text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы һәм Балаҡатай райондарында участка дауаханаларын һаҡлап ҡалыуҙы талап итте Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы һәм Балаҡатай райондарында участка дауаханаларын һаҡлап ҡалыуҙы талап итте
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы һәм Балаҡатай райондарында участка дауаханаларын һаҡлап ҡалыуҙы талап итте Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 12 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың Ҡырмыҫҡалы, Ауырғазы һәм Балаҡатай райондарында үҙәк район дауаханаларының участка бүлексәләрен һаҡлап ҡалыуҙы һәм артабан эшләүен тәьмин итеүҙе талап итте. Был хаҡта «Башинформ» агентлығы хәбәрсеһенә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр. Бынан тыш, Рөстәм Хәмитов район үҙәгенән 50 километрҙан ашыу алыҫлыҡта ятҡан ауылдарҙа участка бүлексәләрен һәм шәфҡәт туташы тәрбиәһе дауаханаларын япмаҫҡа ҡушты.
Ошо һорау буйынса ҡәтғи ҡарар райондарҙа йәшәүселәрҙең республика Президентына коллектив мөрәжәғәте нигеҙендә ҡабул ителгән. Район дауаханалары структураларын оптималләштереү сиктәрендә ошо бүлексәләрҙе япҡан осраҡта тиҫтәләрсә кешеләргә, шул иҫәптән Бөйөк Ватан һуғышы һәм хеҙмәт ветерандарына, инвалидтарға алыҫта урынлашҡан район үҙәгенә барырға тура киләсәк. Ә был иһә күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең сифатында, демография күрһәткестәрендә сағылыш табасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бынан алдараҡ Башҡортостан Президенты Бөрйән районы Байназар ауылындағы шәфҡәт туташы тәрбиәһе дауаханаһын һаҡлап ҡалыу тураһында ҡарар ҡабул иткәйне.


c: text/html

text:
Бөтә Рәсәй матбуғатҡа яҙылыу декадаһы башлана Фото: Андрей Старостин
Бөтә Рәсәй матбуғатҡа яҙылыу декадаһы башлана
Бөтә Рәсәй матбуғатҡа яҙылыу декадаһы башлана Фото: Андрей Старостин
Федераль почта элемтәһенең Башҡортостан буйынса идаралығының бөтә бүлексәләрендә 8 октябрҙән 18-нә тиклем Бөтә Рәсәй матбуғатҡа яҙылыу ун көнлөгө үтәсәк, тип хәбәр иттеләр идаралыҡтың матбуғат хеҙмәтенән.
2014 йылдың тәүге яртыһына яҙылыу кампанияһы сиктәрендә Рәсәй Почтаһы гәзит һәм журналдарға ташламалар менән яҙылырға мөмкинлек бирә. Барлыҡ почта бүлексәләрендә льготалы шарттарҙа яҙылып була: бер адресҡа өс һәм унан күберәк баҫмаға яҙылған клиенттарға өйгә килтереп биреү хаҡының 10 проценты күләмендә ташлама ҡаралған. Бынан тыш, Бөтә Рәсәй декадаһы барышында балалар йорттары китапханаларына, ҡарттар йорттарына, ветерандар йорттарына һәм башҡа социаль учреждениеларға ярҙам күрһәтеү йәһәтенән гәзит һәм журналдарға яҙҙырып бүләк итергә була. Рәсәй Почтаһы бүләк итеүселәргә матбуғат баҫмаларына яҙылыу һәм өйгә килтереп биреүгә заказдар ҡабул итеү буйынса хеҙмәтләндереү хаҡының 10 проценты күләмендә өҫтәмә ташлама яһаясаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары һәм секретары һайланды
Фото:
БР Үҙәк һайлау комиссияһы үҙенең сираттағы ултырышында БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары итеп — Наилә Алтынованы, ә секретары итеп Марина Долматованы һайланы. Наилә Алтынова менән Марина Долматованың кандидатураларын БР Үҙәк һайлау комиссияһы ағзалары, хәл иткес тауыш хоҡуғы биреп, бер тауыштан яҡланы.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, хәл иткес тауыш хоҡуғы менән 12 ағза ингән БР Үҙәк һайлау комиссияһы БР Президенты һәм республика парламенты тарафынан ойошторола. Наилә Алтынова БР Үҙәк һайлау комиссияһы ағзаһы итеп — БР Президенты тарафынан, Марина Долматова БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тарафынан тәғәйенләнде.


text:
Республика халҡы «Яңы йондоҙ» йыр конкурсында ҡатнашыусы Лидия Хәйретдинова өсөн тауыш бирә ала
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Яңы йондоҙ» Бөтә Рәсәй йыр конкурсының сайтында тамашасылар һөйөүе призы өсөн бишенсе һайлап алыу туры бара. Башҡортостан халҡы республикабыҙ вәкиле Лидия Хәйретдинова өсөн тауыш бирә ала. Ул Стәрлетамаҡта йәшәй, халыҡ-ара, бөтә Рәсәй фестивалдәре һәм конкурстары лауреаты, Өфө дәүләт авиация техник университеты студенткаһы.
«Яңы йондоҙ» конкурсы «Йондоҙ» телеканалында Рәсәйҙең Оборона министрлығы ярҙамында ойошторолған. Был — илебеҙҙең 85 төбәге ҡатнашҡан тәүге музыкаль бәйге.
Конкурс бер нисә этапта уҙа. Ул үҙенең күләме һәм жанрҙар төрлөлөгө буйынса «Евровидение»ны хәтерләтә. Һәр сығыш алдынан тамашасыларҙы конкурсанттың төбәге менән таныштыралар. Тәүге турҙа ҡатнашыусыларҙы жюри ғына һайлап алды, әммә киләһе этапта тамашасылар ҙа ҡушылды. Тап улар SMS-тауыш биреү юлы менән шоуҙан «төшөп ҡалған» башҡарыусыларҙы «кире ҡайтара» ала. Ярымфиналда һәм финалда барыһын да тамашасылар хәл итә. 13 тауыш биреүҙә еңеүселәр 1 майҙа тамашасылар һөйөүе призы өсөн тауыш биреүҙә ҡатнаша. Бүләк — конкурстан тыш иң ҙур концерт майҙансыҡтарының береһендә суперфиналда сығыш яһау мөмкинлеге.


text:
Ильяс Ғәзизов сатраш буйынса Волга буйы федераль округы беренселегендә тәүге унау исемлегендә
Ульяновскиҙа 6 февралдә юғары уҡыу йорттары араһында сатраш буйынса Волга буйы федераль округының VI асыҡ беренселеге башланды. Унда Өфөнән мастерлыҡҡа кандидат Ильяс Ғәзизов ҡатнаша.
Алтынсы турҙан һуң шәхси иҫәптә сығыш яһаған Өфө студенты дүрт мәрәй менән күптәре ФИДЕ мастеры исемен алған ярышта ҡатнашыусы 43 кеше араһында унынсы урында килә. Шулай ҙа Ильястың ярыштың призеры булырына өмөт бар. Ульяновск дәүләт университетының спорт-һауыҡтырыу комплексында барған беренселек 15 февралдә тамамланасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Ейәнсура районында ферманы ҡыҫҡа сроктарҙа төҙөп бөтөүҙе талап итте
Ейәнсура районы буйлап эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Яңы Себенле ауылында төҙөлөп ятҡан һөтсөлөк-тауар фермаһында булды. 1280 һыйырға иҫәпләнгән был комплекс төҙөлөп бөтмәгән объект булараҡ иҫәпләнә. Ул 2008 йылдың көҙөндә төҙөлә башлаған, әммә килеп сыҡҡан финанс мәсьәләләр арҡаһында төҙөлөш туҡтатылған. Бөгөнгө көнгә комплексҡа 356 миллион һум һалынған. Уны төҙөп бөтөү өсөн дөйөм алғанда – 126 миллион һум самаһы, беренсе сиратын тамамлау өсөн 31 миллион кәрәк буласаҡ. Икенсе сират 480 башҡа иҫәпләнгән һыйыр аҙбарын, һуйыу цехын, ветеринария пунктын, мал аҙығын һаҡлау урынын төҙөүҙе күҙ уңында тота. Һөтсөлөк-тауар ферма төҙөлөшөн бер өҙлөкһөҙ финанслағанда, уны 2012 йылға тамамлау күҙаллана. Шулай уҡ бында тоҡомло мал һатып алыу планлаштырыла.
— Комлексты ҡыҫҡа сроктарҙа төҙөп бөтөргә һәм сафҡа индерергә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бының өсөн средстволар табырбыҙ. Объект 99 процентҡа әҙер, шуға күрә уны төҙөп бөтмәһәк — ғәфү ителмәйәсәк. 2012 йылда – икенсе сиратын төҙөп бөтөү, ә 2013 йылда проект ҡеүәтенә сығыу зарур. Бер юлы продукцияны эшкәртеү һәм һатыу хаҡында уйларға кәрәк.


text:
Фото:
Стәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығы итеп контракт буйынса Раэль Рәхмәтуллин тәғәйенләнде
Фото:
Стәрлетамаҡ районы муниципаль районы Советының 2012 йылдың 20 авгусындағы ҡарарына ярашлы, Стәрлетамаҡ районы муниципаль районы хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Раэль Рәхмәтуллин тәғәйенләнде.
Раэль Әҙһәм улы Рәхмәтуллин 1967 йылда Стәрлетамаҡ районының Бүреҡаҙған ауылында тыуған. Башҡорт ауыл хужалығы институтын, Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлай.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1982 йылда Стәрлетамаҡ районының «Осҡон» колхозында башлай.
1992-1993 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районының «Мир» совхозы баш бухгалтеры урынбаҫары.
1993-1998 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районы буйынса һалым инспекцияһының баш һалым инспекторы.
1998-1999 йылдарҙа — «Право» акционерҙар йәмғиәте директорының иҡтисад буйынса урынбаҫары, «Дисконт» күсемһеҙ милек агентлығы директоры урынбаҫары.
1999-2005 йылдарҙа – Стәрлетамаҡ районының Милек менән идара итеү комитеты рәйесе.
2006-2010 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһы Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығының Стәрлетамаҡ районы буйынса Милек менән идара итеү комитеты рәйесе.
2011 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем – Стәрлетамаҡ районы хакимиәте башлығының ер һәм мөлкәт сәйәсәте буйынса урынбаҫары.


text:
Башҡортостан буйынса эске эштәр министры итеп Михаил Закомалдин тәғәйенләнде
29 июлдә Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев эске эштәр органдары системаһында кадрҙар тәғәйенләү буйынса бер нисә үҙгәреш индерҙе. 2011 йылдың 7 февралендәге «Полиция тураһында» 3-ФЗ һанлы Федераль законға ярашлы, дәүләт башлығы полиция генерал-майоры Михаил Закомалдинды, элекке вазифаһынан бушатып, Башҡортостан Республикаһы буйынса эске эштәр министры итеп тәғәйенләргә ҡарар итте, тип хәбәр итә kremlin.ru порталы.
Михаил Иван улы Закомалдин 1965 йылдың 5 сентябрендә Ҡурған өлкәһендә тыуған. Эске эштәр органдарында хеҙмәтен 1982 йылда СССР Эске эштәр министрлығының Омскиҙағы юғары милиция мәктәбе уҡыусыһы булып башлай. Уҡыуҙы тамамлағас, Ҡурған Совет районының Эске эштәр бүлеге енәйәтте тикшереү бүлегенең оператив вәкиле вазифаһына тәғәйенләнә. Уның артабанғы хеҙмәт эшмәкәрлеге криминаль милиция менән бәйле.
2007 йылдың 30 авгусынан министрҙың беренсе урынбаҫары, Кареля Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының криминаль милиция начальнигы вазифаларын биләгән, май айында эске эштәр министры итеп тәғәйенләнгән.


text:
Фото:
Өфөнөң Черниковка биҫтәһендә яңы торлаҡ йорттар ҡалҡасаҡ
Фото:
«2007-2015 йылдарға иҫәпләнгән төҙөлөп бөткән территориялар үҫеше» муниципаль адреслы программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә Өфөнөң Калинин районындағы Азатлыҡ, Черниковская, Кремль һәм Беренсе май урамдары менән сикләнгән кварталды яңыртыу планлаштырыла. Уның дөйөм майҙаны 0,9 гектар тәшкил итә. Планлаштырыу проекты Октябрҙең 50 йыллығы һәм Черниковская урамдарындағы ике ҡатлы йорттарҙы һүтеүҙе, булған объекттарҙы реконструкциялауҙы һәм яңы торлаҡ йорттар төҙөүҙе күҙаллай.
Калинин районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, тәү сиратта Беренсе май урамындағы 71-се һанлы йорт алдында 16 ҡатлы торлаҡ йорт күтәреү планлаштырыла, уның беренсе ҡатында балалар поликлиникаһы урынлашасаҡ.
Уны «Маштехресурсы» төбәк-ара сауҙа-сәнәғәт компанияһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөйәсәк. Ҡайтанан төҙөлөүсе кварталда йәшәүсе граждандарҙың ял ваҡытын уңайлаштырыу маҡсатында, төҙөлөш территорияһына эләккән балалар майҙансығы урынына предприятие күрше урынлашҡан Беренсе май урамындағы 69-сы һанлы йорт ихатаһында яңы уйын майҙансығы булдырҙы, шулай уҡ футбол һәм баскетбол уйындары өсөн майҙансыҡтар йыһазландырҙы. Хәрәкәтле уйындар майҙансығына хәүефһеҙлек маҡсатында ҡом түшәлгән. Бында урынлаштырылған бөтә ҡорамалдар ҙа сертификатланған һәм заман стандарттарына яуап бирә.
Майҙансыҡ шунда уҡ балаларҙа ҙур һорау менән файҙалана башлаған.


text:
Фото:
Республикала һалым хеҙмәте һәм Эске эштәр министрлығы хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы
Фото:
Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы менән БР буйынса Эске эштәр министрлығы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө. Документҡа 7 ноябрҙә Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы етәксеһе Марат Вәхитов һәм БР буйынса эске эштәр министры Михаил Закомалдин ҡул ҡуйҙы. Осрашыу «Һалым органдарының эске эштәр органдары менән үҙ-ара килешеп эш итеү һөҙөмтәлелеген арттырыу» темаһына берлектәге семинар-кәңәшмә сиктәрендә ойошторолдо.
— Хеҙмәттәшлек тураһында килешеү берлектә эшмәкәрлек алып барыу механизмдарын билдәләй һәм ул хеҙмәттәшлек итеүҙең барлыҡ йүнәлештәрен, шул иҫәптән процессуаль эшмәкәрлекте, берлектә саралар үткәреү тәртибен, килешеп эш итеүҙең сифатына контроллек итеүҙе көйләү маҡсатында төҙөлдө, — тип хәбәр иттеләр һалым ведомствоһының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Андрей Строкин: "Башҡортостан –паралимпия хәрәкәте лидеры"
— Башҡортостан Республикаһы – паралимпия хәрәкәтен пропагандалау һәм үҫтереүҙә алдынғы төбәк, быны беҙҙең илдәге бар белгестәр ҙә билдәләй,— тине бөгөн Башҡортостан Республикаһы Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышындағы сығышында Рәсәй Паралимпия комитетының вице-президенты Андрей Строкин.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, планетаның һәр төрлө паралимпия ярыштарында, шул иҫәптән Паралипиадаларҙа сығыш яһап, Андрей Строкин йөҙөүҙәге ҡаҙаныштарын Башҡортостан һәм ватан спорты тарихына «алтын» хәрефтәр менән яҙҙы.
Андрей Строкин Башҡортостан паралимпиясыларына ярҙам иткәндәре һәм әҙерләгәндәре өсөн республика етәкселегенә, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығына, шулай уҡ коллегияла ҡатнашҡан директорҙары Евгений Емельянов йөҙөндә БР Юғары спорт оҫталығы әҙерлеге үҙәгенә рәхмәтен белдерҙе.
Әлеге паралимпия миҙгелендә, вице-президенттың билдәләүенсә, Башҡортостан паралимпиясылары донъя кимәлендәге ике ярышта ҙур уңышҡа өлгәште – был Яңы Зеландияла үткән еңел атлетика буйынса планета чемпионаты, саңғы уҙыштары һәм биатлон буйынса донъя Кубогы этаптары.
— Өфөлә Паралимпия Үҙәге асырға тәҡдим итеүҙәре – республикабыҙҙың ҡаҙаныштарын таныу ул, — тип йомғаҡ яһаны Андрей Александрович.
Ултырышта айырым функционерҙарға һәм спортсыларға паралимпия хәрәкәте үҫешенә тос өлөш индергәне өсөн наградалар тапшырылды, улар араһында күп тапҡыр Паралимпия уйындары чемпионы Ирек Зарипов та бар. Иреккә Рәсәйҙең «Адаптив спортта йыл спортсыһы» призы тапшырылды.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Әсә һәм бала» перинаталь үҙәгенә нигеҙ ташы һалыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Әсә һәм бала» перинаталь үҙәгенә нигеҙ ташы һалыу тантанаһында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Әсә һәм бала» перинаталь үҙәгенә нигеҙ ташы һалыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Өфөлә «Әсә һәм бала» перинаталь үҙәгенә нигеҙ ташы һалыу тантанаһы үтте. Сарала Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
— Эш аҙнаһын мөһим ваҡиғанан башлайбыҙ – яңы заманса клиникаға нигеҙ ташы һалабыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙҙә тыуым артыуы күҙәтелә. Үткән йылда Башҡортостанда 60 меңгә яҡын сабый тыуған. Бөгөн беҙ республикала демографик күрһәткестәрҙе яҡшыртыу өҫтөндә эшләйбеҙ. Был властың төп маҡсаты булып тора. Һәм, әлбиттә, Өфөлә бындай заманса клиника асыу – бик ҡыуаныслы ваҡиға.
Яңы учреждение Октябрь районында, 21-се ҡала клиник дауаханаһы янында төҙөләсәк. Был ер участкаһы ҡала властары менән осраҡлы ғына һайланмаған. Бер нисә йыл элек бында перинаталь үҙәк төҙөү планлаштырылған булған, әммә аҡса булмау сәбәпле проект тормошҡа ашырылмаған. Яңы медицина үҙәге төҙөлөшөн Башҡортостан баш ҡалаһында 2015 йылға тамамлау планлаштырыла.
«Әсә һәм бала» компаниялар төркөмөнөң Директорҙар советы рәйесе Марк Курцер хәбәр итеүенсә, 95 урынға иҫәпләнгән перинаталь үҙәктә бала табыу йорто, гинекология бүлеге, ҡатын-ҡыҙҙар өсөн консультация биреү поликлиникаһы, балалар поликлиникаһы, ашығыс медицина ярҙамы хеҙмәте һәм башҡа бүлексәләр урынлашасаҡ. Үҙәктең дөйөм майҙаны 32 мең квадрат метр тәшкил итәсәк.
Әлеге проектҡа клиникалар селтәре менән идара итеүсе MD Medical Group (MDMG) компанияһы өс миллиард һумдан ашыу аҡса һалырға планлаштыра.
Яңы медицина учреждениеһында 1200 эш урыны булдырыласаҡ. Мәскәү белгестәренән тыш, бында Башҡорт дәүләт медицина университетын тамамлаусылар ҙа йәлеп ителәсәк. Үҙәктә йылына 15 мең кешегә квалификациялы стационар медицина ярҙамы күрһәтеү ҡарала.
«Әсә һәм бала» селтәренең бындай үҙәктәре әлеге ваҡытта Рәсәйҙең ике ҡалаһында ғына бар. Киләсәктә уларҙы Екатеринбург һәм Түбәнге Новгород ҡалаларында асыу планлаштырыла.


text:
2013 йылда Башҡортостанда тулайым төбәк продукты 1 трлн 163,3 млрд һум тәшкил итте Фото: Лариса Ветлугина коллажы
2013 йылда Башҡортостанда тулайым төбәк продукты 1 трлн 163,3 млрд һум тәшкил итте
2013 йылда Башҡортостанда тулайым төбәк продукты 1 трлн 163,3 млрд һум тәшкил итте Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Башҡортостандың тулайым төбәк продукты 2013 йыл йомғаҡтары буйынса 1 трлн 163,3 млрд һум тәшкил итте, ул 2012 йыл күрһәткестәренән 3,1 процентҡа күберәк. Был хаҡта республика Хөкүмәте ултырышында БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин хәбәр итте.
— Иҡтисади үҫештең төп индикаторы – Башҡортостан Республикаһының тулайым төбәк продукты — 2013 йылда бер йылдан алданыраҡ 5,1 процентҡа ҡаршы 3,1 процентҡа артты. Тулайым төбәк продукты үҫеше 2013 йылға 3,63 процент сиктәрендә күҙалланды, ағымдағы баһа менән айырма 0,5 процент пункты тәшкил итте, – тине вице-премьер.
Тулайым эске продукты Рәсәй Федерацияһында 1,3 процент тәшкил итте.
Евгений Маврин әйтеүенсә, тулайым төбәк продукты үҫеше һаҡланып килгән сәнәғәт секторы динамикаһында, эскпортҡа сығарылған тауарҙар һәм инвестиция әүҙемлегендә нигеҙләнде. «Тауарҙар һәм хеҙмәттәр менән ҡулланыу күләмендә артыу сағылған, эске ҡулланыу ихтыяжы» һәм ауыл хужалығында производствоның үҫеш темптарын яңыртыу шулай уҡ ыңғай тәьҫир итте.
Республика Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов билдәләүенсә, Башҡортостан Президентының БР Дәүләт Йыйылышында Мөрөжөғәтнамәһендә билдәләнгән, тулайым төбәк продукты үҫеше буйынса республиканың социаль ориентиры — 2016 йылға 1,5 триллион һум сиктәрендә. Үҫеш «тәү сиратта эске резервтарҙы мобилизациялау, идара итеү системаһын яңынан көйләү, иҡтисад структураһын оптималләштереү һәм хеҙмәт етештереүсәнлеген арттырыу иҫәбенә» тәьмин ителергә тейеш.


text:
Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы: рус теленән БДИ-да тәртип боҙоуҙар булманы Фото: Олег Яровиков
Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы: рус теленән БДИ-да тәртип боҙоуҙар булманы
Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы: рус теленән БДИ-да тәртип боҙоуҙар булманы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда рус теленән Берҙәм дәүләт имтиханы штат режимында үтте, тәртип боҙоуҙар булманы.
«Бер ниндәй ҙә иҫкәрмәләр, имтихандан сығарып ебәреүҙәр теркәлмәне», — тип билдәләне Башҡортостан буйынса Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы начальнигы Альмира Ғәниева.
Быйыл ведомствола Берҙәм дәүләт имтиханы барышы тураһында мәғлүмәттәр туплаусы Ситуация үҙәге асылған. Үҙәктә имтихан тапшырыу пункттарында һәм Республика мәғлүмәт эшкәртеү үҙәгендә ҡуйылған видеокүҙәтеү системалары ярҙамында махсус портал аша реаль ваҡыт режимында Берҙәм дәүләт имтиханына мониторинг ойошторолған. Шулай итеп, Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханы барышы тураһында бөтә мәғлүмәттәр Ситуация үҙәгенә килә.
Быйыл республикала 21 мең самаһы ун беренсе класс уҡыусыһы БДИ тапшыра.


text:
Бер аҙнала 708 кеше талпандан тешләнгән
Уҙған аҙнала республиканың 708 кешеһе талпандан зыян күргән. Роспотребнадзор мәғлүмәттәренә ярашлы, йыл башынан алып республиканың дауалау-профилактика учреждениеларына талпандан тешләнгән 15598 граждан мөрәжәғәт иткән. Былтыр был датаға ҡарата улар ике меңгә аҙыраҡ булған. Мөрәжәғәт иткәндәрҙең 24 проценты, шул иҫәптән балаларҙың 63,6 проценты иммуноглобулин профилактикаһын алған.
1 апрелдән эпидемиологтар 6734 хәүефле бөжәкте тикшергән, шуларҙың 489-ы талпан энцефалиты вирусы менән зарарланған булған (7,3%).
Вируслы энцефалит менән ауырыусылар иҫәбе артмаған. Бөрйән, Учалы райондарында һәм Өфөлә йәмғеһе биш ауырыу осрағы теркәлгән.


text:
Рөстәм Хәмитов велоуҙышта ҡатнашыусылар колоннаһын етәкләнеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов велоуҙышта ҡатнашыусылар колоннаһын етәкләне
Рөстәм Хәмитов велоуҙышта ҡатнашыусылар колоннаһын етәкләнеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
22 майҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара велосипедсылар көнөнә арналған «1000 велосипедсы көнө» асыҡ ҡала фестивалендә ҡатнашты. Республика етәксеһе велоуҙышта ҡатнашыусылар менән бергә Ленин исемендәге майҙандан Конгресс-холға тиклем велосипедта үтте.
Юлдың оҙонлоғо 10 саҡрым тәшкил итте, трассаны үтеү ваҡыты — бер сәғәт самаһы. Өфөлә алтынсы тапҡыр ойошторолған спорт байрамында 11,5 мең кеше ҡатнашты. Фестивалдә Рөстәм Хәмитов велосипедсылар хәрәкәтенең әүҙем ағзалары менән ҡаланың велосипед инфраструктураһын үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе. Республика Башлығы барыһын да спорт менән әүҙем шөғөлләнергә саҡырҙы.
«Ысынында иһә барыһын да велосипед спорты менән шөғөлләнергә саҡырам. Бөгөн меңдәрсә йәш кешенең велосипедта йөрөүе — шатлыҡлы күренеш. Өлкән быуынға ла кәңәш итәм. Оялырға ярамай. Урамға сығып йүгерергә, зарядка яһарға, саңғыла шыуырға, велосипедта йөрөргә кәрәк. Спорт һәм физик культураға бәйле бөтә нәмә лә һәйбәт», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
«1000 велосипедсы көнө» фестивале Өфөлә тәүге тапҡыр 2011 йылдың майында уҙғарылды. Сарала баш ҡаланан һәм яҡын-тирәләге райондарҙан меңдәрсә кеше ҡатнашты. 2012 йылда уларҙың һаны 2 меңгә, 2013 йылда – 3,5, 2014 йылда – 5,5, 2015 йылда 8 меңгә етте.
Фестиваль республиканан да ситтә яҡшы билдәле. Унда илдең төрлө ҡалаларынан туристар һәм делегациялар ҡатнаша. Сараның төп маҡсаты – халыҡты сәләмәт ялға йәлеп итеү өсөн Башҡортостанда велосипедсылар хәрәкәтен үҫтереү. Велоуҙышта теләгән һәр кем ҡатнаша ала.


text:
Искәндәр Зөлҡәрнәй
Искәндәр Зөлҡәрнәй (грек. MέYaς AλέEavδpoς[1], шулай уҡ Александр III, Бөйөк Александр, мосолман илдәрендә Искәндәр Зөлҡәрнәй[сн 1] (Ҡушмөгөҙлө Искәндәр) исеме аҫтында билдәле, — беҙҙең эраға тиклемге 336—324 йылдарҙағы Македонияның хакимы. Ул тарихҡа иң уңышлы хәрби етәксе булараҡ билдәле — ул бер яуҙа ла еңелмәгән. Ғүмеренең аҙағына ул Боронғо Грецияға билдәле донъяның күпселек өлөшөн үҙенә буйһондора[2].
Уның баҫып алыу сәйәсәте быуаттарға һуҙылған Грек колонизацияһының һәм Грек мәҙәниәтенең йоғонтоһо йыраҡ илдәрҙә көсәйеүенең, шулай уҡ Эллинистик дәүерҙең башланғысы булып тора. Искәндәр үҙе иһә тарихта һәм Грек һәм башҡа мәҙәниәт мифтарында йәшәй.
Йөкмәткеһе
Тәүге йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Искәндәр Македонияның баш ҡалаһы Пеллала б. э. т. 356 йылдың 21 июлендә тыуа[3]. Уның атаһы — Македонияның хакимы Филипп II, әсәһе — Филипптың дүртенсе ҡатыны, Эпир принцессаһы Олимпиада. Әсәһе яғынан ул Пиррҙың ике туғаны — был уға атаһы яғынан да, әсәһе яғынан да хәрби һәләттәр күсеүенә асыҡ миҫал. Плутарх әйтеүенсә, уның атаһы Каран аша Геракл нәҫеленән, ә әсәһе Неоптолем һәм Ахиллес аша Эак нәҫеленән булып сыға.
Бала сағында Искәндәрҙе әсәһе Олимпиаданың туғаны Леонидас уҡыта. Леонидас Искәндәрҙе үҙен үҙе яратҡан ахмаҡ тип уйлай, шуға ла уны бөтөнләй яратмай. Төрлө фараздар буйынса, Искәндәр күп күләмдә хуш еҫле матдәләрҙе утҡа ташлай, бының өсөн Леонидас уны ҡаты шелтәләй һәм хуш еҫле тауарҙарға бай илде баҫып алғас, йәне теләгәнсә сарыф итә аласағын әйтә. Йылдар үткәс, Искәндәр Газаны — Фарсы империяһының хуш еҫле тауарҙар үткән сауҙа юлын баҫып ала, бынан ул Леонидасҡа яуап итеп 15 тонна мирра ҡайтара. Аристотель иһә Искәндәрҙең уҡытыусыһы булараҡ уның үҫешеүендә иң мөһим ролде уйнай, ул Искәндәргә риторика һәм әҙәбиәт буйынса тулы белем бирә. Искәндәрҙә фәнгә, медицинаға һәм фәлсәфәгә ҡыҙыҡһыныу уята. Аристотель уға Илиаданың күсермәһен бирә, уны Искәндәр һәр ваҡыт үҙе менән йөрөтә һәм йыш ҡына уҡыр була[4].
Искәндәрҙең ун йәшлек сағында, Филиппҡа ҡара ат килтерәләр. Был ҡырағай атты берәү ҙә менә алмай. Искәндәр аттың үҙ күләгәһенән ҡурҡыуын аңлап ҡала, атты ҡояшҡа ҡаршы әйләндерә һәм атҡа менә. Быны күргәс, атаһы һәм башҡалар таң ҡала, Искәндәр әйләнеп килеп аттан төшкәс, Филипп уны үбеп ала һәм: «Улым, үҙеңә тиң мәмләкәт тап, Македонияла һиңә урын юҡ», — ти. Был һүҙҙәр, бәлки ғорурлыҡ менән бер рәттән ҡурҡыуҙан да әйтелгәндер, сөнки Филипп II Македония хакимдары һәм уларҙың күпкә ынтылған улдары менән нимә булыуы тураһында бик яҡшы белә.
Атын ул Буцефал тип атай. Буцефал егерме йыл дауамында уның юлдашы һәм иң яҡын дуҫы була. Аты, Плутарх әйтеүенсә, ҡартайып, бүтән фараздар буйынса, Һиндостанда барған һуғышта алған яраларҙан үлә. Искәндәр уның үлеменән һуң ике ҡаланы Буцефала тип атай.
Македонияның күтәрелеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б.э.т. 340 йылда, Филипп Византияға ҡаршы һөжүмде етәкләгәс, Искәндәр 16 йәшлек сағында Македонияның хакимы булып ҡала. Б.э.т. 339 йылда Филипп бишенсе мәртәбә Клеопатраға өйләнә. Искәндәрҙең әсәһе Олимпия Эпирҙан (Грек утрауының көнсығыш өлөшөндә, ул Македонияға кермәй), ә Клеопатра Македонияның үҙенән була, был Искәндәрҙең тәхеткә хоҡуғын бәхәсле итә. Төрлө фараздар буйынса, туй мәжлесе ваҡытында кәләштең ағаһы Аттал үҙенең Македония тәхетенә хоҡуҡ алыуы хөрмәтенә тост тәҡдим итә. Искәндәр уға үҙенең бокалын елләй һәм: «Мин кем улайһа, никахтан тыш тыуғанмы?» — тип ҡысҡыра. Искәндәрҙең байтаҡҡа иҫергән атаһы ҡылысын сығарып Искәндәргә табан бара башлай, әммә ҡолай. Искәндәр шунда: «Был кеше Грециянан алып Азияға тиклемге ерҙәрҙе баҫып алырға ниәтләй, әммә бер өҫтәлдән икенсеһенә барып етә алмай», — ти. Искәндәр һәм уның әсәһе асыуынан Македониянан китә, ә уның һеңлеһе Клеопатра тороп ҡала.
Филипп улы менән яраша һәм Искәндәр кире ҡайта, Олимпиада иһә Эпирҙа ҡала. Б.э.т 338 йылда Искәндәр атаһына Афина һәм Фива ҡала-дәүләттәренә ҡаршы хәл иткес Хероней яуында ярҙам итә. Грек ҡала-дәүләттәре биш айға Македония хакимлығы аҫтында ҡала, һуңынан Коринф лигаһы булдырыла.
Б.э.т. 336 йылда Филипптың үлеменән һуң Искәндәр Македонияның яңы хакимы тип иғлан ителә. Яңы хаким тәхеткә ултырыу менән, Афина һәм Фива һымаҡ ҡала-дәүләттәр үҙаллылыҡ алыу мөмкинлегенә өмөт итә. Бигерәк тә Фива Искәндәргә ҡаршы әүҙем күтәрелә, әммә Искәндәр уның ҡапҡаһы төбөндә пәйҙә булғас, бер һүҙһеҙ буйһона. Коринф йыйылышында гректар Искәндәрҙе Фарсы империяһына ҡаршы яуҙа етәксе итеп һайлай.
Б.э.т. 335 йылда Искәндәр Македонияның төньяҡ сиген нығытыр өсөн фракия һәм иллирия ҡәбиләләренә ҡаршы ҡуҙғала. Уның уңышлы хәрәкәте ваҡытында Афина, Фива һәм бүтән ҡалалалар тағы баш күтәрә. Искәндәр тиҙ арала килеп етә, башҡа ҡалалар икеләнгән арала, Фива ҡаршылашыуын дауам итә. Һөҙөмтәлә Фива ҙур ҡан ҡойош менән буйһондорола, ә уның халҡы ҡоллоҡҡа һатыла.
Баҫып алыу осоро[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фарсы империяһының ҡолауы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Искәндәрҙең ғәскәре — Македония һәм төрлө грек ҡала-дәүләттәренән 42 000 яугир Геллеспонт аша сыға. Граник яуында Искәндәрҙең Фарсы империяһының ғәскәрен еңгәндән һуң, Кесе Азияның күп ҡалалары ҡаршылыҡһыҙ бирелә, Галикарнас ҡалаһы оҙаҡ һәм ныҡышмалы ҡаршылаша, әммә бер нисә ҡаты һөжүмдән һуң ул да еңелә. Артабан ул юлында осраған бөтә ҡалаларҙа хакимлығын ойоштороп, Ликия тауҙарына һәм Памфилия тигеҙлектәренә юллана.
Б.э.т. 333 йылда Искәндәрҙең ғәскәре Кикилия аша үтеп, Фарсы иленең Дарий III етәкселегендәге төп ғәскәре менән бәрелештә уны еңә. Дарий үҙе, ғаиләһе менән мөлкәтен ҡалдырып, яуҙы ташлай. Һуңынан ул Искәндәргә ғаиләһе өсөн байтаҡ ерҙәр тәкдим итә, ләкин Искәндәр, Фарсы империяһының яңы хакимы булараҡ, ул ерҙең хужаһы кем икәнен үҙе хәл итәсәген белдерә. Артабан ул Урта диңгеҙ буйындағы ҡалаларға һөжүм итә һәм Тир, Газа ҡалаларын ала.
Б.э.т. 332—331 йылдарҙа Искәндәрҙе Мысырҙа азат итеүсе тип ҡабул итәләр һәм Мысыр руханиҙары уны Зевс улы тип иғлан итә. Искәндәр Мысырҙа Александрия ҡалаһына нигеҙ һала, был ҡала ул үлгәндән һуң Птолемей династияһының баш ҡалаһы булараҡ үҫеш ала. Мысырҙан һуң Искәндәр көнсығышҡа — Ассирияға табан юллана һәм Гавгамел яуында Дарий етәкселегендәге фарсы ғәскәрен тармар итә. Дарий тағы ла ҡаса, Искәндәр уны Эрбилгә ҡәҙәр ҡыуалап бара. Артабан Искәндәр Вавилонға, унан Сузаға табан юллана. Б.э.т. 330 йылда Искәндәрҙең ғәскәре Фарсы империяһының баш ҡалаһы Персеполде баҫып ала. Ҡала талана, ә һуңынан яндырыла.
Артабан Искәндәр Дарийҙы тағы ла эҙәрлекләй башлай. Дарий Бесс тарафынан үлтерелә, Бесс үҙен Фарсы иленең яңы хакимы Артаксеркс тип иғлан итә һәм Искәндәргә ҡаршы көрәш башлай. Өс йыл дауамында Искәндәр Бесс һәм уның яҡлылары менән яу алып бара, шул арала ул Герат һәм Сәмәрҡәнд ҡалаларын баҫып ала, Бер нисә Александрия ҡалаларына, шул иҫәптән хәҙерге Кандагар (Афғанстанда), Худжант (Тажикстанда) ҡалаларына нигеҙ һала. 329 йылда Бессты үҙ кешеләре һата.
Һиндостанға һөжүм[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б. э. т. 326 йылда Искәндәр сатраптар менән бәйләнешен нығытыр өсөн Роксанаға өйләнә. Артабан ул иғтибарын Һиндостанға йүнәлтә[5]. Искәндәр бөтә Гандхара сатраптарының башлыҡтарын уның хакимлығын ҡабул итергә саҡыра. Ҡайһы берҙәр ҡаршылыҡһыҙ ризалашһа ла, Камбоджа ҡәбиләләрелең башлыҡтары уның хакимлығын танырға баш тарта. Искәндәр был ҡәбиләләргә ҡаршы яу аса. Был ҡаты алыштарҙа Искәндәр үҙе лә яралана, ахырҙа урындағы ҡәбиләләр еңелә.
Артабан Искәндәр Һинд йылғаһы аша үтә һәм б.э.т. 326 йылда Панджаб дәүләтенең хакимы Порға ҡаршы яуҙа еңеп сыға[6]. Был яуҙан һуң ул Порҙың батырлығына һоҡланып, уның менән килешеү төҙөй һәм Порҙы үҙ ерҙәренә сатрап итеп билдәләй, бынан тыш, уның биләмәләлен киңәйтә. Бында уның яратҡан аты үлеп ҡала һәм Искәндәр нигеҙ һалған ике ҡалаһына Буцефала исемен бирә.
Пор дәүләтенең көнсығыш яғында, Ганг йылғаһы буйында Нанда династияһы хакимлығы аҫтында ҡеүәтле Магадха дәүләте була. Бөтмәҫ-төкәнмәҫ яуҙарҙан йонсоған Искәндәрҙең ғәскәре, был дәүләттең оло ҡеүәтен ишетеп, артабанғы яуға ҡаршы килә. Шулай итеп, Искәндәрҙең ғәскәре, көнсығышҡа табан бармай, көньяҡҡа юл ала. Юлында ул Малла ҡәбиләләрен осрата. Был ҡәбиләләр Көньяҡ Азияның шул осорҙағы иң һуғышсан ҡәбиләләре була. Искәндәрҙең ғәскәре маллаларға ҡаршы яу аса. Был яу ваҡында Искәндәр үҙе уҡ менән күкрәгенә ҡаты яралана. Искәндәрҙең ғәскәре маллаларҙың ҡәлғәһен алып, был ҡәбиләне аяуһыҙ ҡыра. Һиндостанда ғәскәренең өлөшөн ҡалдырып, Искәндәр Гедрозия сүллеге аша кире Фарсы иленә табан юл ала.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б. э. т 324 йылдың 10—11 июнь төнөндә Искәндәр Вавилондың батшаһы Навуходоносор II-нең һарайында үлә[7]. Уға 33 йәш тулыуға бер айҙан да аҙыраҡ ваҡыт ҡалған була. Уның үлеме сәбәбенә ҡағылышлы төрлө фараздар бар, шул иҫәптән Антипатрҙың улдары тарафынан ағыуланыу, мәжлес ваҡытында хәле насарланыуы, б.э.т 336 йылдан алып ауырыған биҙгәк ауырыуының ҡабатланыуы һ.б[8].
Билдәле булыуынса, марттың 29-нда Искәндәр мәжлес ваҡытында үҙен насар тоя башлай. Уның ауырыуы тураһында хәбәр ғәскәрендә таралып, уны көндән-көн нығыраҡ борсоуға һала. 9 июндә ғәскәр башлыҡтары яугирҙәргә Искәндәрҙе һуңғы тапҡыр тере килеш күрергә мөмкинлек бирә. Искәндәр, һөйшләшергә хәле булмағанлыҡтан, ҡулы менән ишаралар яһау менән генә сикләнә. Бер көндән ул үлә.
Вариҫтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Искәндәрҙең үлеме алдынан ғәскәр башлыҡтары унан вариҫы итеп кемде ҡалдырасағы тураһында һорайҙар. Тулы хоҡуҡлы вариҫтары булмағанлыҡтан (уның улы Искәндәр IV уның үлеменән һуң ғына тыуа, ә икенсе улының әсәһе уның законлы ҡатыны булмай), был һорауға яуап бик мөһим була. Ҡайһы бер фараздар буйынса, Искәндәр «Kratisto» («Иң көслөһө») тип яуап ҡайтара.
Искәндәр «Krater’oi» (Кратер) тип әйткән булыуы ла мөмкин. Ҡайһы бер ғалимдар Искәндәр вариҫы итеп ғәскәр етәкселәренең береһен ҡалдырырға теләүе тураһында раҫлай. Уның Кратер булыуы ла мөмкин, сөнки ул ғәскәрҙең күпселек өлөшө менән етәкселек итә һәм үҙен бик яҡшы башлыҡ итеп күрһәтә. Әммә Кратер был ваҡытта яҡында булмай, ә бүтәндәр «Иң көслөһө» тип ишетеүҙе уңайлыраҡ күрә. Искәндәрҙең нимә тип яуаплауына ҡарамаҫтан, Кратер үлтерелә, ә империяны ғәскәр башлыҡтары бүлгеләй (диадохтар).
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ AλέEavδpoς исеме грек aλέEw («ҡаршы тороу», «ҡалҡан», «һаҡлау») һәм avδpός («кеше») һүҙҙәренән яһалған һәм «кешеләрҙе һаҡлаусы» тигәнде аңлата.
- ↑ С. В. Новиков «Александр Македонский» // Большая историческая энциклопедия — М.: Олма-Пресс, 2003. — Б. 22. — 943 б. — ISBN 9785812301750.
- ↑ Green P. Alexander of Macedon, 356—323 B.C.: A Historical Biography. — Berkeley: University of California Press, 1991. — P. 35
- ↑ Шифман И. Ш. Александр Македонский. — Л.: Наука, 1988. — С. 20
- ↑ Шифман И. Ш. Александр Македонский. — Л.: Наука, 1988. — С. 153
- ↑ Шифман И. Ш. Александр Македонский. — Л.: Наука, 1988. — С. 164—165
- ↑ O’Brien J. M. Alexander the Great: The Invisible Enemy. — London—New York: Routledge, 1992. — P. 214
- ↑ Царства преемников Александра: после битвы при Ипсе, 301 г. до нашей эры (1800-1884). Тәүге сығанаҡтан архивланған 13 август 2013. 27 июль 2013 тикшерелгән.
Өҫтәмә мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ al-Iskander dû-l-Karnayni — r-Rûmiy : Александр «двурогий», в честь его царского головного убора с рогами, см. на монетах
Беренсе сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Арриан Флавий, Поход Александра. — М.: МИФ, 1993
- Квинт Курций Руф, История Александра Македонского. — М.: Издательство МГУ, 1993
- Плутарх, Александр, Сравнительные жизнеописания в двух томах, — М.: Издательство «Наука», 1994
- Диодор Сицилийский, Книга XVII с сайта проекта Perseus
- Юстин, Эпитомы Помпея Трога
Һайланған историграфия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Александрия. Роман об Александре по русской рукописи XV века. Подг. М. Н. Ботвинник, Я. С. Лурье, О. В. Творогов. — М.—Л.: Наука, 1966. — 285 с.
- Бертельс Е. Э. Роман об Александре. — М.—Л.: Изд-во АН СССР, 1948. — 136 с.
- Бойназаров Ф. А. Проблемы традиции и современности: (Образ и личность Александра Македонского) — М.: Наука, 1990. — 272 б. — 3 000 экз.
- Гафуров Б. Г., Цибукидис Д. И. Александр Македонский и Восток. — М.: Главная редакция восточной литературы изд-ва «Наука», 1980. — 456 с.
- Грин П. Александр Македонский: Царь четырех сторон света. — М.: Центрполиграф, 2002. — 299 с.
- Дройзен И. Г. История эллинизма. Т. 1. (любое издание).
- Ковалёв С. И. Александр Македонский. — Л.: Соцэкгиз, 1937. — 137 с.
- Костюхин Е. А. Александр Македонский в литературной и фольклорной традиции. — М.: Главная редакция восточной литературы изд-ва «Наука», 1972. — 190 с.
- Маринович Л. П. Время Александра Македонского // Источниковедение Древней Греции. Эпоха эллинизма. — М.: МГУ, 1982. — С. 22-65
- Маринович Л. П. Греки и Александр Македонский: К проблеме кризиса полиса. — М.: Наука — Восточная литература, 1993. — 288 с.
- Ртвеладзе Э. Александр Македонский в Бактрии и Согдиане. — Ташкент, 2002. — 180 с.
- Фишер-Фабиан С. Александр Великий. Мечта о братстве народов. Смоленск: Русчи, 1994. 416 с.: ил.
- Фор П. Александр Македонский. — М.: Молодая гвардия, 2011. — 445 с.
- Фор П. Повседневная жизнь армии Александра Македонского. — М.: Молодая гвардия—Палимпсест, 2008. — 400 с.
- Шахермайр Ф. Александр Македонский — М.: Наука, 1984. — 384 б.
- Шифман И. Ш. Александр Македонский. — Л.: Наука, 1988. — 208 с.
- A Companion to Alexander Literature In The Middle Ages. Ed.: D. Zuwiyya. — Leiden: Brill, 2011. — 410 p.
- Bosworth A. B. Alexander the Great. // Cambridge Ancient History. Vol. VI: The Fourth century B.C. — Cambridge: Cambridge University Press, 1994. — P. 791—875
- Chugg A. The Sarcophagus of Alexander the Great? // Greece & Rome, Second Series, Vol. 49, No. 1 (Apr., 2002). — P. 8-26
- Bosworth A. B. Conquest and Empire: The Reign of Alexander the Great. — Cambridge: Cambridge University Press, 1993. — 348 p.
- Hamilton J. R. Alexander’s Early Life // Greece & Rome, 2nd Series. — 1965. — Vol. 12, No. 2 (October). — P. 117—124
- Heckel W. The Conquests of Alexamder the Great. — Cambridge, 2008. — 240 p.
- Nawotka K. Alexander the Great. — Cambridge, 2010. — 440 p.
- O’Brien J. M. Alexander the Great: The Invisible Enemy. — London—New York: Routledge, 1992. — 336 p.
- Stoneman R. Alexander the Great. — Routledge, 1997. — 122 p.
- Thomas C. G. Alexander the Great in his World. — Blackwell, 2007. — 265 p.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Азат ЮЛАН «Искәндәр Зөлҡәрнәй. (Александр Македонский)». «Шоңҡар», № 7, 2011 йыл.
- Александр Великий // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Сражения Александра Македонского на сайте «Militerra.com — битвы мировой истории от древности до первой мировой»
- Войны Александра Македонского на сайте «Битвы»


text:
Мортаза Рәхимов боҙҙа мотоуҙыш буйынса донъя чемпиондарын ҡотланы
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов боҙҙа мотоциклда уҙыш буйынса утыҙ икенсе донъя команда чемпионатында алтын миҙал яулаған Ғ.Ҡадиров исемендәге Өфө спорт клубы тәрбиәләнеүселәре Николай Красников менән Дмитрий Буланкин исеменә ҡотлау телеграммаһы ебәрҙе.
Ҡотлауҙа шулай тиелә:
"Хөрмәтле Николай Олегович! Хөрмәтле Дмитрий Александрович!
Һеҙҙе боҙҙа мотоциклда уҙыш буйынса донъя команда чемпионатында Рәсәй йыйылма командаһының һоҡланғыс еңеүе менән ихлас ҡотлайым!
Спорттың популяр һәм ҡыйыу төрөндә был юғары ҡаҙанышҡа һеҙҙең оҫталыҡ, еңеүгә ихтыяр, фиҙакәрлек һәм ватансылығығыҙ арҡаһында өлгәшелде.
Халыҡ-ара аренала Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың спорт абруйын нығытыуға ошондай тос өлөш индергәнегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм. Мотоуҙышсыларыбыҙҙың данлы еңеү традициялары киләһе йылдарҙа ла дауам итер, тип ышанам.
Һеҙгә һаулыҡ, именлек һәм бәхет, спорттың юғары идеалдары хаҡына яңы еңеүҙәр теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов".


text:
Фото:
Өфөлә 70-тән ашыу студент мохтаждар өсөн ҡан тапшырҙы
Фото:
Башҡорт дәүләт аграр университетының 70-тән ашыу студенты Башҡортостандың йәш гвардиясылары тарафынан ойошторолған Донор көнө сиктәрендә мохтаждар өсөн ҡан тапшырҙы. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы» ойошмаһының төбәк бүлексәһе матбуғат секретары Полина Вишневская хәбәр итте.
Ҡан тапшырыусы студенттар 209 һум күләмендә аҡса һәм туҡланыуға талон алды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, барлыҡ теләүселәр ҙә ҡан тапшыра алманы. Ҡан тапшырыу алдынан студенттар медицина тикшеренеүе үтте. Һөҙөмтәлә кемдеңдер ауырлығы етмәне (донор ауырлығы кәм тигәндә 50 килограмм булырға тейеш), кемдәлер ауырыуҙар асыҡланды.
— Ҡайһы бер студенттар ҡан тапшырырға өсөнсөгә килде, ҡайһылары был сарала тәүгә ҡатнаша, — тип һөйләне Полина Вишневская. — Әммә быға ҡарамаҫтан уларҙың һәр береһе кемдеңдер ғүмерен ҡотҡарыуҙа ҡатнашҡаны өсөн ғорурлыҡ тойғоһон кисерҙе. Сөнки күп кешеләр донорҙар ҡанына мохтаж, ә уны табыуы бик ауыр.


text:
Фото:
Башҡортостан парламентарийҙары Британиялағы коллегаларына тәжрибә уртаҡлашырға тәҡдим итте
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев Бөйөк Британияның Екатеринбургтағы Генераль консулы Джеймс МакГуайрға Британиялағы коллегалары менән тәжрибә уртаҡлашыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте. Британия менән Башҡортостан парламентарийҙары араһында хеҙмәттәшлек ихтималлығы башлыса закондар сығарыу эшмәкәрлегенә ҡағыла.
— Беҙ парламент-ара мөнәсәбәттәрҙе көйләүгә ҙур иғтибар бүләбеҙ. Мин депутаттарыбыҙ исеменән шундай теләгебеҙҙе әйтеп бирергә теләйем. Әгәр инглиздәр яғынан ҡыҙыҡһыныу булһа, Британиялағы коллегаларыбыҙ менән үҙебеҙҙең закондар сығарыу эшендә тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә әҙербеҙ. Донъяла Англия кеүек күп быуатлыҡ закондар сығарыу тарихы булған башҡа ил юҡ,— тине Константин Толкачев БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа Джеймс МакГуайр менән осрашыуҙа.
Үҙ сиратында Генконсул хеҙмәттәшлек тураһындағы тәҡдимде Британия парламентарийҙарына еткерергә вәғәҙә бирҙе.
Башҡортостанда рәсми визит менән булған дипломаттың әйтеүенсә, ул Екатеринбургҡа йыл ярым элек килгән. Бөйөк Британия менән хеҙмәттәшлек планында Урал төбәгенең мөмкинлектәрен баһалау уның төп бурысы иҫәпләнә.
— Республикала идара структураһы ныҡ уйлап эшләнелгән, тигән фекер ҡалды миндә. Беҙ сауҙа һәм инвестициялар өлкәһендә мөмкин тиклем күберәк контакттар булдырырға теләйбеҙ. Башҡортостанға сәфәребеҙ дауамында беҙ бер нисә хеҙмәттәшлек мөмкинлеген тикшереп өлгөрҙөк. Улар энергия һаҡлау, фән, телдәр өйрәнеүҙе, шулай уҡ химия сәнәғәтен үҙ эсенә ала, — тип белдерҙе Бөйөк Британияның һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллеге вәкиле.


text:
Лилиә Ғүмәрова Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил итеп тәғәйенләндеФото: Олег Яровиков
Лилиә Ғүмәрова Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил итеп тәғәйенләнде
Лилиә Ғүмәрова Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил итеп тәғәйенләндеФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил барлыҡҡа килде. Декабрҙә Башҡортостан парламенты депутаттары ярашлы республика законы ҡабул иткәйне, ә бөгөн Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 21-се ултырышында Башҡортостан Республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһына Лилиә Ғүмәрованы һайланы. Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил ант бирҙе һәм бөгөндән үк үҙ бурыстарын үтәүгә тотона ала.
Беҙҙең белешмә
Лилиә Ғүмәрова 1972 йылдың 16 декабрендә Учалы ҡалаһында тыуған, 1994 йылда — Башҡорт дәүләт педагогия университетын «Педагогика һәм психология» белгеслеге буйынса, ә 2005 йылда Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын (юриспруденция) тамамлаған.
Университетты тамамлағас, ете йыл Учалы ҡалаһының 10-сы урта мәктәбендә педагог-психолог, психология уҡытыусыһы булып эшләй, 2001-2005 йылдарҙа I категориялы белгестән алып Учалы ҡалаһы һәм районы хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары вазифаһына тиклем юл үтә, ҡала һәм район хакимиәте башлығы урынбаҫары булып 2007 йылға тиклем эшләй. 2007 йылдан әлеге тәғәйенләүгә тиклем Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппаратының социаль үҫеш, һаулыҡ һаҡлау, хеҙмәт һәм халыҡты эш менән тәьмин итеү бүлеге мөдире була.


text:
Гәзиткә яҙылыу
Хөрмәтле гәзит уҡыусылар!
Һеҙҙең өсөн 2017 йылдың беренсе яртыһына яҙылыу хаҡтары:
50600 индексы, аҙнаһына өс тапҡыр килә (шишәмбе, шаршамбы, йома):
- алты айға - 1298 һум 82 тин.
31805 индексы, аҙнаға бер тапҡыр йома көндө сыға (телепрограмма менән 16 биттән тора):
- алты айға - 564 һум 36 тин.
Һеҙҙе, ҡәҙерле дуҫтар, почта бүлексәләрендә һәр саҡ көтәләр.
Яҙылыу шарттары һәм хаҡтары тураһында күрше-күләнегеҙгә, туған-тыумасағыҙға һәм яҡындарығыҙға ла еткерһәгеҙ ине.
Мәғлүмәт яланынан ситтә ҡалмағыҙ!
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: электрон версияға ла яҙылып була. Әлегә ҡәҙәр баҫмабыҙҙы ошо ысул менән алдырып уҡығандар гәзиттең һуңламай, һандары юғалмай килеүенә, йәғни уңайлы булыуына инанғандыр. Артабан да "Башҡортостан”дан айырылмаҫҡа саҡырабыҙ. Гәзиткә яҙылыуҙың ошондай юлы барлығы хаҡында таныштарығыҙға ла үтенәбеҙ.
Электрон версияға яҙылыу хаҡы – алты айға 792 һум. Индексы – 50600.
Бындай ысулдың уңайлы яҡтары:
• Аҡсаңды экономиялайһың
Электрон версия ҡағыҙҙа баҫылған гәзиткә ҡарағанда күпкә осһоҙораҡ.
• Ҡәҙимге почтанан тиҙерәк килеп етә
Интернеттағы йәшнигегеҙгә һалынған электрон гәзитте ҡағыҙ версияһы сығырҙан бер көн алдараҡ (киске сәғәт 9-10-дарҙа) уҡыясаҡһығыҙ.
• Урын биләмәй
Электрон почтаға килгән гәзит аҙаҡ өҫтәлдәрегеҙҙә, шкафтарығыҙҙа, иҙәндәрегеҙҙә буталып ятыу менән янамай. Уны Интернеттан компьютерығыҙға күсереп һалмайынса ғына уҡырға ла мөмкин.
• Туҙмай
Электрон гәзит бер ваҡытта ла иҫкермәй, төҫ юғалтмай, йыртылмай, бысранмай, бысратмай.
• Нервыларығыҙҙы һаҡлай
Гәзиттең ниндәйҙер һаны юғалыр, урланыр тип ҡурҡмайһығыҙ, сөнки электрон һандыҡ үҙегеҙ генә белгән пароль ярҙамында һаҡлана.
• Һеҙҙе үҙе эҙләп таба
Ниндәйҙер сит өлкәгә йәки илгә сәфәргә сығып киттегеҙ, ти. Ә унда почта хеҙмәте булмаһа, хат һәм гәзит-журнал ташыусылар бөтөнләй эшләмәһә? Йә бер-нисә көнгә һуңлатып таратһалар? Ҡурҡмағыҙ, һеҙҙең өсөн Интернет менән бәйләнеш булыуы ғына шарт. Республика яңылыҡтарын «Башҡортостан»дың электрон версияһы аша белеп торорһоғоҙ.
Электрон гәзит ҡағыҙҙағы «туған»ынан йөкмәткеһе һәм биҙәлеше буйынса тамсы ла айырылмай.
Рәхәтләнеп уҡығыҙ!
PDF версияһына редакцияға килеп яҙылырға йәки беҙҙең реквизиттар буйынса почта бүлексәһендә аҡса күсерергә һәм копияһын беҙгә почта аша һалырға мөмкин. Электрон йәшнигегеҙҙең адресын күрһәтергә онотмағыҙ.
Белешмә өсөн телефондар: 272-62-61.
Беҙҙең реквизиттар:
Издательство «Башкортостан» - филиал ГУП РБ Издательский дом «Республика Башкортостан»
Главный редактор газеты «Башкортостан»: Юлдашбаев Азамат Рамилевич
Главный бухгалтер: Тагирова Зульфия Гсмановна
Банковские реквизиты:
Почтовый адрес: 450079, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. 50-летия Октября, 13.
Юридический адрес: 450079, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул.50-летия Октября, 13.
Телефоны:
272-05-43 (приемная)
273-40-49 (бухгалтерия)
273-55-16 (факс бухгалтерии)
Эл. почта бухгалтерии: bashkortostan125@yandex.ru


text:
Башҡортостан туриндустрияһы «Интурмаркет-2011» халыҡ-ара күргәҙмәһендә ҡатнашасаҡ
12 марттан 15-нә тиклем Мәскәүҙә, «Крокус Экспо» Халыҡ-ара күргәҙмә үҙәгендә, «Интурмаркет-2011» VI Халыҡ-ара туристик күргәҙмәһе үтәсәк. Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында был күргәҙмәлә ҡатнашыуға әҙерлек буйынса тәүге ойоштороу кәңәшмәһе үтте.
Әйтергә кәрәк, Башҡортостан 2006 йылдан башлап «Интурмаркет» Халыҡ-ара туристик күргәҙмәһендә даими ҡатнашып килә. Былтыр республика стенды «Интурмаркет-2010» күргәҙмәһенең махсус наградаһына лайыҡ булды, һәм был ваҡиға федераль киң мәғлүмәт сараларында Башҡортостан тураһында мәғлүмәт күләмен арттырырға ярҙам итте. Үҙ сиратында, был Башҡортостанда туризмды үҫтереүгә федераль дәүләт власы вәкилдәренең иғтибарын йәлеп итте. Атап әйткәндә, Башҡортостан «Рәсәй Федерацияһында 2011-2016 йылдарға эске һәм ситтән килеү туризмын үҫтереү» федераль үҙәкләштерелгән программаһына индереү өсөн өҫтөнлөклө төбәк булараҡ ҡарала башланы, шулай уҡ беҙҙең республика социаль туризмды үҫтереү өсөн пилот төбәге итеп һайланды.
— Беҙҙең алда дәүләт-шәхси партнерлыҡ нигеҙендә ҡыҫҡа ваҡытта туризм тармағын үҫтереү өсөн механизмдар әҙерләү бурысы тора, — тине кәңәшмәлә сығыш яһап, БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев. Ул шулай уҡ, Рәсәй Федерацияһында әлегә тиклем эске туризмды үҫтереү концепцияһы булманы, тип хәбәр итте. 2010 йылда төбәктәргә был маҡсаттарға 96 миллиард һум аҡса бүлеүҙе ҡараған Федераль туризмды үҫтереү маҡсатлы программаһы әҙерләнде.
— Был программала ҡатнашыу өсөн Башҡортостан Республикаһы бюджетынан финансларға мөмкин булған реаль инвестиция проекттары әҙерләргә, шулай уҡ федераль бюджеттан ҡушма финанслауға конкурста ҡатнашырға кәрәк, — тип билдәләне Руслан Кинйәкәев.
Республика башҡарма власть һәм урындағы үҙидара органдары, туризм өлкәһендә эшмәкәрлек алып барыусы ойошмалар тырышлыҡтарын берләштереү маҡсатында кәңәшмәлә ҡатнашыусылар, «Рәсәй Федерацияһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү тураһында»ғы федераль законға ярашлы, БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты ҡарамағында профилле Эксперт-координацион совет төҙөргә тәҡдим итте.


text:
13 май
13 май — григориан стиле буйынса йылдың 133-сө (кәбисә йылында 134-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 232 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бразилия — Претос Велхос фестивале.
- Канада — Әсә көнө.
- Нигерия — Гарланд көнө.
- Рәсәй — Ҡара диңгеҙ флоты көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1992 — Ибраһим Ғиззәтуллин, башҡорт яҙыусыһы һәм шағиры, Бөйөк Ватан һуғышы инвалиды, «Башҡорт Корчагины» исеме аҫтында киң билдәлелек алған ҡаһарман шәхес, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988), Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1968).


text:
Башҡортостанда торлаҡ төҙөлөшөн әүҙемләштереү планлаштырыла
Башҡортостанда былтыр бөтә төр финанслау сығанаҡтарынан 23,5 мең фатир төҙөлгән һәм ике миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ файҙаланыуға тапшырылған. Был 2010 йылдағына ҡарағанда биш процентҡа күберәк. Индивидуаль төҙөүселәр менән дөйөм майҙаны 1,5 млн квадрат метрға тиң торлаҡ йорт төҙөлгән. Был турала торлаҡ баҙарын финанслау мәсьәләләре буйынса БР Милли банкында үткән түңәрәк өҫтәл барышында БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары Григорий Невоструев хәбәр итте. Был сара «Банктар. Процестар. Стандарттар. Сифат» Бөтә Рәсәй банк-ара конференцияһы сиктәрендә үтте.
Григорий Невоструев әйтеүенсә, Дәүләт комитеты менән торлаҡ төҙөлөшөн артабан әүҙемләштереү буйынса өҫтөнлөклө бурыстар планлаштырылған. Иң тәүҙә был бөтә республика буйынса комплекслы төҙөлөш өсөн яңы территориялар үҙләштереүгә бәйле пландарҙы тормошҡа ашырыу тигән һүҙ.
Бынан тыш, тәү сиратта торлаҡ биналарға мохтаж тип табылған бөтә төр граждандар категорияларын торлаҡ менән тәьмин итеү эштәренә иғтибар бирергә кәрәк. Торлаҡ төҙөү, социаль һәм инженерлыҡ инфраструктураһы объекттары төҙөлөшөн тәьмин итеү буйынса бурыстар билдәләнгән ваҡытта һәм тулы күләмдә үтәлергә тейеш.
Түңәрәк өҫтәлдә йәнә ипотека кредитлауы буйынса төрлө программалар ҡаралды.


text:
Рөстәм Хәмитов стратегик планлаштырыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов стратегик планлаштырыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов стратегик планлаштырыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов стратегик планлаштырыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Унда Башҡортостан Хөкүмәте ағзалары, төбәктең ғилми берләшмә һәм Мәскәү «Сколково» идара итеү мәктәбе вәкилдәре ҡатнашты.
Кәңәшмәлә республиканың 2030 йылға тиклемге социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһы өҫтөндә эш барышы тикшерелде, ул 2017 йылдың 1 ғинуарына тиклем ҡабул ителергә тейеш.
– Стратегия объектив, ғилми яҡтан нигеҙләнгән, ошо ваҡытҡа төп йүнәлештәрҙе, республика власть органдарының аныҡ ғәмәлдәрен билдәләгән программа булырға тейеш, – тине Рөстәм Хәмитов. – Стратегик планлаштырыуға объектив анализ, етди ҡараш көтөлгән һөҙөмтә бирер тип ышанам.
Республика Башлығы документ төбәк иҡтисадындағы ыңғай ҡаҙаныштарҙы нығытыуға йүнәлтелеүен билдәләне.
– Ҡатмарлы шарттарға ҡарамаҫтан, һуңғы биш йылда республика иҡтисадының һәйбәт ныҡлыҡ запасы булдырылған. Байтаҡ йүнәлештәр буйынса эштә динамика хас, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Башҡортостан халыҡ-ара кимәлдә танылыу яуланы. Эшлекле мөхит инвесторҙарҙы йәлеп итә. Хәҙер һуңғы йылдарҙағы ҡаҙаныштарға таянып оҙайлы үҫеш планын билдәләйәсәк документ кәрәк.


text:
Илдар Ғарифуллин Ҡариҙел районы башлығы итеп тәғәйенләнде
10 майҙа Ҡариҙел районы муниципаль район Советы депутаттары Илдар Ғарифуллинды контракт буйынса район хакимиәте башлығы итеп раҫланы.
Ул 1963 йылдың 25 мартында Өфөлә тыуған. Ике юғары белемгә эйә — Башҡорт дәүләт университетын һәм Урал дәүләт юридик академияһын тамамлаған, Башҡортостандың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре.
Ҡараяр урта мәктәбендә уҡытыусы, директор урынбаҫары, директор булып эшләй. 1999 йылдан Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы урынбаҫары, ә 2010 йылдан әлегә тиклем хакимиәт башлығының беренсе урынбаҫары була.


text:
6 сентябрҙә Мәскәүҙә Рөстәм Хәмитовтың матбуғат конференцияһы үтә
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың «Инвестор өсөн көрәш: Башҡортостандың конкурентлыҡ өҫтөнлөктәре» темаһына матбуғат конференцияһы 6 сентябрҙә Мәскәүҙә РБК мәғлүмәт агентлығында үтә.
Тикшереләсәк мәсьәләләр иҫәбендә – берҙәм сауҙа киңлегендә Башҡортостан өсөн асылған мөмкинлектәр, тышҡы иҡтисади эшмәкәрлекте әүҙемләштереү һәм урындағы етештереүселәрҙең конкурентлыҡҡа һәләтен үҫтереү буйынса саралар, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының һәм БРИКС илдәренең саммиттарына әҙерлек. Шулай уҡ Башҡортостан Президенты республика менән идара итеү системаһының үҙгәртелгәндән һуң ниндәй булыуы хаҡында ла һөйләйәсәк.
Журналистар үҙ һорауҙарын РБК компанияһының матбуғат үҙәгендә, шулай уҡ мәғлүмәт агентлығының www.rbc.ru сайтында бирә ала. Һорауҙарҙы smi@rbc.ru электрон адресына ла ебәрергә мөмкин.
Сара Мәскәү ваҡыты менән 16.00 сәғәттә башлана.


text:
Федераль киң мәғлүмәт сараларында Рөстәм Хәмитовтың рейтингы өс пунктҡа күтәрелде
"Медиалогия" компанияһы менән REGNUM Яңылыҡтар агентлығының берлектәге "2010 йылдың октябрендә киң мәғлүмәт сараларында төбәк башлыҡтары" проектында Рәсәй төбәктәре башлыҡтары араһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың рейтингы үҙәк киң мәғлүмәт сараларындағы мәҡәләләр һаны буйынса өс пунктҡа күтәрелде һәм 13-сө урында нығынды. Шул уҡ ваҡытта республика башлығы 40 төбәк губернаторы рейтингында үҙәк киң мәғлүмәт сараларында ыңғай мәғлүмәт индексы буйынса 11-се урынды биләй.
РФ төбәктәре башлыҡтарының топ-40 рейтингында төбәк киң мәғлүмәт сараларындағы мәҡәләләр һаны буйынса Рөстәм Хәмитов 12-се урынды биләне (сентябрь менән сағыштырғанда үҫеш алты пунктҡа). РФ Волга буйы федераль округы төбәктәре башлыҡтарының топ-10 рейтингында Волга буйы федераль округы буйынса киң мәғлүмәт сараларындағы мәҡәләләр һаны буйынса Рөстәм Хәмитов дүртенсе урындан өсөнсө урынға күтәрелде. Волга буйы федераль округында ыңғай мәғлүмәт индексы буйынса ул дүртенсе позицияны биләй.
2010 йылдың июленән үҙәк киң мәғлүмәт сараларында Рөстәм Хәмитов тураһында бөтәһе 414 тапҡыр, төбәк киң мәғлүмәт сараларында 565 тапҡыр телгә алынды, тип хәбәр итә REGNUM агентлығы.


text:
Төркиәлә «Башҡортостан – Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың тыуған ере: башҡорттар һәм уларҙың мәҙәниәте» семинары үтте
Гази университетында хәҙерге төрки телдәре бүлеге һәм төрки донъяһын өйрәнеү буйынса студенттар йәмғиәте менән ойошторолған «Башҡортостан – Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың тыуған ере: башҡорттар һәм уларҙың мәҙәниәте» ғилми-ғәмәли семинары үтте.
Әхмәтзәки Вәлидиҙең ғилми эшмәкәрлеге хаҡында — тарих фәндәре кандидаты Әхәт Сәлиховтың һәм хәҙерге төрки телдәре бүлеге деканы, профессор, доктор Наджия Йылдыздың, башҡорт халыҡ йолалары тураһында – уҡытыусы Эркан Карагездың, Башҡортостандың географик һәм иҡтисади торошо тураһында Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһы менән университет-ара алмашыу һөҙөмтәһендә Башҡортостанда булып ҡайтҡан студент Мустафа Айдынерҙың докладтары тыңланды. Сығыштар фотоһүрәттәр күрһәтеү менән оҙатылып барҙы.


text:
Пенсия фонды: «2016 йылда әсәлек капиталы 2015 йылғы кимәлдә ҡала — 453 026 һум»
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2016 йылда әсәлек капиталы күләме 2015 йылғы кимәлдә ҡала — 453 026 һум. Башҡортостандың пенсия ведомствоһы яңы йылда әсәлек капиталы аҡсаһын файҙаланыу варианттарын тәҡдим итә.
Әсәлек капиталын инвалид балаларҙың социаль яраҡлашыуы өсөн тауарҙар һатып алыуға йүнәлтеү мөмкинлеге мөһим яңылыҡ буласаҡ. Рәсәй Хөкүмәте тауарҙар һәм хеҙмәттәрҙең тейешле исемлеген, шулай уҡ әсәлек капиталы аҡсаһын уларҙы һатып алыуға йүнәлтеү ҡағиҙәләрен раҫлағас, Пенсия фонды сертификат эйәләренән ғаризалар ҡабул итә башлай.
Был программа ике йылға оҙайтылды. Хәҙер әсәлек капиталына хоҡуҡ алыу өсөн сабыйҙың 2018 йылдың 31 декабренә тиклем тыуыуы йәки уллыҡҡа алыныуы шарт.
2016 йылда сертификат хужаларынан 20 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған аҡсаға ғариза йыйыу ҙа дауам итә. Быға 2015 йылдың 31 декабренә тиклем сертификат алған йәки юллаған, әсәлек капиталын тулыһынса файҙаланмаған ғаиләләр хоҡуҡлы.


text:
Бөгөн Рәсәй Ватан Геройҙары көнөн билдәләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөгөн Рәсәй Ватан геройҙары көнөн билдәләй. Яңы иҫтәлекле дата календарҙа 2007 йылдың 28 февралендә, Рәсәй Президенты Владимир Путин тейешле федераль законға ҡул ҡуйғандан һуң, барлыҡҡа килде. 9 декабрь осраҡлы һайланмаған, сөнки тап ошо көндә (иҫке стиль буйынса 26 ноябрь) 1769 йылда императрица Екатерина II Изге Георгий орденын булдырған. Һуғышта ҡаһарманлыҡ күрһәткән яугирҙәр ошо награда менән бүләкләнгән. 1917 йылға тиклем был көндә Рәсәйҙә Георгий кавалерҙары байрамы билдәләнгән. Хәҙер 9 декабрҙә Советтар Союзы Геройҙарын, Рәсәй Геройҙарын, Изге Георгий һәм Дан ордены кавалерҙарын хөрмәтләйҙәр.
Яңы байрам хәрби батырлыҡтар һәм Рәсәй армияһы Геройҙары тарихын берләштерергә, йыш ҡына үҙ ғүмерен фиҙа ҡылып, Тыуған иле хаҡына батырлыҡ ҡылған кешеләр тураһында хәтергә төшөрөргә тейеш.
Советтар Союзы Геройы һәм Рәсәй Геройы исемен алған — 305, Дан ордендарының тулы кавалеры булған 37 кешенең исеме Башҡортостан менән бәйле. Берәүҙәр республикала тыуған һәм һуғыштан һуң шунда йәшәгән, икенселәр яу яландарында башын һалған, өсөнсөләр башҡа сәбәптәр буйынса өйҙәренә әйләнеп ҡайтмаған, дүртенселәр, киреһенсә, демобилизацияланғандан һуң килеп төпләнгән.
Әлеге ваҡытта республикала берҙән-бер Рәсәй Геройы — Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәре майоры, Чечен һуғышында ҡатнашыусы Николай Анатольевич Злобин йәшәй. Ул 1976 йылдың 16 июлендә Алматы ҡалаһында тыуған. 1997 йылда Ҡаҙағстан Республикаһы Ҡораллы Көстәренең Юғары сик буйы команда училищеһын тамамлаған. 2002 йылдан — Рәсәй Эске эштәр министрлығының эске ғәскәрҙәрендә.
Был көндә республиканың барлыҡ муниципалитеттарында ла тантаналы саралар ойошторола. Һәләк булған яугирҙәрҙең һәйкәлдәренә сәскәләр һалына.


text:
Төбәктә «500 ферма» программаһында 53 ҡатнашыусы иҫәпләнә
«500 ферма» республика программаһында ҡатнашыусы статусы 53 ауыл хужалығы предприятиеһына бирелде.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сираттағы һайлап алыу һөҙөмтәләре буйынса бер юлы алты предприятие программаға индерелде. Улар – Салауат районының «Таймый» агрофирмаһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, Баҡалы районының «Үмәр» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, Илеш районының «Илеш-Агро» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, Баҡалы районының «Яңы донъя» ауыл хужалығы етештереү кооперативы, Асҡын районының «Ҡуяштыр» ауыл хужалығы етештереү кооперативы, Мәләүез районының Салауат исемендәге колхозы ауыл хужалығы етештереү кооперативы.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Һөт малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарға Башҡортостан Республикаһында 500 һөт-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» республика маҡсатлы программаһы республика Хөкүмәте менән апрель аҙағында раҫланды. Белгестәр фекеренсә, уны тормошҡа ашырыу кәм тигәндә 500 ауыл хужалығы ойошмаһының тотороҡло эшләүен һәм ауылдарҙа социаль тотороҡлоҡто тәьмин итәсәк.


text:
Баш ҡалала Яңы йыл алды ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк
Өфөлә 22 һәм 23 декабрҙә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтә. Бындай йәрминкәләрҙә, ғәҙәти баҙарҙар менән сағыштырмаса, хаҡтар түбәнерәк була.
Яңы йыл алды ауыл хужалығы йәрминкәләре Башҡортостан баш ҡалаһында 8 декабрҙә старт алды. Улар һәр шәмбе һәм йәкшмәбе һайын үткәрелә һәм 30 декабргә тиклем адауам итәсәк. Уларҙа үҙебеҙҙә етештерелгән ит һәм һөт продукцияһы, шулай уҡ бал, он, ярма һәм кондитер изделиелары тәҡдим ителә.
Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡышҡы йәрминкәләрҙе үткәргән ваҡытта ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дежур белгес телефоны эшләйәсәк: 89173860440.
Алдағы ял көндәрендә ҡышҡы йәрминкәләр үткәреләсәк урындар тураһында Өфө хакимиәтенең сайтында белергә була.


text:
Өфө ҡала Советы журналистар араһында конкурс иғлан итә
Өфө ҡала Советы Советтың 2013 — 2014 йылдарҙағы эшмәкәрлеген иң яҡшы яҡтыртыуға журналистар конкурсы үткәрә. Ҡаланың депутаттар корпусы бөгөн үҙенең XXII ултырышында ошондай ҡарар ҡабул итте.
Конкурс ҡала Советы эшмәкәрлегенең асыҡлығын күтәреү һәм Өфө биләмәһендәге урындағы үҙидара органдарының эшен даими яҡтыртыусы журналистарҙы дәртләндереү маҡсатында үткәрелә.
Ҡатнашыу өсөн 2013 йылдың 1 октябренән 2014 йылдың 30 сентябренә тиклемге осорҙа ваҡытлы матбуғат баҫмаларында, киң мәғлүмәт сараларының рәсми сайттарында баҫылған, йә булмаһа телеэфирҙа, радиоэфирҙа сыҡҡан эштәр ҡабул ителәсәк.
Конкурс дүрт номинация буйынса үтәсәк: «Матбуғат һүҙе» — ваҡытлы матбуғат баҫмалары өсөн, «Интернет донъяһы» —интернет-киң мәғлүмәт саралары, «Ҡала объективта» — телекомпаниялар һәм мәғлүмәт агентлыҡтары, «Өфө тауышы» — радиотапшырыуҙар алып барыусылар өсөн.
Ҡатнашыусылар конкурсҡа 5 – 50 эш тәҡдим итә ала. Һәр номинацияла өс призлы урын билдәләнәсәк. Һәр номинацияла еңеүсе диплом һәм 50 мең һум күләмендә аҡсалата бүләк аласаҡ. Икенсе һәм өсөнсө урындар өсөн аҡсалата бүләктәр 30 һәм 15 мең һум тәшкил итәсәк. Конкурсҡа эштәр ҡабул итә башлау тураһында өҫтәмә рәүештә иғлан ителәсәк.


text:
Баш ҡалала «Смарт-төбәк: электрон уҡытыу мөмкинлектәре» халыҡ-ара конференцияһы асылды
Өфөнөң Конгресс-холында «Смарт-төбәк: электрон уҡытыу мөмкинлектәре» халыҡ-ара конференцияһы асылды. Форумды асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
— «Аҡыллы йәмғиәт», «аҡыллы төбәк» — халыҡ араһында әле киң таралмаған аңлатмалар һәм бөгөн улар хаҡында фекер алышыу мөмкинлеге бар, — тине төбәк башлығы. – Бөгөнгө көндә цивилизация белем кимәле йәһәтенән ныҡ үҫешә. Ҡайһы бер категорияларҙа белем кимәле йылына хатта ун тапҡырға арта. Былтыр беҙ Кореяла булдыҡ. Был ил тәбиғәт ресурстарына ул тиклем бай түгел, әммә фән, мәғариф, йәмғиәтте үҫтереү өлкәләрендә ул юғары һөҙөмтәләргә өлгәшә алған.
— Электрон уҡытыу темаһы беҙҙең өсөн үтә мөһим, — тип дауам итте Президент. – Был уҡыу йорттарын уңышлы тамамлаған йәш белгестәрҙе үҙебеҙҙең республикала ҡалдырыу мөмкинлеген бирә. Кешеләр өсөн көрәшеү төп бурыстарҙың береһе булып тора.
Республика башлығы хәбәр итеүенсә, яңы технологияларға мәктәп уҡыусылары һәм студенттар ғына түгел, ололар ҙә йәлеп ителәсәк. Электрон уҡытыу системаһы ярҙамында халыҡ үҙ белемен йыл һайын яңыртып тороу мөмкинлегенә эйә буласаҡ. 10 йыл элек алынған белем менән файҙаланыу төптө дөрөҫ түгел, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов.
Әлеге ваҡытта Рәсәйҙең бер нисә төбәге бындай программаны тормошҡа ашыра башлаған да инде.
Конференцияла мәғариф идаралығы органдары, юғары уҡыу йорттары, башланғыс һәм урта һөнәри белем биреү учреждениелары вәкилдәре, шулай уҡ электрон уҡытыу өсөн программалар әҙерләүсе белгестәр ҡатнаша. Махсус ҡунаҡ – Корея Республикаһының Университет белеме биреү буйынса советының генераль секретары, профессор Хван Дэ-Джун.
Форум программаһында 28 февралдә Башҡортостандың уҡыу йорттарында электрон белем биреү системаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр һәм пленар ултырыш үткәреү ҡаралған.


text:
Баш ҡалала 11 йәшлек Виолетта Токарчукты үлтереүҙә ғәйепләнеүсегә ҡарар сығарылды Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала 11 йәшлек Виолетта Токарчукты үлтереүҙә ғәйепләнеүсегә ҡарар сығарылды
Баш ҡалала 11 йәшлек Виолетта Токарчукты үлтереүҙә ғәйепләнеүсегә ҡарар сығарылды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә 11 йәшлек Виолетта Токарчукты үлтереүҙә ғәйепләнеүсегә ҡарар сығарылды. Бынан тыш, ул тағы ла бер уҡыусы ҡыҙҙы үлтерергә маташыуҙа ғәйепләнә. Был хаҡта республика буйынса Тәфтиш комитеты хәбәр итә.
Тикшереү мәғлүмәттәре буйынса, быға тиклем бер нисә тапҡыр хөкөмгә тарттырылған Өфө кешеһе 2014 йылдың 11 февралендә баш ҡаланың Ленин районында 10 йәшлек ҡыҙға һөжүм итә. Ул ҡыҙға ҡарата сексуаль характерҙағы көс ҡуллана. Һуңынан баланы быуа башлай. Уны үлгән тип уйлап, енәйәт урынынан ҡаса. Ҡыҙыҡай иҫенә килгәс, өйөнә ҡайта һәм ата-әсәһенә барыһын да һөйләп бирә. Әммә енәйәт асылмай ҡала.
Былтыр 21 сентябрҙә 35 йәшлек ир Өфөнөң Краснодон урамында мәктәпкә китеп барған 11 йәшлек ҡыҙыҡайға һөжүм итә. Ул уҡыусыны гараждар араһына алып инә һәм көсләй. Һуңынан быуып үлтерә. Енәйәтсе баланың мобиль телефонын урлап ҡаса.
Тикшереүселәрҙең ошо кешенең ике енәйәткә ҡағылышы булыуы тураһында дәлилдәре бар. Ғәйепләнеүсе һаҡ аҫтына алынған.