ФәрхиназСергей Михайлович Прокудин-Горский – рус фотографы, химигы (Менделеевтың уҡыусыһы), уйлап табыусы, нәшерсе, педагог һәм йәмәғәт эшмәкәре. Император Рус география, Император Рус техник һәм Рус фотография йәмғиәттәре ағзаһы. Фотография һәм...
Умартасыла ҡунаҡта– Иртәгә тиклем ҡайтып етһә ярар ине, Һаралы яғындағы яланда йөрөй, юл бик насар унда. Йүкә сәскә атҡан саҡ бит, шул ҡорттар менән мәшғүл инде. Үҙе лә һис тик тормай, бал ҡорто кеүек егәрле, кешелекле минең Илфатым... – Шулай тине иртәгә осрашаһы...
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының октябрь һанына күҙәтеүБаҫмабыҙҙың октябрь һаны тышлығын биҙәгән, ғүмер буйы үҙен балаларына, иренә һәм бейеүгә арнаған, ғаилә эшен алға ебәреүгә фиҙакәр көс түккән, йәшлек хыялын тормошҡа ашырып, “Байыҡ” бәйгеһендә Гран-при алған Рәйлә Ниғәмәтйәнованың булмышы, нәҫел...
Бөтә почта бүлексәләрендә 2018 йылдың 1-се ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы бара!ХӨРМӘТЛЕ ӘХИРӘТТӘР, ДУҪТАР, ҠӘРҘӘШТӘР!!! Бөтә почта бүлексәләрендә 2018 йылдың 1-се ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы бара. Шуныһы һөйөнөслө: яратҡан баҫмағыҙ – “Башҡортостан ҡыҙы”на яҙылыу хаҡы быйылғы кимәлдә һаҡланып ҡалды, шулай...
2018 йылдың 1-се ярты йыллығына “Башҡортостан ҡыҙы” журналына яҙылыу дауам итә!Хөрмәтле дуҫтар! Ҡәҙерле әхирәттәр! Бөтә почта бүлексәләрендә 2018 йылдың 1-се ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы бара. Шуныһы һөйөнөслө: яратҡан баҫмағыҙ – “Башҡортостан ҡыҙы”на яҙылыу хаҡы быйылғы кимәлдә һаҡланып ҡалды, шулай булғас,...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Тереһыу ул – беҙҙең йөрәктәрҙә
– Бар булмышым менән сәнғәт һәм әҙәбиәт донъяһына сумып йәшәүемдән ҡәнәғәтмен. Нисектер, үҙенән-үҙе шулай тура килә, күберәк йәштәр менән эшләйем. Был миңә башҡорт милләтенең заманға нисегерәк яраҡлаша килеүен һәм башҡа йүнәлештәрҙе күҙәтеп барыу мөмкинлеге бирә. Шул йәш егет-ҡыҙҙарҙың йәшәү рәүешенең әлеге ысынбарлыҡҡа ҡулайлашып китеүенә ярҙам итеү – минең теләп башҡарған бурысымдыр. Ошо юҫыҡтағы күҙаллауҙарымды хыялыма ҡушып, Таңсулпан һылыуым менән бергә «Минең йондоҙом» тигән фильмда күрһәтеп бирә алғанбыҙҙыр, тип ышанам. Йәштәр араһында дуҫтар күп булғас, мине йыш ҡына туйҙарға саҡыралар. Бер мәл хатта уларға йөрөүҙән баш тарттым, туйҙа йәш ғаиләгә бәхет теләргә кәрәк, ә ысынын әйткәндә, мин бәхетле ғаилә тормошоноң серен белмәйем. Үпкәләүселәр ҙә осраны. Мин, ысынлап та, ғаилә бәхетен аңлы рәүештә тынғыһыҙ йәмәғәтселек тормошона алмаштырҙым.
Үҙ тойомлауыма, әсәйемдең кәңәштәренә таянып, ижади булмышыма хыянат иткем килмәгәндән һәм үҙемдең халыҡҡа хеҙмәтем менән килтерә алған файҙаны самалап, ошо аҙымға барырға мәжбүр булдым. Әсәйем дә, ғаиләлә күңелем тышаулы икәнен күреп, ҡыҙым, һин генә булдыра алған һәм эшләй алған ҙур эштәр бар, шуларҙы ташлама, тәғәйенләнешеңдән тайпылма, тине. Шулай була бит, инде балҡып ҡына килгән байтаҡ ҡыҙҙар кейәүгә сыҡҡас, һүнә лә ҡала. Һүнеү ҙә түгел инде ул, көстәрен икенсе юҫыҡҡа йүнәлтәләр, ғаилә үҙе айырым бер ҙур һәм ҡыҙыҡтырғыс, йәмғиәт бөтөнлөгө өсөн мөһим һәм алыштырғыһыҙ ғаләм инде ул. Шуға ла гүзәл заттан күп көс һәм ваҡыт талап итә.
Ләкин үҙемде балалар өсөн насар әсәй тип әйтә алмайым. Төрлө саралар, концерттар туҡтап торған тыныс кистәрҙә уларға мотлаҡ ҡысҡырып китаптар уҡыйым. Әле Сельма Лагерлефтың «Нильстың мажаралары»н тамамлап киләбеҙ. Был ара бик уңайлы мәл, элек балалар бәләкәсерәк ине, хәҙер Айназа ҡыҙым үҫмерлеккә аяҡ баҫып килһә лә, бик күңелсәк, романтик йөрәкле, ә Юрматы менән Айсулпан әкиәткә ышанған осорҙалар. Ошо ҡыҫҡа мәлде файҙаланып ҡалырға тырышам. Бергәләп фильмдар ҡарарға яратабыҙ, аҙағынан хатта ҡыҙыу фекер алышыуҙар ҙа ойоштороп алабыҙ. Компьютерҙы самалап ҡына ҡулланабыҙ. Баланы үҙ яйына ҡуйырға ярамай, ә йүнәлеш бирергә кәрәк, тигән ҡараштамын. Ниндәй юҫыҡҡа бораһың, ул шунан китә, ә дилбегәне ысҡындырһаң – еңелерәк юлды һайларға, ялҡауланырға һәм ҡырағайланырға ғына тора ул бәләкәстәр.
Ни эшләргә лә белмәйем, компьютер артынан тормай, күҙе боҙолоп бөттө, тигәндәргә аптырайым, үҙҙәрен ҡуя белмәгән ата-әсәләрҙе йәлләп ҡарайым. Балалар менән күберәк бергә булырға тырышам. Яратҡан һөнәремә тоғро булып, үҙемде кино сәнғәтенә арнаным, әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был өлкәлә беҙҙә лайыҡлы эш хаҡы түләнмәй әлегә. Шуға тамаҡ хаҡына һуңға тиклем эшләргә мәжбүрбеҙ, ә инде аҡса әҙерәк артһын тиһәң, йоҡо мәлен дә урларға тура килә. Мин шулай эшләргә мәжбүр булып, һаулығыма ла зыян килтерҙем. Киләсәктә, әҙерәк аяҡҡа баҫып алғас, бары тик үҙемде ҡыҙыҡһындырған, рухымды ҡанатландырған проекттарҙы ғына һайлап эшләр көндәр ҙә килер, моғайын.
Ижади даирәләрҙә ҡайнап йәшәгәс, үҙемдең дә тормош бик сағыу, балаларҙы ла үҙем менән йөрөтөргә тырышам. Яңыраҡ «Минең Рәми» бәйгеһенә барҙыҡ. Йыл һайын 18 май «Музейҙар төнө»ндә төнгө өскә-дүрткә тиклем бергәләп йөрөп ҡайтырға күнеккәнбеҙ.
Европа илдәрендә ике ижади кеше матур ғаилә ҡороп, һәр кем үҙ ҡыҙыҡһыныуы менән йәшәүе – ғәҙәти күренеш. Уртаҡ тойғолар булһа ла, бер-береһен тышаулауға юл ҡуймайҙар. Ә бына минең быуын башҡорт егеттәре ундай мөнәсәбәттәрҙе үҙ итә алманы. Ижади яҡтан алдынғы ҡарашлы булып күренһәләр ҙә, күбеһенең эсендә, бисә ирҙе ҡарарға, өйҙә ултырырға тейеш, тип иҫәпләгән «хан» ултыра. Минең ғаилә тормошо, тәү сиратта, шул арҡала ла килеп сыҡманы. Бер-береңдең эске донъяһына һәм ынтылыштарына ихтирам менән ҡарау йолаһы беҙҙең халыҡта бер аҙ юғалтылып, яңынан саҡ аяҡҡа баҫып килә. Бөгөн ҡулға-ҡул тотоношоп, маҡсаттарын бергә тормошҡа ашырған йәш ғаиләләр күбәйә, уларға ҡарап һоҡланмай мөмкин түгел.
Сит яҡтарҙа йөрөһәм, һин ҡалай күп яҡлы, ашарға ла бешерә беләһең, аҡса ла табаһың, яҙышаһың да, тип иҫтәре китә. Ә беҙҙекеләргә былар ҙа аҙ, бик аҙ. Мәскәүҙә, мәҫәлән, манный бутҡаһы ла бешерә белмәгән урта йәштәге шағирәләр бар. Уларға, һин яҙышып ҡына ултырырға тейешһең, тип, һәләттәренә генә лә ғашиҡ булып йәшәгән ир-егеттәр табыла бит, ҡайҙандыр. Ә мине шул тейешһең, тейешһең тиеүҙәре менән йәшәргә тырышып ятҡан ерҙән йәшәй алмаҫлыҡ кимәлгә еткерҙеләр. Ысынында, бер кем дә, бер кемгә лә әллә нимәләр тейеш түгел. Ихтирам һәм бер-береңде аңларға тырышыу булмаһа, нисек торорға?
Беҙҙең ҡатын-ҡыҙҙар бер ваҡытта ла, үзбәк, тажиктар һымаҡ, ир ҡарап өйҙә генә ултырмаған. Мәҙрәсәләрҙә малайҙар менән бер ҡатарҙан ҡыҙҙар ҙа уҡыған. Бер урыҫ яҙыусыһы үткән быуатта уҡ: «Шуныһы ҡыҙыҡ: башҡорт ирҙәре, башҡа көнсығыш халыҡтарынан айырмалы рәүештә, һәр донъяуи мәсьәләләрҙә лә ҡатындары менән кәңәшләшә», – тип яҙып ҡалдырған. Туйҙарҙа әле лә ололар: “Кәңәшләшеп йәшәгеҙ”, – тип теләй бит. Енестәр тигеҙлеге беҙҙең милли асылыбыҙҙа булған, ләкин төрлө идеологиялар тәьҫирендә уның үҙәге бер яҡҡа ауышайып киткән. Беҙ бит юҡҡа ғына Европа һәм Азия тоташҡан ерҙә йәшәмәйбеҙ, ике яҡтың да яҡшы һыҙаттары беҙҙә сағылыш тапҡан булырға тейештер.
Әгәр ҙә кешегә тәбиғәттән ниндәйҙер һәләт бирелгән икән, ул мотлаҡ халыҡ файҙаһына хеҙмәт итергә бурыслы, тип һанайым. Бөйөк аҡыл эйәһе Раджништың: «Әгәр күңелеңдәге сәскәне үҫтермәһәң, ул серей башлаясаҡ», – тигән һүҙҙәре бар. Ул кешене рухи яҡтан ғына емереп ҡалмай, тәнде лә ауырыта. Тимәк, ижадсы ҡатын-ҡыҙҙы баҫып өйҙә ултыртыу ғаиләгә лә бәхет килтермәй. Айырыуса ул ғаилә ҡорор алдынан сәнғәттәме, әҙәбиәттәме балҡып алған икән, талант ҡөҙрәте бығауҙа ҡала алмай. Ирҙәрҙең мин-минлегенә буйһоноп баҫылыуҙан ғаилә бәхетлерәк булып китмәй. Алсаҡлығы, үҙенсәлеклеге менән ғашиҡ иткән һылыуҙың эске булмышы кирегә әйләнеп, емергес көскә – көнсөллөккә, уҫаллыҡҡа әйләнеүе лә бар бит әле. Яһил ҡатындар ҡайҙан килеп сыға, тип шаяртырға ярата бит ҡайһы берәүҙәр, был һүҙҙәр әлеге осраҡҡа бик тә тап килә. Шуға мин ижад азатлығын һайланым.
Әлбиттә, балаларҙы атайһыҙ үҫтереүе ҡыйын. Һинд фәйләсүфтәре лә, балалар тәрбиәһе буйынса күренекле белгес Бенджамин Спок та, әгәр ирең атай абруйына тап килмәй икән, ул терәкте икенсе туғандарҙа табырға тырышырға кәрәк, ти. Мин балаларымды Илгизәр ағайыма арҡаланып тәрбиәләргә тырышам. Башҡорттар электән аҡылға таянған. Беҙҙең ирҙәр бит йә ихтилал, йә һуғыш сығып, ҡырылып ҡына торған. Шуға шәжәрәләр төҙөү зат-зәүерҙәрен күҙ уңынан ысҡындырмай тотоу өсөн уңайлы булғандыр, тием. Атайһыҙ ҡалғандарҙы олаталары, ағалары ҡурсалаған. Өйҙә бер ҡатын абруйы ғына етмәй, балаларҙың холоҡтары боҙола башлай. Аллаға шөкөр, ижад яғынан да, эшҡыуарлыҡ өлкәһендә лә уңышлы ағайым миҫалында тәрбиәләү минең өсөн бик отошло. Ләкин, ҡабатлап әйтәм, минең тормошом яңы быуын өсөн өлгө булмаһын ине. Беҙҙең быуын ҡиммәттәр алмашынған осорға тура килде, күп рухи һынауҙарға дусар булды һәм байтаҡ ир-егеттәребеҙҙең холҡонда, булмышында ошо һынылыш осоро кире эҙемтәләр ҡалдырҙы. Әле беҙҙең милләт нығынып, аяҡҡа баҫып, үҙ ҡиммәттәрен яңыртып, булдырып, баш ҡалҡытып килә һәм яңы быуындың ғаиләгә мөнәсәбәте лә етдирәк, төплөрәк, йәштәр бер-береһенә ихтирамлыраҡ.
Йәштәребеҙ алдында ҡырылып ятып эшләрлек бурыстар байтаҡ. Әле бына Баязит Бикбай тураһында фильм эшләргә йыйынып, әҙәбиәт эҙләһәм, әллә ҡасан яҙылған бер китаптан башҡа нәмә тапманым. Ә бит һәр өлкәлә лә шулай. Оло быуын зыялылары, әсәйем кеүек үк, әллә нисә эште бер юлы атҡарырға мәжбүр. Алмашҡа йәштәр тәр-биәләү зарур – был милләт үҫтереү өсөн төп шарт, тип һанайым. Милләтебеҙгә ҡағылған һәр тарафта бихисап башҡарылмаған эштәр көтөп ятҡанда, бар ваҡытыңды ҡашығаяҡ тирәһендә генә уралып үткәреү хилафтыр. Башыңда әҙме-күпме белемең, аҡылың бар икән, ниәтләп, бер ни атҡармай ятыу яҙыҡ. Хәлебеҙҙән килгәнде эшләргә беҙгә берәү ҙә ҡамасау була алмай бит.
Үҙем был яҡлап ваҡытымды йәлләп тормайым, әсәйем, туғандарым менән бергәләп төрлө әҙәби, ижтимағи, мәғариф өлкәһендәге проекттарға ла тотонабыҙ, төрлө сараларға сценарийҙар ҙа яҙып бирәм, балаларым уҡыған мәктәп тормошонда ла ҡайнарға тырышам. Милләткә нисек ярҙам итә алам, шул кимәлдә эшләйем, һәм быларҙа, – яңғырауыҡлы ишетелгән һымаҡ булһа ла – асылымдыр.
Әҙәбиәткә лә нығыраҡ хеҙмәт итә алыр инем, тип уйлайым да, ләкин кино донъяһы мине барыбер нығыраҡ арбай. Киләсәктә яйлап продюсерлыҡ эшенә лә тотонормон, бәлки. Драматургияла эшләрмен тип уйлайым, әле был өлкәлә бол йыйыу өҫтөндәмен. «Һайрар ҡошом» пьесаһы, яратҡан шағирым Рәми Ғариповҡа бағышланған «Февраль. Буран...», «Өс егет» тамашалары, балалар өсөн яҙылып, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрында ҡуйылған «Рух иле» исемле пьесам буйынса спектакль, театрлаштырылған концерттар аша яйлап ҡына тәжрибә лә тупланып килә. Яңыраҡ төрлө милләт вәкилдәре ҡатнашлығында төшөрөлгән «Карусель» исемле таҫмамды тамашасы хөкөмөнә сығарҙым. Унда инглиз балаһы инглизсә, урыҫтар үҙҙәренсә, беҙҙекеләр башҡортса һөйләшә. Тамашасы бик йылы ҡабул итте.
Хәҙер балалар бер аҙ үҫеп, ҡулым бушаны. Өс көнгә бер булһа ла, иркенләп ултырып, яңы фильм ҡарап, донъяла ниндәй йүнәлештәр үҫешә, ниндәй сәнғәт алымдары һәм яңылыҡтар барлыҡҡа килә икәнен күҙәтеп барырға тырышам, ниһайәт, әҙәби китаптарға ла ваҡыт табам.
Тормошта минең өсөн туғанлыҡ мөнәсәбәттәре ҡиммәт. Әсәйем менән күп нәмәләрҙә ҡараштарыбыҙ тап килә. Иң мөһиме: беҙ – ижадташтар. Уның һымаҡ әсәйҙәр йөҙ йылға бер булалыр. Атайым, ғалим, публицист, заманының арҙаҡлы шәхесе Диҡҡәт Бураҡаев миңә һигеҙ йәш булғанда яҡты донъянан китеп барҙы. Шуға уның менән бергә үткәргән мәлдәрем төш кеүек кенә. Бик матур, сағыу төш, әлбиттә, сөнки атайым менән әсәйем беҙҙе саңғы шыуырға, урманға, парктарға, кино, театр, цирктарға күп йөрөттө. Йәй айҙары атайым геология эштәре менән Башҡортостан буйлап сығып китә. Әсәйем ул эшләгән урында, яҡындағы ауылдан берәй йорт табып, беҙҙе лә ауылда ял иттерә, атайҙан айырмаҫҡа тырыша ине. Атайығыҙ һеҙҙе – дүрт балаһын ныҡ яратты, айырылыуҙы ныҡ ауыр кисерә ине, тип иҫләй әсәйем. Атайым биш бала тураһында хыялланған, әммә кинйәкәйен күрергә насип булмаған. Уныњ ѓүмере өґөлгєндє, Таңсулпан һылыуым әсәйемдең ҡарынында ҡалған. Атайым менән әсәйемә хыял кеүек матур бала сағым өсөн бик рәхмәтлемен.
Әсәйем һәр йәйен балалары, ейәндәре менән тыуған яғында – Ейәнсура районының Ибрай ауылында үткәрә. Быға тиклем халыҡ өсөн тырыштым, хәҙер күберәк өләсәй булып ҡарарға ине, ти. Был да – бәхет. Балаларымдың бәхете. Әсәйемдән күреп, башҡорт ризыҡтарын әҙерләргә, көндәлек тормошта даими ҡулланырға өйрәндек. Улым ҡоротһоҙ ашты ашҡа ла һанамай. Ҡыҙҙарым беҙҙе талҡандан төрлө тәмлекәстәр әҙерләп һыйларға ярата. Бәпестәремдең исемдәре менән дә йыш ҡыҙыҡһыналар. Белеүемсә, башҡортта бер ваҡытта ла тере туғандарҙың исемдәрен ҡабатлап ҡушмайҙар. Ир балаға исем эҙләгәндә, шәжәрә ағасын ҡарайҙар, батырҙарҙың исемен тергеҙеү йолаһы бар. Юрматы улымдың исеме шулай ҡушылды. Ул ырыу башлығы булған. Айназа менән Айсулпандар мин ҡушҡанда һирәк исем ине, хәҙер таралып киттеләр. Исем кешенең булмышына ла тап килергә тейештер. Улым тхэквондоға йөрөгәндә, бер көн күнекмәләрен тыңлап торам, тренер малайымдың исемен бигерәк йыш ҡабатлай, аҙаҡ ҡыҙыҡһынып һорашһам, Юрматы бик баһадирҙарса яңғырай бит, әйтеүе оҡшай, тип ҡуйҙы. Өс баламдың да Фатима Мостафина исемендәге ҡала башҡорт гимназияһында уҡыуы – үҙе бер шатлыҡ. Унда яралған берҙәмлек, дуҫлыҡтың ғүмерлек икәнен беләм. Синыфташтарымдың балалары хәҙер минең балаларым менән бергә уҡый.
Балаға туған телде өйрәтеү, ысынлап та, хәҙерге шарттарҙа ата-әсәләрҙән егәрлелек һәм өҫтәмә көс талап итә. Һәм туған телде белеү юғары мәҙәниәтлелек билдәһе лә булып тора.
Төбәктәге киностудиянан Голливуд кимәлен көтөп булмаһа ла, булғанына шөкөр итеп, милли киноға үҫешер киңлектәр етерлек әле. Милли батырҙарыбыҙ хаҡында таҫмалар юҡ. Салауат Юлаевты һаман да 1941 йылда төшөрөлгән фильмдан ғына ҡарайбыҙ. Күләмле эш аша донъяға күрһәтер өсөн инвестициялар һәм көслө режиссерҙар кәрәк. Тик улар үҙебеҙҙең милләттән булырға тейеш, башҡорт батырының күңел донъяһын бары уның телен, йолаларын белгән, аңлаған кеше генә тулыһынса аса ала. Шуға ла дәртле, дарманлы егет-ҡыҙҙарыбыҙҙың ошо өлкәгә күберәк килеүҙәрен теләйем. Кино сәнғәтендә эшләгән кеше бер ваҡытта ла ас ултырмай ул. Был юҫыҡта аҡса йүнләрлек мөмкинселектәр күбәйгәндән-күбәйә. Үҙебеҙҙең асылды асҡан милли йәнһүрәттәр, балалар киноһы һәм сериалдар ҙа булһын ине. Донъя халыҡтарына билдәле булмаған бай халыҡ ижады һәм милли үҙенсәлектәребеҙҙе ҡулланып төшөрөлгән эштәребеҙ менән донъяны «аһ» иттерер яңы һулышлы таҫмалар төшөрөрлөк рухи хазиналарыбыҙ сикһеҙ беҙҙең. Улар үҙ сәғәтен, үҙ оҫталарын көтә.
Алма ағасынан алыҫ төшмәй, Зөһрә Бураҡаеваның ата-әсәһенән күскән ҡомары, даланы балаларына ла аманат булыр. Затлы заттың заңы – милләт яҙмышы менән бәйле, халыҡтың күпте өмөт итеп ҡарауы иңдәренә әллә күпме яуаплылыҡ һалһа ла, бауырҙаштарының хәстәре менән йәшәү уларҙың үҙҙәренә лә ҡеүәт биреп торған илһам шишмәһелер.
Гөлнара ХӘЛФЕТДИНОВА
яҙып алды. Р. ПОЖИДАЕВ фотолары.
Теги:


text:
Өфөлә Зәйнәб Биишеваның тыуыуына 110 йыл тулыуға ҡарата музей асыла
ӨФӨ, 2017 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфөлә Зәйнәб Биишева музейын асыу күҙаллана. Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның музейында булды. Ижади осрашыуҙа шулай уҡ республиканың Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе Зәки Әлибаев һәм шағирә Лариса Абдуллина ҡатнашты.
Музей яҙыусы оҙаҡ йылдар йәшәгән фатирҙа уның улы ғалим-химик Тельман Әминевтың башланғысы менән булдырылған. Бында көнкүреш предметтары, китапхана шул килеш һаҡланған, Зәйнәб Биишеваның китаптары, ҡулъяҙмалары, портреттары, наградалары, бик күп документтары һәм фотоальбомдар тупланған. Экспозицияларҙан тыш, музейҙа яҙыусының тормошо һәм ижады тураһында электрон материалдар менән танышырға мөмкин.
Ҡунаҡтар китапта тәүге яҙмалар ҡалдырҙы һәм музейҙы артабан үҫтереүҙе тикшерҙе.
«Музей рәсми рәүештә асылмаһа ла, күптәр был хаҡта белә. Бында уҡыусылар, студенттар экскурсияға килә, ижади интеллигенция вәкилдәре, Зәйнәб Биишеваның мираҫын хөрмәт иткәндәр йыш була, – тине Йомабикә Ильясова. – Музейҙың яҙыусы ғаиләһенең тырышлығы менән ойошторолоуы бик ҡыуаныслы. Ләкин эш бының менән генә сикләнергә тейеш түгел. Әлеге башланғысты дәүләт кимәлендә хупларға кәрәк. Йәмғиәт бөйөк кешеләр хаҡында хәтерҙе күмәк тырышлыҡ менән һаҡларға тейеш».
Музейҙы киләһе йылда яҙыусының тыуыуына 110 йыл тулыуға ҡарата асыу билдәләнгән. Шуға тиклем бинаны кеше йәшәмәгән фондҡа күсереү мәсьәләләрен хәл итергә кәрәк. Шулай уҡ музейҙың рәсми сайтын булдырыу пландары бар, теләгән һәр кем ситтән тороп унда тупланған материалдар менән таныша алыр ине.


text:
"Асылыкүл" экологик акцияһы старт ала
Шаршамбы көнө республикала Бөтә донъя ер һәм Парктар
маршы көнө сиктәрендә үткәрелгән "Асылыкүл" акцияһы
башлана. Сара БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология
министрлығы һәм Дәүләкән районы муниципаль районы
хакимиәте тарафынан үткәрелә.
Министрлыҡтың матбуғат секретары Гөлназ Әлмөхәмәтова
хәбәр итеүенсә, акция күлдәге экологик хәлгә йәмәғәтселек
иғтибарын йәлеп итеүгә һәм Асылыкүлде бысраныуҙан һаҡлау
өсөн сығыш яһаусы ойошмаларҙы берләштереүгә йүнәлтелгән.
Урындағы үҙидара органдары һәм БР Экология министрлығынан
тыш, акцияла уҡыусылар, ауыл хужалығы предприятиелары
хеҙмәтсәндәре, экологик йәмәғәт берләшмәләре, киң мәғлүмәт
саралары, балыҡсылар һәм туристар ҡатнаша.
Район хакимиәте бинаһы эргәһендә Бөтә донъя Ер көнөнә
һәм "Асылыкүл" акцияһына арналған митинг үтәсәк. Шулай уҡ
күлдең яр буйы зонаһын йыйыштырыу һәм урындағы халыҡты,
ял итеүселәрҙе тәбиғәткә һаҡсыл ҡарарға саҡырып листовка-
мөрәжәғәттәр таратыу ойоштороласаҡ.
Күлде таҙартыу эшендә кәмендә 100 кеше ҡатнашыр, тип
көтөлә. Дәүләкән ҡалаһының үҙәк урамында фотокүргәҙмә
ойоштороласаҡ, унда күлдең иң бысранған урындарының
һүрәттәре ҡуйыласаҡ.
"Парктар маршы" 1990 йылдан донъяның күп илдәрендә
үткәрелә. Ул халыҡты тәбиғәтте һаҡлау эшмәкәрлегенә йәлеп
итеүгә йүнәлтелгән һәм ҡурсаулыҡтарға, милли парктарға,
заказниктарға, тәбиғәт ҡомартҡыларына ғәмәли ярҙам
күрһәтеүҙең яҡшы ысулы булып тора.
Илебеҙҙә "Парктар маршы"н ойоштороусы һәм яраштырыусы
булып Ҡырағай тәбиғәтте һаҡлау үҙәге сығыш яһай, ул
төбәктәрҙә марштар үткәреүҙә методик ярҙам күрһәтә һәм йыл
һайын был сараның иң яҡшы программаһына конкурстар үткәрә.
"Асылыкүл"дән тыш, республикабыҙҙа "Парктар маршы"
сиктәрендә "Ирәмәл", "Һин ағас ултырттыңмы?" акциялары,
шулай уҡ "Умырзая" операцияһы үткәрелә.


text:
Илтирәк ауылында саҡта быҫҡаҡлап яуа башлаған ямғыр Ҡырмыҫҡалыға етәрәк көсәйҙе лә ҡапыл тынып ҡалды. Уйлап ҡараһаң, хәҙер уның файҙаһы бармы? Хәйер, яуым-төшөм бер ҡасан да артыҡ түгелдер.
"Надежда" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә килеп еткәндә көн тамам аяҙытҡайны. Урман һыҙаты буйлап баҫыуға табан юл алдыҡ. Йыраҡтан һалам эҫкерттәре күренә тип уйлағайныҡ, баҡтиһәң, сөгөлдөр өйөмдәре һуҙылған икән. Шул тиклем оҙон, икенсе осо күренмәй ҙә тиерлек.
– Ҡасан ҡаҙып бөтөрөргә иҫәп тотаһығыҙ? – тип ҡыҙыҡһындыҡ хужалыҡ етәксеһенән.


text:
Эштән ҡыҫҡартылыуҙы барыһы ла тиерлек оло бәлә тип ҡабул итһә, Баймаҡ егете Илнур ШАХМОРАТОВ бер ҙә ҡайғырып тормаған – автостоп менән донъя гиҙергә сығып киткән. Ике айҙа ул 20 мең километр самаһы юл үткән, Ҡытай, Вьетнам, Лаос, Таиланд илдәрен күргән, 150-гә яҡын автомобилгә, ундан ашыу мотоциклға һәм ике поезға ултырған. Иң мөһиме – юл өсөн бер тин дә түләмәгән.
Баш ҡалабыҙҙың 2-се троллейбус маршруты республикалағы әҙиптәрҙең журнал һәм гәзит хеҙмәткәрҙәренең ижад, тәжрибә уртаҡлашыу майҙансығына әүерелде. “Башҡорт драма театры” һәм “Колхоз баҙары” туҡталыштары араһында йөрөүселәр бер мәл Башҡортостанда иң күп тираж менән сыҡҡан фәнни-педагогик һәм методик айлыҡ журналдың – “Башҡортостан уҡытыусыһы”ның – редакция коллективы менән осрашҡайны.
“Әҙәби нағыш” марафоны “Башҡортостандың төньяҡ ҡапҡаһы” тип нарыҡланған Яңауылда үҙенең 40-сы туҡталышын яһаны. Ирәкте, ҡыр-танып һәм урман-гәрәй башҡорттарының вариҫтары йәшәгән Тәтешле районы вәкилдәре эстафетаны үткән йомала үҙҙәренең ҡан ҡәрҙәштәре – шул уҡ урман-гәрәй һәм уран ырыуҙары вәкилдәре – төбәк иткән Яңауыл районына тапшырҙы.
— Таң атҡан һайын көн тыуып тора. Шулай туҡһанға ла еткәнме-е-ен, — ти Балтас районының Нөркә ауылында ғүмер кисергән хеҙмәт ветераны Ғәмбәриә Риянова. Татарстандың Аҙнаҡай районындағы Малбағыш ауылында 1925 йылда донъяға килгән ул. Ун биш йәшенәсә ете класс белем алырға өлгөрә, артабан күп тиңдәштәре кеүек Мәскәү ҡалаһы янына торф сығарыу эшенә ебәрелә. Күп тә үтмәй, Бөйөк Ватан һуғышы башлана.
Хоҙайҙың берҙән-берлеген инҡар итеүсе, бик тырышҡанда (секта талаптарын үтәүҙә, әлбиттә) әҙәм балаһы ла Аллаһ дәрәжәһенә күтәрелә ала, тип раҫлаусы, күп ҡатынлылыҡты алға һөрөүсе ағымдарҙың береһе — мормондар сектаһы. Бында иң хәүефлеһе, минеңсә, сектаның күңелдәргә расизм орлоҡтары сәсеүендә. Ул тәүләп ХIХ быуат баштарында Америка Ҡушма Штаттарында яралғанлыҡтан, расизмдың тәүге билдәләре негрҙарға ҡаршы йүнәлтелә.
Мәктәп. Был һүҙ һәр милләт телендә төрлөсә яңғыраһа ла, мәғәнәһе, маҡсаты бер — балаға белем биреү, уны шәхес, ил тотҡаһы булырҙай кеше итеп үҫтереү. Һәр осор мәктәпкә үҙ талаптарын ҡуя. Шуға ла мәғариф өлкәһендә бер туҡтауһыҙ үҙгәреш, заманға бәйле яңыртыуҙар булып тороуына ғәжәпләнәһе түгел.
“Әстәғәфирулла! “Салауат Юлаев” – һуңғы урында”. Сентябрь уртаһында көйәрмәндәр ауыҙынан шундай һүҙҙәр йыш ишетелде. “Өфө-Арена”ға йөрөүселәр ҙә ҡырҡа кәмене.
Мәғлүмәттәр заманында йәшәүебеҙгә ҡарамаҫтан, халыҡҡа һәр ваҡыт мәғрифәт кәрәк. Ул үҙе, бигүк һиҙеп еткермәһә лә, рухи остаздарының аҡылына таянып эш итә. Мифтахетдин Аҡмулла, Дмитрий Лихачев, Мостай Кәрим. Ошо бөйөк өс кешенең ижадында, фекерләү даирәһендә һәм рухи донъяһында бихисап уртаҡлыҡ күрәм. Ватандаштарыбыҙҙың өсөһө лә наҙанлыҡ баҫып барған донъяны яҡтыртырға, дорфалыҡты нәзәкәтлелек аша еңергә, һәр нәмәне йөрәк күҙе менән күрергә өйрәтә торғайны. Хафа-хәсрәт саманан ашып, йөрәк күкрәктә ситлеккә ябылған бахыр ҡоштай сәбәләнгән саҡтарҙа әйләнәбеҙ ҙә Аҡмуллаға, Дмитрий Сергеевичҡа, Мостафа ағайға күҙ төбәйбеҙ. Дөрөҫөрәге, уларҙың ижадынан һәм тормошонан үҙебеҙгә генә билдәле һуҡмаҡтар эҙләйбеҙ.
Йыш ҡына телефонға төрлө кеше шылтырата, мәҫәлән, төрлө банк, телефон операторҙары. Алдан иҫкәртеп ҡуялар: “Һөйләшеү яҙылып бара”. Йәнәһе, ул-был була ҡалһа, уның һеҙгә ҡаршы ҡулланылыуы ихтимал. Күп йәмәғәт урындарында махсус иҫкәртеү элеп ҡуйылған: “Видеотөшөрөү бара”. Халыҡ был хәлгә өйрәнеп тә бөттө шикелле. Теге йәки был кешенең икенсе берәүҙе йәшерен рәүештә төшөрөп алған сюжеттары йыш ҡына енәйәт эштәрен асыуға булышлыҡ итә.
Грецияла “Сириза” партияһының сираттағы мәртәбә еңеү яулауы, АҠШ менән Рәсәйҙең Сүриәләге низағты бергәләп хәл итергә ынтылыуы, Израиль премьер-министры Биньямин Нетаньяхуҙың ҡапыл Мәскәүгә килеүе һәм башҡа ваҡиғалар уҙған арауыҡта иғтибар үҙәгендә булды.


text:
Элек бындай эшкә иң уңған ҡыҙҙарҙы ғына саҡырғандар, ни тиһәң дә, ҡаҙ йолҡоу еңел түгел. Саҡырылмағандары үпкәләгән, сөнки өмәлә, оҫталыҡты, өлгөрлөктө күрһәтеүҙән тыш, төрлө быуын кешеләре менән аралашыу — үҙе бер мәртәбә, оло тормош мәктәбе. Был көндө өйләнмәгән егеттәр үҙҙәренә кәләш күҙләгән, кисен ҡунаҡ саҡырғандар. Табын түрендә, әлбиттә, тәмле ҡаҙ ите булған.
Элек бындай эшкә иң уңған ҡыҙҙарҙы ғына саҡырғандар, ни тиһәң дә, ҡаҙ йолҡоу еңел түгел. Саҡырылмағандары үпкәләгән, сөнки өмәлә, оҫталыҡты, өлгөрлөктө күрһәтеүҙән тыш, төрлө быуын кешеләре менән аралашыу — үҙе бер мәртәбә, оло тормош мәктәбе. Был көндө өйләнмәгән егеттәр үҙҙәренә кәләш күҙләгән, кисен ҡунаҡ саҡырғандар. Табын түрендә, әлбиттә, тәмле ҡаҙ ите булған.
Маҡсатың аныҡ, яҡты икән, ҡаҙаныштар ҙа үтә татлы. Быны “Тамыр” балалар һәм үҫмерҙәр телеканалы коллективы һәр уңышы менән раҫлап килә. Уларҙың “ТЭФИ-Төбәк-2012” конкурсында еңеп сығыуы республика халҡы өсөн тағы ла бер ҙур бүләк булды.
Һөнәри телевизион премияға быйыл 535 эш дәғүә иткән. Еңеүселәрҙе Ҡазан ҡалаһында тәбрикләнеләр. Беҙҙең “Тамыр”ҙың бер түгел, өс проекты юғары баһаланды! Республикаға, милләтебеҙгә дан килтергән ҙур ҡаҙанышы менән ҡотлап, телеканалдың директоры Гөлназ Ҡолһаринаға мөрәжәғәт иттек.
Хаҡлыҡ йырсыһы--- // 3-12-2012, 23:04
Уҡыу йортоноң ректоры Раил Әсәҙуллин әйтеүенсә, быйыл студенттарҙың тәҡдиме менән 5 декабрҙә йәштәрҙең халыҡ-ара этнофестивале үтәсәк. Уның маҡсаты — төрлө милләт йәштәре араһында мәҙәниәткә, ғөрөф-ғәҙәттәргә һөйөү тәрбиәләү.
Бынан алдағы уйындарҙа Мәскәү янының “Атлант”ынан, Ярославлдең “Локомотив”ынан еңелгән “Салауат Юлаев” егеттәренең кәйефе шәптән түгел ине. Уларҙың был юлы бөтөн көсөн һалып, бары еңергә тигән маҡсат менән уйнауы баштан уҡ һиҙелде.
Район Советы ҡарарына ярашлы, Илеш районында — Мостафин Илдар Иршат улы, Ҡалтасы районында — Садыров Юрий Минзарипович, Туймазы районында — Хәйруллин Рәшит Хөснулла улы, Яңауыл районында Вәзиғәтов Илшат Әғзәм улы хакимиәт башлығы итеп тәғәйенләнде.
5 декабрҙә көндөҙгө сәғәт 2-нән 4-кә тиклем Мәсетле районы хакимиәте бинаһында (Оло Ыҡтамаҡ ауылы, Ленин урамы, 20) Башҡортостандың Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы начальнигы А.А. Ғәниева,
6 декабрҙә иртәнге сәғәт 11-ҙән көндөҙгө сәғәт 1-гә тиклем Благовар районы хакимиәте бинаһында (Языков ауылы, Ленин урамы, 37) Башҡортостандың Гражданлыҡ хәле акттарын теркәү идаралығы начальнигы урынбаҫары А.М. Фәттәхова халыҡты ҡабул итә.
Республика башлығы “бәләкәй ҡалалар” тигән билдәләмә менән килешмәүен белдерҙе. Уның фекеренсә, “теге йәки был ҡалала йәшәгән кешегә үҙ төйәге бер ваҡытта ла бәләкәй булмай”.
— Үҙгәрештәр күҙәтелһә лә, алға китеш барлығын бөтәбеҙ ҙә күрәбеҙ. Беҙ көрсөктән дә, һалҡын елдәрҙән дә, ҡануниәттәге үҙгәрештәрҙән дә ҡурҡмайбыҙ. Алға барыуҙы туҡтатыу мөмкин түгел, — тине Президент.


text:
— Ҡамса Мортазиндың өсөнсө китабы публицистик булыуы менән үҙенсәлекле, – тип таныштырҙы тантананы алып барыусы Гөлсирә Ғүмәрова.
Арғаяш районынан килгән “Таң нурҙары” әҙәби берекмәһе ағзаһы, шағирә Сажиҙә Хәлилова, китапҡа төплө анализ яһағас:
Йәшермәйем, күптәрҙең уңышы тураһында ғына яҙыуҙы һорағаны бар, ә бына “минустар”ҙы мөмкинлеккә тиңләгәндәрен беренсе тапҡыр ишетәм.
Ысын мәғәнәһендә оло хазина утрауы, улай ғына түгел, тотош бер илаһи донъя был. Береһенең дә ишеген тулҡынланмайынса асыу мөмкин түгел.
Райондың үҙәкләштерелгән китапханалар селтәренә мөрәжәғәт итәбеҙ.
Беҙ мал һанын ошо өс һыйырҙан башлап өс көтөүлеккә тиклем еткергән “тылсымсы” биләмәһенә килеп индек.


text:
«Байыҡ» еңеүселәре аталды
«Байыҡ» II Республика балалар башҡорт бейеүҙәре конкурсы еңеүселәре иҫәбенә 70 солист, дуэт һәм триола ҡатнашыусы, ун ансамбль һәм дүрт хореограф инде.
Был тиклем лауреаттар һанына ғәжәпләнерлек түгел: финалда 200-ҙән ашыу йәш бейеүсе ҡатнашты. Улар йәш категориялары буйынса бүленде: 3-тән 10 йәшкә һәм 10-дан 15 йәшкә тиклемге. Конкурс 16 номинация буйынса үткәрелде, улар араһында «Өмөт», «Йыл асышы», «Мөләйемлелек», «Тамашасы һөйөүе призы», «Ир-егеттәр бейеүе традицияларын һаҡлаған өсөн», «Сюжетлы бейеү», «Яңылыҡ» һәм башҡалар.
Гран-приға лайыҡ иң яҡшы ансамбль тип Ишембай районынан «Тәйрүк» танылды. Беренсе урынды Хәйбулла районының «Йондоҙсоҡ» коллективы яуланы, икенсене — «Ынйыҡай» (Сибай), өсөнсө урынды – «Малайҙар» (Ейәнсура районы).
Кесе йәштәгеләр төркөмөндә Учалы районынан Фидель Кәримов Гран-при яуланы. Беренсе урында – Белорет районынан Айгиз Мортазин һәм Сибайҙан Алина Афзалова менән Хәлил Үтәбаев составындағы дуэт. Икенсе урынды жюри Учалы районынан Наҙгөл Зәйнәшеваға бирҙе, өсөнсөнө – Сибайҙан Динар Баязитовҡа, Бөрйән районынан Айсар Нәбиуллинға һәм Йылайырҙан Ғәҙел Шаһиевҡа.
Өлкән йәштәгеләр төркөмөндә Гран-приға Йылайыр районынан Мөхәмәт Нәзиров эйә булды. Беренсе урынды Әбйәлил районынан Илдар Шакиров һәм Учалы районынан ижади трио: Яна Хөснөтдинова, Ләйлә Ситдиҡова һәм Карина Ғәйнетдинова яуланы. Икенсе урында – Дүртөйлө районынан Артур Рәхимйәнов, Әбйәлилдән Гүзәлиә Әхмәтйәнова, шулай уҡ Йылайырҙан трио: Алмас Такалов, Рәсим Сыңғыҙов һәм Филүс Ғәлиәскәров. Өсөнсө урынды Өфөнән Диана Айытҡолова, Йәрмәкәй районынан Руслан Мөхәмәтшин менән Эльвира Мөхәмәтйәнова составындағы дуэт һәм Бөрйән районынан трио: Диана Вәлитова, Дилбәр Хәкимова, Наилә Нурдәүләтова алды.
Коллективтар етәкселәре араһында Артур Мөхәмәтйәнов (Ишембайҙан «Тәйрүк») һәм Зөлфиә Ҡолбәйетова (Учалынан «Сулпылар») айырылып торҙо. Хореографтар араһында Йылайыр районынан Азамат Кәримов һәм Белореттан Рәйес Низаметдинов иң яҡшылар тип танылды.


text:
Владимир Путин Төркиәгә ҡаршы иҡтисади санкциялар тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Рәсәй Президенты Владимир Путин Төркиәгә ҡаршы иҡтисади санкциялар тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Ошо хаҡта Кремлдең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Документҡа ярашлы, илебеҙ биләмәһендә Төркиә тауарҙарының ҡайһы бер төрҙәрен индереүҙе күҙ уңында тотҡан тышҡы иҡтисади операцияларҙы ваҡытлыса сикләү индерелә. Уларҙың исемлеген Рәсәй Хөкүмәте билдәләйәсәк.
Санкциялар Рәсәйҙә хеҙмәттәр күрһәтеүсе төрөк компанияларына ла ҡағылды. Киләһе йылдың 1 ғинуарынан эш биреүселәргә Төркиә граждандарын эшкә йәлеп итеү тыйыла. Бынан тыш, туроператорҙарға һәм турагенттарға Төркиәгә юллама һатмаҫҡа кәңәш ителә.
«Известия» гәзите иҡтисади санкцияларҙың яҡынса исемлеген Рәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығына яҡын булған сығанаҡтан алған. Хөкүмәт Төркиәнән эре мөгөҙлө мал, ҡош ите, ыҫланған ит, һөт һәм һөт продукцияһы, балыҡ, сәтләүек, еләк-емеш, йәшелсә индереүҙе тыйырға әҙер.
Тулы исемлек 1 декабргә тиклем баҫылып сығасаҡ.


text:
Фото:
БР буйынса Пенсия фонды бүлексәһе эш менән тәьмин итеүселәргә яңы программа әҙерләгән
Фото:
Рәсәй Федерацияһы Пенсия фонды сайтында эш биреүселәр өсөн Башҡортостан Республикаһы буйынса Рәсәй Пенсия фонды бүлексәһе менән әҙерләнгән «CheckXML –UFA» программаһы ҡуйылған. Пенсия фонды менән был программа Рәсәй Федерацияһының барлыҡ төбәгендә ҡулланыу өсөн ҡабул ителгән һәм пенсион страховкалау менән мотлаҡ медицина страховкалауына иҫәпләнгән һәм түләнгән страховка иғәнәләре тураһында иҫәп-хисап алып барыуға форматлы-логик контроль өсөн тәғәйенләнгән.
Пенсия фонды бүлексәһенең матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, Пенсия фондының барлыҡ төбәк бүлексәләре ҡулланылышындағы республика Бүлексәһе етештергән был берҙән-бер программа түгел. Уларҙың төп өҫтөнлөгө — интерфейстың ябайлығы һәм функционалдың тулылығы.
«CheckXML–UFA» форматлы-логик контроль программаһының 1,05В версияһы Рәсәй Федерацияһы Пенсия фондының сайтында һәм Башҡортостан Республикаһы буйынса Рәсәй Пенсия фонды бүлексәһе битендә урынлаштырылған: http://www.pfrf.ru/ot_bashkor/administrirovanie/12658.html.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Яңауыл районда булды
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Яңауыл районында булды. Эш сәфәре дауамында республика башлығы бер нисә ауыл хужалығы һәм сәнәғәт предприятиелары эшмәкәрлеге менән танышты. Улар иҫәбендә һөтсөлөк комплексы, теплица хужалығы һәм башҡа ойошмалар ҙа бар ине.
Районда ҙур һөтсөлөк комплексы сафҡа индереләсәк.
Комплекс 2007 йылда уҡ төҙөлә башлаған. Әммә 2008 йылғы иҡтисади көрсөк арҡаһында эштәр туҡталып торған. «Промцентр» күп профилле предприятиеһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең хужаһы Рәсәй ауыл хужалығы банкыһында кредит алып, уны ҡаплай алмаған. Һөҙөмтәлә комплекс банкта залогта ҡала.
21 июлдә электрон сауҙа башланасаҡ, уның һөҙөмтәһендә предприятиеның яңы хужаһы билдәләнәсәк. Комплекстың аукциондағы башланғыс хаҡы — 164 миллион, минималь хаҡы 125 миллион һум тәшкил итәсәк.
Комплекс заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған һәм 1200 баш һыйыр тотоуға иҫәпләнгән. Был предприятиены сафҡа индереү менән Яңауыл һәм Нефтекама һөт эшкәртеү предприятиелары ҡыҙыҡһына.
Районда бейек теплицалар ҙа төҙөлә. «Нефтекама» теплица комбинаты төҙөлөшө буйынса дирекция етәкселеге уларҙы төҙөүгә бәйле пландары менән уртаҡлашты.
Киҫәкҡайын ауылындағы был предприятие — районда уңышлы эшләгәндәрҙең береһе. Былтыр Киҫәкҡайында 600 тонна ҡыяр һәм 400 тоннанан ашыу томат йыйып алынған. Бер квадрат метрҙан предприятие йәшелсәселәре 40 килограмға тиклем помидор ала. Ә бейек теплицалар төҙөлһә, уңдырышлыҡтың 65-70 килограмға тиклем күтәрелеүе мөмкин.
Бөгөн өс гектарҙа йәшелсәләр һәм тәмләткес үләндәр үҫтерелә, ләкин коммуникациялар 9 гектарға тиклем ябык грунтты файҙаланырға мөмкинлек бирә. Эштәрҙе йәйелдереү өсөн мөмкинлектәр бар. Өс гектарҙағы төҙөлөп бөтмәгән теплицаларҙы предприятие «Алексеевка» совхозы өлгөһөндә бейек итеп эшләргә планлаштыра. Бының өсөн өҫтәмә рәүештә 400 млн һум талап ителә.
Урындағы продукция Нефтекамаға, Яңауылға, шулай уҡ республиканың төньяғындағы 11 районға оҙатыла. Йыллыҡ әйләнеш яҡынса 36 миллион һум тәшкил итә.
Предприятие хеҙмәткәрҙәре конкуренттарҙың намыҫһыҙлығы хаҡында ла һөйләне. Улар «Киҫәкҡайын» бренды аҫтында сит илдә етештерелгән насар сифатлы йәшелсәләр һата.
Әлеге ваҡытта теплица хужалығында 70 кеше эшләй. Йәшелсәләр йыйыу аҙнаһына ике тапҡыр башҡарыла. Кисә, мәҫәлән, бында 6,5 тонна витаминлы продукция йыйып алынған.
Рөстәм Хәмитов теплицаларҙы ҡарап сыҡты һәм бында үҫтерелгән йәшелсәләрҙән ауыҙ итте. Башҡортостан Президенты томаттарҙың тәмен баһалап, предприятиены «Президент өҫтәле поставкалаусыһы» исеменә лайыҡ, тип билдәләне.
Сәфәре барышында БР Президенты «Монетка» һәм «Магнит» магазиндарына инде һәм Яңауыл халҡына серегән картуф һатыуҙарына шаһит булды.
Картуф ҡына түгел, башҡа йәшелсәләр – һуған, помидор ҙа насар сифатлы булып сыҡты. Рөстәм Хәмитов магазин кәштәләрендә урындағы етештереүселәрҙең тауарҙарының бөтөнләй булмауына иғтибар итте. Һөт продукцияһын Һамарҙан, Новосибирскиҙан, Воронеж, Силәбе, Екатеринбургтан ташыйҙар. Хатта удмурт ауылы Малая Пурганан килтерелгәне лә бар.
Ҡаланан бер нисә километр алыҫлыҡта ғына урындағы йәшелсәселәрҙең бик яҡшы продукция үҫтереүенә ҡарамаҫтан, кәштәләге помидорҙар Тольяттинан ҡайтарылған.
Яңауылдың 10 бәләкәй икмәкханаһы бар, ләкин магазин кәштәләрендә уларҙың продукцияһын күрмәҫһең. Республика башлығы популяр сауҙа селтәрҙәрендә Башҡортостанда ҡойолған минераль һыуҙы ла тапманы. Магазинда араҡы ғына урында етештерелгән булып сыҡты.
—Беҙ Свердловскиға, Һарытауға, Ижевск һәм Силәбегә эшләйбеҙ булып сыға, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бындай шарттарҙа урындағы етештереүсегә нисек үҫешергә һуң?
Магазиндарҙың урындағы продукцияны реализацияға алыуҙарына өлгәшергә кәрәк, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Президенты кәштәләге тауарҙарҙың нисек урынлаштырылыуына ла иғтибар итте. Улар бер-береһенә өйөлгән, шуға күрә эстетик йөҙө лә шәптән түгел.
Республика башлығы бала саҡта икмәккә ихтирам менән ҡарарға һәм уны баш түбән һалмаҫҡа өйрәтеүҙәрен билдәләне. Рөстәм Хәмитов һатыусыларҙан да икмәккә хөрмәт менән ҡарауҙарын талап итте.
Сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда каркаслы йорттар төҙөлөшөн үҫтереү өсөн перспективалар булыуына ла инанды. Ул Яңауылдың һүтелмәй торған опалубка заводында булды. Предприятиела каркаслы биналар өсөн плиталар етештерелә.
Бында йылына 400 самаһы ошондай плита сығарыла. Был 100 мең квадрат метр торлаҡ төҙөүгә етә. Башҡортостан Президентына әлеге мәлдә заводта каркаслы йорттарҙың 15 макеты әҙерләнеүе хаҡында һөйләнеләр.
Аҙ ҡатлы йортто бер аҙнала йыйырға мөмкин. Шул уҡ мәлдә бер квадрат метрҙың хаҡы, бөтөн эске коммуникацияларҙы ла иҫәпкә алып, биҙәкләү эштәренең яртылаш әҙер вариантында – 12-13 мең, биҙәү эштәре тулыһынса башҡарылғандарыныҡы квадрат метрына 16 мең һум торасаҡ.
Предприятие белгестәре раҫлауынса, плиталарҙан төҙөлгән йорт йылыны яҡшы тота. Асыҡланыуынса, бындай принцип буйынса аҙ ҡатлы коттедждар ғына түгел, күп ҡатлы йорттар ҙа төҙөргә мөмкин. Әле үк өс-дүрт ҡатлы йорттар төҙөлөшөн тормошҡа ашырырлыҡ, перспективала плиталарҙан 20 ҡатлыларын да күтәрергә мөмкин буласаҡ.
Әлеге ваҡытта Яңауылда плиталарҙан 800 өй күтәреүгә участка әҙерләнә. Яҡын арала ҡалала күләмле төҙөлөш йәйелдереләсәк. Тулы ҡеүәтенә эшләй башлағас, предприятие 130 кешене эш урыны менән тәьмин итәсәк.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов Яңауыл районы башлығы Илшат Вәзиғәтов менән берлектә Яңауылдағы Хәрби һәм хеҙмәт даны монументы янындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды.
Был Монументта һуғыш һәм локаль конфликттар ваҡытында һәләк булғандарҙың исемдәре уйып яҙылған. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ғына район фронтта ете мең самаһы кешеһен юғалтҡан.
Һәләк булғандарҙы Рөстәм Хәмитов менән Илшат Вәзиғәтов бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды.
Яңауылда был көндө коляскалар парады ла үтте. Был ваҡиға Ҡала көнө һәм Башҡортостан Президенты Рәстәм Хәмитовтың килеүенә тап килде.
Республика башлығы сабыйҙар һәм уларҙың ата-әсәләре менән аралашты һәм уларҙың балалар баҡсаһында урындар етешмәүе кеүек проблемаһын яҡшы белеүен әйтте. Бөгөн Яңауыл районында меңгә яҡын кеше балалар баҡсаһына сиратта тора.
Балалар баҡсаһы төҙөлөшө өсөн республика бюджетынан тейешле ярҙам күрһәтеләсәк. Район башлығы Илшат Вәзиғәтов әйтеүенсә, быйыл уҡ Яңауылда 160 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөләсәк. Ләкин был ғына етмәй, әлбиттә. Өҫтәүенә, районда тыуым да һәйбәт – былтыр бында 700 бала тыуған. Шулай булғас, балалар баҡсаһына ихтыяж арта ғына.


text:
Шәкәр сөгөлдөрөн йыйыу Башҡортостандың биш районында алып барыла
Республиканың биш районында – Әлшәйҙә, Благоварҙа, Бүздәктә, Мәләүездә һәм Шишмәлә — шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алыу эштәре алып барыла. Үткән аҙна аҙағындағы мәғлүмәттәргә ярашлы, планлаштырылған 64039 гектарҙың 1160-ында татлы тамыраҙыҡтар йыйып алынған. Уртаса уңыш гектарынан 253 центнерға етә, әлегә йәмғеһе 29325 тонна сөгөлдөр ҡаҙып алынған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был техник культураны үҫтереү менән быйыл республиканың 27 районында шөғөлләнәләр. Шәкәр сөгөлдөрөнә иң ҙур майҙан Әлшәй районында ҡалдырылған – бында 7101 гектарҙа урып йыйыу эштәрен үткәрергә тура киләсәк. Әлегә район хужалыҡтары 350 гектар майҙандағы уңышын йыйып алған.


text:
46-сы Йәйге халыҡ-ара балалар уйындары миҙалсылары ҡайтты
19 июлдә Өфөгә 46-сы Йәйге халыҡ-ара балалар уйындарында ҡатнашыусылар әйләнеп ҡайтты. Ярыштар Көньяҡ Кореяның Дэгу ҡалаһында үтте. Рәсәй исеменән Тула һәм Өфө ҡалалары спортсылары сығыш яһаны. Тула футболсылары ил өсөн «алтын» яуланы.
Өфө йыйылма командаһына баш ҡаланың спорт мәктәптәренән 18 уҡыусы, шулай уҡ уларҙың тренерҙары инде.
Башҡортостан спортсылары теннис, еңел атлетика, йөҙөү һәм тхэквондо буйынса призлы урындар өсөн көс һынашты. Әммә файтерҙар ғына миҙалдар яулай алды. Айҙар Усманов (ауырлыҡ категорияһы – 40 кг) һәм Эльвина Хәкимова (40 кг) чемпион булды, Эвелина Мосабирова (50 кг) — «көмөш», Иван Кортунов (50 кг) — «бронза» яуланы.
Аэропортта миҙалсыларҙы туғандары, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәптәре, БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Өфө хакимиәте һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡаршы алды.
Спортсыларҙан тыш, Көньяҡ Кореяла үткән уйындарҙан БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һәм башҡа рәсми кешеләр составындағы делегация ҡайтты.
Ярыштар тамамланғас, Өфө спортсыларына тантаналы рәүештә Халыҡ-ара балалар уйындарының флагы тапшырылды: Башҡортостан баш ҡалаһында 2013 йылдың февралендә VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары үтә.


text:
Башҡортостан баш ҡалаһына Ҡаҙағстандан «Дуҫлыҡ каруаны» килде
Өфөгә Ҡаҙағстандан «Дуҫлыҡ каруаны» килде. Ҡунаҡтарҙы бөгөн, 6 августа, «Ихлас» мәсетендә ҡаршы алдылар.
Ҡунаҡтар алдында Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин сығыш яһаны. Үҙенең сәләмләү һүҙендә мөфтөй сәфәрҙең Ураҙа айы менән бер ваҡытҡа тап килеүен билдәләне. Ул каруанға татыулыҡ, дуҫлыҡ, изге миссияның хәйерле тамамланыуын теләне.
Шулай уҡ мәсеткә килгән кешеләр алдында «Дуҫлыҡ каруаны» етәксеһе – Ҡаҙағстандағы Чимкент ҡалаһы татарҙары һәм башҡорттарының этномәҙәни берләшмәһе рәйесе Арыҫлан Абдуллин сығыш яһаны. Үҙенең сәләмләү һүҙендә ул каруан ойоштороу идеяһының биш йыл элек Ҡаҙағстанда үткән Бөтә донъя татарҙары конгресында барлыҡҡа килеүе хаҡында әйтте. Бөгөн уның составында – 12 кеше. Улар араһында йырсылар, музыканттар, эшҡыуарҙар, уҡытыусылар, студенттар бар. Сәйәхәтселәр Өфөгә Чимкенттан Караганда һәм Кустанай ҡалалары аша килгән. Артабан улар Аҡтүбәгә юлланасаҡ. Сәфәр Ҡыҙыл Урҙа ҡалаһында тамамланасаҡ.
Арыҫлан Абдуллин билдәләүенсә, «Дуҫлыҡ каруаны» төрлө ҡалаларҙа йәшәгән ижади кешеләргә үҙ-ара аралашыу, башҡа төбәктәрҙең мәҙәниәтен өйрәнеү мөмкинлеген бирә. Шулай уҡ Финляндия, Ҡытай һәм Төркиәгә сәфәрҙәр маршруттары әҙерләнгән, тип хәбәр ителә islamrb.ru порталында.


text:
Республикала байрам һәм ял көндәрендә март айы өсөн пенсия таратыу графигы билдәле булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан бүлексәһе байрам һәм ял көндәрендә март айы өсөн пенсия таратыу графигын баҫтырып сығарҙы.
2 мартта пенсия 3-ө һәм 4-е өсөн, 3 мартта — 3-ө, 4-е, 5-е һәм 6-һы өсөн; 4 мартта — 4-е, 5-е, 6-һы, 7-һе һәм 8-е өсөн; 5 мартта — 5-е, 6-һы, 7-һе һәм 8-е өсөн; 7 мартта — 7-һе һәм 8-е өсөн таратыла. 9 марттан пенсия ғәҙәти тәртип буйынса килтерелә.
Кредит ойошмаларына аҡса 11 мартта күсерелә, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Пенсия фонды Башҡортостан бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Ғинуар-февралдә мәшғүллек хеҙмәтенә 38700 вакансия тураһында мәғлүмәт бирелгән
Быйыл ғинуар–февралдә Башҡортостанда көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансияларҙың нисбәте 1-гә тиң булған. Рәсми теркәлгән эшһеҙлек кимәле республикала 1,5 процентты тәшкил итә.
БР Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, ошо ике айҙа республикалағы эш биреүселәрҙән 38700-ҙән ашыу вакансия тураһында мәғлүмәт бирелгән. Ошо уҡ ваҡытта февраль аҙағына ҡарата Башҡортостандың мәшғүллек хеҙмәте органдарына бирелгән заявкалар буйынса, хеҙмәткәрҙәргә мохтажлыҡ 31300 кешегә тиерлек еткән.
Үҙ сиратында февраль аҙағында мәшғүллек хеҙмәтендә иҫәптә торған эшһеҙҙәрҙең рәсми иҫәбе 31 меңгә яҡын кешене тәшкил иткән.
Шул уҡ ваҡытта, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, Башҡортостанда эшһеҙҙәр иҫәбе 139 мең кешенән аша. Дөйөм эшһеҙлек кимәле – 6,7 процент.


text:
Төбәктә 2020 йылға тиклем урман хужалығын үҫтереү буйынса маҡсатлы программа булдырыласаҡ
Алдағы ваҡытта Башҡортостанда «2012-2020 йылдарға Башҡортостан Республикаһында урман хужалығын үҫтереү» республика маҡсатлы программаһы раҫланасаҡ. Уға федераль һәм шулай уҡ республика бюджеттарынан средстволар йүнәлтеләсәк. Аныҡ сумма әлегә билдәле түгел, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Урман хужалығы министрлығынан.
Төбәктең урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин фекеренсә, программаны уңышлы тормошҡа ашырғанда, Башҡортостан был тармаҡта үҫешеүҙе дауам итеп, тышҡы һәм эске баҙарҙарҙа урман комплексының конкурентлыҡҡа һәләтен арттырып ҡына ҡалмаясаҡ, ә тәбиғәт ресурстарын рациональ ҡулланыу принциптарын да һаҡлап ҡаласаҡ.


text:
Силәбелә Башҡортостан Конституцияһы көнөндә тантаналы ҡабул итеү ойошторолдо
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Силәбелә Башҡортостан Конституцияһы көнө уңайынан тантаналы ҡабул итеү ойошторолдо. Уны Башҡортостандың Урал федераль округындағы вәкиле Амур Хәбибуллин үткәрҙе. Байрамда Силәбе өлкәһе губернаторы урынбаҫары Вадим Евдокимов, Силәбе мэры Евгений Тефтелев, Венгрияның генераль консулы Пал Фабиан, Ингушетия Республикаһының тулы хоҡуҡлы вәкиле Көрәш Аушев, Златуст мэры Вячеслав Жилин, милли район башлыҡтары Исрафил Вәлишин һәм Сибәғәтулла Әминев, Силәбе өлкәһе һәм Төмәндең башҡорт йәмәғәтселеге ҡатнашты.
Тантана сиктәрендә протокол осрашыуы булды, Рәсәй һәм Башҡортостан гимндары яңғыраны, Амур Хәбибуллин байрам телмәре менән сығыш яһаны. Кисә үҙешмәкәр музыканттар башҡарыуында милли-мәҙәни программа менән дауам итте.
Амур Хәбибуллин сәләмләү һүҙендә республика һәм Урал төбәктәре араһында уртаҡлыҡтар күп булыуын билдәләне. Ул төбәктәр араһында артабанғы күп йыллыҡ һәм күп яҡлы хеҙмәттәшлеккә ышаныс белдерҙе.
«Мин ысын күңелдән Башҡортостан халҡын милли байрам менән ҡотлайым. Үҙ-ара файҙалы партнерлыҡты үҫтереү, халыҡтарыбыҙ араһында эшлекле, иҡтисади һәм мәҙәни бәйләнештәрҙе киңәйтеү йәһәтенән уңыштар теләйем. Ныҡлы сәләмәтлек, бәхет һәм именлек һеҙгә», — тине Силәбе өлкәһе губернаторы урынбаҫары.
Йыйылыусылар Башҡортостан иҡтисадын үҫтереү темптарына ҡыҙыҡһыныу белдерҙе һәм республиканың ҡеүәтенә юғары баһа бирҙе. Осрашыу барышында башҡорт мәҙәниәте этнографияһы күргәҙмәһе ойошторолдо, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.


text:
Хәстәрлектәр күп булһа ла
21 мая 2014 йыл | Хаттар
Яҙ етеп йорт алды мәшәҡәттәре башланыу менән редакцияға хаттар ағымы бермә-бер кәмей. Ә был инде гәзитебеҙҙең ауыл тормошона ныҡлы бәйле булыуы тураһында һөйләй.
Апрелдә гәзит уҡыусыларҙан барлығы 84 хат алдыҡ. Һан яғынан әҙ булһалар ҙа, хат–хәбәрҙәр географик яҡтан шаҡтай киң, йөкмәткеле, авторҙарҙың ишлелеге күҙгә ташланды. Сәйетбабанан Рәүилә Лоҡманованың Өфө ҡалаһында үткән "Наурыз байрамы” хаҡындағы, Туғайҙан Әминә Вахитованың "Йөрәктә һаҡланған яралар”, Аҡкүлдән Нәсимә Йәнбәкованың апаһы тураһында яҙған "Ғаилә ғорурлығы” тигән мәҡәләләрен гәзит уҡыусылар яратып уҡығандыр, тибеҙ. Ҡотлоғужа ауылынан Рәдиф Халиҡов ҡортсолоҡ менән шөғөлләнеүселәргә кәңәштәрен бирһә, ЮХХДИ, янғын һағы хеҙмәткәрҙәре район халҡын кәрәкле мәғлүмәттәр менән таныштырып барҙы. Мәғариф өлкәһендәге яңылыҡтарҙы уҡытыусылар, мәғариф бүлеге методистары еткереп торҙо. Мәктәп уҡыусыларының йылы яҡтан ҡайтыусы ҡоштарҙы ҡаршылаған, мәктәп тормошо, уҙғарылған саралар хаҡында яҙылған хаттарын алдыҡ. Һәр бала күңеленә һеңеп ҡалырҙай күңелле саралар үтеүе һөйөнөслө, әлбиттә, гәзит менән хеҙмәттәшлек итеүселәр күбәйеүенә лә шатбыҙ. Тик геройҙарҙың, уҡытыусыларҙың исем-фамилияларын яҙып ебәрергә онотмаһындар ине. Күберәк яҙышығыҙ, ҡәләмегеҙ үткерләнә, оҫтара төшөр, тип әйтәбеҙ йәш хәбәрселәргә. Хәҙер хаттарҙың байтағы электрон почтаға килә, был инде уларҙың һуңлап килеүенә юл ҡуймай.
Тирә-йүнде йәшеллеккә күмеп йәмле май тантана итә. Аллы-гөллө булып яҙғы сәскәләр баш ҡалҡыта, муйыл һәм башҡа ағас-ҡыуаҡтар сәскәгә төрөнә. Мәшәҡәтле, әммә хозур мәл. Хәстәрлектәр күп булһа ла, май почтаһы ла төрлө темаларға яҙылған хаттарға бай булып, һеҙҙең ярҙам менән район тормошон тулыһынса яҡтырта алырбыҙ, тип ышанабыҙ. Хаттар яҙығыҙ, хөрмәтле уҡыусылар!
Апрелдә гәзит уҡыусыларҙан барлығы 84 хат алдыҡ. Һан яғынан әҙ булһалар ҙа, хат–хәбәрҙәр географик яҡтан шаҡтай киң, йөкмәткеле, авторҙарҙың ишлелеге күҙгә ташланды. Сәйетбабанан Рәүилә Лоҡманованың Өфө ҡалаһында үткән "Наурыз байрамы” хаҡындағы, Туғайҙан Әминә Вахитованың "Йөрәктә һаҡланған яралар”, Аҡкүлдән Нәсимә Йәнбәкованың апаһы тураһында яҙған "Ғаилә ғорурлығы” тигән мәҡәләләрен гәзит уҡыусылар яратып уҡығандыр, тибеҙ. Ҡотлоғужа ауылынан Рәдиф Халиҡов ҡортсолоҡ менән шөғөлләнеүселәргә кәңәштәрен бирһә, ЮХХДИ, янғын һағы хеҙмәткәрҙәре район халҡын кәрәкле мәғлүмәттәр менән таныштырып барҙы. Мәғариф өлкәһендәге яңылыҡтарҙы уҡытыусылар, мәғариф бүлеге методистары еткереп торҙо. Мәктәп уҡыусыларының йылы яҡтан ҡайтыусы ҡоштарҙы ҡаршылаған, мәктәп тормошо, уҙғарылған саралар хаҡында яҙылған хаттарын алдыҡ. Һәр бала күңеленә һеңеп ҡалырҙай күңелле саралар үтеүе һөйөнөслө, әлбиттә, гәзит менән хеҙмәттәшлек итеүселәр күбәйеүенә лә шатбыҙ. Тик геройҙарҙың, уҡытыусыларҙың исем-фамилияларын яҙып ебәрергә онотмаһындар ине. Күберәк яҙышығыҙ, ҡәләмегеҙ үткерләнә, оҫтара төшөр, тип әйтәбеҙ йәш хәбәрселәргә. Хәҙер хаттарҙың байтағы электрон почтаға килә, был инде уларҙың һуңлап килеүенә юл ҡуймай.
Тирә-йүнде йәшеллеккә күмеп йәмле май тантана итә. Аллы-гөллө булып яҙғы сәскәләр баш ҡалҡыта, муйыл һәм башҡа ағас-ҡыуаҡтар сәскәгә төрөнә. Мәшәҡәтле, әммә хозур мәл. Хәстәрлектәр күп булһа ла, май почтаһы ла төрлө темаларға яҙылған хаттарға бай булып, һеҙҙең ярҙам менән район тормошон тулыһынса яҡтырта алырбыҙ, тип ышанабыҙ. Хаттар яҙығыҙ, хөрмәтле уҡыусылар!
МӨХӘРРИРИӘТ.


text:
Башҡортостан имамдары Октябрьскийҙа квалификация күтәреү курстарында уҡып ҡайтты
Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдиндың указын тормошҡа ашырыу маҡсатында Башҡортостандың ислам уҡыу йорттарында имамдар һәм мосолмандар мәхәлләләре хеҙмәткәрҙәре өсөн квалификация күтәреү курстары ойошторолдо. Шулай итеп, Октябрьский ҡалаһының «Нурул Ислам» мәҙрәсәһендә 50 дин әһеле ике аҙна дауамында уҡыуҙа булды, тип хәбәр итте был уҡыу йорто ректоры Айнур Сибғәтуллин.
Республиканың Баҡалы, Йәрмәкәй, Әлшәй, Благовар, Шаран, Бишбүләк, Илеш, Бүздәк, Туймазы, Шишмә райондарынан, Октябрьский ҡалаһынан һәм Ырымбур өлкәһенән имамдар ислам дине нигеҙҙәрен өйрәнде. Курстар тамамланғас, уларға тейешле документ тапшырылды.


text:
Фото:
«Башҡортостандың социаль картаһы» - «OSCARDS» конкурсы еңеүсеһе
Фото:
Республика Хөкүмәте тарафынан ғәмәлгә ашырылған «Башҡортостандың социаль картаһы» автоматлаштырылған мәғлүмәт системаһы проекты «OSCARDS 2009» халыҡ-ара инновацион банк продукттары конкурсы еңеүселәре иҫәбенә инде. Конкурс Парижда (Франция) үтте.
БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте, республика Финанс министрлығына һылтанып, быйыл был абруйлы конкурста 15 категория буйынса 500-ҙән ашыу банк продукты ҡатнашты, тип хәбәр итте. Шуларҙан донъяның төрлө илдәренән ҡатнашыусылар араһынан 17 еңеүсе һайлап алынды. «Башҡортостандың социаль картаһы» проекты, "US Bank"(АҠШ), "Taipei Fubon Commercial Bank"(Тайвань), "Discover Cards"(АҠШ) банк продукттары менән бер рәттән, “Хеҙмәтләндереүҙәр” категорияһында «Иң яҡшы инновацион банк продукты» премияһына номинацияланды. Был "OSCARDS" премияһына номинацияланған Рәсәйҙең тәүге эшкәртмәһе. Һәм ул еңде.
Бүләкләү тантанаһында, «Башҡортостандың социаль картаһы» проекты административ сығымдарҙы кәметә, дәүләт идараһы һөҙөмтәлелеген күтәрә һәм халыҡты кәрәкле социаль хеҙмәтләндереүҙәрҙең тулы йыйылмаһы менән тәьмин итә, тип билдәләнде.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда был йүнәлештәге эш 2001 йылда уҡ башланғайны. Бөгөнгө көндә проектта 150 меңдән ашыу кеше ҡатнаша.


text:
Фото:
Башҡортостан парламентарийҙары Британиялағы коллегаларына тәжрибә уртаҡлашырға тәҡдим итте
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Бөйөк Британияның Екатеринбургтағы Генераль консулы Джеймс МакГуайрға Британиялағы коллегалары менән тәжрибә уртаҡлашыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте. Британия менән Башҡортостан парламентарийҙары араһында хеҙмәттәшлек ихтималлығы башлыса закондар сығарыу эшмәкәрлегенә ҡағыла.
— Беҙ парламент-ара мөнәсәбәттәрҙе көйләүгә ҙур иғтибар бүләбеҙ. Мин депутаттарыбыҙ исеменән шундай теләгебеҙҙе әйтеп бирергә теләйем. Әгәр инглиздәр яғынан ҡыҙыҡһыныу булһа, Британиялағы коллегаларыбыҙ менән үҙебеҙҙең закондар сығарыу эшендә тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Донъяла Англия кеүек күп быуатлыҡ закондар сығарыу тарихы булған башҡа ил юҡ,— тине Константин Толкачев БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа Джеймс МакГуайр менән осрашыуҙа.
Үҙ сиратында Генконсул хеҙмәттәшлек тураһындағы тәҡдимде Британия парламентарийҙарына еткерергә вәғәҙә бирҙе.
Башҡортостанда рәсми визит менән булған дипломаттың әйтеүенсә, ул Екатеринбургҡа йыл ярым элек килгән. Бөйөк Британия менән хеҙмәттәшлек планында Урал төбәгенең мөмкинлектәрен баһалау уның төп бурысы иҫәпләнә.
— Республикала идара структураһы ныҡ уйлап эшләнелгән, тигән фекер ҡалды миндә. Беҙ сауҙа һәм инвестициялар өлкәһендә мөмкин тиклем күберәк контакттар булдырырға теләйбеҙ. Башҡортостанға сәфәребеҙ дауамында беҙ бер нисә хеҙмәттәшлек мөмкинлеген тикшереп өлгөрҙөк. Улар энергия һаҡлау, фән, телдәр өйрәнеүҙе, шулай уҡ химия сәнәғәтен үҙ эсенә ала, — тип белдерҙе Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллеге вәкиле.


text:
Стәрлетамаҡ уҡыусылары бушлай йөҙөргә өйрәнә
«Тау» компаниялар төркөмө «Мин йөҙә беләм!» акцияһын икенсе йыл рәттән үткәрә. Проект сиктәрендә Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы дөйөм белем биреү учреждениеларының 2-4-се класс уҡыусылары ике ай дауамында тәжрибәле тренерҙар етәкселеге аҫтында бушлай йөҙөргә өйрәнә.
Проект тормошҡа ашырыла башланғандан алып бер мең ярымдан ашыу уҡыусы йөҙөргә өйрәнгән. Февраль аҙағында проектта ҡатнашыусы балаларҙың өсөнсө төркөмөн йөҙөргә өйрәтеү тамамланған. Йола буйынса, уҡытыу тамамланғас, тантаналы линейка ойошторола, унда проектта ҡатнашыусы барлыҡ балаларға дипломдар һәм бүләктәр тапшырыла.
Мартта киләһе төркөм өсөн дәрестәр башланасаҡ.


text:
Фото:
Өфөлә Мао Цзэдун, Абай һәм Сыңғыҙ Айытматовтың китаптарын башҡорт телендә уҡырға мөмкин
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала «Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәре авторҙарының әҫәрҙәре башҡорт һәм татар телдәрендә» исемле күргәҙмә асылды. Экспозицияны башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлеге әҙерләгән. Күргәҙмәгә Ҡытай, Һиндостан, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Тажикстандың танылған шағирҙары һәм яҙыусыларының 50-гә яҡын китабы ҡуйылған.
Ҡытайға арналған бүлектә Чжао Шу-Лиҙың китаптары — хикәйәләре һәм билдәле «Саньливань ауылы» романы, XX быуатта йәшәгән ҡытай дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре Мао Цзэдундың бер нисә хикәйәләр һәм шиғырҙар китабы урын алған. Күргәҙмәне һинд яҙыусыһы, шағир, композитор, рәссам, йәмәғәт эшмәкәре Рабиндранат Тагорҙың китаптары биҙәй. Ҡаҙағстан бүлегендә ҡаҙаҡ яҙма әҙәбиәтенә нигеҙ һалыусы һәм беренсе классик Абайҙың, ҡаҙаҡ халыҡ шағиры, донъя күләмендә билдәле аҡын Джамбулдың һәм ҡаҙаҡ яҙыусыһы, драматург һәм ғалим Мөхтәр Ауэзовтың әҫәрҙәре ҡуйылған. Ҡырғыҙстан китаптары бүлеге Сыңғыҙ Айытматовтың әҫәрҙәре менән тамамлана. Экспозицияла Башҡортостанда билдәле Үзбәкстандың халыҡ шағирәһе Зөлфиәнең һәм Үзбәкстандың халыҡ яҙыусыһы Аскад Мөхтәрҙең шиғырҙары ла бар. Тажикстан әҙәбиәте менән яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре һәм ғалим Садреддин Айниҙың прозаһы аша танышырға мөмкин, күргәҙмәгә уның «Мәктәп» әҫәре индерелгән. Шулай уҡ Азия классиктарының йыйынтыҡтары ла урын алған.
«Бөтә китаптар ҙа ҙур һорау менән файҙалана. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары алдынан әҙәбиәт һөйөүселәрҙе ҡыҙыҡлы күргәҙмәгә саҡырабыҙ», — тип хәбәр итте Милли китапхананың матбуғат хеҙмәте бүлеге етәксеһе Айгөл Япарова.
Инеү ирекле, күргәҙмә Ленин урамы, 4 адресы буйынса урынлашҡан.


text:
Фото:
Яңы күргәҙмә залын асыу Александр Бурзянцевҡа арналды
Фото:
Өфөнөң «Мираҫ» галереяһы ХХ быуаттың икенсе яртыһында Башҡортостандың иң сағыу һәм үҙенсәлекле рәссамдарының береһе – Александр Бурзянцевтың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған күргәҙмә менән яңы экспозиция залын аса.
«Мираҫ» галереяһынан хәбәр итеүҙәренсә, күргәҙмәлә 1950 йылдарҙың беренсе яртыһындағы этюдтарҙан башлап рәссам үҙенең һуңғы рәсемдәрен төшөргән 1990 йылдар уртаһына тиклем эштәр тәҡдим ителәсәк. Бында шулай уҡ рәссамдың тормошона һәм ижадына бәйле, әлегә тиклем күптәр күрмәгән уникаль архив материалдары, фотографиялар, әйберҙәр ҡуйыласаҡ. 1953 йылда Александр Бурзянцев уҡытыусыһы Иван Горюшкин-Сорокопудов менән осрашҡандан һуң Ивановканан китә, уҡытыусыһы унан хушлашҡанда: “һин нимәне нығыраҡ яратаһың, тормоштомо, әллә сәнғәттеме?” тип һорай. Рәссамдың тормошо быға үҙе яуап, сөнки ғүмер уға сәнғәткә хеҙмәт итеү өсөн кәрәк булды.
Бөйөк оҫтаның полотнолары Дәүләт Третьяков галереяһы (Мәскәү), Рус Дәүләт музейы (Санкт-Петербург) йыйынтыҡтарында, М.В.Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында (Өфө) һәм илдең башҡа тиҫтәләгән музейында һаҡлана. Ул юғары исемдәргә лайыҡ, белгестәрҙә һәм тамашасыларҙа киң танылыу яулаған. Һәр саҡ асыҡ, киң күңелле кеше булды.
Күргәҙмә 11 декабрҙән 2014 йылдың 31 ғинуарына тиклем Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 72 адресы буйынса уҙа.
Инеү ирекле.


text:
Бер күрешеү – үҙе бер ғүмер25-07-2017, 02:00 // Йәмғиәт, Матур үтһен ялығыҙ // Баҫып сығарырға
Ғәлиәхмәт ауылына 1927 йылда Аҡъюл ауылы кешеһе Ғәлиәхмәт Ишемғолов төпләнә. Тәүҙә ауыл хакимиәте Аҡъюл ауылында булған, артабан Бөйөк Ватан һуғышы алдынан Ғәлиәхмәткә күсерелгән. Ошо ауылда тыуып үҫеп, белем алып, бөгөн республикабыҙҙа төрлө өлкәлә уңыш һәм абруй ҡаҙанған ауылдаштары менән хаҡлы ғорурлана ғәлиәхмәттәр. Шағирә һәм йәмәғәт эшмәкәре Йомабикә Ильясова, Башҡортостандың халыҡ артисы Ишморат Илбәков, яҙыусы һәм журналист Фәрзәнә Аҡбулатова, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мәмдүҙә Илбәкова, яҙыусы Харис Сәғитов, эске эштәр подполковнигы Сайфун Аҡъюлов, меценат, шәхси эшҡыуар Зимфира Хөсәйенова, таусы-инженер Фәрит Аҡыловтарҙы атап үтергә мөмкин.
Аҡъюл ауыл биләмәһе башлығы Буранбай Илбәков әйтеүенсә, осрашыуға халыҡ бик теләп әҙерләнгән. Байрам алдынан ауыл халҡы үҙенең йорт-ҡураһын, ихатаһын төҙөкләндергән, яңыртылмаған бер ҡапҡа, буялмаған бер ҡойма ҡалмаған. Ҡайҙан аҡса тапҡандарҙыр, әммә осрашыуҙы ауылды сәскәләй матурлап, йорттарын йәйғорҙоң бар төҫөндәй нурлап, урамдарын төҙөкләндереп ҡаршыланы һәр кем. Әйткәндәй, бында “Аныҡ эштәр” программаһына ярашлы клуб яңыртылған, урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы сиктәрендә быуа эшләнелгән, быйылғы Экология йылы уңайынан ҡоҙоҡтар ҡайтанан кәртәләп алынған.
Ауыл осондағы аҡланда халыҡ күп йыйылды. Күрешеү шатлығынан ҡушылған күҙ йәштәре аша оҙаҡ йылдар һағындырған, бергә уҡыған һабаҡташтарҙы күреү, туғандар менән осрашыу, ауылдаштар менән күрешеү минуттары бүләк иткән тантана йыр-моң, уйын-көлкө менән үрелеп барҙы. Сәхнәгә күтәрелгән һәр кем ошо изге ерҙең, тыуған ауылдың үҙҙәренең тормошонда ниндәй әһәмиәткә эйә булыуын, ниндәй роль уйнауы хаҡында бәйән итеп, тыуған ауылдарына рәхмәт әйтте, ауылдаштарын тағы ла берҙәм, татыу һәм матур йәшәргә саҡырҙы.
Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре Фәрзәнә Аҡбулатова үҙ сығышында, ошо ауылдың изге фатихаһы менән оло юлға сығып, илһам биргән ауылдаштарына оло рәхмәтен белдерҙе, ауылдың ихлас, уңған кешеләренә артабан уңыштар теләне. Фәрит Аҡылов ун йылға бер үткән осрашыу оҙаҡ, шуға күрә киләсәктә уны йышыраҡ үткәреү тәҡдимен күтәрһә, танылған ҡурайсы Ишморат Илбәков ауылдаштарҙы бергә туплаған байрамды йыл да үткәреп тороу кәрәклеген билдәләне.
Артабан ауыл халҡының һәүәҫкәрҙәре һәм ошо ауылда тыуып үҫкән профессиональ артистар ҡуйған концертты ҡарап кинәнде ғәлиәхмәттәр. Сәхнәлә бер-бер артлы йәш быуын менән ололарҙың сағыу бейеүҙәре, дәртле йырҙар яңғыраны. Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Мәмдүҙә Илбәкова, үҙе яҙған йырҙарҙы яҡташтарына бүләк итеп, ауыл клубына сәхнә кейемдәре тапшырҙы. Ағинәйҙәрҙең – “Йома сәйенә саҡырыу”, “Йәшлек” бейеү ансамбленең “Йәшлеккә саҡырыу” бейеүҙәре тамашасыларҙың көслө алҡыштарына күмелде.
Сараның иң тулҡынландырғыс мәле – конкурстарҙа еңеүселәрҙе билдәләү. Комиссия ағзаларына был эште атҡарып сығыу еңелдән булмағандыр, сөнки ауыл халҡы бөтә оҫталығын һалып, ҡулынан килгәнсә әҙерләнгән. “Өлгөлө йорт” номинацияһында барлығы ун йорт бүләкләнде. Улар араһында Рәшиҙә менән Хисам Абдуллиндар, Сәүиә менән Сәмерхан Ултыраҡовтар, Гөлнара менән Ғәлимйән Байсыуаҡовтар, Гөлниса менән Фәрит Бикбовтар бар ине. “Ауыл уңғандары” исеменә Әлифә һәм Имаметдин Тулыбаевтар, Гөлмирә һәм Сәлих Бикбовтар, Вәсимә һәм Ғәйнетдин Исҡужиндар лайыҡ булһа, “Иң яҡшы сәскә үҫтереүселәр” булып Гөлиә һәм Фәнил Байғусҡаровтар, Заһира менән Нурислам Ишемғоловтар танылды. Ауылдың иң оло ағинәйҙәре Файза Бикбова менән Хәкимә Яратҡоловалар ҙа бүләкһеҙ ҡалманы, иң бәләкәй кешеһе булып Альмира Игебаева аталды.
Быйыл ауылда 15 туй үткән, тимәк, уның киләсәге бар. Мөхәббәт, тоғролоҡ һәм ғаилә байрамына тап килгән сарала яңы өйләнешкән йәш ғаиләләр ҙә тәбрикләнде.
Майҙанда кемдер көрәштә бил һынашты, икенселәре көйәнтәләп һыу ташып ярышты, бағанаға менеп бүләк алды. Бер-береһен һағынып ҡайтҡан ауылдаштар ихлас күңелдән аралашып ял итте, осрашыу шатлыҡтары артабан һәр йортҡа күсте, туғандар үҙ-ара һөйләште, ҡунаҡ булды. Барыһы ла был көндә шатлыҡ һәм ҡыуаныс менән бер аҙ болоҡһоу хистәр ҙә кисерҙе буғай, сөнки бәғзе инәй-апайҙарҙың “Үткән осрашыуҙа бабайым менән килгәйнем”, “Әсәйемдә йыйылғайныҡ”, “ Ул саҡта туғаным иҫән ине” тигән һүҙҙәрен дә ишетергә тура килде. Тап туғандарҙы бергә туплай, иҫән саҡта бер-береһе менән аралаштыра, осраштыра, бер табын артына йыя торған байрам да бит ул “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” Тәпәй баҫҡан ерҙәренән көс-дәрт алып, Һаҡмарҙа ҡойоноп, туғандары менән аралашып, күңелдәре булып, йәнә осрашырға һүҙ ҡуйышып таралышты ғәлиәхмәттәр.
Сайфун АҠЪЮЛОВ, оҙаҡ йылдар Башҡортостан Республикаһы буйынса Федераль язаға тарттырыуҙы башҡарыу хеҙмәте баш идаралығының начальник урынбаҫары булып эшләй:
– Үҙенең илен, телен, ерен белеп үҫкән кеше ғорур була. Иң мөһиме – уға ғорурланырға сәбәп бар, мин дә һәр саҡ үҙемдең Ғәлиәхмәттә тыуыуым, белем алыуым менән ғорурландым, ауылдаштарымдың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫкә тырыштым. “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” байрамы быуаттар араһына теркәү яһай торған бер сара булараҡ та бик әһәмиәтле.
Мәүлиҙә ЮЛАМАНОВА, Сибай ҡалаһында йәшәй:
– Мин ошо ауыл ҡыҙы һәм килене булараҡ та, Ғәлиәхмәткә йыш ҡайтабыҙ. Ошо ерҙең һауаһын һулап, бала саҡ, йәшлек йылдары үткән һуҡмаҡтарҙа йөрөп, үҙемә көс-дәрт алып ҡайтам. Ауыл матурайған, киләсәктә лә халыҡ берҙәм булһын, татыу йәшәһен!
Альмира ШӘЙӘХМӘТОВА, Хәйбулла районы хакимиәтенең финанс мәсьәләләре буйынса урынбаҫары:
– “Һаумыһығыҙ, ауылдаштар!” осрашыуы – үҙ туғандарың, ауылдаштарың менән осрашыу, шатлыҡ-ҡыуаныстары менән уртаҡлашыусы ғаилә байрамы ла. Йылдар буйы күрмәгән һабаҡташтарҙы күрҙек, уларҙың ғаиләһе, балалары, туғандар менән танышып аралаштыҡ. Бер күрешеү – үҙе бер ғүмер, тип йырҙа йырланғанса, йышыраҡ аралашайыҡ, осрашайыҡ, дуҫтар, туғандар!
Хәйбулла районы.