text:
Араҡай (Свердловск өлкәһе)
Араҡай — Свердловск өлкәһенең Түбәнге Һырға районында урынлашҡан ауыл.
Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2010 йылда үткәрелгән Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса ауылда 413 кеше йәшәй, шул иҫәптән 199 ир-ат һәм 214 ҡатын-ҡыҙ.[1]
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи мәғлүмәттәр буйынса Араҡай (Әрәкәй) ауылы Терһәк олоҫона кергән башҡорттар ауылы. Ауылдың тәүге исеме билдәһеҙ.[2]
1834 йылда ауылда 16 йортта йәшәүсе 118 башҡорт иҫәпкә алынған.[2]
1850 йылда 20 йортта 187, ә 1859 йылда 22 йортта 207 башҡорт иҫәпләнгән.[2]
1850 йылда үткәрелгән IX ревизия мәғлүмәттәре буйынса ауылда йәшәүсе 96 ир араһында Нигмәтулла, Сабитулла, Ямалтдин, Әхмәҙиә, Вәлиә исемле улдары булған 63 йәшлек Асмандияр Ракаев та иҫәпкә алынған. Тарихсы Ә.З.Әсфәндиәров фекеренсә, Асмандияр Ракаевтың фамилияһы атаһының исеме Ракай (Аракай) — ҙан барлыҡҡа килгән, ә үҙ сиратында был исем ауыл исеменә бәйләнгән, сөнки Аракай ауыл атамаһы Ракай(Аракай) исеменән үҙгәртелеп алынған.[2]
Шулай уҡ архив мәғлүмәттәре буйынса (РГАДА. Ф. 1355. Оп. 1. Д. 1106. Л. 32) XIX быуат башында 16 йорттан һәм 99 башҡорттан торған Аракай ауылына етәкселек иткән Аракай Аҫылбаев исемле старшина билдәле булған.[2]
1842 йылда 16 йортҡа һәм 188 башҡортҡа 160 бот ярма икмәк сәселгән.[2]
Аракай ауылы башҡорттары Михайлов заводы ерҙәрендә йәшәгәндәр. Был ерҙәрҙе ауыл халҡы завод хужаһына һатҡан булған.[2]
Профессор Ә.З.Әсфәндиәров 1850 йылда үткәрелгән IX ревизия мәғлүмәттәренә таянып ауылда йәшәүсе башҡорттарҙың исемлеген баҫтырған:
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населенных пунктов Свердловской области по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап. 2009. С. 644—645.


c: text/html

text:
Фото:
Башҡортостанда «Саскавий» матурлыҡ конкурсы үтте
Фото:
Мишкә ауылында 16-28 йәштәрҙәге мари ҡыҙҙары араһында «Саскавий» («Сәскә») матурлыҡ конкурсы үтте. Бындай бәйге Мишкә районында тәүгә үткәрелде. Халыҡ йолаларын тергеҙеү, һаҡлау һәм үҫтереү сараның төп маҡсаты булып торҙо.
Гүзәллек бәйгеһендә 15 ҡыҙ ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Улар араһында мәктәп уҡыусылары, студенттар, педагогтар ҙа булды. Конкурста ҡатнашыусылар төрлө һынауҙар аша үтте: йыр, таҡмаҡ, халыҡ бейеүҙәрен башҡарҙы, шиғыр уҡыны, үҙҙәренең тыуған яғы, халҡы, мәҙәниәте һәм йолалары тураһында һөйләне, милли костюмдар тәҡдим итте.
Һөҙөмтәлә еңеүсе тип Кристина Сайпушева табылды. Элеонора Салмиярова — беренсе, Наталья Мишингина — икенсе, Татьяна Русаева өсөнсө булды.
Еңеүселәр һәм барлыҡ ҡатнашыусылар иҫтәлекле приздар менән бүләкләнде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Тиҙҙән баҙарҙа лидер була ала крипто банкомат Аргентина . Урындағы киң мәғлүмәт саралары буйынса мәғлүмәт, мөмкин булған илдәр араһында ҡабул итергә әҙер 4,000 һәм 5,000 Банкомат, валюта хупланы виртуаль.
Һүҙ төркөмө буйынса генераль директоры һәм нигеҙләүсеһе Одиссея , Себастьян Ponceliz, кешеләр банкоматты файҙаланыу булған өсөн генә түгел, файҙа өсөн аҡса, валюта һәм идара итер өсөн виртуаль, банкомат менән ҡулланыр биткоин двунаправленный.
“Шулай булғас, мин конвергенция монетарный тип атала, һәм ул ҡулланмаған аҡсаһын түләргә мәжбүр беҙ төрлө алмашыу (ҡулаҡса, крипто, электрон кошо, мөнәсәбәт мәрәй , һ. б.) һәм бының өсөн кешегә яҡынлыҡ нөктәләре-банкомат, ул хәбәрһеҙ нисә валютала ала., физик электрон аҡсаға әйләндереү һәм киреһенсә.,"аңлата Ponceliz.
"Одиссей" АҠШ банкомат продукцияһы етештереүсе иң эре була., Мексика, Колумбия Испания һәм.
Компания тиҙ арала ҡарар ҡабул ителгәндән һуң, үҙенең шәхси магазин һәм предприятиелар үҙ магазин аргентина һәм хөкүмәт рөхсәт банкомат ҡағиҙәне үҙгәртергә булыр..
Банкоматтан аҡса РЛС буйынса мәғлүмәт , хәҙерге ваҡытта юҡ Биткоин-банкомат буэнос-Айрес.


text:
Башҡортостан паралимпиясылары һәм уларҙың тренерҙары республиканың юғары наградаларына лайыҡ булды
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, бөгөн Өфөнөң Конгресс-холында сираттағы Паралимпия йыйылышы асылды. Унда Рәсәй Паралимпия комитеты президенты, Рәсәй Федерацияһында Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Владимир Лукин, Рәсәй Паралимпия комитетының башҡарма комитеты рәйесе Павел Рожков, РФ Һуҡырҙар спорты федерацияһы рәйесе Лидия Абрамова, Рәсәй терәк-хәрәкәт аппараты зарарланған инвалидтар федерацияһы рәйесе Лев Селезнев ҡатнаша. Ә көн элгәре Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың билдәле паралимпиясыларын һәм уларҙың тренерҙарын республиканың юғары дәүләт наградалары менән бүләкләү тураһындағы указдарға ҡул ҡуйҙы.
«Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән Өфө ҡалаһы ҡала округының 7-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Елена Паутова наградланды.
Халыҡтар дуҫлығы орденына түбәндәгеләр лайыҡ булды: Өфөнөң 7-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Петр Буйлов, Өфөнөң 18-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Оксана Савченко, 18-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе директоры Игорь Тверяков, Белорет ҡалаһының 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Лилиә Шобухова.
Салауат Юлаев орденын түбәндәге спортсылар алды: 18-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Михаил Зимин, 7-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Андрей Коптев, 7-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Алексей Лабзин, 18-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Александр Неволин-Светов, Өфөнөң 15-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Анастасия Овсянникова, байдарка һәм каноэла ишеү буйынса махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Илья Первухин.
«Башҡортостан Республикаһындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» отличие билдәһе менән түбәндәгеләр наградланды: 15-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Геннадий Алексеев, Өфө ҡалаһы ҡала округының фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Фәрит Арыҫланов, спорт йүнәлешендәге 5-се республика урта дөйөм белем биреү мәктәп-интернаты директоры Геннадий Голодович, 7-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Анна Сорокина, 15-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Татьяна Щепетильникова.
Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһына түбәндәгеләр лайыҡ булды: 15-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Григорий Андреев, 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Иван Андреев, Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округының «2-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе» балаларға өҫтәмә белем биреү муниципаль бюджет учреждениеһы спортсы-инструкторы Антон Анчин, БР Һуҡырҙар спорты федерацияһы спортсы-инструкторы Альбер Әсәҙуллин, Өфөнөң фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Артур Әхмәтхузин, 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Рәмил Әйүпов, БР Һуҡырҙар спорты федерацияһы табибы Рубин Баталов, Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала округының «2-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе» балаларға өҫтәмә белем биреү муниципаль бюджет учреждениеһы тренер-уҡытыусыһы Илдус Ғилемшин, 15-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсыһы Андрей Жирнов, БР Һуҡырҙар спорты федерацияһы массаж яһаусыһы Виктор Зубарев, фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Галина Иванова, РФ Эске эштәр министрлығының Өфө буйынса Идаралығы ҡарамағындағы полицияның патруль-пост хеҙмәте полкы хеҙмәткәре Егор Николаев, Өфөнөң 4-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренер-уҡытыусыһы Николай Подъяпольский, 7-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Илья Помыкалов, 4-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе инструктор-спортсыһы Елена Савельева, 15-се олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсыһы Айгөл Сәхипзадаева, Белорет ҡалаһының 3-сө балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең өлкән тренер-уҡытыусыһы Татьяна Савченко, фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Тимур Фәйзуллин, фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Тимур Хәмәтшин, фехтование буйынса 19-сы олимпия резервындағы спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Марат Йосопов.
Республика башлығы указдары менән шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» тигән почетлы исем түбәндәгеләргә бирелде: БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының спорт һәм резерв әҙерләү буйынса бүлеге начальнигы Гөлфиә Кәшфиева, Өфө ҡалаһы ҡала округының «18-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе» балаларға өҫтәмә белем биреү муниципаль бюджет учреждениеһының йөҙөү буйынса тренер-уҡытыусыһы Гүзәл Тверякова.
Өфөнөң 7-се олимпия резервындағы махсус балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе спортсы-инструкторы Анатолий Быстров, Белорет ҡалаһының 1-се балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең еңел атлетика буйынса тренер-уҡытыусыһы Игорь Шобухов Башҡортостан Республикаһы Президентының Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.


text:
Республика етәксеһе хоккей буйынса Быуындар Кубогы-2014-те асыуҙа ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Республика етәксеһе хоккей буйынса Быуындар Кубогы-2014-те асыуҙа ҡатнашты
Республика етәксеһе хоккей буйынса Быуындар Кубогы-2014-те асыуҙа ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов шәмбе, 18 ғинуарҙа, Учалының «Горняк» боҙ һарайында үткән, Йәштәр хоккей лигаһының Быуындар Кубогы-2014-те асыуҙа ҡатнашты.
— Бөгөн Башҡортостанда, Учалыла ҙур хоккей байрамы. Мин барыһын да был ваҡиға менән ҡотлайым! Беҙҙең башҡорт боҙонда ошондай принципиаль матч барыуы менән ғорурланам һәм ҡыуанам. Ҡатнашыусыларға яҡшы тәьҫораттар, ә тамашасыларға ҡыҙыҡлы күренеш теләйем. Дуҫлыҡтың еңеүен теләйем, беҙҙең «Көнбайыш» һәм «Көнсығыштан» егеттәр дуҫтар булып хушлашһындар, — тип сәләмләне йыйылыусыларҙы Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов символик шайбаны ташлап, матчҡа старт бирҙе. Спорт байрамының почетлы ҡунаҡтары араһында – Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры өлкән Владимир Юрзинов.
Йәштәр хоккей лигаһының Быуындар Кубогы өсөнсө тапҡыр уҙғарыла. Алдан ике матч 2012 һәм 2013 йылда Пензала һәм Киров-Чепецкта үтте.
«Көнсығыш» командаһы составына «Горняк» Учалы хоккей клубының өс һөжүм итеүсеһе инә – Анатолий Наговицын, Алексей Нечкин һәм Никита Сафронов.
«Көнсығыш» йыйылмаһы менән «Алтай Бөркөттәре»нән Александр Климов етәкселек итә. Тренер штабы составына Константин Полозов («Батыр» ХК, Нефтекама) һәм Владимир Герасимов («Горняк» ХК, Учалы) инә.


text:
Фото:
Республикала «Әҙәби сығанаҡ» арт-проектының презентацияһы уҙҙы
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Күмертау ҡалаһы республика әҙәби марафоны эстафетаһын ҡабул итте. Байрам программаһында балалар моделле китапханаһына, ҡаланың тарихты һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейына барыу, Хәрби һәм хеҙмәт даны монументына сәскәләр һалыу ҡаралғайны. Марафонда ҡатнашыусылар түңәрәк өҫтәл артында Күмертау ҡалаһының башлап яҙыусы әҙәбиәтселәре менән осрашты һәм уларҙың ижадын баһаланы. Ҡаланың үҙәк китапханаһында йәштәрҙең «102 тыуған яҡты өйрәнеүсе» мультимедиа студияһының презентацияһы булды. Проект — «Библио киңлеге» Бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе.
Мәжит Ғафури исемендәге паркта «Әҙәби сығанаҡ: Күмертау варианты» урам арт-проекты күрһәтелде. Ойоштороусылар щиттарға, баннерҙарға, эскәмйәләргә, туҡталыштарға билдәле шағирҙарҙың, яҙыусыларҙың ҡанатлы һүҙҙәрен яҙып, ҡала халҡын китап уҡыуға йәлеп итергә ниәтләй.
Байрам саралары «Тыуған ҡалабыҙҙың моңдары» тип аталған әҙәби-музыкаль кисә менән тамамланды. Ейәнсура районы вәкилдәре Әҙәбиәт йылының символын кәүҙәләндергән ҙур китапты Күмертауға тапшырҙы. 25 июлдән һуң ул Күгәрсен районына тапшырыласаҡ.
Күмертауҙа үткән Әҙәби марафонда яҙыусы һәм публицист Ғәлим Хисамов, журналист һәм шағирә Светлана Ғәфүрова, шағир Тимерйән Ниәтшин, яҙыусы Леонид Соколов, шағир һәм яҙыусы Әхмәр Үтәбай, Мәжит Ғафури исемендәге музей һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китахана хеҙмәткәрҙәре Олеся Әхмәтрәхимова менән Инна Соколова ҡатнашты.
Әҙәбиәт йылына арналған республика марафоны быйыл ғинуар айында башланды. Уның төп маҡсаты — райондарҙа һәм ҡалаларҙа йәшәгән йәш яҙыусыларҙы эҙләп табыу һәм уларға ярҙам итеү.


text:
Астрономия
Астрономия (боронғо глек телендә aσtpovouίa, aσtpov — йондоҙ һәм vόuoς — закон һүҙҙәренән яһалған) — күк есемдәре һәм уларҙың системалары (Йыһанға тиклем) урынлашыуы, ҡоролошо, үҙенсәлектәре, килеп сығышы һәм үҫеше тураһында фән.
Астрономия Ҡояшты, Ҡояш системаһы планеталарын һәм уларҙың юлдаштарын, астероидтарҙы, кометаларҙы, метеориттарҙы, планета-ара матдәне, йондоҙҙарҙы һәм Ҡояш системаһынан тышындағы планеталарҙы, томанлыҡтарҙы, йондоҙ-ара матдәне, галактикалар һәм уларҙың өйкөмдәрен, пульсарҙарҙы, квазарҙарҙы, кара тишектәрҙе һ.б. өйрәнә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 271
МОНОМЕРҘАР (моно... һәм гр. meјros — өлөш), үҙ‑ара йәки башҡа берләшмәләрҙең молекулалары м‑н реакцияға инеп полимерҙар барлыҡҡа килтергән түбән молекуляр берләшмәләр. Полимер барлыҡҡа килтереү барышына бәйле полимерла‑ шыу һәм поликонденсация өсөн М. айыралар. Шулай уҡ сомономерҙарҙы (сополимеризация йәки сополиконденсация реакцияларында ҡатнашалар) һәм макромономерҙарҙы (ҡара: Олигомерҙар) айыралар. М. ҡабатлаулы бәйләнешле (олефиндар, диендар, ацетилендар, нитрилдар һ.б.) йәки цикллы төркөмлө (этилен окисы, цикллы эфирҙар, лактондар, лактамдар һ.б.), ике йәки унан күберәк функциональ төркөмлө (дикарбон к‑талары, диаминдар, аминокислоталар, диизоцианаттар һ.б.) берләшмәләр керә. М. етештереү өсөн сеймал итеп башлыса нефть эшкәртеү продукттары ҡулланыла, уларҙан бутадиен, пропилен, этилен һ.б. айырып алалар. Улар нигеҙендә ви‑ нилхлорид, этилен окисы, стирол, фенол һ.б. алалар. Ҡайһы бер М. органик синтез, урман һәм күмер химияһы продукттарынан сығарып алалар. М. етештереү үҙенсәлеге — продукттың таҙалығына юғары талаптар ҡуйылыуы (мәҫ., этилен өсөн сит ҡушымталарҙың кимәле 0,001% артмаҫҡа тейеш). Башҡортостанда ярашлы полимерҙар һ.б. продукттар алыу өсөн винилхлорид (“Башҡортостан сода компанияһы” ААЙ, ҡара: “Каустик”), стирол, этилен (“Газпром нефтехим Салават” ААЙ), фенол (“Уфаоргсинтез” ААЙ), дифенилолпропан (Өфө НЭЗ‑ы), изопрен (“Синтез‑Каучук” ААЙ, ҡара: “Каучук”) етештереү ойошторолған. 50— 60‑сы йй. Нефтехимия производстволары ҒТИ‑нда полиэфир ыҫмалалары өсөн М. — фталь ангидриды (А.Х.Шәрипов) һәм пиромеллит диангидриды (В.П.Борщенко, Б.И.Голованенко, В.Н.Кива, Шәрипов) — синтезлау ысулдарын яҡшыртыу һәм М. алыу технологияһын эшләү өҫтөндә тикшеренеүҙәр алып барыла. ӨНИ‑лә — терефталь к‑таһын (Ә.З.Бикҡолов, Р.Н.Хлёсткин), Бөтә Союз үҫемлектәрҙе химик һаҡлау саралары ҒТИ‑ның Өфө филиалында йылыға сыҙамлы үҙенән-үҙе һүнгән ыҫмалалар өсөн (А.В.Иванов, Н.Н.Мельников, В.Д.Симонов) дихлормалеин ангидриды алыу ысулдары эшләнә. 70—90-сы йй. синтетик полимерҙар етештереү өсөн сеймал базаһын киңәйтеүгә йүнәлгән тикшеренеүҙәр алып барыла. Органик химия ин-тында полимерлашыу реакцияларында сомономер итеп — көкөрт ангидриды (А.И.Воробьёва, Ю.Б.Монаков), углерод диоксиды (Р.Х.Ҡудашев, Монаков), Нефтехимия эшкәртеү проблемалары ин‑тында эпихлоргидрин етештереүҙә өҫтәмә продукт булған полихлорорганик берләшмәләр ҡулланыла (С.Г. Карчевский, С.Н.Лакеев, Ю.А.Сангалов). Шулай уҡ Органик химия ин‑тында үҙенән-үҙе шыйыҡланған кумилхлоридты полимерлашыу реакцияһына индереү б‑са тикшеренеүҙәр алып барыла (Ю.Я.Нелькенбаум, Сангалов).
Әҙәб.: В а ц у л и к П. Химия мономеров. Т.1. М., 1960; Ч ё р н ы й И.Р. Производство мономеров и сырья для нефтехимического синтеза. М., 1973.
Ю.А.Сангалов
Тәрж. Ф.А.Ғималова


text:
Социаль хеҙмәткәрҙәр көнө менән!
Бөгөн Рәсәйҙең халыҡты социаль яҡлау системаһы хеҙмәткәрҙәренең һөнәри байрамы. Ошо айҡанлы Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов уларҙың исеменә ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:
“Иң миһырбанлы һөнәрҙәрҙең береһенең вәкилдәре булараҡ, һеҙ яуаплы һәм изге эш башҡараһығыҙ – граждандарыбыҙҙың мәнфәғәтен яҡлайһығыҙ, тормош тарафынан йәберһетелгәндәр һәм бәләгә тарығандар хаҡында хәстәрлек күрәһегеҙ, балаларҙы ҡурсалайһығыҙ һәм оло йәштәгеләр, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең тормошо өсөн лайыҡлы шарттар тыуҙыраһығыҙ.
Беҙҙең республикала көслө социаль сәйәсәт — төп өҫтөнлөктәр рәтендә. Тейешле закондар базаһы булдырылған, айырым маҡсатлы программалар һәм социаль йүнәлештәге концепциялар тормошҡа ашырыла. Социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларының матди-техник базаһы планға ярашлы нығытыла.
Финанс көрсөгөнөң кире эҙемтәләренә ҡарамаҫтан, социаль ярҙамдың барлыҡ саралары ваҡытында һәм тулы күләмдә күрһәтелә. Быйыл ғына ла хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен бойомға ашырыуға 13 миллиард һумдан ашыу бюджет аҡсаһы бүлеү ҡаралған. Бөгөн республиканың 1 миллиондан ашыу кешеһенә ярҙам күрһәтелә.
Ҡәҙерле дуҫтар!
Изге хеҙмәтегеҙ һеҙ көн һайын арымай-талмай хәстәрлек күргәндәргә бик кәрәк. Ул бөтә йәмғиәтебеҙ тарафынан талап ителә. Еңелдән булмаған эшегеҙгә һәм кешелек бурысына тоғролоғоғоҙ өсөн рәхмәт! Һеҙҙең юғары профессионализм һәм тормош тәжрибәһе социаль яҡлау системаһын артабан камиллаштырыу, һеҙҙең алда торған яуаплы бурыстарҙы уңышлы хәл итеү өсөн нигеҙ булырына ышанам.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм рух көсө, именлек һәм бәхет, һеҙ күңел йылығыҙҙы һәм изгелегегеҙҙе өләшкән кешеләрҙең рәхмәтле булыуын теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов”.


text:
БДПУ-ла Израилдең Рәсәйҙәге Илселегенең беренсе секретары менән этноконфессиональ мәсьәләләр тикшереләсәк
«Бөгөнгө заманда этностар, мәҙәниәттәр һәм конфессияларҙың үҙ-ара килешеп эш итеүе» исемле түңәрәк өҫтәл бөгөн Башҡорт дәүләт педагогия университетының социаль-гуманитар факультетында үтәсәк.
Осрашыуҙа Израилдең Рәсәй Федерацияһындағы Илселегенең беренсе секретары Михаил Пелливерт, М.Аҡмулла исемендәге БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин, фәнни эшмәкәрлек буйынса проректор Алмаз Мостаев, социаль-гуманитар факультет деканы Владислав Бенин, шулай уҡ университет уҡытыусылары һәм студенттары ҡатнашасаҡ.
БДПУ-ның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан менән Израилдең фәнни берләшмәһе һәм студенттары араһында диалог ойоштороу, социомәҙәни тороштоң төп йүнәлештәрен асыҡлау, бөгөнгө заманда этноконфессиональ тороштоң төп характеристикаларын асыу һәм студенттарҙың гражданлыҡ һәм ғилми мәҙәниәтен арттырыу осрашыуҙың төп маҡсаттары булып тора.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, социаль-гуманитар факультетта Израиль тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеү үҙәге булдырылғайны, шулай уҡ унда идиш теленә лә өйрәтәләр.


text:
Күңелле лә, фәһемле лә йыйын
08 мая 2015 йыл | Хаттар
Беҙҙең Ҡауарҙы ауылы халҡы ла ҙур йыйынға йыйылды. Уның беренсе өлөшөндә һуғыш йылдарында хеҙмәт батырлығы күрһәткән тыл ветерандарына Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған юбилей миҙалы тапшырыу тантанаһы үтте.
Йырға моң кәрәк шул
08 мая 2015 йыл | Хаттар
"Башҡортостан” гәзитенең быйылғы 21 март һанында сыҡҡан "Фатимам” аһ иттерҙе” тигән мәҡәлә мине лә аһ иттерҙе, йоҡомдан яҙҙырҙы. Эйе, йоҡомдан яҙҙырҙы. Ауыр һуғыш йылдары, ас-яланғас үҫмер саҡтарҙағы хәтирәләрҙе яңыртты.
Яугир Мәрйәм
08 мая 2015 йыл | Хаттар
Әсәйем Мәрйәм Ғиниәт ҡыҙы Буранғолова хаҡында яҙмам. Ул Ҡауарҙы ауылында уҡытыусы ғаиләһендә бишенсе бала булып донъяға килә. Тормош юлын уҡытыусы булып башлаған әсәйем 1938 йылда Өфөләге сит телдәр институтының немец теле факультетына уҡырға инә. Уны тамамлағас, 1941 йылда Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылына уҡытырға ебәрелә. Химия, биология, немец теленән уҡыта һәм мәктәптә уҡыу-уҡытыу эштәре буйынса директор урынбаҫары булып та эшләй.
Хөрмәтле ветерандар!
08 мая 2015 йыл | Йәмғиәт
Ауырғазы һәм Ғафури райондары хәрби комиссариатының личный составы һәм үҙемдең исемдән Һеҙҙе 1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығы байрамы менән ихлас ҡотлайым!
Алыш өсөн миҙалды ла, хеҙмәт өсөн миҙалды ла бер үк металдан ҡоялар
08 мая 2015 йыл | Хаттар
Минең Зәкирә әбейем Хөсәйенова Яугилде ауылында Ленин орденына лайыҡ булған берҙән-бер ҡатын-ҡыҙ. Ул 92 йәшенә тиклем йәшәне. Оло йәшендә лә бик теремек ине. Ул минең олатайымдың бер туған апаһы, 1920 йылда Ауырғазы районының Солтанморат ауылында тыуған. Уға 19 йәш булғанда ата-әсәһе Яугилдегә килеп төпләнәләр. Әбейем ҡайҙа ҡушһалар, шунда эшләй.


text:
Фото:
Өфөнөң икенсел торлаҡ баҙары: бер аҙнала плюс 0,3%
Фото:
Өфө буйынса икенсел торлаҡтың уртаса хаҡы бөгөн — квадрат метрына 42,23 мең һум. Уҙған аҙна эсендә ул 0,3 процентҡа артты.
Әҙ генә күберәккә – 0,4 процентҡа – өс бүлмәлеләр артты (40,58 мең һум). Бер бүлмәле фатирҙар 0,3 процентҡа хаҡын арттырҙы (44,15). Ике һәм күп бүлмәлеләр 0,2 процентҡа ҡыйбатланды – уларҙың хаҡы квадрат метрына тәүгеһенә 41,72 мең һум һәм һуңғыһына 40,44 мең һум тәшкил итә.
Ҡала буйынса элиталы торлаҡҡа уртаса хаҡ – “квадратына” 57,8 мең һум. Хаҡтың дөйөм индексын иҫәпләгәндә был категория иғибарға алынмай.
Күрһәтелгән параметрҙар – һатыусылар һораған хаҡ. Сауҙалашыу барышында тәүҙә билдәләнгән сумма ғәҙәттә биш-ун процентҡа төшөрөлә.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре мәғлүмәте буйынса, иң арзан фатир бөгөнгө көндә 1,15 миллион һумға тәҡдим ителә. Ул К.Маркс урамында урынлашҡан, майҙаны 45 квадрат метр. Иң ҡыйбат фатир — Киров урамындағы 225 квадрат метр майҙанлы биш бүлмәле «элита». Ул 18,5 миллион һум тора.


text:
2010 йылда Башҡортостанда 23 меңдән ашыу фатир төҙөлгән
Уҙған йылда Башҡортостанда иҡтисади хәлдәрҙең яҡшырыуы республиканың төҙөлөш индустрияһы үҫеше буйынса перспективаларҙы ыңғай күҙаллауға нигеҙ бирҙе. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр. Төҙөлөш ойошмалары етәкселәре баһалауҙары буйынса, быйылғы йылдың беренсе кварталында килешеүҙәрҙең һәм эштәрҙең физик күләменең артыуы, тармаҡта эшләүселәр иҫәбе ҡыҫҡарыуының бер аҙ тотҡарланыуы көтөлә.
Уҙған йылда бөтә төр финанслау сығанаҡтары иҫәбенә дөйөм майҙаны ике миллион квадрат метрҙан ашыу булған 23 меңдән ашыу фатир төҙөлгән. Был 2009 йылға ҡарата 85,3 процент. Республиканың мең кешеһенә иҫәптә 494 квадрат метр торлаҡ майҙаны сафҡа индерелгән.
Шәхси төҙөүселәр менән үҙҙәре иҫәбенә һәм кредиттар ярҙамында дөйөм майҙаны 1453,5 мең квадрат метрлыҡ 13,7 мең шәхси йорт төҙөлгән (2009 йыл кимәленә ҡарата 75,2 %). Шәхси торлаҡ йорттар өлөшө республика буйынса дөйөм сафҡа индерелгән торлаҡтың 72,4 процентын тәшкил иткән. Төбәк предприятиелары һәм ойошмалары менән дөйөм майҙаны 552,8 квадрат метрлыҡ торлаҡ йорт сафҡа индерелгән (2009 йылға ҡарата 131,9%).
Сафҡа индерелгән торлаҡ күләме буйынса Волга буйы федераль округында Башҡортостан Татарстандан һуң икенсе урында тора. Мең кешегә иҫәптә торлаҡты сафҡа индереү буйынса Башҡортостан Татарстан менән Суашстандан ҡала өсөнсө урында.


text:
2013 йылда Өфөлә йылылыҡ селтәрендә торбалар тишелеү осраҡтары йышайҙы
— Йылылыҡ селтәрҙәрен тығыҙлыҡҡа һәм ныҡлыҡҡа тикшергәндә йәйге осорҙа торбаларҙың 1746 урында тишелеү осраҡтары асыҡланды, — тип хәбәр итте БР Хөкүмәте ултырышында Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һәм «һуңғы ун йылда был рекодлы һан», тип өҫтәне.
Әгәр ҙә, йылылыҡ селтәренең һәм эҫе һыу менән тәьмин итеү селтәренең оҙонлоғо 1021 километр булыуын иҫәпкә алғанда, бер километр коммуникацияға икешәр тишелеү осрағы тура килә, тине сити-менеджер. Йәй йылылыҡ селтәрҙәрен тикшереү ҡаланың йылылыҡ селтәре хужалыҡтары ныҡ туҙыуын раҫланы, тип билдәләп үтте ул.
— Был секторҙағы көсөргәнеште кәметеү өсөн һуңғы ике йыл эсендә йылылыҡ селтәрҙәрен алмаштырыу күләме арттырылған. Әгәр ҙә 2011 йылда 13,6 километр оҙонлоғонда селтәрҙәр алмаштырылһа, 2012 һәм 2013 йылдарҙа уның күләме 24 километрҙан ашыу тәшкил итте, — тине Ирек Ялалов. — Тик был да ни бары биш процент урынына 2,5 генә.
Ҡала мэры һүҙҙәренә ҡарағанда, план күрһәткестәренә өлгәшеү өсөн ресурс менән тәьмин итеү селтәрҙәрен алмаштырыусы ойошмаларҙың, иҡтисади яҡтан дәлилләнмәгән тарифтар эҙемтәһендә, финанс хәле етерлек булмауы ҡамасаулай.
— Йылылыҡ энергияһына тарифтарҙы иҡтисади нигеҙләнгән кимәлгә тиклем күтәреү тураһында республика хөкүмәте тарафынан ҡабул ителгән ҡарар киләсәктә туҙған ҡорамалдарҙы ямау түгел, ғөмүмән йылылыҡ селтәре хужалығын үҫтерергә мөмкинселек бирәсәк, — тип иҫәпләй Ирек Ялалов


text:
Белемде камиллаштырҙыҡ
29 января 2014 йыл | Йәмғиәт
Былтыр ноябрь-декабрь айҙарында Өфөләге Рәсәй Ислам университетында Рәсәй Үҙәк Диниә Назаратына ҡараған республика ауылдары мәхәлләләре имамдары өсөн икешәр аҙналыҡ дини белемде камиллаштырыу (үҫтереү) курстары ойошторолдо.
Һәләтле балалар ҡыуандырҙы
29 января 2014 йыл | Мәғариф
Уҡыусыларҙың ҡышҡы каникулдары тамамланып, яңы көс менән уҡыуҙарын артабан дауам иткән мәлдә йыл һайын балаларҙың ижади, интеллектуаль һәләтен үҫтереү буйынса бәйге уҙғарыла.
Быйыл да Балалар ижады үҙәгендә IX «Һәләтле балалар» район конкурсы уҙғарылды. 2014 йыл Рәсәйҙә лә, Башҡортостанда ла Мәҙәниәт йылы тип иғлан ителгәс, сираттағы конкурс та ошо темаға арналды.
Быйыл да Балалар ижады үҙәгендә IX «Һәләтле балалар» район конкурсы уҙғарылды. 2014 йыл Рәсәйҙә лә, Башҡортостанда ла Мәҙәниәт йылы тип иғлан ителгәс, сираттағы конкурс та ошо темаға арналды.
Йәш әсәләр, үҫмер атайҙар бар
29 января 2014 йыл | Йәмғиәт
2013 йыл һуҙымында район ЗАГС-ы тарафынан 1643 гражданлыҡ хәле акты теркәлгән, юридик йәһәттән әһәмиәтле 2728 эш башҡарылған. Шул иҫәптән булған гражданлыҡ хәле акттарына үҙгәрештәр, өҫтәмәләр, төҙәтмәләр индерелгән, гражданлыҡ хәлен теркәү тураһында яңы таныҡлыҡтар, белешмәләр бирелгән һәм башҡа бик мөһим саралар атҡарылған
Мал бағып аҡса эшләйҙәр
29 января 2014 йыл | Ауыл хужалығы
Ҡормантау ауылында егәрле, тырыш, сәмсел кешеләр йәшәй. Ауыл халҡы нигеҙҙә күпләп мал-тыуар, ҡош-ҡорт бағып, унан алынған килем иҫәбенә етеш тормошта көн күрә.
Украина ике ут уртаһында
29 января 2014 йыл | Сәйәсәт
Украиналағы хәл-ваҡиғалар бар донъяны тетрәндерҙе. АҠШ-тың Сомалиҙы бомбаға тотоуы ла иғтибар үҙәгендә булды.


text:
Торлаҡты хосусилаштырыуға йәнә өс йыл ваҡыт бирелде
Милкен хосусилаштырмаған граждандарға уйларға йәнә өҫтәмә өс йыл бирелде.
РФ Дәүләт Думаһы депутаттары өс уҡыуҙа Рәсәйҙә торлаҡты бушлай хосусилаштырыуҙы 2013 йылдың 1 мартына тиклем оҙайтыусы закон проектын ҡабул итте. Бының өсөн “РФ Торлаҡ кодексын ғәмәлгә индереү тураһындағы” Федераль законға үҙгәрештәр индеререләсәк. Элек торлаҡты бушлай хосусилаштырыу срогы 2007 йылдың 1 мартынан 2010 йылдың 1 мартына күсерелгәйне. Был юлы ла уны өс йылға оҙайттылар.
Закон сығарыусылар ҡарарын теләге булғандарҙың барыһының да торлаҡты үҙ милке итеп теркәп өлгөрмәүе менән аңлата. Тәү сиратта, был Еңеүҙең 65 йыллығына ҡарата дәүләттән фатир аласаҡ Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ҡағыла. Тағы бер сәбәбе булараҡ 2009 йылда бөтә донъя иҡтисади көрсөгө арҡаһында яңы торлаҡты файҙаланыуға тапшырыу тиҙлеге кәмеүе билдәләнгән, һуңлап тапшырылған торлаҡты үҙ милкең итеп теркәгәндә ҡатмарлыҡтар тыумаһын өсөн өҫтәмә ваҡыт талап ителә.
Закон проектының икенсе яғы булып деприватизация ваҡытын оҙайтыу тора. Йәғни фатирын хосусилаштырған граждандарға уны киренән муниципаль милеккә ҡайтарыуға мөмкинлек бирелә, кеше, үҙ сиратында, мөлкәткә тәғәйенләнгән һалымдан ҡотола. Әйтергә кәрәк, һуңғыһының яҡын арала күпкә артыуы көтөлә.


text:
Булат Йосопов уҡыусылары фильмдарын тәҡдим итә
26 ғинуарҙа Рәсәй кинематографияһы үҙәгендә – Өфөнөң «Родина» кинотеатрында — ҡыҫҡа метражлы туғыҙ фильмдың премьераһы көтөлә. Булат Йосопов киномәктәбе сығарылышы Гүзәл Андарйәнова, Лилиә Ғәлләмова, Ирина Горькова, Вадим Мелешко, Алиса Ерохина, Радмир Рәхимов, Эмиль Вәлишин, Юлиә Вәлиева, Юлиана Абдрафиҡова дебют эштәрен Өфө тамашасыһы хөкөмөнә сығара.
Һуңынан фильмдар тураһында тамашасы менән фекер алышыу ҙа ҡаралған.
Раҫланған программаға ярашлы, Киномәктәптә уҡығандың беренсе айы режиссер оҫталығы теорияһын өйрәнеүгә арнала. Икенсе айҙа иһә уҡыусылар үҙҙәренең фильмдарын төшөрә башлай. Кино төшөрөү һәм монтаж “Башҡортостан” киностудияһының белгестәре етәкселегендә алып барыла.
Режиссер һөнәре нигеҙҙәрен биреүҙән тыш, алған белемде практикала ҡулланыуға ярҙам итеү Булат Йосопов Киномәктәбенең үҙенсәлеге иҫәпләнә. 2009 йылда Киномәктәп режиссерҙары 26 фильм төшөргән.
Проект Өфө ҡалаһының Йәмәғәт фонды ҡатнашлығында тормошҡа ашырыла.


text:
Республикала «ИННОВА-2011» форумы өсөн иң яҡшы йәштәр инвестиция проекттары билдәләнде
26-28 сентябрҙә Өфөлә үтәсәк йәштәрҙең «ИННОВА-2011» инновация форумында 21 проект тәҡдим ителәсәк. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Ведомствонан асыҡлауҙарынса, ойоштороу комитетына медицина, төҙөлөш, агросәнәғәт һәм яғыулыҡ-энергетика комплексы, нефть сығарыу һәм химия сәнәғәте, мәғариф, мәҙәниәт, приборҙар эшләү, логистика өлкәһендә йәмғеһе 83 йәштәр инновация проекты тәҡдим ителгән.
— Жюри ағзалары 21 иң яҡшы старт-ап һайлап алды, улар форум күргәҙмәһе нигеҙен тәшкил итәсәк һәм Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовҡа, шулай уҡ потенциаль инвесторҙарға тикшереүгә ебәреләсәк. Бынан тыш, был проекттар «ИННОВА-2011» тәүге йәштәр инновация форумы йыйынтығына индереләсәк, — тип хәбәр иттеләр матбуғат хеҙмәтенән.
Форум һөҙөмтәләре буйынса биш авторға проекттарын тормошҡа ашырыу өсөн средстволар бүленәсәк.


text:
«Атай үлгән...»
…Яңы йортта беренсе тапҡыр икмәк һалған көн ине. Ағай-апайҙар ҡайҙа булғандыр, хәтерләмәйем, өйҙә әсәй, өләсәй менән өсәү генәбеҙ. Өләсәй тышта ҡош-ҡорт ҡарай, мин тәмле әпәкәй менән һыйланыуҙы көтөп, мейес янында булышҡан әсәйҙе күҙәтәм. Шул саҡ Ханнан исемле туғаныбыҙ килеп инде. Күҙ тирәһе ҡыҙарған, үҙе бер туҡтауһыҙ тамаҡ ҡыра. «Ней… Зәйтүнә килен… Рәшит ҡусты ауып үлгән бит…»
Һөйләшеүҙең аҙағы нимә менән тамамланғандыр, белмәйем, был ваҡытта өйҙән алыҫта инем – үҙем әллә ҡайҙа йүгерәм, үҙем үкһеп-үкһеп илайым. Ә башта тик бер уй мейене сүкей: «Атай үлгән...»
Техника боҙоҡ булған, тинеләр аҙаҡ. «Беларусь» тракторының ҡарарлыҡ ере лә ҡалмағайны, хәйер, ерләгәндә мәйетте лә кешегә күрһәтеп торманылар. Бына шулай, береһенән-береһе кесе алты балаһын етем ҡалдырып, атай йүнһеҙ техникала «мәңгелек юл»ға сыҡты. Шуныһы хәтерҙә уйылып ҡалған: үҙемде йыуатыпмы, атайым үлмәгән, уның урынына икенсене ерләгәндәр, ә ҡәҙерле кешем берәй серле махсус ойошмаға эшкә киткән дә ҡасан да булһа унан әйләнеп ҡайтыр, тип ышандырғайным. Саҡ дүртенсе класҡа барған малай инем шул. Их, бер ҡатлы сабый күңеле, ысынбарлыҡты ҡабул иткеһе килмәгәндер инде.
Әлбиттә, тыуым барҙа үлем бар. Тик шуныһы үкенесле: ваҡытынан алда ғүмерҙәр өҙөлә.


text:
Башҡорт энциклопедияһы (ғилми-нәшриәт комплексы)(«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы битенән йүнәлтелде)
«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы — автономиялы дәүләт учреждениеһы. Башҡортостан Фәндәр Академияһының ғилми етәкселеге аҫтында эшләй.
Йөкмәткеһе
ТарихыҮҙгәртергә
1993 йылдың февралендә Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының Башҡорт энциклопедияһы бүлеге (1991—92 йй. төркөм) базаһында Башҡорт энциклопедияһының Баш редакцияһы булараҡ асыла.
1995 йылдан алып — «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәте.
2012 йылдан алып комплекс хәҙерге исемен һәм статусын йөрөтә.
Өфөлә урынлашҡан. Эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше — энциклопедик һәм һүҙлек-белешмә әҙәбиәт нәшер итеү.
2013 йыдлда 95 кеше эшләгән, улар араһында 8 фәндәр кандидаты.
ЕтәкселәреҮҙгәртергә
Ғилми редакция советы рәйестәреҮҙгәртергә
- З. Ғ. Ураҡсин (1993 й. алып)
- М. Ә. Илһамов (1998 й. алып)
ЕтәкселәреҮҙгәртергә
- З. Ғ. Ураҡсин (1993 й. алып)
- У. Ғ. Сәйетов (1995, 1998 й. алып)
- Р. Шәкүр (1995—98)


text:
Ҡаҙағстан
Ҡаҙағстан Республикаhы (Ҡаҙағстан, ҡаҙ. Қазақстан Республикасы) — Евразияның үҙәгендә урынлашҡан, төп өлөшө Азияға, ҡалғаны Европаға ҡараған дәүләт. Төньяҡтан һәм көнбайыштан Рәсәй Федерацияһы, көнсығыштан Ҡытай, көньяҡтан Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан һәм Төрөкмәнстан менән сиктәш.
Йөкмәткеһе
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майҙаны (2 724 900 км²) буйынса донъяла 9-сы урында тора. Ҡоро ерҙә сик оҙонлоғо — 12 000 километрҙан ашыу. Көнбайышта Волга йылғаһы дельтаһынан көнсығышта Алтай тауҙарынаса, төньяҡта Көнбайыш Себерҙән көньяҡта Тянь-Шань тауҙарынаса һуҙылған.
Территорияһы Каспий һәм Арал дингеҙҙәре менән йыуыла. Шул уҡ ваҡытта Донъя океанына сығыу юлы булмаған дәүләттәрҙең иң ҙуры булып тора. Донъяның алты бойондороҡһоҙ төрки телле дәүләттәренең бере.
1997 йылда баш ҡала илдең иң ҙур ҡалаһы Алматынан Астанаға күсерелде.
16,4 миллионлы халҡы (2010 йыл) буйынса Ҡаҙағстан донъяла 62-се урында торһа ла, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат километрға 6 кешенән түбән.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге Ҡаҙағстандың ерендә борондан күсмә халыҡтар йәшәгән. 16 быуатта ҡаҙаҡтар үҙенә башҡа халыҡ булараҡ билдәлелек ала; улар өс жүздән тора. Ҡаҙаҡ ханлығы булдырыла. 18-сы быуатта Ҡаҙаҡ далаһына урыҫтар күсеп килә башлай; 19 быуаттың уртаһында барлыҡ Ҡаҙағстан Рәсәй империяһының өлөшөнә әйләнә. 1917 йылдың революцияһы һәм артабанғы граждандар һуғышы осоронда Ҡаҙағстан административ йәһәттән бер нисә тапҡыр бүленә; 1936 йылда СССР составында Ҡаҙаҡ Совет Социалистик Республикаһы булдырыла. 20 быуатта Ҡаҙағстанда Советтар Союзының күпселек проекттары тормошҡа ашырыла, шул иҫәптән Хрущёвтың сиҙәм үҙләштереү кампанияһы. Байконур космодромы һәм Семипалатинск полигоны — СССР-ҙың ядро ҡоралын һынау буйынса төп майҙандар.
Ҡаҙағстан 1991 йылдың 16 декабрендә, Совет республикаларының һуңғыһы булып, үҙен бойондороҡһоҙ дәүләт итеп иғлан итте. Советтар Союзының һуңғы йылдарында республикаһы етәксеһе булған Нурсолтан Назарбаев Ҡаҙағстандың тәүге президенты булды. Бойондороҡһоҙлоҡ алғас, Ҡаҙағстан тотанаҡлы тышҡы сәйәсәт алып бара, үҙенең иҡтисадын, тәү сиратта нефть сәнәғәтен үҫтерә. Иҡтисади яҡтан ил тиҙ үҫеш кисерә, Ҡаҙағстандың халыҡ-ара абруйы ла йылдан-йыл арта, Хәҙерге көндә ул Үҙәк Азияның бар яҡтап та өҫтөнлөклө дәүләте һанала.
Ил бер нисә халыҡ-ара ойошманың, атап әйткәндә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, Евро-Атлантик Партнёрлыҡ Советы, Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе, Шанхай Хеҙмәттәшлек Ойошмаһының ағзаһы булып тора. Элекке СССР-ға ингән илдәрҙән НАТО менән Айырым Партнёрлыҡ планы ҡорған алты илдең береһе.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙағстан Конституцияһына ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.
Башҡарма власть[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙағстан Президенты — Ҡаҙағстан башлығы һәм Ҡаҙағстандын иң юғары вазифалы кешеһе. Ҡаҙағстан Президенты, Ҡаҙағстан Хөкүмәте статусы һәм хоҡуғы Ҡаҙағстан Конституцияһы менән билдәләнгән.
Суд власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙағстан суд системаһы составында:
- Ҡаҙағстандын Юғары суды һәм өлкә, ҡала, хәрби һәм түбәнге инстанция судтары.
Закондар сығарыу власы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡарағыҙ: Ҡаҙағстан Парламенты
Ҡаҙағстан Парламенты — ике палатаһынан тора: Сенат (юғары) һәм Мәжлес (түбәнге).
Мәжлес — Рәсәйҙәге Дәүләт думаһы аналогы.
Административ бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙағстан — унитар дәүләт. Административ йәһәттән ул 14 өлкәгә бүленгән; 2 ҡала — республика ҡарамағында.
Республикала 14 өлкә, 86 ҡала, шул иҫәптән республика ҡамағындағы ике ҡала (Астана, Алматы); 168 район (шул иҫәптән 8 ҡала районы, 174 ҡасаба бар[1].
Ҙур ҡалалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Ҡаҙағстан фонд биржаһы» (Қазақстан қор биржасы)-Ҡаҙағстандың иң эре биржаһы. Ҡаҙағстан фонд биржаһында көн һайын 100-ҙән ашыу ойошмаларҙың акциялар буйынса торгтар бара. Улар араһында: «Разведка Добыча „КазМунайГаз“», EURASIAN NATURAL RESOURCES CORPORATION PLC, «Казахтелеком» һәм башҡалар. Биржала KASE индексы хисаплана.
Дин[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаҙағстан ерендә 75 % мосолман, 25 % христиан.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хөсәйенова Г. Т. Ҡаҙағстан // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-306-8.


text:
Тѳклѳ аяғың менән, Әҙәбиәт йылы!
Унда муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев, «Иҙел башы» һәм Учалы яҙыусылар ойошмаһы ағзалары, “Башҡортостан” гәзите хәбәрселәре, “Урал” гәзите ди-ректор-баш мѳхәррире Сатура Минһажитдинова, Әбйәлил районы һәм Магнитогорск ҡалаһынан башҡорт әҙәбиәтен һѳйѳүсе ҡунаҡтар ҡатнашты.т Сараның тәүге ѳлѳшѳ күренекле романист, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Яныбай Хамматовтың иҫтәлегенә арналды. Яҙыусыны күреп-белгәндәр уның хаҡындағы яҡты хә- тирәләре менән уртаҡлашты. Икенсе ѳлѳштә районыбыҙ шағирәләре - Зѳлфирә Сѳләймәнова менән Зѳһрә Үтәғолованың ижадына байҡау яһап, Башҡортостан Яҙыусылар союзына инеүҙәре менән тәбрикләп, яңы сыҡҡан “Күңелем моңдары”, ”Ҡунаҡҡа саҡырам”, тип аталған китаптарының исем туйын туйланылар.
Зѳлфирә Сѳләймәнова “Урал” гәзите хәбәрсеһе, 4 китап авторы. Әйткәндәй, “Урал” гәзитенән инде нисәнсе быуын яҙыусылар, шағир-шағирәләр сыға. Шулар иҫәбендә Яныбай Хамматов, Нурислам Шәйхулов,Дамир Шәрәфетдинов, Рәсүл Сәғитов, Гүзәл Ситдиҡова, Нуриман Шаһибәков, Фәриха Вәлиуллина бар. Зѳһрә Үтәғолова Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһының башҡорт теле уҡытыусыһы, 3 китап авторы. Улар үҙҙәре тураһында һѳйләп, ижади пландары, хыялдары менән дә таныштырып үтте. Кисәгә килгән ҡунаҡтарҙың һәр береһе тиерлек һүҙ алып, уларға йылы теләктәрен еткерҙе. Гимназия уҡыусылары шағирәләрҙең шиғырҙарын һѳйләп ишеттерҙе. Шулай уҡ кисәлә уларҙың һүҙҙәренә яҙылған йырҙар яңғыраны.
Н. ШӘРИПОВА.
Автор фотоһы.


text:
Өфөлә XI Бөтә Рәсәй һуғыш сәнғәте йыйыны үтте. Сарала илдең 30-ҙан ашыу төбәгенән, Ҡаҙағстан, Тажикстан, Азербайжан илдәренән спортсылар үҙ оҫталығын күрһәтте. Йыйын майҙанында һуғыш сәнғәтенең каратэ, тхэквондо, тай боксы, ушу, айкидо, кикбоксинг һәм башҡа төрҙәре буйынса асыҡ турнир һәм күрһәтмә сығыштар ойошторолдо.
“Йәш һуғышсы”, “Һуғыш сәнғәте мастеры”, “Һуғыш сәнғәте буйынса иң яҡшы уҡытыусы”, “Ҙур өлөш индергән өсөн” номинацияһында еңеүселәргә Башҡортостандың һуғыш сәнғәте союзы тарафынан булдырылған “Алтын билбау” премияһын тапшырыу тантанаһы ла йыйындың мәртәбәһен арттырҙы.


text:
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙән БР Дәүләт Йыйылышына депутатлыҡҡа кандидаттар исемлеген етәкләнеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙән БР Дәүләт Йыйылышына депутатлыҡҡа кандидаттар исемлеген етәкләне
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙән БР Дәүләт Йыйылышына депутатлыҡҡа кандидаттар исемлеген етәкләнеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй»ҙән БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға депутатлыҡҡа кандидаттар исемлеген етәкләне.
– «Берҙәм Рәсәй»ҙән тәҡдим ителгән кандидаттарҙың өстән ике өлөшө республика парламентына тәүгә бара, — тине Рөстәм Хәмитов депутатлыҡҡа кандидаттар менән осрашыуҙа. – Парламентҡа яңы кешеләр бара, команда яңыртыла. «Берҙәм Рәсәй»ҙең был һайлауҙарҙа партия исемлегендә беренсе булыу тураһындағы тәҡдимен ҡабул итәм. Был командаға ышанам һәм уның эшмәкәрлеге өсөн өҫтөмә яуаплылыҡ алырға әҙермен.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ағымдағы йылдың сентябрендә республика халҡы БР Дәүләт Йыйылышының яңы составын һайлаясаҡ.
– Өс йыл элек алдыбыҙға халыҡ тормошон яҡшыртыу бурысын ҡуйғайныҡ. Власть граждандарҙың көндәлек ихтыяждарына – эш, хеҙмәт хаҡы, торлаҡ менән тәьмин итеү, һаулыҡ һаҡлау, белем биреү мәсьәләләренә йөҙө менән борола башланы. «Халыҡ өсөн эшләү» формулаһы беҙҙең өсөн төп йүнәлешкә әйләнде, — тине Рөстәм Хәмитов, парламентҡа кандидаттар алдында сығыш яһап. – Бөгөн республикала эш хаҡы кимәле тотороҡло үҫешә. Үҫеш темптары буйынса беҙ, ниһайәт, уртаса Рәсәй күрһәткестәрен үтеп киттек. Ыңғай динамика күҙаллана. Яңы эш урындары булдырыла, һөҙөмтә булараҡ, эшһеҙлек кимәле түбәнәйә.
Президент билдәләүенсә, торлаҡ төҙөлөшөнөң үҫеш темптары буйынса ла беҙ уртаса Рәсәй кимәлен үтеп киттек. Шулай итеп, 2018 йылда беҙҙә бер кешегә 27 квадрат метр булырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ төбәктә демографик күрһәткестәрҙең яҡшырыуы хаҡында әйтте. Уның һүҙҙәренсә, республикала халыҡтың тәбиғи артыуы күҙәтелә.
– Күп эштәр эшләнде, әммә был тәүге аҙымдар ғына. Башҡортостанда йәшәгән һәр ғаилә үҙ тормошоноң яҡшырыуын тойһа, шул саҡта ғына маҡсатыбыҙға ирешеүебеҙ хаҡында әйтә аласаҡбыҙ. Алдағы ике-өс йыл республикабыҙ өсөн һынылыш осоро булырға тейеш, — тине төбәк башлығы.
Рөстәм Хәмитов ике төп йүнәлеш хаҡында әйтте. Уларҙың береһе – инвестициялар йәлеп итеү, йәғни яңы предприятиелар, производстволар төҙөү, эш урындарын булдырыу өсөн ресурстар йәлеп итеү.
– Беҙҙең маҡсат – аҡса республикала ҡалһын өсөн шарттар булдырыу, — тине Президент. – Инвестициялар — иҡтисади һәм социаль үҫеш нигеҙе, яңы заводтар һәм предприятиелар, яңы эш урындары, хеҙмәт хаҡының артыуы, бюджетҡа яңы килем, тимәк, халыҡты борсоған мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса яңы мөмкинлектәр. Һуңғы ике йыл эсендә республикаға йәлеп ителгән инвестициялар күләмен ярайһы уҡ арттырыуға өлгәштек. 2011 йылда ул – 5,5 процентҡа, 2012 йылда һигеҙ процентҡа артты. Ә сит илдәрҙән йәлеп ителгән инвестициялар күләме үткән йылда ике тапҡырға артты. Ағымдағы йылда үҫештең 13 процент булыуы көтөлә.
Власты тулыһынса яңыртыу икенсе йүнәлеш булып тора, тип иҫәпләй Башҡортостан Президенты.
– Власть мөмкин тиклем халыҡҡа яҡын булырға, граждандарҙы яҡларға, уларға ярҙам итергә, улар өсөн эшләргә тейеш, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Власты яңыртыу – эҙмә-эҙлекле һәм системалы рәүештә хәл ителергә тейеш мәсьәлә. Һәм был эште фекерҙәштәрҙән торған ҙур һәм берҙәм команда ғына башҡара ала. Әлеге ваҡытта күпселек ҡала һәм райондарҙың башлыҡтары алмашынды, урындағы советтарға һайлауҙар үтте. Властың төп сәйәси таянысы ла яңыртыла. «Берҙәм Рәсәй» партияһына яңы кешеләр килде. Халыҡтың әүҙемлеген уятыу, уларҙы республиканы төҙөкләндереү буйынса билдәле бер эшмәкәрлеккә йәлеп итеү партияның төп маҡсаты булып тора.


text:
- Подробности
- Просмотров: 349
ЛИСТВЕНИТ, метасоматик тау тоҡомо. Карбонаттарҙан һәм кварцтан тора, составында пирит, хлорит, фуксит, гематит ҡушылмалары була. Структураһы гранобластлы йәки лепидогранобластлы, текстураһы массив йәки таплы. Төрлө төҫмөрлө йәшел төҫтә. Биҙәү ташы, йөҙләү ташы булараҡ ҡулланыла. Башҡортостанда Учалы р‑нының алтын мәғдәне ятҡылыҡтарында һәм сығанаҡтарында (Миндәк, Бөйҙө, Кесе Ҡаран) осрай.
Әҙәб.: Сазонов В.Н. Лиственитизация и оруденение. М., 1975.
А.А.Алексеев
Тәрж. Г.М.Ғәлиева


text:
29 ғинуар “Беҙ ҡабыҙған уттар һүнмәһен” циклы сиктәрендә ИЛФАК СМАКОВТЫҢ 75-ЙЫЛЛЫҒЫНА АРНАЛҒАН ТАМАША көтөлә. Илфак Смаков үҙенә генә хас башҡарыу оҫталығына эйә булған легендар йырсы. Уның ижады милли сәнғәтебеҙҙә юйылмаҫлыҡ эҙ ҡалдырҙы һәм башҡорт эстрадаһы үҫешенә ҙур йоғонто яһаны .
Илфак Мөжип улы Смаков — башҡорт йырсыһы (баритон). Башҡорт АССР-ң халыҡ артисы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы. Илфак Мөжип улы 1940-сы йылдың 2-се ғинуарында Башҡорт АССР-ң Саҡмағош районы Рапат ауылында тыуған. 1963 йылда Өфө сәнғәт училищеһының вокал бүлеген тамамлаған (Миләүшә Ғәли ҡыҙы Мортазина классы).
1963—1991 йылдарҙа Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, актив концерт эшмәкәрлеге менән шөғөлләнә. Көслө, матур тауышлы. Йырсының башҡорт манераһы, хислеге һәм асыҡлығы менән айырылып тора. Смаковтың концерт репертуарында башҡорт композиторҙарының вокаль әҫәрҙәре, башҡорт һәм татар халыҡ йырҙары урын алған: "Еҙ ҡыңғырау моңдары", "Яҙҙар булһа", "Урап, урап,ҡарҙар күмә", "Сәскәләр уяныр", "Үҙ яғыма ҡайтһам", "Юҡҡа түгел" ...
Ҡатыны — Асия Смакова, йырсы, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисткаһы.
Илфак Смаков үткән быуаттың 80-се йылдарының иң популяр йырсыларҙың береһе. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1989), Башҡорт АССР-ң халыҡ артисы (1985), Башҡорт АССР-ң атҡаҙанған артисы (1978).
Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы үҙенең сәнғәт әһелдәрен онотмай. 29 ғинуар Илфак Смаков башҡарған йырҙар тулҡынында тибрәлеп, уның моңона сорналып ял итергә рәхим итегеҙ, дуҫтар!
Тамашаны филармонияның йәш талантлы режиссеры Илшат Ғәлимйәнов сәхнәләштерә.


text:
Сүп-сар яндырыу 600 мең һумға төшкән
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы хеҙмәткәрҙәре прокуратура вәкилдәре менән берлектә республика биләмәһен тикшереү барышында сүп-сар яндырыуҙың йөҙҙән ашыу осрағын асыҡлаған. Тәбиғәтте һаҡлау ҡануниәтен боҙоусыларға дөйөм алғанда 600 мең һумға яҡын штраф һалынды, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтендә.
Иң күп ҡағиҙә боҙоуҙар Әбйәлил, Белорет, Ҡариҙел һәм Шишмә райондарында, йәнә Белоретта, Бөрөлә һәм Нефтекамала теркәлгән.
Республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында билдәләүҙәренсә, ҡалдыҡтарҙы яғыу осраҡтарын асыҡлау буйынса рейдтар дауам ителәсәк. Ҡалдыҡтарҙы яғыу «Атмосфера һауаһын һаҡлау тураһында»ғы федераль законды тупаҫ боҙоу иҫәпләнә. Сүп-сарҙы бының өсөн махсус билдәләнгән сүплектәргә һәм полигондарға сығарып түгеү урынына урындағы халыҡ бик йыш ҡалдыҡтарҙы яғырға тырыша, был иһә һауаның бысраныуына килтерә. Сүп-сар янғанда һаулыҡ өсөн зарарлы матдәләр, шул иҫәптән диоксиндар барлыҡҡа килә.
Белешмә өсөн: ҡалдыҡтар менән эш иткәндә экологик талаптарҙы күҙәтмәгән физик шәхестәргә бер-ике мең һум күләмендә штраф һалына. Вазифалы кешеләр – 10-20 мең, юридик шәхестәр 100-250 мең һум түләргә тейеш. Бынан тыш, суд ҡарары буйынса 90 тәүлеккә тиклем эшмәкәрлекте туҡтатып тороуҙары ла ихтимал.


text:
Йәш спортсыларға Башҡортостан Президентының исемле стипендиялары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Йәш спортсыларға Башҡортостан Президентының исемле стипендиялары тапшырылды
Йәш спортсыларға Башҡортостан Президентының исемле стипендиялары тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Шаршамбы, 12 декабрҙә, Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында республика Президенты стипендиаттарына дипломдар тапшырыу тантанаһы үтте. Сараны төбәктең спорт министры Андрей Иванюта үткәрҙе.
— Бөгөн беҙ иң яҡшы уҡыусыларыбыҙға, спортсыларыбыҙға стипендиялар тапшырабыҙ, — тине Андрей Иванюта, сараны асып. – Һеҙ барығыҙ ҙа уҡыуҙа тик бишкә, дүрткә генә өлгәшәһегеҙ, өҫтәүенә спортта ла яҡшы һөҙөмтәләргә ирешәһегеҙ. Һеҙҙең менән ғорурланабыҙ. Бындай егет һәм ҡыҙҙарға һәр саҡ ярҙам итәсәкбеҙ, сөнки һеҙ – беҙҙең киләсәк.
Быйыл стипендияға түбәндәге уҡыусылар лайыҡ булды: Руфина Әйүпова (шашка, З.Вәлиди исемендәге 2-се башҡорт гимназия-интернатының 8-се класс уҡыусыһы, Ишембай), Марат Бакиров (фехтование, 100-сө урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 10-сы класс уҡыусыһы, Өфө), Дарья Балаба (теннис, 35-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 6-сы класс уҡыусыһы, Өфө), Милена Быкова (сноуборд, 6-сы лицейҙың 9-сы класс уҡыусыһы, Өфө), Евгения Верзакова (өҫтәл теннисы, Балаҡатай районы Ямаш ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 9-сы класс уҡыусыһы), Ольга Валекжанина (спорт гимнастикаһы, 32-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 7-се класс уҡыусыһы, Стәрлетамаҡ), Нәйлә Ғәлина (гер спорты, Бөрйән районы Әбделмәмбәт ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 10-сы класс уҡыусыһы), Рөстәм Ғәлин (велоспорт, Башҡорт гимназияһының 8-се класс уҡыусыһы, Ағиҙел), Тимур Минһажев (тхэквондо, 5-се лицейҙың 9-сы синыф уҡыусыһы, Өфө), Асҡар Миңлебаев (баскетбол, 38-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 7-се класс уҡыусыһы, Өфө), Артур Миңлеғужин (шашка, 1-се гимназияның 5-се класс уҡыусыһы, Ишембай), Лев Осыка (фехтование, 5-се республика мәктәп-интернатының 11-се класс уҡыусыһы, Өфө), Регина Ризуанова (атыу, 85-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 10-сы класс уҡыусыһы, Өфө), Маргарита Рябченко (дзюдо, 7-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 9-сы класс уҡыусыһы, Салауат), Алһыу Рәхимова (баскетбол, Ауырғазы районы Толбазы ауылы лицейының 6-сы класс уҡыусыһы), Артур Сәйфетдинов (йөҙөү, һуҡырҙар спорты, 4-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 9-сы класс уҡыусыһы, Стәрлетамаҡ), Дмитий Тюрин (тау саңғыһы спорты һәм сноуборд, 5-се лицейҙың 9-сы класс уҡыусыһы, Өфө), Светлана Үтәгәнова (еңел атлетика, 1-се лицейҙың 9-сы класс уҡыусыһы, Салауат), Эмиль Чиглинцев (триатлон, 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең 8-сы класс уҡыусыһы, Ағиҙел) һәм Екатерина Чистякова (бейеү спорты, 155-се лицейҙың 8-се класс уҡыусыһы, Өфө).
Бынан тыш, «бишле» билдәләренә генә өлгәшкән спортсылар әҙерләгәне өсөн тренер-уҡытыусылар министрлыҡтың рәхмәт хаттарына лайыҡ булды. Улар: Владимир Мильшин (шашка, Ишембай), Галина Сорокина (фехтование, Өфө), Сергей Лебедев (теннис, Өфө), Наталья Кизина (тау саңғыһы спорты, Өфө), Владимир Ушаков (өҫтәл теннисы, Балаҡатай районы), Гөлшат Сарычева (спорт гимнастикаһы, Стәрлетамаҡ), Зиннур Боҫҡонов (Бөрйән районының урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡытыусыһы), Анатолий Алексеев (велоспорт, Ағиҙел), Олег Ештуков (тхэквондо, Өфө), Руслан Боков (баскетбол, Өфө), Игорь Федеров (шашка, Ишембай), Рәмил Әйүпов (фехтование, Өфө), Виктор Гулак (атыу, Өфө), Лилиә Осипова (дзюдо, Салауат), Айҙар Баҡыев (баскетбол, Ауырғазы районы), Александр Живаев (йөҙөү, Стерлетамаҡ), Татьяна Матюнина (еңел атлетика, Салауат) һәм Римма Кондусова (бейеү спорты, Өфө).


text:
Башҡортостандың Санкт-Петербургтағы Даими Вәкиллеге бөтөрөлдө
Башҡортостан Республикаһының Санкт-Петербург ҡалаһындағы Даими Вәкиллеге бөтөрөлдө. Тейешле Указға республика башлығы Рөстәм Хәмитов ошо көндәрҙә ҡул ҡуйҙы. Документ БР рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған. Указға ярашлы, БР Президентының Эштәр менән идаралығына бөтөрөү процедураларын үткәрергә, шулай уҡ бушатылған хеҙмәткәрҙәргә ҡануниәткә ярашлы гарантиялар һәм компенсациялар бирергә, норматив хоҡуҡи акттарҙы сығарылған Указға ярашлы килтергә ҡушылды. Алдан ҡабул ителгән БР Хөкүмәте ҡарарҙарына һәм сығарылған БР Президенты Указдарына тейешле үҙгәрештәр индереләсәк.


text:
Был хаҡта Лев Гумилев та үҙенең төркиҙәрҙе өйрәнгән ғилми эштәрендә яҙа. “Пассионар күтәрелеш” майҙаны хаҡында һүҙ алып барыла унда, йәғни, әгәр XII-XIII быуаттарҙа монголдар пассионар милләт булһа, киләсәктә ул вазифа Уралда йәшәгән халыҡ иңенә төшә тип әйтелә. Әгәр үҙ заманында был урын Литва булһа, хәҙер тап Башҡортостан оло үҙгәреш кисерә, был ергә, халыҡҡа мәғәнәүи көс килеүе тураһында әйтелә. Ғалимә Е. Марченко ла: “Башҡорт теле тәбиғәттең тамаҡ телдәрен һаҡларға ярҙам итә һәм кешенең тәбиғәт менән бәйләнешен көйләй, һис кенә лә боҙмай”, – тип яҙа. Ҡытай, Тибет сығанаҡтары ла Башҡортостандың үҙенсәлекле ер булыуын таный.
Әңгәмә урыҫ телендә барҙы, шуға күрә уның фекерҙәрен, әйткәндәрен үҙем аңлаған, тойған кимәлдә уҡыусыға еткерәм. Быны шуның өсөн әйтәм: яҙыусы, сәйәхәтсе, Көнсығыш, Азия илдәре мәҙәниәтен тәрән өйрәнгән, ошо ерҙә кешелекте һаҡлаған, афәттәр килгән мәлдә ҡотҡарыр көс, ҡот ятыуын әйткән үҙенсәлекле шәхес Олег Чернэның фекер эсендәге фекерен, һүҙе эсендәге ҡомарын, серен һәр кем үҙенсә сисер, аңлар.


text:
Ҡануниәттәге яңылыҡтар19-12-2017, 00:02 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
l “Башҡортостан Республикаһында ҡала төҙөлөшө эшмәкәрлеген көйләү тураһында” Закондың 21-се статьяһына үҙгәреш индереү тураһында”ғы закон проекты тарафынан 21-се статьяны түбәндәге положение менән тулыландырыу тәҡдим ителә. Бынан ары капиталь төҙөлөш объекттарын газ бүлеү селтәрҙәренә тоташтырыу (технологик тоташтырыу) тәртибен көйләгән ғәмәлдәге ҡануниәткә ярашлы газ бүлеү һәм газ ҡулланыу селтәрҙәрен төҙөгәндә һәм (йәки) реконструкциялағанда төҙөлөшкә рөхсәт биреү талап ителмәй (төҙөү һәм реконструкциялау Рәсәй бюджет аҡсаһы иҫәбенә финансланған объекттарҙан тыш).
l “Башҡортостан Республикаһында инвалидтарҙы социаль яҡлау тураһында” Закондың 2-се статьяһына үҙгәреш индереү тураһында”ғы закон проекты тарафынан инвалид һайлаусыларҙың, референдумда ҡатнашыусыларҙың һайлау хоҡуҡтарын, референдумда ҡатнашыу хоҡуғын тәьмин итеү буйынса эшмәкәрлектә һайлау комиссияларына, референдум комиссияларына булышлыҡ итеү хоҡуғын инвалидтарҙы социаль яҡлау һәм уларға социаль ярҙам күрһәтеү өлкәһендәге республика дәүләт власы органдарына биреү тәҡдим ителә.
l “Башҡортостан Республикаһының “Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында” кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы закон проекты бәлиғ булмағандар эштәре һәм уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса комиссияларҙың ҡарарҙарын һәм күрһәтмәләрен үтәмәгән өсөн административ яуаплылыҡ индереүҙе күҙҙә тота.
l “Һалымдар хаҡындағы Башҡортостан Республикаһының ҡайһы бер закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы закон проекты тарафынан республика Хөкүмәте менән дәүләт-шәхси партнерлыҡ килешеүен йәки концессия килешеүен төҙөгән һалым түләүселәр өсөн ойошмалар милкенә һалым буйынса ташлама билдәләү күҙҙә тотола. Ташламаның ғәмәли срогы килешеү ваҡыты менән сикләнә. Шулай уҡ һалым ташламалары күләмен билдәләгәндә капитал һалыуҙарҙы раҫлау срогын өс йылдан биш йылға тиклемгә арттырыу тәҡдим ителә.
l “Башҡортостан Республикаһының “Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында” кодексының 8.5-се статьяһына үҙгәреш индереү тураһында”ғы закон проекты тарафынан ошо статьяла билдәләнгән хоҡуҡ боҙоу составын аныҡлау тәҡдим ителә. Үҙгәрештәргә ярашлы, тотҡарланған, махсуслаштырылған туҡталҡаға алып барылған транспорт сараларын иҫәпкә алыу талаптарын, шулай уҡ махсуслаштырылған туҡталҡалар хаҡында һәм махсуслаштырылған туҡталҡаларға алып барылған һәм уларҙа һаҡланған транспорт саралары тураһында мәғлүмәт биреү тәртибен боҙған өсөн яуаплылыҡ билдәләнә. Шулай уҡ ошо Кодекстың 27.13-сө статьяһының 9-сы өлөшөндә билдәләнгән айырым осраҡтарҙы күҙҙә тотоу тәҡдим ителә. Закон проекты шулай уҡ транспорт өлкәһендә республика дәүләт власының вәкәләтле башҡарма органы тарафынан билдәләнгән тотҡарланған транспорт сараларын алып барыуға һәм һаҡлауға киткән сығымдарҙы түләү срогын боҙған өсөн яуаплылыҡ билдәләй.
l “Башҡортостан Республикаһында ҡала төҙөү эшмәкәрлеген көйләү тураһында”ғы законға үҙгәрештәр индереү тураһында” закон проекты тарафынан “Башҡортостан Республикаһында ҡала төҙөү эшмәкәрлеген көйләү тураһында” Закондың 5-се һәм 12-се статьяларына үҙгәрештәр индереү тәҡдим ителә. Үҙгәрештәр урман ҡасабаларынан йәки хәрби ҡаласыҡтарҙан барлыҡҡа килтерелгән ауыл һәм ҡала сиктәрен билдәләү өсөн, шулай уҡ күсемһеҙ милек объекттары урынлашҡан ер майҙандары сиктәрен аныҡлау өсөн талаптар билдәләү, ошо сиктәрҙе билдәләү өсөн ойошторолған комиссияның вәкәләттәрендә һәм составында үҙгәрештәр индерелде.
l “Башҡортостан Республикаһы биләмәһендә хеҙмәт баҙарының төбәк үҙенсәлектәрен сағылдырған коэффициентты билдәләү тураһында”ғы Закондың 1-се статьяһына үҙгәреш индереү тураһында” закон проекты хеҙмәт эшмәкәрлектәрен Рәсәй Федерацияһында патент нигеҙендә тормошҡа ашырған сит ил граждандары килемдәренә һалым һалыуҙы хоҡуҡи көйләү буйынса Башҡортостан Республикаһының вәкәләттәрен тормошҡа ашырыуға йүнәлтелде. Закон проекты тарафынан хеҙмәт баҙарының төбәк үҙенсәлектәрен сағылдырған коэффициентты 2018 йылға 1,729 933 күләмендә билдәләү тәҡдим ителә. Был осраҡта граждандарҙың килеменә һалынған аванс түләүе 3 500 һум тәшкил итәсәк.


text:
Республика халҡының 36 проценты киҙеүгә ҡаршы прививка яһатҡан
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
7 ноябргә ҡарата Башҡортостан халҡының 36 проценттан ашыуы йәки 1,470 миллиондан күберәк кеше киҙеүгә ҡаршы прививка эшләткән. Шуларҙың 1,103 миллионға яҡыны – өлкәндәр һәм 282 меңдән ашыуы – балалар.
Шул иҫәптән, 86 мең кеше – эш биреүселәр һәм үҙ иҫәбенә, ҡалғандары федераль ҡаҙна аҡсаһы иҫәбенә прививка яһатҡан.
«Роспотребнадзор»ҙың Башҡортостан идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, республика биләмәһендә киҫкен респиратор инфекциялары менән сирләү осраҡтарының артыуы билдәләнә, киҙеү әлегә теркәлмәгән. Киҫкен респиратор вирус инфекцияһы менән ауырыу кимәле эпидемик сиктән түбән.
Киҙеүгә ҡаршы вакциналар быйылғы эпидемиологик миҙгелдә әүҙем булған вирус штаммынан һаҡлай.
Сирҙең тәүге билдәләре беленеү менән өйҙә ҡалырға һәм тиҙ арала табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Үҙаллы дауаланырға кәңәш ителмәй, тип билдәләнеләр ведомствола.


text:
Башҡортостанда 1,3 млн «квадрат» торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған
Быйылғы йылдың ғинуар-сентябрендә иң күп торлаҡ республикала Өфөлә, Нефтекамала, шулай уҡ Өфө, Бәләбәй, Туймазы, Мәләүез һәм Бөрө райондарында төҙөлгән.
— Ни бары туғыҙ айҙа республиканың муниципаль райондарында — 770 мең квадрат метр, ҡала округтарында 512,5 мең квадрат метр (дөйөм күләмдән 40 процент) торлаҡ майҙаны сафҡа индерелгән, — тип хәбәр итте иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Лилиә Мәзитова.
Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығынан билдәләүҙәренсә, төбәктең 37 районында торлаҡты сафҡа индереү күләмдәре буйынса ыңғай динамика күҙәтелгән. Иң юғары үҫеш – 2,6 тапҡыр – Илеш районында теркәлгән.
Бер мең кешегә иҫәптә файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ биналарға килгәндә иһә, әлеге ваҡытта Өфө, Иглин, Бөрө һәм Бөйән райондарында иң яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшкәндәр.


text:
Александр Васильев Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Александр Юрьевич Васильев Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте бойороғо менән республиканың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде.
Александр Васильев стратегик идара итеү һәм административ үҙгәртеп ҡороуҙар блоктарына контроллек итәсәк, тип хәбәр итә министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте. Кадрҙар, административ-хужалыҡ, мәғлүмәт-техник хеҙмәттәре кеүек тәьминәт бүлексәләре уға буйһонасаҡ.
Белешмә. 1993 йылда Александр Васильев «Сәнәғәт электроникаһы» белгеслеге буйынса Өфө дәүләт авиация техник университетын ҡыҙыл дипломға тамамлай. 2004 йылда «Финанстар һәм кредит» белгеслеге буйынса Бөтә Рәсәй финанс-иҡтисади ситтән тороп белем биреү институты дипломын ала.
1994 — 1996 йылдарҙа Александр Юрьевич Өфөнөң Ленин районы буйынса дәүләт һалым инспекцияһының дәүләт һалым инспекторы булып эшләй. 1996 йылдан 2008 йылға тиклем Рәсәй федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан республикаһы буйынса идаралығында хеҙмәт итә. Өлкән дәүләт һалым инспекторынан алып Идара етәксеһе урынбаҫарына тиклем хеҙмәт юлы үтә.
2008 йылда Александр Васильев банк өлкәһенә эшкә күсә. 2008 йылда «БТА Банк» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең өҫтәмә офисы идарасыһы вазифаһында банктың ошо структур бүлексәһенең эшмәкәрлеген ойоштороу өсөн яуап бирә. 2009 йылдан алып «АФ Банк» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары менән эшләү мөмкинлеген камиллаштыра. 2011 йылдың апреленән әлегә тиклем Өфөләге «КИТ Финанс Инвестиция банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең кредит-касса офисына етәкселек итә.


text:
Башҡортостан торлаҡ төҙөлөшө күләме буйынса Рәсәйҙә бишенсе урынды биләне Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан торлаҡ төҙөлөшө күләме буйынса Рәсәйҙә бишенсе урынды биләне
Башҡортостан торлаҡ төҙөлөшө күләме буйынса Рәсәйҙә бишенсе урынды биләне Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Росстат мәғлүмәттәре буйынса, 2015 йылда Рәсәйҙә 83,8 миллион квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән, был 2014 йылдың ошо осорона ҡарата 99,5 процент тәшкил иткән (84,2 миллион квадрат метр). Мәскәү өлкәһендә торлаҡ төҙөлөшө күләме — 10,1 процент, Краснодар крайында — 5,5, Мәскәүҙә — 4,6, Санкт-Петербургта — 3,6, Башҡортостанда — 3,2, Новосибирск өлкәһендә — 3,1, Свердловск өлкәһендә — 3, Татарстанда һәм Ростов өлкәһендә — 2,9, Ленинград өлкәһендә — 2,8, Һамар өлкәһендә — 2,6, Төмән өлкәһендә (автономиялы округтарҙан тыш) — 2,5, Дағстанда — 2,1.
Волга буйы федераль округында 16912,3 мең квадрат метр сафҡа индерелгән (2014 йылға ҡарата 100,3 процент). Башҡортостан, Татарстан һәм Һамар өлкәһе йорттар төҙөү буйынса Волга буйы федераль округында алдынғы урындарҙы биләй.


text:
Башҡортостан Башлығының яңы матбуғат секретары тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан юлдаш телевидениеһы сайты
Башҡортостан Башлығының яңы матбуғат секретары тәғәйенләнде
Башҡортостан Башлығының яңы матбуғат секретары тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан юлдаш телевидениеһы сайты
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Фәнүр Йәғәфәров Башҡортостан Башлығының яңы матбуғат секретары итеп тәғәйенләнде. Тейешле күрһәтмәгә Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған. Республика Башлығының йәнә бер күрһәтмәһе буйынса Артем Вәлиев үҙ теләге менән Башҡортостан етәксеһенең матбуғат секретары вазифаһынан бушатылды.
Фәнүр Йәғәфәров 1974 йылдың 8 июлендә Мәләүез районы Хәсән ауылында тыуған.
Башҡорт дәүләт университетын, Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлаған.
Хеҙмәт юлын 1994 йылда Башҡортостан телевидениеһы дикторы булып башлай.
1994-2004 йылдарҙа — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының мәғлүмәт программалары ижади берекмәһе мөхәррире, етәксеһе, мәғлүмәт программалары төп редакцияһының сәйәси күҙәтеүсеһе.
2004-2008 йылдарҙа — «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы директоры урынбаҫары.
2008-2010 йылдарҙа — «Башҡортостан» дәүләт телевидениеһының мәғлүмәт тапшырыуҙары хеҙмәте етәксеһе — директор урынбаҫары.
2010-2016 йылдарҙа — «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы директорының радиотапшырыуҙар буйынса урынбаҫары.


text:
19-08-2016, 17:55 / Йәмғиәт
Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының етенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауҙа сәйәси партиялар һәм теркәлгән кандидаттар иғтибарына!
Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының етенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауҙа сәйәси партиялар һәм теркәлгән кандидаттар иғтибарына! Алдан хәбәр итеүебеҙсә, 17 августа сәғәт 4-тә Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль райондың территориаль һайлау комиссияһы тѳбәк дәүләт баҫмаларында түләүһеҙ баҫма майҙан бүлеү буйынса сәйәси партиялар һәм теркәлгән кандидаттар араһында йәрәбә тартыу үткәрҙе. Сарала “Урал” гәзите вәкилдәре лә ҡатнашты....


text:
1 июндә Якутов исемендәге паркта балалар байрамы ойошторола
1 июндә, Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә, Якутов исемендәге паркта балалар өсөн сағыу байрам үтәсәк.
Уны үткәреү инициаторҙары – онкологик һәм гематологик сирле балаларҙы дауалағанда һәм реабилитациялағанда ярҙам күрһәтеүсе «ДАНКО» хәйриә фонды. Ойоштороусылар әйтеүенсә, был сара ошондай ҡот осҡос сиргә дусар булған балаларға йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеү маҡсатында үткәрелә.
Байрам программаһы төрлө күңел асыу сараларына бай — паркта артистар сығыш яһаясаҡ, балалар бейеү һәм йыр коллективтары үҙ таланттарын күрһәтәсәк, шулай уҡ балалар һәм өлкәндәр ҡатнашлығында төрлө конкурстар, иллюзионистар шоуы ойоштороласаҡ. Шаян аниматорҙар көн буйына бәләкәй тамашасыларҙың күңелен асасаҡ. Бөтә ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы күңелле сюрприздар һәм приздар көтә.
— Шулай итеп, көндәлек тормошта шатлыҡ-ҡыуаныстан мәхрүм балаларға беҙ ҡыуаныслы мәлдәр бүләк итергә теләйбеҙ, — ти «ДАНКО» хәйриә фондының мәғлүмәт бүлеге етәксеһе Алексей Дербеко. – Байрамға килеүселәрҙең һәр береһе был балаларға ярҙам итә ала. Байрамдың төп маҡсаты — онкологик сирле балаларға ярҙам күрһәтеү өсөн средстволар йыйыу.
Сәғәт 12-лә башлана.


text:
Зөһрә Рәхмәтуллина: «Ауыл китапханаһы закон тарафынан яҡланасаҡ»
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Дәүләт Думаһы ауыл китапханаларын яҡлауға йүнәлтелгән закон проектын ҡабул итте. «Муниципаль китапхананы үҙгәртеп ҡороуҙа йәки ябыуҙа йәмәғәтселектең фекерен иҫәпкә алыу буйынса закон проектын ҡабул итеү — ауылда китапханаларҙы һаҡлап ҡалыуҙа етди аҙым», — тип иҫәпләй Дәүләт Думаһының мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары, «Рәсәй китапханалары» партия проекты етәкселәренең береһе Зөһрә Рәхмәтуллина.
Бөгөнгө көндә ауыл китапханаһының «йөҙө» үҙгәрә, заманса талаптарға яуап биргән моделле китапханалар асыла.
Илдең 31 меңдән ашыу китапханаһы китап уҡыу мәҙәниәтен күтәреү һәм китапҡа ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу өҫтөндә эшләй. Башҡортостанда ғына 1600-ҙән ашыу муниципаль, шул иҫәптән 200 самаһы моделле китапхана халыҡҡа аң-белем таратыу эшенә үҙ өлөшөн индерә.
Депутат фекеренсә, тап ауыл китапханаһы республика халыҡтарының туған телдәрендә китап фондын һаҡлау урыны булып тора. Бөгөн Башҡортостандың китапханалар системаһы күп милләттәрҙең үҙ туған телендә китаптар һаны буйынса илдә икенсе урынды биләй.
«Әҙәбиәт йылында ошо закон проектын ҡабул итеү — ауыл китапханалары эшенең мөһимлеген билдәләүсе законлы күренеш. Закон китапханаларҙы ябыу буйынса ашығыс ҡарарҙар ҡабул итеүҙән яҡларға тейеш һәм яҡлаясаҡ», — тип ышана Зөһрә Рәхмәтуллина.


text:
Ҡаҙнаны байытырға мөмкин31-01-2013, 02:33 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
– Әлеге программалар киләсәктә һөҙөмтәле тормошҡа ашырыла ҡалһа, республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә, республика бюджетына һалымдан алынмаған килемдәр ыңғай йоғонто яһаясаҡ, – тине республика башлығы Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә килемдәрҙең был өлөшөн, һис һүҙһеҙ, тиҙ арала үҫтерергә кәрәк.
Былтыр дәүләт һәм муниципаль мөлкәтте файҙаланыу һәм һатыу һөҙөмтәһендә бюджетҡа 12 миллиард һум аҡса ингән. Шуның яртыһы ер участкаларын һәм торлаҡ булмаған фондтарҙы ҡуртымға биреүҙән йыйылған.
Инвентаризация үткәреү мәғлүмәттәренә ҡарағанда, республикала бөгөн биләү хоҡуғы теркәлмәгән өс меңгә яҡын ер участкаһы бар, һәм уларҙан республика бюджетына бер тин дә килем инмәй.
– Ерҙәрҙе һөҙөмтәһеҙ файҙаланыу килешкән эш түгел, – тип билдәләне Рөстәм Зәки улы.
Ултырышта иҡтисади һөҙөмтәлелекте үҫтереүҙең тағы бер сығанағы – рентабелле эшләмәгән дәүләт унитар предприятиеларын хосусилаштырыу тураһында ла һүҙ булды. Президент билдәләүенсә, былтыр 184 дәүләт унитар предприятиеһынан 90 миллион, акционерҙар йәмғиәтенән өс миллиард һум аҡса йыйып алынған.
Республиканың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы дәүләт унитар предприятиеларын үҙгәртеп ҡороу һәм ҡулайлаштырыу тәҡдиме менән сығыш яһаны.


text:
Кире тойғолар менән йәшәүҙән һаҡ булығыҙ8-02-2017, 03:55 // Сәләмәт булайыҡ // Баҫып сығарырға
– Өфө ҡалаһында тыуғанмын. Ғаиләлә ике бала үҫтек. Атайым Хәниф Башҡорт дәүләт медицина институтында хирургия кафедраһында уҡытты. Әсәйем һөйләүенсә, мин тыуған ваҡытта атайым аспирант булған, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлап йөрөгән. Атайым институтта хирургия бүлегендә эттәргә эксперименталь операция эшләп, тикшереүҙәр үткәргән. Ярҙамға лаборант штатта ҡаралмаған. Миңә ике ай тигәндә, әсәйем менән уға ярҙам итергә йөрөгәнбеҙ. Буш өҫтәлдә тыныс ҡына йоҡлағанмын. Әсәйем Сәриә – терапевт. Бик аҡыллы, зирәк, алсаҡ, ихлас, шуға ла йортобоҙҙан кеше өҙөлмәне. Мин уға бик рәхмәтлемен. Табип тормошо миңә бала саҡтан таныш. Ошондай мөхит буласаҡ һөнәремде һайлауҙа ла булышлыҡ иткәндер, – тип хәтерләй бала сағын изге һөнәр эйәһе.
Әлиә Хәниф ҡыҙының яғымлы тауыш менән ипле һөйләүен тыңлап туймаҫлыҡ:
– Фатима Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһын тамамлағас, Башҡорт дәүләт медицина институтына “Гигиена һәм эпидемиология санитарияһы” факультетына уҡырға индем. Ошо юлды һайлауыма һис үкенмәйем, көн дә ҙур теләк менән эшкә йөрөйөм. Республика санэпидемстанцияһының вирусология лабораторияһында – ун йыл, Ғ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының иммунология лабораторияһында егерме ике йылдан ашыу эшләнем. Һуңғы йылдарҙа клиник-диагностика лабораторияһында мөдир вазифаһын алып барҙым. Иммунитеттың торошон, ВИЧ-инфекцияларҙы тикшереү эшен алып барҙым. Бөгөн “Мэги” медицина үҙәгенең лаборатория бүлегендә эшләйем. Хеҙмәттәштәрем бер-береһенә ярҙамсыл һәм иғтибарлы. Оло йәштәгеләрҙе лә, балаларҙы ла ҡабул итәбеҙ.
Талапсан, һәр нәмәне айыҡ аҡыл менән баһалаған Әлиә Хәниф ҡыҙы үҙен тәжрибәле белгес итеп танытҡан. Иң мөһиме – бер ваҡытта ла һөнәре буйынса камиллашыуҙан туҡтамай.
Бөгөн Әлиә Хәниф ҡыҙынан кеше өҙөлмәй, сөнки бында дауаланырға тотош республиканан киләләр. Эше тураһында һорашам. Табип булараҡ, ниндәй кәңәштәр бирер инегеҙ, тим.
– Көнөнә тиҫтәләгән кеше менән осрашып, аралашабыҙ, уларҙың ауырыуҙарын өйрәнәбеҙ. Ғөмүмән, пациенттарҙың 98 проценты үҙен һаҡламаған. Кеше һау-сәләмәт тормош алып бара икән, уның һаулығы ла буласаҡ. Күберәк һыу эсергә, физкультура менән шөғөлләнергә, табиптарҙан ҡурҡмаҫҡа кәрәк. Үҙҙәренә ҡарата битараф булмаһындар. Һаулыҡтарын ваҡытында ҡайғыртһындар. Хәрәкәттә бәрәкәт барын онотмаһындар. Ғөмүмән, ауыр мәғлүмәт менән мөмкин тиклем аҙыраҡ уртаҡлашырға, иң ҡатмарлы хәлдә лә үҙеңде яҡшыға көйләргә кәрәк. Яҙмыш бүләк иткән һәр мөмкинлекте шатлыҡ менән ҡабул итергә кәрәк. Тормош бик көсөргәнешле булһа ла, кире хис-тойғо менән йәшәүҙән һаҡ булығыҙ.
Әлиә Хәниф ҡыҙы эштә –тәжрибәле белгес, өйҙә – хәстәрлекле әсәй. Улы Йәлил Башҡорт дәүләт авиация техник университетында белем ала, ә Шәүрә әле мәктәптә уҡый. Буш ваҡыттарында дуҫтары, класташтары менән осрашырға, тәбиғәткә сығырға, баҡса тәрбиәләргә ярата.
Бешергән аштары телеңде йоторлоҡ. “Алтын ҡуллы”, ти уның тураһында әсәһе.
Кешеләргә яҡтылыҡ, матурлыҡ өләшеү өсөн яратылған зат ул Әлиә Хәниф ҡыҙы. Һәр эшен күңел биреп башҡара. Ауырыуҙарҙың ышанысын аҡлауы, һөнәренә мөкиббән бирелеүе менән бәхетле ул.
– Был донъяла һине аңлаған дуҫтарың, туғандарың, ғаиләң булһын, көс-ҡеүәтте үҙебеҙ йәшәгән мөхиттән, беҙҙе яратҡан кешеләрҙән алабыҙ бит. Тормоштоң ҡараңғы яҡтарын түгел, яҡты мәлдәрен күреүҙе ҡағиҙә итеп алыу мөһим. Был – ысынбарлыҡтан ҡасыу түгел, ә һаулығыңды ҡайғыртыу, – ти Әлиә Хәниф ҡыҙы.


text:
Эшҡыуарлыҡҡа – етди аҙымдар менән
01 декабря 2017 йыл | Урындағы үҙидара
Уҙған аҙнала Башҡортостан Республикаһының Эшҡы-уарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе В.А.Ғиләжетдинов эш сәфәре менән районыбыҙҙа булып китте.
Вячеслав Африкович Ғиләжетдинов башта район
хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаров менән осрашып аралашты. Ра-йон кимәлендәге эшлекле мәсьәләләрҙе уртаға һалып тикшергәндән һуң, Вячеслав Африкович район эшҡыуарҙары һәм бизнесты үҫтереү өлкәһендә яуаплылар ҡатнашлығындағы кәңәшмәлә ҡатнашты. Дәүләт комитеты рәйесе менән эшлекле осрашыуҙы район хакимиәте башлығының иҡтисад һәм финанс-тар буйынса урынбаҫары Светлана Рәшит ҡыҙы Ғөбәйҙуллина алып барҙы.
В.Ғиләжетдинов йыйылыу-сыларҙы үҙе етәкләгән Комитет эшмәкәрлеге йүнәлештәре менән таныштырҙы, республикала эшҡыуарлыҡ объекттарының үҫешен һыҙыҡ өҫтөнә алып, төбәктә бизнес өлкәһенә һәр төрлө кимәлдәге ярҙам күрһәтелеүен барланы.
Ул шулай уҡ районыбыҙҙағы ҡайһы бер инстанцияларҙың, атап әйткәндә, Милеккә идара итеү комитеты, архитектура һәм башҡа компетентлы хеҙмәттәр, ойошмаларҙың эш үҙенсәлектәре менән ҡыҙыҡһынды. Вячеслав Африкович административ хеҙмәттәрҙе оҙаҡҡа һуҙмай тиҙ арала күрһәтеү үҙ эшен асып, үҫтерергә теләүселәргә уғата ҙур йоғонто яһауын һыҙыҡ өҫтөнә алды (оҙайлы процедуралар йүнселлеккә тотоноусының дәртен һүндерергә мөмкин – ред.). Ә беҙҙә иһә асыҡланыуынса, эшҡыуар булып үҙ бизнесыңды асыу өсөн ер участкаһын рәсмиләштереүгә һәм кәрәкле коммуникацияларға тоташыуға бер йыл тирәһе ваҡыт сарыф ителеүенә ҡәнәғәтһеҙлеген белдерҙе Комитет рәйесе.
Артабан һүҙ бизнесты үҫтереү йәһәтенән субсидиялар, кредиттар, лизингтар алыу хаҡында барҙы. Вячеслав Ғиләжетдинов был тәңгәлдә йүнселдәргә рес-публиканан күрһәтелгән ярҙам, шул иҫәптән гарантия фонды, лизинг компаниялары һәм микрофинанс үҙәктәре аша мәсьәләне хәл итеү юлдарын аңлатып үтте. Комитет рәйесе шулай уҡ беҙҙең
районда был юҫыҡта урындағы власть яғынан ниндәй ярҙам күрһәтелеүе хаҡында ла ҡыҙыҡһынды. Светлана Ғөбәйҙуллина район бюджетынан эшҡыуарҙарға ярҙам күрһәтеү йәһәтенән аҡса бүленеүен һәм уның йыл һайын артыуын бәйән итте. Былтыр ул 1,7 миллион һум тәшкил итһә, быйыл 2,2 миллион һум булған. Был аҡсалар "стартап”тарға (үҙ эшен яңы асҡан эшҡыуарҙарға 200 мең һумғаса күләмдә грант) бүленә, шулай уҡ беҙҙәге йүнселдәрҙең лизинг түләүҙәрен ҡаплатыу иҫәбенә йүнәлтелә.
Вячеслав Африкович район етәкселегенең урындағы бизнесҡа финанс ярҙамы күләмен арттыра барыуын ыңғай яҡтан баһаланы. Йүнселдәрҙең эшмәкәрлегенә һәм инициативаларына һәр яҡлап ярҙам ҡулы һуҙыу файҙаға ғына булыуын билдәләне. Шулай уҡ иң яҡшы эшҡыуарҙарҙы асыҡлау йәһәтенән ижади конкурстар уҙғарыу, улар хаҡында гәзит биттәрендә даими яҡтыртыу һәм башҡалар ыңғай роль уйнай. Ошондай ысулдар бизнесмендың йәмғиәттәге юғары кимәлен һәм дәрәжәһен күрһәтә. Был иһә башҡаларҙы ла үҙ эшен асырға этәрәсәк.
Кәңәшмә һуңында В.Ғиләжетдинов эшҡыуарлыҡ өлкәһендә кадрҙар мәсьәләһе менән ҡыҙыҡһынды, һорауҙарға яуап бирҙе.
БР Дәүләт комитеты рәйесе менән осрашыу ике яҡ өсөн дә емешле һәм фәһемле булды.
И.ӘЛИБАЕВА.


text:
Көсһөҙ үҙ-ара тәьҫир итешеү
Көсһөҙ үҙ-ара тәьҫир итешеү — атом ядроһының бета-тарҡалыуы һәм элементар киҫәксәләрҙең көсһөҙ тарҡалыуы процессы өсөн яуап биреүсе фундаменталь тәьҫир итешеү, шулай уҡ уларҙа була торған арауыҡтағы һәм комбинациялы йоплоҡ һаҡлау законын боҙоусы тәьҫир итешеү. Был тәьҫир итешеү көсһөҙ тип атала, ядро физикаһында һәм юғары энергиялар физикаһында ҙур әһәмиәткә эйә булған ҡалған ике тәьҫир итешеү, көслө һәм электромагнит тәьҫир итешеү, көслөрәк була. Ләкин ул фундаменталь тәьҫир итешеүҙәрҙең дүртенсеһе — гравитация тәьҫир итешеүенән көслөрәк.
Көсһөҙ тәьҫир итешеү ҡыҫҡа ваҡыт тәьҫир итә — ул атом ядроһынан күпкә бәләкәйерәк арала ғына беленә (тәьҫир итеү радиусы 2·10−18 м[1]).
Элементар киҫәксәләр физикаһы стандарт моделе электромагнит үҙ-ара тәҫьир менән көсһөҙ үҙ-ара тәьҫирҙе шул бер үк электрокөсһөҙ үҙ-ара тәьҫир итешеүҙең төрлөсә күренеше тип тасуирлай. Был теорияны 1968 год йыл тирәһендә Шелдон Глэшоу, Абдус Салам һәм Стивен Вайнберг эшләгән. Был эш өсөн улар 1979 йылда физика буйынса Нобель премияһы алған.
Көсһөҙ тәьҫир итешеүҙе таратыусылар тип вектор бозондарын (векторные бозоны W+, W− и Z0) атайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- К. Манолов, В. Тютюнник Биография атома — М.: Мир, 1984. — 246 б. — 50 000 экз.
- Griffiths, David J. (1987) Introduction to Elementary Particles, Wiley, John & Sons, Inc. ISBN 0-471-60386-4
- A. Lesov. The Weak Force: From Fermi to Feynman. — Thesis, University of South Carolina, 2009.


text:
Өфөлә депутаттар һәм юристар РФ Гражданлыҡ кодексын камиллаштырыу варианттарын өйрәнә
Өфөлә «Гражданлыҡ ҡануниәтен яңыртыу һәм ҡулланыу тәжрибәһе» фәнни-ғәмәли конференцияһы үтә. Форумда Дәүләт Думаһы, төбәктең Дәүләт Йыйылышы депутаттары, башҡарма власть органдары вәкилдәре, юристар ҡатнаша. Көн дауамында сарала ҡатнашыусылар РФ Гражданлыҡ кодексының ҡайһы бер статьяларын ҡулланыу тәжрибәһен, Рәсәй юрисдикцияһы проблемаларын, кодексҡа индерелгән өҫтәмәләрҙе һәм уны яңыртыу мәсьәләләрен тикшерергә планлаштыра.
— Конференция темаһы бик мөһим, — тине Дәүләт Думаһы депутаты Рафаэль Мәрҙәншин. – РФ Гражданлыҡ кодексына төҙәтмәләр индерелә. Ысынбарлыҡта был йөкмәткеһе яғынан яңы документ буласаҡ. Шуға күрә бындай фекер алышыуҙар әлеге ваҡытта илдең төрлө төбәктәрендә үткәрелә. Улар Гражданлыҡ кодексына индерелгән төҙәтмәләрҙе, йәмәғәтселек фекерен иҫәпкә алып, аҙағынаса эшләп еткереү маҡсатында ойошторола.
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев фекеренсә, Рәсәйҙә әлеге ваҡытта сәйәси хоҡуҡ системаһын реформалаштырыуҙың икенсе этабы бара.
— Тупланған тәжрибә башҡа хоҡуҡи институттар булып сағылыш таба. Был йәһәттән РФ Гражданлыҡ кодексы нормалары алдынғы урын биләй, — тине Башҡортостан парламенты спикеры. – Гражданлыҡ ҡануниәте өлкәһендә ярайһы уҡ ҙур тәжрибә тупланыҡ, хәҙер үткән юлыбыҙҙы барлайбыҙ. Ғәмәлдә ҡулланылған өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең икенсе этабы бара. Гражданлыҡ-хоҡуҡи институттарҙы үҙгәртәбеҙ. Тәҡдимдәребеҙ хоҡуҡи нормалар булып сағылыш табыр, тип ышанам.


text:
«Ҙур химия-2015» халыҡ-ара форумында 800-ҙән ашыу делегат ҡатнашасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
«Ҙур химия» V халыҡ-ара форумында 800-ҙән ашыу делегат — Рәсәй һәм сит ил нефть-газ химияһы комплексы компаниялары, бизнес ассоциациялары һәм власть органдары етәкселәре, эксперт һәм фәнни берләшмә эшмәкәрҙәре, ШОС һәм БРИКС илдәре вәкилдәре ҡатнашасаҡ. «Ҙур химия» Өфөлә 21, 22 майҙа үтә.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының Күргәҙмә һәм презентация эшмәкәрлеге департаментынан хәбәр итеүҙәренсә, форум — «Башҡортостанда нефть химияһы аҙналығы» сараларының береһе, уға «Газ. Нефть. Технологиялар» халыҡ-ара күргәҙмәһе лә инә. Форум һәм күргәҙмә Башҡортостандың баш ҡалаһында Рәсәй рәйеслегендәге Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС берләшмәләре сиктәрендә уҙа.
— Форумдың Өфөлә — Рәсәйҙең нефть сығарыу һәм нефть эшкәртеү сәнәғәте үҙәгендә үткәрелеүе осраҡлы түгел, — тип билдәләне «Ҙур химия» V халыҡ-ара форумын әҙерләү һәм уҙғарыу буйынса ойоштороу комитеты рәйесе, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов. — Бөгөн Рәсәй алдында торған бурыстар төбәктәрҙә тулы цикллы нефть эшкәртеү предприятиеларын булдырыуҙы талап итә. Хәҙерге көндә сығарылған продукция номенклатураһы баҙар ихтыяжын ҡәнәғәтләндермәй. Беҙ сикле продукттарҙы сит илдән һатып алырға мәжбүрбеҙ, был табышты юғалтыуға һәм илдең нефть эшкәртеү тармағы үҫешен тотҡарлауға килтерә. Форум төбәк-ара кооперациялар, юғары технологияларҙы берлектә үҫтереү һәм Рәсәй нефть-газ химияһы тармағына оҙайлы сит ил инвестицияларын йәлеп итеү хаҡында фекер алышыуҙарға старт бирәсәк.
Форум сиктәрендә ҡатнашыусылар яңы иҡтисади һәм сәйәси шарттарҙа химия тармағы үҫеше стратегияһын, химия тармағында стратегик инвестиция проекттарын тикшереүҙе планлаштыра.
«Ҙур химия» йомғаҡтары буйынса ҡабул ителгән тәҡдимдәр Рәсәйҙең нефть-газ химияһы үҫеше стратегияһын формалаштырыуға, тармаҡтың инвестиция сәйәсәтен үҫтереүгә һәм яңы технологияларҙы индереүгә ярҙам итәсәк.


text:
Октябрҙә баш ҡалала Затон күпере асыла Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Октябрҙә баш ҡалала Затон күпере асыла
Октябрҙә баш ҡалала Затон күпере асыла Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл октябрь айында Өфөлә «Платон» системаһы буйынса йыйылған аҡсаға берлектә финанслау иҫәбенә һалынған тәүге төбәк күперҙәренең береһендә юл хәрәкәте асыла. Шулай итеп, Башҡортостан уникаль яһалма ҡоролмалар төҙөү өсөн федераль ярҙам алған тәүге төбәктәрҙең береһе буласаҡ һәм үҙ объектын файҙаланыуға тапшырасаҡ. Был хаҡта Федераль юл агентлығы хәбәр итә.
Ағиҙел йылғаһы аша төҙөлөүсе күперҙә эштәр 90 процентҡа тамамланған. Йәйәүлеләр өсөн ер өҫтө үткәүелен һалыу һәм тауыштан һаҡлаусы экрандарҙы монтажлау бара.
Федераль юл агентлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, проектты тормошҡа ашырыу М-5 «Урал» һәм М-7 «Волга» федераль трассалары араһында уңайлы транспорт бәйләнешен тәьмин итәсәк.
Күперҙең оҙонлоғо – 830 метрҙан ашыу. Унда өс һыҙатлы хәрәкәт ойоштороу күҙаллана.
Өфөләге Затон күпере уникаль яһалма ҡоролмалар иҫәбенә ингән. Рәсәй Хөкүмәте бойороғо менән уларҙы төҙөү һәм ремонтлау өсөн «Платон» системаһы буйынса илдең юл фондына йыйылған аҡсанан 12 миллиард һум бүленгән. Башҡортостан 1,5 миллиард һум аласаҡ. Дөйөм алғанда, 19 төбәккә 31 күперҙе төҙөкләндереү өсөн дәүләт ҡаҙнаһынан аҡса ҡаралған.


text:
Фото:
Мортаза Рәхимов 5 декабрҙә Мәләүез районында йөрөп ҡайтты
Фото:
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов шәмбе көнө, 5 декабрҙә, республиканың Мәләүез районында йөрөп ҡайтты. Ул Ергән ауылында Салауат исемендәге ауыл хужалығы кооперативында һәм Мәжит Ғафури исемендәге ҡошсолоҡ комплексында булды.
Салауат исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативында президент һыйыр аҙбарын, һауыу залын һәм быҙауҙарҙы һимертеү аҙбарын ҡараны. Малсылыҡ өлкәһендә предприятие һөтсөлөктө үҫтереүгә йүнәлеш алды. Шуға күрә һауын һыйырҙар өсөн малсылыҡ биналары төҙөү һәм реконструкциялау әүҙем алып барыла, тоҡомло юғары һауымлы мал һатып алына. Иң элек, Рәсәйҙең үҙәк райондарынан, башлыса, Вологда өлкәһенән, ҡара-ала тоҡомло һыйырҙар килтерелә. Улар тәүлегенә 20 килограмға тиклем һөт бирә.
Һуңғы йылдарҙа хужалыҡ үҙ средстволары иҫәбенә ике заманса аҙбар төҙөнө, унда һауыу процесына компьютер аша идара итәләр. Президент һауыу залын ҡараны, уның үҙенсәлеге булып һауын ваҡытында инструменталь, классик һәм башҡорт йырҙары көйҙәрен файҙаланыу тора. Был көйҙәр аҫтында һыйырҙар яҡшыраҡ эйә; был асыш Башҡортостанда 5-6 йыл инде файҙаланыла.
«Әлеге ваҡытта беҙҙең предприятие һөт етештереүгә йүнәлеш тотһа ла, беҙ ит производствоһын үҫтереүҙе лә күҙ уңында тотабыҙ, — ти хәбәр итте Салауат исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативы рәйесе Сибәғәт Ғәйнуллин. – Рәсәйҙә ул әлегә етерлек үҫешмәгән. Әгәр Европала бөтә һыйыр малының – 50 проценты, ә Америкала – 70 проценты итле булһа, Рәсәйҙә ни бары бер ярым проценты ғына итле мал. Шуға күрә лә ауыл хужалығы производство кооперативын был йүнәлештә үҫтереү өсөн перспективалар ҙур».
Мортаза Рәхимов күргәндәре менән ҡәнәғәт ҡалды һәм Салауат исемендәге ауыл хужалығы производство кооперативы эшсәндәренең пландарын хупланы.
Мәләүез районының күркә ите етештереү менән шөғөлләнеүсе Мәжит Ғафури исемендәге ҡошсолоҡ комплексы – илдә аналогтары булмаған уникаль предприятие. Бындай ауыл хужалығы предприятиеһы Ростов өлкәһендә генә бар, шуға күрә Башҡортостан комплексы продукцияһы ҙур һорау менән файҙалана. Быға бөгөн Рәсәйгә сит илдәрҙән индерелгән күркә итенең 80 проценты түбән сифатлы булыуы ла булышлыҡ итә. Комплекс ҡош итенән деликатестарға тиклем 30 төр продукция сығара.
Республика башлығы иғтибарын төрөү линияһы, һуйыу һәм итте һаҡлау линияһы йәлеп итте. Төрөү линияһында күптән түгел Германиянан һатып алынған юғары етештереүсәнле «Мультиват» ҡоролмаһы, шулай уҡ «Херманн» фирмаһы ҡоролмалары файҙаланыла. Дөйөм алғанда, бындағы ҡорамалдар Европаның һигеҙ иленән, Американан һәм Израилдән килтерелгән.
«Хәҙерге ваҡытта ҡош-ҡорт өсөн ҡатнаш аҙыҡ Свердловск өлкәһенән һатып алына, — тине генераль директор урынбаҫары Владимир Лысяков. – Ләкин 2010 йылдың беренсе кварталында уҡ беҙ үҙ элеваторыбыҙҙы эшкә ебәрергә планлаштырабыҙ һәм комплекс талаптарын үҙ аллы тәьмин итәсәкбеҙ».
Һаҡлау линияһы һыуытылған итте 15-20 көнгә тиклем һаҡлау мөмкинлеге бирә. Көн һайын Мәскәүгә генә 12-15 тонна күркә ите оҙатыла. Комплекстың әҙер продукцияһы шулай уҡ Татарстанға, Һамар, Тула, Ырымбур, Свердловск өлкәләренә ебәрелә. Башҡортостанда продукция Мәләүездә, Салауатта, Өфөлә, Күмертауҙа, Благовещенда, Ишембайҙа, Стәрлетамаҡта һатыла.
Комплекс төҙөлөшөнөң икенсе сираты Михайловка һәм Романовка ауылдары зонаһында уны киңәйтеүҙе күҙ уңында тота. Дарьино ауылы эргәһендә һимертеү майҙансыҡтары төҙөү планлаштырыла. 2010 йылдың мартында комплекстың икенсе сиратын сафҡа индергәндән һуң бында булған 29 ҡош аҙбарына тағы 33 өҫтәләсәк, ә ит етештереү йылына 30 мең тоннаға етәсәк. Эшләүселәр һаны ла ике тапҡырға артасаҡ, бөгөн иһә бында 330-ҙан ашыу кеше эшләй.


text:
Өфөнөң сәнәғәт комплексы тотороҡло эшләй
Һуңғы ун йылда тәүге тапҡыр Өфөлә сәнәғәт етештереүе һәм тейәп оҙатылған продукция күләме бер ни тиклем кәмене. Был күрһәткес 97,6 процент тәшкил итте. Республика баш ҡалаһының ҙур һәм урта предприятиелары тарафынан 233 миллиард һумлыҡ үҙҙәрендә етештерелгән тауарҙар тейәп оҙатылды, эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр башҡарылды, был 2008 йыл кимәленә ҡарата 81,3 процент. Был мәғлүмәттәрҙе Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы эргәһендәге сираттағы кәңәшмәлә сәнәғәт бүлеге начальнигы Александр Зарубин килтерҙе.
Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, «химия производствоһы», «транспорт саралары производствоһы», «машиналар һәм ҡорамалдар производствоһы», «нефть продукттары производствоһы» кеүек тармаҡтарҙа 2008 йыл менән сағыштырғанда сәнәғәт производствоһы индексы үҫеүе билдәләнгән. Етештерелгән һәм тейәп оҙатылған продукцияның дөйөм күләменең яртыһынан ашыуы нефть эшкәртеү предприятиеларына тура килә. Химия производствоһында «Өфөоргсинтез» һәм «Фармстандарт – ӨфөВИТА» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре алда бара.
Дөйөм алғанда, транспорт саралары етештереүҙә эштәр уңышлы бара. Был тармаҡта дөйөм үҫеште «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы тәьмин итте. «Башҡортостан троллейбус заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә тейәп оҙатылған продукция күләме 73 процентҡа артты. Предприятие 93 троллейбус әҙерләне, был 2008 йылдағынан 35 машинаға күберәк. Александр Зарубин билдәләүенсә, «Өфө тепловоздар ремонтлау заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә һәм «Нефтегеофизика» фәнни-производство комплексында эштең һөҙөмтәлелеген күтәреү буйынса саралар әлегә көтөлгән һөҙөмтәләр килтермәне.
Сәнәғәт бүлеге начальнигы әйтеүенсә, дөйөм алғанда, Өфө сәнәғәт комплексының финанс-иҡтисади хәле былтыр тотороҡло булды, тип билдәләнде.


text:
Башҡортостандың Балалар фонды етем һәм инвалид балаларға ярҙам йөҙөнән хәйриә акцияһы үткәрә
Рәсәй балалар фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһе 25 майҙан 15 июнгә тиклем «Балаларға посылка ебәр» хәйриә акцияһы үткәрә. Сара етем һәм инвалид балаларға, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға ярҙам итеүгә йүнәлтелгән.
Акцияла теләгән һәр кеше ҡатнаша ала. Бының өсөн кейемдәрҙе, шәхси гигиена әйберҙәрен, китаптарҙы, зиһенде үҫтереүсе уйнындарҙы Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 72 адресы буйынса урынлашҡан Рәсәй балалар фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһенә ебәрергә кәрәк, шулай уҡ «Акция» билдәһе менән түбәндәге реквизиттар буйынса аҡса күсерергә мөмкин: 40703810307390000149 в ОАО Социнвестбанк г. Уфа.


text:
Һуңлауҙы кисермәй торған сир
Һуңғы осорҙа ҡатын-ҡыҙҙарҙа яман шеш ауырыуҙары араһында түш яман шеше беренсе урында тороуы белгестәрҙә ҙур хәүеф уята. Башҡортостанда был сиргә тарыған 12 меңдән ашыу ҡатын-ҡыҙ иҫәптә тора. Йыл һайын 1400-гә яҡын (алдағыһынан 30-40-ҡа күберәк) ауырыу асыҡлана, унан 400-ҙән ашыу гүзәл зат вафат була. Түш яман шеше нилектән барлыҡҡа килә, унан үҙеңде нисек ҡурсаларға? Республикабыҙҙа ғына түгел, Рәсәйҙә иң абруйлы маммологтарҙың береһе тип танылған, бөтә ғүмерен ҡатын-ҡыҙ һаулығын һаҡлауға арнаған Марат Ғәлиәкбәр улы Ғәлиев менән әңгәмәбеҙ шул хаҡта.
– Бик күптәр түш яман шешен һағыш сире тип атай. Һеҙҙеңсә, был шулаймы?
– Оҙаҡ йылдар ошо өлкәлә эшләүсе табип булараҡ шуны әйтер инем: был сиргә дусар ҡатын-ҡыҙҙың күбеһе ҡасандыр тәрән тетрәнеү кисергән. Берәүһенең яҡын кешеһе юл фажиғәһендә үлгән, икенсеһе ире менән айырылышыу ғазабынан оҙаҡ айный алмаған, өсөнсөһө – берҙән-бер балаһы ҡаты сирле яңғыҙ әсә. Яман шеш ҡапыл ғына барлыҡҡа килмәй бит: был тетрәнеү ете-ун йыл элек булыуы мөмкин. Ҡайғы-хәсрәт, оҙайлы ауыр уйҙар иммунитетты ҡаҡшата, ә был иһә бик йыш ауырыуға, шул иҫәптән яман шештең (ҡатын-ҡыҙҙарҙа күп осраҡта түш яман шешенең) үҫеүенә килтерә. Шуға күрә, нисек кенә ҡыйын булмаһын, тетрәнеүҙәрҙән мөмкин тиклем һаҡланыбыраҡ сығырға кәрәк. Боронғо ата-бабаларыбыҙҙың ҡайғыла ла, шатлыҡта ла сабырыраҡ булырға, сама белергә, үҙеңде тиҙерәк тигеҙлеккә көйләргә саҡырыуы бик хаҡ.
– Был сиргә килтереүсе сәбәптәр хаҡында әйтеп үтһәгеҙсе.
– Әсәһе, өләсәһе, апаһы ошо мәкерле сиргә дусар булғандар үҙ һаулығына айырыуса иғтибарлы булырға тейеш: нәҫелендә был ауырыу булмаған ҡатын-ҡыҙҙар менән сағыштырғанда уларға ике-өс тапҡырға күберәк хәүеф янай. Ләкин был кеше мотлаҡ сирләйәсәк тигән һүҙ түгел! Сир түгел, сирләү ихтималлығы күсә.
12 йәштән иртә күрем күрә башлаған, 55-те үткәс кенә ырыуҙан ҡалған, бәпес тапмаған ҡатындарҙың түшендә яман шеш барлыҡҡа килеү хәүефе юғары. 20 йәшкә тиклем бала тапҡан әсәләр тәүге сабыйын 35-тән һуң донъяға килтереүселәргә ҡарағанда был сиргә өс тапҡырға һирәгерәк тарыусан. Бала төшөү, йөклөлөктө яһалма өҙөү ҙә шулай уҡ кире йоғонто яһай.
Түллек өҫтәмәһе ялҡынһыныуы, түллек биҙе кистаһы, аналыҡ фибромиомаһы, эндометриоз кеүек ауырыуҙар ҙа, гормональ тигеҙлекте боҙоп, түш яман шеше үҫеүенә булышлыҡ итеүе бар.
Олораҡ йәштәгеләрҙә юғары ҡан баҫымы, шәкәр диабеты, һимереү хәүеф уята. Сөнки был диагнозлы ҡатындарҙың кәүҙә ауырлығы артыҡ булғанлыҡтан, май туҡымаһында рак тыуҙырыусы гормондар барлыҡҡа килеүсән.
– Олоғая барған ҡатындар араһында һуңғы осорҙа гормондар ярҙамында йәшлектәрен, матурлыҡтарын оҙағыраҡ һаҡларға тырышыусылар бар. Был түш яман шеше барлыҡҡа килеүенә йоғонто яһамаймы?
– Гормондарҙы алмаштыра торған препараттарҙы теләгән берәүгә эсергә ярамай, улар, күрһәтмәләр булғанда, климакс алды осорон ауыр кисереүселәргә тәҡдим ителә. Был препараттар маммография тикшереүенән һуң тәғәйенләнергә тейеш. Гормондарҙы, бәхеткә күрә, беҙҙә оҙайлы ваҡыт (бишәр-етешәр йыл) – һаулыҡҡа ныҡлап зыян килерлек итеп – ҡабул итеүселәр юҡ, тиергә була.
Гормональ препараттар менән бик һаҡ булырға кәрәк. Әле экстракорпораль аталандырыу ярҙамында әсә булыусылар байтаҡ. Уның алдынан көслө гормондар эсеү түш яман шеше барлыҡҡа килеү ҡурҡынысын тыуҙыра. Шунлыҡтан был яңы алым ярҙамында бәпес табырға ниәтләүселәргә маммологҡа күренеү зарур.
– Һәр ҡатын-ҡыҙға матурлыҡҡа ынтылыу хас. Түштәрен матурлау өсөн пластик хирургтарға мөрәжәғәт итеүселәргә нисек ҡарайһығыҙ?
– Гүзәл заттың күркәмерәк булыу теләге аңлашыла. Ләкин беҙ был осраҡта хирургия ҡыҫылышын хупламайбыҙ, сөнки унан һуң ҡалған йөй үҙе үк хәүеф тыуҙыра, ә ят есем булараҡ, импланттың ниндәй эҙемтәләргә килтереү ихтималлығын күҙаллауы ла ауыр.
– Ҡатын-ҡыҙҙарҙың күбеһендә булған мастопатияны түш яман шеше алдындағы ауырыу тип атайҙар...
– Мастопатия – ул гормондар тигеҙлеге боҙолоу арҡаһында тыуған сир. Диффуз мастопатия улай хәүеф уятмаһа, төйөрлөһөнөң ракка әйләнеү ҡурҡынысы ҙур. Шуға күрә мастопатияны булдырмау, уны иртә асыҡлау – асылда түш яман шешен булдырмау, тигән һүҙ.
Гормональ препараттар, ауырға ҡалыуҙан һаҡлаусы контрацептивтар, йөклөлөктө өҙөү – былар барыһы ла мастопатияның үҫешенә этәргес булыуы бар. Һәр ҡатын-ҡыҙ контрацептивтарҙы тәжрибәле белгес ярҙамында, йәшен, енси гормондар нисбәтен, яраған-ярамағанлығын билдәләп һайларға тейеш. Ғөмүмән, мастопатияны булдырмау өсөн иң элек сәләмәт йәшәү рәүеше алып барыу кәрәк, тиер инем. Сәләмәт туҡланыу (ауыр майлы, ҡыҙҙырылған, консерваланған ризыҡтарҙан баш тартыу, шәрбәт менән мауыҡмау, экологик саф ашамлыҡтарға өҫтөнлөк биреү һ.б.), спорт менән шөғөлләнеү мөһим. Ваҡытында кейәүгә сығыу, бәпес табыу, уны имеҙеп үҫтереүҙең һаулыҡҡа ыңғай йоғонто яһауын оноторға ярамай.
Ғөмүмән, ракты беренсел иҫкєртеү дәүләт кимәленә ҡуйылған илдәрҙә түш яман шеше бермә-бер кәмей бара. Ә беренсел иҫкєртеү ул сәләмәт йәшәү рәүеше мөһимлеген аңлатыу, ғаиләне планлаштырыу эшен юғары кимәлгә ҡуйыуҙан, тирә-яҡ мөхиттең таҙалығын булдырыуҙан һәм башҡаларҙан ғибәрәт.
– Шеште асыҡлауҙа ҡулланылыусы алымдар тураһында һөйләһәгеҙ ине.
– Бөгөн ҡулланылған төп ысулдар – клиник тикшереү (маммолог махсус алым буйынса бармаҡтар менән баҫып ҡарап тикшерә), маммография, ультратауыш тикшереүе, биопсия (нәҙек энә менән туҡыма өлөшөн алып, сирле күҙәнәктәрҙе асыҡлау), компьютер томографияһы, магнит-резонанс томографияһы – 95 процент осраҡта дөрөҫ диагноз ҡуйыу мөмкинлеген бирә.
Гүзәл зат, тулыһынса сәләмәт булып, нәҫелендә берәү ҙә яман шештән яфаланмағанда ла, йылына бер тапҡыр маммологҡа күренеп торорға тейеш. 40-50 йәшлек ҡатындарға – өс йылға бер, 50 йәштән уҙғандарға ике йылға бер мәртәбә маммография яһау мотлаҡ. Йәшерәк ҡатын-ҡыҙҙарға бер-ике йыл һайын ультратауыш тикшереүе үтеү етә.
– Ләкин, мәҫәлән, төпкөл ауылда йәшәүсе ҡатын-ҡыҙға донъяһын ташлап, поликлиникаға барыуы, махсус белгескә эләгеүе бик ҡатмарлы, уларға ни эшләргә?
– Шулайҙыр, сөнки ҡайһы бер район поликлиникаларында маммологтар юҡ. Әммә ул поликлиникаларҙа гинекологтар ҡатын-ҡыҙҙы ҡабул иткәндә түштәрен дә тикшерә.
Ҡатын-ҡыҙ үҙе лә күрем үткәндең беренсе аҙнаһында ай һайын түштәрен тикшереүҙе ғәҙәт итеп алырға тейеш. Даими ҡарап торғанда, ул хатта бер сантиметрҙан бәләкәйерәк төйөрҙәрҙе асыҡлай ала. Гүзәл зат көнөнә йөҙ тапҡыр көҙгөгә күҙ һалып, һыланып-һыйпанып ала, ә һаулығын һаҡлау өсөн биш минут ваҡыты йәлме ни? Түш биҙҙәрен тикшереү бик ябай, башта көҙгө алдында, унан ятҡан килеш башҡарыла. Ауыртмай торған төйөрҙәр, тығыҙ урындар барлыҡҡа килеүен, күкрәк формаһы, төҫө үҙгәреүен, тиренең бөрөшөп, ҡыҙарыбыраҡ тороуын күрһә, имсәк башы шешеп, тығыҙланып йәки эскә батып китеүен, унан ҡан ҡатыш бүлендек сығыуын, ҡултыҡ аҫтындағы лимфа биҙҙәре ҙурайыуын тойһа, кисекмәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ҡайһы берәүҙәр күкрәгендә биҙ, төйөр булыуын тойоп та, айҙар, йылдар буйы табипҡа бармай йөрөй. Яман шеш оҙаҡ ваҡыт һиҙҙермәйенсә үҫешә, шуға күрә ҡатын-ҡыҙ ауыртынмай. Һыҙланмағас, үтер, тип хаталана. Ауыртыу иһә шеш аҙғас ҡына барлыҡҡа килә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, табипҡа һуң мөрәжәғәт итеү арҡаһында шештәрҙең 30 проценты III-IV стадияла асыҡлана. Ә был сир һуңлауҙы кисермәй.
Түш яман шешенә тарыуҙы гүзәл зат ҙур фажиғә тип ҡабул итә. Ләкин ул иртә асыҡланған осраҡта, зарарланған туҡымалар ғына алып ташланып, түштәрҙе һаҡлап ҡалабыҙ. Шеш ҙурайып киткән икән, заманса дарыуҙар ярҙамында уның күләмен кәметеп, мөмкин тиклем аҙыраҡ туҡымаларҙы киҫәбеҙ. Хатта түштең байтаҡ өлөшөн алған осраҡта ла, ауырыуҙың үҙ тән туҡымаларынан уны тергеҙәбеҙ. Былар бөтәһе бушлай, йәғни медицина страховкалауы иҫәбенә башҡарыла.
Ғөмүмән, республикала яман сиргә ҡаршы көрәш буйынса күп эшләнә. Мәҫәлән, һәр ҡалала милли проект буйынса маммографтар ҡуйылған, ике күсмә маммографыбыҙ бар. Һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу программаһы буйынса махсус ҡорамалдар ҡайтартыла. Быларҙың барыһы ла сирҙе иртә асыҡлау мөмкинлеген киңәйтә.
– Район ерендә йәшәүсе ҡатындар йүнәлтмәһеҙ туп-тура һеҙҙең диспансерға мөрәжәғәт итә аламы?
– Әлбиттә. Йүнәлтмә менән килгән осраҡта, табипҡа күренеү бушлай булһа, йүнәлтмәһеҙ – түләүле. Ләкин диагноз раҫлана ҡалһа, артабанғы тикшерелеү һәм дауаланыу бушлай.
– Марат Ғәлиәкбәрович, журналыбыҙҙы уҡыусы ҡатын-ҡыҙҙарға ниндәй теләктәрегеҙ бар икән?
– Үҙегеҙҙе яратығыҙ, һаулығығыҙға нығыраҡ иғтибар итегеҙ, тиер инем. Был һүҙҙәрҙе ҡат-ҡат ҡабатлаһаң да, зыян булмаҫ, сөнки донъя мәшәҡәтенә күмелеп, балаларын, ирен хәстәрләп, гүзәл зат үҙе хаҡында ҡайғыртырға онота. Сәләмәтлегенә битарафлыҡ – ҡатын-ҡыҙ ебәргән иң ҙур хаталарҙың береһе. Үҙенең генә түгел, ғаиләһенең именлеге уның һау-сәләмәт булыуына бәйле икєнен онотмаһын ине.
Теги:


text:
...Әйткәндәй, Йыһан тигәндән. Омск дәүләт техник университетында быйылдан башлап “Ангара” ракеталары етештереү өсөн Инженерҙар әҙерләү үҙәге асылды. Йыһан кадрҙарын әҙерләү иң юғары даирәләрҙә ыңғай баһаланған, йәш белгестәр әҙерләүгә иң яҡшы уҡытыусылар йәлеп ителгән. Үҙәктең эшмәкәрлеге принципиаль яңы кимәлдәге юғары класлы белгестәр әҙерләүгә ҡайтып ҡаласаҡ... Нисек кенә булмаһын, “ваҡыт” һәм “аҡса” төшөнсәләре бөгөн бөтөнләй башҡаса баһаланғанын, йәмғиәттә квалификациялы һәм булдыҡлы белгестәр алтынға торошло икәнлеген онотмағыҙ, һайлаған һөнәрегеҙҙең оҫтаһы булығыҙ.
Хәлиткә Ғәлекәй ауылы халҡы күсерелгәйне. Миңә 12 йыл буйы фажиғәгә тарыған милләттәштәремдең ҡанлы күҙ йәштәрен күрергә, ғүмер буйы йәшәгән иленән сығып китергә мәжбүр ителгән халҡыбыҙҙың башына төшкән ауыр ҡайғыһын уртаҡлашырға, улар менән бергә хәсрәтләнергә тура килде.
Хәлиткә Ғәлекәй ауылы халҡы күсерелгәйне. Миңә 12 йыл буйы фажиғәгә тарыған милләттәштәремдең ҡанлы күҙ йәштәрен күрергә, ғүмер буйы йәшәгән иленән сығып китергә мәжбүр ителгән халҡыбыҙҙың башына төшкән ауыр ҡайғыһын уртаҡлашырға, улар менән бергә хәсрәтләнергә тура килде.
Бер нәмә лә юҡтан ғына барлыҡҡа килмәй. Роза Хәйҙәр ҡыҙының моңдарында тыуған яҡтарының наҙы ла, ата-бабаларының, ата-әсәһенең аһәңе лә, башҡорт халҡының быуаттар төпкөлөнән килгән кисерештәре лә, бәләкәйҙән аралашып йәшәргә насип булған тажик, ҡаҙаҡ, үзбәк, ҡырғыҙ, татар, сыуаш, украин, урыҫ халыҡтарының йөрәк тибеше лә, үҙе күргәндәрҙең сағылышы ла барҙыр, моғайын.


text:
Кәңәшле эш тарҡалмаҫПомидор – бик наҙлы йәшелсә. Һалҡын йә эҫе һауа тәьҫирендә тышы ярылып, сатнап бара. Тәме лә үҙгәрә. Шунлыҡтан уны һыуытҡыста йә ҡояш нуры төшөп торған тәҙрә төбөндә һаҡлау килешмәй. Иң яҡшыһы – аш бүлмәһендә, бер ҡат ҡына йәйелгән килеш һаҡлау....
Тәмле сәйҙе үҙем әҙерләйемТыуған еребеҙҙә үҫкән үлән-сәскәләр – беҙҙең сәләмәтлегебеҙҙе нығытыр дауа ул. Уларҙы дөрөҫ һәм ваҡытында йыя, ҡуллана белеү генә кәрәк. Мин үҙем йәйен төрлө үләндәрҙән сәй әҙерләргә яратам. Йүкә сәскәһе, мәтрүшкә, бөтнөк, болон туҡранбашы (сәскәһе...
Яратҡан шөғөлөң дауалайБәйләү, сигеү, һүрәт төшөрөү... Күңел тартҡан шөғөл тынысландыра, үҙеңде аңларға, алда торған мәсьәләләрҙе хәл итергә булышлыҡ итә. Һүрәт төшөргәндә йәки шиғыр яҙған мәлдә беҙ төпкө аңыбыҙҙан хәбәр алғандай булабыҙ. Ижад ярҙамында дауалау –...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Рөстәм Хәмитов һәм Джоомарт Оторбаев Башҡортостандың алдынғы юғары уҡыу йорттары ректорҙары менән осраштыларФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов һәм Джоомарт Оторбаев Башҡортостандың алдынғы юғары уҡыу йорттары ректорҙары менән осраштылар
Рөстәм Хәмитов һәм Джоомарт Оторбаев Башҡортостандың алдынғы юғары уҡыу йорттары ректорҙары менән осраштыларФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Өфөгә эш сәфәре килгән Ҡырғыҙстан Премьер-министры Джоомарт Оторбаев һәм Рөстәм Хәмитов республиканың алдынғы юғары уҡыу йорттары ректорҙары менән осрашыуҙа белем биреү өлкәһендә үҙ-ара эш итеү перспективаларын тикшерҙеләр.
Юғары уҡыу йорттары етәкселәре әйтеүенсә, уларҙың күбеһе Ҡырғыҙстандың профилле уҡыу йорттары менән әүҙем эш алып бара. Шуға ҡарамаҫтан Ҡырғыҙстандың республикала белем алыусы студенттарының һаны әлегә бик аҙ.
Ректорҙар төп хеҙмәттәшлек формаларының береһе тип тәжрибә уртаҡлашыуҙы һәм талап ителгән профиль буйынса әҙерләү өсөн ике яҡ студенттарын йүнәлтеүҙе күрә. Шулай, әлеге ваҡытта Ҡырғыҙстанға нефть-газ тармағы белгестәре кәрәк, шул иҫәптән геологоразведка өлкәһендә. Уларҙы уҡытыуҙы Өфө дәүләт нефть техник университетында ойошторорға мөмкин.
Өфө дәүләт авиация техник университетына Рөстәм Хәмитов алмашыу буйынса сит һәм тыуған илдә етештерелгән самолеттарҙы хеҙмәтләндереү буйынса буласаҡ сертификацияланған сервис үҙәктәре белгестәрен ебәрергә тәҡдим итте.
Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университетын еңел сәнәғәтте ойоштороу буйынса, был өлкәләге алдынғы практиктарҙы һәм эксперттарҙы йәлеп итеп, Ҡыҙғыҙстандың ыңғай тәжрибәһен өйрәнеү майҙансығы сифатында файҙаланырға мөмкин.
Этномәҙәни традицияларҙы һаҡлап ҡалыу һәм уларҙы мәҙәни-күмәк саралар ойоштороуға тәбиғи индереү мәсьәләләре менән шөғөлләнергә Башҡортостан Президенты, I Бөтә донъя күсмә халыҡтар уйындарын асыу тантанаһының иҫ киткес программаһын миҫалға килтереп, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһына ҡушты.


text:
Яҡташыбыҙ ТНТ каналында барған «Бейеү» проектына һайлап алыуҙы үтте
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнән Таһир Ғиндуллин ТНТ каналында барған «Бейеү» проектына һайлап алыуҙы уңышлы үтте. Уның сығышы 5 сентябрҙә эфирға сыҡты. 20 йәшлек артист Atlantida pr төркөмөнөң «У меня есть разум» композицияһы моңо аҫтында брейк-данс бейене.
Ул бейегәндә үк жюри ағзаларының береһе Егор Дружинин, йәш кеше «йырҙың тексын бейеүгә һалды», тип билдәләне. Яҡташыбыҙ киләһе этапҡа үтте, унда иһә 24 кешене һайлап аласаҡтар.
Таһир 11 йәшенән үк бейеү менән шөғөлләнә. Тәүҙә дуҫтарының нисек бейегәнен ҡараһа, һуңынан үҙе лә мауыға башлай. Таһир Ғиндуллиндың «Бәйләнештә»ге төркөмөндә хәбәр ителеүенсә, ул BOTY CIS/BALTIC 2015 брейк-данс буйынса донъя чемпионатының һайлап алыу этабында, Беренсе каналдағы «Бейе» шоуында ҡатнашҡан.


text:
Атай, әсәй – ике ҡанат……Һоҡланғыс әҙибәбеҙ Гөлнур Яҡупованың трилогияһын ҡабат күңелемдән үткәрҙем. Тәрән йөкмәткеле, хисле, йырлап торған телле, бай мәғлүмәтле әҫәр һәр өйгә көтөлгән ҡәҙерле ҡунаҡ булып килеп инә… «Атайлы бала – арҡалы» тигән рубриканы халыҡ хуплап...
Йырлы ер ҙә икән ЙылайырГөлшат Кинйәбулат ҡыҙы Зөлҡәрнәева Йылайыр районы Юлдыбай ауылында йәшәй. Ғүмере буйы мәктәптә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡан. БР мәғариф алдынғыһы, хеҙмәт ветераны. Тормош иптәше менән ике ул тәрбиәләп үҫтергәндәр. Әле хаҡлы ялда булыуына...
Бала яҙмышын әсә яҙаҮткән һандарҙың береһендә бәләкәстәрҙең үҫеш баҫҡыстары хаҡында яҙғайныҡ. Унда яңы тыуған сабыйға ниндәй ҡатмарлы һынауҙар үтергә тура килгәнен белдек. Әгәр ҙә үҙебеҙҙе бәләкәстәребеҙ тулҡынына көйләп, йөрәгебеҙгә йышыраҡ ҡолаҡ һалһаҡ, уларҙың...
Ниндәй ул мосолман ҡатын-ҡыҙы?Исламда ирҙәрҙең дә, ҡатындарҙың да хоҡуҡтары тигеҙ, Аллаһ алдында һәр ҡайһыһы үҙ ғәмәлдәре өсөн яуап тотасаҡ. Ислам динендә ҡатын-ҡыҙға оло ихтирам күрһәтелә. Ҡөрьәндә «Ҡатындар» сүрәһе бар. Мөхәммәт пәйғәмбәр саллаллаһу-ғәләйһиссәләм ислам дине...
Сибәрҙәрҙе сибәр яратырЭстрадабыҙҙағы иң сибәр егеттәрҙең береһе, «Каруанһарай» төркөмө йырсыһы Эльмир Әбүбәкиров никах уҡытҡан. Моңло егет кәләшлеккә «Ағиҙел» трикотаж фабрикаһының йөҙө, 2011 йылда Ҡытайҙа үткән матурлыҡ конкурсында Азия моделдәре араһында тәүге тиҫтәгә...
«Бер ҡараһаң, ҡояш, бер ҡараһаң, болот...»«Миндә ике кеше йәшәй кеүек... Көн дә бик матур кәйеф менән уянам. Иртәнге сәйҙе эсеп ултырғанда, ҡапыл ғына бер сәбәпһеҙ кәйефем төшә, ризыҡтың тәме бөтә. Өйҙән ҡараңғы сырай менән сығып китәм дә эшкә барып еткәнсе тынысланам. Көндөҙ бөтә эштәремде...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?