text:
Сәхнәлә бер күреү менән күңелгә уйылып ҡалған артистар була. Тәүге тапҡыр Сибай башҡорт дәүләт драма театры актеры Юнир Ғәйнуллинды Айрат ролендә (Наил Ғәйетбаевтың “Юлдар ярҙа өҙөлә” драмаһында) күрҙем. Нахаҡҡа төрмәлә ултырып сыҡҡан, туғандарының хыянатын кисергән йәш егет образын унан да оҫтараҡ итеп кем уйнай алыр ине икән? 15 йылдан ашыу ваҡыт үтһә лә, Юнир-Айраттың ғәҙеллек эҙләп баҡҡан ҡарашы һәм атай йорто өсөн өҙгөләнеүҙәре һаман да онотолмай. Осрашыу насип булғас та, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Юнир Шәкүр улы ҒӘЙНУЛЛИН менән ижад һәм ғүмер миҙгелдәре тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.
– Юнир ағай, һеҙ үҫкән ғаилә театр ярата инеме?
– Ете балалы ябай ғаиләлә тыуып үҫһәм дә, өйҙән йыр-моң өҙөлмәне. Мин Ғафури районының Үзбәк ауылынан. Атайым 47 йыл буйы тракторҙа эшләне, ә әсәйем алдынғы сөгөлдөрсө булды, колхозда төрлө эштә йөрөнө. Уның бейеүсе тигән даны бар, ә атайым матур йырлай торғайны. Театр тураһында хыялланмаһам да, гел сәхнәлә булдым. Тәүге уҡытыусым “Шалҡан” әкиәтендә Бабай ролен уйнарға өйрәтте. 6-сы класта уҡығанда “Айгөл иле” драмаһында Карло Пиккио ролен башҡарҙым. Ә өлкән кластарҙа мәҙәниәт йорто мөдире булып эшләүсе талантлы композитор Рәмил Ғимрани үҙенең тәүге ижад емешенең бер нисәүһен өйрәтеп, үҙе менән сығыш яһарға саҡырҙы.
Ауылда бик оҫта гармунсы була торғайны, уның уйнағанын тыңлар өсөн әсәйемдәргә эйәреп ҡунаҡҡа барам. 4-се класты тамамлаған йылда әсәйемдән гармун һораным. Бер йылдан, тыуған көнөмә бүләк итеп алып биргәс, өйрәнер өсөн Әсҡәт Ғимранов тигән ағайға йөрөй башланым. Гармун төймәләренә һандар яҙып, көй сығарыу өсөн ниндәй төймә артынан ниндәйенә баҫырға кәрәклеген схема буйынса уйнап өйрәндем. Тәүге тапҡыр “Йәш ғүмер” йырын килтереп сығара алдым. Киске эш бөткәс, ҡапҡа төбөнә сығып, тызҡылдатып ултыра торғас, ярайһы ғына уйнарға тотондом. Шул мәлдән алып гармун тоғро дуҫыма әйләнде. Мәктәптәге концерттар, ҡунаҡтар, һабантуй байрамдары минһеҙ үтмәгәндер ул. Гармун уйнатыр өсөн киске уйынға йәштәр өйҙән килеп алды. Йыр, гармун моңо, уйын-көлкө мөхите уратып алғайны. Шуғалыр ҙа күңел профессиональ сәхнәгә тартылды.
– Тик сағыштырмаса һуң уҡырға килгәнһегеҙ...
– Әрме хеҙмәте өсөн медкомиссия үткән саҡта, табиптар йөрәктә ауырыу тапты. Шуғамы, әллә ул саҡта хеҙмәт итмәгән егеттәргә кире ҡараш булдымы: мәктәпте тамамлағас, бер ергә лә эшкә урынлашып булманы. Документтарымды Стәрлетамаҡ ҡалаһының 21-се һөнәрселек училищеһына тапшырып, аяҡ кейемдәре тегергә өйрәндем. Бармағымды ҡыҫтырып, ҙур ғына йәрәхәт алғас, уҡыуҙы ташлап, ауылға ҡайтып киттем. Башҡаса гармунда уйнай алмаҫмын, тип ҡурҡтым. Ә был минең өсөн донъя бөтөүгә тиң һәләкәт булыр ине, моғайын. Тыуған ауылымдың мәҙәниәт йортона эшкә индем. Концерттар, спектаклдәр ҡуйҙыҡ, смотр-конкурстарҙың иҫәбе-һаны булманы. Киске уйындар күңелле үтә ине. Республика “Тальян гармун” фестивалендә 40-тан ашыу гармунсы бергә сығыш яһаныҡ. Ошо уҡ байрамға Йәүҙәт Бикбирҙин килеп, ауылда 12 парҙан торған ансамбль төҙөп, байтаҡ бейеү ҡуйып китте. Ҡыҫҡаһы, ул йылдарҙа өйгә ҡайтып инә белмәнем.
1987 йылда “Ленинсы”, хәҙерге “Йәшлек” гәзитендә Өфө дәүләт сәнғәт институтының актерҙар бүлегенә өҫтәмә конкурс үткәрелеүе тураһында иғлан күреп ҡалдым. Ни яҙһа – шул булыр тип, имтихандарға киттем. Һәм 24 йәшемдә студенттар рәтенә аяҡ баҫтым. Әйткәндәй, ғаиләбеҙҙән ике театр артисы сыҡты: һеңлем Айгөл Зөбәйҙуллина Стәрлетамаҡ башҡорт дәүләт драма театрында эшләй. Башҡа туғандарым төрлө һөнәр эйәһе, әммә сәнғәтте, театрҙы яраталар.
– “Бала-саға” менән уҡыуы ауыр булманымы?
– Башҡаларҙан өлкән булғас, тәүге көндән үк староста итеп һайлап ҡуйҙылар. Кәңәш һорап та, ярҙам кәрәкһә лә, миңә мөрәжәғәт иттеләр. Башҡалар тәүге һөйөү уттарында янып йөрөнө, ә мин 2-се курста уҡ ғаилә ҡорҙом. Рифҡәт Вәкил улы Исрафилов, Таңсулпан Даһи ҡыҙы Бабичева, Илшат Хәлил улы Йомағоловтарҙа уҡыныҡ. Студент йылдарында уҡ сәхнәлә уйнарға тура килде. Курсташтарым Рәсүл Ҡарабулатов менән Мәхмүт Нәҙершин мине бейеүсе һәм алып барыусы итеп “Каруанһарай” төркөмөнә саҡырҙы. Ғаилә ҡороп йәшәй генә башлаған саҡ ине, баш тарттым.
– Эшкә килгән талантлы актерҙы Сибай ҡалаһы нисек ҡаршы алды?
– Путч менән. 1991 йылдың авгусында Марс Итбаев менән икәү Сибайға юлға сыҡтыҡ. Поезда килгән саҡта илдәге хәлдәрҙең көтмәгәндә болғаныуы тураһында белдек. Бөтә Рәсәй ығы-зығы килгән билдәһеҙ ваҡытта күңел күтәренке түгел ине. Партия ағзаһы булараҡ, икенсе көндө үк йыйылышҡа саҡыртып алдылар.
Ә ижадҡа килгәндә, барыһы ла һәйбәт башланды. Эшкә килеү менән “Семәрле тәхет” драмаһындағы Алғыр ролен өйрәндем һәм сентябрь айында уҡ, театрҙың 60 йыллығы уңайынан, Өфөгә гастролгә килдек. Ошо ҙур мәшәҡәт менән, ҡағылмай-һуғылмай ғына коллективҡа инеп кителде. Ә Фәрит Богдановтың пьесаһы буйынса ҡуйылған “Иректәге тотҡонлоҡ” спектаклендә (режиссеры – Рафаэль Әйүпов) Хасбулат роле – минең тәүге эшем. Башынан алып аҙағына тиклем режиссер менән эшләп, үҙем сығарҙым.
– Замананың үҙгәреүен нисек кисерҙегеҙ?
– Илдә, тормошта идеяларҙың юҡҡа сығыуын ауыр кисерҙем. Атайым гел генә, алдашмай-урлашмай йәшәгеҙ, тип өйрәтте. Бер саҡ үҙенә: “Урлашҡандар күпкә еңелерәк йәшәй түгелме?” – тип, үпкә лә белдереп алдым. Әммә беҙҙең быуынға ошо һынылышты үтергә кәрәк ине, һәм уны күптәребеҙ лайыҡлы үтә алды. Тормош бит гел бер урында тора алмай, беҙгә лә үҙгәрергә, яраҡлашырға өйрәнергә кәрәк булды.
– Тамашасы һеҙҙе комик образда йыш күрә. Ә күңелегеҙгә ниндәй ролдәр яҡын?
– Бер ваҡытта ла режиссер биргән ролдәрҙән баш тартҡаным булманы. Үҙем дә, шул ролде бирегеҙ, тип һоранып йөрөмәнем. Ысынлап та, күберәк комик һәм кире образдарҙы уйнарға тура килде. Улар менән еңеүҙәр ҙә яуланым. Владимир Жеребцовтың “Вәлигәме, Ғәлигәме, кейәүгә барам әле” комедияһында төп роль һәм Таңсулпан Ғарипованың “Бәхеткә ҡасҡандар” трагикомедияһындағы Иблис образы өсөн ике йыл рәттән театрҙың иң яҡшы актеры тип һайландым. Гоголдең “Өйләнеү”ендәге Аночкин образы өсөн 1994 йылда “Театр яҙы” республика фестивалендә “Тамашасы һөйөүе” призы менән бүләкләндем. Комик ролдәр күңелемә яҡын, үҙем дә тормошта йылмайырға яратам, ауыр саҡтарҙы көлкө һүҙ менән үткәреп ебәрәм.
– Ғаиләгеҙ менән дә таныштырып үтһәгеҙ ине. Ҡатынығыҙ менән ҡайҙа таныштығыҙ?
– Өфөлә. Дуҫ егет бер ҡыҙ менән осрашып йөрөй ине. Апаһының тыуған көнөнә гармунсы булып барырға тәҡдим иткәс, улар менән ҡунаҡҡа киттем. Ул табында Фәүнә лә бар ине, шунда таныштым. Дуҫ егете лә бар ине, миңә әллә ни иғтибар итмәне. Әммә беҙ ҙә төшөп ҡалғандарҙан түгел, күңелен яулар өсөн бар тырышлығымды һалдым. Мөхәббәт уттарында янып, йырҙар ҙа ижад иткән саҡтар булды. Минең хистәремдең, ниәттәремдең етди һәм ихлас икәнен аңлағас, ул дуҫлыҡҡа ризалашты. Бер йыл да үтмәне, ғаилә ҡорҙоҡ. Ул Баҡалы районының Яңы Ҡатай ауылы һылыуы. Ышаныслы тормош иптәше, минең терәгем. Характеры декабрист ҡатындарыныҡы кеүек: ауырлыҡтарҙы сабыр үткәрә белә. Студент йылдарында һәм фатир алғансы дөйөм ятаҡта йәшәнек. Минең менән ауырһынмай ғына бер генә танышы, туғаны булмаған, күҙ күрмәгән Сибайға барырға ризалыҡ бирҙе. Һөнәре буйынса эш табыуы мөмкин түгел ине, рәхмәт театр етәкселегенә, эшкә алдылар. Ябай хеҙмәткәр булып башлағайны, хәҙер костюмдар бүлеге мөдире булып эшләй.
Ҡыҙыбыҙ Лилиә – банк хеҙмәткәре, әсәһенең тыуған ауылына килен булып төштө. Улыбыҙ Ғәзинур, мәктәпте тамамлап, Сибай институтының филология факультетына уҡырға инде. Балаларҙың икеһе лә бейеү ансамблендә шөғөлләнде, улыбыҙ музыка мәктәбендә лә уҡыны. Ғәҙәттә, актер балалары сәнғәт юлын һайлай, ә минекеләр ундай теләк белдермәне.
– Һеҙҙеңсә нисек: театр кешенең күңелен асырға тейешме әллә уйландырырғамы?
– Тәрбиәләргә тейеш. Күҙ йәштәре менән, уйландырып, тетрәндереп. Шул уҡ ваҡытта күптәр йылмайыу аша ла үҙенә һабаҡ ала. Ауыр саҡта проблемаһынан арынһа, тормошо матур яҡҡа үҙгәрһә, тимәк, беҙҙең сәхнәләге хеҙмәтебеҙ бушҡа китмәгән.
– Әңгәмәгеҙ өсөн ҙур рәхмәт! Яңы ролдәр, ижади уңыштар насип булһын һеҙгә!
Гөлнур ЮЛДАШЕВА
әңгәмәләште.
Приглашаем к участию в акции «Мой язык – язык дружбы. Минең телем – дуҫлыҡ теле».
Желающим принять участие в акции необходимо разместить заявку в группу «Вконтакте».


c: text/html

text:
– 1 Май байрамы элек ифрат күңелле үтә, демонстрацияға сыға торғайныҡ. Хәҙер ундай саралар ҡайһы бер урындарҙа ғына уҙғарыла. Өс-дүрт көнлөк был ялды ерҙә ҡаҙынып ҡына уҙғарырға тура килә...
– 1 Май байрамы элек ифрат күңелле үтә, демонстрацияға сыға торғайныҡ. Хәҙер ундай саралар ҡайһы бер урындарҙа ғына уҙғарыла. Өс-дүрт көнлөк был ялды ерҙә ҡаҙынып ҡына уҙғарырға тура килә...
Софья Вәлиуллина “классик бейеү” номинацияһында “Кескәй муза” бейеүен башҡарҙы. Ҡыҙ Өфөләге “Браво” бейеү театрында шөғөлләнә. Ул – Владимир Спиваков фонды стипендиаты. Уҡытыусыһы – Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Светлана Харисова. Танылған хореограф, Мәскәү дәүләт хореография академияһының художество етәксеһе, СССР-ҙың халыҡ артисы Михаил Лавровский рәйеслегендәге баһалама комиссияһы йәш башҡарыусының оҫталығын юғары баһаланы.
БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалындағы башҡорт филологияһы факультеты деканы, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы, филология фәндәре докторы, профессор Зөһрә СӘЛӘХОВА менән ҡорған әңгәмәлә һүҙ башлыса уҡытыусыға хас сифаттар, уның абруйы, йәмғиәттәге урыны хаҡында барҙы.
Ауыл хужалығын күтәреүгә күп көс түгеп, Зариф олатай төрлө тармаҡта эшләгән, ә Ғәлимә өләсәй көнө-төнө колхоз өсөн икмәк һалған.
Атайыбыҙ Хәниф Зариф улы күрше Ҡоръятмаҫ ауылында ете класс бөтөргәс, Дәүләкән педагогия техникумына уҡырға инә. Ике курс тамамлағандан һуң, 1939 йылдың яҙында хәрби хеҙмәткә саҡырыла һәм 26 Баҡы комиссары исемендәге Ҡыҙыл байраҡлы Тбилиси артиллерия училищеһына уҡырға ебәрелә. Уны өлкән лейтенант дәрәжәһендә тамамлап, Бөйөк Ватан һуғышында взвод, батарея командиры булып ҡатнаша.
Олатайым 1904 йылда Күгәрсен районының Юлдыбай ауылында ишле ғаиләлә алтынсы бала булып донъяға килгән. Улар бик етеш йәшәгән, күпләп йылҡы, һарыҡ-кәзә аҫраған. Мал күп булғас, май аҙағынан октябргә тиклем йәйләүгә сыҡҡандар.
Юлдыбай ауылы хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан — тирә-яғын ҡалын урманлы тауҙар уратып алған. Эргәнән генә Тасы һәм Оло Эйек йылғалары аға. Ете километр алыҫлыҡта данлыҡлы Мораҙым тарлауығы урынлашҡан. Ошондай матур тәбиғәтле урында Әхмәҙулла олатайым ғәйрәтле башҡорт ир-уҙаманы булып үҫә. Тәүге белемде урындағы мәҙрәсәлә ала. Уға 10 йәш тулғанда Беренсе донъя һуғышы башлана. Ағалары Сәғиҙулла менән Ғәлиулла ошо ҡыйралышта була, һуңғараҡ Граждандар һуғышында ла ҡатнашалар. Олатайыма ирекһеҙҙән ошо шау-шыулы ваҡиғаларҙың уртаһында ҡайнарға тура килә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Беҙ кемдән кәм?!31-05-2013, 03:45 // Аҡмулла // Баҫып сығарырға
Кистән бик оҙаҡ телевизор ҡарағандан һуң Ғәләү ҡарт йоҡлап китә алмай интекте. Башында бары бер уй бөтөрөлдө. Иҫ китмәле хәл! Яңы йылдың беренсе көндәрендә бит әле. Юҡ, былай булмаҫ, нимәлер ҡылырға, ятып ҡалғансы атып ҡалырға кәрәк. Кисекмәҫтән! Ул, шулай борғаланып ята торғас, иртәнге сәғәт биш тула ун минуттан ҡәтғи бер ҡарарға килде. Тороп тиҙ генә кейенде лә, ҡарсығын уятмаҫҡа тырышып, икенсе бүлмәгә сыҡты. Ҡағыҙ табып алып белдереү яҙҙы, ауыл халҡы йоҡонан тора башлағансы тиҙерәк уны магазин ишегенә илтеп элде. Ҡарсығы тормаған икән әле, Ғәләүҙең түшәккә башы тейеүе булды, ул иҙрәп йоҡоға талды.
— Тор, нишләп ятаһың, бөтөн кеше клубҡа табан йүгерә, — тип ҡарсығы уны төрткөлөп уятты. — Күрше Хәлим кергәйне, магазин ишегенә ниндәйҙер белдереү элгәндәр, ти. Бар халыҡҡа сручно йыйылырға ҡушҡандар, ти. Нимә булды икән? Тағы һыу торбаһына йә иһә зыяратты кәртәләргә тип аҡса йыяларҙыр инде...
— Белмәйем, барғас күрербеҙ, — тигән булды Ғәләү, белмәмешкә һалышып.
Улар барып еткәндә, ауыл халҡы, йәше-ҡарты, йыйылғайны инде.
— Ҡайһығыҙ яҙҙы был белдереүҙе? — тип һораны ҡағыҙ киҫәген һелтәй-һелтәй ауыл Советы секретары Иван Халопин. — Нимә булған, ниндәй сручный мәсьәлә ул?
— Белдереүҙе мин яҙҙым, — тип Ғәләү алғараҡ сыҡты. Ул, элекке партойошма секретары булараҡ, сығыш яһауҙың рәтен-сиратын белә. Көр тауыш менән һөйләй башланы.
— Хөрмәтле ауылдаштар! Бер нисә көн элек кенә яңы йылға аяҡ баҫтыҡ. Ул барыбыҙға ла имен тормош, бәхет-шатлыҡ алып килһен...
— Ғәләү ағай, аңлатыбыраҡ һөйлә, һуҙма... Яңы йыл менән ҡотлай-ҡотлай былай ҙа баш ауырта, — тип ҡыҙыл танаулы мал ҡараусы Сәлим уның һүҙен бүлде.
— Ниндәй сручный эш ул? Әллә ауылға газ үткәрергә уйлайҙармы? — тип һораны һаңғырау Зәйтүнә ҡарсыҡ.
— Иптәштәр, кешегә һөйләргә ирек бирегеҙ инде, — тип ҡысҡырҙы Халопин.
— Ауылдаштар, уратып-сурытып тормайым, бик мөһим тәҡдим бар һеҙгә. Кисә кис кенә телевизорҙан күрһәттеләр. Ил президенты Владимир Путин француз актеры Жерар Депардьеға Рәсәй паспорты тапшырҙы, — тине Ғәләү ҡарт. — Иптәштәр, ул хәҙер беҙҙең ил гражданы. Ошо көндәрҙә Саранскиға барғас, уға Мордваның мәҙәниәт министры вазифаһын тәҡдим иттеләр, “почетлы удмурт” тигән маҡтаулы исем бирҙеләр. Депардьены Төмән драма театры директоры булырға саҡырғандар, Краснодар крайына йәшәргә ҡоҙалайҙар, ти. Үзбәкстан президенты ҡыҙы Гөлнара Кәримова уның менән йыр яҙҙырған. Рәсәйҙең сәйәси партиялары үҙҙәренә тартҡылай. Иптәштәр, беҙ кемдән кәм!? Әйҙәгеҙ, уға хат яҙып, барыбыҙ ҙа ҡул ҡуйып, ауылыбыҙға йәшәргә саҡырайыҡ!..
— Ғәләү ағай, ул һин әйткән Жиффәрде әфәнде бик ҡаты эсә торған кеше, ти бит. Эскән килеш матайҙа йөрөргә ярата, ти. Телевизорҙан һөйләнеләр, — тип Сәлим әйтеп һалды.
— Эйе, йәмәғәт, ундай эскеселәр үҙебеҙҙә лә етерлек, — тине ауылдың муллаһы Эдик хәҙрәт, һирәк һаҡалын һыпырып. — Француздар шарап эсә, сусҡа итен дә ярата бит әле. Сусҡаны ауылға аяҡ та баҫтырмайым!..
— Ул виноград үҫтерә, шунан шарап яһай. Иҫке Сүплеккә килгәс тә, виноград үҫтерәсәк. Ситтәргә бер ҡарыш та еребеҙҙе бирмәйбеҙ! — тине фермер Ашот Бабаян.
— Еребеҙҙе тигән була, ерегеҙҙе тип әйт. Алдап-йолдап беҙҙең пай ерҙәрен алды ла хәҙер һөйләнеп тора, — тине Сәлим. — Халопин менән шухыр-мухыр эштәрегеҙҙе беләбеҙ...
— Иптәштәр, һүҙҙе икенсегә бормағыҙ әле. Улай киҫкен ҡаршы төшмәгеҙ, — тине Ғәләү ҡарт. — Француздың матайҙа йөрөргә яратыуының уңай яғы ла бар бит әле. Тимәк, тигеҙ, асфальт юл кәрәк буласаҡ. Ул килеп йәшәй башлаһа, бәлки, юл һалырҙар ине...
— Иптәштәр, юлды унан башҡа ла һалырбыҙ, — тине секретарь Халопин.
— Ғәләү ағай парткум ваҡытта уҡ юл һалдырам тип вәғәҙә иткәйне, әле булһа теҙҙән бысраҡҡа батып йөрөйбөҙ, — тигән тауыштар ишетелде.
— Һеҙ Депардьеның беҙгә йәшәргә килеүенә ҡаршымы ни? — Ғәләү ҡарт һораулы ҡарашын ауылдаштарына төбәне.
— Ҡаршы түгел дә ул, — тине һатыусы Кәшифә. — Ул килһә, магазиндың ассортиментын да киңәйтергә кәрәк буласаҡ. Тора-бара, бәлки, яңы магазин да һалырҙар ине.
— Беҙҙең Иҫке Сүплеккә килмәҫ ул, — тип ҡаршы төштө тарих уҡытыусыһы Гөлкәй. — Исеме генә лә ни тора бит...
— Ә беҙ ауылдың исемен үҙгәртәйек! ...Яңы Сүплек тип атайыҡ, — тине шофер Ғәйнулла.
— Сүплекте нисек тип атаһаң да, сүплек инде... — тине Гөлкәй моңһоу ғына.
— Депардье килгәс, уны Йондоҙло тип атарбыҙ, — тине Ғәйнулла, бирешмәҫкә теләп.
— Исем үҙгәртергә күп кәрәкмәй. Теләһәң — Йондоҙло йә Биш йондоҙло тип ата. Француз риза булып килә ҡалһа, уны ҡайҙа йәшәтәбеҙ? — тигән етди һорау ҡуйҙы Ғәпдерәй ҡарт.
— Урын табылыр... Ана интернатта инде нисә йыл кәзәләр хужа булып йөрөй, мәктәптең һәм шулай уҡ балалар баҡсаһының яртыһы буш тора... Шуларҙың береһен ремонтлаһын да барин кеүек йәшәһен! — тип ҡысҡырҙы аранан берәү. Халыҡ шаулаша башланы.
— Йәмәғәт, тынысланайыҡ әле! — тип Ғәләү ҡарт “дилбегәне” ҡулына алды. — Ул Депардье күсеп килә ҡалһа, ауылыбыҙ перспективныйға әйләнә бит, шуны аңлайһығыҙмы?! Яңы юлдар һалына, клуб, магазин, мәктәп һәм башҡалар төҙөләсәк. Газ керәсәк, яңы һыу торбалары һуҙыласаҡ... Уны күрергә тип, тотош илдән, улай ғына түгел, сит илдәрҙән туристар, интервью алабыҙ тип журналистар килә башлаясаҡ. Ҡунаҡханалар ҙа төҙөргә тура киләсәк. Туристарҙы һәм журналистарҙы бит ашатырға кәрәк буласаҡ. Баҫыуҙар һөрөлөп-сәселә башлаясаҡ, ферма тулы мал буласаҡ. Ҡортло күлде таҙартып балыҡ ебәрәсәкбеҙ. Был бит, иптәштәр, эш урындары тигән һүҙ. Шул рәүешле Иҫке Сүплек үҙенең икенсе йәшлеген кисерер... Әҙәмсә йәшәй башларбыҙ, иптәштәр! Беҙ кемдән кәм?!
— Ярай-ярай, бик шәп килеп сығырға оҡшай, әгәр риза була ҡалһа, беҙ ҡаршы түгел. Французға хат яҙайыҡ, — тип шаулашты ауыл халҡы.
— Берәйегеҙ ул Жиффәрде тигән кешенең өй адресын беләме һуң? — тип һораны Зәйтүнә ҡарсыҡ.
Иҫке Сүплек ауылында француздың адресын белгән кеше юҡ ине. Шулай ҙа яҙырға булдылар, кем белә... Кемдер емерек клубтан өс аяҡлы ултырғыс алып сыҡты. Ғәләү ҡарт уға ултырып, теҙ башына ҡуйып хат яҙырға тотондо: “Франция, Париж, Жерар Депардье әфәндегә...”


text:
Әфлисун өсөн түгел...31-05-2014, 04:00 // Тубырсыҡ // Баҫып сығарырға
Яңыраҡ булды был хәл. Дәрестән һуң дуҫым менән урамда уйнап йөрөй инек. Эргәбеҙҙән өлкән йәштәге инәй үтеп бара, ҡулында — ике ауыр сумка.
— Әйҙәгеҙ, ярҙам итәбеҙ, — тип өндәштек уға. — Һеҙгә бик ауыр бит.
Инәй шатланып ризалашты. Әйберҙәрҙе өйөнә индереп ҡуйғас, ҙур рәхмәт әйтте, һәр беребеҙгә икешәр әфлисун тотторҙо. Әлбиттә, ниәтебеҙ күстәнәс алыу түгел ине, шулай ҙа күрһәткән яҡшылығыбыҙҙан күңелебеҙгә кинәнес алдыҡ.
Мәләүез ҡалаһының 4-се мәктәбе уҡыусыһы.
РЕДАКЦИЯНАН.
Хөрмәтле дуҫтар! Уҡытыусыларҙың һорауы буйынса “Изге эшем” конкурсына йомғаҡ яһамай торорға булдыҡ. Ул йыл аҙағына ҡәҙәр барасаҡ. Ихлас күңелдән башҡарылған изге эшегеҙ тураһында яҙмалар көтөп ҡалабыҙ. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ: конкурста еңеүселәрҙе матур бүләктәр көтә. Төп приз — нетбук!


text:
2014 йыл башынан алып республика фермалары 5,5 мең тонна һөт алған
2014 йыл башынан алып Башҡортостандың кәрҫтиән (фермер) хужалыҡтары 5,5 мең тонна самаһы һөт һауып алған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, йыл башынан алып 230 тоннанан ашыу һөттө Иглин районы фермерҙары алған. Был әлегә республика крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарында етештерелгән һөт күләменең иң ҙуры.
Әлеге ваҡытта 200 тонна самаһы һөттө Бишбүләк, Дәүләкән, Ейәнсура һәм Мәсетле райондары фермерҙары һауып алған.
Тулайым һауым Башҡортостандың ауыл хужалығы предприятиелары буйынса 38,7 мең тоннанан артҡан, ул былтырғы күрһәткестәрҙән 1,4 мең тоннаға күберәк.


text:
Суд приставтары шылтыратыу көтә
Граждандар хоҡуғын һәм хоҡуҡи мәнфәғәтен яҡлау буйынса эштәрҙе камиллаштырыу маҡсатында Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы (347) 273-59-82 һанлы “ышаныс телефонына” килгән һорауҙар һәм мөрәжәғәттәрҙе ҡабул итеү, иҫәпкә алыу эшен алып барасаҡ.
“Башинформ” агентлығына ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, “ышаныс телефоны” енәйәттәрҙе булдырмаҫҡа, шулай уҡ ведомствоға һәм башҡа органдарға граждандарҙың ялыуҙарын һәм мөрәжәғәттәрен ҡыҫҡартыу маҡсатында, Идаралыҡ хеҙмәткәрҙәренең башҡарыу документтарын дөрөҫ һәм сифатлы үтәүгә бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеү буйынса организацион характерҙағы сараларҙы алдан күҙалларға һәм иҫкәртергә ярҙам итә.
Һәр мөрәжәғәт ентекле тикшерелә, һәм вазифалы кешеләрҙең эшмәкәрлегендә хоҡуҡ боҙоуҙар күҙәтелһә, уларҙы бөтөрөүгә тейешле саралар күрелә. Мөрәжәғәттәрҙе тикшереү һөҙөмтәһе тураһында шылтыратыусыға закон менән билдәләнгән ваҡытта яуап бирелә.
Рәсәй федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Идаралығы етәкселеге граждандарҙан хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында ” тәүлек әйләнәһенә эшләүсе “ышаныс телефонына” ваҡытында хәбәр итеүҙәрен һорай.
Бер ялыу ҙа яуапһыҙ ҡалдырылмаясаҡ, тип ышандыра ведомствоның матбуғат хеҙмәте.


text:
Владимир Путин Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙы 2016 йылдың 18 сентябренә тәғәйенләне Фото: Олег Яровиков
Владимир Путин Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙы 2016 йылдың 18 сентябренә тәғәйенләне
Владимир Путин Дәүләт Думаһына һайлауҙарҙы 2016 йылдың 18 сентябренә тәғәйенләне Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Рәсәй Президенты үҙенең указы менән яңы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауҙы 2016 йылдың 18 сентябренә тәғәйенләне. Указ рәсми баҫылып сыҡҡандан һуң үҙ көсөнә инә.
Тәүге алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау декабрҙең беренсе йәкшәмбеһендә үткәрелде. Әммә былтыр йәй ҡабул ителгән федераль законға ярашлы, етенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау 2016 йылдың өсөнсө йәкшәмбеһендә уҙғарыла. Шуға күрә быйыл Берҙәм тауыш биреү көнө 18 сентябрҙә үтә.
Тәүге дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттары ҡатнаш һайлау системаһы нигеҙендә һайланды: 225 депутат — партиялар исемлеге, тағы ла 225-е бер мандатлы һайлау округтары буйынса үтте. Ә инде 450 депутатты тотош пропорциональ система буйынса һайлау тәү тапҡыр — 2007 йылда, артабан 2011 йылда үткәрелде. Был юлы Дәүләт Думаһына һайлау йәнә ҡатнаш система буйынса уҙғарыла. Граждандар, партиялар өсөн тауыш биреүҙән тыш, үҙе ҡараған бер мандатлы һайлау округынан депутат һайларға тейеш.
Башҡортостандан Дәүләт Думаһының яңы составында бер мандатлы алты депутат буласаҡ. Республикала һайлау округтары һаны ла ошоға тигеҙ: Өфө (494948 һайлаусы), Благовещен (537971), Белорет (531670), Нефтекама (495684), Салауат (491497) һәм Стәрлетамаҡ (522221).
Бөгөн беҙҙең республиканан партиялар исемлеге буйынса үткән 16 Дәүләт Думаһы депутаты бар. Шуларҙың 12-һе — «Берҙәм Рәсәй» партияһынан, икәүһе — КПРФ ағзаһы, ЛДПР-ҙан һәм «Ғәҙел Рәсәй» сәйәси фирҡәһенән — берәр депутат.
Дәүләт Думаһында Башҡортостандан нисә депутат буласағы һайлаусыларҙың партиялар исемлеге өсөн тауыш биреүенә бәйле.


text:
Википедия:Биттәрҙе юйыу
Башҡорт Википедияһында алып барылған сәйәсәт Викимедия фонды сәйәсәтенә ярашлы ҡоролған һәм һис шикһеҙ үтәлергә тейеш.
Йөкмәткеһе
- 1 Дөйөм ҡағиҙәләр
- 2 Юйыуға ҡуйыуҙағы сикләүҙәр
- 3 Тиҙ юйыу
- 4 Битте юйыуға ҡуйыу тәртибе
- 5 Һөҙөмтә яһау тәртибе
- 6 Һөҙөмтә
- 7 Һөҙөмтәне бойомға ашырыу
- 8 Ризаһыҙлыҡ белдереү һәм һөҙөмтәне ҡабаттан тикшереү
- 9 Ҡалдырылған йәки тергеҙелгән биттәрҙе байҡап тороу
- 10 Ҡабаттан юйыуға ҡуйыу
- 11 Иҫкәрмәләр
Дөйөм ҡағиҙәләр[вики-тексты үҙгәртергә]
- Бөтә төр биттәрҙе юйыу хоҡуғы Башҡорт Википедияһында хаким дәрәжәһе булған ҡатнашыусыларға бирелгән.
- Башҡа ҡатнашыусылар ниндәйҙер битте юйыу тураһындағы тәҡдимен шул биткә Категория: Delete тамғаһы ҡуйып билдәләй. Биттең «Фекер алышыу» бүлегендә юйыу тураһында тәҡдименә аңлатма бирә ала.
- Категория: Delete тамғаһы ҡуйылған биттәрҙе юйыу, шул тамға ҡуйылған көндән бер аҙна үткәс һәм юйыуға ҡаршы тауыш биреүселәр аҙыраҡ булһа ғына атҡарылырға тейеш.
- Категория: Delete тамғаһы ҡуйылып та, әммә юйыуға ҡаршы булыусылар күберәк булһа, битте юйыу тыйыла.
- Бәхәстәр Тауыш биреүҙәр/Биттәрҙе юйыу тураһында һәм Тауыш биреүҙәр/Юйылған биттәрҙе тергеҙеү исемле махсус биттәрҙә тауыш биреүҙәр аша хәл ителә ала.
- Хакимдәр Википедия биттәре талаптарына бәхәсһеҙ тап килмәгән биттәрҙе генә башҡалар менән кәңәшләшмәйсә юя ала.
Юйыуға ҡуйыуҙағы сикләүҙәр[вики-тексты үҙгәртергә]
Юйыуға ҡуйыу альтернативалары[вики-тексты үҙгәртергә]
Юйыуҙы тикшереү — ҡағиҙә сығарыу урыны түгел[вики-тексты үҙгәртергә]
Тиҙ юйыу[вики-тексты үҙгәртергә]
Wikipedia:Битте тиҙ юйыу талаптары


text:
- Подробности
- Просмотров: 337
ҠАРҒАЛАР(Corvidae), турғай һымаҡтар отрядына ҡараған ҡоштар ғаиләһе. 26 заты, яҡынса 100 төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. БР‑ҙа 6 заттан 8 төрө бар. Ҡ. күпселеге (ала ҡарға, баянғош, ҡыжҡылдаҡ, сәүкә) күсмә, ҡайһы бер төрҙәре (бараба, ҡоҙғон, һайыҫҡан) — ултыраҡ, ҡара ҡарға — күсәр, даими ҡышлаусы ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 18—65 см, ауырлығы 1,5 кг тиклем. Күпселек төрҙәрҙең ҡауырһын ҡапламы ялтырауыҡлы ҡара төҫтә (барабаныҡы — көрән, ҡанаты зәңгәр һыҙатлы). Өлкән ҡара ҡарғаларҙан башҡа бөтә Ҡ. танау тишектәре алға ҡарай үҫкән сәс рәүешле ҡаты ҡауырһын м‑н ҡапланған. Суҡышы ҡеүәтле, аяғы көслө. Ҡойроғо тура, ҡайһы бер төрҙәрҙеке оҙон һәм түңәрәкләнеп бөтә (бараба) йәки киртләсле (һайыҫҡан). Енси диморфизм хас: ата ҡоштар эрерәк. Моногам. Ояларын парлап (ала ҡарға), төркөмләп (һайыҫҡан) йәки туп булып (ҡара ҡарға, сәүкә) ағастарҙа, ҡыуаҡлыҡтарҙа, ҡаяларҙа, ҡамыш араһында һәм ҡаралтыларҙа ҡора. Йылына 1 тапҡыр бала сығара, 2—8 көрән таплы зәңгәрһыу йәшел йомортҡа һала. Инә ҡош, ҡайһы бер төрҙәрҙә инә ҡош та, ата ҡош та 17—21 көн баҫа. Бөтә нәмә м‑н дә, баянғош үҫемлек м‑н туҡлана. Бөтә ерҙә лә осрай. Ауыл хужалығы һәм урман культуралары ҡоротҡостарын юҡҡа сығара, ҡайһы берҙәре (ҡара ҡарға, ҡарға, ҡоҙғон һ.б.) сәсеүлектәргә зыян килтерә, ҡайһы берҙә һунар кейектәренең һәм ҡоштарының балаларын ашай.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Өфөлә дәүләт телдәре һәм Башҡортостан халыҡтары телдәре проблемаһын яҡтыртыу буйынса конкурсҡа ғаризалар ҡабул ителә
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығында киң мәғлүмәт сараларында дәүләт телдәре һәм төбәк халыҡтары телдәре проблемаһын яҡтыртыу буйынса ижади конкурсҡа ғаризалар ҡабул ителә башланы. Бәйгелә республика, ҡала, район, берләштерелгән гәзит, журнал редакциялары һәм айырым авторҙар, шулай уҡ республика электрон киң мәғлүмәт саралары (интернет, телевидение һәм радио) ҡатнаша ала.
Агентлыҡтың баш белгесе Нилә Ғәйнетдинова хәбәр итеүенсә, бәйге өсөнсө тапҡыр уҙғарыла. Былтыр унда 40-ҡа яҡын киң мәғлүмәт саралары редакциялары ҡатнашҡан. Мәҡәлә һәм телерадиотапшырыу авторҙары дәүләт телдәрен уҡытыуҙың мөһим проблемаларын тикшерә, тел йүнәлешендәге саралар хаҡында бәйән итә. Конкурс йомғаҡтары Рәсәй матбуғаты көнөнә арналған сараларҙа билдәле буласаҡ.
Бәйгегә 2015 йылдың 1 ғинуарынан 1 ноябренә тиклем баҫылған материалдар тәҡдим ителә. Эштәрҙең һаны сикләнмәй. Материалдарҙы 2015 йылдың 10 ноябренә ҡәҙәр ебәрергә кәрәк. Адресы: 450077, Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 45, 420-се бүлмә. Телефон: (347) 218-07-72. Конкурс тураһында положение, ҡатнашыу өсөн ғариза Башҡортостан Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Министерство образования Республики Башкортостан
Отдел образования Администрации муниципального района Илишевского района МБОУ СОШ №4 с. Верхнеяркеево
Методическая разработка.
Конспект урока по башкирской литературе на тему:
« Ғәзим Аллаяровтың “Таҫтамал” хикәйәһе»
Автор: учитель башкирского языка и
литературы МБОУ СОШ
№ 4 с.Верхнеяркеево Миназева Рафага
Зигандаровна
Ғәзим Аллаяровтың «Таҫтамал « хикәйәһе.
Маҡсат. Хикәйәне уҡып, йөкмәткеһен үҙләштереү; уйын технологиялары ярҙамында уҡыусыларҙың логик фекерләүен үҫтереү ; Бөйөк Ватан һуғышы ҡаһармандарынаҡарата ихтирам хистәре тәрбиәләү .
Йыһазландырыу. Милли биҙәктәр сигелгән таҫтамалдар, Бөйөк Ватан һуғышына арналған стенд, Ғ.Аллаяров ижады буйынса китаптар күргәҙмәһе,мультимедиа проекторы.
Дәрес барышы.
Ойоштороу.
Фонетик күнегеү.
Башҡорт телендә һөйләшәм
Башҡорт телендә.
Сөнки йәшәү тамырҙарым
Башҡорт ерендә.
Дәрестең маҡсатын әйтеү.
Слайд «1941-1945 йылдар.»
Темаға ҡарата инеш әңгәмә.
Яңы тема.
1. «Ерҙән һалдат атлай» йырын тыңлау.
- Йырҙа кемдәр тураһында һүҙ бара?
Беҙ танышасаҡ «Таҫтамал» хикәйәһендә лә һүҙ һалдат хаҡында барасаҡ.Уның авторы- Ғәзим Аллаяров .Ул тыумышы менән Учалы районынан , бик күп һанлы хикәйәләр,повестар авторы.Яҙыусы үҙе лә Бөйөк Ватан һуғышында катнаша, II дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән наградлана. Әҙип һуғыштан исән-һау әйләнеп ҡайта,оҙаҡ йылдар ижад менән шөғөлләнә. Ул 1994 йылда вафат була. Китаптар күргәҙмәһе менән таныштырыу.
2. «Тастамал» хикәйәһен тасуири уҡыу.
Уҡыусыларҙан уҡытыу.
Һүҙлек эше . /Экранда күрһәтелә/
Ҡөҙрәтле- көслө, ҡәтғи- ныҡлы ҡарар, биштәр- арҡаға аҫа торган кескәй тоҡ.
3.Әҫәрҙә кемдәр тураһында һүҙ бара?
-Ваҡиғалар ҡайҙа һәм кайһы осорҙа бара?
- Һуғышта танкист менән нимә була?
-Таҫтамал уға ҡасан бик ныҡ кәрәк була?
-Танкистың таҫтамалын кем һаҡлап ҡалған?
- Һуғыш осоронда һалдатҡа был таҫтамалды кем биргән? Өҙөктө
китаптан табып уҡып күрһәтергә.
-Танкистың әсәһен һеҙ ниндәй кеше итеп күҙ алдына килтерәһегеҙ?/Төп сифаттарҙы һанау/
- Алдағы дәрестәрҙә лә әсәйҙәр хаҡында тағы ниндәй әҫәрҙәр менән танышҡан инек?
Әсәйҙәр һуғыш йылдарында ниҙәр генә күрмәгән һәм ниҙәр генә кисермәгән 1415 көн дауамында барған дәһшәтле һуғышҡа ғәзиз баларын ,һөйөклө ирҙәрен оҙатҡан әсәләр, тормоштоң бөтә ауырлығын үҙ иңдәренә һалып, сабыр ғына уларҙың яуҙан әйләнеп ҡайтыуын көткән. Ә исән-һау ҡайта алмағандарын әле лә көтәләр.
Улар улдарына, яҡындарына оҙон ғүмер, изге доғалар менән таҫтамал, тәмәке янсығы, хатта ағас ҡашыҡ та бирер булғандар. /Ағас ҡашыҡ,тәмәке янсығы,милли биҙәкле шаҙыра таҫтамалдарҙы күрһәтеү./
-Уҡыусылар,быйыл Бөйөк Еңеүгә нисә йыл буласаҡ ?
- Эйе,70 йыл матур,тыныс тормошта йәшәйбеҙ. Бының өсөн беҙ атай-олатайҙарыбыҙға , әбей-апайҙарыбыҙға ,Ватаныбыҙҙың тоғро һалдаттарына бурыслы.
Теманы нығытыу.
Ә ысын һалдатҡа ниндәй сифаттар хас булырға тейеш? /Малайҙар таҡтаға беркетелгән карточкаларҙы атып ала һәм унда яҙылған сифаттарҙы башкаларға ла күрһәтә./
Хикәйәнең йөкмәткеһе буйынса тест.
/ Тест һорауҙары бирелә һәм яуаптарҙың варианттары экранда күрһәтелә./
1.Ғ.Аллаяровтың әҫәре нисек атала ?
а)ҡулъяулыҡ; б)шәл;в)таҫтамал.
2.Һалдатҡа таҫтамалды кем тапшыра ?
а)хат ташыус; б)әсәһе; в) медсестра.
3.Һуғыш ҡай төштә бара ?
а)Минск;б) Мәскәү; в)Подгорное.
4 Һалдат дошманға ҡаршы һуғышта кем булараҡ ҡатнаша ?
а)осыусы;б) артеллирист; в)танкист .
5.Ваҡиғалар ҡайһы һуғыш осоронда бара ?
а) Граждандар һуғышы;б) Ватан һуғышы;в) Бөйөк Ватан һуғышы.
Йомғаҡлау.
Уҡыусылар бөгөн дәрестә уҡыған хикәйә аша үҙебеҙгә ниндәй фәһем алдыҡ,нимәләр аңланығыҙ? /Уҡыусыларҙың фекерҙәрен тыңлау./
Уҡытыусының йомғаҡлау һүҙе.
Өйгә эш. Батырлыҡ хаҡында халыҡ мәҡәлдәрен яҙып килергә.
Был дәрес башҡорт телен дәүләт теле булараҡ өйрәнеүсе 5 класс уҡыусылары менән үткәрелде. Хикәйәне өйрәнә башлағансы, авторы Ғәзим Аллаяровтың үҙенең дә һуғышта ҡатнашыуы, һуғыш килтергән ҡайғы-хәсрәттәр,юғалтыуҙар хаҡында аңлатыла. Дәрестә хикәйәне тасуири уҡыу һәм йөкмәткеһен үҙләштереү бурысы ҡуйыла,мәғәнәләре аңлашылмаған һүҙҙәр булғанда ,улар аңлатыла. Уҡыусыларҙың иғтибары яралы һалдаттың әсәһенә,шәфҡәт туташының ҡәҙерле иҫтәлек-таҫтамалға булған мөнәсәбәтен аңлауҙары асыҡлана . Бөйөк Еңеүҙең 70 еллыҡ юбилейын ҡаршылағанда бындай йөкмәткеле.йыйнаҡ әҫәрҙәрҙе уҡыу,анализлау айырыуса әһәмиәтле
Номер материала: 493527
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:
Комментарии:
Афарин, Рафага Йыгангировна! Бик матур йокмэткеле дэрес. Ижади уныштар hезге!.


text:
2013 йыл Башҡортостанда Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан ителде
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 6 декабрҙә 2013 йылды Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан итеү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр иттеләр Президенттың матбуғат хеҙмәтенән. Документҡа ярашлы, Йылды үткәреү буйынса республика ойоштороу комитеты булдырылды, уға 2013 йылдың 1 ғинуарына тиклем тейешле саралар планын әҙерләү һәм раҫлау бурысы йөкмәтелде. Башҡортостандың ҡала һәм район хакимиәттәренә лә шундай уҡ ойоштороу комитеттарын булдырырға тәҡдим ителде. Йәмәғәт ойошмаларына экологик мәҙәниәтте формалаштырыу һәм үҫтереү, тирә-яҡ мөхиткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, тәбиғәт мираҫын һаҡлау өсөн яуаплылыҡты арттырыу буйынса эшмәкәрлекте әүҙемләштерергә ҡушылды.


text:
Фото:
Салауат районында Мәҙәниәт йылы Салауат Юлаевтың 260 йыллығы билдәһе аҫтында үтә
Фото:
Салауат районында Мәҙәниәт йылын асыу тантанаһы уҙҙы. Быйылғы йыл Салауат Юлаев төйәге өсөн ҙур әһәмиәткә эйә – быйыл башҡорт халҡының милли геройы тыуыуына 260 йыл тула, шуға күрә Мәҙәниәт йылының күп кенә саралары Салауат исеме менән бәйле буласаҡ.
Мәҙәниәт йылын асыу көндө Салауат Юлаевтың район музейында райондың мәктәп уҡыусылары, 10 синыф уҡыусылары – башҡорт батырының тормошон һәм ижадын белеүселәр, араһында «Брейн-ринг» интеллектуаль уйыны уҙҙы. Был сарала Өфөнөң башҡорт лицейҙары уҡыусылары ла ҡатнашты. Уйында Лағыр ауылынан Айнур Ситдиҡов еңде.
Мәҙәниәт йылын районда республика мәҙәниәт министрының беренсе урынбаҫары Валентина Латипова асты. Ул Салауат Юлаев бюстына сәскәләр һалды, салауатсыларҙы Мәҙәниәт йылы менән ҡотланы, уңышлы эштәр һәм яңы ҡаҙаныштар теләне. Район хакимиәте башлығы Ғәлей Хәйретдинов район халҡына шулай уҡ яңы бейеклектәр һәм билдәләнгән пландарҙы тормошҡа ашырғанда команда рухын теләне. Район Мәҙәниәт йортонда милли аш-һыу һәм клубтарҙың биҙәү-ҡулланма сәнғәт эштәре күргәҙмәләре ойошторолғайны.
Байрам концерты Салауат еренең бөтә таланттар палитраһын сағылдырҙы. Билдәле артистар, район, республика һәм бөтә Рәсәй кимәлендәге төрлө конкурстар һәм фестивалдәр еңеүселәре һәм лауреаттары менән бер сәхнәлә художество үҙешмәкәр коллективтары, инструменталь, башҡорт милли музыка инструменттары, йыр һәм бейеү ансамблдәре сығыш яһаны, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Краснокама районындағы ауыл Мәҙәниәт йортоноң төҙөлөш майҙансығында булды
Фото:
Краснокама районының Яңы Ҡабан ауылында Рөстәм Хәмитов 300 урынға иҫәпләнгән ауыл Мәҙәниәт йортоноң төҙөлөш майҙансығында булды. Социаль-мәҙәни объект 2001 йылда төҙөлә башлаған, ләкин финанс мәсьәләләре арҡылы 2004 йылда төҙөлөш эштәре туҡталған.
Рөстәм Хәмитов төҙөлөштө тамамлау перспективалары менән ҡыҙыҡһынды. Әлеге ваҡытта бында стеналар төҙөлгән, ҡыйыҡ ябылған, тәҙрәләр ҡуйылған, эске биҙәү эштәре башланған.
Республика Президентына тәүҙә проекттың ауыл клубы өсөн эшләнеүе, аҙаҡтан ауыл Мәҙәниәт йорто бинаһында шулай уҡ ауыл хакимиәте, колхоз идаралығы, табип кабинеты, дарыухана, китапхана һәм тағы бер нисә социаль объекттарҙы урынлаштырырға ҡарар ителеүе тураһында һөйләнеләр. Төҙөлөштө тамамлау өсөн яҡынса 64 миллион һум кәрәк буласаҡ, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
«Өндәшмәүе менән яфалай»«Ирем менән тормошобоҙҙоң ҡото ҡасты. Һис әҙәм рәүешле аңлашып, бер фекергә килә алмайбыҙ. Араны көйләргә тырышып һүҙ башлауҙарым да, бәхәстәр ҙә бер төрлө тамамлана: ул һөйләшеүҙе ҡырт бүлеп залға инеп китә лә телевизор ебәрә йә телефонына төбәлә....
«Күгәрсенем минең»Тормошта бөтә нәмә осраҡлы, ваҡыт ҡына мәңгелек. Күптән түгел Матбуғат йортона барғанымда йөҙөндә йылмайыу балҡыған һөйкөмлө ханымды осраттым. «Башҡортостан ҡыҙы» журналының әлеге мәлдәге баш мөхәррире икән. Һүҙгә һүҙ ялғанды, ҡасандыр ошо баҫманың...
«Бәхет тәхетенә эйә Мөхәббәтле йәр генә»Билдәле шағирә Зөһрә Ҡотлогилдина – донъяға төрлө халәттә: бала, ҡатын, әсәй булараҡ бағып, уны гелән яңы төҫмөрҙәр аша танһыҡ итеп һүрәтләгән, шиғырҙарында кем сифатында асылһа ла, һәр ваҡыт бәҫле һәм мәрхәмәтле ҡала белгән лирик геройҙы тыуҙырған...
Эҫе һыуСабахатдин Али – XX быуаттың тәүге яртыһында йәшәп ижад иткән төрөк яҙыусыһы. Уның хикәйәләре һәм романдарында ауыр шарттарҙа йәшәп, хәләл көсө менән мал табырға тырышҡан, ҡара эштә йөрөгән ябай, хеҙмәтсән халыҡтың тормошо һүрәтләнә. Беренсе донъя...
Һәр сәскәлә – күңел нурыБелорет районы Йөйәк ауылынан Гөлсирә Салауатова: «Алъяпҡысым, алъяпҡысым Сәскә менән сигелгән. Һәр сәскәгә, әйтерһең дә, Күңел нуры һибелгән....
Бөрйәнсә төшкө ашБөрйән районы гүзәл заттарын берләштергән «Бәйләнештә» сайтының «Нәзәкәт» төркөмө төрлө бәйгеләр, марафондар, акциялар ойоштороп тора. Төркөм янында камиллыҡ мәктәбе эшләй, осрашыуҙар, оҫталыҡ дәрестәре, ҡатын-ҡыҙҙарға файҙалы лекциялар ҙа үткәрелә....
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
2018 йылда «Урындағы мәҙәниәт йорто» проекты буйынса ғаризалар ҡабул итеү башланды. Был турала проекттың төбәк координаторы Эльвира Айытҡолова хәбәр итә. «Урындағы мәҙәниәт йорто» — «Берҙәм Рәсәй» партияһы проекты. 2017 йылда унда Башҡортостан Республикаһы ҡатнашҡайны. Проект ауыл мәҙәниәт йорттарын яңыртыуға һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән. Ауыл ерендә мәҙәниәт йорттары халыҡтың ялын ойоштороу, халыҡ ижадын һаҡлау, балаларға һәм йәштәргә өҫтәмә белем биреү үҙәге булып тора. «Быйыл бер нисә яңылыҡ бар: смета булғанда мәҙәниәт йорттарын ремонтлауға аҡса планлаштырырға мөмкин. Үткән йылда финанслау отҡандар ҙа мөмкинлеккә эйә», — тип билдәләне Эльвира Айытҡолова. Документтар исемлеге һәм ғаризаның формаһы Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы сайтында «Документтар» бүлегендә бирелгән.2017 йылда Башҡортостандың 18 районында яңы ҡорамалдың презентацияһы булды. «Урындағы мәҙәниәт йорто» башланғысына Башҡортостанға федераль бюджеттан 32 объектты яңыртыу өсөн 46 миллион 248 мең һум йүнәлтелде. Шулай итеп, республика Рәсәй төбәктәре араһында субсидиялар күләме буйынса өсөнсө урынға сыҡты.


text:
Башҡортостан бизнесмендары Төркиәлә Рәсәй туристары өсөн кеүәҫ етештерә
Анталия ҡалаһында (Төркиә) халыҡ-ара эсемлектәр күргәҙмәһе үтте, унда Башҡортостандың «Учалы-һөт» компанияһы ла ҡатнашты. Ул Анталияла кеүәҫ етештереү менән шөғөлләнә.
2011 йылда Анталияла «Квас Гыда Л.Т.Д.Шти» компанияһы эшләй башланы, эшмәкәрлегенең төп йүнәлеше – эсемлектәр етештереү.
— Төркиә Республикаһында «Квас Гыда» компанияһының кеүәҫ һәм лимонад етештереүе Башҡортостан менән Төркиә араһындағы ике яҡ өсөн дә файҙалы хеҙмәттәшлектең матур өлгөһө булып тора. Продукцияны нигеҙҙә Анталия курорттарында ял итеүсе Рәсәй туристары һатып ала, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Төркиәләге вәкиле Каншаубий Мизиев.
Анталияла алкоголһеҙ эсемлектәргә ҡунаҡханалар, ресторандар һәм кафелар заказ бирә. Етештереү күләме ағымдағы йылда 6000 тонна тәшкил итергә тейеш. 2014 йылда кеүәҫ һәм лимонад етештереү күләме 50000 тоннаға етәсәк, тип көтөлә.


text:
Өфөләге беренсе дөйөм ҡала өмәһе 14 апрелгә күсерелде
Көндәрҙең йылыныуы арҡаһында беренсе дөйөм ҡала өмәһе Өфөлә 14 апрелдә үк үткәреләсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, бығаса 21 апрелдә һәм 19 майҙа ике яҙғы өмә үткәреү тураһында хәбәр ителгәйне. Әммә йылы һауа шарттары арҡаһында, баш ҡалала иғлан ителгән территорияларҙы таҙартыу һәм төҙөкләндереү айлығы сиктәрендә планлаштырылған эштәрҙе тиҙләтеү маҡсатында, урамдарҙы һәм ихаталарҙы тәртипкә килтереү буйынса күләмле эштәрҙе бер аҙнаға алдараҡ үткәрергә ҡарар ителде, тип билдәләнеләр Өфө хакимиәтендә.


text:
Фото:
31 предприятие үҙ продукцияһын «Башҡортостан продукты» билдәһе аҫтында һатыу хоҡуғына эйә булды
Фото:
«Башҡортостан продукты» билдәһен алыуға БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетына төбәктең тауар етештереүселәренән йәмғеһе 46 заявка ҡабул ителде.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Башҡортостан продукты» билдәһен булдырыу идеяһын БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты тәҡдим итте. Бындай сара республика тауар етештереүселәре продукцияһының урындағы баҙарҙа киң файҙаланылыуына йүнәлтелгән.
Ҡулланыусылар иғтибарын урындағы предприятиелар продукцияһына йәлеп итеү, шулай уҡ үҙебеҙҙең продукцияны эске һәм тышҡы баҙарҙарҙа киң йәйелдереү проекттың төп маҡсаты блып тора.
— Бөгөнгө көндә 31 предприятие үҙ продукцияһын «Башҡортостан продукты» билдәһе аҫтында һатыу хоҡуғына эйә. Уларҙың күпселеге һөт, икмәк-ҡалас продукттарын, ит һәм кондитер изделиеларын, шулай уҡ эсәр һыу етештереүҙә махсуслашҡан. Дөйөм алғанда, «Башҡортостан продукты» билдәһе аҫтында 700 төр продукция һатыла башлаясаҡ, — тип хәбәр итте БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетының бүлек мөдире Наталья Николаева. Уның һүҙҙәренсә, ирекле нигеҙҙә аҙыҡ-түлек продукттарына «Башҡортостан продукты» билдәһен ҡуйыуға заявкалар ҡабул итеү дауам итә. Әлеге ваҡытта уларҙың барыһы ла тикшерелә.


text:
Өйрәктәр һыуыҡҡа бирешмәй31-01-2015, 01:05 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Ҡыр өйрәктәре йылы яҡҡа осҡанда туҡтап ял итеп ала. Әгәр ҡоштар үҙҙәренә уңайлы шарттар таба икән, унда оҙаҡҡа ҡала. Быға тиклем өйрәктәрҙең Башҡортостанда ҡышлаған осрағы күҙәтелмәһә лә, Мәскәүҙә был ғәҙәти күренешкә әйләнгән. Унда ҡышларға ҡалған ҡоштар буйынса мәғлүмәт туплана һәм тикшереүҙәр алып барыла. Әле Рәсәйҙең баш ҡалаһында 20 меңдән ашыу ҡыр өйрәге булыуы билдәле. Ҡоштарҙы ашатып тороусылар ҙа бар. Өйрәктәргә аҡ икмәк һәм ярма бирергә мөмкин. Ләкин тоҙло, шәкәрле аҙыҡ-түлек менән һыйларға ярамай. Майлы аҙыҡ, ҡара икмәк ашатыу төрлө ауырыуҙарға килтерә.
Һунарсымы,
браконьермы?
Ҡышҡы һунар мәлендә закон боҙоу осраҡтары йышая. Шуға ла күптән түгел Башҡортостандың айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре дирекцияһы ағзалары браконьерҙарға ҡаршы рейдҡа сыҡты.
Дирекция Кушнаренко һәм Благовещен райондарында ғына 25 мең гектар майҙан өсөн яуаплы. Рейдтарҙы йыш уҙғарғанға бында браконьерҙар һирәк осрай. Шулай ҙа һәр һунарсыны тикшереп булмай. Бынан тыш, һунарсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр хәҙер заманса техника ҡуллана. Күптәр эттәренә GPS-навигаторлы муйынса кейҙереп, хәлде машинала компьютер аша ғына күҙәтә.
Яңыраҡ дирекция хеҙмәткәрҙәре урманда яраланған өс ҡабан сусҡаһын таба. Уларҙы урындағы ҡырағай хайуандарға ярҙам итеү үҙәгенә алып киләләр. Ҡабандар һауыҡҡан. Яҙғыһын үҙәк хеҙмәткәрҙәре уларҙы кире урманға ебәрәсәк. Әйткәндәй, һунарсылыҡ ҡағиҙәләрен боҙған өсөн 500 һумдан 4000 һумға тиклем штраф ҡаралған. Рөхсәтһеҙ һунар итеүсегә 200 мең һум штраф һәм алты айға тиклем мәжбүри эшкә ебәреү янай.
Төлкөнән һаҡ булығыҙ!
Кушнаренко районының Кувыков ауылында йәшәгәндәр төлкөләрҙең йыш ҡына “ҡунаҡҡа” килеүенән яфалана. Йәнлектәр эттәргә ташлана, ҡош-ҡортто тамаҡлай. Хәйләкәрҙәр көндөҙ ҙә ауылда иркен йөрөй, тиҙәр. Шуға ла кешеләр балаларын урамға сығарырға ҡурҡа.
Мылтыҡ булмағанлыҡтан ауыл халҡы һәр саҡ һәнәген әҙер тота. Салауат Сәйәхов, һуңғы айҙа ғына дүрт төлкө тоттоҡ, тип һөйләй. Ҡыш кейектәр аслыҡтан ауылға инә. Уныһы ла әллә ни ҡурҡыныс түгел, йәнлектәрҙең теләһә ҡасан йортҡа кереп, эҙләнә башлауы, эттәргә ташланыуы һағайта. Йорт һаҡсыларына ҡотороу сире йоҡтороуҙары ихтимал.
Ауылда кемдән генә һорама, бында һәр береһе тиерлек төлкө менән күҙгә-күҙ осрашҡан. Кейектәр бер нәмәнән дә ҡурҡмай – шуныһы аптырата ауыл халҡын.
Бәхеткә күрә, әлегә йыртҡыстарҙың кешегә ташланған осрағы теркәлмәгән. Шулай ҙа уларға ҡаршы көрәште көсәйтергә кәрәк, тигән фекерҙәләр. Ләкин төлкөләргә һунар итеү өсөн махсус лицензия алыу зарур, сөнки район айырыуса һаҡланған биләмәләр исемлегенә инә.
Яңыраҡ ҡына айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре буйынса дирекция төлкөгә һунарға сыҡҡан. Был сара урындағы халыҡтың ҡоторған йыртҡыстарҙың күбәйеүенә зарланып йыш мөрәжәғәт итеүе сәбәпле ойошторолған. Белгестәр билдәләүенсә, сирле булмаған йыртҡыс халыҡ йәшәгән урындан алыҫ йөрөй. Ә ҡоторған төлкөнөң тешләүе аяныслы тамамланыуы ихтимал.
Бындай хәлдәрҙе иҫкәртеү өсөн һунар ойошторолһа ла, был ғына етерлек түгел, күрәһең. Әле төлкөләр кешеләргә ташланмаһа ла, хәүеф ҡала.


text:
Республиканың баш ҡалаһында йылытыу миҙгеле башланды Фото: Өфө хакимиәте
Республиканың баш ҡалаһында йылытыу миҙгеле башланды
Республиканың баш ҡалаһында йылытыу миҙгеле башланды Фото: Өфө хакимиәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфөлә йылытыу миҙгелен башлау тураһындағы ҡарарға ҡул ҡуйылды. Документҡа ярашлы, йылылыҡ менән тәьмин итеүсе ойошмалар ҡулланыусыларға йылылыҡ энергияһын тапшырырға тейеш. Был хаҡта ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Йылылыҡ тәү сиратта балалар баҡсаларына, мәктәптәргә, дауалау учреждениеларына бирелә.
Федераль ҡануниәткә ярашлы, әгәр уртаса һауа температураһы биш көн дауамында һигеҙ градустан түбән булһа, йорттарға йылы бирелә башлай. Әммә муниципалитетта температураның түбәнәйеүен көтөп торманылар.
Өфө хакимиәтендә билдәләүҙәренсә, фатирҙарға йылылыҡ биргәндән һуң 3-10 тәүлек үтеүе мөмкин. Сөнки фатирҙағы радиатор менән ҡаҙанлыҡ цехы араһында оҙон үткәргес торбалар, йылылыҡ пункттары, бүлеү селтәрҙәре һәм башҡа технологик системалар бар.
Хәбәр итеүебеҙсә, 63 муниципалитеттың 40-ы йылытыу миҙгелен башлау тураһында ҡарар ҡабул итте. Туғыҙ муниципаль берәмектә йорттарға һәм социаль объекттарға йылылыҡ тапшырылған да инде.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 15.01.2018
Ур-ра! Коллегаларҙы ҡотлайбыҙ!!!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 15-01-2018, 17:34
Бөгөн "Башинформ" мәғлүмәт агентлығының конференциялар залында Башҡортостандың иң яҡшы журналистарын тәбрикләнеләр. Сара Рәсәй матбуғаты көнө айҡанлы үтте.
"Йәшлек" гәзитенән унда баш мөхәррир урынбаҫары Әлфиә ХӘМИТОВА, хәбәрселәр Асҡар ҒӘББӘСОВ һәм Сажиҙә ЛОТФУЛЛИНАҒА элемтә, мәғлүмәт технологиялары һәм киң коммуникацияларҙы үҫтереүҙә, оҙаҡ йылдар дауамында һөҙөмтәле хеҙмәттәре өсөн ведомство наградалары тапшырылды.
Коллегаларҙы ҡотлайбыҙ! Уларға бәхет-һаулыҡ, именлек, эштә уңыштар теләйбеҙ!...
Ләйсән АҠБАЛИНА
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 15-01-2018, 12:48
Сығышым менән Хәйбулла районынанмын. Әлеге ваҡытта Рәми Ғарипов исемендәге республика башҡорт гимназия-интернатында 11-се класта уҡыйым.
Бик күркәм һәм татыу ғаиләлә үҫтем: атай-әсәйем, ике ағайым бар. Әсәйемдән миңә күңел матурлығы, тырышлыҡ күсте, ә атайым рухи байлығы менән уртаҡлашты. Ағайҙарым һәр саҡ янымда, ярҙам итеп торалар.
Атайым гел: "Тырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан", – тип өйрәтә. Шуға күрә бар көсөмдө туплап, ғорур ҡарап алға атлайым, хыялдарымды тормошҡа ашырырға теләйем. Табип булырға ниәтләйем, Мәскәү йәки Ҡазан ҡалаһындағы вузға уҡырға инергә әҙерләнәм. Тырышам, яҡшы билдәләргә генә уҡыйым, төрлө конкурстарҙа ҡатнашам.
Бала саҡтан халыҡ бейеүҙәренә ғашиҡмын. Әле "Аҡйондоҙ" халыҡ бейеүҙәре ансамбле солисымын.
Ваҡыт менән йәнәш атлайым. Барыһына ла өлгөрөргә, һәр саҡ башлаған эшемде аҙағына еткерергә тырышам. Үҙемде төрлө яҡтан асып, артабан үҫешергә һәм алға барырға тип ҡеүәтләйем....
Йондоҙнамә (15-21 ғинуар)
Махсус бит // 15-01-2018, 10:51
Ылаҡ (22.12 – 20.01)
Күптәрҙең ижади һәләттәре асылып китер. Был арала ҡайһы бер мөһим мәсьәләләрҙе асыҡлай алырһығыҙ. Шаршамбынан һуң уйламаған ҡыйынлыҡтарға осрауығыҙ ихтимал. Уларҙы хәл итеү байтаҡ көс-хәлегеҙҙе алыр.
һыуғояр (21.01 – 19.02)
Һеҙҙең тирәләге ваҡиғалар үҙгәреүсән булыр. Ҡатмарлы саҡта тәжрибәгеҙгә һәм эске һиҙемләүегеҙгә таянырға тырышығыҙ. Кисерештәр һәм борсолоуҙар ҙа булыр, моғайын. Ниндәйҙер бик етди мәсьәлә күңелегеҙгә тынғы бирмәҫ һымаҡ....
Ҡыйыу уҡыусы янғындан күрше инәйҙе ҡотҡарған
Махсус бит / Письма // 15-01-2018, 10:39
Фажиғәгә тарығандарҙы ҡотҡарғанда батырлыҡ күрһәткән ябай кешеләр арабыҙҙа бихисап. Улар сәләмәтлеген, хатта ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып, ярҙамға ашыға.
Алты һеңлеһен һәм ҡустыһын, яҡындарын ут эсенән алып сыҡҡан Алина Абдуллинаны, Екатерина Слегинаны яҡшы хәтерләйбеҙ. Ошондай уҡ аяныслы фажиғә күптән түгел Ишембай районының Этҡол ауылында ла була яҙҙы. Этҡол урта мәктәбенең 8-се класс уҡыусыһы Ирек Үмәрбаев хатта оло кешеләр яһай алмаҫлыҡ ҙур батырлыҡ эшләй – янғында кеше ғүмерен ҡотҡара.
Был хәл былтыр 27 декабрҙә көндөҙгө сәғәт өстәр тирәһендә була. Мәктәптән ҡайтып килешләй Ирек үҙҙәренә ҡаршы йортта үҙәк өҙгөс ҡатын-ҡыҙ тауышын ишетә. Малай күрше өйҙә яңғыҙ йәшәгән инәйҙең йортонан төтөн сыҡҡанын күреп ҡала һәм уның ниндәй бәләгә тарыуын аңлай.
– Юғалып ҡалманым, уйлап торорға ваҡыт та юҡ ине, – ти Ирек. – Атайымды саҡырҙым да янған өйгә табан йүгерҙем. Ишеген ҡайырып асыуға, соланда ятҡан, күлдәктәре янып бөткән, тәне бешкән инәйҙе күрҙем. Ут балаҫҡа ла ҡабынған, иҙән дә яна башлағайны. Уны ялмап алған уттан тиҙ гена тартып сығарҙыҡ та «Тиҙ ярҙам» машинаһын саҡырҙыҡ, – тип һөйләне ҡыйыу егет.
Инәйҙе дауаханаға алып китәләр. Уның һаулығына бөгөн бер нәмә лә янамай, имен-һау. Ә янғын газ плитаһынан сыҡҡан була, ут тоҡандырайым тигәндә, өҫ кейемен ут ялмай. Оло кеше юғалып, баҙап ҡала. Тап Иректең уяулығы ҙур фажиғәнән һаҡлап алып ҡала ла инде.
Арабыҙҙа шундай егеттәрҙең булыуы менән ғорурланмау мөмкин түгел. Ирек үҙенең был аҙымын батырлыҡ тип һанамаһа ла, бәләгә тарыған кешегә ярҙам ҡулы һуҙған малайҙың ҡыйыулығы айырым иғтибарға лайыҡ.
Наилә АБДРАХМАНОВА,
Ишембай районы Этҡол урта мәктәбе директорының тәрбиә эше буйынса урынбаҫары.
...
Журналистика – беҙҙең яҙмыш
Яңылыҡтар таҫмаһы // 15-01-2018, 10:31
2018 йыл гәзит-журнал, радио-телевидение хеҙмәткәрҙәре өсөн иҫтәлекле йыл – барыбыҙҙы ла берләштергән Рәсәй Журналистар союзы бер быуатлыҡ юбилейын билдәләй.
Ижади берекмәнең тарихы совет журналистарының 1918 йылдың 13 ноябрендә үткәрелгән тәүге съезынан башлана. Ошоно күҙ уңында тотоп, БР Журналистар союзы “Журналистика – беҙҙең яҙмыш” тип аталған конкурс иғлан итте.
Ижади бәйгегә темаға ярашлы һәм төрлө жанрлы эштәр ҡабул ителә. Очерк, мемуарҙар, интервью, мәҡәләләр, телевидение һәм радио сюжеттары, журналистар һәм тармаҡ тураһында китап формаһында булыуы мөмкин. Улар 2018 йылдың 13 ғинуарынан – Рәсәй матбуғаты көнөнән алып 14 июнгә – Республика матбуғаты көнөнә тиклем донъя күрергә тейеш. Ғаризалар 1 июнгә тиклем ҡабул ителә.
Конкурс тураһында мәғлүмәт, положение сжрб.рф адресы буйынса БР Журналистар союзы сайтына ҡуйылған. Еңеүселәргә дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырыласаҡ. Эштәр 450079, Башҡортостан Республикаһы, Өфө ҡалаһы, Октябрҙың 50 йыллығы урамы, 13 (“Матбуғат йорто” туҡталышы), 10-сы ҡат, 1007-се офис (телефон: (347) 276-42-66, электрон почта: journalist-rb@yandex.ru) адресы буйынса ҡабул ителә....
Ижади берекмәнең тарихы совет журналистарының 1918 йылдың 13 ноябрендә үткәрелгән тәүге съезынан башлана. Ошоно күҙ уңында тотоп, БР Журналистар союзы “Журналистика – беҙҙең яҙмыш” тип аталған конкурс иғлан итте.
Ижади бәйгегә темаға ярашлы һәм төрлө жанрлы эштәр ҡабул ителә. Очерк, мемуарҙар, интервью, мәҡәләләр, телевидение һәм радио сюжеттары, журналистар һәм тармаҡ тураһында китап формаһында булыуы мөмкин. Улар 2018 йылдың 13 ғинуарынан – Рәсәй матбуғаты көнөнән алып 14 июнгә – Республика матбуғаты көнөнә тиклем донъя күрергә тейеш. Ғаризалар 1 июнгә тиклем ҡабул ителә.
Конкурс тураһында мәғлүмәт, положение сжрб.рф адресы буйынса БР Журналистар союзы сайтына ҡуйылған. Еңеүселәргә дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырыласаҡ. Эштәр 450079, Башҡортостан Республикаһы, Өфө ҡалаһы, Октябрҙың 50 йыллығы урамы, 13 (“Матбуғат йорто” туҡталышы), 10-сы ҡат, 1007-се офис (телефон: (347) 276-42-66, электрон почта: journalist-rb@yandex.ru) адресы буйынса ҡабул ителә....
Үәт, ҡыҙыҡ! (5.01.2018)
Әҙәбиәт / Юмор // 15-01-2018, 08:00
* * *
– Нишләп Рәсәйҙә юлдар шул тиклем насар икән?
– Эшсе ҡулдар етмәй – бөтә халыҡ машина ремонтлау менән мәшғүл бит.
* * *
Ир – ҡатынына:
– Ауырымаған көйөңә ниңә таблеткалар ашап ултыраһың?
– Уларҙың иртәгә ҡулланыу ваҡыты сыға, ҡиммәткә алған яҡшы дарыуҙарҙы сығарып ташламам бит инде...
* * *
Сатнама һыуыҡта балыҡ ҡармаҡлаған иргә эргәһенән уҙып барыусы өндәшә:
– Ҡолағың туңа бит, ниңә бүркеңде кеймәйһең?
– Кейеп ултырғайным да ул, бая егеттәрҙең араҡы эсергә саҡырғанын ишетмәй ҡалғанмын....


text:
Газета "Йәшлек" » Рубрикалар » Страница 4
«Миңлеғәле Шайморатовҡа – Герой исеме!»
Башҡортостан / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 6-02-2016, 15:36
Быйыл Башҡортостаныбыҙҙың данлыҡлы 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы ойошторолоуға 75 йыл тула. Шуға күрә Салауат башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ҡарары менән 2016 йылды дивизияның легендар етәксеһенә арнап, «Генерал Миңлеғәле Шайморатовҡа – Рәсәй Геройы!» исеме аҫтында уҙғарыу иғлан ителде. Был акцияны хуплап, ҡалабыҙға батырҙың тыуған төйәге Ҡырмыҫҡалы районынан делегация килде.
Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәтенең йәштәр менән эшләү буйынса баш белгесе Рәмил Әхмәтов, Шайморат ауылының ветерандар советы рәйесе Әфхәт Ниғмәтуллин, Иҫке Муса ауылының мәктәп музейы етәксеһе Фәниә Юнысова, «Даирә» гәзите хәбәрсеһе Эльнара Әбекәсева милли батырыбыҙ исемен йөрөткән ҡалалағы фекерҙәштәре менән осрашыуға бик шатланып, илһамланып, рухланып килеп еткәйне. Салауаттар ҡунаҡтарҙы «Юрматы ере» мемориаль комплексында ҡаршы алды....
Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәтенең йәштәр менән эшләү буйынса баш белгесе Рәмил Әхмәтов, Шайморат ауылының ветерандар советы рәйесе Әфхәт Ниғмәтуллин, Иҫке Муса ауылының мәктәп музейы етәксеһе Фәниә Юнысова, «Даирә» гәзите хәбәрсеһе Эльнара Әбекәсева милли батырыбыҙ исемен йөрөткән ҡалалағы фекерҙәштәре менән осрашыуға бик шатланып, илһамланып, рухланып килеп еткәйне. Салауаттар ҡунаҡтарҙы «Юрматы ере» мемориаль комплексында ҡаршы алды....
Ил ҡәҙерен белгәндең башы ҡәҙерле булыр
Мәғариф / Хәтер // 5-02-2016, 15:46
Баймаҡ районының Өмөтбай ауылынан Айҙар Мәжитовҡа бына ниңә һәүетемсә генә мәктәптә эшләп, пенсияға ҡәҙәр тыныс ҡына йәшәп ятмаҫҡа, ти? Юҡ, уға барыһынан да күберәк кәрәк! Күберәк балаларҙы тарихҡа ылыҡтырырға, уҡыусыларға күберәк белем биреп ҡалырға, күберәк эшләргә, күберәк эҙләнергә, күберәк уҡырға… Туҡмағы ла күберәк эләгә инде ул был осраҡта, әммә һоҡланыу, ихтирам, маҡтауҙарҙан да мәхрүм ҡалмай. Ҡайһы ваҡытта ғәҙеллек үҙенең донъяла барлығын иҫкә төшөрөп, ана шулай уянып китһә, беҙҙең өсөн икеләтә ҡыуаныс, оло байрам етә. Һәр хәлдә, гәзитебеҙгә матур, бай йөкмәткеле мәҡәләләр яҙып торған тарих уҡытыусыһы Айҙар Рәис улына «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы» исемен биргәндәрен ишеткәс, дуҫыбыҙ өсөн мең ҡыуандыҡ. Сөнки ла-йыҡ-лы! Был мөләйем кеше үтә ябай, сабыр ҙа күренер тәү ҡарамаҡҡа. Әммә йөрәге уның – ярһыу арғымаҡ! Ә хислелеге ун шағирыңа торорлоҡ!...
Остаздың рухы – уҡыусыларында
Яңылыҡтар таҫмаһы / Хәтер // 29-01-2016, 12:05
Былтыр декабрь уртаһында Г. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында ғәҙәти булмаған конференция үтте. Унда Башҡортостан анестезиологтары һәм реаниматологтары Табип, Профессор, Уҡытыусы, Ғалим, Кеше Фәрит Ғәлиевтың тыуыуына 70 йыл тулыуҙы билдәләне. Билдәләне, тип әйтеүебеҙ – үкенескә күрә, Фәрит Сөләймән улының арабыҙҙан китеүенә ете йыл да уҙып киткән...
Тәү ҡарамаҡҡа Фәрит Ғәлиевтың тормош юлы ошо төп даталарҙан ғына торған кеүек. Ысынбарлыҡта бындай юғары ҡаҙаныштар беҙҙең күҙгә салынмаған ҙур энергия, тырышлыҡ, йоҡоһоҙ төндәр, дуҫтар-туғандарының таянысын талап иткән. Интеллигент ата-әсәнән уға генетик яҡтан ижад итеү мөмкинлеге һәм спортҡа һәләт һалынған. Үҙенең яратҡан һөнәрен – байдаркала йөҙөүҙе мәктәптә уҡығанда башлай, артабан студент йылдарында ла дауам итә....
Тәү ҡарамаҡҡа Фәрит Ғәлиевтың тормош юлы ошо төп даталарҙан ғына торған кеүек. Ысынбарлыҡта бындай юғары ҡаҙаныштар беҙҙең күҙгә салынмаған ҙур энергия, тырышлыҡ, йоҡоһоҙ төндәр, дуҫтар-туғандарының таянысын талап иткән. Интеллигент ата-әсәнән уға генетик яҡтан ижад итеү мөмкинлеге һәм спортҡа һәләт һалынған. Үҙенең яратҡан һөнәрен – байдаркала йөҙөүҙе мәктәптә уҡығанда башлай, артабан студент йылдарында ла дауам итә....
Уның ғүмере – үҙе бер быуат
Рубрикалар / Хәтер // 22-01-2016, 14:49
Бер ваҡыт шулай кис ултырғанда улар янына гармунсы Минһаж исемле егет килеп инә. Улоҙаҡ ҡына өйләнмәй йөрөй икән. 96 йәшлек атаһы – улына: “Өйлән инде мин үлгәнсе килен күреп үләйем”, – тигән.
Егет шулай кис ултырырға килә лә: “Мин кәләш алырға килдем. Ҡайһығыҙ матур бейей, шуны кәләш итеп алам”, – тигән. Ҡыҙҙар ярыша-ярыша бейей икән. Фатима, һин бигерәк матур бейейһең, һине алырмын инде, ти гармунсы.Ҡыҙ егеттең һүҙҙәренә ышана. "Иртәгә кейемдәреңде төйнә лә баҙарға сыҡ", – ти. Элек ауыл һайын баҙар була. Фатима кейемен төйнәп, бер кемгә лә әйтмәй баҙарға сығып, көтә башлай. Ләкин Минһаж килмәй, ҡыҙ уны көтә көтә лә, алдағандыр тип, ҡайтып китә. Ә егет икенсе көндө ат егеп килеп етә....
Егет шулай кис ултырырға килә лә: “Мин кәләш алырға килдем. Ҡайһығыҙ матур бейей, шуны кәләш итеп алам”, – тигән. Ҡыҙҙар ярыша-ярыша бейей икән. Фатима, һин бигерәк матур бейейһең, һине алырмын инде, ти гармунсы.Ҡыҙ егеттең һүҙҙәренә ышана. "Иртәгә кейемдәреңде төйнә лә баҙарға сыҡ", – ти. Элек ауыл һайын баҙар була. Фатима кейемен төйнәп, бер кемгә лә әйтмәй баҙарға сығып, көтә башлай. Ләкин Минһаж килмәй, ҡыҙ уны көтә көтә лә, алдағандыр тип, ҡайтып китә. Ә егет икенсе көндө ат егеп килеп етә....
Тормош ул – көрәш
Рубрикалар / Хәтер // 22-01-2016, 13:40
Билдәле тарихсы Марат Ҡолшәриповты Башҡортостан халҡы йәмәғәт эшмәкәре булараҡ та белә. Үткән быуаттың 90-сы йылдары башындағы ижтимағи эштәре «Урал» башҡорт халыҡ үҙәге менән бәйле булһа, артабан ул, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаһы булараҡ, халҡыбыҙ мәнфәғәтенә хеҙмәт итте. Марат Мәхмүт улының ярайһы тура, бәлки, бер аҙ ҡәтғиерәк тә сығыштарын күптәр хуплап ҡабул итә. Ә инде уның тарихыбыҙ хаҡындағы хеҙмәттәре беҙҙең заманға һәм, әлбиттә, киләсәк быуындарға әһәмиәтле һәм ҙур баһаға лайыҡ....
Ҡарт яугирҙы әле лә ил яҙмышы борсой
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 16-01-2016, 16:02
Тәмербәк олатай Стәрлетамаҡ районының Күсәрбай ауылында өс ул үҫтереүсе Ғәфифә һәм Саях Аҡсулпановтарҙың эшсән ғаиләһендә тыуып үҫә. 13 йәшендә атаһы мәрхүм булғас, оло бала булараҡ, уға әсәһенә, ҡустыларына терәк булырға, ғаилә башлығы урынына төрлө осраҡты хәл итеү юлдарын эҙләргә тура килә. Был ваҡытта ул райондың Айыусы ауылы мәктәбенең 7-се класын тамамлай, ә заманы өсөн был юғары белемгә тиң була. Тәмербәкте колхозға тәүҙә хисапсы, аҙаҡ бригадир итеп эшкә алалар. Бик иртә ир ҡорона ултыра ул. Шуғалыр ҙа, һуғыш башланғас, йәшен бер йылға арттырып, үҙ теләге менән ил һаҡсылары сафына баҫа....
Батыр үҙе үлһә лә, исеме йәшәй
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 8-01-2016, 12:15
Ауылдың, мәктәптең йәмәғәт тормошонда әүҙем ҡатнашҡан Мөждәбәне Сәфәр ауылына уҡытыусы итеп ебәрәләр. Уның Сәфәрҙә уҡытҡанын оло быуын кешеләре әле лә яҡшы хәтерләй. Тырышлығын, уңғанлығын күреп, күп тә үтмәй, уны ауыл рәйесе итеп ҡуялар, ә бер аҙҙан Һәйтәк ауылына рәйес итеп ебәрәләр. Ең һыҙғанып дәртләнеп эшләп, балалар тәрбиәләп, киләсәккә яҡты хыялдар бағлап йәшәгән мәлдә Бөйөк Ватан һуғышы башлана. 1941 йылдың июлендә Мөждәбәне фронтҡа алалар. Һуғышҡа киткәнендә оло ҡыҙы Наиләгә 8 йәш тулған була.
Уйҙары ошо урынға еткәс, Мөждәбәнең хәтер ебе кинәт өҙөлә. Тышта немец һаҡсыларының һүгенеп-аҡырынғандары, әсиргә төшкән һалдатты ҡаты туҡмауҙары ишетелә. Өйҙә ҡалған яҡындарын һағыныуҙан ирҙең йөрәге яманһыулай, яраһы тағы ла нығыраҡ һыҙлай башлай....
Уйҙары ошо урынға еткәс, Мөждәбәнең хәтер ебе кинәт өҙөлә. Тышта немец һаҡсыларының һүгенеп-аҡырынғандары, әсиргә төшкән һалдатты ҡаты туҡмауҙары ишетелә. Өйҙә ҡалған яҡындарын һағыныуҙан ирҙең йөрәге яманһыулай, яраһы тағы ла нығыраҡ һыҙлай башлай....
Ҡәҙерле иҫтәлектәр
Рубрикалар / Хәтер // 13-11-2015, 13:43
– Эш көнөм Вәлит Мәжит улының телефондан шылтыратыуы менән башлана ине, – тип хәтерләне ул. – Тапшырылған ит, һөт һәм игендең сифаты менән беренсе сиратта ҡыҙыҡһынды. Әгәр күрһәткестәр ҡәнәғәтләндермәй икән, сәбәптәрен төпсөндө. Әҙерләүсе ойошма-предприятиелар алдында район хужалыҡтарының мәнфәғәттәрен яҡлауыбыҙҙы ла талап итә белде.
Чабан булып эшләп йөрөгән еренән зоотехникка уҡып ҡайтып, һөнәре буйынса оҙаҡ йылдар эшләгән Камил Әхмәтйәнов бөгөн булһа В. Ғәбитовҡа рәхмәтле икәнен белдерҙе:
– Беҙҙең Ҡужан һәм Салауат ауылдары Вәлит Мәжит улының хәстәрлеге менән хужалыҡ ысулы менән төҙөлгән юллы һәм утлы булды....
Чабан булып эшләп йөрөгән еренән зоотехникка уҡып ҡайтып, һөнәре буйынса оҙаҡ йылдар эшләгән Камил Әхмәтйәнов бөгөн булһа В. Ғәбитовҡа рәхмәтле икәнен белдерҙе:
– Беҙҙең Ҡужан һәм Салауат ауылдары Вәлит Мәжит улының хәстәрлеге менән хужалыҡ ысулы менән төҙөлгән юллы һәм утлы булды....
Бәхетле Шаһиғәли
Рубрикалар / Бөйөк Еңеүгә 71 йыл // 25-09-2015, 16:23
Янымда ултырыусы исем-шәрифен атағас, бер юлы шаһ, хан һәм солтан титулдарын йөрөткән бөйөк кеше менән тәүге тапҡыр танышам, тип йылмайҙым («Ғәли» ғәрәп теленән «бөйөк» тигәнде аңлата). Шаһиғәли Хансолтан улы Яҡупов, әйтмәксе лә, миндә өс титул бар икән, тип аптыраны: «Ошоғаса был турала уйлаған да юҡ ине». Ысынлап, исеменә – күрә есеме, дуҫтар: Бөйөк Ватан һуғышы ветераны үҙ-үҙен тотошо менән хас та аҡһөйәктәр, хакимдар затынан һымаҡ. Юҡ-юҡ, маһайыу, танау сөйөүҙең, эрелектең эҙе лә юҡ унда, киреһенсә, үтә кеселекле, иғтибарлы, тыйнаҡ ул. Әммә тап ошо күркәм сифаттар уны һинән, гүйә, бер башҡа юғары, затлы итә, һәм ветеран менән әңгәмәләшкәндә үҙең дә һиҙмәҫтән арҡаңды турайтып, башыңды ололап эйәһең, һәр һүҙен йотлоғоп тыңлайһың....
Күңелдең ике ҡанаты: береһе йыр булһа, икенсеһе – бейеү
Бөйөк Еңеүгә 71 йыл / Махсус бит // 24-07-2015, 16:11
«Киттең!» – ошо һүҙҙән һуң ныҡ итеп Фларидтың арҡаһына һуҡтылар. Дөрөҫөрәге, уны асыҡ ишеккә табан эттеләр. «Һауа-десант ғәскәрҙәре өсөн!» – тип ҡысҡырып, егет бушлыҡҡа атланы. «Асылһа ярар ине!» – тигән уй менән ул, инструкторҙар өйрәткәнсә, тамсы кеүек йомрайып, аҫҡа осто. Шул мәлдә үҙ-үҙеңде һаҡлау инстинкты бар булмышын ялмап алды, йөрәге күкрәк ситлеген емереп сығырҙай итеп дарҫлап типте. Берәй ышаныслы нәмәгә тотонғоһо, йәнтәслимгә йәбешкеһе килде. Ер ҙур тиҙлектә үҙе уға ҡаршы елгән һымаҡ тойолдо. Уң ҡулы айырып алмаҫлыҡ итеп сытырлатып төп парашют дүңгәләгенә йәбешкән, һул ҡулы запас парашютты асырға әҙер. Бар тере йәнгә хас тәбиғи хис – ҡурҡыу менән көрәшкән Фларид эстән һанай башланы: «Биш йөҙ бер, биш йөҙ ике, биш йөҙ өс…» «Биш йөҙ дүрт» һанына етеү менән уң ҡул дүңгәләкте, әйтерһең дә, үҙ белдеге менән тартты. «Эй, Хоҙайым, асылһа ярар ине!» – тигән уй йәшен тиҙлегендә мейеһен ярып үтте һәм кинәт уны ниндәйҙер көс бар ҡеүәтенә өҫкә атып бәрҙе....


text:
- Подробности
- Просмотров: 341
ЛИКОПОДИЕЛЛА (Licopodiella), көкөрт үләне һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 18—20 төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. Башҡортостанда һыубаҫар Л. үҫә. Күп йыллыҡ мәңге йәшел (көҙ көнө тулыһынса тиерлек юҡҡа сыға, үренделәренең ҡалынайған остары ҡышлай) ер‑һыу үләне, бейеклеге 10 см тиклем. Һабағы йәйелеүсән, ергә һырылған, тармаҡланыуы тигеҙ булмаған дихотомик. Япрағы ҡуйы, оҙонлоғо 8 мм тирәһе, тар ланцет, осло, төбөндә ураҡ һымаҡ бөгөлгән, спора туплаусы үренделәрендә өҫкә табан тырпайып тора йәки горизонталь тиерлек. Спора туплаусы башаҡтары 5 см тиклем оҙонлоҡта, цилиндр формаһында, ултырма. Спора япрағы 3—5 мм оҙонлоҡта, йомортҡа‑ланцет формаһында, осло, тырпайып тора. Спорангиялары батынҡы‑шар формаһында. Июль—сент. спора туплай. Торф һаҙлыҡтарында, йылғаларҙың мәтеле һыубаҫар ярҙарында, ҡырҡындыларҙа, мүкле урмандарҙа, дымлы ташландыҡ карьерҙарҙа үҫә. БР‑ҙа Башҡортостан Урал алдының урман‑дала өлөшөндә: Ауырғазы р‑нының Бишҡайын а. һәм Дыуан р‑нының Өлкөндө а. янындағы карст һаҙлыҡтарында табылған. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
З.Е.Ҡылысова, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡортостанда Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының төбәк бүлексәһе асылдыФото: Любовь Колоколова
Башҡортостанда Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының төбәк бүлексәһе асылды
Башҡортостанда Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының төбәк бүлексәһе асылдыФото: Любовь Колоколова
Башҡортостан Республикаһында «Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһы» Төбәк-ара йәмәғәт ойошмаһының төбәк бүлексәһе ойошторолдо.
Ойоштороу йыйылышы Өфөлә үткәрелде. Унда БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет рәйесе урынбаҫары Дмитрий Купцов, БР Бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм яҡлау фонды генераль директоры Илдар Байбулатов, «Suyushev&Partners» генераль директоры, Рәсәй Юристар ассоциацияһы ағзаһы Илдар Сөйөшев һәм башҡалар ҡатнашты.
Ассоциацияның маҡсаты йәш эшҡыуарҙарҙы (35 йәшкә тиклемге) бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендә килеп тыуған проблемаларҙы тикшереүгә йәлеп итеү, социаль яуаплы, сәйәси әүҙем һәм патриотик рухтағы йәш эшҡыуарҙар быуынын тәрбиәләү һәм яҡлау, Рәсәйҙең төбәк һәм урындағы йәштәр эшҡыуарҙар берләшмәләрен туплау.
Йыйылышта Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының Төбәк бүлексәһе Уставы раҫланды, яңы йәмәғәт ойошмаһының етәксе составы һайланды. Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының БР буйынса төбәк бүлексәһе рәйесе итеп бер тауыштан Илдар Сөйөшев һайланды. Ул ойошманың сайты булдырылыуы хаҡында хәбәр итте, уның эшмәкәрлеге тураһында бөтә мәғлүмәт менән интернет селтәрендә танышып буласаҡ. Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының БР буйынса төбәк бүлексәһе республиканың бөтә эшҡыуарҙар ойошмалары менән хеҙмәттәшлек итәсәк, сөнки уның төп маҡсаты булып ил иҡтисадында бәләкәй бизнес өлөшөн арттырыу, эшҡыуарлыҡ өлкәһендә цивилизациялы мөнәсәбәттәр ҡороу тора.
Йыйылыш аҙағында Илдар Сөйөшев Рәсәй Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһы рәйесе, Дәүләт Думаһының Граждандар, енәйәт, арбитраж һәм процессуаль закондар буйынса комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Владимир Груздевтың тәбрикләү һүҙен уҡып ишеттерҙе. Уның фекеренсә, Ассоциация бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендә килеп тыуған киҫкен проблемаларҙы, шулай уҡ йәш бизнесмендарға эш башлағанда осраған проблемаларҙы тикшереү өсөн һөҙөмтәле майҙансыҡ булып тора. «Хәҙер бөтә Рәсәй яңыса эшләргә өйрәнә. Ләкин төп өмөт – йәштәрҙә!» — тип иҫәпләй Владимир Груздев.


text:
Башҡортостанда һауым күләмдәре арта
Йыл башынан алып тулайым һауым Башҡортостанда 821 мең тоннанан ашып киткән, уҙған йылдағы кимәлгә ҡарағанда был 29 мең тоннаға күберәк, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Тәүлегенә һәр һыйырҙан уртаса һауым буйынса ла күрһәткестәр яҡшы. Башҡортостанда тәүлегенә һәр һәүкәштән яҡынса 13,8-шәр кг һөт һауыла. Бында Саҡмағош малсылары алда бара. Район хужалыҡтарында тәүлегенә һәр һыйырҙан 17,7 кг һөт һауыла. Республиканың тағы өс районында – Тәтешлелә, Стәрлетамаҡта һәм Мәләүездә 17 килограмдан ашыу һөт алына.
Урал аръяғының, атап әйткәндә, Белорет, Бөрйән, Йылайыр, Хәйбулла райондарының ауыл хужалығы предприятиеларында былтырғы йыл менән сағыштырғанда һауым артыуы күҙәтелә.
Йыл башынан алып 337 мең тонна һөт һатылған. Шуның 295 мең тоннаһы ауыл хужалығы предприятиелары өлөшөнә тура килә.


text:
Төбәктә виноград уңышын йыйыу башланды
Башҡортостан ғилми-тикшеренеү институтының Кушнаренко селекция үҙәгендә виноград өлгөрөп еткән. Быйыл был көньяҡ емешен ике айға алданыраҡ йыя башлағандар. Йәй башынан алып көндәр эҫе тороу сәбәпле уңыш быйыл мул. Аграрийҙар һәр ҡыуаҡтан туғыҙ килограмға тиклем уңыш йыя.
Виноград Кушнаренко селекция үҙәгендә 2,5 гектар майҙанда үҫтерелә. Быйыл уңыш яҡынса биш тонна тәшкил итергә тейеш. Үҫентеләр һатып алыу маҡсатында Башҡортостандың виноград баҡсаһына илдең күп төбәктәренән киләләр. «Башҡорт», «Стреляева иҫтәлегенә», «Ҡарағай», «Юбилейлы» кеүек сорттар тап бында булдырылған. Һыуыҡтарға яҡшы сыҙағанға күрә, Уралда улар ҙур популярлыҡ яулай.
Кушнаренко районында виноград баҡсалары тарихы 1928 йылдан алып башлана. Ул ваҡытта Башҡортостанға Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы академияһын тамамлаусы ике йәш агроном – Лидия һәм Василий Стреляевтар ебәрелә. Республикала тәүге дәүләт тәжрибә баҡсаһын һәм емеш питомнигын булдырыу уларҙың төп бурысы була. Был хаҡта БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.


text:
Мәшғүллек хеҙмәтенә йыл башынан алып 84 мең кеше эш һорап мөрәжәғәт иткән
2013 йылдың ғинуар-октябрендә Башҡортостан мәшғүллек хеҙмәтенә 84,4 мең кеше эш эҙләп мөрәжәғәт иткән. Сағыштырыу өсөн: бер йыл элек эшкә урынлашыу ярҙамы республиканың 98 мең кешеһенә кәрәк булған.
Быйыл 10 ай эсендә төрлө дәүләт хеҙмәте һорап төбәк мәшғүллек хеҙмәтенә барлығы 261, 2 мең кеше мөрәжәғәт иткән.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йылдың ғинуар-октябрендә төбәктә 41,5 меңдән ашыу кеше эшһеҙ тип танылған, былтыр ошо уҡ осорҙа был һан 48 меңгә тиң ине.
Ошо ваҡыт эсендә мәшғүллек хеҙмәтенән 46 мең эшһеҙ иҫәптән алынған. Уларҙың яртыһынан күберәге эш тапҡан. 13 проценты (5,7 меңдән ашыу кеше) профессиональ белем ала башлаған. Иҫәптә торған эшһеҙҙәрҙең өс проценты (республиканың 1,4 мең самаһы кешеһе) пенсияға сыҡҡан. 34 проценты (15,7 меңләп эшһеҙ) башҡа төрлө сәбәптәр менән иҫәптән алынған, тип билдәләнеләр төбәктең Хеҙмәт министрлығында.


text:
Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттары 2015 йылдың июнь аҙағына – июль башына планлаштырыла
ШОС һәм БРИКС саммиттары Өфөлә 2015 йылдың июнь аҙағында йәки июль башында үткәрелә, тип хәбәр итте ИТАР-ТАСС төбәк бюроһында үткән матбуғат конференцияһында БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов.
Әлегә аныҡ дата билдәләнмәгән. Шулай уҡ Салауат Сәғитов, саммитҡа әҙерлек буйынса эш план режимында алып барыла, сараны икенсе ҡалаға күсереү өсөн сәбәптәр юҡ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Өфөлә отелдәр төҙөлөшө дауам итә, улар, бюджет аҡсаһын ҡулланмай, шәхси инвесторҙар средстволарына төҙөлә, булған ҡунаҡханаларҙы реконструкциялайҙар. Төҙөлөш эштәре Өфө Конгресс-холында ла дауам итә. Бында делегациялар, милли штаб өсөн зоналар, Президенттың эш зонаһы, шулай уҡ һөйләшеүҙәр алып барыу өсөн бүлмә йыһазладырыласаҡ. Беренсе һәм икенсе ҡат үҙгәрешһеҙ ҡаласаҡ.
— Беҙ 2013 йылғы БРИКС һәм ШОС форумында, G20 кәңәшмәһендә булдыҡ, Дурбанда, Бешкәктә һәм Санкт-Петербургта ошо сараларҙы ойоштороу менән таныштыҡ. Сараны ойоштороусылар менән танышҡандан һәм башҡа осрашыуҙарҙан һуң беҙ, 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС дәүләттәр башлыҡтары осрашыуын лайыҡлы ойоштора аласағыбыҙҙы аңланыҡ, — тине Салауат Сәғитов.
Республика Премьер-министры урынбаҫары фекеренсә, саммитҡа әҙерләнеүҙә төп маҡсаттарҙың береһе – республиканың танылыуын арттырыу, Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдә уны күтәреү.
— Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Башҡортостан тураһында Рәсәй төбәктәрендә әҙ беләләр, сит илдәр тураһында һөйләп тораһы ла юҡ, — тине ул.
Был өлкәлә республиканы күтәреү буйынса ҙур презентация эше уҙғарыла. 2013 йылда был линия буйынса ШОС һәм БРИКС илдәрендә барлығы дүрт күләмле презентация үткәрелде. Әлеге ваҡытта Ҡаҙағстан һәм Ҡырғыҙстан бизнестары менән мөнәсәбәттә билдәле бер уңыштарға ирешелде. Астанала Башҡортостан Республикаһы көндәре уңышлы үтте, унда төбәктең иҡтисади ғына түгел, ә мәҙәни потенциалы ла күрһәтелде. ШОС һәм БРИКС илдәренең киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре өсөн 2013 йылда ШОС илдәре фотохәбәрселәренең халыҡ-ара туры, ШОС илдәренең һәм Рәсәйҙең миллионлы ҡалаларының йәш журналистары, блогерҙары һәм фотохәбәрселәренең халыҡ-ара форумы үткәрелде.
«Өфө» халыҡ-ара аэропортын реконструкциялауға федераль бюджет 7 миллиард һум аҡса бүлә, тип һөйләне БР транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөниров. Ремонттан һуң яңыртылған аэропортта өҫтәмә үткәреү пункттары, икенсе осоу-ултырыу линиялары барлыҡҡа киләсәк. Үткәреү мөмкинлеге сәғәтенә 200 кешенән алып 800 кешегә тиклем артасаҡ.
Саммиттар үткәреү ваҡытында ойоштороусыларға Башҡорт дәүләт университетынан һәм медицина университетынан 500-ләп волонтер ярҙам итәсәк.


text:
Лаурер тукнерарияһы
Лаурер тукнерарияһы (Tuckneraria laureri) — пармелия һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған лишайниктар төрө.
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Талломы япраҡ рәүешле, аныҡ булмаған формала, үҙәгендә яҡшы беркетелгән, ситтәре ирекле. Айырсаларының оҙонлоғо 1,5—5 см, киңлеге 5—10 мм, тәрән бүлкәтле. Талломының өҫкө йөҙө асыҡ һары йәки йәшкелт‑һары төҫтә, айырса ситтәре буйлап үҫешкән һарғылт‑аҡһыл төҫтәге соредиялар м‑н. Аҫҡы йөҙө асыҡ төҫтә, йыуан гиф ептәре (ризиндар) һәм псевдоцифеллалары (аҡһыл таптар, йәғни газ әйләнеше өсөн хеҙмәт иткән ҡабыҡ өҙөктәре) бар. Ҡыҙғылт‑көрән төҫтәге дискы булған, диаметры 6—7 мм еткән апотециялары һирәк барлыҡҡа килә.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Белорет районының («Көньяҡ Урал» ҡурсаулығы) таулы киң япраҡлы урмандарында ағас олондарында үҫә. Башҡортостан Республикаһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лаурер тукнерарияһы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Ҡотлайбыҙ!
29 марта 2014 йыл | Уңғандарыбыҙ
25-28 мартта Салауат ҡалаһында үткән "Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2014” республика
Мәғлүмәт белдереүе
29 марта 2014 йыл | Урындағы үҙидара
28 мартта Ғафури районы муниципаль район Советының сираттағы 24-се ултырышы үтте. Уның эшендә ра-йон хакимиәте башлығы Р.З.Бохаров ҡатнашты
Гөрләне йәрминкә
29 марта 2014 йыл | Мәғариф
Йыл һайын Красноусол башҡорт гимназия-интернатында яҙғы каникулға туҡтар алдынан уҡыусылар йәрминкәһен үткәреү матур йолаға әүерелде. Гимназистар быйыл да һынатманы.
Техника көйлө, кәйеф күтәренке
29 марта 2014 йыл | Ауыл хужалығы
Ҡояш нурҙары көндән-көн нығыраҡ йылыта. Тау битләүҙәре, баҫыу ситтәре әкренләп ҡарҙан әрселә, ҡар һыуҙарынан гөрләүектәр аға. Тимәк яҙғы баҫыу эштәре башланыуға ла күп ҡалмай. Хужалыҡтарҙың ремонт мастер-скойҙарында эш ҡайнай. Һәр йылдағыса, яҙғы баҫыу эштәре башланырҙан алда тракторҙарға техник тикшереү уҙғарыла. Ошо көндәрҙә сираттағы техник тикшереү "Зенит” крәҫтиән хужалығында булып үтте.
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
29 марта 2014 йыл | Яңылыҡтар
Районда* 26 мартта Балалар ижады үҙәгендә "Һәләтле балалар” район конкурсы сиктәрендә "Ҡәләмде һынап ҡарау” бәйгеһе үтте. Унда Красноусолдағы
2-се, 3-сө, башҡорт гимназия-интернаты, Курорт, Үтәк, Яңғыҙҡайын, Сәйетбаба, Еҙем-Ҡаран мәктәптәренән, Балалар ижады үҙәгендә шөғөлләнгән йәш ижадсылар ҡатнашты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 277
МЕБЕЛЬ СӘНӘҒӘТЕ, торлаҡ һәм йәмәғәт биналары өсөн мебель етештергән ағас эшкәртеү сәнәғәте тармағы. 20 б. башында Өфө губернаһында һөнәрселек кәсебе яйға һалына: ағас һандыҡ, өҫтәл, буфет, ултырғыс, эскәмйәләр һ.б. етештерелә. Мебель имән, ҡарағай һ.б. ағастарҙан аҙ күләмдә, даналап етештерелгән. Тышлау өсөн натураль тире, төрлө туҡымалар файҙаланылған. Күп кенә ауылдарҙа мебелде тал сыбығынан үреп яһағандар. Индустриялаштырыу йылдарында ҡала халҡының һаны артып китеү м-н мебелгә ихтыяж арта. 40-сы йй. аҙ. мебель етештереү Черниковка фанер комб-тында, ҡайһы бер урман з-дтары һәм сәнәғәт комб-ттарында ойошторола. 1956–59 йй. респ. составында Благовещен, Ғафури, Иглин, Октябрьский, Стәрлетамаҡ, 1-се һәм 2-се Өфө мебель ф-калары, башҡа пр-тиелар булған мебель һәм ағас эшкәртеү сәнәғәте идаралығы эшләй. 50-се йй. мебелде йәбештерелгән фанеранан, 60-сы йй. – секциялы йыйылмалы һәм һүтелмәле мебель йыйылмаһын етештереү башлана. Мебель производствоһында ҡиммәтле ағас шпондары, лак, пластик, декоратив плёнка, поролон, металл каркастар, яһалма күн һ.б. м-н ҡапланған ағас-юнысҡы һәм ағас- сүс плиталар ҡулланыла башлай (ҡара: Ағас плита). 2004 й. М.с. 200 пр-тие һанала, ш. иҫ. “Баймаҡ- мебель”, “Башлеспром”, “Башмебель”, Күмертау мебель фабрикаһы, Октябрьский мебель фабрикаһы, Стәрлетамаҡ мебель комбинаты. 2012 й. мебель 213 етештереүсе, ш. иҫ. “Ағиҙел-М” ЯСЙ, “Башмебель- плюс” ЯСЙ, “Медстальконструкция” ЯСЙ (икеһе лә – Өфө), “Уфамебель” ЯСЙ, “Фабрика мебели” ЯСЙ (Туймазы ҡ.) тарафынан сығарылған. Мебель етештереүҙә сығарылған продукцияның дөйөм күләменең 44,2%-ы бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа тура килә (2012). БР-ҙа мебель етештереү динамикаһын табл. ҡарағыҙ. Продукцияһы БР-ҙа һәм РФ-тың башҡа төбәктәрендә һатыла.
Башҡортостан Республикаһында мебель етештереү,
төрҙәре б-са, дана
1 Кухня, аш бүлмәһе һәм ҡунаҡ бүлмәһе өсөн өҫтәлдәр
2 Кухня, йоҡо бүлмәһе, аш һәм ҡунаҡ бүлмәләре өсөн шкафтар
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Фото:
Борис Гребенщиков Өфөлә «Аквариум»дың 40.00 йыллығын үткәрҙе
Фото:
«Аквариум» төркөмө һәм Борис Гребенщиков «40.00 йәш» юбилей программаһы менән Йәштәр һарайы сәхнәһендә сығыш яһаны.
Концерт ике сәғәт ярымдан ашыу барҙы. Гребенщиков төркөмдөң элекке хиттарын, шулай уҡ яңы йырҙарын башҡарҙы. Сарала билдәле ҡурайсы Роберт Юлдашев та ҡатнашты, легендар музыкант менән ул бер нисә импровизация башҡарҙы.
Борис Гребенщиков һүҙҙәренсә, тамашасылар, шул иҫәптән өфөлөләр алдында сығыш яһау уның өсөн оло хөрмәт.
Уның концерттары һәр саҡ төрлө була. Музыкант репертуарында 500-ҙән ашыу йыр бар. Һәр береһенә айырым кәйеф кәрәк — әгәр ул юҡ икән, тимәк, был йыр концертта башҡарылмаясаҡ.
«Аквариум» төркөмөн булдырыусы фильмдар өсөн йырҙар яҙа башлаясағын да фараз итә.
— Фильмдар өсөн йыр яҙыу буйынса бер нисә тәҡдим дә булды, — тине Борис Гребенщиков. – Билдәле сценарист һәм режиссер Иван Вырыпаев үҙенең яңы киноһы өсөн минең йырҙы алды. Әммә нәҡ фильмдар өсөн музыка яҙырға әлегә мөмкинлек юҡ: йыл әйләнәһенә гастролдәрҙә йөрөйбөҙ, һуңғы ай ярым эсендә өйҙә өс көн генә булдым. Үҙемдең ейәнемде ғүмеремдә — ике тапҡыр, ә ейәнсәремде өс тапҡыр ғына күрҙем. Бына шундай номиналь ҡартатай мин: бар ҙа кеүек, юҡ та кеүекмен. Ә әгәр мин ысын ҡартатай булһам, һеҙ мине күрмәҫ инегеҙ. Был йәһәттән мин ғаилә кешеһе түгел. Минең балаларым – йырҙар.
Замандаштары араһынан үҙенең кумиры булырлыҡ бер кешене лә атаманы Гребенщиков.
— Меңләгән башҡарыусының ижадын хөрмәт итәм, — тине музыкант. — Әммә йырҙарын һәр ваҡыт тыңлағы килеп торған бер кешене лә атай алмайым.
— Легенда булыу еңелме?
— Белмәйем, булып ҡарағаным юҡ.


text:
11 май
11 май — григориан стиле буйынса йылдың 131-се (кәбисә йылында 132-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 234 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Андросов Владимир Александрович (11.05.1947) — хужалыҡ эшмәкәре, энергетик, «Башкирэнерго» йәмғиәте генераль директорының элекке урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы, Рәсәй Федерацияһы Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының почётлы энергетигы.
- Яхина Әнисә Алтынтимер ҡыҙы (11.05.1952) — Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының нәфис һүҙ жанры артисы (1976-2013). Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1993).
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шәбиев Салауат Ғәли улы (11.05.1948), архитектор, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Архитектура докторы (1994), профессор (1994).


text:
Алфавит
Алфавит (грек. alphabtos, грек алфавитының беренсе — альфа һәм бета хәрефтәренән) — билдәләр стандартлы йыйылмаһы нигеҙҙән яҙма формаһы, телдең өндәрен билдәләү өсөн ҡабул ителгән һәм билдәле бер тәртиптә урынлаштырылған тамғалар системаһы. Алфавитта айырым билдәләр — хәрефтәр — фонмалар аңлатылар, әммә мәғәнәләш ярашлылығы тауыш ↔ хәреф һирәк күҙәте.
Алфави́т яҙыу системаһында хәрефтәрҙең, ижек билдәләренең һ. б. графемаларҙың билдәле бер эҙлеклелектә урынлашҡан йыйылмаһы. Алфавитҡа төҙөү тәртибе Көнбайыш семит халыҡтарында (Төньяк Сүриә) б. э. т. 3 мең йыллыҡ урталарында барлыҡҡа килә. Боронғо китап күсереүселәр алфавитты шумер телендә яҙыу өсөн ҡулланылған шына яҙыуҙан алынған ижек билдәләрен классификациялаү нигеҙендә төҙөгән. Шына һәм мысыр яҙыуы ҡулланыу тәжрибәһе һуҙынҡылар менән сиратлашҡан тартынҡыларҙы белдереүсе билдәләре (хәрефтәр) булған беренсе төр консонант-ижек яҙыуы барлыҡҡа килеүгә этәргес бирә. Хәҙерге хәрефле йәиһә ижекле алфавиттарҙың күпселеге, арамей (йәһүд, ғәрәп), грек (латин, әрмән, славян-кириллица) алфавиттары аша Финикия алфавитынан барлыҡҡа килгән.
Башҡорт алфавиты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорттар хәрефле яҙма ҡабул ителгәнгә тиклем ырыу тамғаларын файҙалана, уларға боронғо төрки рун яҙмаһы билдәле була. Ислам динен ҡабул итеү менән, ғәрәп яҙмаһын ҡуллана башлайҙар. Иҫке төрки телендә ғәрәп графикаһы менән яҙылған тарихи ҡомартҡылар — шәжәрәләр, тарихи документтар, әҙәби әҫәрҙәр — 14—15 бб. алып һаҡлана. 1924 йылда ғәрәп графикаһы нигеҙендә 33 хәрефтән торған алфавит раҫлана. 1928 йылда башҡорт теле фонетикаһына нығыраҡ тап килгән латин алфавиты нигеҙендә яңы башҡорт алфавиты ҡабул ителә. Урыҫ графикаһы (Кириллица) нигеҙендә төҙөлгән, башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен билдәләү өсөн өҫтәлмә 9 хәрефе (ғ, ҙ, ҡ, ң, ө, ҫ, ү, һ, ә) булған хәҙерге башҡорт алфавиты 1940 йылдан алып ҡулланыла һәм 42 хәрефтән тора.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гамкрелидзе Т. В. Происхождение и типология алфавитной системы письма // Вопросы языкознания. 1988. № 5-6.
- Лундин А. Г. О происхождении алфавита // Вестник древней истории. 1982. № 2.


text:
Эске эштәр министрлығы вәкиле Дәүләкән халҡы менән осраша
Шишәмбе, 10 апрелдә, Рәсәй Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Дәүләт хеҙмәте һәм кадрҙар департаменты начальнигының беренсе урынбаҫары Владимир Гришин Дәүләкән халҡы менән осрашасаҡ. БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, эске хеҙмәт генерал-майоры йәмәғәтселеккә һәм муниципаль власҡа полиция эшмәкәрлеге, реформа барышы тураһында мәғлүмәт бирергә, эске эштәр органдарының хоҡуҡ һаҡлаусылар менән хеҙмәттәшлек итеү, халыҡ ышанысын арттырыу мөмкинлектәрен тикшерергә ниәтләй.
Осрашыу 16-18 сәғәттәрҙә район мәҙәниәт йортонда үтәсәк. Сара һуңында Владимир Гришин шәхси мәсьәләләр буйынса ҡабул итеү үткәрә, уға 8(347)279-41-58 (БР буйынса Эске эштәр министрлығы), 8(347)68-320-19, 8(347)68-319-31 (Рәсәй Эске эштәр министрлығының Дәүләкән районы буйынса идаралығы) телефондары аша яҙылырға мөмкин. БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, федераль министрлыҡта осрашыу урынын үҙҙәре билдәләгәндәр.


text:
Йәрминкәләрҙә Октябрьский халҡы 2,7 миллион һумлыҡ ауыл хужалығы продукцияһын алған
ӨФӨ, 2014 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Октябрьскийҙа тәүге ауыл хужалығы йәрминкәләре уҙҙы. Ҡала халҡына үҙ тауарҙарын 115 ауыл хужалығы етештереүсеһе тәҡдим итте. Фермерҙар һәм шәхси эшҡыуарҙар Шаран, Туймазы, Йәрмәкәй һәм Баҡалы райондарынан, Ырымбур өлкәһенән килгәйне, урындағы етештереүселәр ҙә ҡаланыҡыларға үҙ продукцияһын тәҡдим итте. Кәштәләрҙә йәшелсә һәм емеш-еләк, бал һәм умартасылыҡ продукттары булды. Йәрминкәнең тәүге көндәрендә Октябрьский халҡы ете тоннанан ашыу бал, 15 тонналап картуф, 13 тонна тиерлек йәшелсә һатып алды. Һатылған продукцияның күләме аҡсалата иҫәпләгәндә 2,7 миллион һумға барып баҫа, тип хәбәр иттеләр муниципалитет хакимиәтендә.
Ҡаланыҡыларҙың күбеһе хаҡтарҙың арзанлығын һәм продукцияның урындағы булыуын, Башҡортостан ерендә үҫкәнен билдәләй.
Йәрминкәләр яңы башланды, улар ағымдағы йылдың ноябрь аҙағына тиклем дауам итәсәк. Әҙерәк һуңғараҡ йәшелсәнең күплегенә ит һәм ҡош ризыҡтары өҫтәләсәк. Октябрьскийҙа йәрминкәләр 20, 21, 27, 28 сентябрҙә; 4, 11, 18, 25 октябрҙә; 1, 8, 15, 22-се һәм 29 ноябрҙә уҙасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов эшҡыуарҙар өсөн «һалым каникулдары» тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов эшҡыуарҙар өсөн «һалым каникулдары» тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы
Рөстәм Хәмитов эшҡыуарҙар өсөн «һалым каникулдары» тураһындағы законға ҡул ҡуйҙы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Һалым түләүселәр — һалым һалыуҙың патент һәм ябайлаштырылған системаһын ҡулланыусы шәхси эшҡыуарҙар өсөн 0 процент күләмендә һалым ставкаһын билдәләү тураһында»ғы законға ҡул ҡуйҙы.
Был — 2015-2017 йылдарҙа республикала иҡтисади һәм социаль тотороҡлоҡ үҫешен тәьмин итеүҙең комплекслы планын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына булышлыҡ итеүгә йүнәлтелгән сараларҙың береһе. Документ Рәсәйҙең Һалым кодексындағы үҙгәрештәргә ярашлы әҙерләнгән. Улар субъекттарға етештереү, социаль һәм фәнни тармаҡтарҙа тәүге тапҡыр теркәлгән һәм эшләгән шәхси эшҡыуарҙар өсөн ике йыллыҡ һалым каникулдарын индереү тураһында ҡарар ҡабул итергә хоҡуҡ бирҙе.
Һалым ташламалары менән һалым һалыуҙың патент системаһы буйынса 23 төрө һәм ябайлаштырылған система буйынса эшмәкәрлектең 21 төрө буйынса эшләүсе бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ вәкилдәре файҙалана ала. Һалым каникулдары 2020 йылға тиклем ғәмәлдә буласаҡ.
Республика законы патент системаһы буйынса эшләүсе шәхси эшҡыуарҙар өсөн майҙың беренсе декадаһында, ябайлаштырылған система буйынса эшләүселәр өсөн киләһе йылдың 1 ғинуарынан көсөнә инә.
Хәҙерге көндә Башҡортостанда 90 меңгә яҡын шәхси эшҡыуар иҫәпләнә. Уларҙың өстән бер өлөшө һалым һалыуҙың ябайлаштырылған системаһын ҡуллана. Былтыр республиканың тупланма бюджетына һалым һалыуҙың ябайлаштырылған системаһы буйынса 3,6 миллиард һум, шул иҫәптән шәхси эшҡыуарҙарҙан — 1,3 миллиард, патент системаһы буйынса 100 миллиондан кәмерәк аҡса ингән.