text:
Абҙаҡ тау саңғыһы курорты илдең Яңы йылда ял итеү өсөн популяр ун курорты иҫәбенә инде Фото: Олег Яровиков
Абҙаҡ тау саңғыһы курорты илдең Яңы йылда ял итеү өсөн популяр ун курорты иҫәбенә инде
Абҙаҡ тау саңғыһы курорты илдең Яңы йылда ял итеү өсөн популяр ун курорты иҫәбенә инде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Абҙаҡ тау саңғыһы курорты илдең Яңы йылда ял итеү өсөн популяр ун курорты иҫәбенә инде.
Исемлекте 2016 йылдың 30 декабренә — 2017 йылдың 8 ғинуарына отелдәр һәм апартаменттар эҙләү мәғлүмәттәрен тикшереү нигеҙендә RoomGuru.ru отелдәре интернет-сервисы эксперттары төҙөгән.
«РБК-Өфө» хәбәр итеүенсә, был рейтингта беренсе урынды Сочиҙағы Красная Поляна биләй. Унда иң популяр урын — «Роза Хутор». Тәүге өсәү иҫәбенә Кемеров өлкәһендәге Шерегеш һәм Ҡарасәй-Черкесиялағы Домбай инә.
Башҡортостандағы Абҙаҡ курорты етенсе урында килә. Исемлектә Силәбе өлкәһе (Завьялиха, алтынсы урын), Ҡабарҙа-Балҡар, Алтай һәм Красноярск крайҙары, Мурманск һәм Иркутск өлкәләренең тау саңғыһы курорттары бар.
Ялдың арзанлығы буйынса Сочиҙағы Красная Поляна исемлектә аҙаҡҡы урында тора. Хаҡты иҫәпләп сығарыу өсөн эскперттар бер тәүлек йәшәү, кафела төшкө аш һәм ски-пасс хаҡтарын ҡушҡан.
Красная Поляна өсөн был күрһәткес — 4900, Алтай крайындағы Белокуриха өсөн 3100 һум тәшкил иткән. Абҙаҡ был рейтингта өсөнсө урын биләй — 3400 һум.


c: text/html

text:
Ирек Зарипов паралимпияла хет-трик яһаны!
Башҡортостан спорты тәрбиәләнеүсеһе, рәсәйле Ирек Зарипов Канаданың Уистлер ҡалаһында барған Паралимпия уйындарында биатлон буйынса турнирҙа тағы ла “алтын” яуланы.
Ул дүрт ут рубежы менән 12,5 километрға индивидуаль уҙышта “ултырыусы” спортсылар категорияһында өс тапҡыр паралимпия чемпионы булды.
Рәсәйҙәр бөтә пьедесталды биләне. Владимир Киселев, Зариповтан 7,5 секундҡа ҡалышып, көмөш миҙал алды.
Роман Петушков «бронза»ға эйә булды, ул Зариповтан 48,6 секундҡа арттараҡ килде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Лондонда йәйге Паралимпия уйындары-2012 старт ала
Шаршамбы, 29 августа, Лондонда XIV йәйге Паралимпия уйындары асыла. Рәсәй исеменән 180 спортсы сығыш яһай, уларҙан 16 кеше – Башҡортостан Республикаһы командаһы ағзалары.
Улар – еңел атлеттар Елена Паутова, Алексей Лабзин, Андрей Коптев, Анна Сорокина, Альберт Әсәҙуллин, Илдар Помыкалов, Андрей Жирнов, Анастасия Овсянникова, Айгөл Сәхибзадаева, йөҙөүселәр Оксана Савченко, Александр Неволин-Светов, Михаил Зимин, фехтовальщиктар Марат Йосопов, Иван Андреев, Тимур Хаматшин, Тимур Фәйзуллин.
2008 йылда Пекинда үткән Паралимпия уйындарында Рәсәй йыйылма командаһы составына республиканан 17 спортсы ингәйне. Улар туғыҙ миҙал яулағайны. Оксана Савченко – йөҙөү буйынса өс алтын миҙал һәм өс донъя рекорды, Олег Крецул – дзюдо буйынса алтын миҙал, Андрей Строкин – йөҙөү буйынса ике бронза миҙал, Елена Паутова – йүгереү буйынса ике бронза миҙал, Илдар Помыкалов марафон буйынса бронза миҙал яулағайны.
Көн элгәре рәсми делегация составында Лондонға Рәсәйҙең Паралимпия комитеты вице-президенты, Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова килде.
Визит сиктәрендә Рима Баталова Паралимпия ауылына барасаҡ, унда спортсылар менән осрашасаҡ, Рәсәйҙең йыйылма командаһы штабы офисында буласаҡ. Шулай уҡ рәсми делегация составында ул Халыҡ-ара Паралимпия комитеты президенты сэр Филипп Крейвен менән осрашыуҙа ҡатнашасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова – 13 тапҡыр Паралимпия уйындары чемпионы, еңел атлетика буйынса Рәсәйҙең атҡаҙанған спорт мастеры. Үҙенең ҡаҙаныштары өсөн ул «Гиннес рекордтар китабы»на индерелде. Дәүләт Думаһының паралимпия спортын, физик культураны һәм инвалидтар, һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр спортын үҫтереү мәсьәләләре буйынса профилле бүлеген етәкләй.


text:
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылды
Өфөлә «Башнефть – Новойл» компанияһында яңы комплекс файҙаланыуға тапшырылдыФото: Олег Яровиков
24 майҙа Өфөлә «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең филиалы булған «Башнефть – Новойл» компанияһында көкөрт кислотаһы ҡатнашлығында алкиллаштырыу һәм ҡулланылған көкөрт кислотаһын регенерациялау ҡулайламалары комплексы файҙаланыуға тапшырылды.
Сәнәғәт ҡулайламаларын файҙаланыуға тапшырыу тантанаһында РФ Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары Аркадий Дворкович, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «Система» акционерҙар финанс корпорацияһының Директорҙар советы рәйесе Владимир Евтушенков, «Башнефть» компанияһы президенты Александр Корсик, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселеге ҡатнашты.
Нефть эшкәртеү комплексын яңыртыу буйынса ҙур проект 2010 йылда тормошҡа ашырыла башланы. Проектҡа 20-нән ашыу подряд ойошма – 3 меңдән ашыу хеҙмәткәр йәлеп ителде. Төҙөлөш 2012 йылдың декабрендә тамамланды.
«Башнефть» мәғлүмәттәре буйынса, проектҡа инвестициялар күләме 8 миллиард һумдан ашыу тәшкил иткән.
Аркадий Дворкович билдәләүенсә, Рәсәйҙә барлыҡ талаптарға яуап биргән ҙур производство асыу мөһим ваҡиға булып тора. Ни бары ике йыл ярым эсендә заманса технологиялар менән йыһазландырылған яңы производство төҙөлдө.
Башҡортостан Президенты ла бөгөнгө ваҡиғаның ил һәм республика иҡтисады өсөн мөһим булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы Башҡортостан иҡтисадының флагманы булып тора. Төбәк иҡтисады «Башнефть» компанияһы эшмәкәрлегенә бәйле. Беҙгә яҡшы производстволар, яҡшы эш урындары кәрәк. Республика башлығы бындай сәнәғәт ҡулайламаларының республикала артабан да булдырыласағына ышанысын белдерҙе.


text:
Рентабелһеҙ предприятиелар һаны бер йылда 1.6 процентҡа артты
Республикала ғинуар-июль айҙарында килемһеҙ эшләгән ҙур һәм урта предприятиелар һәм ойошмалар һаны 20 процентҡа етте 2012 йылдың шул уҡ осоронда 18,4 процент ине, тиелә Башҡортостанстат материалдарында.
Шул уҡ ваҡытта рентабелһеҙ эшләүсе ҙур һәм урта предприятиеларҙың зыяны 9,4 миллиард һумға, йәғни, 2012 йылдың ғинуар-июле менән сағыштырғанда 49,4 процентҡа кәмене.
Статистиктар билдәләүенсә, иң ҙур зыян эшкәртеү производстволарында (3,2 млрд һум), электр энергияһы, газ һәм һыу етештереү һәм бүлеүҙә (1,8 млрд һум), күсемһеҙ милек менән операцияларҙа, ҡуртым һәм хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү өлкәһендә (979,8 млн һум), күмәртәләп һәм ваҡлап һатыуҙа, автотранспорт сараларын, мотоциклдарҙы, көнкүреш изделиеларын һәм шәхси ҡулланыу предметтарын ремонтлауҙа (929,3 млн һум) теркәлгән.


text:
Баймөхәмәтов Айгиз Ғиззәт улы
Баймөхәмәтов Айгиз Ғиззәт улы (27 октябрь 1988) — башҡорт журналисы һәм яҙыусыһы, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар (2014) һәм Журналистар союздары ағзаһы, Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаты (2015).
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Айгиз Ғиззәт улы Баймөхәмәтов 1988 йылдың 27 октябрендә Башҡорт АССР-ы Белорет районы Абҙаҡ ауылында күп балалы ғаиләлә тыуған. Бала саҡтан үкһеҙ етем ҡалып, Сермән балалар йортонда тәрбиәләнә.
Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетын тамамлаған. 2011 йылда, БДУ-ның 5-се курсында уҡығанда, «Башҡортостан» гәзитенең әҙәбиәт һәм мәҙәниәт бүлегенә эшкә саҡырыла. 2011—2016 йылдарҙа ошо баҫмала хәбәрсе вазифаһында хеҙмәт һала.
Йәмәғәт эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ-ара сараларҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Төркиәнең баш ҡалаһы Стамбулда Төрки донъяһы йәш яҙыусылары форумында ҡатнашыу (2017).
- Әзербайжандың баш ҡалаһы Баҡыла үткән Төрки донъяһы йәш яҙыусылары форумында ҡатнашыу (июль, 2016)[2].
- Төркиәнең Трабзон ҡалаһында уҙғарылған Төрки донъяһы ҡоролтайы делегаты (2015).
Рәсәй төбәктәрендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан Яҙыусылар союзы тәҡдиме менән Ырымбур һәм Силәбе өлкәләрендә үткәрелгән Башҡортостан әҙәбиәте көндәрендә ҡатнашыу.
- «Алтан сэргэ» Халыҡ—ара театрҙар фестивалендә автор булараҡ ҡатнашыу (Бүрәт Республикаһы, Улан-Удэ ҡалаһы)[3].
Башҡортостанда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2018 йылдың майында Айгиз Баймөхәмәтов шағир, Ҡаҙағстандың «Серпер» йәштәр премияһы лауреаты, «Молдер булак» журналының баш мөхәррире Саят Камшыгер һәм уның ҡатыны — филология докторы, Жургенов исемендәге Ҡаҙағстан милли сәнғәт академияһы доценты Алиә Бияздыҡова менән берлектә төрлө ижади осрашыуҙарҙа ҡатнашты[4].
- Әҙип республика ҡала һәм райондарында, Башҡортостандың күрше төбәктәрендә үткәрелгән яҙыусылар менән осрашыуҙарҙа, әҙәби кисәләрҙә, китап уҡыусылар конференцияларында бик теләп ҡатнаша. Оҫта һәм үҙенсәлекле башҡарыусы булараҡ, ул был сараларҙа халыҡ йырҙарын да тамашасыға еткерә.
Ижади эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Айгиз Баймөхәмәтов — башҡорт әҙәбиәтенә XXI быуаттың тәүге ун йыллығында килгән йәш быуын яҙыусылары вәкиле. Республиканың башҡорт телендә сыҡҡан төп ижтимағи-сәйәси баҫмаһы — «Башҡортостан» гәзитендә хеҙмәткәр булып эшләүе һәм, көндәлек тормоштан ҡалышмай, күп яҡлы темаларға арналған мәҡәләләр яҙыу менән бер рәттән ул әҙәби ижад менән дә әүҙем шөғөлләнә. Быға уның Санкт-Петербург дәүләт политехник университетында әҙәби ижад буйынса махсус курс үтеүе лә ыңғай яҡтан булышлыҡ итә. Айгиздең хикәйәләре һуңғы тиҫтә йыл арауығында республика гәзит һәм журналдарында даими баҫылып килә, шуларҙың бер нисәһе өсөн ул «Аманат» журналы премияһына лайыҡ булды. 2013 йылда йәш яҙыусының «Ҡалдырма, әсәй!» исемле повесы «Китап» нәшриәтендә донъя күрҙе. Шул уҡ йылда автор «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы башҡорт китабы» VIII республика конкурсының «Йыл асышы» номинацияһында еңеүсе тип табылды. 2014 йылда был әҫәр Гөлфирә Ғәскәрова тәржемәһендә Өфөнөң «Инеш» нәшриәтендә рус телендә баҫылды.
2014 йылдың май аҙағында ун шағир һәм дүрт прозаиктан торған йәш авторҙарҙың ҙур бер төркөмө составында Айгиз Баймөхәмәтов та Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзы ағзаһы итеп ҡабул ителде[5][6]. Йәмәғәт ойошмаһы идара ағзаларының бындай хәлдең ғүмерҙә лә булғаны юҡ тип билдәләүе генә лә күп нәмә һөйләй.
Айгиздең үҙенә генә килгәндә, ул — күләме яғынан әллә ни оло булмаған «Ҡалдырма, әсәй!» тигән тәүге повесы менән үк әҙәбиәткә ысын мәғәнәһендә «атылып» килеп инде тип әйтергә була. Йәш яҙыусының был әҫәре тәү сиратта унда күтәрелгән ваҡиғалар, уларҙы тәрән хистәр аша һүрәтләү йәһәтенән төрлө быуын уҡыусыларҙы ла, әҙәбиәт белгестәрен дә тиҙ арала йәлеп итте. Повестың «Башҡортостан» гәзите биттәрендә баҫылған тәүге өҙөктәре үк күптәрҙә ҡыҙыҡһыныу уятты, шуға ла «Ҡалдырма, әсәй!» китап булып нәшер ителеү менән үк таралып та бөттө. Уның руссаға тәржемә ителгән баҫмаһы менән дә шул уҡ хәл ҡабатланды һәм, тиҙ арала һатылыуы сәбәпле, китап өҫтәлмә тираж менән икенсегә нәшер ителде[7].
Салауат Юлаев премияһы лауреаты, билдәле яҙыусы Таңсулпан Ғарипова, мәҫәлән, әҫәргә ыңғай баһа биреп, «Башҡортостан» гәзитендә (2014 йыл, 18 апрель) түбәндәгеләрҙе яҙҙы: «Мин, проза өлкәһендә ҡәҙимге тәжрибә туплаған кеше, Айгиздең повесын тәнҡит күҙлегенән дә ентекләп уҡыным, бәйләнер урын тапманым. Шағир һәм драматург, ҡыҫҡаһы, талантлы йәш дуҫым Салауат Әбүзәр әйтмешләй, әҫәр, тәүге ҡоймаҡ булһа ла, төйөрһөҙ килеп сыҡҡан. Характер логикаһын, психологик дөрөҫлөк ыҙанын әҫәр аҙағынаса үҫтереү һәм һаҡлау хатта, үкенескә ҡаршы, ошо эштә теше төшкән яҙыусыларыбыҙҙың да бөтәһенең дә хәленән килеп бөтмәй. Икенсенән, әҫәр үҙенең дөрөҫлөгө, хатта әсе дөрөҫлөктө сағылдырыуы менән отошло».
Яҙыусының был повесы 2013—2014 йылдар өсөн бирелгән Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһына лайыҡ булды[8].
«Ҡалдырма, әсәй!» повесын «Çамрăксен хаçачĕ» гәзитенең («Молодежная газета») баш мөхәррире, Сыуашстандың дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, прозаик Дмитрий Моисеев сыуаш теленә тәржемәләгән. Әҫәр Сыуаш Республикаһының йәштәр гәзитендә баҫылды[9].
Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» автобиографик повесы, шулай уҡ әзербайжан теленә тәржемә ителеп, «Ulduz» журналында баҫылды[10].
2016 йылда Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» повесы буйынса «Хыялға ҡаршы» спектакле ҡуйылды (режиссеры Илсур Ҡаҙаҡбаев)[11][12]. Был әҫәрҙе шулай уҡ Рәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт гимназияһында утыҙ йыллап уңышлы эшләп килгән «Таңсулпан» драма түңәрәге лә сәхнәләштерҙе[13].
Башҡортостан студенттары ассоциацияһы башланғысы менән Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта «Ҡалдырма, әсәй!» китабының исем туйы үтте[14].
2016 йылдың ноябрендә Өфөнәң «Инеш» китап нәшриәтендә йәш яҙыусының «Әкиәтһеҙ бала саҡ» исемле икенсе китабы донъя күрҙе. Хикәйәләр тупланған был йыйынтыҡты мәғәнәүи яҡтан «Ҡалдырма, әсәй!» повесының дауамы итеп ҡабул итергә була: яңы баҫмала шул уҡ геройҙарҙың - балалар йорто тәрбиәләнеүселәренең артабанғы яҙмышы һүрәтләнә[15].
2017 йыл миҙгелендә Бүрәт академия драма театры Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» повесы буйынса «Аба эжын ургынууд» спектаклен сәхнәгә ҡуйҙы.[16].
2017 йылдың май айында Өфөнәң «Инеш» нәшриәтендә яҙыусының «Әкиәтһеҙ бала саҡ» («Детство без сказок» (рус.)) тигән китабы донъя күрҙе. Әҫәрҙе рус теленә Айгөл Ғәйнуллина тәржемә иткән, ул — етем балаларҙың тормошо хаҡындағы «Ҡалдырма, әсәй!» повесының дауамы. Китапта өс республиканың халыҡ шағирҙары: Ҡәҙим Аралбай (Башҡортостан), Роберт Миңнуллин (Татарстан), Юрий Семендерҙың (Сыуашстан) рецензиялары бирелгән. Баҫманың тиражы — ике мең дана. Автор әйтеүенсә, «Әкиәтһеҙ бала саҡ» татар, ҡаҙаҡ һәм сыуаш телдәренә тәржемә ителә[17][18].
2017 йылдың ноябрендә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының «Хыялға ҡаршы» спектаклен Рәсәйҙең «Театр» телеканалында күрһәттеләр. Спектакль рус теленә синхрон тәржемә ителә. Уны Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» повесы буйынса Илсур Ҡаҙаҡбаев ҡуйған. Инсценировка авторы — Әнгизә Ишбулдина. Етем ҡалған һәм балалар йортонда тәрбиәләнергә тура килгән үҫмерҙәр тураһында спектакль башҡорт актерҙары Мәскәүҙә сығыш яһаған саҡта төшөрөлгән[19].
2017 йылда Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» повесы ҡаҙаҡ телендә айырым китап булып баҫылып сыҡты. Ул «Тастамашы, ана!» исеме менән Алматы ҡалаһының «Кокжиек» нәшриәтендә өс мең дана менән донъя күрҙе. Әҫәрҙе ҡаҙаҡсаға Ҡаҙағстандың йәштәр премияһы лауреаты, «Мөлдір бұлақ» журналының мөхәррир урынбаҫары шағир Саят Камшыгер тәржемә иткән[20][21]. Әҫәр Ҡаҙағстанда бестселлер тип танылды[22].
Әҙиптең 2013—2017 йылдарҙа ижад иткән яңы китабы «Урам балалары» тип атала, һәм ул 2018 йылда Башҡортостандың Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте өс мең тираж менән баҫылып сығасаҡ[23].
2018 йылдың мартында Өфөләге «Инеш» нәшриәтендә әҙиптең повесы «Калдырма, әнкәй!» исеме менән татар телендә донъя күрҙе. Уны Руслан Сөләймәнов тәржемә иткән. Баҫманың тиражы — 3000 дана. Быға тиклем Ҡаҙағстанда бестселлер булып танылған әҫәр бында ла шундай уҡ билдә менән сығарылған. Автор һүҙҙәренсә, уның автобиографик әҫәре Татарстан уҡытыусылары үтенесе менән туғандаш республика теленә ауҙарылған[22].
Әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Калдырма, әнкәй!: Повесть. — Өфө: Инеш, 2018. (тат.).
- Урам балалары.
- Тастамашы, ана!: Повесть. — Алматы: Кокжиек, 2018. (ҡаҙ.)
- Детство без сказок.: Рассказы. — Уфа: Инеш, 2017. (рус.)
- Әкиәтһеҙ бала саҡ.: Хикәйәләр. — Өфө: Инеш, 2016.
- Не оставляй, мама!: Повесть. — Уфа: Инеш, 2014, 2016. — 176 бит. (рус.)
- Ҡалдырма, әсәй!: Повесть. — Өфө: Китап, 2013, 2016. — 160 бит.
Гәзит һәм журналдарҙағы мәҡәләләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Харис Йосоповтан ҡалған васыят: «Ауырлыҡтарҙан ҡурҡмағыҙ! Үҙегеҙгә ышанығыҙ!» // «Башҡортостан» гәзите, 2015, 20 ноябрь.
Ҡаҙаныштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Башинформ» агентлығы мәғлүмәттәре буйынса, 2018 йылдың мартына «Ҡалдырма, әсәй!» повесының төрлө телдәрҙә баҫылған дөйөм тиражы 30 мең дананан артып киткән, ә интернет аша әҫәрҙең электрон варианты 100 мең тапҡырҙан күберәк күсереп алынған. Был күрһәткес Рәсәйҙең милли республикалары араһында рекорд булып тора[22].
- 2018 йылдың мартында Айгиз Баймөхәмәтов Михаил Шолохов исемендәге халыҡ-ара миҙал менән бүләкләнде. Награда уға ҡаҙаҡ әҙәбиәте үҫешенә өлөш индергән өсөн бирелде[1].
- 2017 йылда ҡаҙаҡ телендә айырым китап булып баҫылып сыҡҡан «Ҡалдырма, әсәй!» повесы Ҡаҙағстанда бестселлер тип танылды[22].
- «Ҡалдырма, әсәй!» повесы 2013—2014 йылдар өсөн бирелгән Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһына лайыҡ булды[24].
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Михаил Шолохов исемендәге халыҡ-ара миҙал (2018)[1]
- Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт республика йәштәр премияһы (2015)
- «Аманат» журналының М. Аҡмулла исемендәге премияһы лауреаты.
- Татарстан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығының Рәхмәт хаты
- Башҡортостан Яҙыусылар союзының Почет грамотаһы
- Төрки донъяһы йәш яҙыусылары Союзының Почет грамотаһы (Әзербайжан, 2016)
- Евразия Яҙыусылар союзының Рәхмәт хаты (Төркиә)
- Төркиә Яҙыусылар союзы дипломы
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Башҡорт яҙыусыһын Михаил Шолохов исемендәге халыҡ-ара миҙал менән бүләкләнеләр. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 6 март (Тикшерелгән 7 март 2018)
- ↑ В Баку обсудили перспективы перевода башкирской поэзии на азербайджанский язык. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 28 июль (рус.) (Тикшерелгән 28 июль 2016)
- ↑ На III Международном фестивале национальных театров «Алтан-Сэргэ» Башдрамтеатр удостоен двух специальных премий. Интернет-портал «Республика Башкортстан», 17 сентября 2016 (Тикшерелгән 31 октябрь 2016) (рус.)
- ↑ Автор перевода башкирского бестселлера на казахский язык приехал в Уфу. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 16 май (рус.) (Тикшерелгән 16 май 2018)
- ↑ Яҙыусылар артты — «Башҡортостан» гәзите, 2014, 6 июнь
- ↑ Башҡортостан Яҙыусылар союзы йәш авторҙар менән тулыланды. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2014, 30 май
- ↑ Баш ҡалала Айгиз Баймөхәмәтовтың етем балалар тураһында «Ҡалдырма, әсәй!» китабы нәшер ителде. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2014, 25 ноябрь
- ↑ Өфөлә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары билдәле булды — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 18 сентябрь 2015 йыл
- ↑ Башҡорт яҙыусыһы Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» китабы сыуаш теленә тәржемә ителгән — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2015, 19 октябрь
- ↑ Башҡортостан яҙыусыһы Айгиз Баймөхәмәтовтың повесы әзербайжан телендә баҫылған. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 3 ғинуар (Тикшерелгән 3 ғинуар 2017)
- ↑ Өфөлә балалар йорто тәрбиәләнеүселәре тураһында «Ҡалдырма, әсәй!» спектакле сәхнәләштерелә. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 29 ғинуар (Тикшерелгән 29 ғинуар 2016)
- ↑ В Уфе поставили спектакль по нашумевшей повести о детях-сиротах «Не оставляй, мама!» — в ролях только мужчины. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 11 март (рус.) (Тикшерелгән 11 март 2016)
- ↑ «Ағиҙел» журналы, 2016, № 8 (Тикшерелгән 1 сентябрь 2016)
- ↑ Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» китабының исем туйы булды. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 25 апрель (Тикшерелгән 25 апрель 2016)
- ↑ В Уфе вышла новая книга Айгиза Баймухаметова «Детство без сказок» о судьбах детдомовцев. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 12 ноябрь< (рус.) (Тикшерелгән 13 ноябрь 2016)
- ↑ Бүрәт театрында башҡорт яҙыусыһының повесы буйынса спекталь сәхнәләштерелә. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 22 март (Тикшерелгән 23 март 2017)
- ↑ Өфөлә Айгиз Баймөхәмәтовтың «Әкиәтһеҙ бала саҡ» исемле рус теленә тәржемәләнгән яңы китабы баҫылды. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 18 май (Тикшерелгән 18 май 2017)
- ↑ В Уфе издана новая книга Айгиза Баймухаметова «Детство без сказок» в переводе на русский язык. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 18 май (рус.) (Тикшерелгән 18 май 2017)
- ↑ Башҡорт театрының «Хыялға ҡаршы» спектаклен илдең «Театр» телеканалында күрһәтәләр. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2017, 21 ноябрь (Тикшерелгән 24 ноябрь 2017)
- ↑ В Казахстане издана книга башкирского писателя Айгиза Баймухаметова на казахском языке. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 6 ғинуар (рус.) (Тикшерелгән 9 ғинуар 2018)
- ↑ “Ҡалдырма, әсәй!” — ҡаҙаҡ телендә. «Башҡортостан» гәзите, 2018, 12 ғинуар (Тикшерелгән 12 ғинуар 2018)
- ↑ 22,0 22,1 22,2 22,3 Автобиографическую книгу башкирского писателя признали бестселлером. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 15 март (рус.) (Тикшерелгән 16 май 2018)
- ↑ Автор нашумевшей книги «Не оставляй, мама!» Айгиз Баймухаметов написал новую книгу - о беспризорниках. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2018, 20 ғинуар (рус.) (Тикшерелгән 21 ғинуар 2018)
- ↑ Өфөлә Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары билдәле булды — «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 18 сентябрь 2015 йыл
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1 (рус.)
- Наши авторы: Айгиз Баймухаметов // Башкирское издательство «Китап» имени Зайнаб Биишевой. (рус.)
- Талант бар икән — баштан уҡ күренә. // «Башҡортостан» гәзите, 2015, 28 август.
- Таңсулпан Ғарипова. Шаршау күтәрелде. // «Башҡортостан» гәзите, 2014, 18 апрель.
- Ноғман Мусин. Асыштар яһарына ышанам. // «Башҡортостан» гәзите, 2013 йыл, 28 август.
- Рәлис Ураҙғолов. Тетрәндерҙе, уйға һалды... // Белорет районы муниципаль районының рәсми сайты. 2013, 23 август.
- Гузаль Ситдыкова. Когда плачет сирота, плачут с ним земля и вода. // Газета «Республика Башкортостан», 2013, 10 август (рус.)
- Илгиз Ишбулатов. Кешеләр китап уҡыһа, тормоштағы хаталар ҙа әҙерәк булмаҫ инеме икән? (Әңгәмә). // «Киске Өфө» гәзите, 2015, № 14.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 27 октябрҙә тыуғандар
- 1988 йылда тыуғандар
- Белорет районында тыуғандар
- Алфавит буйынса журналистар
- Башҡортостан журналистары
- XXI быуат журналистары
- Башҡортостан яҙыусылары
- XXI быуат яҙыусылары
- Башҡорт яҙыусылары
- Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзалары
- Рәсәй Журналистар союзы ағзалары
- Башҡортостан Журналистар союзы ағзалары
- «Башҡортостан» гәзите журналистары
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаттары


text:
Киләсәккә сәләм хаты
Өфө ҡалаһынан Әминә Кашапова:
«Милли кейем – олатай-өләсәйҙәребеҙҙең киләһе быуынға ебәргән сәләм хаты, баһалап бөткөһөҙ байлығыбыҙ. Халҡының мәҙәниәтен һаҡлауға һәр кем үҙ өлөшөн индерергә тейеш, тип һанайым.
Заманса күлдәктәргә милли биҙәктәр өҫтәп, башҡорт кейеменең матурлығын иҫкә төшөрөргә теләнем. Милли мотивтар буйынса башҡарылған ҡатын-ҡыҙҙар күлдәге коллекцияһы – диплом эшем. Көндәлек тормошта ла, тантана-кисәләргә кейеү өсөн дә ҡулай. Үҙем тураһында: М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының художество-графика факультетын тамамлап, әлеге ваҡытта технология уҡытыусыһы булып эшләйем».
Теги: Милли биҙәк


text:
Матур шиғыр тормошҡа дәрт уята15-05-2018, 00:03 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Уҙған быуаттың 90-сы йылдарында Өфөлә шиғриәт кисәләре гөрләп үтә торғайны. Хәтеремдә, Башҡортостандың халыҡ шағиры Әнғәм Атнабайҙың “Нефтселәр” мәҙәниәт һарайында уҙған кисәһендә залда, халыҡ әйтмешләй, алма төшөрлөк тә урын юҡ ине. Бәғзе бер мәҙәни сараларҙы яртыһынан уҡ ташлап ҡайта башлаһалар, ул көндә тамаша тамамланғас та халыҡ таралырға ашыҡманы.
Эйе, матур шиғыр тормошҡа дәрт уята, көс бирә. Үкенескә ҡаршы, һуңғы йылдарҙа бындай кисәләр онотола башлағайны, ярай әле былтыр “Йөрәк һүҙе” телевизион проекты тормошҡа ашырылып, халыҡ күңелендә йылы хуплау тапты.
– Республикала иғлан ителгән Ғаилә йылына арнала был сара, – тип сәләмләне Бурлы урта мәктәбе директоры Рауил Солтанморатов. – Шағир Рәшит Назаров әйткәнсә, күкрәктән урғылып сыҡҡан иң изге, иң саф һүҙҙәребеҙҙе дуҫтарыбыҙға, яҡындарыбыҙға, һөйгәндәребеҙгә әйтергә йыйылдыҡ беҙ.
Шиғри бәйгеләрҙә башлыса сәнғәт, әҙәбиәт кешеләре ҡатнашһа, бында иһә төрлө һөнәр эйәләре – ауыл хужалығы хеҙмәткәре, уҡытыусылар, балалар сығышынан матур бер гөлләмә хасил булды. Иң беренсе булып сәхнәгә күтәрелгән Ҡорманғоловтар Байымбәт ауылында йәшәй. Ғаилә башлығы Марат Әбүбәкер улы “Урожай” крәҫтиән хужалығында малсы, әсәйҙәре Дилбәр Шамил ҡыҙы Байымбәт балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып эшләй. Ҡыҙҙары Наҙгөл – алтынсы, улдары Динар дүртенсе класта Бурлы мәктәбендә яҡшы билдәләргә генә уҡый. Бәләкәстәре Марсель балалар баҡсаһына йөрөй. Буш ваҡытта күмәкләшеп башҡортса тапшырыуҙар ҡарайҙар. Йәй көнө малайҙар атайҙары менән балыҡҡа йөрөргә, ә Наҙгөл әсәһе менән бешеренергә ярата. Ата-әсә эштә булғанда, балалар барлыҡ йорт эштәрен бөтөрөп ҡуя.
Ҡормантау ауылынан әсәле-ҡыҙлы Ләйсән менән Ангелина Долиналар Башҡортостандың халыҡ шағиры Рәми Ғариповтың “Яндырылған хат” тигән поэмаһын тетрәндергес итеп һөйләп, залдағыларҙы дәһшәтле һуғыш йылдарына алып ҡайтты. Был мәлдә һәр кем күңеленән, Аллаға шөкөр, тыныс заманда йәшәйбеҙ, ҡабаттан һуғыш була күрмәһен, тип теләгәндер, моғайын.
– Мин үҙем күп балалы ғаиләлә үҫтем. Ағайҙарым һәм туғандарым барыһы ла малайҙар булғас, минең өсөн ике ҡыҙым булыуы – оло бәхет, – ти Ләйсән Әҡсән ҡыҙы.
Оло ҡыҙҙары Әҙилә – Башҡорт дәүләт университеты студенты. Сит телдәр өйрәнеү менән мауыға, ҡул эштәре менән шөғөлләнә, шиғыр һөйләргә ярата. Кесе ҡыҙҙары Ангелина – шуҡ, үҙ һүҙендә тора торған ҡыҙ. “Атайыбыҙ Александр – беҙгә терәк, кәрәк кеше. Ул беҙҙең барыбыҙҙы ла ярата!” – ти ҡыҙҙар.
Дарина менән Карина Мөхәмәтйәровалар – Яугилде мәктәбенең икенсе класс уҡыусылары. Бәләкәй саҡтан илгәҙәк, зирәк һәм алсаҡ ҡыҙҙар балалар баҡсаһынан уҡ төрлө сараларҙа, конкурстарҙа ҡатнашып тора. Мәктәптә уларҙың яратҡан дәрестәре – музыка, технология, физкультура. Ҡыҙҙарҙы үҫтерешергә, тәрбиәләргә уларҙың өләсәһе һәм олатаһы ярҙам итә, төрлө ҡул эштәренә өйрәтәләр. Бөгөнгө бәйгелә лә улар өләсәйҙәре Рүзилә апай менән ҡатнашты. Ҡыҙҙар ауылдашы Кәрим Булаттың өләсәйгә арналған, Рүзилә апай иһә Рәмил Сурағолдоң “Ейәндәр” тигән шиғырын һөйләне.
Фәрғәт Ғәлин – районда билдәле кеше. Уның шиғырҙары, юмористик хикәйәләре төрлө баҫмаларҙа әленән-әле донъя күреп тора. Татыу, берҙәм ғаилә ауылда, районда үткәрелгән сараларҙа әүҙем ҡатнашып, призлы урындар яулай. Бәхетле олатай балалары, ейән-ейәнсәрҙәре һәм ейәндәре менән сығыш яһаны.
Сарала бер шиғыр ҙа осраҡлы һайланмағайны. Ҡормантау ауылынан Тоҡомбәтовтар Кемеровола булып үткән фажиғә хаҡында бәйән иткәндә ҡайһы берәүҙәр күҙ йәштәренә төйөлдө. Йәнә Зәйнуллиндар, Суфияновтар, Ситдыҡовтар, Ғәлиевтәр, Буранғоловтар, Ишмөхәмәтовтар, Сәлимйәновтар, Сәлиховтар Мөхәрмәтовтар, Шәриповтар, Иҙрисовтар башҡарған шиғырҙарын йөрәккә етерлек итеп еткерҙе. Шулай ҙа еңеүселәрҙе билдәләгәндә Гран-приға Ғәлиндәр лайыҡ булһа, беренсе урынды – Ғәлиевтәр, икенсене – Тоҡомбәтовтар, өсөнсө урынды Долиндар алды...
– Шиғриәт ул – тәрбиәсе, шиғриәт ул – тарих, шиғриәт ул – мөғжизәле донъя. Бөгөн ошо хикмәтле донъяла ҡатнашҡан барығыҙға ла рәхмәт әйтәм, – тип ҡотланы еңеүселәрҙе Рауил Ғәбдрәшит улы.
Ғафури районы.


text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 14(2011) » Страница 2
Һандар ни һөйләй?
Махсус бит // 22-02-2011, 10:04
БР Хәрби комиссариаты биргән мәғлүмәттәр буйынса көҙгө хәрби саҡырылышта Башҡортостандан 12200 кеше Ҡораллы Көстәргә хеҙмәт итергә оҙатылған. Бөгөн һалдат шинеле кейгән һалдаттарҙың 50 проценты – 20 йәшлектәр һәм унан өлкәндәр. Хәрби хеҙмәткә саҡырылғандарҙан 4615 кеше эшләп йөрөгән, 2339-ы уҡыған, 5271 кеше (43 процент) бер ҡайҙа ла уҡымаған һәм эшләмәгән....
Әсә ҡыуанысы
Махсус бит // 22-02-2011, 10:02
Әрме яңылыҡтары
Махсус бит // 22-02-2011, 10:01
Ваҡытын оҙайтмаҡсылар
РФ Дәүләт Думаһының «Берҙәм Рәсәй» партияһы депутаттары хәрби хеҙмәткә саҡырыу ваҡытын оҙайтмаҡсы.
Улар, саҡырыу кампанияһы 1 апрелдән 31 авгусҡа тиклем (хәҙер 15 июлгә тиклем), көҙгөһөн 1 ноябрҙән 31 декабргә (хәҙер 1 октябрҙән) тиклем үткәрелергә тейеш, тигән тәҡдим менән сығыш яһаған. Оборона буйынса дәүләт комитеты етәксеһе Виктор Заварзин, был закон проекты хеҙмәт итеү ваҡытының бер йылға кәметелеүе менән бәйле, тип белдергән....
РФ Дәүләт Думаһының «Берҙәм Рәсәй» партияһы депутаттары хәрби хеҙмәткә саҡырыу ваҡытын оҙайтмаҡсы.
Улар, саҡырыу кампанияһы 1 апрелдән 31 авгусҡа тиклем (хәҙер 15 июлгә тиклем), көҙгөһөн 1 ноябрҙән 31 декабргә (хәҙер 1 октябрҙән) тиклем үткәрелергә тейеш, тигән тәҡдим менән сығыш яһаған. Оборона буйынса дәүләт комитеты етәксеһе Виктор Заварзин, был закон проекты хеҙмәт итеү ваҡытының бер йылға кәметелеүе менән бәйле, тип белдергән....
ТӨШТӘРЕНДӘ ҺАМАН КАНДАГАР
Махсус бит // 22-02-2011, 09:58
СССР исемле ҙур илде һәләкәткә килтереүгә бер сәбәп булған афған һуғышы тамамланыуға байтаҡ йылдар үтһә лә, яралары һаман халҡыбыҙ бәғерен сейләндереп, әрнеп-әрнеп һыҙлай. Бәлки, ул ҡәҙәре һыҙламаҫ та ине, мәгәр бөгөн дә Рәсәйҙең Төньяҡ Кавказ төбәгендәге хәл иҫкәртеп кенә тора. Ун һигеҙ – егерме йәштәре лә тулмаған типһә – тимер өҙөрҙәй егеттәрҙе ғәрәсәт утына ташлаған йылдарҙы нисек онотмаҡ кәрәк? Уларҙың күптәре, үҙҙәрен ерҙәге Алла дәрәжәһенә күтәргән хакимдарҙың фарманын үтәп, сит тарафтарҙа демократик тәртип урынлаштырыу өсөн башын һалды.
Ун биш меңдән ашыу бынамын тигән егетте ҡорбан иткән афған һуғышы. Егерме йылға һуҙылған чечен болаһы ла шунса ир-уҙаманыбыҙҙың ғүмерен ҡыйған....
Ун биш меңдән ашыу бынамын тигән егетте ҡорбан иткән афған һуғышы. Егерме йылға һуҙылған чечен болаһы ла шунса ир-уҙаманыбыҙҙың ғүмерен ҡыйған....
Аңыңа кил, мөфтөй!
Новости / Мәғариф // 22-02-2011, 09:54
Беҙ тормош иптәшем менән икебеҙ ҙә хаҡлы ялдағы уҡытыусылар. «Йәшлек» гәзитендә «Рухиәткә һалым булырмы?» тигән мәҡәләне уҡығас, шаҡ ҡаттыҡ.
Шундай тәҡдимде индереү – үҙе үк мәрхәмәтһеҙлек....
Шундай тәҡдимде индереү – үҙе үк мәрхәмәтһеҙлек....
Талантлы ҡурайсы
Новости / Мәҙәниәт // 22-02-2011, 09:52
Лицейҙың тамаша залы балалар менән тулы. Тып-тын… Бына танһыҡ ҡурай моңо таралып, күңелдәрҙе арбаны…Берсә сәңгелдәктә бәүелтә, берсә һауаларҙа осороп йөрөтә, ҡайҙалыр ҡанатландыра, йөрәктәрҙе елкендерә, илһамландыра, рухландыра. Ҡурай моңона сорналғанда, Башҡортостандың мәғрур тауҙары, ҡыйып үткеһеҙ ҡуйы урмандары, бормаланып-бормаланып аҡҡан мул һыулы йылғалары, йәйрәп ятҡан күлдәре, гөл-сәскәгә күмелгән яландары, тыныс күк йөҙөн иңләп осҡан ҡоштары, гүзәл илде төйәк иткән кейек-януарҙары – барыһы ла күҙ алдынан үтә....
Йыр-моң осраштырҙы
Новости / Мәҙәниәт // 22-02-2011, 09:51
2011 йыл республикабыҙ Президенты тарафынан Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы тип иғлан ителде. Күптән түгел Шаран районында үткән эске эштәр бүлеге хеҙмәткәрҙәренең ХII үҙешмәкәр ижад фестивале лә милләттәр дуҫлығына бағышланды....
Әҙәбиәт бөгөн тормош дәреслегеме?
Әҙәбиәт // 22-02-2011, 09:50
Әҙәбиәт, әҙәбиәт ғилеме – төрлө сетерекле һорауҙар тыуҙырырлыҡ, ҡатмарлы мәсьәләләр ҡуҙғатырлыҡ үҙенсәлекле донъя. Кеше тыуып, аңы үҫә башлау менән үк үҙ тормошоноң, эске һәм тышҡы донъяның сағылышы – әҫәрҙәр менән осраша. Баланың теле асыла, ололар ярҙамында шиғыр-әкиәттәр иленә инә, хәреф, һандар таный. Артабан мәктәпкәсә йәштәге балалар һәм мәктәптә уҡыу-уҡытыу өсөн әҙерләнгән махсус программалар буйынса белем ала. Был мәғариф системаһында мотлаҡ һанала. Һуңынан инде һәр кемдең үҙ хоҡуғы, үҙ ҡыҙыҡһыныуы. Тик барыһы ла шул үҙаңдың үҫеш кимәленә бәйле. Тормошо әҙәбиәткә бәйле, уға яҡын хеҙмәт менән ялғанмаған кеше, мәктәптә үк уҡып туйҙым инде, тип, китап уҡыуға, матбуғат, сәнғәт яңылыҡтары менән танышыуға ҡул һелтәп ҡуймаҫмы?...
Легендар шәхес онотолмай
Рубрикалар / Хәтер // 22-02-2011, 09:49
Учалы районының Көсөк ауылында тыуған Муса бәләкәйҙән атайһыҙ ҡалып, ауыр тормош, эш михнәтен тойоп үҫә. Батрак булып та йөрөй, урман ҡырҡа, шахтала эшләй. Хәрби хеҙмәткә алынғас, Беренсе донъя һуғышында ҡатнаша, уның бригадаһы герман, румын ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша. Мортазин фейерверкер званиеһына тиклем етә. Ҡаты йәрәхәтләнеп, тыуған яғына дауаланырға ҡайтарылған егет Октябрь революцияһы ялҡынына эләгә – советтар, ҡыҙыл гвардия отрядтары ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша, бай, кулактарҙы фаш итеүҙә тырышлыҡ күрһәтә. Граждандар һуғышы башланғас, Беренсе кавалерия полкына етәкселек итә (1918 йылдың июненән 1919 йылдың февраленә тиклем)....
Һыуыҡҡа бирешмәйбеҙ
Новости // 22-02-2011, 09:48
Башҡортостанда аномаль һыуыҡтар дауам итә.
Айырым райондарҙа термометр бағанаһы 39 градусҡа тиклем түбән төшкән. Ошоға бәйле «Башкирэнерго» йәмғиәтенең энергия системаһы «һыуыҡ» режимына күсте. Ҡағиҙә булараҡ, һауа температураһы 25 градустан түбән булғанда бындай тәртиптә эшләү индерелә. «Һыуыҡ» режимы бер нисә махсус саранан тора. Йәмғиәттең һәр филиалында өҙөклөктәр хәүефен тиҙ бөтөрөү маҡсатында штабтар төҙөлгән, электр станциялары хеҙмәткәрҙәренә инструктаж үткәрелгән. Бынан тыш, «ҡыҙыу резерв» өҫтәмә ҡорамалдары ла эшкә әҙер. Улар, ғәҙәттән тыш хәл була ҡалһа, һанаулы минуттарҙа электр энергияһы һәм йылылыҡ биреүҙе күтәреү мөмкинлегенә эйә. Ремонт-тергеҙеү бригадалары, махсус техника юғары әҙерлек кимәлендә....
Айырым райондарҙа термометр бағанаһы 39 градусҡа тиклем түбән төшкән. Ошоға бәйле «Башкирэнерго» йәмғиәтенең энергия системаһы «һыуыҡ» режимына күсте. Ҡағиҙә булараҡ, һауа температураһы 25 градустан түбән булғанда бындай тәртиптә эшләү индерелә. «Һыуыҡ» режимы бер нисә махсус саранан тора. Йәмғиәттең һәр филиалында өҙөклөктәр хәүефен тиҙ бөтөрөү маҡсатында штабтар төҙөлгән, электр станциялары хеҙмәткәрҙәренә инструктаж үткәрелгән. Бынан тыш, «ҡыҙыу резерв» өҫтәмә ҡорамалдары ла эшкә әҙер. Улар, ғәҙәттән тыш хәл була ҡалһа, һанаулы минуттарҙа электр энергияһы һәм йылылыҡ биреүҙе күтәреү мөмкинлегенә эйә. Ремонт-тергеҙеү бригадалары, махсус техника юғары әҙерлек кимәлендә....


text:
Корнелиу Копосу
Корнелиу Копосу (1916-1995) — румын консерватив сәйәсмәне
Йөкмәткеһе
Биографияһы [үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иртә йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Копосу Австро-Венгрияла тыуған, хәҙерге Румыния территорияһында , протоиерей Валентин Копосу (1886 йылдың17 ноябре — 1941 йылдың 28 июле) һәм уның ҡатыны Аурелия Копосу (ҡыҙ фамилияһы Анчану) — румын грек-католик протоиерейы ҡыҙының ғаиләһендә тыуған. Корнелиустың дүрт апаһы: Корнелия (1911-1988), Дойна (1922-1990), Флавия Бэлеску (1924 й. тыуған) һәм Родика (1933 й. тыуған). Копосу үҙе әүҙем сиркәү ағзаһы булған һәм грек-католик сәйәсмәндәре өҫтөнлөк иткән Румын милли партияһына (PNR) ингән.
Клуж Университетында 1930 йылдан 1934 йылға саҡлы хоҡуҡ һәм иҡтисадты өйрәнгәндән һуң, Корнелиус урындағы сәйәсәт менән шөғөлләнгән һәм адвокат булып эшләгән. Ул 1918 йылда Трансильвания һәм Румыния союзы яҡлыларҙың иң әүҙем сәйәси лидерҙарының береһе булған Iuliu Maniu-ның шәхси секретары булып киткән.
Икенсе донъя һуғышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1940 йылда, Төньяҡ Трансильвания Венгрияға бирелгәндән һуң, Копосу Бухаресҡа килгән. Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ул Йон Антонеску режимына йәшерен эске оппозицияның мөһим ағзаһы булған. Ул оппозиционерҙар хәрәкәте һәм Берләшкән Короллек араһында бәйләнештәр урынлаштырған, һәм шулай уҡ илдең Үҙәк державалар союзынан сығыуы буйынса эш алып барыуҙа ғәйепләнгән сәйәсмәндәренең береһе булған.
1945 йылда, Антонеску режимына ҡаршы йүнәлтелгән король түңкәрелешенән һуң, Копосу Милли крәҫтиән партияһының (PNŢ) сәркәтибе урынбаҫары, ә Төньяҡ Трансильвания менән ҡайтанан берләшкәндән һуң — ваҡытлы административ органдар етәкселегендә партияның делегаты булған. Ул шулай уҡ 1946 йылғы дөйөм һайлауҙарға саҡлы Коммунистик партияға һәм Пётр Гроза кабинетына төп оппозицияла торорлоҡ партия ойоштороуҙа әүҙем ҡатнашҡан.
Коммунистар эҙәрлекләүе [үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1947 йылдың 14 июлендә Советтар Союзы ҡатнашлығында урынлаштырылған румын коммунистик режимы — Милли крәҫтиән партияһы етәкселеге менән бергә Копосуҙы ҡулға алған. Партия етәкселегенең бер өлөшө илдән Тэмдауға (Tămădău Affair) килеп төшкән самолётта ҡасып китергә маташҡанда, был хәл мөмкин булған. Копосу судһыҙ-ниһеҙ төрмәгә ябылған — уға ҡаршы ҡуйылған бөтә ғәйепләүҙәр ҙә, дәлилдәр етмәү сәбәпле, кире алынһа ла, ул төрмәлә туғыҙ йыл ғүмерен үткәргән.
1956 йылда Копосу «эшсе синыфҡа хыянат» һәм «социаль реформаларға ҡаршы енәйәт» өсөн төрмәгә ғүмерлеккә ябыуға хөкөм ителгән. 15 йыл буйына һаҡ аҫтында тотолғандан һуң һәм Рублела (Брэила жудецы) көслөк менән 2 йыл йәшәткәндән һуң, 1964 йылдың апрелендә ул иреккә сығарылған. Һуңғараҡ Копосу уға иң тәьҫир иткәне илдә тороп ҡалған коллективизацияның «тәрән йөйҙәре», һәм шулай уҡ — көсләп күсерелгән депортацияланған кешеләрҙең сыҙамлылығы (ҡара: Бэрэган депортациялары): «Улар үҙҙәре үҫтергән йәшелсәләр менән сауҙа иткән, һәм урындағы халыҡ был ерҙә бындай культуралар үҫкәненә ышана ла алмаған». 1990-сы йылдарҙа, коммунистик режим дәүерендә, Румынияла 1947 йылдан алып 1964 йылға саҡлы ҡорбандар һаны буйынса бәхәсәтәр барышында, Копосу 282 000 ҡулға алыуҙар һәм төрмәлә ябылып тотоу осоронда 190 000 үлем осрағы тураһында әйткән.
Копосу, төрмәнән сыҡҡандан һуң, квалификацияһыҙ эшсе кимәлендә төрлө төҙөлөш объекттарында (статусы төрмәлә ултырған кеше булғанлыҡтан, уны теләһә ниндәй башҡа өлкәлә лә эшкә урынлаштырыуҙан баш тартҡандар) эшләй башлаған. Ул шулай уҡ ошо осор румын властарының күҙәтеүе һәм даими допростары аҫтында йәшәгән. Копосуҙың ҡатыны — Арлетт — 1950 йылда, шпионаж эше буйынса суд процесы ваҡытында шулай уҡ суд яуаплылығына тарттырылған, һәм иреккә сыҡҡандан һуң күп тә үтмәй, 1965 йылда, төрмәлә башланған сиренән вафат булған.
Копосу партияһы буйынса элекке арҡаҙаштары менән контакттарын юғалтмаған, һәм ул 1980-се йылдарҙа партия ойошмаһын, христиан демократияһы идеологияһына таянған йәшерен ойошма булараҡ, яңынан тергеҙеү мөмкинлегенә эйә булған.
Посткоммунистик дәүер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1989 йылдың 22 декабрендә (Румын революцияһы осоронда) Копосу, Ион Диаконеску һәм Ион Рациу «Христиан-демократик милли крәҫтиән партияһы» атамаһы аҫтындағы йәшерен төркөмдө легалләштереүҙәрен раҫлаған манифест менән сығыш яһаған. Ғүмеренең аҙағына саҡлы Копосу Милли ҡотҡарыу фронтына (1992 йылдан — Демократик милли ҡотҡарыу фронты) ҡаршы сығыусы оппозицияның төп тауышы булған.
Иҫкәрмәләр [үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλatφόpua avoιktώv δeδouέvwv, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Toma Roman Noblesse — Princely Modesty = Nobleţe — Modestie princiară — Jurnalul Naţional. — London, 2005.
- Vladimir Tismăneanu Stalinism for All Seasons: A Political History of Romanian Communism — Berkeley: University of California Press, 2003. — ISBN 0-52-023747-1.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Мәмерйәләр нисек барлыҡҡа килгән?
Мәмерйәләр нисек барлыҡҡа килгән?
Бала саҡта “Үлем – күҙ менән ҡаш араһында, ахырзаман – аяҡ аҫтында” тигән һүҙҙәрҙе өләсәй ауыҙынан йыш ишетергә тура килде. Нух бәйғәмбәрҙең туфан һыуынан тереклек донъяһын һаҡлап алып ҡалыуы ла һүҙ урауында аңға һеңдерелде. Яҙғы ташҡын осоронда, Нөгөш аша сығып йөрөү өсөн, атай кәмә эшләй ҙә, һыу инмәҫлек итеп, нух кәмәһе кеүек итеп эшләнем, тип маҡтана торғайны.
Беҙ, бала-саға, Нухтың кем булыуы тураһында ҡыҙыҡһынғас, улар бәйғәмбәр тураһындағы риүәйәтте һөйләп бирә. Көҙөн оҙайлы ямғырҙар башланһа ла, өләсәй хәүефләнә. Нух заманында туфан алдынан 40 тәүлек буйы ҡойма ямғыр яуған, ти. Ямғырҙан ғына Алла ҡөҙрәте менән бар донъяны баҫырлыҡ ташҡын барлыҡҡа килгәндерме-юҡмы, уныһы беҙгә мәғлүм түгел. Әммә, ҡайһы бер ғалимдар фаразлауына таянып һәм анализлы фекер йөрөтөп, Ер шарының ҡайһы бер өлөштәрендә ҡот осҡос һыу баҫыуҙар булған, тип ышаныслы әйтеп була. Иғтибар менән уҡыһаң, “Урал батыр” эпосында ла зыялыларҙы уйландырырлыҡ һүҙҙәр бар. Йәнбирҙенең һүҙҙәренән ваҡиғаларҙың ваҡытын билдәләп була. Ул:
“Беҙ килгәндә, бында әле
Йәнлектәр ҙә аҙ ине,
Ере лә йүнле кипмәгән,
Ваҡ-ваҡ күллек, һаҙ ине”,
– тип һөйләй. “Йәшәгән урыныбыҙ бәләкәй генә ер ине, тирә-яғыбыҙ күм-күк һыу ине” тигән юлдар ҙа бар эпоста.
Ғөмүмән, тәбиғәт тыуҙырған факторҙар, айырым ғалимдарҙың дәлилле фаразлауы ҡасандыр туфан һыуының булыуын иҫбатлаған һымаҡ. Кешелек һәм тереклектең йәшәйеш тарихында донъяны һыу баҫыуы сәбәптәре тураһында фәнни теориялар һәм фараздар аталы-уллы Карнауховтарҙың хеҙмәттәрендә, йөҙйәшәр (1901 – 2007) М. Гросвальд исемле совет-Рәсәй ғалимының 1999 йылда донъя күргән “Евразийские гидросферные катастрофы и оледенение Арктики” тигән китабында аңлайышлы яҙылған. Улар иҫбатлауынса, Евразия һәм Америка ҡитғаларының Төньяҡ Боҙло океанға ҡараған ярҙарында ғәйәт ҡалын боҙҙан торған быуа барлыҡҡа килеп, океанға ҡойған йылғаларҙың тамағын япҡан. Һөҙөмтәлә Енисей, Лена, Обь кеүек мул һыулы йылғаларҙың тамағында ташҡын барлыҡҡа килеп, боҙҙарҙы ҡалҡытып сығарып, Донъя океанына 18 мең йыл дәүерҙә алты мәртәбә ағып төшкән. Шуларҙың ҡайһыһылыр, Урал тауҙары буйлап үтеп, бөгөнгө Иран иле аша юл табып, Һинд океанына ҡойған. Ул ағымдың тәрәнлеге 500 метр, киңлеге 1000 саҡрым, тиҙлеге 200 – 250 километр булған, тип фаразлана. Тимәк, был ҡот осҡос ташҡын, үҙенең боҙло айсбергтары менән бөтә Башҡортостан территорияһын иңләп үткән тип ышаныслы әйтеп була. Сөнки әлегә емереп, һатып ашалмаған Торатау (бейеклеге 406 метр), Ҡуштау, Йөрәктауҙың тышҡы ҡиәфәтендә, уларҙы күмеп, төньяҡтан көньяҡҡа ағып ятҡан һыуҙың эҙҙәре ярылып ята. Торатауҙың көньяҡ бите тигеҙ түгел – йырғаланған, ҡарталанып тора. Төньяҡҡа ҡараған яғын көслө ағын һыу йыуып һөҙәкләткән, түбәгә күскән урынын йомрайтҡан...
Республикалағы тәбиғәт күренештәренең үҙенсәлекле деталдәре буйынса ҡасандыр туфан һыуы барлыҡҡа килеп, Төньяҡ боҙло океан Атлантик һәм Һинд океандары менән тоташып, ҡобайырҙа әйтелгәнсә, берҙән-бер көн бар ерҙә ... һыу эркелеп, ҙур майҙанда сөсө һыулы диңгеҙ барлыҡҡа килтереүенә лә инанып була. Башҡортостан территорияһындағы рельеф тигеҙһеҙлектәре лә, ҡая-тау битләүҙәрендә барлыҡҡа килгән 30 – 50 метр бейеклегендә ғәжәйеп ҙур мәмерйәләр ҙә йәшәгән еребеҙҙең ҡасандыр диңгеҙ төбө булыуын дәлилләй. Мин, мәҫәлән, бәләкәй генә Шүлгән йылғаһының әллә нисә заллы, әллә нисә йөҙәр метр оҙонлоғонда мәмерйә барлыҡҡа килтереүенә ышанмайым. Ағиҙел йылғаһының да, ярҙарынан ташып сығып, ташҡыны менән йыуып, бейеклек яһап, таш өй яһауы мөмкин түгел. Ҡотан ауылы эргәһендәге 30 метр бейеклектә барлыҡҡа килгән Антон мәмерйәһе тураһында ла шулай тип фекер йөрөтөп була.
Булат Кәримов, Гүзәл Хәмитова кеүек эҙәрмәндәр, республикалағы йылға буйҙарында барлыҡҡа килгән бик күп мәмерйәне өйрәнеп, тиҫтәләгән мәмерйәне “Эҙәрмән” тапшырыуында күрһәтте. Күреүебеҙсә, улар күрһәткән мәмерйәләрҙең береһе лә бөгөнгө йылға ярҙарына терәлеп барлыҡҡа килмәгән... Тимәк, уларҙың барлыҡҡа килеү сәбәптәре фекер йөрөтөүселәрҙе уйландырырға тейеш! Үҙем белгән айыу өңдәрен, тау битләүҙәрендә, ҡаяларҙа барлыҡҡа килгән тәрән һәм бейек мәмерйәләрҙе берәм-берәм күҙ алдынан үткәрәм дә, уларҙы миллион йылдар дауамында диңгеҙ һыуы тулҡынланып ятып йыуып барлыҡҡа килтереүенә интуитив тойомлап инанам. Бәккән йылғаһы буйындағы Соҡорйорт мәмерйәһе, егерме метр тау битләүендә барлыҡҡа килеп, өс километр оҙонлоҡҡа ер аҫты юлы яһай. Телдән-телгә һөйләнелеп килеүенсә, шул тирәнең данлыҡлы һунарсыһы Ҡунаҡбай төлкө эҙәрлекләп, шул араны имгәкләп тә, шыуышып та үтеп, атып алған, имеш, тигәнерәк хәбәр ҙә йөрөй.
Мәмерйәләрҙең тау башында барлыҡҡа килгәндәре лә бар. Мәҫәлән, Тарауыл яланы эргәһендә, Ырым тауы башында арҡан менән генә төшмәле тәрән соҡорҙар бар. Ишембай районының Иҫке Һәйет ауылы эргәһендәге Шешәнәк йылғаһы кимәленән 30 метр бейеклектәге бәләкәй генә өңгә шыуышып ингәндән һуң, бер нисә метр үтеүгә әллә нисә машина һыймалы ҙур мәмерйә барлыҡҡа килә... Әбей батша юлынан үткәндә, юлаусылар Ҡуҡрауыҡ йылғаһынан егерме метр бейеклектә барлыҡҡа килгән Салауат мәмерйәһенә лә һуғыла. “Мәләүез районындағы Ямантау менән Кибез тауҙары араһында барлыҡҡа килгән Сумған тишеген, – тип һөйләй зыялы Таһир Иҫәнов, – Мәскәү ғалимдары менән берлектә үҙем төшөп тикшерҙем. Башланғысына саҡ-саҡ һыйып, 16 метр төшкәс, өҫтәл ҙурлығындағы майҙансыҡ барлыҡҡа килә. Шунда бер аҙ тын алғандан һуң, арҡандарҙы бер-береһенә ялғап, 64 метрға төшкәс, Ташүлгән яғына табан киткән коридор барлыҡҡа килде...”. Таһир Иҫәнов һөйләүенсә, Ағиҙел менән Нөгөш йылғаһы араһында биш урында бушлыҡ бар, тимәк, ике йылға ер аҫтынан бер-береһенә тоташа.
Һөйләгәндәргә ышанырға була, сөнки Йомағужа һыу һаҡлағысын быуғандан һуң проект буйынса ташҡын Ырғыҙлы йылғаһы тамағына етергә тейеш ине. Шуға ла Мәҡсүт ауылы урынынан күсерелде, ә быуғын ауыл урынына барып етмәне. Тимәк, һыу бушлыҡҡа табан юлланған... Бөтә тәбиғи фактор-рельеф беҙ йәшәгән территорияла туфан һыуы булыуы тураһында һөйләй.
Туфандан һуң әҙәм балалары тағы ла бик ныҡ үрсеп киткән. Шашынып, бөгөнгө кеүек үк, яман юлға баҫҡандар. Рәхмәте киң булған Аллаһы Тәғәләне онота башлағандар. Шуның өсөн дә ҡөҙрәти көскә эйә булған Хаҡ Тәғәлә, Үҙенең барлығын белдереп, бер-бер артлы кешеләргә язаһын ебәреп торғандыр... Ғалимдар фаразлауынса, туфан һыуы ике мең йыл һайын барлыҡҡа килеп торған. Тимәк: “Ахырзаман ҡасан була?” – тигән һорауға бәйғәмбәр ғәләйһиссәләмдең ике бармағын күрһәтеүе уйлай белгәндәрҙе уйландырырға тейеш. Йәғни был донъяла йәшәгәндә һәр кем, фани донъяның мәңгелек түгеллеген белеп, әхирәткә күсергә әҙер булырға бурыслы. Мәғлүмәттәр күрһәтеүенсә, ахырзаман – аяҡ аҫтында. Үлемде иҫкә төшөрмәй, хәрәм үҙләштергән чиновник-олигархтар өсөн асыҡ һабаҡ был. Әгәр ҙә, юғарыла тасуирлағанса, туфан һыуы барлыҡҡа килә торған булһа, улар ҙа барлыҡ үҙләштергән миллиардтары, иҫән ҡалыу өсөн эшләттергән бункирҙары менән бергә, юнысҡы кеүек, диңгеҙ төбөнә китәсәк тә, миллион йылдар үткәс, Торатауҙағы кеүек үк, сеймал ятҡылыҡтары барлыҡҡа килтерәсәк...
Зөфәр ТОЛОМҒУЖИН,
РФ һәм БР Журналистар союзы ағзаһы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Нимә борсой?
27 января 2014 йыл | Шылтырат!
Будкаһы бар, ҡыйығы юҡ
09 ноября 2013 йыл | Шылтырат!
Красноусолдағы элекке поликлиникаға яҡын, йәғни Совет урамында автобус туҡталышына будка кәрәк, ти торғас, уны эшләп ҡуйҙылар. Әммә ни ғиллә, еренә еткереп ҡуйырға оноттолармы, әллә материалдары юҡмы, будканың ҡыйығын эшләмәгәндәр.
Цивилизация беҙгә етерме?
09 ноября 2013 йыл | Шылтырат!
Беҙ Красноусолдың Куйбышев, Островский, Салауат, Чернышевский урамдарында йәшәүселәр, һаҙлыҡта көн күргән кеүек йәшәйбеҙ. Бысраҡтан үтерлек түгел.
Нимә борсой?
02 октября 2013 йыл | Шылтырат!
Аҙналар буйы гәзит килмәй
Беҙ, Йөҙимән, Имәнлек, Уҫман ауылы халҡы, Йөҙимәндәге почта бүлексәһе ябылғандан бирле, гәзит-журналдарҙы ваҡытында алып уҡый алмайбыҙ. Мобиль почта машинаһын да йүнләп күрә алмайбыҙ. 5-10 минут торамы-юҡмы, китә лә бара. Төрлө түләүҙәрҙе түләй алмай ҡаңғырабыҙ. Бына үткән аҙнала гәзиттәрҙе бер аҙнаға һуңлап алдыҡ.
Беҙ, Йөҙимән, Имәнлек, Уҫман ауылы халҡы, Йөҙимәндәге почта бүлексәһе ябылғандан бирле, гәзит-журналдарҙы ваҡытында алып уҡый алмайбыҙ. Мобиль почта машинаһын да йүнләп күрә алмайбыҙ. 5-10 минут торамы-юҡмы, китә лә бара. Төрлө түләүҙәрҙе түләй алмай ҡаңғырабыҙ. Бына үткән аҙнала гәзиттәрҙе бер аҙнаға һуңлап алдыҡ.
Нимә борсой?
16 марта 2013 йыл | Шылтырат!
Байымбәт юҡ иҫәптәме әллә?
Нишләптер беҙҙең Байымбәт ауылы һәр саҡ үгәй бала хәлендә ҡала. Әйтерһең дә ул бөтөнләй иҫәптә юҡ. Газ-һыу үткәргестәр төҙөү мәсьәләһендә лә беҙҙе урап үтәләр. Мәктәбебеҙҙе яптылар, балалар баҡсаһы юҡ. Шул уҡ ваҡытта ауылда 60 йорт-хужалыҡ булып, уларҙа 1 йәштән 7 йәшкәсә 15 самаһы, мәктәп йәшендәге 20 тирәһе уҡыусы бала иҫәпләнә. Әле бына бурандарҙан һуң юлдар ҡапланып, ауылдан сығырлыҡ та, керерлек тә түгел.
Нишләптер беҙҙең Байымбәт ауылы һәр саҡ үгәй бала хәлендә ҡала. Әйтерһең дә ул бөтөнләй иҫәптә юҡ. Газ-һыу үткәргестәр төҙөү мәсьәләһендә лә беҙҙе урап үтәләр. Мәктәбебеҙҙе яптылар, балалар баҡсаһы юҡ. Шул уҡ ваҡытта ауылда 60 йорт-хужалыҡ булып, уларҙа 1 йәштән 7 йәшкәсә 15 самаһы, мәктәп йәшендәге 20 тирәһе уҡыусы бала иҫәпләнә. Әле бына бурандарҙан һуң юлдар ҡапланып, ауылдан сығырлыҡ та, керерлек тә түгел.


text:
Өфөлә икенсе «Лента» гипермаркеты асылды Фото: автор фотоһы
Өфөлә икенсе «Лента» гипермаркеты асылды
Өфөлә икенсе «Лента» гипермаркеты асылды Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә Баҡалы урамы, 25 адресы буйынса икенсе «Лента» гипермаркеты асылды. Был турала Санкт-Петербург компанияһының рәсми сайтында хәбәр ителә.
Магазин тәүлек әйләнәһенә ялһыҙ эшләй. Уның дөйөм майҙаны 7 500 квадрат метр тәшкил итә, шуның 4 039 квадрат метрын сауҙа майҙаны биләй. Бында 16 меңгә яҡын тауарҙар исемлеге тәҡдим ителгән. Шулай уҡ урындағы етештереүселәрҙең дә тауарҙары бар.
Былтыр Өфөлә «Лента» тарафынан 31 гипермаркет асылды. Хәҙер Волга буйы федераль округындағы 18 ҡалала 26 гипермаркет эшләй.


text:
1 нояб. 2012 г.
Акция дауам итә
“Һаҡмар”гәзитенә яҙыл һәм бүләк от!” акцияһы дауам итә. Һеҙҙең һорауығыҙ буйынса уйыныбыҙҙың шарттарын тағы ла аңлатабыҙ. Бының өсөн иң яҡын урынлашҡан почта бүлексәһенә йүгереп барып, “Һаҡмар” гәзитенә яҙылырға һәм уның квитанцияһын беҙгә ебәрергә генә кәрәк. Артабан һеҙ беҙҙең бағыусыларыбыҙ әҙерләгән елле бүләктәрҙең отошонда ҡатнашасаҡһығыҙ. Һеҙҙең квитанцияғыҙ һәр уйында ҡатнашып, декабрь аҙағына тиклем бүләк отоу мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Ашығығыҙ! Беҙҙең менән бергә ҡалһағыҙ, төрлө мәғлүмәттәргә бай гәзиткә яҙылыуҙан тыш, бүләктәр алып та ҡыуанырһығыҙ.
Подписаться на: Комментарии к сообщению (Atom)


text:
Төбәктә иң яҡшы йорттар һайланасаҡ
Башҡортостанда иң яҡшы торлаҡ комплекстарын һәм айырым биналарҙы билдәләү маҡсатында йыл һайын үткәрелеүсе смотр-конкурс иғлан ителде. Сарала торлаҡ һәм граждандар төҙөлөшө өлкәһендә өлгө булырлыҡ объекттар ҡатнаша. Сараны Башҡортостандың Архитекторҙар союзы ҡатнашлығында республиканың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты ойоштора.
Конкурс ете номинацияла үткәрелә. Улар иҫәбендә — «Иң яҡшы йәмәғәт бинаһы проекты», «Иң яҡшы торлаҡ йорто проекты», «Социаль торлаҡ һәм аҙ ҡатлы шәхси йорттар».
Һәр номинацияла иң яҡшыһы тип табылған эш «Алтын диплом» менән бүләкләнәсәк, ә иң яҡшы проект өсөн «Гәлсәр шар» призы биреләсәк.
Смотр-конкурсҡа материалдар 30 ғинуарға тиклем Башҡортостан Республикаһының Архитектор йортонда ҡабул ителә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 399
БЕТҮЛӘН (Pedicularis), һаҫығүлән һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 600 төрө бар, Төньяҡ ярымшарҙа, бер нисә төрө Көньяҡ Америкала таралған. Башҡортостанда 10 төрө үҫә. Күп, һирәкләп ике йыллыҡ (һаҙ Б.) үлән, паразитизмға һәләтле. Һабағы төҙ йәки күтәрелеүсе, тармаҡлы, һирәкләп ябай, 10—100 см тиклем бейеклектә. Япрағы ланцет йәки оҙонса ланцет формаһында, ишһеҙ теленмә, һирәгерәк бөтөн, һаплы, сиратлы, ҡайһы ваҡыт суҡлы теҙелешле. Сәскәһе эре, дөрөҫ төҙөлөшлө түгел, көпшә йәки ҡыңғырау формаһындағы, 5 тешле, һирәкләп ике айырсалы каса япраҡлы. Тажы аҡ, һары, ҡуйы ҡыҙыл йәки алһыу шәмәхә төҫөндә, ике иренле, оҙон көпшәле, торҡа һымаҡ өҫкө иренле һәм 3 ҡалаҡса аҫҡы иренле. Сәскәлеге тумалаҡ, тәлгәш, башаҡ һымаҡ. Май—авг. сәскә ата. Емеше – ҡумта, июль—сент. өлгөрә. Дымлы болонда, урман ситендә, тау тундраһында, таш ишелмәләре араһында, һирәкләп татырлыҡта һәм һаҙлыҡта үҫә. Башлыса Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында, урал Б., һаҙ Б. респ. бөтә терр‑яһында таралған. Составында алкалоидтар, иридоидтар, сапониндар, флавоноидтар булған таҡыялы Б., урал Б., һаҙ Б. һ.б халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Бейек Б. һәм реликт Эдер Б. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Бәхетле ҡартлығы – яҙмыш бүләге
10 декабря 2015 йыл | Йәмғиәт
Йәшлек дәртең, көс-ҡеүәтең кәмеп, ғүмер ҡояшы офоҡҡа яҡынлағанда үҫтергән балаларыңдың изгелеген күреп, уларҙың ихтирамын, иғтибарын, яратыуын, татып йәшәү әсәй өсөн оло бәхет икәнлегенә Яңғыҙҡайын ауылының ағинәйе Миңлеямал Ғәзизулла ҡыҙы Вәлишина менән һөйләшкәс, тағы ла бер тапҡыр инандым.
Шағирәләр тыуған изге төбәк йыр-шиғырға юл аса…
10 декабря 2015 йыл | Матбуғат, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Йәш йөрәктәр дәрте менән һуғарылған зауыҡлы, илһамлы, уйлы-фекерле "Өмөтлө ҡәләм” йәш ижадсылар конкурсы быйыл 15-се тапҡыр үткәрелде.
Күренекле яҡташыбыҙ, билдәле шағирә, яҙыусы, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты Гөлнур Миҙхәт ҡыҙы Яҡупова ойошторған бәйгенең тәүгеһе 2001 йылда район үҙәге Красноусолда үтә. Ошо арауыҡта уҡыусыларҙың иң уңышлылары тип табылған ижад емештәре "Табын” гәзитендә донъя күреп барҙы. Бихисап ҡәләм тибрәтеүселәр был шөғөлдәрен һаман да ташламаған, шиғриәткә, әҙәбиәткә һөйөү бик күптәрҙе буласаҡ һөнәрен тап ошо юҫыҡта һайлауға ла этәргәндер.
Күренекле яҡташыбыҙ, билдәле шағирә, яҙыусы, БР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Жәлил Кейекбаев исемендәге премия лауреаты Гөлнур Миҙхәт ҡыҙы Яҡупова ойошторған бәйгенең тәүгеһе 2001 йылда район үҙәге Красноусолда үтә. Ошо арауыҡта уҡыусыларҙың иң уңышлылары тип табылған ижад емештәре "Табын” гәзитендә донъя күреп барҙы. Бихисап ҡәләм тибрәтеүселәр был шөғөлдәрен һаман да ташламаған, шиғриәткә, әҙәбиәткә һөйөү бик күптәрҙе буласаҡ һөнәрен тап ошо юҫыҡта һайлауға ла этәргәндер.
Халыҡ мәнфәғәтен ҡайғыртыусы
10 декабря 2015 йыл | Йәмғиәт
24 ноябрҙә Красноусолда "Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының конференцияһы булып үтте. Уның эшендә "Берҙәм Рәсәй” партияһының Башҡортостан бүлеге етәксеһе урынбаҫары Гөлнара Кирәева, пар-тияның урындағы бүлексәһе секретары Рәмил Бохаров, уның урынбаҫары Руслан Салауатов, партияның урындағы бүлексәһе етәксеһе Әхәт Нуриев һәм ете тиҫтәгә яҡын делегат ҡатнашты.
Ун көнлөктә өлгөрөп ҡалығыҙ!
10 декабря 2015 йыл | Матбуғат, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Хөрмәтле гәзит уҡыусылар!
Республика буйынса 3 декабрҙән 13 декабргә тиклем матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгө иғлан ителә. Был осорҙа барлыҡ матбуғат баҫмаларына 10-15 процент ташламалы хаҡҡа, шул иҫәптән "Табын”ға яҙылырға була. Бирелгән мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмайынса яратҡан баҫмағыҙға күпкә арзан хаҡҡа яҙылып ҡалығыҙ, хөрмәтле дуҫтар!
"Табын”ды алдырығыҙ, уҡығыҙ, таратығыҙ!
Республика буйынса 3 декабрҙән 13 декабргә тиклем матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгө иғлан ителә. Был осорҙа барлыҡ матбуғат баҫмаларына 10-15 процент ташламалы хаҡҡа, шул иҫәптән "Табын”ға яҙылырға була. Бирелгән мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмайынса яратҡан баҫмағыҙға күпкә арзан хаҡҡа яҙылып ҡалығыҙ, хөрмәтле дуҫтар!
"Табын”ды алдырығыҙ, уҡығыҙ, таратығыҙ!
Ғафури район-ара суды ойошторолдо
10 декабря 2015 йыл | Хоҡуҡ
2014 йылдың 1 декабрендә ҡабул ителгән "Башҡортостан Республикаһында ҡайһы бер район һәм ҡала судтарын һәм даими судтарҙы берләштереп, район-ара судтар булдырыу тураһында” 395-ФЗ РФ Федераль законына ярашлы, республикала 71 ҡала һәм район суды бөтөрөлөп, 44 район-ара суд булдырылды. Суд бөтөрөлгән райондарҙа 23 даими суд учреждениеһы барлыҡҡа килде.


text:
Чехия
Чехия (чех Česko) / Че́х республикаһы (чех Česká republika) — Үҙәк Европала урынлашҡан дәүләт. Төньяҡтан Польша, төньяҡ-көнбайыш һәм көнбайыштан Германия, көньяҡтан Австрия, көнсығыштан Словакия менән сикләшә. Сиктәренең дөйөм оҙонлоғо — 1 880 км. Баш ҡалаһы — Прага . Хәҙерге Чехия составына тарихи төбәктәр: Богемия (чех Čechy), Моравия (чех Morava) һәм Чех Силезияһы (чех české Slezsko) инә. Ил атамаһы ошо исемдәге халыҡ — чех этнонимынан алынған.
1999 йылдан НАТО ағзаһы, 2004 йылдан Европа берләшмәһенә инә.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Чех республикаһы — суверенлы, демократик дәүләт. Илдең бөгөнгө конституцияһы, 1992 йылдың 16 декабрендә ҡабул ителеп, 1993 йылдың 1 ғинуарынан ғәмәлгә ингән. Дәүләт етәксеһе — президент, ул парламенттың ике палатаһы тарафыннан 5 йылға һайлана. Закон сығарыу органы — депутаттар палатаһы һәм Сенаттан торған парламент. Башҡарма хакимиәт органы — президент тәғәйенләгән хөкүмәт.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Һанлы исемлектең бер юлы


text:
Башҡортостан «Төбәктәр – тотороҡло үҫеш» конкурсында еңгән субъекттар иҫәбенә инде
Башҡортостан 2011 йыл йомғаҡтары буйынса «Төбәктәр – тотороҡло үҫеш» йәмәғәт премияһына дәғүә итеүгә конкурста еңгән Рәсәй субъекттары иҫәбенә инде. РФ Хөкүмәте ҡушыуы буйынса иҡтисадтың инфраструктура секторындағы мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн дәүләттең, бизнестың һәм йәмәғәт вәкилдәренең тырышлығын туплау маҡсатында үткәрелгән федераль конкурстың һөҙөмтәләрен Рәсәй Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы тәҡдим итте.
Еңеүселәр исемлегенә йәмғеһе 15 Рәсәй субъекты компанияларының 26 инвестиция проекты ингән. Уларҙы финанслауға дөйөм алғанда 13 млрд һумдан ашыу сумма талап ителә.
Йомғаҡ яһау сиктәрендә конкурсты ойоштороу комитеты менән еңеүсе субъекттарҙың власть органдары араһында Меморандумдарға ҡул ҡуйыу тантанаһы үтте. Башҡортостан исеменән унда республиканың иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин ҡатнашты.


text:
Кушнаренко районында «Тамсыҡай» балалар баҡсаһы яңынан эшләй башланы
Кушнаренко районында, БР Президентының элекке мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары биналарын өлкәгә кире ҡайтарыу буйынса күрһәтмәләрен тормошҡа ашырыу сиктәрендә, 2-се «Тамсыҡай» балалар баҡсаһын асыу тантанаһы үтте. Балалар баҡсаһы район үҙәге Кушнаренкола урынлашҡан, ул 25 урынға иҫәпләнгән. Бер йыл эсендә бинаға капиталь ремонт үткәрелгән, был маҡсаттарға 577 мең һум аҡса тотонолған. Бинаның ҡыйығы, иҙәне, тәҙрәләре, ишектәре, коммуникациялары тулыһынса алмаштырылған. Бынан тыш, учреждение биләмәһе лә төҙөкләндерелгән: юлдарға асфальт түшәлгән, яңы веранда төҙөлгән.
Балалар баҡсаһында тәрбиәләнеүселәр байрам ҡунаҡтары өсөн ҡыҙыҡлы концерт программаһын тәҡдим итте. Сарала ҡатнашыусылар мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы биләмәһендә шыршылар ултыртты, тип хәбәр иттеләр Кушнаренко районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Республика этник мәҙәниәт үҫешенең маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға федераль субсидиялар аласаҡ
Башҡортостан Рәсәй Федерацияһының, гражданлыҡ берҙәмлеген нығытыуға һәм милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе гармониялаштыруға йүнәлтелгән төбәк маҡсатлы программаларын һайлап алыуҙа еңеүсе тип табылған, 39 субъект иҫәбендә. 2014 йылда конкурс комиссияһы ҡарауына 55 төбәк программаһы тапшырыла, улар Рәсәйҙең Төбәк үҫеше министрлығы ҡарары менән билдәләнгән 12 критерий буйынса баһаланды.
Еңеүселәргә «Рәсәй милләттәре берҙәмлеген һәм Рәсәй халыҡтарының этник мәҙәниәте үҫешен нығытыу (2014-2020 йылдар)» федераль маҡсатлы программа сиктәрендә федераль бюджеттан субсидиялар биреләсәк. Төбәк үҫеше министрлығында аңлатыуҙарынса, төбәктең маҡсатлы программалары, гражданлыҡ ватансылығын һәм Рәсәй гражданлыҡ берҙәйлеген формалаштырыуға һәм нығытыуға, шулай уҡ Рәсәй халыҡтарының этник мәҙәниәте үҫешен үҫтереү һәм телдәр төрлөлөгөнә ярҙам итеү буйынса сараларҙы тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән, йәмәғәт инициативаларына һәм сараларға ярҙам итеүҙе ҡарай.
Милләт-ара мөнәсәбәттәр өлкәһендә дәүләт сәйәсәте департаменты Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенә программа сиктәрендә субъекттар араһында федераль бюджеттан средстволарҙы 2014 йылда бүлеүҙе раҫлау тураһында акт проектын әҙерләйәсәк һәм йүнәлтәсәк.


text:
Биш яңы һоро төҫтә. криптовалюта инвестицион фондтарға ебәрҙек. 2018
Һоро Инвестициялар, улар өсөн был ғәҙәти ставка яһай еңел булып эшләй инвесторҙар Биткоин, валюта валюта һәм башҡа саралар планлаштырылған. кәрзине нигеҙендә яңы тәҡдим менән апрель башынан дүрт криптовалюта.
“Был йылдың беренсе кварталы аҙағына, беҙ инвестицияларҙың дөйөм алғанда һигеҙ аҙыҡ-түлек эйә булды.,"Майкл менән идара директорынан журналист интервью әйтте. sonnenshein шишәмбе ванкувер һоро төҫтә..
Тәүге инвестиция фонды Биткоин полуторка, аҡш килешеүе ниндәй внебиржевой, артыҡ арта 1,300 былтыр процентҡа, институциональ инвесторҙар булараҡ цифрлы тәңкә туранан-тура һатыу тыйыла, шуға ҡарамаҫтан, өлгәшелгән йүнәлтелгән криптовалюта.
Биткоин инвестиция фонды аҡсаға табыныу, тип әйтә Sonnenshein, ҡиммәтле ҡағыҙҙарын һатып алыу юлы менән алырға мөмкинлек бирә инвесторҙар инеү валюта цифрлы.
Sonnenshein әйтә“, - тип, машина булып шыйыҡсаның өҫкө валютала тотоу цифрлы, тотанаҡлы булды был баҙар капитализацияһы, һәм был эшкәртмәләр нигеҙе".
Нью-Йорк фирма “ - тип ҡолағымдан тотоп теләгән инвесторҙар өсөн асыҡ йоғонто беҙгә,"Тине Sonnenshein. “Әгәр билдәле бер валюта бар, улар инвесторҙарҙың һорайлар, беҙҙең өсөн продукция структураһында буйынса, ул саҡта беҙ теләгән булһаҡ, был ихтыяжды ҡәнәғәтләндереү өсөн".
Был мәсьәлә рейтинг агентлығы баһалауы криптовалюта вайс – Биткоин ала;+
Рейтинг Вайсс, халҡы’s финанс учреждениеһының әйҙәүсе бойондороҡһоҙ рейтинг агентлығы, бөгөн был милләт тарихында беренсе финанстар рейтинг агентлығы сығарған маркалы криптовалюта.
Байтаҡ башҡ. тарихын, уның бойондороҡһоҙлоғон һәм теүәллеген эшләй, тип яҙып криптовалюта секторына инвестиция рейтингын Вейсс, аҡш билдәләүенсә. Идара Хөкүмәт Отчеты (ГАО), Баррон’ы, Уолл-Стрит Джорнать, һәм Нью-Йорк Таймс, башҡалар араһында.
Криптовалюта ихтималлығы рейтингтары баһалап лента вайс, потенциалын наградалар, blockchain технологиялар, ҡабул итеү, хәүефһеҙлек, һәм башҡа факторҙар. “Бер-тиҙ үҙгәреп бит.,"Вайс аңлата, "көрсөк һәм йыш күтәрә алмай, беҙ башҡаларҙан ҡарағанда секторы ҡапланған".
Биткоин (рейтинг менән+) киң индереү буйынса яҡшы баһа ала һәм хәүефһеҙлек. Әммә ул ҙур проблема селтәре менән осрашты., хаҡтарының тотҡарланыуына килтерҙе һәм юғары международных. Интенсив тырышлығына ҡарамаҫтан, ул ҡайһы бер уңыштарға өлгәшә, Ул туранан-тура булмаған кодты программаларҙы ваҡытында яңырта механизмы Bitcoin.
Рейтинг Вайсс, башлана. 1971, хаҡы 55,000 һәм инвестиция институты. Стандарт Айырмалы Рәүештә. & Ярлы’ы, Moody Рейтинг’ы, А. М. һәм Fitch. Иң яҡшы, Вайсс ҡабул беркасан ла ниндәй ҙә ташламаға хаҡы булған кеше ул..
Биткоин ярҙам һыҙаттары тамамланды
Биткойн һыҙаттары күберәк түләү системаһы яҡлау, түләүҙәр ысулы булараҡ, апрель башында 2018.
Bitcoin һыҙаттары ҡабул итә башланы. 2014 ә хәҙер һылтаныр биткоин был’ы килешеүҙәр, һәм, уның менән мөнәсәбәттәрҙе яйға йыйып туҡтатыу өсөн нигеҙ сифатында сағыштырмаса bitcoin тапҡыр раҫланы..
Көньяҡ корея хөкүмәте биржаһы тикшереү криптовалюта’ хәүефһеҙлек
Корея Биткойн буласаҡ тикшереү-хәүефһеҙлек стандарттарына тура килгән һәм биржаһы, Көньяҡ Кореяның мәғлүмәттәре буйынса хөкүмәт. Һәр береһе 8 ҡарап биржа иҫәпләнә. “етерлек” хәүефһеҙлек һәм улар буйынса тәҡдимдәр арттырырға тәҡдим итә.
Яңы закондың модернизация һәм был талапты үтәмәгән өсөн штраф арта маҡсат ҡуйған кеше өсөн ваҡытлыса ябыла йәки ориентир биржа мөмкин..
Был күрһәтеү алмашына ҡарай әһәмиәте һәм көньяҡ корея хөкүмәттәре хәүефһеҙлеге етди криптовалюта.
Бөтә цифрлы сайттар аудиторы валюта биржаһы менән иҫкә алып алатау фридман
АЛАТАУ Фридман, аудитор хеҙмәте Валюта цифрлы, ошо телгә алып бөтә клиенттарының сифаты биржаһы., һәр береһе тураһында телгә алына һәм улар үҙ френдлента.
Был хәл, тип үҫә һәм тросты нисек USDT араһында бәйләнештәр биржаһы тураһында положение (жетон трос) был аҙнала миллион ваҡ.
Вермонт ҡала, land яҙыу өсөн ҡулланыу өсөн реестры блокчейн
Ҡала Саут-Берлингтон, Вермонт, - ер участкаларын теркәү системаһына күсеү, милеккә хоҡуҡты теркәү өсөн ҡулланыла торған системаһының бер өлөшө булараҡ блокчейн.
Ҡала хакимиәте’дүшәмбе ы ведомствоһында хәбәр итеүҙәренсә, уның менән бергә булған блокчейн-Propy стартап өсөн, ер төҙөлөшөн мәғлүмәти һаҡлау яҙмалары, буйынса пресс-релиз. Гк бурыстарын һөҙөмтәле һәм хәүефһеҙ эшләү өсөн пилот маҡсаты менән баһа шунда: күсемһеҙ милек менән килешеүҙәр күберәк булыр, яҡшы ни менән ярҙам блокчейн-н ер төҙөлөшө мәғлүмәт системаларын һаҡлау буйынса традицион менән сағыштырғанда сығымдарҙы ҡыҫҡартырға мөмкинлек биргән платформа.
Саут-Берлингтон’менән мэрияла, Kinville Донн, әйт, тип ҡалалар “ҡулланылмаған технологиялар һәр ваҡыт ҡыҙыҡһынам, улар уның халҡына хеҙмәттәр күрһәтеү арта. Был пилот уҡыу Propy беҙ әҙер.”
Нордеа банк хеҙмәткәрҙәре биткоин сауҙа итеү тыйыла
Нордеа, төньяҡ европа банк береһе Финляндия, бөтә һөйләй 31,500 bitcoin сауҙа хеҙмәткәрҙәре уларҙы алмай..
Нордеа февралендә үҙе менән һалыу тыйыла. 28, ул ризалаша советы сығыш яһағандан һуң, "характерҙарыбыҙ нерегулируемый" баҙары, матбуғат-секретары телефоны буйынса дүшәмбенән келлберг афродити тине..
“Был-тармаҡ таралған. практиканы банктарҙа, эште хеҙмәткәрҙең шәхси иҫәбенә сикләнгән, уларҙы булдырмау өсөн инвестиция спекулятив урын алған., риска йәки уларҙың финанс юғалтыуҙарға дусар була, һәм, тимәк, уларҙың финанс хәленә тәьҫир итә,,"Тине келлберг. “Шуға күрә нордеа, шул тиклем һәм барлыҡ банк, был яҙыу сәйәсәте өлкәһендә хоҡуғына эйә булған, ул хеҙмәткәрҙәрҙе үҙе ҡарай".
Нордеа әйтер, тип, уның сәйәсәте "менән күсеш хәлдәрен һәм башҡа ҡайһы бер предприятие хеҙмәткәрҙәре өсөн бар мөмкинлеге өсөн үҙ эсенә ала". Хеҙмәткәрҙәре, Биткоин үҙе үк, "бер предприятие хәл һаҡлана".
Тәүге европа банк нордеа ҙур булһа, бындай тыйыуҙарҙы индереү өсөн.
Яңылыҡтар Блокчейн 24 Ғинуарҙа 2018
Авторы: Сара Бауэр


text:
“Оборона-масса эше” айлығы башланды
“Оборона-масса эше” айлығы башланыуға арналған тантаналы митингыны асып, Белорет автомәктәбе начальнигы Зәбир Шакир улы Әхибзянов: «Ай буйына ойошмаларҙа, пред- приятиеларҙа, уҡыу йорттарында, йәштәрҙе хәрби- патриотик тәрбиәләү маҡсатында, һуғыш ве- терандары менән осрашыуҙар, ҡаһарманлыҡ дәрестәре, ярыштар һәм слёт кеүек саралар уҙғарыласаҡ. Йәштәрҙең унда әүҙем ҡатнашыуына ышанам һәм үҙҙәренә тормошта кәрәкле тәжрибә алырҙар, тип уйлайым», - тине. Артабан, митингыға килгән ҡунаҡтар - йәштәр сәйәсәте, туризм һәм муниципаль район хакимиәтенең спорт буйынса бүлеге начальнигы Светлана Полина, һуғыш, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандары советы рәйесе Александр Белов, ВДВ ветерандарының «Ҡанатлы гвардия» йәмәғәт ойошмаһы ағзаһы Андрей Кучкаров, хәрби комиссариат вәкилдәре һәм дин әһелдәре сараға йыйылған йәштәргә теләктәрен еткерҙе. Митинг тамамланғас, сарала ҡатнашҡандарҙы һалдат бутҡаһы һәм сәйе менән һыйланылар. Тантаналы өлөштән һуң агитацион автоуҙыш ойошторолдо һәм унда ҡатнашыусылар Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды.
Н. ШӘРИПОВА.
Автор фотолары.


text:
Енес (биология)
Биологик енес — репродуктив үҙенсәлектәр буйынса организмдың айырмаһы.
Ике биологик төр ҡабул ителгән: ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ, әммә тәбиғәттә өс төрлө үрсеү юлы бар: изогамия, гетерогамия, оогамия[1]. Бөтә осраҡтарҙа ла енес күҙәнәктәре яңы организмға тормош биреү маҡсатында бергә ҡушылыр өсөн һәр төрлө генетик мәғлүмәт ярҙамында барлыҡҡа килә.
Йөкмәткеһе
Енси диморфизм[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Енси диморфизм ( бор. грек. δι- ике, uopφήuopφή — форма) — бер үк биологик төргә ҡараған инә һәм ата енестәре араһындағы анатомик айырма. Енси диморфизм физик билгеләрҙә күренеүе ихтимал. Мәҫәлән:
- Күләм. Һөтимәр хайуандар һәм ҡоштарҙың ҡайһы бер төрҙөрендә ата енесле инәгә ҡарағанда күпкә ҙурыраҡ һәм ауырыраҡ. Ер-һыу хайуандарының, киреһенсә, инәләре ата енеслеләрҙән ҙурыраҡ.
- Сәс ҡатламы. Ир-аттарҙың һаҡалы, арыҫландың йәки бабуиндың ялы бар.
- Төҫ. Ҡоштарҙың ҡанаттары, бигерәк тә өйрәктәрҙеке төҫтәргә бай.
- Тире. Боландарҙың мөгөҙө, әтәстәрҙең кикреге кеүек өҫтәмә ҡатлам.
- Тештәр. Ата һинд филенең һуҡҡы теше, морж һәм ҡабандарҙың ҙур ҡаҙыҡ теше була.
Енси диморфизм — дөйөм биологик күренеш. Ул төрлө енесле хайуандар һәм үҫемлектәр араҙында киң таралған.
Бөжәктәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөжәктәр төрлө енесле.
Бал ҡорттары, күбәләк, талпан кеүек бөжәктәрҙә аталанған йомортҡанан инә, аталанмағандан ата енесле үҫешә[2].
Гермафродитизм[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гермафродитизм ( Грек мифологияһындағы Гермафродита исеменән, грек. Epuaφpόδιtoς) — бер юлы төрлө енестәрҙең билгеһе булыуы.
Тәбиғи гермафродитизм: ҡайһы бер хайуандарға (балыҡтарға) һәм үҫемлектәргә хас күренеш. Аномаль (патологик) гермафродитизм: төрлө енеслеләр төркөмөндә осрай торған генетик тайпылыш.
Үҫемлектәрҙең енесе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Үҙемлектәр араһында енесле һәм енесһеҙ юл менән үрсеүсе төрҙәр була[3].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Астауров. Б. Л., Генетика пола, [М], 1966
- Бреславец Л. П., Определение и наследственность пола у высших растений, Сер. 2", 1934, № 6
- Дерягин Г. Б. Криминальная сексология. Курс лекций для юридических факультетов. М., 2008. 552. с. ISBN 978-5-93004-274-0.
- Лобышев М.Е., Генетика, 2 изд., Л., 1967.
- Рыжков В. Л., Генетика пола, [Хар.], 1936.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- [ Пол] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә


text:
Балан ниңә ҡыҙыл һәм әсе?
Просмотров 387
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:10-2015
-
- Рубрика:Тылсымлы һандыҡ » Әкиәттәр
- Автор:Фәнзилә СӘЛМӘНОВА
-
- Район:Белорет
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:Майя ЗЫЯИ
-
Борон-борон заманда йәшәгән, ти Баланбикә тигән ағас. Ул үҙен урманда иң матуры тип уйлаған.
Бына бер көндө ул урманда: "Иғтибар, иғтибар, сәғәт өстә матурлыҡ конкурсы үткәрелә!” - тигән яңылыҡ ишетеп ҡалған.
Баланбикә ашыға-ашыға алҡаларын, муйынсаҡтарын тағып алған, ҡупшы ғына күлдәген кейгән дә конкурсҡа йүгергән.
Барып етһә, унда бөтәһе лә береһенән-береһе матурҙар икән. Баланбикә беренсе урын да алғыһы килгән. Тик башҡа ағастар, быны белеп ҡалып, унан көлөргә тотонған. Баланбикәнең оялыуынан бите ҡыҙарған һәм ул илай башлаған. Уның йәштәре шул тиклем әсе булған, хатта емештәренә лә һеңгән. Шунан алып баландың емештәре ҡыҙыл һәм әсе икән.
Фәнзилә СӘЛМӘНОВА.
Белорет районы Шығай ауылы.


text:
Фото:
Өфөлә «Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») тип аталған заманса балет ҡуйыла
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») тип аталған заманса балет ҡуйыла. Күптән түгел уны Ҡырымда үткән «Таврида» Бөтә Рәсәй йәштәр мәғариф форумында Өфө сәнғәт институтын тамамлаған йәш балерина Адэлина Алсынова тәҡдим итте. Проект федераль форумдың 100 мең һумлыҡ грантына лайыҡ булды. Грант шарттарына ярашлы, «Саошиант тураһында легенда» 2017 йылда Өфө сәхнәләренең береһендә ҡуйылырға тейеш.
«Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») проекты – мультимедиялы хореографик спектакль. Музыка авторы – танылған башҡорт композиторы Азамат Хәсәншин.
«Саошиант идеяһы («киләсәкте ҡотҡарыусы») – зороастризм эпосы геройы Урал батыр образы аша һынландырылған. Мәңгелек темалар: туғандар араһында дошманлыҡ, Изгелек менән Яуызлыҡтың көрәше, һәм, ниһайәт, Геройҙың үҙ-үҙен ҡорбан итеү идеяһы бер кемде лә битараф ҡалдыра алмай», — тип һөйләне Азамат Хәсәншин.
«МеЖду танцем» оҫтаханаһы (етәксеһе – Ольга Даукаева) һәм рәссам Вәсил Ханнанов менән берлектә проект өҫтөндә эш өс йылдан ашыу дауам итә. Ҡайһы бер фрагменттар 2013-2014 йылдарҙа тәҡдим ителде. 2016 йылдың 20 июнендә проект «Мюзик-Холл 27» клубында ойошторолған заманса хореография фестивалендә күрһәтелде.
Фотола: Адэлина Алсынова, Вәсил Ханнанов, Ольга Даукаева, Азамат Хәсәншин.


text:
Башҡортостан профсоюздары үҙҙәренең тәүге байрамына әҙерләнә
Башҡортостандың профсоюз хеҙмәткәрҙәре беренсе тапҡыр яңы байрам – БР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләргә йыйына, ул хәҙер йыл һайын 12 ноябрҙә билдәләнәсәк. “Профессиональ союздар тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында” ярашлы Закон 21 октябрҙә БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 18-се ултырышында ҡабул ителде.
12 ноябрь датаһы осраҡлы ғына һайланманы. Тап ошо көндө 1948 йылда Өфөлә профсоюздарҙың I Башҡортостан өлкә союз-ара конференцияһы үткәрелә, унда Башҡортостан өлкә профсоюздар советы һайлана.
Бөгөн Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы 23 республика тармаҡ ағзалыҡ ойошмаһын берләштерә, уларҙың ҡарамағында 7074 тәүге профсоюз ойошмаһы. Республикабыҙҙа профсоюз ағзаларының дөйөм иҫәбе бер миллиондан ашып китә. Уларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен һаҡлауҙы 140 меңдән ашыу профсоюз хеҙмәткәре тәьмин итә.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, 12 ноябрҙә республика Профсоюздар йортонда байрам айҡанлы тантаналы йыйылыш үткәрелә. Был форумда Башҡортостанда профсоюз хәрәкәте тарихына һәм уның хәҙерге үҫешенә ҡағылышы булған барыһы ла йыйыласаҡ. Уларҙың иң яҡшыларына Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы, шулай уҡ республика министрлыҡтары һәм ведомстволары грамоталары тапшырыласаҡ.
БР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн байрам итеү сиктәрендә республика ҡалаларында профактив менән осрашыуҙар, профсоюз хәрәкәте ветерандарын наградлауҙар үткәреләсәк, хоҡуҡ мәсьәләләре һәм пенсия тәьминәте мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр, күсмә консультациялар ойоштороласаҡ.


text:
Иҫән саҡта ҡәҙерҙәрен беләйек29-09-2017, 00:11 // Пенсионер // Баҫып сығарырға
Күгәрсен ерендә ҡанат нығытҡан 13 мең 218 аҫыл ир-егет һәм ҡыҙ Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында тыуған ил һағына баҫа, әлеге көндә иһә утты-һыуҙы кискән яугирҙәрҙең бармаҡ менән һанарлығы ғына иҫән...
Ураҡай ауылы дәһшәтле яуға имәндәй ныҡ, бөркөттәй сая 44 егетен оҙатҡан, шуларҙың 18-енә генә тыуған тупрағына ҡайтып аяҡ баҫырға насип була. “Берҙәм Рәсәй” партияһының “Реаль эштәр” проекты сиктәрендә клуб алдына ҡуйылған обелисктағы исемлектә бер иш фамилиялар байтаҡ, тимәк, бер нәҫелдән нисәмә егет яуға киткән!
Йылдар бер кемде лә аямай, кисәге һалдаттар ҙа берәм-һәрәм мәңгелеккә китеп тора. Бәхеткә күрә, йәшлектәрен һуғыш яландарында ҡалдырған ике яугир – Сабир һәм Сәғәҙәт Ниязғоловтар әле лә имен-һау, йәштәргә өлгө булырлыҡ матур тормош юлы үтеп, яҡындары янында тыныс ҡартлыҡ кисерә.
Сабир Хәйбулла улы Ниязғолов 1925 йылдың июлендә донъяға килгән. Һуғыштың тәүге йылдарынан уҡ барлыҡ ауырлыҡтарҙы үҙ елкәһендә күтәргән үҫмерҙәрҙең береһе була ул. 1943 йылдың башында Ҡыҙыл Армия сафына баҫҡан. Тәүге айҙарҙа Ырымбур өлкәһендә хәрби әҙерлек үткән, аҙаҡ маршал Малиновский етәкселек иткән икенсе Украина фронтына – мотоуҡсылар часына оҙатылған. 1943 йылдың 1 сентябрендә Полтава эргәһендәге Кременчуг ҡалаһы янында фашистар менән тәүге бәрелешкә ингән Ураҡай егете. Украина, Молдавия, Венгрия, Румыния, Бессарабия, Чехословакия ерҙәрен илбаҫарҙарҙан азат итеү өсөн алышҡан. Бөйөк Еңеү таңын ул Чехословакияла ҡаршылаған. Һуғыштан һуңғы емереклектәрҙе бөтөрөүҙә ҡатнашҡан өлкән сержант тыуған яғына 1946 йылдың 6 ноябрендә генә ҡайтып төшкән. Сабир Хәйбулла улының күкрәген Ватан һуғышы ордены, Жуков миҙалы һәм башҡа юғары наградалар биҙәй.
1927 йылдың мартында донъяға килгән Сәғәҙәт Ишдәүләт улы Ниязғолов иһә фронтҡа 1944 йылдың декабрендә алынған. Хәрби әҙерлек үткәндән һуң йәш һалдаттарҙы башта Воронеж йүнәлешенә, аҙаҡ сиктәрҙе һаҡлау һәм нығытыу өсөн Алыҫ Көнсығышҡа оҙаталар.
Сәғәҙәт Ишдәүләт улы Владивосток ҡалаһындағы авиамеханиктар курсына йүнәлтелгән. Совет-япон һуғышында һалдат Байкал аръяғы фронтына ингән авиация полкында, Як-9 самолет-истребителдә авиамеханик була. Хәл иткес алыштарҙың береһендә уның башына снаряд ярсығы тейә, Нагахама ҡалаһында госпиталдә дауалана. Һуғыш тамамланғандан һуң 1952 йылға тиклем Сахалин өлкәһенең Корсаков ҡалаһында авиамеханик булып эшләгән.
Күрһәткән батырлыҡтары өсөн Ватан һуғышы ордены, Жуков, “Японияны еңгән өсөн” миҙалдарына һәм башҡа наградаларға лайыҡ булған. Һуғыштан һуң тракторист-машинист һөнәрен үҙләштергән һәм хаҡлы ялға сыҡҡансы туған хужалығында тир түккән.
Мәләүез ҡалаһында ейәне һәм килене янында ҡыш үткәргән Сәғәҙәт Ишдәүләт улы ҡар ирей башлау менән тыуған ауылына ҡайта. “Уның ауылда булыуы үҙе бер йәм, ҡунаҡҡа китһә лә юҡһынып бер булабыҙ”, – ти уның ауылдаштары.
Ауыл йәме, ауыл ҡото булып тағы ла оҙон-оҙаҡ йәшәргә яҙһын оло йәштәге аҡһаҡалдарыбыҙға. Һуғыштың аяуһыҙлығын үҙ күҙҙәре менән күргән олатайҙарыбыҙҙың йәштәргә теләге бер: миллиондарса ҡорбандарҙың ҡаны һәм тол ҡатындарҙың, улдарын юғалтҡан әсәләрҙең, етем ҡалған сабыйҙарҙың күҙ йәштәре менән яуланған тыныслыҡтың ҡәҙерен белеү зарур.
Күгәрсен районы.


text:
Географик киңлек
Географик киңлек — сферик координаталар системаһында Ер йөҙөндәге нөктенең торошон билдәләүсе координата[1]; меридиандың билдәле бер нөктә һәм экватор араһындағы өлөштөң градустарҙа күрһәтелгән дәүмәлене.
Параллелдәр һәм меридиандар ярҙамында географик объекттың урынын билделәү өсөн географик киңлек һәм географик оҙонлоң тигән төшөнсәләр индерелгән.
Географик киңлектәр экваторҙан иҫәпләнә. Экваторҙағы барлыҡ географик нөктәләр бер үк географик кинлектә, йәғни 0° киңлектә урынлашҡан. Төньяҡ ярымшарҙа барлыҡ нөктәләр 0°-тан 90°-ҡа тиклемге төньяҡ киңлектә, ә Көньяҡ ярымшарҙа ятҡан барлыҡ нөктәләр — (минус) 0°-тан 9минус) 90°-ҡа тиклем көньяк киңлектә ята.


text:
Ишембай трикотаж изделиелар фабрикаһы балаларҙы кейендерә
Йәйге миҙгелгә «Ишембай трикотаж изделиелар фабрикаһы» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте кейемдең яңы коллекцияһын әҙерләне. «Башинформ» агентлығына предприятиеның баш технологы Ольга Кузнецованың хәбәр итеүенсә, фабрика продукцияһының 60 проценты мәктәпкәсә һәм мәктәп йәшендәге балаларға тәғәйенләнгән. Быға маркетинг нигеҙ бар.
— Йәйге осорҙа балалар кейеменә һорау арта, — ти Ольга Кузнецова. – «Яҙ-йәй – 2010» миҙгеленә 20 модель сығарыла. Яңы коллекциянан элеккесә эске кейем линияһын, эске күлдәктәрҙе, пижамаларҙы билдәләргә мөмкин. Былар барыһы ла – йөҙ процент мамыҡтан етештерелгән экологик кейем. Өҫкө кейемдән джемперҙар, водолазкалар айырым урын алып тора. Улар төрлөсә биҙәлә, принттар ҡулланыла.
Йәйге миҙгелгә Ишембай фабрикаһы моделдәр конструкцияһына яңылыҡ индерҙе. Әгәр бығаса ҡыҙҙар һәм малайҙар өсөн бер төрлө кейем әҙерләнһә, хәҙер улар һәр енес өсөн айырым етештерелә.
Фабрика ассортименты айына өс тапҡыр яңыртыла. Әлеге ваҡытта мәктәп формаһы өҫтөндә эшләйҙәр. Ул да йөҙ процент мамыҡтан торасаҡ. Мәктәп униформаһының төҫтәр гаммаһына килгәндә, классик аҡ һәм ҡара төҫтәр күк, алһыу һәм башҡаларға урын бирәсәк. Мәктәп формаһы менән бергә Ишембай модельерҙары спортзалдарҙа кейеү өсөн комплекттар ҙа етештерә.


text:
Октябрьскийҙан 15 йәш ғаилә торлаҡ сертификаты алды
Октябрьскийҙа йәш ғаиләләрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән программа сиктәрендә таныҡлыҡтар тапшырыу тантанаһы үтте. Бала тыуғанда социаль түләүҙәр сертификатын 15 ғаилә алды, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Октябрьский ҡалаһы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Юлия Функ.
Йыйылыусыларҙы ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Алексей Шмелев тәбрикләне. Ул, 15 сертификат буйынса дөйөм сумма 3 701 670 һум тәшкил итә, тип билдәләне. Алексей Шмелев әйтеүенсә, йыл аҙағына тиклем Октябрьскийҙа тағы ла 20-ләп таныҡлыҡ тапшырыласаҡ.
Бындай ярҙам хәҙерге йәмғиәттә ғаиләнең мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә ала. Быны тантанала ҡатнашыусылар үҙҙәре лә таный – йәштәрҙең шатлығын уртаҡлашырға ғаиләнең өлкән ағзалары ла килгәйне.


text:
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы 15 меңгә яҡын юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ Фото: Олег Яровиков
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы 15 меңгә яҡын юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы 15 меңгә яҡын юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә 15 меңгә яҡын ветеранға Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы юбилей миҙалдары тапшырыласаҡ. Был хаҡта ҡала хакимиәте кәңәшмәһендә белдерелде.
Мэрияның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, миҙал тапшырыласаҡ кешеләр категорияһы Рәсәй Президенты Ҡарары менән билдәләнгән. Хәрби хеҙмәткәрҙәрҙән тыш, награда үҙе теләп ялланыусыларға, партизандарға һәм йәшерен ойошма ағзаларына биреләсәк. Был категорияға шулай уҡ «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», «Японияны еңгән өсөн» миҙалдары менән бүләкләнеүселәр, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн СССР ордендары менән награданыусы тыл хеҙмәтсәндәре, элекке концлагерҙарҙың бәлиғ булмаған тотҡондары ла ҡарай. Бүләкләнеүселәр категорияһының тулыраҡ исемлеге менән рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында танышырға мөмкин.
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 82 меңгә яҡын ветеран һәм уларға тиңләштерелгәндәр йәшәй, уларҙың алты меңгә яҡыны — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар, 23 меңдән ашыуы — һуғышта ҡатнашыусыларҙың тол ҡатындары, 51 мең тыл хеҙмәтсәндәре һәм 205 концлагерь тотҡондары.


text:
Рөстәм Хәмитов Федерация Советының Ваҡытлы комиссияһы ултырышында ҡатнашты
23 октябрҙә Һамарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Федерация Советының Рәсәй Федерацияһының Бөтә донъя сауҙа ойошмаһында һәм Таможня союзында ҡатнашыуына күҙәтеү буйынса ваҡытлы комиссияһының киңәйтелгән ултырышында ҡатнашты. Бынан тыш, сарала Башҡортостан исеменән ҙур делегация сығыш яһаны, уның составына республика министрлыҡтары һәм ведомстволары вәкилдәре инде.
Ултырыш сиктәрендә түңәрәк өҫтәлдәр үтте. Уларҙа 400-ҙән ашыу кеше ҡатнашты, 40 доклад тәҡдим ителде. Түңәрәк өҫтәлдәр эшлекле форматта үтте һәм ҡатнашыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты. Уларҙа Рәсәйҙең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһында һәм Таможня союзында ҡатнашыуының төбәктәрҙең сәнәғәт үҫешенә йоғонто яһау мәсьәләләре, яңы шарттарҙа ауыл хужалығы комплексының поблемалары һәм мөмкинлектәре, шулай уҡ дәүләттең социаль-иҡтисади сәйәсәтен тормошҡа ашырыу үҙенсәлектәре тикшерелде.


text:
- Подробности
- Просмотров: 508
ЕМЕШ КУЛЬТУРАЛАРЫ, башлыса емеш-еләк һәм сәтләүек алыу өсөн ҡулланылған күп йыллыҡ культуралы үҫемлектәр төркөмө. Яҡынса 200 төрө билдәле. Башҡортостанда 20‑нән ашыу төрө таралған. Орлоҡло (груша, миләш, алмағас һ.б.), тосло (сейә, слива, урман өрөгө һ.б.), сәтләүек емешле (сәтләүек ағасы), еләкле (ҡайын еләге, ер еләге, крыжовник, ҡурай еләге һ.б.), цитрус (лимон, цитрон һ.б.) Е.к. бүленә. Роза һымаҡтар (сейә, груша, ҡайын еләге һ.б.), крыжовник һымаҡтар (крыжовник, ҡарағат), рут һымаҡтар (лимон, цитрон һ.б.), ноҡот һымаҡтар (һырғанаҡ) һ.б. ғаиләләргә ҡарай. Респ. алмағас, груша, сейә киң таралған. Е.к. башлыса вегетатив ысул м‑н: ялғанмышты ашлап (бөрө ялғау), ш. уҡ йәш һәм үрмә һабаҡтарҙы тамырландырып үрсетелә. Е.к. емештәре яңы йыйылған һәм эшкәртелгән килеш аҙыҡ итеп, ш. уҡ аҙыҡ‑түлек һәм парфюмерия-косметика сәнәғәтендә ҡулланыла. БР‑ҙа Е.к. бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә. Ултыртылған үҫемлектәрҙең майҙаны — 11,3 мең га; тулайым йыйым — 291 мең ц; уңдырышлылығы 39 ц/га тәшкил итә (2010). Шулай уҡ ҡара: Емешселек.
Г.Ә.Мансуров
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Ҡара бөрлөгән
Ҡара бөрлөгән, тал бөрлөгәне — Rubus ырыуы Раузалар ғаиләһендәге бер нисә үҫемлек төрө.Башҡортостанда ҡара бөрлөгән һәм тал бөрлөгәне тип тә йөрөтәләр.
Йөкмәткеһе
Биологик яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өлгөрөү осоронда бөрлөгән емештәре башта йәшел, йәшел-ҡыҙыл, ә һуңынан ҡыҙыл-ҡара төҫтә булалар. Өлгөргән бөрлөгән емештәре ҡара төҫтә була. Ике төрҙә сәнескеләр менән ҡапланған һабаҡ һәм үрентеләрҙән тораған ярымҡыуаҡ булып тора; һабаҡ үҫентеләрә өҫкә үрләүсән йәки ергә ятып үҫә; Rubus caesius төрөнөң япраҡтары өсәүле, ҡайһы саҡта бишәүле; Rubus fruticosus төрө биш һәм ете япраҡлы. Rubus caesius күҡһел ҡуныҡ (налёт) менән ҡапланған; Rubus fruticosus төрөнөң ҡуныҡ ҡатламы юҡ. Емештәренең һуты ҡара-ҡыҙыл; тәле әскелт, бер аҙ сайырлы. Емештәренән ҡайнатма яһарға мөмкин. Европанан Скандинавияға тиклем, Архангельск өлкәһенең көнбайыш өлөшөнөндә керетеп, уртаса климатлы һәм йылы илдәрҙә ике төрҙә киң таралған. Кавказда, бигерәктә Rubus fruticosus төрө башҡа ҡыуҡтар менән үтеп сыҡмаҫлыҡ әрәмәлек булып үҫә.
-
BlackberryFlowers.JPG
Ҡара бөрлөгән сәскәһе
-
-
-
Культивациялау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Европала ҡара бөрлөгәндең емешселектә әһәмиәте юҡ, әммә Америкала үны баҙар өсөн үҫтерәләр. Америка сорттары: тәпәш буйлы — «Crystal white» (еләктере аҡ), «Golden Cap» (еләктәре һарғылт-ҡара), «Seneca black» һәм «Garden black» (ҡара еләкле); «Philadelphia», «Kirtland», «Arnolds hybride» кеүек башҡа сорттар ҡурай еләге менән ҡатнаш сорт булып тора, иң яҡшы «Lawton» («New Rochelle») сортын Рәсәйҙең көньяғында үҫтерегә тәҡдим итергә була. Ҡурай еләген тәрән балсыҡлы-избесле, серетмә менән бай булмаған тупраҡта ҡояшлы ерҙә орлоҡтарынан, һабаҡсанан, тамыр үҫентелеренән үрсетәләр; һирәкләү һәм һабаҡтарын киҫеү, ваҡытында күтәреп бәләү — тәрбиәләү саралары.
Тарихта һәм мәҙәниәттә ҡара бөрлөгән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1964 йылда СССР-ҙа ЦФА № 3135 һанлы ҡара бөрлөгән төшөрөлгән почта маркаһы сығарыла.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ По данным БСЭ.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡара бөрлөгән — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- Ҡара бөрлөгән GRIN сайтында мәғлүмәт


text:
Бәхеткә түҙеп ҡара!
–«Бала саҡта атайымдың башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыуын ишетеп үҫтем», – тигәйнегеҙ бер интервьюғыҙҙа. Халҡыбыҙҙың тылсымлы ижад ынйыларын йөрәгенә һеңдереп үҫкән кеше генә шундай илаһи моңға эйә була алалыр. Һеҙҙән сағылған наҙ, тәбиғилек тә, бәлки, шунан киләлер. Әйтегеҙ әле, тәбиғи булыу ғына гүзәл затты бәхетле итә аламы? Ҡатын-ҡыҙ өсөн мөһим тағы ниндәй сифаттарҙы билдәләр инегеҙ?
– Эйе, үҙемде белгәндән бирле, атайымдың тальян һуҙып, Тимерғәле ағайымдың, Нурислам энемдең өҙҙөрөп гармунда уйнап йырлауҙары, сихри бала саҡ иленә әйҙәп, изге бер моңдай күңелемдә тибрәлеп тора. Атайым йәтим үҫкән, боронғо башҡорт халыҡ йырҙарын үҙенсә оҫталыҡ, йылылыҡ менән башҡара ине ул. Ғаиләлә алты бала үҫтек. Барыбыҙ ҙа йыр-моңға маһир, ижадҡа ғашиҡ инек. Өләсәйебеҙ, үҙ заманы өсөн уҡымышлы, зирәк кеше, ғаиләлә генә түгел, ә тотош ауылда абруйлы ханым һаналды. “Аҡ әбей” тип тә йөрөттөләр үҙен. Фәрхәнә өләсәйебеҙгә кис ултырырға ауылдың йәше-ҡарты йыйыла. Дини китаптарҙан өҙөктәрҙе ҡысҡырып уҡыйҙар, бәйеттәр әйтешәләр. Мин, кескәй генә ҡыҙсыҡ, уларҙы йотлоғоп тыңлайым. Һуңынан үҙем дә бәйеттәр әйтергә оҫтарып алдым. Былар минең тәүге йыр дәрестәрем дә булғандыр.
Әлбиттә, ихлас, тәбиғи булыу һәр кешегә күркәмлек, үҙенсәлек, нәфислек өҫтәй. Әммә эске ныҡлығың, рухи көсөң булмаһа, тәбиғилек тә, ихласлыҡ та үҙ ҡөҙрәтен юғалта, минеңсә. Ә рух ныҡлығы тәрбиәнән килә. Кешене матурлаған изге сифаттар ғаиләлә һалына һәм улар мәңгелек ҡиммәттәргә тиң.
– Йылдар үткән һайын, Һеҙ һылыулана бараһығыҙ. Бының сере нимәлә икән?
– Рәхмәт, ундай һүҙҙәрҙе ишетеү һәр нескә затты ҡанатландыра, әлбиттә! Арыған, моңһоу мәлдәр ҙә була... Ата-әсәмдең наҙлап ҡына үҫтергән һөйөклө ҡыҙымын әле, терәк һәм таяныс булырҙай яратҡан ирем, ә иң мөһиме: донъяла бәхетле ҡатын-ҡыҙ икәнемде иҫбатлаған, тормош мәғәнәһе булған ике ҡанатым – ике ҡыҙым, гөлдәй нурлы ейәнсәрем – Әминәм бар. Улар – минең дауамым, йәшлегем сатҡылары, йөрәгемә көс, илһам өҫтәп торған ҡәҙерле кешеләрем. Ғүмерем юлында байтаҡ юғалтыу кисерҙем: атайымды, өс бер туғанымды һуңғы юлға оҙатырға тура килде. Шап-шаҡтай туғандар, ижадташ дуҫтар мәрхүм булып ҡалды. Ҡайғы-хәсрәттәр, борсолоуҙар тормош хаҡында йыш уйланырға мәжбүр итә. Бирелгән ғүмерҙең ҡәҙерен белеп, яҙмышҡа һуҡранмайынса, киләсәкте яҡшыға юрап, йөҙгә һыҙланыу сатҡылары сығармай йәшәргә тырышыла. Йөрәгем түренән сыҡҡан йырҙарым тамашасымдың күңел яраларын бөтәйтеп, йәшәүгә дәрт ҡабыҙа, сафлыҡ нурына солғай алһа, Тәҡдирем алдындағы изге бурысым үтәлгәндәй, тынғыһыҙ йәнем тынысланғандай була. Ошо илаһи ҡөҙрәт йәнемде лә, тәнемде лә йәшәртә, әйтерһең.
– Сәхнәнән Һеҙ иркә ҡатын булып күҙ алдына баҫаһығыҙ. Һеҙҙән сикһеҙ йылылыҡ, наҙ, тыныслыҡ бөркөлә. Ошо күңел һиллеге, мөләйемлек, сабырлыҡ, тормошҡа рәхмәтле була белеү ҡайҙан килә? Бындай нәфис һыҙаттар нәҫелдән дә күсәлер, моғайын. Әллә үҙегеҙ өҫтөндә туҡтауһыҙ эшләү, камиллашыу нәтижәһеме?
– Нәҫел, гендар, ысынлап та, кеше яҙмышында әһәмиәтле генә роль уйнай. Атайым менән әсәйем яғынан олатайҙарыбыҙҙың икеһе лә колхоз рәйесе булған. Кешегә ҡарата миһырбанлыҡ, иплелек, эш һөйөүсәнлек, алған маҡсатыңды тормошҡа ашырыу кеүек мөһим сифаттар уларҙан күскәндер, моғайын. Ә сабырлыҡҡа, күңел һиллегенә ҡатын-ҡыҙ өлкәнәйә килә өлгәшә.
Иремдең гүзәл затты алиһәләй күреп, ҡәҙерләй белеүенәндер минең иркә күренеүем. Халыҡ һөйөүе лә, миңә албырғатҡыс тәьҫир итеп, күңелемде үҫтерә, наҙға күмәлер, тип уйлайым. Хоҙай Тәғәлә насип иткән һөнәремде сикһеҙ яратам. Әгәр әҙ генә сәфәргә сыҡмай торһаҡ, ҡаным уйнай, күңелем тула башлай. Ә сәхнә – үҙе сихри дәүмәл, ҡеүәтле дауа, фитнес һәм йәшлек сығанағы. Әлбиттә, ҡатын-ҡыҙ үҙенә бер ҡасан да ҡул һелтәргә тейеш түгел. Тик үҫештә генә матурлыҡ йәнләнә, сәскә ата.
– Ә тормош иптәшегеҙ менән нисек таныштығыҙ?
– Тәүге тормош иптәшем менән айырылышҡас, ир-аттарға ышанысым һүрелгәндәй булғайны. Сөнки иремдең хыянатына юлығып, бер юлы эшһеҙ, өс йәшлек Алия ҡыҙым менән урам сатында яңғыҙ тороп ҡалдым. Йөрәк өҙгөс ауыр минуттарҙы хәтерләһәм, нисек түҙҙем икән, тип әле лә ғәжәпләнеп ҡуям. Киртләс-киртләс юлдар аша килдем мин бөгөнгөмә.
Ә Ғәбделхәй ағайығыҙ менән күршем таныштырҙы. Иң ҡыҙығы: икебеҙ ҙә холҡобоҙ менән кеше әйткәнгә генә танышып, ғаилә ҡора торғандарҙан түгел. Хоҙай ҡушыуы булғандыр инде. Бер-беребеҙҙе тәү күреүҙән оҡшатып, ҡәҙимге генә аралашып киттек. “Ғүмерем буйына эҙләгән кешем бит был”, – тигән уй йөрәгемде һыҙып үтте. Оҙон буйлы, төҫ-ҡиәфәте сибәр генә, холҡо тыныс, хатта ҡырыҫыраҡ күренгән кешегә ғашиҡ булғанымды һиҙмәй ҙә ҡалдым. Фильмдарҙа, әҙәби китаптарҙа ғына түгел, тормошта ла шулай тиҙ ғашиҡ булырға мөмкин икән. Дуҫтарыбыҙҙың баҡсаһына барғас, Ғәбделхәй менән туғайға сыҡтыҡ. Йәй башының күкрәп йәшеллеккә күмелгән, ҡайын еләктәре бешкән гүзәл мәл. Ҡайындарға үрелеп, миндек йыям. Был шөғөлөмдө ул иҫе китеп күҙәтә: “Йырсы ҡатын-ҡыҙ ҙа беләме икән ни ундай эште?” – тип хайран ҡалған.
Өйләнешеп, бергә донъя көтөп алып киттек. Алияны, үҙ сабыйылай, яҡын күрҙе. Баланы тәхеттә тота торған, изге йәнле кеше булып сыҡты Ғәбделхәй. Алия әле лә “атайым” тип кенә тора. Алһыу тыуғас та, икеһен айырмай, талапты ла тигеҙ ҡуйҙы, һөйөүен лә тигеҙ бүлде. Ышаныслы атай ҡурсалауында, үҙ ҡәҙерҙәрен белеп, бәхетле үҫте балаҡайҙарым.
– Тетрәндергес минуттар, әрнеүҙәр, еңеүҙәр… Һынауҙар Һеҙҙе һындырмаған, киреһенсә, көслөрәк иткән, әйтерһең. Ауыр минуттарҙа үҙегеҙҙе нисек ҡулға алаһығыҙ? Кешеләрҙәге ниндәй сифат асыу уята? Үпкә һаҡлайһығыҙмы?
– Аллаһы Тәғәлә яратҡан кешеһенә күп һынауҙар ебәреп һынай, ти. Минең яҙмышыма ла шаҡтай өйөлдө. Аяҡтан йығырҙай ауырлыҡтар кисергәндә лә, һығылып төшмәҫкә, бирешмәҫкә, тормоштоң ҡара яғынан, ваҡлыҡтарынан көслөрәк, өҫтөнөрәк булырға тырыштым.
Бына бөгөн дә йөрәгемдә – ауыр яра. Һөйөклө тыуған яғыма – яратҡан Башҡортостаныма гастролгә ҡайта алманым. Сәбәбе лә етди шул: ауыр операция үткәрҙем. Бик ауыр минуттарҙа тәрән итеп һулыш алам да ҡапыл уйға талам: “Туҡта, Хәниә, бынан да насарыраҡ булыуы мөмкин ине бит, бер урында тапанма, әйҙә, алға атла! Әсе яҙмыш елдәренә бирешерлек түгел әле һин. Ғаиләң, балаларың, тамашасың хаҡына үҙеңде ҡулға ал. Йырҙарың һине ғәфү итмәҫ...” Барыһын да кисерә әҙәм балаһы. Тик үлемде генә еңә алмай.
Мин асыу, үпкә тота белмәйем. Өс көндән артыҡ асыу һаҡлап йөрөү – оло гөнаһ, тип яҙылған дини китапта. Ике йөҙлө, монафиҡ, һаран кешеләрҙе йәнем һөймәй.
– Ижади күңелле ҡатын-ҡыҙ, бигерәк тә Игеҙәктәр йондоҙлоғо аҫтында тыуған нәфис зат булараҡ, Һеҙгә ҡырҡ сүрәткә инергә тура киләлер, тип уйлайым. Шул образдарҙы һанап үтһәгеҙ ине. Ҡайһыһы йәнегеҙгә яҡын?
– Төп һөнәрем – актриса. Кәрим Тинчурин исемендәге драма һәм комедия театрында байтаҡ төп ролдәрҙә уйнарға, күп ҡырлы, ҡатмарлы образдар өҫтөндә эшләргә тура килде. Эстрадала был һөнәрем шаҡтай ярҙам итә. Тиҫтә йылдар буйына концерт программаһын үҙем ҡорам: сценарий – үҙемдеке, режиссер ҙа – үҙем. Дөрөҫ, һуңғы йылдарҙа яҡташым, яҙыусы Марат Кәбиров менән бергәләшеп сценарий яҙабыҙ. Йондоҙнамәгә әллә ни ышанмайым. Өйҙә лә, сәхнәлә лә, дуҫтарым янында ла үҙ асылыма тоғро ҡалырға тырышам. Балаларымдың, иремдең, тамашасымдың һөйөүе эшемә яуаплы ҡарарға, уларҙың ихтыяжын ҡәнәғәтләндерергә, яңынан-яңы йырҙар ижад итергә, дәртләнеп йәшәргә көс-ҡеүәт биреп тора. Тормош – театр, ә беҙ унда – актерҙар, тиһәләр ҙә, мин тормошто бер ҡасан да уйын итеп ҡабул иткәнем булманы. Минең өсөн барыһы ла ысын, ғәмәли!
– Хоҙай ебәргән билдәләргә ышанаһығыҙмы? Быны дәлилләрҙәй миҫалдарығыҙ ҙа барҙыр, бәлки.
– Хоҙай ебәргән билдәләргә ышанмайынса ла мөмкин түгел шул. Миңә төштәр раҫ керә. Өс бер туғанымды бер-бер артлы фажиғәле юғалттым. Һәр береһенең фажиғәһе алдынан, өләсәйемде төшөмдә күреп, нимәлер һиҙенгәндәй булғайным. Һәр һынауы алдынан Аллаһы Тәғәлә, кешегә ниндәйҙер билдә ебәреп, иҫкәртергә теләй, күрәһең. Үҙем кешегә рәнйемәҫкә тырышам. Сөнки рәнйеүем төшә лә ҡуя. Был ни ғилләлер, белмәйем. Ә бит, һис уйламағанда, яҡын, аралашып йөрөгән кешеләреңә рәнйешең төшөүе ихтимал. Был бик ҡурҡыныс.
– Заман ҡатын-ҡыҙы ниндәй булырға тейеш? Алия менән Алһыуҙы тәрбиәләгәндә, уларҙа, тәү нәүбәттә, ниндәй сифаттар күрергә теләгәйнегеҙ? Журнал уҡыусыларыбыҙға тәрбиә алымығыҙ хаҡында ла һөйләгеҙ әле.
– Заманса булырға тейеш: зауыҡлы, бөхтә, үҙ-үҙенә ышанған, яғымлы, белемле... Һанай китһәң, ул сифаттарҙың иге-сиге юҡтыр. Ғөмүмән, камиллыҡтың сиге юҡ, тигән тормош саҡырыуы менән йәшәргә!
Гүзәл Башҡортостанымдан, яратҡан ауылым – Салайыуанан сығып китеүемә 36 йыл тулды. Артист кешене халыҡ телендә: “Күҙ өҫтөндәге ҡаш кеүек” – тиҙәрме әле?! Йөҙәр, меңәрләгән саҡырым юлдар үтеп, һағынып көткән, йырҙарыңа һыуһаған халыҡ алдына сығып баҫаһың... Арыуың да, ауырыуың да онотола. Сәхнәлә һин саф күңел, күтәренке кәйеф, ғорурлыҡ һәм яғымлылыҡ менән балҡып торорға тейеш! Был үҙе айырым һәләт, аҡыл һәм көс талап итә. Шул уҡ ваҡытта, ижадыма ғашиҡ тамашасыларым барлығына ҡыуанам – тоғролоҡтары өсөн уларға сикһеҙ рәхмәтлемен.
Ә ҡыҙҙарыма килгәндә иһә, Аллаға шөкөр, күҙ генә теймәһен, тип торам. Күҙ ҡараһылай ҡәҙерләп үҫтергән ғәзиз балаларымды изге доғаларым һаҡлаһын инде! Уларҙы әрләмәй генә тәрбиәләнек: бик килешмәгән, риза булмаған саҡтарымда ла баҫым яһаманым, ҡырыҫ булманым. Үҙҙәрен яуаплы тойоп үҫтеләр. Алиябыҙ Татарстандың Финанс министрлығында эшләй, Алһыу әлегә 10-сы синыфта ғына уҡый. Өсөбөҙ ҙә үҙ-ара татыубыҙ. Серҙәребеҙ ҙә уртаҡ. Хәҙер инде алты йәшлек Әминәбеҙ ҙә беҙгә ҡушылып килә. Бер-береһен хөрмәт итергә, һаҡларға, ҡурсаларға өйрәткәнмен. Кейәүебеҙ ҙә үҙебеҙгә оҡшаған, әҙәпле, тырыш кеше. Ғаиләң – нигеҙ ташың ныҡлы, ышаныслы булғанда ғына сит-яттарҙың йәберенә, ҡаҡшауға бирешеп бармайһың.
– “Бәхеткә түҙеп ҡара” тип йырлайһығыҙ. Ысынлап та, һәләт тә, дан-шөһрәт тә, байлыҡ та, хөрмәт тә, бәхет тә кешегә һынау итеп бирелә, тиҙәр. Ә бына ошоларҙың барыһын да лайыҡлы күтәреү өсөн аҡыл да, зирәклек тә, холоҡ та етмәй ҡайһы ваҡыт. Һеҙҙең быға мөнәсәбәтегеҙ һәм кәңәштәрегеҙ…
– Ҡайғыны беҙ гел бер төрлө ҡабул итәбеҙ. Эйе, тетрәнәбеҙ, һыҙланабыҙ – унан айныу юлында ниндәйҙер баҫҡыстар үтәбеҙ. Яйлап сыныға ла барабыҙ. Һәр кисереш үҙ эҙен ҡалдыра, ләкин был тәжрибә туплауға ла булышлыҡ итә. Ә бәхеттең йөҙө күп төрлө, уның ысын йөҙөн тотоп алыуы ҡыйын. Кеше бер сиктән икенсеһенә һуғыла, бәхетте муллап ҡулында тоторға теләй. Әммә килеп сыҡмай: әле – бер, әле икенсе осо кителә бара төҫлө. Кеше күпте көҫәй, әммә барыһын да ҡулда тотоу, үҫтереү, тормошто тигеҙ алып барыу өсөн аҡыл ҡеүәһе, тәрбиә, тормош тәжрибәһе етмәй. Ҡайғынан һынмағандар тап бәхет алдында юғалып ҡала ҡайһы саҡ. Кешене артыҡ шатлыҡ та, ауыр ҡайғы ла тәбиғи тигеҙлектән сығара. Йәшәү ҡанунын нескә тойоу, юғарыраҡ фекер йөрөтөү һәм уны үҙ файҙаңа дөрөҫ ҡулланып өйрәнеү мөһимдер әҙәм затына.
Әхирәтем, талантлы Башҡортостан ҡыҙы Зифа Нагаеваның ижад иткән һәр йыры күңелемә яҡын һәм ниндәйҙер тормош нескәлеген асыуға, яуап эҙләүгә йүнәлтелгән булыуы менән ҡәҙерле. “Бәхеткә түҙеп ҡара” тигәне лә – шундай тәрән мәғәнәле йырҙарҙың береһе.
– Һылыу, талантлы, эшһөйәр, сабыр, Алиһәгә тиң моңло тауышлы йырсыбыҙҙың тормошо ла, ижады ла, Аллаға шөкөр, күптәргә өлгө булырлыҡ. Һеҙгә ысын йөрәктән ижади бейеклектәр, һөйгән тормош иптәшегеҙҙең мөхәббәтен, ҡурсалауын тойоп, ҡыҙҙарығыҙҙың, ейәнсәрегеҙҙең бәхетле, емешле, етеш тормошона ҡыуанып йәшәүегеҙҙе теләйбеҙ!
– Ҙур рәхмәт. Яратҡан яҡташтарым, хөрмәтле гүзәл заттарыбыҙ! Тормошта күп нәмә үҙебеҙҙән тора. Һеҙгә күңел тигеҙлеге, камиллыҡҡа ынтылып, бәхеттә, бәрәкәттә йәшәүегеҙҙе теләйем! Һәм, әлбиттә, яҙын үҙ концерттарымда көтөп ҡалам. Һуңлап булһа ла, яратҡан Өфөмә гастролдәр менән ҡайтырға ниәтем бар. Мәртәбәле “Башҡортостан ҡыҙы” журналына ла оҙон ғүмер, яҡшы дуҫтар, тоғро уҡыусылар теләп ҡалам!
Альбина ҒӨБӘЙҘУЛЛИНА һөйләште.
Татарстан.
Теги: