text:
Серле машина
- Шул тиклем ерҙән был машинаны нисек алып ҡайтты икән?
- Ул шофер булып хеҙмәт иткән, генералды йѳрѳткән!
Шундай һүҙҙәр таралды. Тик машина ғына ѳнһѳҙ ултыра бирҙе. Һѳйләшә белһә, дѳрѳҫѳн әйтер, халыҡты ыҙалатмаҫ ине. Бигерәк тә Ғәлинең атаһы Фәтих ҡарт әллә шатлыҡтан, әллә тулҡынланыуҙан телһеҙ ҡалған. Күршеләренә сәй эсергә әйтергә лә онотҡан. Йѳҙѳндә ҡурҡыу сатҡылары ла сағылып ҡалғандай. Аптырарлыҡ шул. Был бит башҡа һыймаған хәл. Шундай бола ваҡытта күрше-тирәләр юҡ аҡсаһын бар итеп, хеҙмәттәге улдарына итек, обмундирование алырға аҡса һала, ә уның Ғәлиһе
машинала ҡайтып тѳштѳ...
Фәтих ҡарт улынан нисек итеп бер тин аҡсаһыҙ машина алып ҡайтыуын тѳпсѳнѳп һорашмаҡсы
булғайны, малайы:
- Атай, һин армияла хеҙмәт итмәгәнһең бит, һѳйләһәм, аңламаҫһың. Был хәрби сер. Иҫән-һау ҡайтҡаныма шатлан, - тип кенә ебәрҙе.
Фәтих ҡартты бер һорау ныҡ борсоно. Был малай кемгә оҡшаған һуң? Заттарында ҡыйыу кешеләр юҡ таһа. Бер кис йоҡларға ятҡас, ҡатынынан ҡыймай ғына һораны:
- Беҙҙең малай кемгә оҡшаған икән ул?
- Мин Ғәлине йѳрѳп тапҡан - тип уйлайһыңмы? Йѳрѳп тапҡан хәлдә лә һин уны үҙеңә оҡшатып тәрбиәләнең бит. Үҙеңде ҡасан саф, таҙа кешегә һанай башланың әле? Һинең дә уғрылыҡ эштәрең әҙ булманы. «Ҡара эт бәләһе аҡ эткә тѳшә» тигәндәй, һинең этлегең арҡаһында күпме кеше янды. Ҡар аҫтына ут тѳртѳүсе, һанап китәйемме? Фәтихтың асыуы килеп ҡа-тынының күҙ тѳбѳнә ултыртҡанын һиҙмәй ҙә ҡалды. Ҡатыны ҡысҡырғанға, һуҡмыш малайҙар йоҡонан тороп, аталарын арыу ғына «тәрбиәләп» алдылар. Фә-тих, үҙенең һорауына дѳрѳҫ яуап алып, малайҙарының ысынлап та үҙенә оҡшағанлыҡтарына ышанып, тынысланып йоҡлап китте.
Был машина ысынлап та ауыл халҡына яу килтерҙе. Халыҡтың тыныслығы юғалды. Ғәли ҡай-ҙалыр машинаның глушителен тѳшѳрѳп ҡалдырған. Глушителһеҙ машина немецтарҙың пикелағы «юнкерс»тарының тауышын сы-ғарып, ауылдың бер осонан икенсе осона осоп йѳрѳнѳ. Атай менән әсәй йортона ялыу менән килеүселәр һаны ла күбәйҙе. Миңә лә әбей-һәбейҙәр килеп:
- Улым, һин дәрәжәле кеше, һѳйләшеп ҡара, - тинеләр.
Мин дә үҙемсә әбейҙәрҙе тынысландырып:
- Машинаһы ватылғас туҡтар. Ярай бәхетегеҙҙән генерал аҡыл-лы булған, танк биреп ҡайтар-маған, - тип йыуатҡан булам.
Ғәли ҡайтҡан кѳндән ауылда ла бер аҙ үҙгәрештәр булып алды. Ауыл урамында быжҡылдаған үрҙәктәр, кѳтѳү-кѳтѳү ҡаңғылдашҡан ҡаҙҙар ҙа күренмәй башланы. Тѳнѳн йоҡо бирмәй лауылдашҡан эттәр ҙә тынып ҡалды. Ул эттәре лә бик үрсене, һәр бер йортта, иң ярлыһында ла кәм тигәндә ѳс эт бит. Ғәйбәтсе бисәләр ҙә ѳйҙән сыҡмауҙы ѳҫтѳн күрҙе. Һүҙҙәре лә тик Ғәли тураһында барғас, һѳйләй-һѳйләй үҙ ғәйбәттәренән ялҡтылар. Ғәли хеҙмәттән иҫән-һау ҡайтыуын «йыуып», малайҙарҙы машинаһына ултыртып, һый-мағандарын машина башына тейәп, типтереп йәшәүен дауам итте. Һәр нәмәнең сиге була. Фәтих ҡарт та йонсоно. Әбейе менән һѳйләшеп, Ғәлигә кәләш эҙләй башланылар. Кәләш әйттерҙеләр. Гѳрләтеп туй үткәрҙеләр. Фәтих ҡарт үҙенең ѳйѳн йәштәргә ҡалдырып, икенсе ауылда йорт алып, улынан алыҫыраҡ йәшәй башланы.
Ғәлинең баллы айы башланып, ауылда тыныслыҡ урынлашты. Кистәрен серәкәй безләгән тауыштар ҙа бик яғымлы ише-телгәндәй булды. Дауыл алдынан була торған тынлыҡ… Баллы ай үтеп тә бѳтмәне, шикелле, Ғәли машинаһында тағы сабауыллай башланы. Шулай ҙа элекке кеүек бик иркенләй алманы. Ҡатыны башта юғалып ҡалды. Егеттең ҡылығына бик тиҙ тѳшѳндѳ лә ҡатындарға булған хас тактикаға күсте. Тәмле-татлы ғына ашап үҫкән Ғәлигә ашарына ҡатҡан икмәк менән һыуҙан башҡа ризыҡ ҡуйманы. Был ғына ла ярҙам итмәгәс, Ғәлинең машинаһына ултырып йѳрѳй башланы. Йәнәһе, Ғәлине ҡарауыллап, күҙ уңынан ысҡындырмай. Машинала ҡатыны йѳрѳй башлағас, Ғәли ѳйгә ҡайтмай башланы. Йәш ҡатын бирешмәне, бер кѳн Ғәлине аулап ҡапҡанға эләктерҙе. Ярһыған ҡатын балта менән машинаны сапҡылап, тѳҙәткеһеҙ итеп ҡуйҙы. Атай-әсәләрен дә тәрбиәүи эшкә егеп, Ғәлине ауыҙлыҡлап алдылар. Хәҙер Ғәлинең ике малайы үҫә. Был малайҙар кемгә оҡшар, Хоҙай үҙе генә белә. Машина йәшлек йылдарының тарихы булып, ябыу аҫтында ҡаплаулы тора. Беҙҙе ҡапсыҡта оҙаҡ һаҡлап булмай. Кем белә, бәлки, был сәйер машинаның сере бер ваҡыт сиселер.
Ҡадир ЯУМБАЕВ


c: text/html

text:
Хөкүмәт, профсоюздар һәм эш биреүселәр араһында республика килешеүенә ҡул ҡуйылдыФото: Олег Яровиков
Хөкүмәт, профсоюздар һәм эш биреүселәр араһында республика килешеүенә ҡул ҡуйылды
Хөкүмәт, профсоюздар һәм эш биреүселәр араһында республика килешеүенә ҡул ҡуйылдыФото: Олег Яровиков
Бөгөн Өфөлә 2011-2013 йылдарға Башҡортостан Хөкүмәте, БР Профсоюздар федерацияһы һәм БР эш биреүселәр берләшмәләре араһында Республика килешеүенә ҡул ҡуйылды. Документҡа Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе вазифаһын башҡарыусы Алексей Никин һәм БР Эш биреүселәр союзы рәйесе Владимир Шолом үҙ ҡултамғаларын ҡуйҙы.
Документ 11 бүлектән тора һәм социаль-хеҙмәт, улар менән бәйле иҡтисади мөнәсәбәттәрҙе көйләүҙең дөйөм принциптарын, шулай уҡ уларҙы тормошҡа ашырыу буйынса берлектәге ғәмәлдәрҙе билдәләй.
Быйылғы килешеүҙә БР Хөкүмәте тарафынан социаль йүнәлештәге республика бюджетын төҙөү кәрәклеге билдәләнә – Республика килешеүе үтәлешен баһалау критерийҙарында беренсе пункт итеп, Башҡортостан Республикаһы тупланма бюджеты структураһында социаль өлкәгә сығымдар өлөшө 55 проценттан ашып китәсәк, тип билдәләнә.
Был осорҙа тулайым төбәк продуктының йыл һайын үҫеше 5,6 процент тәшкил итәсәк, тип күҙаллана. 2013 йыл йомғаҡтары буйынса теркәлгән эшһеҙлек кимәлен 1,85 процентҡа кәметергә, ә табышы йәшәү минимумынан кәм булған халыҡ өлөшө 10 проценттан ашмаясаҡ, тип планлаштырыла.
Производствола имгәнеүселәр һанын кәметеү темптары һаҡлана – хәҙер уларҙың һаны йыл һайын 5 процентҡа кәмей. Килешеүҙә йәштәр мәсьәләләренә ҙур иғтибар бирелә. 2013 йыл аҙағына коллектив договорҙарҙың кәмендә 2/3 өлөшөнә йәштәр бүлеге индерелергә тейеш.
Бүлектәрҙә социаль-иҡтисади үҫеш, хеҙмәтсәндәрҙе һәм халыҡты социаль яҡлау, халыҡты эш менән тәьмин итеү һәм хеҙмәт баҙарын үҫтереү, халыҡтың табыштар һәм тормош кимәле өлкәһендә сәйәсәт, хеҙмәтте һаҡлау һәм экологик именлек, социаль партнерлыҡ кеүек өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек принциптары телгә алына.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Баш ҡалала пенсионерҙар өсөн Халыҡ лекторийы асылды
06 ноября 2012 йыл | Яңылыҡтар
Баш ҡаланың Халыҡ лекторийы – Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфөләге филиалы менән Өсөнсө быуын халыҡ университеты сиктәрендә тормошҡа ашырылған йәнә бер проект.
Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфөләге филиалы директоры Рөстәм Әхмәҙинуров һүҙҙәренсә, бында гаждандар өсөн аҙна һайын лекциялар ойоштороу планлаштырыла.
— Тәү сиратта, был лекциялар Өсөнсө быуын халыҡ университетында белем алған өлкән йәштәге кешеләр өсөн пенсионерҙарға социаль хеҙмәттәр күрһәтеү мәсьәләләре буйынса Өфө хакимиәте етәкселәре һәм ҡала Советы депутаттары ҡатнашлығында үткәрелә, — тине Рөстәм Әхмәҙинуров.
Халыҡ лекторийында тәүгеләрҙән булып Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов лекция уҡыны.
Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфөләге филиалы директоры Рөстәм Әхмәҙинуров һүҙҙәренсә, бында гаждандар өсөн аҙна һайын лекциялар ойоштороу планлаштырыла.
— Тәү сиратта, был лекциялар Өсөнсө быуын халыҡ университетында белем алған өлкән йәштәге кешеләр өсөн пенсионерҙарға социаль хеҙмәттәр күрһәтеү мәсьәләләре буйынса Өфө хакимиәте етәкселәре һәм ҡала Советы депутаттары ҡатнашлығында үткәрелә, — тине Рөстәм Әхмәҙинуров.
Халыҡ лекторийында тәүгеләрҙән булып Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов лекция уҡыны.
Башҡортостан Президенты «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булды
06 ноября 2012 йыл | Урындағы үҙидара
2 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булды. Республика башлығы предприятие цехтарын, үҙәк келәтте, үҙәк авария диспетчерҙары хеҙмәтен ҡарап сыҡты, газ бүлеү станцияһы пункты төҙөлөшөнә баһа бирҙе. Шулай уҡ ул хеҙмәт коллективы менән аралашты һәм предприятиеның тарих музейында булды.
Рөстәм Хәмитов «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә ҡулланылған яңы технологиялар хаҡында ҡыҙыҡһынды. Предприятиела инженерлыҡ селтәрҙәрен анализлауҙа һәм моделләштереүҙә файҙаланылған геомәғлүмәти система бар. Шулай уҡ газ менән тәьмин итеү процестарына идара итергә мөмкинлек биргән телеметрия технологиялары ҡулланыла.
Рөстәм Хәмитов «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә ҡулланылған яңы технологиялар хаҡында ҡыҙыҡһынды. Предприятиела инженерлыҡ селтәрҙәрен анализлауҙа һәм моделләштереүҙә файҙаланылған геомәғлүмәти система бар. Шулай уҡ газ менән тәьмин итеү процестарына идара итергә мөмкинлек биргән телеметрия технологиялары ҡулланыла.
Берҙәм рәсәйлеләр Өфөлә Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған марафон үткәрәсәк
06 ноября 2012 йыл | Сәйәсәт
Шәмбе, 3 ноябрҙә, Өфөнөң «Приозерный» спорт комплексында Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған марафон үтә, унда «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты хеҙмәткәрҙәре, шулай уҡ партияның ете бүлексәһе коллективтары ҡатнашасаҡ, тип хәбәр итә ER.RU.
Командалар футбол, дартс, армрестлинг буйынса көс һынашасаҡ. Сәләмәт тормошто пропагандалау, киң таралған спорт төрҙәрен популярлаштырыу ғаилә байрамының төп маҡсаты булып тора.
Командалар футбол, дартс, армрестлинг буйынса көс һынашасаҡ. Сәләмәт тормошто пропагандалау, киң таралған спорт төрҙәрен популярлаштырыу ғаилә байрамының төп маҡсаты булып тора.
Күмертау башҡорттары ҡоролтайы киләсәккә өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләне
06 ноября 2012 йыл | Мәғариф
Күмертауҙа ҡала башҡорттары ҡоролтайының отчет-һайлау йыйылышы үтте.
— Үткән йылдар эсендә Күмертау башҡорттары ҡоролтайы ҡаланың йәмәғәт тормошонда, социаль-мәҙәни өлкәһендә лайыҡлы урын алды, — тип билдәләне Күмертау ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Борис Беляев. – Үҫеп килгән быуынды тәрбиәләү, башҡорт халҡының милли традицияларын һәм мәҙәниәтен, башҡорт телен һаҡлау, йәш кадрҙарға ярҙам итеү, башҡорт теле уҡытыусыларын һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары тәрбиәселәрен ҡеүәтләү буйынса эшмәкәрлек алып барып, минеңсә, ҡоролтай үҙ йүнәлешен дөрөҫ һайлаған.
— Үткән йылдар эсендә Күмертау башҡорттары ҡоролтайы ҡаланың йәмәғәт тормошонда, социаль-мәҙәни өлкәһендә лайыҡлы урын алды, — тип билдәләне Күмертау ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Борис Беляев. – Үҫеп килгән быуынды тәрбиәләү, башҡорт халҡының милли традицияларын һәм мәҙәниәтен, башҡорт телен һаҡлау, йәш кадрҙарға ярҙам итеү, башҡорт теле уҡытыусыларын һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары тәрбиәселәрен ҡеүәтләү буйынса эшмәкәрлек алып барып, минеңсә, ҡоролтай үҙ йүнәлешен дөрөҫ һайлаған.


text:
Өфө дәүләт нефть техник университеты абитуриенттарының күбеһе нефть сығарыу объекттарында эшләргә теләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Өфө дәүләт нефть техник университетында ҡабул итеү кампанияһы аҙағына яҡынлаша. 4 августа университеттың сайтында көндөҙгө бүлектең бюджет урындарына ҡабул итеү тураһында бойороҡ баҫылды.
Уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл 21 000-дән ашыу ғариза бирелгән, әммә абруйлы вузда белем алырға теләүселәрҙең барыһы ла студент булыу бәхетенә өлгәшмәне.
Бакалавриат һәм белгеслек программалары буйынса 1050 кеше уҡыясаҡ. Шуларҙың 924-е — дөйөм конкурс буйынса, 16-һы — уҡыусыларҙың олимпиадаһында еңеүсе һәм призер булараҡ имтиханһыҙ, 80-не маҡсатлы йүнәлтмә буйынса ингән. Маҡсатлы ҡабул итеү тураһында килешеү төҙөлгән предприятиеларҙы нигеҙҙә «Газпром» һәм «Транснефть» системаһының бүлендек компаниялары тәҡдим иткән. Предприятиелар Волга буйы федераль округында урынлашҡан. Тағы 30 кеше махсус ҡабул итеү квотаһы сиктәрендә уҡырға алынған.
Өфө дәүләт нефть техник университетында дөйөм конкурс бер урынға ете кеше тәшкил иткән. Иң юғары конкурс (15 кеше) «Нефть сығарыу объекттарын файҙаланыу һәм хеҙмәтләндереү» йүнәлеше буйынса теркәлгән.


text:
Чуд-Псков күле
Чуд-Псков күле[1] йәғни Псков-Чуд күле[2] (эст. Peipsi-Pihkva järv, шулай уҡ Гдов күле, Псков диңгеҙе, Пейпси (эст. Peipsi), Пейпус, Пейпус-күл(нем. Peipussee)) — Эстония һәм Рәсәй Федерацияһының Псков һәм Ленинград өлкәһе араһындағы сиктә урынлашҡан эре күл комплексы. Атлантик океандың Балтик диңгеҙе бассейнына ҡарай.
Күл комплексы өс өлөштән тора:
- төньяҡ — Чуд күле (рус. Чудское озеро, эст. Peipsi järv) — майҙаны 2611 км² (73 %);
- көньяҡ — Псков күле (рус. Псковское озеро, эст. Pihkva järv) — майҙаны 708 км² (20 %);
- урта — Йылы күл (рус. Тёплое озеро, эст. Lämmijärv) — майҙаны 236 км² (7 %).
Чуд-Псков күленең майҙаны — 3555 км², күләме 25 км³ тәшкил итә. Уртаса тәрәнлеге — 7,1 м, иң ҙур тәрәнлеге — 15 м[1][3]. Күлгә яҡынса 30 йылға ҡоя, ә унан тик бер генә йылға — Нарва (Нарова) сыға.
Күлдең Эстония яр буйҙарында — Калласте һәм Муствеэ ҡалалары; Рәсәй территорияһында Чуд күленең көнсығыш ярынан 2 км алыҫлыҡта — Гдов ҡалаһы, Псков күленән 10 км алыҫлыҡта Великая йылғаһы буйында — Псков ҡалаһы урынлашҡан. Чуд-Псков күленең Рәсәй яр буйҙарының күп өлөшө һәм күлдәге бер нисә утрауҙар рәсми рәүештә сик буйы зонаһына индерелгән, шунлыҡтан был зонаға барыу сикләнгән[4]. Псков күленең бер өлөшөндә Липно — Литовж тораҡ пункттары араһындағы шартлы һыҙығынан көньяҡ-көнсығыштараҡ сик уйы режимы билдәләнмәгән[5]. Эстония яғында сик буйы зонаһы юҡ, шунлыҡтан күл буйына бөтә урынданда бер ниндәй ҡамасауһыҙ барырға мөмкинлек бар.
Йөкмәткеһе
ЭтимологияҮҙгәртергә
Боронғо Рустә «Чудь» этнонимы менән боронғо эстарҙы (сету халҡы менән бергә) атағандар, һәм уны шулай уҡ төрлө фин-уғыр халыҡтарының дөйөм атамаһы булараҡ ҡулланғандар. Был атама славян сығышлы: эстар үҙҙәрен бер ваҡытта ла чудь тип атмаған[6].
исп. Peipsi järv эстон атамаһының барлыҡҡа килеүе буйынса төрлө фараздар бар. М. Фасмер уны исп. *peib(o)se(n) jarv («алағанат турғайҙары күле») һүҙенән сығарған, әммә башҡа ғалимдар был гидронимды субстратлы тип иҫәпләй. А. Г. Манаков протобалт формаһын тергеҙә — *Paya-apus, уның фекере буйынса ул «эсәр һыу сығанағы» тип аңлатыла[7].
Физика-географик характеристикаҮҙгәртергә
Күлдең формалашыу тарихыҮҙгәртергә
Күл — ул боҙлоҡ дәүере ҙур һыу ятҡылығының реликты[8]. Палеозой осоронда, 300—400 миллион йыл элек, хәҙерге Фин ҡултығы бассейнының бөтә территорияһы диңгеҙ менән ҡапланған була. Шул ваҡыттағы ҡомташ, ҡом, балсыҡ, эзбизташ ултыраҡ тоҡомдары гранит, гнейс һәм диабаздан торған кристаллик фундаментты (Балтика ҡалҡанын) ҡеүәтле ҡатлам (200 метрҙан ашыу) менән ҡаплай. Боҙлоҡ япмаһы (һуңғы Валдай боҙланыуы 12 мең йыл элек булған) эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә хәҙерге рельеф барлыҡҡа килгән. Боҙлоҡ сигенгәндән һуң Литорин диңгеҙе барлыҡҡа килгән, уның кимәле хәҙергенән 7—9 м юғарыраҡ булған. Боҙлоҡ һыу ятҡыларының кимәле әкренләп түбәнәйгән, ә уларҙың майҙандары аҙайған[9].
Күл ярҙары, төбөнөң рельефы һәм гидрографияҮҙгәртергә
Чуд-Псков күленең ярҙары һалмаҡ һыҙатлы һәм тик өс ҙур ҡултыҡ — Раскопель, Лахта һәм Желча ҡултыҡтарын барлыҡҡа килтерә. Башлыса торф ятҡылығынан торған күлдең түбән яр буйҙары бөтә яҡтан тиерлек киң уйһыу һәм һаҙлыҡлы территориялар менән уратылған. Был ерҙәр яҙғы һыу ташҡындары осоронда һыу аҫтында ҡала, уларҙың иң көслөләре ваҡытында һыу баҫыу майҙаны 1000 км² барып етә[11]. Красная Горка ауылы эргәһендә Псков күленең көнбайыш яры бейек һәм текә. Чуд күленең көнбайыш яры уйһыулы, урыны менән һаҙланған, ә көнсығыш яры — күпкә ҡалҡыулыраҡ. Ҡарағайлыҡ менән ҡапланған ҡомташлы дюналар һәм убалар осрай. Ҡомташлы ярҙар буйлап 200—300 метрға һай урын һыҙаты һуҙыла[12].
Күл төбөнөң рельефы бер төрлө. Яҫы, әкренләп яр буйына ҡарай күтәрелгән күл төбө башлыса көл төҫлө, урыны менән ҡомташлы ләм ҡатламы менән ҡапланған[13]. Иң тәрән урыны Йылы күлдә ярҙан 300 м алыҫлыҡта Мехикоорма сөңгөлөндә урынлашҡан һәм ул 15,3 м тәшкил итә[14].
Чуд-Псков күле яҡшы ағар күлдәр иҫәбенә инә. Уға ҡойған йыллыҡ һыу ағылыуы күл массаһының яҡынса яртыһына тигеҙ[11].
Күлдәге һыу сөсө һәм аҙ минераллашҡан. Һыуҙың үтә күреүсәнлеге бәләкәй (яҡынса 2,5 м) булып тора, был йылғалар менән ҙур миҡдарҙа килтерелгән өйөмдәргә һәм шулай уҡ планктондың үрсеүенә бәйле[11]. Күлдәге ағымдар көсһөҙ, башлыса ел арҡаһында барлыҡҡа килә. Ағымдарҙың тиҙлеге ғәҙәттә бик ҙур түгел (уртаса 5—9 см/сек). Һиллек еткәндә улар бөтә. Тик яҙын ғына, ташҡындар ваҡытында, көньяҡтан төньяҡҡа йүнәлеүсе даими өҫкө ағым була[13].
Бәләкәй тәрәнлеге арҡаһында күл бөтә тәрәнлеккә тиҙ генә йылый йәки һыуый. Күлдә иң йылы һыу июлдә күҙәтелә: 25—26 °C, ә асыҡ өлөшөндә — 22 °C[14]. Күл ноябрь аҙағы — декабрь башында туңа. Псков һәм Йылы күлдәргә ҡарағанда, Чуд күле боҙҙан һуңыраҡ әрселә. Боҙ китеүе апрель аҙағы — май башына тура килә[11].
Бассейн һәм утрауҙарыҮҙгәртергә
Күлгә яҡынса 30 йылға ҡоя: Желча, Задубка, Черма, Гдовка, Куна, Тороховка, Ремда, Ровья, Чёрная, Липенка, Старцева, Боровка, Абижа, Великая, Обдёх, Пиуза, Выханду, Эмайыги, Кодза, Каргая, Омеду, Тагайыги, Алайыги. Бер йылға сыға — Нарва. Күл системаһы Атлантик океандың Балтик диңгеҙе бассейнына ҡарай.
Күлдә 29 утрау бар, уларҙың дөйөм майҙаны — 25,8 км². Бынан башҡа, Великая йылғаһының дельтаһында тағы яҡынса 40 утрау урынлашҡан[14]. Утрауҙар уйһыулы, һаҙлыҡлы, күл өҫтөнән уртаса тик 1—2 м күтәрелеп торалар, максималь бейеклеге — яҡынса 4,5 м, ташҡындарҙан зыян күрәләр. Чуд күленең көньяҡ өлөшөндәге Пийрисар утрауы (майҙаны 7,39 км²), Псков күлендәге Колпина (майҙаны 11 км²) һәм Каменка (майҙаны яҡынса 6 км²) утрауҙары күлдең иҙ ҙур утрауҙары булып тора. Башҡа утрауҙар араһынан шулай уҡ Псков күленең үҙәгендә тиерлек урынлашҡан Талабск утрауҙары төркөмө (Талабск, Верхний һәм Талабенец) һәм Ҡарға утрауы (рус. Вороний остров) билдәле[11].
Флора һәм фаунаҮҙгәртергә
Чуд-Псков күлендә яр буйы-һыу флораһының 54 вәкиле күрһәтелгән. Яр буйы үҫемлектәре араһынан ҡамыш һәм күл ҡамышы өҫтөнлөк итә. Елдән ышыҡ булған ләмле һай урындарҙа һәм йылға тамаҡтары участкаларында башҡа төрҙәге ваҡ үҫемлектәр осрай: ситняк одночешуйчатый, аир үләне, сәскәле ҡамыш, һыу шауғамышы, тар япраҡлы екән, киң япраҡлы талүлән, ләмле ҡырыҡбыуын һәм һоло ағайрығы. Һыуҙа йөҙөүсе үҫемлектәр һирәк осрай, улар араһынан осрау йышлығы буйынса өсәүҙе билдәләп үтергә була: уҡъяпраҡ, ер-һыу ҡарабойҙайы һәм һары томбойоҡ[15].
Псков күленең яр буйы һыҙатында «Псков-Чуд күл буйы уйһыулығы» (рус. «Псковско-Чудская приозёрная низменность») һыулы-һаҙлыҡлы орнитология заказнигы урынлашҡан. Был заказник Балтика регионындағы күп кенә һирәк осрай торған үҫемлектәрҙең һәм хайуандарҙың резерваты, аҡҡош, ҡаҙ һәм өйрәктәрҙең миграция ваҡытындағы Аҡ диңгеҙ-Балтика осоу юлының мөһим ял итеү һәм туҡланыу урыны[13][16]. Күлдә алабуға, һыла, ҡорман, сабаҡ, алабалыҡ, күл сабағы һәм башҡа балыҡ төрҙәре тереклек итә[1].
Экологик хәлеҮҙгәртергә
Дөйөм әйткәндә, Чуд-Псков күле бассейны йылғаларының экологик хәле ҡәнәғәтләндерерлек (I һәм II һыу сифаты кластары), Выханду һәм Пиуза йылғаларында фосфорҙың юғары күләме (III һыу сифаты класы) теркәлгән. 2001—2007 йылдар менән сағыштырғанда йылғаларҙың дөйөм хәле яҡшырған. Һуңғы йылдарҙа Чуд күленә ҡойған йылғаларға йөкләнеш бер ни тиклем кәмене. Чуд-Псков күленең төп проблемаһы булып эвтрофикация ҡала. Чуд күленең төньяҡ өлөшө сағыштырмаса тотороҡло, әммә был һыу ятҡылығында ла цианобактерияларҙың сағыштырма ауырлығы күтәрелеүе теркәлгән[17].
Хужалыҡ әһәмиәтеҮҙгәртергә
Күлдең Эстония яр буйҙарында — Калласте һәм Муствеэ ҡалалары; Рәсәй территорияһында Чуд күленең көнсығыш ярынан 2 км алыҫлыҡта — Гдов ҡалаһы, Псков күленән 10 км алыҫлыҡта Великая йылғаһы буйында — Псков ҡалаһы урынлашҡан[12].
Күлдә балыҡ тотоу тармағы үҫешкән. Промысла әһәмиәтле балыҡ төрҙәре: алабуға, күл сабағы, шамбы, ҡорман, суртан, алабалыҡ һәм псковский снеток[16]. Күл буйлап суднолар йөрөй. 1990-сы йылдар башына тиклем Тарту — Псков (Тарту ҡалаһы — Эмайыги йылғаһы — Чуд күле — Йылы күл — Псков күле — Великая йылғаһы — Псков күле) пассажир маршруты булған[18]. Толба ауылы һәм Талабск архипелагының Белов һәм Залита утрауҙары араһында пассажир рейстары була. Йәйен яҡшы һауа торошо булғанда «Буревестник» судноһы Псков ҡалаһынан сығып Псков күле буйлап 3 сәғәтлек прогулка яһай[19].
Күлдең матур яр буйҙары рекреацион маҡсаттарында файҙаланыла. Рәсәйҙең Псков өлкәһендә «Тридевятое царство», «Чудское подворье», «Калацкое» һәм «Теремок» ял базалары, «Лукоморье» ҡала ситендәге ял үҙәге[20]; Эстонияла «Уускюла» базаһы, «Суви» ял үҙәге[21], «Каукси» туристик базаһы[22] бар.
Туристик ресурстарыҮҙгәртергә
ПсковҮҙгәртергә
Псков күленә ҡойған Великая йылғаһы буйында Псков ҡалаһы урынлашҡан. Рәсәйҙең иң боронғо ҡалаларының береһе. Псков тәүге тапҡыр 903 йылда иҫкә алына («Повесть временных лет», Лаврентий ҡулъяҙмаһы). 2009 йылда Псков ҡалаһына «Хәрби дан ҡалаһы» (рус. «Город воинской славы») исеме бирелә[23]
Ҡалала Псков берләшкән дәүләт тарихи-архитектура һәм һынлы сәнғәт музей-ҡурсаулығы һәм Мирож монастыренең Спас-Преображенск соборы (1156) урынлашҡан. Һуңғыһында XIV—XVII быуат псков мәктәбенең билдәле фрескалары һаҡланған.
Башҡа һәйкәлдәре араһында Троицк соборы (1682—1699 йй.) менән бергә Псков кремле (XIV—XVII бб.), Иоанно-Предтеча монастыре (1243 йылға тиклем), Снетогорск монастыре (XIII быуат), Горкалағы Василий сиркәүе (1413), Примостьелағы Козьма һәм Дамиан сиркәүе (1462), Взвоздағы Георгий сиркәүе (1494), таш Поганкиндар палатаһы (XVII быуат башы) һ.б.[24].
ГдовҮҙгәртергә
Гдов тәүге тапҡыр 1323 йылда иҫкә алына. Ҡалала Гдов кремле урынлашҡан (ҡәлғәнең өс стеналары һәм мерелгән бшнялар һәм ҡапҡалар урынында ер убалары һаҡланып ҡалған)[25].
СетумааҮҙгәртергә
Сетумаа (выру Setomaa, эст. Setumaa) — сету халҡы йәшәгән тарихи өлкә, туранан-тура тәржемә иткәндә — «сету ере». Административ рәүешә ике өлөшкә бүленгән: бер өлөшө Эстонияла (Пылвамаа һәм Вырумаа өйәҙҙәрендә), икенсеһе Рәсәй Федерацияһы Псков өлкәһенең Печорск районында урынлашҡан.
КалластеҮҙгәртергә
Эстонияның Калласте ҡалаһына XVIII быуатта нигеҙ һалынған[26][27]. Бында девон осоро ҡомташының иң ҙур асылған урыны урынлашҡан. Уның үлсәмдәре: оҙонлоғо — 930 м, максималь бейеклеге — 8 м. Шулай уҡ мәмерйәләр һәм тупраҡ һынған урындары бар. Тәбиғәт һаҡлауында булған бейек текә ярҙа Эстониялағы иң ҙур ҡарлуғастар колонияһы оялай[28].
МуствеэҮҙгәртергә
Эстонияның хәҙерге Муствеэ ҡалаһының урынында булған Чуд күле яр буйындағы тораҡ тураһында тәүге тапҡыр 1493 йылда иҫкә алына. XVIII быуатта ауылда башлыса, Рәсәйҙән диндәре өсөн эҙәрлекләүҙән ҡасҡан, урыҫ старовер-федосеевсылары йәшәгән. Ҡалала дүрт ғибәҙәтхана бар: Святитель Николай ғибәҙәтханаһы, Троицк Диндәш сиркәүе, Старообряд ғибәҙәтханаһы һәм Лютеран сиркәүе. Шулай уҡ ҡалала баптист ғибәҙәт ҡылыу йорто бар. Муствеэ урыҫ гимназияһында Старообрядсылар музейы бар[29]. Ҡаланың иҫтәлекле урындарына эстон мифогологик батыры Калевипоэгтың һалҡын таштарының береһе һәм ҡайғырыусы ҡыҙ баланың статуяһы (1973, Эльмар Ребане) ҡарай[30].
ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә
- ↑ 1,0 1,1 1,2 [ Чудско-Псковское озеро] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- ↑ — Рыбный промысел / Водные биоресурсы // Государственный комитет Псковской области по природопользованию и охране окружающей среды
— Рыбы и озёра Псковской области
— Достопримечательности Псковской области
— Лесненко В. К. Псковские озёра — Л., Лениздат, 1988
— Лесненко В. К., Абросов В. Н. Озера Псковской области. — Псков, 1973
— В. К. Лесненко Природные ресурсы Псковской области, их рациональное использование — Псков, ПГПИ, 2002
— Лебедева О. А. Экосистема дельты реки Великой и её влияние на Псковско-чудское озеро // Природа и экология. — Псковский региональный журнал (ПРЖ), № 1 Псков, ПГПУ, 2002—172 с.
— К. В. Воробьев Генезис озерных котловин Псковской области
- ↑ Озера России площадью более 350 км²
- ↑ Приказ ФСБ РФ от 2 июня 2006 г. N 242 «О пределах пограничной зоны на территории Псковской области» (с изменениями от 21 апреля 2007 г.)
- ↑ Приказ ФСБ РФ от 10 июля 2007 г. N 355 «Об определении участков (районов) внутренних вод Российской Федерации, в пределах которых устанавливается пограничный режим» (с изменениями от 11 сентября 2007 г.)
- ↑ Поспелов Е. М. Географические названия мира: Топонимический словарь. 2-е изд., стереотип. М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2001.
- ↑ Манаков А. Г. Псковско-новгородская топонимия в свете теории формантов // Псковский регионологический журнал. — 2006. — № 3. — С. 115—135.
- ↑ Географический энциклопедический словарь: Географические названия — М.: Советская энциклопедия. 1983, С. 488.
- ↑ Даринский А. В. Ленинградская область — Л.: Лениздат, 1975. — Б. 14—26.
- ↑ Атлас океанов. Термины, понятия, справочные таблицы.— М.: ГУНК МО СССР, 1980. С.140—147
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Соколов А. А. Гидрография СССР. Л.: Гидрометеоиздат, 1952
- ↑ 12,0 12,1 Энциклопедия туриста. Псковско-Чудское озеро
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Исследование ситуации по портам на реке Нарва
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Озера и реки юга Эстонии, острова
- ↑ Рыбы и озёра Псковской области. Озёра
- ↑ 16,0 16,1 Туристический портал svali.ru
- ↑ Протокол одиннадцатого заседания Совместной Российско-Эстонской комиссии по охране и рациональному использованию трансграничных вод
- ↑ ТрэвелТурс. Псковско-Чудская система озёр
- ↑ Транспорт Псковской области
- ↑ Базы отдыха Псковской области. Чудское и Псковское озеро
- ↑ Все больше иностранцев отдыхает на Чудском озере
- ↑ Энциклопедия туриста
- ↑ Президент подписал указы о присвоении городам Архангельску, Козельску и Пскову почётного звания «Город воинской славы»
- ↑ Древний город Псков
- ↑ Мой Гдов
- ↑ Калласте. Немного истории
- ↑ Старообрядческая община Калласте
- ↑ Русскоязычный сайт о городе Калласте
- ↑ Муствеэский музей староверов
- ↑ Сын Калева
ӘҙәбиәтҮҙгәртергә
- Палакс В. Г. По Псковско-Чудскому водоёму: Справочник-путеводитель для туриста — Л.: Лениздат, 1974. — 104 б. — 42 000 экз.
ҺылтанмаларҮҙгәртергә
- Псковско-Чудское озеро. Общий очерк
- Карты Псковско-Чудского озера
- Карты Чудско-Псковского озера
- Соколов А. А. Гидрография СССР. Л.: Гидрометеоиздат, 1952.
- Энциклопедия туриста. Чудско-Псковское озеро
- Ивангород: Нарвские водопады
- Исследование ситуации по портам на реке Нарва
- Озера Псковской области
- Двухстороннее и трехстороннее транспограничное сотрудничество
- Эстонский сайт Причудье
- Чудское побережье
- Причудье. Дорога на Псков


text:
Вольфганг Борхерт
Во́льфганг Бо́рхерт (нем. Wolfgang Borchert; 20 май 1921, Гамбург — 20 ноябрь 1947, Базель) — немец шағиры һәм яҙыусыһы, уның «Тегендә, ишек артында» («Там, за дверью») тигән пьесаһы XX быуаттағы Германияның әҙәби документы булып тора, ә шағир үҙе Икенсе донъя һуғышы тамамланғас, «ноль сәғәт» һуҡҡандан һуң, немец мәҙәниәте өсөн ауыр ваҡытта һиҙелерлек роль уйнай.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәшлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вольфганг Борхерт шиғырҙарында мөһим урын алып торған Гамбург ҡалаһында тыуған. Тәүге шиғырын ул ун биш йәштә яҙа. Йәш кенә сағында гестапоны ҡыҙыҡһындырырлыҡ шиғырҙар яҙа һәм баҫтыра, улар империя идеологияһына тап килмәй. Вольфганг иртә немец экспрессионизмы шағирҙары (Готфрид Бенн, Георг Тракль, Георг Гейм) ижады менән ҡыҙыҡһына. Үҙенең уҡытыусылары тип Борхерт Гёльдерлин менән Райнер Рилькене атай.
1941 йылдың мартында ул Ганновер һәм Люнебургтағы театрҙар актеры булып китә. Ошо өс айҙы ул һуңыраҡ ғүмеренең иң бәхетле сағы тип иҫкә ала.
Көнсығыш фронт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1941 йылдың июнь айында бер йыл элек театр мәктәбен тамамлаған, театр тураһында хыялланған егерме йәшлек шағирҙы армияға алалар — Көнсығыш фронтҡа, мотоуҡсылар ғәскәренә ебәрәләр. Немец ғәскәрҙәре баҫып алған Советтар Союзы территорияһында (Рәсәйҙә) ул йәрәхәтләнә һәм дифтерия йоҡтора. Уны башта симуляцияла ғәйепләйҙәр, һуңынан аҡлайҙар. Начальниктар, уның сирен, армиянан ҡасыу уйы менән эшләнгән мутлыҡ тип, һалдатты Германияға, Нюрнберг төрмәһенә оҙаталар. Суд уны «һуғышта еңелеү теләүҙә» ғәйепләп, үлем язаһына хөкәм итә. Бер «алдан уйлап» эләктергән сир өсөн генә түгел. Хаттарында Борхерт нацистар партияһын, дәүләтте һәм вермахтты тәнҡитләй. Ләкин уны яҡлашып йөрөүселәр табыла, үлем язаһы төрмә менән алмаштырыла. Тик бер аҙҙан уны төрмәнән сығаралар — һуғышҡа һалдаттар кәрәк. 1942 йылдың ноябрь айында уны Смоленск янынан, туңған һәм ҡаты сирле килеш, Германияға дауалау өсөн ебәрәләр. 1943 йыл башында уны һаулығы буйынса хәрби хеҙмәттән азат итәләр. Лазареттан сыҡҡас, ул фронт театры труппаһына ҡушыла. Ләкин Геббельсҡа пародия күрһәткәндән һуң, уны яңынан ҡулға алалар, һалдаттарҙың һуғышсан рухын төшөрөүҙә ғәйепләп, туғыҙ айға иркенән мәхрүм итәләр һәм Моабит төрмәһенә ебәрәләр (унда шағир Муса Йәлил язаланған , ГДР-ҙың буласаҡ етәксеһе Эрих Хонеккер ултыра). Был төрмәне 1945 йылдың апрелендә 16-сы гвардия ( 112-се) Башҡорт кавалерия дивизияһы ала һәм тотҡондарҙы азат итә.
Борхертты француздар 1945 йылдың яҙында азат итә (һәм яңынан хәрби әсирҙәр өсөн лагергә яба, унан Борхерт ҡаса). Барлығы ул 17 ай ултыра; был уның һаулығын ныҡ ҡаҡшата. Һуғыштан һуң Борхерт Гамбург театрында эшләй.
Ғүмеренең һуңғы йылдары, ижадының иң юғары нөктәһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1946 йылда Борхерт «Фонарь, төн һәм йондоҙҙар» («Laterne, Nacht und Sterne») исемле шиғырҙар йыйынтығын баҫтыра, хикәйәләр (мәҫәлән, «Бәпембә» («Одуванчик»)) һәм мәҫәлдәр яҙа, унда кешеләрҙең һуғыш осорондағы һәм һуғыштан һуңғы яҙмыштарын һүрәтләй.
1947 йыл аҙағында үлем хәлендәге Борхерт бер аҙна эсендә үҙенең иң мөһим әҫәрен, «Тегендә, ишек артында» («Там, за дверью», «Draußen vor der Tür») пьесаһын яҙа, был әҫәр — рухы һынған, бөтә нимәһен юғалтҡан элекке фронтовиктың йөрәк әрнеткес тарихы. Ни өсөн һуғышһа, михнәт сикһә, шуларҙың береһе лә инде юҡ. Пьесаның премьераһы (Гамбург театрының радиопостановкаһы) Борхерттың вафатының икенсе көнөндә ҡуйыла. Яҙыусы 20 ноября 1947 йылдың 20 ноябрендә вафат була.
Борхерттың ҡыҫҡа һәм ялҡынлы әйтер һүҙе барыһынан да бигерәк « Тик шул ҡала» («Остаётся лишь одно»- «Dann gibt es nur eins») манифестында аңлайышлы итеп еткерелә:
Ты. Мужчина у машины и в мужчина в мастерской. Если они завтра прикажут тебе делать не водопроводные трубы и не посуду, а стальные каски и пулемёты, остаётся лишь одно:
Скажи НЕТ!
…
Ты. Селянин и горожанин. Если они завтра придут к тебе с призывной повесткой, остаётся лишь одно:
Скажи НЕТ!
Ты. Мать в Нормандии и мать на Украине, ты, мать во Фриско и Лондоне, ты, на Хуанхэ и на Миссисипи, ты, мать в Неаполе и Гамбурге, в Каире и Осло — матери во всех частях света, матери мира, если они завтра прикажут вам рожать медсестёр для военных госпиталей и новых солдат для новых битв, матери мира, остаётся лишь одно:
Скажите НЕТ! Матери, скажите НЕТ!Оригинал текст (нем.)
Du. Mann an der Maschine und Mann in der Werkstatt. Wenn sie dir morgen befehlen, du sollst keine Wasserrohre und keine Kochtoepfe mehr machen - sondern Stahlhelm und Maschinengewehre, dann gibt es nur eins:
Sag NEIN!
...
Du. Mann auf dem Dorf und Mann in der Stadt. Wenn sie morgen kommen und dir den Gestellungsbefehl bringen, dann gibt es nur eins:
Sag NEIN!
Du. Mutter in der Normandie und Mutter in der Ukraine, du, Mutter in Frisko und London, du am Hoangho und am Missisippi, du, Mutter in Neapel und Hamburg und Kairo und Oslo - Muetter in allen Erdteilen, Muetter in der Welt, wenn sie morgen befehlen, ihr sollt Kinder gebaeren, Krankenschwestern fuer Kriegslazarette und neue Soldaten fuer neue Schlachten, Muetter in der Welt, dann gibt es nur eins:
Sagt NEIN! Muetter, sagt NEIN!
« Ике кеше» ( «Двое мужчин») мәҫәле кеше алдында бөтә ысынбарлыҡты асып һала:
Жили-были два человека. Когда им было по два года, они дрались голыми руками.
Когда им было двенадцать, они дрались палками и бросали камни.
Когда им было двадцать два, они стреляли друг в друга из пулемётов.
Когда им было сорок два, они бросали бомбы.
Когда им было шестьдесят два, они использовали бактерии.
Когда им было восемьдесят два, они умерли. Они были похоронены рядом друг с другом.
Когда через сто лет их в могилах жрал червь, он не замечал, что здесь похоронены два разных человека. Это была та же земля. Всё было землёй.Оригинал текст (нем.)
Es waren einmal zwei Menschen. Als sie zwei Jahre alt waren, da schlugen sie sich mit den Händen.
Als sie zwölf waren, schlugen sie sich mit Stöcken und warfen mit Steinen.
Als sie zweiundzwanzig waren, schossen sie mit Gewehren nach einander.
Als sie zweiundvierzig waren, warfen sie mit Bomben.
Als sie zweiundsechzig waren, nahmen sie Bakterien.
Als sie zweiundachtzig waren, da starben sie. Sie wurden nebeneinander begraben.
Als sie nach hundert Jahren ein Regenwurm durch beide Gräber fraß, merkte er gar nicht, daß hier zwei verschiedene Menschen begraben waren. Es war dieselbe Erde. Alles dieselbe Erde.
Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Немец телендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1946 Laterne, Nacht und Sterne
Рус телендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1962 Рассказы
- 1977 Избранное. М.: Художественная литература
Вольфганг Борхерт тураһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Человек и время в мировой литературе (к 90-летию со дня рождения Вольфганга Борхерта): Сборник материалов Международной заочной научной конференции / Отв. ред. Н. И. Платицына. Тамбов: ТГУ им. Г. Р. Державина, 2012. — 403 с., 500 экз., ISBN 978-5-89016-781-1
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 20 майҙа тыуғандар
- 1921 йылда тыуғандар
- Гамбургта тыуғандар
- 20 ноябрҙә вафат булғандар
- 1947 йылда вафат булғандар
- Базелдә вафат булғандар
- Германия шағирҙары
- Писатели Германии XX века
- Немец шағирҙары
- Немецкие писатели XX века
- Пацифистар
- Умершие от гепатита
- Похороненные на Ольсдорфском кладбище
- Движение Сопротивления в Германии


text:
Хөрмәтле гәзит уҡыусылар!
24 марта 2016 йыл | Матбуғат
1. www.rbsmi.ru сайтына инегеҙ.
2. Төп биттә "Подписка” тигән пунктты һайлағыҙ.
3. Үҙегеҙ алып уҡырға теләгән баҫманы һайлағыҙ.
4. Заказ бланкын тултырығыҙ.
5. Аҡсаһын Яндекс. Деньги йәки Робокасса аша түләгеҙ.
Үҙегеҙ ҙә яҙылығыҙ, яҡындарығыҙҙы яҙҙырығыҙ, дуҫтарығыҙға ла әйтегеҙ!
Киномарафонда осрашыу
23 марта 2016 йыл | Йәмғиәт
25 февралдә районда Кино йылына старт бирелде. Уҙған шаршамбыла иһә ғафуриҙар республика киномарафонын ҡаршы алды. Ошо уңайҙан район мәҙәниәт һарайында киномарафон символын - "хлопушка”ны ҡабул итеү тантанаһы уҙҙы.


text:
Ваҡытынан алда яҙылығыҙ
29 января 2014 йыл | Матбуғат
Һәр йылдағыса 1 февралдән 2014 йылдың II яртыһына "Табын”ға яҙылыу башлана һәм ул
31 мартҡа тиклем дауам итә.
31 мартҡа тиклем дауам итә.
Арҙаҡлы яҡташтар – йәштәргә өлгө
29 января 2014 йыл | Яңылыҡтар
1 февралдә сәйетбабалар ошондай баш аҫтында ауылдарҙың социаль-иҡтисади үҫешенә арналған ғилми-ғәмәли конференция үткәрергә йыйына.
Сатлама һыуыҡтар башланды
29 января 2014 йыл | Яңылыҡтар
Был аҙнала Башҡортостанда уртаса һауа температураһы күп йыллыҡ күрһәткестәрҙән 8-10 градусҡа түбәнерәк булмаҡсы.
Ауылға исемде халык ҡушасаҡ
29 января 2014 йыл | Яңылыҡтар
Бынан ары биләмәләрҙең атамаһын үҙгәрткәндә республика халҡының фекере иҫәпкә алынасаҡ. "Башҡортостандың административ-территориаль ҡоролошо тураһында"ғы Законға ошоға ҡағылышлы төҙәтмәләр индерелә.
Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы
29 января 2014 йыл | Яңылыҡтар
Өфөлә "Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы” марафоны башланды. Уға Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова рәсми рәүештә старт бирҙе.


text:
Поздравление на башкирском языке на свадьбу (29 Фото)
Как на башкирском языке написать "С новым годом"?
С новым годом - Яңы йыл менән!
На башкирском языке:
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Ҡәҙерле дүҫтар!
Һеҙҙе етеп килгән Яңы йыл менән ҡайнар ҡотлайбыҙ! Ҡоростай ныҡлы һаулыҡ, эшегеҙҙә ҙур уңыштар, саф мөхәббәт теләйбеҙ.
Ҡотлау менән беҙ.
На русском языке:
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Дорогие друзья!
Поздравляем вас с наступающим Новым годом! Желаем здоровья, большого счастья, успехов в работе, любви!
С поздравлением мы.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Туй көнө менән! С днем свадьбы!
Ҡайһы арала үҫеп еттегеҙ һуң?
Һеҙме һуң был? Ышанмай күңел…
Туй көнөгөҙ, улым, ҡотло булһын,
Өйләнеү ул – уйын эш түгел.
Шуға, улым, һин беренсе көндән
Хужа итеп той ҙа үзеңде,
Атайыңдан үрнәк алып раҫла
Ғаиләлә һәр бер һүзеңде.
Балаларың булһын һау-сәләмәт,
Мал-мөлкәтең булһын, алтының.
Был бит – минең ирем тиеп,балҡып,
Ғорурланып торһон ҡатының.
Шулай итеп матур йәшәһәгеҙ,
Беҙ ҙә бик һөйөнөп йәшәрбеҙ.
Ҡатыныңа килен тип түгел,
Ҡыҙым тиеп һөйөп йәшәрбеҙ.
Бөгөн һеҙҙең бик тә иҫтәлекле
Һәм бәхетле ҡыҙыл туйығыҙ.
Көмөш, алтын, яҡут туйларғаса,
Бергә булһа ине уйығыҙ.
Юлдар кеүек оҙон ғүмер һеҙгә,
Ҡайғы еле бер ҙә теймәһен.
Заман ҡоралдары ситләп үтһен,
Йәшәү дәрте һис тә һүнмәһен.
Йөҙләрҙә йылмайыу янһын,
Табынға йыр ҡуй, әйҙә.
Бөтөн яҡтан теләк яуһын,
Килен менән кейәүгә.
Бик тә еңел йөрөшөгөҙ,
Бик пар килгән буйығыҙ.
Гөрләп үтһен тормошоғоҙ,
Гөрләгәндәй туйығыҙ.
Һеҙҙең өҫтәлдә һәр вакыт
Һый-хөрмәт тулып торһон.
Һыйлағыҙ дуҫты яратып,
Дуҫтар гел килеп торһон.
Таҫма телдәр менән һеҙгә
Дошмандар һыйынмаһын.
Яҡты нур һүнмәһен йөҙҙә,
Мәхәббәт һыуынмаһын.
Пар балдаҡтар балҡышынан
Күҙҙәребеҙ сағыла,
Һеҙ бөгөн – иң гүзәл пар
Сәскәләр ҡосағында!
Йылдар уҙһын бәхеттә,
Таҙалыҡта-һаулыҡта,
Шатлыҡта, мәхәббәттә,
Иминлектә, муллыҡта!
Ҡотлайбыҙ һеҙҙе ысын күңелебеҙҙән иң бәхетле көнөгөҙ менән!Һеҙгә алдағы көнөгөҙҙә аҡ бәхет, ныҡлы сәләмәтлек, тигеҙ, тыныс тормош, саф мәхәббәт теләйбеҙ.
Оло юлға һеҙ сығаһығыҙ бөгөн,
Бергә ҡушып ике йөрәкте.
Юл алдынан әйтәйек һеҙгә
Ысын күңелдән изге теләкте.
Беҙ теләйбеҙ һеҙгә
Айырылмаһын тормош юлығыҙ.
Ғүмер һуҡмаҡтарын уҙған саҡта
Алдашмағыҙ, зирәк булығыҙ!
Осраштырған һеҙҙе яҙмыш,
Ғашиҡ парҙар булғаныһығыҙ.
Сәсте сәскә бәйләшергә
Вәғәҙәләр ҡорғанһығыҙ.
Тормошҡа аяҡ баҫаһығыҙ,
Пар килгәнһегеҙ икегеҙ.
Һөйөшөп кенә йәшәгеҙ,
Тигеҙ ғүмер итегеҙ!
Беҙҙән һеҙгә изге теләк:
Бергә типһен һеҙҙең йөрәк.
Түрә булһын түрегеҙҙә –
Мәхәббәт бер-берегеҙҙә.
Тәбрик итәм ҡауышыу көнөгөҙ менән,
Бер-берегеҙгә яҡын булығыҙ.
Оҙон ғүмер, һүнмәҫ бәхет менән
Яңы тормош ҡороғоҙ.
Алда һеҙҙе бәхет ҡаршы алһын,
Ғүмер юлын тигеҙ үтегеҙ.
Бер-берегеҙҙең ҡәҙерҙәрен белеп кенә
Тигеҙ матур тормош итегеҙ.
Йәй көнөндә һеҙҙең туйҙарығыҙ,
Ысын күңелдән һеҙҙе ҡотлайбыҙ!
Туйҙарығыҙҙы бергә үткәреп
Һеҙгә атап йырҙар йырлайбыҙ.
Аҡ бәхеттәр һеҙгә юлдаш булһын,
Күтәренке булһын күңелегеҙ,
Һаулыҡ, шатлыҡ, ҡыуаныстар менән
Үтһен ине бөтөн ғүмерегеҙ.


text:
2-12-2013, 14:24 / Үрнәк
Батырлыҡ яуҙа ғына һыналмай икән
Октябрьский ҡалаһында йәшәгән яҡташыбыҙ Сәлиә Ғәлләм ҡыҙы Мәзитова тыуған ҡалаһы Белоретҡа йыш ҡайта. Сираттағы килгәнендәге мажаранан тот та боевик тѳшѳр. Хас кинолағыса: енәйәтсе, уны баҫтырыу, полиция, «тиҙ ярҙам»... Тѳп ролдә, әлбиттә, 79 йәшлек пенсионер, эпизодик ролдәрҙе башҡарыусылары ла етерлек. Оло йәштәге инәйҙең ҡанға батҡан йѳҙѳ, һынған бармаҡтары... Нишләһен, 5 мең һум аҡса бер ҙә юҡҡа күктән яумай, уның ѳсѳн әллә күпме кѳс түгергә, кѳрәшергә кәрәк. Бер әҙәмгә бүләк итеп булмай ҙа инде....


text:
Фото:
Федераль ҡаҙна Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенә кредиттар буйынса проценттарҙы ҡайтарҙы
Фото:
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ошо көндәрҙә федераль ҡаҙнанан Рәсәй кредит ойошмаларынан алынған кредиттар буйынса проценттарҙы түләүгә киткән сығымдарҙың бер өлөшөн ҡаплау сифатында 231,2 миллион һум алды.
2005 йылдан алып дәүләт бындай саралар менән Рәсәй Федерацияһы предприятиеларын экспортҡа сығарылыусы юғары технологиялы продукция күләмен арттырыуға дәртләндерә.
Кредиттар буйынса проценттарҙы түләүгә киткән сығымдарҙы ҡаплау хоҡуғы юғары дәрәжәлә эшкәртелгән сәнәғәт продукцияһын өс йылдан ашыу экспортҡа оҙатҡан предприятиеларға бирелә. Бынан тыш, предприятиелар бер нисә талапҡа яуап бирергә тейеш, атап әйткәндә, кредит средстволарын экспортты ғәмәлгә ашырыуға йүнәлтергә, кредит килешеүҙәрен ваҡытында үтәргә һәм федераль бюджетҡа һәм дәүләттең бюджеттан тыш фондтарына мотлаҡ түләүҙәрҙе ваҡытында башҡарырға тейеш.


text:
Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә тиклем бирергә кәрәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
2015 йылда Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны 1 февралгә тиклем бирергә кәрәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәғариф министрлығынан.
2015 йылда мәктәпте тамамлаусылар Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға ғаризаны уҡыған урыны буйынса яҙа. Уҙған йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары һәм сит ил граждандары муниципаль йәки төбәк мәғариф идаралығы органында имтихан тапшырырға теркәлергә тейеш.
Быйыл тәүге тапҡыр рус теле һәм география буйынса Берҙәм дәүләт имтиханын 14 февралдә тапшырасаҡтар. Ошо предметтарҙы тапшырыуға ғаризалар 1 декабргә тиклем ҡабул ителде. Рус телен үткән йылдарҙағы сығарылыш уҡыусылары, географияны ошо дисциплинаны унынсы класта тамамлаусылар тапшыра ала.
2015 йылда математика буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы база һәм профилле кимәлдәргә бүленгән. Әммә теләүселәр ике кимәлде лә бирә ала.
Берҙәм дәүләт имтиханын тапшырыуға үҙгәрештәр ҙә индерелде: имтиханға инеү өсөн уҡыусылар инша яҙа, сит телдәр буйынса имтиханда телдән яуап биреү ҙә буласаҡ.
БДИ-ны алдан тапшырыу 23 мартта башлана һәм 24 апрелгә тиклем дауам итә. Төп этап резерв көндәр менән бергә 25 майҙан 26 июнгә тиклем уҙа.
Берҙәм дәүләт имтиханына Башҡортостандың Мәғариф министрлығы иғлан иткән теләһә ниндәй ойошмала теркәлергә була. Шундай урындарҙың тулы исемлеге менән БР Мәғлүмәтте эшкәртеү төбәк үҙәгенең рәсми сайтында танышырға мөмкин.


text:
9 һәм 10 декабрҙә өфөләрҙе ауыл хужалығы йәрминкәләрендә көтәләр Фото: Ксения Калинина
9 һәм 10 декабрҙә өфөләрҙе ауыл хужалығы йәрминкәләрендә көтәләр
9 һәм 10 декабрҙә өфөләрҙе ауыл хужалығы йәрминкәләрендә көтәләр Фото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2017 йыл, 7 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
9 һәм 10 декабрҙә Башҡортостандың баш ҡалаһында сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре уҙа. Ял көндәрендә Өфөнөң барлыҡ райондарында сифатлы продукция, шул иҫәптән ит һатып алырға мөмкин.
Шәмбе түбәндәге майҙансыҡтар эшләй:
— Дим районында — «Магнит» гипермаркеты алдында (Дағстан урамы,2);
— Калинин районында — Интернациональ урамында — Машина эшләүселәр урамы менән киҫелештә;
— Ленин районында — Солтанов урамындағы 2-се йорт эргәһендә һәм Әхмәтов урамындағы «Тулҡын» скверы алдында;
— Орджоникидзе районында — Орджоникидзе исемендәге майҙанда;
— Совет районында — Йәштәр һарайы алдында.
9 һәм 10 декабрҙә Өфөнөң Киров, шулай Октябрь райондарында һәм Сипайловола ауыл хужалығы йәрминкәләре ойошторола.
2 һәм 3 декабрҙә баш ҡалаға Башҡортостандың 38 районынан ауыл хужалығы продукцияһы тейәлгән 759 автомашина килде. Ике көн эсендә 67,8 тонна ит һәм 8,3 тонна ҡош ите, шулай уҡ 4,4 тонна картуф, өс тонна йәшелсә һәм дүрт тонна бал һатылды.


text:
Бал ҡортондай уңған ул
Ҡаһарман һигеҙ йыллыҡ мәктәбен тамамлағас, Сермән урта мәктәбенә юллана. 1978-1979 йылдарҙа 35-се һѳнәрселек училищеһында канатсы һѳнәрен үҙләштерә һәм 79-сы йылда Белорет металлургия комбинатының 5-се цехында хеҙмәт юлын башлай. Шул уҡ ваҡытта Белорет металлургия техникумында киске бүлектә белем ала. Эшен яратһа ла, 1981 йылда ғаилә хәле буйынса, комбинаттан китергә тура килә. Ошо уҡ йылдың октябрендә Белорет бәйләнеш узелына почтальонка булып эшкә урынлаша. Бер нисә ай эшләрмен дә, кире заводҡа барырмын, тип уйлай. Әммә почта эше уны тулыһынса үҙенә йәлеп итә, бер-ике ай тигәне 34 йылға һуҙыла. Тәслимә Нотфулла ҡыҙы оҙаҡ йылдар ҡаланың 5-се почта бүлексәһендә эшләй, 2007 йылдан - Белорет үҙәк почта бүлексәһендә оператор. Эш еңелдән түгел, унда уңған, үҙ бурысын еренә еткереп үтәгән, яуаплы, иҫәп-хисапҡа шәп булған кешеләр генә эшләй ала. Нәҡ Тәслимә Нотфулла ҡыҙы ошо сифаттарҙы үҙендә туплаған һәм почта эшен яҡшы белеүе уның хеҙмәтен күпкә еңеләйтә. Кешегә мѳләйем, йылы мѳғәләмә иткән алсаҡ хеҙмәткәрҙе халыҡ та ярата, ул ултырған кассанан кеше ѳҙѳлмәй. Ҡайһы бер клиенттар ул эшләгән сменаға килергә тырыша. Эшен ситтән күҙәтеп торған клиенттар: “Бал ҡорто кеүек уңған, йүгереп йѳрѳп эшләй бит ул”, - тип маҡтап тора. Һәр эштә халыҡ рәхмәтенән дә ҙур бүләк юҡ һәм Тәслимә Нотфулла ҡыҙы үҙенең фиҙаҡәр хеҙмәте менән был баһаны лайыҡлы яуланы. - Һѳнәренең бѳтә нескәлектәрен белә, йәштәрҙе ѳйрәтә. Эшкә яуаплы ҡарай, уны клиенттар ярата, хеҙмәттәштәре хѳрмәт итә. 34 йыл эшләү осоронда үҙен бары яҡшы яҡтан ғына күрһәтте, - ти бүлексә ничальнигы Валентина Петровна Ишимова. - Тәслимә Нотфулла ҡыҙы һәр саҡ һѳнәри үҫешкә ынтыла, гәзит-журналдар һатыу буйынса ла планды үтәй. Почта бәйләнеше селтәрендә алдынғы тәжрибәне индереүҙә әүҙем ҡатнашҡаны һәм һѳнәри байрам айҡанлы ул "Башҡортостан Республикаһының почта бәйләнеше ветераны" күкрәк знагы менән бүләкләнә. Беҙ уны ҡотлайбыҙ! - ти Белорет почтамты начальнигы урынбаҫары Вәлимә Фәрит ҡыҙы Горданова.
Рәмилә МУСИНА.
Автор фотоһы.


text:
Башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәре Рәсәй халыҡтарының балалар әҙәбиәте антологияһына индерелде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәре Рәсәй халыҡтарының балалар әҙәбиәте антологияһына индерелде
Башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәре Рәсәй халыҡтарының балалар әҙәбиәте антологияһына индерелде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2018 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәре Рәсәй халыҡтарының балалар әҙәбиәте антологияһына индерелде. Йыйынтыҡ Рәсәй Федерацияһының милли әҙәбиәттәргә булышлыҡ итеү программаһын тормошҡа ашырыу барышында донъя күрҙе. Китап Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенконың сәләмләү һүҙе менән асыла.
«Баҫма бик үҙенсәлекле, унда 201 яҙыусының 870 әҫәре тупланған. Әкиәттәр, хикәйәләр, шиғырҙар, поэмалар Рәсәй халыҡтарының 55 теленән тәржемә ителгән. Кешеләр ҡайҙа ғына йәшәһә лә, ниндәй телдә һөйләшһә лә, әҙәбиәт һәр саҡ яҡынайта, туғанлыҡ тойғоһон тыуҙыра. Был күп милләтле дәүләтебеҙ өсөн бик мөһим. Антологияға Гөлфиә Юнысова, Айһылыу Йәғәфәрова, Тамара Искәндәриә кеүек танылған башҡорт балалар яҙыусыларының һәм йәш авторҙар — Тимур Рәхмәтуллиндың, Айнар Байбулатовтың әҫәрҙәре урын алған», — тип аңлатма бирҙе башҡорт әҙәбиәте бүлеген әҙерләү менән шөғөлләнгән Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, Федераль редакция советы ағзаһы Йомабикә Ильясова.
http://www.bashinform.ru/news/1103047-proizvedeniya-bashkirskikh-pisateley-voshli-v-antologiyu-detskoy-literatury-narodov-rossii-/


text:
Актрисанан файҙалы ризыҡтар
Һуған ҡабығы өҫтөндә бешкән балыҡ
3 скумбрия балығына 1 лимон, 5-6 бөртөк ҡара борос, 3-4 лавр япрағы, 4-5 теш һарымһаҡ, ярты балғалаҡ тоҙ, 2 ҡалаҡ зәйтүн майы, 3 баш һуғандың ҡабығы кәрәк була.
Лимондың һутын һығып алабыҙ (балыҡты биҙәргә бер нисә киҫәген ҡалдырабыҙ). Зәйтүн майы, тоҙ, борос, иҙелгән һарымһаҡ, лавр япрағын һалып болғатабыҙ. Таҙартып әҙерләнгән балыҡты ошо маринадта 2 сәғәт тотабыҙ.
Таба төбөнә ҡурғаш (фольга) йәйәбеҙ, һуған ҡабығын тигеҙ итеп һалып сығабыҙ. Өҫтөнә махсус ҡағыҙ (пергамент) йәйәбеҙ ҙә балыҡтарҙы урынлаштырабыҙ. Балыҡ өҫтөнә лимон киҫәктәре ҡуябыҙ һәм ҡурғашты төрәбеҙ. 180 – 200 градусҡаса эҫетелгән мейестә 40 – 45 минут бешерәбеҙ.
Һуған ҡабығы балыҡҡа ҡабатланмаҫ хуш еҫ биреүе менән үҙенсәлекле.
Аштарығыҙ тәмле, файҙалы булһын!
Александр ДАНИЛОВ фотолары.
Теги: Сара Буранбаева Аш-һыу


text:
Бабич алып ҡайтты рух әләменБыйылғы яҙ ҡырыҫ килде тыуған еребеҙгә. Тап ошо ҡотһоҙораҡ мәлдә, йылы теләгән күңелдәребеҙгә ләйсән ямғырҙай, имшеткес елдәй, донъя нурлап, ҡарҙы тишкән умырзаялай булып, «Бабич» фильмы экрандарға сыҡты. Таҫманы ҡарау бәхетенә ирешкән һәр кемдең...
«Түгеләйем әле даръя булып, Ҡояш булып бағайымсы көлөп...»Ғәлиә Кәлимуллина шиғриәте ғәм тәрәнлеге, көтөлмәгәнсә саялығы, хиссиәтенең төҫмөр байлығы менән әсир итә. Берсә тыуған ерҙең һәр ҡарышының тарихын тойоп, тупраҡтың үҙе булып асыла, тәрәнгә тарта, берсә үҙенең иркен хыял асманына әйҙәп, йөрәктәрҙе...
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының май һанына күҙәтеүБаҫманың был һаны “Баш мөхәррир һүҙе” менән асыла. “Матурлыҡ – уны баһалай белгән, таҙалыҡ – уны булдырған, мөғжизә – уға ышанған, бәхет уны һаҡлаған ерҙә бар, тиҙәр. Үҙебеҙҙе үҙебеҙ баһаламағанда, башҡаларҙың фекере, йәмғиәттә нығынған ҡараш...
Башҡорт ҡатын-ҡыҙы һәм Еңеү!Имен тормош ҡәҙерен, тыныслыҡтың ниндәй ҡорбандар биреп яуланғанын йәш быуындар ҙа белергә тейеш! Ошо маҡсат менән Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте Ф. Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназия уҡыусылары менән берлектә «Башҡорт ҡатын-ҡыҙы...
Татыулыҡҡа ни етә?!Бәхетле ғаилә парҙары, уйлап ҡараһаң, башҡаларҙан аҡыллыраҡ та, байыраҡ та, матурыраҡ та түгел. Улар бер нәмә: көндәлек тормошта кире тойғоларҙың ыңғай хистәрҙән өҫтөнлөк алыуына юл ҡуймауы менән айырыла. Ләкин иң бәхетле һәм тотороҡло парҙар...
Йәшлекте оҙайтайыҡ!Тәбиғәт кеүек ҡатын-ҡыҙ ғүмере лә миҙгелдәрҙән тора. Бер мәл уның өсөн донъя төҫһөҙләнеп ҡалған кеүек була, юҡҡа ғына кәйефе төшә, булмаған сирҙәре ҡалҡып сыға. Бөтә ғиллә шунда: ырыуҙан ҡалғанда организмда гормондар һүнә бара. Уларҙы тулыландырыу...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Төбәгебеҙҙә «айыҡ ауылдар» һаны арта бара
«2011 йылғы айыҡ ауыл» республика конкурсына яңы ауыл биләмәләре ҡушылды. Был турала йома көндө «Айыҡ Башҡортостан» ижтимағи хәрәкәте рәйестәше Роберт Дәүләтшин хәбәр итте.
Конкурста хәҙер Йәрмәкәй районының Ҡолбай, Күпсәнәй, Рәтамаҡ һәм Спартак ауылдары, Әбйәлил районының Ҡырҙас, Әхмәт һәм Учалы районының Һөләймән ауылдары ҡатнаша.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, конкурста ҡатнашыуға иң беренсе булып Белорет районының Мөхәмәт, Хәйбулла районының Йәнтеш һәм Ғафури районының Сәйетбаба ауылдары заявка бирҙе. Был ауыл биләмәләре эскелеккә ҡаршы кампания сиктәрендә саралар үткәрә башланы ла инде.
Роберт Дәүләтшин әйтеүенсә, «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәте конкурсҡа һәр райондан берәр булһа ла ауыл биләмәһен йәлеп итергә планлаштыра.
«2011 йылғы айыҡ ауыл» республика конкурсы Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән берлектә «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәте тарафынан үткәрелә.


text:
Башҡортостан аграрийҙары «Алтын көҙ» күргәҙмәһендә ҡатнаша
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев етәкселегендәге республика аграрийҙары делегацияһы «Алтын көҙ» 13-сө Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһендә ҡатнашыу өсөн Мәскәүгә барып етте.
Делегация составында республиканың ауыл хужалығы министры урынбаҫарҙары, муниципаль райондарҙың хакимиәт башлыҡтары, ауыл хужалығы идаралыҡтары начальниктары, эре агросәнәғәт предприятиелары етәкселәре бар.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Башҡортостан аграрийҙары делегацияһы бөгөн Дәүләт Кремль һарайында үтәсәк Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған тантаналы йыйылышта ла ҡатнашасаҡ.


text:
Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе коллективына ҡотлау хаты ебәрҙе
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең Өфөләге төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә 5 йыл тулыу айҡанлы уның хеҙмәткәрҙәренә ҡотлау хаты ебәрҙе.
«Хөрмәтле дуҫтар! Башҡортостан Республикаһында төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе асылыуға 5 йыл тулыу уңайынан ҡотлау һүҙҙәрен ҡабул итегеҙ. Халыҡ менән көн һайын аралашыу партия эшмәкәрлегенең мөһим бер өлөшө булып тора. Ул граждандар проблемаларын хәл итеүгә йүнәлтелгән, асыҡ булырға тейеш. Һеҙҙең коллектив артабан да партия менән йәмғиәт араһында һөҙөмтәле диалог үҫтереүгә айырыуса иғтибар бүлер, «Берҙәм Рәсәй»ҙең үҙ өҫтөнә алған бурыстарын үтәүен үҙ эше менән раҫлар, тип ышанам. Һеҙгә уңыштар һәм изгелектәр теләйем», — тиелә Дмитрий Медведевтың ҡотлау хатында.


text:
Яңы йылға аяҡ баҫҡанда
2012 йыл Имен бала саҡ һәм Ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы булараҡ иҫтә ҡала. Шуға ла Шобуховтарҙың интернациональ ғаиләһе менән таныштырып китеү уңайлы булыр. Башҡорт егете Булат Рәхмәтулла улы Шаһбалов менән украин ҡыҙы Наталья Дмитриевна Белоретта ғаилә ҡороп, Гүзәл, Лилиә һәм Айгѳл исемле ҡыҙҙар тәрбиәләп үҫтерәләр. Икеһе лә хеҙмәт ветераны булған ғаилә башлыҡтары оҙаҡ йылдар металлургия комбинатында эшләп, хаҡлы ялға сығалар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Булат Рәхмәтулла улы бик иртә вафат булып ҡалған. Шулай уҡ Игорҙың әсәһе, сығышы менән Илеш башҡорто, Рима Ишембай ҡыҙы менән рус егете Юрий Константинович Белоретта тѳпләнәләр. Шуныһы ҡыҙыҡ - ҡалала тыуып үҫкән Лилиә башҡортса һѳйләшә белмәй, ә бына Игорь башҡортса матур һѳйләшә. Ни ѳсѳн тиһегеҙме - ѳләсәһе арҡаһында! Йыш ҡына ауылға ҡайтып йѳрѳгән Игорь ѳләсәһе һәм тиҫтерҙәре менән башҡортса аралашырға ѳйрәнә. Әйткәндәй, уның башҡортса белеүе күп кенә мәҙәк хәлдәргә килтереп кенә ҡалмай, хатта «бәләләрҙән» дә ҡотҡара. Нисек икәнен үҙегеҙ ҙә аңлап тораһығыҙҙыр. «Бер тел белгән - берҙе йыҡҡан, 10 тел белгән - унды йыҡҡан» тип юҡҡа ғына әйтелмәгән. Шуға ла III класта уҡыусы ҡыҙҙары Анна тырышып-тырмашып башҡорт телен ѳйрәнә, ә атаһы уға һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер. Ғѳмүмән, Шобуховтар ғаиләһендә ниндәйҙер тәбиғилек, ихласлыҡ, бойондороҡһоҙлоҡ мѳхите хѳкѳм һѳрә. Был йортта бесәйҙәр, ике эт, баһадир һәм ғорур тутыйғош ғаилә ағзалары менән гармонияла йәшәй.
Бына шул ғаилә ҡиммәттәренең тѳп нигеҙе булып тора ла инде. Аҡыллы һәм нәзәкәтле Лилиә менән юморға бай ныҡышмал Игорь үҙ йорттарын бик тәфсирләп, еренә еткереп тѳҙѳгән. Бында күңелһеҙләнеп ултырырға урын юҡ, сѳнки баҡса бар, спорт менән шѳғѳлләнеү ѳсѳн бѳтә мѳмкинлектәр булдырылған. Әлбиттә, Аняны тәрбиәләү һәм хужалыҡ эштәре менән шѳғѳлләнеү күберәген Наталья Дмитриевна иңенә тѳшә, сѳнки Лилиә менән Игорь ѳйҙә һирәк була.
- 2012 йыл беҙҙең ѳсѳн әллә ни уңышлы булмаһа ла, йылға үпкәләп ултырып булмай инде, ваҡыт та юҡ,- тиҙәр Шобуховтар. - 2013 йылға ҙур ѳмѳттәр бағлайбыҙ. Марафонда ҡатнашырға ниәт бар, әммә алдан бѳтә серҙе асып һалып та булмаҫ. Иң мѳһиме - һаулыҡ булһын. Ә Яңы йылды ҡаршылауға килгәндә, ул - ғаилә байрамы. Шуға ла беҙ бѳтә туғандар менән үҙебеҙҙә ҡаршылайбыҙ. Мотлаҡ шыршы биҙәйбеҙ. Байрам табынында ҡаҙ, билмән була. 2010 йылды Испанияла ҡаршылағайныҡ, ул тиклем оҡшаманы. Унда Раштыуаны ғына билдәләйҙәр. Беҙҙең Яңы йыл байрамдары барыбер күңелле.
2013 йылдың Тирә-яҡ мѳхитте һаҡлау йылы тип билдәләнеүенә килгәндә, бѳтәһе лә үҙебеҙҙән тора. Үҙең йәшәгән ерҙе сүп-сар ѳйѳмѳнә күммәҫкә, тәбиғәтте, хайуандарҙы, йәнлектәрҙе һәм ҡоштарҙы һаҡларға һәм яратырға ғына кәрәк. Бының ѳсѳн кешегә әллә ни кѳс түгергә кәрәкмәй, бары кешелек сифаттарын юғалтмау мотлаҡ.
Район-ҡала халҡын Яңы йыл байрамы менән ихлас күңелдән ҡотлап, һаулыҡ-таҙалыҡ, ғаилә бәхете, эштәрендә уңыштар һәм бѳтә изге ниәттәренең тормошҡа ашыуын теләйбеҙ.
Беҙ ҙә Яңы - 2013 йыл Шобуховтар ғаиләһенә бәхет һәм шатлыҡ-ҡыуаныстар алып килһен тибеҙ.
З. СѲЛӘЙМӘНОВА.
ҺҮРӘТТӘРҘӘ: Шобуховтар ғаиләһе.
Э. МѲХӘМӘҘИЕВА фотһы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 513
ГАГАРА ҺЫМАҠТАР (Gaviiformes), ҡоштар отряды. 1 ғаиләһе (гагаралар), 5 төрө билдәле. БР‑ҙа 2 төрө бар. Һыуҙа йөҙөүсе ҙур күсәр ҡоштар (кәүҙә оҙонлоғо 53—73 см, ауырлығы 1,1—3,4 кг). Ҡауырһыны көлһыу йәки аҡ м‑н сыбарланған ҡара төҫтә, түше һәм ҡорһағы — аҡ. Ҡауырһын ҡапламы тығыҙ, ҡуйы, ҡалын мамыҡ ҡатламлы. Суҡышы төҙ, осло, көслө. Ҡанаты ҡыҫҡа, тар. Г.һ. аяғы көслө, кәүҙәһенең артҡы өлөшөндә урынлашҡан (ҡоро ерҙә ауыр йөрөй, ғәҙәттә шыуыша). Алғы бармаҡтары оҙон, йөҙөү ярылары м‑н тоташҡан; артҡы бармағы көсһөҙ, башҡаларынан өҫтәрәк урынлашҡан, тар йөҙөү ярыһы бар. Енси диморфизм хас түгел. Моногам. Һыу буйында үләнле һөҙәк ярҙа парлап (һирәкләп сыпҡай һ.б. ҡоштар м‑н берлектә тупланып) оя ҡоралар. 1—3 (йышыраҡ 2) йомортҡа һалалар. Инә һәм ата ҡош 25—29 көн баҫа. Ваҡ балыҡтар, моллюскылар һ.б. умыртҡаһыҙҙар м‑н туҡланалар. Г.һ. ғүмеренең күпселек өлөшөн һыуҙа үткәрә, ярға оя ҡороу һәм ял итеү өсөн генә сыға. Ҡарабоғаҡ гагара — Башҡортостандың Урал алдында һәм Башҡортостандың Урал аръяғында таҙа һыулы күлдәрҙә һәм ҡылыларҙа, ҡыҙылбоғаҡ гагара осоп китеү һәм килеү осоронда Башҡортостандың Урал алдында осрай. Ҡарабоғаҡ гагара БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Тирә-яҡҡа даны таралған оҫтаның ҡулынан бүләк алыуҙы күптәр мәртәбә тип һанай. Хатта Башҡортостанға килгән сит ил ҡунаҡтары ла уның хаҡында ишетеп, ҡул эше өлгөләре менән таныша.
– Кейеҙ, быйма баҫыу менән ун йылдан ашыу шөғөлләнәм, – ти Салауат Ғәбделхәй улы. – Беренсенән, былар хужалыҡта бик кәрәкле әйбер булһа, икенсенән, яратҡан эшем менән булышыу үҙемә кинәнес бирә.
АҠШ һәм ЕС илдәре Рәсәйгә ҡарата санкциялар иғлан итте.
Украинаның төньяҡ-көнсығышында террорға ҡаршы операция бара.
– Эй, һин һарыҡ менән баш ҡатырғансы!..
– Кит, һинең кеүек һарыҡ та университетта уҡып йөрөгәс...
Ғәҙәттә, белеме һайыраҡ булған кешене кәмһетеү өсөн һарыҡ менән сағыштыралар. Әкиәттәрҙә лә нәҡ ошо йорт хайуаны бер нәмәне лә аңламай, аңралығы арҡаһында бүтәндәрҙе лә төрлө бәләгә тарыта.


text:
Иң көслөһөмө? Башҡорт бәһлеүәне!7-07-2012, 04:51 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында тыуып үҫкән егет әленән-әле иҫ киткес уңыштары менән ҡыуандыра. Ошо көндәрҙә Красноярскиҙа көс экстримы буйынса үткән ярышта БДБ һәм Балтияның иң көслө кешеһе тип танылды. Эльбрустың был төр ярыш буйынса халыҡ-ара матчта икенсе еңеүе булды: тәүге тапҡыр 2008 йылда чемпион титулын яулағайны.
Рәсәй йыйылма командаһында уның менән бергә атҡаҙанған спорт мастеры, донъя чемпионы Владимир Муравлев та сығыш яһаны.
Ярыш шарттары ҡатмарлы ине: 450 килограмлыҡ “көйәнтә” ташыу, 450 килограмм торған тәгәрмәсте әйләндереү, 90 килограмлыҡ гантель күтәреү, 600 килограмм йөк тотоп 25 метр аралыҡты үтеү, дүрт тонналыҡ йөк машинаһын түңкәреү. Шулай ҙа Рәсәй спортсылары баҙап ҡалманы һәм беренсе урынды яуланы. Икенсе урында – Украина, өсөнсөнө Эстония менән Литва спортсылары алды.
Башҡорт бәһлеүәнен тиҙҙән Донъя кубогына үтәсәк ярыш көтә. Унан көс экстримы буйынса шәхси беренселектә Мәскәүҙең гран-прийы өсөн алышҡа сығасаҡ. Уңыштар һиңә, милләттәш!


text:
Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре көнө менән!
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы.
Унда былай тиелә:
“Хөрмәтле Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары!
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ – Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым! Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы менән Башҡортостанды тиҫтәләрсә йылдар буйы үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек бәйләй. Бөгөн ул – физик һәм юридик шәхестәр өсөн тотороҡлолоғо һәм ышаныслылығы заман һынауын үткән универсаль банк. Башҡортостан предприятиеларының күпселеге Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһыһының киң хеҙмәттәр комплексын файҙалана. Республиканың һәр бер кешеһе тиерлек уның клиенты булып тора.
Юғары профессиональ коллективығыҙ банк продукттарын әүҙем үҫтереүе, юғары һөҙөмтәле заманса технологияларҙы ғәмәлгә индереүе, филиалдар селтәрен киңәйтеүе ҡыуаныслы. Был эш клиенттарға хеҙмәтләндереүҙең иң уңайлы формаларын тәҡдим итеү, бик күп мәсьәләләрҙе һығылмалы һәм тиҙ хәл итеү мөмкинлеген бирә.
Һаҡлыҡ банкыһы – Башҡортостандың банк системаһында алыштырғыһыҙ лидер, ышаныслылыҡ символы, бик күп клиенттары өсөн тоғро һәм иғтибарлы партнер. Бының нигеҙе – хеҙмәткәрҙәренең юғары компетентлылығы һәм яуаплылығы кимәле.
Рәсәй Һаҡлыҡ банкыһы Башҡортостан бүлексәһенең барлыҡ хеҙмәткәрҙәренә ныҡлы һаулыҡ,именлек һәм бәхет, тыуған Башҡортостан һәм Рәсәй хаҡына артабан да хеҙмәт уңыштары теләйем.
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Ғ.Рәхимов.”


text:
Яңылыҡтар
Идара итеүсе компаниялар дөйөм йорт ихтыяжы өсөн аномаль суммалар иҫәпләй алмаясаҡ
Яңы йылдан илдә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә яңы ҡағиҙәләр үҙ көсөнә инде. Хәҙер дөйөм йорт ихтыяждары өсөн түләү 2016 йылдағы мәғлүмәттәр буйынса уртаса һандарҙа күрһәтелгән нормативтар менән сикләнгән. Шулай итеп, торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәрҙе иҫәпләү асыҡ буласаҡ, тине Башҡортостандың Торлаҡ һәм төҙөлөш күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты рәйесе Илдар Шафиҡов.
«Идара итеүсе компаниялар дөйөм йорт ихтыяжы өсөн аномаль суммалар иҫәпләй алмай. Ул ресурстарҙы һаҡлау өсөн бер ни ҙә эшләмәһә, нормативтан юғарыраҡ сығымдар уның иңенә ята. Был яңылыҡ халыҡтың хоҡуҡтарын яҡлауға йүнәлтелгән», — тип аңлатма бирҙе ведомство башлығы.
«Дөйөм йорт ихтыяжы өсөн түләүҙәр күләме «хеҙмәтләндереү» иҫәбенә инер, тип хәүефләнә күптәр. Борсолоу урынһыҙ: идара итеүсе компания, һәр коммуналь ресурстан сығып, ҡулланылған күләмде һәм уның өсөн түләү суммаһын яҙырға тейеш. Тик быларҙың барыһы ла «хеҙмәтләндереү» бүлегенә индерелә», — тип асыҡлыҡ индерҙе Илдар Шафиҡов.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.


text:
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамдары менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2018 йыл, 15 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Уҙған көндәрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының Прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Республика етәксеһе Башҡортостандың прокуратура коллективын һөнәри байрамы менән ҡотланы һәм хоҡуҡ һаҡлаусыларҙың иғтибарын талап иткән төп эш йүнәлештәрен билдәләне.
— Законды, граждандарҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлауҙа намыҫлы хеҙмәтегеҙ, һөнәри оҫталығығыҙ өсөн рәхмәт әйтәһем килә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Һәр ҡайһығыҙҙың белдеклелегенән, яуаплылығыҙҙан иҡтисади һәм социаль өлкәләрҙә, коррупция менән бәйле енәйәт эштәрендә енәйәт, хоҡуҡ боҙоуға, экстремизмға ҡаршы көрәштең һөҙөмтәлегеге тора. Көндәлек эшегеҙ менән йәмәғәт тотороҡлоғон, дәүләттең граждандарҙың конституция хоҡуҡтарын яҡлау һәләтендә уларҙың ышаныслылығын нығытыуға ҙур өлөш индерәһегеҙ.
Республика прокуратураһы алдындағы бурыстар иҫәбендә Башҡортостан Башлығы енәйәт һәм коррупция менән көрәште, енәйәти суд эштәрен башҡарыу, граждандарҙың хеҙмәт, социаль, торлаҡ хоҡуҡтарын яҡлау кеүек өлкәләрҙә закондың үтәлешен күҙәтеүҙе атаны. Уның һүҙҙәренсә, бизнесҡа административ баҫымды кәметеү буйынса эште дауам итеү зарур.
— Мөһим дәүләт программаларын тормошҡа ашырыуҙа, ҙур бурыстарҙы үтәүҙә булған уңыштар прокуратура органдарының һөҙөмтәле эшенән тыш, бөтә өлкәләрҙә юғары башҡарыу дисциплинаһын тәьмин итмәй, хоҡуҡ нормаларын мотлаҡ үтәмәй мөмкин түгел. Артабан да һеҙҙең ярҙамығыҙға, теләһе ниндәй законһыҙлыҡ күренештәрен һәм граждандарҙың хоҡуҡтарын боҙоуҙы туҡтатырға әҙер булыуығыҙға иҫәп тотам, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Һеҙҙең хеҙмәтегеҙ – бик яуаплы һәм мөһим. Тағы ла ҡабатлайым, прокуратураға таянып, төрлө кимәлдәге власть уңышҡа өлгәшә, алға китә ала. Тик шулай ғына, башҡа варианттар юҡ. Һеҙ эштең бөтә даирәләрендә лә законлыҡты, хоҡуҡ тәртибен тәьмин итәһегеҙ. Һис шикһеҙ, беҙ быны ҡәҙерләйбеҙ, аңлайбыҙ һәм артабан да бергәләп эшләрбеҙ.
Республика Башлығы шулай уҡ дәүләт наградаларын тапшырҙы. Республика прокуратураһын 1989-1995 йылдарҙа етәкләгән икенсе класс дәүләт юстиция советнигы Владимир Кадонцев «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.
http://www.bashinform.ru/news/1103303-rustem-khamitov-pozdravil-rabotnikov-prokuratury-s-professionalnym-prazdnikom/


text:
- Подробности
- Просмотров: 380
БАЙРАМҒОЛ, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. БР‑ҙың Белорет р‑ны һәм Силәбе өлк. буйлап көньяҡ-көнбайыштан төньяҡ-көнсығышҡа табан һуҙылған. Оҙонлоғо 5 км, БР‑ҙа яҡынса 3 км, киңлеге 3 км, бейеклеге яҫы түбәһе м‑н 1010 м тиклем. Көнбайыш битләүҙәре һөҙәк, уйһыулыҡтары күп, көнсығышы текә, урыны м‑н ҡаялы. Урта рифейҙың егәлгә һәм әүжән свиталарының кварцитлы ҡомташтары, эзбизташтары, доломиттары һәм һәүерташтарынан тора. Б. битләүҙәрендә Төлмән й. (Инйәр й. басс.) ҡушылдыҡтары башлана. Көнбайыш битләүҙәрен аҡһыл һоро урман һәм кәҫле көлһыу тау тупраҡтарындағы киң япраҡлы һәм ҡара ылыҫлы урмандар биләй. Көнсығыш битләүе ландшафтары үҙгәргән, итәгендә урмандар ҡырҡылған, төрлө бейек үләндәрҙән торған болондар өҫтөнлөк итә. Көньяҡ Урал ҡурсаулығында урынлашҡан.
И.М.Япаров
Тәрж. И.М.Япаров


text:
- Подробности
- Просмотров: 517
БУРАМА, башҡорт йәйләүҙәрендәге 2 яҡлы ҡабыҡ ҡыйыҡлы һәм ер иҙәнле, түшәмһеҙ һәм тәҙрәһеҙ бүрәнә торлаҡ. Нигеҙҙә, ҡарағайҙан төҙөгәндәр. Ян стеналары ҡабырға стеналарына ҡарағанда 3—4 бүрәнәгә бейегерәк булған һәм ҡыйыҡтың буй өрлөгөнә таяу булып хеҙмәт иткән. Традицион интерьер сыуалдан һәм ишеккә ҡаршы һәм ҡабырға стеналар буйлап урынлаштырылған таҡта һикенән торған. Ултыраҡ тормошҡа күскәндән һуң Б. йәйге аш бүлмәһе (ҡара: Аласыҡ) йәки башҡа хужалыҡ ҡаралтыһы сифатында файҙаланыла башлаған. Башҡортостандың тау‑урман райондарында (Ағиҙел, Инйәр һ.б. йылғалар басс.) йыш осраған. Көнбайыш Себер һәм Урал халыҡтарының күбеһендә булған.
Әҙәб.: Аласыҡ мәҡ. ҡарағыҙ.
С.Н.Шитова
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
- Подробности
- Просмотров: 498
ГИДРОЛОГИК РАЙОНЛАШТЫРЫУ, ер өҫтөн ер аҫты һәм ер өҫтө һыуҙарының гидрологик режимы оҡшашлығы б-са терр‑яларға бүлеү. Гидрологик билдәләр комплексы б‑са йәки уларҙың иң мөһим билдәһенә ҡарап (уртаса, макс., миним. аҡма дәүмәлдәре, туйыныу режимы һ.б.) һәм терр‑яларҙың физик‑геогр. шарттарын (урындың геол. төҙөлөшө, рельефы, климаты, тупраҡ һәм үҫемлектәр япмаһы) иҫәпкә алып башҡарыла. Г.р. төп берәмектәре — гидрологик илдәр, өлкәләр, зоналар, райондар һ.б. Һөҙөмтәләр терр‑яларға методик иҫәп һәм күҙаллауҙар үткәреү б-са гидрологик характеристикалар эшләгәндә ҡулланыла. Башҡортостан терр‑яһында тәүге Г.р. Башҡортостан комплекслы экспедицияһының гидрологик отряды тарафынан үткәрелә. 1972 й. Н.М.Алюшинская Көньяҡ Уралға йыллыҡ аҡма күләме һәм урындың бейеклеге нисбәте б‑са Г.р. үткәреп, 4 өлкәне (Урал алды тигеҙлеге, урман‑тау өлкәһе, Өфө яйлаһы, Урал аръяғы) һәм 6 гидрологик районды айырып күрһәтә. 1978 й. В.А.Балков тарафынан БР терр‑яһына уртаса йыллыҡ аҡма күләменең һәм яуым‑төшөм миҡдарына ҡарата нисбәте б‑са Г.р. үткәреп, 3 өлкә (Башҡортостандың Урал алды, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралы, Башҡортостандың Урал аръяғы), 17 гидрологик район айырып күрһәтелә. 2005 й. В.А.Загорский миҙгел ағымы төрҙәре нисбәте б‑са БР‑ға Г.р. үткәрә, 4 гидрологик районды айырып күрһәтә: ташҡын ваҡытында юғары һәм урта кимәле түбән аҡма, йыллыҡ аҡма күләменең 40—45%‑ы урта кимәлдә, йыллыҡ аҡма күләменең 45—55%‑ы уртаса кимәлдә, урта кимәлле аҡманың йыллыҡ аҡмаға ҡарата бик ҙур кимәлдә булыуы (ҡара: карта).
В.А.Загорский
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Өфөлә II Төбәк-ара кадрҙар форумы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә II Төбәк-ара кадрҙар форумы асылды
Өфөлә II Төбәк-ара кадрҙар форумы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә бөгөн «Кешелек капиталына инвестициялар — Рәсәй төбәктәре иҡтисади үҫешенең хәл иткес факторы» II Төбәк-ара кадрҙар форумы асылды. Ул 31 октябргә тиклем барасаҡ.
Кадрҙар форумында ҡатнашыусылар фекеренсә, ул бизнес һәм властың конструктив диалогы өсөн яҡшы майҙансыҡ булып тора. Беренсе сиратта, был етәкселәр һәм персонал менән идара итеү хеҙмәттәре, консультанттар һәм тренерҙар өсөн HR-менеджменты тенденцияларын, хәҙерге заман теорияларын һәм уларҙы уңышлы ҡулланыу мөмкинлектәрен бергәләп комплекслы тикшереү мөмкинлеге.
HR-форумда билдәләнеүенсә, һөҙөмтәле кадрҙар, социаль һәм мәғариф сәйәсмәндәре дәүләт структуралары һәм бөтә милекселек формаһындағы предприятиелар эшендә мөһим фигура булып торорға тейеш.
— Былтыр декабрҙә үткәрелгән беренсе төбәк-ара кадрҙар форумы уңышлы булды. Уның һөҙөмтәһендә яңы партнерлыҡ бәйләнештәре урынлаштырылды, дәүләт һәм бизнес-берләшмә араһында асыҡ, һөҙөмтәле диалог үткәрелде, — тине Өфөлә II төбәк-ара кадрҙар форумын асҡанда Башҡортостан Президенты Хакимиәте етәксеһе вазифаһын башҡарыусы Фидүс Ямалетдинов.
Уның әйтеүенсә, төбәктә хәҙер аҡыллы, фәнни нигеҙҙәге иҡтисад булдырыуға курс алынған.
— Беҙҙең яңы йүнәлештәребеҙ — машиналар эшләүҙе, фармакологияны,яңы заманса химияны һәм радиоэлектрониканы үҫтереү. Тап ошо тармаҡтар яҡын киләсәктә беҙҙең иҡтисадта төп йүнәлештәр булып торасаҡ, — тине БР Президенты Хакимиәте етәксеһе вазифаһын башҡарыусы.
Кадрҙар форумы-2013 программаһында — дүрт дискуссия майҙансығы ойоштороу, уларҙа бизнес һөҙөмтәлелеген күтәреүҙә HR-функцияларҙың роле; хәҙерге шарттарҙа хеҙмәткәрҙәрҙе йәлеп итеү, тотоу һәм үҫтереү проблемалары тикшереләсәк.
HR-форумдың икенсе көнөндә, 31 октябрҙә, Өфө дәүләт авиация техник университетында бизнес-тренерҙарҙың бер нисә оҫталыҡ класы үткәреләсәк. Уларҙы Башҡортостандың Тренерҙар һәм консультанттар ассоциацияһы ағзалары һәм саҡырылған тренер-фрилансерҙар үткәрәсәк.


text:
Эшҡыуарҙарҙан финанс ярҙамына документтар ҡабул итеү яңыртылды
Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты 25 октябрҙән бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарынан һәм инфраструктура ойошмаларынан бизнесты аяҡҡа баҫтырыуҙың башланғыс стадияһында субсидиялаштырыуға һәм лизинг түләүҙәренең бер өлөшөн субсидиялаштырыуға ҡағылышлы финанс ярҙамы күрһәтеүгә документтар ҡабул итеүҙе яңыртты.
Финанс ярҙамы алыуға эшмәкәрлеге 2007 йылдың 24 июлендәге «Рәсәй Федерацияһында бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү тураһында» Федераль закон һәм 2010 йылға Башҡортостанда бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү Республика программаһы менән билдәләнгән талаптарға һәм шарттарға тап килгән субъекттар дәғүә итә ала. Финанс ярҙамы (субсидиялаштырыу) иҡтисади эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө төрҙәрен үҫтереүгә бирелә.
Финанс ярҙамы күрһәтеү тәртибе, талаптары һәм шарттары тураһында ентекле мәғлүмәт Дәүләт комитетының рәсми сайтында урынлаштырылған.
Документтар Өфө ҡалаһы, К.Маркс урамы, 37, корп. 2, 3-сө ҡат адресы буйынса (БР Бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм ярҙам фонды бинаһында) ҡабул ителә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Толбазыла ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ауырғазы районы үҙәге хакимиәтендә алты райондың ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты. Бындай осрашыуҙар һуңғы арала йолаға әүерелде.
— Минең өсөн был дежур саралар түгел, — тип билдәләне республика Президенты, кәңәшмәне асып. — Был осрашыуҙарҙа беҙ үҙ-ара танышабыҙ, проблемаларҙы тикшерәбеҙ. Шулай булырға тейеш тә. Элек бындай осрашыуҙар үткәрелмәгәнен, түбән звено етәкселәренең Президент, республика Хөкүмәте менән тығыҙ аралашмағанын аңлайым. Әммә хәҙер заман яңы форматта аралашыуға күсеүҙе талап итә. Был беҙҙең барыбыҙға ла кәрәк.
Ауыл хакимиәттәре бөгөн, һис шикһеҙ, халыҡҡа иң яҡын торған, халыҡ ихтыяждарын яҡындан белгән власть. Ауылда барған ваҡиғалар, кешеләр тормошо уларҙың компетенцияһында, бының өсөн улар яуаплы. Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, ул ауыл биләмәләре башлыҡтары аша ябай халыҡтан сигналдар алып, улар ярҙамында халыҡ тормошо сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға теләй.
Дөйөм алғанда Башҡортостандың иҡтисади үҫеше быйыл насар түгел, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Сәнәғәт производствоһы 10 процентҡа артҡан, ауыл хужалығында 3,2 миллион тонна иген уңышы алынған.
— Әммә беҙ һандар артынан ҡыумайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Беҙҙең өсөн сифат һәм уңышты тиҙ арала йыя белеү мөһимерәк.
Республика Президенты әйтеүенсә, төбәк территорияһында ауыл хужалығын үҫтереүгә һәр яҡлап булышлыҡ итеүҙе ул үҙенең бурысы итеп иҫәпләй. Быйыл яҙҙан Башҡортостанда ауыл хужалығына ныҡлы финанс ярҙамы күрһәтелә башланы. Сәсеү кампанияһы һәм ураҡ осоронда яғыулыҡҡа хаҡтар кәметелде, яңы техника һатып алыуҙа сығымдарҙың байтаҡ өлөшө ҡапланды, ошоноң арҡаһында быйыл республикала өс мең самаһы ауыл хужалығы техникаһы һатып алынды. Был ярайһы ҙур һан, әммә, Рөстәм Хәмитов фекеренсә, был ғына аҙ. Бөгөн Башҡортостанда 3,5 меңләп комбайн эшләй. Улар кәм тигәндә биш-алты мең булырға тейеш. Әгәр бер комбайндың хаҡы дүрт-биш миллион һумдан кәм булмауын иҫәпкә алғанда, төбәккә кәрәкле техника һатып алыуға һигеҙ миллиард самаһы аҡса кәрәк. Тракторҙар менән дә шундай уҡ хәл. Башҡортостанда 17 мең трактор бар, ә төбәккә кәмендә 25 мең кәрәк.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, әле ауыл хужалығын үҫтереү стратегияһын билдәләргә кәрәк. Ауыл хужалығы продукцияһын тәрән эшкәртеүҙе үҫтерергә кәрәклеге аңлашыла. Төбәк әлегә, үкенескә күрә, башлыса сеймал һата. Әммә иген, ит һәм һөт продукцияһын тәрән эшкәртеү ҡатмарлы һәм ҡыйбатлы предприятиелар булдырыуҙы күҙ уңында тота. Ауыл хужалығын модернизациялауға ҙур ресурстар кәрәк. Республиканың хәҙерге тупланма бюджеты бындай йөктө күтәрергә әҙер түгел. Был иһә ресурстарҙы ситтән йәлеп итергә, инвесторҙар табырға, йәки бәләкәй процент менән оҙайлы ваҡытҡа ҙур кредиттар алырға кәрәклеген аңлата.
Ауылды үҫтереү ауыл хужалығы үҫешен генә түгел, тораҡ пункттарҙы төҙөкләндереүҙе лә күҙ уңында тота. Төбәк башлығы халыҡтың яҡшы йорттарҙа йәшәүен, урамдары төҙөк һәм яҡтыртылған, газ, һыу үткәргестәр, электр энергияһы булыуын, яңы йорттарҙың инфраструктуралы урында төҙөлөүен теләй.
Ауыл урамдарҙы таҙартыу, сүп-сар эшкәртеү кеүек иң ябай мәсьәләләрҙе хәл итеү планында ла ҙур иғтибар талап итә. Сөнки ауылдарҙың күбеһендә сүп-сарҙы сорттарға айырыу һәм эшкәртеү пункттары юҡ. Ә ҡый-ғыпыр күләмдәре көндән-көн арта. Бөгөнгө көнгә тиклем был проблема бер нисек тә хәл ителмәне. әммә хәҙер, Рөстәм Хәмитовтың әйтеүенсә, ҙур ауылдар янында ҡалдыҡтарҙы айырыу һәм ҡайтанан эшкәртеү өсөн ҡорамалдар ҡуйыу планлаштырыла.
Бынан тыш, 2012 йылдан башлап республикала тораҡ пункттарҙағы урамдарҙы тҙөкләндереү эштәре башаланасаҡ. Бында мотлаҡ асфальт һалыу тураһында һүҙ бармай, шулай ҙа һәр ауыл үҙәгендә ул булырға тейеш. Ауыл урамдарында ниндәй ҙә булһа ҡаты япманың булыуы кәрәк.
Бөгөн, республика Президенты фекеренсә, кешеләр үҙҙәре ҙур булмаған предприятие йәки оҫтахана асһын, өҫтәмә аҡса эшләү мөмкинлеге алһын өсөн, ауыл ерендә халыҡҡа иҡтисади әүҙем тормош алып барырлыҡ шарттар булдырырға кәрәк.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, республикала хәҙер ауыл биләмәләре менән эш яңыса алып барыласаҡ. Был ауыл өсөн техника һатып алыуҙы, уларға билдәле финанс ресурстары бүлеүҙе күҙ уңында тота.
Аҡса менән тәьмин итеү эштәре Башҡортостанда ике йүнәлештә алып барыласаҡ. Беренсенән, был субсидиялар. Ауыл биләмәләренә 100-әр мең һум аҡса бүленгән дә инде. Әгәр финанс мөмкинлектәр булһа, уларға тағы 100 – 200-шәр мең биреләсәк. Ҡайһы бер райондарҙа ошо ҙур булмаған аҡсаға юлдарға үҙ аллы ремонт үткәрелә. Икенсенән, субсидиялар бүлеүҙән тыш, һалымдарҙың бер өлөшөн ауылдарҙа ҡалдырыу буйынса эш алып барыласаҡ.
— Бөгөн барыһы ла үргә китә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бындай ҡараш дөрөҫ түгел. Беҙгә аҡсаны ауылда ҡалдырырға, ауылға йөҙөбөҙ менән боролорға кәрәк.
Дөйөм алғанда, ауыл темаһы бик ҙур һәм бөтә яҡлап тикшереүҙе талап итә. Рөстәм Хәмитовтың әйтеүенсә, ул республика Хөкүмәтенә ауыл хужалығын үҫтереү стратегияһын әҙерләргә ҡушҡан. Был документ производство структураһы, иҡтисад үҙгәрешен иҫәпкә алып әҙерләнәсәк һәм алдағы бер нисә йылға аграр тармаҡ үҫеше тенденцияһын билдәләйәсәк.


text:
Баш ҡаланың Зәки Вәлиди урамы ваҡытлыса ябыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Өфөнөң Салауат Юлаев майҙанында «Һөт иле-2015» фестивален үткәреүгә бәйле Зәки Вәлиди урамында транспорт хәрәкәте сикләнә. Был хаҡта ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
27 августан 30-на тиклем Аксаков урамынан алып Ғафури урамына ҡәҙәр сикләү индерелә. Шулай уҡ ҡала автобустарының хәрәкәте үҙгәрә.
Өфө хакимиәте ваҡытлыса уңайһыҙлыҡтар өсөн ғәфү үтенә һәм автоһәүәҫкәрҙәргә маршрутты алдан билдәләргә кәңәш итә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Һөт иле» фестивале 29 августа үткәрелә.


text:
Хаҡтар ҡайҙа ашҡына?30-10-2013, 00:57 // Иҡтисад // Баҫып сығарырға
Әммә… Сауҙа нөктәләренә инһәң, үрҙә телгә алынған һандың ысынбарлыҡҡа тап килеү-килмәүенә шикләнеп тә ҡуяһың. Миҫал өсөн, хужабикәләргә аш-һыу әҙерләргә көн дә тиерлек кәрәк булған тауыҡ йомортҡаһының бер тиҫтәһен кәмендә 50 – 60 һумға, йә иһә унан да ҡиммәтерәккә һатып алырға мөмкин. Ә бит бынан бер-ике ай тирәһе элек ул 35 һум самаһы тора ине… Белгестәр был күренеште ҡош-ҡорт аҙығына, бензинға, коммуналь хеҙмәттәргә хаҡ күтәрелеү менән бәйләй. Республикалағы ҡош фабрикалары эшмәкәрлегенә килгәндә, үҙгәрештәр юҡ: йыл башынан былтырғы кеүек үк 900 миллионға яҡын йомортҡа етештергәндәр, унан тыш магазин кәштәләрендә сит өлкәләрҙән килтерелгәне лә тулып ята.
Шулай уҡ төбәктә һөт һәм һөт аҙыҡтарына хаҡтар күтәрелгән. Дәүләт статистикаһы федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса территориаль органы мәғлүмәттәре буйынса, был күрһәткес 10,6 процентҡа тиң, ә магазинда иһә быға тиклем 32 – 40 һум торған 1 литр һөт йә иһә кефир 50 һум самаһына еткән. Сырҙарға хаҡ – 11,4 процентҡа, аҡ майға – 14,1 процентҡа, шәкәргә 14,9 процентҡа артҡан.
Икмәккә хаҡтың күтәрелеүен быйыл бойҙай культуралары уңышы түбән булыуы менән аңлаталар. Арыш оно ҡушып бешерелгән икмәккә хаҡ – 9,7 процентҡа, ә бойҙай ононан бешерелгәненә 11,1 процентҡа ҡиммәтләнгән.
Ярмаларға килгәндә, тотороҡлолоҡ күҙәтелмәй. Мәҫәлән, йыл дауамында ҡарабойҙайға хаҡ 12,2 процентҡа түбәнәйһә, һоло, тары, дөгө һәм башҡа төр ярмаларға 7,6 – 16 процентҡа күтәрелгән.
Алкоголле эсемлектәр менән мауығыусыларға ла кеҫәһен йоҡартырға тура киләсәк: был төр продукцияның хаҡы уртаса 10,6 процентҡа күтәрелгән. Бигерәк тә ябай араҡы хаҡы “тешләшә”: 17,6 процентҡа артҡан. Юғары сифатлы иҫерткес эсемлектәр өсөн иһә 10,3 процентҡа ҡыйбатыраҡ түләргә кәрәк.
Көҙ – уңыш осоро, сауҙа нөктәләренең кәштәләре ит аҙыҡтары менән тулылана. Башҡортостанда иттең хаҡы 3 процентҡа түбәнәйеүен тап ошоноң менән аңлатырға булалыр.
Йәшелсәләргә килгәндә, помидор һәм ҡыяр хаҡы сентябргә тиклем бик түбән булһа ла, әле уларҙың хаҡы икеләтә күтәрелгән: килограмын кәмендә 90 – 120 һумға һатып алырға мөмкин. Уның ҡарауы, кәбеҫтә, кишер, сөгөлдөр кеүек йәшелсәләр арзан.
Емеш-еләк миҙгеле тамамлана. Мәҫәлән, әле виноградтың килограмы – 70 – 120 һум. Бынан бер ай элек уның хаҡы икеләтә тиерлек осһоҙораҡ ине. Банан хаҡы ла 14 процентҡа күтәрелгән.
Башҡа төр тауарҙарға килгәндә, тәмәкегә (22,1 процент) һәм шырпыға (9,5 процент) хаҡтар һиҙелерлек артҡан. Дарыуҙарға 5,5 процентҡа күтәрелгән.
Иң популяр яғыулыҡ – бензиндың хаҡы йыл дауамында 5,5 процентҡа ҡыйбатланған. Коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ҙә үҫә: эҫе һыуға – 1,4 тапҡыр, йылылыҡҡа – 1,3 тапҡыр. Һалҡын һыу өсөн – 14,5 процентҡа, газ һәм электр өсөн 15 һәм 11,9 процентҡа ҡыйбатыраҡ түләргә тура киләсәк.
Шулай уҡ хаҡтар ҡала һәм ҡала яны транспорты билеттарына, дәүләт төп дөйөм белем биреү учреждениеларындағы өҫтәмә күнекмәләргә, юғары һәм урта уҡыу йорттарында белем алыу өсөн артҡан. Ә дәүләттеке булмаған юғары уҡыу йорттарындағы түләүҙәр, киреһенсә, 2 процентҡа түбәнәйгән.
Һығымта бер: нисек кенә булмаһын, хаҡтарҙы ҡыуып етерлек түгел. Билде биштән быуып эшләргә һәм һанаулы аҡсаңды бәрәкәтле итеп ҡулланырға ғына ҡала.


text:
Хеҙмәттәге йәйғор һаулыҡҡа ла йоғор31-12-2011, 05:22 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Әңгәмәсем Яңы йылдан нимәләр көтә? Ошо хаҡта ҡыҙыҡһындыҡ. Борис Сәләм улының аждаһаны уҫал тип иҫәпләүселәргә әйтер фекере бар.
– Тормош үҙенсәлекле ҡоролған, ләкин һәр кем ояһын үҙенсә үрә, – тип башланы һүҙен Борис Камалетдинов. – Шәхсән миңә килгәндә, бәләкәйҙән табип булыу теләге менән яндым. Өләсәйемдең быуын ултыртыу, имләү, тәнде һылау-һыйпау кеүек һәм башҡа яҡшы һәләттәрен күреп үҫеү ҙә быға булышлыҡ иткәндер. Шифалы ҡулдары кемдәрҙе генә аяҡҡа баҫтырманы икән?! Йыш ҡына ауыл буйлап "сәфәр"гә мине лә үҙе менән бергә ала торғайны. Етмәһә, арҡамдан тупылдатып һөйөп, "минең бәпкәм ҙур үҫкәс, духтыр була", тип һәр саҡ ҡанатландырып торҙо.
Йәшәйештең үҙ ҡанундары, һин бер төрлө план ҡораһың, ә ул һис уйламағанда үҙенсә йүнәлеш алыусан. Бәлә баш өҫтөндә, ҡаза ҡаш өҫтөндә, тибеҙ. Әрмегә ҡыҙыу әҙерләнгәндә көтмәгәндә ҡазаға тарыным. Һынманым-бөгөлмәнем, киреһенсә, тырышып-тырмашып юғарыға үрмәләнем. Хәҙер бына нимә тураһында уйлайым: әгәр шул саҡта миндә шундай ажар өҫтөнлөк алмаһа, ауырлыҡтарҙы еңә алыр инемме икән?! Ғәзиз кешемдең "балам духтыр була" тигән тылсымлы һүҙҙәре ҡеүәт өҫтәне, алға әйҙәне. Яҙмышыма һис кенә үкенмәйем. "Хеҙмәттәге йәйғор һаулыҡҡа ла йоғор” тигән халыҡ әйтеме тормош девизыма әүерелде. Хеҙмәтте яратырға кәрәк, уға ытырғанып түгел, ә һөйөү аша ҡарау зарур. Һуңынан Кисловодск ҡалаһында массаж яһаусыға уҡыным, бөгөн ошо йүнәлештә эш итәм, һөнәремде яратам...
Бына ошо Аждаһа йылының йәйге селләһендә тирә-яҡҡа тәүге ауазын ишеттергән малайҙың йөрәгенең ҡаты булыуы мөмкинме? Әлбиттә, юҡ. Тота килеп аждаһаларға кире баһа биреү менән бер нисек тә килешмәйем. Минән дә йомшаҡ күңелле зат юҡ был донъяла. Уларҙың дорфа һәм яһилдан бигерәк ярҙамсыл, итәғәтле кеүек күркәм сифаттарға эйә булыуын беләм. Ололарҙы ихтирам иткән һәм кеселәрҙе иғтибарынан һымаҡ ныҡышлыҡ та кәрәк.
Яңы йылды һәр ваҡыт ҙур түҙемһеҙлек менән көтөп алам. Мосолмандарҙа "Юрағаның юш килә" тигән мәҡәл бар. Табип булараҡ, иң башта Хоҙайҙың һаулыҡтан айырмауын һорайым. Сәләмәтлек яҡшы икән, бүтәне табыласаҡ.
Яҡындарым – Данис улым, Әлиә ҡыҙым һәм Зәлиә кәләшем — менән бергә ошо күркәм байрамды күңелле һәм иҫтә ҡалырлыҡ итеп ҡаршыларға тырышабыҙ. Тиҙҙән минең йылым башлана, уға ҙур өмөттәр бағлайым, яҡшы буласағына тулыһынса ышанам.
Риүәйәт буйынса, бер быуат буйы әҙәм балаларының күҙенә салынмайынса ҡайҙалыр йәшеренеп ятҡан йылан аждаһа ҡиәфәтен ала, имеш. Ошо мифик заттың иң күркәм сифатын теләйем! Гәзит уҡыусылар, уның кеүек оҙон ғүмерле булығыҙ!


text: Бер ҡатын ҡаты сирләп киткән. Күпме генә дауахана тупһаһын тапамаһын, һауыҡмаған. Ахыр сиктә насар диагноз ҡуйып, операцияға әҙерләнергә ҡушалар. Һаулығын нығытыу өсөн ҡатын, ире менән уйлашҡандан һуң, өйөндәге барлыҡ йыһаз-байлығын һатып бөтә. Тик… операцияға барыбер барып өлгөрмәй – һығылып төшә. Ауыртыуға түҙә алмай яфаланған осорҙа уның юлында ысын мәғәнәһендә ҡотҡарыусы фәрештә тап була. Сафура ШАФИҠОВА ҡатынға дауаланыу юлын өйрәтә. Ғәмәлдә дауаханалағы табиптар билдәләгән сирҙән түгел, ашҡаҙан ауырыуынан яфаланған икән ҡатын. Ярай әле операция яһатып өлгөрмәгән... Хәҙер пациент һауығып, шап-шаҡтай йәшәп ята. Ә беҙ, форсаттан файҙаланып, Сафура Сәйфетдин ҡыҙы менән әңгәмә ҡорҙоҡ.


text:
Молодёжная газета
Молодёжная газета (Ленинец, 1996 йылға тиклем) (башҡ. Йәштәр гәзите) — Башҡортостан Республикаһының йәштәр өсөн урыҫ телендә сыҡҡан аҙналыҡ ижтимағи-сәйәси гәзите. Кесаҙна көндө 24 бит булып донъя күргән был баҫмала йәштәрҙең төрлө яҡлы: ижтимағи-сәйәси, иҡтисады, мәҙәни һәм спорт тормошо яҡтыртыла.
«Молодёжная газета» 1996 йылға тиклем «Ленинец» исеме менән нәшер ителде.
Газетаның ҡыҫҡаса тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баҫманың юл башы 1923 йылдың 12 ғинуарында РКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты органы булараҡ сыға башлаған «Йәш юҡсыл» (рус. Юный пролетариат) гәзитенә барып тоташа. Ул 1000 дана менән аҙнаһына бер тапҡыр донъя күрә.
- 1925 йылдың 27 мартында ВЛКСМ Үҙәк Комитеты күрһәтмәһе менән республикала «Башҡортостан йәштәре» исемле дүрт битле гәзит сыға башлай. ВЛКСМ өлкә комитеты ҡарары нигеҙендә 1930 йылдың 6 апреленән «Башҡортостан йәштәре»нең исеме «Ленинсы»ға үҙгәртелә.
- Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән йәштәр баҫмалары сығыуҙан туҡтай.
- 1951 йылдың 4 ғинуарында ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты бюроһы «Ленинсы» гәзитен тергеҙеү мәсьәләһен хәл итә, ә ВЛКСМ Үҙәк Комитеты ҡарары менән республикала бер баҫма ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты органы булған «Ленинец» — «Ленинсы» булдырыла: ул урыҫ телендә «Ленинец», ә башҡорт теленә (башлыса тулыһынса) тәржемә ителеп, — Ленинсе (һуңыраҡ Ленинсы) исеме менән сыға башлай.
- 1990 йылдың ғинуарынан «Ленинец» — «Ленинсы» газеты нигеҙендә ике баҫма булдырыла: урыҫ телендә — «Ленинец» һәм башҡорт йәштәре өсөн өр-яңы гәзит — «Йәшлек» донъя күрә башлай.
- 1996 йылдан "Ленинец"тың исеме «Молодёжная газета» итеп үҙгәртелә һәм бөгөнгө көндә лә ул шулай сығып килә.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫландыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеүгә «юл картаһы» раҫландыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында Килешеүгә «юл картаһы» Сочиҙа XIII Халыҡ-ара инвестиция форумында раҫланды. Һүҙ «Башҡортостан Республикаһы ойошмаларының юғары технологик, шул иҫәптән импортты алмаштырыусы продукцияларын файҙаланыуҙы киңәйтеү» (2014 йылдың 23 майындағы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһындағы Килешеү сиктәрендә) проекты тураһында бара. Документ Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитовтың һәм «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Алексей Милерҙың ҡул тамғалары менән беркетелде.
«Юл картаһы» «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте объекттарында файҙаланылған илебеҙҙең эффектив технологияларын, ҡорамалдарын, системаларын һәм материалдарын, программа продукттарының өлөшөн үҫтереү буйынса аныҡ аҙымдарҙы күҙаллай. Проектты ғәмәлгә ашырыу республикала юғары технологик продукциялар сығарыусы ойошмаларҙың етештереү, шулай уҡ «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте өсөн продукттар һәм хеҙмәттәрҙең күләмен арттырыуға, ғилми-техник һәм сәнәғәт потенциалдың үҫешенә, инновацион импортты алмаштырыусы ҡорамалдар менн йыһазландырыуға йоғонто яһаясаҡ, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
МАЛ АҘЫҒЫ КУЛЬТУРАЛАРЫ, малға ашатыу өсөн үҫтерелгән үҫемлектәр. М.а.к. бер һәм күп йыллыҡ мал аҙығы үләндәре, мал тамыраҙыҡтары һәм бүлбе емештәре, ҡауын‑ҡарбуз культуралары, силос культуралары индерелә. Ҡыяҡлылар һәм ҡуҙаҡлылар ғаиләләренә ҡараған мал аҙығы үләндәре йәшел мал аҙығы, бесән, силос һәм үлән оно эшләүгә ҡулланыла. Тамыраҙыҡтарҙы, бүлбе емештәрҙе һәм мал аҙығы ҡауын‑ҡарбуз культураларын сей көйө, бешереп һәм силослап ашаталар. Башҡортостанда бер йыллыҡ ҡыяҡлыларҙан могар, судан үләне һ.б.; бер йыллыҡ ҡуҙаҡлыларҙан — йөнтәҫ кәрешкә, иген кәрешкәһе, сәсеү торна борсағы һ.б.; күп йыллыҡ ҡыяҡлыларҙан — айрауыҡ, арышбаш, болон тимофеевкаһы, бүтәгә, күк аҡтамыр, күстерә, ҡылсыҡһыҙ ваҡ күстерә, төлкөғойроҡ һ.б.; күп йыллыҡ ҡуҙаҡлы үләндәрҙән — йылҡы борсағы, көнсығыш кәзә үләне, ҡыҙыл йыланҡуҙаҡ, люцерна, туғай клеверы һ.б.; мал тамыраҙыҡтарынан — мал һәм шәкәр сөгөлдөрө, турнепс, кишер һ.б.; мал бүлбе емештәренән — картуф, топинамбур һ.б.; мал аҙығы ҡауын‑ҡарбуз культураларынан — ҡабаҡ, ташҡабаҡ һ.б.; силос культураларынан көнбағыш, кукуруз, сорго һ.б. үҫтерәләр. Мал аҙығы игенен етештереү өсөн иген культуралары (арпа, һоло һ.б.) һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары (борсаҡ, кәрешкә, ноҡот борсағы, соя һ.б.) үҫтерелә. Шулай уҡ йәшел мал аҙығына иген культураларын (арпа, арыш, һоло), тары һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын (борсаҡ, соя) үҫтерәләр. Башҡортостанда М.а.к. бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә, М.а.к. а.х. культураларының дөйөм сәсеүлек майҙандарындағы сағыштырма ауырлығы тәбиғәт‑климат шарттары, тәбиғи мал аҙығы ерҙәре булыу‑булмауы, ерҙәрҙең һөрөлгәнлеге, малсылыҡтың махсуслашыуы һәм үҫеш кимәле м‑н бәйле. Республикала М.а.к. сәсеүлек майҙандары 950 мең га ашыу, ш. иҫ. күп йыллыҡ үләндәр — 620, бер йыллыҡ үләндәр — 260, силос һәм йәшел мал аҙығына әҙерләнгән кукуруз — 65, мал тамыраҙыҡтары — 10 мең га (2012). Шулай уҡ ҡара: Мал аҙығы етештереү.
Әҙәб.: К у ч е р о в Е.В., М и х а й л о в а Т.П., М у х а м е т р а х и м о в И.С. Новые кормовые и силосные культуры в Башкирии. Уфа, 1980; Н а д е ж к и н С.Н. Конвейерное производство кормов в Башкортостане. Уфа, 1999.
Ғ.Ҡ.Зарипова, М.М.Хәмиҙуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Фото:
Республиканың көнбайышында һыу ҡайта, ә төньяҡта һыу баҫҡан зоналар арта
Фото:
Башҡортостандың көнбайыш райондарында йылғалар — үҙәндәренә, ә кешеләр өйҙәренә ҡайта. Йәрмәкәй һәм Рәтамаҡ ауылдарында һыу кимәле — 100, Миәкәлә — 55, Әлшәйҙә 115 сантиметрға төшкән, тип хәбәр иттеләр Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының республикалағы идаралығында. Һөҙөмтәлә һыу баҫҡан зонанан эвакуацияланған ауыл халҡы, ә был 600-ләгән кеше, өйҙәренә ҡайтып, ташҡын эҙемтәләрен бөтөрөүгә тотона алған.
Октябрьскийҙағы 96 йорт һаман һыу эсендә ҡала, унда 104 кеше эвакуацияланған. Ошо уҡ ваҡытта Ҡариҙел районына оло һыу килде. Район үҙәге янындағы Ҡариҙел йылғаһында 20 километрлыҡ тығын барлыҡҡа килде. Уны бөтөрөү өсөн, йылғалағы һыуҙы күтәреү маҡсатында, Павловка һыуһаҡлағысына һыу йыйырға ҡарар ителде. Күтәрелгән һыу боҙҙо этеп сығарырға ярҙам итте, әммә йорт-ихаталарҙы һыу баҫты. Был турала ғәҙәттән тыш хәлдәр күҙәтелгән урындан фотолар урынлаштырған блогерҙар хәбәр итә.


text:
Ер мәсьәләһе хөкүмәт контролендә
2 — 3 декабрҙә Өфөлә «Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәрен үҫтереү һәм камиллаштырыуҙың төбәк проблемалары» төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үтәсәк. 18 ноябрҙә Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле бойороғона ҡул ҡуйылды.
Документҡа ярашлы конференцияның ойоштороу комитеты булдырылды, уны Премьер-министр урынбаҫары – БР Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов етәкләй. Форум үткәреү операторы итеп БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы билдәләнде.
Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, «Башҡортостан» телерадикомпанияһы, «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы конференцияны әҙерләү һәм үткәреү буйынса сараларға мәғлүмәти ярҙам күрһәтә. Бойороҡ үтәлешенә контроль республиканың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығына йөкмәтелде, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
(и үммәтләр!) силәрниң һәр бириңларға бирхил шәриәт вә очуқ йол тәйин қилдуқ
әгәр аллаһ халиса, әлвәттә, силәрни бир үммәт қилатти (йәни пүтүн инсанларни бир динда қилатти). лекин аллаһ силәргә бәргән шәриәтләр барисида силәрни синаш үчүн (көп үммәт қилип айриди). йахши ишларға алдираңлар.
(и үммәтләр!) силәрниң һәр бириңларға бирхил шәриәт вә очуқ йол тәйин қилдуқ
түркийә авази радийоси: маидә сүриси, 46 – 50 – айәтләр. уларниң (йәни бәни исраил пәйғәмбәрлириниң) арқисидин өзидин илгири назил қилинған тәвратни (йәни униң аллаһ тәрипидин назил қилинғанлиқини) етирап қилғучи иса ибн мәрйәмни әвәттуқ, униңға һидайәт билән нурни өз ичигә алған инҗилни ата қилдуқ, (инҗил) өзидин илгири назил қилинған тәвратни етирап қилғучидур (йәни униңға мувапиқтур), тәқвадарларға һидайәт вә пәнд ـ нәсиһәттур[46]. әһли инҗиллар (йәни насаралар) аллаһ инҗилда назил қилған әһкамлар бойичә һөкүм қилсун, аллаһ назил қилған айәтләр бойичә һөкүм қилмиғанлар пасиқлардур[47]. (и муһәммәд!) биз саңа өзидин илгирики (самави) китабларни етирап қилғучи вә уларға шаһит болғучи һәқ китабни (йәни қуранни) нази қилдуқ. (и муһәммәд!) уларниң арисида аллаһ саңа назил қилған қуран (әһками) бойичә һөкүм қилғин, саңа кәлгән һәқтин бурулуп, уларниң нәпси хаһишлириға әгәшмигин. (и үммәтләр!) силәрниң һәр бириңларға бирхил шәриәт вә очуқ йол тәйин қилдуқ. әгәр аллаһ халиса, әлвәттә, силәрни бир үммәт қилатти (йәни пүтүн инсанларни бир динда қилатти). лекин аллаһ силәргә бәргән шәриәтләр барисида силәрни синаш үчүн (көп үммәт қилип айриди). йахши ишларға алдираңлар. һәммиңлар аллаһниң дәргаһиға қайтисиләр, силәр ихтилап қилишқан нәрсиләрни (униң қайси һәқ, қайси наһәқ икәнликини) аллаһ силәргә ейтип бериду[48]. (улар йәни йәһудийлар вә насаралар) ниң арисида аллаһ саңа назил қилған қуранниң (әһками) бойичә һөкүм қилғин, уларниң нәпси хаһишлириға әгәшмигин, уларниң аллаһ саңа назил қилған қуранниң бир қисмидин сени ваз кәчүрүшидин сақланғин. әгәр улар (аллаһ саңа назил қилған һөкүмдин) йүз өрүсә, (и муһәммәд!) билгинки, уларниң бир қисим гунаһлири түпәйлидин аллаһ уларни җазалашни ирадә қилиду. шәк ـ шүбһисизки, кишиләрдин нурғуни пасиқтур (йәни пәрвәрдигариниң таитидин баш тартип, һәққә хилаплиқ қилип гунаһқа чөмгүчиләрдур)[49]. улар җаһилийәт дәвриниң һөкмини тәләп қиламду? (аллаһқа) чин ишинидиған қәвмниң нәзиридә һөкүмдә аллаһтинму адил ким бар[50].


text:
Бөйөк британия рәхәт онлайн рулетка – Хәҙер Бонус Менән Уйнай Туранан-Тура Һеҙҙе Сәләмләй!
Иң яҡшы бушлай онлайн онлайн уйында рулетка.
Бонус онлайн максималь рулетка. Coinfalls.com
Оҙон юлдар үтә Рулетка үҙ ваҡыты менән күп йылдар элек төҙөү Монако.. Ҡасан булды был-бик шикарно уйындары булып һанала, һәм ул шар йәки шаҡмаҡ прясть тәгәрмәс тәгәрмәсте ҡуйып булмай..
Нисек кенә йәмғиәте крутануть, бөтә ҡый иҫәптән ставкаһы урынлашҡан, ул туп урын булһа, тәгәрмәстәр әйләнеүҙән туҡтаһа. Coinfalls тиклем ҡушыла ала һәм € 100 бонус өсөн, бөгөн уйнай!
Был үҙләштереү еңел уйын, уйын кәрттәре ҡарағанда күпселеге – ләкин Дон’ҡабул итеү та, уның һүҙҙәре беҙҙең өсөн: Coinfalls яҙыла ала һәм бушлай аккаунт һәм етеҙ £5 бонус – кәрәк түгел, депозитҡа. Был европа ҡулланыу рулеткаһы уйнағаның, махсус мобиль оптимизирован өсөн Совместимость һәм PC , айырым һәм тырышлыҡтан тыш, саҡырып сығарыу бөтә казино һеҙгә ҡулдарым.!
Бөгөн бөйөк британия менән Coinfalls рулетка уйнай. 200% Бонус!
Элек бер төрө генә булып рулетка, әммә нисектер уның популярлығын арттырыуға, донъяла, күп төрлө урында үҙ ҡағиҙәләре уйнай башлай.. Уйнай, бөгөн coinfalls ҡулланыу өсөн бонус! Хәҙер әлеге ваҡытта өс төрө бар, күпселеге ағып сыға тип вариациялары;
- Америка
- Европа Рулетка
- Француз Рулетка
Европа һәм америка варианттары менән оҡшаш һәм француз бик ҙур булмаған модификациялы.
Америка варианттарында менән килешеү 38 Күп урындарҙа, шул иҫәптән нут, утыҙ ике һәм алты һанын сыҡҡанға тиклем бер Зерә. Ҡуш булып нуль эшләү өсөн мөмкинлектәр арта, ә Шансон стилендә европа һәм франция уйынсылары арта.
Депозитный счет түләү менән телефон рулеткаһы уйнағаның уки.!
Был рулетка уйнарға ла индерелгән онлайн без ниндәй ҙә ҙур өлөш. кулланыусылар ала £Н теркәлгән, 5 с сайта. Ике уйын һәм бер уңайлы режим ағымдағы ҡәҙимге режимда бушлай.. Закон проекты менән һеҙҙең телефон йәки кредит түләү ай һайын ярҙам ала варианттарын уйнап . Ҡәҙимге режимда эшләргә ставкалары һеҙҙең күрҙе лә, эштә һәм, әгәр һеҙгә йылмайһа, һеҙ ҙә бәхетле һәм иҫәптән алыу һеҙ аҡса алыу , ысын аҡса урынына.
Версия тере, ул артыҡ популяр булып тора, рулетка һәм кешеләр реаль йәки реаль мөмкинлектәренән сығып, шатлыҡтан казино студияһы күрҙе. Һеҙ мөмкинлек биреп ставка яһай. Был ҙур популярлыҡ режим йыйып бара, сөнки уларҙы эҙләргә белмәй, аға һәм реаль ваҡыт режимында күрә алаһың, әллә юҡ, әгәр ғәҙел уйын алып бара. Улар араһында был уйындың башҡа уйын казино иң ябай һәм еңел үҙләштереү, шулай уҡ.
Бөйөк британия ревелдән бушлай рулетка һайлау ауыр.
" акция һәм тәҡдимдәр үҙ сайтҡа ҡуйыу өсөн даими нигеҙҙә файҙаланыусылар өсөн, баҫып алыу. Тәҡдимдәр күп булһа ла;
- аҡса өсөн бонус ҡушыла
- бүләк инә.
- аҡсаның депозит
- һәм башҡа бик күп
Бөтә был vip-клиентка һәм яңы тәҡдимдәре өсөн шулай уҡ клиенттар.
Төрлө акциялар һәм клубы ағзалары, шулай уҡ vip тәҡдим бонусный һөйләм, ябай файҙаланыусы өсөн өстөнлөктәре. Әммә бынан тыш, " Vip-клиентка көн һайын аҡсалата бүләк шулай уҡ ҡунаҡтарға тәҡдим итә юҡ, бәлки, бер йәки уйнау, һәм бер көн улар күп зыян кисергән. кэшбэк видео н тәьмин белмәй баш эксперты.
Был бөйөк британия рулеткой-рулетка һәм Европа Тибы 37 урын, нөктә өсөн ышаныслы һәм туп. Был ярҙам файҙаланыусыларҙың ҡайһы берҙәре мөмкинлеген арттырыу һәм махсус VIP-менеджерҙары өсөн артабан күҙаллауҙарҙан теүәлерәк. Был арзан Vip-ағзаларын ғына клубы.
UK на телефон иҫәбенә түләнә перок рулетка & Режимында Түләү Ташлама
Беренсе сиратта, бөтә веб-сайттар файҙаланыусы түләү мөмкинлеге кредит һәм дербетов карталар бәйле, шулай уҡ киҫәктәре һәм башҡа ҡайһы бер әммә үҙе телефон аша түләү мөмкинлеге бирә файҙаланыусыларға сайты. Дербетов карталар, кредит һәм хәүефһеҙ алымдарын веб-сайттары, шулай уҡ гарантия бирә, тип, береһе лә үтә алмай международных, был һығымта файҙаланыусылар булманы түгел, булды ризалыҡ. Шулай итеп, бик тыныс һәм хәүефһеҙ тип яһай, уның ысулы-сайттар был уйындан аҡса һатыу менән шөғөлләнә, интернет-трафик даими.
Иң еңел тип иҫәпләнә. Рулетка уйын казино, уйын шулай уҡ, ҙур ҡыҙыҡһыныу менән улар ҡулланыусыһын яғына ауҙарыу арҡаһында ябай ҡағиҙәләрҙе. -Нисек зарығып күпселек гүзәл уйын казино был казино онлайн донъя күрҙе рулетка штурм арҡаһында күп кеше, кем, был уйын ҡыҙыҡһыныу тойолмай.. Һезгә кәрәк түгел бер ниндәй ҙә белеү күнекмәләрен, уйында ошо уңышҡа иреште, сөнки был уңыштар һеҙгә эйелеп өҫтөндә ап-леди .
Рулетка менән бик күп аҡса эшләгән кеше, бер нимә эшләй казино онлайн иң популяр уйын ул.. Ябай һәм еңел демо-версияһын, һеҙ ярҙам итә алған рулетка процесында үҙләштерә, ә һуңынан һуңыраҡ реаль аҡсаны ҡулаҡса менән.. Тәүҙә һеҙ сайтында бирелгән. 10 Британия доллар, улар ҡуллана аласыз өсөн уйнай демо-версия урынлаштырыу һәм ҙур суммала аҡса ставкаһын һәм ҙур булмаған еңеү яулап, һеҙҙең бөтә ҡаҙаныштары өсөн хыялын үтәнек . Уйын өсөн бөтә казино , яҡшы уйнай, сумма ҙур түгел, һәм һеҙ диван еңеүсе булып сыға, һеҙгә уңыштар һаҡлау яғына ауыша икән, һеҙҙең өсөн.
Бөйөк британия рулетка бонусы мобильный интернет блогтар Coinfalls.com


text:
Республикала 117 меңдән ашыу кеше өйҙә тауыш биргән
Башҡортостанда 117 меңдән ашыу кеше Дәүләт Думаһы депутаттары өсөн өйҙә тауыш биргән. Был хаҡта БР Үҙәк һайлау комиссияһының һайлауға йомғаҡ яһауға арналған ултырышында Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, был һайлауҙа ҡатнашҡан бар халыҡтың биш проценты тиерлек.
Өйҙә тауыш биреүселәрҙең күбеһе – инвалидтар (81 меңдән ашыу). Ҡалғандары – башлыса өлкән йәштәге һәм ҡаты сирле кешеләр.
Хәйҙәр Вәлиевтың билдәләүенсә, Башҡортостандағы 178 һайлау участкаһында бюллетендәрҙе автоматик эшкәртеү комплекстары ҡуйылған. Уларҙың барыһы ла көйлө эшләгән. Бындай комплекстар Өфөнөң 14 участкаһында һәм республиканың бихисап ҡала һәм ауылдарында урынлаштырылған. Бюллетендәрҙе автоматик эшкәртеү комплекстары Урал аръяғында һәм төньяҡ-көнсығыш райондарҙа ғына ҡулланылмаған. Был техник сәбәптәргә бәйле, үрҙә билдәләнгән райондарҙа бындай комплекстарҙы хеҙмәтләндереүҙе ойоштороуы ҡатмарлыраҡ. Комплекстар ҡуйылған участкаларҙа башҡа участкаларға ҡарағанда һайлауға килеүселәр иҫәбе өс процентҡа күберәк булған.


text:
Дүшәнбелә ШОС саммиты асыла: эксперттар прогноздар яһай
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Игорь Савельев/.
Кесе йома, 11 сентябрҙә, Тажикстандың баш ҡалаһында Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының ике көнлөк саммиты асыла. Унда Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары – Рәсәй, Ҡытай, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан һәм Үзбәкстан дәүләттәр башлыҡтары, шулай уҡ ҡайһы бер күҙәтеүсе-дәүләттәр һәм уҙаҡташ-илдәр башлыҡтары ҡатнаша. Саммит һуңында, 12 сентябрҙә, ойоштороуҙа рәйеслекте Рәсәй ҡабул итәсәк, ә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының киләһе саммиты 2015 йылдың июлендә Өфөлә үтәсәк.
Эксперттар һәм күҙәтеүселәр көн тәртибенең ғәҙәттәге темаларына Украиналағы проблемалы хәлде тикшереү ҙә инәсәк тигән фекергә килә, моғайын, ул саммит аҙағында ҡабул ителәсәк декларацияла ла сағылыш табасаҡ. Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, төп иғтибар донъяла уның ролен ойоштороу һәм нығытыу сиктәрендә үҙ-ара килешеп эш итеүҙе үҫтереү мәсьәләләренә бүленәсәк. Шулай уҡ Рәсәй делегацияһындағы сығанаҡтар киң мәғлүмәт сараларына Дүшәнбелә уртаҡ проекттарҙы һәм киләсәктә ойошманың потенциалын киңәйтеүҙе ғәмәлгә ашырыу өсөн ШОС илдәренең финанс институтын булдырыуға фекер алышасаҡтары тураһында хәбәр итте.
«Берлек» (Өфө) Геосәйәси тикшеренеүҙәр үҙәге эксперты профессор Дмитрий Михайличенко «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы менән Дүшәнбеләге ШОС саммитында көн тәртибендәге мөһим мәсьәләләрҙе нисек күреүе тураһында уртаҡлашты. Уның фекеренсә, форумда ҡатнашыусылар, тәү сиратта – Рәсәй һәм Ҡытай вәкилдәре, төп иғтибарҙы хәүефһеҙлек секторын нығытыуға бүләсәк. «Көнбайыштың ысын баҫҡынсылыҡ сәйәсәте Рәсәй һәм Ҡытай кеүек ҡеүәтле дәүләттәрҙе көстәрен берләштерергә мәжбүр итә һәм уларҙы бер-береһе менән осрашырға этәрә» – тип иҫәпләй эксперт. Дмитрий Михайличенко менән интервьюны «Детально» бүлегендә уҡый алаһығыҙ.