text:
Ассамблея съезы эшендә 700-ләп делегат ҡатнашасаҡ
БР халыҡтары ассамблеяһының II съезында 700-ләп делегат Башҡортостан Республикаһында йәшәүсе йөҙҙән ашыу халыҡтар мәнфәғәттәрен сағылдырасаҡ, тип белдерҙе "Башинформ" агентлығында үткән матбуғат конференцияһында БР халыҡтары ассамблеяһы Советы рәйесе Нияз Мәжитов.
— Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ҙур тарихи ваҡиғаға — БР халыҡтары ассамблеяһы съезына әҙерләнә, — тине Нияз Мәжитов. — Беҙҙең ойошма 2000 йылдан эшләй, уға республикабыҙ халыҡтары мәнфәғәттәрен сағылдырыусы 30-ҙан ашыу милли-ижтимағи берекмә инә. Ассамблея съезы тыуған илебеҙ халыҡтарының күп быуатлыҡ дуҫлығын нығытыу маҡсатында үткәрелә.
Уның әйтеүенсә, БР халыҡтары ассамблеяһы — бойондороҡһоҙ, автономиялы ойошма, әммә шул уҡ ваҡытта ул республиканың дәүләт власы органдары, Рәсәй халыҡтары ассамблеяһы һәм башҡа йәмәғәт ойошмалары менән тығыҙ бәйләнештә эшләй.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев, республиканың милли-ижтимағи ойошмалары проблемаларҙы бергәләп хәл итергә тырыша, тип билдәләне. Күптән түгел генә БР халыҡтары ассамблеяһы составына ингән ойошмалар белем биреүҙең милли-төбәк компонентын яҡлау буйынса берлектәге саралар үткәрҙе. Бының менән Башҡортостан урыҫтары соборы Башҡарма комитеты рәйесе Владимир Самородов та килешә. Ул, милли-ижтимағи ойошмаларҙың һәм дәүләт власы органдарының милли сәйәсәтте тормошҡа ашырыу өлкәһендә тупланып эшләүе бөтә Рәсәй өсөн өлгө булып тора ала, тип өҫтәне. Алдағы съезд ваҡыт-ваҡыты менән Рәсәй территорияһында килеп тыуған милли проблемаларҙы хәл итеү өлкәһендә башланғыс булып торасаҡ, тигән ышаныс белдерҙе ул.
Матбуғат конференцияһында Ассамблея составына ингән татар ойошмалары исеменән "Рамазан" төрки милли-мәҙәни үҙәге рәйесе Марат Шәрипов сығыш яһаны. Был съезда һәр халыҡ вәкилдәре сығыш яһай һәм үҙ проблемаларын йәмәғәтселеккә еткерә, уларҙы хәл итеү юлдарын бергәләп билдәләй аласаҡ, тине Марат Шәрипов.
Башҡортостан сыуаштары ҡанашаһы Башҡарма комитеты рәйесе Валерий Сидоров һәм "Эрвел Марий" мари милли-мәҙәни автономияһының Төбәк бүлексәһе рәйесе Павел Бикмурзин Башҡортостан Республикаһында милли телдәрҙе һәм мәҙәниәттәрҙе һаҡлау һәм үҫтереү буйынса күрелгән саралар тураһында һөйләне.
— Башҡортостан Республикаһы — милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе ҡороу өлкәһендә алдынғы урында, — тине Павел Бикмурзин. — Беҙҙең тәжрибәне эталон сифатында ҡарарға мөмкин. Һәм беҙ уны яҡшы күрһәтергә тейешбеҙ.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса республика советы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса республика советы ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса республика советы ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов рәйеслегендә Хәйриә эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса республика советы ултырышы уҙҙы. Ултырышта ҡатнашыусыларға «Башҡортостан Республикаһында шәфҡәтлелек» порталының презентацияһы тәҡдим ителде, шулай уҡ билдәле бер йәшәү урыны булмаған кешеләргә ярҙам итеү мәсьәләһе ҡаралды.
— Беҙҙең халҡыбыҙға шәфҡәтлелек темаһы ныҡ яҡын һәм аңлайышлы була башланы, — тип билдәләне Президент. — Мәҫәлән, августа, Әбйәлил һәм Белорет райондарын һыу баҫҡандан һуң, халҡыбыҙ байтаҡ ярҙам күрһәтте. Хатта бөгөн, өс ай үткәс тә, гуманитар ярҙам килеүе дауам итә. Быйыл ҙур күләмле изгелекле саралар үткәрҙек, бер-нисә йүнәлештә финанс яҡтан ярҙам күрһәттек. Рәсәй Иҡтисади үҫеш минстрлығы грантында ҡатнашып алған аҡсаға беҙ республикала оҙайлы ваҡытҡа социаль проекттар һәм программаларҙы бойомға ашыра башланыҡ, унда ҡалаларыбыҙ һәм райондарыбыҙ әүҙем ҡатнаша. Мәҫәлән, «Балалар иң мөһим нәмәләр тураһында» проектында 20 муниципалитеттан ебәрелгән 3,5 меңдән ашыу ижади эш ҡатнашты. Грант аҡсаларына Стәрлетамаҡта инвалид балаларҙы социалләштереү буйынса «Ярҙам» («СоДействие») йәмәғәт ойошмаһының филиалы асылды. Был айҙа Хөкүмәтебеҙ Социаль-маҡсатлы программалар фонды менән берлектә «мөһим социаль объекттарға булышлыҡ итеү» республика конкурсы башланыуын иғлан итәсәк. Бүленгән аҡса күләме әҙҙән түгел – 30 миллион һум. Үткән аҙнала III Рәсәй Социаль форумы үтте. Уның сиктәрендә республикабыҙ социаль эшҡауырлыҡты үҫтереү буйынса эксперименталь төбәк булып китеүе беҙҙең өсөн бик тә мөһим. Граждандарҙы социаль хеҙмәтләндереүҙә дәүләт-шәхси партнерлыҡ системаһын үҫтереүҙе ҡыҙыҡлы һәм кәрәкле йүнәлеш, тип иҫәпләйем. Беҙҙең тормошҡа ашырырға теләгән уй-фекерҙәребеҙ булһа, эшләргә әҙер кешеләр ҙә байтаҡ. Беҙ бындай башланғыстарға ярҙам итәсәкбеҙ. Быйыл «Йылдың иң яҡшы эшҡыуары» республика конкурсы сиктәрендә өҫтәмә «Социаль эшҡыуар» номинацияһы индерелә.
БР Президенты Хакимиәтенең селтәрле технологиялар бүлеге мөдире Андрей Потылицин «Башҡортостан Республикаһында шәфҡәтлелек» сайтының презентацияһын үткәрҙе. «Асыҡ республика» проекты сиктәрендә булдырылған был ресурс шәфҡәт күрһәтеүселәрҙең һәм ярҙамға мохтаждарҙың үҙ-ара бәйләнешен булдырырға, бәләкәй изгелектәрҙе дәртләндерергә йүнәлтелгән. «Күптәр почта һәм банкка бармайынса, ҙур булмаған сумманы хәйер итеп бирергә әҙер, ләкин шул уҡ ваҡытта улар SMS-түләүҙәр системаһына ышанмай. Бындай күсереүҙәр үтә күренмәле буласаҡ, кешеләр үҙ аҡсаларының иҫәп-хисапты тулыландырыуын күрә аласаҡ», — тине ул. Ярҙамға мохтаж булыусыларҙан заявканы етди хәйриә фондтары тәҡдим итәсәк. Киләһе йылда эшләй башлаясаҡ ресурстың төп модераторы булып БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы тора.
Совет ултырышының көн тәртибенә индерелгән сираттағы мәсьәлә йортһоҙҙарға ярҙам итеү булды. БР кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Рима Ҡәйүмованың мәғлүмәттәренә ярашлы, әлеге ваҡытта республикала билдәле бер йәшәү урыны булмаған алты меңләгән кеше йәшәй. Уларға дәүләт идараһы һәм дини ойошмалар ярҙам итә, әммә был ғына етмәй. Республикала йортһоҙҙар өсөн өс приют эшләй – Салауатта, Өфө ҡалаһының Киров һәм Калинин райондарында. Приюттарҙа урындарҙы арттырырға кәрәк, һәм был Киров районында урынлашҡан учреждениены ҡаланың төньяҡ өлөшөнә күсергәндә бойомға ашырылыр, тигән һығымтаға килделәр ултырышта ҡатнашыусылар. Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов хәбәр итеүенсә, төҙөлөш өсөн урын билдәләнгән.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ирек Ялалов юл эштәре сифаты менән ҡәнәғәт түгел
Ҡала хужалығы объекттарына капиталь ремонт үткәреү программаһына ярашлы ағымдағы йылда Өфөлә яҡынса дүрт миллиард ярым һумға 80-дән ашыу объектта (магистраль, урам, майҙан, бульварҙарҙа) ремонт үткәреү ҡаралған. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә сираттағы оператив кәңәшмәлә Коммуналь хужалыҡ һәм ҡаланы төҙөкләндереү идаралығы начальнигы Владимир Чернов хәбәр итте. Капиталь ремонт буйынса эштәр әлеге ваҡытта баш ҡаланың барлыҡ административ райондарында урынлашҡан 27 объектта башҡарыла.
Ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов юл эштәре башҡарыу сифатын ҡаты тәнҡиткә алды. Сифат яғынан ҡәнәғәтләндермәгән эштәр өсөн хакимиәт түләмәйәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.
Шулай уҡ, мэр ҡушыуына ҡарамаҫтан, юл япмаһы сифатына контроллек итеү лабораторияһы әлегә тиклем булдырылмаған. Ирек Ялалов иң ҡыҫҡа сроктарҙа асфальтты етештереү, транспортлау һәм түшәү этаптарында экспертиза процесын яйға һалыуҙы талап итте.


text:
Рәхсәтһеҙ ауланған йәнлектәр Башҡортостанда браконьерҙар кеҫәһен таҡырайтасаҡ
Браконьерҙарға хәҙер Башҡортостанда законһыҙ ауланған үрғуян өсөн 17 мең самаһы сығарып һалырға тура киләсәк. Законһыҙ ауланған мышы 200 мең самаһы суммаға кеҫәне таҡырайтасаҡ, ә рөхсәтһеҙ атылған айыу 500 мең һумға тиерлек барып баҫасаҡ. Ҡырағай хайуандарҙы законһыҙ аулау арҡаһында хайуандар донъяһына килтерелгән зыян күләмен иҫәпләүгә хәҙер ошондай яңы ҡараш булдырылды.
Бынан ары браконьер эшләгән зыянды иҫәпләгәндә хайуандар доньяһына килтерелгән тура зыян ғына түгел, уның тыумай ҡалған тоҡомо ла иҫәпкә алынасаҡ.
Сумманың билдәле сиктәре бар, сөнки хисаплағанда йәнлектең йәше лә иҫәпкә алына. Зыяндың дөйөм күләме билдәләнгән таксалар һәм «Б.М. Жидков исемендәге Бөтә Рәсәй һунарсылыҡ хужалығы һәм йәнлекселек ғилми-тикшеренеү институты» дәүләт ғилми учреждениеһы мәғлүмәттәре нигеҙендә һумдарҙа иҫәпләнә.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, законһыҙ ауланған мышы өсөн зыян күләме — 195 мең һум, айыуға – 475 мең, үрғуянға – 17,8 мең, ҡабанға – 183 мең, төлкөгә — 41 мең, һуйырға – 8,7 мең, өйрәккә 3,7 мең һум тәшкил итәсәк.
Ошондай иҫәпләү алымдары беҙҙең Волга буйы федераль округы буйынса күршеләребеҙҙә – Удмуртияла, Татарстанда һәм Ырымбур өлкәһендә ҡулланыла башлаған да инде.


text:
Фото:
"Афған ҡанаттары" Өфөлә
Фото:
Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған саралар сиктәрендә Өфөнөң 14-се мәктәбе уҡыусыларының Афғанстандағы хәрби хәрәкәттәр ветерандары менән осрашыуы үтте. Хәрби-патриотик акцияны БР Милли музейы һәм “Хәрби туғанлыҡ” бөтә Рәсәй ветерандар йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан республика бүлексәһе ойошторҙо.
Осрашыу йәнле һөйләшеү формаһында үтте, уҡыусылар Шәһит Хоҙайбирҙин йорт-музейында ҡуйылған “Афған ҡанаттары” күргәҙмәһе менән танышты. Афғанстан демократик республикаһында айырым вертолет полкы менән етәкселек иткән подполковник Илдус Хәлитов балаларҙы тарихи ваҡиғалар һәм үҙенең үткән юлы, ерҙәге ғәскәрҙәргә ярҙам итеүҙә авиацияны ҡулланыу алымдары, ғәскәр колонналарын авиация ярҙамында һаҡлау, хәрбиҙәрҙе десантлау, яралыларҙы эвакуациялау хаҡында һөйләне.
“Хәрби туғанлыҡ” алдынғыһы, запастағы полковник Альберт Шаһиморатов һәм БР Милли музейы директоры, запастағы полковник Ғәли Вәлиуллин ҡыҙҙар һәм егеттәргә үҙәк Азия иленең тарихы, иғлан ителмәгән һуғыш барышында совет яугирҙарының, шул иҫәптән Башҡортостан егеттәренең ҡаһарманлыҡ һәм геройлыҡ күрһәтеп, тәүге тапҡыр халыҡ-ара терроризмға һәм наркомафияға ҡаршы сығыуы тураһында бәйән итте.


text:
Яҙғы саҡырылышта Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәрен республикабыҙҙан биш меңдән ашыу кеше тулыландырасаҡ Фото: Олег Яровиков
Яҙғы саҡырылышта Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәрен республикабыҙҙан биш меңдән ашыу кеше тулыландырасаҡ
Яҙғы саҡырылышта Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәрен республикабыҙҙан биш меңдән ашыу кеше тулыландырасаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
1 апрелдә Рәсәйҙә 1989-1998 йылда тыуған егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә саҡырыу башланды. Яҙғы саҡырылыш «Оборона тураһында» һәм «Хәрби бурыс һәм хәрби хеҙмәт тураһында»ғы федераль закондарға ярашлы иғлан ителде.
Үҙәк хәрби округы штабы ҡушыуы буйынса быйыл яҙ Башҡортостандан 5300-ҙән ашыу кеше Ҡораллы Көстәр сафына алына.
18-27 йәшлек егеттәргә саҡырыу ҡағыҙын алып, йәшәгән урын буйынса хәрби комиссариат бүлектәренә килергә һәм саҡырылышҡа бәйле бөтә сараларҙы үтергә кәрәк.
Башҡортостанда саҡырылыш буйынса «ҡыҙыу линия» телефондары эшләй. Хәрби комиссариатта — (347) 228-02-92 (консультация-хоҡуҡ пункты — көн һайын иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға тиклем), (347) 276-65-76 (юридик бүлек), (347) 253-13-48 (хәрби хеҙмәткә әҙерләү һәм саҡырыу бүлеге).
Өфө гарнизонындағы хәрби прокуратурала — (347) 250-05-10 (Өфө гарнизоны прокуроры). Ашығыс психологик ярҙам — 8-800-7000-183.


text:
Башҡортостанда почта хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы арта Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда почта хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы арта
Башҡортостанда почта хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы арта Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда почта хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы арта. Рәсәй почтаһының республика филиалында аңлатыуҙарынса, 1 декабрҙән республика уртаса 10 процентҡа арттырыу ҡаралған 17 төбәк иҫәбенә ингән. Был этап һигеҙ меңгә яҡын кешене — хеҙмәткәрҙәрҙең 95 процентын тиерлек үҙ эсенә ала.
Киләһе этап 2016 йылдың февраленә тәғәйенләнгән: почтамттарҙың производство персоналдарына, водителдәргә, логистарға хеҙмәт хаҡы арттырыласаҡ.
Хеҙмәткә түләү системаһында ла ыңғай үҙгәрештәр көтөлә. 1,5 мең хеҙмәткәр эшкә ҡарап түләүҙән ваҡыт иҫәбенән түләүгә күсереләсәк. Планды үтәгән өсөн бонустар һәм премиялар системаһы һаҡланасаҡ.


text:
2012 йылда Башҡортостанға 253 миллиард һум инвестициялар йәлеп ителгән
2012 йыл һөҙөмтәләре буйынса республикаға йәлеп ителгән инвестицияларҙың дөйөм күләме 253 миллиард һум күләмендә билдәләнә. Уларҙың яҡынса 100 миллион доллары – сит ил инвесторҙары средстволары. Бындай мәғлүмәт менән Өфөлә үткән матбуғат конференцияһында БР иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин таныштырҙы.
— Башҡортостан төп капиталға инвестициялар күләме буйынса Рәсәйҙең иң тиҙ үҫешкән субъекттарының береһе булып тора. Волга буйы федераль округында беҙ барыһынан да йылдамыраҡ үҫешәбеҙ, — тине министр.
Йыл йомғаҡтары буйынса төбәктең өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге булдырылды. Исемлеккә 64 проект инә, инвестицияларҙың дөйөм күләме яҡынса 400 миллиард һум тәшкил итә. Был проекттарҙы тормошҡа ашырыу 40 мең эш урынын булдырырға мөмкинлек бирәсәк. Дөйөм алғанда республикала 100 инвестиция проекты буйынса эш алып барыла, был иһә 600 миллиард һум һәм иҡтисад өлкәһендә мәшғүл булған 50 мең кеше тигән һүҙ.


text:
Просмотров: 272
Название mp3: hунгы кис
Исполнитель: МС БАШ & Ильяс Кульсинбаев
Добавлено: 2015-07-04
Длительность: 02:56
Һуңғы тапҡыр күҙләремә ҡарайһың
һөймәй мине йөрәгең , шунан ызалайhын.
Өндәшмәйһең hин миңә, тик барыһы ла аңлашыла
Һөйөү хисе үлде һиндэ торан моңһоу ҡаршыла.
Ҡараһындар беҙгә өҫтән ҡойоп ҡайнар йәшләрен
Мөхәббәткә ҡуярмын шәм һинһеҙ яңғыҙ йәшәрмен.
Ике яҙмыш айырым яныр янгыз усаҡта
Һау бул иркәм тиеп мине һуңғы тапҡыр ҡосаҡла.
Ҡай саҡта керә төшкә бергә уткән минуттар
Һағындыра шул мөхәббәт тик һунде шул уттар.
Үткән көндәргә ҡайтыу юҡ хыялланыу кәрәкмәҫ
Китәм сикһеҙ бушлыҡҡа хис моңһоулыҡты киңәйтмәҫ
Тәрәнәйтмә яраларҙы даүалаһын ине ваҡыт
Ҡабат булһа ине йәнем мөхәббәттең хисен татып,
Үҙең китмә мине туҡтат мин әле лә hИнеке
Шунын хакта хәтерләтә кулындагы кар ес,е.
Мин тоштәремдә кутәреләм оскә,
Мине hаман тарта hинән анкыган еҫкә.
Тәмле минуттарзы алам әсенеп иҫкә,
Тагын кайткы килә шул hунгы кискә.
Билдәһеҙлек, өмөттәрҙе көсәйткәндә
Төнгө ҡала буйлап йөрөйөм ҡайтам тип үткәндәргә
Ауыр тынлыҡ бәйләй мине ниңә улай үпкәләргә
Уткән бәхет өсөн кәрәкме йәштәр менән түләргә
Бүлмәңдә минең тауыш ҡотҡарасаҡ һағыштан
Һаташҡан күбәләктәй утҡа осам ҡалышмам,
Туҡталышта һине эҙләп теләп һине кисерергә
ҡабат карашын осратып, кабаттан иҫерергә
Күҙәреңдә минең һүрәт һаҡланған һөйөү уты
минең тормошомдо беҙҙең бәхет менән йәнә тултыр
Үбәм һинең ирендәрҙән тәрәнәйә ҡайнар һулыш
һынатмаһын беҙҙе яҙмыш минен йорәк менэн булыш
Һаҡлайыҡ мөхәббәтте һалҡын ямғырга бирешмәй
Шундай косло тойголарзы юк итеуе килешмәй
Кузенде йом әлегә мин әйткәс асырhын
Ике юл сатында беззен язмышка баҫырhын


text:
Владимир Путин Өфөлә үтәсәк саммиттарҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү бурысын ҡуйҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Федераль хәүефһеҙлек хеҙмәте коллегияһы ултырышында Рәсәй Президенты быйыл илдә үтәсәк халыҡ-ара сараларҙың хәүефһеҙлек кимәлен юғары кимәлдә тәьмин итергә ҡушты. Дәүләт башлығы 2015 йылға өҫтөнлөклө бурыстарҙы билдәләне.
— Тәү сиратта мин Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүҙе һәм Өфөлә үтәсәк БРИКС һәм ШОС саммиттарын күҙ уңында тотам, — тип билдәләне Владимир Путин.
Дәүләт башлығы бигерәк тә йәштәр, мигранттар араһында терроризмды, радикализмды һәм эсктремизмды иҫкәртеү буйынса сараларҙы көсәйтергә, ошо эшкә абруйлы йәмәғәт һәм дини берләшмәләрҙе әүҙемерәк йәлеп итергә ҡушты.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, БРИКС һәм ШОС саммиттары Өфөлә 8-10 июлдә үткәрелә.


text:
«Мәктәпкәсә Өфө» журналы федераль лицензияға эйә булды һәм «Мәктәпкәсә донъя»ға әүерелде
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Бөгөн, 5 августа, Өфөлә «Мәктәпкәсә донъя» журналының беренсе тиражы донъя күрҙе. Быға тиклем ул биш йыл буйына «Мәктәпкәсә Өфө» исеме менән нәшер ителде.
— Беҙ федераль лицензия алдыҡ һәм журналды илебеҙ биләмәһендә таратыу хоҡуғына эйә булдыҡ. Шуға бәйле уның исеме лә үҙгәрҙе, сөнки хәҙер башҡа төбәктәрҙең балаларға белем биреү өлкәһендәге тәжрибәһен яҡтыртырға ниәтләйбеҙ. Әммә урындағы ҡушымта һәр ваҡыт буласаҡ, — тип хәбәр итте «Мәктәпкәсә донъя»ның баш мөхәррире Ирина Бесчаскина.
Емешле эшләү һәм күләмле форум-күргәҙмәләрҙә әүҙем ҡатнашыу баҫманың яңы кимәлгә күтәрелеүенә булышлыҡ итте, тип иҫәпләйҙәр редакцияла.
Ай һайын сыҡҡан 48 битлек төҫлө журнал үҙ-үҙеңде финанслау алымы буйынса баҫыла, редакцияла биш хеҙмәткәр эшләй.


text:
Баш ҡалала популяр актер Сәғиҙулла Байегет үҙенең тормошо хаҡында китабының исем туйын үткәрә
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
17 февралдә Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театры актеры Сәғиҙулла Байегеттең китабының исем туйы уҙа. «Сәғит... Сәғиҙулла... Сәғидуллушка!..» исемле китап башҡорт телендә яҙылған.
Автор һүҙҙәренсә, хәтирәләре аша ул тамашасыларға үҙенең тормошо хаҡында бәйән итергә теләй. Үҙе яҙғанса, ул тормошто нисек бар, шулай ҡабул итә.
«Әгәр һеҙ яратҡан артисығыҙҙың тормошо һәм ижады тураһында белгегеҙ, ҡыҙыҡһындырған һорауҙарығыҙға яуап алғығыҙ килһә, көтәбеҙ. Осрашыу башҡорт әҙәбиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү бүлегендә уҙғарыла», — тип хәбәр итте китапхананың матбуғат хеҙмәте етәксеһе Айгөл Япарова.
Сарала актерҙан автограф алырға мөмкин. Осрашыу көндөҙгө сәғәт 2-лә башлана.


text:
“Туған тел” телеканалы уңышлы эшләй һәм үҫешә
2009 йылдың мартында республика баш ҡалаһы Өфөлә тест режимында “Туған тел” музыкаль телеканалы эшләй башланы. Үҙ тапшырыуҙарын ул “Уфанет” цифрлы кабель телевидениеһы селтәрендә, ә июндә “Башинформсвязь” селтәрендә башланы. Рәмил Ғәниев һәм Флүр Зөбәйеров ойошторған яңы музыкаль-күңел асыу телеканалы үҙ алдына башҡорт, татар һәм Башҡортостандың башҡа халыҡтарының музыкаль мираҫын һаҡлауҙы маҡсат итеп ҡуя.
Каналды ойоштороусыларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, “урындағы MTV” төҙөү идеяһы күптән тыуған. “Милли мәҙәниәт тә яҡлауға мохтаж, — тип иҫәпләй улар. – Йәштәр үҙ туған телендә һөйләшергә оялмаҫҡа тейеш, шуға күрә беҙҙең төп маҡсат – хәҙерге шарттарҙа телде һаҡлап ҡалыу, уны модалы яһау”.
— Беҙҙә музыкаль профилдәге уҡыу йорттарын тамамлаған һәләтле йәштәр бик күп, ләкин уларҙың ҡайһы берҙәре, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, артабан үҙ ижади һәләттәрен күрһәтә, үҙ хыялдарын тормошҡа ашыра алмайҙар, — ти каналды ойоштороусылар. – Каналды ойоштороп, беҙ мәшғүллек һәм йәштәрҙең ижади һәләттәрен үҫтереү проблемаһын күпмелер кимәлдә хәл итергә маташабыҙ, сөнки телеканал тәүлек әйләнәһенә видеоклиптар күрһәтеү, йәш һәм танылған йырсыларҙың концерттарын биреп, уларҙың популярлығын арттырыу, шулай уҡ шоу-бизнес вәкилдәрен эш менән тәьмин итеү мөмкинлектәре бирә.
Каналды ойоштороусылар яңы телевизион каналды индереүгә һәм үҫтереүгә ярҙам иткәндәре өсөн Башҡортостан Президенты Хакимиәтенә, атап әйткәндә, Сергей Николаевич Лаврентьевҡа ҙур рәхмәт белдерә.


text:
Юрий Важенин: «Бөтә Рәсәй газ химияһы үҙәге Салауатта төҙөлөргә тейеш»
«Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Газпром эшкәртеү» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры Юрий Важенин булып китте. Ул «СНОС» йәмғиәте етәкселеге менән хеҙмәттәшлектең перспективалы йүнәлештәрен тикшерҙе. Улар иҫәбендә — предприятиеның инвестиция программаһы киңәйеү менән бәйле, яҡындағы биш йылда Көнбайыш Себерҙән өҫтәмә рәүештә углеводородлы сеймал алыу мөмкинлеге.
Юрий Важенин шулай уҡ түбән баҫымлы полиэтилен етештереү менән шөғөлләнеүсе яңы производствоның эше менән танышты һәм дөйөм алғанда предприятиеның мөмкинлектәренә юғары баһа бирҙе:
– Әгәр Бөтә Рәсәй нефть-газ химияһы үҙәге ойошторорға ҡарар ителә икән, мотлаҡ Салауатта ғына. Бының өсөн бында бөтә шарттар бар: удар предприятие традициялары, заманса технологиялар, квалификациялы кадрҙар, үҫешкән инфраструктура һәм бөтә был пландарҙы тормошҡа ашырырлыҡ белемле, оҫта етәкселек.
Бынан тыш, «Газпром эшкәртеү» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте башлығы Салауат предприятиеһының «Газпром»ға берләшеү процесына баһа бирҙе. Компанияның был йүнәлештәге пландарын билдәләп, ул назвал предстоящее переименование ОАО «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен тиҙҙән «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте тип үҙгәртергә йыйыныуҙары һәм шуның менән бәйле процестарҙы компаниялар алдында яңы мөмкинлектәр асыусы перспективалы аҙым тип атаны.


text:
Джон Ломбе
Джон Ломбе — XVIII быуаттаға инглиз эшҡыуары.
Ломбе 1693 йылдар тирәһендә Нориджда тыуа; туҡыусы улы була һәм Томас Ломбеның эйәрсен ҡустыһы була. Томас Ломбе вафат булғас уның эшен дауам итә, Нориджда һәм Лондонда ебәк сауҙагәре булараҡ билдәле була.
XVIII быуат башында ебәк ойоҡ бәйләү машиналары үҙәге Лондондан Медлиндсҡа күсә, был ваҡытта ебәк епкә һорау тәҡдимдән артып китә. Томас Ломбе ағаһы Джона менән уйлап табыусы һәм инженер Джорджем Сороколд Дербила төҙөгән ебәк фабрикаһына эшкә уңышһыҙ урынлашалар. Фабрика Дерби ҡалаһында Дервент йылғаһы буйында төҙөлә. Был эшселәрҙе һәм йәнһеҙ ҡеүәт биреүсе сығанаҡты бер ҡыйыҡ аҫтында эшләтеүсе беренсе фабрикалыр, моғайын.
Витторио Зонка (Vittorio Zonca) яҙмаһы буйынса, итальяндар станокта еп иләү технологияһын XVII быуаттан уҡ ҡулланған. Леонардо да Винчи һүрәттәрендә оҡшаған модельды табырға мөмкин, әммә Витторио Зонка яҙмалары тулыраҡ. Былар араһында бәйләнеш булыуа билдәһеҙ. Джонды ағаһы органсен ебен иләүсе итальян машинадарын өйрәнергә ебәрә. Органсин — иләнгән тәбиғи ебәк, ебәк туҡымаға ҡушыу өсөн киң ҡулланыла. Легенда буйынса Джон Италияла машина ярҙамында ебәк туҡыу магазинына эшкә урынлаша. Төнөн ул магазинға инеп, шәм яҡтыһында, машиналарҙың чертёжын ентекләп күсерә. 1716 йылда конструкцияны Англияға алып ҡайта.
1718 йылда Томас Ломбе патент алырға ирешә. Патент 14 йылға бирелә.
Ломде фабрикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп мәҡәлә Дерби ебәк фабрикаһы
Иҫке Дерби ебәк фабрикаһы урынына яңы фабрика төҙөргә Сокород эшкә алына. Фабрика төҙөү 1722 йылда, Джон вафат булыуға бер йыл ҡалғас, төҙөлөп бөтә. Легенда буйынса Сардиния короле Виктор-Амадей II Ломбе предприятиеһының уңыштарын ишетеп ағалы-ҡустылы Ломбены үлтерергә бер ҡатынды яллай. Джонды «шикле» ҡатын ағыулаған тигән тоҫмал бар.
Томас Ломбе 1727 йылда рыцарь була. 1732 йылда патент ваҡыты уҙа, уны оҙайтыу үтенесе кире ҡағыла. Был Ричард Аркрайтның мамыҡ фабрикаһы һәм Дервент фабрика үҙәненә оҡшаған беренсе уңышлы туктамай эшләй торған етештереүханаһы була.
Томас ҡаҙаныштарын таныу билдәһе итеп, үҙ машинаһының моделен әҙерләү өсөн, 14 00 фунт стерлинг бирелә; ебәк иләү машинаһы башҡа фабриканттарға ҡулланма булараҡ Лондон Тауэрена ҡуйыла. Ул 1739 йылда үлә, фабрика бинаһы Самюэл Ллойд һәм Уильям Уилсонға һатыла. Фабрика, өлөшләтә емерелгән бинала, 1890 йылға тиклем ебәк етештерә. Был бинала хәҙер Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы урынлашҡан.


text:
МДУ ректоры Виктор Садовничийға БДУ-ның Маҡтаулы докторы исеме бирелдеФото: Андрей Старостин
МДУ ректоры Виктор Садовничийға БДУ-ның Маҡтаулы докторы исеме бирелде
МДУ ректоры Виктор Садовничийға БДУ-ның Маҡтаулы докторы исеме бирелдеФото: Андрей Старостин
М.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты ректоры Виктор Садовничий Башҡорт дәүләт университетының Маҡтаулы докторы булды. Доктор мантияһын һәм дипломды уға БДУ-ның ректоры Мөхәмәт Харрасов тапшырҙы. Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, Өфөлә юғары уҡыу йортоноң 100 йыллығына арналған юбилей саралары бара.
Республиканың баш ҡалаһына байрам сиктәрендә бөтә доньянан хөрмәтле ҡунаҡтар йыйылды, шул иҫәптән М.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты ректоры Виктор Садовничий ҙа килде. Академик университеттың акт залында уҙған уҡытыусылар һәм студенттар осрашыуында ҡатнашты.
– Вуздың 100 йыллыҡ юбилей тантанаһында ҡатнашыуыма мин бик шатмын,– тине Виктор Садовничий. – Башҡортостан минең өсөн бик яҡын республика, сөнки минең тәүге аспиранттарым – математиктарым тап Өфө вуздарын тамамлаусылар булды. Улар кандидатлыҡ диссертацияларын уңышлы яҡланы, ә ҡайһы берҙәре хәҙер – фән докторҙары. Башҡорт дәүләт университеты ректоры Мөхәмәт Харрасов та үҙ ваҡытында Мәскәү дәүләт университетын тамамланы, ул хатта функциональ анализ буйынса минең лекцияларыма ла йөрөнө.
Виктор Антонович, Рәсәй мәғарифы тарихы Мәскәү дәүләт университетын ойоштороуҙан башланыуын, унан һуң илебеҙҙең башҡа эре ҡалаларында, шул иҫәптән, Өфөлә вуздар барлыҡҡа килеүен, иҫкә төшөрөп үтте. Башҡортостан Республикаһында юғары белемдең 100 йыллығын МДУ ректоры мөһим тарихи ваҡиға тип атаны.
Ғалим үҙенең сығышын фән һәм мәғариф, Берҙәм дәүләт имтиханы, олимпиадалар хәрәкәте мәсьәләләренә арнаны. Һәләтле балалаларға ярҙам итергә, улар өсөн яңы белем үҙәктәре асырға һәм төрлө йүнәлештәр буйынса мөмкин тиклем күберәк олимпиадалар үткәрергә кәрәк, тине Виктор Садовничий.
Берҙәм дәүләт имтиханы тураһында һөйләгәндә, МДУ ректоры фекере буйынса, белемде баһалауҙың яңы системаһы эшләп бөөүҙе талап итә.


text:
Төбәктә «сусҡа киҙеүе» менән ауырыу осраҡтары теркәлмәгән — Роспотребнадзор Фото: Олег Яровиков
Төбәктә «сусҡа киҙеүе» менән ауырыу осраҡтары теркәлмәгән — Роспотребнадзор
Төбәктә «сусҡа киҙеүе» менән ауырыу осраҡтары теркәлмәгән — Роспотребнадзор Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда грипп, шул иҫәптән «сусҡа» киҙеүе менән сирләү осраҡтары теркәлмәгән, тип хәбәр иттеләр Роспотребнадзорҙың республика буйынса идаралығында.
Ведомство мәғлүмәттәре буйынса, әлеге ваҡытта республикала киҫкен респиратор ауырыу осраҡтары һаны эпидемия булмаған кимәлдә. Лаборатор тикшереүҙәр барышында сирлеләрҙә парагрипп вирустары һәм аденовирустар билдәләнә.
Роспотребнадзорҙың эпидемиологик күҙәтеү бүлеге начальнигы урынбаҫары Зөһрә Шаһиева әйтеүенсә, ғәҙәттә, грипп һәм киҫкен респиратор вируслы инфекцияның эпидемик күтәрелеше февраль-март айҙарына тура килә.
«Киҙеүгә хас билдәләр: тән температураһы күтәрелә (38 градустан юғарыраҡ), ҡалтырата, баш һәм мускулдар ауырта, йүткертә, — тип һөйләне Зөһрә Шаһиева. — А һәм В тибындағы грипп вирустары бик тиҙ үрсеүҙәре менән айырылып тора. Һанаулы сәғәттәр эсендә киҙеү вирусы тын юлдарының лайлалы тиресәһен зарарлай. Йыл һайын тиерлек вирустарҙың яңы төрҙәре барлыҡҡа килә».
Уҙған аҙнала Рәсәйҙең ҡайһы бер төбәктәрендә грипп һәм ОРВИ менән сирләү осраҡтары күбәйҙе. Лаборатор тикшереүҙәрҙә H1N1 киҙеүе вирусының пандемик штаммы билдәләнә. Уның үҙенсәлеге шунда: сир йоҡҡандан һуң 2-3 көн үткәс пневмония башланыуы ихтимал, был иһә үлемгә килтереүе мөмкин. Шуға күрә ауырыу билдәләре башланыу менән өйҙә ҡалырға һәм табип саҡыртырға кәңәш ителә.


text:
Стәрлетамаҡта Вика Парамонованың эше буйынса 190 кешенән һорау алынды Фото: Беренсе канал
Стәрлетамаҡта Вика Парамонованың эше буйынса 190 кешенән һорау алынды
Стәрлетамаҡта Вика Парамонованың эше буйынса 190 кешенән һорау алынды Фото: Беренсе канал
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Ике йәшлек ҡыҙҙың үлеме буйынса тикшереү барышында уның 30 йәшлек әсәһенең енәйәткә ҡағылышы булыу-булмауын тикшерәсәктәр, тип хәбәр итә республика буйынса Тәфтиш комитеты. 2014 йылдың 22 ноябрендә бала кома хәлендә дауаханаға килтерелә. Әсәй кеше сабый йығылған саҡта имгәнде тип белдерә. Уның атаһы был хәлгә элекке ҡатыны ғәйепле тип иҫәпләгән.
2015 йылдың 6 апрелендә ҡыҙыҡай яҡты донъя менән хушлашты. Суд-медицина экспертизаһы буйынса, баш һөйәге-мейе йәрәхәте һәм баш мейеһенең һелкенеүе һөҙөмтәһендә һаулыҡҡа ҙур зыян килгән.
Тәфтишселәргә йәрәхәттең барлыҡҡа килеүе тураһында мәғлүмәттәр бирелмәгән. Тикшереү барышында 190 кешенән һорау алынған. Икенсе тапҡыр үткәрелгән суд-медицина экспертизаһы буйынса, ҡыҙҙың үлеменә баш мейеһенең тыумыштан зарарланған булыуы сәбәпсе. Ошо диагноз нигеҙендә тикшереү эштәре туҡтатылған.
Хәл Беренсе канал эфирында тикшерелгәндән һуң, республикаға Рәсәйҙең Тәфтиш комитетынан белгестәр килде. Суд-медицина экспертизаһы ҡапма-ҡаршы ике һығымтаны тикшерәсәк, тип хәбәр иттеләр республика буйынса Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Рөстәм Хәмитов демографик сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты
15 февралдә Яр Саллыла Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Хөкүмәт Рәйесе Владимир Путин үткәргән Рәсәйҙең демографик сәйәсәтен тормошҡа ашырыу мәсьәләләре һәм төбәктәрҙең һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу программалары буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты. Унда тыуымды арттырыу мәсьәләләре, үлемде кәметеү буйынса саралар, 2012 йылға һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу буйынса бурыстар тикшерелде.
Башҡортостанда 2025 йылға тиклем Демографик сәйәсәт концепцияһы раҫланған. Республикала демографик хәлдәр яҡшыра: тыуым үлемдән күберәк (үлем — 2011 йылда 1000 кешегә 13,7, тыуым — 1000 кешегә 13,4), халыҡтың тәбиғи артыуы теркәлгән.
2011-2012 йылдарға Һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу республика программаһын тормошҡа ашырыуға 15,5 млрд. һум аҡса тотоноу планлаштырылған. Былтыр ошо сумманың яҡынса яртыһы финансланған.
Кадрҙар етешмәүе лә Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһындағы төп проблемалар иҫәбендә. Бөгөн ауылдарға 1280 табип етмәй. Был хәлдәрҙең «Земство табибы» проекты тормошҡа ашырыла башлағас яҡшырыуы ихтимал. Уға ярашлы ауыл дауаханаларында эшләргә ҡайтҡан йәш табиптар федераль бюджеттан 1 млн һум күләмендә бер тапҡыр бирелеүсе компенсация аласаҡ. Республика бюджеты иһә төбәктең йәш белгестәргә ярҙам күрһәтеү программаһы буйынса һәр белгескә тағы йөҙәр мең һум аҡса түләйәсәк. Проектта ҡатнашыуға әле Башҡортостандан 215 белгес яҙылған.
Кәңәшмә дауамында Владимир Путин төбәк башлыҡтарына алдағы дүрт йылда демографик хәлдәрҙең яҡшырыуын иҫәпкә алып балалар баҡсаларына сират проблемаһын хәл итергә ҡушты, тип хәбәр итә республика Президентының матбуғат хеҙмәт.


text:
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
Аңлатма яҙыу
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 3 – сө класы өсөн башҡорт теленән эш программаһы.
Эш программаһы 34 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 1 сәғәт).
Дәреслек: Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 3 - сө класы уҡыусылары өсөн дәреслек. - Өфө: Китап,2010.
Программа кимәле: базис.
Уҡытыусының тел буйынса уҡыу-уҡытыу методик комплекты:
Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы. 1 - 4-се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма. – Өфө: Китап, 2007.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт теле буйынса уҡыусыларҙың телмәр үҫтереүенә, яҙма эштәренә, дәфтәр тотоуҙарына һәм яҙма эштәр үткәреүгә берҙәм талаптар.
Уҡыусылар өсөн тел буйынса уҡыу-уҡытыу методик комплекты:
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 3-сө класы уҡыусылары өсөн дәреслек. - Өфө: Китап,2010.
Программа үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған “Башҡорт теленән программа” (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З.М., Усманова М.Г. - Ижевск: Книгоград, 2008.
Башҡортостан Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Ергән муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһының “Уҡыу планы”на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла
«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы, Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы.
Тема
Сәғәт
Йөкмәткеһе
Танышыу
1 сәғәт
Иҫәнләшеү. Танышыу диалогы. Һин ҡайҙан? Һиңә нисә йәш? Һинең туғандарың бармы? (Сәнғәтле һөйләшеү.)
Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәре һәм хәрефтәре. Хат яҙыу.
Мәктәптә
4 сәғәт
Уҡыу эшмәкәрлеге, уҡыу әсбаптары, уларҙы бөхтә тотоу. Көн режимы,таҙалыҡ, йыйнаҡлыҡ. Класта дуҫлыҡ, берҙәмлек, иман тураһында һөйләшеүҙәр,әҫәрҙәр уҡыу.
Башҡорт телендә өндәрҙең, хәрефтәрҙең дөрөҫ эйтелеше һәм яҙылышы. Ярай, ярамай, мөмкин һүҙҙәренең ҡулланышын активлаштырыу.
Һөнәрҙәр
3 сәғәт
Һөнәр атамалары, таныш һәм яҡын кешеләрҙең шөғөл-һөнәрҙәре, уларҙың яҡшы сифаттары тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Туғанлыҡ мөнәсәбәттәре.Уҡыу күнекмәләрен үҫтереү.
Башҡорт телендә теләк мәғәнәһенең бирелеше, ул формаларҙы практик үҙләштереү. Булып эшләй һүҙбәйләнешен ҡулланыу.
Йыл миҙгелдәре
4 сәғәт
Башҡортостанда, үҙебеҙ йәшәгән төйәктә көҙ, ҡыш, яҙ, йәй миҙгелдәре, уларҙың билдәләре. Тәбиғәттең төрлө күренештәре. Миҙгелдәргә ярашлы балаларҙың эштәре, уйындары тураһында һөйләшеүҙәр, әҫәрҙәр уҡыу, мәҡәлдәр, һынамыштар менән танышыу.
Көн торошона бәйле һүҙҙәрҙе дөрөҫ ҡулланыу, телмәр күнекмәләрен үҫтереү, һөйләм төрҙәре. Тасүирлау элементтары.
Кейемдәр
5 сәғәт
Кейем исемдәрен үҙләштереү, элек өйрәнгәндәрҙе иҫкә төшөрөү. Кейемде һаҡлап, ҡәҙерләп тотоу, һәр береһен үҙ урынына ҡуйыу. Кейем һәм шәхси гигиена. Кейем һәм матурлыҡ, тыйнаҡлыҡ тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Шиғырҙар ятлау.
Башҡорт телендәге йөкмәтеү йүнәлешен, шарт һөйкәлешен практик үҙләштереү.
Был формаларҙы телмәрҙә ҡулланыу. Матур теләктәр әйтергә өйрәтеү.
Ғаилә
5 сәғәт
Ғаилә ағҙалары, уларҙың үҙеңә туғанлыҡ мөнәсәбәттәре. Был атамаларҙы үҙләштереү. Темаға бәйләнешле яҡындарҙың эш-шөгөлдәре, уй-хыялдары, киләсәккә пландары. Ғаилә шәжәрәһе, уның әһәмиәте хаҡында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу.
Башҡорт телендә бойороҡ һәм шарт һөйкәлеше. Уларҙың формаларын телмәрҙә ҡулланыу. Яҙыу һәм һөйләү күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.
Тыуған көн
2 сәғәт
Балаларҙың тыуған көн байрамы, уға әҙерлек мәшәҡәттәре. Тыуған көн байрамын үткәреү әолаһы. Ҡунаҡтар саҡырыу, уларға хөрмәт күрһәтеү, мәжлестә үҙеңде тотоу тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу, шиғырҙар ятлау.Итәғәтлелек нормаларын үҙләштереү.
Башҡорт телендәге бойороҡ, теләк һөйкәлеше формаларын практик үҙләштереү.Әҙәплелек нормаларын белдереүсе һүҙҙәр һәм һөйләмдәр. Саҡырыу ҡағыҙы, ҡотлау.
Тәбиғәт
5 сәғәт
Кеше һәм тәбиғәт. Башҡортостан тәбиғәте. Беҙҙә йәшәгән кейектәр, үҫемлектәр, бөжәктәр. Кешенең уларға мөнәсәбәте. Тәбиғәткә һаҡсыллыҡ тураһында һөйләшеүҙәр.
Башҡорт телендә синоним һүҙҙәрҙе сағыштырыу, ҡылымдарҙың заман формаларын, ҡаршы ҡуйыу теркәүестәрен практик үҙләштереү. Телмәр күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.
Башҡортостан
1 сәғәт
Башҡортостан, уның дәүләт символдары, уларҙың мәғәнәһе.Башҡорт иле, уның халҡы,тарихы, ер-һыуы. Башҡортостандың данлы урындары.
Исем, яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәрҙе практик үҙләштереү, телмәрҙә ҡулланыу.
Сәйәхәт
1 сәғәт
Сәйәхәт, уның кешегә файҙаһы, әһәмиәте, сәйәхәт урындары, йүнәлештәре, спорт һәм сыныҡыу тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу.
Килеш ялғауһары, кире ҡағыу формаларын менән бәйләүесен телмәрҙә ҡулланыу.
Ҡабатлау
3
сәғәт
Уҡыу йылы буйынса өйрәнелгәндәрҙе ҡабатлау, белгәндәрҙе ҡабатлау, белгәндәрҙе тәрәнәйтеү, һүҙлекте байытыу. Телмәр күнекмәләрен ҡамиллаштырыу.
Уҡытыу рус телендә барған мәктәптәрҙең өсөнсө класс уҡыусылары алдына түбәндәге бурыстар ҡуйыла:
бәләкәй кластарҙа үҙләштерелгән диалогик, монологик телмәр күнекмәләрен ҡамиллаштырыу;
һорау биреү, һорауҙарға үҙ һүҙҙәре менән яуап биреү;
һүҙлек һүҙҙәрен үҙләштереү, һүҙ байлығын арттырыу;
текст менән эшләү күнекмәләрен үҫтереү;
программаға ярашлы грамматик материалды үҙләштереү;
тыуған төйәк, кешенең һәйбәт сифаттары хағында әҫәрҙәр уҡыу, башҡорт филармония концерттарын ҡарау.
Уҡыусыларҙың белем һәм күнекмәләренә талаптар.
Уҡығанды, һөйләгәнде аңлау, йөкмәтке буйынса һорауҙар, һәм шул һорауҙарға яуап бирә белеү;
Прозаик текстарҙы дөрөҫ, шыма, аңлы уҡыу белеү;
Уҡылған тексты өлөштәргә бүлеү,исем биреү, элементар план төҙеү;
Текстан аңлашылмаған һүҙҙәрҙе табыу, һүҙлектәрҙе файҙаланыу;
Башҡортостан тураһында мәғлүмәттәргә эйә булыу;
Башҡорт халҡының мәҡәлдәре, йомаҡтарын белеү;
Хәрефтәрҙе һәм һүҙҙәрҙе матур , дөрөҫ яҙа белеү;
Өйрәтеү диктанттар яҙа белеү.
Уҡыу-уҡытыу программаһында планлаштырылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау
Класта һәм өйҙә башҡарыла торған яҙма эштәр өйрәтеү һәм тикшереү характерында була.
Уларға түбәндәгеләр инә:
башҡорт теленән төрлө типтағы күнегеүҙәр;
тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
һорауҙарға яҙма яуаптар һәм иншалар;
тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар төҙөү.
Башҡорт теленең ағымдағы, сирек йәки йыл аҙағында, шулай уҡ уҡыу йылы башында инеү диктанты, ҙур темаларҙан һуң йомғаҡлау контроль эштәре үткәрелә. Ағымдағы контроль эштәр программаның өйрәнелгән материалын үҙләштереүҙе тикшереү маҡсатында уҙғарыла. Уларҙың төрө һәм үткәреү йышлығы өйрәнелә торған материалдың ҡатмарлылығынан, уҡыусыларҙың белем кимәленән сығып билдәләнә. Ағымдағы контроль эштәр өсөн уҡытыусы йә тотош дәресте, йә уның бер өлөшөн генә файҙалана ала.
Уҡыу йылы башында инеү диктанты, сирек һәм йыл аҙағында йомғаҡлау контроль эштәре мәктәп администрацияһы менән берлектә төҙөлгән график буйынса үткәрелә. Контроль эштәрҙе сиректең беренсе көнөндә һәм дүшәмбелә үткәреү тәҡдим ителмәй.
Программа материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:
Яҙма эштәрҙең төрҙәре:
Күсереп яҙыу - 1
Һорауҙарға яуаптар- 2
Диктант- 3
Изложение – 1
Инша - 3
Башҡорт телен өйрәнеү өсөн уҡыу - уҡытыу методик ҡулланмалар.
Усманова М. Г. Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М. С., Сиразетдинов З. Ә. Башҡортса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1-4 – се синыфтары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.
Аслаев Т. Х., Атнағолова С.В. Телмәр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.
Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап.- Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы. 2005.
Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа. Фонетика. Морфология. - Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө : «Эдвис» уҡытыу – методика үҙәге, 2008.
Материаль-техник ҡулланмалар.
телевизор;
компьютер;
DVD-проигрыватель,
Төп һәм өҫтәлмә әҙәбиәт.
Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы. 1- 4 - се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма– Өфө : Китап, 2007.
Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994
Башҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа hәм ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З.Ф.– Өфө, 2006.
Ваҡытлы матбуғат
Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.
Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
М. Ғ. Усманова. Башҡортса русса – синонимдар һүҙлеге. - Өфө : Китап, 2010.
Ураҡсин З. Ғ., Сиразетдинов З. Ә., Суфьянова Н. Ф. Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге.: Башланғыс синыф уҡыусылары өсөн. - Өфө : Китап, 2005.
11.Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
М. Ғ. Усманова. Башҡортса русса – синонимдар һүҙлеге. - Өфө : Китап, 2010.
Ураҡсин З. Ғ., Сиразетдинов З. Ә., Суфьянова Н. Ф. Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге.: Башланғыс синыф уҡыусылары өсөн. - Өфө : Китап, 2005.
Саяхова Л. Г., Ураксин З. Г., Хасанова Д. М. Русско - башкирский иллюстрированный тематический словарь. Уфа: Китап, 1998.
Башкирско-русский, русско-башкирский. Учебный словарь. Усманова М.Г., Саяхова Л.Г., Киньягулова З.И.-Уфа, 2006.
№
Дәрес темаһы
Уҡыусыларҙың эшмәкәрлеге
Сәғәт
План. дата
Фактик дата
Иҫкәрмә
1
Танышыу. Рәхмәт һүҙе. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәре һәм хәрефтәре.
Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәрен дөрөҫ уҡыу, яҙыу.
1
07.09.
08.09.
2
Мәктәп. Ф. Туғыҙбаева. Полиглот. Хәбәр һәм һорау һөйләмдәр.
Мәктәпкә, класс тормошона ҡағылышлы һүҙҙәрҙе белеү, һорау һөйләм төҙөй белеү. Башланғыс класс уҡыусыларының рухи ҡиммәттәрен билдәләү, Мәктәп, мәктәптә үҙеңде нисек тоторға кәрәк темаһына әңгәмә ҡороу.
1
14.09.
15.09.
3
Беҙҙең класс. С. Әлибай. Өсөнсөләр. Интонация.
Темаға ҡағылышлы һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡый, яҙа белеү, интонация яғынан һөйләм төрҙәрен дәфтәргә яҙыу.
1
21.09.
22.09.
4
“Ялҡау Зилә” шиғыры. Килеш, һан ялғауҙары.
Темаға ҡағылышлы лексиканы үҙләштереү, килеш һорауҙары ярҙамында, шулай уҡ һүҙ тамырындағы һуҙынҡыларға иғтибар итеп, ялғауҙарҙы дөрөҫ ҡуша белеү
1
28.09.
29.09.
5
Контроль күсереп яҙыу. Парта.
Һүҙҙәрҙе дөрөҫ яҙа белеү, башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәренең яҙылышын нығытыу.
1
05.10.
06.10.
6
Һөнәрҙәр. Р. Миңнуллин. Малайҙар һөйләшә. Булып эшләй һүҙбәйләнеше.
Тексты аңлау,уға яҡын итеп һөйләй алыу, тема буйынса лексиканы үҙләштереү
1
19.10.
13.09.
7
Врач булам. Тест һорауҙары.
Уҡыусыларҙа һөнәргә, һөнәр һайларға ҡыҙыҡһыныу тыуҙырыу
1
26.10.
20.10.
8
Инша. Беҙҙең мәктәп.
Иншаның тулы булыуына, теманың эҙмә – эҙлекле асылыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү
1
02.11.
27.10.
9
Йыл миҙгелдәре. Йомарт алмағас. Хаталар өҫтөндә эш.
Тема буйынса лексиканы үҙләштереү, һорауҙарға яуап яҙыу.
1
09.11.
03.11.
10
Алтын көҙ. Һөйләм төрҙәре.
Көҙҙөң үҙенсәлектәре тураһында һөйләү, көҙгә ҡағылышлы мәҡәл, әйтемдәрҙе, һынамыш һәм юрауҙарҙы белеү, ҡоштарҙы тасуирлау, текст төҙөү.
1
16.11.
10.11.
11
Ҡыш. Ф. Туғыҙбаева. Тәүге ҡар.
Ҡыштың үҙенсәлектәре тураһында һөйләү, ҡышҡа ҡағылышлы мәҡәл, әйтемдәрҙе, һынамыш һәм юрауҙарҙы белеү.
1
30.11.
17.11.
12
Изложение. Чемпион.Ф. Иҫәнғолов.
Тексты уҡып сығырға, һорауҙарға яуап бирергә, план төҙөп, тексҡа яҡын итеп һөйләп ҡарарға. Хатаһыҙ изложениены яҙырға.
1
07.12.
01.12.
13
Кейем-һалым. Ф. Туғыҙбаева. Минеке. Матур теләктәр.
Тексты аңлау,уға яҡын итеп һөйләй алыу, тема буйынса лексиканы үҙләштереү
1
14.12.
08.12.
14
В. Исхаҡов. Бер һүҙ. Этикет формалары.
Хикәйәне тасуири уҡый белеү һәм йөкмәткеһен ҡыҫҡаса һөйләй белеү.
1
21.12.
15.12.
15
Тере эшләпә. Н. Носовтан. Һорауҙарға яуап.
Хикәйәне тасуири уҡый белеү һәм йөкмәткеһен ҡыҫҡаса һөйләй белеү.
1
28.01.
22.12.
16
Контроль диктант. Ҡыш.
Тексты аңлап, ҡабул итеү, бөтә орфограммаларҙы иҫкә төшөрөп , хатаһыҙ диктант яҙыу, грамматик эште дөрөҫ үтәү.
1
11.01.
29.12.
17
Дәрестән тыш уҡыу дәресе. Ф. Рәхимғолова. Яҡшы һүҙҙәр. Хаталар өҫтөндә эш.
Хатаны аңлау, ҡағиҙәне әйтә белең һәм төҙәтеү.
1
18.01.
12.01.
18
Ғаилә. Л. Азамат. Йәшәмеш үҫә. Бойороҡ һөйкәләше.
Әсәй- атай, өләсәй- олатайҙарҙың биографиялары тураһында һөйләй белеү, туғанлыҡ терминдарын белеү. Һүҙлек запасын байытыу.
1
25.01.
19.01.
19
Минең әсәйем. Ә. Ихсан. Әсә рәхмәте. Шарт һөйкәләше.
Тексты тәржемә итеү, һүҙлек менән эш. Минең әсәйем (индивидуаль проект).
1
01.02.
26.01.
20
Башҡорт халыҡ әкиәте. Ҡуян балаһы.
Әкиәт жанрын өйрәнеү, уларҙы интонация менән уҡыу. Яратҡан әкиәтеңде һөйләй белеү
1
08.02.
02.02.
21
Инша. Беҙҙең ғаилә.
Иншаның тулы булыуына, теманың эҙмә – эҙлекле асылыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү
1
15.02.
09.02.
22
Инша. Беҙҙең ғаилә.
Иншаның тулы булыуына, теманың эҙмә – эҙлекле асылыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү
1
29.02.
16.02.
23
Тыуған көн. Ф. Ғөбәйҙуллина. Беҙҙең дуҫ. Ҡотлауҙар.
Тема буйынса лексиканы үҙләштереү, сюжетлы һүрәт буйынса хикәйә төҙөү, яҡын кешеләрҙең тыуған көндәре менән ҡотларға өйрәнеү.
1
07.03.
01.03.
24
Контроль диктант. Дуҫ.
Тексты аңлап, ҡабул итеү, грамматик эште дөрөҫ үтәү
1
14.03.
15.03.
25
Тәбиғәт. “Эш табылды” әкиәте. Хаталар өҫтөндә эш.
Әкиәтте ролләп уҡыу һәм сәхнәләштереү. Әкиәттең йөкмәткеһенә иллюстрация төшөрөү. Хайуандар тураһында йомаҡ уйлау. Яратҡан әкиәтеңде һөйләй белеү.
1
21.03.
22.03.
26
Ф. Туғыҙбаева. Бер генә һүҙ. Синоним.
Темаға ҡағылышлы һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡый, яҙа белеү.
1
28.03.
29.03.
27
И. Тимерханов. Ике ҡуян балаһы. Ҡылымдарҙың заман формалары.
Хикәйәне тасуири уҡый белеү һәм йөкмәткеһен ҡыҫҡаса һөйләй белеү.
1
04.04.
05.04.
28
Инша. Минең дуҫым.
Иншаның тулы булыуына, теманың эҙмә – эҙлекле асылыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү
1
18.04.
19.04.
29
Инша. Минең дуҫым.
Иншаның тулы булыуына, теманың эҙмә – эҙлекле асылыуына һәм һөйләмдәрҙең стилистик яҡтан дөрөҫ төҙөлөүенә иғтибар итеү
1
25.04.
26.04
30
Башҡортостан. Исем. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр.
Башҡортостан тураһында һөйләй белеү. Кешенең исем-шәрифтәрен, хайуан ҡушаматтарын, ер-һыу атамаларын дөрөҫ яҙырға.
1
15.05.
03.05.
31
Сәйәхәт. Транспорт. Менән һүҙе.
Темаға ҡағылышлы һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡый, яҙа белеү.
1
21.05.
10.03.
32
Ҡабатлау. Һүҙлек запасын тикшереү.
Һүҙлек эше. Үтелгәндәрҙе иҫкә төшөрөү, ҡабатлау, нығытыу.
1
23.05.
17.03.
33
Контроль диктант. Башҡортостан.
Тексты аңлап, ҡабул итеү, грамматик эште дөрөҫ үтәү
1
26.05.
24.05.
34
Ф. Туғыҙбаева. Һаумы, йәй. Хаталар өҫтөндә эш. Йомғаҡлау дәресе.
Хатаны аңлау, ҡағиҙәне әйтә белеү һәм төҙәтеү, яңы һүҙҙәрҙе үҙләштереү, йәйгә ҡағылышлы һынамыштарҙы белеү, тема буйынса лексиканы үҙләштереү.
1
30.05.
31.05.
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
К.Б. ТОЛКАЧЕВ: “Рәсәй Федерацияһы Президенты Мөрәжәғәтнамәһе - илебеҙ үҫешенә йүнәлеш”
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев Рәсәй Федерацияһы Президенты Мөрәжәғәтнамәһенә комментарий бирҙе:
“Рәсәй Федерацияһы Президенты Д.А. Медведевтың әлеге Мөрәжәғәтнамәһе үҙенең тәрәнлеге һәм күп яҡлылығы буйынса киләһе йылдарға Рәсәйҙең ижтимағи тормошоноң бөтә яҡтарын артабан үҙгәртеп ҡороу мәсьәләһен эшләү йәһәтенән бөтә тармаҡ һәм кимәл дәүләт власының, урындағы үҙидараның үҙенсәлекле, перспективалы эшмәкәрлек программаһы булып тора.
Юридик яҡтан Мөрәжәғәтнамәнең юғары кимәлдә әҙерләнеүенә, уның төп ҡиммәттәрҙе һәм азатлыҡтарҙы үҫтереүгә йүнәлтелеүенә иғтибар йүнәлткем килә. Рәсәй Президентының демократик институттарҙы һәм уларҙың гарантияларын артабан үҫтереү өсөн хоҡуҡи системаның әһәмиәтен айырым һыҙыҡ өҫтөнә алыуы мөһим.
Дмитрий Анатольевич Медведевтың Мөрәжәғәтнамәһе — ғәйәт ҙур илебеҙҙә — Рәсәйҙә йәшәүсе барлыҡ граждандарға уның туранан-тура мөрәжәғәте, тип иҫәпләйем. Дөйөм алғанда, дәүләт башлығы быға тиклем “Рәсәй, алға!” мәҡәләһендә тәҡдим иткән яңы, заманса Рәсәй төҙөү принциптарынан һәм ысулдарынан ситкә тайпылмай һәм Ватаныбыҙҙың киләсәге ниндәй булырға тейешлеге хаҡында уйланырға саҡыра. Дмитрий Медведевтың Рәсәйҙең бөгөнгө хәлен арттырмай, дәүләттең артабанғы үҫешенә ҡамасаулаусы проблемаларҙы, улар араһында сеймал иҡтисады, хроник коррупция, проблемаларҙы хәл иткәндә дәүләткә һылтаныу ғәҙәте, демократик институттарҙың көсһөҙлөгө кеүек мәсьәләләрҙе асыҡтан-асыҡ күрһәтеүе мөһим. Ул дәүләтебеҙҙең йомшаҡ яҡтарын билдәләй һәм уларҙы хәл итеүҙең аныҡ, аңлайышлы механизмдарын тәҡдим итә.
Рәсәй Федерацияһы Президентының моноҡалаларға, ундайҙар Башҡортостан Республикаһында ла бар, социаль-иҡтисади йәһәттән ярҙам күрһәтеү буйынса тәҡдиме яҡшы ҡараш тыуҙыра. Ошондай ҡалаларҙа йәшәүселәрҙе социаль йәһәттән яҡлауҙы тәьмин итеүҙә Федераль үҙәктән финанс ярҙамы көтә алабыҙ, тип уйлайым.
Дәүләт башлығының база булып торған мәғариф учреждениеларына финанс үҙаллылығы биреү хаҡындағы тәҡдиме ҡыҙыҡһыныу уятмай ҡалмай. Бынан тыш, уларға белем биреүҙең индивидуаль программаһын билдәләү хоҡуғы ла биреләсәк.
Рәсәй Президентының торлаҡ шарттарын яҡшыртыу маҡсатында халыҡ өсөн ҡулланыу кредиттары күләмен арттырыу зарурлығы хаҡындағы һүҙҙәре күп граждандарҙың иғтибарынан ситтә ҡалмағандыр, тип уйлайым.
Тәбиғәттең файҙалы ҡаҙылмаларын һәм энергия ресурстарын дөрөҫ файҙаланыу проблемаһына дәүләт башлығы етди иғтибар бүлә. Президент Д.А. Медведевтың фекеренсә, иҫәп алып барыу приборҙары етештереү һәм ҡуйыу буйынса махсус программалар энергияны һөҙөмтәлерәк файҙаланыу мөмкинлеге бирәсәк. Рәсәйҙәр ғәмәлдә ҡулланған хеҙмәттәр өсөн генә түләргә тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. Дмитрий Анатольевич вәғәҙә итеүенсә, коммуналь хеҙмәттәргә түләүҙең яңы системаһы ҡулланыу режимын ғына түгел, ә айырым ғаиләнең килемен дә иҫәпкә алырға булышлыҡ итәсәк. Бынан тыш, энергия контракттары индереү күҙаллана. Уның ярҙамында һаҡсыл тотоноуға өлгәшеү мөмкин буласаҡ.
РФ Президенты Д.А. Медведев фекеренсә, һайлауҙар ҡануниәтенең айырым аспекттары ла үҙгәртеп ҡороуға мохтаж.
Донъя иҡтисади көрсөгө эҙемтәләрен бөтөрөүгә бәйле ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, дәүләт тарафынан ил халҡы алдында үҙенең барлыҡ конституцион йөкләмәләрен тәьмин итеү идеяһы Мөрәжәғәтнамә тексында ҡыҙыл һыҙыҡ булып үтә.
Мөрәжәғәтнамәләге бөтә тәҡдимдәр уйланған, маҡсатҡа ярашлы, йәмғиәт практикаһын белеү, дәүләт төҙөлөшө проблемаларын һәм етешһеҙлектәрен анализлау менән тәрән нигеҙләнгән, тип иҫәпләйем”.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов граждандарҙы ҡабул итте
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөлә «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе Владимир Путиндың төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандарҙы ҡабул итте. Республика башлығына Өфө, Мәләүез, Салауат һәм Сибай ҡалаларынан мөһим, көн ҡаҙағына һуҡҡан һорауҙар менән туғыҙ кеше мөрәжәғәт итте. Затон баҙарын һаҡлап ҡалыу һәм уның урынлашыуы, Сибайҙа балалар сәнғәт мәктәбенең яңы бинаһын һәм Мәләүездә спорт комплексы төҙөү, Өфөнөң Калинин районында Максимовка ауылын төҙөкләндереү, Ишембай районында балыҡсылыҡ хужалығын үҫтереү – осрашыу барышында ошо һәм башҡа мәсьәләләр ҡуҙғатылды.
Рәсәйҙең һәм Татарстандың атҡаҙанған артисткаһы, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Нәзифә Ҡадырова фекеренсә, Башҡортостанда мотоспорт 2000 йылда төҙөлгән Ғ.Ҡадиров исемендәге клуб нигеҙендә үҫешергә тейеш. Әлеге клуб һәм Ғ.Ҡадиров исемендәге Техник спорт төрҙәре үҙәгенең бер юлы эшләп килеүе, уның уйлауынса, көстәрҙе һәм средстволарҙы артығы менән сарыф итеүгә килтерә. Билдәле мотоуҙышсының ҡатыны республика Президентына Өфөнөң «Төҙөүсе» стадионын төбәктә йәш мотоуҙышсылар әҙерләүҙә төп үҙәк итеү һәм уға Ғабдрахман Ҡадиров исемен биреү үтенесе менән мөрәжәғәт итте. Шулай уҡ стадион алдында Ғ.Ҡадировҡа һәйкәл ҡуйыу мәсьәләһе лә ҡуҙғатылды.
Фәниҙә Швецова Рөстәм Хәмитовҡа Өфөләге уникаль Непейцев паркын тергеҙеүҙе яҡлап сығыш яһаған инициативалы төркөм һорауы буйынса мөрәжәғәт итте.
— Элек ул тәбиғәт оазисы булған, унда 100 төрҙән ашыу һирәк осрай торған ағас үҫкән, — тине Фәниҙә Швецова. – Йыл һайын паркты таҙартыу буйынса өмәләр үткәреүгә ҡарамаҫтан, бөгөн уның хәле бик мөшкөл. Был парктың берҙәм дирекцияһы юҡлығына бәйле.
Шул уҡ ваҡытта, Фәниҙә Швецова һүҙҙәре буйынса, 2010 йылға паркты тергеҙеү буйынса уны таҙартыу ғына түгел, ә матур һуҡмаҡтар булдырыуҙы ла күҙ уңында тотҡан саралар планы ла бар.
— Өфө — уникаль ҡала, бында граждандар өсөн ял зоналары ойошторорлоҡ күпме матур урын бар, әммә улар ҡот осҡос хәлдә, — тип билдәләне республика Президенты. – Ҡала властарының быға иғтибар итмәүе асыуландыра.
Рөстәм Хәмитов инициативалы төркөм мөрәжәғәтен Өфө хакимиәте башлығы Павел Качкаевҡа йүнәлтергә ҡушты һәм уны контролгә алды.
Өфөнөң Калинин районындағы Максимовка ҡасабаһында йәшәүсе ҡатын тораҡты төҙөкләндереүгә бәйле бер нисә мәсьәлә ҡуҙғатты. 10 меңгә яҡын кеше йәшәгән ауыл халҡын төҙөк юлдарҙың, урамдарҙа яҡтылыҡтың булмауы, шулай уҡ урындағы ауыл хужалығы продукцияһы баҙары булмауы, йәмәғәт транспорты етмәүе борсой. Был мәсьәләләр буйынса урындағы властарға бына инде ике тиҫтә дауамында мөрәжәғәт итеү һөҙөмтәләр бирмәгән. Башҡортостан Президентына шуға күрә мөрәжәғәт иткәндәр ҙә инде.
Республика башлығы тейешле күрһәтмәләр бирҙе һәм Максимовка халҡына уларҙың үтәлеше тураһында хәбәр итеп торорға — уның блогына йәки электрон почтаһына яҙырға кәңәш итте.
Билдәле композитор Салауат Низаметдинов Рөстәм Хәмитовҡа студия булдырыуҙа күрһәткән ярҙамы, республиканың мәҙәниәт өлкәһенә ҙур иғтибар бүлеүе өсөн рәхмәт әйтергә килде.
— Был беҙҙең эшебеҙ, — тине республика башлығы. – Халыҡтың – властан, ә властың халыҡтан йыраҡ булыуы бөгөн төп проблема булып тора.
Башҡортостан Президентының Өфөлә генә түгел, республиканың башҡа ҡалаларында ла граждандарҙы ҡабул итеүе был аралыҡты ҡыҫҡартыуҙа мөһим бер сара булып тора.


text:
Өфөнөң Инорс-7 биҫтәһендә 2016 йылда 155 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөләсәк
155 урынлыҡ ике ҡатлы балалар баҡсаһы 2016 йылда Өфөлә Калинин районының Инорс-7 биҫтәһендә барлыҡҡа киләсәк. Генераль подрядсыны билдәләү буйынса конкурс документтары дәүләт һатып алыуҙары сайтында баҫылған.
Килешеүҙең башланғыс хаҡы – 84,9 миллион һум, проектты Өфө бюджетынан финансларға планлаштыралар.
Эштәрҙе башҡарыусы 2014 йылдың 3 июлендә билдәле буласаҡ. Төҙөлөштө 2016 йылдың 1 июленә тиклем тамамлау планлаштырыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын тапшырҙы
Фото:
Республиканың иң лайыҡлы алты ғаиләһе бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың ҡулынан Рәсәй Федерацияһының дәүләт наградаларын алды. Тантана Республика Йортонда үтте.
— Наградалар тапшырыу — һәр ваҡыт күңелле миссия, сөнки уларҙы аласаҡ кешеләрҙең һәр яҡлап быға лайыҡ икәнен беләһең. Кешелеклелек йәһәтенән дә, профессиональ яҡтан да. Был кешеләр — йәмғиәтебеҙҙең ядроһы, нигеҙе, — тине Рөстәм Хәмитов, тантана сәбәпселәренә мөрәжәғәт итеп.
Республика башлығы йыйылғандарға профессиональ һәм йәмәғәт өлкәһендә алып барған эшмәкәрлеге өсөн рәхмәт белдерҙе.
— Бөгөн беҙ граждандарыбыҙ күкрәгендә һирәк осраған наградаларҙы — «Ата-әсәлек даны» орденын һәм «Ата-әсәлек даны» ордены миҙалын тапшырабыҙ. Рәсәй Федерацияһының был яңы наградалары, улар дәүләттең иң күренекле ғаиләләрен билдәләргә ҡарар итеү уңайынан булдырылды,— тине Рөстәм Хәмитов.
Президент билдәләүенсә, был ғаиләләр балаларҙы тәрбиәләүҙән тыш, уларҙы ижади йәһәттән дә үҫтерә.
«Ата-әсәлек даны» орденын республика башлығы ҡулынан Ауырғазы районынан килгән пар алды. Алексей Иванов Юламан ауылында химия һәм биологиянан уҡыта, ә уның тормош иптәше Вера Александровна профессиональ карьераға балалар тәрбиәләүҙе өҫтөнөрәк күргән.
Николай һәм Ольга Гавва республиканың биш лайыҡлы гражданын тәрбиәләгән. Дәүләт уларҙың уңышын «Ата-әсәлек даны» ордены миҙалы менән билдәләгән. Был ғаилә – төҙөүселәр династияһынан. Оло улдары ла уларҙың юлын дауам иткән. Ҡыҙҙары юрист карьераһын һайлаған. Әле кинйәләре лә оло тормошҡа аяҡ баҫырға тора, үҙ юлын һайлай.
— Төҙөлөш факультетына уҡырға инергә ниәтләй, —тип улының пландары менән уртаҡлаша Ольга Ивановна.
Бәләбәйҙән бер юлы ике ғаилә Рөстәм Хәмитовтың ҡулынан миҙалдар алды. Крыловтар ысын оркестр ойошторған. Ул ғаилә ағзаларынан ғына тора. «Яблонька» — ҡалала яҡшы билдәле ижад коллективы. Атайҙары Павел – Бәләбәй мәҙәниәт һарайының рус халыҡ уйын ҡоралдары оркестрының дирижеры. Әсәйҙәре Зинаида — «Реченька» ансамбленең хормейстеры. Музыкаль династияны Крыловтарҙың йәш быуына ла дауам итә. Улдары Октябрьский музыка колледжында уҡый, контрабаста уйнай, ҡыҙҙары – буласаҡ дирижер. Музыкаль ғаиләнең рус халыҡ туй йырын башҡарыуы ысын бүләк булды.
Бәләбәйҙән килгән тағы бер ғаилә – Щукиндар. Был ғаиләләге балалар атаһының да, әсәһенең дә һөнәрен яҡын күрә. Әсәһе – бейеү түңәрәге етәксеһе, аталары – инженер-энергетик.
Башҡортостандың өс кешеһе республика башлығынан «Һәләкәткә осраусыларҙы ҡотҡарған өсөн» миҙалын алды. Тантанала айырыуса «Башнефть» автотранспорт идаралығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең водителе Марат Әхмәтханов ныҡ тулҡынланды. Ә ике йыл элек ун һигеҙ йәшлек егет, уйлап та тормай, батып барыусы автомобилдән бәләкәй балалар менән ҡатынды ҡотҡарырға ташлана.
Рөстәм Хәмитов профессиональ наградалар ҙа тапшырҙы. Юрий Хризманға «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған табибы» исеме бирелде. Ул — Республика онкология диспансерының бүлек мөдире.
— Табип өсөн төп награда – пациенттың һаулығы, — тигән фекерҙә Юрий Нусинович.
Юрий Беспалов менән Зилә Сурағолова «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған урмансылары» исемен алды. «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» исеме Владимир Антипин менән Анатолий Киселевҡа тапшырылды.


text:
Фото:
Рәсәй тораҡ пункттарҙағы юлдарҙы ремонтлауға ике йылда 130 миллиард һум тотонасаҡ
Фото:
Рәсәйҙә ауылдарҙағы һәм ҡала эсендәге юлдарҙы ремонтлауға алдағы ике йылда 130 миллиард һумдан да кәм булмаған сумма йүнәлтелеүе ихтимал. Был турала Өфөлә үткән Бөтә Рәсәй аграр форумы барышында Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, бығаса был маҡсатҡа ул ҡәҙәре аҡса бер ҡасан да бүленмәгән.
Владимир Путин, Рәсәйҙә агросәнәғәт комплексы өсөн кадрҙар, фәнни программалар әҙерләүгә лә етди иғтибар биреләсәк, тип билдәләне. Йәнә уның әйтеүенсә, «Ауылды социаль үҫтереү» айырым маҡсатлы программаһы сиктәрендә илдә 15 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлгән, ауыл ерендәге йорттарҙың яртыһы тиерлек газ менән тәьмин ителгән. Бынан тыш, ауылдарҙы телефонлаштырыу һәм электр уты үткәреү ҙә күпкә яҡшырған.
— Былар барыһы ла ауылдағы тормоштоң бөтөнләй икенсегә әйләнеүен, иҡтисади үҫеш, етештереүселәребеҙҙең позицияһын нығытыу, яңы эш урындары булдырыу һәм ауылға йәштәрҙе йәлеп итеү өсөн яңы мөмкинлектәр асылыуын аңлата, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Владимир Путин. –


text:
Фото:
Башҡортостан, Татарстан һәм ЯНАО «Ямал-Волга буйы» маршруты буйынса газ конденсатын транспортлау тураһындағы документҡа ҡул ҡуйҙы
Фото:
Башҡортостан, Татарстан һәм Ямал-Ненец автономиялы округы (ЯНАО) араһында «Ямал-Волга буйы» маршруты буйынса углеводород сеймалын, шул иҫәптән еңел углеводородтарҙың киң фракцияһын һәм газ конденсатын транспортлау өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү буйынса ниәттәр протоколына ҡул ҡуйылды. Был бөгөн Өфөлә асылған «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы сиктәрендә ҡул ҡуйылған беренсе документ.
Уға Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов һәм Ямал-Ненец автономиялы округы губернаторы Дмитрий Кобылкин ҡултамғаһын ҡуйҙы. Документ Волга буйы нефть һәм газ химияһы кластеры предприятиеларында углеводород сеймалын һөҙөмтәле эшкәртеүҙе тәьмин итеүгә йүнәлтелгән.
Яҡтар «Ямал-Волга буйы» маршруты буйынса нефть һәм химия углеводороды сеймалын транспортлау буйынса яңы магистраль торба үткәргесен төҙөүҙең йәки булғанын яңыртыуҙың көнүҙәклеген билдәләне. Башҡортостан, Татарстан һәм Ямал-Ненец автономиялы округы был проектты тормошҡа ашырыу өҫтөндә берлектә эшләргә ниәтләй.
Яңы үткәргес торба төҙөү Ямал-Ненец автономиялы округының нефть ятҡылыҡтарындағы эйәрсән газды рациональ файҙаланырға һәм Башҡортостан менән Татарстандың нефть һәм газ химияһы комплекстарын сеймал менән тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән Ямал-Ненец автономиялы округы губернаторы Дмитрий Кобылкин йәнә сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә лә ҡул ҡуйҙы.


text:
Республикала сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр араһында үлем осраҡтары юҡ — Һаулыҡ һаҡлау министрлығы Фото: Олег Яровиков
Республикала сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр араһында үлем осраҡтары юҡ — Һаулыҡ һаҡлау министрлығы
Республикала сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр араһында үлем осраҡтары юҡ — Һаулыҡ һаҡлау министрлығы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда сусҡа киҙеүе менән сирләүселәр араһында үлем осраҡтары юҡ. Бөгөнгә төбәктә йәшәүсе 85 кешегә ошо диагноз ҡуйылған, шуларҙың 34-е — балалар, тип хәбәр итә республика Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте.
Белгестәр киҙеүҙең тәүге билдәләрен асыҡлау менән табипҡа мөрәжәғәт итергә кәңәш бирә. Шулай уҡ ҡулдарҙы йышыраҡ йыуырға, кеше күп йөрөгән урындарҙа битлек кейергә кәрәк. Үҙаллы дауаланыу ҡурҡыныс эҙемтәләргә килтереүе ихтимал.
Киҫкен респиратор вирус инфекцияһы һәм киҙеү менән ауырыусыларҙың артыуына бәйле, 3 февралдән медицина учреждениеларында эшләү графигы оҙайтылды. Эш һәм байрам көндәрендә иртәнге сәғәт 8-ҙән киске 9-ға тиклем республика халҡына тиҙ медицина ярҙамы күрһәтелә. Саҡырыуҙар киске 8-гә, шәмбе киске сәғәт 7-гә тиклем ҡабул ителә.


text:
17 мартта Милли китапханала Әнүәр Сөләймәнов китабының презентацияһы үткәрелә
17 мартта Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың башҡорт әҙәбиәте һәм крайҙы өйрәнеү бүлегендә Әнүәр Сөләймәновтың «Ерҙәге йондоҙҙар» китабының презентацияһы үтәсәк.
Баҫмала беҙҙең республикала тыуған, үҫкән һәм үҙенең юлын тапҡан һәм бөгөн Рәсәй күләмендә уңышлы эшләгән билдәле кешеләр тураһында мауыҡтырғыс хикәйәләр тупланған.
Презентацияла Өфө сәнғәт училищеһы студенттары башҡарыуында башҡорт һәм татар композиторҙарының йырҙары һәм шиғырҙары яңғыраясаҡ.
Сара 16 сәғәттә башлана.


text:
Туймазы урмансылары малсыларға ярҙам итә
Туймазы урмансылары ауыл эшсәндәренә япраҡ аҙыҡ әҙерләргә урындар бүлеп бирергә әҙер. Был турала Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Бынан тыш урман хужалығының ер биләмәләрен шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙа аҫралған һыйыр малын көтөү өсөн файҙаланыу мөмкинлеге лә бар.
Бының өсөн урман хужалығы хеҙмәткәрҙәренә мөрәжәғәт итергә кәрәк, улар был төр эшмәкәрлек менән тәбиғәткә зыян итмәйенсә шөғөлләнеп булған урындарҙы күрһәтеп бирәсәк.
— Һуңғы арала мал, ҡағиҙә булараҡ, асыҡ баҫыуҙарҙа көтөлә, — тине «Туймазы урман хужалығы» дәүләт учреждениеһы етәксеһе Рафаил Фәррәхов. – Аномаль һәм ҡоро һауа торошо арҡаһында иғтибарҙы урмандарға йүнәлтергә кәрәк. Республиканың биш районын үҙ эсенә алған беҙҙең урмансылыҡ 210 мең гектар тәшкил итә. Шуларҙың күп өлөшө тәбиғәткә зыян килтермәйенсә мал көтөүгә яраҡлы. Байтаҡ хужалыҡ етәкселәре беҙгә мөрәжәғәт итә башланы ла инде.
Рафаил Фәррәхов әйтеүенсә, малға ашатыуға ҡайын, уҫаҡ, саған, ерек, тирәк, тал, дардар, ҡарама һәм сәтләүек ҡыуағы яраҡлы. Шулай уҡ йүкә һәм миләште файҙаланырға мөмкин.
Ә бына малдар рационына бөтөнләй индерергә ярамаған нәмә — ул муйыл һәм дәфнә, сөнки уларҙа синиль кислотаһы бар. Шулай уҡ токсик һәм ҡуҙғытыусы тәьҫиргә эйә эт муйылын, ҡара өсҡатты, һаҙанаҡ һәм бүре емешен дә аҙыҡҡа ҡулланырға ярамай.


text:
Республика парламентарийҙары һәләтле балаларға ярҙам итеү буйынса Татарстан тәжрибәһен өйрәнә
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитет етәкселәре Рауил Бикбаев һәм Эльвира Юнысова 22 майҙа Татарстан Республикаһы Дәүләт Советының Мәҙәниәт, фән, мәғариф һәм милли мәсьәләләр буйынса комитетының һәм «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыу барышына контроллек итеү буйынса комиссияһының күсмә ултырышында ҡатнаша. Ултырыш Татарстандың Аҡтаныш районында үтә. Көн тәртибендә — Татарстанда һәләтле йәштәр һәм балалар менән эшләү мәсьәләләрен, шулай уҡ «Мәғариф тураһында»ғы Татарстан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү хаҡында» һәм «Татарстан Республикаһында халыҡҡа адреслы социаль ярҙам күрһәтеү тураһында» ТР закон проекттарын тикшереү.


text:
Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы - Ноғман Мусинға 85 йәш
Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы — Ноғман Мусинға 85 йәш.
Шул уңайҙан, Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡтар Дуҫлығы орденынын тапшырҙы. Әҙип оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, әле лә әүҙем тормош алып бара. Уны төрлө осрашыуҙарҙа, конференцияларҙа йыш күрергә була. Ноғман Мусин ижады күп яҡлы. Уның һәр әҫәрендә тәрән мәғәнәле фекер ята. “Зәңгәр тауҙа аҡ болан”, “Мәңгелек урман”, “Ер биҙәге” кеүек повестары инде күптән ташҡа баҫылһа ла, әле лә көнүҙәклеген юғалтмай. Ноғман Мусинға ошо көндәрҙә Халыҡтар Дуҫлығы ордены ла тапшырылды. Шул уңайҙан “Ноғман Мусин: Евразия сиктәрендә мәҙәни диалог”, — тигән Халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция ла үтте. Ноғман Мусин – башҡорт әҙәбиәтенең әйҙәп барыусы яҙыусыларының береһе. Хәйер, хәҙер инде уның ижады сиктәрҙе лә аша үтеп, донъя кимәлендә лә киң танылыу ала бара. Сөнки, Ноғман Мусин күтәргән мәсьәләләр бар халыҡтар өсөн дә уртаҡ. Яҙыусының ижады заман үҙгәрештәренә бирешмәй, сөнки улар кешеләрҙе тормош, ғүмер, яҡшылыҡ һәм яманлыҡ тураһында уйланырға, үткән юлдарына, бөгөнгөһөнә һәм киләсәккә күҙ ташларға мәжбүр итә.


text:
Рөстәм Хәмитов IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашыусыларға сәләмләү һүҙе менән мөрәжәғәт иттеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашыусыларға сәләмләү һүҙе менән мөрәжәғәт итте
Рөстәм Хәмитов IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡатнашыусыларға сәләмләү һүҙе менән мөрәжәғәт иттеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
21 ноябрҙә Өфөләге Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының пленар ултырышында сығыш яһаны.
– Беҙ күп быуатлыҡ тарихы, үҙенсәлекле мәҙәниәте һәм ғөрөф-ғәҙәттәре булған башҡорт халҡының оло йыйынында ҡатнашабыҙ, – тине республика етәксеһе. – «Ағас тамырына ҡарап үҫә», тиҙәр халыҡта. Беҙҙең тамырҙарыбыҙ ысын мәғәнәһендә бик көслө. Улар ата-бабаларыбыҙ Волга менән Урал араһындағы ерҙәрҙе үҙләштерә башлаған замандарға барып тоташа.
Төбәк Башлығы Рәсәй Президенты Владимир Путинға Башҡортостанға һәр яҡлап ярҙам күрһәтеүе, алып барылған социаль-иҡтисади сәйәсәтте юғары баһалауы өсөн рәхмәт белдерҙе.
Өфөлә уҙған ШОС һәм БРИКС саммиттары республиканы бөтә донъяға танытты, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Башҡортостан артабан да төрлө халыҡ-ара форумдар һәм саралар уҙғарыу өсөн заманса майҙансыҡ булып ҡаласаҡ.
– Беҙҙең көндәрҙә ислам дине менән бер ниндәй ҙә уртаҡлығы булмаған халыҡ-ара терроризм кешелеккә һуғыш иғлан итте. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, республикала йәшәүселәрҙең ҡайһы берҙәре экстремистик ойошмаларҙың йоғонтоһона бирелгән. Милли һәм дини радикализмға ҡаршы тороу власть, традицион конфессиялар, йәмәғәт берекмәләре, шул иҫәптән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы эшенең төп йүнәлеше булырға тейеш.
Башҡортостан һәр ваҡыт төрлө милләт һәм дин кешеләренең татыу йәшәгән урыны булды, бар һәм булыр, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
– Бөгөнгө форум – республиканың артабанғы социаль-иҡтисади үҫеше өсөн мөһим һәм бик ваҡытлы яһалған аҙым. Милләт-ара хеҙмәттәшлекте, ижтимағи-сәйәси хәлдең тотороҡлоғон нығытыуҙа һеҙҙең өлөшөгөҙ ҙур, хөрмәтле ҡоролтай делегаттары, – тине Башҡортостан Башлығы.
«Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы» йәмәғәт берекмәләренең халыҡ-ара союзы 1995 йылда башҡорт йәмәғәтселеге башланғысы менән ойошторола. Уның төп маҡсаты – башҡорт халҡын тергеҙеүгә һәм үҫтереүгә булышлыҡ итеү, Рәсәйҙә, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙә йәшәүсе башҡорттарҙың сәйәси, иҡтисади, социаль, мәҙәни, экологик һәм башҡа хоҡуҡтарын бойомға ашырыу һәм яҡлау.


text:
Мосолмандарҙа Тәшриҡ көндәре башланды
Бөтә донъя мосолмандары Тәшриҡ көндәрен – Ҡорбан ғәйетенең дауамын билдәләй, был көндәрҙә Аллаһы Тәғәләне ололап ҡорбан салалар.
Ҡорбан ғәйете Зөлхизә айының 10-сы көнөндә билдәләнә, был айҙың 11-13-сө көндәрендә, йәғни Тәшриҡ көндәрендә хаж ҡылыусылар һуңғы йоланы үтәй – Минаның үҙәнендәге өс бағанаға таш ташлайҙар. Был ғөрөф-ғәҙәт шайтанға таш менән бәреүҙе аңлата.
Был көндәрҙә мосолмандар мөмкин тиклем күберәк изге эштәр башҡаралар һәм һәр намаҙҙан һуң Аллаһы Тәғәләне данлап тәҡбир әйтәләр. Шулай уҡ Тәшриҡ көндәрендә, байрам көнөндә өлгөрмәгәндәр ҡорбан сала ала. Был көндәрҙә ҡылған яҡшы эштәр бик сауаплы, тип иҫәпләнә.
Тәшриҡ көндәре Зөлхизә айының 13-сө көнөндә тамамлана (2013 йылда – 18 октябрҙә).


text:
«Йыл йәш юрисы» премияһы булдырылды
Рәсәй юристар ассоциацияһының Башҡортостан бүлексәһендә тағы бер бүлек барлыҡҡа килде. 17 ноябрҙә ойоштороу конференцияһы үткәрелде, унда Йәш юристар ассоциацияһына нигеҙ һалынды. Рәйесе итеп — Башҡорт дәүләт университетының Хоҡуҡ институты студенты Дим Булатов, аппарат етәксеһе итеп ошо уҡ вуз студенты Ринат Сафин һайланды. Был йыйылышта шулай уҡ «Йыл йәш юрисы» конкурсы булдырылды, ул 2011 йылда үткәреләсәк.
Билдәле булыуынса, бер аҙна элек Рәсәй юристар ассоциацияһының Башҡортостан бүлексәһе отчет-һайлау конференцияһында сығыш яһап, республика Президенты Башҡортостан юристары алдына ҡайһы бер бурыстар ҡуйҙы: йәштәрҙе йәмәғәт эшенә йәлеп итергә; юридик белем сифатын контролдә тоторға; арзан һәм бушлай юридик консультациялар селтәре, шул иҫәптән сайт булдырырға. Президент шулай уҡ үҙе ярҙам итергә вәғәҙә итеп, республикала дөйөм Рәсәй кимәлендәге сара — Йәш юристар форумы үткәрергә, республикала «Йыл юрисы» конкурсы булдырырға тәҡдим итте.
Шулай итеп, йәштәр ойошмаһы төҙөлдө һәм профессиональ конкурс булдырылды ла инде. Йыйылышта Йәштәр форумы проекты тикшерелде — документтар әҙерләү буйынса эште лә башлап ебәрҙеләр.
— Ойошма блогы һәм мәғлүмәт сайты әҙер тиерлек, — тип хәбәр итте Бүлексәнең яңы һайланған рәйесе Фәим Мөхәмәтшин. — Улар ошо көндәрҙә асыласаҡ.
2011 йылдың ғинуарынан граждандарға бушлай консультация биреү өсөн Күсмә үҙәк эшләй башлаясаҡ (юристар махсус автобус менән файҙаланасаҡ), йәмәғәт башланғысындағы юридик ҡабул итеү бүлмәләре асыласаҡ, унда ла кешеләр бушлай юридик ярҙам ала аласаҡ.


text:
Сифат өлкәһендә Башҡортостан Президенты Премияһына дәғүә итеүселәрҙән заявкалар 10 августҡа тиклем ҡабул ителә
Продукция (тауарҙар, хеҙмәттәр) сифаты өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Премияһына дәғүә итеүгә сираттағы конкурс иғлан ителде. «Башинформ» агентлығына БР Дәүләт төбәк стандартлаштырыу, метрология һәм һынауҙар үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, төбәктә иң абруйлы сифат конкурсында ҡатнашыуға заявкалар 10 августҡа тиклем БР Стандартлаштырыу, метрология һәм һынауҙар үҙәгендә ҡабул ителә.
Премиялар конкуренцияға һәләтле продукциялар сығарыу, сифатлы хеҙмәттәр күрһәтеү, сифат менән идара итеүҙең юғары һөҙөмтәле алымдарын индереү өсөн бирелә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йыл йомғаҡтары буйынса Нефтекама автомобилдәр заводы, Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһы һәм БР Нефть-химия эшкәртеү институты лауреаттар тип танылды.


text:
Башҡортостан Президенты эш сәфәре менән Ҡырмыҫҡалы районында йөрөй
Бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Ҡырмыҫҡалы районында йөрөй. Төбәк башлығы «Алатау» агросәнәғәт хужалығының мегафермаһы эше менән танышырға, «Ҡарламан шәкәре» предприятиеһын һәм Ҡарламан ремонт-механика заводын ҡарарға ниәтләй. Һуңғыһында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын сортҡа бүлеү буйынса ҡулайлама етештереү менән танышыу планлаштырыла.
Бөгөн Рөстәм Хәмитов йәнә «Алтын көҙ» Бөтә Рәсәй күргәҙмәһе дипломанттары менән осрашасаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Евродон» йәмғиәтенең генераль директоры Вадим Ванеев менән эш осрашыуы үткәрҙе
Фото:
5 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Евродон» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Вадим Ванеев менән осрашыу үткәрҙе, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте. Осрашыуҙа Башҡортостанда күркә ите етештереү һәм эшкәртеү буйынса инвестиция проектын тормошҡа ашырыу мәсьәләләре тикшерелде.
— Беҙҙең республика Рәсәй Федерацияһында ҡошсолоҡто үҫтереү йәһәтенән алдынғы территорияларҙың береһе һәм беҙ хеҙмәттәшлеккә әҙер, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
«Евродон» компанияһы уҙған йыл йомғаҡтары буйынса һуғымға тереләй ауырлыҡта 32 мең тонна күркә ите етештергән. Йыл башынан алып «Евродон» инкубаторы үҙенең инкубация йомортҡалары менән эшләүгә күскән. Предприятиеның сауҙа маркаһы аҫтында 100 төрҙән ашыу продукция, шул иҫәптән 30-ға яҡын төрҙәге колбаса изделиелары һәм ит деликатестары сығарыла.
Башҡортостан Президенты хеҙмәттәшлек буйынса билдәләнгән тәҡдимдәрҙе хупланы.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Польшаның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Войцех Зайончковский менән осрашты
Фото:
18 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Польша Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Войцех Зайончковский менән осрашты, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
— Республикабыҙҙың төп иҡтисади күрһәткестәре менән таныштығыҙ инде, төбәктең Рәсәйҙәге иң эре субъекттарҙың береһе булыуын аңлайһығыҙ. Күп параметрҙар – иҡтисади күрһәткестәр, сәнәғәт производствоһы күләмдәре һәм тулайым төбәк продукты, ауыл хужалығы буйынса ла беҙ илдең ун иң эре төбәге иҫәбендә, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Хәҙер беҙ республикабыҙҙы инновацион йәһәттән үҫтереүгә йүнәлеш алабыҙ. Заманса компанияларҙы йәлеп итәбеҙ, улар менән килешеүҙәр төҙөйбөҙ. Инвесторҙарҙы саҡырабыҙ. Был, әлбиттә, киләсәктә яңы һөҙөмтәләргә килтерәсәк яңы ҡыҙыҡлы процесс. Польша кеүек эре төбәктәр менән бәйләнеш булдырыу беҙҙең өсөн мөһим. Рәсәй һәм Польша предприятиелары араһында тауар әйләнеше күләме ҙур, әммә уның ҙур өлөшө Башҡортостанға тура килә, сөнки Польшаға нефть химияһы продукттары күпләп оҙатыла. Былтыр Башҡортостандан Польшаға 500 миллион долларлыҡ продукция сығарылһа, быйыл ул һан тағы ла ҙурыраҡ. Польшанан иһә республикабыҙға ни бары 1,5 миллион долларлыҡ тауар индерелә. Әлбиттә, предприятиеларығыҙ менән бәйләнештәр булдырыу хаҡында уйларға кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
— Польша менән Рәсәй араһындағы мөнәсәбәттәрҙең үҫешенә ҡарамаҫтан, уларҙы яңыртырға, яҡшыртырға кәрәк, — тине Войцех Зайончковский. – Һуңғы ваҡытта ике төбәк араһында бәйләнештәр һирәгерәк булдырыла. Быны төҙәтергә кәрәк, тип иҫәпләйем. Башҡортостан Рәсәйҙә күп өлкәләр буйынса юғары позиция биләй. Яҡшы иҡтисади мөнәсәбәттәр булдырыу өсөн мөмкинлектәр бар, тип уйлайым.
Дипломат әлеге ваҡытта Тирә-яҡ мөхит министрлығы ҡарамағында булған «ГринЕво» программаһы менән бәйле тәҡдимдәрҙең иң ҡыҙыҡлыларҙан булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Был проекттарға дәүләт тарафынан ярҙам күрһәтелә. Әлеге өлкәләге тәжрибә менән уртаҡлашырға әҙербеҙ. Йүнәлештең перспективалары ярайһы уҡ ҙур ғына, — тип билдәләне Польша илсеһе. – Икенсе йүнәлеш – машиналар эшләү. Был юҫыҡта беҙ юғары һөҙөмтәләргә өлгәшә алдыҡ. Өсөнсө йүнәлеш муниципаль хужалыҡ, ҡала тарнспорты менән бәйле. Польшала Европа кимәлендәге автобустар, трамвайҙар эшләүсе компаниялар бар. Бизнес ҡулланған киләһе сара – иҡтисади бәйләнештәрҙе финанслау дүртенсе тема булып тора. Йәғни был экспортты һәм инвестицияларҙы страховкалау.


text:
Башҡортостан Президенты Туймазыла боҙ аренаһы төҙөлөшөн тикшерҙеФото: Александр Данилов
Башҡортостан Президенты Туймазыла боҙ аренаһы төҙөлөшөн тикшерҙе
Башҡортостан Президенты Туймазыла боҙ аренаһы төҙөлөшөн тикшерҙеФото: Александр Данилов
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Туймазыға эш сәфәре барышында боҙ аренаһы төҙөлөшө менән танышты.
Спорт объекты 2010 йылда төҙөлә башлаған. Унда япмалы һырғалаҡ, 800-ҙән ашыу урынға иҫәпләнгән трибуна, ике спорт залы, сисенеп-кейенеү бүлмәләре, душ кабиналары, медицина пункты, кафе урынлашасаҡ. Дөйөм алғанда объектты төҙөүгә 330 миллион һум аҡса йүнәлтелгән. Средстволарҙы «Система» акционерҙар финанс корпорацияһының хәйриә фонды бүлгән.
Район башлығының төҙөлөш буйынса урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Фәнил Ханов һөйләүенсә, эштәр график буйынса бара, кәрәкле ҡорамалдарға заказ бирелгән һәм ағымдағы йылдың 1 сентябренә боҙ аренаһы үҙ ишектәрен асасаҡ.
Фәнил Ханов һүҙҙәренсә, ҡаланың үҙендә һәм яҡында урынлашҡан ауылдарҙа бындай объект бығаса булмаған, шуға күрә кешеләр Татарстанға барырға мәжбүр булған. Яңы объект был мәсьәләне хәл итәсәк.
— Бындай спорт объекты ҡалала мотлаҡ булырға тейеш, — тип билдәләне Президент.
Туймазыла төбәк башлығы Баҡалы, Бүздәк, Туймазы, Саҡмағош һәм Шаран райондары активы менән осрашты.
Артабан Туймазының Үҙәк паркында ойошторолған өмәлә Рөстәм Хәмитов шыршы ултыртыуҙа ҡатнашты.


text:
Фото:
Өфөлә тарихи байрам кисәһендә көҙҙө оҙаттылар
Фото:
Баш ҡаланың Офицерҙар йортонда үткән сираттағы тарихи байрам кисәһендә өфөлөләрҙән тыш, Силәбе һәм Златоуст ҡалаларынан да элекке заманды хуш итеүселәр ҡатнашты.
Ун дүртенсе тапҡыр үткәрелгән тарихи балдың ойоштороусылары “Ренессанс” тарихи бейеүҙәрҙе тергеҙеү студияһы һәм Өфө ҡалаһы Киров районының “Йәшлек” үҫмерҙәр клубы.
Тарихи бал – XIX быуат стилендә үткәрелгән бейеү кисәһе. Бында йәштәр “Ренессанс” студияһында алған белемдәрен күрһәтә: матур һәм оҫта итеп бороңғо бейеүҙәрҙе – полонезды, вальсты, мазурканы, польканы, контрдансты – башҡара. Зауыҡлы күлдәктәр һәм костюмдар был кисәлә сихри һәм мөғжизәле атмосфера тыуҙыра.
Балдың тематикаһы – көҙҙө оҙатып, ҡышты ҡаршылау.


text:
Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығында Әҙәбиәт йылының слоганы раҫланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығында республикала иғлан ителгән Әҙәбиәт йылының слоганы раҫланды — «Яҡтыраҡ биттәр күберәк».
Алдараҡ Әҙәбиәт йылының эмблемаһы раҫланғайны. «Рампа. Башҡортостан мәҙәниәте» журналының баш мөхәррире Игорь Тонконогий еңеүсе булды.
Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, 28 ғинуарҙа «Башҡортостан Республикаһында Әҙәбиәт йылын үткәреү тураһында» Башҡортостан Хөкүмәте Президиумы ултырышы уҙа. Ултырышта Әҙәбиәт йылына арналған саралар планы, уны үткәреү буйынса республика ойоштороу комитеты составы раҫланасаҡ.
Башҡортостанда Әҙәбиәт йылын асыу тантанаһының тулы программаһы БР Мәҙәниәт министрлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов Rusnanotech-2011 IV Халыҡ-ара форумында сығыш яһаны
27 октябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Rusnanotech-2011 IV Халыҡ-ара нанотехнологиялар буйынса форумда ҡатнашты. Рөстәм Хәмитов «Төбәк иҡтисадында инновацион үҫеште нисек тәьмин итергә?» тигән мәсьәлә буйынса фекер алышыуҙа сығыш яһаны, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
— Нимә ул Башҡортостан? Сәнәғәт производствоһы күләме буйынса Рәсәйҙең тәүге ун иҫәбенә ингән ҙур республика. Шул уҡ ваҡытта төрлө сәбәптәр арҡылы һуңғы йылдарҙа республика инновацион сәйәсәт буйынса өлгө алырлыҡ булманы. Нефть сығарыу, нефть эшкәртеү, нефть химияһы кеүек тармаҡтарға күберәк иғтибар бүленде. Был предприятиеларҙа яңы материалдар етештерелмәне. Бер һүҙ менән әйткәндә, совет осорондағы кеүек йәшәлгән. Нефть, нефть химияһы, химия, машиналар эшләү буйынса бер нисә предприятие – һәм шуның менән вәссәләм. Был байлыҡтар дөйөм алғанда 310-320 миллиард һум килтерә. Уларҙың яртыһы республикала ҡала, яртыһы федераль үҙәккә оҙатыла. Ҡалған яртыһының 90 проценты бөгөнгө көндә — ул социаль сығымдар: уҡытыусыларҙың, табиптарҙың эш хаҡы һәм башҡалар. Башҡортостан кеүек ҙур һәм ҡеүәтле республикала инфраструктура, инновация өлкәһен үҫтереү мәсьәләләренә беҙ ни бары 10 процент ҡына йүнәлтә алабыҙ, — тине республика башлығы.
— Нимә эшләргә? Хәл итеү юлдары күп тә түгел кеүек, әммә эре компаниялар менән эшләй башлауыбыҙ аңлашыла. Мин йыл ярым тирәһе Президент вазифаһында эшләйем. Был осор эсендә әлеге йүнәлештә алға китеш булманы. Инновацион производство юҡ. Уларҙы үҫтереү өсөн республика бюджетына, беҙгә тәүәкәллек етмәй, — тип борсолоуын белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
— Федераль үҙәк. Анатолий Борисович Чубайс етәкселегендәге РОСНАНО кеүек эре инновацион компаниялар беҙҙең республикаға яңы саҡ әҙләп үтеп инә башланы. Был компания менән килешеү төҙөнөк, 2015 йылға инновацион продукция күләменең бер йылға 90 миллиард һумға тиклем үҫеүен күҙаллайбыҙ. Бөгөнгө көнгә ҡарағанда был яҡынса ун тапҡырға күберәк. Дүрт йыл ғына ҡалды, башҡараһы эштәр күп. Быны тормошҡа ашырып булырмы? Әгәр бик ныҡ тырышһаҡ, ауыр булһа ла, хәл итеп булыр. Эре инновацион компанияның беҙҙең республикаға үтеп инеүенең был берҙән бер миҫалы, ә ҡалғандарын үҙебеҙ уйлап табырға бурыслыбыҙ, — тин һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.
— Беҙ нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы тураһында оноттоҡ. Бөгөн был милек Мәскәүҙең эре компаниялары ҡулында. Уларҙың сәйәсәтенә йоғонто яһай алмайбыҙ. Шуның өсөн күп нәмәне үҙебеҙ эшләргә тейешбеҙ. Инновацион тип атарлыҡ етегә яҡын яңы технология булдырҙыҡ. Рәсәй Федерацияһында улар лидер булып тора, — тип билдәләне республика башлығы.
— Машиналар эшләү – бик мөһим тармаҡ. Унһыҙ илдең киләсәге лә булмаясаҡ. Беҙ «РусГидро» компанияһы менән берлектә технопарк булдырҙыҡ, бының өсөн икешәр миллиард һум тотондоҡ. Энергияны һөҙөмтәле ҡулланыу технологиялары технопаркын булдырыу өҫтөндә эшләйбеҙ. Авиация двигателдәре, нефть эшкәртеүсе заводтар өсөн ҡоролмалар етештереүсе һәр предприятие был үҙәккә продукцияға заказ бирә ала. Бында заманса технологиялар ҡулланып, төрлө ҡорамалдар, шул иҫәптән был предприятиела эшләнәсәк двигателдәрҙә ҡулланылған деталдәр еткермәксебеҙ. Йәғни был завод Башҡортостан өсөн генә түгел, Рәсәй машиналар эшләү тармағы өсөн дә продукция етештерәсәк. Заманса технологиялар ҡулланылған бындай хеҙмәтләндереү баҙарын Башҡортостанда 8-9 миллиард һумға баһалайбыҙ. Рәсәй кимәленә килгәндә, был производство күләмдәренең бер нисә тапҡырға артыуы ла ихтимал. Башҡортостан кеүек бер профилле республикала ла заманса һәм инновацион юлдарҙы таба белеүгә был бер миҫал булып тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Өфөнөң «Телемарк» клубына «Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры» исеме бирелде
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Рәсәйҙең спорт министры Виталий Мутко Өфө дәүләт нефть техник университетының «Телемарк» спорт һәм бал бейеүҙәре клубына «Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры» исемен биреү тураһындағы приказға ҡул ҡуйҙы.
Коллектив халыҡ-ара бәйгеләрҙә уңыштары өсөн шундай юғары исемгә лайыҡ булған. 2015 йылда илдең вице-чемпионы булғас, Өфө дәүләт нефть техник университеты командаһы Германияла Спорт бейеүҙәре буйынса донъя чемпионатында Рәсәй исеменән сығыш яһау хоҡуғын алды. Ул саҡта донъя беренселегендә Германия, Чехия, Словакия, Нидерландтар, Румыния, Монголия, Венгрия илдәренән һәм, әлбиттә, Рәсәйҙән иң яҡшы 16 команда ҡатнашты.
Бер көн эсендә бейеүселәр өс тапҡыр үҙ программаһын башҡарҙы: һайлап алыу туры, ярымфинал һәм финал. Һөҙөмтәлә «Телемарк» дүртенсе урын алды.
«Телемарк» клубынан тыш, «Рәсәйҙең халыҡ-ара класлы спорт мастеры» исеме Эдуард Латиповҡа (биатлон), Тимур Захаровҡа (конькиҙа йүгереү спорты), Никита Головинға (полиатлон) һәм Карина Хәкимоваға (һаңғырауҙар спорты) бирелгән.


text:
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында ҙур уңыш менән башҡорт эстрадаһы артистарының концерты үтте
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында башҡорт йәштәре өсөн «Наил Ибраһимов альбомын тәҡдим итә» исемле концерт-дискотекалар шәлкеме ҙур уңыш менән үтте. Саралар Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге һәм Арғаяш районы хакимиәте ярҙамы менән үткәрелде.
Йәштәр алдында башҡорт эстрадаһының популяр йырсылары Наил Ибраһимов, Айнур Мансуров, DJ NailBashstyle сығыш яһаны.
Концерттар ҙур уңыш менән үтте, тип һөйләне ойоштороусыларҙың береһе Руфат Йәлилов.
— Башҡорт дискотекалары шәлкеме ауыл йәштәре өсөн бер ваҡиға булды, — тип билдәләне ул. – Егеттәр һәм ҡыҙҙар йәш йырсыларҙың сығыштарын үҙ итте, яңы музыкаль альбом уларҙың күңеленә хуш килде.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров һөйләүенсә, Наил Ибраһимовҡа күрше төбәктә сығыш яһау шул тиклем оҡшаған, хатта ул алдағы ваҡытта Силәбегә күсеп китергә ниәтләй.


text:
Хәҙер Өфөлә лә Европаға виза алып була
Өфөлә Берләштерелгән сервис-виза үҙәге асылды, унда Европалағы бер нисә илгә: Австрияға, Болгарияға, Греция, Дания, Испания, Мальта, Норвегия, Чехия һәм Швецияға виза алып була. Яңы үҙәктең операторы – Рәсәйҙең бик күп ҡалаларында ошондай уҡ үҙәктәр менән идара итеүсе VFS Global компанияһы.
Өфөләге офиста Европа илдәренә виза алыуға документтар ҡабул ителә һәм эшкәртелә. Үҙәктә ғариза яҙып, әҙер паспорт алып була, әммә виза биреү-бирмәү мәсьәләһен турист барырға теләгән илдең консуллығы ғына хәл итә. Документтарҙы тапшырыр алдынан, сервис-виза үҙәге консультанттары уларҙы консуллыҡ талаптарына ярашлылыҡҡа ентекләп тикшерә, был иһә ғариза биреүсегә техник хата арҡаһында визаһыҙ ҡалмаҫҡа ярҙам итә.
Ғариза биреүселәрҙән документтар ҡабул итеү һәм паспорттар биреү эш көндәрендә бойомға ашырыла. Хәҙер өфөлөләргә «шенген» артынан башҡа ҡалаларға йөрөргә тура килмәйәсәк. Был айырыуса туроператорҙар һәм турагентлыҡтар ҡатнашлығынан тыш, үҙ аллы сәйәхәт итергә күнеккән туристар өсөн уңайлы.


text:
Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус»тың кескәй пассажирҙары «Аҡбуҙат» журналы менән таныштыФото: «Аҡбуҙат» журналы
Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус»тың кескәй пассажирҙары «Аҡбуҙат» журналы менән танышты
Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус»тың кескәй пассажирҙары «Аҡбуҙат» журналы менән таныштыФото: «Аҡбуҙат» журналы
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Өфөлә «Әҙәби троллейбус» «Аҡбуҙат» республика балалар журналы хеҙмәткәрҙәрен ҡабул итте. Өфө урамдары буйлап елгән троллейбустан кескәйҙәрҙең тауышы һәм шат көлөүе яңғырап торҙо. Был көндә пассажирҙар — 13-сө балалар баҡсаһы сабыйҙары береһенән-береһе уҙҙырып яратҡан баҫмалары тураһында шиғырҙар һөйләне. Байрамды Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры артисы Шәһитулла Хамматов алып барҙы.
«Аҡбуҙат» журналының баш мөхәррире Тамара Юлдашева балаларға Әҙәбиәт йылы хаҡында мәғлүмәт биргәс тә туҡталышта осраҡлы ғына троллейбусҡа Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим Аралбай инде. Ул пассажирҙарҙың һорауы буйынса «Башҡортостан — аҡ тирмәләр иле» шиғырын уҡып ишеттерҙе. Балаларға Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы һәм яҙыусы-юморист Юнир Салауатов та бик оҡшаны. Шағирәләр Гөлназ Ҡотоева, Миңлегөл Тайсина, журналдың яуаплы секретары Айнар Бикбулатов, мөхәррир Зөбәйҙә Исламова кескәйҙәрҙең һәм башҡа пассажирҙарҙың иғтибар үҙәгендә булды. Шиғырҙар, йомаҡтар, мауыҡтырғыс һорауҙарға яуаптар, баянға ҡушылып йырлау — ошо күңелле тамашаға «Әҙәби троллейбус» та «шатланған» кеүек тойолдо, тип һөйләнеләр «Аҡбуҙат» журналы хеҙмәткәрҙәре.
«Әҙәби троллейбус» акцияһы Әҙәбиәт йылына арналған, унда күпселек республика гәзит, журнал редакциялары ҡатнашты.


text:
Өфөлә «Киләсәккә аҙым» республика олимпиадаһы финалы үтәсәк
Өфөлә 27-29 мартта «Киләсәккә аҙым» республика техник олимпиадаһы финалы үтә. Уны Өфө дәүләт авиация техник университеты, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Башҡорт дәүләт аграр университеты менән берлектә Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәге үткәрә. Олимпиадала өҫтәмә һәм башланғыс һөнәри белем биреү учреждениеларында техник ижад менән шөғөлләнгән 18 йәшкә тиклемге уҡыусылар ҡатнаша. Өфөгә бәйге финалына 138 бала киләсәк. Уларҙың белемен өс юғары уҡыу йорто уҡытыусылары баһалаясаҡ.
Эссе яҡлау һәм өҫтәмә әңгәмәләшеү йомғаҡтары буйынса бер уҡыусы һайланып алынасаҡ, уның кандидатураһы «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә «Һәләтле йәштәргә ярҙам итеү» йүнәлеше буйынса премия алыуға тәҡдим ителәсәк.
«Башинформ» агентлығына Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, мәктәп уҡыусылары менән һөнәри йүнәлеш буйынса эш алып барыу, һәләтле йәштәрҙе асыҡлау олимпиаданың төп маҡсаты булып тора.


text:
Башҡортостан мәктәптәренең класс етәкселәре бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнаша ала
Республиканың дөйөм белем биреү мәктәптәренең класс етәкселәре бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнаша ала. Сара РФ Мәғариф һәм фән министрлығы, мәғариф хеҙмәткәрҙәренең nsportal.ru социаль селтәре башланғысы менән ойошторола.
«Мин – класс етәксеһе!» конкурсына һөнәри эшмәкәрлектең иң сағыу мәле тураһындағы хикәйәне 13 майға тиклем ебәреү мотлаҡ, тип хәбәр итә ойоштороусылар. Эште һәр уңайлы форматта (текст, презентация, видеоролик) башҡарыу мөмкин.
Еңеүселәр өс номинацияла билдәләнәсәк: «Иң заманса класс етәксеһе»; «Иң ижади класс етәксеһе»; «Тамашасы һөйөүе призы». Иң яҡшылары компьютер, планшет һәм кеҫә телефоны менән бүләкләнәсәк.
Бәйгелә ҡатнашыу шарттары һәм ҡатнашыусыларға талаптар хаҡында тулыраҡ мәғлүмәт РФ Мәғариф һәм фән министрлығының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Фото:
Мәләүездә «Серле Башкортостаным минең» фотоһүрәттәр конкурсы үтте
Фото:
Мәләүездә мәктәп уҡыусылары араһында “Серле Башҡортостаным минең” фотоһүрәттәр конкурсы үтте. Икенсегә үткәрелгән конкурстың ойоштороусылары – БР Экология министрлығы һәм Мәләүез муниципаль районы хакимиәтенең мәғариф бүлеге.
Уҡыусылар һәләтен “Башҡортостан тәбиғәтенең уникаль урындары”, “Ғәҙәти экспедиция көндәре” һәм “Һирәк кадр” номинацияларында һынап ҡараны.
Быйыл конкурста 41 уҡыусы ҡатнашты. 115 фотоһүрәт тәҡдим ителде.
БР Экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, беренсе номинацияла Тимур Ниғмәтуллин еңгән. “Һирәк кадр”ҙа ла уға етеүсе табылмаған. “Ғәҙәти экспедиция көндәре” номинацияһында иһә Алина Низаметдинова еңеү яулаған. 13 фотоэш тәҡдим иткән Нөгөш ауылынан Анастасия Зверева фотоконкурстың иң әүҙем ҡатнашыусыһы тип билдәләнгән. Мәктәп уҡыусыларына маҡтау ҡағыҙҙары, иҫтәлекле бүләктәр бирелгән. Конкурсҡа тәҡдим ителгән эштәрҙән артабан Мәләүез ҡала мәҙәниәт һарайында фотокүргәҙмә ойоштороу планлаштырыла.


text:
Республикаға рәсми визит менән Венгрияның Рәсәйҙәге илсеһе килде
Башҡортостанға рәсми визит менән Венгрияның Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Иштван Ийдярто килде. Делегация составында шулай уҡ Венгрияның Рәсәйҙәге Сауҙа вәкиле Дердь Палашти, Венгрияның Рәсәйҙәге Мәҙәни, ғилми һәм мәғлүмәт үҙәге директоры Андраш Барани, Венгрияның Рәсәйҙәге Илселеге пресс-атташеһы Кристина Сентдьерди бар.
Венгрия делегацияһының өс көнлөк визиты программаһында Башҡортостан етәкселеге, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты директоры Фирҙәүес Хисаметдинова менән осрашыу, мәҙәниәт һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларына барыу ҡаралған.
Визит программаһы билдәле венгр ғалимы, төркиәтсе Йожеф Торманың мемориаль таҡтаташына сәскәләр һалыуҙан башлана. Шулай уҡ бөгөн БР Археология һәм этнография музейына барыу планлаштырыла. «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында ҡунаҡтар «Мираҫ» йыр һәм бейеү ансамбле концертын ҡараясаҡ.
Шишәмбе Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһына, «Аҡбуҙат» ипподромына, «Алексеевка» совхозына, шулай уҡ Өфөнөң «ЕСМ» инновацион предприятиеһына барыу планлаштырыла. 17 октябрҙә ҡунаҡтар «Красноусол» шифаханаһына бара.


text:
Өфөлә ҡыҙарҙың үлеме сектаға бәйле булыуы ихтимал
Өфөлә ике ҡыҙҙы үлтереү тураһындағы хәбәр йәмәғәтселекте ҙур борсоуға һалды.
18 йәшлек Эльза Хәмзина менән 19 йәшлек Лилиә Хөснөтдинованың кәүҙәләрен үтеп барыусылар башҡаланың мосолмандар зыяраты янында таба. Шунда уҡ килеп еткән милиция хеҙмәткәрҙәре енәйәттең шул тиклем ҡаты башҡарылыуын күрә. Ҡорбандарҙың береһенең тәнендә бысаҡ сәнскән урындар табыла.
Республика буйынса эске эштәр министрлығы вәкиле Руслан шәрәфетдинов әйтеүенсә, был факт буйынса әле енәйәт эше ҡуҙғатылған. Тәфтишселәр фаразлауынса, енәйәт бер нисә кеше тарафынан башҡарылған. Уның шулай уҡ ритуаль үлтереү булыуы ла ихтимал. Сөнки ҡайһы бер мәғлүмәттәр буйынса тап мосолман зыяратында ҡайһы бер секта вәкилдәре йыйыла. Быларҙың барыһында хәҙер хоҡуҡ һаҡлау органдарына тикшереү бурысы тора.


text:
Тәрән йылға тын аға
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, филология фәндәре докторы Зәйтүнә Яхъя ҡыҙы Шәрипова әҙәбиәт белгесе, балалар яҙыусыһы, БДПУ-ла һәм оҙаҡ йылдар БДУ-ла студенттарға юғары белем биреүсе хөрмәтле уҡытыусы булараҡ билдәле. Ғалимәнең төп эше – тикшеренеү, һығымталар сығарыу, ваҡытында төплө һәм берәгәйле фекер әйтеү. Аң теүәллеге, аҡыл камиллығы ғына етмәй бының өсөн. Быуаттарҙы быуаттарға тоташтырып, тотош кешелек кимәлендә фекер йөрөтөргә, алдан күрә белергә лә тейеш тәү нәүбәттә. Ә бының өсөн характер, маҡсатҡа ынтылыш һәм шәхес булып етешеү мөһим.
...Училищены тамамлағас, Зәйтүнә, йәнтөйәгенә ҡайтып, балалар уҡытырға тотона. Ауылы – Ишембай, Белорет һәм Бөрйән райондары сигендә, Бәштин тауының башланған ғына ерендә. Алтмышлап километрға һуҙылған тауҙың икенсе текә осо Белорет районы Баҡый егете Сабирҙың ауылына барып төртөлөүен дә белмәй әлегә ҡыҙый. Арала һирәк-мирәк дуҫтарса хаттар йөрөй, тора-бара улары ла онотола. Зәйтүнә, ике йыл эшләгәс, химия факультетына уҡырға инмәк булып, Өфөгә БДУ-ға, юллана. Әммә, 3 йыл эшләү мәжбүри, тигән талап арҡаһында, кире ҡайтып китә. Шул көҙҙән РОНО-ға инспектор итеп күсерелеп, ауыл мәктәптәрен тикшереп йөрөй, комсомол тормошонда ҡайнай, шиғырҙар яҙа (тик береһен дә баҫтырмай) башлай.
Нимәнелер бик теләп тә ала алмағаныңда, ябыҡ ишектәрҙе дөмбөрләтеүҙән файҙа юҡ, берәүһе ябылһа, икенсеһе асыла, тимәк, үҙ юлыңа илтеүсе икенсе һуҡмаҡ бар, тиҙәр. Зәйтүнәнең ул ваҡытта үҙ яҙмышын юллап йөрөүе булғандыр. Икенсе тапҡыр БДУ тип килә, тик уға химик булырға яҙмаған, күрәһең – тап шул йылда ҡабул итеү имтихандарына сит телдәр индерелә. Педучилищела бер нисә сәғәт кенә өйрәнелһә лә, дипломға баһа ҡуйылған, тимәк, имтихан – мотлаҡ. Сит тел талап ителмәгән берҙән-бер бүлек – башҡорт филологияһы. Аптыранырға ваҡыт юҡ, йәш бара, уҡығы килә. Әлеге бүлеккә, имтихандарҙы гел «бишле»гә тапшырып, конкурстан тыш ҡабул ителә. Дәрестәр башланғас, уны икенсе курста уҡыған Сабир килеп таба, шулай итеп улар ҡабаттан осраша, өйләнешә. Тәүге ҡыҙҙары Сулпан студент йылдарында донъяға килә. «Бәпәйҙе өҫтәлгә һалабыҙ... Ҡыҫыҡ ҡына бүлмә... Сабир эшкә төшкәс, ҡалаға сыҡтыҡ. Ул ваҡытта Өфөлә ҡуртымға буш фатир табыу ныҡ ҡыйын ине. Нижегородкалағы сиркәү эргәһендә ҙур мейесле бер өйҙә торабыҙ. Иртә менән яғып өлгөрөп булмай, стеналары тишек-тошоҡ, тыш һымаҡ һалҡын йортҡа кис ҡайтып инәбеҙ... Ундай ауырлыҡтарҙы бер беҙ генә түгел, бөтөн беҙҙең быуын кешеләре үтте, бала һөйрәп, ярым йәйәү-ярым ас, фатирһыҙ... Башҡаларҙы белмәйем, әммә беҙҙең бүлекте бөткәндәрҙең күбеһе ошолай әҙәм булып китте. Ҡыйынлыҡҡа түҙәһең, сөнки эш тапһаң, яйлап фатир алыу өмөтө бар ине. Беҙ ҙә сағыштырмаса тиҙ өйлө булдыҡ», – ти Зәйтүнә Яхъя ҡыҙы.
Юғары уҡыу йортон ул ҡыҙыл дипломға тамамлай. Тәүге эш урыны – «Башҡортостан пионеры». Тиҙҙән ире менән бер редакцияла эшләй башлай – «Башҡортостан» гәзитенә тәржемәсе итеп алына. Ҡайһы ваҡыт таң һыҙылғансы эшләүҙәр, ҡайһы саҡта – бала менән өсәүләп... Әмәлгә ҡалғандай, буласаҡ ғалимәне Ғайса Хөсәйенов Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтына эшкә саҡыра...
Гөлназ ҠОТОЕВА.
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, филология фәндәре докторы Зәйтүнә Яхъя ҡыҙы Шәрипова тураһындағы мәҡәләне журналдың 11-се һанында уҡығыҙ.


text:
Башҡортостан юлдаш телеканалында үҙеңдең икенсе яртыңды табырға мөмкин буласаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан юлдаш телеканалы яңғыҙҙар проблемаһына иғтибарын йүнәлтә. Шуға бәйле тиҙҙән көндөҙгө сәғәт 1-ҙә тура эфирҙа яңы тапшырыу башлана. Аҙна һайын «Бәхетнамә» сығарылыштарының береһе икенсе яртыңды эҙләү темаһына бағышланасаҡ.
Проект авторҙары димселәрҙе йәлеп итергә ниәтләй. Ғаилә ҡороу өсөн кем менәндер танышырға теләүсе тамашасылар анкеталарын ебәрә ала. Тапшырыу үҙенсәлекле мәғлүмәт йыйыу үҙәге буласаҡ. Үҙ ишен эҙләүсе яңғыҙаҡтар телефон аша ғына бәйләнешкә сығасаҡ.
«Бөгөн күптәр интернетта, социаль селтәрҙәрҙә ултыра, улар иһә реаль тормоштан алыҫайта. Республикалағы ҡайһы бер, хатта ҙур булмаған ауылдарҙа ла 40-50 өйләнмәгән егет йәшәй. Улар беҙгә хаттар яҙа, проблемаларын хәл итеүҙә ярҙам һорай. Шуға күрә беҙ ошондай тапшырыу асырға булдыҡ», — тип һөйләне телеканалдың баш мөхәррире Гүзәл Хәсәнова.
«Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, «Бәхетнамә»нең махсус сығарылышын әҙерләүҙә «Юлдаш» радиоһында шундай уҡ тапшырыу алып барыусы Филүс Ҡасимов ярҙам итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөләге Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалдыФото: Олег Яровиков, Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Өфөләге Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды
Рөстәм Хәмитов Өфөләге Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалдыФото: Олег Яровиков, Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
9 майҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөләге Еңеү паркында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 71 йыллығына арналған тантанала ҡатнашты.
Республика Башлығы Советтар Союзы Геройҙары Александр Матросов менән Миңлеғәли Ғөбәйҙуллин һәйкәле янындағы Мәңгелек утҡа тере сәскәләр һалды. Рәсәй һәм Башҡортостан гимндары яңғырағандан һуң төбәк етәксеһе Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугирҙәрҙе бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды.
Рөстәм Хәмитов һәм тантанала ҡатнашыусылар ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың ҡәберенә, Миңлеғәле Шайморатов һәм Таһир Кусимов һындарына, тыл хеҙмәтсәндәре һәйкәленә лә сәскәләр һалды.
Төбәк Башлығы тантаналы марш менән үткән Муса Гәрәев исемендәге Өфө дөйөм белем биреү башланғыс осоу әҙерлеге мәктәп-интернаты кадеттарын сәләмләне.
Паркта Рөстәм Хәмитов ветерандар һәм Өфө халҡы менән аралашты, улар республика Башлығына тыл хеҙмәтсәндәренә һәйкәл ҡуйыуҙа ярҙам иткән өсөн рәхмәт белдерҙе.
– Ошо һәйкәлдә бөтә һөнәр эйәләрен дә күрһәтергә тырыштыҡ. Уны ҡуйыу идеяһы 20 йыл самаһы тикшерелде. Былтыр һәйкәлде асыуға ирештек. Һәйбәт килеп сыҡты, – тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Башҡортостандың 200 йәш лидеры «Мин – граждан» йәйге профилле лагерында әүҙем ял итәсәк
Фото:
Өфө районының «Ҡайынҡай» дауалау-һауыҡтырыу комплексы нигеҙендә шишәмбе көндө, 3 августа, «Мин — граждан» йәйге профилле лагеры асыла. «Башинформ» агентлығына «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» Бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл ул икенсе тапҡыр үткәрелә. Смена 16-30 йәштәге 200 йәш активисты йыясаҡ. Ҡатнашыусылар араһында урындағы үҙидараның һайланған органдары ҡарамағындағы йәштәр йәмәғәт советы ағзалары һәм БР район һәм ҡалаларынан йәштәр йәмәғәт ойошмалары активистары, «Берҙәм Рәсәй» партияһының йәш кадрҙар резервы ағзалары бар.
Ойоштороусыларҙың үҙҙәре алдына ҡуйған бурыстары – яңы йәш лидерҙарҙы асыҡлау, йәштәрҙең сәйәси яҡтан мәғлүмәтлелеген күтәреү, ҡатнашыусыларҙа үҙ-үҙен ойоштора белеү һәләтен үҫтереү, ойоштороу һәм идара итеү потенциалын асыҡлау һәм уны үҫтереү.
Йәштәр лидерҙары лекцияларҙа, тренингыларҙа, дискуссия майҙансыҡтарында ҡатнашасаҡ. Улар Башҡортостанды артабан модернизациялау, йәштәр парламентаризмы, Рәсәйҙең инновацион үҫешендә йәштәрҙең роле, социаль проекттар һәм башҡа темалар буйынса фекер алышасаҡ.
Бынан тыш, йәштәрҙе спорт һәм мәҙәни-ял саралары көтә. Смена 9 августа тамамланасаҡ.


text:
Өфөлә Алмаштырыусы ғаиләләр фестивале үтә
Бөгөн, 15 майҙа, Халыҡ-ара ғаилә көнөндә Башҡортостандың баш ҡалаһына Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Павел Астахов килгән. Ул, ҡала хакимиәтенең Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы һәм «Ғаилә» психологик-медик-социаль оҙатыу үҙәге» ойошторған, Өфөнөң алмаштырыусы ғаиләләр фестивалендә ҡатнашасаҡ.
Бөгөнгө көндә Өфөлә 2877 алмаштырыусы ғаилә иҫәпләнә, уларҙа 3247 етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған бала тәрбиәләнә. Фестиваль етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың алмаштырыусы ғаиләләрҙә тормошҡа уңышлы социаль-психологик яраҡлашыу өсөн шарттар булдырыуға йүнәлтелгән «Йөрәккә асҡыстар» проекты сиктәрендә уҙғарыла.