text:
Коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың 40 социаль проекты федераль субсидиялар аласаҡ
Башҡортостанда федераль бюджеттан субсидиялар алыуға хоҡуҡлы коммерцияға ҡарамаған ойошмалар билдәләнде. Комиссия ҡарары буйынса, конкурстың һуңғы этабына үткән социаль йүнәлешле 40 проекттың барыһы ла финанс ярҙамы алыуға лайыҡ, тип хәбәр иттеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Конкурс министрлыҡ менән быйыл ғинуарҙа иғлан ителгәйне. Ҡатнашыусылар әсәлек һәм балалыҡҡа ярҙам итеү, ололарҙың йәшәү сифатын күтәреү, инвалидтарҙы адаптациялау, ижад һәм күмәк кеше ҡатнашлығындағы спортты үҫтереү, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау кеүек социаль әһәмиәтле проблемаларҙы хәл итеүгә йүнәлтелгән программаларҙы тәҡдим итте.
Йәмғеһе 126 заявка килде. Бөтә критерийҙарға ла тап килгән 40 проект финалға үтте.
— Республика башҡарма власть органдары, БР Йәмәғәт палатаһы, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренән торған конкурс комиссияһының йомғаҡлау ултырышы һөҙөмтәләре буйынса социаль йүнәлешле коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың барыһына ла ярҙам итергә, уларға программаларында күрһәтелгән күләмдә аҡса бүлергә ҡарар ителде, — тинеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Субсидияларҙы, атап әйткәндә, «Йылдарым – байлығым» пенсионерҙар өсөн координация-ресурс үҙәге» төбәк йәмәғәт ойошмаһы (бер миллион 500 мең һум), «Башҡортостан инвалид балаларҙың ата-әсәләре ассоциацияһы» йәмәғәт ойошмаһы (БАРДИ) (бер миллион 24 мең һум) һәм башҡалар аласаҡ.
Еңеүселәрҙең тулы исемлеге һәм уларға бүленәсәк ярҙам күләме менән БР Иҡтисади үҫеш министрлығының сайтында танышырға мөмкин.


c: text/html

text:
11 ноябрь көндө Башҡортостанда 726 пар теркәләсәк
2011 йылдың 11-се айының 11-се көнө лә улар өсөн мәшәҡәтле көтөлә. Йома көн Республика ЗАГС-тары 726 парға ғаилә ҡороуҙары тураһында таныҡлыҡ тапшырасаҡ, уларҙың 214-е Өфөлә теркәлә. Ғәҙәти даталарҙа айына 500 самаһы никах теркәлә. Йәйгелеген 700-800-гә етә.
Ошондай уҡ даталар 2007-се йылдың 7-се июнендә, 2008-ҙең 8-се авгусында, 2009 йылдың 9 сентябрендә һәм 2010 йылдың 10 октябрендә лә булды. Бәхетле һан аҫтында өйләнергә теләүселәр өсөн тағы 1 йыл бар. 2012-се йылдың 12-се декабрендә бәхетле мәлдәр кисерергә мөмкин.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Өфөлә «Музейҙа шахмат» турниры еңеүселәре бүләкләнде
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостандың Милли музейында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған Өфө хакимиәте башлығының күсмә Кубогына шахмат буйынса турнир еңеүселәре һәм призерҙар бүләкләнде. Ярышты музей менән берлектә «Толпар» интеллектуаль спорт уйындары клубы ойошторҙо.
Ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, турнир 7 апрелдән 9-на тиклем үткән. Унда ҡаланың иң яҡшы йәш шахматсылары һәм шахмат спорты ветерандары ҡатнашты.
Был «Музейҙа шахмат» халыҡ-ара программаһы сиктәрендә үткәрелгән беренсе ҡала турниры. Ҙур мәҙәни үҙәктәрҙә ошондай ярыштар уҙғарыу идеяһы тәүге тапҡыр 2012 йылдың майында Третьяков галереяһының Инженер корпусында ойошторолған донъя чемпионы исеменә матч ваҡытында тормошҡа ашырыла. Һуңынан ошо программа сиктәрендә донъя беренселектәре, Рәсәй чемпионаттары һәм башҡа халыҡ-ара, дәүләт кимәлендәге ярыштар үткәрелә. Башҡортостандың Милли музейында ла шахматсылар ярышы ойошторолдо.
Турнир еңеүселәрен һәм призерҙарын ҡотларға Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары Флүр Ғәлләмов, Ирек Ниғмәтуллин, Өфө ҡала Советы депутаттары Филүс Ишбулатов, Иосиф Марач, ҡала хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов, Өфөнөң Киров районы хакимиәте башлығы Динар Хәлилов һәм Башҡортостандың Милли музейы директоры Ғәли Вәлиуллин килде.
Турнирҙың төп призы — Өфө хакимиәте башлығының күсмә Кубогы — абсолют еңеүсе Динар Әбелғужинға бирелде. Ул шулай уҡ 2006 йылғы һәм унан өлкәнерәк малайҙар араһында беренсе урын яуланы. Төрлө йәш категорияларында ла лауреаттар билдәләнде.
Еңеүселәр һәм призерҙер миҙалдар, почет грамоталары һәм кубоктарҙан башҡа, шахмат буйынса ярыштарға йөрөү өсөн аҡсалата сертификат алды. Бынан тыш, иң йәш ҡатнашыусыға турнирҙы ойоштороусыларҙың махсус бүләге тапшырылды. Өфөнөң Киров районы хакимиәте турнирҙа ҡатнашҡан бөтә ветерандар өсөн приздар булдырҙы. Ғәли Вәлиуллин еңеүселәргә йыл буйына Милли музейға бушлай йөрөү өсөн абонементтар бирҙе.
«Толпар» интеллектуаль спорт уйындары клубы һәм Башҡортостандың Милли музейы бындай ярыштарҙы даими уҙғарырға ниәтләй.


text:
Төбәктә ташҡын ваҡытында һыу баҫыу ихтималлығы булған урындар асыҡланды Фото: Олег Яровиков
Төбәктә ташҡын ваҡытында һыу баҫыу ихтималлығы булған урындар асыҡланды
Төбәктә ташҡын ваҡытында һыу баҫыу ихтималлығы булған урындар асыҡланды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда ташҡын ваҡытында һыу баҫыу ихтималлығы булған урындар асыҡланды. Был хаҡта «Интерфакс-Волга буйы» агентлығында уҙған интернет конференцияһында республика буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы башлығы Марат Латипов хәбәр итте.
«Өфөнөң Дим районында Новгород, Йәштәр урамдарына, Инорс биҫтәһендәге коллектив баҡсаларға, Максимовка ҡасабаһына, Калинин районында Фурманов урамына, Шакша биҫтәһенә хәүеф янай. Киров районында — Кооператив ялан, Кузнецов затоны, Ленин районында Нижегородка, Затон биҫтәләре һыу аҫтында ҡалыуы ихтимал. Баш ҡаланың Орджоникидзе, Октябрь һәм Совет райондарында урынлашҡан хужалыҡ объекттарын да һыу баҫыуы мөмкин», — тип белдерҙе Марат Латипов.
Шулай уҡ ул быйыл республикала ташҡынды хәүефһеҙ үткәреү буйынса эштең алдан ойошторолоуын билдәләне. 22 мартта техниканың әҙерлеге тикшерелде. Етәкселек төбәктең ташҡынға әҙерлеген ярайһы уҡ юғары кимәлдә тип баһалай.


text:
2018 йылға төбәктә бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡы 38774 һумға етергә тейеш
Алдан иҫәпләүҙәр буйынса, Башҡортостанда бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡы, инфляция кимәлен иҫәпкә алғанда, 2018 йылға, 2012 йыл кимәле менән сағыштырғанда, 38774 мең һумға тиклем, йәғни ике тапҡырға тиерлек артырға тейеш.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы коллегияһы ултырышында билдәләнеүенсә, бюджет өлкәһе хеҙәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу мәсьәләһе республикала эҙмә-эҙлекле хәл ителә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2012 йылдың 1 июленән бюджет өлкәһенең дәүләт һәм муниципаль учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы 14 процентҡа арттырылды.
Бынан тыш, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыуға Рәсәй Президентының 597-се Указы йүнәлтелгән, ул Башҡортостанда бюджет өлкәһендә эшләгән 175 мең кешегә ҡағыла.
Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова хәбәр итеүенсә, «2013 йылдың беренсе кварталында әлеге Указды тормошҡа ашырыу буйынса саралар планын раҫлау планлаштырыла, унда был документтың барлыҡ положениелары иҫәпкә алынасаҡ».


text:
Төбәктә Чернобыль АЭС-ында радиациянан зыян күреүселәр өсөн ҡыҙыу линия эшләйәсәк Фото: Олег Яровиков
Төбәктә Чернобыль АЭС-ында радиациянан зыян күреүселәр өсөн ҡыҙыу линия эшләйәсәк
Төбәктә Чернобыль АЭС-ында радиациянан зыян күреүселәр өсөн ҡыҙыу линия эшләйәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
1 апрелдә иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгә 1-гә тиклем Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы радиациянан зыян күргән граждандарға социаль ярҙам күрһәтеүгә бәйле һорауҙар буйынса ҡыҙыу линия ойоштора.
Министрлыҡ һәм Республиканың халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү үҙәге белгестәренә (347) 218-07-38 һәм (347) 282-46-81 телефондары буйынса мөрәжәғәт итергә мөмкин.
Ҡыҙыу линия иҫтәлекле дата алдынан ойошторола: 26 апрелдә Чернобыль АЭС-ында булған аварияға 30 йыл тула. Республикала йәшәүселәр техноген һәләкәт эҙемтәләрен бөтөрөүгә ҙур өлөш индерҙе. Төбәк Хөкүмәте атом энергетикаһы тарихындағы иң ҙур һәләкәткә арналған сараларҙы үткәреү планын раҫлаған.


text:
Эльбрус Ниғмәтуллин дөйәне бер минут самаһы күтәреп торҙо
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡорт баһадиры Эльбрус Ниғмәтуллин яңы донъя рекордын ҡуйҙы — дөйәне 44 секунд күтәреп торҙо. Металл платформаның дөйә менән бергә дөйөм ауырлығы тоннанан ашыу тәшкил иткән.
Рекордты ике этапта ҡуйғандар. Тәүҙә Эльбрус махсус постаменттағы 700 килограмм ауырлығындағы дөйәне 44 секунд күтәреп торған. Һуңынан спортсы конструкцияға бер нисә автомобиль тәгәрмәсен һәм штанга дискыларын өҫтәгән. Бәһлеүән дөйөм ауырлығы 1030 килограмм тәшкил иткән рекордты 23 секунд буйына төшөрмәгән.
— Тағы ла ҙурыраҡ дөйәне күтәреп, оҙағыраҡ торорға мөмкин, — тине Эльбрус. — Әммә барыһы ла бер юлы түгел. Башҡа спортсыларға ла үҙҙәрен күрһәтә алһын өсөн ялан ҡалдырырға кәрәк.
Эльбрус Ниғмәтуллин — пауэрлифтинг һәм армрестлинг буйынса спорт мастеры, 2005 йылда «Планетаның иң көслө кешеһе» ярышында вице-чемпион. Былтыр ул Силәбе ҡалаһының М. Горький исемендәге паркында 34 тонна ауырлығындағы күҙәтеү тәгәрмәсен әйләндергәйне.


text:
Хәҙер әсәлек капиталын бала тыуғас та торлаҡ һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин Фото: Олег Яровиков
Хәҙер әсәлек капиталын бала тыуғас та торлаҡ һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин
Хәҙер әсәлек капиталын бала тыуғас та торлаҡ һатып алыу өсөн тотонорға мөмкин Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Әсәлек капиталын торлаҡ кредиты буйынса тәүге иғәнәгә йүнәлтергә була. Бының өсөн балаға өс йәш тулғанын көтөргә кәрәкмәй. Тейешле закон 23 майҙа көсөнә инде. Был хаҡта Рәсәй Пенсия фонды республика бүлексәһенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Элек тә әсәлек капиталы аҡсаһын сабыйға өс йәш тулғансы торлаҡ кредиттарын ҡаплауға йүнәлтергә мөмкин булды, әммә был тәүге иғәнәгә ҡағылмай ине. Хәҙер бындай сикләү юҡ.
Әлеге мәлдә республикала әсәлек капиталына сертификат алыусылар һаны 210 меңдән ашҡан, уларҙың 44 проценты был аҡсаны тотонған да инде.
Башҡортостанда әсәлек капиталын файҙаланып, 143 меңдән ашыу ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан. Уларҙың 101 меңе 37 миллиард һумға торлаҡ кредиттарын өлөшләтә йәки тулыһынса ҡаплаған. Тағы 42 мең ғаилә кредит алмайынса, торлаҡ һатып алыуға, төҙөүгә йәки реконструкциялауға 12,5 миллиард һум күләмендә әсәлек капиталы аҡсаһын йүнәлтеп, торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан.
Район һәм ҡалаларҙағы Пенсия фонды идаралыҡтарына 189 миллион һумға балаларын уҡытыуға – 5 меңгә яҡын, 8,4 миллион һумға аҡсаларын буласаҡ пенсияһының тупланма өлөшөнә күсерергә теләүселәрҙән 118 ғариза ҡабул ителгән.
Бынан тыш, хәҙерге ваҡытта Пенсия фонды идаралыҡтары әсәлек капиталының 20 мең һумын алырға ғаризалар йыя.


text:
Республикала трактор паркының сәсеү кампанияһына әҙерлеге 90 процент тиерлек тәшкил итә
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Әлеге мәлдә Башҡортостанда трактор паркының яҙғы сәсеү кампанияһына әҙерлеге 89 процент тәшкил итә. Сәсеү комплекстарының һәм ер эшкәртеүсе техниканың әҙерлек кимәле лә юғары һәм 96 процентҡа етә.
Республика Хөкүмәте бойороғо менән ауыл хужалығы техникаһын яҙғы баҫыу эштәренә әҙерләүҙе тамамлау ваҡыты билдәләнгән.
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығында әйтеүҙәренсә, март аҙағынаса яҙғы баҫыу эштәренә йәлеп ителәсәк барлыҡ техниканы әҙерләргә кәрәк. Бының өсөн аграрийҙарҙың бөтә мөмкинлектәре лә бар, тип ышандырҙылар ведомствола.
Быйыл Башҡортостанда сәсеү майҙандарын 3,16 миллион гектарға тиклем арттырырға ниәтләйҙәр, был былтырғы кимәлгә ҡарата өс процентҡа күберәк. Өҫтәүенә бөртөклө культуралар, шәкәр сөгөлдөрө һәм көнбағыш майҙандары уҙған йылғы кимәлдә ҡаласаҡ, ә бына орлоҡҡа рапс һәм кукуруз үҫтереү өсөн майҙандарҙы арттырыу планлаштырыла.


text:
Республика эшҡыуарҙары донъя иҡтисады хәленең урындағы бизнесҡа тәьҫир итеү мәсьәләләрен тикшерә
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басыров/.
Кесе йома Өфөлә Эшҡыуарлыҡ аҙналығының өсөнсө көндәге темаһы – заманса донъя иҡтисадындағы хәлдең урындағы бизнесҡа тәьҫире.
Көндөң тәүге яртыһында форумда ҡатнашыусылар һүҙ көрәштереүҙә «В2В» форматында эшҡыуарҙарҙың бәйләнештәрен үҫтереүгә фекер алышты. Артабан түңәрәк өҫтәлдә Европа союзы илдәрендә һәм Рәсәй Федерацияһында тариф сәйәсәте һәм таможня көйләүе мәсьәләләре күтәрелде.
Көндөң икенсе яртыһы тулыһынса бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереүгә арналасаҡ. Эшҡыуарҙарға үҙ эшеңде нисек дөрөҫ үҫтереү һәм финанслау сығанаҡтары менән ҡулланыу мөмкинлеге тураһында һөйләйәсәктәр.
Бынан тыш «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында бәләкәй һәм урта бизнесҡа һалым һалыу темаһына түңәрәк өҫтәл уҙасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда Эшҡыуарлыҡ аҙналығы Өфөлә 2 декабрҙә асылды. Унда 500-ҙән ашыу кеше ҡатнаша.


text:
Башҡортостан игенселәре 2,3 миллион тонна самаһы ашлыҡ йыйған Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан игенселәре 2,3 миллион тонна самаһы ашлыҡ йыйған
Башҡортостан игенселәре 2,3 миллион тонна самаһы ашлыҡ йыйған Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Башҡортостанда 2 миллион 260,3 мең тонна иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар һуғылған. Илеш (112,4 мең тонна), Стәрлетамаҡ (125) һәм Саҡмағош (112,6) райондары игенселәре иң күп ашлыҡ йыйып алған.
Әле 1190,9 мең гектар майҙандағы иген һәм ҡуҙаҡлы культуралар (66 процент) сабылған, 1150,6 мең гектарҙа (63 процент) — һуғылған. Ғафури, Илеш, Нуриман һәм Саҡмағош райондары баҫыуҙарында ашлыҡты 20 проценттан аҙыраҡ майҙанда сабырға ҡалған.
Иген һәм ҡуҙаҡлы культураларҙан уртаса уңыш гектарынан 19,8 центнер тәшкил итә. Ейәнсуралар — борсаҡтан (гектарынан 25 центнер), саҡмағоштар — яҙғы бойҙайҙан, арпанан һәм ҡарабойҙайҙан (26,9, 32,6 һәм 21,3), мәләүездәр һолонан (28) иң юғары уңыш ала, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Актриса Эльвира Юнысова «Әбейүшкә@.тущка.ru» спектаклендә юбилейын билдәләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
14 мартта Башҡортостандың халыҡ, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Эльвира Юнысова юбилейын билдәләй. Был көндө ул «Әбейүшкә@.тущка.ru» спектаклендә уйнаясаҡ. Театрҙың әҙәби бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, актриса Рәлиф Кинйәбаевтың комедияһында замана үҙгәрештәрен аңларға, тормошон үҙенсә ыңғай яҡҡа үҙгәртергә тырышып йәшәп ятҡан етеҙ, дәртле ауыл ҡатыны Рәмзилә ролендә сығыш яһай.
Эльвира Юнысова М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры труппаһына 1983 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институтын тамамлағандан һуң ҡабул ителә. Театрҙа тәүге ролдәре: Әнғәм Атнабаевтың «Хушығыҙ, хыялдарым!» драмаһынан Гөлнәрисә, Мостай Кәримдең «Йәйәүле Мәхмүт» пьесаһынан Зәмзәгөл, А.Чеховтың «Апалы-һеңлеле өсәү» драмаһынан Маша, А.Вампиловтың «Өлкән улым» драмаһынан Макарская, М.Кәримдең «Ярлыҡау»ынан Тереза, Т.Миңнуллиндың «Диләфрүзгә дүрт кейәү» комедияһынан Диләфрүз һәм башҡалар тамашасы тарафынан бик йылы ҡабул ителә. Ф.Бүләковтың «Ҡанатланып ос һин, Толпарым!» пьесаһында Гөлнур роле өсөн 1991 йылда уға Башҡортостан Театр эшмәкәрҙәре союзының Бәҙәр Йосопова исемендәге премияһы бирелә, ошо уҡ роле өсөн ул «Туғанлыҡ» Халыҡ-ара театр фестивале лауреаты була. Актрисаның Флорид Бүләковтың «Бибинур, ах, Бибинур!» әҫәрендәге төп роле Салауат ҡалаһында уҙғарылған «Театр яҙы — 95» фестиваленең «Иң яҡшы ҡатын-ҡыҙ роле» номинацияһында еңеүсе булды. «Иҫ китмәле мөгөҙлө шәп ир» (Ф.Кроммелинк) пьесаһынан Стелла, М.Кәримдең «Ай тотолған төндә» трагедияһынан Шәфәҡ, «Кәкүк ояһы» (К.Кизи) психологик триллерынан мисс Гнусен, Вуди Аллендың «Хәйерле иртә, Энид!» тормош фокустарынан Энид, һуңғы ролдәренән — Я.Пулиновичтың «Йәнем, иртәгә яңы көн тыуыр..» спектакленән Жанна һәм башҡа эштәре республикабыҙҙың театр мәҙәниәтендә башҡарыу оҫталығы кимәлен билдәләүсе лайыҡлы ролдәр иҫәбендә.
Эльвира Юнысова Башҡортостан Ҡатын-ҡыҙҙар союзы президиумы ағзаһы булып тора, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы —Ҡоролтайҙың Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитет рәйесе урынбаҫары булып эшләне.


text:
Санкт-Петербургта «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһының 5 йыллығын билдәләйәсәктәр
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Йома көндө, 13 мартта, Санкт-Петербургта башҡорт мәҙәниәтенә бәйле ике ҙур сара ойошторола.
«Рекорд» йәштәр йортонда «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһының 5 йыллыҡ юбилейына бағышланған байрам концерты була. Программала — Санкт-Петербургтың милли ижади коллективтары сығышы, башҡорт музыкаһы. Тамашасылар һоҡланғыс халыҡ бейеүҙәрен ҡарай аласаҡ. Концертҡа Башҡортостанда тыуған мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренең килеүе көтөлә.
Сара Санкт-Петербургтың Милләттәр йорто һәм Миграция сәйәсәтен ғәмәлгә ашырыу һәм милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса ҡала комитеты булышлығында үткәрелә. Концертҡа теләүселәрҙең барыһы ла саҡырыла. Инеү ирекле.
«Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһы Башҡортостандың милли традицияларын ҡала кимәлендә күрһәтә һәм Санкт-Петербургта уҙғарылған төрлө милләт-ара сараларҙың даими ҡатнашыусыһы булып тора. «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһы 2009 йылда булдырылған һәм ошо ваҡыттан алып мәҙәни һәм спорт йүнәлешендәге сараларҙы ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша.
Был көндө илебеҙең төньяҡ баш ҡалаһында башҡорт һәм татар эстрадаһын башҡарыусыларҙың гала-концертында республиканың Ғафури районы вәкилдәре сығыш яһаясаҡ. Улар араһында Радик Юлъяҡшин, Сөмбөл Билалова, республика конкурстары лауреаттары Хызыр Нәзиров, Зилара Бикбова, Юлай Аҙнағолов бар. Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Илшат Хәбибуллин, «Байыҡ» республика конкурсы еңеүсеһе Искәндәр Әбелғужин, шулай уҡ Эльвира Хөснөтдинова халыҡ бейеүҙәрен башҡарасаҡ. Республика конкурстары еңеүсеһе Рәмил Ҡотосов башҡарыуында ҡурай моңо яңғыраясаҡ.
«Колизей» концерт залында (Нева проспекты, 100) өс сәғәт дауамында барасаҡ тамашаны «Питер Буйлары» милли-мәҙәни үҙәге ойоштора.
Концерт залының фойеһында Башҡортостандың Ғафури районынан килтерелгән сувенирҙар һәм аҙыҡ-түлек тауарҙары күргәҙмә-йәрминкәһе үтә. Концерт киске сәғәт 7-се яртыла башлана.


text:
Балаға нисек башҡортлоҡ тойғоһо һалырға
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 12.03.2010 11:44
Балаға нисек башҡортлоҡ тойғоһо һалырға тигән һорау менән мөрәжәғәт итәләр йәштәр. Бындай һорау үҙе үк шатландыра. Сөнки, ысынлап та, башҡорт булыу – ул башҡортса һөйләшеү генә түгел, ә башҡортлоғоңдо тойоу.
Башҡортлоҡ тойғоһо һалыуҙа ир кешенең – буласаҡ атайҙың аҡыл менән эш итеүе иң төп шарт. Уның аҡыл менән эш итеүе ниҙән ғибәрәт тип һорарһығыҙ. Балаға бар тойғолар ҙа әсә һөтө аша килә. Бала әсә ҡарынында уҡ тәрбиәләнә башлай – ошо хәҡиҡәтте яҡшы аңларға тейеш атай буласаҡ кеше. Тимәк, буласаҡ атай балаһына башҡортлоҡ тойғоһо һалыуҙы маҡсат итеп ҡуя икән – ул мотлаҡ башҡорт ҡыҙына өйләнергә тейеш. Минең өсөн иң мөһиме – мөхәббәт, мин кемгә өйләнһәм дә, уны башҡортса һөйләштерәсәкмен, мин баланы барыбер башҡорт итәм, тигән фекер төптө дөрөҫ түгел.
Беренсенән, ни өсөн башҡа милләт вәкилен яфалап, ҡанына һалынмағанды булдырып маташырға.
Икенсенән, йәштәр өсөн иң мөһиме – ғашиҡлыҡты мөхәббәт менән бутарға ярамай. Ысын мөхәббәт емеше – ул шәжәрәңде һинең рухыңда дауам итерлек бала. Тәбиғи ҡанун буйынса һинең яртың үҙ милләтеңдә. Бер йән эйәһе лә үҙ нәҫелен башҡа төр йән эйәһе менән дауам итмәй. Бөтөн тереклектең, үҫемлек донъяһының йәшәйешен дауам итеүҙә төп шарт булған был ҡанун кешелек донъяһына ла ҡағылалыр. Был донъяға Юғары көс – Хоҙай тарафынан милләттәр бар ителгән икән, эске тартым, тойғо берлегендә улар бер бөтөн булып уҡмашҡан икән, шулай дауам итергә тейештер. Шулай булмаһа, милли тойғоһон юғалтмаған, әммә нәҫелен дауам итә алмаған кешегә аҙаҡ үкенеү, зар илау тигән тойғолар ҙа килмәҫ ине. Аҙмы егеттәребеҙ араһында ғашиҡлыҡты мөхәббәт менән бутап, ейәненең бары тик картатайка йәки “улатайка” тип әйтеүенән генә йыуаныс табып, үкенеүҙән ер тырнап иларҙай булып йөрөүсе атайҙар.
Өсөнсөнән, тойғо теле – аҙаҡ өйрәнеп һөйләшкән тел түгел. Тойғо теле – ул ҡанға һалынған, нәҫелдән-нәҫелгә күсә килгән тел – тәүге ауаз теле, өндәр теле, моң теле, туған тел. Баланың рухи донъяһына нигеҙ булырлыҡ ҡиммәттәр фәҡәт тойғо теле аша күсә лә инде.
Артабан. Ярай, аңлы егеттәребеҙ был мәсьәләне тәбиғәт ҡанундарына ярашлы рәүештә дөрөҫ хәл итте һәм саф башҡорт ғаиләһе барлыҡҡа килде ти. Хәҙер инде тәбиғи башҡортлоҡ тойғоһон үҫтереү бурысы килеп баҫты алдыбыҙға. Ниҙән башларға? Балаға мотлаҡ башҡорт өнлө башҡорт исеме ҡушырға кәрәк. Ул үҙен иркәләгән саҡта башҡорт өнө, башҡортса тел моңо ишетергә тейеш. Әйтәйек, балаһына сит ил исеме ҡушҡан әсә был исемгә туған тел ялғауы ҡушып иркәләмәйҙер. Мәҫәлән, Анжеликаны – Анжеликаҡайым, тимәй, ә Анжелка, Анжелочка тип ебәрә. Робертҡайым тимәй, Робертик, ти. Бына шулай итеп, сабый күңеленә әсә наҙы, әсә һөйөүе аша ят өндәр урынлаша.Ә үҙ милләтен ситен күргән, ят иткән, йәғни яратмаған, һис юғы битараф булған кеше сит телгә ылығырға ғына тора. Балаға сит милләт исеме ҡушыу – үҙ милли мәҙәниәтеңә битараф булыуҙың, хатта яратмауҙың бер сағылышы. Билдәле, рухи байлығыңа битарафлыҡ балаға ят исемдәр ҡушыуҙа айырыуса ныҡ сағыла. Халыҡтың рухи ҡаҡшау йәки, киреһенсә, милли мәҙәниәтенең сәскә атыу йылдары исемдәрҙә ныҡ сағыла. Исемдәр донъяһын өйрәнеүселәр йәки шәжәрә тикшереүселәрҙең фекеренсә, исемдәр аша халыҡтың рухи донъяһының нисек үҙгәреүен асыҡ күреп була. «ллә ҡайҙарға алыҫ китергә түгел, уҙған быуаттың туҡһанынсы йылдарынан башланған рухи асылға ҡайтыу исемдәрҙә ныҡ сағыла. Башҡорт балалары Буранбай, Арыҫлан, Илдархан, Сурағол, Таймаҫ, Юрматы, Тамьян, Мортаза, Мөйтән, Бөрйән, Сәлимә, Зөлхизә, Зәлифә, Ғилмияза, Зарифа кеүек боронғо исемдәрҙе йөрөтәләр.
Артабан. Матур ҙа, заманса яңғырашлы ла, шул уҡ ваҡытта башҡортса ла исем ҡушылды балабыҙға. Хәҙер инде тәрбиә ҡанға һалынған моң мөхитендә дауам итергә тейеш. Үкенес, һуңғы йылдарҙа балаға сәңгелдәк йыры йырлау түгел, ябай ғына башҡортса көйләү ҙә онотола бара. Ә бала туған моң солғанышында үҫергә тейеш. Мәсетле районынан Ейәнбирҙин тигәнбер ир һөйләгәйне. Хатыным ауырлы саҡтан башлап өйҙә ҡурай моңо, йыр тынманы. Һәр ваҡыт “Илсе Ғайса”ны уйнаным. Ҡатыным үҙе лә ярата ине был йырҙы, үҙе лә һәр саҡ көйләп йөрөнө. Бала тыуғас та йыр моңо дауам итте. Ҡурай моңона, йыр көйөнә йоҡланы. Малай үҫә барҙы. Икенсеһе лә моң солғанышында үҫте. Тәүге малайға биш йәштәр самаһы ине икенсеһе тыуғанда. Бер ваҡыт ҙурына бәләкәйен бәүетә торорға ҡушып, ишек алдына сығып киттем. Инеп киләм, ҡолаҡҡа моң сағыла биш йәшлек ҙур улым "Илсе Ғайса"ны көйләй-көйләй сәңгелдәк бәүетә. Сәңгелдәктә ятҡан биш айлыҡ бала ағаһына ҡушылып ҡәҙимге ыңғайлатып көйгә ҡушылып ығылдап ята. Иҫ китте, ҡыуаныстан күҙҙәрҙән йәш атылып сыҡты!
Туған моң, туған тел мөхитенең бала булмышына, ҡанға һалынған һәләтенең артабанғы үҫешенә, холҡ-фиғеленә, тәрбиәһенә тәьҫире тураһында бик аҙ өйрәнелгән. Был йәһәттән кемгәлер, ниндәйҙер ғалим фекеренә таянып фекер әйтеүе лә ауыр. Ул хаҡта бары тик педагог Константин Ушинский яҙмаларында ғына фекер табып була. Ә тормошта, тотош донъя тәжрибәһендә миҫалдар бихисап. Тәбиғәттең иң серле, иң ҡиммәтле бүләктәренең береһе булған туған телгә, туған моңға ҡарата битарафлыҡтың үкенесле һөҙөмтәһе йәки милли булмышыңа ҡарата һаҡсыл булыу ҡыуанысын кисереү өсөн тирә-йүнебеҙгә иғтибарлыраҡ булыу ҙа етә. Донъя кимәленә ҡараш ташлайыҡ. Үҙ милләтенең булмышына боронғонан башлап бөгөнгөһөнә тиклем һаҡсыл ҡарашлы илдәрҙең үҫешенә ҡарап фәһем алмаған сүрәттә лә яҡын-тирәләге таныш-тоноштарығыҙға иғтибар итегеҙ үҙ милләтенең булмышын һанға һуҡмайынса телдән, моңдан яҙҙырылған, үҙ милләтенән ситләтелгән, башҡаларға барып ылыға алмаған, рухи тамырһыҙ ҡалғандарҙың берәйһе атай-әсәй тәрбиәһенә рәхмәтлеме икән? Уңдымы икән ул? Үкенесле ғүмер кисермәйме? Тәбиғәттән һалынған бурыстарын үтәй алырлыҡ дәрәжәләме? Шәжәрә байрамдарында үҙ нәҫеленең шәжәрә ағасын күреп, үҙ ғаиләһенлдә атай-олатайҙар рухын дауам итерлек нәҫел ҡалдыра алмауына әсенмәйме икән? Үҙ шәжәрәләрен төҙөп ултырыусы ҡайһы бер зыялыларыбыҙ үҙ йөрәге аша үткән үкенес тойғоларын фәһем өсөн йәштәргә әйтеп үтһә, аңы булғандарға аҡыл өҫтәлер ине. Шәжәрә байрамдары ойоштороусылар үткәндәре өсөн ғорурланып ҡына түгел, ә Буранбай нәҫелдәре кеүек бөгөнгөһө өсөн нығыраҡ ҡыуаныс кисереп ҡайтһындар ине.
Туған моң мөхите
Йәшәгән өйҙө, ишек алдын, ундағы әйберҙәрҙе, тәбиғәтте, йән эйәләренең тауыштарын башҡортса ҡабул итергә тейеш бала күңеле. Әйтәйек, кәкүк: “Кәк-кәк, кәк-кәкүк, һикерҙек, остоҡ, бейек”, - тип саҡыра. Баланы аяҡҡа ултыртып бәүелткәндә, һикерткәндә былай тип әйтәһең:Сыйырсыҡ, сыйырсыҡ, сыҡ-сыҡ. Үлән өҫтө ысыҡ, эскең килһә сыҡ-сыҡ”. Йорт хайуандары менән таныштырғанда ла: Кәзә бәрәсе ”Мә-мә-мә, миңә мәмәй, миңә мәмәй - ти. Бәләкәй генә көсөк: "Уау-уау, һин дә батыр балау, мин дә батыр уауай", ти. Һыйыр: “Мө-мө-мө, һөт бирәм, һөт, аҙ ғына көт-көт, һөт эсеп ҙур-у-ур булып кит,” - тей. Әтәс: “Кикирикүүүк, уянығыҙ иртүүүк, уянһағыҙ иртүк бәхетегеҙ булыр күп-күп,”- тей. Бына шулай итеп балаға ымлыҡтар аша тәүге ауаздарҙы үҙ туған телендә һалырға кәрәк. Юғиһә, ул үҙ мөхитен үҙенеке түгел, ә ят мөхит тип уйлап үҫәсәк. ?ыҫҡаһы, бала бәләкәй сағынан уҡ үҙен уратып алған мөхитте туған телендә ҡабул итергә, туған телендә тойорға тейеш. Бер саҡ бәләкәй ҡыҙым менән Мәскәүҙән ҡайтып киләбеҙ. Юл алыҫ. Вагон буйлап төрлө уйынсыҡтар һатып йөрөйҙәр. Балаға уйынсыҡ бесәй алдым. Эргәлә ултырған ғаиләнең дә ҡыҙым йәшендә генә ҡыҙы бар. Улар ҙа бесәй һатып алды. Бер ваҡыт былар дуҫлашып китте лә өй уйнай башланы. Рус ҡыҙы бесәйен “кыс-кыс” тип саҡыра, минең ҡыҙым “бес-бес” ти. “А ты почему бес-бес говоришь, скажи "кыс-кыс" ти рус ҡыҙыҡайы. Таңсулпан уйлап та торманы: “Твоя кошка русская, а моя – башкирка,” - тип яуап бирҙе. Биш йәштә ине ул саҡта. Тимәк, әле вагон эсендә, купе эскәмйәһендә ул төҙөгән өй – уның мөхите һәм ундағы әйберҙәр менән ул башҡортса аралашҡан. Уның башҡорт мөхитендә бесәйе лә башҡорт булып киткән. Тимәк, балала туған тел тойғоһо һалыу өсөн иң тәүҙән үк уны уратып алған бәләкәй генә мөхит туған телендә һөйләшергә тейеш. Был – тәбиғәт ҡануны. Юғиһә, тәбиғәт мең төрлө милләткә мең төрлө өн, ауаз бүләк итмәҫ ине. Тел аҙ-маҙ үҙгәреш кисерһә лә милли өн, моң үҙгәрмәй, үҙгәреш кисергән тел дә ошо моңға ҡалыплаша. Бала күңеле айырыуса һиҙгер. Туған тел мөхитенә ят ауаздарҙың килеп инеүе музыка ҡоралының көйһөҙләнеүе кеүек була. Туған тел үҙ тамырҙарын ныҡлы йәйеп ебәрмәйенсә икенсе телгә күсеү дөрөҫ түгел. Баланан вундеркинд яһайбыҙ тип, бик бәләкәй сағынан бер юлы бер нисә тел өйрәтеп маташыу мейелә аң, заң ҡалыплашыуына ҡамасаулайҙыр. Тимәк, балаға башҡортлоҡ тойғоһо һалыу өсөн уның тирә яғында башҡорт моңо, башҡорт өн-ауазы булырыуҙан башларға кәрәк. Уның тәбиғи булмышына һалынған тел мөхитен нығытыу, үҫтереү, камиллаштырыу мотлаҡ шарт.
М. Бураҡаева


text:
Мәскәүҙә Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһының «Дискурс» проекты старт алды
Мәскәүҙә, Башҡортостан Республикаһының РФ Президенты янындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегенең конференц-залында, башҡорт тарихсыһы Булат Аҙнабаевтың «Федератив мөнәсәбәттәрҙең тарихи нигеҙе: Рәсәй һәм Башҡортостан» темаһына лекцияһы үтте. Сара Башҡортостан яҡташтар берлегенең «Дискурс» исемле яңы проекты сиктәрендә Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары ассоциацияһы менән ойошторолдо.
Ассоциация башлығы Азат Бәҙрәнов һөйләүенсә, «Дискурс» тип аталған интеллектуаль-дискуссия проектын булдырыу идеяһы менән Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында белем алған йәштәр үҙҙәре сығыш яһаған. Уның сиктәрендә Башҡортостан студенттары һәм аспиранттары өсөн Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең эксперттар берләшмәһе вәкилдәре менән осрашыуҙар үткәреү планлаштырыла. Бындай саралар Башҡортостандың Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә ойоштороласаҡ.
Проект сиктәрендә студенттар һәм аспиранттар алдында сығыш яһау өсөн билдәле ғалимдарҙы, журналистарҙы, йәмәғәт эшмәкәрҙәрен саҡырыу ҡаралған. Атап әйткәндә, киләһе осрашыуҙарҙы Сергей Кара-Мурза, Борис Кагарлицкий, билдәле журналист Максим Шевченко менән үткәреү планлаштырыла. Шулай уҡ үткәрелгән оҫталыҡ дәрестәре һәм көнүҙәк мәсьәләләр тураһында фекер алышыу өсөн онлайн-майҙансыҡ булдырыу, башҡа интеллектуаль саралар ойоштороу ҡаралған.


text:
Башҡортостан үҙенең туристик потенциалын «Интурмаркет-2014»тә күрһәтәсәк
Башҡортостан, Мәскәүҙә 15-18 мартта үтәсәк, «Интурмаркет-2014» туғыҙынсы халыҡ-ара туристик күргәҙмәлә ҡатнашасаҡ. Бындай ҡарар республиканың туристик продуктын эске һәм халыҡ-ара баҙарына сығарыу, инеүсе һәм эске туризмды дәртләндереү, туристик эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө йүнәлештәренә ярҙам итеү маҡсатында ҡабул ителгән.
БР Хөкүмәте бойороғона ярашлы алдағы күргәҙмәгә әҙерлек менән, БР Туризм буйынса агентлығы башлығы Артем Колесников етәкселек иткән, ойоштороу комитеты шөғөлләнәсәк.
Ойоштороу комитетына алдағы күргәҙмә саралар план-графигын эшләргә һәм раҫларға ҡушылды. Урындағы үҙидаралыҡ органдары менән Башҡортостандың Туриндустрия союзына республика экспозицияһын әҙерләүҙә ойоштороу-методик яҡтан булышлыҡ итергә тәҡдим ителде, тип хәбәр ителә рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында.


text:
Рөстәм Хәмитов «ЛУКОЙЛ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Вәғит Алекперов менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «ЛУКОЙЛ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Вәғит Алекперов менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «ЛУКОЙЛ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Вәғит Алекперов менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
4 февралдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «ЛУКОЙЛ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте президенты Вәғит Алекперов менән осрашты. Осрашыу барышында төбәктә компанияның эшмәкәрлеген үҫтереү мөмкинлектәре тикшерелде.
– Эшебеҙгә килгәндә, күләм йәһәтенән юғары кимәлдә булмаһа ла, уңышлы. Ә бына үҙ-ара ярҙам күрһәткестәре буйынса беҙ яҡшы кимәлдә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә берлектәге эште артабан нисек үҫтереү хаҡында уйларға кәрәк.
Вәғит Алекперов, үҙ сиратында, Өфөлә Рәсәйҙең туғыҙ төбәген үҙ эсенә алған нефть продукттарын һатыу үҙәге булдырылыуы тураһында хәбәр итте.
– Үҙәкте бында астыҡ. Был төбәк структураһы ғына түгел, ә Ямал-Ненец округынан Ырымбурға һәм Татарстандан Алыҫ Көнсығышҡа тиклем эшләүсе ойошма, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.
«ЛУКОЙЛ» республика иҡтисады өсөн мөһим әһәмиәткә эйә, тип билдәләне Башҡортостан Башлығы.
– Йылына 300 миллион һум самаһы һалым алабыҙ, компания беҙҙең биләмәлә нефть продукттарын һатыу менән генә шөғөлләнә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Ошо йәһәттән заправкалау станциялары селтәрен үҫтереү мөмкинлектәре бар. Бынан тыш, яғыулыҡты һаҡсыл файҙаланыу буйынса перспективалы проекттар хаҡында уйлайбыҙ. Компания менән бергә энергия һөҙөмтәлелеге мәсьәләләре өҫтөндә эшләйбеҙ. «ЛУКОЙЛ» ышаныслы партнер булыр тип өмөтләнәбеҙ.
«ЛУКОЙЛ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте – нефть һәм газ компанияһы. Рәсәйҙә нефть сығарыуҙың 16,4 проценты һәм нефть эшкәртеүҙең 15,7 проценты уның өлөшөнә тура килә.
«ЛУКОЙЛ-Уралнефтепродукт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте илдең туғыҙ төбәгендә – Башҡортостан һәм Татарстан республикаларында, Һамар, Ырымбур, Ульяновск, Силәбе, Ҡурған, Төмән өлкәләрендә, Ханты-Манси автономиялы округын – Юграла үҙенең эшмәкәрлеген тормошҡа ашыра.


text:
«Туған тел–2011» Республика татар йыры конкурсы Дүртөйлөлә үтәсәк
«Туған тел» Республика татар йырҙарын башҡарыусылар конкурсын үткәреү урыны үҙгәрә. Быйылдан башлап ул элекке кеүек Өфөлә түгел, ә Дүртөйлөлә үтәсәк.
Йәш таланттарҙы бында көтәләр ҙә инде: сираттағы, иҫәбе буйынса туғыҙынсы конкурс Дүртөйлөлә 17-18 мартта үткәрелә. Унда ҡатнашыу өсөн 15 йәштән 30 йәшкә тиклемге татар халыҡ һәм эстрада йырҙарын һәүәҫкәр башҡарыусылар саҡырыла. Был категорияға шулай уҡ урта махсус уҡыу йорттары вокал бүлектәренең беренсе һәм икенсе курс студенттары, махсус белемле, ләкин профессиональ сәнғәт өлкәһендә эшләмәгән солист-вокалистар ҙа ҡарай. Рәсәйҙең башҡа төбәктәре вәкилдәре лә конкурста ҡатнаша ала.
Һайлап алыу этабында конкурсанттарға ике әҫәр башҡарырға тәҡдим ителә: татар халыҡ йыры, татар йәки башҡорт композиторы йыры йәки автор йыры — башҡарыусының һайлауына ҡарап. II турға үткән ҡатнашыусылар яңы программа тәҡдим итә.
«Туған тел» конкурсының гала-концерты 18 мартта үтәсәк. Финалға сығыусылар менән бергә унда популяр башҡорт һәм татар эстрадаһы артистары ҡатнашасаҡ.


text:
Фото:
Епшек ҡар яуыуы көтөлә
Фото:
Кесе йома, 14 октябрҙә, Башҡортостанда епшек ҡар яуыуы көтөлә. Был турала “Башгидромет” үҙәгенең баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, 14 октябргә ҡарата төндә республикала һалҡын фронт үтәсәк.
— Был Башҡортостандың таулы һәм төньяҡ райондарында боҙлауыҡ булыуына килтерәсәк, — тине ул. – Шулай уҡ был урындарҙа ҡар яуыуы арҡаһында күренеүсәнлек насараясаҡ. Яҡындағы көндәрҙә һауа температураһы ике-өс градусҡа кәмерәк буласаҡ. Төндә нулдән минус биш градусҡа тиклем төшөүе көтөлә. Көндөҙ – ике градус һыуыҡтан өс градус йылыға тиклем. Яуым-төшөм булыуы ихтимал.
Бындай һауа торошо аҙна аҙағына тиклем күҙәтеләсәк. Һуңынан аҡрынлап яуым-төшөм кәмейәсәк һәм һауа температураһы төшәсәк.


text:
Дәүләт Думаһы депутаты Владимир Поцупян Күмертау халҡы менән осрашты
Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Владимир Поцупян Күмертауҙа булды, унда ул «Күмертау авиация етештереү предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте эшмәкәрлеге менән танышты.
Предприятиела булғандан һуң, депутат Күмертау халҡы, предприятие һәм ойошма етәкселәре менән осрашты. Осрашыу барышында иҡтисадты диверсификациялауға, өҫтәмә белем биреү учреждениеларының матди-техник базаһына, балалар пособиеһы күләменә, ҡалала күргәҙмә залын асыуға ҡағылышлы һорауҙар булды.
Мәсьәләләрҙең күпселеген федераль кимәлдә хәл итеү талап ителә, шуға күрә Владимир Поцупян уларҙы үҙ контроленә алмаҡсы.


text:
Фото:
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы яҡтыртыуға конкурс иғлан ителде
Фото:
2010 йылғы бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы яҡтыртыуға конкурс иғлан ителде. Конкурс Рәсәйҙең барлыҡ федераль округтарында ла алып барыла. Конкурста ҡатнашыусыларҙың төп бурысы – Рәсәй граждандарына халыҡ иҫәбен алыуҙың мөһимлеген һәм актуаллеген аңлатыу, һәм был сарала ҡатнашыуға халыҡты мөмкин тиклем күберәк йәлеп итеү. Етди сараға ни бары бер нисә ай ҡалған, һәм ошо арала рәсәйлеләргә халыҡ иҫәбен алыуҙың үҙе тураһында, алымдары, үткәреү ҡағиҙәләре, халыҡ иҫәбен алыусыларҙың эш шарттары хаҡында хәбәр итеү мөһим.
Акцияны ойоштороусы “МедиаСоюз” әйтеүенсә, конкурс һәйбәт журналистарҙы билдәләү өсөн генә уҙғарылмай. Уның ярҙамында аудиторияға халыҡ иҫәбен алыу кеүек ҙур проект тураһында күләмле мәғлүмәтте еткерергә кәрәк. Халыҡ иҫәбен алыуға илебеҙҙең һәр гражданын йәлеп итергә кәрәк, ә журналистар конкурсы быға мотлаҡ булышлыҡ итәсәк.
Конкурс бар федераль округтарҙа үткәрелә. Теләге булған һәр мәғлүмәт сараһы конкурста ҡатнаша ала. Конкурсты округтарға бүлеп үткәреүҙе ойоштороусылар һәр округтың халыҡ иҫәбен алыуға тәьҫир итәсәк үҙенә күрә объектив һәм субъектив спецификаһы булыуы менән аңлата.
Ҡатнашыусыларҙы алдан билдәләмәйенсә конкурс бер турҙа үткәрелә. 2010 йылдың 1 ғинуарынан 30 октябренә тиклем баҫмала донъя күргән йәки эфирға бирелгән материалдар ҡабул ителә. Уларҙы биш номинацияла баһалайҙар: халыҡ иҫәбен иң яҡшы яҡтыртыусы төбәк матбуғат баҫмаһы, төбәк радиостанцияһы, төбәк интернет сараһы, телеканал һәм айырым номинация – төбәк матбуғат баҫмаһы хәбәрсеһенең иң яҡшы материалы. Дөйөм премия фонды 4,3 миллион һум менән иҫәпләнә. Конкурс йомғаҡтары 2010 йылдың 30 ноябренә тиклем иғлан ителәсәк.
Конкурс положениелары менән Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу сайтында танышырға мөмкин, адресы: http://perepis-2010.ru/konkursy/ .


text:
«Башҡортостан» киностудияһы фильмдары «АгроСвит-2013» телефестивалендә билдәләнде
«АгроСвит-2013» XX халыҡ-ара ауыл хужалығы программалары телефестивале йомғаҡтары буйынса «Башҡортостан» киностудияһының оҙон көйҙәрҙе бик үҙенсәлекле башҡарыусы Абдулла Солтанов тураһында «Күңелдән сыҡҡан йыр» документаль фильмы (режиссеры Радик Килмәмәтов, сценарий авторы — Мәүлит Ямалетдинов) икенсе урынды яуланы, ә төп герой жюри ҡарары буйынса махсус диплом менән билдәләнде. Тағы бер диплом менән ҡарт солоҡсо Әнүәр Дилмөхәмәтов — йәш режиссер Айнур Асҡаровтың «Әсе бал» документаль-уйын фильмынан (сценарий авторҙары — Шәүрә Шәкүрова, Айнур Асҡаров) төп герой – наградланды.
БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, фестиваль Украинаның Хмельницкий өлкәһе Каменец-Подольский ҡалаһында үтте.
—Телевизион формат булыуға ҡарамаҫтан, Евразия Телевидение һәм радио академияһы директоры Лина Богатырь «Башҡортостан» киностудияһын да фестивалдә ҡатнашырға саҡырҙы, ул 2012-2013 йылдарҙа төшөрөлгән дүрт фильм тәҡдим итте, — тип һөйләне БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова.
Үрҙә телгә алынған ике фильмдан тыш, фильм-портреттар күрһәтелде, уларҙы төшөрөү киностудияның өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе булып тора: йәш режиссер Роман Пожидаевтың Ейәнсура районынан көтөүсе, ҙур ғаилә башлығы Хөсәйен Ҡолмөхәмәтов тураһында «Ер кешеһе» (сценарий авторы — Зөһрә Бураҡаева) һәм режиссер Мәрйәм Закирйәнованың Йылайыр районынан республикала билдәле имам-хатиб Нуретдин Игебаев тураһында «Фатиха» (сценарий авторҙары — Мәрйәм Закирйәнова, Мәғәфүр Тимербулатов) фильмдары. Уларҙың продюсеры —«Башҡортостан» киностудияһы директоры Азамат Хужахмәтов.


text:
Республика торлаҡты сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округында икенсе урында
2012 йылдың ғинуар-октябрь айҙарында Башҡортостанда 18 меңдән ашыу фатир файҙаланыуға тапшырылған, уларҙың дөйөм майҙаны 1,6 миллион квадрат метр тәшкил итә. Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Территориаль органы (Башҡортостанстат) мәғлүмәттәре буйынса, үткән йылдағы күрһәткестән был 12 процентҡа күберәк. Төҙөлгән торлаҡтың төп өлөшө элеккесә шәхси төҙөүселәргә тура килә: үҙҙәренең иҫәбенә һәм кредит ярҙамында төҙөлгән торлаҡ өлөшө 75,7 процент тәшкил итте.
Ауыл ерендә торлаҡ төҙөү темптары күпкә юғарыраҡ: үткән йыл менән сағыштырғанда, ауылдарҙа үҫеш 20,8 процент тәшкил итһә, ҡалаларҙа был күрһәткес биш процентҡа тиң.
Сафҡа индерелгән торлаҡ майҙаны буйынса республика Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында икенсе урында тора. Йән башына иҫәптә торлаҡты файҙаланыуға тапшырыу буйынса иһә Башҡортостан 399 «квадрат» күрһәткес менән Татарстан һәм Сыуашстандан ҡала өсөнсө урында килә.


text:
Белоретта етем балаларға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылдыФото: Ольга Колесникова
Белоретта етем балаларға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылды
Белоретта етем балаларға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылдыФото: Ольга Колесникова
Дүшәмбе, 26 ноябрҙә, Белоретта ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған һәм етем балалар – йәмғеһе биш кеше фатирҙарҙан асҡыстар алды.
Муниципаль район хакимиәтендә аҙна һайын үткәрелгән оператив кәңәшмәлә Белорет районы хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Владислав Миронов тантаналы рәүештә асҡыстарҙы Руслан Абдуллин, Наталья Менщикова, Анастасия Галицкова, Наталья Граб һәм Гөлназ Камалетдиноваға тапшырҙы.
Район хакимиәте етәксеһе һүҙҙәренсә, етем балаларҙың хоҡуҡтарын яҡлау өлкәһендәге ҡануниәт йылдан йыл камиллаша бара, бындай балаларға торлаҡ һатып алыу өсөн средстволар күләме арттырыла. Шулай итеп, 2010 йылда Белорет районына был категория граждандары өсөн торлаҡ һатып алыуға федераль һәм республика бюджеттарынан өс миллион һумға яҡын аҡса бүленһә, 2012 йылда был сумма 23,5 миллион һум тәшкил итте. Был средстволар иҫәбенә ағымдағы йылда йәнә 13 етем бала торлаҡ менән тәьмин ителәсәк. Бынан тыш, 13 етем бала фатирҙарҙы әлеге ваҡытта Белореттың Твердышев урамында төҙөлөп ятҡан яңы социаль йорттан аласаҡ, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Белорет районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге баш белгесе Ольга Колесникова.


text:
Инвалидтарға һәм оло кешеләргә бушлай юридик ярҙам күрһәтеләсәк
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары республика парламентының алдағы пленар ултырышында беренсе уҡыуҙа «Башҡортостан Республикаһында халыҡты социаль хеҙмәтләндереү тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы республика закон проектын тикшерәсәк. Төҙәтмәләр федераль ҡануниәттәге үҙгәрештәргә бәйле тәҡдим ителә.
Закон проекты социаль хеҙмәтләндереү стационар учреждениеларында йәшәүсе граждандарҙың хоҡуҡтарын асыҡлай. «Рәсәй Федерацияһында бушлай юридик ярҙам тураһында»ғы Федераль законға ярашлы, уларға бушлай юридик ярҙам күрһәтеләсәк.
Тәҡдим ителгән үҙгәрештәр шулай уҡ граждандарҙың социаль хеҙмәтләндереүгә хоҡуҡтарын, уға риза булыуын һәм унан баш тартыуын көйләүсе нормаларға ла ҡағыла. Закондың яңы редакцияһына социаль-көнкүреш, социаль-медицина хеҙмәттәрен һәм башҡа ярҙамды өйҙә күрһәтеүҙе көйләгән положение индерергә тәҡдим ителә.


text:
Константин Толкачев халыҡ-ара күҙәтеүселәр менән осрашты
Бөгөн Өфөлә «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы секретары, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев халыҡ-ара күҙәтеүселәр – Европала именлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың Демократик институттар һәм кеше хоҡуҡтары бюроһы вәкилдәре Ханс Биргер Нареског (Швеция) һәм Людмила Блинова (Литва) менән осрашты. Улар беҙҙең республикала Рәсәй Президенты һайлауҙары барышына контроллек итәсәк.
Осрашыу барышында Константин Толкачев күҙәтеүселәргә илдәге һәм республикалағы һайлауҙарға күрһәткән иғтибары өсөн рәхмәт белдерҙе һәм уларҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Ул һайлауҙарҙы асыҡ, ғәҙел, закон талаптарына ярашлы үткәреү яҡлы булыуын белдерҙе. Күҙәтеүселәр Башҡортостанда был юҫыҡта үткәрелгән саралар – тауыш биреү өсөн үтә күренмәле урналар һәм веб-камералар урынлаштырыу, кәрәкле мәғлүмәт менән тәьмин итеү менән танышты.
– Быларҙың барыһы ла һайлау барышында ниндәй ҙә булһа тәртип боҙоуҙарға юл ҡуймаясаҡ, — тип билдәләне Дәүләт Йыйылышы рәйесе. – Миңә Америка Ҡушма Штаттарында һәм башҡа илдәрҙә үткәрелгән һайлауҙарҙа булырға тура килде. Бер ерҙә лә объективлыҡ, асыҡлыҡ мәсьәләләренә бындай иғтибар бүленеүен күрмәнем. Һәр һайлаусы белергә тейеш: уның тауышы мотлаҡ иҫәпкә алынасаҡ.
Константин Толкачев һүҙҙәренсә, халыҡ-ара күҙәтеүселәр Башҡортостанда 9 мартҡа тиклем буласаҡ. Һайлауҙарға Европала именлек һәм хеҙмәттәшлек буйынса ойошманың йәнә бер нисә төркөмө киләсәк. Бынан тыш, Украина, Белоруссия, Ҡаҙағстан да үҙ күҙәтеүселәрен ебәрергә теләк белдергән.


text:
Сәйфулла Дилмөхәмәтов исемендәге призға ҡурайсылар конкурсы ғаризалар ҡабул итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
10 апрелдә Хәйбулла районы Аҡъяр ауылы мәҙәниәт йортонда Сәйфулла Дилмөхәмәтов исемендәге призға ҡурайсылар конкурсы ойошторола. Бәйге Әҙәбиәт йылына арналған.
Конкурста дөйөм белем биреү мәктәптәре, балалар сәнғәт мәктәптәре уҡыусылары, колледж, һөнәри-техник училище студенттары ике йәш төркөмөндә (12 йәшкә тиклем һәм унан өлкәндәр) ҡатнаша ала.
Ҡурайсылар һәм ҡурайсылар ансамбле ике төрлө әҫәр башҡарырға тейеш. Һирәк яңғыраған көйҙәрҙе уйнау, уның тарихын белеү хуплана. Баһалағанда үҙенсәлеклек, моңлолоҡ, уйнау оҫталығы, сәхнә костюмы иҫәпкә алына, тип аңлатма бирҙеләр республиканың Ҡурайсылар союзында.
Ғаризаларҙы 2015 йылдың 8 апреленә тиклем akyar-rdk@mail.ru электрон почтаһына ебәрергә кәрәк.
Бәйгенең ойоштороусылары — Хәйбулла районы хакимиәте, мәҙәниәт йорто һәм Ҡурайсылар ойошмаһы. Белешмә өсөн телефон: (34758) 2-13-65.
Сәйфулла Дилмөхәмәтов (1932-2004) — билдәле виртуоз ҡурайсы, Бөтә Союз халыҡ ижады фестивале һәм республика конкурстары лауреаты, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Хәйбулла районының почетлы гражданы.


text:
Бер аҙна эсендә республикала кәбеҫтә ҡиммәтләнгән һәм алма арзанайған — статистика Фото: Олег Яровиков
Бер аҙна эсендә республикала кәбеҫтә ҡиммәтләнгән һәм алма арзанайған — статистика
Бер аҙна эсендә республикала кәбеҫтә ҡиммәтләнгән һәм алма арзанайған — статистика Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
4 апрелдән 11-нә тиклем республикала аҡ күсәнле кәбеҫтә (6,4 процентҡа), кишер (3,4), туңдырылған балыҡ (1,5) ҡиммәтләнгән, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
Ошо ваҡыт эсендә стерилләнгән һөт (0,7 процентҡа), ҡарабойҙай һәм аҡ май (0,6), көнбағыш майы (0,5), аш тоҙо һәм арыш икмәге (0,4), бойҙай ононан бешерелгән икмәк һәм булка изделиелары, пастеризацияланған һөт (0,2), һарыҡ ите, һыйыр ите һәм бөртөклө ҡара сәй (0,1) ҡыйбатланған.
Шул уҡ ваҡытта алма (2,2 процент), башлы һуған (1,3), сусҡа ите (1,0), тары ярмаһы (0,8), тауыҡ йомортҡаһы, картуф, шәкәр ҡомо (0,6), дөгө (0,3), тауыҡ ите (0,2) арзанайған. Вермишель һәм бойҙай онона хаҡ үҙгәрмәгән.
Йыл башынан Башҡортостанда инфляция 1,8 процент тәшкил иткән. Ғинуарҙа ҡулланыусылар баҙарында хаҡтар үткән айға ҡарата 0,8, февралдә — 0,6, мартта 0,4 процентҡа артҡан.


text:
Өфөлә Рәсәй Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумының ултырышы асылды
Өфөлә бөгөн Рәсәй Федерацияһы Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы Президиумының ултырышы асылды. Уның эшендә РФ Иҫәп палатаһы рәйесе, Контроль-иҫәп органдары ассоциацияһы (АКСОР) рәйесе Сергей Степашин етәкселегендә Рәсәй Федерацияһы субъекттарының контроль-күҙәтеү органдары вәкилдәре ҡатнаша.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев фекеренсә, бөгөн АКСОР бюджет средстволарын үҙләштереүҙе финанс йәһәттән контролдә тотоу мәсьәләһен уңышлы хәл итә.
— Беҙ дәүләт милкен үҙләштереүселәр менән аяуһыҙ көрәш алып барырға, идара итеүгә бәйле ҡабул ителгән ҡарарҙарҙың һөҙөмтәлелеген тәьмин итергә тейешбеҙ. Беҙҙең бурыс – һәр бюджет һумының һөҙөмтәле эшләүен тәьмин итеү, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев.
Уның әйтеүенсә, Башҡортостандың Контроль-иҫәп палатаһы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау кеүек төрлө өлкәләрҙә аҡсаның нисек үҙләштерелеүенә бюджет учреждениеларына әллә күпме тикшереү үткәреүҙә ҡатнашҡан.
Әлеге ваҡытта контроль-иҫәп органдарының дәүләт мәғлүмәт-аналитика системаһы практикала әүҙем эшләй.
— Асыҡланған етешһеҙлектәрҙе йәшереп ҡалдырмайынса, беҙ халыҡтың ышанысын нығытабыҙ. Республиканың Контроль-иҫәп палатаһы етешһеҙлектәрҙе асыҡлауҙа тыш, уларҙың барлыҡҡа килеү сәбәбен дә атай. Беҙ Башҡортостанда муниципаль финанс контроле системаһын булдырҙыҡ, аҡсаның һәр һумы эшкә китһен өсөн, был өлкәлә хоҡуҡ һаҡлау органдары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Бюджет ресурстарын контролләү буйынса бай тәжрибә тупланыҡ. Эшләнмәләребеҙ илдең башҡа төбәктәренә лә файҙалы булыр, тип ышанабыҙ, — тине республика парламенты спикеры.
Башҡортостан Президенты исеменән ул АКСОР Президиумы ултырышында ҡатнашыусыларға һөҙөмтәле эшмәкәрлек теләне.


text:
Башҡортостанда 26 октябрҙән алып даими «йәйге» ваҡыт бөтөрөлә
ӨФӨ, 2014 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөтә Рәсәйҙәге кеүек, Башҡортостанда ла 26 октябрҙән алып даими «йәйге» ваҡыт бөтөрөлә. Яңы ваҡыт иҫәпләү тәртибе урындағы ваҡыт буйынса 2 сәғәттә, Удмурт Республикаһы, Һамар һәм Кемерово өлкәләре, Камчатка крайы һәм Чукотка автономиялы округынан тыш, илдең бөтә территорияһында сәғәт уҡтары бер сәғәткә артҡа күсерелгәс эшләй башлай. Байкал аръяғы крайында һәм Магадан өлкәһендә сәғәт уҡтары ике сәғәткә артҡа күсерелә.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов хәбәр итеүенсә, яңыртылған ваҡыт иҫәпләү тәртибе Мәскәү ваҡытының сәғәт зоналарында урындағы ваҡытты иҫәпләүҙә башланғыс ваҡыт булып хеҙмәт итеүен һәм милли ваҡыт шкалаһында өсөнсө сәғәт бүлкәтенә тап килеүен күҙ уңында тота. Күпселек Рәсәй субъекттарында сәғәт бер сәғәткә артҡа күсерелә.
Шулай уҡ илдәге элекке туғыҙ сәғәт зонаһы урынына 11-ҙе ойоштороу күҙаллана. Башҡортостан Пермь крайы, Ҡурған, Ырымбур, Свердловск, Төмән, Силәбе өлкәләре, Ханты-Манси һәм Ямал-Ненец автономиялы округтары менән бер рәттән дүртенсе сәғәт зонаһына (Мәскәү+2, UTC+5) ҡарай.
2014 йылдың 21 июлендәге 248-се «Ваҡытты иҫәпләү тураһында»ғы Федераль законға үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы Федераль законға ярашлы, был сәғәт күсереү илебеҙҙә һуңғы тапҡыр буласаҡ – бынан ары ваҡыт иҫәпләү үҙгәрергә тейеш түгел.


text:
Өфөнөң ваҡлап һатыу өлкәһендә үҫеш күҙәтелә
Өфө ҡалаһының берәмләп сауҙа итеү өлкәһендә ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелә. Был турала бөгөн оператив кәңәшмәлә республика баш ҡалаһы хакимиәте башлығы Павел Качкаев хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, ағымдағы йылдың тәүге алты айында уҙған йылдың ошо уҡ осорондағы хаҡтар менән сағыштырғанда үҫеш 105 процент тәшкил иткән.
— Хәлдәрҙең яҡшырыуы күҙәтелмәгән берҙән-бер йүнәлеш был өлкәлә — ул йәмәғәт туҡланыуы, — тине ҡала башлығы. – Йәмәғәт туҡланыуы әйләнеше уҙған йылдың ошо уҡ осорондағы хаҡтар менән сағыштырғанда ни бары 96 процент тәшкил иткән. Был халыҡтың һаман да иҡтисади көрсөк эҙемтәләрен кисереүе менән аңлатыла. Йәмәғәт туҡланыу предприятиеларына барыу кешенең төп ихтыяждары иҫәбендә иң һуңғы позицияларҙың береһендә тора бит. Кафе йәки ресторанға халыҡ башҡаһы менән етәрлек тәьмин ителгән осраҡта ғына юллана.


text:
Башҡортостан мушкетерҙары Ғәниев һәм Нәсибуллин Донъя кубогында «алтын» менән «көмөш» алды
Рәсәй рапирасылары триоһы — Өфөнән Реналь Ғәниев һәм Руслан Нәсибуллин, шулай уҡ Артем Седов — Португалияның Эшпинью ҡалаһында барған Донъя кубогында приз алыусылар иҫәбенә инде.
Беренсе урын өсөн алышта яҡташтар — Реналь Ғәниев менән Руслан Нәсибуллин осрашты. 15:10 иҫәбе менән Ғәниев еңеү яуланы.
Ярымфиналда Ғәниев поляк Мартин Заваданан еңеүҙе тартып ала алды – 15:13, ә Нәсибуллин Седовтан көслөрәк булып сыҡты – 15:9.


text:
Социаль проекттар конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул ителә
20 апрелгә тиклем БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитеты "Бәләкәй Тыуған илдең ҙур эштәре" социаль проекттар конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеүен дауам итә.
Унда ҡатнашыуға республиканың балалар һәм йәштәр йәмәғәт берләшмәләре, уларҙың филиалдары һәм подразделениелары саҡырыла.
Конкурста ҡатнашырға теләүселәр "Тәртип һәм именлек", "Мәҙәниәт", "Мәғариф", "Һаулыҡ", "Ял", "Төҙөкләндереү", "Экология", "Үҙидара", "Үҫмерҙәр-йәштәр мөхитендә иреклелекте үҫтереү буйынса эште ойоштороу" йүнәлештәренең береһе буйынса проект бирергә тейеш.
БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, проекттар актуаль булырға, үҙ эсенә тормошҡа ашырыу планын индерергә һәм аныҡ иҫәпләнгән булырға тейеш. Күп ҡатнашыусылар (балалар, үҫмерҙәр, йәштәр) йәлеп итеү менән эшкәртмәләргә айырым иғтибар биреләсәк. Оҙайлы ваҡытҡа перспектива менән проекттарға өҫтөнлөк бирелә.
Эштәр Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, 25-се кабинет адресы буйынса ҡабул ителә. Телефон: 251-57-19.
Еңеүселәр апрель аҙағына тиклем билдәләнәсәк. 1 майҙан уҡ уларҙың идеяларын тормошҡа ашырыу башлана.


text:
Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы башлығы Хәйҙәр Вәлиев Әзербайжан Президентын һайлауҙа күҙәтеүсе булып ҡатнаша
Әзербайжан Республикаһында бөгөн, 9 октябрҙә, президент һайлауҙары үтә. Тауыш биреү барышына халыҡ-ара күҙәтеүҙә Рәсәй һайлауҙарын ойоштороусылар, һайлау хоҡуғы һәм процесы өлкәһендә эксперттар ҡатнаша.
БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев БДБ илдәренән Күҙәтеүселәр миссияһы составында Әзербайжан Республикаһы Президентын һайлауҙа ҡатнаша, тип хәбәр иттеләр төбәк Үҙәк һайлау комиссияһынан.
Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы составына Ҡабарҙы-Балҡар, Дағстан, Ингушетия, Ҡарасәй-Черкес, Якутия һайлау комиссиялары рәйестәре, өлкә һәм край һайлау комиссияһы башлыҡтары инә. Һайлауҙарға халыҡ-ара күҙәтеүҙә Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Владимир Чуров һәм комиссия ағзаһы Борис Эбзеев ҡатнашасаҡ.


text:
Фото:
«Аҡ тирмә» ансамбле Мәскәүҙә «Хорҙар алышы» финалында сығыш яһаны
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Аҡ тирмә» фольклор ансамбле Мәскәүҙә «Хорҙар алышы» финалында Башҡортостан исеменән сығыш яһаны. Фестиваль «Йыһан» концерт залында тамамланды. Сара Халыҡ-ара ололар көнө уңайынан ойошторолдо.
Ижади бәйгелә Рәсәйҙең 11 төбәгенән өлкән йәштәге кешеләрҙән торған хор коллективтары, шулай уҡ Болгария, Сербия, Молдова һәм Приднестровьенан килгән ҡунаҡтар ҡатнашты. Ике көнлөк фестивалдә тамашасылар һәм ҡатнашыусылар йырҙар тыңланы, сағыу милли кейемдәрҙе күрҙе. Бәйгеселәр жюри хөкөмөнә таҡмаҡтар, һуғыш тураһында балладалар, йола тамашаларын, тыуған төйәк хаҡында йырҙар тәҡдим итте.
«Аҡ тирмә» фольклор ансамбле 1996 йылда Балаҡатай районында ойошторолған. Ансамблдең репертуарында — башҡорт халҡының йолалары, йырҙар, ҡобайырҙар. «Аҡ тирмә» районда һәм республикала уҙғарылған сараларҙа даими ҡатнаша, «Салауат йыйыны» республика фольклор байрамында Гран-приға лайыҡ булған.


text:
Тәүлек эсендә Ағиҙел һәм Дим йылғалары 4 сантиметрға күтәрелгән, Ҡариҙелдең кимәле кәмей – Башгидромет Фото: Олег Яровиков
Тәүлек эсендә Ағиҙел һәм Дим йылғалары 4 сантиметрға күтәрелгән, Ҡариҙелдең кимәле кәмей – Башгидромет
Тәүлек эсендә Ағиҙел һәм Дим йылғалары 4 сантиметрға күтәрелгән, Ҡариҙелдең кимәле кәмей – Башгидромет Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфө янындағы ике йылғаның кимәле күтәрелеүе дауам итә. Иртәнге сәғәт 8-гә баш ҡала эргәһендә Ағиҙелдең кимәле 756 сантиметр тәшкил иткән. Һуңғы һигеҙ сәғәт эсендә йылға 4 сантиметрға күтәрелгән, тип аңлатма бирҙеләр Башгидрометта. Бочкарёв ауылы янында Дим йылғаһы ла шунса уҡ артҡан. Уның кимәле 352 сантиметр тәшкил иткән.
Шакша биҫтәһендә Ҡариҙел ярҙарына ҡайта башлаған. Хәҙер уның кимәле 854 сантиметр тәшкил итә.
Өфө ҡалаһы янында Ағиҙел йылғаһы — 730-830, Шакша биҫтәһендә Ҡариҙел — 760-860, Бочкарёв ауылы эргәһендә Дим йылғаһы 580-680 сантиметрға күтәреләсәк тип көтөлә.


text:
Валентина Матвиенко Башҡортостан парламентарийҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Валентина Матвиенко Башҡортостан парламентарийҙары менән осрашты
Валентина Матвиенко Башҡортостан парламентарийҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
РФ Федераль Йыйылышының Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенко БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, урындағы үҙидараның вәкәләтле органдары вәкилдәре, республиканың Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты. Осрашыуҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм БР Дәүләт Йыйылшы рәйесе Константин Толкачев булды.
Валентина Матвиенко Башҡортостандың ышаныслы үҫешкән төбәк булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, 2015 йылда ҙур халыҡ-ара саммиттарҙы үткәреү урыны итип Өфө осраҡлы ғына һайланмаған. Саммиттарҙы үткәреү ҡала мөмкинлектәрен үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк.
Осрашыуҙа төбәкте социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү өлкәһендәге уңыштар билдәләнде. Уларҙың нигеҙендә республикала йәшәгән барлыҡ халыҡтарҙың хеҙмәте, берҙәмлеге ята, тине Федерация Советы рәйесе.
Валентина Матвиенко илде үҫтереү буйынса Рәсәй Президенты Владимир Путин тәҡдим иткән яңы стратегия тураһында һөйләне һәм шуға ярашлы төбәк власы алдында торған бурыстарҙы билдәләне.
Осрашыуҙа шулай уҡ ҡануниәткә индерелгән, халыҡтың сәйәси әүҙемлегенә тәьҫир иткән үҙгәрештәр тураһында һүҙ барҙы. Уларҙы тормошҡа ашырыу сиктәрендә илдә 56-нан ашыу яңы партия теркәлгән.
Федерация Советы башлығы быйыл БР Дәүләт Йыйылшы – Ҡорлтайға депутаттар һайланасағы хаҡында әйтте.
— Сәйәси көрәшкә әҙер булырға кәрәк. Партиялар һайлаусыларға ҡоро идеялар түгел, ә реаль программалар тәҡдим итергә тейеш, — тип иҫәпләй Валентина Матвиенко.
Шулай уҡ осрашыу барышында спикер 27 апрелдә парламенттар өсөн махсус телевидение эшләй башлаясағы хаҡына әйтте. Илдең барлыҡ парламенттары өсөн берҙәм киңлек булдырыу проекттың төп маҡсаты булып тора. Каналда Рәсәй төбәктәренең реаль тормошо сағылдырыласаҡ.


text:
Хаж ҡылыусылар ҡайта башланы
Хажға барыу - арзан сәйәхәт түгел. Мөъмин мосолмандарға ул 90 мең һумға төшә.
Ҡағиҙә булараҡ, илдә йәшәүсе мең мосолмандың береһе хажға юллана ала. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса, Рәсәйҙә 20 миллион мосолман йәшәй. Рәсми рәүештә, Рәсәй мосолмандары 20 меңлек квотаға дәғүә итә. Тағы ла 5 мең урын махсус килешеү буйынса бүленгән.
Был ил халҡының оҙаҡ йылдар хажға йөрөмәүенә бәйле. Заманында мосолмандар хаж ҡылырға йәйәүләп, аттар һәм дөйәләр менән, шулай уҡ диңгеҙ юлы менән дә йөрөгән. Әммә изге ғәмәлдең һауабы транспорт төрҙәре етеҙ үҫешкән беҙҙең көндәрҙә лә кәмемәй.


text:
Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә яңы мәктәп төҙөләФото: Лидия Янбекова
Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә яңы мәктәп төҙөлә
Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә яңы мәктәп төҙөләФото: Лидия Янбекова
Өфөнөң «Сипайлово – 3» биҫтәһендә заманса дөйөм белем биреү мәктәбе төҙөлөшө тамамланып килә.
Сипайловола яңы мәктәп күптән кәрәк ине. Өфөнөң был халыҡ күп йәшәгән урын булараҡ билдәле биҫтәһе, — бында 120 меңдән ашыу кеше йәшәй, — бөгөн социаль тәғәйенләнештәге объекттарға, тәү сиратта мәктәп, балалар баҡсаһына мохтаж. Әлеге ваҡытта Сипайловола 10 дөйөм белем биреү мәктәбе эшләй.
2008 йылда Гагарин урамында урта дөйөм белем биреү мәктәбе төҙөлә башлауын мәғариф учреждениелары хеҙмәткәрҙәре лә, микрорайон халҡы ла шатланып ҡабул итте.
Төҙөлөш эргәһендәге 38-се, 141-се мәктәптәрҙә дөйөм алғанда 2700-ҙән ашыу уҡыусы белем ала, тейешле норманан был күпкә артыҡ. Учреждениелар тулы кластар менән ике сменала эшләй. 825 урынға иҫәпләнгән яңы мәктәптең асылыуы был был көсөргәнешлекте кәметергә, яҡын тирәләге уҡыу йорттары эшмәкәрлегенә оптималь шарттар булдырырға мөмкинлек бирәсәк. Был турала «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Октябрь районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр иттеләр.
11,4 мең квадрат метр майҙанлыҡ дүрт ҡатлы яңы заманса бинала уҡыусыларҙың белем алыуы өсөн бар уңайлыҡтар ҙа ҡаралған. Иркен яҡты кластар, китапхана, спорт һәм йыйылыш залдары, ашхана, медицина кабинеты белем алыуға ғына түгел, уҡыусыларҙың физик һәм рухи үҫешенә лә булышлыҡ итәсәк.
Объект төҙөлөшө заказсыһы булып — «Өфө ҡалаһының инвестицион-төҙөлөш комитеты» муниципаль унитар предприятиеһы («ИСК г.Уфы»), генподрядчигы булып «СУ-10» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте сығыш яһай. Смета хаҡы – 232,3 миллион һум. Средстволар республика бюджетынан бүленгән.
Әлеге ваҡытта был мөһим социаль объектта төп бинаның ҡыйығы ябыла, хужалыҡ блогы төҙөлөшө алып барыла, тышҡы инженер селтәрҙәре һуҙыла. Мәктәпте быйыл асыу планлаштырыла.


text:
Баш ҡалала «Ҡайғырыусы әсә» мемориалына сәскәләр һалыу тантанаһы үтте
Бөгөн Өфөлә локаль һуғыштарҙа һәм конфликттарҙа һәләк булған Башҡортостандың хәрби хеҙмәткәрҙәренә бағышланған «Ҡайғырыусы әсә» мемориалына сәскәләр һалыу тантанаһы үтте. Сарала Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғизәтуллин, Башҡортостан хәрби хәрәкәттәр ветерандары йәмәғәт ойошмаларының Координация советы вәкилдәре, ветерандар ойошмалары етәкселәре, яугир-интернационалистар, локаль һуғыштарҙа ҡатнашыусылар, һәләк булған һалдаттарҙың әсәләре, Өфө кадет мәктәп-интернаты уҡыусылары һәм республиканың хәрби-патриотик клубтары йәштәре ҡатнашты.
Сәскә һалыу тантанаһы алдынан ветерандар Республика Хәрби Дан музейында булды, «Башҡортостандың яугир-интернационалистары» күргәҙмәһе менән танышты. Бынан һуң улар Өфөнөң Көньяҡ зыяратында, «Афғансылар аллеяһы»нда булды тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы белгесе Лилиә Мурсалова.


text:
Иглин районы имамдары толерантлыҡ буйынса аңлатыу эштәре алып барасаҡ
Кисә Иглин ауылының «Әмир» мәсетендә Иглин районы имамдарының Рәсәй мосолмандары Үҙәк Диниә назаратының Өфө ҡалаһы, Иглин һәм Нуриман районы имам-ахуны Вәсил Тимерғәлиев менән осрашыуы үтте.
Аҡбирҙе ауылының «Мөнирә» мәсете имам-хатибы Рөстәм Ҡорбановтың хәбәр итеүенсә, осрашыу барышында имам-ахун Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты етәкселегенең наказын еткергән: барлыҡ мосолман мәхәлләләрен дә Юстиция министрлығында теркәргә, артабан проблемаларға юлыҡмаҫ өсөн, бөтә документацияны яңы талаптарға ярашлы тәртипкә килтерергә.
— Беҙ, БР мосолмандары Диниә назаратынан һәм Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратынан район имамдары, ағымдағы мәсьәләләрҙе тикшереү өсөн айына бер тапҡыр йыйыласаҡбыҙ, — тип хәбәр итте Рөстәм хәҙрәт. – Был йыйылыштарға муниципаль хакимиәт, көс структуралары, Рәсәй православие сиркәүе вәкилдәрен саҡырып, уртаҡ проблемаларҙы хәл итәсәкбеҙ.
Бынан тыш, уның әйтеүенсә, имамдар урындарҙа башҡа төрлө дин һәм милләт вәкилдәренә ҡарата түҙемле, толерантлы ҡараш буйынса халыҡ араһында ағартыу эштәре алып барыу, дини нигеҙҙә агрессия күренештәрен булдырмау тураһында ла һөйләшеп килеште.


text:
Башҡортостан Республикаһының урман хужалығы министры итеп Динир Әхмәтйәнов тәғәйенләнде
29 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең Указы менән Динир Әхмәтйәновты республиканың урман хужалығы министры итеп тәғәйенләне. Икенсе указ менән Рәжәп Нәбиуллин урман хужалығы министры вазифаһынан бушатылды. Был хаҡта төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Белешмә. Динир Әхмәтйәнов 1957 йылдың 28 октябрендә Әбйәлил районының Ҡырҙас ауылында тыуған. Башҡортостан дәүләт ауыл хужалығы университетын (элекке Башҡортостан ауыл хужалығы институты) һәм Урал социаль идара һәм политология институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1979 йылда ВЛКСМ-дың район комитеты ойоштороу бүлеге инструкторы булып башлай. 1980–1981 йылдарҙа – халыҡ депутаттарының Амангилде ауыл Советы башҡарма комитеты рәйесе. 1981–1987 йылдарҙа – «Заветы Ильича» колхозының партком секретары. 1987–1990 йылдарҙа – КПСС-тың Әбйәлил райкомы ауыл хужалығы бүлеге мөдире, ойоштороу бүлеге инструкторы, райком секретары. 1990–1991 йылдарҙа – Свердловск Юғары партия мәктәбенең көндөҙгө бүлеге тыңлаусыһы, РСФСР коммунистар партияһы райкомының беренсе секретары. 1991–1992 йылдарҙа – халыҡ депутаттарының Әбйәлил районы Советы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары. 1992–1995 йылдарҙа – Әбйәлил районының ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек идаралығы начальнигы урынбаҫары, «Красная Башкирия» яуаплылығы сикләнгән ширҡәте директоры.
1995–2008 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Аграр мәсьәләләр, аҙыҡ-түлек, экология, тәбиғәт ресурстары һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет рәйесе урынбаҫары. 2008–2011 йылдарҙа – Өфөнөң Ленин районы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе.
2011 йылдың майынан алып 2014 йылға тиклем – контракт буйынса Башҡортостан Республикаһы Бөрйән районы хакимиәте башлығы.


text:
Рәсәйҙә йәш әсәләр-эшҡыуарҙарға гранттар бүлергә планлаштыралар
Рәсәй Хөкүмәте бизнес менән шөғөлләнеүсе йәш әсәләргә 400 мең һумға тиклем күләмдә грант түләргә ниәтләнә. Программаны 2014 йылда уҡ бойомға ашыра башларға планлаштыралар. Был хаҡта «Российская газета»ға интервьюла РФ Хөкүмәте вице-премьеры Ольга Голодец белдерҙе.
— Был мәсьәлә әле Иҡтисади үҫеш министрлығы менән ентекләберәк өйрәнелә. Әгәр, бала тәрбиәләүсе, ҡатын үҙ үҙенә эшләһә, үҙ эшен асып ебәрһә – мәҫәлән, бер үк ваҡытта тәржемәләр менән шөғөлләнә, тегенә, өйҙә бөҙрәхана хеҙмәттәрен күрһәтә, уға беренсе этапта грант менән ярҙам итәсәктәр. Беҙҙең тәҡдим – 400 мең һумға тиклем, — РФ Хөкүмәте вице-премьеры.
2013 йылда Рәсәй Хөкүмәте ғәҙәти булмаған проектты эшләтеп ебәрҙе – юғары белем алырға теләге булған, йәш әсәләрҙе бушлай әҙерлек курстарына индереү.
— 2014 йылда был ҡатындар юғары уҡыу йорттарына конкурсһыҙ бюджет урындарға уҡырға инәсәк. Программаны киңәйтергә ниәтләнәбеҙ, хәҙер тейешле закондың проекты әҙерләнә. Әсәлекте һәм профессиональ белем алыуҙы берләштерергә әҙер, ҡатындар бындай мөмкинлекте алырға тейеш, — тигән ышаныста вице-премьер.


text:
Латвияла «Башҡортостан — Балтия» бизнес-форумы үтәсәк
Латвияла 2013 йылдың февралендә «Башҡортостан — Балтия» бизнес форумы үтәсәк. Иҡтисади сара Башҡортостан делегацияһының сит илдәге хеҙмәттәштәрҙең ресторан бизнесы һәм туризм өлкәһендәге тәжрибәһен өйрәнеү, шулай уҡ Балтия төбәге менән хеҙмәттәшлек итеү механизмдарын булдырыу маҡсатында Латвияға визиты сиктәрендә ойоштороласаҡ. Сарала Латвия, Эстония һәм Литванан вәкилдәрҙең ҡатнашыуы көтөлә, улар 2014 йылға тиклем Балтия илдәрендә туризмды үҫтереү стратегиялары тураһында һөйләйәсәк.


text:
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын ойоштороуға 1,5 миллиард һумдан ашыу тотоноласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын ойоштороуға 1,5 миллиард һумдан ашыу тотоноласаҡ
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын ойоштороуға 1,5 миллиард һумдан ашыу тотоноласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда балаларҙың йәйге ялын һәм сәләмәтләндереүен ойоштороуға 1,5 миллиард һумдан ашыу тотоноласаҡ. БР Мәғариф министрлығының әйҙәүсе белгес-эксперты Рәмзиә Биккужина хәбәр итеүенсә, 1,3 миллиард һум республика бюджетынан йүнәлтелгән, 176 миллион һумдан ашыуы – муниципаль берәмек аҡсаһы, 42,9 миллион федераль бюджеттан бүленгән.
Сәләмәтләндереү учреждениеларына путевкалар шулай уҡ ойошмалар, профсоюздар һәм ата-әсәләрҙең түләүҙәре иҫәбенә һатып алына.
2830-лаған ял һәм сәләмәтләндереү учреждениеһы асыу планлаштырыла. Уларҙың 95-е – ҡала ситендә, 37-һе – санаторий-профилакторийҙар, 120-һе – палаткалағы лагерҙар, 1500-е – белем биреү учреждениеларында көндөҙгө лагерҙар, 1080-е – хеҙмәт һәм ял лагерҙары, хеҙмәт берләшмәләре.
Бынан тыш, йыл һайын республиканың өҫтәмә белем биреү учреждениелары, йәштәр сәйәсәте һәм спорт органдары ойоштороп килгән 450 самаһы профилле лагерь эшләйәсәк.
Быйылғы йылдың айырмаһы – ҡала ситендәге лагерҙарҙа сменаларҙың профиллеге. 21 көн эсендә – һәр дүрт сменаның оҙонлоғо шундай – балаларҙы бай сәләмәтләндереү һәм мәҙәни күңел асыу программаһы көтә, ул иһә милли йолаларҙы өйрәнеүҙән алып тәрбиәүи-уйын тренингтарында һәм IT-технологияларҙы үҙләштереүҙә ҡатнашыуға тиклем.
Республиканың 3250 балаһы Ҡара диңгеҙ буйына, 250-һе (тел төркөмдәре) сит илдәргә, БДБ илдәренә барырға планлаштыра.
2014 йылдың йәйге сәләмәтләндереү кампанияһы барышында 380 мең самаһы бала һәм үҫмер ял итә һәм һаулыҡтарын нығыта аласаҡ.


text:
Өфөлә тимер юл аша йәйәүлеләр күпере реконструкциялана
Өфөнөң Дим районында тимер юл аша йәйәүлеләр күпере реконструкциялана башланы. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалы – Куйбышев тимер юлының корпоратив коммуникациялар хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
900 метрҙан ашыу оҙонлоғондағы күпер Дим районының кешеләр йәшәгән яғын бер нисә тимер юл предприятиелары менән тоташтыра һәм Дим сорттарға айырыу станцияһы территорияһы менән тиҫтәләгән тимер юлдар аша хәүефһеҙ үтергә мөмкинлек бирә. Был районда йәмғеһе 20-нән ашыу тимер юл предприятиелары тупланған.
Күперҙең тәүге сираты 1951 йылда уҡ төҙөлгән. 2010 йылда күперҙе реконструкциялау тураһында ҡарар ҡабул ителә. Ремонт эштәрен, айырым участкаларҙы ябып, этаптарға бүлеп үткәреү планлаштырыла. Шуның арҡаһында йәйәүлеләр өсөн уңайһыҙлыҡтар кәметеләсәк.
Йыл аҙағына тиклем күперҙе ремонтлауға 100 миллион һум самаһы аҡса һалыу күҙаллана. Реконструкция 2013 йылда тамамланырға тейеш.


text:
«Һарайлы»ла башҡорт халыҡ шағиры Рәшит Ниғмәтигә арналған күргәҙмә асылды
Благовар районының Ҡәнзәфәр бей исемендәге «Һарайлы» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәгендә «Рәшит Ниғмәтиҙең тормошо һәм ижады» исемле китаптар күргәҙмәһе асылды, ул БАССР-ҙың халыҡ шағирының тыуыуына 105 йыл тулыуға арналған.
Уҡыусылар ҙур ҡыҙыҡһыныу менән Рәшит Ниғмәтиҙең шиғырҙарын уҡыны. Улар «Ҡыҙымдың hорауҙарына яуаптар» шиғырына һәм «Киләсәккә сәйәхәт» поэмаһына фекер алышты. Был әҫәрҙәрҙә башҡорт халыҡ шағиры талантының көслө яҡтары, уның донъяға оптимистик ҡарашы, кешегә яҡты ышанысы асыла.
Кисәлә ҡатнашыусылар тыуған Башҡортостандың әҙәби мираҫын өйрәнгәндә үҙҙәре өсөн яңы бит асты.
Рәшит Ниғмәти башҡорт теленә Александр Пушкиндың, Михаил Лермонтовтың, Степан Злобиндың һәм Владимир Маяковскийҙың әҫәрҙәрен тәржемә иткән. Бөтә был әҫәрҙәр башҡорт әҙәбиәтен үҫтереүҙә ҙур өлөш булып тора.
Рәшит Ниғмәти (1909-1959) – еңел булмаған яҙмыш кешеһе. Уның ижади эшмәкәрлеге дауыллы һәм ҡатмарлы утыҙынсы, һуғышлы ҡырҡынсы һәм ауыр һуғыштар һуңы йылдарына тура килә. Шағирҙың ижади үҫешендә һәм талант булыуында «Ленин юлы» район гәзитендәге эше ҙур роль уйнай. Журналист эшмәкәрлеге, колхоздарҙы ойоштороуҙа әүҙем ҡатнашыуы шағирға яңы кешеләр образы һәм ауылдың үҙгәреүе, беренсе башҡорт нефтен алыу темаларын асырға ярҙам итә. Ул Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены(1944), ике «Почет билдәһе»(1949) ордендары менән бүләкләнгән.
Рәшит Ниғмәти ижадының мөһим өлөштәре булып уның «Дауылдар тыуҙырған ғүмер», «Йәмле Ағиҙел буйҙары», «Минең баҡсамда» хеҙмәт емештәре тора. Авторҙың был әҫәрҙәре башҡорт халыҡ тормошон сағылдыра.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов яҙғы сәсеү эштәрен үткәреү мәсьәләләре буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты
Фото:
16 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов яҙғы сәсеү эштәрен үткәреү һәм малсылыҡты үҫтереү мәсьәләләре буйынса селектор кәңәшмәһендә ҡатнашты. Видеоселектор Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев етәкселегендә үтте.
Кәңәшмә барышында Дмитрий Медведев губернаторҙар иғтибарын ауыл хужалығы етештереүселәрен страховкалау буйынса яңы системаны ғәмәлгә индереүгә йүнәлтте һәм, дәүләт ярҙамы күрһәтелеп, уңышты страховкалау буйынса системаның быйыл эшләй башларға тейешлеге хаҡында әйтте.
— Беҙ бығаса булмаған шарттарҙы ҡабул итәбеҙ, дәүләт страховка премияһы суммаһының яҡынса 50 процентын үҙе түләй, һәм киләсәктә был маҡсаттарға ашығыс рәүештә өҫтәмә аҡса эҙләргә тура килмәһен өсөн, губернаторҙарҙың быға айырыуса иғтибар бүлеүен теләр инем, — тине Рәсәй Хөкүмәте башлығы.
Шулай уҡ видеоселектор барышында агросәнәғәт комплексы предприятиеларын кредитлау мәсьәләһе тикшерелде. 2012 йылдың 10 майына ҡарата был өлкәлә кредит биреүҙең дөйөм күләме былтырғыға ҡарағанда 20-25 процентҡа түбәнерәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Премьер.
— Ағымдағы йылдың беренсе кварталында баҫыу эштәренә бүленгән кредиттар буйынса уртаса ставка ике процентҡа, уртаса алғанда, 12 процентҡа тиклем артҡан. Был ҡыуаныслы хәл түгел, әлбиттә, — тине Дмитрий Медведев. Әлеге мәсьәлә буйынса тейешле күрһәтмәләр бирелде, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
«Тылсымлы моңдар» фестивалендә Гран-приға «Хазина» ансамбле лайыҡ булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Дәүләкәндә «Тылсымлы моңдар» башҡорт фольклор коллективтарының төбәк фестивале тамамланды. Гран-приға Бишбүләк районынан «Хазина» фольклор ансамбле лайыҡ булды.
Бәләбәйҙән «Йондоҙ» йыр ансамбле һәм Благовар районынан «Аманат» халыҡ вокаль ансамбле беренсе дәрәжә диплом менән бүләкләнде. «Әхирәттәр» (Әлшәй районы), «Гөлнәзирә» (Дәүләкән районы), «Сулпылар» (Миәкә районы), «Алтынай» (Октябрьский ҡалаһы) ансамблдәре икенсе урын алды. Өсөнсө урынға «Аманат» коллективы (Бәләбәй ҡалаһы), «Асылыкүл ынйылары» (Дәүләкән районы), «Ынйылар» (Октябрьский ҡалаһы) ансамблдәре, «Дуҫлыҡ» халыҡ фольклор ансамбле (Салауат) лайыҡ булды.
Халыҡ таланттары йыйынында Әлшәй, Благовар, Бишбүләк, Бүздәк, Дәүләкән, Йәрмәкәй, Миәкә, Бәләбәй, Стәрлетамаҡ, Шишмә райондарынан һәм Октябрьский, Салауат ҡалаларынан 300-гә яҡын үҙешмәкәр артист ҡатнашты. Конкурсанттар боронғо йолаларҙы һәм ғөрөф-ғәҙәттәрҙе, уйындарҙы күрһәтте.
Жюри составында республиканың танылған мәҙәниәт эшмәкәрҙәре: М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның башҡорт әҙәбиәте һәм мәҙәниәте кафедраһы профессоры Әхмәт Сөләймәнов, Республика халыҡ ижады үҙәге хеҙмәткәрҙәре Гөлгөнә Баймырҙина, Эльвира Йыһангирова, Резеда Ҡәләмова эшләне. Фестивалде ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге һәм район хакимиәте сығыш яһаны.


text:
Башҡортостан уҡыусылары Бөтә Рәсәй олимпиадаһында уңышлы сығыш яһай
Башҡортостандан балалар уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһында яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә. Быйыл ул 20 предмет буйынса үткәрелә: астрономия, инглиз, француз, немец телдәре, физика, әҙәбиәт, география, математика, йәшәйеш именлеге нигеҙҙәре, рус теле, информатика, биология, йәмғиәтте өйрәнеү, тарих, экология, хоҡуҡ, иҡтисад, технология, химия, физик культура. 2010 йылда интеллектуаль марафондың йомғаҡлау этабында 19 предмет буйынса олимпиадаларҙа Башҡортостандан 85 өлкән синыф уҡыусыһы ҡатнашты. Уларҙың 22-һе еңеүсе һәм призер булды.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, мартта башланған һәм Рәсәйҙең төрлө ҡалаларында үткән олимпиада 30 апрелдә тамамлана. Олимпиаданың йомғаҡлау этабында еңеүселәр һәм призерҙар илдең һәр юғары һәм урта профессиональ уҡыу йортона имтиханһыҙ ҡабул ителә. Бөтә Рәсәй олимпиадаһы һөҙөмтәләре буйынса уҡыусыларҙың халыҡ-ара олимпиадаһында ҡатнашыуға әҙерләү өсөн команда составы билдәләнәсәк.
Әйтергә кәрәк, былтыр Башҡортостан уҡыусыларҙың Бөтә Рәсәй олимпиадаһында еңеүселәр һәм призерҙар һаны буйынса илдең егерме иң яҡшы төбәге иҫәбенә инде. Ул саҡта 29 призер һәм еңеүсе Рәсәй Федерацияһы төбәктәре рейтингында 11-се урын яулау мөмкинлеге бирҙе.


text:
Пенсионерҙарҙың иҫәбе республикала 1,6 процентҡа, уртаса пенсия – 9 процентҡа артҡан
Башҡортостанда пенсионерҙарҙың иҫәбе 1 апрелгә ҡарата 1111,1 мең кеше тәшкил итә, ул 2013 йылдың ошо уҡ ваҡытынан 1,6 процентҡа күберәк. Шул уҡ ваҡытта уртаса пенсия 9 процентҡа – айына 9 416,2 һумдан 10264,2 һумға тиклем артҡан. Был һандар менән Башҡортостанстат таныштыра.
Республиканың бөтә пенсионерҙарынан 91,3 проценты, йәғни 1013,9 мең кеше, хеҙмәт пенсиялаһы ала. Уларҙан пенсиялар ҡартлыҡ буйынса 913,5 мең кешегә (уның уртаса күләме республика буйынса айына 10875,9 һум тәшкил итә), инвалидлыҡ буйынса – 46,6 мең кешегә (6983 һум), ҡараусыһын юғалтыу буйынса – 53,8 мең кешегә (7357,5 һум) бирелә.
Социаль пенсияның уртаса күләме айына 7487,2 һум тәшкил итә. Уны республиканың 93,1 пенсионеры ала.


text:
19 район игенселәре яҙғы баҫыу эштәренә тотондо
Республиканың 19 районы баҫыуҙарында яҙғы баҫыу эштәре алып барыла. Баҫыуҙарға иң элек тырматыуға агрегаттар сығарыла. Дым ҡаплау – бөгөн ауыл эшсәндәренең төп бурыстарының береһе. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 11 районда ужым культураларын өҫтәмә туҡландырыуға төштөләр, ә 15 район хужалыҡтарында күп йыллыҡ үләндәр сәсеүлектәренә ашлама индерәләр.
Хәбәр итеүебеҙсә, яҙғы сәсеүгә әлегә Дүртөйлө районы игенселәре генә тотондо. Сәсеү кампанияһын район эшсәндәре борсаҡтан башланы. Мәғлүмәттәргә ҡарағанда, был культура 100 гектар майҙанға сәселгән. Ауыл хужалығы министрлығының агрономия хеҙмәте быйыл сәсеү кампанияһын үткәреү буйынса бөтә кәрәкле рекомендациялар бирҙе.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың һынлы сәнғәт күргәҙмәһен ҡараныФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың һынлы сәнғәт күргәҙмәһен ҡараны
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың һынлы сәнғәт күргәҙмәһен ҡараныФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
13 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «ART-UFA – 2015» художество форумы сиктәрендә барған республиканың һынлы сәнғәт күргәҙмәһен ҡараны.
«ВДНХ-ЭКСПО» күргәҙмә комплексында ике меңгә яҡын һынлы сәнғәт, графика, скульптура, биҙәү-ҡулланма сәнғәте әҫәрҙәре, инсталляциялар, фотоһүрәттәр ҡуйылған. Күргәҙмәлә Өфөнән, Стәрлетамаҡтан, Нефтекаманан, Ишембайҙан, Бәләбәйҙән, Бөрөнән, Яңауылдан, Мәләүездән һәм республиканың башҡа ҡалаларынан, шулай уҡ Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан, Екатеринбургтан, Ҡурғандан 300-ҙән ашыу рәссам һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша. Музейҙар, галереялар һәм күргәҙмә залдары, ижади берекмәләр, художество уҡыу йорттары, шул иҫәптән балалар сәнғәт мәктәптәре лә экспозицияларын тәҡдим итә.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, күргәҙмә Башҡортостанда бик күп билдәле мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, рәссамдар, скульпторҙар, халыҡ ижады, халыҡ кәсептәре менән эшләүсе кешеләр йәшәүен күрһәтте. Төбәк Башлығы шулай уҡ республиканың заманса һынлы сәнғәт музейын ойоштороу мәсьәләһе ҡарала тип белдерҙе.
– Яҡын арала беҙ эскиз әҙерләй башлаясаҡбыҙ, һуңынан, бәлки, проектлау эштәренә тотонорбоҙ. Бының өсөн Өфөлә һәйбәт урын табырға кәрәк. Мотлаҡ төҙөйәсәкбеҙ. Ысынында иһә, был ҡыйбат түгел. Улар бит тиҙ төҙөлә торған конструкциялар. Был проектҡа кәм тигәндә ике, бик булмаһа, өс-дүрт йыл китәсәк, тип уйлайым. Беҙҙә мотлаҡ Рәссам йорто, Сәнғәт йорто барлыҡҡа киләсәк, – тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов.
«Художество форумы ШОС һәм БРИКС саммиттарында ҡатнашыусыларҙы йәлеп итәсәкме?» – тигән һорауға Башҡортостан Башлығы: «Делегация вәкилдәре республиканың сәнғәт мәктәбен ҡараясаҡ һәм баһалаясаҡ», – тип яуап бирҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ағымдағы йылдың 12 июненән 1 авгусҡа тиклем Өфөлә «ART-UFA – 2015» художество форумы уҙғарыла. Ул республика мәҙәниәтенең ҡаҙаныштарын күрһәтеү маҡсатында ойошторолған. Форум сиктәрендә махсус саралар: ижади кисәләр, ижади берекмәләрҙең, музейҙарҙың, галереяларҙың, художество уҡыу йорттарының презентациялары, оҫталыҡ дәрестәре, лекциялар, рәссамдар, сәнғәт белгестәре ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәлдәр һәм матбуғат конференциялары, джаз, рок, классик этник музыка, театр сәнғәте һәм балалар музыка ижады көндәрен үткәреү ҡаралған. Йәш таланттарға ярҙам итеү маҡсатынан М.В. Нестеров исемендәге икенсе балалар художество ижады асыҡ республика конкурсын уҙғарыу планлаштырыла.


text:
Йәш белгестәргә - аҡса
Республикала агросәнәғәт ширҡәттәрен йәш белгестәр менән тәьмин итеү буйынса етди саралар күрелә.
Юғары уҡыу йорттарын тамамлаусыларға өс йыл дауамында 7 мең, урта һөнәри учреждениеларҙы тамамлаусыларға 4 мең һум түләнәсәк. Указ нигеҙендә шулай уҡ бер тапҡыр бирелә торған пособиелар күләме лә билдәләнде.
Юғары уҡыу йорттарын тамамлаусылар өсөн ул 100 мең һум, урта махсус уҡыу йорттарын тамамлаусыларға 60 мең һум. Пособиелар йыл һайын юғары белемле 100, урта һөнәри белемле 150 йәш белгескә түләнәсәк.


text:
Өфөлә Рәсәй Президенты Владимир Путин һәм Иран башлығы Хәсән Роухани осрашыуы үтәсәк
Ошо хаҡта дәүләт етәксеһенең матбуғат сәркәтибе Дмитрий Песков хәбәр итте. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, Роуханиҙың Башҡортостанға килеүе ысынлап та көтөлә. Һәм әле ике яҡлы осрашыуҙарҙы әҙерләү бара. БРИКС һәм ШОС саммиттары Өфөлә киләһе аҙнала үтәсәк. ШОС ойошмаһы ағзалары булып Рәсәй, Ғаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Ҡытай, Тажикстан һәм Үзбәкстан иҫәпләнә. Күҙәтеүселәр статусы Әфғанстан, Һиндостан, Иран, Монголия, Пакистанға бирелгән. Партнерҙар сифатында Төркиә, Шри-Ланка, Белорусь сығыш яһай. БРИКС иһә Рәсәй, Ҡытай, Һиндостан, Бразилия, Көнъяҡ Африканы берләштерә.


text:
Башҡортостан президенты Раштыуа менән ҡотланы
Мортаза Рәхимов Ғайса пәйғәмбәрҙең тыуған көнө уңайынан республикала йәшәүсе православтарҙы ҡотланы.
Күп йәһәттән ислам менән православияның берләштереү роле һөҙөмтәһендә Башҡортостанда йәшәүсе халыҡтарҙың милли мәҙәниәтенең үҙенсәлекле берҙәмлеге һәм күп төрлөлөгө һаҡланған.
Башҡортостан президлентының ҡотлауында билдәләнеүенсә, барлыҡ конфессиялар, диндарҙарҙың тырышлығы кешеләрҙең күңелендә иң яҡшы әхләҡи сифаттарҙың уяныуына булышлыҡ итергә тейеш. Уларһыҙ алға китеш, Рәсәй даны һәм ҡеүәтенең үҫеүе мөмкин түгел.


text:
Ихтималлыҡ
Ихтималлыҡ — ниндәйҙер ваҡиғаның мөмкин булыу дәрәжәһе (сағыштырма үлсәме, һан яғынан баһаһы). Ысынбарлыҡта (ғәмәлдә) булырға тейеш берәй ваҡиғаның булыу нигеҙҙәре быға ҡаршы (булмау) нигеҙҙәрҙән артып китһә, был ваҡиға ихтимал тип атала, кире осраҡта — икеле тип йөрөтөлә. Ыңғай нигеҙҙәрҙең кире нигеҙҙәргә ҡарата, һәм киреһенсә, төрлө дәрәжәлә булғанға күрә, ихтималлыҡ (һәм икелелек) күп һәм аҙ була[1]. Шуға ла ихтималлыҡ йышыраҡ сифат йәһәтенән баһалана. Был бигерәк тә уның һан яғынан баһаһын теүәл билдәләү ауыр йә бөтөнләй мөмкин булмағанда ҡулланыла. Ихтималлыҡ «кимәлдәренең» төрлө градациялары[2].
Ихтималлыҡты математика күҙлегенән тикшереү менән ихтималлыҡ теорияһы ип аталған айырым фән шөғөлләнә[1]. Ихтималлыҡ теорияһында һәм математик статистикала ихтималлыҡ төшөнсәһе ваҡиғаның һан характеристикаһы булараҡ билдәләнә. Икенсе төрлө әйткәндә, ваҡиғалар күплегенең 0-дән 1-гә ҡәҙәр ҙурлыҡтағы үлсәме булып тора. 1 мәғәнәһе мөмкин булған ваҡиғаға тура килә, ә инде бөтөнләй мөмкин булмаҫ ваҡиғаның ихтималлылығы 0-гә тиң. Әгәр ҙә ваҡиғаның ысынға сығыу ихтималы булһа, уның ғәмәлгә ашмау ихтималы була. Мәҫәлән, ихтималы берәй ваҡиғаның ысынға ашыу ихтималының уның ысынға ашмау ихтималына тигеҙ булыуын аңлата.
Ихтималлыҡтың классик билдәләмәһе һөҙөмтәнең тигеҙ мөмкинлек (урыҫса равновозможность) төшөнсәһенә нигеҙләнгән. Ваҡиғаға уңайлы нәтижәләрҙең тигеҙ мөмкинлекле һөҙөмтәләрҙең дөйөм һанына ҡарата нисбәте ихтималлыҡ итеп ҡарала. Мәҫәлән, осраҡлы ырғытылған тимер аҡсаның йә ал, йә кире яғы менән генә өҫтәлгә ятыу мөмкинлегенән сығып ҡарағанда, уларҙың ихтималлығы 1/2 тиң[3] һәм улар тигеҙ мөмкинлекле.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ихтималлыҡ төшөнсәһенең ал тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ихтималлыҡ төшөнсәһенең һәм был йүнәлештәге тикшеренеүҙәрҙең кәрәклеге тарихи яҡтан ҡомарлы уйындар, бигерәк тә шаҡмаҡ ырғытыу уйыны менән бәйле. «Ихтималлыҡ» төшөнсәһе барлыҡҡа килгәнгә тиклем бер нисә шаҡмаҡты ырғытҡанда буласаҡ һөҙөмтәнең нисә төрлө буласағын иҫәпләү сығарыу һәм уйын көтөлгәндән алда тамамланған хәлдә ҡуйылған аҡсаны уйынсылар араһында нисек бүлешеү мәсьәләһен аныҡлау көнүҙәк була. Өс шаҡмаҡ ырғытҡанда нәтижәләрҙең нисек булырын тәүгеләрҙән булып 960 йылда Францияның Камбре ҡалаһынан епископ Виболд иҫәпләп сығара[4]. Ул барлығы 56 вариант таба. Әммә был иҫәп ғәмәлдә тигеҙ ихтималлы мөмкинлектәр нисбәтен күрһәтмәй, сөнки 56 варианттың һәр ҡайһыһына һаны буйынса төрлө алым менән ирешергә була. Нәҡ ошо хәлдән сығып, француз руханийы, шағир һәм табип, дөйөм алғанда күп яҡлы белемгә эйә булған Ришар де Форниваль 13 быуаттың икенсе яртыһында үҙенең фекерләүҙәрендә алғараҡ китә. Ул шул уҡ 56 һаны хаҡында әйтһә лә, өс шаҡмаҡ менән бер тигеҙ очконы алты алым менән алып булыуын айырым билдәләй. Быға таянып, бер тигеҙ мөмкинлекле варианттар нисбәте 216 икәнен иҫәпләп сығарырға мөмкин. Аҙаҡтан күптәр был мәсьәләне дөрөҫ сисә алмай. Бары тик Галилео Галилей ғына тәү тапҡыр өс шаҡмаҡты ырғытыуҙың тигеҙ мөмкинлекле варианттар нисбәтен аныҡ иҫәпләп сығара. Ул бер шаҡмаҡтағы бер һандың сығыу варианты булған 6-ны һөйәктәр һаны буйынса 3-сө дәрәжәгә күтәрә): 6³=216. Был нигеҙҙә артабан төрлө нисбәттәге очко алыу алымдарының һанын сағылдырған таблица төҙөй.
Лука Пачоли[4]15 быуат аҙағында икенсе төр мәсьәләгә (уйын көтөлгәндән алда тамамланған хәлдә ҡуйылған аҡсаны уйынсылар араһында бүлешеү) беренсе, әммә ҡуйылған аҡсаны быға тиклем отошло булған партиялар нисбәтенә пропорциональ бүлеүгә нигеҙләнгән хата сиселеш тәҡдим итә. Был йәһәттән 16 быуаттағы һиҙелерлек алға китеш итальян ғалимдары Джероламо Кардано һәм Никколо Тарталья исемдәре менән бәйле. Кардано ике шаҡмаҡ ырғытыуҙың нисбәт һанын (36) дөрөҫ иҫәпләп сығара. Ул тәүгеләрҙән булып шаҡмаҡтарҙың береһенең генә ниндәйҙер һанының сығыу осрағын (11) дөйөм нәтижә һаны менән сағыштыра: был ихтималлыҡтың классик билдәләнешенә тап килә — 11/36. Быға оҡшатып өс шаҡмаҡ өсөн туғыҙ очко алыу мөмкинлеге бөтә серияның (йәки тигеҙ мөмкинлекле нисбәт булған 216-ның) 1/9 өлөшөнә тигеҙ икәнлеген әйтеп бирә. Кардано формаль рәүештә ихтималлыҡ атамаһы хаҡында һүҙ йөрөтмәһә лә, ғәмәлдә сағыштырмаса нисбәт һаны тураһында фекер әйтә, был шул уҡ ихтималлыҡ мәғәнәһе менән тулыһынса тап килә. Уның шулай уҡ «ҙур һандар законы» менән бәйле уй-фекерҙәрен дә осратырға мөмкин. Ә инде ҡуйылған аҡсаны бүлеүгә килгәндә, Кардано бының өсөн ҡалған партияларҙан мотлаҡ оторға кәрәклеләренең һанын нигеҙ итеп алырға тәҡдим итә. Н. Тарталья, шулай уҡ Луки тәҡдим иткән сиселешкә үҙ ҡарашын белдереп, яңы фекер тәҡдим итә (әммә ул да, һуңынан асыҡланыуынса, дөрөҫ булмай сыға).
Галилейҙың тағы бер ҡаҙанышы — ихтималлыҡ төшөнсәһен тикшереү өлкәһен күҙәтеү хаталарына тиклем киңәйтеүҙә. Ул тәүгеләрҙән булып хаталарҙың ҡотолғоһоҙ булыуын әйтеп кенә ҡалмай, уларҙы системалы (даими) һәм осраҡлыларға бүлеп күрһәтә. Нәҡ ошондай бүленеш әле лә ҡулланыла.
Ихтималлыҡ төшөнсәһенең һәм теорияһының килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ихтималлыҡ хаҡында тәүге хеҙмәттәр 17 быуатҡа ҡарай.
Ихтималлыҡ билдәләмәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 В. С. Соловьёв Вероятность // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- ↑ Так, например, в юриспруденции, когда подлежащий суду факт устанавливается на основании свидетельских показаний, он всегда остаётся, строго говоря, лишь вероятным, и необходимо знать, насколько эта вероятность значительна. В римском праве здесь принималось четверное деление: probatio plena (где вероятность практически переходит в достоверность), далее — probatio minus plena, затем — probatio semiplena major и, наконец, probatio semiplena minor. Необходимо отметить что в римском языке слово вероятность этимологически родственно слову честность.
- ↑ Вообще говоря, существует ненулевая (но пренебрежимо малая) вероятность того, что монетка, например, встанет «ребром», поэтому истинная вероятность выпадения решки или орла несколько меньше 50 %
- ↑ 4,0 4,1 Гнеденко Б. В. Курс теории вероятностей: Учебник — Изд. 6-е, перераб. и доп. — М.: Наука. Гл. ред. физ. мат. лит., 1988 — 448с.- с.386-387
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Альфред Реньи. Письма о вероятности / пер. с венг. Д.Сааса и А.Крамли под ред. Б. В. Гнеденко. М.: Мир. 1970
- Гнеденко Б. В. Курс теории вероятностей. М., 2007. 42 с.
- Купцов В. И. Детерминизм и вероятность. М., 1976. 256 с.


text:
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр инновация форумы Өфөлә Рәсәйҙең бөтә эре ҡалаларынан вәкилдәрҙе йыясаҡФото: Ғәзиз Йосопов
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр инновация форумы Өфөлә Рәсәйҙең бөтә эре ҡалаларынан вәкилдәрҙе йыясаҡ
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр инновация форумы Өфөлә Рәсәйҙең бөтә эре ҡалаларынан вәкилдәрҙе йыясаҡФото: Ғәзиз Йосопов
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
18 сентябрҙә Башҡортостан Хөкүмәтендә Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең Йәштәр инновация форумына әҙерлек һәм үткәреү мәсьәләләрен тикшерҙеләр. Ул 7-10 октябрҙә уҙасаҡ.
Вице-премьер Салауат Сәғитовтың әйтеүе буйынса, республика 2015 йылда алдағы ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләнеүҙә йәштәргә ҙур иғтибар бүлә. Форумда Рәсәйҙең бөтә эре ҡалаларынан вәкилдәр ҡатнашасаҡ, тип күҙаллана. Әлегә 16 заявка ҡабул ителгән, әммә һандар үҫәсәк, тигән ышаныста ойоштороусылар.
Рәсәй йәштәре союзы рәйесе Павел Красноруцкий билдәләүенсә, форумды юғары кимәлдә уҙғарыу планлаштырыла. «Өфөнөң әҙерлек кимәле юғары. Сара, Владимир Путин ҡул ҡуйған, Рәсәйҙең Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһында рәйеслек иткән планға инә», — тине йәштәр лидеры.
«Башҡортостанға Ҡаҙағстандан, Үзбәкстандан, Тажикстандан, Ҡырғыҙстандан һәм Ҡытайҙан бишешәр вәкил киләсәк. Программаны әҙерләүҙә «Сколково» инновация үҙәге, Стратегик инициативалар агентлығы, Рәсәй венчур компанияһы эксперттары, шулай уҡ инвестиция компаниялары вәкилдәре һәм шәхси инвесторҙар йәлеп ителгән, — тип билдәләне Рәсәй йәштәр союзының Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек һәм инновация эшмәкәрлеге департаменты етәксеһе Татьяна Селивёрстова. — Инвестиция сессиялары барышында проекттарҙы баһаларҙай потенциаль инвесторҙарҙы йәлеп итә алыу бик мөһим. «Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы киңлегендә фән һәм инновациялар өлкәһендә хеҙмәттәшлекте үҫтереү» темаһы буйынса түңәрәк өҫтәл сиктәрендә, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәре эшендә кәңәш ителәсәк, резолюция ҡабул итеү күҙҙалана. Беҙҙең алда проекттарҙы финанслауҙа йәлеп итеү буйынса механизмдар һәм институттар ҡарау бурысы тора, был йүнәлештә проблемалар һәм уңышлы тәжрибә тураһында һөйләшәсәкбеҙ. Остазлыҡ институты ҡараласаҡ».
Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе советнигы Рената Абдуллина, Өфөгә күргәҙмә үткәреү өсөн дәрәжәле Зворыкин премияһының алты еңеүсеһе киләсәк, улар уникаль уйлап сығарылған нәмәләрҙе күрһәтәсәк, тип билдәләне. Башҡортостандың юғары уҡыу йорттары шулай уҡ икешәр инновация проектын күрһәтеү мөмкинлегенә эйә буласаҡ.
Проекттар конкурсы һөҙөмтәһе буйынса «Иң яҡшы инновация продукты», «Иң яҡшы инновация проекты», «Иң яҡшы инновация идеяһы» кеүек номинацияларҙа өсөшәр еңеүсе билдәләнәсәк.
Еңеүселәр Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең Йәштәр инновация форумы эксперт советының өс дәрәжәлә сертификатын һәм рекомендациялы хатын аласаҡ, тип хәбәр иттеләр «Өфө-2015» ШОС һәм БРИКС офис-төркөмөнөң матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Аҙна эсендә республикала ОРВИ менән сирләү осрағы 15 процентҡа кәмене
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Аҙна эсендә Башҡортостанда киҫкен респиратор вируслы инфекция менән сирләүҙең 29 меңдән ашыу осрағы теркәлгән. Үткән аҙна менән сағыштырғанда ауырыусылар һаны 15 процентҡа кәмегән. Халыҡтың ОРВИ менән ауырыу кимәле аҙналыҡ эпидемик сиктән алты процентҡа юғары, тип хәбәр иттеләр Роспотребнадзорҙың Башҡортостан буйынса идаралығынан.
Ошо уҡ осорҙа Өфөлә 10 меңдән ашыу кеше киҙеү һәм ОРВИ менән сирләгән.
Баш ҡалала ауырыу күрһәткесе эпидемик сиктән 30 процентҡа юғары. Уҙған аҙна менән сағыштырғанда ул һигеҙ процентҡа түбәнәйгән.


text:
Башҡортостанда когенерацион типтағы газ турбиналы өс электр станцияһы төҙөлөшөн финанслау тураһында ҡарар ҡабул ителде
Быйылғы йылдың авгусы аҙағында «Внешэкономбанк» дәүләт корпорацияһының инвестицион операцияларҙы үҫтереү комитеты Өфө, Октябрьский, Бәләбәй ҡалаларында дөйөм электр ҡеүәте 48 МВт, йылылыҡ ҡеүәте сәғәтенә 102 Гкал/ға тиң булған өс газ турбиналы электр станциялары төҙөлөшө проекты буйынса Башҡортостан Республикаһының инвестиция заявкаһын ыңғай хәл итте. Был турала БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Белгестәр аңлатыуынса, проектты финанслауҙың беренсе этабы банкҡа 1,7 миллиард һумға төшә.


text:
Республиканың баш ҡалаһында сәнәғәт производствоһы индексы үҫә
Өфөлә ҡала хужалығы һәм социаль өлкә тармаҡтары тотороҡло үҫә. Был хаҡта баш ҡала мэрияһында үткән матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Альбина Йосопова хәбәр итте.
Уның әйтеүенсә, ағымдағы йылдың ғинуар-сентябрендә сәнәғәт производствоһы индексы 108,5% тәшкил иткән. Транспорт средстволары һәм ҡорамалдар производствоһы (99,8%), нефть продукттары (96,9%), аҙыҡ-түлек продукттары (92,6%), шулай уҡ резина һәм пластмасс изделиелар (85,7%) етештереүҙән тыш иҡтисади эшмәкәрлектең бөтә төрөндә лә сәнәғәт производствоһы индексының үҫеше күҙәтелә.
Ҡаланың ҙур һәм уртаса предприятиелары 375 млрд һумлыҡ үҙҙәре етештергән продукция тейәгән һәм эштәр башҡарған. Бында 2010 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 26 процентлыҡ үҫеш күҙәтелә. Туғыҙ айҙа ҙур һәм уртаса предприятиелар буйынса инвестициялар күләме 20,6 млрд һумды тәшкил иткән, 2010 йылдың ошо уҡ осорондағы кимәлгә ҡарағанда был күпкә артығыраҡ.


text:
Республикала интернет-педсовет асылды
Башҡортостан Республикаһының Мәғарифты үҫтереү институты сайтында «Дөйөм белем биреү учреждениеһында уҡыусыларҙың белем алыу һәм дөйөм белем алыу оҫталыҡтарын формалаштырыу өсөн берҙәм мәғариф киңлеген булдырыу» темаһына төбәк-ара интернет-педсовет үҙ эшен башланы.
Унда ҡатнашыу өсөн республика ҡалалары һәм райондарынан 700-гә яҡын уҡытыусы теркәлгән. Әлеге интернет-кәңәшмә сиктәрендә 6 февралгә тиклем улар форумдарҙа сығыш яһаясаҡ, дискуссияларҙа ҡатнашасаҡ, белгестәргә һорауҙар бирәсәк.
Виртуаль педсовет һөҙөмтәләре буйынса рекомендациялар ҡабул ителәсәк.


text:
Башҡортостан юлдаш телеканалында «Башҡортостан» киностудияһының иң яҡшы фильмдары эфирға сыға
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан юлдаш телеканалында «Башҡортостан» киностудияһының иң яҡшы фильмдары күрһәтелә. Быйыл киностудия ойошторолоуға 25 йыл тула. Республика халҡы, шулай уҡ Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС саммиттары ҡунаҡтары төрлө йылдарҙа төшөрөлгән уйын, документаль һәм анимация фильмдарын ҡарай ала. 30 июндән 12 июлгә тиклем ете фильм эфирға сыға.
30 июндә киске сәғәт 9-ҙа режиссер Айнур Асҡаровтың ҡыҫҡа метражлы «Eңмеш», 4 июлдә киске 8-ҙә «Рәхмәт» кинокомедияһын (режиссеры — Әнүәр Райбаев, Ҡаҙағстан) ҡарарға мөмкин. 5 июлдә киске 9-сы 15 минутта Булат Йосоповтың Мостай Кәримдең автобиографик повесы буйынса төшөргән «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» фильмы эфирға сыға.
7 июлдә төнгө 12-се яртыла Айнур Асҡаровтың «Әсә» мистик драмаһы күрһәтелә. 10 июлдә шул уҡ ваҡытта Булат Йосоповтың бөйөк бейеүсе Рудольф Нуриевтың яҙмышына бәйле «Визит» фильмы эфирға сыға. 11-дә киске 8-ҙә Айсыуаҡ Йомағоловтың «Ел аулаусы» драмаһын, 12-дә 9-сы 15 минутта Булат Йосоповтың «Ауыл өҫтөндә йәйғор» мелодрамаһын ҡарарға була.
12 июлдән һуң фильмдар күрһәтеү дауам итәсәк, программа хаҡында өҫтәмә хәбәр ителәсәк, тип вәғәҙәләйҙәр киностудияның матбуғат хеҙмәтендә. Бөтәһе 22 фильм күрһәтеү ҡаралған.


text:
Башҡортостан спортсылары Бөтә донъя интеллектуаль уйындарында миҙалдар яуланы
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Ҡытайҙа Бөтә донъя интеллектуаль уйындары-2016 бара. Шашкасыларҙың юғары тиҙлектәге уйыны тамамланды.
Ир-егеттәр араһында урындар түбәндәгесә:1. Алексей Чижов (Рәсәй) — 33 мәрәй; 2. Нчо Джоэль Атце (Кот-д’Ивуар) — 31; 3. Александр Георгиев (Рәсәй) — 31.
Ҡатын-ҡыҙҙар араһында, 32 мәрәй йыйып, Украинанан Дарья Ткаченко еңеү яуланы. Рәсәй һәм Башҡортостан исеменән сығыш яһаусы Айгөл Иҙрисова икенсе урында — 26 мәрәй. Тағы ла бер Украина ҡыҙы Виктория Мотричко өсөнсө булды, 25 мәрәй. Күп тапҡыр донъя чемпионы Тамара Танһыҡҡужина 21 мәрәй менән туғыҙынсы урында.


text:
Ҡурған өлкәһендә «Ҡаҙ өмәһе» башҡорт йола байрамы үткәрелде
Ҡурған өлкәһе Әлмән районының боронғо башҡорт ауылы – Сейәлелә башҡорттарҙың «Ҡаҙ өмәһе» байрамы үтте. Йола буйынса уны ҡар яуғас, көндәр һалҡынайғас үткәрәләр. Ҡаҙ өмәләре бөтә ауыл халҡы ҡаҙҙарын һуйып бөткәнсе уҙғарыла.
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллеге матбуғат сәркәтибе Михаил Хәбиров һөйләүенсә, был боронғо байрамды Мәҙәниәт йорто, урындағы мәҙәни-уҡыу үҙәге һәм ауыл китапханаһы хеҙмәткәрҙәре үткәрҙе, теләүселәрҙең барыһын да боронғо башҡорт йолаһы менән таныштырҙы.
Йола буйынса йылға йә күл боҙонда киң ҡаран уйыла, ул ҡаҙҙарҙы туңдырыу өсөн ҡулланыла. Был йорт ҡошо – Яңы йыл өҫтәленең мотлаҡ атрибуты. Боронғо йола буйынса бешерелгән ашамлыҡ иң тәмлеһе тип иҫәпләнә.
Мәкелә ҡаҙҙарҙы туңдырыу – байрамды тамамлау өлөшө, ул иртә таңдан башлана. Милли кейемдәге ҡатнашыусыларҙы йырлап мәкегә оҙаталар, төп ғәмәл тап шунда үткәрелә лә. Бында йыйылыусыларҙы ауылдың «Нур» фольклор төркөмө йырсылары һәм Әлмән ауылының үҙешмәкәр артистары йырҙары менән шатландырҙы.


text:
Ҡуртымға алырғамы, төҙөргәме әллә һатып алырғамы?
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 18.02.2008 09:55
Йыл һайын республикала торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре арта. Мәҫәлән, былтыр 1,856 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлдө. Был 22,9 мең фатир. Әйткәндәй, был күрһәткес элгәре йылғы кимәлдән 8,9 процентҡа юғары булды һәм һуңғы 16 йыл эсендә иң юғары күрһәткес булып тора.
Һуңғы өс йылда ғына республиканың торлаҡ фонды 3,4 миллион квадрат метрға артты.
Өфөлә былтыр 611 мең торлаҡ "квадраты" тапшырылды. Ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әлегә хаҡтар үҫешен туҡтатыуға өлгәшеп булмай. Әгәр былтыр улар ун процентҡа кәмеһә, быйылғы ғинуар бының даими тенденция булмауын күрһәтте.
Бөгөн Өфөнөң торлаҡ баҙарында хәлдәр нисек һуң? Икенсел баҙар тураһында һөйләгәндә, ғинуарҙа бында хаҡтар уртаса 1,5 процентҡа артты. Айырым алғанда, бер бүлмәле фатирҙарҙың хаҡы бер процентҡа кәмене - һәр квадрат метрҙың хаҡы 53,53 мең һум. Ике бүлмәле фатирҙар 3,2 процентҡа ҡиммәтәйҙе, йәғни һәр "квадрат"тың хаҡы 50,43 мең һум тәшкил итте, ә өс бүлмәлеләр - 2,6 процентҡа, йәғни 48,3 мең һум.
Элеккесә, иң ҡиммәт фатирҙар - Үҙәктә, унда бер квадрат метрҙың уртаса хаҡы 55 мең һумдан ашып китә, Шаҡшала "квадрат"ын 39 мең һумдан фатир һатып алырға мөмкин.
"Эксперт" күсемһеҙ милек агентлығы аналитиктары билдәләүенсә, торлаҡтың табышлылыҡ индексы күтәрелә башлаған. Бөгөн ул "минус" 0,15 банк депозиты тәшкил итә. Был нимәне белдерә һуң? Күсемһеҙ милеккә һалыуҙар инвесторҙарға банкылағы депозиттан күберәк килем бирмәһә лә, торлаҡтан табышлылыҡ күтәрелә башланы.
Быйыл ипотека кредиты биреүҙең баҙар индексы ла 0,2 процентҡа үҫте (йыллыҡ 12,4 процент), икенсе төрлө әйткәндә, бөтә банкылар ҙа ипотека займдары буйынса проценттарҙы күтәрҙе. Әммә бөгөн банкылар ун кешенән етәүһенә генә кредит бирә. Был кредит ойошмаларының ипотека буйынса талаптарҙы ҡатыландырыуы тураһында һөйләй, беренсе сиратта - клиенттарҙың түләү һәләтлелегенә ҡарап.
Фатирҙарға ҡуртым ставкаһы торлаҡ хаҡына ҡарағанда тиҙерәк үҫә. Һорау-тәҡдим кимәле бер тигеҙ көйөнсә һаҡлана. Етмәһә, 2007 йылдағы инфляцияны һәм торлаҡҡа хаҡтар ун процентҡа кәмеүен иҫәпкә алғанда, дөйөм хаҡтар кәмеү 20 процент (2007 йыл башында аҡса ҡиммәтенә ҡарата) тиерлек тәшкил иткән.
Әйткәндәй, ҡуртым тураһында һөйләгәндә, быйыл ғинуар айында Өфөлә бөтә төр фатирҙар буйынса уртаса ҡуртым хаҡы 11780 һум тәшкил иткән. Айырым алғанда, бер бүлмәле фатирҙы бер айға ҡуртымға алыу - 1,8 процентҡа, 9140 һумға тиклем, ике бүлмәлене - 4,8 процентҡа, 12960 һумға тиклем күтәрелгән, ә өс бүлмәлене ҡуртымға алыу 2,4 процентҡа, 16,715 һумға тиклем төшкән.
Ҡуртым түләүе буйынса иң беренсе урында Йәшел ҡурсаулыҡ биҫтәһе тора, унда фатирҙы 9 меңдән 20 мең һумға тиклем ҡуртымға алырға мөмкин. Икенсе урында - Октябрь проспекты, унда хаҡтар диапазоны - айына һигеҙ меңдән 20 меңгә тиклем. Унан ҡала Сипайлово килә (8,5-18 мең һум).
Әйткәндәй, иң күп торлаҡ Октябрь проспектында тапшырыла (31 процент), һуңынан Сипайлово (ҡала буйынса бөтә тәҡдимдәрҙең 28 проценты), Черниковка (20 процент), Үҙәк (11 процент) һәм Йәшел сауҡалыҡ (10 процент) килә.
Ғинуар айында Өфөнөң беренсел баҙарында хаҡтар артыуы теркәлде. Бер айҙа Өфөлә яңы төҙөлгән фатирҙарҙың уртаса хаҡы 1,5 процентҡа күтәрелде. Февраль башына бер бүлмәле фатирҙар буйынса уртаса тәҡдим хаҡы 47,3 мең һум тәшкил итте, был 2007 йылдың декабренән 4,4 процентҡа юғарыраҡ. Ике бүлмәле фатирҙар бер айҙа 1,8 процентҡа, йәғни бер квадрат метры 46 мең һумға тиклем ҡиммәтәйҙе, өс бүлмәлеләр дүрт процентҡа, 45,1 мең һумға тиклем арзанайҙы.
Быйыл ни булырын аналитиктар әлегә әйтә алмай. Шулай ҙа барыһы ла бер фекер яҡлы - бөтә күсемһеҙ милек баҙарында хаҡтар артыуын дауам итәсәк.
"БАШвестЪ"


text:
Башҡортостанда Йәштәр көнө билдәләнә
27 июндә Рәсәйҙә Йәштәр көнө билдәләнә. Был дата 1993 йылда Рәсәйҙең тәүге Президенты Борис Ельциндың ҡарары менән раҫланған.
Башҡортостанда йәштәр республика халҡының дүрттән бер өлөшөн тиерлек тәшкил итә, был миллиондан ашыу кеше.
Өфөлә байрам саралары «Аҡбузат» ипподромында үтә, унда йәштәр сәйәсәте буйынса ҡала комитеты БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы менән берлектә Йәштәр һабантуйы ойошторған. Программала: мини-футбол, гер спорты, ат сабыштары, стрит-данс һәм брейк-данс, уйындар, конкурстар һәм бүләктәр.
Салауатта иһә бөгөн велосипед спорты, гимнастика һәм өҫтәл теннисы буйынса ҡала беренселеге старт алды.
Спорт ярыштары Сибайҙа ла үткәреләсәк, әммә 29 июндә.
Байрамға стәрлетамаҡтар ҙа ныҡлы әҙерләнә. Төп ярыштар 30 июнгә билдәләнгән – шашка, шахмат, гер спорты һәм армспорт буйынса ҡала турнирҙары үтәсәк. Ю.Гагарин паркында ойошторолған фестивалдә 30 ҡыҙ «2012 йыл кәләше» титулын алыу өсөн ярышасаҡ. Юлдарҙа балалар хәүефһеҙлегенә арналған «Стәрлетамаҡ балаларына — бәхетле киләсәк» сараһында ҡатнашыусыларҙы тест-драйв, уйындар, викториналар көтә. Гүзәл заттарҙың «Бейек үксәле туфлиҙа йүгереү» акцияһында ҡатнашыу мөмкинлеге бар. Кисен ҡала халҡы Стәрлетамаҡ химия-технология техникумы студенттары ҡатнашлығындағы бейеү флеш-мобын күҙәтә ала. Байрам утлы фонтандар атыу менән тамамланасаҡ.
Күгәрсен районында 30 июндә «Хыялдар тормошҡа аша» район фестивале үткәрелә. Уның программаһы менән спорт эстафеталарын, ауыл биләмәләренең йәштәр советтары араһында Шаяндар һәм тапҡырҙар клубы командалары фестивален үткәреү ҡаралған. Райондың ҡупшы ҡыҙҙары «Your Style» сараһында үҙҙәре ижад иткән модалы кейемдәрен күрһәтә ала.
Өфө районы ла ситтә ҡалмай. Михайловкала – стритбол ярыштары, ә Жуков ауылында уҡыған һәм эшләгән йәштәр араһында Йәштәр туристик фестивале үткәрелә. 200 самаһы кеше бивак конкурсында, ғаилә старттарында, футбол, волейбол ярыштарында көсөн һынап ҡарай ала.
Ошондай уҡ спорт һәм күңел асыу саралары был арала Башҡортостандың бөтөн төбәктәрендә лә ойошторола, тип хәбәр иттеләр БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында.


text:
Рөстәм Хәмитов губернаторҙарҙың сәйәси ныҡлығы рейтингында лидерҙар иҫәбендә
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Петербург сәйәсәте» фонды һәм «Минченко Консалтинг» коммуникациялар холдингы тикшеренеүҙәре мәғлүмәте буйынса губернаторҙарҙың сәйәси ныҡлығы рейтингында иң юғары балл йыйыусы төбәк башлыҡтары иҫәбенә инде, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
10 мартта баҫылып сыҡҡан тикшеренеүҙә теге йәки был төбәк етәксеһе файҙаһына дәлилдәр баһаланды.
Рөстәм Хәмитов биш баллы система буйынса иң юғары баһаны алды. Эксперттар федераль властың Башҡортостан Президенты эшмәкәрлеген хуплауын, республикалағы сәйәси тотороҡлоҡто, шулай уҡ Рөстәм Хәмитовтың төбәк башлығы вазифаһына күптән түгел тәғәйенләнеүен билдәләй.
Рөстәм Хәмитов менән бер рәттән Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов, Ростов өлкәһе губернаторы Василий Голубев, Ульяновск өлкәһе губернаторы Сергей Морозов, Мәскәү мэры Сергей Собянин һәм башҡалар юғары балл йыйҙы. Губернаторҙарҙың сәйәси ныҡлығы рейтингы 2007 йылдың авгусынан алып ярты йылға бер тапҡыр сығарыла.