text:
Силәбегә хәҙер бармайым мин, Силәбегә хәҙер мин ҡайтам27-04-2018, 00:03 // Башҡорт донъяһы // Баҫып сығарырға
Силәбелә – Зәйнулланың эҙе,
Аҡмулланың һуңғы һулышы!
Силәбе өлкәһенең М. Аҡмулла исемендәге әҙәби берекмәһе ойошторолоуға – 55, Башҡортостан автономияһы төҙөлөүгә 100 йыл тулыуға арналған сара ҡаланың “Төҙөүсе” мәҙәниәт йортонда “түңәрәк өҫтәл” менән башланып китте. “Силәбе өлкәһенең М. Аҡмулла исемендәге әҙәби ойошмаһы: тарихы, эшмәкәрлеге һәм ижади үҫеш перспективалары” тип аталған һөйләшеүгә төбәктә ижад иткән авторҙар саҡырылғайны.
Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы, шағир, ғалим Ҡамса Мортазиндың исеме Башҡортостанда ла киң билдәле. Әҙәби берекмәнең юбилейын ойоштороуға ул күп көс һалған. Бөгөн үҙе етәкләй ҙә. “Түңәрәк өҫтәл”де асып: “Хөрмәтле ҡәләмдәштәр, барығыҙҙы ла күркәм байрам менән тәбрикләйем. Мәшһүр Аҡмуллабыҙҙың исемен йөрөткән ижади ойошма киләсәктә лә ошо төбәктә, ошо ерҙә милләттәштәребеҙҙе туплар, бер уйлы, бер ғәмле итер”, – тине.
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге вәкиле Амур Хәбибуллин сарала ҡатнашыусыларҙы байрам менән тәбрик итте. “Төбәктә ижади ҡомар һаҡлана икән, беҙ уларҙың эшенә ярҙам итәсәкбеҙ. Киләсәктә лә авторҙарҙың йыйынтығын сығарыуға булышлыҡ итербеҙ”, – тине.
Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе, тәнҡитсе Зәки Әлибаев сарала ҡатнашыусыларға дөйөм әҙәби процесс, башҡорт яҙыусыларының ошо юҫыҡтағы эшмәкәрлеге хаҡында һөйләне.
– Беҙ Силәбе өлкәһенән йәштәрҙе лә үҙебеҙҙең студенттар итеп күрергә теләр инек. Шулай уҡ Яҙыусылар союзына төбәктәрҙә яҙышҡандарҙы ла ҡабул итеү мөһим, сөнки тап улар бөгөн әҙәбиәт кенә түгел, тел һағында ла тора, – тине Зәки Арыҫлан улы.
Яҙыусы, “Ағиҙел” журналы хеҙмәткәре Әхмәр Үтәбаев милләттәштәребеҙҙең күрше өлкәлә булһа ла, үҙ телебеҙҙә, ошо заман хаҡында һүҙ әйтеүҙәрен хупланы. Ул шулай уҡ: “Был ерҙәр ҙә тарихи Башҡортостанға ҡарай, шуға күрә, ҡайҙа йәшәүенә ҡарамаҫтан, башҡорт милләте вәкилдәре үҙенең ижади потенциалын аса. Хатта ситтә йәшәгәндәр, тарпан һымаҡ, ижади үҫешкә, үҙен асыуға нығыраҡ һәләтле булыусан”, – тине.
Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары Наил Шәйҙуллин да милләттәштәрен байрам менән тәбрикләне. Ш. Бабич исемендәге башҡорт һәм татар китапханаһы мөдире Наталья Быкова башҡорт яҙыусыларының әҫәрҙәре менән йыш таныштырыуҙарын билдәләне.
Башҡортостан Яҙыусылар союзы ағзаһы Урал Ҡолошовты беҙ данлыҡлы Ғәлимов Сәләмдең туғаны тип тә беләбеҙ. Ул Сосновка районында “Камин янында” тип аталған әҙәби берекмәне лә етәкләй. Урал үҙҙәрендәге эшмәкәрлек, йыйынтыҡтарҙы тикшереүҙәре хаҡында һөйләне. Улар Башҡортостан автономияһының 100 йыллығына арнап ике телдә китап әҙерләгән. Бына мәслихәт! Байрамға был ҙур бүләк буласаҡ!
Сәфинә Хәкимова Магнитогорск ҡалаһындағы әҙәби ойошманы етәкләй. Ул Башҡортостан әҙиптәре менән осрашыуҙар йышыраҡ булыуын теләне. “Ижадсының яҙыуы бер, ә бына ентекле анализ, тәнҡит һүҙҙәре лә ишетке килә. Үҙ ҡаҙаныбыҙҙа ғына ҡайнамаһаҡ ине!” – тине Сәфинә Нуриәхмәт ҡыҙы.
Арғаяш әҙәби берекмәһе етәксеһе Гөлъямал Нәжмиева шулай уҡ төбәктәге яҙышыусылар тураһында һөйләне. Ә Ҡоншаҡ китапханаһы мөдире Дамира Нәжметдинова киләсәктә яҙыусылар менән бергә хеҙмәттәшлекте киңерәк йәйелдереп ебәреү теләген белдерҙе.
Башҡорт теленә ҡағылышлы һорау биреүселәр ҙә булды. Шуныһы ҡыҙыҡлы, бында башҡорт телен өйрәнергә теләгәндәр өсөн юл асыҡ кеүек тәьҫир ҡалды. Сөнки, Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге вәкиле Амур Хәбибуллиндың әйтеүенә ҡарағанда, губернатор менән был хаҡта һөйләшеү булған һәм өйрәнергә теләгәндәргә бары ғариза яҙырға ғына кәрәк. Иң ҡыуаныслыһы – халыҡ үҙе өйрәнергә теләй! Ата-әсәләр араһынан ҡаршы сығыусы, урыҫ булырға теләйбеҙ, тип оран һалыусы юҡ. Әллә башҡортҡа башҡорт булып йәшәү өсөн ситкә китергә кәрәкме икән, әллә үҙ республикаһында ул үҙенең хоҡуҡтарын тормошҡа ашыра алмаймы икән, тип уйлап ҡуяһың. Күрәһең, тәбиғилеген һаҡлап алып ҡалған халыҡҡа ана шулай тәбиғи көрәштә йәшәү рәүеше – иң ҡулайы. Ә бында тотош республика булып йәшәгәндә, ул ҡәҙерен белмәй башлаймы әллә? Ҡәләмдәшем Әхмәр Үтәбаев әйтмешләй, башҡортҡа көрәшеп йәшәү сифаты хас, ул бындағы тыуҙырылған шарттарҙа үҙен юғалта башлай, ирәүән булып китә.
Аҡмулла исемен йөрөткән әҙәби ойошманың юбилейына М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының иң алдынғы студенттарының береһе Ислам Төхвәтуллин да барҙы. Ул шиғыр уҡып ебәргәйне, әйтерһең, залға Аҡмулланың, Бабичтың, Рәми ағайҙың рухы тулды. Юлдан арып килгәндәр һиҫкәнеп китте, ойоп ултырғандар уянды, күңелдәр рухи моңға сорналды. Бирһә бирә бит Аллаһ Тәғәлә һәләтте: Ислам туғаным, һин шиғыр уҡығанда тауышыңа авторҙарҙың да ауазы ҡушылғандай була. Моғайын, шуға ла һин байтаҡ шиғри конкурстар еңеүсеһе тип танылғанһыңдыр!
Сарала “Йәйғор” өлгөлө башҡорт фольклор төркөмө етәксеһе Ғәҙелниса Мансурова, “Маяҡ батырҙары” ҡурайсылар ансамбле етәксеһе Хабрахман Мансуров, Ҡоншаҡтан, Арғаяштан килгән ҡәләм тирбәтеүселәр ҡатнашты.
“Уралым” Силәбе өлкәһе гәзите мөхәррире Нурия Иҡсанова был байрамға ла ваҡытлы матбуғат баҫмаларын алып килгәйне. Ул мөхәррирлек иткән баҫмалағы бер мәғлүмәткә иғтибар иттем. 3 мартта Силәбелә Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге вәкиллеге, урындағы ҡоролтай ярҙамы менән 500-гә яҡын кеше, башҡорт теленән үҙенең белемен тикшереп, башҡортса диктант яҙған. Идеяны педагог, филолог Әлиә Ноғоманова тәҡдим иткән. Әйткәндәй, быға тиклем Златоуста ла башҡорт теленән диктант яҙғандар. Был проектты Силәбе өлкәһе ҡоролтайы етәксеһе урынбаҫары, йәмәғәт палатаһы ағзаһы Наилә Шәйҙуллина ярҙамында өлкә кимәленә күтәргәндәр икән. Ә хәҙер статистикаға күҙ һалайыҡ: Арғаяш районындағы Арғаяш, Яраткүл, Ҡуянбай, Бағазы, Дербиш, Ҡуйсары, Күҙәш, Ҡолой, Березовка, Аҡбаш ауылдарында йәшәгән 332 кеше диктант яҙған. Златоуста белемен тикшереүселәр һаны – 42. Сарала ҡатнашырға килгәндәр алдында ижади коллективтар сығыш яһаған, күргәҙмәләр эшләнгән. Нәғимә Ғәлимованың ҡул эштәре тәҡдим ителгән.
Магнитогорскиҙа – 38, Сыбаркүлдә – 30, Силәбелә 16 кеше диктант яҙған. Диктант тексына Урал Ҡолошовтың “Бәхет хаҡында әкиәт” әҫәре һайлап алынған булған. Еңеүселәргә Айгиз Баймөхәмәтовтың китаптарын бүләк иткәндәр. Киләһе диктант яҙыуҙы силәбеләр көҙгә ойошторорға уйлай һәм Халыҡтар берҙәмлегенә бағышлай. Бына бит – теләһәң ҡайҙа ла халҡыңа, телеңә һөйөүеңде, ихтирамыңды күрһәтергә була. Һәр һүҙебеҙҙе эш менән, яҡты ғәмәл менән иҫбатларға өйрәнергә ваҡыт шул беҙгә!
Уралтауға ҡарап бер йырлайыҡ,
Уйҙарҙы ла алыҫ ебәреп
– Башҡортостан Республикаһы ойошторолоуға теүәл 100 йыл тула. “Атам да һин, Урал, Әсәм дә, һин” тигән ата-бабаларыбыҙ изге атайсалыбыҙ хаҡында. Бөгөнгө әҙәби-музыкаль кисәлә яңғыраясаҡ моңло йырҙарыбыҙ һөйөклө Ватаныбыҙға – бүләгебеҙ, – тип башлап ебәрҙе сығышын сараны ойоштороусы, үҙе сценарий яҙған, алып барыусы булған шағир Ҡамса Мортазин. Яҡташтары уны ҙурлап, айырым рәхмәт әйтеп, бүләкләп тә киттеләр.
Сарала Башҡортостандың Силәбе ҡалаһындағы вәкиле Амур Хәбибуллин әҙәби ойошма ағазаларына маҡтау ҡағыҙҙарын тапшырҙы. Башҡортостан Яҙыусылар союзынан, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты исеменән Рәхмәт хаттары ла үҙ хужаларын тапты. Башҡортостан делегацияһы үҙ сәләмен шиғри моңдар аша еткерҙе.
Ҡазан ҡалаһында уҙған йәш йырсыларҙың халыҡ-ара телевизион конкурсы лауреаты, 2017 йылда Башҡортостандың Туймазы ҡалаһында үткән Фәриҙә Ҡудашева исемендәге ”Дуҫлыҡ моңо” халыҡ-ара вокалистар конкурсы дипломанты Гөлли Фәхриева “Сыңрау торна”, “Күҙ нурым”, “Ромашкалар” йырҙары менән тамашасынан бигерәк беҙҙе әсир итте. Их, бына ошо тауышты “Урал моңо”нда яңғыратырға ине, тип ултырҙыҡ.
Милена Мәхмүтова етәкселегендәге бейеү төркөмө, “Сәскә ат, Башҡортостан” бейеүен башҡарып, беҙҙе таң ҡалдырҙы. Бына кемдәр ҡатнашырға тейеш ул “Балалар Байығы”нда! Афарин, ҡыҙҙар, малайҙар! Милена үҙе лә һәләк матур бейей икән дә, силәбеләрсә итеп әйткәндә! Уның үҙенә лә “Байыҡ”та ҡатнашырға ине ул!
Байрамда моңһоу ноталарға бирелеп, аранан киткән ойошма ағзаларын да иҫкә алдылар – Рамаҙан Шәғәлиев, Алевтина Вәлиева, Булат Батталов, Дарвин Таһиров, Рафаэль Мөхәмәтйәнов.
Берекмә исеменән Ҡоншаҡ районы әҙәби берекмә ағзаһы, Ҡадир Даян исемендәге премия лауреаты Мәүлиҙә Ибраһимова, шағир ғына түгел, рәссам да Урал Ҡолошов яҡташтарын, ҡунаҡтарҙы тәбрикләне. Уралдың һүрәттәренән торған күргәҙмә лә эшләне залда. Уларҙы күреп, талантлы кеше һәр яҡлап талантлы инде, тигән һүҙҙәр үҙенән-үҙе телгә килде.
Төбәк-ара башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙың “Ирәндек моңдары”, 2007 йылда Туймазы ҡалаһында уҙған “Оҙон көй” конкурстары лауреаты Венера Шәймөхәмәтова башҡарыуында йырҙарҙы тыңлап, уны “Юлдаш йыры” кеүек халыҡсан конкурста күрһәң ине ул, тип ҡуйҙым. “Зөләйха”, “Йөрәгем бит һаман йәш әле”, “Һандуғас” йырҙары, һәр ваҡыттағыса, Өфөләге академик йырҙарҙан арындырып, халҡыбыҙ моңона сорнаны. Бына, исмаһам, кеше йырлай: интектермәй ул йырҙы, моң эсенән ағыла ла ағыла.
Арғаяштың музыкаль бүләген Гөлъямал Нәжмиева шиғырына Гүзәл Фазылова яҙған йыр аша ҡабул иттек: Бәжекәй урта мәктәбе уҡытыусыһы, “Уралым” музыка фестивале лауреаты Гүзәл Фазылова үҙе башҡарҙы. Сараны Ҡамса Мортазиндың шиғырҙары ла биҙәне. Ана шулай дүрт кеше кинәнеп ҡарарлыҡ иҫ китмәле концерт бирҙе лә ҡуйҙы. Рәхмәт яуһын Силәбе таланттарына!
Һәр осрашҡан ерҙә яҡташтарыбыҙға милли баҫмаларыбыҙҙы – “Ағиҙел”, “Ватандаш”, “Шоңҡар” журналдарын, “Башҡортостан”, “Киске Өфө” гәзиттәрен, башҡортса, башҡорт тарихы хаҡында китаптар тараттыҡ.
Р.S. Ҡайтышлай халҡыбыҙҙың атаҡлы шағиры Мифтахетдин Аҡмулланың мәҡамына инеп доғалар уҡыныҡ. Һәр кем ҡулынан килгәнсә уның кеүек халҡы мәнфәғәтендә эшләһә, мәшһүрҙәренең юлын дауам итһә, иншаллаһ, халҡыбыҙ алға атлар. Силәбе башҡорттары әҙәби яҡтан, спорт өлкәһендә беҙгә өлгө күрһәтә!
Силәбе башҡорттары
Оло Башҡортостан – мәмләкәтем!
Эҙләп табырлыҡмы сигеңде?!.
Әле ҡасан ғына батшаларҙы
Башҡорт ҡалҡыр тигән шик еңде...
Берҙәм булһа, улар ҙур көс тиеп,
Аямаған улар халыҡты.
Күпме башҡорт ябай фарман менән
Ябай түгел хәлгә юлыҡты.
Күпме милләттәшем ситтә ҡалды,
Төшөп ҡалған кеүек караптан.
Ярай әле Күктәр ҡәүемемде
Рухи сәмле итеп яратҡан!
Бер йөрәкте телгеләгән кеүек,
Унан-бынан ерҙәр бысылған:
Миңзәләнең йылғалары һыҡтай,
Ырымбурҙа илай сал ҡылған.
Баш йортоңда башҡорт булыу – бер хәл,
Башҡорт булып ҡара һин ситтә!
Силәбенең башҡорттары беҙгә
Ысын башҡорт рухын күрһәтә!
Силәбенең башҡорттары беҙгә
Алып килә яугир ҡомарын.
Үҙ ниәте менән ватып инде
Улар Рәсәй сиге диуарын.
Милләт ҡаны ҡайнап торғас, ана,
Һөйләшәләр гүзәл һөйләштә!
Силәбенең батырҙарын донъя
Еңә алғаны юҡ көрәштә!
Силәбенең башҡортона, гүйә,
Һис булмаған илдең сиктәре.
Ҡан хәтере менән асты улар
Рәсәй киңлегенең биктәрен.
Силәбегә хәҙер бармайым мин,
Силәбегә хәҙер мин ҡайтам.
Ата-бабам ҡаны тамған ерҙә
Башҡорт ҡәғбәһе тип яратам!
Силәбелә – Зәйнулланың эҙе!
Аҡмулланың һуңғы һулышы.
Оло Башҡортостан берҙәмлеге –
Киләсәккә беҙҙең юл ошо!
Силәбе өлкәһе.


c: text/html

text:
Ҡыуаныстарығыҙ менән уртаҡлашығыҙ: (347) 273-28-29.
Яңылыҡтар
Һауа торошо (Өфө)
22..24°C
Юлдаш акциялары
Һәүәҫкәр башҡарыусылар өсөн конкурс!
Башҡортостан тураһында оло һөйөү менән!
Гитарала уйнап йырлаусыларҙың беренсе асыҡ конкурсы
Ижади конкурс йомғаҡтары
Башҡорт Викикитапханаһы бәйге иғлан итә!
Таңсулпан
Йәш булыуына ҡарамаҫтан, донъя күреп, бер нисә тел өйрәнеп өлгөргән...|
- Комментарий өҫтәргә
Кешенең тормош асылын, йәшәйешен барған юлы, һайлаған һөнәре билдәләй. Атай нигеҙен ҡоротмай, уға ҡот-бәрәкәт өҫтәп, туғандарын берләштереп йәшәгән Флорида Ишбирҙинаның яҙмышы ошо хәҡиҡәтте раҫлай. Ейәнсура районының Бикбирҙе ауылында йәшәүсе был гүзәл ханым менән әңгәмә.|
- Комментарий өҫтәргә
- Комментарий өҫтәргә
Өфөләге Нәшриәт үҙәге директоры Римма Ғөбәйҙуллина менән әңгәмә.|
- Комментарий өҫтәргә
Кеше йөрәге менән күҙгә күренмәҫ меңләгән еп аша тыуған яғына бәйле. Тапшырыуҙа һүҙ тыуған ерен сикһеҙ һөйгән, уны ҡәҙерләп күңелендә йәшәткән, Германияла көн итеүсе Гөлназ Шух хаҡында.|
- Комментарий өҫтәргә
- Комментарий өҫтәргә
- Комментарий өҫтәргә
- Комментарий өҫтәргә
Уның яҙмышы баш әйләнерлек уңыштарҙы ла, тамашасы һөйөүен дә, йән өшөтөрлөк яңғыҙлыҡ хисен дә үҙ эсенә ала. Сәнғәт тигән оло үргә уны күңелендәге тигеҙлек, үҙ-үҙе менән ризалыҡ, һайлаған юлының раҫ булыу тойғоһо этәрә...|
- Комментарий өҫтәргә
- Комментарий өҫтәргә
- 1
-
-
-
(128 КБит/с)
Юлдаш 105.5 FM
Фотолар
Көндәлектәр
Махсус проекттар

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Һуғыш ветерандары ҡала транспортында бушлай йөрөйәсәк
3 майҙан 12-һенә тиклем Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм уларға тиңләштерелгән кешеләр ҡала транспортында бушлай йөрөйәсәк. Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы «Башҡортостан Республикаһының Өфө ҡалаһы ҡала округы биләмәһендә 1941-1945 йылғы Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының һәм уларға тиңләштерелгән кешеләрҙең бушлай йөрөүен ойоштороу тураһында» ҡарар ҡабул итте.
Транспорт ойошмаларына («Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы, Өфө Электротранспорт муниципаль идаралығы, «Өфөнөң йылға кисеүҙәре эксплутация контораһы» муниципаль унитар предприятиеһы), шулай уҡ шәхси ташыусыларға хәйриә маҡсатында күрһәтелгән срокта һуғыш ветерандарын һәм быға хоҡуғы булған башҡа кешеләрҙе бушлай йөрөтөргә тәҡдим ителде. Шулай итеп, өлкән быуынға һуғыш йылдарында Еңеү хаҡына эшләгән изге эштәре өсөн рәхмәт белдереләсәк.


text:
Фото:
Республикала быйыл йәй 94 ҡаланан ситтәге лагерь эшләйәсәк
Фото:
Ойошҡан ялдың иң талап ителгән һәм популяр формаларының береһе булып элеккесә балалар сәләмәтләндереү үҙәктәре тора.
Башҡортостанда быйыл йәй 94 ҡаланан ситтәге лагерь эшләйәсәк. Бөгөн уларҙың 37-һе асыҡ, һәм унда республиканың бөтә мөйөштәренән биш меңдән ашыу бала ял итә. Ҡалған 57-һе был ай аҙағында асыласаҡ.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн алты йәштән 16 йәшкә тиклемге 103 мең самаһы малай һәм ҡыҙ ял итеү, сәләмәтләндереү һәм мәшғүллектең бөтә формалары менән солғап алынған. Йәйге каникулдар осоронда бөтәһе 401 мең баланы ял иттерергә планлаштырыла.


text:
Төбәктә миллионерҙар һаны артты
Башҡортостанда миллионерҙар һаны 31-гә артты. Федераль һалым хеҙмәтенең республика буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, ағымдағы йылдың 9 айында 10 миллион һумдан ашыу килем күрһәткән (сығымдарҙы иҫәпкә алмайынса) 453 һалым түләүсе физик шәхестәрҙең 2012 йылдағы килеменә һалым буйынса декларациялар тапшырған. Былтырғы күрһәткестәр менән сағыштырғанда бындай һалым түләүселәр һаны 31 кешегә йәғни 7 процентҡа артҡан. 269 һалым түләүсе эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенән ҙур табыш алған, 184-е – ҡиммәтле ҡағыҙҙар менән операцияларҙан, мөлкәтен һәм устав капиталындағы өлөшөн һатыуҙан, шулай уҡ дивидендтар һәм отош формаһында килем алған.


text:
“Улар оҙаҡ һәм бәхетле ғүмер кисергән…”1-се дәрес Яңы өйләнгәндәрҙең күбеһенә шундай хата хас: өйләнешкәс тә, улар ялҡаулана һәм үҙ өҫтөндә эшләүҙән туҡтай. Ир кеше хәҙер ғаиләне тәьмин итергә, башҡа ҡатын-ҡыҙға ҡарамаҫҡа, яуаплылыҡ тойорға… тейеш, ҡатын-ҡыҙҙың мәшәҡәте иһә – балалар...
Бында киң офоҡтар асылаМәктәпте тамамлаусы егеттәр һәм ҡыҙҙар тулҡынландырғыс, шул уҡ ваҡытта яуаплы ҡарар ҡабул итеү – һөнәр һайлау алдында тора. Республикала урта һөнәри белем биреүсе уҡыу йорттары араһында лайыҡлы урын биләүсе Өфө дәүләт технология һәм дизайн колледжы...
Белгең килһә минең хәлгенәмдеУңған ҡатын Тыуған төйәгемдең сылтырап аҡҡан йылғаларына, йәшеллеккә төрөлөп үҫкән урман-тауҙарына, ер аҫты байлығына һоҡланмаған кеше юҡтыр. Халҡы ла изге күңелле, эшһөйәр уның. Бына бөгөн шундай уңғандарҙың береһе хаҡында һүҙем. Зимфира Рәшит...
Сабир ШӘРИПОВ: Уймаҡ хикәйәләрҠайҙа бараһың? Малай сағында бер танышым атын егә лә, ваҡ-төйәге менән оло ғына ҡатынды тейәп, юлға сыға. Эре генә килә теге ханым арбала! Ауыл урамынан уҙғанда гәп һатып ултырған әхирәттәре һүҙ ҡуша: – Ҡайҙа юлландың көн ҡаҙағында? – Кейәүгә...
Таңһылыу ҠАРАМЫШЕВАОфоҡ Кем булдым мин һиңә? Ни булдым мин? Булдым, буғай, һинең яҡының. Яҡыным, тип һиңә, алтыным, тип, Йөрәгемдең бирҙем ялҡынын....
Мине һәр саҡ тауҙар ымһындырҙы...Ысынбарлыҡ тәүҙә уйҙа ярала, тиҙәр. Алдымда ултырған нурлы ҡатындың да яҙмышы шуны раҫлай. Бик күп йылдар элек ауыл мәктәбенең бәләкәй генә синыфында ултырған уҡыусыларҙан мөғәллимә, ҙур үҫкәс, кем буласаҡһығыҙ, тип һорай. “Єхирәтем Фәтихаға эйәреп,...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Слепота төҫкә яҡынса ҡағыла 1 . 15 һәм ир-аттар 1 . 200 донъяла ҡатын-ҡыҙ..
There are different reasons for color blindness. And mostly this problem occur genetically and has been inherited from the mother, дальтоник булһа ла, ҡайһы бер кешеләр арҡаһында төрлө башҡа ауырыуҙар кеүек склероз рассеянный, шәкәр диабеты, -төрлө препараттар һәм дарыуҙар ҡулланыу һ. б..
Сөнки һәләтле кешеләр күп нәмә асыҡ дальтоник күҙәтеп, башҡа кешеләр кеүек күргәндәр, ләкин улар һәләтле түгел, тотош йәшел күрҙе, ҡыҙыл йәки зәңгәр яҡтылыҡты.
Төп., дальтонизмдың бик һирәк осраҡта төрлө формаһы бар һәм буласаҡ, кеше ҡасан күрерһең дә, ниндәй ҙә төҫө алған.
Иң йыш ҡына ҡыҙыл дальтонизм төрө булараҡ билдәле/дальтонизм йәшел.
Ғәҙәттә, был төр осрай кеше дальтонизм. Слепота ҡыҙыл йәки йәшел төҫкә тупаҫ һүҙ түгел, ҡыҙыл һәм йәшел төҫтәр ҡушып страдалец, ысынлыкта, тимәк, улар күршеләш бөтә төҫө, ҡайһы бер ҡыҙыл йәки йәшел, сәскә кеүек бер өлөшө.
Дейтеранопия-йомшаҡ был төр дальтонизм. Күпселек төрҙәренә һура алһыу төҫкә йәшел һәм ҡыҙыл төҫкә әйләнде дальтонизм һәм был уларға..
Шулай уҡ күңелһеҙ һәм ҡуйы йәшеллеккә, көрәнгә тиклем роторный-камуфляж йәшел йәки аҡһыл-һоро төҫ.
Протанопия-был ауыр формаһы дальтонизм. Йәғни ҡыҙыл төҫ урынына бороп өсөн йәшел төҫ, улар биҙәкле ҡыҙыл төҫтә, ҡайһы бер ябыу, һоро йәки ҡара thenappearsr.
Ҡыҙыл төҫ һоро төҫтәге ҡара-ҡара. Ғәҙәттә кеше өсөн был ауыр, дальтонизм ул яфа сигеү, диаграммалар һәм айырыу өсөн төрлө графигы.
Был осраҡта., төҫтәрҙең һәм биҙәктәр иң яҡшы тексты ҡулланыу.
Төҫтәрҙе һайларға тейеш булған. һеҙҙе иң аҡыллы комбинация.
Күп йәһәттән йоғонто яһау кеүек туземец дальтонизм, ауыр таба, йәғни, сәскә һеҙ сайттың ҡулланыу өсөн хәүефһеҙ булып тора, ә ниндәй юҡ.
Бына бер нисә төҫ ҡатышмай аҙ алыҫыраҡ булыу өсөн, моғайын, сөнки был кошмар, улар файҙаланыусы дальтоник. Ул үҙ эсенә йәшел һәм ҡыҙыл., миләүшә һәм зәңгәр, асыҡ-һары һәм йәшел, ҡара һәм йәшел, һоро һәм күк, йәшел һәм күк һ. б..
Ә дальтонизм-был ғөмүмән, генетик, әммә ул ауырыу йәки баш мейеһе йәрәхәтләнгән шулай уҡ селтәрле аша һатып алырға мөмкин .
Һуңғы һүрәттәр, күҙҙәре элеккесә аныҡ һәм дөрөҫ мәғлүмәт кодировать уның мейеһен төҫ бирә., әммә был мәғлүмәтте мейеһенә аңлай алмай..
Try the Vision test available at https://iristech.co/test-vision.
Тест һеҙҙең менән тиҙ арала белә ала, йәки юҡ, әллә һеҙ дальтоникмы.
Vision software https://iristech.co/vision/ дальтонизм һеҙҙең өсөн идеаль булып ҡарары.
Был мөмкинлек бирә һезгә нормаль кеше булараҡ донъя күрҙе. Һеҙ үҙегеҙҙе бик еңел бурыс алмауын һәм бөтә идара.
Ғәҙәттән, иң һирәк осраған һары дальтонизм-зәңгәр төҫкә һуҡырайған.
Һары-күк түгел, ғөмүмән, дальтонизм селектив. Несовершенный he ' s һөҙөмтәлә был-колба, формаһыҙ мөмкин булыуы арҡаһында генетика, әммә мөмкин булған табити иҫәбенә шулай уҡ башҡа төр эшмәкәрлеге.
Был төрө булыуҙан ары алкаш ставкаһы дальтонизм.
Һары-күк дальтонизм Тип аталған Тританопия.
Шулай уҡ ҡайһы бер төр химик матдә менән бәйләнеш сәнәғәт һәм күк башы йәрәхәт алырға мөмкин булған асыҡ-һары төҫтәге визуалләштереү.
Бөтә булған мәғлүмәт һеҙ бөтөрә алмай һәм ябыу иҫәбенә тергеҙгән һәм беспроводной. Һеҙгә ышанабыҙ?


text:
Рух тәрбиәсеһе
Эй, мәктәбем, белем усағы!
Бәләбәй башҡорт гимназия-интернаты 1996 йылдың 1 сентябренән Башҡортостандың көнбайыш төбәге балалары өсөн ишектәрен аса. Егерме йыл эсендә тотош республикала, хатта Рәсәй күләмендә алдынғы белем биреү усағы дәрәжәһенә етә. Бөгөнгө көндә яңы корпустарҙа уҡыу-уҡытыу һәм тәрбиә эштәрен алып барыу өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылған. Заман талаптарына яуап биргән уҡыу кластары, китапхана, музей, көндөҙгө стационар, процедура һәм теш дауалау кабинеттары, спорт, бейеү һәм тренажер залдары, 200 урынлыҡ ашхана, тәрбиәләнеүселәр өсөн ике-өс урынлыҡ йәшәү бүлмәләрен ҡарап сығып хушландыҡ. Ҡыш килгәндә боҙ-ҡарҙан яһалған һындарға кеше ҡулы тыуҙырған әкиәт донъяһы тип һоҡланһаҡ, йәйен гөл-сәскәгә күмелгән, теплицаһы мул уңыш биргән мәктәп алды баҡсаһына хайран ҡалдыҡ. Уҡытыусылар әйтеүенсә, һәр кемдең үҙ майҙансығы бар, сәскәне һәр ҡайһыһы үҙе сәсеп бағып үҫтергән.
Гимназия Бәләбәй, Бишбүләк, Дәүләкән, Әлшәй, Туймазы, Миәкә, Бүздәк, Йәрмәкәй, Ҡырмыҫҡалы, Бөрйән райондарынан 520 баланы быйыл да ҡабул итергә әҙер. Башланғыс кластар – ун өс, быйыл беренсе класҡа килеүселәр һаны артҡас, тағы дүртәүен асырға мәжбүр булғандар.
Етәкселек һәм татыу коллектив белем биреү сифатын үҫтереү, талантлы балалар тәрбиәләү, башҡорт мәҙәниәтен, телен, әҙәбиәтен уҡытыу, рухи йәдкәрҙәребеҙ менән таныштырыу, милли үҙаң, тыуған ергә һөйөү уятыу өҫтөндә ҙур эш алып бара. Дәрестәрҙе республиканың иң яҡшы педагогтары – Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусылары, БР мәғариф отличниктары бирә. «Уҡытыусыларҙың берҙәм коллективы – мәктәбебеҙҙең төп ҡаҙанышы. Оҙаҡ йылдар дауамында бер командала үҙ һөнәре оҫталары фиҙакәр хеҙмәт итә. Тап улар балаларға юлында осраған кәртәләрҙе еңеп сығырға ярҙамлаша, дуҫлашырға, ҡуйған маҡсаттарына ирешергә өйрәтә, яҡты киләсәктәренә өмөт уята. Улар – үҙенсәлекле методик табыштары үҙ емешен биргән мәғариф алдынғылары. Дүрт тиҫтәгә яҡын белгесте берләштергән коллективта эшенә илке-һалҡы ҡарағандар юҡ: уңыштарыбыҙ ошо хаҡта һөйләй, – ти директор Дилбәр Ғайса ҡыҙы. – Гимназияла уҡыусыларҙың һәләтен асыу өсөн мөмкинлектәр күп. Шулай тигәндә, төрлө өҫтәмә курс, факультативтарҙы күҙ уңында тотабыҙ, улар ирекле шарттарҙа, шуға ла бик ҡыҙыҡлы үтә. Гимназияла барыһы ла тик балалар өсөн эшләнә, мәктәп менән идара итеүҙә уҡыусылар ҙа туранан-тура ҡатнаша, улар ваҡыттарын файҙалы ойоштора һәм үҙҙәрен камиллаштырырға өйрәнә. Белем алыусы балалар ҙа район һәм республика кимәлендәге олимпиадаларҙа, бәйге-конкурстарҙа алдынғылыҡты бирмәй. Мәғариф учреждениеһының уҡытыу барышында заманса мәғлүмәт технологиялары, сәләмәтлекте һаҡлаусы һәм инновацион проекттар файҙаланыла».
Һуңғы йылдарҙағы уңыштарын алғанда, гимназия «Рәсәй почет таҡтаһы» Федераль электрон реестрына индерелә, Башҡортостан Республикаһы туған телде өйрәнеүсе инновацион дөйөм белем биреү учреждениеларының III слеты еңеүсеһе тип табыла. «Иң яҡшы сайт» Бөтә Рәсәй конкурсының «Школяр» номинацияһында тап Бәләбәй башҡорт гимназияһы алға сыға. «Азамат» республика сәнғәт фестивалендә I урын, «Рәсәйҙең алдынғы белем биреү учреждениелары» Милли реестрына индерелеүе кеүек уңыштар – коллективтың ныҡышмалы хеҙмәт емеше.
Йыл да гимназия «Цифрлы быуат мәктәбе» Бөтә Рәсәй конкурсында, Ю.А. Гагарин кубогына үткәрелгән республика олимпиадаһы кеүек белем биреү һәм патриотик рухта тәрбиәләү проекттарында, «Бала саҡтың хәүефһеҙ юлы» республика бәйгеһендә әүҙем ҡатнаша. Шуныһы һөйөнөслө: быйыл гимназия республиканың 41 белем усағы араһында «Иң яҡшы мәктәп» номинацияһында Гагарин кубогына лайыҡ була. Ҡала көнө – һабантуйҙа һәр йыл мәктәптәр ярышы үтә – быйыл гимназия «Иң алдынғы белем биреү усағы» исемен яулаған.
Республика, төбәк-ара, халыҡ-ара сараларҙы тап ошонда үткәреүҙе ҡулай күрәләр. Уның базаһында Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының республика кәңәшмәһе, ШОС һәм БРИКС илдәренең милли мәҙәниәттәр фестивале, башҡорт телен һәм әҙәбиәтен, башҡорт халҡының тарихын, мәҙәниәтен, йолаларын тәрәндән төшөндөрөүҙе маҡсат иткән «Йәйләү», инглиз телен һәм менеджментты өйрәнеү Халыҡ-ара йәйге лагерҙары ойошторолған, «Бөтә донъя диалогтары контексы»нда Халыҡ-ара Мәғариф һөнәри компетентлыҡ проекты тормошҡа ашырылған.
Башҡорт гимназия-интернаты ғилми-тикшеренеү майҙансыҡтары үҙәгенә лә әүерелгән: Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге менән берлектә физиканан «Уҡыусыларҙың техник һәләттәрен үҫтереү», БР Мәғарифты үҫтереү институты менән башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән «Күп мәҙәниәтле мөхиттә креатив шәхес тәрбиәләү», М. Аҡмулла исемендәге БДПУ менән берлектә лингвистик фәндәрҙә танып белеү һәм аралашыу һәләтен, башланғыс класс уҡыусыларының ижади мөмкинлектәрен үҫтереү буйынса саралар тап ошонда уҙа.
Ата-әсәләр, олатай-өләсәйҙәр ҡатнашлығында «Шәжәрә байрамы», «Ҡаҙ өмәһе», «Ҡарға бутҡаһы», «Өләсәйем һандығы», «Нардуған», «Бәпес туйы», «Аулаҡ өй», «Кәкүк сәйе», «Һабантуй» кеүек милли байрамдар ойоштороу традицияға ингән.
…Ижад менән мауыҡҡан уҡыусылар өсөн «Ынйылар» исемле гәзит сыға. Уның һәр һанын уҡыусылар гимназияның сайтынан уҡып бара. Шулай уҡ телестудия булдырылған. Гимназистар төшөргән фильмдар ҙур популярлыҡ яулай. «Уйланылмаған аҙым» фильмы «Бронза Витязь» халыҡ-ара кинофестивалендә донъяның ете иленән килгән эштәр менән бер ҡатарҙан күрһәтелгән, «Бейеүсе гимназистка» проекты «КРИТ-2017» мәғлүмәт технологиялары бәйгеһендә «3Д графика» номинацияһында еңгән. Республика «Толпар» теле-кинофестивалендә «Иң яҡшы анимацион фильм» номинацияһында «Йәшәһен тыныслыҡ!» фильмы юғары баһаға лайыҡ булған.
Тән сәләмәтлеген ҡайғыртыу, спортҡа ылығыу ҙа хуплана бында. Төрлө ярыштарҙа гимназистар бик теләп ҡатнаша. «Орленок» Бөтә Рәсәй балалар үҙәгендә үткән «Һаҡсылар, алға!» Бөтә Рәсәй спорт-белем биреү уйындарында республика намыҫын тап Бәләбәй башҡорт гимназия-интернаты уҡытыусылары Эльвира Тимерхан ҡыҙы Алдарова, Рузилә Риф ҡыҙы Баймиева, Резида Миңнетдин ҡыҙы Тимербаева етәкселегендәге уҡыусылар командаһы яҡлауын директор ғорурланып һөйләй.
«Дарман» ҡурайсылар, «Һылыуҡай», «Умырзая» вокаль ансамблдәрендә, «Ынйы» бейеү төркөмөндә, «Аманат» тыуған яҡты өйрәнеү түңәрәгендә, милли, грек-рим көрәш секцияларында уҡыусылар бик теләп шөғөлләнә.
Уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса Әлшәй һылыуы Гөлнара Ғәзим ҡыҙы Хоҙайназарова, тәрбиә эштәре буйынса сығышы менән Дәүләкән районынан Нәзирә Хисаметдин ҡыҙы Фәрхетдинова, фән буйынса Белорет районы ҡыҙы Зөлфиә Нурулла ҡыҙы Ғилманова һәм хужалыҡ эштәре буйынса Йәрмәкәй егете Мурас Мусуфулла улы Гәрәев кеүек янып торған урынбаҫарҙар булғанда, гимназия тормошо гөрләп алға бара, ти директор.
...Гөл-сәскәгә күмелеп ултырған белем усағы егерме беренсе тапҡыр яңы уҡыу йылын ҡаршылай, күңелдәрҙе елкендереп, тәүге ҡыңғырау моңо яңғырай. БР Мәғариф отличнигы Дилбәр Ғайса ҡыҙы Фәтхетдинованың һәр башланғысты төплө уйлап күтәреп алыуы, дәрт-дарман менән тотоноп, ҡулы аҫтындағыларҙы илһамландырыуы, уның хужабикәләрсә хәстәрлеге, әсәйҙәрсә яғымлылығы гимназия тормошон илаһи бер нур менән балҡыта.
Бәләбәй ҡалаһы.
Александр ДАНИЛОВ фотолары.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 8-се (2017) һанында уҡығыҙ.
Теги: Бәләбәй башҡорт гимназия-интернаты


text:
Йәйғорло яҙмышҠыҙсыҡ йәшеллеккә төрөнгән бәрхәттәй сәхрәлә рәхәтләнеп уйнаны ла, ауылды уратып аҡҡан тылсымлы һыулы шишмәгә төшөп, битен сайҙы. Балҡып торған күҙҙәренән сая ҡыҙыҡһыныу ҙа, тилбер хыял да, йәнде тетрәтер һағыш та, йәшәүгә ынтылыш та һүнмәҫ нур...
Уҡытыусы хәтирәләреЖурналыбыҙ тышында йәш һәм ҡупшы һылыуҡайҙарҙы күреп өйрәнгәнбеҙ. Әлеге һаныбыҙҙы биҙәгән Мәхтүмә Ислам ҡыҙы Яхина – бар ғүмерен балаларға белем һәм тәрбиә биреүгә арнаған, туғыҙтиҫтәне тултырған абруйлы педагог. Ихласлығы, эскерһеҙлеге, күңел...
Хыялдарың сик белмәһен, ғалимә!Тәүге осрашыуҙан алған тәьҫораттар әҙәми заттарҙы нисектер ымһындырыусан, ысынбарлыҡҡа бигүк тап килмәй, ашығыбыраҡ яһаған һығымталар хаталарға илтә, тигәнерәк һүҙҙәр ишетелеп ҡуя халыҡта. Бер күреүҙән генә түгел, байтаҡ йылдар яҡындан аралашһаң,...
Ниндәй ул "Йыл директоры"?Көйҙөргөс ҡарашлы ҡара һылыу Римма Айрат ҡыҙы Ғөбәйҙуллина – Көйөргәҙе районы ҡыҙы. Олатаһы Миңлеғәлене Әхмәтзәки Вәлиди скрипкасыһы итеп йөрөткән. «Әсәйем яҡлап бик көслө ишандар тоҡомонанмын», – ти ул. Өләсәһе Ғәйшә биш ҡыҙға ғүмер бирә. Шуларҙың...
«Уңыштарымды яҡындарыма бағышлайым»«Көн һайын нимәгә булһа ла өйрәнергә, бер ниҙән ҡурҡмайынса, яңылыҡтар асырға! Кеше булдырмаған нәмә юҡ был донъяла». Өфөлә иң билдәле имиджмейкерҙарҙың береһе булған Наилә Иҫәнованың тормош девизы был. Барыһы ла йоҡлап киткәс, серле тынлыҡта шым...
Йырлы-моңло ғүмер юлы, Күңелендә илһам тулыАльбина Имаева... Был исем Башҡортостан һәм Татарстан йыр-моң һөйөүселәренә күптән таныш, сөнки ул өс тиҫтә йылдан ашыу башҡорт, татар, рус телдәрендә күңелдәргә үтеп инерлек йырҙар ижад итә. Альбина Имаеваның ижадын баштан уҡ күҙәтеп барам. Уның...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Бәләкәй бизнесҡа дәүләт ярҙамы мәсьәләләре буйынса конференция үткәрелә
27 октябрҙә Өфө Конгресс-холында “Рәсәй терәге” Дөйөм Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы менән берлектә «ОПОРА-КРЕДИТ» медиахолдингы тарафынан ойошторолған «Бәләкәй бизнес. Финанслау һәм дәүләт ярҙамы» конференцияһы үткәрелә.
Сараның маҡсаты — Башҡортостан баш ҡалаһы бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәрен ғәмәлдәге дәүләт ярҙамы механизмдары, шулай уҡ уларҙы финанслауҙың башҡа төрлө юлдары менән таныштырыу.
Пленар ултырыш бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам программаһын тикшереүгә арналасаҡ.
Бынан тыш, банкылар, лизинг, инвестиция һәм факторинг компаниялары, микрофинанслау үҙәктәре, венчур фондтары ҡатнашлығында «Бизнесҡа нисек аҡса йәлеп итергә» дискуссия майҙансығы ойоштороласаҡ.
Форум сиктәрендә «ОПОРА-КРЕДИТ» медиахолдингының «Бизнес Уңыш — 2010» конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы үткәреләсәк.


text:
Шағирә Таңһылыу Ҡарамышеваға – 70 йәш
Ауылыбыҙ мәҙәниәт йортонда республиканың күренекле шағирәһе, публицист, тәржемәсе, йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәми Ғарипов исемендәге премия лауреаты Таңһылыу Ҡарамышеваның «Мин тауҙарҙа тыуҙым, тауҙарҙа» исемле юбилей кисәһе үтте.
Унда район мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Клара Теләүбаева, китапханалар системаһы директоры Әлфиә Кинйәбулатова, ауыл хакимиәте башлығы Айрат Салауатов, «Баҙал» әҙәби берекмәһе етәксеһе Булат Усманов һәм «Таң» гәзите хеҙмәткәре, шағирәбеҙ Айһылыу Ғарифуллина, мәктәп етәкселеге һәм уҡыусылар, «Ҡурыуҙы» өлгөлө фольклор ансамбле, әүҙем тормош алып барыусы «Ағинәйҙәр» һәм ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзалары, балалыҡ дуҫтары, синыфташтары, туғандары ҡатнашты.
Кисәне Клара Теләүбаева асты. Уның сығышында башҡорт шиғриәтенә тос өлөш индергән күренекле яҡташыбыҙҙы ҡотлау һүҙҙәре яңғыраны.
«Баҙал» әҙәби берекмәһе рәйесе, тәржемәсе, шағир Булат Усманов шағирәнең интернетта иң әүҙем кешеләрҙең береһе булыуын, көн дә яңынан-яңы шиғырҙары менән сығыш яһауын әйтте. Ул үҙе тәржемә өлкәһендә эшләүсе булараҡ, шағирәнең бер нисә шиғырын урыҫ теленә ауҙарған һәм шуларҙы уҡып ишеттерҙе.
«Ағинәйҙәр» ойошмаһы ағзалары Таңһылыу Фаяз ҡыҙын «Ауылдың иң маҡтаулы ағинәйе» сафына ҡабул итте. Улар шағирәнең шиғырҙарын һөйләне, йөрәк түрҙәренән сыҡҡан хистәре менән уртаҡлашты, ғорурланыу хистәрен белдерҙе.
Ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар ойошмаһынан бер төркөм Таңһылыу Ҡарамышеваның ижадына байҡау яһаны. Ҡатын-ҡыҙҙар советы етәксеһе Фәниә Яҡшыбаева: «Таңһылыу Фаяз ҡыҙы– минең уҡытыусым, беҙҙе урыҫ теленән уҡытты. Уның дәрестәре әлегеләй күҙ алдында. Һеҙҙең Ҡурыуҙы тауына арналған шиғырығыҙға эйәреп, мин дә ундағы имәндәргә бағышлау яҙҙым. Шуны һеҙгә бүләк итәм», – тип шиғри күстәнәсен тапшырҙы.
Кисәбеҙҙең иң төп ҡунаҡтары уның синыфташтары ине. Улар райондың төрлө ауылдарынан йыйылған, һәр береһе үҙенең мәктәп йылдарынан иҫтәлек-хәтирәләр менән күңел ептәрен һүтте. Шағирәнең күршеһе, синыфташы Мәстүрә апай моңло итеп «Ауыл көйө»н башҡарҙы. Был минуттарҙа һәр береһенең күңелдәре нескәрҙе, шатлыҡтары йөҙҙәренә бәреп сыҡты.
Шағирәнең күршеләре, туғандары, уның ижадын яҡын күреүселәр барыһы ла сәхнә түренә сығып, үҙ һүҙҙәрен әйтте, матур теләктәр еткерҙе. Һәр кем балалыҡ, йәшлек йылдарына әйләнеп ҡайтты.
Кисәне музыкаль яҡтан «Ҡурыуҙы» өлгөлө фольклор һәм «Азамат» бейеү ансамблдәре биҙәне. Үҙешмәкәр йырсыларыбыҙ – Муса Нурдәүләтов, Айрат Баязитов, Әлфиә Сураҡова, Резеда Мөхәмәтйәновалар Таңһылыу апайҙың шиғырҙарына яҙылған «Мин яраттым һине», «Алманың юҡ минең мөхәббәтте», «Күҙ нурым» йырҙарын башҡарҙы.
Шулай уҡ Таңһылыу Фаяз ҡыҙының бер туған һеңлеһе Гөлсәсәк, ҡыҙы Гәүһәр һәм кейәүе Альберт та килгәйне осрашыуға. Улар ҙа ҡотлау һүҙҙәрен әйтеп, яҡындарына рәхмәттәрен еткерҙе.
Кисә аҙағында һәр кем шағирәнән автограф алды, иҫтәлеккә фотоға төштө. Сәй табынында шағирә менән һөйләшеүҙәр артабан да дауам итте. Был матур саранан барыһы ла күңел тыныслығы, илһам, рухи байлыҡ һәм һүнмәҫ дәрт алып таралышты.
Зәлиә АЛТЫНБАЕВА.
Бөрйән районы, Байназар мәктәбе.


text:
Байрамға иң шәп бүләктәр30-12-2016, 02:50 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов та үҙенең сығышын ҡотлауҙан башланы:
– Үткән йыл беҙҙең өсөн насар булманы. 2017 йылға ла ышаныслы аяҡ баҫабыҙ. Социаль йәһәттән халыҡты тәьмин итеү өсөн сығымдар ҡаралған. Республика бер өлкәлә лә һынатманы. Айырыуса төбәктә төҙөлөш йылдам үҫешә. Юлдар, күперҙәр, йорттар һалдыҡ. Башҡортостан автономияһы ойошторолоуға 100 йыл тулыу айҡанлы 100 объект төҙөләсәк. Әлбиттә, улар һаны йөҙҙән ашасаҡ, һәм был төҙөлөштәр республиканың юбилейына шаҡтай ҙур бүләк буласаҡ. Тик Яңы йыл байрамы алдынан Сочи күгендә самолеттың һәләкәткә осрауы бөтөн ил өсөн оло фажиғә һәм һынау булды.
Билдәле тарихсы, профессор Нәзир Ҡолбахтин Салауат Юлаев орденын алды.
– Минең өсөн был — иң юғары наградаларҙың береһе, сөнки 40 йылдан ашыу Салауат Юлаевтың биографияһын өйрәндем, – тине ул. – Кандидатлыҡ диссертациям Башҡортостандағы Крәҫтиәндәр һуғышына арналғайны. Тарихты белмәй тороп, киләсәккә йүнәлеш алып булмай. Салауат Юлаев менән ҡыҙыҡһыныу миңә орден булып ҡайтты.
Билдәле журналист, яҙыусы Рәсүл Сәғитов “Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре” исеменә лайыҡ булды.
– Тәбиғәт биргән һәләтебеҙҙе тулы кимәлдә файҙаланып, һүҙ ярҙамы менән донъяла барған хәл-ваҡиғаларҙы халыҡҡа еткереп тороу – үҙе бәхет, — тине ул.
Башҡортостандың Милли музейы директоры Ғәли Вәлиуллин иһә Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнде.
– Был награданы хеҙмәт юлымды баһалау тип ҡабул итәм. Милли музейға етәкселек итеүемә – 18 йыл. Республиканың башҡа музейҙарының эшмәкәрлеген дә көйләйбеҙ. Яңы йылдан Башҡортостандың 100 йыллығына әүҙем әҙерлекте башлаясаҡбыҙ, – тине Ғәли Фәйзрахман улы.
“Башҡортостан Республикаһына фиҙакәр хеҙмәте өсөн” билдәһе менән наградланған Фәриҙә Саҙиҡова Рөстәм Хәмитовҡа лимонарийҙы һаҡлап алып ҡалыуҙа күрһәткән ярҙамы өсөн рәхмәт һүҙҙәрен еткерҙе.
“Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн” II дәрәжә орден миҙалы менән Лидия Митрофанова бүләкләнде. Ул Саҡмағош районының “Баҙы” ауыл хужалығы кооперативында 28 йыл һауынсы булып эшләй. Эш көнө таңғы дүрттә башлана. Бригадаһында 60 һыйыр бар. Көнөнә 30 литр һөт һауа уңған ҡатын!
Бүләкләнеүселәр араһында төрлө кешеләр, төрлө һөнәр эйәләре булды. Уларҙы фиҙакәр хеҙмәт берләштерә. Ошондай кешеләр барында, киләсәккә ышаныслы аҙымдар менән атлайбыҙ ҙа инде.


text:
- Подробности
- Просмотров: 589
БАТЫРША, Ғабдулла Ғәлиев, Ғөбәйҙулла Мәзгәлдин [ысын исеме Баһадиршаһ Ғәли улы; яҡынса 1709 й. (башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1717) — 24.7.1762, Шлиссельбург ҡәлғәһе], башҡорт ихтилалы (1755—56) идеологы, уның етәкселәренең береһе. Себер даруғаһы Ҡарыш а. (хәҙ. Балтас р‑ны Үрге Ҡарыш а.) мишәрҙәренән. 1734—44 йй. Ҡазан губернаһы Тайһуйған һәм Ташкисеү аа. мәҙрәсәләрендә уҡый, 1744 й. алып Уҫы даруғаһы Ғәйнә улусы Илша а. мөҙәрис, 1746 й. — Исәт провинцияһы Тинес улусы Мөслим а., 1749 й. — Ҡарышта (ул бында мәҙрәсә аса) мөҙәрис һәм имам. 1755 й. яҙында төбәктең мосолман халҡына өндәмә м‑н мөрәжәғәт итә, унда төбәктең урыҫ булмаған халыҡтарының соц.-иҡт. һәм дини мәнфәғәттәрен яҡлай һәм ҡораллы сығышҡа саҡыра. Б. Рәсәй хөкүмәтенең колониаль сәйәсәтен фашлай, мосолмандарҙың хоҡуҡтарын сикләүгә, көсләп христианлаштырыуға, урындағы үҙидара сикләүгә, һалымдар һәм йөкләмәләрҙең артыуына, урындағы халыҡҡа ирекле һәм пошлинаһыҙ тоҙ сығарыуҙы тыйыуға ҡаршы сыға. Өндәмә нигеҙендә Рәсәй составынан сығырға һәм бойондороҡһоҙ мосолман дәүләтен төҙөргә саҡырыу ята. Сент. алып Б. ғаиләһе һәм шәкерттәре м‑н урманда йәшеренеп йөрөй. 1756 й. 8 авг. Ҡазан даруғаһы Йәлдәк улусы Әжәк а. (хәҙ. Борай р‑ны) старшина Сөләймән Диваев (ҡара: Диваевтар) тарафынан тотола һәм властарға тапшырыла. 1756 й. аҙ. алып Йәшерен эҙләү эштәре канцелярияһында тикшереү аҫтында була. 1758 й. дек. ғүмерлеккә Шлиссельбург ҡәлғәһенә ябыуға хөкөм ителә. Төрмәлә императрица Елизавета Петровнаға хат (ҡара: Батыршаның батшаға яҙған хаты) яҙа. Төрмә һаҡсылары м‑н бәрелештә һәләк була. Балтас р‑ны Иҫке Балтас а. Б. музейы (18 б. мәғрифәтсеһе Батырша — Ғабдулла Ғәлиев музейы) асылған. Иҫке Балтастағы мәсеткә һәм урамға, Үрге Ҡарыштағы урта мәктәпкә (уның бинаһына мемориаль таҡтаташ ҡуйылған) Б. исеме бирелгән.
Әҙәб.: Хөсәйенов Ғ.Б. Батырша: тарихи-биографик кит. Өфө, 2005; Гернет М.Н. История царской тюрьмы. Т.1. М., 1960; Акманов И.Г. Башкирские восстания в XVIII в. Уфа, 1987.
И.Ғ.Аҡманов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 364
ҠЫҘ САТЫРБӘШМӘГЕ (Macrolepiota puellaris), базидиомицеттар класының агарик һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған бәшмәк. Европала һәм Алыҫ Көнсығышта таралған. Эшләпәһенең диам. 4—7 см (ҡайһы берҙә 12‑гә тиклем), сатыр формаһында, сүсле, аҡ төҫтә (өлгөргән бәшмәктеке үҙәгендә һарғылт‑көрән), эре ысҡынмалы өсмөйөш һорғолт тәңкәләре бар. Пластинкалары ирекле, аҡһыл төҫтә. Һабы 7—16 см оҙонлоҡта, ҡалынлығы аҫҡы өлөшөндә 1,2—2,2, өҫкөһөндә 0,6—1,0 см, аҡ төҫтәге ҡуласаһы була. Итсәһе (бер аҙ торма еҫе сығып тора) һәм спора онтағы аҡ. Сапротрофтар. БР‑ҙа Белорет р‑нының ылыҫлы һәм ылыҫлы‑киң япраҡлы урмандарында авг. алып сент. тиклем осрай. Аҙ билдәле, ашарға яраҡлы бәшмәк, аҙыҡ итеп сей көйө ҡулланыла. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Р.Ғ.Миңлебаев, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
ҺаҡалЭлек-электән кейем халыҡтың йәшәү рәүешен, көнитмешен, милли үҙенсәлеген билдәләгән. Йәше лә, дәрәжәһе лә кейем аша сағылған. Быны, мәҫәлән, XIX быуаттың күренекле мәғрифәтсеһе М. Өмөтбаевтың «Үткән заманда башҡорт ҡыҙҙарының оҙатылыуы» исемле...
Баланың эсе ауыртһа…Балаларҙың эсе ауыртып яфаланғанда йыш ҡына табиптар «дисбактериоз» диагнозын ҡуя. «Ул нилектән барлыҡҡа килә, билдәләре ниндәй, нисек дауаларға?» – ата-әсәләрҙең ошо һорауҙарына медицина фәндәре докторы, Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау...
Саялыҡ та, сәм дә тиртә ҡанда!Рәми Ғарипов исемендәге 1-се башҡорт республика гимназия-интернаты Башҡортостан тарихында, мәғарифын үҫтереүҙә лайыҡлы урын биләй. Ошо мәктәпте тамамлағандар белеме менән генә түгел, лидерлыҡ сифаттары, илһөйәр, телһөйәр шәхес булып етешеүҙәре,...
Уңғандың икмәге уңырМине һәр ваҡыт көслө рухлы ҡатын-ҡыҙ һоҡландыра. Улар был донъяла нимә эшләргә тейешлеген аныҡ белә, бөгөн ни булыр, иртәгә нимә көтә, тип ҡурҡмай, алдында торған маҡсаттарға табан ҡыйыу атлауын дауам итә. Фирҙәүес Мостафа ҡыҙы Ишмәтова (Әхмәтова) –...
Мәңге йәш булыу әкиәт түгел«Хәрәкәттә – бәрәкәт» тигән мәҡәлдә ниндәй ҙур мәғәнә ятыуына тап физик күнекмәләр ярҙамында яңынан тулы ҡанлы тормошҡа ҡайта алған кешеләрҙең һөйөнөстәрен уртаҡлашып, шатлыҡ йәштәрен һөртөүен күргәс, тағы бер инанаһың. Заманса тренажерҙарҙа...
Илһөйәр ҙә, телһөйәр ҙә үҙҙәреРеспубликала иң йәш юғары уҡыу йорттарының береһе һаналған БДУ-ның Сибай институты (филиалы) – Урал аръяғы төбәгенең фән һәм мәғрифәт үҙәге генә түгел, үҙе бер айырым мөхит, рухи донъя ул. Ғорурланырлыҡ үткәне, һөйөнөрлөк бөгөнгөһө, өмөтлө киләсәге...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Бөгөнгө әңгәмәсебеҙ – Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек ЯЛАЛОВ. Ҡала мөхитен яҡшыртыуға, халыҡтың йәшәйеш кимәлен күтәреүгә хакимиәт ниндәй өлөш индерә? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуапты бергә эҙләнек.
Бөгөнгө әңгәмәсебеҙ – Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек ЯЛАЛОВ. Ҡала мөхитен яҡшыртыуға, халыҡтың йәшәйеш кимәлен күтәреүгә хакимиәт ниндәй өлөш индерә? Ошо һәм башҡа һорауҙарға яуапты бергә эҙләнек.
Яҡташыбыҙҙы ҙур еңеүе менән беҙ ҙә ҡотларға ашыҡтыҡ. Телефонды спортсының олатаһы алды. Рәйес Низамов сығышы менән үлемһеҙ батырыбыҙ төйәгенән – Салауат районының Әлкә ауылынан.
– Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт! – тине ул, ҡыуанып. – Ейәнебеҙҙең уңышы өсөн шатланып бөтә алмайбыҙ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 219
САБЫРТМАЛЫ ТИФ, э п и д е м и к с а б ы р т м а л ы т и ф, кешенең киҫкен инфекцион ауырыуы. Rickettsia Prowazekii тыуҙыра. Беренсел һәм рецидив (Брилл ауырыуы) С.т. айырыла. Ауырыу барышының осорҙары: башланғыс (4— 5 көн), көсәйеү (4—12 көн), һауыға башлау (2—4 аҙна). С.т. йөрөтөүселәрҙең (кейем һәм баш беттәре) эсәктәренән сыҡҡан бүлендектең кеше тәнен тырнағанда уның лайлалы тиресәһенә эләгеүенән йоға. Тыуҙырыусылар ҡан тамырҙарының эндотелиаль күҙәнәктәрен (некроз, тромбоз үҫешә), нервы (менингоэнцефалит) һәм йөрәк‑ҡан тамырҙары системаларын зарарлай. Инкубация осоро 6—21 көн дауам итә. Төп симптомдары: тән т‑раһының 39—40°С тиклем күтәрелеүе, тән тиреһенә розеолёз‑петехиаль сабыртма таралыуы, көслө баш ауыртыу, психомотор ҡуҙғыу һ.б. Диагностика өсөн клиник- эпидемиологик һәм лаб. (серологик) тикшереү мәғлүмәттәре ҡулланыла. Дауалау медикаментоз (антибактериаль, кардиотроп, седатив һ.б. препараттар). Ихтимал булған өҙлөгөүҙәр: пневмония, тромбоэмболия, миокардит һ.б. Иҫкәртеү: педикулёзға ҡаршы көрәш. Башҡортостанда Граждандар һуғышы, аслыҡ һ.б. соц. бәлә‑ҡазалар ваҡытында С.т. эпидемияһы күҙәтелә. 1919 й. Өфөлә И.А.Чистяков етәкс. Тифҡа ҡаршы көрәш б‑са ғәҙәттән тыш комиссия төҙөлә. 1920 й. Башҡ‑н респ. С.т. м‑н ауырыған 26755 кеше теркәлгән. 30‑сы йй. башына респ. терр‑яһында эпидемияға ҡаршы саралар үткәреү һөҙөмтәһендә халыҡтың ауырыуы ҡырҡа кәмеүе күҙәтелә. 2000 й. алып БР‑ҙа был ауырыу теркәлмәй.
Д.Х.Хунафина
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Комбинаттың техник базаһы яңыртыла
Бындай техника комбинаттың төр- лө маневрҙар яһай алған транспортын яңыртыу һәм күбәйтеү маҡсатында һатып алынды, сөнки һуңғы йылдарҙа автотейәгестәр иҫкереп, хеҙмәтләндереү сифаты күпкә кәмегәйне. Әлеге ваҡытта икенсе йылға комбинаттың яңы канат ҡорамалын сафҡа ебәреү ҙә планлаштырыла. Был иһә етештерелгән продукцияны ташыу күләмен күпкә арттырыр тигән ышаныс бирә.
Ҡайтарылған яңы япон техникаһын эшселәр һынарға ла өлгөргән һәм уның башҡа машиналарҙан күпкә өҫтөн, етештереү ҡеүәтенең юғары булыуын билдәләй. Улар 3 метрлыҡ бейеклеккә 2 тонналыҡ йөк күтәрә ала һәм шул уҡ ваҡытта төрлө маневрҙар яһай. Махсус шиналар автотейәгескә тотороҡло һәм ныҡлы булырға булышлыҡ итә.
Автотейәгес алыу проблемаһы бер нисә йыл элек үк ҡалҡып сыға, сөнки һуңғы партия 2011 йылда ғына алынған була. Машинаға көсөргәнешле режимда эшләргә тура килгәнлектән, файҙаланыу ваҡыты ла күп түгел, 5 йылға ғына етә. Техника бер туҡтауһыҙ эшләһә лә, ул тәүлегенә ни бары 350 тонна ғына продукцияны күсерә ала. Бөгөн яңы автотейәгестәр ярҙамында эште башҡарыу ваҡыты күпкә яҡшырған.


text:
- Подробности
- Просмотров: 290
ҠОРҺАҠ, Ҡорҫаҡ, йылға, Дим й. һул ҡушылдығы. Бәләбәй р‑ны Веровка а. төньяҡҡа табан 4 км алыҫлыҡта башлана. Бәләбәй һәм Әлшәй р‑ндары буйлап төньяҡ‑көнбайыштан көньяҡ‑көнсығышҡа табан аға, Әлшәй р‑ны Ыҫлаҡ а. эргәһендә йүнәлешен төньяҡ‑көнсығышҡа үҙгәртә һәм Дим й. (тамағынан 220 км алыҫлыҡта) ҡоя. Оҙонлоғо 60 км, басс. майҙаны 752 км2. Ҡатнаш, башлыса ҡар һыуы м‑н туйына. Йылға тамағында уртаса йыллыҡ һыу сығымы 3,2 м3/с. Басс. Бөгөлмә—Бәләбәй ҡалҡыулығының көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан. Ландшафы ҡараһыу һоро урман тупрағындағы киң япраҡлы урмандарҙан, һыу айырғыстарында йыуылған ҡара тупраҡтағы һөрөнтө ерҙәрҙән һәм болондарҙан тора. Басс. үрге ағымының — 48%‑ын, түбәнге ағымының 18%‑ын урман биләй. Йылғала Ыҫлаҡ а. эргәһендә һыуһаҡлағыс төҙөлгән. Иң ҙур ҡушылдыҡтары: уң — Ҡайбирҙе, Ыҫлаҡ; һул — Торонтайыш. Исеме ҡарһаҡ (дала төлкөһө) һүҙенән алынған, тип фаразлана.
В.А.Загорский
Тәрж. А.Н.Күсеев


text:
Инвестиция мөхите буйынса совет ултырышында республикалағы алдынғы предприятиеларҙың инвестиция пландарын тикшерҙеләрФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Инвестиция мөхите буйынса совет ултырышында республикалағы алдынғы предприятиеларҙың инвестиция пландарын тикшерҙеләр
Инвестиция мөхите буйынса совет ултырышында республикалағы алдынғы предприятиеларҙың инвестиция пландарын тикшерҙеләрФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2018 йыл, 26 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Кисә Өфөлә Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Инвестиция мөхитен яҡшыртыу һәм экспортты үҫтереү буйынса йәмәғәт советының ултырышы уҙҙы. Уны төбәк етәксеһе Рөстәм Хәмитов үткәрҙе. Ултырышта, атап әйткәндә, республикалағы алдынғы предприятиеларҙың инвестиция пландары ҡаралды.
— Инвестицияға килгәндә, былтыр был юҫыҡта өмөттәр аҡланманы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Инвестиция ағымы байтаҡҡа – 20 проценттан ашыуға төштө. Был хәл шул иҫәптән эре предприятиелар менән һөҙөмтәле берләштерелгән эш төҙөп булмау, инвестиция өлкәһендә ағымдағы мәсьәләләрҙе тиҙ арала хәл итә алмау сәбәпле килеп тыуҙы.
Хөкүмәт бизнесты үҫтереүҙә, иҡтисад үҫешендә ҡыҙыҡһына, шуға күрә компанияларҙың инвестиция проекттарына кәрәкле ярҙам күрһәтергә әҙер, тип айырып әйтте республика Башлығы.
— Беҙгә инвестициялар, предприятиеларығыҙҙа ысын хәл кәрәк, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Даими манёврҙар, киҫкен хәлдәрҙе урап үтеү – был ҡыҙыҡ түгел. Әйҙәгеҙ дөрөҫөн әйтәйек: һеҙгә нимә ҡамасаулай һәм инвестициялар үҫеше булһын өсөн нимә кәрәк. Унан бигерәк ил Президенты ла, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте лә инвестицияларҙы ярайһы уҡ арттырыу бурысын ҡуя.
Төбәк етәксеһе әйтеүенсә, урта сроклы фараз бюджет планлаштырыу нигеҙе булып тора. Йыйылма һандар республиканың федераль үҙәк алдындағы бурыстарында теркәлә, улар нигеҙендә төбәк бюджетына өҫтәмә финанслау бүленә. Контроль күрһәткестәрҙе үтәмәгән осраҡта социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүгә ярҙам күләме ҡыҫҡартыла. Шуға республика Хөкүмәтенә компанияларҙың инвестиция пландары хаҡында белеү мөһим.
— Беҙҙең өсөн, һис шикһеҙ, рейтингтағы урын иң мөһиме түгел. Иң мөһиме – социаль өлкәне нығытыу һәм тормош сифатын арттырыу өсөн ғәмәлдәге етештереү урындарын киңәйтеү, яңыларын эшләтеп ебәреү, эш урындары булдырыу, эш хаҡын, дөйөм иҡтисадты күтәреү, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ һеҙҙең менән бергәләп тығыҙыраҡ эшләү кәрәклеге тураһында һөйләштек инде, әммә хәл әлегә яҡшырманы. Һеҙ барыбер ниндәйҙер кимәлдә ситләшкән сәйәсәт алып бараһығыҙ. Әммә беҙ квартал һайын предприятиеларҙың инвестиция пландарын ғәмәлгә ашырыу мониторингын алып барасаҡбыҙ. Күҙалланған күрһәткестәрҙән ситләшкән осраҡта ни өсөн шулай килеп сыҡҡанын тикшерәсәкбеҙ, һеҙҙең Мәскәүҙә һәм Рәсәй Федерацияһының башҡа ҡалаларында урынлашҡан төп предприятиеларығыҙға сығып, Йәмәғәт советына һеҙҙе һәм, әлбиттә, хужаларығыҙҙы саҡырасаҡбыҙ.
Республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков республикалағы 30 ҙур предприятиеның урта сроклы осорға инвестиция пландары хаҡында һөйләне. Уның һүҙҙәренсә, нәҡ улар төбәк инвестиция портфеленең яҡынса 60 процентын булдыра.
2017 йылда был компаниялар 1,5 процент үҫеш менән 115,2 миллиард һум дәүмәлендә капиталь һалыуҙар күләмен күҙаллаған. Ләкин һөҙөмтәлә предприятиелар тик 98,4 миллиард һум инвестиция тәьмин иткән, ул 2016 йылғы кимәлдән 22,1 процентҡа түбәнерәк.
— Быйыл уларҙың инвестиция пландарында инвестиция күләмен 106,5 миллиард һумғаса арттырыу ҡаралған, – тип асыҡлыҡ индерҙе Сергей Новиков. – Ысын сағылышта үҫеш тиҙлеге 2017 йыл кимәленә ҡарата 104,1 процент тәшкил итәсәк. Дөйөм республика һандарына тура күрһәтеүҙә республика буйынса көтөлгән инвестициялар күләме ағымдағы йылда 282 миллиард һум буласаҡ.
Инвестициялар үҫешенә «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте (хуш еҫле углеводородтар етештереү буйынса комплексты яңыртыу һәм аҡрынайған кокслау ҡоролмаһын төҙөү), «Газпром нефтехим Салауат» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (каталитик крекинг комплексы буйынса проектты дауам итеү, шулай уҡ ҡыҫҡа цикллы адсорбция блоктары төҙөлөшөн эшләтеп ебәреү һәм пар торба үткәргесен монтажлау), «Башҡорт баҡыры» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте («Юбилей» ятҡылығында ер аҫты руднигын төҙөү), «Башҡорт сода компанияһы» акционерҙар компанияһы (бағана ҡорамалдарын алмаштырыу һәм яңыса ҡороу, тоҙ табыу кәсебен үҫтереү, таҙартылған натрий бикарбонатын етештереүҙе яңыса ҡороу), «НЕФАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (автобус шассиҙарын етерештереүҙе үҙләштереү һәм етештереү ҡорамалдарын һатып алыу буйынса проект) тос өлөш индерәсәк, тип билдәләне министр.
Шулай уҡ ултырышта төбәктәге алдынғы предприятиелар вәкилдәре үҙҙәренең инвестиция программалары менән таныштырҙы.
http://www.bashinform.ru/news/1150270-na-zasedanii-soveta-po-investklimatu-obsudili-investitsionnye-plany-vedushchikh-predpriyatiy-respubl/


text:
Яман һәм аҫтыртын сир
28 июля 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Йылдың-йылы тотош донъя бу-йынса йөҙҙәрсә миллион кеше вируслы гепатит сиренә дусар булып, яҡынса 1,5 миллионының ғүмере өҙөлә. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы килтергән мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, барлығы 2 миллиард самаһы, йәғни ер йөҙөндәге һәр өсөнсө кеше вируслы гепатит йоҡторған. Һәр 12-сеһендә В йәки С гепатиты вирусы. Тотош донъя буйынса алғанда үлем сәбәптәренең һәр һигеҙенсе осрағы ошо гепатитҡа бәйле.
Был сирҙең киң таралыуы уның айырым билдәләре булмауға һәм йәшерен үтеүенә ҡайтып ҡала. Ваҡытында дауаланмаған осраҡта хроник гепатит вирусы бауыр циррозына йәки яман шешкә әйләнергә мөмкин. Шул уҡ ваҡытта вирус йоҡтороусыларҙың күбеһе дауаланыу түгел, үҙенең етди сирләүе хаҡында ла белмәйенсә, башҡалар өсөн сир сығанағы булып ҡала.
Бына ошо яман һәм аҫтыртын сирҙе иҫкәртеү маҡсатында Бөтә донъя гепатитҡа ҡаршы көрәш альянсы 28 июлде Бөтә
донъя гепатитҡа ҡаршы көрәш көнө тип иғлан итте. Был көндө һәр тарафта халыҡ араһында аңлатыу эштәре ойошторолоп, вируслы гепатиттың төрҙәре, уны иҫкәртеү саралары хаҡында төшөндөрәләр.
Вируслы гепатитты иҫкәртеү саралары
Вируслы А гепатиты - бауыр структураһына етди һәм ауыр үҙгәрештәр килтереүсе йоғошло сир. Күп осраҡта уны һары ауырыуы тип тә йөрөтәләр. Сир сығанағы - ауырыу кеше, башҡаларға ул сирле кешенең бысраҡ ҡулы һәм уның ҡулы тейгән әйберҙәр, шулай уҡ еләк-емеш, йәшелсәләр, башҡа аҙыҡ-түлек аша йоғорға мөмкин. Организмға эләккән вирус 2 аҙнанан 6-7 айға тиклем үҙе хаҡында бер нимә лә "белгертмәй". Аппетит юғалыу, йыш-йыш күңел болғанып, ҡоҫтороу, ашағандан һуң эстең өҫкө өлөшө, уң ҡабырға аҫты ауыртыу сирҙең төп билдәләре булып тора. Уның киҙеү рәүешендә булыуы ла ихтимал: тән температураһы күтәрелә, хәлһеҙлек, йотҡанда тамаҡ ауыртыуы, ҡысыныу күҙәтелә. Бәүел ҡарайып, оло ярау төҫһөҙләнә, күҙҙәр һәм тире һарғайып тора икән, кисекмәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ваҡытында дауаланғанда А гепатитынан тулыһынса һауығырға була.
А гепатитынан һаҡланыу өсөн беренсе сиратта профилактик прививкаларҙан баш тартмаҫҡа кәрәк. Шулай ук шәхси гигиена ҡағиҙәләрен үтәү мотлаҡ: ашар алдынан һәм бәҙрәфтән һуң ҡулдарҙы һабын менән ентекле йыуырға, йәшелсә, еләк-емештәрҙе ашар алдынан ныҡлап йыуып, ҡайнар һыу менән бешекләргә, йылға-күлдәрҙән алынған һыуҙы ҡайнатып ҡына эсергә. Һаҡланыуға ҡарамаҫтан вирус йоҡторған осраҡта мотлаҡ дауаханала дауаланырға.
В гепатитының эҙемтәһе күпкә етдиерәк, ул бауырҙы эшлектән сығара. В вирусы ла башҡаларға хроник сирлеләр аша йоға. Был вирус сирленең ҡанында булып, дауаланып, һауыҡҡан осраҡта ла уның сир сығанағы булып ҡалыуы ихтимал. Инкубация осоро - 50-180 көн.
Вирус сәләмәт кешенең организмына өс юл менән эләгергә мөмкин: ҡан ебәргән йәки укол ҡаҙағанда, терапия, хирургия, стоматология, акушер-гинекология практикаһы ваҡытында зарарланған ҡан һәм ҡан препараттары (плазма, эритроцитар масса, лимфа һәм башҡалар), шулай уҡ медицина инструменттары аша, лайлалы тиресәлә йәрәхәттәр булып сирле кешенең ҡырынғысын, теш щеткаһын файҙаланғанда, вирус йөрөтөүсе менән енси бәйләнешкә ингәндә. Сирҙең вирус йөрөтөүсе әсәнән яралғыға күсеүе лә ихтимал.
Аппетит кәмеү, күңел болғаныу, ҡоҫоу, үҙәк көйөү, эс-ҡарын тирәһе, уң ҡабырға аҫты ауыртыу, быуындар һыҙлау сирҙең төп клиник билдәләре булып тора. 2-3 аҙнанан вирус йоҡтороусының бәүеле ҡарайып, оло ярауы төҫһөҙләнә, хәлһеҙлек күҙәтелә, баш ауыртыуҙар йышая. Вируслы гепатиттың киҫкен формаһы менән сирләүселәр һәм хроник сирлеләр мотлаҡ йоғошло сирҙәр дауаханаһында дауаланырға тейешле.
Был яман сирҙән һаҡланыу маҡсатында балалар һәм 55 йәшкә тиклемге ололар мотлаҡ өс тапҡыр вакцинация үтергә тейеш.
Сирҙе дауалауға ҡарағанда уны иҫкәртеү күпкә еңелерәк, тигән хәҡиҡәтте иҫтә тотоп, һаҡланыу сараларын күреү, шәхси гигиена ҡағиҙәләрен аныҡ үтәү һәр кемде күңелһеҙлектәрҙән аралар.
В.АБДРАХМАНОВА,
Роспотребнадзорҙың БР буйынса
идаралығының эпидемиологик күҙәтеү бүлеге баш белгес-эксперты.
Был сирҙең киң таралыуы уның айырым билдәләре булмауға һәм йәшерен үтеүенә ҡайтып ҡала. Ваҡытында дауаланмаған осраҡта хроник гепатит вирусы бауыр циррозына йәки яман шешкә әйләнергә мөмкин. Шул уҡ ваҡытта вирус йоҡтороусыларҙың күбеһе дауаланыу түгел, үҙенең етди сирләүе хаҡында ла белмәйенсә, башҡалар өсөн сир сығанағы булып ҡала.
Бына ошо яман һәм аҫтыртын сирҙе иҫкәртеү маҡсатында Бөтә донъя гепатитҡа ҡаршы көрәш альянсы 28 июлде Бөтә
донъя гепатитҡа ҡаршы көрәш көнө тип иғлан итте. Был көндө һәр тарафта халыҡ араһында аңлатыу эштәре ойошторолоп, вируслы гепатиттың төрҙәре, уны иҫкәртеү саралары хаҡында төшөндөрәләр.
Вируслы гепатитты иҫкәртеү саралары
Вируслы А гепатиты - бауыр структураһына етди һәм ауыр үҙгәрештәр килтереүсе йоғошло сир. Күп осраҡта уны һары ауырыуы тип тә йөрөтәләр. Сир сығанағы - ауырыу кеше, башҡаларға ул сирле кешенең бысраҡ ҡулы һәм уның ҡулы тейгән әйберҙәр, шулай уҡ еләк-емеш, йәшелсәләр, башҡа аҙыҡ-түлек аша йоғорға мөмкин. Организмға эләккән вирус 2 аҙнанан 6-7 айға тиклем үҙе хаҡында бер нимә лә "белгертмәй". Аппетит юғалыу, йыш-йыш күңел болғанып, ҡоҫтороу, ашағандан һуң эстең өҫкө өлөшө, уң ҡабырға аҫты ауыртыу сирҙең төп билдәләре булып тора. Уның киҙеү рәүешендә булыуы ла ихтимал: тән температураһы күтәрелә, хәлһеҙлек, йотҡанда тамаҡ ауыртыуы, ҡысыныу күҙәтелә. Бәүел ҡарайып, оло ярау төҫһөҙләнә, күҙҙәр һәм тире һарғайып тора икән, кисекмәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Ваҡытында дауаланғанда А гепатитынан тулыһынса һауығырға була.
А гепатитынан һаҡланыу өсөн беренсе сиратта профилактик прививкаларҙан баш тартмаҫҡа кәрәк. Шулай ук шәхси гигиена ҡағиҙәләрен үтәү мотлаҡ: ашар алдынан һәм бәҙрәфтән һуң ҡулдарҙы һабын менән ентекле йыуырға, йәшелсә, еләк-емештәрҙе ашар алдынан ныҡлап йыуып, ҡайнар һыу менән бешекләргә, йылға-күлдәрҙән алынған һыуҙы ҡайнатып ҡына эсергә. Һаҡланыуға ҡарамаҫтан вирус йоҡторған осраҡта мотлаҡ дауаханала дауаланырға.
В гепатитының эҙемтәһе күпкә етдиерәк, ул бауырҙы эшлектән сығара. В вирусы ла башҡаларға хроник сирлеләр аша йоға. Был вирус сирленең ҡанында булып, дауаланып, һауыҡҡан осраҡта ла уның сир сығанағы булып ҡалыуы ихтимал. Инкубация осоро - 50-180 көн.
Вирус сәләмәт кешенең организмына өс юл менән эләгергә мөмкин: ҡан ебәргән йәки укол ҡаҙағанда, терапия, хирургия, стоматология, акушер-гинекология практикаһы ваҡытында зарарланған ҡан һәм ҡан препараттары (плазма, эритроцитар масса, лимфа һәм башҡалар), шулай уҡ медицина инструменттары аша, лайлалы тиресәлә йәрәхәттәр булып сирле кешенең ҡырынғысын, теш щеткаһын файҙаланғанда, вирус йөрөтөүсе менән енси бәйләнешкә ингәндә. Сирҙең вирус йөрөтөүсе әсәнән яралғыға күсеүе лә ихтимал.
Аппетит кәмеү, күңел болғаныу, ҡоҫоу, үҙәк көйөү, эс-ҡарын тирәһе, уң ҡабырға аҫты ауыртыу, быуындар һыҙлау сирҙең төп клиник билдәләре булып тора. 2-3 аҙнанан вирус йоҡтороусының бәүеле ҡарайып, оло ярауы төҫһөҙләнә, хәлһеҙлек күҙәтелә, баш ауыртыуҙар йышая. Вируслы гепатиттың киҫкен формаһы менән сирләүселәр һәм хроник сирлеләр мотлаҡ йоғошло сирҙәр дауаханаһында дауаланырға тейешле.
Был яман сирҙән һаҡланыу маҡсатында балалар һәм 55 йәшкә тиклемге ололар мотлаҡ өс тапҡыр вакцинация үтергә тейеш.
Сирҙе дауалауға ҡарағанда уны иҫкәртеү күпкә еңелерәк, тигән хәҡиҡәтте иҫтә тотоп, һаҡланыу сараларын күреү, шәхси гигиена ҡағиҙәләрен аныҡ үтәү һәр кемде күңелһеҙлектәрҙән аралар.
В.АБДРАХМАНОВА,
Роспотребнадзорҙың БР буйынса
идаралығының эпидемиологик күҙәтеү бүлеге баш белгес-эксперты.


text: Косметика ҡулланаһығыҙмы? Юҡ, тип әйтә алмайһығыҙ. Көн дауамында ҡулға йә биткә крем, иннек йә лосьон булһа ла һөртөргә тура килә, сөнки бөгөнгө экологик шарттар шуны талап итә. Килешәм, бәғзеләрҙең тиреһе лә, сәсе лә, тотош ҡиәфәте лә бер ниндәй тәрбиә һорамай, үҙенән-үҙе матур, тигеҙ, килешле була. Әммә бындай осраҡта ла ҡатын-ҡыҙ үҙен даими ҡарап, тейешле хәстәрен күреп торорға тейеш, ти белгестәр. Баҡтиһәң, гүзәл затҡа биҙәнеү, ҡиәфәтте күркәмләндереү психологик яҡтан да ыңғай тәьҫир итә икән.


text:
Нәҫер
Бәләкәй генә ҡалҡыулыҡта былтырғы ҡороған япраҡтар аҫтынан ипләп кенә башымды ҡалҡытам. «Ниндәй рәхәт тын алыуы, ниндәй саф һауа!» – тип уйланым мин. Тик күҙемде асманым. Шаян яҙғы елдән, һыуыҡ тейеүҙән ҡурҡтым. Ләкин оҙаҡ ултырырға тура килмәне: ҡояштың йылы нурҙары иркәләп битемдән һыйпаны.
– Ас күҙеңде, батыр бул, ҡурҡма.
– Хәҙер… хәҙер. – Мин яйлап ҡына күҙемде астым, ашыҡмай ғына тирә-яғыма күҙ һалдым. Иң тәүҙә ҡояш балҡыған зәп-зәңгәр күкте, эргәмдә генә ултырған аҡ ҡайынды күрҙем. Көндәрем бик һанаулы ғына шул. Ләкин бик күп нәмә эшләп өлгөрәм: балаларға яҙ килеүен хәбәр итәм. Бар тирә-яҡҡа йәм биреп ултырам.
Гөлдәр ГӨЛБӘЙЕТОВА, II синыф уҡыусыһы.
Баймаҡ районы, Сыңғыҙ мәктәбе.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Тәмле бәлеш
Тәмле бәлеш
Ҡамыр өсөн 100 г маргарин, 200 г он, 100 г шәкәр, 1 ҡалаҡ ҡамыр ҡабартҡыс, 1 йомортҡа, 4 ҡалаҡ ҡаймаҡ, 140 г эремсек кәрәк.
Барыһын да бергә һалып бутап, ҡамыр баҫырға. Уны йәйгәс, 3 алма, виноград, 2 ҡалаҡ шәкәр, 1 ҡалаҡ аҡ май ҡушып әҙерләнгән эслек һалына. Бәлеш өҫтөнә шыйыҡ ҡамыр кеүек эшләнгән ҡаймаҡлы шыйыҡса ҡойола. Ул түбәндәгесә әҙерләнә. 160 мл ҡаймаҡ, 1 ҡалаҡ шәкәр, 2 йомортҡа, 1 пакет ванилинлы шәкәр, 2 ҡалаҡ крахмал (он менән дә алмаштырырға була).
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Өфө ҡалаһы белем биреү учреждениеларында туған телдәрҙе уҡытыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмәләр үтте
Өфө ҡалаһы ҡала округы Хакимиәтенең Мәғариф идаралығы һәм Фәнни-мәғлүмәти-методик үҙәге тарафынан 2017 йылдың 29 авгусынан 7 сентябренә тиклем мәғариф хеҙмәткәрҙәренең ҡала август кәңәшмәһе сиктәрендә предмет секциялары үткәрелде. Был кәңәшмәләрҙә туған телдәрҙе уҡытыусы мәғариф хеҙмәткәрҙәре лә әүҙем ҡатнашты.
Кәңәшмәләрҙә үтеп киткән 2016-2017 уҡыу йылындағы эшмәкәрлеккә йомғаҡ яһалды, ҡаҙаныштар билдәләнде, етешһеҙлектәргә анализ яһалды, алдағы 2017-2018 уҡыу йылында хәл ителәсәк мәсьәләләр ҡаралып, аныҡ маҡсаттар билдәләнде, пландар ҡабул ителде. Предмет секцияларында 400-ҙән ашыу туған тел уҡытыусылары, өҫтәмә белем биреү өлкәһендәге педагогтар, балалар баҡсалары тәрбиәселәре ҡатнашты.
29 августа В.Комаров исемендәге Өфө ҡалаһы балалар ижады һарайында «Күп мәҙәниәтле йәмғиәттә уҡыусыларҙың этномәҙәни ҡиммәттәрен формалаштырыуҙа туған телдәрҙең роле» темаһына туған тел һәм әҙәбиәт уҡытыусыларының предмет секцияһы үтте. Кәңәшмәлә туған телдәр буйынса методистар, мәктәптәрҙең методик берекмәләре етәкселәре, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары ҡатнашты. Өфө ҡалаһы ҡала округы Мәғариф идаралығының әйҙәүсе белгесе Сафиуллина Розалия Расих ҡыҙы мәғариф учреждениеларында туған телдәрҙе һәм башҡорт дәүләт телен уҡытыу мәсьәләләре хаҡында сығыш яһаны. Педагогия фәндәре кандидаты, М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның башҡорт теле һәм уны уҡытыу методикаһы кафедраһы доценты Дәүләтшина Мәрхәбә Сәйәфәр ҡыҙы башҡорт дәүләт теле буйынса яңы уҡыу ҡулланмаларын апробациялау тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Сарала телде һаҡлау, үҫтереүҙә уҡытыусыларҙың роле, тел, милләт мәсьәләләренең әһәмиәте хаҡында фекерҙәр яңғыраны. Кәңәшмәлә сығыш яһаусылар туған тел һәм әҙәбиәтте, башҡорт дәүләт телен уҡытыуҙың сифатын күтәреү кәрәклегенә баҫым яһаны. Туған тел уҡытыусылары өсөн режиссер Булат Йосопов һәм уның командаһы төшөргән “Бабич” фильмы күрһәтелде.
30 августа Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала милли белем биреү ойошмалары етәкселәре “Милли мәғариф: белем биреүҙең бөтә баҫҡыстарында ла этномәҙәни һәм төбәк компонентын тормошҡа ашырыу” темаһына бәхәс ҡороу майҙансығына йыйылды. Кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы китапхананың эше менән яҡынданыраҡ таныштырыу өсөн махсус экскурсия ойошторолдо. Ҡаралған мәсьәләләрҙең диапазоны киң булды: милли белем биреү системаһын камиллаштырыу, уның сифатын үҫтереү, туған телдәрҙе уҡытыуға, балаларға рухи һәм патриотик тәрбиә биреүгә ҡағылышлы һорауҙар. Салауат районы муниципаль районы Хакимиәте мәғариф бүлегенең мәғлүмәти-методик үҙәге методисы Ғабдрахманова Люциә Әкрәм ҡыҙы эш тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Бәхәс ҡороу майҙансығында шулай уҡ 75-се “Аҡбуҙат” башҡорт балалар баҡсаһының, З.Биишева исемендәге 140-сы башҡорт гимназияһының, татар телен тәрәнәйтеп өйрәнеүсе 25-се белем биреү үҙәгенең, А.П.Пенькевич исемендәге Поляк йәкшәмбе мәктәбенең эш системаһы менән таныштылар.
5 сентябрҙә Халыҡтар дуҫлығы йортонда үткәрелгән “Белем биреү мөхитендә Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәренең төрлөлөгөн һаҡлау һәм үҫтереү” темаһына секция кәңәшмәһендә йәкшәмбе мәктәптәре етәкселәре һәм педагогтары ҡатнашты. Сара эшлекле шарттарҙа үтте. Һәр сығыш яһаусы баланы шәхес итеп үҫтеүҙә туған телдең әһәмиәтен билдәләләне. Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар күтәрелгән проблемалы һорау буйынса үҙ фекерҙәре менән уртаҡлашты һәм тәҡдимдәрен әйтте. Башҡортостан Республикаһының Халыҡтар дуҫлығы йорто етәкселәре Өфө ҡалаһы белем биреү учреждениелары менән тығыҙыраҡ хеҙмәттәшлек итеү тураһында һүҙ алып барҙы.
6 сентябрҙә Өфө ҡалаһының 40-сы башҡорт балалар баҡсаһында «Балаларҙы милли традицияларҙа тәрбиәләү – киләсәктең нигеҙе» темаһына балалар баҡсаларының милли башҡорт төркөмдәрендә эшләүсе тәрбиәселәрҙең һәм милли балалар баҡсалары етәкселәренең ҡала кәңәшмәһе уҙғарылды. Сарала үҫеп килгән быуынды тәрбиәләү нескәлектәре һәм уларҙа башҡорт халҡының ғөрөф-ғәҙәттәренә, фольклорына ҡыҙыҡһыныу уятыу, ата-әсәләр һәм балалар баҡсалары менән хеҙмәттәшлекте нығытыу тураһында әңгәмә ҡоролдо. Сарала ҡатнашҡан башҡорт шағирәһе, Башҡортостан Республикаһы һәм Рәсәй Федерацияһының Журналистар союзы ағзаһы Абдуллина Лариса Хашим ҡыҙы һәм йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Бураҡаева Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы үҙ сығыштарында милли рух, милли үҙаң тәрбиәләүҙе кесе йәштән алып барыу кәрәклегенә баҫым яһанылар. Педагогия фәндәре кандидаты, Мәғарифты үҫтереү институты хеҙмәткәре Нафиҡова Зәкиә Ғәлиәхмәт ҡыҙы үҙ сығышында милли төркөмдәрҙә эшләүсе тәрбиәселәрҙең эшендәге мөһим бурыстарын һыҙыҡ өҫтөнә алды: “Тел – ул милләтте милләт итә. Шуға күрә бала күңеленә телгә һөйөүҙе сабый саҡтан һалыу мөһимлеген яҡшы аңларға тейешбеҙ. Ошо тәрбиә эше балалар баҡсаһынан башланып, егеттәр һәм ҡыҙҙар мәктәпте тамамлағансы дауам итә”.
7 сентябрҙә Башҡортостан Республикаһының Милли музейында “Рәсәй халыҡтары мәҙәниәтенең рухи-әхлаҡи нигеҙҙәре” уҡыу предметының теоретик-методологик һәм практик аспекты” темаһына эшлекле кәңәшмәлә Башҡортостан мәҙәниәте һәм тарихы, “Рәсәй халыҡтары мәҙәниәтенең рухи-әхлаҡи нигеҙҙәре” предметы уҡытыусылары ҡатнашты. Кәңәшмәлә М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының социаль-гуманитар факультеты деканы, профессор, педагогия фәндәре докторы Бенин Владислав Львов улы үҙ сығышында “Рәсәй халыҡтары мәҙәниәтенең рухи-әхлаҡи нигеҙҙәре” предметын уҡытыуҙа актуаль мәсьәләләрҙе билдәләп үтте. Башҡортостан Республикаһы Халыҡтар дуҫлығы йорто белгесе Фарганова Венера Әхмәт ҡыҙы республикала этнотуризмды үҫтереү перспективалары менән таныштырҙы. Сығыш яһаусы уҡытыусылар уҡытыуҙа яңы алымдар, уҡыусыларҙың белем сифатын күтәреүҙә алдынғы тәжрибәләре менән уртаҡлашты. Милли музей хеҙмәткәрҙәре уҡытыусылар өсөн экскурсия ойошторҙо.
07.10.2017 Управление образования г. Уфа
25.05.2018 БГАУ
25.05.2018 Администрация городского округа Уфа
25.05.2018 Вся Уфа
25.05.2018 Ветеран Башкортостана
25.05.2018 Государственное собрание - Курултай


text:
“Старт-ап” программаһы үҙен аҡланы
БР Хөкүмәте ултырышында Премьер-министр Раил Сарбаев «Старт ап» программаларын тормошҡа ашырыуға баһа бирҙе.
– Программа йүнәлештәренең береһе – «Старт ап» – буйынса ғына быйыл 1800 эш урыны булдырылды, – тине Раил Сарбаев. – Уларҙың һәр береһенең түләүле хеҙмәтен тәьмин итеп, беҙ тотош ғаләне тәьмин итәбеҙ.
Әгәр бөтә бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам итеү программаһы 1,8 миллиард һумды үҙләштереүгә иҫәпләнһә, бизнесты үҫтереүҙең башланғыс стадияһында эшҡыуарҙарға ярҙамға 116 миллион һум ҡаралған. Апрелдән алып үҙ эшен башлаусы 406 бизнесмен уртаса 286-шар мең аҡса алды.
Бизнесты башлауға маҡсатлы бүленгән аҡса алыусыларҙың дөйөм ағымында етештереү һәм эшкәртеү өлөшө – 33,9 процент, ауыл хужалығы предприятиелары – 31, хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү 28,4 процент тәшкил итте – Программа тарафынан был өс йүнәлеш «старт ап» өсөн эшмәкәрлектең өҫтөнлөклө төрҙәре сифатында һайланды.


text:
Фото:
Арыу-талыу белмәҫ Ирек Зарипов сираттағы паралимпия “алтын”ын яуланы
Фото:
Ванкувер ҡалаћында үткән X Паралимпия уйындарында башҡорт спортсыћы Ирек Зарипов дүртенсе “алтын” миҙал яуланы. Уистлерҙа 10 километрға дистанцияла саңғы уҙыштары буйынса паралимпия ярыштарында “ултырыусы” спортсылар категорияһында ул иң яҡын эҙәрлекләүселәренән бер минуттан ашыуға алдараҡ килде.
“Көмөш” призер итальян Энцо Масиелло Зариповтан бер минут туғыҙ секундҡа ҡалышты. Белорус Дмитрий Лобан, дүрт тапҡыр чемпиондан бер минут 13 секундҡа ҡалышып, «бронза» призер булды.
Был Уйындарҙа Рәсәй йыйылма командаһының туғыҙ юғары наградаһынан башҡортостандар иҫәбендә – алтауһы.


text:
Йәш ғалимдар сит илдә стажировка үтәсәк
Башҡортостандың Йәш ғалимдар союзы 2011 йылда AIESEC халыҡ-ара йәштәр ойошмаһы төбәк бүлексәһенең халыҡ-ара программаларҙа ҡатнашыу тураһында тәҡдимен хупланы.
Стажировкалар түбәндәге йүнәлештәр буйынса үткәрелә: иҡтисад, идара итеү, мәғариф өлкәһендә, шулай уҡ социаль һәм техник программалар буйынса.
Уларҙа һуңғы курс студенттары һәм эш тәжрибәһенә эйә булған һәм инглиз телен белгән белгестәр ҡатнаша ала. Һәр ҡатнашыусыға халыҡ-ара стажировкаға барыу өсөн кәрәкле тәжрибәне һәм уның мотивацияһын билдәләйәсәк һайлап алыу этаптарын үтергә кәрәк буласаҡ. Бынан һуң кандидат уҡыу һәм үҙе стажировка үтәсәк ойошма менән танышыу осорон үтәсәк. Халыҡ-ара тәжрибәгә эйә булыу өсөн донъяның 107 иленең береһенә барырға мөмкин.
Халыҡ-ара стажировкалар программаһы йәш ғалимдарға Рәсәйҙә эшләгәндә уңышлы ҡулланырға мөмкин булған сит ил методикаһын һәм тәжрибәһен өйрәнергә ярҙам итәсәк.
AIESEC – ул йәмғиәтте үҫтереүгә үҙ өлөшөн индереү маҡсатында үҙ потенциалын асырға һәм үҫтерергә мөмкинлек биреүсе иң ҙур халыҡ-ара студенттар ойошмаһы.


text:
Башҡортостан Президенты Белоретта байрам сараларында ҡатнаштыФото: Ольга Колесникова
Башҡортостан Президенты Белоретта байрам сараларында ҡатнашты
Башҡортостан Президенты Белоретта байрам сараларында ҡатнаштыФото: Ольга Колесникова
Белоретта ҡалаға 250 йыл тулыуға, Белорет металлургия комбинатының 250 йыллығына һәм Металлургтар көнөнә арналған байрам саралары үтте. Унда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
Байрам ҡаланың Металлургтар майҙанында башланды. Унда «Белорет – кисә, бөгөн, иртәгә» исемле күргәҙмә ойошторолдо. Үҙҙәренең экспозицияларын төрлө тармаҡ предприятиелары тәҡдим итте. Рөстәм Хәмитов предприятиеларҙың продукцияһы, етештереү күләмдәре менән танышты.
Белорет районы башлығы менән аралашыу барышында Рөстәм Хәмитов Белореттың күп яҡлы эшмәкәрлеген сағылдырған логотип-символ булдырырға тәҡдим итте.
Артабан республика Президенты реконструкциянан һуң асылған «Металлург» кинотеатрында булды. Уны тергеҙеүҙә ҡалала йәшәүсе эшҡыуар Данис Йыһаншин ҙур ярҙам күрһәткән.
Рөстәм Хәмитов башҡарылған эштәрҙең юғары сифатын билдәләне, «Металлург»тың ҡалалағы төп ял итеү үҙәктәренең береһенә әүерелеүенә ышанысын белдерҙе.


text:
Салауатта республика хеҙмәткәрҙәренең ҡышҡы спартакиада финалы үтәсәк
28 февралдән 2 мартҡа тиклем Салауатта Башҡортостан Республикаһы эшселәренең ҡышҡы спартакиада финалы уҙасаҡ. Уға тиклем хеҙмәт коллективтарында күмәк ярыштар, шулай уҡ тармаҡ профсоюз ойошмаларының ҡала һәм республика спартакиадалары уҙғарылған.
Әлеге ваҡытта спорт ярыштарын күпселек тармаҡ профсоюз ойошмалары үткәргән. Уларҙа өс меңдән ашыу күмәк спорт һөйөүсе ҡатнашҡан.
Финалда алданғы этап йомғаҡтары буйынса иң яҡшы һөҙөмтә күрһәткәндәр осрашасаҡ. Дөйөм команда урыны өс төркөм буйынса – ҡала округтары араһында, муниципаль райондың административ үҙәктәре менән ҡалалар араһында, республика тармаҡ профсоюз ойошмалары арыһында билдәләнә.
Эшселәр үҙҙәренең һәләттәрен саңғы ярышында, ирҙәр һәм ҡатын-ҡыҙҙарҙың саңғы эстафетаһында, ҡышҡы мини футболында, ғаилә старттарында һәм дартста күрһәтәсәк. БР Профсоюздар федерацияһында билдәләүҙәренсә, 500-гә тиклем кеше ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Фото:
«Полиэф»тың һаҡ ҡоролмаһы – Башҡортостанда иң яҡшыһы
Фото:
«Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең сәнәғәт һаҡ ҡоролмаһы — А-IV класлы 542-се убежищеһы – 600-ҙән ашыу кеше һыйҙырышлы ҡоролмалар төркөмөндә Волга буйы федераль округында иң яҡшыларҙың береһе тип танылды. Благовещен предприятиеһына икенсе дәрәжә Почет грамотаһы бирелде.
Бынан алдағы этапта – Башҡортостан иҡтисады объекттарында граждандар оборонаһы һаҡ ҡоролмаларының республика смотр-конкурсында – «Полиэф» нығытмаһы иң яҡшыһы тип танылғайны.
Химик хәүефле объекттар территорияһында һаҡ ҡоролмаһы – убежищелар мотлаҡ булырға тейеш. Иң ышаныслы биналарҙың береһе – «Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенеке. Ғәҙәттән тыш хәл тыуа ҡалһа, был убежище 900-гә тиклем кешене һыйҙыра ала, йәғни бер смена хеҙмәткәрҙәренең бөтәһен дә.


text:
Төбәктә байрам көндәрендә пенсия таратыу ваҡыты үҙгәрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда 11 октябрҙә Республика көнөн байрам итеүгә бәйле пенсия таратыу ваҡыты үҙгәрҙе. Өфө һәм Благовещен ҡалаларында, Благовещен, Кушнаренко һәм Өфө райондарында ул 7 октябрҙә — 7 һәм 10, 8 октябрҙә — 8 һәм 11, 9 октябрҙә — 9 һәм 12 октябрь өсөн таратыласаҡ.
Рәсәй Пенсия фонды төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, республиканың башҡа райондары һәм ҡалаларында халыҡ түләүҙәрҙе графикка ярашлы аласаҡ, сөнки 12 октябрь почта элемтәһе ойошмалары өсөн ғәҙәти эш көнө буласаҡ. Кредит ойошмаларына аҡса 13 октябрҙә күсерелә.


text:
"Иң матур ауыл ихатаһы"
14 мая 2014 йыл | Урындағы үҙидара
Район хакимиәте ғаилә хужалыҡтарын үҫтереү, кешеләрҙең мәшғүллеген тәьмин итеү, килемен үҫтереү юлдарын табыу, ауыл тормошон йәнләндереү, урындағы йолаларҙы һаҡлау маҡсатында "Ғафури районының иң яҡшы ауыл ихатаһы” конкурсы иғлан итә.
Ул йылдарҙың даны һүнмәҫ...
14 мая 2014 йыл | Йәмғиәт
Бөйөк Еңеүҙең 69 йыллығы районда киң билдәләп үтелде. Һәр бер ауыл биләмәһендә Еңеү көнөнә бағышлап тантаналы саралар үткәрелде, һуғыш ветерандары һәм уларҙың тол ҡатындары, тыл ветерандарына хөрмәт күрһәтелде. 9 Май көндө Красноусолда ра-йон хакимиәте ҡаршыһындағы майҙанда Еңеү көнөнә бағышланған тантаналы митинг булып үтте.
“Өмөтлө ҡәләм” дуҫтарын йыя
14 мая 2014 йыл | Яңылыҡтар
Мәктәп уҡыусылары араһында барған "Өмөтлө ҡәләм” ижади бәйгеһенең йомғаҡлау кисәһе кисектерелеп торғайны.
Сәйетбаба уҡыусылары елдән етеҙ
14 мая 2014 йыл | ---
4 майҙа Өфө районының Авдон ҡасабаһында БР мәктәп уҡыусыларының 16-сы спартакиадаһы сиктәрендә еңел атлетика буйынса ярыш үтте.
Унда Сәйетбаба мәктәбе командаһы ҡатнашты һәм 3-сө урын яуланы. Физкультура уҡытыусыһы Илнур Шәйәхмәтов (ул оҙаҡ йылдар физкультуранан уҡытҡан атаһы Ринат Мотиғулла улының эшен дауам итә) етәкселегендәге команда яҡшы һөҙөмтә күрһәтте.
Яуҙа ла, тыныс тормошта ла һынатманы
08 мая 2014 йыл | Хаттар
Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, БАССР-ҙың атҡаҙанған сауҙа хеҙмәткәре Кәшфулла Хәбибулла улы Ғөзәйеров хаҡында иҫтәлектәр
1 Майҙа уға 90 йәш тулған булыр ине. Әммә ул бынан 8 йыл элек вафат булды. Ваҡыт барыһын да дауалай, тиһәләр ҙә, йылдар уҙа барған һайын, уны юғалтыу һағышы көсәйә генә бара. Һуғыш иҫтәлектәре булған һарғайып бөткән ҡағыҙҙарҙы – Рәхмәт хаттары, Маҡтау грамоталары, награда ҡағыҙҙарын һаҡ ҡына ҡулыма алам. Ә былары тыныс тормошта бирелгән Маҡтау грамоталары...


text:
- Подробности
- Просмотров: 481
ГАЛЕНИТ (лат. galena — ҡурғаш мәғдәне), ҡурғаш ялтырауығы, сульфидтар класы минералы, PbS. Көмөш, баҡыр, цинк, висмут, тимер, мышаяҡ, һөрмә, молибден, һирәгерәк марганец, уран һ.б. ҡушылмаларҙан тора. Кристалдары куб, куб-октаэдр, октаэдр, һирәгерәк өс октаэдр, һөлдә рәүешендә. Агрегаттары бөртөклө, друзалар. Төҫө ҡурғаштай һоро, һорғолт ҡара һыҙыҡлы, металл ялтырауыҡлы. Ҡатылығы 2—3, тығыҙлығы 7400—7600 кг/м3, йәбешкәклеге камил. Полиметалл мәғдәндәрҙә, пегматиттарҙа, скарналарҙа, вулканик бүленделәрҙә, ултырма тоҡомдарҙа була. Г. ҡурғаш алыу өсөн сеймал булып тора. БР‑ҙа күп булмаған миҡдарҙа баҡыр колчеданы ятҡылығы мәғдәндәрендә, баритлы, кварцлы юлаҡтарҙа, карбонат тоҡомдарында һәм 7—8%‑ҡа тиклем алтын-полиметалл мәғдәндәре ятҡылыҡтарында (Муртыҡты) осрай.
Г.Н.Пшеничный
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
- Подробности
- Просмотров: 391
ЛЮТИК ҺЫМАҠТАР (Ranunculaceae), ике өлөшлөләр ғаиләһе. Яҡынса 70 заты, 2000‑дән ашыу төрө билдәле, бөтә Ер шарында, башлыса тропик булмаған бүлкәттәрҙә таралған. Күп йәки бер йыллыҡ үлән, һирәк осраҡта лиана йәки ваҡ ҡыуаҡлыҡ.
Башҡортостанда 18 заттан яҡынса 50 төр үҫә. Тарбаҡлы тамырһабаҡлы йәки бүлбеле үренделе бер йәки күп йыллыҡ үлән, себер үрмәғыуағы — ҡыуаҡ һымаҡ лиана. Һабағы төҙ, һирәгерәк ятып үҫеүсән йәки йәйелеүсән, тармаҡлы, ҡайһы берҙә аҙ тармаҡлы (алтынбаш, ҡамсат сәскә) йәки ябай (елбегәй затына ҡараған төрҙәр, пермь анемонаструмы һ.б.). Япрағы ябай (теленгән йәки бөтөн), һаплы, һирәгерәк ултырма, сиратлы йәки ҡапма‑ҡаршы, ҡайһы бер төрҙәрҙә һабаҡтағы таҡыя япраҡтар япма барлыҡҡа килтерә.
Сәскәһе аҡ, һары, күк төҫтә, ғәҙәттә ике енесле, һирәгерәк бер енесле, дөрөҫ йәки дөрөҫ төҙөлөшлө түгел. Сәскә эргәлеге ябай, каса формаһында (аҡ умырзая, һаҙ томбойоғо һ.б.) йәки ике ҡатлы. Каса япраҡсалары 5, һирәгерәк 2—4, сәскә атҡандан һуң ҡойола. Тажы һеркәстән барлыҡҡа килгән. Һеркәстәре һәм емешлектәре ғәҙәттә күп һанлы, емшәне өҫкө. Сәскәлеге суҡ йәки һепертке рәүешле, ҡайһы берҙә сәскәләре яңғыҙар (алтынбаш, елбәгәй). Бөжәктәр, һирәгерәк ел ярҙамында һеркәләнә. Емештәре — күп сәтләүекле, күп һәм бер япраҡлыҡтар, һирәгерәк ҡумта йәки еләк рәүешлеләр (бәғәнәш); ел, һыу, хайуандар тарафынан таратыла. Башлыса болон, болон‑һаҙлыҡ һәм урман үҫемлектәре; һары умырзая, шына һымаҡ ҡамсат сәскә һ.б. — ҡоро битләүҙәрҙә һәм далала, йәйге һары умырзая, бәләкәй сысҡанҡойроҡ, ялан консолидаһы сәсеүлектәрҙә үҫә.
Декоратив үҫемлектәр (елбегәй, һыуйыйыр үлән һ.б.), баллы үҫемлектәр (һаҙ томбойоғо, һары умырзая һ.б.), дарыу үҫемлектәре (айыутабан, ҡамсат сәскә, һары умырзая төрҙәре һ.б.). Апеннин умырзаяһын, һаҙ томбойоғон, төклө йылғайебәкте маралдар, мышылар ашай. Составында алкалоидтар, сапониндар, флавоноидтар булған елбегәй, лютик, күк умырзая төрҙәре һ.б. халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Күп төрҙәре ағыулы үҫемлектәр. Һарғылт умырзая, реликт Альп биҙгәксәне, эндемиктар — Урал ҡамсат сәскәһе, Урал елбегәйе БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына; һуңғы төр ш. уҡ РФ‑тың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡорт сәхнәһе алиһәһе
…Гөлли Мөбәрәкова – XX быуат аҙағы – XXI быуат башындағы башҡорт театрының төп көстәренең береһе. Ҡабатланмаҫ ижадлы актриса, режиссер һәм данлыҡлы педагог, ярты ғасырҙан артыҡ сәнғәткә фиҙакәр хеҙмәт иткән Гөлли Арыҫлан ҡыҙы мәртәбәле байрамын тос емештәр менән ҡаршыланы.
Актриса һәр эшен оло һөйөү менән иҫкә ала, ҙур йә бәләкәй ролдәр булмай, ти. Халыҡ хәтерендә ул тыуҙырған Шәфәҡ һәм Тәңкәбикә («Ай тотолған төндә», М. Кәрим), Хафаса («Әсәләр көтәләр улдарын», Ә. Мирзаһитов), Зөмрәт («Нәркәс», И. Йомағолов), Ғәлиә («Тапшырылмаған хаттар», Ғ. Ҡотой), Гөлнәзирә («Салауат», М. Кәрим), Агазия («Ташлама утты, Прометей!», М. Кәрим), Мәҙинә («Йәйәүле Мәхмүт», М. Кәрим), Алиман («Әсә, Ер-Әсә», С. Айытматов) һәм башҡа бик күп образдар мәңгелеккә уйылып ҡалды.
1978 йылда Мостай Кәрим пьесаһы буйынса режиссер Б. Халзанов төшөргән «Ай тотолған төндә» фильмында Гөлли Арыҫлан ҡыҙы уңыш ҡаҙана. Режиссер булараҡ та театр сәхнәһендә үҙен һынап ҡарай. Оҙаҡ йылдар Өфө дәүләт сәнғәт институтында уҡытып, тотош бер тулҡын булып сәхнәгә сыҡҡан артистарҙы әҙерләүгә өлгәшә. Әле лә М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында уйнауын дауам итә. Быйыл йәй йәш режиссер Ф. Утарбаеваның «Ҡырағай» фильмында Әсә ролендә киноға төштө...
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 12-се һанында уҡығыҙ.
Теги: Гөлли Мөбәрәкова


text:
Йәш батырҙар шулай үҫә Красноусолдағы 2-се мәктәптә милли көрәш бәйгеһе үтте
22 октября 2014 йыл | Спорт
Районыбыҙ – көрәшселәр төйәге. Милли көрәш - милли төҫөбөҙ, рухыбыҙ. Хатта оло яуҙарҙа ла тәүҙә билдәле көрәшселәр майҙанға сығып алышыр булған, үҙ яғы көрәшсеһенең еңеүе яугирҙар өсөн психологик яҡтан ныҡлыҡ, еңеүгә ышаныс биргән.
“Мобиль” уғрылар, йәки ҡулаҡсаһыҙ иҫәпләшеүҙең кире яҡтары
22 октября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Әле яңы ғына эш хаҡы, төрлө социаль түләүҙәр күсерелә торған банк карталарһыҙ нисек йәшәгәнебеҙҙе хәҙер күҙ алдына ла килтереүе ауыр. Был карталарҙың уңайлылығы бәхәсһеҙ, сөнки күп һанлы коммуналь хеҙмәттәр, тауарҙар һәм бик күп башҡа әйберҙәр өсөн түләүҙәрҙе ҡулаҡсаһыҙ башҡарырға мөмкин, картала аҡсам бар әле тигән уй ҙа үҙеңде ышаныслы тойорға ярҙам итә.
Ҡорал тапшыр ҙа, аҡса ал
22 октября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Башҡортостан Республикаһы Эске эштәр министрлығы утлы атыу ҡоралдары ҡулланып үҙ-үҙенә ҡул һалыу, бәхетһеҙлек осраҡтары һәм башҡа шуның кеүек ваҡиғаларҙың йышайыуына борсолоу белдерә.
Юлдарҙа һаҡ булығыҙ!
22 октября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Республикала ла, районда ла, төрлө профилактик саралар уҙғарылып тороуға ҡарамаҫтан, юл-транспорт ваҡиғалары һаны кәмемәй. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, аварияларҙың кеше ғүмерен өҙөүгә килтергән осраҡтары ла йыш булып тора.
Намыҫ, ғәҙеллек һағында
22 октября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Күптәребеҙ мировой судьялар эшенең асылы хаҡында белеп етмәй. Шуға ла был хеҙмәт менән гәзит уҡыусыларҙы таныштырып китмәксе булдыҡ. Һәм районыбыҙҙа 2-се һанлы суд участкаһы мировой судьяһы вазифаһына тәғәйенләнеп, эш башлаған Ришат Рәмил улы ӘХМӘРОВҡа бер нисә һорау менән мөрәжәғәт иттек.


text:
“Иғтибар: балалар!” профилактик сараһы бара
24 декабря 2014 йыл | Хоҡуҡ
Балаларҙың ҡышҡы каникулы осоронда 2014 йылдың 22 декабренән 2015 йылдың 16 ғинуарына тиклем Ғафури районы биләмәһендә "Иғтибар: балалар!” профилактик сараһы уҙғарыла. Уның маҡсаты булып балалар ҡатнашлығында юл-транспорт ваҡиғаларын булдырмау, уҡыусыларҙың Юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоуын иҫкәртеү тора.
Был профилактик сараны уҙғарыу йәһәтенән район Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы район мәғариф бүлеге менән берлектә план әҙерләне. Уны тормошҡа ашырыу барышында мәғариф учреждениеларында ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре менән осрашыуҙар уҙғарыласаҡ, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген пропагандалауға йүнәлтелгән төрлө конкурс, викториналар ойоштороласаҡ.
Барлыҡ юл хәрәкәтендә ҡатнашыусыларға хәүефһеҙ юлдар һәм бәхетле Яңы йыл теләйбеҙ!
Марат БАСИРОВ,
ЮХХДИ-ның юл хәрәкәте хәүефһеҙлеген
пропагандалау буйынса инспекторы,
полиция лейтенанты.


text:
«Газпром нефтехим Салауат» менән «Каустик» йәмғиәттәре хеҙмәттәшлегенә Башҡортостан Хөкүмәте патронатлыҡ итә
Бығаса хәбәр ителеүенсә, 20 апрелдә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Йортонда «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән «Каустик» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында этилен ташыу буйынса оҙайлы килешеүҙең төп шарттары тураһында Протоколға ҡул ҡуйылды.
Яҡтар яҡан арала биш йылға этилен поставкалау буйынса оҙайлы килешеү төҙөү һәм уны артабан оҙайтыу мөмкинлеге тураһында һөйләшеп килеште. Этилен һатыу күләме йылына кәмендә 95 мең тонна тәшкил итәсәк, шул уҡ мәлдә «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте был күләмде 100 мең тоннаға еткерергә тырышасаҡ, тип хәбәр итә БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.
Был хәлдәргә БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – иҡтисади үҫеш министры Владимир Балабанов аңлатма бирә.
— Әлеге ваҡытта «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән «Каустик» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында биш йыллыҡ контрактҡа ҡул ҡуйыу буйынса эштәр алып барыла. Башҡортостан Хөкүмәтендә был документҡа ҡул ҡуйыу өсөн һәр яҡлап ярҙам буласаҡ. Ошоға бәйле киң мәғлүмәт сараларындағы ҡайһы бер мәҡәләләр һәм «кодланған хаттар» аптырашта ҡалдыра. Бындай раҫланмаған факттар нигеҙендәге мәҡәләләр оҙайлы договорҙы өҙөүгә йүнәлтелгән. Был тема буйынса артыҡ ажиотаж тыуҙырыуҙы зыянлы тип иҫәпләйем. «Газпром нефтехим Салауат» һәм «Каустик» йәмғиәттәре хужалыҡ бәхәсен хәл итеү яҡлы. Улар быны рәсми рәүештә раҫланы, — тип белдерҙе вице-премьер.


text:
Өфөлә Рәсих Әхмәтвәлиевтың күргәҙмәһе асылды
«Мираҫ» галереяһында рәссам Рәсих Әхмәтвәлиевтың күргәҙмәһе асылды. Экспозицияның икенсе өлөшө Нестеров исемендәге музейҙа 10 ноябрҙә асыласаҡ.
«Мираҫ»та рәссам яңы эштәрен тәҡдим итә, ә Нестеров исемендәге музейҙа бик һирәк тәҡдим ителә торған эштәре урын аласаҡ.
Күргәҙмәлә рәссамдың билдәле «Һыбайлылар» эше лә бар.
— «Һыбайлы» темаһы ижадымда төп тема һанала, әммә был бер ҙә улай түгел, — тине рәссам. — Был темаға мин әленән-әле әйләнеп ҡайтам. Һыбайлы образы – барлыҡ халыҡтар һәм мәҙәниәттәр өсөн бер булған кешенең генетик хәтере. Был ижадымдағы ир-аттар темаһы. Уны һәр кем үҙенсә аңлай. Ә ҡатын-ҡыҙҙар темаһы «Рәссам һәм Муза» шәлкемендә тәҡдим ителә.
Күргәҙмә 11 декабргә тиклем эшләйәсәк.


text:
Башҡортостан Хеҙмәт министрлығы республикала уртаса эш хаҡын атаны Фото: автор
Башҡортостан Хеҙмәт министрлығы республикала уртаса эш хаҡын атаны
Башҡортостан Хеҙмәт министрлығы республикала уртаса эш хаҡын атаны Фото: автор
ӨФӨ, 2017 йыл, 14 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан Хеҙмәт министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, төбәктә уртаса эш хаҡы ағымдағы йылдың май айында 31 982,7 һум тәшкил итте. Эшкә яраҡлы халыҡ өсөн йәшәү минимумы 9 142 һумға тиң.
Һайланма тикшереүҙәрҙең мәғлүмәттәренә ярашлы, 2017 йылдың икенсе кварталында республикала иҡтисади әүҙем халыҡ иҫәбе 1, 950 миллиондан ашыу иҫәпләнә.
Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының стандарттарына ярашлы, эшһеҙҙәр һаны 107,7 мең кеше тәшкил итә. Дөйөм эшһеҙлек кимәле 5,5 процентҡа тиң.
Республикала август башына рәсми рәүештә 21,5 мең эшһеҙ һәм 46 меңдән ашыу вакантлы урын иҫәпләнә. Теркәлгән эшһеҙлек кимәле 1,07 процентҡа тиң.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 08.02.2018
Капитал
Әҙәбиәт / Юмор // 8-02-2018, 06:30
Аҫылгәрәй менән ҡатыны Алмабикә донъя көтөү өсөн аҡса етмәүенә бик оҙаҡ зарланып ултырҙы. Аҡса табыу юлдарын да эҙләп ҡарайҙар, тик килеп сыҡмай. Шунда улдары Әбделхаҡ инде лә: «Телевизор ҡарағанығыҙ йәки радио тыңлағанығыҙ бармы? Унда бит аҡса табырға, матурлап капитал яһарға аңлайышлы өйрәтәләр. Барығыҙ, бында юҡты бушҡа ауҙарып ултырғанса, капитал яһағыҙ», – тип ата-әсәһен йоҡо бүлмәһенә ҡыуып сығарҙы. Ата-әсәһенең һаман да һөйләшеүҙәрен ишеткәс: «Ҡасан шул ләстит һатыуҙы туҡтатаһығыҙ, эшкә тотоноғоҙ, тиҙерәк капитал яһағыҙ», – тип асыуланып ҡуйҙы. Күршеләре улына капитал яһауҙары, оҙаҡламай аҡсаны ҡайҙа ҡуйырға белмәүҙәре тураһында әйткән. Хатта исем дә уйлап ҡуйғандар: малай булһа – Капулла, ҡыҙ тыуһа, Конкония тип атарға булғандар. Атаһы: «Мин К. Маркстың «Капитал»ын бер нисә ҡат уҡып сыҡтым, унда хәҙерге капитал, йәғни баланың капиталға әйләнеүе хаҡында бер ни ҙә яҙылмаған. Ярай, әсәһе, улыбыҙ талап иткәс, эшләмәй булмаҫ, яҡыныраҡ ят, мин дә капиталға үҙ өлөшөмдө индерәйем», – тип, бәхетле минут-йылдарҙы көтә башланылар....
Сәсте нығытыу өсөн
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 8-02-2018, 06:00
Дарыухананан "Эссенциале" (ампулалағы) дарыуын һатып алырға кәрәк буласаҡ.
Уның составында витаминдар һәм фосфолипидтар бар. Фосфолипид күҙәнәк мембраналарын нығыта, ә был сәстең тамырҙары өсөн бик тә яҡшы. 0,5 ампулаға бер йомортҡа һарыһы һәм 1 – 2 ҡалаҡ ҡаймаҡ ҡушып, бергә яҡшы итеп бутарға. Сәсте йыуғандан һуң, таҫтамал менән һыуын бер аҙ ҡоротҡас, ошо ҡатнашманы тамырҙарына һөртөргә һәм массаж яһарға. Һуңынан өҫтөнә целлофан һәм таҫтамал ҡаплап, бер сәғәт тоторға (ҡыҫҡа сәс өсөн 1/3 ампула ла етә). Һуңынан йылы һыу менән сайып төшөрөп, киптерергә генә ҡала. Аҙнаһына бер тапҡыр ҡабатлап торғанда, һөҙөмтә оҙаҡ көттөрмәҫ....


text:
- Подробности
- Просмотров: 428
БЕЛЬФЛЁР БАШКИРСКИЙ, алмағас сорты. 1991 й. Р.И.Болотина, Г.Ә.Мансуров, Х.Н.Фазлиәхмәтов, М.Т.Гак (БНИИЗиС) тарафынан Башкирский красавец һәм Бельфлёр‑китайка сорттарын һеркәләндереү юлы м‑н сығарыла. Уртаса ҡуйылыҡта булған киң йомро сатырлы, уртаса бейеклектәге ағас. Ботағы йыуан, олонға ҡарата тура мөйөш яһап сыға. Ҡайыры шыма, йәшкелт. Үрендеһе төҙ, һорғолт көрән, төклө. Япрағы эре, киң овал формаһында, йәшел йәки асыҡ йәшел, ныҡ төклө. Япраҡ пластинкаһы аҫҡа табан бөгөлгән, сырыш. Емеше уртаса ҙурлыҡта, ауырлығы 80—90 г, овал‑йомро формала, бер аҙ ҡырлы. Йәшкелт һары төҫтә, алланып тора, алһыу һыҙыҡтары һәм төрткөләре бар. Итсәһе аҡ, йомшаҡ, ваҡ ярмалы, хуш еҫле, тәме һәйбәт. Сент. уртаһында өлгөрә, ҡулланыу ваҡыты — окт. башлап февр. аҙағына тиклем. Ҡоро матдә миҡдары 13,5%, шәкәр — 12,7%, С витамины — 11,3 мг%. Ҡышҡа сыҙамлылығы юғары, ҡутыр м‑н аҙ зарарлана. Уртаса уңдырышлылығы 105 ц/га (Кушнаренко тәжрибә‑производство хужалығы, 1996—2000). БАССР б‑са ҡулланылышҡа 1995 й. индерелгән, бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә.
Г.Ә.Мансуров, Х.Н.Фазлиәхмәтов
Тәрж. М.Н.Моратшина


text:
Һарымһаҡты даими ҡулланһағыҙ27-09-2013, 03:16 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Тәҡдим итеүҙәре юҡҡа түгел, мәҫәлән, милли аш-һыуҙа һарымһаҡ киң ҡулланылған илдәрҙә йөрәккә бәйле сирҙәрҙең аҙлығы иҫбатланған икән.
Һарымһаҡ боҙолмай һаҡланһын өсөн ҡайһы бер шарттарҙы үтәү мотлаҡ. Мәҫәлән, уны һалҡын урында (бер-өс градус йылылыҡта) һаҡларға кәңәш ителә.
*Һаҡларға ҡуйылған урын ҡоро булырға тейеш.
*Һаҡлау өсөн иң яҡшыһы — быяла банка, ағас йәшник һәм туҡыма тоҡсай.
*Шулай уҡ һуған һымаҡ бәләкәй бәйләмдәрҙә лә һәйбәт тора.
Тәмле лә була
Беренсе ысул. Һарымһаҡты ҡабығынан таҙарталар, тештәрен алалар ҙа банкаға һалалар. Шунан банканы үҫемлек майы менән тултырып, ҡапҡасын ябып, һыуытҡысҡа ҡуялар. Ошондай юл менән һаҡланған һарымһаҡ тәмле була, ә майын салатҡа һалыу өсөн файҙаланырға мөмкин.
Икенсе ысул. Эре тоҙ һибеп, һарымһаҡты банкаға тултырырға ла тоҙ һибелгән беше туҡыманы ҡаплап, еп йәки резина менән бәйләп ҡуйырға кәрәк.
Өсөнсө ысул. Быныһы иң ябайы һанала. Һарымһаҡҡа һуған ҡабығы йәки ҡоро ағас онтағы һибеп, туҡыма тоҡсайға һалып ҡуйырға.
Еҫен нисек бөтөрөргә?
Ҡулға һеңгән һарымһаҡ еҫенән ҡотолоуҙың һыналған бер нисә ысулы бар.
*Ҡулды яҡшы итеп һабынлап йыуаһың (бигерәк тә тырнаҡ тирәһен), һуңынан лимон менән ышҡыйһың.
*Һарымһаҡ ҡулланғандан һуң ҡулға үҫемлек майы һөртһәң, еҫе килмәҫ.
БӨЖӘКТӘРҘЕ ҠУРҠЫТА
Һарымһаҡтың баҡса ҡоротҡостарына ҡаршы көрәштә лә файҙаһы ҙур. Ул талпанды, теләне, ҡырмыҫҡаны һәм башҡа ҡарышлауыҡтарҙы ҡурҡыта.
Баҡсала һарымһаҡты мөмкин тиклем һөҙөмтәле файҙаланыу өсөн уны ҡоротҡостарҙан һаҡларға теләгән үҫемлектәргә йәнәш ултыртырға кәрәк. Мәҫәлән, емеш биреүсе ағастар араһына сәсегеҙ ҙә япраҡтарын даими ҡырҡып тороғоҙ. Киҫелгән урындан ҡырҡыу еҫле һут бүленеп сыға һәм тап шул ҡоротҡостарҙы ҡурҡыта ла инде. Шулай уҡ һарымһаҡ тештәрен ҡырмыҫҡалар һуҡмағына һалып сығырға ла мөмкин.
Он боҙолмаһын тиһәгеҙ...
Онда йәки ярмала ҡорт йә ҡуңыҙ үрсемәһен өсөн он һалынған тоҡсайға йәки тоҡҡа таҙартылған ике-өс һарымһаҡ теше төшөрөргә кәрәк. Шулай уҡ уларҙы келәттәргә һәм ларҙарға теҙеп сығыу ҙа файҙаға ғына.
Һарымһаҡ итте лә боҙолоуҙан һаҡларға ярҙам итә. Бының өсөн иткә ҡоро горчица һибәләр ҙә лавр япрағы, таҙартылған һарымһаҡ тештәре һалалар.


text:
Баш ҡалала республика брендын үҫтереү стратегияһы тикшереләсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфөлә Башҡортостан брендын үҫтереү стратегияһын тикшерәсәктәр. 23 июндә баш ҡалала республика брендын әҙерләүгә һәм төрөүгә арналған «Башбренд — 2015» семинары уҙғарыла. Ошо хаҡта төбәктең Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы хәбәр итә.
Сараға маркетинг һәм киң коммуникациялар буйынса белгес Михаил Дымшиц килә. Ул үҙенең оҫталыҡ дәрестәрендә көслө бренд булдырыу серҙәре менән уртаҡлашасаҡ, шулай уҡ ҡасан һәм ни өсөн кешеләр бренд өсөн өҫтәмә хаҡ түләргә әҙер икәнлеге хаҡында һөйләйәсәк. Эксперт республиканың популяр брендтарын баһалаясаҡ һәм уларҙы яҡшыртыу буйынса кәңәштәр бирәсәк.
Семинар Hampton by Hilton ҡунаҡханаһының конференциялар залында уҙа. Унда ҡатнашыу өсөн сараның сайтында теркәлергә кәрәк.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
МЕТАЛДАРҘЫ ЮҒАРЫ ЭНЕРГИЯ МЕНӘН ЭШКӘРТЕҮ, металдарҙың файҙаланыу үҙенсәлектәрен яҡшыртыу өсөн уларға концентрациялы энергия ағымдары м‑н тәьҫир итеү. Вакуум ҡулайламаларын, лазер техникаһын һ.б. махсус ҡорамалдарҙы файҙаланып башҡарыла. М.ю.э.м.э. төп ысулдары: металдарға лазер нурланышы, электр тогының ҡеүәтле импульстары, плазма ағымдары, электр дуғаһы, электрон һәм ион шәлкемдәре м‑н тәьҫир итеү. Фәнни тикшеренеүҙәрҙә, машиналар эшләүҙә һәм сәнәғәттең башҡа тармаҡтарында ҡулланыла. Башҡортостанда 20 б. 70‑се йй. башынан “Гидравлика” ФДУП‑ында, Өфө эластомер материалдар, изделиелар һәм конструкциялар заводында, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә үтә ныҡ ҡоростарҙы һәм иретмәләрҙе “Искра” инновациялы ғилми‑технология үҙәгендә эшләнгән (Өфө; Р.Х.Ганцев, С.Н.Копцев, К.В.Такуцов һ.б.) электроэрозион һәм ҡатнаш электроэрозион‑химик юл м‑н эшкәртеү технологияларын файҙаланалар. 90‑сы йй. башында Ағиҙел йылға пароходсылығында (ҡара: Башҡортостан йылға пароходсылығы) — Нефть техник университетында уйлап табылған (В.К.Загорский етәкс.) дуғалы разряд м‑н йоғонто яһап ҡорос изделиеларҙың метастабиль булған аморф өҫкө йөҙөн барлыҡҡа килтереү технологияһы, ӨМЭПБ‑ла, “Мотор” ҒПБ‑нда, “Гидравлика” ФДУП‑ында һ.б. Авиация техник университетында эшләнгән (В.В.Будилов, В.С.Мухин, А.М.Смыслов) һәм авиация двигателдәре деталдәрен етештереүҙә ҡулланылған вакуумлы ионлы‑плазмалы имплантация технологияһы индерелгән. 90‑сы йй. аҙ. Металдарҙың үтә һығылмалылығы проблемалары институтында металл иретмәләренең һығылмалылығын һ.б. механик үҙенсәлектәрен яҡшыртыу маҡсатында уларҙың яңы структураһәм фазалы хәлдәрен барлыҡҡа килтергәндә электр‑импульслы эшкәртеүҙе файҙаланыу б‑са йүнәлеш үҫтерелә.
З.Ғ.Камалов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Мәктәбебеҙҙә бар яҡлап тырыш, һәләтле балалар бик күп. Шундайҙарҙың береһе – уҡыуҙа ла һынатмаған, мәктәп тормошонда ла бик әүҙем ҡатнашҡан бер ҡыҙ – Нурзидә Күскилдина хаҡында һүҙем. Ул уҡыуҙа беренселекте бирмәй. Бар фәндәрҙән дә тик яҡшы билдәләргә генә өлгәшә. Белем усағында үткән барлыҡ сараларҙа ла әүҙем ҡатнашып, үҙенең синыфын һәр саҡ алдынғылар рәтенә сығара.
Әсәһенең уң ҡулы, алыштырғыһыҙ ярҙамсыһы ла. Унан һәм Гөлиә апаһынан төрлө-төрлө ҡул эштәренә өйрәнеп, сигә лә, бәйләй ҙә, сәйләндән матур-матур әйберҙәр эшләй ҙә белә.
Шулай уҡ Нурзидә әҙәби китаптар донъяһына сумырға ярата. Буш ваҡытында шиғырҙар ҙа яҙа ул.
Гүзәлиә ДӘҮЛӘТБИРҘИНА, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.
Хәйбулла районы, Подольск мәктәбе.


text:
Раил Сарбаев: һәр шәхси хужалыҡты бәләкәй эшҡыуарлыҡ категорияһына индерергә кәрәк
Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары категорияһына индерергә кәрәк. Был турала Мәскәүҙә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса Хөкүмәт комиссияһы ултырышында БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев белдерҙе.
— Шәхси ярҙамсы хужалыҡтар ҙур етештереү ҡеүәтенә эйә. Уларҙы бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары категорияһына индереү был хужалыҡтарға системалы дәүләт ярҙамына эйә булыу мөмкинлеге бирәсәк. Өҫтәүенә, бөгөн был процесты тиҙләтеү зарурлығын тормош үҙе талап итә. Эре хужалыҡтарҙа етештереүҙе автоматлаштырыу эшсе ҡулдарҙы бушата. Мәҫәлән, юғары технологиялы бер трактор һатып алыу ябай биш тракторҙы алмаштыра. Ә ауылда йәшәүселәр һанын беҙ кәметергә тейеш түгелбеҙ. Тимәк, беҙ уларға продуктив эш өсөн шарттар булдырырға, уларҙы ҡыҙыҡһындырырға һәм ярҙам итергә тейешбеҙ, — тине Раил Сарбаев.
Республикала етештерелгән ауыл хужалығы продукцияһының дөйөм күләмендә шәхси ярҙамсы хужалыҡтар өлөшө 60 проценттан ашыу. 250 мең гектарҙан ашыу ер шәхси ярҙамсы хужалыҡтар милкендә һәм файҙаланыуында. Уларҙа картуфтың 95, йәшелсәнең — 75, ит менән һөттөң 70 проценты самаһы етештерелә.
Башҡортостанда шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереүгә айырым иғтибар бирелә: былтыр улар 281,4 миллион һумлыҡ 1541 кредит алған, алынған кредиттар буйынса проценттарҙы түләүгә бөтә кимәлдәге бюджеттарҙан 118 миллион һумлыҡ дәүләт ярҙамы күрһәтелгән. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарға лизинг буйынса республика бюджеты иҫәбенә, хаҡын 60 процентҡа арзанайтып, тағылмалы инвентарҙың тулы комплекты менән 215 трактор тапшырылған. Рәсәй буйынса бындай ярҙам башҡа бер төбәктә лә юҡ. Республика Хөкүмәте 2010 йылда ла шәхси хужалыҡтарға 200 миллион һум күләмендә ярҙам күрһәтеү тураһында ҡарар ҡабул итте. “Шәхси хужалыҡ” айырым комплекслы программаһы эшләнде. Һатып алынған техниканы финанслау күләме һәм һаны һаҡланып ҡала.
— Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекты итеү уларға дәүләт ярҙамының бөтә өҫтөнлөктәренән файҙаланыу мөмкинлеген бирәсәк, шул иҫәптән техника һатып алыу, кредитлауҙың льготалы механизмдарынан һәм “старт-ап”тан файҙаланыу йәһәтенән, — тигән фекерҙә БР Хөкүмәте Премьер-министры. — Үткән аҙнала беҙ Финляндияла булдыҡ. Уларҙа, мәҫәлән, ҙур булмаған ҡалала 18 мең кеше йәшәй, ә эшҡыуарҙар һаны — 1100. Шул уҡ ваҡытта бәләкәй предприятиеларҙа 3, иң күбе 6 кеше эшләй. Улар үҙҙәре үк: “Беҙҙә эшҡыуарлыҡ һәләте көслө, ғаиләлә уның менән шөғөлләнмәгән кеше юҡтыр”, — тиҙәр. Ошо ҙур булмаған ҡаласыҡтың бюджеты 20 миллион һумға тиң. Беҙҙә ошондай уртаса район бюджеты 10-15 миллион һумдан артмай. Йәғни ынтылырлыҡ, эшләрлек йүнәлештәр бар. Иҡтисадтың киләсәге бәләкәй бизнес үҫешенә бәйле. Был йүнәлештә ауыл беҙҙең иғтибар һәм ярҙам объекты булырға тейеш.


text:
Фото:
Рәсәйҙең Төркиәләге Сауҙа вәкиллеге ҡарамағындағы Башҡортостан вәкиле итеп Рәшит Баталов тәғәйенләнде
Фото:
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең бойороғо менән Рәшит Баталовты Рәсәйҙең Төркиәләге Сауҙа вәкиллеге ҡарамағындағы Башҡортостан вәкиле итеп тәғәйенләне.
Рәшит Әкрәм улы Баталов 1950 йылда Өфөлә тыуған. Мәскәү дәүләт халыҡ-ара мөнәсәбәттәр институтын тамамлай.
Төрлө йылдарҙа СССР Фәндәр академияһының Башҡортостандағы филиалында кесе ғилми хеҙмәткәр, СССР-ҙың Төркиәләге Илселеге аппаратында тәржемәсе, «Востокинторг» тышҡы сауҙа берекмәһендә өлкән инженер, «Внешпромтехобмен» берекмәһенең Рәсәй-Төркиә предприятиеһында һәм «Чукурова Холдинг» фирмаһында эксперт, «Иртышполимер» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры, «Газпромразвитие» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең бүлек начальнигы урынбаҫары, Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығының Тышҡы иҡтисади мөнәсәбәттәр департаменты баш белгесе, Рәсәйҙең Төркиәләге Сауҙа вәкиле урынбаҫары, аҙаҡ Сауҙа вәкиле вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы, Рәсәйҙең Төркиәләге Сауҙа вәкиллегенең Истанбулдағы бүлексәһе етәксеһе булып эшләй.


text:
Башҡортостандың иң яҡшы уҡытыусыһы Өфөнөң 115-се мәктәбендә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытаФото: Олег Яровиков
Башҡортостандың иң яҡшы уҡытыусыһы Өфөнөң 115-се мәктәбендә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡыта
Башҡортостандың иң яҡшы уҡытыусыһы Өфөнөң 115-се мәктәбендә рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытаФото: Олег Яровиков
Өфө ҡалаһы Совет районының 115-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Оксана Шәрәфетдинова «Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы-2013» республика конкурсында абсолют еңеүсе тип танылды. Шулай уҡ ул «Иң яҡшы рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы» исеменә лайыҡ булды.
Оксана Шәрәфетдинованың 15 йыллыҡ педагогик стажы бар. Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлағандан һуң мәктәпкә уҡытырға килә һәм шул ваҡыттан алып һөнәренә тоғро булып ҡала.
Педагогик оҫталыҡ бәйгеһендә еңеүселәрҙе һәм лауреаттарҙы тәбрикләү тантанаһы шишәмбе, 9 апрелдә, Өфөлә үтте. Быйыл ул 23-сө таҡыр үткәрелде. Төп конкурстан тыш, иң яҡшы рус теле һәм әҙәбиәте, шулай уҡ татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары билдәләнде. Быйыл бәйгелә 116 педагог ҡатнашты.
Конкуста ҡатнашыусыларҙы һәм еңеүселәрҙе БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова һәм Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов сәләмләне.
Тәбрикләү тантанаһы айырым награда тапшырыуҙан башланды. Ҡариҙел районы Арҡауыл ауылының урта дөйөм белем биреү мәктәбенән 30 йыллыҡ стажы булған география уҡытыусыһы Татьяна Окунцева В.Сухомлинский исемендәге «Йөрәгемде балаларға бирәм» миҙалына лайыҡ булды.
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы-2013» республика конкурсы еңеүсеһе тип Стәрлетамаҡ ҡалаһының 3-сө башҡорт лицей-интернатынан информатика уҡытыусыһы Луиза Мырҙаҡаева танылды. Туймазы ҡалаһының 1-се мәктәп-интернатынан уның коллегаһы Зинфира Нурсиламоваға иң яҡшы татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы исеме бирелде.
Барлыҡ еңеүселәр «БР мәғариф отличнигы» исеменә һәм аҡсалата премияларға лайыҡ булды.
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы-2013» бәйгеһенең абсолют еңеүсеһе Оксана Шәрәфетдинованы көҙ көнө йәнә бер һынау көтә. Ул республика исеменән «Рәсәйҙең йыл уҡытыусыһы» конкурсында ҡатнашасаҡ.


text:
Исмаҡайҙа Йәштәр көнө
Исмаҡайҙа Һарыбай аҫты яланында Йәштәр көнөнә арналған йәштәр һабантуйы үткәрелде.
Байрамды үткәреүгә алтын эҙләүселәрҙең етәксеһе Сергей Александрович Храмов аҡсалата ярҙам күрһәтте. Ауыл халҡы был юлы байрамға әүҙем генә, ваҡытында йыйылды һәм күңелле ял итте. Староста Радик Тимерғәле улы Мәх- мүтов бағыусыға рәхмәт әйтеп, байрамды башлап ебәрҙе. Башҡорт халыҡ уйындары менән берлектә күңелле эстафеталар ауылдаштарға бик оҡшаны, үҙенсәлекле, ҡыҙыҡлы булды. “Бесәй Базилио һәм төлкө Алиса”, “Сәйәхәтсе тәлмәрйен”, “Крокодил”, “Мәскәй әбейҙәр ярышы” һәм башҡа уйындарҙа йәштәр ихлас ҡатнашты. Гер күтәреү ярышында VIII класс уҡыусыһы Радмир Ишморатов 40 тапҡыр күтәреп, өлкән ағайҙарҙы уҙып китте. Сабит Фәтҡуллин, ағалы-ҡустылы Денис менән Динар Ишбулатовтар, Айбулат Йосопов та был ярышта кѳс һынап ҡараны. Һырғауылдағы бүләкте Юнир Илһамов алды. Физкультура уҡытыусыһы Әлиә Ҡунаҡбаева волейбол уйынын үткәрҙе. Ярыш-уйындарҙа ихлас ҡатнашҡан ауылдаштарға, йәштәргә, балаларға рәхмәт.
Егәрленең ҡулы етәү, тигәндәр. Шешлеген дә, бѳйѳрѳгѳн дә, ҡы- мыҙын да хәстәрләп сығарған Филидә Өмөтҡоловаға рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ. Иртәнге 11-ҙән 4-кә тиклем дауам иткән байрам ауыл халҡына бик оҡшаны. Сараны ойошторған клуб мөдире Ф. Арслановаға, Н. Шакироваға, Р. Ғөбәйҙуллинаға рәхмәттәр әйтеп та- ралышты исмаҡайҙар.
Наилә ШАКИРОВА,
китапхана мөдире.


text:
Башҡортостанда кадастр инженерҙары иҫәбе арта
Башҡортостан Республикаһы Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығында кадастр инженерҙары өсөн сираттағы квалификация имтихандары үтте. Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 24 дәғүәсенең 16-һы имтихандарҙы уңышлы тапшырған, улар яҡын арала аттестаттар аласаҡ.
2011 йылдың 1 ғинуарынан «Күсемһеҙ милеккә дәүләт кадастры тураһында»ғы федераль законға ярашлы, ғәмәлдәге квалификация аттестатына эйә кадастр инженерҙары ғына кадастр эшмәкәрлеген башҡарыуға хоҡуҡлы. Улар техник инвентаризация бюроһы эксперттарына һәм ер үлсәүселәргә алмашҡа килгән. Яңы белгестәрҙең бурыстары иҫәбендә — биналар, ҡоролмалар һәм тамамланмаған төҙөлөш объекттарына ҡарата кадастр эшмәкәрлеген бойомға ашырыу.
Ағымдағы йыл башында Башҡортостандың 47 районы һәм ҡалаһында 186 кадастр инженеры иҫәпләнгән. Тиҙҙән уларға имтихан тапшырған белгестәр ҙә өҫтәләсәк.
Тулы исемлек БР Ер һәм мөлкәт министрлығының рәсми сайтында бирелгән һәм ул даими яңыртылып тора.


text:
Илдар Абдразаҡовҡа Татарстан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелде
Билдәле опера йырсыһы Илдар Абдразаҡов «Татарстан Республикаһының халыҡ артисы» исеменә лайыҡ булды. Был хаҡта «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» порталында хәбәр ителә.
Йырсы һүҙҙәренсә, был уның өсөн көтөлмәгән ваҡиға, сөнки ул Татарстанда бик үк йыш сығыш яһамай. Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, ул бер нисә тапҡыр Ҡазанда үткән Ф.И.Шаляпин исемендәге Халыҡ-ара фестивалдә, шулай уҡ «Рахлин миҙгелдәре» халыҡ-ара фестивален ябыу тантанаһының гала-концертында ҡатнаша.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән йылдың декабрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов указы менән Илдар Абдразаҡовҡа «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы» исеме бирелде. Шулай уҡ ул «Донъяның иң яҡшы басы» исеменә һәм «Грэмми» премияһына лайыҡ.