text:
Волга буйы федераль округы йәш ғалимдарының ғилми хеҙмәттәре конкурсына заявкалар ҡабул итеү дауам итә
Волга буйы федераль округы йәш ғалимдарының ғилми хеҙмәттәре конкурсына заявкалар ҡабул итеү 16 апрелгә тиклем дауам итә. Ул киләһе өс йүнәлеш буйынса үткәрелә: техник, гуманитар һәм тәбиғи фәндәр.
Фәнни смотрҙа йәш ғалимдар (35 йәшкә тиклемге магистранттар, аспиранттар, фән кандидаттары һәм 40 йәшкә тиклемге фән докторҙары), шулай уҡ йәштәрҙең фәнни коллективтары (өс кешенән дә күберәк булмаған) ҡатнаша ала.
Өҫтәп үтәйек, конкурс II Волга буйы федераль округы йәш ғалимдары форумын үткәреү сиктәрендә ойошторола. Йәш ғалимдарҙың фәнни-тикшеренеү эшмәкәрлеген дәртләндереү, шулай уҡ фән һәм юғары һөнәри белем биреү өлкәләре өсөн кадрҙар әҙерләү бәйгенең төп маҡсаттары булып тора.
Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәт http://bash.rosmu.ru/activity/announces/543.html сайтында урынлаштырылған.


c: text/html

text:
9 майҙа Өфөнөң йәмәғәт транспорты төнгө сәғәт бергә тиклем йөрөйәсәк
9 майҙа Өфөлә йәмәғәт транспортының эше Ленин исемендәге майҙандан алып бөтә йүнәлештәр буйынса 01.00-гә тиклем оҙайтыласаҡ, тип хәбәр итә ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте. Ул Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 69 йыллығына арналған байрам сараларын һәм фейерверкты үткәреү менән бәйле.
Байрам тамамланыу менән өфөлөләрҙе һәм ҡала ҡунаҡтарын автобустар «1-се гимназия-интернат» туҡталышында һәм Көньяҡ тыҡрығында көтәсәк. Троллейбустар ҡаланың төньяҡ йүнәлешенә «Дәүләт циркы» туҡталышынан һәм көньяҡ өлөшө яғына «1-се гимназия-интернат» туҡталышынан китәсәк.
Бынан тыш, Еңеү көнөнә арналған, Өфө хакимиәтенең һәм «Молодежная газета» редацияһының бүләктәренә 66-сы еңел атлетика эстафетаһын үткәреү ваҡытында иртәнге сәғәт 10-дан алып төшкө икегә тиклем Өфөлә йәмәғәт транспортының хәрәкәте үҙгәрәсәк. 228, 230, 249, 262к, 279, 272-се маршрут автобустар Ленин, Коммунистик, Арал урамдары буйлап; 226, 290, 255-се – Ленин, Коммунистик, Ғафури урамдары буйлап (Телеүҙәккә тиклем); 202, 242, 252, 256, 266-се — Ленин, Коммунистик, Ғафури, Красин урамдары буйлап; 207, 214, 219а, 234, 285-се – Ленин, Коммунистик, Карл Маркс, Свердлов урамдары буйлап; 257к, 277, 280, 284-се — Октябрҙың 50 йыллығы, Цюрупа урамдары буйлап ике яҡ йүнәлештә лә йөрөйәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ауыл хужалығы йәрминкәләре Өфөлә яңы йыл каникулдарына тиклем дауам итәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 28 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Ауыл хужалығы йәрминкәләре Өфөлә яңы йыл каникулдарына тиклем дауам итәсәк. Бының хаҡта аҙна һайын уҙғарылған оператив кәңәшмәлә ҡала мэры Ирек Ялалов хәбәр итте.
— Тәүге тапҡыр бындай ҡарар ҡабул ителә, — тип айырып әйтте хакимиәт башлығы. — Ауыл хужалығы етештереүселәре йөрөгәнгә тиклем йәрминкәләрҙе уҙғарасаҡбыҙ.
Миҙгелле йәрминкәләр Өфө халҡы өсөн яҡшы йолаға әйләнде. Күп йылдар инде уларҙа республика райондарында үҫтерелгән аҙыҡ-түлек һатыла. Элек йәрминкәләр ноябрҙең урталарында тамамлана торғайны.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл ауыл хужалығы йәрминкәләрен уҙғара башлағандан алып Башҡортостанда 6717 тонна картуф, 4274,3 тонна йәшелсә, 675,9 тонна бал һәм 1490,5 тонна ит һатылған. Уларҙан өфөләр уҙған ял көндәрендә 620,3 тонна картуф, 620,3 — йәшелсә, 65,3 — бал, 210,2 тонна — ит һатып алған.


text:
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалы журналистары «Рус йыһанын» яуланыФото: «Башҡортостан» ДТРК-һы
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалы журналистары «Рус йыһанын» яуланы
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалы журналистары «Рус йыһанын» яуланыФото: «Башҡортостан» ДТРК-һы
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
«Башҡортостан хәбәрҙәре» тапшырыуының ижади төркөмө Һамарҙа үткән «Рус йыһаны» беренсе медиаконкурсында еңеүсе булды.
«Репортаж» номинацияһында хәбәрсе Алина Каматова менән оператор Юрий Ефремовтың яҡташыбыҙ, кинооператор Мәхмүт Рафиҡовҡа арналған «Күҙгә күренмәҫ кеше» исемле эше иң яҡшыһы тип танылды.
Мәхмүт Рафиҡов уҙған быуаттың икенсе яртыһындағы төп тарихи ваҡиғаларҙы — тәүге тапҡыр водород бомбаһын һынауҙы, кешенең йыһанға осоуын төшөргән. Бер фотоһүрәт аҫтында ла уның исеме күрһәтелмәй, ҡырҡ йыл буйына сер итеп һаҡлана. Ошоларҙың барыһын да Алина Каматоваға ғына күрергә насип булды.
«Был — минең өсөн көтөлмәгән хәл. Эшеңде конкурсҡа ебәргән саҡта һәр саҡ еңеүгә өмөтләнәһең, әммә мин беренсе урын алырмын тип уйламаным. Мәхмүт Мөхәмәтйән улы «Күҙгә күренмәҫ кеше» генә түгел, ул – легендар кеше, шуға күрә тапшырыу ҡыҙыҡлы килеп сыҡты», — тип һөйләне Алина Каматова.
Конкурсҡа бөтәһе ике йөҙҙән ашыу эш килгән. Улар араһында репортаждар, очерктар, документаль фильмдар бар. Ижади бәйгене ойоштороусыларҙың береһе — Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиокомпанияһы холдингы.


text:
Республикала 26 йәшлек Виктория Осипова табылған Фото: социаль селтәрҙәр
Республикала 26 йәшлек Виктория Осипова табылған
Республикала 26 йәшлек Виктория Осипова табылған Фото: социаль селтәрҙәр
ӨФӨ, 2018 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда 14 ғинуарҙан 15-нә ҡарай төндә юғалған 26 йәшлек Виктория Осипованы эҙләү тамамланды. «Башинформ» агентлығына уның туғаны Сергей һөйләүенсә, ҡыҙҙы бер ауылда тапҡандар.
«Әле Виктория дауаханала ята. Табиптар уның хәлен ҡәнәғәтләнерлек түгел тип баһалай. Уның ниндәй хәлгә тарыуы тураһында ял көндәренән һуң ғына хәбәр итә алам», — тине Сергей.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, туғандары полицияға, ирекмәндәргә мөрәжәғәт иткән һәм интернетта ярҙам һорап яҙған. Виктория социаль селтәрҙә күренмәгән. Ҡыҙҙың юғалыуы уның элекке өйҙәш ире менән бәйле булыуы ихтимал.
http://www.bashinform.ru/news/1105902-v-bashkirii-propavshaya-26-letnyaya-viktoriya-osipova-nashlas/


text:
Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре:
— “Башҡортостан” гәзитен 50 йылдан ашыу алдырып уҡыйым. Унда һирәкләп мәҡәләләрем дә баҫылып тора.
“Башҡортостан” — республикабыҙ халҡының, милләтебеҙҙең мәнфәғәтен ҡыйыу сағылдырған һәм яҡлаған абруйлы баҫма. Гәзит хеҙмәткәрҙәре уның йөкмәткеһен төрләндереү, яҡшыртыу йәһәтенән күп көс һала. Бигерәк тә халыҡ араһында йөрөп, уларҙы борсоған мәсьәләләрҙе күтәреп, хәл итеү юлдарын эҙләү ыңғай һөҙөмтәләр бирә.
Һуңғы ваҡытта гәзит күҙ алдында үҙгәрҙе. Уның биттәрендә баҫылған бер генә мәҡәлә лә иғтибарҙан ситтә ҡалмай, уйланырға мәжбүр итә. Яңынан-яңы рубрикалар барлыҡҡа килеүе лә ҡыуаныслы күренеш. Ҡыҫҡаһы, “Башҡортостан” халыҡҡа йөҙ менән боролдо, ысын мәғәнәһендә халыҡ гәзитенә әйләнә бара.


text:
Иң ҡәҙерлеһе — туғандарың31-01-2013, 03:29 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Беҙ уны балалар баҡсаһында йыш үткәрәбеҙ. Кескәйҙәр тәүҙә ата-әсәһенең, туғандарының исемен әйтергә, үҙе менән таныштырырға өйрәнә. Унан быуындар бәйләнеше, нәҫел ебе кеүек төшөнсәләрҙе үҙләштерә. Ошо ваҡытта уҡ сабыйҙың күңелендә өлкән быуын кешеләренә ихтирам тойғоһо арта, ғаилә тарихына ҡыҙыҡһыныу уяна.
Шәжәрә байрамдары йылдан-йыл йөкмәткелерәк, күңеллерәк үтә. Ата-әсәләрҙең дә был сараға етдиерәк ҡарай башлауы һөйөнөслө. Байрамда төрлө милләт вәкилдәре бер туғандай ҡатнашҡанлыҡтан, уларға халыҡ-ара татыулыҡ, дуҫлыҡ, берҙәмлек тойғолары һалына.
Сираттағы ошондай сара айырыуса йәнле үтте. Балалар үҙ нәҫеленең шәжәрә ағасы менән ихлас таныштырҙы, ғаилә ҡомартҡыларының, иҫтәлекле ваҡиғаларҙың серен систе. Мәҫәлән, Арина Әхмәтованың нәҫел ептәре Емельян Пугачевҡа барып тоташа икән. Ҡыҙсыҡ әсәһе менән "Дворян ояһы" тип аталған торт та бешереп алып килгән.
— Ғаиләбеҙ, туғандарыбыҙ менән йыш ҡына бергә йыйылабыҙ, — тип һөйләне Әхмәтовтар. — Был тортты ҡарт өләсәйебеҙҙең рецебы буйынса бешерҙек. Уны сырмалсыҡҡа оҡшаған биҙәк уратып алыуы ла үҙенә күрә бер мәғәнәгә эйә: был үҫемлек ауырлыҡтарға бирешмәй, сыҙамлы, тиҙ таралыусан. Бындай сифаттар ныҡлы ғаилә ҡороу, туғандарҙың күп булыуы өсөн бик мөһим.
Шәжәрә байрамдарын үткәреп, кескәйҙәрҙә генә түгел, ата-әсәлә лә тамырҙарына ҡыҙыҡһыныу уята алырбыҙ, эҙләнеү эштәренә этәргес бирербеҙ, тип ышанабыҙ.


text:
МәҙәктәрДағаһы ятып ҡалған Ғаиләләге ике баланың береһе холҡо менән оптимист, икенсеһе пессимист була. Атаһы менән әсәһе Яңы йылға уларҙың икеһенең дә күңелен күрерлек бүләк әҙерләй – шыршы янына пессимист өсөн уйынсыҡ ат, оптимист балаға иһә даға...
Данлыҡлы өләсәйҙең өмөтлө ейәнсәреДанлыҡлы өләсәй менән билдәлелек яулай барыусы ейәнсәр араһында уртаҡлыҡтар күп. Беренсенән, улар икеһе лә йырсы. Икенсенән, тышҡы ҡиәфәттәре лә оҡшаш. Өсөнсөнән, икеһе лә – педагог Миләүшә Мортазинаның шәкерте. Өҫтәүенә, икеһе лә лирик-колоратур...
“Уралымда – ожмах еребеҙҙә – Ниндәй бәхетлебеҙ...”Тыуған йорт Ямғыр яуһа, бөтә һыуҙы Һеңдереп торор инең, Бәлә килһә, бөтә ыуҙы Дүндереп торор инең. Тыуған йортом! Юҡһынамын Күшеккән саҡтарымда; Хәтәр яуын, зәһәр ағыу Өҫтөмә аҡтарылһа....
Ауыл хикәйәһеӘсәһе бригадирға бөгөн йәнә Айсыуаҡты йүгертте. Бына инде аҙна тирәһе көн дә шулай: ҡош телендәй генә ҡағыҙға нимәләр кәрәк, ниндәй эштәр башҡараһы икәнлеген аңғартып сыймаҡлай ҙа Гөлзифа кәнсәләргә улын ебәрә. Ҡыш, мәшәҡәттәр әллә ни түгел...
“Башҡортостан ҡыҙы” – дискотекалаБөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының республика гәзит-журналдары һәм райондарҙың йәштәр берлеге менән һәр кесе йома Өфөнөң “Аҡбуҙат” ипподромында йәштәргә айныҡ дискотека ойоштороуы матур йолаға әүерелеп бара. Күптән түгел күркәм...
Мәскәүҙе яуламаҡсыБашҡортостан тамашасыларының һөйөүен “Гәлсәр һандуғас“ телевизион йыр-моң тапшырыуы аша ла, башҡа концерт-сараларҙа ла яулап өлгөргән йәш йырсы Зилиә Бәхтиева ижад менән ең һыҙғанып шөғөлләнә. Шуға киләсәктә лә тамашасыларын матур йырҙары менән...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау – Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың иғтибар үҙәгендә
Мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһендәге хәл Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың БР Профсоюздар федерацияһы активы менән осрашыуы барышында тикшерелгән төп мәсьәләләрҙең береһе булды.
Бөгөн мәғариф хеҙмәткәрҙәренең төп проблемаһы – ул эш хаҡының түбән кимәле. Бөгөнгә ул Башҡортостанда уртаса 9,9 мең һум тәшкил итә. Был Рәсәй буйынса ни бары 47-се һәм Волга буйы федераль округында алтынсы күрһәткес. Ә республика буйынса уртаса эш хаҡынан педагогтарҙың эш хаҡы ни бары 64 процент тәшкил итә.
Күптән түгел генә мәғариф хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын тармаҡтағы штат һанын оптималләштереү иҫәбенә арттырасаҡтар, тип ышандырҙылар. Әммә республика мәғариф хеҙмәткәрҙәренең профсоюз ойошмаһы рәйесе Светлана Пронинаның һүҙҙәренә ҡарағанда, былтыр республикала 5,8 мең педагогик кадрҙар ҡыҫҡартылды, ә шул уҡ ваҡытта эшләргә ҡалғандарының эш хаҡы һиҙелерлек артманы. Ҡыҫҡартыуға эләккән кешеләр эшһеҙ тороп ҡалды. Муниципаль властарға ҡайтанан әҙерлек планлаштырып, эшһеҙ ҡалған педагогик кадрҙарҙы артабан эшкә урынлаштырырға кәрәр ине лә бит.
Президент белем биреү учреждениеларын автономиялы статусҡа күсереүгә иғтибар йүнәлтте. Профсоюздар фекеренсә, был процесс ентекле уйланырға тейеш.
— Әгәр хәҙер беҙ белем биреү учреждениеларын автономиялы статусҡа күсерһәк, уларҙың күптәре тиҙҙән ябылыуға дусар буласаҡ, — тип иҫәпләй Светлана Пронина. – Был осраҡта уларҙы финанслауҙың күп өлөшө уларҙың хеҙмәтен ҡулланыусыларға төшәсәк бит. Ә халыҡтың быға хәленән килеүе икеле.
Быларҙан тыш, мәғариф өлкәһендә тағы бер көнүҙәк проблема бар. Был республикала балалар баҡсалары етешмәү.
— Беҙ тыуымды арттырыуҙы стимуллаштырабыҙ, яңы мәктәптәр төҙөйбөҙ. Әммә баланың тыуыу һәм уны мәктәпкә оҙатыу араһында демографик үҫешкә ҡаршылыҡ ҡуйыусы тар урынды күрмәйбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Һәм был балалар баҡсалары менән тәьмин итеү мәсьәләһен дә әүҙем хәл итергә кәрәк.
Мәғарифта барлыҡҡа килгән проблемаларҙың күбеһе һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә лә актуаль. Был өлкә хеҙмәткәрҙәренең дә эш хаҡы түбән. Етмәһә, бында хеҙмәткәрҙәрҙең төрлө категорияһының табыш кимәле ҡырҡа айырылыуы проблеманы тағы ла тәрәнәйтә. Әгәр табиптарҙың айлыҡ уртаса эш хаҡы сағыштырмаса лайыҡлы кимәлдә – 21 мең һум тирәһе булһа, кесе медицина персоналының саҡ ете меңгә етә.
Эш хаҡының түбән кимәленә бюджет хеҙмәткәрҙәренең башҡа социаль проблемалары бәйләнгән. Уларҙың иң киҫкене – торлаҡ менән тәьмин итеү. Яҡын араларҙа ғына үҙҙәренең эш хаҡы ҡырҡа артмаясағын аңлап, педагогтар һәм медиктар бөгөн айырыуса мохтаж булған хеҙмәткәрҙәрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса маҡсатлы программаларға иҫәп тота һәм үҙ проблемаларының күбеһе республиканың яңы етәкселеге тарафынан хәл ителер, тип өмөтләнә.


text:
Емеш-еләк ағастарының нисек һаҡланыуы тикшерелә
Республиканың агрономия хеҙмәттәре емеш-еләк ағастарының нисек һаҡланыуын өйрәнә.
Декабрь уртаһынан алып республикала һыуыҡ һауа торошо һаҡлана. Уҙған ҡыштарҙа емеш-еләк ағастары артыҡ зыян күрмәгәйне. Быйыл да Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре ағастар ҡышты уңышлы үткәрер тип ышана. Агрономдар әле ҡыуаҡлыҡтарҙың нисек һаҡланыуын асыҡлау өсөн ҡырҡып алынған ботаҡтарҙы үҫтереп ҡарай. Эксперимент һөҙөмтәләре февраль башында билдәле буласаҡ.
Бөгөн Башҡортостанда был өлкәлә алты емеш-еләк совхозы һәм ике крәҫтиән-фермер хужалығы эшләй. Улар барыһы ла рентабелле. Баҡса культураларының дөйөм майҙаны – 450 гектар тирәһе. Алмағастарҙың иң ҙур плантациялары – Шишмә емеш-еләк совхозында һәм “Ҡояшлы Боҙаяҙ”ҙа. Республиканың емеш-еләк хужалыҡтары ҡарағат, ер еләге, сейә, ҡурай еләге, груша, һырғанаҡ һәм башҡа культуралар үҫтерә. Витаминлы продукция кондитер һәм консерва предприятиеларына һатыла. Бынан тыш, йыл һайын халыҡҡа емеш йыйыу ойошторола.
Яҙын һәм көҙөн емеш-еләк совхоздары районлаштырылған үҫентеләрҙе һата.


text:
Июлдә аукциондан Өфөләге һәм ҡала янындағы 36 ер участкаһы һатыласаҡ
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең Муниципаль милек менән идара итеү буйынса комитеты (КУМС) 23 июлдә аукциондан шәхси торлаҡ төҙөлөшө өсөн тәғәйенләнгән ҡала эсендәге һәм ҡала янындағы 36 ер участкаһын бер юлы һатасаҡ.
Участкаларҙың башланғыс хаҡы 300 меңдән алып ике миллионға тиклем тип билдәләнгән.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлығы аналитиктары билдәләүенсә, көрсөк менән бәйле бер йыл тынлыҡтан һуң һатып алыусыларҙа ер менән ҡыҙыҡһыныу һиҙелерлек артҡан. Аукциондарҙа физик шәхестәр бер юлы икешәр-өсәр, хатта бишәр участка һатып алырға тырыша.
Өфө КУМС-ы менән 7 майҙа ойошторолған һуңғы аукцион яңы рекордтар ҡуйған. 15 сутыйлыҡ бер участканың хаҡы ике миллионға еткән. ә бер участка хатта рекорд хаҡҡа - 7,5 миллион һумға һатылған.
Сираттағы июль аукционы ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Башланғыс хаҡы баҙарға ла, һатып алыусыларға ла ҡулай. Аналитиктар әйтеүенсә, әгәр 80 проценттан ашыу лоттар аукцион барышында һатылһа, Өфө һәм ҡала яны ер участкалары баҙарында көрсөк бөтөүен билдәләргә мөмкин.
23 июлдә аукцион Өфө, Октябрь проспекты, 56/3, ҙур зал адресы буйынса үтәсәк. 11 сәғәттә башлана.
Участка хаҡы буйынса тәҡдимдәр биреү формаһы – асыҡ. Түләү формаһы һәм ваҡыты аукцион йомғаҡтары буйынса еңеүсе менән төҙөлгән һатыу-һатып алыу килешеүе менән билдәләнә. Түләү сараһы – РФ валютаһы. Задатка суммаһы– башланғыс хаҡтың 20 проценты. Аукцион аҙымы – башланғыс хаҡынан биш процент. Ер участкалары ваҡытлыса һәм капиталь төҙөлөштәрҙән азат.


text:
Өфөлә яңынан һаңғырауҙар өсөн мәҙәниәт йорто асылды
Өфөнөң Һаңғырауҙар мәҙәниәт йорто яңынан үҙенең ишектәрен асты. Мәҙәниәт йорто асылыуы балалар өсөн ысын байрамға әйләнде. Насар ишеткән балаларҙың бейеү, йыр, клоунада менән шөғөлләнергә мөминлеге барлыҡҡа килде.
Мәҙәниәт учреждениеһы ишетеү һәм һөйләшеү мөмкинлеге сикләнгән балаларҙың ялын ойоштороу менән генә түгел, уларҙың ижади реабилитацияһы менән дә шөғөлләнә.
— Беҙҙең Мәҙәниәт йортобоҙға ишетеү һәләте буйынса бөтә төр категориялағы инвалидтар ҙа йөрөй ала. Әлеге мәлдә түңәрәктәрҙә 60-лап кеше шөғөлләнә, уларҙың концерттарына бик күп тамашасылар йыйыла, — тип һөйләй Өфөнөң Һаңғырауҙар мәҙәниәт йорто директоры Ираида Иващенко.
Өфө мәҙәниәт йорто ҡарамағындағы «Шанс» ым-ишара менән йырлау коллективы Рәсәйҙәге иң яҡшы коллективтарҙан иҫәпләнә, унда 20 тәрбиәләнеүсе шөғөлләнә. «Шанс» бихисап наградалар, шул иҫәптән халыҡ-ара кимәлдәге бүләктәр менән билдәләнгән.


text:
Иртәгә бәлиғ булмағандар хоҡуҡтарына бәйле мәсьәләләр буйынса граждандар ҡабул ителә
6 майҙа РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә бәлиғ булмағандарҙың хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү үткәрелә.
Мөрәжәғәт итеүселәрҙе Башҡортостан Республикаһы Прокуратураһының бәлиғ булмағандар һәм йәштәр тураһындағы закондар үтәлешен күҙәтеү бүлеге начальнигы Галина Михляева ҡабул итәсәк.
Башлана — 10 сәғәттә.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Башҡортостанда майҙандарҙың дүрттән бер өлөшөндә бесән сабылған
Республика эшсәндәре бер һәм күп йыллыҡ үләндәр сәселгән майҙандарҙың дүрттән бер өлөшөн сабып алды. Бөгөнгө көндә 272 мең гектарҙа бесән йыйылды, тип хәбәр иттеләр республиканың аграр ведомствоһында.
Һуңғы тәүлектә үләндәрҙе йыйып алыу буйынса күрһәткес ике процентҡа артҡан. Бишбүләк, Дәүләкән, Стәрлебаш һәм Федоровка райондары хужалыҡтары бер көн эсендә күрһәткестәрен биш процентҡа яҡшыртҡан.
Республика буйынса йәмғеһе 144 мең тонна бесән (19 процент), 337 мең тонна сенаж (14 процент) әҙерләнгән. Дүртөйлө (48 процент), Нуриман (43 процент), Шаран (57 процент) райондары ауыл хужалығы предприятиелары яҡшы бесән запасы туплаған. Иң күп сенаж Благовещен, Нуриман һәм Тәтешле райондарында әҙерләнгән.
Әле шартлы мал башына 3,4 центнер мал аҙығы берәмеге һалынған. Беренселек әлегә Благовещен хужалыҡтарында, улар республика буйынса уртаса күрһәткескә ҡарағанда өс тапҡырға күберәк мал аҙығы туплаған.


text:
Көйөргәҙелә бер быуаттан һуң Икенсе ҡурайсылар съезы үтте
100 йылдан һуң Көйөргәҙе районында Икенсе ҡурайсылар съезы үтте.
Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуға арналған ҡурайсылар съезында ике меңдән ашыу кеше, шул иҫәптән Башҡортостандың 27 районынан һәм алты ҡалаһынан 400-ҙән ашыу башҡарыусы ҡатнашты.
Байрам саралары башланыр алдынан Кинйәбыҙ ауылында Беренсе ҡурайсылар съезын үткәреүгә 100 йыл тулыуға арналған стела асылды. Мемориал урыны осраҡлы һайланмаған. Тап ошо ауылда 1913 йылдың көҙөндә Яҡуп олоҫо үҙәге идарасыһы Ғәзиз Хәлиловтың башланғысы менән Беренсе ҡурайсылар съезы үткән. Байрам артабан Һабантуй яланында дауам итте.
Көйөргәҙеләр тарафынан яҡташтары һәм ҡунаҡтар өсөн ойошторолған тантана сағыулығы, күркәмлеге менән хайран итте.
Сәхнә алдындағы майҙанда театрлаштырылған тамашалар үҙгәреп торҙо. Тамашасылар алдынан республиканың иң яҡшы ҡурайсыларының парады үтте. Байрамдың иң оло ҡатнашыусыһын — Салауат Юлаев исемендәге республика премияһы лауреаты, Башҡортостандың халыҡ артисы, 84 йәшлек аҡһаҡал Абдулла Солтановты халыҡ оҙайлы алҡыштар менән ҡаршы алды.
Байрам сиктәрендә йәнә киләсәк быуынға мөрәжәғәт һалынған символик капсула һәм иҫтәлекле таш һалынды. Ҡурайсыларҙың икенсе съезы Көйөргәҙе районының иҫтәлекле урындарына экскурсия менән тамамланды.


text:
Өфөлә ҡаланың иң лайыҡлы кешеләре наградландыФото: Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәте
Өфөлә ҡаланың иң лайыҡлы кешеләре наградланды
Өфөлә ҡаланың иң лайыҡлы кешеләре наградландыФото: Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәте
Өфө ҡала Советында республика баш ҡалаһының лайыҡлы кешеләрен тәбрикләү тантанаһы үтте. Табиптар, уҡытыусылар, ғалимдар, композиторҙар, полиция хеҙмәткәрҙәре, сәнәғәт предприятиелары вәкилдәре ҡала башлығы, Өфө ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко ҡулынан наградалар алды. 19 кеше ҡаланың юғары наградаһы – ҡала округының Почет грамотаһына, йәнә 30 кеше ҡала Советының Почет грамотаһына лайыҡ булды, тип хәбәр иттеләр ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән.
— Декабрь аҙағы байрам көтөү ваҡыты ғына түгел, ә йомғаҡ яһау осоро ла, — тине Евгений Семивеличенко, сарала ҡатнашыусыларҙы сәләмләп. – Беҙ ҙә бөгөн йомғаҡ яһап, үткән йылда айырыуса уңыштарға өлгәшкән кешеләрҙең хеҙмәтенә лайыҡлы баһа бирәбеҙ. Һеҙ төрлө өлкәләрҙә эшләйһегеҙ, әммә барығыҙ ҙа бер эш башҡара – ҡаланы үҫтереүгә ҙур өлөш индерәһегеҙ.
Бындай сараларҙы үткәреү матур йолаға әүерелде. Улар йылына бер нисә тапҡыр ойошторола. Өфө таланттарға бай ҡала һәм йылдан йылға хеҙмәттәре айырыуса баһаға лайыҡ булған кешеләр һаны кәмемәй.
Рәсәй Федерацияһының почетлы мәғариф хеҙмәткәре, 42-се мәктәптең химия уҡытыусыһы Лиза Әғәҙуллина ҡала Советы рәйесе ҡулынан ҡала округының Почет грамотаһын алып, Өфөлә уҡытыусыға һәйкәл ҡуйыу башланғысы менән сығыш яһаны. Балаларыбыҙҙың, ҡаланың, тотош илдең киләсәге уҡытыусыларҙың оло хеҙмәтенән тора, тип иҫәпләй ул.
Евгений Семивеличенко бындай тәҡдимде нигеҙле тип тапты.
Йәнә бер ҡыҙыҡлы башланғыс менән Көнсығыш иҡтисади-юридик гуманитар академиһының ғилми эш буйынса проректоры Сергей Егорышев сығыш яһаны. Уның һүҙҙәренсә, академияла Өфө ҡала Советы тарихына арналған китап өҫтөндә эш алып барыла. Баҫманы ике йылдан – ҡала Советының юбилейына сығарыу планлаштырыла.
Наградлау тантанаһы бергәләп фотоға төшөү һәм ҡала башлығының ҡотлау һүҙҙәре менән тамамланды:
— Үтеп барған йыл, минеңсә, ҡала халҡы өсөн ауыр булды, әммә дөйөм алғанда ул насар булманы, — тине Евгений Семивеличенко. – Яҡынлашып килгән йыл тағы ла яҡшыраҡ булһын, һеҙгә барлыҡ идеяларығыҙҙы тормошҡа ашырыу өсөн яңы көстәр алып килһен. Һәр берегеҙгә рух ныҡлығы, ныҡлы һаулыҡ һәм уңыштар юлдаш булһын.


text:
Хәйҙәр Вәлиев Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы эше тураһында һөйләйәсәк
Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы үткәргән «Һайлауҙар һәм йәмғиәт» Бөтә Рәсәй кәңәшмәһендә ҡатнаша. Кәңәшмә 24-25 октябрҙә Мәскәүҙә үтә. Унда Рәсәй субъекттары һайлау комиссиялары рәйестәренән тыш, Рәсәй Федерацияһы Президенты Хакимиәте, Рәсәй Хөкүмәте, РФ Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы һәм Федерация Советы, Конституция суды, Юғары суд һәм РФ Генераль прокуратураһы, федераль башҡарма власть органдары, сәйәси партиялар, РФ Йәмәғәт палатаһы вәкилдәре ҡатнаша .
Кәңәшмәлә Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Владимир Чуров, уның урынбаҫарҙары Станислав Вавилов һәм Леонид Ивлев, Комиссия секретары Николай Конкин, Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы, ағзалары, субъекттар һайлау комиссиялары рәйестәре сығыш яһаясаҡ. Шул иҫәптән Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев та
Бөтә Рәсәй кәңәшмәһендә ҡатнашыусыларға электрон тауыш биреү өсөн яңы комплекс өлгөһө күрһәтеләсәк, тип хәбәр иттеләр БР Үҙәк һайлау комиссияһында.


text:
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үттеФото: Олег Яровиков
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үтте
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтендә Рәсәй Федерацияһы Президенты советнигы, 2014-2015 йылдарҙа ШОС-та һәм 2015 йылда БРИКС-та Рәсәй Федерацияһы рәйеслеген әҙерләү һәм тәьмин итеү буйынса Ойоштороу комитеты секретариаты етәксеһе Антон Кобяков ҡатнашлығында эш кәңәшмәһе уҙҙы.
Төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ултырыш барышында 2015 йылда Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары – дәүләттәр башлыҡтары Советы ултырышы һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының ултырыштарын үткәреүгә инфраструктура объекттарын әҙерләү мәсьәләләре тикшерелде.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов инфраструктура объекттарында эштең раҫланған графикка ярашлы барыуын билдәләне. Айырыуса иғтибар ҡунаҡханаларҙы ремонтлауға һәм яңыларын төҙөүгә бүленә.


text:
Сәскә ат һин гүзәл ,тыуған илем!
Музыкаль-әҙәби кисә
Тыуған ил ҡайҙан башлана? Ул тыуып үҫкән ерҙән башлана.Кешегә иң гәзизе уны
тыуҙырған әсә, иң ҡәҙерлеһе-тыуған тупраҡ, иң йылыһы-һине йылытҡан өй усағы, иң күркәме- тыуған өйөң, иң йәмлеһе-тыуған тәбиғәтең.
Тыуған илем-Рәсәй, тыуған төйәгем-Башҡортостан,тыуған ерем-Илешем,
тыуған халҡым, туған телем- иң изге төшөнсәләр.
Ер шарының картаһына
Ҡараһаң яҡшы ғына,-
Башҡортостан шул картала
Бер япраҡ саҡлы ғына.
Әйе , япраҡ, аҡ ҡайындың
Бер япрағы ни бары.
Ә ҡайыны –бөйөк Рәсәй-
Шундай йәшел, юғары.
Картаға ҡарап, еремде;
-Бер япраҡ саҡлы тинем,
Мин хайранмын киңлегеңә,
Башҡортостаным- илем!
Был шиғырҙы республикабыҙҙың оло ғорурлығы булған бөйөк шағирыбыҙ Мостай Кәрим яҙған. Уның ижады мәңге йәшәйәсәк,кешеләрҙе киләсәк көндәрҙә лә уйландырыр,моңландырыр,намыҫты сафландырыр, яҡты моң булып рухтарыбыҙҙы ҡанатландырыр.
Халкым күңелеләй киң далалар
Офоҡтарға китеп юғала.
Башҡортостан һыбай елә кеүек,
Киләсәккә ап-аҡ юрғала.
Ағиҙелдәй шаулап аға тормош 1
Һәм ҡушыла бөйөк Иҙелгә.
Гөлбаҡсалай итер өсөн ерҙе,
Яңы быуын үҫә был ерҙә.
- Йыр «Тыуған яғым минең Башҡортостан»
Республикам башҡалаһы Өфөнөң оҙон тарихы бар.Уның бөгөнгөһө тылсымлы әкиәттең хан ҡалаһын хәтерләтә.
Республикала 21ҡала, 54 район,41ҡала тибындағы ҡасаба,4674 ауыл иҫәпләнә. Бөгөнгөһө 13 меңгә яҡын йылға бар. Иң ҙур ,мул һыулылары булып Ағиҙел, Ҡариҙел, Дим ,Әй һанала.
Күлдәре, тауҙары, иркен баҫыуҙары, бай урмандары-тәбиғәтебеҙҙең күркәм биҙәге булып тора
Әйе , Башҡортостан тәбиғәте менән Швецариянан ары тора! Тағы ла уның ҡайһы төбәгенә генә баҡма- ни менәндер хайран итер, маҡтаныр, ғорурланыр,әллә күпме байлыҡ, муллыҡ, матурлыҡ, аҫыл заттар барлығын күрергә мөмкин. Уның ғорурлығы- эшсән, һәләтле халҡы, нефть, химия, энергетика ресурстары, ҡара тупрағы, игене, башҡорт балы, башҡорт ҡымыҙы, башҡорт аты.
- Йыр- бейеү «Толпар атым»
-Ринат Хәйриҙең «Бәхәс» шиғырын сәхнәләштереү.
- Был донъяның иң матур бер төбәге –Илештер!
-Иң матур ҡояш, иң яҡты ай, иң серле йондоҙҙар Илеш өҫтөндә генә яналыр!
-Донъялағы иң һылыу ҡыҙҙар, иң батыр егеттәр Илештә генә үҫәлер!
- Ер йөҙөндәге иң эшсән ,уңған,иң сабыр һәм игелекле кешеләр , моғайын , Илештәлер!
Был матур һүҙҙәрҙе Илешебеҙҙә тыуып үҫкэн бөйөк шәхес Роберт Миңнуллин яҙған.
Тыуған яғым Илешемә
Байлыҡ бирелгән өйөп.
Йырға күскән Баҙы буйын
Һәр кеше маҡтар һөйөп.
2 - Йыр «Тыуған ауылым»
Беҙҙең яҡтар- дала, урман яғы,
Офоҡтарға етә ҡырҙары.
Беҙҙең яҡтар- ҡояш, нурҙар яғы,
Ҡунаҡсыллыҡ яғы, йыр яғы.
Беҙҙең яҡта шатлыҡ ,һөйөнөстәр
Уртаҡ булған һайын арталар.
Тормош йөгөн беҙҙә бөтәһе лә
Бары төпкә егелеп тарталар.
Ә байрамдар !!!
Һанап бөтөргөһөҙ.
Икмәк булғас, тимәк, йыр ҙа бар.
Һабантуйҙар, уңыш байрамдары,
Ҡаҙ өмәһе…
Гөрләй ыҙбалар.
Табындарҙа күпме ризыҡ тора!
Ләкин икмәк һәр саҡ гел түрҙә.
Унан ҡәҙерлерәк нимә булһын-
Күпме хеҙмәт һалып үҫтер ҙә!!
Күкрәгенә терәп икмәк телеү
Игенсегә нисек килешә!
Икмәк һәм йыр ҡаршы алыр һеҙҙе
Килеп кергән саҡта Илешкә.
Ҡаршы алыр һеҙҙе аҡ ҡайындар,
Туҡ башаҡлы иген ҡырҙары.
Беҙҙең яҡтар- ҡояш, нурҙар яғы,
Ҡунаҡсыллык яғы, йыр яғы.
3 -Йыр «Аҡ икмәк»
Матурлығы өсөн был көндәрҙең
Кемдәр генә ҡорбан булмаған!
Исемдәрен тарих беҙгә үҙе
Һаҡлап килә йыраҡ йылдарҙан!
Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллыҡ яҙы яҡынлаша. Илебеҙ күгенең аяҙ булыуы менән беҙ ветерандарға бурыслы.
(«Священная война» көйө яңғырай)
22 июнь. Таң атып килә.Ауыл, ҡалалар тыныс йоҡола.Сабыйҙар иҙрәп йоҡлай. Тик фашистар, сикте боҙоп, үлем уты аса.Бөйөк Ватан һуғышы башлана.
Бер ҡайтырбыҙ, тип китһәләр ҙә
Бик күптәре кире ҡайтманы.
Һуғыштарҙа бөтмәҫ дандар алған
Батырҙар күп беҙҙең Илештән!
(«День Победы»көйө яңғырай )
Илештән һуғышҡа 10220 кеше китә. Ошоларҙың 3379ы исән ҡала,6841е һуғыш яланында ятып ҡала.
1945 йыл 9 май-ҙур ҡорбандар биреп алынған Еңеү көнө килә.
Был һуғыштан Илештең 2 батыр улына Советтар Союзы Геройы тигән исем бирелә.
Муса Гәрәев 2 тапҡыр Советтар Союзы Геройы. Летчик-штурмовик Мәскәүҙә Еңеү парадында ла ҡатнаша.Герой иҫтәлегенә Йәркәйҙә һәм тыуған ауылы Ташшишмәлә музей асыла.
Әнүәр Абдуллин- Дөмәй ауылынан сыҡҡан Герой. Ул Сталинградта, Курск дуғаһында һуғышып, Кенигсберға барып етә.Йәркәйҙә 2 урам ошо батырҙар исемен йөрөтә.
Бынан тыш 7 социалистик хеҙмәт Геройҙары, «Хеҙмәт даны» ордендарының тулы кавалерын бүләк иткән Илеш ере. 34 кеше Ленин орденына лайыҡ булған.Бер генә районда ла ошо саҡлы геройҙар сыҡҡаны юҡтыр.
Бына улар Социалистик хеҙмәт Геройҙары;
Т. Нәжмиев 42 йыл «Искра» колхозында рәйес булып эшләй.
Л.Мәрҙәмшина һәм Н.Зәйнуллин-нефть өлкәһендәге хеҙмәттәре өсөн юғары баһа алғандар.
4 Т.Рахманов-исеме легендаға әйләнгән етәксе.
Р.Зиннәтуллин- «22-се партсъезд» исемендәге колхозды аяҡҡа баҫтыра.
Ф.Яхин- «Октябрь» колхозын етәкләй.
Х.Ғилданов-«Муса Гәрәев» исемендәге колхоздың алдынғы тракторсыһы.
Илешкәйем ғорурлана ала
Күпме батыр ҡыҙы-улына.
Мин Илешкә һәйкәл ҡуйыр инем,
Килһә икән әгәр ҡулымдан.
Илеште Илеш итеп балҡытыусы биҙәктәр, йондоҙҙар күп төрлө. Был биҙәктәрҙе кемдәрҙер уның гүзәл тәбиғәте, кемдәрҙер- уңдырышлы ере, кемдәрҙер уңған кешеләре менән билдәләй.
Ысынлап та, йөрәге менән саф,эштәре менән уңған,күңеле менән йомарт ҡына түгел,йырлы-моңлы кешеләр йәшәй бында.
Илештең данын- ошо ерҙә тыуып үҫкән, фән тауҙарына менгән ғалимдар, ижад киңлектәренә сыҡҡан күренекле яҙыусылар,композиторҙар, рәссамдар,артистар ҙа күтәрә.
Кемдәр һуң улар?
-Профессор Н.Бәхтизин Яңы Аташ ауылынан. «Сулпан» тигән яңы төр арыш орлоғон Илеш ерендә һынап, бөтә Рәсәйҙә танылыу таба. Уның улы Рәмил Бәхтизин-физика-математика фәндәре докторы, профессор.
Р. ҒәниевТәжәй ауылынан сыҡҡан ғалим, академик, техник фәндәре докторы.
К. Әхиәров- педагогия фәндәре докторы, профессор. Уны Башҡортостан «Сухомлинскийы» тип атайҙар.
Илештән сыҡҡан ғалимдар йөҙләгән. Уларҙың барыһын да һанап сығырлыҡ түгел.
- Йыр “Һөнәрҙәр күп- кем булам ?”
Башҡорт һәм татар әҙәбиәте үҫешенә лайыҡлы өлөш индергән яҙыусы-шағирҙар- С.Поварисовты, Ә.Баянды, Р. Хәйриҙе,Х. Сәрйәнде, Р.Миңнуллинды,М.Кәбировты, Р.Ғәскәровты, Ғ.Исхаҡиҙы, Ф.Рәхмәтуллинды,А,Заҡировты, И.Муллаянованы һәм тағы ла бик күп шәхестәрҙе биргән тупраҡ нисек шиғри булмаһын инде.
Музыка донъяһында- С.Ғәлимова, Ф.Сиражетдинова, Ф.Шәйҙуллина,Х.Фатихов, Ф.Нуриева,Ф.Абдуллина,И. Кәлимуллин, Р.Фәхруллина …
Сәхнәнең йәш йондоҙҙары-Д.Сәйетова, З.Мусина,А.Сәйетов, Р.Сәләхова, З.Әсәҙуллина һәм башҡаларҙы биргән ер нисек йырлы-моңло булмаһын. 5
Композиторҙар-Д.Хәсәншин, Р. Әхиәрова, В.Ғәлимов.Үҙешмәкәр композиторҙар-Ф.Харрасов, Р.Мәжитов, М. Ғәҙетдинов.
Рәссамдар- М.Ахунов, Л. Рәхмәтуллина.
Архитектор М.Асаховтар тыуған ер нисек йәмле, гүзәл һәм уңдырышлы булмаһын.
- Йыр «Бәләкәй артист»
Беҙҙең арала ла һәләтле кешеләр күп.Мәктәбебеҙҙең татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Мансурова Фәнүзә Фаис ҡыҙының «Пар мендәрҙәр» исемле китабы донъя күрҙе. Уның уҡыусыһы Кашапова Таңһылыу ҙа һәләтле ҡыҙ. 11синыфта уҡыған ваҡытта «Яҙ һуҙа дәртле йырын» исемле китабы сығыу бик ҡыуаныслы.
Уҡытыусынан да оло йәнле ,киң күңелле, мәрхәмәтле, игелекле, изгелекле һөнәр юҡтыр был донъяла.
Яңы тыуасаҡ йыл «Уҡытыусылар йылы » тип иғлан ителәсәк. Был йыл һеҙҙең былай ҙа тынғыһыҙ тормошоғоҙға яңы эштәр,йоҡоһоҙ төндәр генә алып килмәһен,ә ижади уңыштарға ирешеп, беҙгә күрһәткән изгелектәрегеҙҙең әжерен күрергә насип булһын
-Һеҙгә теләйем һаулыҡ,оҙон ғүмер,
Шәхси бәхет, донъя рәхәтен.
Шәкерттәрҙең – тырыш инсафлыһын,
Яҡшы ғәмәл ,хоҙай рәхмәтен.
-Һәр саҡ уңыш, еңеү килһен
Мәктәп ғилем юлында.
Онотмағыҙ, Башҡортостан киләсәге
Уҡытыусылар ҡулында.
-Сәстәреңә бәҫтәр ҡунған,
Гүйә, ап-аҡ ҡышҡы урман.
Ғүмер буйы беҙ бурыслы
Рәхмәт һиңә, уҡытыусым!
-Йыр «Уҡытыусыма»
Башҡортостан-баҡса иле,
Илешем-бер сәсәге.
6 Яҡтыларҙан яҡты уның
Бөгөнө,киләсәге.
«Ете таж» бейеүе һәм «Һабантуй» күренеше менән кисә тамамлана.
Тыуған ил ҡайҙан башлана? Ул тыуып үҫкән ерҙән башлана.Кешегә иң гәзизе уны
тыуҙырған әсә, иң ҡәҙерлеһе-тыуған тупраҡ, иң йылыһы-һине йылытҡан өй усағы, иң күркәме- тыуған өйөң, иң йәмлеһе-тыуған тәбиғәтең.
Тыуған илем-Рәсәй, тыуған төйәгем-Башҡортостан,тыуған ерем-Илешем,
тыуған халҡым, туған телем- иң изге төшөнсәләр.
Ер шарының картаһына
Ҡараһаң яҡшы ғына,-
Башҡортостан шул картала
Бер япраҡ саҡлы ғына.
Әйе , япраҡ, аҡҡайындың
Бер япрағы ни бары.
Ә ҡайыны –бөйөк Рәсәй-
Шундай йәшел, юғары.
Картаға ҡарап, еремде;
-Бер япраҡ саҡлы тинем,
Мин хайранмын киңлегеңә,
Башҡортостаным- илем!
Был шиғырҙы республикабыҙҙың оло ғорурлығы булған бөйөк шағирыбыҙ Мостай Кәрим яҙған. Уның ижады мәңге йәшәйәсәк,кешеләрҙе киләсәк көндәрҙә лә уйландырыр,моңландырыр,намыҫты сафландырыр, яҡты моң булып рухтарыбыҙҙы ҡанатландырыр.
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:


text:
Өфөлә сноуборд-парк төҙөләсәк
Өфө 2012-2013 йылдар миҙгелендә Burton сноуборд-парктары төҙөләсәк ҡалалар иҫәбенә инде.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Рәсәйҙең 13 ҡалаһында Burton Parks төҙөү өсөн ике аҙна дауамында тауыш биреү алып барылды.
Был арала ҡала халҡы менән 300-ҙән ашыу агитацион видеоролик төшөрөлдө һәм монтажланды, йөҙәрләгән ҡыҙыҡлы һәм үҙенсәлекле фото төшөрөлдө. Тауыш биреүгә бер аҙна ҡалғас, яңылыҡтар менән 15-ләгән телесюжет сығарылды. Бөтә ил буйынса еңеүгә дәғүә иткән ҡалаларҙы яҡлап акциялар үтте, унда 8 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.
Тауыш биреү өсөн сайтҡа 5200000 кеше инеп сыҡҡан, дөйөм алғанда Рәсәйҙең төрлө ҡалаларынан 736803 кеше тауыш биргән.
Өфөнән тыш, Ҡазан, Абакан, Ижевск, Мурманск, Петропавловск-Камчатский, Южно-Сахалинск, Владивосток, Һарытау, Төмән, Барнаул, Ырымбур, Яр Саллы ҡалалары ла еңеүселәр исемлегенә ингән.


text:
Дөгө бутҡаһы бешерәбеҙ
23 января 2013 йыл | Кәңәштәр
Бутҡа - икмәктән ҡала төп ризығыбыҙ тип әйтһәк тә хата булмаҫ. Тик уны файҙалы итеп бешерә белеү бик мөһим.
Сахалин
23 января 2013 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Был шиғырымды бөткән ауылдарҙың береһе булған Сахалинға арнайым.
Һеҙ шылтыратҡайнығыҙ
23 января 2013 йыл | Шылтырат!
Гәзитебеҙҙең 131-132-се (2012 йыл) һанында, "Нимә борсой? Шылтырат!” рубрикаһында Яугилде ауылы халҡының, магазин янында туҡталыш павильоны кәрәк, тигән аһ-зары баҫылып сыҡҡайны. Был һорау-үтенес буйынса Бурлы ауыл биләмәһе хакимиәте башлығы Р.Х.Хисмәтуллин түбәндәгеләрҙе хәбәр итте:
Мажараларға бай, күңелле осор
23 января 2013 йыл | Хаттар
Студент йылдары – кешенең романтика менән һуғарылған ҡабатланмаҫ йәшлек осоро ғына түгел, ә үҙ аллы тормош һабаҡтары туплау мәле. Студент саҡ һәр кемдең хәтерендә сағыу төҫтәр булып уйылып ҡала. Күптәр ошо ҡабатланмаҫ осорҙо ҙур һағыш менән иҫкә ала. Ә бөгөнгө студенттар үҙҙәре был турала нимә уйлай икән? Һүҙ – дуҫтарыма.
Ғибәҙәт
23 января 2013 йыл | Хаттар
Аллаһы Тәғәлә беҙҙе яралтҡас һәр беребеҙгә йәшәйеш маҡсаты биргән. Был донъяға ни өсөн яралтылыуыбыҙ, ни рәүешле йәшәүебеҙ хаҡында уйланғаныбыҙ бармы икән һуң? Күбебеҙ йәшәү маҡсатын дөрөҫ билдәләмәй, ғүмер асылын дөрөҫ аңламай йәки был турала белергә лә теләмәй.


text:
Мәләүез районында Иппотерапия үҙәге асылаФото: Олег Яровиков
Мәләүез районында Иппотерапия үҙәге асыла
Мәләүез районында Иппотерапия үҙәге асылаФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Мәләүез районына эш сәфәре барышында Ҡаран ауылында «Толпар» ат спорты комплексында булды. Комплекс 1976 йылдан эшләй.
Бөгөн бында 99 йылҡы, шулай уҡ ете шәхси ат аҫрала. Комплекс биләмәһендә өс ат һарайы, манеж, спорт залы, административ корпус, манежға төкәтмә һәм ҡаҙанлыҡ бинаһы урынлашҡан.
Ун бер түңәрәк-секцияларҙа 100-гә яҡын бала шөғөлләнә, сит илдәрҙән һәм Рәсәйҙең башҡа ҡалаларынан да килеүселәр бар. СССР-ҙа тәүгә ойошторолған пони-клуб үҫешә. «Толпар» спортсылары ил, республика һәм район кимәлендәге ярыштарҙа даими ҡатнаша һәм призлы урындар яулай. Республика Башлығы тренерҙар һәм балалар менән аралашты, комплексты үҫтереү мөмкинлектәрен тикшерҙе.
Бында һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар өсөн адаптив төркөм эшләй, тип хәбәр итте «Толпар» ат спорты комплексы директоры Михаил Разорёнов. Рөстәм Хәмитов комплекста Иппотерапия үҙәген асырға тәҡдим итте. Белгестәр әйтеүенсә, уның уңышлы эшләүе өсөн медицина кабинетын, ял бүлмәләрен йыһазландырырға, ҙур булмаған манеж төҙөргә кәрәк.
Ат спорты комплексы капиталь ремонтҡа мохтаж, тип билдәләне Михаил Разорёнов. Республика Башлығы «Толпар» ат спорты комплексы етәкселегенән вольтижировка (ат спортының олимпия төрө) буйынса өҫтәмә бүлексә һәм Иппотерапия үҙәген асыуҙы иҫәпкә алып, реконструкция буйынса комплекслы тәҡдимдәр әҙерләүҙәрен һораны.
Бынан тыш, республика Башлығы фекеренсә, мәктәптәрҙә аттар менән факультатив дәрестәр индерергә кәрәк.
– Республикабыҙ илдә йылҡы һаны буйынса алдынғы урындарҙы биләй. Әммә аттар киң таралыш алмаған, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн бер ҡасан да ат күрмәгән балалар күп. Ошо ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу, тыуған төйәккә, тәбиғәткә һөйөү тәрбиәләү мөһим.
Районға эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов «Ликом» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә, Тамъян ауылындағы яңы төҙөлгән «Дуҫлыҡ» балалар баҡсаһында ла булды.


text:
Рөстәм Хәмитов Суминдың вафат булыуына бәйле ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Силәбе өлкәһенең элекке губернаторы Петр Суминдың вафат булыуына бәйле ҡайғы уртаҡлашыу белдерҙе. Силәбе өлкәһе хакимиәте исеменә республика башлығы ебәргән телеграммала былай тиелә:
“Өлкәнең элекке губернаторы Петр Иванович Сумин вафат булыу сәбәпле, ҡайғы уртаҡлашам.
Петр Иванович һоҡланғыс, талантлы кеше, ҙур төбәк етәксеһе, дәүләт эшмәкәре һәм патриот булараҡ киң билдәле кеше ине. Бөтә ғүмерен тыуған яғына арнаны, өлкә иҡтисадын, социаль һәм мәҙәни тармаҡтарҙы үҫтереүгә, төбәк-ара бәйләнештәрҙе киңәйтеүгә ҙур өлөш индерҙе.
Ул республикабыҙҙың ҙур дуҫы булды, беҙҙә ул һәр саҡ тәрән ихтирам ҡаҙанды. Силәбе өлкәһе етәкселегенең әүҙем сәйәсәте һөҙөмтәһендә бөгөн өлкә Рәсәйҙә Башҡортостандың төп сауҙа партнеры булараҡ беренсе урынды ныҡлы биләй.
Петр Иванович Сумин хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр”.


text:
5 июнь
5 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 156-сы (кәбисә йылында 157-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 209 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
Халыҡ-ара
Милли
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1968 — СССР Министрҙар Советы Өфөлә сәнғәт институты асыу тураһында ҡарар ҡабул итә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Абдуллин Әнүәр Абдулла улы (5.06.1917—28.10.2002), Советтар Союзы Геройы (1945). Бөйөк Ватан һуғышында артиллерист булып ҡатнашыусы. Өлкән сержант.
- Аллаяров Ричард Хәйрулла улы (5.06.1927—5.11.1988), СССР-ҙың почётлы нефтсеһе, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959). КПСС-тың XXII съезы делегаты.
- Адеев Зиф Хабибович (5.06.1932—10.12.1995), спортсы, тренера, конькиҙа уҙышыу спорты буйынса РСФСР-ҙың атҡаҙанған тренеры (1978), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1976), РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы (1976). Өфө ҡалаһында тыуған.
- Шәрипов Фәнил Йәмғетдин улы (5.06.1947), башҡорт яҙыусыһы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре. Ҡаңлы ырыуы республика йәмәғәт ойошмаһы рәйесе һәм ойошма ҡарамағындағы «Муллайән Халиҡов фонды» етәксеһе. * Филиппова Ирина Николаевна (5.06.1957), балетмейстер, профессор (2005), Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1994), Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (2015).
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ишмырҙин Сөләймән Ғәләүетдин улы (5.06.1893—1937), Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Беренсе донъя һуғышында һәм граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1918 йылдың авгусынан Башҡорт армияһының 1-се Башҡорт уҡсылар полкы командиры һәм Башҡорт хәрби шураһы ағзаһы, штабс-капитан. Сәйәси золом ҡорбаны.
- Ғәлиуллин Ришат Фәтхи улы (5.06.1948), ауыл хужалығы алдынғыһы, йәмәғәтсе. 1964—2010 йылдарҙа Мичурин совхозы механизаторы. Ауыл старостаһы. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (1999). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Шаран районы Яңы Ҡаръяуҙы ауылынан.
- Мәзитов Әмир Миңлевәли улы (5.06.1968), рәссам, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1996 йылдан Рәсәй Рәссамдар союзы ағзаһы. Профессор (2014). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (2010) һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (1997). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Күгәрсен районы Үрге Һаҙ ауылынан.
- Нәзиуллин Артур Искәндәр улы (5.06.1988), музыкант, кларнетсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы һәм Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр дәүләт премияһы лауреаты (2014).
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1933 — Велимир Живоинович, серб актёры.


text:
Рәсәйҙең Юғары Суды мосолман байрамдарындағы ял көндәренең законлы булыуын билдәләне
Рәсәй Федерацияһының Юғары Суды президиумы Башҡортостандағы Ҡорбан һәм Ураҙа байрамдарындағы өҫтәмә ял көндәренең законлы булыуын таныны.
Шулай итеп, суд БР Дәүләт Йыйылышының ялыуын ҡарап, элек ҡабул ителгән байрам көндәрен эш көндәре тип билдәләүсе кассацион ҡарарҙы ғәмәлдән сығарҙы. РФ Юғары суды Башҡортостан Юғары суды ҡарарының үҙ көсөндә ҡалыуын билдәләне.
Өфөлә йәшәүсе кешенең ғаризаһы буйынса, быға тиклем Рәсәйҙең Юғары Суды мосолман байрамдарын Рәсәй Конституцияһына һәм Рәсәй Хеҙмәт кодексына ҡаршы килә тип тапҡайны. Яҡташыбыҙ, был байрамдар уның хеҙмәт хоҡуғын боҙа һәм дини йәһәттән дискриминациялай, тип белдергәйне.
Ҡорбан һәм Ураҙа байрамдарын ял көнө итеп билдәләгән Закон Башҡортостанда 1992 йылда ҡабул ителгән.


text:
Республикала 45 градусҡа тиклем һыуытасаҡ Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Республикала 45 градусҡа тиклем һыуытасаҡ
Республикала 45 градусҡа тиклем һыуытасаҡ Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Был аҙнала Башҡортостанда күп йылдарҙың уртаса билдәһенән уртаса 8-10 градусҡа түбән төшкән һауа температураһы менән һалҡын һауа торошо һаҡланасаҡ.
— Һауа торошоноң аяҙлы-болотло, күбеһенсә яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Урыны менән еңелсә ҡар яуасаҡ. Һауа температураһы төндә аҙна башында һәм аҙағында – 23-28 градус, айырым райондарҙа минус 35 градусҡа тиклем һыуыҡ буласаҡ. Көндөҙ – минус 18 градустан 23-кә тиклем, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева.
Шаршамбынан кесе йомаға, 29 ғинуарҙан 30-на, һәм кесе йоманан йомаға ҡарата төндә республикала һыуыҡтың көсәйеүе көтөлә. Төндә 30-35 градусҡа тиклем, урыны менән (айырыуса төньяҡ, төньяҡ-көнсығыш һәм таулы райондарҙа) 40-45-кә тиклем һыуытасаҡ. Һауа температураһы көндөҙ минус 25-тән алып 30 градусҡа тиклем тәшкил итәсәк, тип иҫкәртте республиканың баш синоптигы.


text:
Үҙе юҡтың – һүҙе юҡ30-10-2013, 00:54 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
4 миллиондан ашыу кеше хөкөм ителГән
30-сы йылдар Советтар Союзындағы сәйәси ваҡиғаларға ҡарата ла, иң элек уның сәбәптәренә һәм эҙемтәләренә, дөрөҫ баһа бирергә тырышыуҙа бер төрлө ҡараш юҡ. Берәүҙәр уларҙы И. В. Сталиндың “шәхси власын нығытыу өсөн көндәштәрен юҡ итергә ынтылыу” тип аңлатырға тырышһа һәм “ул йылдарҙа миллиондарса кеше сәйәси золом ҡорбанына әүерелде” тигән фекерҙе алға һөрһә, икенселәр шул уҡ осорҙағы объектив хәлдәрҙе иҫәпкә алырға һәм йәмәғәтселекте шаҡ ҡатырырлыҡ мәғлүмәттәр менән мауыҡмаҫҡа саҡыра. Ысынлап та, А. Солженицын әйтмешләй, Совет власы йылдарында 110 миллион кеше сәйәси золомға дусар ителгәнме, әллә Көнбайыш белгестәре иҫәпләп сығарғанса, был һан 50 – 60 миллион менән сикләнәме? Шулар араһынан үлем язаһына хөкөм ителгәндәр күпме?
Былтыр октябрь аҙаҡтарында “Литературная газета” аҙналығында донъя күргән “Неизвестный 37-й” тигән күләмле мәҡәләлә тап шул хаҡта һүҙ барып, ҡайһы бер һорауҙарға яуап бирелгән. Рәсәй Фәндәр академияһы Тарих институтының баш ғилми хеҙмәткәре, тарих фәндәре докторы Юрий Жуков, Сталиндың шәхесе, Сталин дәүере тураһында байтаҡ ғилми һәм ғилми-публицистик хеҙмәт авторы булараҡ, унда әһәмиәтле мәғлүмәттәр килтерә. Улар, әйтергә кәрәк, һуңғы осорҙа ваҡытлы матбуғатта һәм телевидение, радио тапшырыуҙарында ишетелгәндәрҙе ҡабатламай, киреһенсә, ҡаршы сыға. “Тарих институтында эшләгән В. Земсков етәкселегендәге төркөм, – ти Жуков, – сәйәси золом менән бәйле бик күп документты өйрәнеп, түбәндәгеләрҙе асыҡланы: 1935 йылда СССР Енәйәт кодексының 58-се статьяһы буйынса 267 мең, шул иҫәптән үлем язаһына 1,2 мең кеше дусар ителгән. 1936 йылда тиңдәшле рәүештә – 274 мең һәм 1,1 мең, 1937 йылда – 790 мең һәм 353 мең; 1938 йылда – 554 мең һәм 328 мең. Артабан золом ҡорбандары ҡырҡа кәмей: 1939 йылда 64 мең һәм 2,5 мең, 1940 йылда – 72 мең һәм 1,7 мең”. Земсков төркөмөнөң иҫәбенә ярашлы, 1921 – 1953 йылдарҙа 4 миллиондан ашыу кеше хөкөм ителеп, 2,6 миллионы лагерҙарға ебәрелә. Үлем язаһына дусар ителгәндәр 800 мең самаһы һәм шуларҙың 680 меңдән күберәге 1937 – 1938 йылдарға тура килә. Тарихсының хәбәренә ҡарағанда, был кешеләр араһында енәйәтселәр, власовсылар, бандерасылар ҙа аҙ түгел, шуға күрә бөтәһен дә бер төркөмгә индерергә ярамай.
“Халыҡ дошмандары”н кемдәр уйлап тапҡан?
СССР-ҙа был көсөргәнешле хәлдең башланыу сәбәптәрен Юрий Жуков туранан-тура атамаһа ла, уның береһен 1936 йылғы СССР Конституцияһы менән бәйләй. 1923 йылғы Төп Закон буйынса донъя мәмләкәттәре бер-береһенә дошман ике төркөмгә, ә ил халҡы хоҡуҡлы һәм хоҡуҡһыҙ ике синыфҡа бүлеп ҡаралһа, Сталин Конституцияһында (ул ысынлап шулай атала) дөйөм һайлау хоҡуғы барыһына ла бирелә, һайлауҙар альтернатив нигеҙҙә ҡорола, йәғни дәғүәселәр ике-өс кешенән дә кәм булмаҫҡа тейеш. Ошо ҡанун, тарихсы фекеренсә, яртылаш наҙан, йәғни сиркәү-приход мәктәбен (йәһүдтәр – хедерҙы) тамамлаған партия номенклатураһына ҡырҡа оҡшамай. Власты үҙ ҡулдарында һаҡлап ҡалыу өсөн улар “халыҡ дошмандары” тураһында миф уйлап сығара, йәнәһе, НКВД органдары тарафынан власты ҡолатырға әҙерләнгән ҡораллы төркөм фашланды, һәм бындай шарттарҙа альтернатив һайлауҙар үткәреү хата булыр ине. “1937 йылдың июнендә Советтар съезы алдынан, – тип дауам итә Жуков, – партия номенклатураһы был йүнәлештә эшмәкәрлеген әүҙемләштерә, Сталиндан атыуға хөкөм итергә рөхсәт һораусы мөрәжәғәттәр күбәйә”. Мәҫәлән, Көнбайыш Себер крайкомының беренсе секретары Эйхе 10,8 мең кешене үлем язаһына тарттырыуға рөхсәт һорай. РКП (б)-ның Мәскәү өлкә комитеты етәксеһе Хрущев – 8,5 мең, Азов-Ҡара диңгеҙ крайкомынан Евдокимов 6,6 мең кешене “расходҡа сығарырға” йыйына. Ә инде 1 – 2 мең кешене атыуға хөкөм итергә теләүселер күберәк була, ҡайһы берҙәре хатта Сталиндың кабинетына инеп, ошо хаҡта һүҙ ҡуҙғата.
“Халыҡ дошмандарын” эҙләү өсөн башҡа сәбәптәр ҙә табыла. Тарих дәреслеген яҙырға конкурс иғлан итеү, Советтар Союзы Геройы исемен индереү, казак частарын тергеҙеү, Сталиндың Америка журналисы Говардҡа интервьюһы һ.б. Ил башлығының яңы һайлауҙар системаһы, кандидаттарҙы төрлө йәмәғәт ойошмаларының күрһәтә алыуы тураһындағы һүҙҙәре партократияның кәйефен ҡаҡшата. Улар тәүге биш йыллыҡ планды атҡарыуҙағы шәхси етешһеҙлектәрен иҫкә төшөрөүҙәренән дә ҡурҡа.
Һәр яҡлап баҫым көсәйә башлағас, үҙен оппортунизмда, ревизионизмда һәм башҡа “изм”дарҙа ғәйепләүҙәрҙән ҡурҡып булһа кәрәк, Сталин сигенә, альтернатив һайлауҙар онотола. Ошоно ғына көткән номенклатураның ҡулдары иркенлек ала, төрмәләрҙә атыу тауыштары йышыраҡ яңғырай. Бында СССР эске эштәр наркомы Ежовтың әүҙемлеге лә ҙур роль уйнай, был кешенән хатта Сталин үҙе лә хәүефләнә. Наркомды вазифаһынан төшөрөү өсөн хәйлә ҡулланырға тура килә. Яңы комиссар Берия НКВД-ға оялаған иҫке кадрҙарҙан (башлыса ярым-наҙан йәһүдтәрҙән) арыныу өсөн күп көс һала, лагерь һәм төрмәләрҙән 1 миллиондан ашыу кеше сығарыла, йәмәғәтселек быны хуплап ҡаршы ала.
Тарихты һис ҡасан да алдап булмай
Рәсәй Фәндәр академияһы хеҙмәткәре И. Сталиндың эшмәкәрлеге тураһында ла байтаҡ яңы фекер еткерә, унда “шәхси власын нығытырға ынтылыу” тураһында бер ни ҙә юҡ. Мәҫәлән, 30-сы йылдар урталарында Иосиф Виссарионович инженерҙарҙы һәм завод етәкселәрен ҡулға алыу тураһында рөхсәт һораусыларға ҡырҡа рәүештә “юҡ!” тип яуап ҡайтарған. РКП (б)-ның күп кенә ағзаларынан айырмалы, Сталин бөтә донъя революцияһына ышанмаған, эшмәкәрлегендә төп урынды ил сәнәғәтен үҫтереүгә биргән һәм хаталанмаған. Жуков раҫлауынса, Сталин партияның хужалыҡ эшмәкәрлегенә ҡыҫылыуҙан туҡтап, кадрҙар һәм агитация-пропаганда эше менән сикләнеү яғында була. Сталин Конституцияһы, хеҙмәтсәндәргә киң үҙидара хоҡуҡтарын тәьмин итеп, халыҡ власын нығытыу маҡсатын ҡуя.
Әлбиттә, тарихсының ҡайһы бер һығымталары бәхәслелер ҙә, ләкин барлыҡ етешһеҙлектәрҙе күптән баҡыйлыҡҡа күскән бер кешегә япһарыу һәм аҙым һайын һүгеү дөрөҫ булмаҫ. Әйткәндәй, был бер Сталин шәхесенә генә ҡағылмай: урыҫ батшаларына, Сталиндан һуң ил башлығы булғандарға ла бысраҡ аҙ өйөлмәне. Мәйеттәр менән һуғышыу әле лә дауам итә, ошо рәүешле вазифа биләүселәр үҙен аҡтан-аҡ, пактан-пак итеп күрһәтергә, ҡылған яуызлыҡтарын йәшереп ҡалдырырға тырыша. Әммә тарихты һис ҡасан да алдап булмай, һуңлап булһа ла, ул барыбер үҙ баһаһын бирә. Әлегә иһә үҙе юҡтың – һүҙе юҡ, Сталин өҫтөнә күпме генә сүп ташлама, ул яуап һүҙе менән сығыш яһай алмай.


text:
- Подробности
- Просмотров: 335
ҠАЗАН ЙӘШЕРЕН КОМИССИЯҺЫ, Крәҫтиәндәр һуғышы (1773— 75) осоронда Рәсәйҙәге тәфтиш һәм суд учреждениеһы. 1773 й. дек. императрица Екатерина II 1773 й. 29 нояб. указы м‑н ойошторола. Ҡ.й.к. Сенаттың Йәшерен экспедицияһы ҡарамағында була, хәрби командование һәм Ҡазан, Ырымбур губ. хакимиәттәре һ.б. м‑н хеҙмәттәшлек итә. Комиссия “Пётр III” шәхесен асыҡлау, Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусылар эшен тикшереү һәм хөкөм ҡарары сығарыу, баш күтәреүселәр хәрәкәтенең сәбәптәрен асыҡлау м‑н шөғөлләнә. Буйһонмағандарға яза һәм ихтилал баш лыҡтарын тотоп биреүселәргә аҡса вәғәҙә итеп, башҡорттарға өгөт‑нәсихәт м‑н хаттар ебәргән. Һорау алыу һәм хөкөм ҡарары протоколдары Екатерина II ебәрелгән. 1774 й. март аҙ. Ырымбур һәм Өфө янындағы киң хәрби хәрәкәттәр һөҙөмтәһендә өҫтәмә тәфтиш органы — Ырымбур йәшерен комиссияһы ойошторола. 1774 й. 12 һәм 15 июлендә Ҡазан тирәһендәге һуғыштарҙан һәм бер нисә мең кеше әсиргә алынғандан һуң комиссия эштәрҙе ҡарауҙың һәм хәл итеүҙең ябайыраҡ ысулына күсә; ғәйебе аҙ булған баш күтәреүселәр расписка б‑са ебәрелгән. Ҡ.й.к. тарафынан 9164 эш, ш. иҫ. И.Н.Зарубин, Кинйә Арыҫланов, Ҡаранай Моратов, Ҡәнзәфәр Усаев, Салауат Юлаев эштәре, ҡарала. Комиссия ҡарары б‑са 28 кеше язалап үлтерелә, 714‑е тән язаһына хөкөм ителә, шуларҙың 114‑е һөргөнгә, 36‑һы һалдат хеҙмәтенә оҙатыла, ҡалғандары иреккә сығарыла. Ҡ.й.к. етәкселәре: А.И.Бибиков (1773 й. 29 нояб. алып), Я.Л. Брант (1774 й. 26 апр. алып), 1774 й. 11 июненән Ҡазан һәм Ырымбур йәшерен комиссияларына дөйөм етәкселекте П.С.Потёмкин ала.
Әҙәб.: Овчинников Р.В. Следствие и суд над Е.И.Пугачёвым и его сподвижниками: источниковед. исслед. М., 1995.
И.М.Гвоздикова
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Өфө мәктәптәренә - светофор
Өфөнөң байтаҡ балалары өсөн бынан ары мәктәпкә йөрөү хәүефһеҙерәк буласаҡ. Ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллиндың хәбәр итеүенсә, хәрәкәт ҡыҙыу булған урамдарҙа урынлашҡан мәктәптәр алдында 22 светофор ҡуйыу тураһында ҡарар ителгән. Элегерәк ата-әсәләр һәм педагогтар үтенесе буйынса был мәсьәлә ҡала депуттары менән бер тапҡыр күтәрелгәйне инде. Әммә ЮХХДИ алты светофор урынлаштырыуға ғына ыңғай яуап бирҙе.
— Әлеге ваҡытта, был мәсьәлә яңынан ҡаралғас, бөтә 22 светофорҙы ла ҡуйырға ҡарар ителде, — тине Ирек Ниғмәтуллин. – Һәм бөгөн Совет менән ҡала бюджетына тейешле төҙәтмәләр индереү тураһында ҡарар ҡабул ителде, был ҡарар үҙ сиратында светофорҙар ҡуйыуға средстволар бүлеүҙе лә күҙаллай.


text:
Баш ҡалала 2012 йылда уҡыу йорттарын тамамлаусылар өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк
23 августа Өфөлә юғары, урта һәм башланғыс һөнәри белем биреү учреждениеларын тамамлаусылар өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтә. Унда 30-ҙан ашыу эш тәҡдим итеүсе, йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәктәре, алдынғы кадрҙар агентлыҡтары һәм эшкә урынлаштырыу буйынса махсуслашҡан киң мәғлүмәт саралары ҡатнашасаҡ. Улар меңдән ашыу вакантлы урын тәҡдим итәсәк.
Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә ҡатнашыусылар ҡаланың Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендәге вакансиялар банкы менән, шулай уҡ юрист һәм психолог кәңәштәре менән файҙалана аласаҡ. Барлыҡ хеҙмәттәр бушлай күрһәтелә.
2012 йылда уҡыу йорттарын тамамлаусылар өсөн вакансиялар йәрминкәһе Өфө ҡалаһы, Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса үткәрелә.
Башлана – 10.00 сәғәттә.


text:
Өфөлә йәштәр проблемаларын тикшерәсәктәр
26 мартта Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалында «Йәштәрҙең мөһим проблемалары: рухлылыҡ, ватансылыҡ, быуындар күсәгилешлеге» IV вуз-ара төбәк ғилми-ғәмәли конференцияһы үткәрелә.
Форум Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы, Өфө дәүләт авиация техник университеты ярҙамында үткәрелә.
Конференция барышында йәштәрҙең социаль әүҙемлеге, йәш кешелә гражданлыҡ сифаттары тәрбиәләү мәсьәләләрен тикшереү планлаштырыла.
Шулай уҡ конференция сиктәрендә хәрби һәм патриотик йырҙар конкурсы үтәсәк.


text:
Үҙ өйөңдә ҡол булһаң...28-02-2017, 03:55 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Тәү ҡарамаҡҡа беҙҙең йәмғиәттә ҡатын-ҡыҙ тулыһынса иғтибар һәм хәстәрлеккә солғанған кеүек, әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, уларҙы борсоған, хафаға һалған мәсьәләләр байтаҡ. Мәҫәлән, күптәре эшкә урынлашыуҙа ҡыйынлыҡтар кисерә, төрлө урындарҙа, шулай уҡ үҙ яҡындары араһында ла шәхесен ихтирам итеүҙәренә мохтаж. Ғаиләлә яҡлау тапмаусы, иренән ҡыйырһытылыусы, балалары менән мөнәсәбәтен көйләй алмаусы ҡатындар бигерәк тә йыш осрай. Эйе, күп осраҡта үҙ өйөндә бәхетһеҙлек кисерә улар.
Әйткәндәй, һәр йылдың ноябрь айы аҙағында халыҡ-ара кимәлдә ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарата йәбер-золомдо бөтөрөү хаҡына көрәш көнө билдәләнә. Был проблемаға иғтибар йүнәлтеүҙе күҙҙә тотҡан сараларҙы үткәреү хаҡында ҡарар БМО-ның Генераль ассамблеяһы тарафынан 1999 йылда ҡабул ителгән. Әүҙемсе ҡатын-ҡыҙҙар иһә золомға ҡаршы көрәш көнөн 1981 йылдан бирле билдәләп килә.
Был проблема ысынлап та бик етди шул. Һандарға ҡарағанда, Рәсәйҙә йыл һайын ире, абышҡаһы һәм туғандары, яҡындары ҡулынан 14 меңләп ҡатын-ҡыҙ һәләк була. Һәр бишенсе ҡатын-ҡыҙ бөгөн ир туҡмағының ни икәнен үҙ тәнендә тойоп белә. Төрлө мәғлүмәттәр буйынса төп сәбәптәр – ирҙең эсеүе, матди етешһеҙлек, эшһеҙлек. Варфоломей төндәрен эшһеҙ эскеселәр генә түгел, профессорҙар ҙа ойоштороуы ихтимал.
Журнал тыштарында йәки телеэкрандарҙа өҫ-башы ыҫпай, буй-һыны зифа, затлы биҙәүестәр таҡҡан ҡатындарҙы күргәс, йыш ҡына “Бәхетле кеше!” тип ҡуябыҙ. Әммә, яҙмыштары менән танышһаң, күптәренең тормошонан ҡәнәғәт булмауы, төрлө ҡыйынлыҡтар менән даими көрәшеп йәшәргә мәжбүр икәнлеге асыҡлана. Уларҙың барыһы ла гүзәл зат бәхете төшөнсәһен үҙенсә аңлай, һәр кемеһенең проблемаһы ла тауҙай. Социологтар, ҡатын-ҡыҙҙарҙы төшөнкөлөккә бирелергә мәжбүр иткән, өҙгөләндергән сәбәптәр буйынса бер нисә төргә бүлеп ҡарағас, уларҙың 40 проценты – балалары менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрен яйға һала алмауҙан, 30 проценты – яңғыҙлыҡтан, 18 проценты – ғаилә башлығының эсеүенән, 10 проценты иренең хыянатынан һәм 2 проценты төрлө ауырыуҙарҙан яфаланыуын билдәләгән. Психологияла “үҙен һиҙҙерткән” һәм “асыҡланған” проблемалар араһында айырма ҙур. “Ярҙам һорап мөрәжәғәт итеүселәр менән әңгәмәләшкәндә шуға инанаһың: “һиҙҙертте” тигәне – асыҡланаһы проблеманың бер осо ғына, – ти белгестәр. – Кеше үҙенең ни сәбәпле борсолғанын яҡшылап аңлап та етмәй”.
Нисәлер йыл элек республика райондарының береһендә ауыр хәлдә ҡалған ҡатын-ҡыҙҙарға ярҙамлашыу маҡсатында асылған социаль үҙәктә булырға насип иткәйне. Ундағы “ышаныс телефоны”на гүзәл зат вәкилдәре тәүлектең теләһә ҡайһы мәлендә шылтырата, тәжрибәле психологтан кәңәш һорай, күңелен йыуата ала. Көнөнә 7-8, ҡайһы саҡта 10 мөрәжәғәт ҡабул ителә, тине үҙәк белгестәре. Төшөнкөлөккә бирелгәндәрҙе генә түгел, үҙ-үҙенә ҡул һалырға йыйыныусыларҙы ла ҡотҡарған саҡтары булған.
Социаль комплекс ҡарамағында эскелектән, наркоманиянан яфаланыусылар өсөн аноним клубтар эшләүе, онкологик сирлеләрҙе, төрмәлә ултырып сыҡҡан ҡатындарҙы яҡлау төркөмдәре булыуы, ғаиләһендә ҡыйырһытылғандар һәм йәшәргә урын тапмағандар өсөн социаль ҡунаҡхананан урын тәҡдим ителеүе, бушлай юридик консультациялар ойошторолоуы хаҡында һөйләнеләр. Инвалид бала тәрбиәләүселәр ҙә килеп, психологик ярҙамдан файҙалана икән. Хатта эшҡыуар ҡатындар йыш мөрәжәғәт итә булып сыҡты. Ғаилә тормошоноң бөтөн ауырлығын үҙ иңенә һалырға мәжбүр ханымдарҙың күбеһе, иренең еңелгә өйрәнеүенә, балаларының һәр нәмәне аҡса менән үлсәп ҡарауына, әсә кешенең тынғы белмәй эшләүен тейешенсә баһаламауҙарына зарланып, депрессияға юлыға, ти.
Психолог булып эшләүсе бер ҡатын өҫ-башына ҡарағанда матди мохтажлыҡһыҙ күренгән, әммә оҙаҡ ваҡыт стресс хәлендә йөрөгән урта йәштәрҙәге бер ханым менән шөғөлләнгәнен һөйләгәйне. Ф. ун биш йылға яҡын никахта тора, ике балаһы бар, ти. Иренең эш хаҡы юғары ғына, ғаиләһен матди яҡтан тейешенсә тәьмин итә ала икән. Шулай ҙа ғаилә башлығының холҡо тотороҡһоҙ: ҡатынына ла, балаларына ла һалҡын, тупаҫ мөнәсәбәттә, ваҡ ҡына сәбәптән дә сығырынан сыға, сабыйҙарҙы йәберләй, әсәләренә һуғып ебәрә... Ҡатын, байтаҡ ваҡыт баҫым аҫтында йәшәһә лә, ғәйепте үҙендә генә күргән, үҙ холҡон ғына төҙәтергә, иренең талаптарына яраҡлашырға тырышҡан. Был, билдәле, ыңғай һөҙөмтәгә килтермәй, киреһенсә, әсә кешенең нервы системаһын ҡаҡшата. Хәлде киҫкенләштереүсе тағы бер сәбәп – бәләкәй ҡыҙы инвалид булыу арҡаһында ҡатындың өйҙә ултырыуы, йәғни тышҡы донъянан сикләнгәнлеге, финанс йәһәтенән иренә бойондороҡлолоғо.
Ҡатын ысынлап та психологик ярҙамға һәм яҡлауға мохтаж булған. Уның эмоциональ хәлен үҙгәртеү, үҙ көсөнә ышанырға мәжбүр итеү, килеп тыуған ауыр хәлдән сығыу ысулын табырға ярҙамлашыу кәрәклегенә шунда уҡ төшөнгәндәр. Быға өлгәшеү ҡатын иренән айырым йәшәгәндә генә мөмкин, тип ҡарар ҡылған психолог. Шуға уға балалары менән бергә икенсе фатирға күсенеп торорға кәңәш бирелгән. Белгестәр ярҙамы менән Ф. тынысланған, үҙ көсөнә ышаныс, ихтыяр туплаған. Судҡа ғариза биреп, иренән айырылғас, балалары менән шәхси фатирына ҡайтҡан, алимент юллаған, эшкә урынлашҡан, йәғни тормошон үҙаллы ҡороуға өлгәшкән.
Күп осраҡта ирҙәренең тупаҫлығы ғына түгел, балаларының тормошҡа яраҡлаша алмауы ла ут йотоп йәшәргә мәжбүр итә ҡатындарҙы. Анализлау һөҙөмтәләре был күренештең төп сәбәптәре ғаилә тәрбиәһенә ҡайтып ҡалыуын, кешенең һайлаған юлы күпселек осраҡта ғаиләләге мөхиттең ниндәй булыуына бәйле икәнлеген күрһәткән. Статистика раҫлауынса, психик тайпылыштарҙың 22 проценты ғына – тыумыштан, ә ҡалғаны тәрбиәнең камил булмауы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. Тәрбиә биреү – шәхси, ҡатмарлы ижади эш ул. Бала бит компьютер түгел, уны йәмғиәткә файҙа килтерерҙәй һәйбәт шәхес итер өсөн программаға көйләп булмай. Сабый менән нисек аралашырға, ярамағанды, кәрәкмәгәнде ни рәүешле иҫкәртергә, һаулыҡ һәм йәмғиәт өсөн зыянлыны күрә белергә ҡайһылайтып өйрәтергә? Унда тормошҡа яуаплы мөнәсәбәтте ниндәй юл менән тәрбиәләргә? Бындай һорауҙарға яуап табыуы бик ауырға төшә әсәләргә.
Әлбиттә, әсәлекте һәм балалыҡты, ғаиләне яҡлау хаҡында ҡануниәт бар, һәм был закондар һөҙөмтәле үтәлә. Әммә бының менән генә именлекте тәьмин итеп булмай. Үҙ-ара аңлашмаусанлыҡ, әрләшеүҙәр, бер-береңә ҡарата көс ҡулланыу, ғаиләләр тарҡалыуы, үҙеңә ҡул һалыу һ.б. өсөн сәбәптәр юҡтан тыумай бит. Йәшәү шарттарының яҡшырыуы, кеше хаҡында ныҡлы хәстәрлек булыуы ғына ҡотҡарасаҡ халыҡты үкенесле яҙмыштарҙан.


text:
Күсмә стоматология хеҙмәтләндерә2-02-2018, 00:03 // Сәләмәт булайыҡ // Баҫып сығарырға
Сәләмәт тормош рәүешен булдырыу, стоматология ауырыуҙарын профилактикалау һәм дауалау йәһәтенән булдырылған күсмә стоматология кабинетында терапия һәм хирургия ярҙамын күрһәтеү өсөн бөтә шарттар ҙа тыуҙырылып, заман ҡорамалдары менән йыһазландырылған.
Күсмә стоматология модуле уңайлыҡтары менән тәүгеләрҙән булып райондың Первомайский ауылы халҡы файҙаланасаҡ. Йәғни 5 – 9 февралдә уларҙы ҡабул итеү планлаштырыла. Артабан график буйынса башҡа ауылдарҙа йәшәүселәргә лә бушлай теш дауалау мөмкинлеге буласаҡ. Унда ололар ҙа, балалар ҙа мөрәжәғәт итә ала. Бының өсөн паспорт, мотлаҡ медицина страховкаһы һәм СНИЛС кеүек документтар талап ителә.


text:
Халыҡ тарихын барланыҡ
06 октября 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Имәндәш ауылында Оло йәштәгеләр көнөнә арналған саралар йыл да бик матур итеп ойошторола. Ә быйылғыһы бигерәк тә үҙенсәлекле булды. Ауыл ағинәйҙәре ауыл китапханаһы һәм мәҙәниәт йорто менән берлектә "Яулыҡтарҙа – халыҡ тарихы” тип аталған тәрбиәүи маҡсатлы музыкаль сара әҙерләп, оло йәштәге ауылдаштары алдында сығыш яһаны.
Сараға килеүселәрҙе бай, матур күргәҙмә ҡаршы алды. Унда яртышар быуат һандыҡтарҙа һаҡланған шәл-яулыҡтарҙан алып хәҙерге көндә етештерелгән баш ябыуҙары, төрлө төбәктәргә хас һәм төрлө тарихлы, һәр ҡайһыһы үҙенсә итеп бәйләнгән шәлдәргә тиклем 100-ләп өлгө ҡуйылғайны. Китапханасы Рәзилә Зөбәйҙуллина яулыҡтар хаҡында китаптарҙан күргәҙмә әҙерләгән.
Ағинәйҙәр яулыҡтарҙы төрлөсә ябынып, "мода” күрһәтте. Үҙҙәренең данлыҡлы "Яулыҡтар менән бейеү”ен дә башҡарҙылар. Башҡа һәүәҫкәр артистарыбыҙҙың, уҡыусыларҙың матур сығыштары ла тамашасы күңеленә хуш килде.
Кисәне Рәзилә Зөбәйҙуллина менән уҡытыусы-ветеран Рәмилә Мәхмүтова бик йәнле, ҡыҙыҡлы итеп алып барҙы. Был сарала Рәмилә Ғәйнислам ҡыҙын беҙҙең төбәк – Имәндәш, Таш-Аҫты, Иҫке Тайыш ауылдарының ветерандар советы рәйесе итеп һайлап ҡуйҙыҡ. Уға эшендә уңыштар теләйбеҙ.
Сарала имамдар ҙа ҡатнашты. Кисәнең икенсе өлөшө мәктәп ашханаһында ауыл хакимиәте ярҙамы менән әҙерләнгән табын артында дауам итте.
Салауат ТҮЗБӘКОВ.
Имәндәш ауылы.
Сараға килеүселәрҙе бай, матур күргәҙмә ҡаршы алды. Унда яртышар быуат һандыҡтарҙа һаҡланған шәл-яулыҡтарҙан алып хәҙерге көндә етештерелгән баш ябыуҙары, төрлө төбәктәргә хас һәм төрлө тарихлы, һәр ҡайһыһы үҙенсә итеп бәйләнгән шәлдәргә тиклем 100-ләп өлгө ҡуйылғайны. Китапханасы Рәзилә Зөбәйҙуллина яулыҡтар хаҡында китаптарҙан күргәҙмә әҙерләгән.
Ағинәйҙәр яулыҡтарҙы төрлөсә ябынып, "мода” күрһәтте. Үҙҙәренең данлыҡлы "Яулыҡтар менән бейеү”ен дә башҡарҙылар. Башҡа һәүәҫкәр артистарыбыҙҙың, уҡыусыларҙың матур сығыштары ла тамашасы күңеленә хуш килде.
Кисәне Рәзилә Зөбәйҙуллина менән уҡытыусы-ветеран Рәмилә Мәхмүтова бик йәнле, ҡыҙыҡлы итеп алып барҙы. Был сарала Рәмилә Ғәйнислам ҡыҙын беҙҙең төбәк – Имәндәш, Таш-Аҫты, Иҫке Тайыш ауылдарының ветерандар советы рәйесе итеп һайлап ҡуйҙыҡ. Уға эшендә уңыштар теләйбеҙ.
Сарала имамдар ҙа ҡатнашты. Кисәнең икенсе өлөшө мәктәп ашханаһында ауыл хакимиәте ярҙамы менән әҙерләнгән табын артында дауам итте.
Салауат ТҮЗБӘКОВ.
Имәндәш ауылы.


text:
Мәктәп тотҡалары
Абҙаҡ урта мәктәбендә оҙаҡ йылдар эшләп, күптәргә ѳлгѳ һәм йәштәргә фәһем булырлыҡ уҡытыусылар күп. Бер ғаиләләй татыу эшләгән коллектив менән Гѳлшат Рауил ҡыҙы Йомағужина етәкселек итә. Абҙаҡ мәктәбенең математика, физика һәм информатика уҡытыусылары берекмәһендә биш уҡытыусы эшләй.
Уҡытыусыларыбыҙ барыһы ла тәжрибәле, юғары белемле. Рима Мѳжәһит ҡыҙы менән Гѳлсирә Айрат ҡыҙы - Магнитогорск, Хәтижә Бәхтей ҡыҙы һәм Илүзә Зада ҡыҙы Стәрлетамаҡ педагогия институттарын тамамлаған. Ә инде йәш белгес Юлия Александровна былтыр Ѳфѳ дәүләт педагогия институтын тамамлап, ҡулына диплом алыуына ҡарамаҫтан, артабан уҡыуын дауам итә.
Тәжрибәле уҡытыусыларҙың хеҙмәт стажы ла байтаҡ. I категориялы белгестәр - Рима Байбулатова 29 йы- лын, Гѳлсирә Яласова 27 йылын балаларға белем биреүгә бағышлаған. Юғары категориялы уҡытыусы Хә- тижә Ғайсинаның эш стажы - 26 йыл. Мәктәптә 8 йыл эшләгән Юлия Щипанова ла юғары категорияға эйә. Илүзә Баймөхәмәтова 13 йыл балаларҙы теүәл фән серҙәренә тѳшѳндѳрә. Уҡытыусылар белемдәрен камиллаштырыу ѳҫтѳндә ентекле эшләй.
Рима Мѳжәһит ҡыҙы БАЙБУЛАТОВА 15 йылға яҡын директор урынбаҫары вазифаһында. Ул район Советы, район-ҡала мәғариф ида- ралығы һәм Мәғариф министрлығының Почет грамоталары, Рәхмәт хаттары менән бүләкләнгән. Тәжрибәле уҡытыусы ғына түгел, яҡшы хужабикә, яратҡан әсәй. Уңған ханым белемле ҡыҙ әсәһе лә. Ҡыҙы Гүзәл ике юғары белемгә эйә. Филология фәндәре кандидаты район буйынса эске эштәр бүлегендә эшләй.
Хәтижә Бәхтей ҡыҙы ҒАЙСИНА Абҙаҡ урта мәктәбенә 1998 йылда килә. Белгестең эш күрһәткестәре юғары. Йыл да уҡыусылары физиканан Берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырып, юғары уҡыу йорттарына инә. Уҡыусылары олимпиадаларҙа, фәнни конференцияларҙа әүҙем ҡат- наша. Х класс етәксеһе лә. Класы менән Шүлгәнташҡа, Янғантауға, Талҡаҫ күленә барҙылар, Ѳфѳ һәм Магнитогорск музейҙарында булдылар. Талапсан уҡытыусы 2012 йылда «Башҡортостан Республикаһының мә- ғариф алдынғыһы» тигән юғары исемгә лайыҡ булды. Уны уҡыусылар ҙа, ата- әсәләр ҙә хѳрмәт итә. Йыр-моң яратҡан Хәтижә Бәхтей ҡыҙын сәхнә түрендә йыш күрергә була. Ҡыҙы Регина менән йырлауын халыҡ айырыуса ярата. Һүҙ оҫтаһы, тѳрлѳ спектаклдәрҙә ҡатнаша. Уңған хужабикә һәм әсәй. Ҡура тултырып мал-тыуар, ҡош- ҡорт тоталар. Баҡсаһында еләк-емеш, йәшелсә уңа. Хәләл ефете менән бер ҡыҙ һәм ике ул үҫтерә.
Гѳлсирә Айрат ҡыҙы ЯЛАСОВА ла маҡтау һүҙҙәренә лайыҡ. Абҙаҡ мәктәбендә 1991 йылдан эшләй. Тѳрлѳ йылдарҙа мәктәп директоры урынбаҫары вазифаһында булды. Эшенә яуаплы ҡарай, талапсан. Һуңғы йылдарҙа методик ойошма етәксеһе булып эшләй. Уҡытыусының тырышлығын, эш һѳйѳүсәнлеген Хѳ- күмәтебеҙ ҙә баһалай: БР Мәғариф министрлығының, район хакимиәтенең Почет грамоталары һәм Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде. Гѳлсирә Айрат ҡыҙының донъяһы ла ялт итеп тора, улдар үҫтерә. Камил улы Магнитогорск дәүләт техник университеты студенты, Денис VIII класс уҡыусыһы.
Илүзә Зада ҡыҙы БАЙМѲХӘМӘТОВА 2009 йылда Абҙаҡ ауылына килен булып тѳшә. 2010 йылда ситтән тороп Стәрлетамаҡ педагогия институтының физика-математика фа- культетын тамамлай. Илүзә Зада ҡыҙы математика, физика һәм ин- форматика уҡытыусылары берекмәһен етәкләй. Йәш уҡытыусы белемен камиллаштырыу ѳҫтөндә эшләй. Буш ваҡытын баҡса үҫтереүгә, бешеренеүгә, ҡул эштәренә һәм балалары Алтынай менән Илһамды тәрбиәләүгә бүлә.
Юлия Александровна ЩИПАНО- ВА 6 йыл мәктәптә информатиканан белем бирә. Компьютер, робототех- ника менән мауыға. Башҡортостандың 7 мәктәбендә генә булған 4 комплект легоробот һатып алыуға ѳлгәшкән Абҙаҡ мәктәбе. Хәҙер балаларҙа башланғыс кластарҙан уҡ инженер-конструктор, конструктор-программалаусы һәләтен үҫтереү мѳмкинлеге бар. Бында Юлия Александровнаның ѳлѳшѳ баһалап бѳткѳһѳҙ. Балалар олимпиадаларҙа, кон- курстарҙа әүҙем ҡатнаша. «ХХ быуат лабораторияһы» республика фәнни- ғәмәли конференцияһында уҡыу- сыһы Света Хазырова III урынды яуланы. Эштән һуң йәш белгес улы менән урманға йѳрѳргә, бисерҙан тѳрлѳ әйберҙәр эшләргә ярата.
Ошондай маҡтауға лайыҡ уҡытыусылар эшләй Абҙаҡ мәктәбендә.
Ә. ҒӘЗИЗОВА. Абҙаҡ ауылы.


text:
Кейекбаев рухын йәнә шатландырып
26 ноября 2014 йыл | Хаттар
Яҡташыбыҙ, күренекле ғалим Ж.Ғ. Кейекбаевтың 103 йыллығына арналған иҫтәлекле мөһим саралар дауам итә. Ошо көндәрҙә яҙыусының тыуған төбәгендә – Ҡаранйылға ауылында Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе үтте.
Кисәгә килгән ҡунаҡтар иң элек Жәлил Кейекбаевтың йорт-музейына инеп, ғалим һәм талантлы яҙыусының ғилми һәм әҙәби мираҫы мәҙәниәтебеҙҙең айырылғыһыҙ өлөшө булыуына тағы бер тапҡыр инанып, хисләнеп сыҡты.
Әйтергә кәрәк, быйыл Жәлил Кейекбаев музе-йына 40 йыл тулды. Бөгөн арҙаҡлы ил улы, оло шәхес Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевҡа арналған был йорт-музей – уның яҡты рухына һәйкәл ул.
Ж.Ғ.Кейекбаев шәхесенә арналған был иҫтәлекле даталарҙы билдәләү көндәрендә мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре, Башҡорт дәүләт университеты ғалимдары, Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы филологтары, башҡа уҡыу йорттарынан килгән студенттар, уҡыусылар, уҡытыусылар музейҙа ҡунаҡ булып киткән ине.
Ауыл клубында дауам иткән сараға ғалимдың туғандары һәм таныштары, яҡындары һәм яҡташтары йыйылды. Мәктәп уҡыусыларының күпләп килеүе айырыуса шатлыҡлы күренеш булды – был мөһим сара йәш быуынды рухлы итеп тәрбиәләү, бөйөк яҡташыбыҙҙы ололау, хөрмәтләү маҡсатынан үткәрелә бит.
Кисәне асып ауылдың имам-хатибы, Жәлил Кейекбаевтың уҡыусыһы, ғалимдың музейын ойоштороуға баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән һәм уны 38 йыл буйына етәкләгән Ғиндулла Шәйәхмәтов яратҡан остазы тураһында йылы хәтирәләре, йәнле иҫтәлектәре менән дә уртаҡлашты.
«Сәйетбаба» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Рәзим Мәүлетҡолов бар донъяға билдәле төркиәтсе, башҡорттар араһынынан сыҡҡан беренсе телсе-ғалим Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Башҡортостан фәненә һәм мәҙәниәтенә баһалап бөткөһөҙ тос өлөш индергәнен һыҙыҡ өҫтөнә алды. Профессор Ж.Ғ.Кейекбаевтың ауылдашы, педагогия фәндәре кандидаты Миңниә Хәсәйетдин ҡыҙы Вәлиева йәш быуынға әҙиптең халыҡ, ил, тел яҙмышы хаҡындағы уйланыуҙарын уның романы миҫалында төшөндөрҙө.
Сарала уҡыусылар ҙа ихлас ҡатнашты. Ҡаранйылға башланғыс мәктәбенең 4-се класс уҡыусыһы Наҙгөл Вәлиева, мәҫәлән, Жәлил Кейекбаевтың әсәһе, Ғәрифә Мырҙаҡай ҡыҙының нәҫел-нәсәп ағасы менән таныштырҙы һәм был шәжәрәлә үҙенең дүртенсе быуын вәкиле булы-уын күрһәтте.
Билдәле, Ж. Кейекбаевтың әҫәрҙәре уҡымлы, халыҡсан булыуы менән айырылып тора. Әҙиптең «Туғандар һәм таныштар» романы – халыҡсанлыҡ-тың сағыу өлгөһө. Ауыл үҙешмәкәрҙәренең романдан өҙөктө сәхнәләштереүе тамашасы күңеленә хуш килде, йылы тәьҫораттар ҡалдырҙы.
«Башҡорт телен белеү генә етмәй, уға ғашиҡ булырға кәрәк», тип иҫәпләгән Ж.Ғ. Кейекбаев. Туған телдең байлығын, моңло яңғырашын яратҡан ғалим, телгә иғтибарлы булғанға үҙе лә халыҡ сәсәндәре кеүек ҡобайырҙар ижад иткән. Автор уҡыуында «Дуҫлыҡ хаҡында ҡобайыр» йылдар аша әҙиптең көслө ауазы булып яңғыраны.
Жәлил Ғиниәт улы үҙен яҡшы йырсылар иҫәбенә индермәһә лә, башҡорт көйҙәрен ғәжәп оҫта башҡарған, йырсыларҙы тыңлап ләззәтләнеүгә ҡарағанда, күберәк үҙе моңланған булған. Бына әле лә музей фонотекаһынан алынған яҙма – Жәлил Кейекбаев башҡарыуында башҡорт халыҡ йыры «Ҡолой Балтас» бер кемде лә битараф ҡалдырманы.
Үҙ эшенә бирелгән, тәүәккәл, намыҫлы, рухлы кеше итеп хәтерләйҙәр Жәлил Ғиниәт улын туғандары. Жәлил Кейекбаевтың бер туған һеңлеһе Фатима Ғиниәт ҡыҙының һәм ике туған ағаһы Зәйнулла Фәтҡоловтың видеояҙмалағы хәтерләүҙәре, социология фәндәре докторы, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Морат Жәлил улы Кейекбаевтың атаһы тураһында иҫтәлектәре ҡәҙерле ҡомартҡы булып һаҡлана.
Уралдың мәғрүр тауҙары һымаҡ бейек рухлы Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе күтәренке рухта үтте.
Ауылдаштар ғүмер буйына халҡына хеҙмәт иткән, фәндә хазина булған арҙаҡлы яҡташтары Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың фәһемле тормош юлын, күп төрлө ижади эшмәкәрлеген байҡап, изге рухын яҡшы хәтирәләр, йылы һүҙҙәр менән иҫкә алды. Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе ғалимдың яҡты иҫтәлеген ихтирам итеүҙең бары тик бер тамсыһы ғына булһа ла, уның рухы быға бик ҡыуаныр.
Кисәгә килгән ҡунаҡтар иң элек Жәлил Кейекбаевтың йорт-музейына инеп, ғалим һәм талантлы яҙыусының ғилми һәм әҙәби мираҫы мәҙәниәтебеҙҙең айырылғыһыҙ өлөшө булыуына тағы бер тапҡыр инанып, хисләнеп сыҡты.
Әйтергә кәрәк, быйыл Жәлил Кейекбаев музе-йына 40 йыл тулды. Бөгөн арҙаҡлы ил улы, оло шәхес Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевҡа арналған был йорт-музей – уның яҡты рухына һәйкәл ул.
Ж.Ғ.Кейекбаев шәхесенә арналған был иҫтәлекле даталарҙы билдәләү көндәрендә мәҙәниәт бүлеге хеҙмәткәрҙәре, Башҡорт дәүләт университеты ғалимдары, Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһы филологтары, башҡа уҡыу йорттарынан килгән студенттар, уҡыусылар, уҡытыусылар музейҙа ҡунаҡ булып киткән ине.
Ауыл клубында дауам иткән сараға ғалимдың туғандары һәм таныштары, яҡындары һәм яҡташтары йыйылды. Мәктәп уҡыусыларының күпләп килеүе айырыуса шатлыҡлы күренеш булды – был мөһим сара йәш быуынды рухлы итеп тәрбиәләү, бөйөк яҡташыбыҙҙы ололау, хөрмәтләү маҡсатынан үткәрелә бит.
Кисәне асып ауылдың имам-хатибы, Жәлил Кейекбаевтың уҡыусыһы, ғалимдың музейын ойоштороуға баһалап бөткөһөҙ өлөш индергән һәм уны 38 йыл буйына етәкләгән Ғиндулла Шәйәхмәтов яратҡан остазы тураһында йылы хәтирәләре, йәнле иҫтәлектәре менән дә уртаҡлашты.
«Сәйетбаба» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Рәзим Мәүлетҡолов бар донъяға билдәле төркиәтсе, башҡорттар араһынынан сыҡҡан беренсе телсе-ғалим Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Башҡортостан фәненә һәм мәҙәниәтенә баһалап бөткөһөҙ тос өлөш индергәнен һыҙыҡ өҫтөнә алды. Профессор Ж.Ғ.Кейекбаевтың ауылдашы, педагогия фәндәре кандидаты Миңниә Хәсәйетдин ҡыҙы Вәлиева йәш быуынға әҙиптең халыҡ, ил, тел яҙмышы хаҡындағы уйланыуҙарын уның романы миҫалында төшөндөрҙө.
Сарала уҡыусылар ҙа ихлас ҡатнашты. Ҡаранйылға башланғыс мәктәбенең 4-се класс уҡыусыһы Наҙгөл Вәлиева, мәҫәлән, Жәлил Кейекбаевтың әсәһе, Ғәрифә Мырҙаҡай ҡыҙының нәҫел-нәсәп ағасы менән таныштырҙы һәм был шәжәрәлә үҙенең дүртенсе быуын вәкиле булы-уын күрһәтте.
Билдәле, Ж. Кейекбаевтың әҫәрҙәре уҡымлы, халыҡсан булыуы менән айырылып тора. Әҙиптең «Туғандар һәм таныштар» романы – халыҡсанлыҡ-тың сағыу өлгөһө. Ауыл үҙешмәкәрҙәренең романдан өҙөктө сәхнәләштереүе тамашасы күңеленә хуш килде, йылы тәьҫораттар ҡалдырҙы.
«Башҡорт телен белеү генә етмәй, уға ғашиҡ булырға кәрәк», тип иҫәпләгән Ж.Ғ. Кейекбаев. Туған телдең байлығын, моңло яңғырашын яратҡан ғалим, телгә иғтибарлы булғанға үҙе лә халыҡ сәсәндәре кеүек ҡобайырҙар ижад иткән. Автор уҡыуында «Дуҫлыҡ хаҡында ҡобайыр» йылдар аша әҙиптең көслө ауазы булып яңғыраны.
Жәлил Ғиниәт улы үҙен яҡшы йырсылар иҫәбенә индермәһә лә, башҡорт көйҙәрен ғәжәп оҫта башҡарған, йырсыларҙы тыңлап ләззәтләнеүгә ҡарағанда, күберәк үҙе моңланған булған. Бына әле лә музей фонотекаһынан алынған яҙма – Жәлил Кейекбаев башҡарыуында башҡорт халыҡ йыры «Ҡолой Балтас» бер кемде лә битараф ҡалдырманы.
Үҙ эшенә бирелгән, тәүәккәл, намыҫлы, рухлы кеше итеп хәтерләйҙәр Жәлил Ғиниәт улын туғандары. Жәлил Кейекбаевтың бер туған һеңлеһе Фатима Ғиниәт ҡыҙының һәм ике туған ағаһы Зәйнулла Фәтҡоловтың видеояҙмалағы хәтерләүҙәре, социология фәндәре докторы, Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаты Морат Жәлил улы Кейекбаевтың атаһы тураһында иҫтәлектәре ҡәҙерле ҡомартҡы булып һаҡлана.
Уралдың мәғрүр тауҙары һымаҡ бейек рухлы Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе күтәренке рухта үтте.
Ауылдаштар ғүмер буйына халҡына хеҙмәт иткән, фәндә хазина булған арҙаҡлы яҡташтары Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың фәһемле тормош юлын, күп төрлө ижади эшмәкәрлеген байҡап, изге рухын яҡшы хәтирәләр, йылы һүҙҙәр менән иҫкә алды. Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе ғалимдың яҡты иҫтәлеген ихтирам итеүҙең бары тик бер тамсыһы ғына булһа ла, уның рухы быға бик ҡыуаныр.
Римма ИШМЫРҘИНА,
Жәлил Кейекбаевтың
йорт-музейы директоры.
Жәлил Кейекбаевтың
йорт-музейы директоры.


text:
Киноларҙа ғына күргәнем бар,
Уҡып ҡына беләм hуғышты.
Ә шулай ҙа «hуғыш» hүҙе мине
Тетрәндерә, ҡыҫа hулышты.
Һәр көн иртән әсәй, улым, тиеп
Башҡайымдан hыйпап уята.
Ә ҡайҙалыр hуғыш бара, мине
Ауыр хистәр борсой, уйлата…
Һуғыш тамамланыуға – етмеш өс йыл. Шөкөр, мин үҙем дә, атай-әсәйем дә, олатайым-өләсәйем дә уны күрмәнек. Был турала ишетеп кенә беләбеҙ. Рәхимhеҙ hуғыш илебеҙ халҡына әйтеп бөтөргөhөҙ ҡайғы-хәсрәт килтерә. Кемдәрҙеңдер ирҙәре йә улдары, аталары Ватан өсөн яу ҡырҙарында мәңгегә ятып ҡала. Аслыҡтан тилмереп үлеүселәр ҙә күп була.
1941 йылдың 22 июнендә илебеҙгә Германия фашистары баҫып ингәс, ҡартатайымдың атаhы Саҙретдин, ағайҙары Фәтхелислам, Шәйхенислам, Ғәйнислам, ҡустыhы Нурислам hәм ҡартатайым Хәйрислам үҙе теләп фронтҡа китә. Ҡартәсәйем бер юлы 6 ғәзиз кешеhен яуға оҙата.
Хәйрислам ҡартатайым hуғыштың тәүге көндәренән үк үҙ-үҙен аямайынса дошман менән көрәшә, күп иптәштәрен үлем тырнағынан ҡотҡара. Әсирлеккә эләгеп, уның мәхшәрҙәрен үҙ елкәhендә татырға тура килә уға. Дүрт туғаны hәм атаhы өсөн ҡайтыу тураhындағы уйҙар хыялда ғына ҡала. Уларҙың ғәзиз башҡайҙары ят ерҙәрҙә беҙҙең бәхетле тормошобоҙ өсөн ятып ҡала. Ҡартәсәйемдең йөрәгендә мәңгелек хәсрәт уттары ҡабыҙып, хәбәрhеҙ юғалды, тигән «ҡара ҡағыҙ» ғына килә.
Хәйрислам ҡартатай 1945 – 1946 йылдарҙа Япон hуғышында ла ҡатнаша. 1946 йылда ғына яугир ауылға ҡайта. Һуғышта алынған тән, йән йәрәхәттәре, яуаплы эштәр ҡартатайымдың сәләмәтлеген ныҡ ҡаҡшата. 1984 йылдың 4 мартында ул беҙҙе мәңгелеккә ташлап китә.
Хәйрислам ҡартатайым үҙен ҡыйыу, ҡурҡыу белмәҫ, ҡаһарман hуғышсы итеп күрhәтә. Дан ордены, «Батырлыҡ өсөн», «Хәрби хеҙмәттәре өсөн», «Сталинградты обороналаған өсөн», «Хеҙмәт ветераны» һәм башҡа бик күп миҙалдар менән бүләкләнә.
Һуғыштан hуң тыуған Яңы Тимешкә ауылында ғүмеренең hуңғы көндәренә тиклем тимерсе булып эшләй. Фронттан ҡайтҡас, ҡартәсәйем Сажиҙә менән танышып, ғаилә усағы ҡабыҙып ебәрәләр. Улар 9 балаға ғүмер бүләк итә. Тормоштоң ауыр булыуына ҡарамаҫтан, һәр береһенә яҡшы тәрбиә биреп, аяҡҡа баҫтыралар. Иң олоhо – минең олатайым Миңлеислам.
Ҡартатайым фронттан ҡайтҡансы Сажиҙә ҡартәсәйем тракторсы булып эшләгән. Кейәүгә сыҡҡас, тулыһынса ғаилә тормошона сума.
Олатайымдың нәҫеле бик уҡымышлы булған, ислам дине ҡанундарын боҙмайынса теүәл үтәгәндәр. Олатайым Миңлеислам да мулла вазифаһын башҡара. Дингә уны атаhы, ҡартатайым Хәйрислам ылыҡтыра. Ул бит Ҡөръәнде яттан белгән, биш намаҙын ҡалдырмайынса уҡып барған, ураҙа тотҡан.
Фамилиябыҙҙа ла оло мәғәнә ята. Сәйфетдин ислам ҡылысы тигәнде анлата.
Беҙ йыл һайын 9 Майҙа Бөйөк Еңеүгә бағышланған байрам парадын ҡарарға барабыҙ. Унда күкрәктәренә орден-миҙалдар таҡҡан сал сәсле ветерандарҙың фотоhүрәттәрен күргәс, беҙгә тыныс тормош бүләк иткән кешеләргә ҡарата күңелебеҙҙә рәхмәт хисе уяна.
Рамаҙан СӘЙФЕТДИНОВ, III синыф уҡыусыһы.
Ауырғазы районы, Талбазы башҡорт гимназияһы.


text:
Һайлау киске сәғәт 8-гә тиклем дауам итә10-09-2017, 17:35 // Информация, Сәйәсәт, Йәмғиәт, Анонстар // Баҫып сығарырға
Урындағы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Эльвира Мѳхәмәтшина белдереүенсә, кѳндѳҙғѳ сәғәт 3-кә ҡарата һайлаусыларҙың 29,3 проценты тауыш биргән. Бѳрѳ муниципаль районында барған һайлауҙа ошо ваҡытҡа ҡарата 12,61 процент һайлаусы ҡатнашҡан, Ѳфѳ районында иһә 29 процент.
Айырым һайлау участкаларына килгәндә, Белорет ҡалаһының 17-се гимназияһында урынлашҡан 1290-сы һайлау участкаһында ошо ваҡытҡа ҡарата һайлау хоҡуғына эйә булған халыҡтың 15 проценты тауыш биргәйне. Ә Абҙаҡ ауылындағы урындағы ауыл Советына депутат һайлауҙа халыҡтың 43 проценты ҡатнашҡан.
Һайлау киске сәғәт 8-гә тиклем дауам итә, шуға ла был һандар күпкә артыр, тип ѳмѳт итәләр һайлау участкаларында.
Автор фотолары.


text:
Йылайыр районында алты гектар урман ут эсендә ҡалған
Уҙған тәүлектә Башҡортостандың Йылайыр урман хужалығы биләмәһендә түбәндән таралған янғын һүндерелгән. Янғындың дөйөм майҙаны алты гектарҙы тәшкил иткән. Уны һүндереүҙә 18 кеше ҡатнашҡан, алты техника берәмеге йәлеп ителгән. Әлеге ваҡытта төбәктә һүндерелмәгән янғындар юҡ, тип хәбәр иттеләр БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
2012 йылдағы янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостандың урман фонды биләмәһендә 35 урман янғыны теркәлгән. Шуларҙың 14-е — кешеләрҙең ут менән һаҡһыҙ эш итеүе, береһе – йәшен арҡаһында, икәүһе – ойошмалар ғәйебе буйынса, тағы икәүһе баҫыуҙарҙағы ҡамылды яндырыу арҡаһында сыҡҡан. Ҡалған 16 янғындың ни сәбәпле сығыуы әле асыҡлана.
Ут үткән урман участкаларының дөйөм майҙаны 205 гектарҙан артып киткән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, БР Урман хужалығы министрлығының диспетчер идараһы пункты тәүлек әйләнәһенә эшләй. Урман һағының «тура линия»һы телефоны: 8(347)262-40-39 йәки 8-800-100-94-00 (бөтә телефондарҙан да шылтыратыу бушлай).


text:
Өфө нефть техник университеты терәк вуздар исемлегенә инде Фото: Олег Яровиков
Өфө нефть техник университеты терәк вуздар исемлегенә инде
Өфө нефть техник университеты терәк вуздар исемлегенә инде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө дәүләт нефть техник университеты илдә терәк университеттар булдырыласаҡ тәүге 11 юғары уҡыу йорто исемлегенә инде.
Нефть университетынан тыш, еңеүселәр иҫәбендә Кострома технологик, Төмән нефть һәм газ, Себер аэрокосмик университеттары, Дон, Волгоград, Воронеж, Омск һәм Һамар техник университеттары, шулай уҡ Вятка дәүләт университеты һәм Тургенев исемендәге Орел университеты бар.
Һайлап алынған вуздар алдағы өс айҙа Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығына биш йылға үҫеш программаһын тапшырырға тейеш, тип билдәләнә министрлыҡтың ҡарарында.


text:
Яңы уҡыу йылына старт бирелде
Уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһе 26 августа ҡала Мәҙәниәт һарайында үтте.
Сараны муниципаль район Советы рәйесе Е.Я. Карепанов алып барҙы. Конференция эшендә Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәт министры урынбаҫары Р.Р. Алтынбаев, Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығының баш белгес-эксперты С.Р. Хафизова, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И.С. Теләүбаев, мәғариф идаралығы начальнигы М.В. Саранцева ҡатнашты. Тѳп докладтан һуң фекер алышыуҙа 17-се гимназияның информати- ка-коммуникацион технологиялар буйынса директор урынбаҫары В.Г. Трифонова мәғариф системаһында информатизациялау тураһында сығыш яһаны. Башҡа докладсыларҙың сығышы секциялар эшенә күсерелде.
Муниципаль район бюджетының 70 проценты мәғариф учреждениеларына йүнәлтелгән. Йыл һайын мәктәп, балалар баҡсаһы биналары ремонтлана. Мәҫәлән, быйыл 20-се мәктәптә, 15-се балалар баҡсаһында йылылыҡ системаһы яңыртылған, 13-сѳ мәктәптә электр-монтаж эштәре атҡарылған, Тирлән мәктәбенең, Боғанаҡ ауылындағы “Буратино” балалар баҡсаһында канализация ремонтланған, 17-се гимназияға, Туҡан мәктәбенә капиталь ремонт эшләнгән, ҡала лицей-интернатының ҡыйығы яңыртыла, ишек блоктары алыштырыла.
Мәғариф учреждениелары ҡышты яҡшы сыҡһын ѳсѳн ҡаҙанлыҡтарҙың ѳҙлѳкһѳҙ эшләүе мѳһим. Был йәһәттән Асы мәктәбе ҡаҙанлығы ремонтланған, Үрге Әүжән мәктәбендә ҡаҙанлыҡ алыштырыла, Шығай мәктәбе ҡаҙанлығын ремонтлау буйынса эштәр алып барыла. Ҡағы, Үҙән мәктәптәрендә газды иҫәпләү узелдары проекты әҙерләнә.
Конференцияла уҡыу-уҡытыу эшендә уңыштарға ирешкән, яҡшы һѳҙѳмтә күрһәткән мәғариф хеҙмәткәрҙәре - 16- сы мәктәптән Татьяна Александровна КУЗНЕЦОВА, Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһы директоры урынбаҫары Рәйлә Сәғитулла ҡыҙы МИНҺАЖЕВА, Ҡағы мәктәбе уҡытыусыһы Валентина Васильевна АВЕРЬЯНОВА, ҡаланың 27-се балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе Екатерина Викторовна ИНОЗЕМЦЕВА, 2-се балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе Оксана Геннадьевна ИВАНОВА, балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тренер-преподавателе Сергей Иванович РУЧУШКИН бүләкләнде.
“Хеҙмәткә һәм оборонаға әҙермен” Бѳтә Рәсәй спорт кампанияһының йәйге фестиваленең II этабында - Башҡортостан Республикаһының белем биреү учреждениелары араһында район-ҡала командаһы I урын яуланы. Команда составында сығыш яһаған уҡыусыларға һәм физкультура уҡытыусыларына - 20-се мәктәптән Елена Александровна ХОМЯКОВАға, 14-се гимназиянан Сергей Иванович РУЧУШКИНға, Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһынан Лилиә Дәүләт ҡыҙы ТѲХВӘТУЛЛИНАға Рәхмәт хаттары тапшырылды. Дәүләт имтихандары үткәреүгә ѳлѳш индергән 20-се мәктәп директоры Владимир Иванович САТАРОВтың, 3-сө мәктәп директоры Владимир Леонидович ДАХТИНдың хеҙмәте айырым билдәләнде.
Р.Мусина.


text:
Республиканың йәш ғалимдары Рәсәй Президенты гранттарын алды
Башҡортостандың алты йәш ғалимы Рәсәй Президенты гранттарын алыуға конкурста еңде. Улар иҫәбендә Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биохимия һәм генетика институтынан фәндәр докторы Юлиә Вәхитова, Башҡорт дәүләт университетынан фәндәр докторы Вадим Захаров, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Органик химия институтынан фәндәр кандидаты Вадим Миңғәлиев, Башҡорт дәүләт университетынан фәндәр кандидаттары Сергей Шаулов, Рәсүл Зинәтуллин, Өфө дәүләт авиация техник университетынан фәндәр кандидаты Александр Кишалов бар. Был турала Рәсәй Федерацияһы Мәғариф һәм фән министрлығының рәсми сайты хәбәр итә.
Конкурс 2010 йылдың ноябрендә иғлан ителгәйне. Уның маҡсаты — Рәсәйҙең йәш ғалимдарына — фән кандидаттарына һәм докторҙарына дәүләт ярҙамы күрһәтеү. Грант ике йыл дауамында фән, технологиялар һәм техника үҫешенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре буйынса фундаменталь һәм практик тикшеренеүҙәр үткәреүгә киткән сығымдарҙы финанслау өсөн бүленә. Фән докторҙары өсөн һәр гранттың күләме 1 миллион һум тәшкил итә, фән кандидаттары өсөн — 600 мең һум.


text:
Тәбиғи ризыҡ үҫтереп була25-07-2017, 00:23 // Баҡса // Баҫып сығарырға
Тәмәке һәм эзбиз төнәтмәһе – һуған себененә ҡаршы көслө препарат. Тәмәке ҡушылған эзбизды яҙ көнө һуған түтәленә һибәләр (1 квадрат метрға 20 грамм).
Тәмәке төнәтмәһе — һут һурыусы беттәргә, бөрсәләргә һәм башҡа япраҡ кимереүсе ваҡ ҡорттарға ҡаршы һәйбәт төнәтмә. 10 литр һыуға 400 грамм тәмәке һалып, бер тәүлек төнәтәләр һәм бер сәғәт ҡайнаталар. Һиптерер алдынан марля аша һөҙәләр. 1:1 нисбәтендә һыу ҡушҡас, 40 г кер һабыны һалып иҙәләр ҙә һиптерәләр.
Меңъяпраҡ төнәтмәһе һут һурыусы ҡоротҡостарға ҡаршы ҡулланыла. 800 грамм меңъяпраҡ үҫемлеге алына, уға ҡайнар һыу ҡойола, бер сәғәт тотола, 8 литр йылы һыу өҫтәлә. Бер тәүлек үткәс, марля аша һөҙөлә һәм һут һурғыс беттәргә, талпандарға, япраҡ кимереүсе ваҡ ҡоротҡостарға ҡаршы һибәләр.
Күгәргән һалам йәки бесән онло ысыҡ ауырыуҙарына ҡаршы ҡулланыла. Йыш ҡына был ауырыуҙан ҡыяр, ҡабаҡ, ҡарбуз, ҡауын үҫентеләре ыҙа сигә. Япраҡ өҫтөндә онтаҡлы аҡ таптар күренә башлағас та 1 килограмм күгәргән һалам йәки бесән алына, уға 3 литр һыу ҡойоп өс тәүлек төнәтелә. Һөҙөп алғас, өс өлөш һыу өҫтәйҙәр ҙә ауырыу үҫентегә һибәләр.
Көл ҡатыш тәмәке. Кәбеҫтә, шалҡан, редис шытымдары күренгәс тә, йәш үҫентеләрҙе бөрсәләр йонсота башлай, япраҡтарын тишкеләп бөтөрә. 1:1 нисбәтендә тәмәке ҡушып көл һипһәгеҙ, ҡоротҡостар юҡҡа сығыр.
Кәбеҫтә себене ҡарышлауыҡтары үҫентенең тамырын кимереп юҡҡа сығара. Ҡоротҡостан ҡотолайым тиһәгеҙ, кәбеҫтә рәттәре араһына сельдерей ултыртығыҙ. Кәбеҫтә үҫентеһен бейек итеп күмһәгеҙ, өҫтәмә тамырҙар хасил булыр, ауырыуға бирешмәҫ, эре башлы булып үҫер. Бер өлөш нафталинға һигеҙ өлөш ҡом ҡушып, үҫентеләр тирәһенә һипһәгеҙ, кәбеҫтә себене яҡын килмәҫ.
Картуф һабағы төнәтмәһе беттәргә һәм талпандарға ҡаршы файҙаланыла. 2-4 килограмм картуф һабағын ваҡлайҙар ҙа 3 сәғәт төнәтеп һиптерәләр.
Помидор һабағы төнәтмәһе бет, талпан, кәбеҫтә күбәләгенә ҡаршы ҡулланыла. 4 килограмм йәшел помидор һабағын 10 литр һыуҙа ярты сәғәт ҡайнаталар ҙа, марля аша үткәреп, быяла банкаларға һалып, тын сыҡмаҫлыҡ итеп ҡаплап ҡуялар. Ҡоротҡостар зыян килтерә башлағас та 2 литр төнәтмәгә 10 литр һыу, 30 грамм кер һабыны ҡушып һиптерәләр.
Һарымһаҡ төнәтмәһе беттәргә, талпандарға ҡаршы файҙаланыла. 100-150 грамм һарымһаҡты ит турағыс аша үткәреп, 10 литр һыуҙа болғатып, марля аша һөҙөп, ауырыу үҫемлектәргә һибәләр. Был эш ике-өс тапҡыр башҡарыла.
Әрем төнәтмәһен япраҡ кимереүселәргә ҡаршы төнәтмә. Бер кило әремде һыуға һалып, 15 минут ҡайнатып, марля аша һөҙәләр ҙә, 10 л һыу өҫтәп, ҡоротҡостарға ҡаршы һибәләр. Әрем төнәтмәһенә ҡош тиҙәге ҡушһаң, һөҙөмтәһе тағы ла яҡшыраҡ була. 1 килограмм ҡош тиҙәге аҙ ғына һыуҙа ике тәүлек төнәтелә. Марля аша һөҙөлә. Уға әрем төнәтмәһен ҡушалар ҙа 10 литр һыу өҫтәйҙәр.
Һуған төнәтмәһен ҡыяр үрмәксеһе, талпаны, беттәргә ҡаршы файҙаланалар. Бер биҙрә һуған ҡабығына ике биҙрә ҡайнар һыу ҡушып, ике тәүлек төнәтәләр, марля аша һөҙөп алғас, ике өлөш һыу ҡушалар ҙа һиптерәләр.
Дегәнәк төнәтмәһен кәбеҫтә ҡарышлауыҡтарына ҡаршы ҡулланалар. Туралған дегәнәк япрағын биҙрәнең өстән бер өлөшөнә тиклем тултыралар ҙа өҫтөнә сыҡҡансы һыу ҡоялар. Бер тәүлек төнәтеп, марля аша һөҙгәс, кәбеҫтә ҡарышлауыҡтарына ҡаршы һибәләр.
Иҫкәрмә: ҡоротҡостарға, ауырыуҙарға ҡаршы ағыулы химикаттарҙы, үлән төнәтмәләрен һиптергәндә көн елһеҙ һәм ямғырһыҙ булырға тейеш. Препараттарҙы иртәле-кисле файҙаланыу хәйерле. Тәүге мәртәбә һипкәндә һөҙөмтәһе аҙ булһа, ике-өс тапҡыр эшкәртергә мөмкин, ул ваҡытта төнәтмәгә үләнде күберәк һалырға кәрәк.


text:
БР-ҙағы Рәсәй сәйәсәте мәктәбе Башҡортостан вуздарында филиалдарын аса
Башҡортостан Республикаһындағы Рәсәй сәйәсәте мәктәбе республиканың алдынғы вуздарында үҙенең филиалдарын аса.
— Ошо һәм киләһе аҙнала биш вузда — Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалында, Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институтында, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһында, Башҡорт дәүләт медицина университетында, Өфө дәүләт авиация техник университетында Башҡортостан Республикаһындағы Рәсәй сәйәсәте мәктәбенең филиалдары эшләй башлай, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына БР-ҙағы Рәсәй сәйәсәте мәктәбе дирекцияһы етәксеһе, Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалы директоры Рөстәм Әхмәҙинуров. – Унда үҙҙәренең социаль проекттары булған, ижтимағи-сәйәси ваҡиғалар менән ҡыҙыҡһынған өлкән курс студенттары уҡыясаҡ. Лекциялар менән билдәле сәйәсмәндәр, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, парламентарийҙар, федераль һәм төбәк кимәлендәге министрлыҡ һәм ведомстволар вәкилдәре сығыш яһаясаҡ.
Сентябрь аҙағында Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфө филиалы һәм Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы студенттары өсөн беренсе лекцияны Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Владимир Коваленок уҡыны. Бөгөн, 12 октябрҙә, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһында Башҡортостан Республикаһында социаль сәйәсәттең төп йүнәлештәре тураһындағы лекция менән БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов сығыш яһаясаҡ. Иртәгә, 13 октябрҙә, Башҡорт дәүләт медицина университетында БР иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин лекция һөйләргә тейеш.


text:
Баш ҡалала йөҙөнсө тапҡыр күп балалы әсәләрҙе наградлау тантанаһы үттеФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала йөҙөнсө тапҡыр күп балалы әсәләрҙе наградлау тантанаһы үтте
Баш ҡалала йөҙөнсө тапҡыр күп балалы әсәләрҙе наградлау тантанаһы үттеФото: Олег Яровиков
Шишәмбе, 27 ноябрҙә, Өфөлә йөҙөнсө тапҡыр «Әсәлек даны» миҙалдары менән наградлау тантанаһы үтте. Биш һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән 36 әсәгә юғары наградаларҙы Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова тапшырҙы.
— Әсәләрҙең көн һайын башҡарылған оло хеҙмәтенә дөрөҫ баһа биреү өсөн һүҙҙәр табыу ҡыйын. Ә күп балалы әсәләрҙең хеҙмәте икеләтә яуаплы һәм ауыр, — тине вице-премьер, наградлау тантанаһы алдынан сығыш яһап.
Башҡортостанда бөгөн ғаилә институтын нығытыу өсөн күп эштәр башҡарыла, яңы пособиелар булдырыла. Шулай итеп, мәҫәлән, 2013 йылдың 1 ғинуарынан йән башына уртаса килеме йәшәү минимумынан кәмерәк булған күп балалы ғаиләләр 1,5-3 йәштәрҙәге һәр балаға өс мең һум күләмендә өҫтәмә пособие аласаҡ. Бынан тыш, БР Президенты Указына ярашлы, күп балалы һәм мөмкинлектәре сикләнгән бала тәрбиәләгән ғаиләләр өсөн республикала ер участкалары бүленә. Лилиә Ғүмәрова һүҙҙәренсә, ер бүлеүгә 68 миллион һум аҡса һалынған да инде. Шулай уҡ күп балалы ғаиләләрҙең торлаҡ шарттарын яҡшырыту буйынса программа эшләп килә. Йыл һайын был маҡсаттарға 100 милион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә.
Әммә быға ҡарамаҫтан, вице-премьер фекеренсә, «иҡтисади платформаның ниндәй булыуына, дәүләттең күпме аҡса бүлеүенә ҡарамаҫтан, ҡатын-ҡыҙҙарҙы балаларға, ғаиләһенә булған һөйөу тойғоһо берләштерә».
— Һәр ҡатын-ҡыҙ, нисә бала тәрбиәләүенә, нимә менән шөғөлләнеүенә ҡарамаҫтан, бөгөн татыулыҡ, ныҡлы ғаилә тураһында хыяллана, балаларының киләсәге яҡты булыуын теләй, — тине Лилиә Ғүмәрова.
Тантаналы сарала 36 әсә ҡатнашты. Улар араһында хужабикәләр ҙә, ауыл хужалығында, производствола, бюджет өлкәһендә эшләгән ҡатындар ҙа бар. Һәр береһенең үҙенең яҙмышы, шатлыҡтары һәм хәстәрҙәре. Бөгөн уларҙың барыһы өсөн дә – шатлыҡлы көн.


text:
Башҡортостанда бер нисә көнгә ҡояшлы һәм йылы һауа торошо урынлашасаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда бер нисә көнгә ҡояшлы һәм йылы һауа торошо урынлашасаҡ
Башҡортостанда бер нисә көнгә ҡояшлы һәм йылы һауа торошо урынлашасаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Республикала был аҙнала йылы һәм ҡояшлы буласаҡ. Рәсәй Гидрометеорология үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, алдағы көндәрҙә һауа торошон Волга буйына көньяҡ-көнсығыш йүнәлешендә аҡрын ғына күсеүсе антициклон билдәләйәсәк. Йылы көньяҡ-көнбайыш һәм көньяҡ йүнәлешендәге елдәр уның төньяҡ-көнбайыш периферияһында һауа температураһын бер нисә күрһәткескә күтәрәсәк.
Башҡортостанда 22-25 сентябрҙә термометр бағанаһы көндөҙ плюс 20 градус билдәһенә тиклем күтәреләсәк, ә төндә 6 градустан түбәнерәк төшмәйәсәк. Кесе йома, 25 сентябрҙә бер аҙ ямғыр яуыуы ихтимал.
Йома, 26 сентябрҙә, һыуытасаҡ, һауа температураһы 16 градусҡа тиклем төшәсәк. Ял көндәрендә һауа торошо элеккесә ҡаласаҡ – шулай уҡ ҡояшлы буласаҡ, синоптиктар ямғыр вәғәҙә итмәй.


text:
- Подробности
- Просмотров: 442
БИШБҮЛӘК МУЗЕЙЫ. Бишбүләк р‑ны Бишбүләк а. урынлашҡан. Тарих‑тыуған яҡты өйрәнеү музейы 1935 й. алып эшләп килгән йәмәғәт музейы (тыуған яҡты өйрәнеүсе П.Н.Кудряшов нигеҙ һалған) нигеҙендә 1994 й. Милли музей филиалы (2006 й. тиклем) булараҡ ойошторола. 1940 й. экспонаттарының бер өлөшө Бәләбәй р‑ны Ыҫлаҡбаш а. Иванов К. йорт-музейына бирелә. Экспозиция 1994 й. асыла. Музей фондында 4,4 мең һаҡлау берәмеге бар, ш. иҫ. сыуаш ҡыҙының туй кейеме, Ғ.Ғ.Әхмәтшиндең тальянкаһы, 20 б. 20—30‑сы йй. Кудряшовтың көнкүреш әйберҙәре һүрәттәре һәм биналар фотоларынан торған альбомы; райондан сыҡҡан билдәле кешеләр — Ф.Н.Вуколов‑Эрлик, Ф.Кәрим, И.А.Петрова, Т.Таһиров, Я.Ухсай, К.Ә.Хәкимов т‑да материалдар. 3 залда урынлашҡан экспозиция этнография, хәрби дан, тарих бүлектәренән тора. Башҡ. тирмәһе макеты, сыуаштарҙың 19 б. аҙ. торлағының эске күренеше һәм сыуаш крәҫтиәне ихатаһы реконструкцияһы бар.
М.З.Әсәҙуллина
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Өфөлә Израиль саксофонсыһы Роберт Анчиполовский сығыш яһаясаҡ
8 мартта Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының ҙур залында донъяның иң һәләтле джаз музыканттарының береһе, Израиль саксафонсыһы Роберт Анчиполовский концерты үтәсәк.
Массимо Урбани исемендәге Халыҡ-ара саксафонсылар конкурсы премияһы лауреаты Роберт Анчиполовский легендар музыканттар — Рэнди Бреккер, Малгрю Миллер, Дебора Браун, Стив Турре, Кенни Баррон, Ларри Уиллис, Тони Панчелло, Джемми О'Доннелл, Даниил Крамер, Игорь Бутман менән бергә сығыш яһаған, күп һанлы абруйлы халыҡ-ара фестивалдәрҙә ҡатнашҡан.
Роберт Анчиполовскийҙың Өфөләге «Осень в Нью-Йорке» исемле тәүге концерты 2010 йылда үткәйне. Әлеге программала билдәле Паркер репертуарынан бибоп стилендәге джаз композициялары яңғыраясаҡ. Улар араһында – 30-40-сы йылдарҙағы фильмдарҙан көйҙәр, 1938 – 1956 йылдар музыкаһы.
Концерт 19 сәғәттә башлана.


text:
Күн аяҡ кейеме етештереү кәмене
Республикала 2008 йылда күн аяҡ кейеме етештереү өстән бер өлөштән артыҡҡа кәмене. Сумкаларҙы ла беҙҙә 8,2 процентҡа кәмерәк етештерә башланылар. Уның ҡарауы, кейеҙ һәм фетр аяҡ кейемдәре сығарыу — 23,5 процентҡа, портфелдәр 4,5 процентҡа артты. Был мәғлүмәттәрҙе БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы бирә.
Күндән тауарҙарҙың айырым төрҙәрен етештереү күләмдәренең кәмеүе беҙҙә әҙерләнгән күн сеймалының күп өлөшө башҡа төбәктәргә эшкәртеүгә оҙатылыуы менән бәйләнгән. Республикала бындай профилдәге предприятиелар етерлек булмау сәбәпле сеймалдың 15 проценты ғына үҙебеҙҙә үҙләштерелә.
Хәҙерге ваҡытта республикала бер генә ҙур предприятие күн сеймалын эшкәртеүгә һәләтле. Был "Октябрьский күн мануфактураһы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте. Ләкин уға ла производствоны реконструкциялау буйынса сараларҙы тамамлау өсөн 160 миллион һум күләмендә инвестициялар талап ителә. Был сумманың күп өлөшө, 120 миллион һум самаһы, ҡорамалдарҙы яңыртыуға йүнәлтелергә тейеш.
Стәрлетамаҡ күн комбинатына күн етештереүҙе тергеҙеү өсөн тағы ла күберәк финанс һалыуҙары — 600 миллион һум тирәһе — талап ителә.
Аяҡ кейеме етештереүселәр араһында Дәүләкән аяҡ кейеме фабрикаһы уңышлы үҫешеүен дауам итә. "Нефтекама күн-галантерея фабрикаһы" һәм "Өфө күн-галантерея фабрикаһы" асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренең дә иҡтисади күрһәткестәре насар түгел.
Бөгөн күндән изделиелар етештереүселәр өсөн төп проблема булып әйләнештәге средстволар етешмәүе тора. Сәнәғәт министрлығы белгестәре фекеренсә, тармаҡты үҫтереү өсөн унда уңышлы инвестицион һәм эшҡыуарлыҡ климаты булдырырға, инвестициялар ағымын тәьмин итергә, предприятиелар менән идара итеү һөҙөмтәлелеген күтәрергә, булған эш урындарын һаҡлау һәм яңы эш урындары булдырыу өсөн шарттар тәьмин итергә кәрәк.


text:
Эшебеҙҙе ихлас башҡарҙыҡ
31 августа 2013 йыл | Хаттар
Билдәле булыуынса, август аҙағында Кино көнө билдәләнә. Бөгөн районда кинотеатр, һәр клубта кинобудкалар юҡ, әлбиттә. Халыҡ та әүәлге ише киноға эркелеп йөрөмәй. Һәр кем теләгән фильмын телевизор, компьютер аша ғына ҡарай. Шулай ҙа, Кино көнө етеү менән үткәндәр иҫкә төшә. Минең хәтирәләр башҡа гәзит уҡыусыларҙы ла ҡыҙыҡһындырыр, моғайын.
Илебеҙҙә кино сәнғәте Бөйөк Ватан һуғышынан һуң айырыуса киң үҫеш алды. Ул ваҡытта әле ауылдарҙа электр уты янмай ине. Киномеханиктар ауылдан ауылға йөрөп кино күрһәткәндә, аппаратуралар менән бергә ток биреүсе махсус двигателде лә үҙҙәре менән ала ине. Ярай әле ҡайһы саҡ колхоз етәкселеге ат менән ярҙам итте, йә егергә үгеҙ бирә торғайны. Шулай ҙа күп ваҡыт киномеханикка сана һөйрәп йәйәүләп йөрөргә тура килгән. Сөнки кино селтәренең үҙенең транспорты булманы.
Мин үҙем әрме хеҙмәтенән һуң уҡып, эш башланым. Ул ваҡытта инде ауылға электр үткәйне. Ра-йон мәҙәниәт бүлеге етәксеһе булып Ғәлинур Ишмөхәмәтов, ә кино селтәре директоры булып һуғыш ветераны Павел Матвеевич Мингалев эшләй ине. Уларҙың тырышлығы менән районыбыҙ кино селтәре халыҡҡа хеҙмәт күрһәтеү буйынса уңышлы эшләп, республикала алдынғы 10 район исемлегендә торҙо. 1965-1985 йылдар район кино сәнғәте бик үҫешкән осор булды. Мин тап ошо йылдарҙа киномеханик булып эшләүем менән ғорурлана алам. Дәртләнеп, күңел биреп эшләнек, хеҙмәтебеҙҙе яратып башҡарҙыҡ. Бирелгән йыллыҡ планды ла арттырып үтәүгә өлгәшә инек. Маҡтау грамоталары алдыҡ, ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләндек. Шул осорҙа бергә эшләгән коллегаларым Табын ауылынан Яппар Салауатов, Аҡкүлдән Андрей Морозов, Үтәктән Әсҡәт Ғәҙелшин, Ҡауарҙынан Сабит Исхаҡов, Родинанан Виктор Корнев, Туғайҙан Абдулла Бәшәров, Ташлынан Андрей Скрипачев, Татар Саскүленән Ра-уил Чурбаев (әйткәндәй, ул тырыш хеҙмәте өсөн БР-ҙың атҡаҙанған киномеханигы исеменә лайыҡ булды), Мәндемдән Фәрит Әмирханов, Еректән Рәмил Әсфәндиәров һәм башҡаларҙы бөгөн оло хөрмәт менән иҫкә алам. Үҙем 43 йыл эш стажы менән хаҡлы ялға сыҡтым. Шуның 40 йылында киномеханик булып халыҡҡа кино күрһәттем. Колхоз эшендә лә ҡатнаштым. Бергә эшләгән ошо коллегаларымдың барыһына ла иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон һәм матур ғүмер теләйем.
Илебеҙҙә кино сәнғәте Бөйөк Ватан һуғышынан һуң айырыуса киң үҫеш алды. Ул ваҡытта әле ауылдарҙа электр уты янмай ине. Киномеханиктар ауылдан ауылға йөрөп кино күрһәткәндә, аппаратуралар менән бергә ток биреүсе махсус двигателде лә үҙҙәре менән ала ине. Ярай әле ҡайһы саҡ колхоз етәкселеге ат менән ярҙам итте, йә егергә үгеҙ бирә торғайны. Шулай ҙа күп ваҡыт киномеханикка сана һөйрәп йәйәүләп йөрөргә тура килгән. Сөнки кино селтәренең үҙенең транспорты булманы.
Мин үҙем әрме хеҙмәтенән һуң уҡып, эш башланым. Ул ваҡытта инде ауылға электр үткәйне. Ра-йон мәҙәниәт бүлеге етәксеһе булып Ғәлинур Ишмөхәмәтов, ә кино селтәре директоры булып һуғыш ветераны Павел Матвеевич Мингалев эшләй ине. Уларҙың тырышлығы менән районыбыҙ кино селтәре халыҡҡа хеҙмәт күрһәтеү буйынса уңышлы эшләп, республикала алдынғы 10 район исемлегендә торҙо. 1965-1985 йылдар район кино сәнғәте бик үҫешкән осор булды. Мин тап ошо йылдарҙа киномеханик булып эшләүем менән ғорурлана алам. Дәртләнеп, күңел биреп эшләнек, хеҙмәтебеҙҙе яратып башҡарҙыҡ. Бирелгән йыллыҡ планды ла арттырып үтәүгә өлгәшә инек. Маҡтау грамоталары алдыҡ, ҡиммәтле бүләктәр менән бүләкләндек. Шул осорҙа бергә эшләгән коллегаларым Табын ауылынан Яппар Салауатов, Аҡкүлдән Андрей Морозов, Үтәктән Әсҡәт Ғәҙелшин, Ҡауарҙынан Сабит Исхаҡов, Родинанан Виктор Корнев, Туғайҙан Абдулла Бәшәров, Ташлынан Андрей Скрипачев, Татар Саскүленән Ра-уил Чурбаев (әйткәндәй, ул тырыш хеҙмәте өсөн БР-ҙың атҡаҙанған киномеханигы исеменә лайыҡ булды), Мәндемдән Фәрит Әмирханов, Еректән Рәмил Әсфәндиәров һәм башҡаларҙы бөгөн оло хөрмәт менән иҫкә алам. Үҙем 43 йыл эш стажы менән хаҡлы ялға сыҡтым. Шуның 40 йылында киномеханик булып халыҡҡа кино күрһәттем. Колхоз эшендә лә ҡатнаштым. Бергә эшләгән ошо коллегаларымдың барыһына ла иҫәнлек-һаулыҡ, оҙон һәм матур ғүмер теләйем.
Рифҡәт САФИН,
хеҙмәт ветераны.
Бурлы ауылы.
хеҙмәт ветераны.
Бурлы ауылы.


text:
Өфөлә Зорге урамында уйын клубын яптылар
Башҡортостан баш ҡалаһында республика Эске эштәр министрлығының Иҡтисади енәйәттәргә ҡаршы көрәш буйынса идаралығы оперативниктары сираттағы йәшерен казиноны япты. Зорге урамындағы уйын клубы металл ишектәр артына йәшеренгән булған. Ҡиммәтле йыһаздар һәм хоҡуҡ һаҡлаусылар визитынан һаҡлауҙың юғары кимәле — бөгөн йәшерен элиталы казиноларҙың айырылғыһыҙ атрибуттары. Хоҡуҡ һаҡлаусылар шулай ҙа планлаштырылған сара үткәрҙе — былар барыһы ла оперативниктарҙың ныҡышмалы эшләү һөҙөмтәһе, уға йыш ҡына бер нисәшәр ай сарыф ителә. Тентеү барышында покер өсөн өҫтәлдәр, рулеткалар һәм уйын автоматтары тартып алынды, улар һуңынан эш буйынса матди дәлилдәр булып торасаҡ, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.