text:
Тауҙар тарта үрҙәргә
... Алһыу битле, ҡап-ҡара сәсле, янып торған ҡуңыр күҙле бәләкәс ҡыҙыҡай атаһының артынан бер тотам да ҡалмай: совхоз директоры Әхәт ағай яланда, бесәнселәр эргәһендә булһынмы, фермала һауынсылар янындамы, механизаторҙар менән йыйылыш үткәрәме, ҡыҙы Әлфиә ат егелгән арбала атаһы эргәһенә һыйынып ултыра ла иртә таңдан ҡара кискәсә совхоз биләмәләрен гиҙә. Оҙаҡ йылдар Киров совхозы директоры булып эшләгән, ауыл хужалығы тармаҡтарын күтәреүгә күп көс һалған Әхәт Хөснөтдин улы Сәмиғуллинды Ҡыйғы яҡтарында әле лә яҡшы иҫләйҙәр.
Стәрлебаш районында тыуып үҫкән Әхәт Хөснөтдин улы ауыл хужалығы институтын тамамлағандан һуң, ғаилә ҡороп, Дыуан районында эш башлай, баш зоотехник, һуңынан совхоз директоры була. Сәмиғуллиндар Ҡыйғыла 1967 йылда төпләнә. Әсәһе Ҡадира Ислам ҡыҙы сығышы менән ошо яҡтан булғанғамы, ғаиләләге өс бала – Гүзәл, Әлфиә, ҡустылары Әлис ауылға тиҙ ерегә. Ауыл халҡы абруйлы совхоз директорын ҡуш ҡуллап ҡаршы ала, 7 бүлексәнән торған совхоз тиҙ арала районда ғына түгел, республикала уңыштарға өлгәшә.
Әсәләре көн оҙоно мәктәптә уҡыта, апаһы Гүзәл Өфөлә уҡый, Әлфиә барыһына ла – уҡыуға ла, эшкә лә өлгөрөргә тырыша. Шул осорҙа ул тәүҙә велосипедты «эйәрләй», унан мотоцикл, машина йөрөтөргә оҫтарып ала, йыш ҡына атаһы менән һунарға йөрөргә лә әүәҫләнә. Атаһы кескәй Әлфиәнең күңеленә үҙенең бар тормош тәжрибәһен, аҡыл ҡеүәһен, кешеләр менән аралаша белеү оҫталығын һалып ҡалдырырға ынтыла. «Атайым шул ваҡытта уҡ минең холоҡ-фиғелемде сыныҡтырып, тормошта йәшәргә, үҙемде нисек тоторға өйрәткән, миндә етәксе сифаттарын тәрбиәләгән, күңелемә тормош аҡылын һеңдереп, шәхес итеп үҫтергән», – ти Әлфиә Әхәт ҡыҙы.
1979 йылда ғаилә Бәләбәйгә күсә. Алдынғы совхоз директорын йәнә яңы үрҙәр яуларға, бөлгөнлөккә төшә яҙған хужалыҡты аяҡҡа баҫтырырға тип М. Горький исемендәге тоҡомсолоҡ заводына ебәрәләр. Яңы урынға өйрәнеү, башҡортса уҡығандан һуң рус мәктәбендә белем алыу еңел булмай, әлбиттә. Тиҫтерҙәре тәүҙә Әлфиәнең русса насарыраҡ белеүенән көлһә, күп тә үтмәй, тырыш, ныҡышмал ҡыҙыҡай барлыҡ фәндәрҙән дә тик «бишле»гә уҡый башлай, хыялында йөрөткән «Артек» балалар лагерында ял итеүгә өлгәшә. Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетындағы шаулы студент йылдары, йәмғиәт тормошонда әүҙем ҡатнашыуы, баш ҡала мөхите ҡыҙыҡайҙың үҙенә булған ышанысын нығыта, тормошҡа ҡарашын киңәйтә, киләсәккә ҡанат ҡуя.
Шул осорҙа буласаҡ тормош иптәшен осратып, яҙмыш еле уны Сибай тарафтарына илтә. Иптәше, физика-математика фәндәре кандидаты Шәйхислам Ҡаһарманов БДУ-ның Сибай филиалында уҡыта. Улдары Айрат донъяға килә. Сибайҙың 8-се мәктәбенә эшкә килгән белемле, һәләтле йәш уҡытыусыға бер аҙҙан мәктәп директоры урынбаҫары вазифаһын йөкмәтәләр. Мәктәп тормошона башкөллө сума йәш педагог, балаларға белем биреүҙән тыш, тәрбиәүи эште ойоштороу, коллегалары, ата-әсәләр менән уртаҡ тел табып, белем биреү сифатын яҡшыртыу йәһәтенән күп көс һала.
33 йәшендә иһә Әлфиә Әхәт ҡыҙын Сибай ҡалаһының 6-сы мәктәбенә директор итеп тәғәйенләйҙәр. 900-гә яҡын бала белем алған был мәктәп – ҡаланың иң абруйлы, бай тарихҡа эйә белем усағы. Мәктәп тарихында тәүге ҡатын-ҡыҙ директор булараҡ, һынатмаҫҡа тырыша, тупланған белем ҡеүәһен заман шарттарына яраҡлаштырып, мәктәпте яңы үрҙәргә әйҙәй яңы етәксе.
Тиҫтә йыл ошонда эшләү дәүерендә ҡаланың йәмәғәт тормошонда, халыҡты борсоған көнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә лә әүҙем ҡатнаша Әлфиә Ҡаһарманова. Сибай ҡалаһы ҡала округы Советының беренсе саҡырылышы депутаты итеп һайланыуы ла халыҡтың ихтирамын, ышанысын күрһәтә. Кешеләр менән аралашҡандағы ихласлығы, уларҙың аһ-зарҙарына битараф булмауы, һәр кемгә хәленән килгән тиклем ярҙам итеүе, аҡыллы кәңәштәре артабан да уның абруйы артыуға булышлыҡ итә.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының Сибай төбәк башҡарма комитетының етәксе урынбаҫары булған осорҙа йәмәғәтселек менән тығыҙ бәйләнештә эшләй, хәйриә акцияларын ойоштороуға, уҡыу йорттарының матди-техник базаһын нығытыуға күп көс һала, йәш кадрҙарҙы үҫтереүгә – йәштәрҙе илһөйәрлек рухында тәрбиәләүгә иғтибар бирә. 2010 йылда өмөтлө етәксене Өфөгә партияның Башҡортостан төбәк башҡарма комитетына эшкә саҡырып алалар. Бында Әлфиә Әхәт ҡыҙы «500 бассейн», «Балаларға – балалар баҡсаһы!» кеүек мөһим проекттарҙы әҙерләүҙә ҡатнаша. Үҙ эшенең һөҙөмтәһен күреү, халыҡтың тормош шарттарын яҡшыртыуға йүнәлтелгән эшмәкәрлеге уға ҙур кинәнес бирә.
2011 йылдан алып Әлфиә Ҡаһарманова Совет районы хакимиәтендә эшләй. Бында ла уның эшмәкәрлеге халыҡ тормошонан, мәғариф даирәһенән айырылғыһыҙ. Ниндәй генә вазифа биләһә лә, тормошта ниндәй генә үрҙәр яулаһа ла, ул яҡындары, дуҫтары өсөн ябай, ихлас Әлфиә булып ҡала. Өйөндә ул уңған хужабикә, дуҫтарына ла ишеге һәр саҡ асыҡ. Тормош йәмен тойоп, һәр көнөн изгелек менән нурлап йәшәүсе етәксе ҡатын-ҡыҙ Әлфиә Әхәт ҡыҙы Ҡаһарманованың киләсәккә уй-хыялдары, ниәттәре лә бихисап.
– Тыуған Башҡортостаныбыҙҙың гүзәл урындарын гиҙергә яратам, руль артына ултырып, республиканы арҡырыға-буйға йөрөп сыҡтым. Тауҙарға артылыу айырыуса үҙенә тарта, тырышып-тырмашып яңы бейеклеккә үрләп күтәреләһең, көсөңә ышаныс арта, арыу-талыуҙарың онотола. Ошо мәлдә күңелдә барлыҡҡа килгән илаһи тойғо артабан йәшәүгә көс-дәрт өҫтәй. Ғүмерҙең тап ана шундай илаһи, ҡөҙрәтле үренә, тормош ҡәҙерен, донъя матурлығын бар тулылығында тоя алған мәленә еттем, алда тағы ла яуланаһы үрҙәр, артылаһы тауҙар көтә, – тип йылмая Әлфиә Әхәт ҡыҙы.
Теги:


c: text/html

text:
Башҡортостан етәксеһе төбәктең барлыҡ йүнәлештәр буйынса үҙ иңенә алған йөкләмәләрен үтәүе тураһында белдерҙе. Кешеләрҙең йәшәү сифатын яҡшыртыу төп бурыс булып ҡала. Бөтә өлкәләрҙә лә Башҡортостан үҙен яҡшы яҡтан күрһәтә.
Өфөнөң “Родина” кинотеатрында Башҡортостан Президенты грантына лайыҡ булған фильмдың премьераһы булды.
Башҡорт бейеү сәнғәтенә бар булмышын бағышлаған, уны үҙенең йәшәү рәүешенә әйләндергән, 28 генә йәшендә Стәрлетамаҡта Бейеү театрын асып, уны күптәрҙең буйы етмәҫлек үрҙәргә күтәргән Хәлил ИШБИРҘИНдың да
Башҡаларҙың хәленә инеп, ярҙам күрһәтеүгә бәйле "мәрхәмәтлек" тигән һүҙҙе һуңғы йылдарҙа айырыуса күп ишетәбеҙ. Ул ҡеүәтле ойошма-предприятиеларҙың да эшмәкәрлегенә үтеп инде, һөҙөмтәлә халыҡтың именлеген тәьмин итеү, уға яҡшы тормош, үҫеш шарттары тыуҙырыу маҡсатында бик күп эш башҡарыла.
Сара яҡты донъянан иртә киткән өлкән тренер Альфред Йоносовты бер минут тороп иҫкә алыуҙан башланды.
Зөфәр Йәнекәев — 43-сө Красный Холм бер мандатлы һайлау округынан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Ул 1951 йылдың 4 мартында Баймаҡ районының Моҡас ауылында тыуған. Юғары белемле — Свердловск юридик институтын тамамлаған.
– Беҙҙең һәр осрашыу яңы сифатҡа әүерелә бара. Был форумға сит илдәрҙең һәм Рәсәйҙең эре нефть химияһы предприятиеларының иғтибары йәлеп ителә, – тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов сараны асҡанда.
Мосолман кейеменә айырым туҡталғанда, ул йылдан-йыл матурлана, зауыҡлыраҡ, сағыуыраҡ була бара.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ИҪКӘРТЕҮҺЕҘ ТИКШЕРӘСӘКТӘР
Хәҙер, законға ярашлы, “Роспотребнадзор” хеҙмәткәрҙәре ресторандарҙы, магазин, аҙыҡ-түлек сәнәғәте предприятиеларын иҫкәртеүһеҙ тикшерә ала. Быға тиклем инспекторҙар үҙҙәренең тикшереү менән килеүҙәре тураһында кәмендә бер тәүлек алдан иҫкәртергә тейеш ине. Был үҙгәрештәргә ҡарата халыҡ фекере менән дә таныштыҡ. Рәил ҒӘЛИУЛЛИН, адвокат:
- Урынлы ҡабул ителде. Әлеге ваҡытта ҡулланыу ваҡыты үткән аҙыҡ-түлекте лә һатҡандар бар. Алдан иҫкәртеп барһаң, ул тикшереү булмай бит, сѳнки алдан әҙерләнеп кѳтѳп торалар. Элеккегә ҡайтып киләбеҙ, элек шулай булды. Ришат МѲХӘМӘТВӘЛИЕВ, эшҡыуар:
- Был закон электән булды. Уны яңынан ғәмәлгә индереүҙәре дѳрѳҫ, тип иҫәпләйем. Эшен намыҫ менән алып барған эшҡыуар ѳсѳн был закон әллә ни ҡурҡыныс тыуҙырмай. Алдан иҫкәртеп килеү — тикшереү булмай, бындай иреклек ҡуйыу үҙе үк тәртипһеҙлекте тыуҙыра. Әммә, таяҡтың ике осо була тигәндәй, мәсьәләнең икенсе яғы ла бар: кемделер тикшерәләр, кемгәлер ел “теймәй”. Шуға ла ошо насар ниәт менән үҙ файҙаһын күҙәткән тикшереүселәр эшҡыуарҙарҙы “быумаһын” ѳсѳн алдағы законды ҡабул итеп ҡаранылар ҙа инде. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, эшҡыуарҙарҙың араһында ла,
чиновниктар араһында ла үҙ эшен ҙур яуаплылыҡ менән атҡарғандар ҙа, шулай уҡ намыҫһыҙҙар ҙа бар.
PS: Һуңғы йылдарҙа йәмәғәт туҡланыуы ҙур үҫеш алды. Әленән- әле яңы кафе-ресторандар, юл буйында туҡланыу урындары асыла. Халыҡ та хәҙер тыуған кѳндәр, туйҙар кеүек тѳрлѳ сараларҙы кафе-ресторандарҙа үткәрә. Был иһә үҙе үк бындай учреждениеларҙа санитария талаптарының үтәлеүен даими тикшереп тороу кәрәклеге тураһында һѳйләй. Юғиһә, был ѳлкәләге талаптарҙы боҙоуҙар кеше һаулығын хәүеф аҫтына ҡуя. Шуға күрә ресторан, магазин, аҙыҡ-түлек сәнәғәте предприятиеларын даими тикшереп тороу бик урынлы, тип иҫәпләйем. Дарыуҙар ҙа һәр саҡ күҙәтеү аҫтында булырға тейеш. Сифатһыҙ, ялған дарыуҙар арҡаһында кеше ғүмере ѳҙѳлѳүе лә ихтимал. Дѳйѳм туҡланыу, аҙыҡ-түлек, дарыухана килемле тармаҡ. Шуға күрә был тармаҡтарҙа шѳғѳлләнеүселәр санитария хә- үефһеҙлеген күҙәтеү, сифатлы продукция менән тәьмин итеү ѳсѳн аҡсаларын да йәлләмәҫкә, тикшереүҙәргә лә ыңғай ҡарарға бурыслы. Әгәр ҙә “оятһыҙ” тикшереүсе, чиновник сәбәпһеҙгә бәйләнә икән, үҙ хоҡуҡтарыңды яҡлап, прокуратураға мѳрәжәғәт итергә мѳмкин.
Р. МУСИНА әҙерләне.


text:
Республика СНИЛС-ты тиҙ генә алырға мөмкин булған биш төбәк иҫәбенә инде
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Хәҙер Башҡортостанда шәхси иҫәп карточкаһын (СНИЛС) реаль ваҡыт режимында алырға мөмкин.
Рәсәй Пенсия фондының республика бүлексәһе илдең тәүге биш пилот төбәге иҫәбендә реаль ваҡыт режимында граждандарҙы мотлаҡ пенсия страховкалауы системаһында теркәй башланы. Тәжрибәгә илдең бер нисә төбәге ҡушылған, улар араһында Мәскәү, Башҡортостан, Пенза өлкәһе бар.
Башҡортостанда мотлаҡ пенсия страховкалауы системаһында 5 миллиондан ашыу шәхси иҫәп карточкаһы асылған, уға 1 миллиондан ашыу пенсионер, 1,6 миллион эшләүсе граждан, шулай уҡ балалар, эшһеҙҙәр һәм башҡа төбәктәргә күсеп китеүселәр ингән.
Рәсәй Пенсия фонды республика бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, әгәр быға тиклем СНИЛС алыу өсөн бер нисә көн талап ителһә, хәҙер иһә Рәсәй Пенсия фондының теләһә ҡайһы идаралығына мөрәжәғәт итеп, шәхесте раҫлаусы документты күрһәтеү һәм анкетаға ҡул ҡуйыу ҙа етә. Шунда уҡ мотлаҡ пенсия страховкалауы таныҡлығын алырға мөмкин.
Ун дүрт йәшкә тиклемге балаларға СНИЛС алыу өсөн тыуыу тураһында таныҡлыҡ һәм ата-әсәнең паспорты кәрәк.


text:
«Коммерсантъ» Өфөлә күргәҙмәлә беренсе биттәге кадрҙарҙы тәҡдим иттеФото: Андрей Старостин
«Коммерсантъ» Өфөлә күргәҙмәлә беренсе биттәге кадрҙарҙы тәҡдим итте
«Коммерсантъ» Өфөлә күргәҙмәлә беренсе биттәге кадрҙарҙы тәҡдим иттеФото: Андрей Старостин
«Коммерсантъ» Нәшриәт йорто Өфөлә беренсе тапҡыр «Коммерсантъ. Ирекле камера» фотокүргәҙмәһен асты. Экспозицияға гәзиттең бихисап миллионлы архивынан иң яҡшы 80 фото, шул иҫәптән төбәк редакциялары фотохәбәрселәренең эштәре инде. Тамашасыларҙың иғтибарына төрлө йылдарҙа төшөрөлгән кадрҙар тәҡдим ителде. Бында илдең, төбәктең төп ваҡиғаларында мөһим роль уйнаған кешеләрҙе күрергә була: дәүләттең беренсе кешеләрен дә, төрлө түрәләрҙең ҡатмарлы һүрәттәрен дә, сәйәсмәндәрҙең, бизнесмендарҙың, спортсыларҙың, сәнғәт һәм шоу-бизнес эшмәкәрҙәренең фотоларын да.
Объективлыҡ, оперативлыҡ һәм дөрөҫлөлөк – ошо өс нигеҙгә «Коммерсант» гәзите сыға башлағандан алып таяна. Өфө күргәҙмәһе – алдынғы федераль ижтимағи-сәйәси баҫма журналистары һәм фотографтарының ваҡиғаларға һәм факттарға ғәҙел мөнәсәбәтен раҫлай.
— Был бөтә фотолар көнүҙәк эшебеҙҙең өлөшө булып тора, улар гәзиттә беренсе биттә урынлашҡан материалдарға һүрәт булараҡ барлыҡҡа килде, — тип һөйләне «Коммерсантъ» Нәшриәт йорто генераль директоры Павел Филенков.
«Коммерсантъ. Ирекле камера» күргәҙмәһен тантаналы асыуҙа республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.
— «Коммерсантъ» гәзите ҡайһы берҙә уңайлы ла түгел, уның илдә, донъяла ваҡиғалар үҫешенә үҙ ҡарашы бар. Бер нисә тапҡыр үҙем тураһында шундай мәҡәләләр уҡыным, уларҙан һуң оҙаҡ – был минме әллә баҫма биттәрендә тасуирланған мин түгелме, тип уйландым. Әммә был тормош, быға тыныс ҡарарға кәрәк: ҡайһы саҡта етди, ҡайһы берҙә ирония менән. Әммә бер ҡасан да үпкәләмәҫкә, сөнки ул был тормоштоң тағы ла бер киҫелеше, илдә һәм субъектта барған нәмәләргә тағы ла бер ҡараш, — тип билдәләне төбәк башлығы.
Артабан Рөстәм Хәмитов экспозицияла тәҡдим ителгән фотолар менән танышты.


text:
Башҡортостан предприятиелары Төркиәләге халыҡ-ара күргәҙмәлә ҡатнаша ала
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың сауҙа-сәнәғәт палатаһы республика предприятиеларына һәм ойошмаларына Төркиәлә уҙасаҡ күргәҙмәлә ҡатнашырға тәҡдим итә.
Һүҙ февраль айында үтәсәк сәнәғәт предприятиелары һәм аҙыҡ-түлек индустрияһы күргәҙмәләре хаҡында бара.
Күргәҙмәләрҙән тыш, сараларҙың эш программаһында төрөк компаниялары менән һөйләшеүҙәр ҙә ҡаралған.
Өҫтәмә мәғлүмәтте (347) 276-30-36 телефоны йәки ccirb2012@gmail.com электрон почтаһы аша алырға мөмкин.


text:
Игорь Левитин менән осрашыу28-06-2014, 05:00 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
Сарала Башҡортостанда авиация һәм юл төҙөлөшө өлкәһендәге проекттарҙы тормошҡа ашырыу мәсьәләләре тикшерелде.
– Беҙҙә артабан ошо йүнәлештәге үҫеш идеяһы бар. Авиация техникаһы етештереү тураһында һүҙ алып барырға теләйбеҙ. Башҡортостанда моторҙар һәм вертолеттар эшләгән ике ҙур завод бар. Улар ҙа яңы проекттарҙа ҡатнашырға теләр ине, – тине Рөстәм Хәмитов.
Уның әйтеүенсә, Ка-27, Ка-32, Ка-226 вертолеттарынан тыш, бәләкәй һәм кескәй вертолеттарға ла ҙур ихтыяж булыуы ихтимал. Шулай уҡ аэродромдар селтәре хаҡында ла уйлау фарыз. Республикала совет осоронда ул ярайһы уҡ киң булған. Ан-2 самолеттары бөтә Башҡортостан буйынса осош яһаған.


text:
- Подробности
- Просмотров: 385
ҠУЛЛАНЫУСЫЛАР КООПЕРАЦИЯҺЫ, кооперация төрө. Башҡортостанда 19 б. 2‑се ярт. барлыҡҡа килә. 1916 й. Өфө кооперативтар ширҡәте ойошторола. Революциянан (1917) һуң крәҫтиәндәрҙе күпләп ҡулланыусылар кооперативтарына индереү башлана. 1924 й. Ҡ.к. 33 мең, 1934 й. 1150 мең пайсы-ағза була. Респ. ваҡлап һатыуҙағы тауар әйләнешендә Ҡ.к. өлөшө 1924 й. 8,5%, 1925 — 52,3, 1930 й. 77,1% тәшкил итә. 1931 й. 1190 ауыл ҡулланыусылар йәмғиәте, 15 совхоз эшселәре ҡулланыусылар йәмғиәте һәм 4 ҡала ҡулланыусылар йәмғиәте эшләй. 30‑сы йй. уртаһында Ҡ.к. яҡынса 1000 пр‑тиеһы дәүләт ҡарамағына тапшырыла, улар базаһында дәүләт пр‑тиелары һәм эшселәрҙе тәьмин итеү бүлектәре булдырыла. Ҡ.к. тик ауыл ерендә генә һаҡлана.
Б.В. һуғышы йылдарында ҡулланыусылар йәмғиәттәре Ҡыҙыл Армияны аҙыҡ-түлек, автомобиль һәм егеүле транспорт м‑н тәьмин итеүҙә дәүләткә ярҙам күрһәтә, дәүләт заёмы облигацияларын һатып ала. Һуғыштан һуң ҡабул итеү‑әҙерләү пункттары селтәре киңәйә, район-ара сауҙа базалары ойошторола, туҡланыу продукттары етештереү цехтары, ашханалар һәм магазиндар төҙөлә. 90‑сы йй. ауыл ерендә көнкүреш хеҙмәте кооператив пр‑тиелары асыла.
Ҡ.к. өсөн белгестәр әҙерләү Рәсәй кооперация ун‑тының Башҡ. кооператив ин‑тында (Өфө), Кооператив техникумда, Бөрө кооператив техникумында алып барыла. Шулай уҡ ҡара: Ҡулланыусылар йәмғиәте, Ҡулланыусылар йәмғиәттәре союзы.
Әҙәб.: Потребительская кооперация Башкортостана: история и современность. Уфа, 2006.
Р.Ә.Хисаметдинова
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Сәйәси золом ҡорбандары... Ғәйепһеҙгә ыҙа сиккән, ниндәйҙер ошаҡсыға ярай алмаған кешеләр... Уларҙың кемеһелер заманына күрә етеш йәшәй, ә бәғзеһе бигерәк тура һүҙле була. Колхоз-совхоз активистары ла был исемлекте тулыландыра, “планды” тултырырға ярҙам итә.
Ошо көндәрҙә район китапханаһында район хакимиәте менән берлектә “Ғәйепһеҙ ғәйеплеләр” исемле золом ҡорбандары балалары – Ғәлиә Әминева, Гөлсирә Абдуллина, Менәүрә Сәйфуллина, Хәйерниса Нурмөхәмәтова, Раҡия Кәримова, Әхәт Мостафин, Фазулла Сарин, Әхиәр Исхаҡов һәм Хәлфетдин Ишморатов менән осрашыу кисәһе үтте. Сарала шулай уҡ район хакимиәтенең эштәр идарасыһы Илгиз Байымов, ҡаланың 105-се профессиональ лицейының башҡорт теле уҡытыусыһы Зәлиә Солтанова һәм уның студенттары ҡатнашты.
Кисәне алып барыусы Сәрүәр Иҙелбаева: “Кеше тормошонда яһаған хаталары аша йәшәргә өйрәнһә, халыҡтарҙы фажиғә өйрәтә. Йән өҙөрҙәй әрнеүле хәл-ваҡиғалар аҙ булманы илебеҙ тарихында. Аяуһыҙ эшләгән Сталин репрессияһы тирмәненә партия, совет, хужалыҡ етәкселәре, 100 меңләп бер ғәйепһеҙ ябай хеҙмәтсәндәр эләгә”, – тип тарихҡа бер аҙ сәйәхәт итеп алды. Артабан һүҙ ҡунаҡтарға, сәйәси золом ҡорбандарына бирелде.
Ғәлиә Әминева 1937 йылда Өмөтбай ауылында донъяға килә. Тиҙҙән уның ата-әсәһе Магнитогорск ҡалаһына күсә. Шулай бер ваҡыт ауыл яғынан быларға НКВД начальнигы ҡунаҡҡа килеп сыға. Һүҙ артынан һүҙ сығып, атаһы Әмин Садиҡ улына бер туған ағаһын нисек ҡулға алыуҙары, атыуҙары тураһында бәйән итә: “Һинең ағайың “Алла бирһә был власть бөтәсәк!” тип ҡупырайып ултыра ине, кәрәген бирҙек!” – ти ул. Был һүҙҙәрҙе ишеткән атайым уны осора һуға. Әсәйем ҡурҡып, ҡунаҡтан атайым өсөн ғәфү үтенеп тә ҡарай, әммә ул уҫал ҡараш ташлап сығып китә”, – тип хәтерләй был көндө Ғәлиә апай. Күп тә тормай Әмин Садиҡ улы ла ҡулға алына. Уны Алыҫ Көнсығышҡа оҙаталар. Ул яҡтарҙа 10 йыл йөрөгәндән һуң, һаулығын ҡаҡшатып, тыуған яҡтарына ҡайтып төшә. Ғәлиә Әмин ҡыҙы тыныс ҡына хәтерләй алмай, һөйләгән саҡта ирекһеҙҙән тамған күҙ йәштәрен һөртөп-һөртөп ала: “Беҙҙең яҡты көнөбөҙ ҡарайҙы. Тиҫтерҙәрем мине “бандит балаһы”, тип үсекләне. Ғәрлегемдән ҡыҙҙарҙы, көсөм етһә, малайҙарҙы ла туҡмап китә торғайным. 1955 йылда исеме аҡланғас, атайым күҙ йәштәре аша: “Бына бит бер ғәйепһеҙгә ыҙа сиктек!” – тине.
Гөлсирә Абдуллинаның да яҙмыш ептәре сәйәси золом менән барып тоташа. Уның атаһы 1941 йылда, 55 йәшендә, ҡулға алына һәм шул китеүҙән кире әйләнеп ҡайтмай. 1943 йылда “ауырып үлде” тигән хат килә, әммә һуңынан асыҡланыуынса, ул атылғандар исемлегендә булып сыға.
Ә бына Хәйерниса Нурмөхәмәтованың атаһы зинданда данлыҡлы Мөжәүир хәҙрәт менән бергә ултырған. “Йоҙаҡтарҙың үҙенән-үҙе шартлап асылыуын атайым иҫе китеп һөйләне. Яҙмышы ла башҡа ҡорбандарҙыҡы һымаҡ ныҡ аяныслы булманы. Бәлки Мөжәүир хәҙрәттең фатихаһы төшкәндер”, – тине ул хәтирәләргә бирелеп.
Әхиәр Исхаҡов: “Минең атайым батша хөкүмәтендә 25 йыл хеҙмәт итеп ҡайтҡан кеше. Йәше оло булғанлыҡтан уны һуғышҡа алманылар. Әммә 1947 йылда “алып киттеләр”. Ауырлыҡтарҙы аҙ күрмәнек. Төрлө кәмһетелеүҙәргә дусар булдыҡ. Кеше партияға инә, беҙҙе алманылар. 1954 йылда Өфөгә барған саҡта композитор Хөсәйен Әхмәтов менән осрашырға тура килде. Ул колхоз рәйесенә: “Был балаларҙы кәмһетмәгеҙ, уларҙың атаһы яҡшы кеше ине”, – тигән хат яҙып бирҙе. Шунан һуң тормошобоҙ бер аҙ яҡшырҙы”, – тип һөйләне.
Раҡия Кәримованың яҙмышы туранан-тура сәйәси золом менән бәйле булһа ла: “Үҙемде сәйәси золом ҡорбаны, тип атай алмайым. Совет заманында матур йәшәнек. Эйе, ауырлыҡтар ҙа булды. Ашарға ризыҡ, яғырға утын булманы. Шулай ҙа зарланырға яратмайым. Әсәйем шулай өйрәтте. Мин уҡыным, кеше булдым”, – тине.
Кешене яҙмыш йөрөтә, тиҙәр. Ул был ҡорбандарҙы себер тарафтарына ла, алыҫ көнсығыш яҡтарына ла алып бара. Ауыр яҙмыш менән һынай, бер ғәйепһеҙгә ҡорбан итә. Осрашыуҙа Фазулла Сарин әруахтарға бағышлап ҡөрьән уҡыны. Шулай уҡ саҡырылған ҡунаҡтарға иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды, ә һөйләшеү сәй табынында дауам итте.
Эльмира Кейекҡужина.
Автор фотоһы.


text:
Ышанысты юғалтып, эштән бушатылғандар реестры
13 февраля 2018 йыл | Хоҡуҡ
2017 йылдың 1 июлендәге "Коррупцион хоҡуҡ боҙоу ҡылған өсөн ышанысты юғалтыу менән бәйле, эштән бушатыу язаһы ҡулланылыуы тураһында мәғлүмәттәрҙе дәүләт хеҙмәте өлкәһендәге дәүләт мәғлүмәт системаһына урынлаштырыуға ҡағылышлы Рәсәй Федерацияһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында” 132-ФЗ һанлы Федераль закон менән бер нисә закон актына үҙгәреш индерелде.
"Коррупцияға ҡаршы” Федераль закон, үҙгәрештәргә ярашлы, яңы 15-се статья менән тулыланды. Уға ярашлы, коррупцион хоҡуҡ боҙоу ҡылғаны өсөн ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән сығарыу (вазифанан бушатыу) кеүек яза ҡулланылыуы хаҡындағы мәғлүмәт, дәүләт серен үҙ эсенә алған мәғлүмәттәрҙән тыш, ышанысты юғалтыу менән бәйле эшенән бушатылғандар реестрына индерелә.
Был Реестр "Интернет” мәғлүмәт-телекоммуникация селтәрендә дәүләт хеҙмәте өлкәһендәге дәүләт мәғлүмәт системаһына урынлаштырыла.
Шулай уҡ был статьяла, ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән бушатылған кешеләр хаҡында мәғлүмәттәрҙе реестрға индереү һәм унан алыу тәртибе, дәүләт хеҙмәте өлкәһендәге дәүләт мәғлүмәт системаһына уны индереү һәм урынлаштырыу тәртибе Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте тарафынан билдәләнә, тип күрһәтелә.
Коррупцион хоҡуҡ боҙоу ҡылған өсөн ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән бушатыу язаһы ҡулланылыуы хаҡындағы мәғлүмәттәрҙе индереү тураһындағы өҫтәмәләр РФ Хеҙмәт Кодексының 81-се статьяһына, "Рәсәй Федерацияһы прокуратураһы тураһында” 168-ФЗ һанлы Федераль законға, 114-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы таможня органдары хеҙмәте тураһында”, 53-ФЗ һанлы "Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт тураһында”, 79-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһында дәүләт гражданлыҡ хеҙмәте тураһында”, 25-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһында муниципаль хеҙмәт тураһында”, 403-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы Тикшереү комитеты тураһында”, 342-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы эске эштәр органдарындағы хеҙмәт һәм Рәсәй Федерацияһының
айырым ҡануниәт акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында”, 141-ФЗ һанлы "Федераль дәүләт янғынға ҡаршы хеҙмәттә эшләү һәм Рәсәй Федерацияһының айырым ҡануниәт акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында” Федераль закондарға, РФ Юғары Советының 1992 йылдың 23 декабрендәге 4202-1-се ҡарары менән раҫланған "Рәсәй Федерацияһы эске эштәр органдарында хеҙмәт тураһында Положение”ларға индерелде.
Шулай уҡ "Коррупцияға ҡаршы” федераль закондың 13.1-се статьяһындағы үҙгәрештәргә ярашлы, бындай мәғлүмәттәрҙе реестрға РФ Үҙәк банкы, дәүләт корпорацияһы (компанияһы), асыҡ-хоҡуҡи компания, РФ Пенсия фонды, РФ Социаль страховка фонды, Мотлаҡ медицина страховкаһы Федераль фонды, Федераль закон нигеҙендә Рәсәй Федерацияһы тарафынан булдырылған башҡа ойошмалар, Федераль дәүләт органы индерә.
Үҙгәрештәр 2018 йылдың
1 ғинуарынан үҙ көсөнә инде.
Марсель ҒИЛӘЖЕВ,
район прокуроры ярҙамсыһы.
"Коррупцияға ҡаршы” Федераль закон, үҙгәрештәргә ярашлы, яңы 15-се статья менән тулыланды. Уға ярашлы, коррупцион хоҡуҡ боҙоу ҡылғаны өсөн ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән сығарыу (вазифанан бушатыу) кеүек яза ҡулланылыуы хаҡындағы мәғлүмәт, дәүләт серен үҙ эсенә алған мәғлүмәттәрҙән тыш, ышанысты юғалтыу менән бәйле эшенән бушатылғандар реестрына индерелә.
Был Реестр "Интернет” мәғлүмәт-телекоммуникация селтәрендә дәүләт хеҙмәте өлкәһендәге дәүләт мәғлүмәт системаһына урынлаштырыла.
Шулай уҡ был статьяла, ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән бушатылған кешеләр хаҡында мәғлүмәттәрҙе реестрға индереү һәм унан алыу тәртибе, дәүләт хеҙмәте өлкәһендәге дәүләт мәғлүмәт системаһына уны индереү һәм урынлаштырыу тәртибе Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте тарафынан билдәләнә, тип күрһәтелә.
Коррупцион хоҡуҡ боҙоу ҡылған өсөн ышанысты юғалтыу менән бәйле эштән бушатыу язаһы ҡулланылыуы хаҡындағы мәғлүмәттәрҙе индереү тураһындағы өҫтәмәләр РФ Хеҙмәт Кодексының 81-се статьяһына, "Рәсәй Федерацияһы прокуратураһы тураһында” 168-ФЗ һанлы Федераль законға, 114-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы таможня органдары хеҙмәте тураһында”, 53-ФЗ һанлы "Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт тураһында”, 79-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһында дәүләт гражданлыҡ хеҙмәте тураһында”, 25-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһында муниципаль хеҙмәт тураһында”, 403-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы Тикшереү комитеты тураһында”, 342-ФЗ һанлы "Рәсәй Федерацияһы эске эштәр органдарындағы хеҙмәт һәм Рәсәй Федерацияһының
айырым ҡануниәт акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында”, 141-ФЗ һанлы "Федераль дәүләт янғынға ҡаршы хеҙмәттә эшләү һәм Рәсәй Федерацияһының айырым ҡануниәт акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында” Федераль закондарға, РФ Юғары Советының 1992 йылдың 23 декабрендәге 4202-1-се ҡарары менән раҫланған "Рәсәй Федерацияһы эске эштәр органдарында хеҙмәт тураһында Положение”ларға индерелде.
Шулай уҡ "Коррупцияға ҡаршы” федераль закондың 13.1-се статьяһындағы үҙгәрештәргә ярашлы, бындай мәғлүмәттәрҙе реестрға РФ Үҙәк банкы, дәүләт корпорацияһы (компанияһы), асыҡ-хоҡуҡи компания, РФ Пенсия фонды, РФ Социаль страховка фонды, Мотлаҡ медицина страховкаһы Федераль фонды, Федераль закон нигеҙендә Рәсәй Федерацияһы тарафынан булдырылған башҡа ойошмалар, Федераль дәүләт органы индерә.
Үҙгәрештәр 2018 йылдың
1 ғинуарынан үҙ көсөнә инде.
Марсель ҒИЛӘЖЕВ,
район прокуроры ярҙамсыһы.


text:
jooble - это один сайт, на котором Вы можете искать работу по всему Интернету.узнать больше
Работа Ермолаево, Республика Башкортостан
Популярные вакансии Ермолаево, Республика Башкортостан
Поиск работы по городам, работа Ермолаево, Республика Башкортостан
бухгалтер Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по продажам Ермолаево, Республика Башкортостан
продавец консультант Ермолаево, Республика Башкортостан
руководитель Ермолаево, Республика Башкортостан
банк Ермолаево, Республика Башкортостан
банк кредит Ермолаево, Республика Башкортостан
банковская сфера Ермолаево, Республика Башкортостан
без о р Ермолаево, Республика Башкортостан
без опыта работы Ермолаево, Республика Башкортостан
безопасность Ермолаево, Республика Башкортостан
вахтовый метод Ермолаево, Республика Башкортостан
день Ермолаево, Республика Башкортостан
дополнительная Ермолаево, Республика Башкортостан
ежедневно Ермолаево, Республика Башкортостан
заработок Ермолаево, Республика Башкортостан
здания Ермолаево, Республика Башкортостан
инвалид Ермолаево, Республика Башкортостан
интересная Ермолаево, Республика Башкортостан
карьера в банке Ермолаево, Республика Башкортостан
клиент банк Ермолаево, Республика Башкортостан
клиент-менеджер Ермолаево, Республика Башкортостан
компенсации и льготы Ермолаево, Республика Башкортостан
компенсациям Ермолаево, Республика Башкортостан
компьютер Ермолаево, Республика Башкортостан
консультант Ермолаево, Республика Башкортостан
контроль Ермолаево, Республика Башкортостан
корпоративный Ермолаево, Республика Башкортостан
кредит Ермолаево, Республика Башкортостан
личный Ермолаево, Республика Башкортостан
мен Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер активных продаж Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер банка Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер для работы на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер компьютер Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по обучению Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по продажам в2в Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по продажам руководитель Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по продажам услуг Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по продаже компьютеров Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по работе с клиентами Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по работе с клиентами менеджер по продажам Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по работе с клиентами на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по работе с клиентами по телефону Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер по телефонным продажам Ермолаево, Республика Башкортостан
менеджер удалённой работы Ермолаево, Республика Башкортостан
мобильный Ермолаево, Республика Башкортостан
мобильный продавец Ермолаево, Республика Башкортостан
на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
на дому удалённо Ермолаево, Республика Башкортостан
на телефоне Ермолаево, Республика Башкортостан
на телефоне на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
не полный Ермолаево, Республика Башкортостан
не полный день Ермолаево, Республика Башкортостан
не полный рабочий день Ермолаево, Республика Башкортостан
неделя Ермолаево, Республика Башкортостан
ноутбуки Ермолаево, Республика Башкортостан
образование Ермолаево, Республика Башкортостан
обучение Ермолаево, Республика Башкортостан
оператор Ермолаево, Республика Башкортостан
оператор на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
оператор на телефон Ермолаево, Республика Башкортостан
оператор персональных компьютеров Ермолаево, Республика Башкортостан
персональный менеджер Ермолаево, Республика Башкортостан
подсобный рабочий Ермолаево, Республика Башкортостан
продавец Ермолаево, Республика Башкортостан
продавец мобильной техники Ермолаево, Республика Башкортостан
продавец цифровой техники Ермолаево, Республика Башкортостан
продавец-консультант цифровой техники Ермолаево, Республика Башкортостан
продажа компьютеров Ермолаево, Республика Башкортостан
продажа ноутбуков Ермолаево, Республика Башкортостан
продажи Ермолаево, Республика Башкортостан
продукт Ермолаево, Республика Башкортостан
продукт менеджер Ермолаево, Республика Башкортостан
производство Ермолаево, Республика Башкортостан
работайте на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
рабочий Ермолаево, Республика Башкортостан
рабочий-строитель Ермолаево, Республика Башкортостан
ритейл Ермолаево, Республика Башкортостан
руководитель банк Ермолаево, Республика Башкортостан
руководитель менеджер Ермолаево, Республика Башкортостан
руководитель продаж Ермолаево, Республика Башкортостан
с документами Ермолаево, Республика Башкортостан
с клиентами Ермолаево, Республика Башкортостан
с компьютером на дому Ермолаево, Республика Башкортостан
сварка Ермолаево, Республика Башкортостан
сварщик Ермолаево, Республика Башкортостан
системный Ермолаево, Республика Башкортостан
сменный Ермолаево, Республика Башкортостан
сотрудник Ермолаево, Республика Башкортостан
социальная Ермолаево, Республика Башкортостан
строитель Ермолаево, Республика Башкортостан
техник Ермолаево, Республика Башкортостан
техник обслуживанию Ермолаево, Республика Башкортостан
техника строительная Ермолаево, Республика Башкортостан
тренер Ермолаево, Республика Башкортостан
уборка Ермолаево, Республика Башкортостан
удалённая Ермолаево, Республика Башкортостан
финансовый Ермолаево, Республика Башкортостан


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » “Тесла Родстер” – донъялағы иң шәп йөрөгән автомобиль!
“Тесла Родстер” – донъялағы иң шәп йөрөгән автомобиль!
Әлеге ваҡытта ул сәғәтенә 27 мең саҡрым тиҙлегендә Марсҡа юл тота.
6 февралдең кисендә Американың Канаверал моронондағы космодромдан “SpaceX” шәхси йыһан компанияһының “Falcon Heavy” ракетаһы һынау рәүешендә осоролдо. Ул яҡын киләсәктә Марсҡа кешеләрҙе ташыясаҡ.
Нимәһе ҡыҙыҡ – йыһан карабының йөк отсегында компания хужаһы Илон Маск эйә булған сейә төҫөндәге “Тесла Родстер” электромобиле бар ине. Хәҙер ул кешелек тарихында асыҡ йыһанға тәүгә сыҡҡан автомобиль булып һаналасаҡ.
Махсус камералар Ергә машинаның торошон төшөрөп ебәрә. “Тесла”ның руле артында скафандр кейгән Starman исемле манекен ултыра. Ул йырсы Дэвид Боуиның «Space Oddity» йырын “тыңлай”. Бынан тыш, панелдә “Don’t Panic” (Паникаға бирелмәҫкә!) тигән яҙыуҙы күрергә мөмкин. Машинала фантаст Айзек Азимовтың "Основание" китап серияһы яҙылған диск ята.
Әгәр осоу планға ярашлы үтһә, “Тесла Родстер” ҡайһы берендә Ергә һәм Марсҡа яҡынайып, Ҡояш тирәләй меңәр йылдар әйләнәсәк.
Төндә тышҡа сығып, телескоп аша күк йөҙөнә иғтибарлыраҡ ҡарағыҙ – йыһанда осоп барған беренсе машинаны күреүегеҙ бар!
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Өфөлә Затон күперен төҙөү тамамлана Фото: Өфө ҡалаһы хакимиәте
Өфөлә Затон күперен төҙөү тамамлана
Өфөлә Затон күперен төҙөү тамамлана Фото: Өфө ҡалаһы хакимиәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфөләге Затон күперендә асфальттың икенсе ҡатламын һалыу буйынса эштәр тамамланды.
Ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгә күпергә асфальт-бетон япмаһы түшәлгән. Юлсыларға күпер үткәүеленә инеү юлына асфальт һалырға ғына ҡалды.
Бынан тыш, Ағиҙел йылғаһы аша төҙөлгән яңы күперҙә яҡтыртыу бағаналары һәм юл ҡоймалары ҡуйылған. Тиҙҙән иҫке һәм яңы күперҙәрҙә ике автоматлаштырылған юл хәрәкәте менән идара итеү системаһы барлыҡҡа киләсәк, улар водителдәрҙе һауа шарттары һәм тиҙлек режимы хаҡында иҫкәртәсәк.
Затон күпере М7 «Волга» федераль трассаһы яғынан баш ҡалаға инеү мөмкинлеге бирәсәк. Ул үҙенсәлекле яһалма ҡоролмалар иҫәбенә ингән. Рәсәй Хөкүмәте бойороғона ярашлы бындай ҡоролмалар төҙөүгә һәм ғәмәлдәгеләрен төҙөкләндереүгә 12 миллиард һум аҡса бүленгән. Башҡортостан иһә уның 1,5 миллиард һумын алды. Дөйөм алғанда, дәүләт ҡаҙнаһынан йүнәлтелгән аҡсаға 19 төбәктәге 31 күперҙе реконструкциялау ҡаралған.
Өфөләге яңы күперҙе октябрь айында асыу күҙаллана.


text:
Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡтарҙы теркәүҙең хоҡуҡи аспекттары хаҡында шылтыратып белергә мөмкин
Шишәмбе, 8 июндә, "Версия Башкортостана" гәзитендә 15-17 сәғәттәрҙә сираттағы "ҡыҙыу линия" эшләйәсәк. Күсемһеҙ милекте теркәү һәм уның менән алыш-биреш итеү менән бәйле һәм ошо ведомствоға ҡағылышлы башҡа төрлө һорауҙарға БР буйынса Росреестр Идаралығының хоҡуҡи тәьминәт бүлеге начальнигы Сергей Мережников яуап бирәсәк, шулай уҡ Өфөнөң прокурорының өлкән ярҙамсыһы Марина Колпакова башҡа һорауҙарға асыҡлыҡ индерәсәк.
"Версия Башкортостана" гәзитенә бик күп шылтыратыуҙар һәм хаттар килә: республика халҡын хоҡуҡи хәл итеүҙе талап иткән төрлө мәсьәләләр борсой. Гәзит бушлай хеҙмәтләндереү күрһәтә: редакцияға саҡырылған юристар һәм төрлө ведомстволар хеҙмәткәрҙәре граждандарға туранан-тура телефон аша консультация бирә. Был ике сәғәт эсендә бирелгән барлыҡ һорауҙарға яуаптар "Версия Башкортостана" гәзитенең яҡын көндәрҙәге һандарында баҫылып сыға.
"Ҡыҙыу линия" һәр ваҡыттағыса айҙың һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе көндәрендә үткәрелә. Был көндәрҙә редакцияға 15 сәғәттән 17 сәғәткә тиклем (8-347) 272-79-16 телефоны аша шылтыратырға һәм борсоған һорауыңды бирергә мөмкин. Шулай уҡ үҙ һорауыңды гәзиттән ҡырҡып алынған купонға ла яҙып ебәрергә була – яуап “Һеҙҙең хоҡуҡ” рубрикаһында баҫылып сығасаҡ.


text:
Беҙҙең импровизаторҙар Ҡаҙағстандағы фольклор фестивалендә уңышлы сығыш яһаны
Ҡаҙағстан Респубикаһының Ҡыҙыл Орда ҡалаһында ТӨРКСОЙ ярҙамында «Деде-Ҡорҡот һәм Бөйө дала моңо» халыҡ-ара фольклор фестивале үтте, унда Сибай Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәгенең фольклор буйынса белгесе Асия Ғәйнуллина һәм үҙешмәкәр артист Баязит Ғәйнуллин ҡатнашты. Фестиваль сиктәрендә шулай уҡ «Төрки халыҡтарының традицион музыкаһы: хәҙерге торошо һәм киләсәге» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы ла үткәрелде. Конференцияның пленар ултырышында Асия Ғәйнуллина «Өзләү сәнғәте йәки башҡорттар көнкүрешендә өзләү» доклады менән сығыш яһаны. Фестиваль дауамында Башҡортостандан килгән импровизаторҙар «Урал батыр», «Аҡһаҡ ҡола», «Ҡара юрға»,«Ҡуңыр Буға» һәм «Алпамыша» эпостарынан өҙөктәр башҡарҙы. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығының ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһындағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итте.


text:
ТЕЛДЕ БЕЛҺӘҢ - ИЛГӘ КИЛ!
ярашлы, сит ил граждандарына хеҙмәт эшмәкәрлеген тормошҡа ашырыу, ваҡытлыса йәшәүгә йәки тороу ѳсѳн таныҡлыҡ алыуға рус телен, Рәсәй Федерацияһы ҡанундары нигеҙен һәм тарихын белеү мотлаҡ.
Сил ил граждандары илгә килгәс, тәүҙә 7 кѳн эсендә миграция хеҙмәтендә иҫәпкә торорға тейеш. Эшкә тип килгәндәргә 30 кѳн эсендә патент биреү тураһында ғариза менән миграция хеҙмәтенә мѳрәжәғәт итеүе мотлаҡ. Даими йәшәргә килгәндәр 30 кѳн эсендә ваҡытлыса йәшәүгә рѳхсәт һорап, ғариза яҙырға бурыслы. Ошо 30 кѳн эсендә уларға рус телен белеүҙәре тураһында сертификат алырға ла кәрәк. Башҡортостан Республикаһы территорияһында рус теле буйынса тесты Башҡорт дәүләт университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, З. Вәлиди урамы, 33а), М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, Октябрь революцияһы урамы, 3а, 3-сѳ уҡыу корпусы, 307,309-сы кабинеттар), Ѳфѳ дәүләт нефть техник университетында (Ѳфѳ ҡалаһы, Космонавтар урамы, 8, 2в- 302-се кабинет), Башҡорт социаль технологиялар институтында (Рәсәй халыҡтар дуҫлығы университетының Тестлау үҙәге филиалы, Ѳфѳ ҡалаһы, Октябрь проспекты, 74/2, 217-се кабинет), “Динамо” ѳҫтәмә һѳнәри белем биреү дәүләттеке булмаған мәғариф учреждениеһында (Ѳфѳ ҡалаһы, К. Маркс урамы, 2) тапшырырға мѳмкин. Тест ѳс модулдән тора:
1. Рус телен белеү (уны тапшырыуға
190 минут бирелә);
2. Рәсәй тарихы буйынса һорауҙар (45
минут бирелә);
3. Ҡануниәт буйынса һорауҙар (45
минут бирелә).
Әлеге ваҡытта эшкә урынлашыу һәм тест биреү ѳсѳн 5300 һум түләргә кәрәк. Тестарға әҙерлек үтеү ѳсѳн курстар Башҡорт дәүләт университетында, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында, “Динамо” ѳҫтәмә һѳнәри белем биреү дәүләттеке булмаған мәғариф учреждениеһында ойошторола.
- Рәсәй Федераль миграция хеҙмә- тенең Башҡортостан буйынса ида- ралығының Белорет ҡалаһындағы бүлегенә 1 февралгә ҡарата эшләргә тип килгән 31 сит ил гражданы теркәлде, шуларҙың бишәүһе тел белеү тураһында сертификат алып килде. Хәҙер уларға патент алырға ғына ҡалды. Шулай уҡ йәшәү ѳсѳн таныҡлыҡ алыуға ике кеше ғариза тапшырҙы, тимәк, уларҙың да рус теле буйынса сертификаттары бар. Ѳс кеше сертификат менән ваҡытлыса йәшәүгә рѳхсәт һорап мѳрәжәғәт итте, документтарын ҡабул иттек. Ғѳмүмән, 18 кѳн эсендә беҙгә 10 кеше имтихан биреп килде, - ти Белорет ҡалаһындағы бүлек начальнигы Урал Сабур улы Солтанов. Былтыр Белорет миграцияһы бүлегенә эшләргә теләк белдереп – 571, ваҡытлыса йәшәргә (ѳс йылға тиклем) рѳхсәт һорап - 79, йәшәргә таныҡлыҡ алыу ѳсѳн 41 сит ил гражданы мѳрәжәғәт иткән.
Р. МУСИНА.


text:
Сфакс ҡалаһы
Сфакс (ғәр. صفاقسصفاقس) — Тунистағы ҡала, илдең баш ҡалаһы Тунистан көньяҡ-көнсығышҡа 270 километрҙа урынлашҡан. Сфаксҡа Рим ҡалаһы Тапарур урынында 849 йылда нигеҙ һалына. Ҙурлығы буйынса Тунистан һуң икенсе ҡала. Сфакс провинцияһының административ үҙәге, уны йыш ҡына «көньяҡ баш ҡала» тип йөрөтәләр. Габес ҡултығы яры буйында урынлашҡан Урта диңгеҙ порты. Сфакста йәшәгән халыҡ һаны 340 мең кешегә еткән (2005). Фосфат эшкәртеү буйынса мөһим үҙәк.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
X быуат аҙағына Сфакс бойондороҡһоҙ ҡала-дәүләт булып китә. 1148 йылда ҡаланы Сицилия короле Рожер II яулап ала һәм тик 1156 йылда ғына уны урындағы ғәскәрҙәр азат итә. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә, инде XVIбыуатта, ҡала испандар ҡулына күсә. Бербер пираттары терәк төйәге булған Сфакс 1785 йылда Венецияның һөжүмдәренә бирешмәй. XIX быуат аҙағында, Тунистың башҡа төбәктәре менән бергә, ҡаланы Франция яулап ала һәм Сфакс Француз империяһы составына инә.
Икенсе донъя һуғышы ваҡытында нацистик блок илдәре, британ ғәскәрҙәре ҡыйратҡанға тиклем, ҡаланы эре хәрби база итеп файҙалана. Икенсе донъя һуғышынан һуң ғына Тунис Францияға кире ҡайтарыла һәм бары тик 1956 йылда ғына бойондороҡһоҙлоҡ ала. 1970 йылда ҡаланан алыҫ түгел бай нефть запастары табыла.
Мәғарифы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сфакс ҡалаһында түбәндәге юғары уҡыу йорттары эшләй:
- ENIS (École d Nationale Ingénieurs Sfax de — Сфакс инженерҙар милли мәктәбе)
- ESCS (Commerce de Sfax Supérieure École de — Сфакс юғары коммерция мәктәбе)
- Faculté Sfax de Médecine de — Сфакс медицина факультеты
Иҫтәлекле урындары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хеди Шакер майҙаны — ҡала үҙәге
- Хәбиб Бурғиб урамы
- Ике әбей ҙур мәсете (Жами әл-Азузейн) — IX быуатта төҙөлгән
- Диңгеҙ Әмире мәсете (Сиди әл-Баһри)
- Дар-Жәлүли Һарайы— XVIII быуатта төҙөлгән, Халыҡ сәнғәте һәм традициялары музейы
- Баб әд-Диван ҡапҡаһы (Кәңәш ҡапҡаһы) — XIV быуатта төҙөлгән
Туғанлашҡан ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Дакар, Сенегал (1965)
- Марбург, Германия (1971)
- Касабланка, Марокко (1981)
- Сафи, Марокко (1982)
- Оран, Алжир (1989)
- Махачкала, Рәсәй (1990)
- Гренобль, Франция (1998)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Путеводитель по Сфаксу


text:
- Подробности
- Просмотров: 805
ҠЫЛЫМ ЗАМАНДАРЫ, грамматик категория, эш, хәл‑торош, хәрәкәттең объектив ваҡыттың билдәле бер һөйләү моментында башҡарылыуын белдерә. Ҡ.з. категорияһының грамматик мәғәнәһе хәбәр һөйкәлеше формаһында ғына бирелә һәм ысынбарлыҡта реаль башҡарылған (үткән заман), йәки булып ятҡан (хәҙ. заман) йә булмаһа башҡарыласаҡ (киләсәк заман) процесты белдерә. Хәҙ. башҡорт телендәҠ.з. категорияһы күп төрлө грамматик формалар м‑н бирелә, улар структураһы [синтетик (зат, заман, һан м‑н үҙгәреүсе ҡылым нигеҙенә аффикстар ҡушыу юлы м‑н яһала) һәм аналитик (хәл ҡылым йәки сифат ҡылымға “бул‑”, “тор‑”, “ине‑” ярҙамсы ҡылымдары ҡушылып яһалған формалар)] һәм семантикаһы [билдәле (һөйләүсе хәрәкәттең башҡарылыуына тулыһынса инанған эш-хәрәкәтте аңлата) һәм билдәһеҙ (башҡарылыуы шик тыуҙырған эш‑хәрәкәтте аңлата)] б‑са айырыла.
Үткән заман. Башҡ. телендә үткән замандың абсолют һәм сағыштырма мәғәнәләрен айырып йөрөтәләр. Абсолют мәғәнәһе эш-хәрәкәттең һөйләү ваҡытына бәйле һәм түбәндәге грамматик формаларҙа бирелә: 1) билдәле үткән заман нигеҙ ҡылымға -ды аффиксын һәм уның фонетик варианттарын (ҡара: Морфемика) ҡушыу ярҙамында яһала — “сыҡты” [ул сыҡты]. Һөйләүсе үҙе ҡатнашҡан, үҙе шаһит булған эш, хәл‑хәрәкәттәрҙе, ваҡиғаларҙы күрһәтеү өсөн ҡулланыла; 2) билдәһеҙ үткән заман ҡылым нигеҙенә -ған аффиксы ҡушып яһала. 2‑се һәм 3‑сө зат формалары һөйләүсе үҙе ҡатнашмаған, үҙ күҙе м‑н күрмәгән хәл‑ваҡиғаларҙы белдерә: “киткән” [ул киткән]; 1‑се затта бындай форма перфект мәғәнәһен аңлата: “яңылышҡанбыҙ” (беҙ яңылыштыҡ); 3) билдәле күптән үткән замандың бер нисә аналитик формаһы бар: -а аффикслы хәл ҡылым м‑н “торғайны‑” ярҙамсы ҡылымдарынан яһала — “күҙәтә торғайным” [мин күҙәттем]; ‑ыр аффикслы сифат ҡылым м‑н “ине” ярҙамсы ҡылымдарынан (тик 3‑сө затта ғына) яһала: “торор ине” [ул торған]; ш. уҡ -а аффикслы сифат ҡылым м‑н “булды” ярҙамсы ҡылымдарынан яһала — “һөйләр булды” [ул һөйләгән]. Һөйләүсе үҙе ҡатнашҡан йәки шаһиты булған элек булып үткән хәл-ваҡиғалар мәғәнәһен аңлата; 4) билдәһеҙ күптән үткән заман ике аналитик форма м‑н бирелә: -ыр аффикслы сифат ҡылым м‑н “булған” ярҙамсы ҡылымынан — “килер булған [ул килгән]; һәм -а аффикслы хәл ҡылым м‑н “торған булған” ярҙамсы ҡылым берләшмәһенән яһала: “ҡайта торған булған” [ул ҡайтҡан]. Һөйләүсе үҙе ҡатнашмаған, үҙ күҙе м‑н күрмәгән, күптән үткән эш, хәл‑ваҡиғаларҙы белдерә һәм ике форманың да төп грамматик мәғәнәһе булып тора. Сағыштырма мәғәнә тәүҙәге контекста йәки бер үк һөйләм эсендә булып үткән хәл-ваҡиғалар м‑н бәйләнеш мәғәнәһен күрһәтә; түбәндәге грамматик формаларҙа сағыла: 1) тамамланмаған үткән заман -а аффикслы хәл ҡылым м‑н “ине” ярҙамсы ҡылымынан яһала: “беҙ сыҡҡанда, ул ҡайтып килә ине”; һөйләүсе үҙе ҡатнашҡан йәки шаһит булған ҡасандыр булып үткән ваҡиғалар м‑н бәйле ваҡытты аңлата; 2) билдәле элек үткән заман нигеҙ ҡылымға -ғайны аффиксы ҡушып яһала: “улар ҡайтҡанда, мин йоҡлағайным”; икенсе бер эш‑хәрәкәттән алда башҡарылған, һөйләүсегә таныш процесты аңлата; 3) билдәһеҙ элек үткән заман -ған аффикслы сифат ҡылым м‑н “булған” ярҙамсы ҡылымдарынан яһала: “малай килгәндә, улар йәшенгән булған”; икенсе бер эш‑хәрәкәттән алда башҡарылған һәм һөйләүсегә таныш булмаған хәл‑ваҡиғаларҙы белдереү өсөн ҡулланыла.
Хәҙерге заман формаһы нигеҙ ҡылымға -а аффиксы ҡушып яһала һәм грамматик мәғәнәләренең төрлөлөгө м‑н айырылып тора. Хәҙ. заман хәл‑ ваҡиғаны һөйләү, йәғни хәҙ. момент м‑н тап килеүен белдерә; ул ғәҙәттә аналитик форма м‑н бирелә: ‑ып аффикслы хәл ҡылым м‑н “ултыр‑”, “йөрө‑”, “тор‑”, “ят‑”, “кил‑”, “бар‑” ярҙамсы ҡылымдарынан яһала — “ҡайтып килә”. Хәҙ. актуаль ваҡытҡа бер нисә төрө булған хәҙ. актуаль булмаған ваҡыт ҡаршы ҡуйыла: 1) хәҙ. абстракт ваҡыт, һәр ваҡыт ҡабатланып торған йәки оҙайлы эш- хәрәкәттәрҙе күрһәтеү өсөн ҡулланыла һәм ҡылымдыңсемантикаһында йәки контекста бирелә: “республикабыҙҙа дүрт миллиондан артыҡ халыҡ йәшәй”; йәки һәр ваҡыт даими булып торған хәл‑ваҡиғаларҙы аңлата, беҙҙе уратып алған тирә‑яҡтың типик күренештәрен һүрәтләй; был айырыуса мәҡәл һәм әйтемдәрҙәкүҙәтелә: “күлде ҡамыш матурлай, ирҙе намыҫ матурлай”; 2) хәҙ. һүрәтләү ваҡыты, ваҡыт м‑н бәйләнеше булмаған мәғәнәгә эйә булып, художестволы һүрәтләүҙәрҙә ҡулланыла. Хәл‑ваҡиғаларҙы икенсе пландағы ваҡытҡа күсереү хәҙ. заман формаһын ҡулланыуҙың айырым тибы булып тора: 1) үткәндәге хәл-ваҡиғаларҙы хәҙ. һымаҡ (хәҙ. тарихи) итеп һүрәтләү художестволы-һүрәтләү телмәрендә ҡулланыла; 2) киләсәктә (ғәҙәттә ваҡыт рәүештәре м‑н берлектә) башҡарырға теләгән ниәт; айырыуса хәрәкәт ҡылымдарына хас: “иртәгә китә”.
Киләсәк замандыңике грамматик формаһы бар: 1) билдәһеҙ киләсәк заман нигеҙ ҡылымға -ыр аффиксы ҡушып яһала; эш‑хәрәкәттең киләсәктә үтәлеүенә ышанып етмәүҙе белдерә һәм уның грамматик мәғәнәһенең үҙенсәлеге булып тора: “осрашырбыҙ”; 2) билдәле киләсәк заман нигеҙ ҡылымға ‑асаҡ аффиксы ҡушып яһала: “һаҡланасаҡ”; эш‑хәрәкәттең киләсәктә башҡарылыуына ныҡлы ышаныс булыуын белдерә; башлыса публицистик, рәсми-эш телмәрендә ҡулланыла.
Әҙәб.: Киекбаев Ж.Ғ. Хәҙерге башҡорт теле. Өфө, 1966.
М.В.Зәйнуллин
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
"Өфөнефтехим"да - яңы генераль директор
"Өфөнефтехим" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар
Советы 1 майҙан Вадим Николайчукты "Өфөнефтехим" асыҡ
акционерҙар йәмғиәте генераль директоры вазифаһына
тәғәйенләү тураһында ҡарар ҡабул итте.
Элек Николайчук "Өфөнефтехим" асыҡ акционерҙар
йәмғиәтенең башҡарыусы директоры ине.
Ошо уҡ ҡарар менән Виктор Ганцев 30 апрелдән шәхси
ғаризаһы нигеҙендә "Өфөнефтехим" акционерҙар йәмғиәтенең
генераль директоры вәкәләттәрен туҡтата. Ул холдинг эсендә
юғарыраҡ позицияға күсә, тиелә компания белдереүендә.
"Виктор Ганцев Өфө нефть эшкәртеү комплексын үҫтереү һәм
яңыртыу өсөн бик күп эшләне. Ул үҙ эшенең оҫтаһы, беҙ уның
тәжрибәһен, етәксе һәләтен юғары баһалайбыҙ. Һәм артабан да
хеҙмәттәшлегебеҙҙе дауам итергә ниәтләйбеҙ", — тип белдерҙе
"Система-Инвест" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең директорҙар
Советы рәйесе Александр Гончарук.
"Вадим Николайчук һуңғы йылдарҙа "Өфөнефтехим" асыҡ
акционерҙар йәмғиәтенең башҡарыусы директоры булды һәм
үҙен профессионал итеп күрһәтте. Уны генераль директор итеп
тәғәйенләүҙе дөрөҫ ҡарар тип иҫәпләйем", — тип белдерҙе
"Система-Инвест" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль
директоры Виктор Хорошавцев.
Вадим Алексеевич Николайчук 1962 йылдың 22 октябрендә
Өфөлә тыуған. 1987 йылда Өфө нефть институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1983 йылда Өфө нефть эшкәртеү
заводында башлай. 1983-1985 йылдарҙа Совет Армияһы
сафында хеҙмәт итә. Институтты тамамлағандан һуң 1987
йылдан 1998 йылға тиклем Өфө нефть эшкәртеү заводында
оператор, ҡоролма начальнигы, цех начальнигы урынбаҫары,
цех начальнигы, производство начальнигы, баш технолог булып
эшләй. 1998 йылдан — "Башҡортостан нефть-химия компанияһы"
асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең производство начальнигы
урынбаҫары, производство начальнигы.
2001 йылдан 2005 йылға тиклем — "Өфө нефть эшкәртеү
заводы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры.
2006 йылдан — "Өфөнефтехим" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең
башҡарыусы директоры. Башҡортостан Республикаһының
атҡаҙанған химигы.


text:
Өфөлә “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе бара
Өфөлә “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе асылды.Уны ойоштороусылар — РФ спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы, Туризм буйынса федераль агентлыҡ, БР Хөкүмәте, БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы. Кәңәшмәлә Татарстандан, Ставрополье крайынан, Нижегород, Вологда, Силәбе, Ульяновск, Төмән, Мәскәү, Тобольск Сыуаш Республикаһы,Татарстандан, Ставрополье крайынан, Нижегород, Ҡурған, Вологда, Силәбе, Ульяновск, Төмән, Мәскәү, Ярославль, Пенза, Һамар, Липецк өлкәләренән туризм өлкәһендә урындағы үҙидара һәм федераль һәм төбәк башҡарма власть органдары вәкилдәре, шулай уҡ эре туристик фирмалар етәкселәре ҡатнаша. Тәүҙә ҡунаҡтар туристик индустрия күргәҙмәһе менән танышып сыҡты. Унда республиканың санатор- курорт учреждениелары, тау саңғыһы үҙәктәре, профилле вуздар, эске туризм буйынса махсуслашҡан туристик операторҙар, экскурсиялар бюроһы үҙ эшмәкәрлектәре менән таныштырҙы.
Кәңәшмәнең пленар өлөшөндә БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев сығыш яһаясаҡ. Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы миҫалында туризмдың инновацион үҫеше тураһында Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис иниституты ректоры, БР Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай депутаты Александр Дегтярев һөйләп үтәсәк.
Кисен туристик индустрияның иң яҡшы вәкилдәрен бүләкләү ҡаралған.


text:
Бөгөн предприятиеларҙың банкротлығы мәсьәләһе буйынса бөтә Рәсәй конференцияһы башланды
Бөгөн Өфөлә старт алған «Көрсөктә идара итеү. Бурыслының түләүгә һәләтлелеген тергеҙеү» бөтә Рәсәй конференцияһы предприятиелар банкротлығы проблемаларына арналды. Был сара «Евросиб» арбитраж идарасылар ойошмаһы менән берлектә Рәсәй үҙен үҙе көйләүсе ойошмалар союзы башланғысы менән үткәрелә.
Форум эшендә РФ Дәүләт Думаһы, Федераль һалым хеҙмәте, Юғары Арбитраж суды, РФ Иҡтисади үҫеш министрлы вәкилдәре, республикалағы власть органдарынан уларҙың коллегалары, банк белгестәре ҡатнаша. Ике көн дауамында, 16 һәм 17 апрелдә, уларға банкротлыҡты иҫкәртеү, предприятиеларға ярҙам итеү һәм уларҙы һауыҡтырыу буйынса берҙәм сәйәсәт булдырыу өҫтөндә эшләргә тура киләсәк.


text:
Эльвира Нәбиуллина Рәсәй Үҙәк банкы рәйесе вазифаһын башҡара башланы
РФ Президентының элекке ярҙамсыһы Эльвира Нәбиуллина 24 июндән Рәсәй Банкы рәйесе вазифаһын башҡара башланы. Бығаса был вазифаны 2002 йылдың мартынан алып Сергей Игнатьев үтәне.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй Банкы рәйесе вазифаһына Эльвира Нәбиуллина кандидатураһын 2013 йылдың мартында РФ Президенты Владимир Путин тәҡдим иткәйне. Апрелдә Дәүләт Думаһы бер тауыштан тиерлек был башланғысты хупланы. Кандидатура өсөн 360 депутат тауыш бирҙе, 20-һе – уға ҡаршы булды, бер парламентарий тауыш биреүҙән тыйылды.


text:
Google Street View сервисында Бәләбәйҙең һәм Башҡортостан федераль автомобиль юлдарының панорамаларын ҡарарға мөмкинФото: Google Street View
Google Street View сервисында Бәләбәйҙең һәм Башҡортостан федераль автомобиль юлдарының панорамаларын ҡарарға мөмкин
Google Street View сервисында Бәләбәйҙең һәм Башҡортостан федераль автомобиль юлдарының панорамаларын ҡарарға мөмкинФото: Google Street View
Google Maps картография сервисының «Урамдар панорамаһы» сервисында Башҡортостан территорияһынан үткән федераль трасса участкаларының фотографик панорамаларын, шулай уҡ Бәләбәй ҡалаһы урамдарының панорамаһын ҡарарға мөмкин.
Фотосервиста М7 «Волга» һәм Р240 «Өфө – Ырымбур» трассалары, Р361 «Магнитогорск – Сибай – Йылайыр – Ира» төбәк автомобиль юлы һәм уның янындағы участкалар 2013 йылдың башында төшөрөлгән. Ул планетаның иң билдәле эҙәрмәндең заказы буйынса камералар менән йыһазландырылған махсус Google Van автомобиле ярҙамында төшөрөлә. Һөҙөмтәлә был фотоһүрәттәр эшкәртелә һәм Google Maps карталарына беркетелә һәм төшөргәс яҡынса бер йылдан һуң шундай уҡ исемле сервиста һәм Google Earth сервисында бөтә планета буйынса ҡарарға була.
Башҡортостан территорияһын көнүҙәк панорамалы фотоһүрәттәр менән ҡаплауҙа алдағы кинәт күтәрелеү 2013 йылдың яҙында теркәлә, ул саҡта, Өфөнән тыш, планетаның теләһе ҡайһы нөктәһенән Стәрлетамаҡ һәм Салауаттың йәйге күренештәрен ҡарарға һәм уның буйлап виртуаль йөрөргә мөмкин ине.
Кәрәкле биләмәне ҡарау өсөн Google Maps битен асырға, эҙләү формаһында исеме буйынса кәрәкле ҡаланы йәки юлды табырға, кеше шәүләһе һымаҡ эшләнгән һары пиктограмманы картала кәрәкле урынға күсереп Google Street View идара итеү элементын йәнләндерергә була. Шул уҡ ваҡытта теге йәки был урында панорама фотоһүрәттәренең барлығы картала урамдар өҫтөнән төрлө төҫлө һыҙыҡтар ярҙамында билдәләнәсәк.
Google панорамаһынан тыш, урын тураһында мәғлүмәтте «Panoramio» краудсорсинг сервисы ярҙамында алырға мөмкин, унда һәр теләүсе төшөрөлгән урынға беркетелгән күренеш фотоһын үҙенә күсерә ала.


text: Һуңғы йылдарҙа һауа температураһы бер төрлө генә тормай: ҡыш йылы килһә, яҙын ныҡ һыуыҡтар була, йәйен иһә сүллектәгеләй ҡояш ҡыҙҙыра, етмәһә, ҡоролоҡ йыш ҡабатлана. Быларҙың барыһы ла, әлбиттә, кешеләргә генә түгел, ҡош-ҡорт донъяһына, ағас-ҡыуаҡтарға, башҡа үҫентеләргә лә кире тәьҫир итә. Баҡсасыларға ла көндәрҙең көйһөҙлөгө оло мәшәҡәт тыуҙыра. Кәйефте иң ҡырғаны — еләк-емеш ағастары ҡорой башланы. Бигерәк тә алма менән груша. Төп сәбәп — төрлө ауырыуҙар таралыуы. Шуларҙың иң ҡурҡынысы — “ҡара рак”. Үҙебеҙсә уны “ҡара ҡутыр” сире тип атайыҡ.


text:
Директор яуаплылыҡҡа тарттырылды
21 июля 2017 йыл | Хоҡуҡ
Район кешеһенең мөрәжәғәте буйынса ра-йон прокуратураһы федераль закондың үтәлешен тикшерҙе.
Асыҡланыуынса, элек-
ке мәктәп хеҙмәткәре учреждение директорына хеҙмәт кенәгәһе, штат расписаниеһы һәм устав күсермәһен һорап ғариза менән мөрәжәғәт итә. Әммә, мәктәп директоры законда ҡаралғанса өс көн эсендә һораған мәғлүмәттәрҙе бирмәй. Ошо факт ғариза менән прокуратураға мөрәжәғәт итергә нигеҙ була ла инде. Граждандың ғаризаһын ҡарағандан һуң, РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодекстың 5.39 статьяһына ярашлы, мәктәп директорына ҡарата административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында эш асылды. Мировой судья ҡарары менән учреждение етәксеһе админис-тратив яуаплылыҡҡа тарттырылып, уға 1000 һум күләмендә штраф һалынды. Шулай уҡ асыҡланған хоҡуҡ боҙоуҙарҙы бөтөрөү маҡсатында күрһәтмә ҡағыҙы сығарылып, ҡаралды һәм ҡәнәғәтләндерелде.
Марсель ҒИЛӘЖЕВ,
район прокуроры
ярҙамсыһы, 2-се класлы юрист.
Асыҡланыуынса, элек-
ке мәктәп хеҙмәткәре учреждение директорына хеҙмәт кенәгәһе, штат расписаниеһы һәм устав күсермәһен һорап ғариза менән мөрәжәғәт итә. Әммә, мәктәп директоры законда ҡаралғанса өс көн эсендә һораған мәғлүмәттәрҙе бирмәй. Ошо факт ғариза менән прокуратураға мөрәжәғәт итергә нигеҙ була ла инде. Граждандың ғаризаһын ҡарағандан һуң, РФ Административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы кодекстың 5.39 статьяһына ярашлы, мәктәп директорына ҡарата административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһында эш асылды. Мировой судья ҡарары менән учреждение етәксеһе админис-тратив яуаплылыҡҡа тарттырылып, уға 1000 һум күләмендә штраф һалынды. Шулай уҡ асыҡланған хоҡуҡ боҙоуҙарҙы бөтөрөү маҡсатында күрһәтмә ҡағыҙы сығарылып, ҡаралды һәм ҡәнәғәтләндерелде.
Марсель ҒИЛӘЖЕВ,
район прокуроры
ярҙамсыһы, 2-се класлы юрист.
Ышанысты юғалтҡандар
21 июля 2017 йыл | Хоҡуҡ
Ғафури район прокуратураһы ауыл биләмәһе Советтарында коррупцияға ҡаршы көрәш тураһындағы закондың үтәлешен тикшерҙе.
Тикшереү барышында райондың бер ауыл советында коррупцияға ҡаршы көрәш тураһындағы законды үтәмәү күренеше асыҡланды – ауыл Советының ике депутаты 2016 йылдағы килемдәре тураһындағы мәғлүмәттәрен күрһәтмәгәндәр. Ышанысты юғалтыуҙары менән бәйле ошо ваҡиға закон буйынса депутат эшмәкәрлеген туҡтатыуға нигеҙ булып тора. Депутат эшмәкәрлектәрен туҡтатыуҙы талап иткән прокурорҙың күрһәтмә ҡағыҙы сығарылды. Прокурор надзоры акты һөҙөмтәләре буйынса ышанысты юғалтыуҙары менән бәйле депутат вәкәләтлектәре туҡтатылды.
Тикшереү барышында райондың бер ауыл советында коррупцияға ҡаршы көрәш тураһындағы законды үтәмәү күренеше асыҡланды – ауыл Советының ике депутаты 2016 йылдағы килемдәре тураһындағы мәғлүмәттәрен күрһәтмәгәндәр. Ышанысты юғалтыуҙары менән бәйле ошо ваҡиға закон буйынса депутат эшмәкәрлеген туҡтатыуға нигеҙ булып тора. Депутат эшмәкәрлектәрен туҡтатыуҙы талап иткән прокурорҙың күрһәтмә ҡағыҙы сығарылды. Прокурор надзоры акты һөҙөмтәләре буйынса ышанысты юғалтыуҙары менән бәйле депутат вәкәләтлектәре туҡтатылды.
Ярҙам итеүегеҙҙе һорайым
21 июля 2017 йыл | Йәмғиәт
Йүкә сәскәһенән төп бал йыйыу осоро башланды. Күп кенә умартасылар ошо мәлдә үҙҙәренең умарталарын йүкә урманына алып бара. Был бик көсөргәнешле, бал ҡорттары өсөн ауыр мәл. Бал ҡорттары күсереп йөрөтөүҙе яратмай, ярһыйҙар, сағалар.
Ошо осорҙа район Умартасылар йәмғиәте исеменән етәкселәргә, ауыл биләмәһе башлыҡтарына, эске эштәр бүлегенең полиция майоры Жәлил Ғәйнуллин етәкселегендәге ЮХХДИ, урман хужалығы, ветстанция хеҙмәткәрҙәренә умартасыларға һәр яҡлап та ярҙам итеүҙәрен һорайым. Сөнки умарталарҙы төндә, ҡараңғы мәлдә генә күсерергә мөмкин. Умартасыларға иһә күсереп йөрөткәндә транспорт сараһын алдан ныҡлы әҙерләп, дәдәндәрҙе ныҡлы бәйләп кенә юлға сығыуҙарын һорайым. Бер-берегеҙгә итәғәтле булығыҙ, кәрәк саҡта ярҙам итегеҙ. Төп бал йыйыу осорон бәлә-ҡазаһыҙ ғына үткәреп ебәрәйек. Бы-йыл Иглин, Нуриман кеүек райондарҙа йүкә сәскәһе юҡ. Шуға ла районға ситтән бик күп умартасылар килеүе көтөлә. Барығыҙға ла күпләп бал йыйыуығыҙҙы теләйем.
Рәдиф Халиҡов,
район Умартасылар йәмғиәте рәйесе.
Ошо осорҙа район Умартасылар йәмғиәте исеменән етәкселәргә, ауыл биләмәһе башлыҡтарына, эске эштәр бүлегенең полиция майоры Жәлил Ғәйнуллин етәкселегендәге ЮХХДИ, урман хужалығы, ветстанция хеҙмәткәрҙәренә умартасыларға һәр яҡлап та ярҙам итеүҙәрен һорайым. Сөнки умарталарҙы төндә, ҡараңғы мәлдә генә күсерергә мөмкин. Умартасыларға иһә күсереп йөрөткәндә транспорт сараһын алдан ныҡлы әҙерләп, дәдәндәрҙе ныҡлы бәйләп кенә юлға сығыуҙарын һорайым. Бер-берегеҙгә итәғәтле булығыҙ, кәрәк саҡта ярҙам итегеҙ. Төп бал йыйыу осорон бәлә-ҡазаһыҙ ғына үткәреп ебәрәйек. Бы-йыл Иглин, Нуриман кеүек райондарҙа йүкә сәскәһе юҡ. Шуға ла районға ситтән бик күп умартасылар килеүе көтөлә. Барығыҙға ла күпләп бал йыйыуығыҙҙы теләйем.
Рәдиф Халиҡов,
район Умартасылар йәмғиәте рәйесе.
Хеҙмәттә үткән хөрмәтле ғүмер юлы
21 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ
Ғафури ауыл урмансылығының элекке етәксеһе Мозафар
Мостафа улы Аллаяровты танып белһәм дә, эш буйынса яҡындан әңгәмәләшергә тура килгәне булманы. Бар ғүмерен етәкселек вазифаларында үткәргәнлектән, һөйләшеү нисектер етдиерәк, ҡорораҡ килеп сығыр һымаҡ ине. Әммә был олпат кәүҙәле, ҡарашында ҡәтғилек сағылған ир-уҙамандың ябайлығы, асыҡлығы күңелдәге көсөргәнеште һыпырып алғандай булды. Әңгәмәләшкәндә үҙенең сабыр холҡо, бөтә кешегә лә (шул иҫәптән ҡул аҫтында эшләгәндәргә лә), кем булыуына ҡарамаҫтан, берҙәй ихтирам менән ҡарауы, ҡайҙа эшләһә лә ябай һәм баҫалҡы, ғәҙел булыуы, үҙе әйтеүенсә, гел дөрөҫлөккә барыуы, кешене рәнйетмәүе – уның холҡоноң төп һыҙаттары тап ошолар икәнен күрәһең.
Мостафа улы Аллаяровты танып белһәм дә, эш буйынса яҡындан әңгәмәләшергә тура килгәне булманы. Бар ғүмерен етәкселек вазифаларында үткәргәнлектән, һөйләшеү нисектер етдиерәк, ҡорораҡ килеп сығыр һымаҡ ине. Әммә был олпат кәүҙәле, ҡарашында ҡәтғилек сағылған ир-уҙамандың ябайлығы, асыҡлығы күңелдәге көсөргәнеште һыпырып алғандай булды. Әңгәмәләшкәндә үҙенең сабыр холҡо, бөтә кешегә лә (шул иҫәптән ҡул аҫтында эшләгәндәргә лә), кем булыуына ҡарамаҫтан, берҙәй ихтирам менән ҡарауы, ҡайҙа эшләһә лә ябай һәм баҫалҡы, ғәҙел булыуы, үҙе әйтеүенсә, гел дөрөҫлөккә барыуы, кешене рәнйетмәүе – уның холҡоноң төп һыҙаттары тап ошолар икәнен күрәһең.
Хәүефле сир
21 июля 2017 йыл | Ауыл хужалығы, Йәмғиәт
Беҙҙең күршеләрҙә, Ырымбур өлкәһендә һыйыр малдарын клиник ҡарау уҙғарғанда малдарҙа нодуляр дерматит сиренә хас билдәләр асыҡланды: Ташлы районы Зерновой ауылында - 21, Соль-Илецк ҡала округының Новоилецк ауылында 91 баш малда.2016 йылда был инфекция Төньяҡ Кавказ һәм Көньяҡ федераль округтарына бик ҙур зыян килтергәйне инде.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Һөҙөмтәле эшләгән парламент – халыҡ власы органы»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға үҙенең йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә һөҙөмтәле идара итеү мөхитен булдырыу мәсьәләһен ҡуҙғатты. Төбәктә булдырылған «аҡыллы» йәмғиәт принциптары власть органдары асыҡлығын артабан арттырыуҙы, дәүләт идараһы процесына мәғлүмәт технологияларын индереүҙе күҙ уңында тота.
— Беҙгә уңышлы эшләгән закондар сығарыу власы кәрәк. Минеңсә, һөҙөмтәле эшләгән парламент – ул халыҡ власы органы һәм бер үк ваҡытта ул халыҡтың йәшәү сифатын яҡшыртыуҙың хоҡуҡи нигеҙен булдырыу, бөтә йәмғиәттең мәнфәғәттәрен иҫәпкә алған ҡарарҙар ҡабул итеү буйынса үҙәк булып тора. Ошо маҡсаттарҙа уның һәр комитеты ҡарамағында эксперттар йәмәғәт төркөмөн булдырырға мөмкин, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Алдағы йылдың сентябрендә республикала Башҡортостан Республикаһының бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға депутаттар һайлау үтә. Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 20-нән ашыу сәйәси партия теркәлгән.
— Яңы булдырылған барлыҡ партияларҙың да депутатлыҡ мандаттарын ала алмауы бар. Әммә быға ҡарамаҫтан, уларҙың һәр береһе үҙҙәре хаҡында әйтергә тейеш, — тине республика башлығы. – Парламентыбыҙ республика халҡының именлеген нығытыуға йүнәлтелгән закон проекттарын тикшереү һәм ҡабул итеү өсөн һөҙөмтәле эшләгән фекер алышыу майҙансығына әүерелер, тип ышанам.


text:
Сентябрҙә Өфөлә ҡулаҡса менән иҫәпләшеүселәр өсөн трамвайҙа йөрөү хаҡы үҙгәрә Фото: Олег Яровиков
Сентябрҙә Өфөлә ҡулаҡса менән иҫәпләшеүселәр өсөн трамвайҙа йөрөү хаҡы үҙгәрә
Сентябрҙә Өфөлә ҡулаҡса менән иҫәпләшеүселәр өсөн трамвайҙа йөрөү хаҡы үҙгәрә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Сентябрҙә Өфөлә ҡулаҡса менән иҫәпләшеүселәр өсөн трамвайҙа йөрөү хаҡы үҙгәрә. Улар өсөн юл хаҡы троллейбустағы кеүек үк 18 һум буласаҡ. Электрон пластик карта буйынса йөрөү — 15 һум. Пенсионерҙар, федераль һәм төбәк әһәмиәтендәге ташламаға эйә булыусылар өсөн социаль пластик карта буйынса юл хаҡы 10 һум, студенттар өсөн — 10 һум, мәктәп уҡыусылары өсөн алты һум торасаҡ. Багаж хаҡы 10 һум күләмендә билдәләнәсәк.
Өфөләге Муниципаль электр транспорты идаралығы былтыр индерелгән айлыҡ абонементтар системаһын дауам итәсәк. Ҡала хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн Муниципаль электр транспорты идаралығы өс иң популяр һәм социаль әһәмиәтле айлыҡ абонементты билдәләне. Улар киләһе йылда ла Өфө ҡалаһының электр транспортында һаҡланып ҡала.
Айлыҡ абонементтар буйынса 20 һәм 30 тапҡыр юл йөрөүгә 240 һәм 340 һумлыҡ тариф ҡулланыла. 50 тапҡыр юл йөрөүгә иҫәпләнгән айлыҡ билет федераль һәм төбәк әһәмиәтендәге ташламаға эйә булыусылар, пенсионерҙар өсөн 340 һум торасаҡ. Шулай итеп, ошо абонементтар буйынса бер тапҡыр йөрөү 12 һум, 11,3 һум һәм 6,8 һум тәшкил итәсәк.


text:
Баш ҡалалағы үҙәк скверҙы тирәк мамығы баҫҡанФото: Ксения Калинина
Баш ҡалалағы үҙәк скверҙы тирәк мамығы баҫҡан
Баш ҡалалағы үҙәк скверҙы тирәк мамығы баҫҡанФото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөләге Еңеүҙең 50 йыллығы исемендәге скверҙы тирәк мамығы баҫҡан. Ҡала халҡы бында балалары менән ял итергә ярата. Әммә тирәк мамығы уларға ныҡ ҡамасаулай.
«Бөгөн халыҡ араһында аллергия менән яфаланыусылар бик күп. Телевидение аша рекламаланған препараттарҙың береһе лә аллергияны дауаламай. Улар аллергия билдәләрен генә кәметә: күҙҙәр йәшләнмәй, танау ҡысытмай», — тине 50-се ҡала поликлиникаһының табип-терапевы Рәмил Насретдинов.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, «июнь аҙағында тирәк мамығы янғын сығыуға сәбәп була ала — балалар шаярып, йыш ҡына мамыҡ өйөмдәренә ут төртә. Һүндерелмәгән тәмәке төпсөгө лә ҙур бәләгә килтереүе ихтимал. Шуға күрә беҙ халыҡты һаҡ булырға саҡырабыҙ. Тирәк мамығы менән көрәшеү ысулдарының береһе — уны еүешләү. Ихаталарға килгәндә, биләмәне һыу һибеп таҙартырға кәрәк. Балалар майҙансығында иһә ата-әсәләргә уяу булыу һәм балаларҙың шаярыуына юл ҡуймау мөһим».
Алдан хәбәр ителгәнсә, 12 июндә баш ҡалала Еңеүҙең 50 йыллығы исемендәге сквер асылды. Тантана Рәсәй көнө, Ҡала көнө һәм милли батырыбыҙ Салауат Юлаевтың тыуған көнө уңайынан ойошторолдо.


text:
Үҙебеҙҙең депутат
Муниципаль район хакимиәтендә Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаты Зѳһрә Йыһанур ҡыҙы РӘХМӘТУЛЛИНА халыҡты ҡабул итте.
Был кѳндѳ депутатҡа тѳрлѳ һорауҙар менән 15-ләп кеше килде. Һорауҙар башлыса ер участкаларын законлаштырыу, ҡаланың Ғафури урамындағы иҫке йорттарҙы һүтеү, суд приставтарының эшмәкәрлегенә, торлаҡ мәсьәләләренә ҡағылды. Шулай уҡ Рысыҡай ауылында балалар баҡсаһы тѳҙѳү, 2019 йылда Ҡаһарманда үтәсәк Тамъян ырыуы башлығы Шәғәли Шаҡманға арналған байрам ойоштороуға ярҙам һорап та мѳрәжәғәт иттеләр.
Зѳһрә Йыһанур ҡыҙы барыһы менән дә ихлас аралашты һәм һәр һорауға ентекле яуап бирҙе. Мѳрәжәғәттәрҙең булдыра алғанын үҙе, башҡа органдарҙың ярҙамы талап ителгәндәрен улар ярҙамы менән яҡын арала хәл итергә, ә ҡайһы берҙәренә дѳрѳҫ яуап биреү ѳсѳн, уларҙы ентекләберәк ѳйрәнергә вәғәҙә бирҙе.
- Халыҡ менән бындай осрашыуҙарҙы йыш уҙғарабыҙ. Күп кеше ярҙам һорап килә. Кемгәлер документ эшендәге хаталарҙы тѳҙәтергә ярҙамлашһаң, икенселәренә ярҙам итеү ѳсѳн күп кенә структуралар менән бәйләнешкә инергә, һѳйләшеүҙәр, килешеүҙәр алып барырға тура килә. Шулай ҙа ҙур ышаныс менән әйтә алам, күптәргә ярҙам итәбеҙ, ниндәйҙер проблемаларҙың осона бергәләп сығабыҙ. Шуныһын да билдәләп үтеү мѳһим, депутат булған хәлдә лә, ҡайһы бер һорауҙарҙы хәл итергә закон буйынса беҙҙең хоҡуғыбыҙ юҡ. Бындай ваҡытта бары тик кәңәш кенә бирергә була, ә проблеманы үҙебеҙҙең ҡулға алып хәл итеү мѳмкинлеге юҡ, - тине Зѳһрә Йыһанур ҡыҙы.


text:
Башнедра халыҡ-ара конференцияла ҡатнашты
Башҡортостан республикаһы буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы начальнигы Рәсих Хәмитов Геленджикта үткән Ҡара диңгеҙ, Азов һәм Каспий диңгеҙҙәре акваторияһында нефть һәм газ ҡатламы проблемаһы буйынса 7-се халыҡ-ара конференцияла ҡатнашты.
Унда ҡоро ергә һәм транзит зоналарына геологик-физик тикшереү алып барғанда яңы технологиялар һәм техник саралар ҡулланыу, углеводород сеймалы ятҡылығын геологик тикшереү һәм эшкәртеү торошо менән бәйле бихисап мәсьәләләр ҡаралған. Рәсих Әғзәм улы билдәләүенсә, Башҡортостан геофизикаһы илебеҙҙә алдынғыларҙан һанала:
— Беҙҙең ҡаҙаныштар бер Рәсәйҙә генә түгел, унан ситтә лә баһалана. Был конференцияла беҙ икенсегә ҡатнашабыҙ. Ул тәжрибә уртаҡлашыуҙа һәм тармаҡты яҡшыртыу буйынса тәҡдимдәрҙе тикшергәндә ҙур роль уйнай. Һуңғы арала Рәсәйҙең ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу өлкәһендә көнбайыш илдәренән артта ҡалыу тенденцияһы күҙәтелә. Был хәлде яҡшыртыр өсөн ҙур эш башҡарырға кәрәк. Йәш кадрҙар әҙерләүгә шарттар тыуҙырыу мотлаҡ. Сөнки беҙҙең тармаҡ быуындар алмашыныуына мохтаж. Финанслау ҙа тейешле кимәлдә алып барылырға тейеш. Был мәсьәләләрҙе хәл итеп, беҙҙә булған бар идеяларҙы бойомға ашырып буласаҡ.
Конференция сиктәрендә күргәҙмә үтте һәм Башнедраның «Башҡортостандың тәбиғи таштары» исеме аҫтындағы стенд-экспозицияһы уның сағыу биҙәгенә әйләнде. Ул башҡорт йәшмәһенән һәм башҡа төрлө биҙәү таштарынан эшләнгән үҙенсәлекле өлгөләрҙән һәм художество изделиеларынан торған. Рәсих Хәмитов әйтеүенсә, бик күп материалдар күргәҙмә ҡунаҡтары араһында ҙур һорау менән файҙаланған, улар башҡорт таштарын урында уҡ һатып алырға ашыҡҡан.


text:
Стәрлетамаҡ районында ауыл халҡына тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса акция үткәрелә
Башҡортостандың Стәрлетамаҡ районында ауыл халҡына тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса акция үткәрелә. Билдәле булыуынса, һаулыҡ һаҡлау өлкәһен оптималләштереү һәм яңыртыу һөҙөмтәһендә тотош һаулыҡ һаҡлау системаһы үҙгәртеп ҡоролдо, айырыуса был ауыл ерендәге медицина учреждениеларына ҡағылды. Һөҙөмтәлә байтаҡ участка дауаханалары ябылды, фельдшер-акушерлыҡ пункттары һаны ҡыҫҡартылды, кадрҙар дефициты барлыҡҡа килде. Район дауаханаларында ҡайһы бер квалификациялы медицина ярҙамы күрһәтеү төрҙәре ҡыҫҡартылды, ә ҡайһы ауылдарҙа медицина ярҙамы күрһәтеү бөтөнләй туҡтатылды. Атап әйткәндә, Стәрлетамаҡ районының 40 ауылында әлеге ваҡытта бер ниндәй ҙә медицина ойошмаһы юҡ. Шуға күрә ошо мәсьәләләрҙе хәл итеү һәм уларҙың эҙемтәләрен бөтөрөү маҡсатында Стәрлетамаҡ районында эксперимент булараҡ әлеге акцияны үткәрергә ҡарар ителгән. Уны ойоштороусы булып БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, БР Хирургтар ассоциацияһы президенты, Башҡортостандың Фәндәр академияһы академигы Вил Тимербулатов сығыш яһаны.
Башҡортостан Республикаһының Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһы, район хакимиәте, үҙәк район дауаханаһы ярҙамында әлеге 40 ауылда медицинаға ниндәй ҙә булһа ҡағылышы булған кешеләр – пенсионер фельдшерҙар, шәфҡәт туташтары, медицина өлкәһендә өҫтмә белем алған уҡытыусылар һайлап алынған, уларҙың һәр береһе өсөн аптечкалар әҙерләнгән.
Үткән аҙнала профессор Тимербулатов аптечкала булған изделиеларҙы, медикаменттарҙы ҡулланыу буйынса инструктаж үткәрҙе. Шул иҫәптән волонтерҙарға билдәле табиптар Венер Сәхәүетдинов, Булат Минасов, Вил Тимербулатов менән әҙерләнгән «Юл-транспорт фажиғәләрендә тәүге ярҙам күрһәтеү» исемле методик пособиелар тапшырылды. Стәрлетамаҡ районының Үҙәк район дауаханаһы белгестәре халыҡҡа үҙҙәре теләп ярҙам итергә тотонғандарға даими рәүештә методик, консультацион ярҙам күрһәтәсәк. 3-4 айҙан был яңы йүнәлештең һөҙөмтәләре тикшереләсәк.
«Башинформ» агентлығына БР Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһы президенты Азамат Ғөбәйҙуллин хәбәр итеүенсә, яңы эшмәкәрлектең киләһе этабы – ошондай уҡ хеҙмәтте Миәкә районында ойоштороу.


text:
Ағымдың Көнбайыш Европаға һәм АҠШ-ҡа йоғонтоһо
АҠШ һәм Көнбайыш Европаның йылы климаты 90 процентҡа Гольфстрим ағымына бәйле. Океандың был ағымы секундына 50 миллион кубометр йылы һыу ағыҙа, был – 1015 киловатт йылылыҡ энергияһы тигән һүҙ! Йәғни Атлантика тирәһендәге Европа, АҠШ һәм Канаданы йөҙҙәрсә йылдар буйы миллион атом электр станцияһы йылытып торған кеүек. Әлеге «йылылыҡ өҫтәмәһе» Европа һәм АҠШ климаты температураһын 8—10 градусҡа, хатта Мәскәүҙекен дә 2 градусҡа арттыра. Рәсәй баш ҡалаһының йыллыҡ уртаса температураһы +3,8 градус. Шаҡтай төньяҡтараҡ урынлашҡан
Рейкъявикты иһә Гольфстрим +5С°-ҡә, Хельсинкиҙы +6,8 градусҡа тиклем йылыта. Ә бына шул уҡ киңлектәге
Якутскиҙа температура минус 10,2 градус тәшкил итә. Лондонда Гольфстрим арҡаһында уртаса йыллыҡ температура плюс 11 булһа, шул уҡ киңлектәге Воронежда иһә плюс 5 (сөнки Гольфстрим «ярҙам итмәй»), Берлинда плюс 10С° булһа,
Новосибирскиҙа минус 0,2С°.
Был АҠШ, Канада һәм Көнбайыш Европаның ауыл хужалығы өсөн иҫ киткес уңайлы шарттар тыуҙыра. Ҡара тупрағы булмаған Германия, Франция, Бөйөк Британия, Швеция, Ирландияла
бөртөклөләр уңышы гектарҙан 60-тан алып 85 центнерға тиклем. Ә уңдырышлы ҡара тупраҡлы Украинала — ни бары 24, ә Рәсәйҙең ҡара тупраҡлы булмаған төбәктәрендә — 12—15 центнер ғына. Европа һәм АҠШ-та сәсеүлектәрҙе харап итерлек ҡоролоҡ һәм яҙғы һалҡындар булмай, шуға күрә АҠШ менән Канада йылына 100 миллион тонна, ә Көнбайыш Европа йылына 50 миллион тонна игенде ситкә һата. Гольфстрим арҡаһында, уларҙа уңыштың 5 проценты ғына тәбиғәт шарттарына бәйле, ә Рәсәйҙә 50 процент уңыш тәбиғәт шарттарының нисек килеүенә бәйләнгән! Рәхәт, йылы климат, туң ерҙәрҙең булмауы Көнбайышҡа триллионлаған долларҙы янға ҡалдырырға һәм был аҡсаны инфраструктураға һәм уны эшләтеүгә тотоу мөмкинлеге бирә. Гольфстрим Көнбайыштың гигант күләмдә яғыулығын, төҙөлөш материалдарын янға ҡалдыра. Ҡеүәтле йылылыҡ централдары һәм йылылыҡ трассалары төҙөргә кәрәкмәй. Йылы климатта халыҡ йылы кейемгә лә, юғары калориялы ризыҡҡа ла мохтаж түгел. Юлдар ҙа, һалҡындың емергес тәьҫире булмағанлыҡтан, ун мәртәбә тиерлек оҙағыраҡ хеҙмәт итә һ.б., һ.б.
Ҡыҫҡаһы, Гольфстрим булмаһа, Көнбайыштың эше хөрт... Һауа торошо кухняһы Төньяҡ Атлантик һәм Төньяҡ Боҙло океанда урынлашҡан. Ә Гольфстрим – йылылыҡ системаһы, йәғни «Европаның мейесе», ролен башҡара.


text:
Башҡортостан делегацияһы Ҡытайҙа
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы Волга буйы федераль округтары төбәктәре һәм Ҡытай провинцияларының сауҙа-иҡтисади һәм гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса «Волга-Янцзы» форматында уртаҡ эшсе төркөмдөң беренсе ултырышында ҡатнашты. Был хаҡта республиканың Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итте.
— Беҙ Ҡытай уҙаҡташтары менән күп уртаҡ ҡыҙыҡһыныуҙар таптыҡ, ә артабанғы эш барышында, шул иҫәптән алдағы көндәрҙә, дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек өсөн яңы идеялар һәм яңы мөмкинлектәр килеп тыуасаҡ, — тине Евгений Маврин.
Эшсе төркөм ултырышында вице-премьер Башҡортостан һәм Цзянси провинцияһы араһында ике яҡлы бәйләнештәрҙе үҫтереү тураһында һөйләне. Цзянси провинцияһының делегацияһы 2013 йылдың ноябрендә Башҡортостанға килгәндә иҡтисадта, фән һәм техникала, ауыл хужалығында, туризм һәм белем биреүҙә хеҙмәттәшлек, шулай уҡ мәҙәни алмашыу тураһында принципиаль килешеүҙәр өлгәшелгәйне. Өфө дәүләт авиация техник университеты һәм Нанчань авиакосмик университеты үҙ-ара аңлашыу тураһында меморандумға ҡул ҡуйҙылар. Башҡорт дәүләт университеты һәм Нанчань университеты ғилми һәм белем биреү хеҙмәттәшлеге һәм теркәлгән белем биреү тураһында өҫтәмә килешеү тураһындағы проекттар менән алмашынды. Документтарға ҡул ҡуйыу 2014 йылдың апреленә планлаштырылған.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы хәбәр итеүенсә, был сәфәр сиктәрендә Цзянси провинцияһы етәксеһе менән килешеүгә ҡул ҡуйыу тураһында һөйләшеүҙәр үтәсәк. Шулай уҡ Ҡытай һәм Рәсәй яҡтарының яңы перспективалы инициативалары буйынса бер нисә осрашыу планлаштырылған.
Башҡортостан делегацияһы составында – мәғариф министры Әлфис Ғаязов, Иҡтисади үҫеш министрлығының Инвестициялар һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр буйынса идаралыҡ начальнигы урынбаҫары Вилорий Яҡупов, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Павел Бармин, «Башҡортостан Республикаһының үҫеш корпорацияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең үҫеш буйынса директоры Станислав Овсянников.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Ҡырым һәм Рәсәй тоташты!
Ҡырым һәм Рәсәй тоташты!
Бөгөн илебеҙ Президенты Владимир Путин КамАЗ үзбушатҡысы руле артында Ҡырым күпере аша хәрәкәтте асты!
Төҙөлөш ярты йылға алдан тамамланды. Керчь боғаҙы аша һалынған күпер аша транспорт һәр яҡҡа ике һыҙаттан хәрәкәт итә аласаҡ.
Төҙөлөш ярты йылға алдан тамамланды. Керчь боғаҙы аша һалынған күпер аша транспорт һәр яҡҡа ике һыҙаттан хәрәкәт итә аласаҡ.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Был репрессиялар үҙенең башланғысын ҡайҙан ала?
1937 йылда, Коммунистар партияһының февраль-март пленумында, Сталин “социализм позициялары нығынған һайын илдә синыфтар көрәше көсәйә барасаҡ” тип белдерә. Ғәмәлдә был тезис илдә репрессиялар башланыуы өсөн нигеҙ булып хеҙмәт итә. Һөҙөмтәлә бик күп күренекле партия, дәүләт һәм хәрби эшмәкәрҙәр бер ғәйепһеҙ үлемгә дусар ителә.
Сусаҡтау халыҡ күңеленә шом һалып ултыра бирә. Фажиғәнән һуң ун һигеҙенсе тапҡыр болондар сәскәгә күмелгән мәлдә, тау күтәрелә башлай. Ағастары, үләндәре йәшәрә.
А-а-ана, ҡарағыҙ әле, хәҙер Сусаҡтау осло түбәһен йыраҡтан ялтыратып, мөһабәт булып тора.


text:
Мале
Ма́ле (мальд. މާލެ) — Мальдив Республикаһының баш ҡалаһы, шулай уҡ архипелагта иң ҙур тораҡ пункт. Донъяла халыҡ тығыҙлығы иң юғары булған ҡалалар иҫәбенә керә[1]. Ҡаланың майҙаны 5,8 км² тәшкил итә. 2014 йылдың сентябрендә баҫылып сыҡҡан баһалау мәғлүмәттәренә ярашлы Маленың халыҡ һаны — 133 019 кеше[2].
Ҡала Каафу атоллы составына ингән Төньяҡ Мале атоллының көньяҡ яр буйында урынлашҡан[3]. Административ-территориаль бүленеш буйынса дүрт утрауҙа урынлашҡан: үҙәк утрауҙа, территорияһында аэропорт урынлашҡан утрау, һәм тағы ла ике утрауҙа. Ҡаланың сәйәси тормошо ҡала советы вәкәләтенә инә.
1153 йылда Мальдив утрауҙарында соштанлыҡ барлыҡҡа килгәндән бирле Мале территорияһында власть органдары, шул иҫәптән солтандың резиденцияһы урынлаша. IX—XII быуаттарҙа Маһал атамаһын йөрөтә, ул Mahal Dvipa, йәғни Maléldvip (солтан утрауы) һүҙбәйләнешен ҡыҫҡартыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән[4]. Урта быуаттар осоронда ҡала ҡәлғә стеналары менән уратып алына. Шулай уҡ Мале ҡалаһында төрлө төрҙә фортификацион ҡоролмалар (шул иҫәптән бастиондар) төҙөлә, улар илдә монархия ҡолатылғас президент Ибраһим Насир фарманы буйынса 1970-се йылдарҙа емертелә, әммә йәмиғ мәсетенә бер ниндәйҙә зыян килтерелмәй. Хәҙерге ваҡытта утрау яр буйҙарына грунт һалыу иҫәбенә ҡала майҙаны күпкә арта. Быуаттар дауамында Мале ҡалаһында дәүер әһәмиәтендәге ваҡиғалар һәм протест акциялары була.
Йөкмәткеһе
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мале муссон климаты зонаһында урынлашҡан. Был климатҡа майҙа башланып декабрҙә тамамланған ямғырҙар миҙгеле, һәм 4 ай дауам иткән ҡоро миҙгел хас. Мале ҡалаһының муссон климаты зонаһында урынлашыуына ҡарамаҫтан, температура күрһәткестәре йыл дауамында башлыса үҙгәрмәй һәм даими булып тора, был инде экваториаль климаты зонаһында урынлашҡан тораҡ пункттарға хас күренеш. Уртаса температура максимумы 30 °C тәшкил итә, шул уҡ ваҡытта уртаса минимум 26,5 °C ҡына була. Йыллыҡ уртаса яуым-төшөм миҡдары — 1600 мм.
Административ-территориаль бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мале составына 6 квартал керә, уларҙың дүртеһе Төньяҡ Мале атоллында урынлашҡан: Мафанну (уның төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә), Хенвеиру (төньяҡ-көнсығышта), Галолу (көньяҡта) һәм Мачанголи[5]; бишенсеһе — Вилимале — яҡындағы Виллингили атоллында, ул үҙ ваҡытында төрмә урыны булған, аҙаҡ курорт булып китә; алтынсыһы — Хулумале — шул уҡ исемдәге яһалма утрауҙа урынлашҡан, бында халыҡ 2004 йылдан йәшәй башлай.
Хулуле кварталы биләмәләрендә Ибраһим Насир исемендәге халыҡ-ара аэропорт урынлашҡан. 2008 йылда Гули Фалу рифын мелиорациялау процессы башлана[6][7][8].
Төньяҡ Мале атоллы бөтә яҡтан һыу менән уратып алынған ҡоро ер участкаларынан халыҡ тығыҙлығы буйынса тәүге бишәүенә инә, әммә улар араһында халыҡ һаны буйынса тик 168-се урынды биләй. Урын етешмәү сәбәпле барлыҡ предприятиялар ҡала эсендә урынлашҡан. Халыҡ тарафынан ҡулланылған һыу 50-60 метр тәрәнлектә табыла[9]. Электроэнергия дизель электростанциялары тарафынан етештерелә[10]. Таҙартылмаған ағып төшөп йыйылған һыу туранан-тура океанға ҡойола[9]. Ҡаты ҡалдыҡтар эргә тирәләге атоллдарға алып барыла һәм урындағы яр буйы күлдәрендә утилизациялана. Ошондай өйөлмәләр урынында аҙаҡ аэропорт, һәм шулай уҡ Тилафуши яһалма утрауы барлыҡҡа килә[11][12].
Дәүләт учреждениеларының күп өлөшө ҡаланың яр буйы һыҙатында урынлашҡан. Аэропорттан тыш, Маленан алыҫ булмаған Хилуле утрауында гидроаэродром урынлашҡан, бында дислокацияланған гидросамолёттар сәнәғәт маҡсаттарында файҙаланыла. Ҡала портында ерҙе яңынан тергеҙеү проекты башҡарыла.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мальдив утрауҙарына б.э.т. IV быуат — б.э. IV быуат арауығында Һиндостан ярымутрауынан һәм Шри Ланка утрауынан сыҡҡан дравидтар күсеп урынлаша. Сағыштырыу тикшеренеүҙәре һөҙөмтәһендә дравидтарҙың боронғо замандарҙан алып мальдив теленең формалашыуына ҙур йоғонто яһай.
Тур Хейердал үҙенең «Мальдив йомағы» китабында «Коимала тураһында хикәйәтенең» бер өлөшөн тәжемә итә, уға ярашлы:
. Риүәйәт буйынса, тап ошо ваҡытта Коимала яр буйында тәүге ағасты — папайяны (йәки башҡа емешле ағасты) ултырта. Король бында һарай төҙөй һәм аттолды Маа-ле (Мале) тип, ә уға яҡын булған утрауҙы — Хулу-ле (Хулуле) тип атай.
Ҡаланың иң ҙур дүрт кварталына урындағы гиравару балыҡсыһы атама бирә: Мафанну һүҙе маа (ҙур) һәм фанну (ауылдан диңгеҙгә барған һуҡмаҡтың осо), Хенвеиру — ен-бейру (балыҡсы элгескә ем ҡуйып ҡармаҡ ташлаған урын), Галолу — гала-олу (таш нигеҙ) һәм Мачанголи — мати-анголи (ел ыңғайындағы сат) һүҙбәйләнештәренән килеп сыҡҡандар.
XVI быуатта португалдар Төньяҡ Мале атоллында сауҙа посына нигеҙ һала, хәҙерге ваҡытта уның территорияһы ҡала составына инә.
Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мальдив утрауҙары һәм Мале ҡалаһы иҡтисадының төп өлөшөн туризм биләй, уға ЭТП-ның 28 % һәм валюта килеүенең 60 % тура килә. Халыҡ йәненә ЭТП 1980-се йылдарҙа 265 %, 1990-сы йылдарҙа — тағы ла 115 % арта. Мале биләмәләрендә күп һанлы туристик иҫтәлекле урындар һәм күңел асыу-рекреацион комплекстар урынлашҡан. Шулай уҡ ҡалала үҙәк гавань һәм порт урынлашҡан.
Мале ҡалаһында Maldivian[14] һәм Villa Air авиакомпанияларының штаб-фатирҙары урынлашҡан[15].
Сәйәсәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урындағы үҙидаралыҡ органдары 2011 йылда ойоштороған ҡала советы менән күрһәтелгән.
Комментарийҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Расге — король, тиму — утрау
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Maeed M Zahir Population explosion; a major environmental issue in Male’ (инг.). ecocare.mv (2011-04-25). Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 июль 2015. 30 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ GeoHive — Maldives population statistics (инг.)
- ↑ Silver Marlin, Maldives ~ Big Game Fishing ~ About Maldives. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 ноябрь 2015. 28 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Naseema Mohamed Names of Maldives (инг.). qaumiyyath.gov.mv (2004). 30 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Строгов, Мишель; Броше, Пьер-Кристиан, Озиас, Доминик. Мальдивские острова: путеводитель — М.: Авангард, 2008. — Б. 88. — 160 б. — ISBN 9785863942858.
- ↑ Gulhi Falhu project to begin early 2008 (инг.). miadhu.com (2007-10-07). Тәүге сығанаҡтан архивланған 27 май 2014. 30 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ President Visits Gulhi Falhu (инг.). presidencymaldives.gov.mv (2010-12-27). Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 декабрь 2015. 30 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Maldives first amusement park opens in Gulhi Falhu (инг.) (2013-12-01). Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 декабрь 2015. 28 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ 9,0 9,1 Malé Water & Sewerage Company Pvt. Ltd. / FAQ (инг.). mwsc.com.mv. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ USAID SARI / Energy Integration — Maldives Energy Overview (инг.). sari-energy.org. Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 май 2012. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ United Nations Environmental Programme. Management of Solid Waste and Sewage (инг.) (2002). Тәүге сығанаҡтан архивланған 24 март 2012. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Waheed, Abdullah. Gold in Garbage — the Experience from Maldives (инг.). searo.who.int. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 июль 2007. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Хейердал Т. Мальдивская загадка — М.: Прогресс, 1988. — 224 б. — ISBN 5-01-001081-X.
- ↑ Contact Us (инг.). maldivian.aero. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.
- ↑ Contact Flyme Domestic Airlines in Maldives (инг.). flyme.mv. 31 декабрь 2015 тикшерелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 199
СИБАЙ СӘНҒӘТ КОЛЛЕДЖЫ, 1997 й. Сәнғәт уч‑щеһы филиалы булараҡ асыла, 2005 й. хәҙ. статусын ала. Уҡытыу көндөҙгө бүлектә актёрлыҡ сәнғәте, вокал сәнғәте, һынлы сәнғәт, муз. инструменттарҙа (халыҡ оркестры инструменттары, ҡыллы, тынлы һәм һуҡма оркестр инструменттары, фортепьяно) уйнау һөнәрҙәре б‑са алып барыла. Художество оҫтаханалары, китапханаһы, компьютер класы, концерт һәм 2 репетиция залы, дөйөм ятағы бар. Халыҡ инструменттары, эстрада ансамблдәре; башҡ. халыҡ инструменттары, тынлы инструменттар оркестрҙары эшләй. Уҡыу йорто м‑н К.А.Вәлиев (йырсы) һ.б. эшмәкәрлеге бәйле. 300‑ҙән ашыу белгес әҙерләнгән (2015).
А.Ғ.Ҡамбулатов
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
- Подробности
- Просмотров: 515
ЕР ҠАБЫҒЫ, аҫты Мохоровичич (Мохо) йөҙө м‑н сикләнгән Ерҙең тышҡы ҡатламы. Континенталь һәм океаник Е.ҡ. айыралар. Континенталь Е.ҡ. иң боронғо тау тоҡомдарының йәше яҡынса 4 млрд йыл, океаник Е.ҡ. — яҡынса 200 млн йыл. Континенталь Е.ҡ. төҙөлөшө шартлы рәүештә ҡатламдарға бүленә: өҫкөһө — ултырма, уртансыһы — “гранит-метаморфик”, аҫҡыһы — “базальт”; ҡалынлығы яҡынса 40 км, тау һырттары аҫтында 80 км тиклем. Ҡыҫым арҡаһында барлыҡҡа килгән төҙөлөштәр (шыуҙырма, шарьяждар һ.б.) өҫтөнлөк итә. Океаник ҡатлам “гранит-метаморфик” ҡатламының булмауы һәм ултырма ҡатламының ҡалынлығы түбән булыуы м‑н билдәләнә; ҡалынлығы 10—20 км, утрауҙар аҫтында 30 км тиклем. Һуҙылыу арҡаһында барлыҡҡа килгән төҙөлөштәр (рифттар һ.б.) өҫтөнлөк итә. Материктарҙан океанға күсеү зонаһында аралыҡ типтағы Е.ҡ. (субконтиненталь һәм субокеаник) үҫеш ала. Литосфера плиталары тектоникаһы теорияһына ярашлы, Е.ҡ. үҫеше эҙмә-эҙлекле океаник Е.ҡ. яйлап континенталь Е.ҡ. м‑н алыштырыу йүнәлешендә бара. Башҡортостан терр‑яһында Башҡортостан (Көньяҡ) Уралы һәм сиктәш терр‑яларҙың Е.ҡ. тәрәндәге төҙөлөшөн сейсмик тикшереү 1960—90 йй. үткәрелә (ҡара: Сейсморазведка). Тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһендә төрлө типтағы Е.ҡ. булған өлкәләр айырып күрһәтелә: Көнсығыш Европа платформаһының көнсығыш сиге, Урал алды, Урал (Урал орогены) һәм Турғай. 90‑сы йй. Е.ҡ. тәрәндәге төҙөлөшөн өйрәнеү б‑са эштәр URSEIS—95 проекты сиктәрендә үткәрелә (ҡара: Геофизика). Урал орогенында көнбайыш, үҙәк һәм көнсығыш домендары айырылған. Е.ҡ. көнбайыш һәм көнсығыш домендарының ҡалынлығы яҡынса 40—42 км, Мохо йөҙө асыҡ билдәләнә, үҙәк домендыҡы — яҡынса 55—60 км, Мохо йөҙө асыҡ билдәләнмәй; был ҡатлам һәм мантия составтарының оҡшашлығына, уларҙың ҡушылыуына бәйле, тип фараз ителә. Тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһе Көньяҡ Урал Е.ҡ. төҙөлөшөнөң бивергент (елпеүескә оҡшаш киҫелештә) характерлы булыуын күрһәтә.
Әҙәб.: Пучков В.Н. Геология Урала и Приуралья (актуальные вопросы стратиграфии, тектоники геодинамики и металлогении). Уфа, 2010.
В.Н.Пучков
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды Фото: Олег Яровиков
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды
Төбәктә нисә кеше география һәм әҙәбиәт буйынса БДИ-ны 100 балға тапшырғаны билдәле булды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтихандарының тәүге һөҙөмтәләре билдәле булды. Республика Мәғариф министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, өс кеше географияны һәм әҙәбиәтте 100 балға яҙған.
Сығарылыш уҡыусылары теләк буйынса имтихандарҙы 27 майҙа тапшыра башланы. Республикала географияны 843 кеше бирҙе. Уларҙың икәүһе 100 балл йыйған.
Әҙәбиәттән 1023 кеше һынау тотто. Бер уҡыусы 100 балл туплаған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, география һәм әҙәбиәт буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы барышында биш уҡыусы үҙҙәрен насар тойоу сәбәпле тест һорауҙарына яуап бирә алманы. Улар имтиханды резерв көндә тапшыра.
Һөҙөмтәләр менән килешмәгән уҡыусылар апелляцияға бирә ала. Уларҙы 9 һәм 10 июндә иртәнге сәғәт 10-дан киске 6-ға тиклем ҡабул итәләр. Конфликт комиссияһы ултырышы 14 һәм 15 июндә көндөҙгө сәғәт 3-тән киске 6-ға тиклем үтә. Адресы: Өфө, Минһажев урамы, 120, Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институты.


text:
Уҙған быуаттың 80-се йылдары. Колхоздар гөрләп тора, буш ятҡан баҫыуҙар юҡ. Хужалығыбыҙ ылау-ылау иген оҙатһа ла, бер заман икмәккә ҡытлыҡ башланды, магазинға он килтермәйҙәр. Күрше ауылда ике-өс түтәрәм әпәй өсөн сират торабыҙ, йыш ҡына етмәй ҡала. Шуға ла өйҙә төп ризыҡ булып картуф иҫәпләнде. Уны төрлөсә бешерә ине әсәйем: ҡурып та, иҙеп тә, итле фарш тултырып та. Йә иһә телде йоторлоҡ бәрәместәр әҙерләй. Үҙе:
– Әлдә картуф бар әле, – ти.
Уға өләсәйем ҡушыла:
– Һуғыш йылдарында аслыҡтан шул ҡотҡарҙы инде, хатта яҙын баҫыуҙа ҡалғанын йыйып, кәлйәмә бешереп ашай торғайныҡ.
Көҙөн тау-тау ошо йәшелсәне ҡаҙып алабыҙ, хатта баҙға һыйҙырып булмай. Әсәйем бер аҙын һатып, беҙҙең өҫ-башҡа кәрәк-яраҡ ала. Ул арала Урта Азиянан алыш-биреш итеү өсөн ҡарбуз, виноград тейәгән ылауҙар килеп етә...


text:
Айырылғанда тормош юлдары...Донъяңды онотоп ғашиҡ булғанда йәрең илаһи, иң изге йән эйәһе булып күренә. «Көнкүреш ваҡ-төйәге хаҡында һөйләшеп, етмәһә, никах килешеүе тураһында һүҙ алып барып, һөйөү тигән изге хисте ваҡлау мөмкинме ни?» – тип уйлай һөйгәне менән һуңғы...
Һаҡ булығыҙ: мөхәббәт тоҙағы!Тауҙай алтындан олораҡ, һәр кемгә лә насип булмаған хазиналыр – үҙеңә генә тәғәйен тыуған кешене тап итеп, һөйөп-һөйөлөп донъя көтөүҙәр. Кемдер ғүмер буйы ҡәҙерле кешеһенең йөрәк йылыһына сорналып, бәхеткә күмелеп йәшәһә, икенселәр үҙ һыңарын таба...
Атайлы үҫһен сабыйҙарБала яҙмышы өсөн икәү яуаплы Адвокатлыҡ тәжрибәмдән күптән түгел булған бер хәл хаҡында һөйләргә теләйем. Ҡасандыр бик татыу йәшәгән, әммә бер көн килеп тарҡалған ғаилә тураһында һүҙем. Хәҙер әсә менән бала бергә, ата айырым көн итә. Ир кеше айына...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Балалар баҡсаһына йөрөмәгән өсөн Өфөлә компенсация түләнәсәк
Йәш ярымдан өс йәшкә тиклемге мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына йөрөмәгән балалары булған Өфө ғаиләләре бер балаға өс мең һум күләмендә компенсация ала башлаясаҡ. Шундай ҡарар ҡабул итте кисә Өфө ҡала Советы депутаттары.
— Бындай сара балалар баҡсаһында урын етмәү проблемаһын өлөшләтә хәл итергә ярҙам итәсәк һәм тәү сиратта аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә бик яҡшы социаль ярҙам буласаҡ, — тине Өфө ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллин.
Ҡала ҡаҙнаһында бындай түләүҙәргә средстволар табылған. Компенсацияны ғаиләләр 1 октябрҙән ала башлаясаҡ.


text:
Мин ни өсөн һайлауға барам?
Хәбир Бәхтийәр улы ШИҺАПОВ, Шығай:
- Илдә барған сәйәсәткә бер ваҡытта ла битараф булманым. Һайлау хоҡуғына эйә булған йәштән алып, бер һайлауҙы ла ҡалдырғаным юҡ тиерлек. Был яуаплылыҡ, әлбиттә, бәләкәйҙән, ғаиләлә тәрбиәләнә. Йыш ҡына: “Элек һайлау байрам кеүек үтә торғайны...” - тип, быға тиклем булғандарҙы үҙем иҫләп, башҡаларҙың һа- ғынып иҫкә алғандарын ишеткәнем бар. Үҙем дә оҙаҡ йылдар һайлау комиссияһы ағзаһы, һуңынан рәйесе булдым. Һайлауҙа ҡатнашыу, үҙ тауышыңды биреү, минеңсә, һәр кешенең гражданлыҡ бурысы.
Мин һәм ғаиләм - тыныслыҡ яҡлы. Гражданлыҡ бурысын илебеҙҙең киләсәге, тыныслығы өсөн был юлы ла үтәйәсәкбеҙ. Шуға күрә Президент һайлауына ла мотлаҡ барасаҡмын. Ҡеүәтле илебеҙҙе етәкләрҙәй, уны артабан үҫтерерҙәй кандидат өсөн тауыш бирәсәкмен.
Ил Президентын һайлау, ысын мәғәнәһендә, ҙур сәйәси ваҡиға. Унда үҙен илдең гражданы итеп һанаған һәр кем ҡатнашырға тейеш, тип уйлайым. Тап ошо сара беҙҙең берҙәмлекте күрһәтер.


text:
Физкультура дәресендә Фәниә яңылыш баҫып, көтмәгәндә аяғын ҡаймыҡтырҙы. Уға барыһы ла ярҙам итергә тырышты. Шулай ҙа малайҙар араһында көрәш менән шөғөлләнгән Рәшит иң көслөһө ине. Ул Фәниәне күтәреп алды ла медпунктҡа алып китте.
Яратыу тойғоһоноң йөрәккә килеп инеүен, кемгә ғашиҡ булырын бер кем дә алдан белмәй. Рәшит мөхәббәт тураһында шиғырҙар, повестар уҡыһа ла, йырҙар тыңлап, кинолар ҡараһа ла, быға артыҡ иғтибар биргәне булманы. Башҡа егеттәр һөйгән ҡыҙҙарына гөлләмә бүләк иткәндә лә: «Сәскәне кәзәләр ашай, аҡсаларын әрәм итеп, тағы шуны һатып алғандар», – тип уларҙан көлә ине.
Ә бына Фәниәне күтәреп алып барғанда йөрәгендә дауыл ҡупҡанын һиҙмәй ҙә ҡалды. Ошоға тиклем һис тә иғтибар итмәгән ҡыҙ Рәшиткә иң сибәре, иң аҡыллыһы булып күренде. Бер нисә метр ғына түгел, уны әллә күпме саҡрымдар күтәреп барғыһы килде. Ә медпунктҡа тиклем ара яҡынайғандан-яҡыная. Бына бер мәл Фәниә оҙон керпектәре аша Рәшиткә күтәрелеп ҡараны ла яғымлы ғына итеп:
– Рәхмәт,– тине.
Ҡайһылай матур итеп әйтте. Үҙенең һөйкөмлөлөгө! Ул егеткә хур ҡыҙы кеүек күренде. Татлы хистәр, тойғоларға бирелеп, Фәниәне мәңге ҡулында күтәреп йөрөтөү хыялдары менән Рәшит коридор буйлап атланы ла атланы.
– Әй, медпунктты үтеп киттең бит, – тигәс кенә егет аңына килде.
Шул минуттарҙан алып Фәниә Рәшиттең күҙ алдынан китмәне. Фотоһын түш кеҫәһендә йөрөттө. Уға бағышлап шиғырҙар яҙҙы. Иртән ҡыҙҙы өйҙәре алдында сыҡҡанын көтөп тороп, мәктәпкә бергә барыр булдылар. Ҡайҙа ғына юлланмаһындар – гел икәүләп йөрөнөләр. Мөхәббәттәренә һоҡланмаған кеше ҡалмағандыр…
Кис клубта драма түңәрәгенә йөрөгән ауыл йәштәре «Беренсе мөхәббәт» тип аталған пьесаға репетиция уҙғарғанда Рәлиә:
– Малайҙар ғашиҡ була ла ул, тик беҙ уларҙың тойғоларын ишетмәйбеҙ ҙә, күрмәйбеҙ ҙә. Ситтән урлап ҡына ғашиҡ булып тик йөрөйҙәр, – тине.
– Беренсе мөхәббәт үтә лә китә инде. Юҡҡа борсолоп, йүгереп йөрөгәнмен. Бер хыялым да тормошҡа ашманы. Ҡыҙ үҙе теләгәнгә кейәүгә сығып китте. Мине икенсеһе үҙенә ҡаратып алды, – тип ризаһыҙлығын белдереп алды ауылда электрик булып эшләгән Булат.
Ваҡыт күпме генә уҙһа ла, Фәниә менән Рәшит бер-береһенә ғашиҡ булыуҙан туҡтаманы. Мөхәббәт тойғоларыңды, яратҡан кешеңә ҡарата мөнәсәбәтеңде башҡаларҙан йәшереү һәр кемдә лә була торған хәл. Ә Рәшит менән Фәниә… Улар икенсе ине шул.
…Фәниә нәҡ хәҙерге йәштәрсә тишек-тошоҡ, модалы джинсаһын кейеп алғас, йәйҙең матур кисендә ғашиҡтар етәкләшеп ауыл урамы буйлап уҙҙы, аҙаҡ йорт алдындағы эскәмйәгә килеп ултырҙылар. Егет ҡыҙын ҡосаҡлап, йомшаҡ ҡына итеп сикәһенән үбеп алды. Фәниә лә йылы тойғоһон белдермәй ҡалманы. Ошо хәлде ҡойма ярығынан ҡарап торған туҡһан дүрт йәшлек күршеһе:
– Боҙолдо бит хәҙерге йәштәр, кеше алдында оялмайынса үбешеп ултыралар, – тип ғашиҡтарға ҡарата үҙенең кире мөнәсәбәтен белдереп, өйөнә инеп китте. Ләкин күрше әбейҙең ризаһыҙлығында һис кенә лә дөрөҫлөк юҡ. Сөнки Фәниә менән Рәшит күптән инде мәктәпте тамамлаған. Хәҙер бына икеһенә лә – алтмышар йәш.
Эйе, мәктәп йылдарында башланған уларҙың мөхәббәте шулай ҡартлыҡта ла дауам итте. Рәшит инде бабай булһа ла, әбейе Фәниәнең аяғын ергә тейҙермәй, бар кешеләргә күрһәтеп, ғашиҡтар кеүек, ҡулдарында күтәреп урамдан уҙҙы. Ә инде балалары, ейәндәре уларҙың бергә төшкән фотоһын мәктәптең «Мөхәббәт» тип аталған Почёт таҡтаһына элеп ҡуйҙы.
Юнир САЛАУАТОВ бабайығыҙ.


text:
Буҙа
Буҙа — туҡлыҡлы эсемлек, ҡымыҙ һымаҡ уҡ башҡорт милли аш-һыуы булып һанала. Ул шыттырылған һәм төйөлгән арпанан, һуңғараҡ ҡурылған һәм онталған һоло ҡушылған бойҙайҙан әҙерләнгән. Ҡайһы ваҡыт күбекләнеп торһон өсөн туң май йәки эс майы ҡушҡандар. Ғәҙәттә байрам табынына итле һыйҙан һуң биргәндәр. Башлыса Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында һәм Урал аръяғында әҙерләгәндәр. Ҡайһы бер төрки халыҡтарҙың аш-һыуында ла осрай.
Әҙерләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Буҙаны һолонан (шулай уҡ «Геркулес» ярмаһынан) эшләйҙәр. Һолоноҡо ҡарараҡ төҫтә килеп сыға, ә тәмендә айырма юҡ. Уны тәүҙә табала, йәки эҫе мейестә бер аҙ киптереп алырға кәрәк. Шул саҡта әскелтем тәме юғала. Ҡаҙанда малдың эс майы иретеп алыу мөһим. Уға ит турағыс аша үткәрелгән геркулес онон һалып, әкрен генә утта бер сәғәт тирәһе ҡайнатып алаһың. Бер килограмм онға 8 литр һыу иҫәбе менән эшләйҙәр. Бер стакан бойҙай оно ла (талҡан булһа ла ярай) ҡушырға кәрәк. Һуңынан килеп сыҡҡан массаны махсус һауытҡа ҡояһың, тиҙ өлгөрөп етһен өсөн бер аҙ әсетке һәм 1-2 стакан шәкәр өҫтәргә кәрәк. Бер-ике көнгә йылы урынға ҡалдырыу мөһим. Ләкин эҫе ҡояш нурҙары төшөргә тейеш түгел. Даими болғатып тороу мотлаҡ. Әсеп сыҡҡас, иләк аша бер-нисә тапҡыр һөҙөп алаһың. Әгәр ҡуйы булһа, уға һыу өҫтәргә лә мөмкин. Бер стакан шыйыҡ ҡаймаҡ ҡушһаң, тәме тағы ла яҡшыра. Буҙаны оҙаҡ һаҡлап булмай.
Файҙаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Буҙа һыуһынды ғына ҡандырып ҡалмай, шифалы яғы менән дә баһалана. Ашҡаҙан, бөйөр, бауыр, нервы системаһы эшмәкәрлеген яҡшырта.
Буҙа менән бәйле саралар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Белорет районының Сосновка ауылында «Буҙа байрамы» үткәрелде. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 212 март[1].
- Учалы районының Миндәк ауылы мәҙәниәт һарайында шифалы эсемлеккә арналған байрам биш ауыл ағинәйҙәрен берләштерҙе. Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, 2015, 23 октябрь[2].
- Баймаҡ районының Ярат ауылында буҙа ҡойоу мәктәбе эшләй. «Һаҡмар» гәзите, 2013, 19 июнь[3].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ В Башкирии отметили праздник национального напитка — бузы (рус.) (Тикшерелгән 21 март 2016)
- ↑ БСТ каналы: Учалылар буҙа ҡойоп, таҡмаҡ әйтте (Тикшерелгән 21 март 2016)
- ↑ Яратта буҙа ҡойоу мәктәбе эшләй. «Һаҡмар» гәзите, 2013, 19 июнь (Тикшерелгән 21 март 2016)


text:
Уҡытыусы менән бәхәсләшергә сәбәп юҡ: Гөлдәр Арыҫланғәле ҡыҙын ысын мәғәнәһендә әкиәт белгесе тиергә мөмкин, сөнки ул ике тиҫтә йылға яҡын мәктәптең “Бөҙрәкәй” балалар театрына етәкселек итә, уның ойоштороусыһы һәм режиссеры ла.
Уҡытыусы менән бәхәсләшергә сәбәп юҡ: Гөлдәр Арыҫланғәле ҡыҙын ысын мәғәнәһендә әкиәт белгесе тиергә мөмкин, сөнки ул ике тиҫтә йылға яҡын мәктәптең “Бөҙрәкәй” балалар театрына етәкселек итә, уның ойоштороусыһы һәм режиссеры ла.
Көҙгө айҙарҙа умарта күстәрен ҡышҡылыҡҡа әҙерләп ҡуйыу мөһим. “Умартағыҙ ҡышҡа әҙерме?” тигән мәҡәләлә (гәзиттең 2012 йыл, 21 ноябрь һаны) кәрәкле кәңәштәр бирелгәйне. Шуға өҫтәп, тағы яҙырға булдыҡ.
Ҡышҡылыҡҡа умартаны һуңғы тапҡыр йыйыу бал ҡорто ғаиләһенең аҙаҡҡы балалары сығып бөтөүенә тура килә. Сентябрҙә тыуған үрсем яҡшы ҡышлай.
Илдә үҙгәртеп ҡороуҙар башланғас, күпселек артабан нисек йәшәргә белмәй аптырап ҡалды. Эйе, беҙ башҡаса тормошҡа күнеккәйнек. Эшһеҙ ҡалыу ҡурҡынысы берәүгә лә янаманы, киреһенсә, һәлкәүҙәрҙе, “йәшел йылан” менән дуҫ булғандарҙы ғына түгел, рәшәткә артынан сыҡҡандарҙы ла йәһәтләп йәмғиәткә файҙалы йүнәлешкә бороу яйын ҡайғырттылар. Бығаса беҙ өйрәнгән системаның ҡапыл килеп тарҡалыуы өр-яңы проблемалар тыуҙырҙы. Сәнәғәт предприятиелары, хужалыҡтар тарҡалды, кешеләр эшһеҙ ҡалды. Хатта хеҙмәтең өсөн түләмәй ҙә башланылар.
Әммә яңы шарттарҙа яңыса йәшәргә өйрәнергә кәрәк ине. Һәр кем көрсөктән сығыу юлын үҙенсә эҙләне.
Мәңге һағындырыр әле...
Хәлегеҙҙән килһә, байлығығыҙ, сәләмәтлегегеҙ булһа, юл имен торһа, ғүмерегеҙҙә бер мәртәбә хаж ҡылыу һеҙҙең өсөн фарыз.
«Ҡөрьән Кәрим»дән.
Аллаһы Тәғәләгә ғибәҙәт ҡылыу йорто, белеүебеҙсә, беренсе булып Мәккә ерендә ҡуйыла. Ул Әҙәм ғәләйһис-сәләм ваҡытында уҡ ҡорола. Әҙәм менән Һауа унда ғибәҙәт ҡыла. Риүәйәттәргә ҡарағанда, тәүге пәйғәмбәр Ер йөҙөндә 1000 йыл ғүмер кисерә. Балалары, ейәндәре күбәйеп китә.
Беҙ икәүләп йорт-ихатала төрлө эш башҡарабыҙ. Ҡышҡы оҙон төндәрҙә унан шәл, ойоҡбаш бәйләргә өйрәнәм. Йоҡларға ятҡанда өләсәйемдең әкиәттәрен тыңлайым, бигерәк тә бала сағындағы ваҡиғаларҙы һөйләгәне оҡшай. Иртәнсәк мин һөт айыртҡыстың талғын ғына тауышына уянам, шуға ҡушылып өләсәйемдең дә көйләгәнен ишетәм. Ул һәр көнөн шулай йырлап башлай. Ҡәҙерлебеҙ бер ваҡытта ла тормошҡа зарланмай. Ул яңғыҙы өс ҡыҙын тәрбиәләп үҫтереп, оло тормошҡа сығарған. Әле биш ейәнгә өләсәй. Һәр ҡайһыбыҙҙы ярата, беҙ ҙә уны ҡайғыртмаҫҡа тырышабыҙ.
Ә инде һуңынан, һаулығы насарая башлау сәбәпле Мораҡҡа йәшәргә килгәс, бер йортта ун йылға яҡын күрше булдыҡ. Һөйләшеп ултырғылай инек. Бик ирәбе кеше ине. Ағай 86-сы йәшендә баҡыйлыҡҡа күсте. Хәҙер уның менән бер осорҙа эшләгәндәр, яҡындан белгәндәр бик аҙ ҡалып бара.
Ут-һыу кисеп, тыуған тупрағына яу ғәрәсәтенән иҫән-һау ҡайтҡан Советтар Союзы Геройы Суфыйғәли Хажи улы Суфиянов тураһында һүҙ бара. Әйткәндәй, районыбыҙҙа бындай юғары наградаға лайыҡ булғандар араһынан ошо бәхет уға ғына тәтегән.
Байтаҡ йылдар үткәс, ул әсәһе тураһында ошондай шиғыр яҙасаҡ:
Ике толом итеп үргән
Әсәйем оҙон сәсен.
Ғалим Рафаэль Аҙнағолов әйткәнсә, Сәлимйән Бәҙретдиновтың һәр йыйынтығы энциклопедияға торошло. Ул яҙыусы, тарихсы, фольклорсы, этномәҙәниәт, халыҡ, ил-йорт яҙмышы белгесе генә түгел, кеше тәбиғәтен бар асылында аңлаған һәләтле психолог та, геройҙарының уй-кисерештәрен образлы телмәр өлгөләре менән уҡыусыға еткерә белеүсе, тел зиннәтен һаҡлаусы әҙип тә.
Идаралыҡтың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге продукция Ырымбур заводында зарарлы сүп үләндәре орлоғон юҡ итеүсе технология буйынса эшкәртеләсәк. Был эш “Россельхознадзор”ҙың Ырымбур өлкәһендәге идаралығы менән берлектә тормошҡа ашырыла. Башҡортостанда амброзия Әлшәй, Бүздәк, Благовар, Бишбүләк, Ейәнсура, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Миәкә, Мәләүез һәм Хәйбулла райондарында осрай.


text:
Белорет районының агросәнәғәт комплексы яңы кадрҙар менән тулылана
Көн элгәре Белорет районы хакимиәтендә аграр белем алып ауылға ҡайтҡан йәштәргә дәүләт ярҙамы күрһәтеүгә сертификаттар һәм дипломдар тапшырыу тантанаһы үтте.
Быйыл 17 студент Башҡорт дәүләт аграр университетын бюджет нигеҙендә тамамлаған, шул иҫәптән маҡсатлы йүнәлеш менән ете кеше. Ауылда эшләүҙең бар ыңғай һәм кире яҡтарын яҡшы белһәләр ҙә, һөнәрҙе йәштәр биш йыл элек үҙҙәре һайлаған. Улар өсөн өҙлөкһөҙ семинарҙар, лекциялар, сессия һәм диплом эштәре артта ҡалған. Хәҙер улар ветеринария, иҡтисад, агрономия, малсылыҡ өлкәһе белгестәре.
Дипломдарҙы район башлығы урынбаҫары Ирина Ручкина тапшырҙы. Уның әйтеүенсә, агрономия, зоотехния, ветеринария, ауыл хужалығы производствоһы механизацияһы белгеслектәре буйынса уҡыу йортон тамамлап, ошо уҡ йылда аграр ойошмаларға эшкә алынған сығарылыш студенттары Башҡортостан Республикаһы аграр комплексының кадрҙар потенциалына дәүләт ярҙамы күрһәтеү программаһы буйынса бюджеттан ай һайын бирелеүсе ете мең һум күләмендәге түләүҙәргә һәм бер тапҡыр бирелеүсе 100 мең һум күләмендәге пособиеға өмөтләнә ала.
Аграр университетты тамамлаусыларға эшһеҙлек янамай. Барыһы ла тиерлек эш урынын һайлап өлгөргән. Күптәре эшкә тыуған хужалыҡтарына ҡайтасаҡ.