text:
Рөстәм Хәмитов Асҡын районында булды
27 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Асҡын районында булды. Эш сәфәре барышында төбәк башлығы социаль өлкә объекттарының торошон тикшерҙе һәм территорияны социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү мәсьәләләре буйынса күсмә кәңәшмә үткәрҙе.
Асҡын районы үҙәгендә Рөстәм Хәмитов мәҙәниәт һәм ял паркы төҙөлөп ятҡан урында булды һәм уны төҙөкләндереү проекты менән танышты. Башҡортостан Президенты парк булдырыу идеяһын хупланы, Асҡындың әүҙем үҫешеүен һәм халыҡҡа ял итеү өсөн төҙөкләндерелгән урын кәрәк булыуын билдәләне.
Артабан Рөстәм Хәмитов 160 урынлыҡ яңы балалар баҡсаһы төҙөлөшө менән танышты. 2012 йылдың авгусында мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһын сафҡа индереү планлаштырыла. Муниципаль хакимиәт вәкилдәре һүҙҙәренсә, Асҡында 300-ҙән ашыу сабый балалар баҡсаларына сиратта тора.
Шулай уҡ Асҡын ауылында Рөстәм Хәмитов Үҙәк район дауаханаһында булды. Республика башлығы терапия корпусын, поликлиниканы һәм балалар стационарын ҡараны. Дауахана етәкселәре хәбәр итеүенсә, бында терапевтар, офтальмологтар, педиатрҙар, неврологтар һәм башҡа белгестәр етешмәй. Дауалау учреждениеһы табиптарының уртаса айлыҡ эш хаҡы 27 мең һумдан аша.
Медицина учреждениеһы етәкселәре дауахананың иҫке бер бинаһына иғтибарын йүнәлтте, ул 1887 йылда төҙөлгән. Ошоға бәйле дауалау майҙансыҡтарын киңәйтеү проекты әҙерләнгән, уға ярашлы 60 урынлыҡ яңы дауалау корпусы төҙөләсәк. Объект хаҡы – яҡынса 200 миллион һум. Район етәкселеге алдағы йылдарға проектты республиканың адреслы инвестицион программаһына индереү өсөн уны Башҡортостан Хөкүмәтенә ебәрәсәк.
Эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов «Асҡын урманы» дәүләт унитар предприятиеһында булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән. Цех ҡеүәте йылына ике мең кубометр ағас тәшкил итә. Предприятие продукцияһы һорау менән ҡуллана, әммә 2011 йылды предприятие көскә ыңғай баланс менән тамамлаған.
Асҡын ауылының Гагарин урамында Рөстәм Хәмитов күп фатирлы өс ҡатлы торлаҡ йортто ҡараны. Унда йәшәүсе Лилиә Мөхәмәтйәнова үткән йылдың ноябрендә рәсми сайт аша Башҡортостан Президентына 1977 йылда төҙөлгән йортҡа капиталь ремонт яһау үтенесе менән мөрәжәғәт иткән. Мөрәжәғәт республиканың Дәүләт торлаҡ инспекцияһына ебәрелгән. Бөгөнгө көнгә ремонт эштәре өлөшләтә генә үткәрелгән. Рөстәм Хәмитов район башлығына ҡыҫҡа сроктарҙа бындағы барлыҡ етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә ҡушты.
Ҡубыяҙ ауылында Башҡортостан Президенты урта мәктәп эшмәкәрлеге менән танышты. Уҡыу йорто айырым корпустарҙа урынлашҡан. Уларҙың ҡайһы берәүҙәре авария хәлендә. Төбәк башлығы балаларҙың уҡыуы менән ҡыҙыҡһынды һәм башҡорт теле дәресендә булды.
Бынан һуң Асҡын районы үҙәгендә Рөстәм Хәмитов районды социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе.
Республика башлығы Асҡын районының төрлө сәбәптәр арҡаһында үҙенең иҡтисади күрһәткестәре менән маҡтана алмауын билдәләне. «Был эшселәрҙең күпләп китеүе, предприятиеларҙың ябылыуы менән бәйле».
Президент һүҙҙәренсә, «төбәктең ыңғай һәм кире яҡтары бар. Бында урман, нефть бар. Асҡын районы биләмәһендә 200 мең тоннанан ашыу нефть сығарыла, был бәләкәй һан түгел. Ә халыҡ килеме, ауыл бюджеттары ҙур түгел. Проблемалар етерлек. 10-15 йыл элек төҙөлә башлаған ташландыҡ объекттар ҙа бар».
Республика башлығы районға эш сәфәренән алған тәҫьораттары менән бүлешеп, ауылдарҙа емерелеп барған конструкцияларҙың булыуын билдәләне. Президент һүҙҙәренсә, уға территориялағы хәлде тулыһынса асыҡларға кәрәк. Һәм шуға ярашлы бергәләп системалы эшләү зарур.


c: text/html

text:
Ғәли Сәйетбатталов – Башҡортостан академия фәндәренең сағыу вәкиле (ғалим-телсенең 85 йыллығына)
Бөгөн республикабыҙ фәне, мәҙәниәте һәм юғары мәктәбенең күренекле вәкиле Ғәли Ғәли улы Сәйетбатталовҡа 85 йәш тулыр ине. Ул замандаштары, коллегалары һәм уҡыусылары хәтерендә билдәле телсе һәм филолог, тыуған еренең һәм туған теленең ҡайнар патриоты булараҡ ҡалды.
Ғәли Сәйетбатталов 1928 йылдың 17 декабрендә Башҡорт АССР-ы Йылайыр кантонының Сәйетҡол ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Күгәрсен районы) тыуған. 1950 йылда К.А. Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтын уңышлы тамамлай. 1953 йылдан алып Башҡорт дәүләт университетында эшләй, һуңынан уның бөтә ғилми-педагогик эшмәкәрлеге тап ошо уҡыу йортона айырылғыһыҙ бәйле була. Бында 1957-1974 йылдарҙа кандидатлыҡ эшен, артабан докторлыҡ диссертацияһын яҡлағандан һуң Ғәли Ғәли улы уҡытыусы, башҡорт һәм дөйөм тел ғилеме кафедраһы доценты, тарих-филология факультетының деканы урыбаҫары булып эшләй. 1974-1977 йылдарҙа башҡорт теле кафедраһы мөдире, 1977 йылдан алып ғүмеренең һуңғы көндәренә тиклем ошо кафедраның профессоры була. 1991 йылда Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының гуманитар фәндәр бүлеге буйынса ағза-корреспонденты итеп һайлана.
Ғәли Сәйетбатталов республиканан ситтә лә билдәле, юғары абруйлы ғалим. Ул 250-нән ашыу ғилми мәҡәлә, тиҫтәләгән монографиялар һәм мәктәп, педагогия училищелары һәм юғары уҡыу йорттары өсөн әсбаптар авторы булып тора. Ғәли Ғәли улы хәҙерге башҡорт теленең синтаксисы, пунктуация һәм стилистикаһы проблемаларын фәнни өйрәнеүгә ҙур өлөш индерҙе. Ғалимдың ғилми эшмәкәрлеге һуңғы йылдарҙа айырыуса емешле булды. Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә уның ике томда «Башҡорт теле. Синтаксис» һәм өс томда «Башҡорт теле. Стилистика» хеҙмәттәре нәшер ителде.
Тел ғилеменең теоретик проблемаларын өйрәнеү менән бер рәттән Ғәли Ғәли улы башҡорт әҙәбиәте классиктарының тел һәм стиль проблемалары, башҡорт әҙәби теле үҫешенең үҙенсәлектәре менән шөғөлләнде. Уның бихисап хеҙмәттәре билдәле башҡорт яҙыусылары әҫәрҙәренең тел һәм стиль үҙенсәлектәре проблемаһына арналды.
Ғилми-педагогик эшмәкәрлек менән бер рәттән ғалим юғары квалификациялы белгестәр әҙерләү өҫтөндә лә әүҙем эшләне. Ул докторлыҡ диссертациялары яҡлау буйынса диссертация советы ағзаһы булып торҙо, докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертацияларын яҡлағанда оппонент булараҡ сығыш яһаны, башҡорт филологияһы һәм журналистика факультеты студенттарының диплом эштәре менән етәкселек итте.
Ғәли Сәйетбатталовтың күп йыллыҡ ғилми һәм педагогик эшмәкәрлеге юғары танылыу алды. Башҡорт тел ғилеме үҫешенә ҙур өлөш индергәне өсөн ул «Хеҙмәттәге уңыштары өсөн» һәм «Хеҙмәт ветераны» миҙалдары менән наградланған. Уға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре» тигән почетлы исем бирелгән. Ул Рәсәй Федерацияһының почетлы юғары профессиналь белем биреү хеҙмәткәре һәм Башҡорт АССР-ның мәғариф отличнигы, 1995 йылда Й.Ғ.Кейекбаев исемендәге премия лауреаты булды.
Ғәли Сәйетбатталов 2010 йылдың 3 авгусында ауыр һәм оҙаҡ ауырығандан һуң 82-се йәшендә яҡты донъянан китте.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Республикала «Әҙәби сығанаҡ» арт-проектының презентацияһы уҙҙы
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Күмертау ҡалаһы республика әҙәби марафоны эстафетаһын ҡабул итте. Байрам программаһында балалар моделле китапханаһына, ҡаланың тарихты һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейына барыу, Хәрби һәм хеҙмәт даны монументына сәскәләр һалыу ҡаралғайны. Марафонда ҡатнашыусылар түңәрәк өҫтәл артында Күмертау ҡалаһының башлап яҙыусы әҙәбиәтселәре менән осрашты һәм уларҙың ижадын баһаланы. Ҡаланың үҙәк китапханаһында йәштәрҙең «102 тыуған яҡты өйрәнеүсе» мультимедиа студияһының презентацияһы булды. Проект — «Библио киңлеге» Бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе.
Мәжит Ғафури исемендәге паркта «Әҙәби сығанаҡ: Күмертау варианты» урам арт-проекты күрһәтелде. Ойоштороусылар щиттарға, баннерҙарға, эскәмйәләргә, туҡталыштарға билдәле шағирҙарҙың, яҙыусыларҙың ҡанатлы һүҙҙәрен яҙып, ҡала халҡын китап уҡыуға йәлеп итергә ниәтләй.
Байрам саралары «Тыуған ҡалабыҙҙың моңдары» тип аталған әҙәби-музыкаль кисә менән тамамланды. Ейәнсура районы вәкилдәре Әҙәбиәт йылының символын кәүҙәләндергән ҙур китапты Күмертауға тапшырҙы. 25 июлдән һуң ул Күгәрсен районына тапшырыласаҡ.
Күмертауҙа үткән Әҙәби марафонда яҙыусы һәм публицист Ғәлим Хисамов, журналист һәм шағирә Светлана Ғәфүрова, шағир Тимерйән Ниәтшин, яҙыусы Леонид Соколов, шағир һәм яҙыусы Әхмәр Үтәбай, Мәжит Ғафури исемендәге музей һәм Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китахана хеҙмәткәрҙәре Олеся Әхмәтрәхимова менән Инна Соколова ҡатнашты.
Әҙәбиәт йылына арналған республика марафоны быйыл ғинуар айында башланды. Уның төп маҡсаты — райондарҙа һәм ҡалаларҙа йәшәгән йәш яҙыусыларҙы эҙләп табыу һәм уларға ярҙам итеү.


text:
Республика парламентарийҙары алдағы өс йылға төбәк бюджетын билдәләй
Башҡортостан парламентарийҙары БР Дәүләт Йыйылышының алдағы пленар ултырышында «Башҡортостан Републикаһының 2013 йылға һәм 2014 -2015 йылдарҙың планлы осорона бюджеты тураһында»ғы БР закон проектын тикшерәсәк. Проектты алдағы ултырыштың көн тәртибенә индереү маҡсатында ул парламент Президиумына йүнәлтелде.
Республиканың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина һүҙҙәренсә, төп үҙгәрештәр, федераль закон проектына ярашлы, 2013 йылда – 4 миллиард 249,8 миллион һум күләмендә, 2014 йылда – 4 миллиард 91,6 миллион һум күләмендә, 2015 йылда – 5 миллиард 172,6 миллион һум күләмендә индерелергә планлаштырылған федераль бюджет средстволары күләмдәрен аныҡлауға бәйле. Тәү сиратта был субсидия, субвенция һәм башҡа бюджет-ара маҡсатлы трансферттар формаһында индерелгән маҡсатлы средстволар күләмдәрен үҙгәртеү. Республика бюджетына 2013 йылда 2 миллиард 759,7 миллион һум күләмендә индерелергә планлаштырылған дотацияларҙың маҡсаты билдәләнмәй. Был бюджет дефицитын 1,5 миллиард һумға ҡыҫҡартырға мөмкинлек бирәсәк.
Закон проекты өҫтөндә эшләү барышында индерелгән ҡайһы бер төҙәтмәләр республика Президенты Указдарын тормошҡа ашырыуға бәйле. Атап әйткәндә, был «Башҡортостан Республикаһының башҡарма власть органдары структураһын камиллаштырыу буйынса саралар тураһында»ғы Указ. Үҙгәрештәргә ярашлы, 2013 йылдың 1 ғинуарынан яңы булдырылған структураларҙы финанслау мөмкинлеге булырға тейеш. Өҫтәмә төҙәтмәләргә ярашлы, бюджеттың табыштар өлөшө күләме 2013 йылға – 101,7 миллиард һум, сығымдар өлөшө күләме – 112,7 миллиард һум, дефицит 11 миллиард һум булыуы күҙаллана. 2014 йылда табыштар суммаһы –104,7 миллиард һум, сығымдар күләме – 115,7 миллиард һум, дефицит 11 миллиард һум күләмдә билдәләнә. 2015 йылға бюджеттың табыштар өлөшө – 112,1 миллиард һум, сығымдар өлөшө – 122,1 миллиард һум, дефицит 10 миллиард һум тәшкил итәсәк.


text:
Фото:
«Китап» нәшриәтендә «Башҡорт халыҡ ҡобайыр-иртәктәре» сыҡты
Фото:
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә Фәнүзә Нәҙершинаның «Башҡорт халыҡ ҡобайыр-иртәктәре” китабы сыҡты. Китап өс телдә: башҡорт, рус һәм инглиз телендә баҫылған.
Яңы баҫмала «Урал-батыр», «Аҡбуҙат», «Заятүләк менән Һыуһылыу» һәм «Ҡара Юрға» эпик әҫәрҙәре бирелә, уларҙа башҡорттарҙың боронғо ата-бабаларының мифологик ҡараштары, шулай уҡ халыҡ тарихының төрлө осорондағы ижтимағи тормош күренештәре художестволы сағылыш тапҡан.
Проект авторы, төҙөүсе, ғилми мөхәррир һәм инеш мәҡәлә авторы – филология фәндәре докторы Фәнүзә Нәҙершина. Инглиз телендәге текстарҙың яуаплы мөхәррире – филология фәндәре докторы, профессор Сәғит Шафиҡов.
«Китап» нәшриәтенән хәбәр итеүҙәренсә, китап гуманитар профилдәге белгестәргә һәм киң уҡыусылар даирәһенә иҫәпләнгән.


text:
Зөһрә Рәхмәтуллина Өфөлә граждандарҙы ҡабул итте
Дәүләт Думаһы депутаты, Мәҙәниәт буйынса комитет рәйесе урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина төбәк аҙналығы сиктәрендә «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты.
Граждандар төрлө мәсьәләләр буйынса мөрәжәғәт итте. Атап әйткәндә, Өфөнөң «Смена» кинотеатры коллективы ҡалала берҙән-бер балалар кинотеатры эшмәкәрлегендә килеп тыуған ауыр хәлде тикшереү үтенесе менән мөрәжәғәт итте. Бөгөнгө көндә бинаға капиталь ремонт талап ителә. Учреждениеға финанс ярҙам кәрәк, ул ябылыу хәүефе аҫтында тора. Шул уҡ ваҡытта кинотеатр социаль әһәмиәтле мәҙәниәт учреждениеһы булып тора, унда әҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән, йорт-интернаттарҙа тәрбиәләнгән һәм етем балалар өсөн хәйриә сеанстары ойошторола. Ошоно иҫәпкә алып, хаҡтар ҙа бында ҡиммәт түгел – 50 һумдан ашмай. Кинотеатрҙа балалар өсөн төрлө кисәләр, осрашыуҙар ойошторола.
Мөрәжәғәт иткән граждандарҙың барлыҡ һорауҙарын депутат үҙ контроленә алды. Улар ентекле тикшереләсәк, тейешле инстанцияларға запростар ебәреләсәк.


text:
Хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендәге проблемаларҙы һәм пенсия реформаһы перспективаларын тикшерәсәктәр
Өфөлә БР Профсоюздар федерацияһы инициативаһы менән хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендәге көнүҙәк проблемаларҙы һәм пенсия реформаһы перспективаларын тикшерәсәктәр.
6 ноябрҙә Профсоюздар йортонда хеҙмәтте һаҡлау буйынса «Хеҙмәткәрҙәрҙе махсус өҫ, аяҡ кейеме һәм башҡа шәхси һаҡланыу саралары менән тәьмин итеүгә комплекслы ҡараш» семинары үтәсәк. Семинар программаһында — заманса яңы шәхси һаҡланыу саралары күргәҙмәһе һәм хеҙмәтте һаҡлау өлкәһендә белгестәрҙең сығыштары. Күргәҙмә стендтарында беренсе ярҙам күрһәтеү саралары, күҙҙе, ишетеү ағзаларын һаҡлауҙа яңы саралар һәм башҡа әйберҙәр ҡуйыласаҡ. Форумдың пленар өлөшөндә «2013 йылдың 9 айы йомғаҡтары буйынса үлем һәм башҡа ауыр эҙемтәләргә килтергән, шул иҫәптән эш урындарында шәхси һаҡланыу саралары булмау менән бәйле производство имгәнеүҙәренә анализ», «Хеҙмәткәрҙәрҙе заманса шәхси һаҡланыу саралары менән тәьмин итеү – эш биреүсенең бурысы», «Страховка системаларын ҡулланыу ҡағиҙәләре» һәм башҡа мәсьәләләр ҡараласаҡ.
7 ноябрҙә Профсоюздар йортонда 2014 йылғы пенсия реформаһы буйынса семинар үткәреләсәк. Унда ҡатнашыусылар минималь хәүеф менән үҙеңә нисек лайыҡлы пенсия тәьмин итеү мөмкинлеген беләсәк. Семинарҙа ҡатнашыу өсөн БР Йәмәғәт палатаһы, дәүләттеке булмаған пенсия фондтары вәкилдәре, республика профсоюз ойошмалары һәм тармаҡ предприятиеларының пенсия комиссиялары, тәүге профсоюз ойошмалары рәйестәре саҡырылған.


text:
Өфөлә ял көндәрендә ике бала тәҙрәнән ҡолап төшкән
Уҙған ял көндәрендә Өфөлә ике бала фатир тәҙрәһенән ҡолап төшкән. Беренсе ҡайғылы ваҡиға шәмбе көндө Октябрь районында булып үтә. Сентябрҙә ике йәшен тултырырға тейешле ҡыҙ бала тәҙрә төбөнә менә. Тәҙрә асыҡ ҡалдырылған була, һәм сабый һигеҙенсе ҡаттан осоп төшә. Сабыйҙы ашығыс рәүештә дауаханаға алып китәләр, ләкин табиптар бер нисек тә ярҙам итә алмай.
Икенсе көнөнә кискеһен Калинин районында биш ҡатлы йорттоң икенсе ҡатынан ике йәшлек малай осоп төшә. Сабый москит селтәрен йыртып төшөрә. Бейеклек сағыштырмаса ҙур булмаһа ла, малайҙың баш мейеһе ныҡ бәрелә, уға табиптарҙың етди ярҙамы кәрәк була. Ике осраҡта ла балалар ҡарауһыҙ ҡалдырылған булған. Был факттар буйынса тикшереү алып барыла, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы төҙөлөштәге инновацион материалдар һәм нанотехнологиялар презентацияһын үткәрҙе
Өфөлә «Төҙөлөштә нанотехнологиялар һәм инновациялар» проектының презентацияһы үтте. Уны Германияның эре концерндарының береһенең Рәсәйҙәге вәкиллеге менән берлектә БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ойошторҙо. Сарала ҡатнашыуға Өфө һәм Башҡортостандың төҙөлөш, проектлау һәм архитектура өлкәһендәге белгестәре – йәмғеһе 40-тан ашыу предприятие һәм ойошмалар саҡырылғайны. Презентация диалог форматында үткәрелде һәм бик күп профессионалдарҙың иғтибарын йәлеп итте. Осрашыу сиктәрендә төҙөлөштә һәм реконструкцияла уңышлы ҡулланылған, бина һәм ҡоролмаларҙы файҙаланыу срогын арттырырға мөмкинлек биргән өр-яңы материал өлгөләре күрһәтелде. Белгестәр фекеренсә, был ваҡиға бөтә республика күләмендә ике яҡҡа ла файҙалы килешеүҙәр төҙөүгә килтерәсәк.


text:
Яңауыл районында Шәжәрә байрамы үтте
Яңауыл районының Ҡом ауылында тәүгә Шәжәрә байрамы үткәрелде, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Сараны ойоштороусылар булып Ҡарман ауыл мәҙәниәт йорто һәм Ҡом клубы хеҙмәткәрҙәре сығыш яһаны. Ауыл аҡһаҡалдары менән бергә улар тикшеренеү эштәрен башҡарған, шәжәрәләр төҙөгән, биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһен ойошторған, концерт программаһын әҙерләгән. Сабирйәновтар, Абзаловтар, Ғабдрахмановтар ғаиләләре туғыҙ быуынын йыйнаулап, үҙҙәренең шәжәрәләрен төҙөгән. Сарала әүҙем ҡатнашыусылар иҫтәлекле бүләктәр алды.
Халыҡ байрамында йәштәрҙең ҡатнашыуына айырыуса ҙур иғтибар бүленде. Үҫеп килеүсе быуын ауыл тарихы менән танышты, ауылдаштарының хәтирәләрен тыңланы. Байрам матур концерт менән тамамланды.


text:
Тамара Танһыҡҡужина ҡайтып килә
1 октябрҙән 15-енә тиклем Монголияла ҡатын-ҡыҙҙар араһында шашка буйынса халыҡ-ара чемпионат өс программала – классик, тилбер һәм «йәшен тиҙлегендәге» – уҙҙы.
Башҡортостандан ике донъя чемпионы ҡатнашты. «Йәшен тиҙлегендәге» уйында донъяла иң уңышлы чемпион Айгөл Иҙрисова һәм иң абруйлы классик программала донъя чемпионы Тамара Танһыҡҡужина.
Иҙрисова үҙенең донъя титулын һаҡлап ҡала алманы, ул Якутиянан Матрена Ноговицынға эләкте.
Таңһыҡҡужина өсөн был чемпионат ҙур спортҡа ҡайтыу булып тора. Эксперттар фекеренсә, уңышлы уйын күрһәтеп, Тамара Танһыҡҡужина бөтә турнир барышында Зоя Голубева менән беренсе урынға дәғүәләшеп, һөҙөмтәлә өсөнсө урынды яуланы.


text:
«Ауаз» этномәҙәниәт фестивале үҙешмәкәр һәм профессиональ артистарҙың һәләттәрен аса
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Республикала «Ауаз» башҡорт этник мәҙәниәте һәм заманса сәнғәт фестивале ойошторола. 5 октябрҙә артистар Илеш районына йыйыла, тип хәбәр итә Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы.
Фестивалдә үҙешмәкәр коллективтар, ғаилә династиялары һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәте оҫталары, студенттар һәм профессиональ башҡарыусылар, шулай уҡ саҡырылған артистар ҡатнаша. Бейеү, вокаль, инструменталь, фольклор төркөмдәре өсөн айырым конкурстар ҡаралған.
Сараның программаһы асыу тантанаһын, халыҡ кәсептәре йәрминкәһен, башҡорт халҡының һынлы сәнғәт йәрминкәһен, Башҡортостандың мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре менән осрашыуҙарҙы, халыҡ ижады оҫталарының һәм талантлы йәштәрҙең концертын, жанр йүнәлештәре буйынса ижади оҫталыҡ кластарын, гала-концертты үҙ эсенә ала.
Ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Илеш районы хакимиәте.


text:
Республика яңы йылға әҙерләнә
Шуға күрә лә ул февраль айының да яуым-төшөмлө көтөлөүен билдәләй. Яңы йыл төнөнә килгәндә, һауа температураһы 9-11 градусҡа тиклем һалҡынайтасаҡ. Айырым райондарҙа, башлыса төньяҡ төбәктәрҙә ул тағы ла түбәнерәк көтөлә. Ҡарҙы ашап булмағанын халыҡ яҡшы аңлай. Етмәһә, Америкалағы финанс кризис тип бик күп ойошмалар хеҙмәткәрҙәренә өҫтәмә аҡса түләмәгән.
Был хәбәр премьер Раил Сарбаевҡа етер тип уйлай күптәр. Сөнки тап ул республиканың мөмкинлектәре ҙур, һәр ойошма яңы йыл алдынан үҙ хеҙмәткәрҙәренәэш хаҡына ҡушып премияһын да түләргә тейеш, тип белдергәйне. Әммә премьерҙың һүҙҙәре күптәр өсөн һүҙ генә булып ҡалды. Раил Сарбаев үҙ фекерен республиканың киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре менән осрашыуҙа тағы ла бер ҡабатланы. Журналистар менән ошондай формата ул тәүге тапҡыр осрашты. Раил Сарбаев әйтеүенсә, күптәр уйлағанса барыһы ла насар түгел. Социаль ҡатламға ҡараған халыҡҡа дәүләт ярҙамының арттырылған, күп балалы 3 йөҙгә яҡын ғаилә торлаҡ сертификаты алған. Социаль объекттар төҙөлөшө артыуы ла үткән йылдың мөһим күрһәткесе.
Йәлеп ителгән ивестициялар күләме буйынса ла алға китеш күҙәтелә. Республикала 70-тән ашыу инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. Уларҙың дөйөм күләме 156 миллиард һумға етә. Аграр тармаҡ та ярайһы уҡ нығынған. Матбуғат-конференцияһында ҡатнашыусыларҙы вәғәҙә ителгән 2 миллион квадрат метр торлаҡ төҙөлөшө лә ҡыҙыҡһындырҙы. Раил Сарбаев был һорауға ла тулы яуап ҡайтарҙы. Финанс көрсөк төҙөлөш комплексы алдына ҙур һынауҙар ҡуйыуына ҡарамаҫтан, билдәләнгән бурыс арттырып үтәлде, торлаҡҡа хаҡтарҙың юғарылығы ғына бер аҙ күңелде ҡыра, тине Раил Сарбаев.
Арзан һәм уңайлы торлаҡ милли проекты үтәлеше тураһындағы һорауға яуап биреп, Сарбаев йәшәү урыны етешмәү бик күп социаль проблемаларҙың нигеҙе, тине.


text:
Рөстәм Хәмитов вуз ректорҙары һәм етештереү предприятиелары етәкселәре менән осрашты Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов вуз ректорҙары һәм етештереү предприятиелары етәкселәре менән осрашты
Рөстәм Хәмитов вуз ректорҙары һәм етештереү предприятиелары етәкселәре менән осрашты Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
1 октябрҙә республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктең юғары уҡыу йорттары ректорҙары һәм етештереү предприятиелары етәкселәре менән осрашты. Фән менән етештереүҙең яҡынайыуы, илебеҙҙәге яңы технологияларҙы ғәмәлгә индереү, шулай уҡ Өфөлә технополис төҙөү мәсьәләләре тикшерелде.
Республика предприятиелары импортты алмаштырыу мәсьәләләре менән аҙ шөғөлләнә, тип билдәләне республика Башлығы.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, вуздарға, үҙ сиратында, эштәрен әүҙемерәк тәҡдим итергә кәрәк.
– Ректорҙарға мөрәжәғәт итәм. Һеҙ әүҙем булырға тейешһегеҙ, – тине төбәк Башлығы. – Әүҙемерәк эшләү, яҡшы технологиялар, эштәр тәҡдим итеү зарур. Башҡаса мөмкин түгел.
Өфөлә технополис төҙөү фән менән етештереүҙең яҡынайыуына булышлыҡ итәсәк, уны булдырыуҙа бөтә ҡыҙыҡһыныусы яҡтар ҙа ҡатнашырға тейеш.
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры, Башҡортостандың Ректорҙар советы рәйесе Рәил Әсәҙуллин Башҡортостанда дуаль белем биреү принциптарына нигеҙләнгән Селтәрле университет булдырыу тураһында һөйләне.
Башҡорт дәүләт университеты ректоры Николай Морозкин вуздарҙың һәм етештереү ойошмаларының юғары квалификациялы кадрҙар әҙерләү буйынса берлектәге эшмәкәрлегенән ыңғай миҫалдар килтерҙе. Был тәү сиратта сит ил предприятиеларына ҡағыла, сөнки илебеҙ сәнәғәтселәре хеҙмәттәшлек итергә ашыҡмай.
Ҙур финанс һәм матди ресурстарға эйә булған сәнәғәтселәрҙең илебеҙҙәге фән мәктәбенең ғилми эштәренә әһәмиәт бирмәүе һәм тулыһынса сит ил технологияларына таяныуы кеүек күренештәргә юл ҡуйырға ярамай, тип билдәләне Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостандың Эш биреүселәр союзы етәксеһе Владимир Шолом предприятиеларҙың технопарктар һәм коллектив файҙаланыу үҙәктәрен ойоштороуҙа һүлпән ҡатнашыуы хаҡында һөйләне.
– Башҡортостанда прототип, йәштәрҙең инновацион үҙәктәре кеүек ҙур майҙансыҡтар булдырылған, – тип аңлатма бирҙе Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов. – Шулар араһында иң ҡеүәтлеһе – бәләкәй тоннажлы нефть химияһы кластеры. Радиоэлектрон һәм биотехнология кластерҙары вуздарҙың иғтибарынан ситтә ҡалған.
– Беҙгә ошо мәсьәләләрҙе даими тикшерергә кәрәк, – тип йомғаҡ яһаны Рөстәм Хәмитов. – Бөгөнгө һөйләшеү бик мөһим. Тиҙҙән йәнә ошо һорауҙарҙы тикшереү өсөн сәнәғәт предприятиелары етәкселәре менән ҙур кәңәшмә үткәрәсәкбеҙ.


text:
Республикала ял көндәрендә дүрт кеше батып үлгән
Үткән ял көндәрендә республикала һыуҙа дүрт бәхетһеҙ осраҡ теркәлгән. Батып үлгәндәрҙең барыһы ла иҫерек килеш һыу инеү өсөн тәғәйенләнмәгән урындарҙа һыу ингән, тип хәбәр иттеләр Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан.
Өфөлә йөҙә белмәгән 17 йәшлек ҡыҙ батып үлгән. Архангел районының Казанка ауылынан 29 йәшлек ҡыҙ Инйәр йылғаһы аша йөҙөп сығырға ниәтләгән. Шулай уҡ 29 йәшлек Илеш районы егете дуҫтары менән ял иткәндә күлдә батып үлгән. Әбйәлил районынан 56 йәшлек ир ҡатыны менән Яҡтыкүлдә ял иткәндә абайламай ярҙан һыуға ҡолап төшкән.


text:
Парламентарийҙар тәүге уҡыуҙа 2015-2017 йылдарға Башҡортостан бюджетын ҡабул итте
ӨФӨ, 2014 йыл, 31 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
2015-2017 йылдарға Башҡортостан бюджетының проекты 30 октябрҙә республика Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында беренсе уҡыуҙа ҡабул ителде. Документҡа ярашлы, 2015 йылда республика бюджетының дефициты 14 миллиард һум кимәлендә күҙаллана, 2016 йылда — 11 млрд һум, 2017-лә — 10 млрд һум.
2015 йылда килем 114,9 миллиард һум күләмендә буласаҡ тип күҙаллана, 2016-ла — 122,4 млрд һум, 2017-лә — 119 млрд һум. Сығымдарҙың 2015 йылда 128,9 миллиард һум, 2016-ла — 133,4 млрд һум, 2017-лә 129 миллиард һум булыуы күҙаллана.
Бюджет дефицитын ҡаплау сығанағы сифатында республиканың резерв фонды саралары, дәүләт акциялар пакетын һатыуҙан ингән аҡсалар, республика бюджетынан артып ҡалған саралар, бюджет кредиттарын ҡайтарыу, шулай уҡ банк кредиттары һәм облигациялары билдәләнгән.
Дәүләт бурысының күләме 2016 йылға һәм унан һуң 29 млрд һум сигендә көтөлә. Республиканың финанс министры Рида Собханғолованың әйтеүе буйынса, бурыс кимәле халыҡ-ара һәм Рәсәй үлсәме буйынса түбән ҡаласаҡ: бурыс йөкләмәләре бюджеттың һалым һәм һалым булмаған табышынан 30 проценттан артмаясаҡ.
— Алдағы өс йылда бюджет сәйәсәтенең төп маҡсаты бюджеттың баланслы булыуын һәм ҡабул ителгән йөкләмәләрҙең һис шикһеҙ үтәлешен тәьмин итеү буласаҡ, — тине Рида Собханғолова.


text:
Башҡортостанда 2 миллиондан ашыу кеше мөлкәткә һалым буйынса белдереү ҡағыҙы аласаҡ
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Федераль һалым хеҙмәте күсемһеҙ милек объектының кадастр хаҡынан сығып 2015 йыл өсөн физик берәмектәрҙең мөлкәтенә һалым түләү өсөн белдереү ҡағыҙҙары ебәрә башланы.
Республикала 2 миллион 177 мең 725 һалым түләүсе түләү ҡағыҙы аласаҡ, тип хәбәр иттеләр Федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығында.
Башҡортостан мөлкәт һалымын яңы ҡағиҙәләр буйынса түләй башлаясаҡ 28 пилот төбәге иҫәбенә инде.
Граждандар милеккә һалым түләүгә белдереү ҡағыҙҙарын 2016 йылдың 20 октябренән дә һуңға ҡалмайынса алырға, һалымды 1 декабргә тиклем түләргә тейеш.
Һалымдың яҡынса суммаһын Рәсәйҙең Федераль һалым хеҙмәте порталында, шулай уҡ Росреестр сайтында «Һалым калькуляторы» онлайн-сервисы ярҙамында иҫәпләп сығарырға мөмкин.
Дәүләт теркәүе, кадастр, картография федераль хеҙмәте идаралығы белгестәре күҙаллауынса, 2015 йылдың ғинуарынан күсемһеҙ милек объектының кадастр хаҡынан сығып иҫәпләнгән физик берәмектәрҙең мөлкәтенә һалымдың артыуы көтөлмәй.


text:
Аралашсы банктар аша эшҡыуарлыҡты кредитлауҙы кәметергә кәрәк — Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Ағымдағы йылда Башҡортостанда бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттарына процентһыҙ бурысҡа аҡса биреү буйынса Инвестиция башланғыстарына булышлыҡ итеү фонды булдырыласаҡ. Был хаҡта Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Башҡортостандағы төбәк штабы ағзаһы, республиканың Бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм уға булышлыҡ итеү фондының генераль директоры Денис Мусин хәбәр итте.
— Ҡатмарлы иҡтисади хәлдә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа туранан-тура ярҙам күрһәтергә, аралашсы банктар аша кредитлауҙы кәметергә кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды спикер. — Аҡсаны фондтар, финанс ойошмалары, лизинг программалары, коммерцияға ҡарамаған ойошмалар аша эшҡыуарлыҡҡа финанс ярҙамын киңәйтеүгә йүнәлтергә мөмкин.
Денис Мусин һүҙҙәренсә, санкция шарттарында банктар процент ставкаһын арттырырға мәжбүр, был иһә бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа бик ауырға төшә.
«Тура бәйләнеш» барышында Рәсәй Президенты Владимир Путин Рәсәйҙәге бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтың проблемалары дәүләт ярҙамын ҡулланыусыға еткереүҙә кәрәкле механизмдарҙың булмауына ҡайтып ҡала тип белдерҙе.


text:
Әбйәлил районында Республика көнөнә ҡарата яңы юл һәм ике ауыл клубы асылды
Әбйәлил районында Республика көнөнә ҡарата бер нисә социаль объект асылды. Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Линиза Сәғәҙиева һөйләүе буйынса, Асҡар һәм Хәлил ауылдарын тоташтырыусы яңы юл файҙаланыуға тапшырылды. Юл федераль бюджет аҡсаһына быйыл август-сентябрҙә төҙөлдө.
Әбделмәмбәт ауылында капиталь ремонттан һуң ауыл клубын астылар. Төҙөкләндереү эштәрен район бюджеты аҡсаһына «Ремонт-төҙөлөш төркөмө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте алып барҙы. Шулай уҡ Яңауыл ауылы халҡы ла капиталь ремонттан һуң клуб асыу тантанаһын билдәләне, улар быйыл «Айыҡ ауыл-2013» республика конкурсында ҡатнаша.
Район мәҙәниәт һарайында Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылыш үтте. Йыйылыусылар алдында сығыш яһап, район башлығы Рим Сынғыҙов райондың бер йылдағы социаль-иҡтисади үҫешенә йомғаҡ яһаны. Ул һыҙыҡ өҫтөнә алып, йәйге һыу баҫыу район халҡын ҡурҡытманы, халыҡҡа ярҙам итеү һәм тәбиғәт әфәтенең эҙемтәләрен тиҙ арала бөтөрөү өсөн барлыҡ саралар күрелде,тине.
— Ҡазала беҙҙе яңғыҙ ҡалдырманылар, бөтә республика ярҙамға килде, — тине хакимиәт башлығы.
Әбйәлилдәрҙе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға яңы һайланған депутат, БР Туристик индустрия союзы рәйесе Кинйә Кускилдин һәм БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Фларис Шәйхетдинов байрам менән ҡотланы.
Бер төркөм төрлө тармаҡ производство алдынғыларына һәм йәмәғәт эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнашыусыларға районы Советы һәм хакимиәтенең, Бөтә донъя Башҡорттар Ҡоролтайының, тармаҡ министрлыҡтарының Почет грамоталары тапшырылды.
Байрам район ижади коллективтарының сығышы менән тамамланды.


text:
Рөстәм Хәмитов «Eberspächer» компанияһы вәкилдәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Eberspächer» компанияһы вәкилдәре менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Eberspächer» компанияһы вәкилдәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Eberspächer» Германия компанияһы етәксеһе Томас Валдир менән осрашты. Компания автокомпоненттар етештереү буйынса донъя баҙарында алдынғы урындарҙың береһен биләй.
Осрашыуҙа Рөстәм Хәмитов, Рәсәйҙә автомобиль бензиндары һәм авиация двигателдәре етештереү буйынса Башҡортостан лидер булып һанала, тип белдерҙе.
— Республика территорияһында бер нисә автомобиль сәнәғәте предприятиеһы төҙөлгән. Был предприятиелар автобустар, махсус автомобилдәр – бетон иҙгестәр сығара. Шулай уҡ предприятие беҙ «крепеж» тип йөрөткән әйберҙәр сығара, ул автомобиль компоненттары, — тип аңлатты Башҡортостан Президенты. — Беҙ һуңғы ваҡытта йыш ҡына «АвтоВАЗагрегат» Асыҡ акционерҙар йәмғиәте Директорҙар советы рәйесе Алексей Козлов менән осрашабыҙ, Бәләбәй ҡалаһында урынлашҡан предприятиены артабан нисек үҫтереү тураһында фекер алышабыҙ. Ул ошо предприятиены модернизациялауға тотондо. Һеҙҙе донъяла автокомпоненттар етештереү буйынса алдынғы компанияларҙың береһе булыуығыҙҙы белеп, Козлов әфәнденән һеҙҙең менән осраштырыуын һораным.
Башҡортостан республикала яңы предприятиелар барлыҡҡа килеүе менән ҡыҙыҡһына, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов Eberspächer компаниялар төркөмө вәкиле менән осрашҡанда.
— Рәсәй Федерацияһында автомобиль етештереү үҫешә. Беҙ был өлкәлә өҫтөнлөклө республика булараҡ, һеҙҙең менән киләсәктә эшләргә теләр инек, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Беҙ Башҡортостан Республикаһында заманса инвестициялы ҡануниәт булдырҙыҡ, беҙгә инвестиция проекттары тәҡдим итеүселәргә ҙур ташламалар яһайбыҙ. Бындай төр предприятие төҙөгәндә республика административ ҡаршылыҡтарға юл ҡуймауҙы гарантиялай. Республикабыҙҙа машина эшләү өлкәһен үҫтереүгә күп көс һалына һәм ул үҙ һөҙөмтәләрен бирә. Австрия, Франция, Германиянан эре инвесторҙар республикала предприятие төҙөргә ҡарар итте. Һеҙҙең менән дә ошо өлкәлә уртаҡ эш ойоштороуыбыҙға ышанам.
Башҡортостан Президенты менән осрашыуҙа Алексей Козлов һөйләүенсә, «Рәсәй Федерацияһында иң ҙур тауыш кәметкестәр (глушитель) етештереүсе булып торған «АвтоВАЗагрегат» базаһында берлектәге компаниябыҙ бар».
— Беҙ бында предприятиены күрһәтергә һәм Eberspächer компанияһы ихтыяждарына, шулай уҡ бөтә европа баҙарына сығарыу өсөн метиздар етештереү буйынса берлектәге компания төҙөү мөмкинлектәрен һөйләшеп тикшерергә килдек. Компания метиздарҙы күп ҡуллана, — тип билдәләне «АвтоВАЗагрегат» ААЙ Директорҙар советы рәйесе Алексей Козлов. — шулай уҡ яҡын арала«КАМАЗ» ихтыяждары өсөн тауыш кәметкестәр етештереүҙе Бәләбәй заводы территорияһында тупларға планлаштырабыҙ.
Eberspächer компанияһы етәксеһе Томас Валдир әйтеүенсә, «беҙҙе Рәсәйҙә коммерция автомобилдәре сегментына сығыу айырыуса ҡыҙыҡһындыра».
— Коммерция транспорты өсөн газ сығарыу системаһы етештереү өлкәһендә беҙ алда барабыҙ. Көнбайыш Европа баҙарында Евро-6 стандарты буйынса газ сығарыу системаһы етештереүҙә лә беҙ лидербыҙ. АҠШ-тағы баҙарҙың 50 проценты беҙҙә, — тип хәбәр итте Томас Валдир. — Йыл аҙағына тиклем яңы контрактҡа ҡул ҡуясаҡбыҙ, ул беҙгә Ҡытайҙа етди урын биләргә мөмкинселек бирәсәк. Был глобаль картинаны тултырыу өсөн Рәсәйҙең дә булыуы кәрәк.
Eberspächer компанияһы вәкилдәре, шул иҫәптән Томас Валдир «Бәләбәй «Автонормаль» заводы» Асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булып, предприятиела модернизациялауҙың киңлегенә хайран ҡалды. Махсус ҡорамалдар етештереүҙе тап Бәләбәй предприятиеһында урынлаштырырға уйлайҙар.
— Коммерция автомобилдәре өсөн тауыш кәметкестәр етештереүҙә беҙ төп урынды биләргә теләйбеҙ, — тип белдерҙе Томас Валдир журналистарға Башҡортостан Президенты менән осрашыу аҙағында.


text:
Фото:
Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһенең вертолет двигателдәрен етештереүгә перспективалары бар
Фото:
Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә Рәсәйҙә вертолеттар етештереүгә арналған кәңәшмә үтте. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, РФ Оборона министры урынбаҫары Владимир Поповкин, «Оборонпром» берләшкән сәнәғәт корпорацияһы генераль директоры Андрей Реус ҡатнашлығындағы был сарала вертолет тармағының төп проблемалары, индустрия үҫеше стратегияһы хаҡында һөйләнеләр. Башҡортостан предприятиеларының был өлкәләге роле һыҙыҡ өҫтөнә алынды.
— Бындай мөһим кәңәшмә урыны тип Башҡортостан юҡҡа һайланмаған, — тине БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев. – Республикала динамикала үҫешеүсе оборона предприятиелары бихисап. Республика һәм федераль структураларҙың берлектәге тырышлығы арҡаһында, иҡтисади көрсөктөң уларға йоғонтоһо тойолманы. Беҙ заводтар эшмәкәрлеге йүнәлештәренең яңы варианттарын ҡарарға әҙербеҙ, шул иҫәптән вертолеттар төҙөлөшөндә лә.
“Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе” асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә вертолеттар өсөн двигателдәр етештереү мөмкинлеге кәңәшмәлә төп мәсьәләләрҙең береһе булып торҙо. Бында һәйбәт перспективалар бар, һәм улар артабан да ҡараласаҡ.


text:
Республиканың таулы райондарында 10 градусҡаса йылытасаҡ Фото: Олег Яровиков
Республиканың таулы райондарында 10 градусҡаса йылытасаҡ
Республиканың таулы райондарында 10 градусҡаса йылытасаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Башҡортостандың таулы райондарында һауа температураһы 8-10 градусҡа тиклем йылытасаҡ. Был хаҡта Һамар — Өфө — Силәбе автомобиль магистрале идаралығы Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса Башҡортостан идаралығы мәғлүмәттәренә һылтанып хәбәр итә.
2 мартта көндөң аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Ел көньяҡтан, талғын. Һауа температураһы төндә 15-20 градус һалҡын, көндөҙ 2 градус һалҡындан 3 градусҡаса йылы буласаҡ, таулы райондарҙа 8 градусҡа тиклем йылытасаҡ.
3-4 мартта республикала көндәрҙең аяҙлы-болотло, яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Ел йүнәлешен үҙгәртеүсән, талғын. Һауа температураһы төндә 15-20 градус һыуыҡ, урыны менән ете градустан түбән, көндөҙ 1 градус йылынан 4 градусҡаса һалҡын, таулы райондарҙа 10 градусҡа тиклем йылы буласаҡ.


text:
Өфөләге юғары уҡыу йорто тәүге тапҡыр Шанхай рейтингына индерелде
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө дәүләт авиация техник университеты — илдең инженер-техник йүнәлеш буйынса Шанхай рейтингына ингән өс юғары уҡыу йорто иҫәбендә, тип хәбәр ителә РИА Новости сайтында.
Рейтингта М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетынан тыш, Милли тикшеренеүҙәр ядро университеты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты бар.
«Төбәк университеты тәүге тапҡыр Мәскәү дәүләт университеты менән бер төркөмдә, был илдәге уҡыу йорттарының тигеҙ үҫеш мөмкинлектәре тураһында һөйләй», — тине «Рәсәй бөгөн» медиатөркөмөнөң «Социаль навигатор» проекты етәксеһе Наталья Тюрина.
Инженер-техник йүнәлеш буйынса вуздар рейтингын төҙөгәндә ғилми эшмәкәрлектең һөҙөмтәлелек күрһәткестәре, фәнни ҡаҙаныштар, тикшеренеү эшмәкәрлеге кимәле, халыҡ-ара һәм шәхси сектор менән хеҙмәттәшлек, ғилми наградалар, халыҡ-ара кимәлдәге премиялар иҫәпкә алына. Рейтингта донъяның 55 иленән 730-ҙан ашыу юғары уҡыу йорто бар.
Рейтинг тураһында тулыраҡ мәғлүмәт — «Социаль навигатор» проекты сайтында.


text:
Фото:
Республика белгестәре Ҡурған өлкәһендә оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан белгестәре Ҡурған өлкәһе Сафакүл һәм Әлмән райондарының башҡорт коллективтары етәкселәре һәм үҙешмәкәр сәхнә оҫталары өсөн семинар үткәрҙе.
Семинар «Ҡурған өлкәһенең мәҙәни киңлегендә башҡорт мәҙәниәте коллективтарының художестволы ижады» темаһы буйынса үтте. Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, семинарҙа 292 кеше ҡатнашҡан, иң кесеһенә — биш, иң олоһона 75 булған.
Республика халыҡ ижады үҙәге белгесе Фәнисә Аҡсурина Шәжәрә байрамын ойоштороу һәм үткәреү алымдары хаҡында һөйләне. Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сәйҙә Ильясова «Милли ижади коллективтарҙа вокаль-хор эшенең үҙенсәлектәре» темаһы буйынса сығыш яһаны һәм «Абултай килендәре» фольклор ансамбле миҫалында вокаль коллектив менән эшләү алымын күрһәтте.
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Әнүәр Шафиҡов башҡорт бейеүе хәрәкәттәрен өйрәтте, Алмаз Ғарипов менән ҡумыҙсы, Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы Минлеғәфүр Зәйнетдинов ҡурайҙа һәм ҡумыҙҙа уйнау серҙәренә төшөндөрҙө.
— Мин бында өсөнсө тапҡыр киләм һәм оҫталыҡ дәрестәре яҡшы һөҙөмтәләр бирә, тип әйтә алам. Балаларҙа ҡумыҙға ҡыҙыҡһыныу уятабыҙ, тарихын һөйләйбеҙ, ҡайһылай итеп тауыш сығарырға өйрәтәбеҙ. Семинарҙа ҡатнашыусылар уйнау оҫталыҡтарын нығытыр һәм беҙ Мәсетле районында үтәсәк Төбәк-ара ҡумыҙсылар һәм өзләүселәр конкурсында осрашырбыҙ тип ышанам, — тип хәбәр итте Миңлеғәфүр Зәйнетдинов.
Түңәрәк өҫтәлдә квалификациялы кадрҙар, методик ҡулланмалар менән тәьмин итеү, коллективтарға костюмдар алыу мәсьәләләре, шулай уҡ төбәктә үҙешмәкәр ижадты үҫтереү мөмкинлектәре тикшерелде.
Семинар «2008-2017 йылдарға Рәсәй Федерацияһы башҡорттары» дәүләт программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә Ҡурған өлкәһенең Мәҙәниәт идаралығы, Ҡурған өлкәһе халыҡ ижады үҙәге, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Сафакүл районы хакимиәте һәм Сафакүл районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге тарафынан ойошторолдо.


text:
Фото:
Өфөлә «Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») тип аталған заманса балет ҡуйыла
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») тип аталған заманса балет ҡуйыла. Күптән түгел уны Ҡырымда үткән «Таврида» Бөтә Рәсәй йәштәр мәғариф форумында Өфө сәнғәт институтын тамамлаған йәш балерина Адэлина Алсынова тәҡдим итте. Проект федераль форумдың 100 мең һумлыҡ грантына лайыҡ булды. Грант шарттарына ярашлы, «Саошиант тураһында легенда» 2017 йылда Өфө сәхнәләренең береһендә ҡуйылырға тейеш.
«Саошиант тураһында легенда» («Урал батыр») проекты – мультимедиялы хореографик спектакль. Музыка авторы – танылған башҡорт композиторы Азамат Хәсәншин.
«Саошиант идеяһы («киләсәкте ҡотҡарыусы») – зороастризм эпосы геройы Урал батыр образы аша һынландырылған. Мәңгелек темалар: туғандар араһында дошманлыҡ, Изгелек менән Яуызлыҡтың көрәше, һәм, ниһайәт, Геройҙың үҙ-үҙен ҡорбан итеү идеяһы бер кемде лә битараф ҡалдыра алмай», — тип һөйләне Азамат Хәсәншин.
«МеЖду танцем» оҫтаханаһы (етәксеһе – Ольга Даукаева) һәм рәссам Вәсил Ханнанов менән берлектә проект өҫтөндә эш өс йылдан ашыу дауам итә. Ҡайһы бер фрагменттар 2013-2014 йылдарҙа тәҡдим ителде. 2016 йылдың 20 июнендә проект «Мюзик-Холл 27» клубында ойошторолған заманса хореография фестивалендә күрһәтелде.
Фотола: Адэлина Алсынова, Вәсил Ханнанов, Ольга Даукаева, Азамат Хәсәншин.


text:
Ишбулдыға кем иш булыр?10-01-2017, 02:35 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Әбйәлилдә район ҡатын-ҡыҙҙар советы һәм урындағы башҡорт ҡоролтайы башланғысы менән “Сәләмәт ауыл-2016” конкурсы иғлан ителде. Ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Линиза Сәғәҙиева әйтеүенсә, унда 15 ауыл ҡатнашырға теләк белдергән. Сарала ҡатнашыу тураһындағы ҡарар халыҡ йыйындарында ҡабул ителгән. Бәйгенең баһалау бәйәләре күп: спорт, мәҙәни акциялар менән бер рәттән, урындағы демографик хәл, тәртип, рухи үҫеш мәсьәләләре лә инә. Быларҙың барыһы ла конкурста ҡатнашҡан ауылдар иҫәбенә мәрәй булып туплана.
Һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда үҙ-үҙенә ҡул һалыу осраҡтары күбәйҙе, шунлыҡтан конкурста суицид мәсьәләһе буйынса айырым пункт индерелеүе, был хаҡта табиптар һәм психологтарҙың уҡыусылар, халыҡ араһында лекция уҡыуы, һөйләшеү алып барыуы һөҙөмтәһен бирмәй ҡалмаҫ, тип ышана уны ойоштороусылар.
– Бөгөн сәләмәт йәшәү модала. Ҡасандыр ҡулына һыра шешәһе һәм тәмәке тотҡан йәштәр “текә” күренһә, хәҙер спортты яратҡан, сәләмәт тормош алып барған кешеләрҙе йышыраҡ осратабыҙ, тап улар замандың йәш кешеһе образын тыуҙыра. Акциябыҙҙың төп маҡсаты – йәштәрҙе сәләмәт йәшәүгә өндәү, – ти Линиза Камил ҡыҙы.
Ошо конкурс нигеҙендә Ишбулдыла үткән “Сәләмәт ауыл” спорт сараһында беҙгә лә ҡатнашырға насип булды. Хәлил ауыл биләмәһе башлығы Айбулат Хәйбуллин әйтеүенсә, районда спорт менән шөғөлләнгән ауыл булараҡ Ишбулды элек-электән билдәле. Милли көрәш, волейбол, футбол буйынса район, республика призерҙары тәрбиәләгән урта мәктәп коллективына һоҡланмау мөмкин түгел. Һуңғы йылдарҙа бында өҫтәл теннисы буйынса спортсылар үҫә, районда улар алдынғы урындарҙы яулай. Ишбулды спортсылары футбол, волейбол буйынса район йыйылма командаһына инә, хатта бер нисәһе – республика йыйылма командаһы составында. Шулай уҡ Магнитогорск ҡалаһы йыйылма командаһында уйнаған егеттәр ҙә бар.
Әйткәндәй, Ишбулды халҡының “Сәләмәт ауыл” акцияһына берҙәм ҡушылыуы сираттағы конкурста ҡатнашыу ғына түгел, ә йылдар дауамында сәләмәт тормош алып барыуҙарының ныҡлы һәм ышаныслы һөҙөмтәһе лә, сөнки спортта бер көндә генә яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеү мөмкин түгел.
Бәйгелә кем еңер – уныһын ваҡыт күрһәтер, әммә спортты яратҡан дәррәү, сәмле ишбулдылар еңеүһеҙ ҡалмаясағына ышана. Йә, кемдәр уларға ҡушылыр?


text:
Төбәктең иң яҡшы умартасыһы Миәкә районында йәшәй Фото: Олег Яровиков
Төбәктең иң яҡшы умартасыһы Миәкә районында йәшәй
Төбәктең иң яҡшы умартасыһы Миәкә районында йәшәй Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Миәкә районынан Миңлебай Әһлиуллин умартасыларҙың XV республика конкурсында ҡатнашыусылар араһында иң яҡшыһы тип билдәләнде. Бәйге 28 августа Ауырғазы районында уҙғарылды. Был хаҡта Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
«Иң яҡшы умартасы» исеме өсөн республиканың 38 районынан килгән 122 кеше көс һынашты. Конкурс программаһы дүрт этаптан торҙо: теоретик белемде һәм практик оҫталыҡты тикшереү, умартасылар тәҡдим иткән эштәрҙе һәм бал өлгөләренең сифатын баһалау.
Быйыл ҡатнашыусыларҙың инновациялы эштәренә айырыуса ҙур иғтибар бирелде. Бер нисә сәғәт дауамында тиҫтәләрсә алымдар, ҡулайламалар һәм ҡоралдар күрһәтелде. Шуларҙың иң ҡыҙыҡлыларын сәнәғәт масштабында сығарыу өсөн ҡараясаҡтар. Был бәйгелә Башҡортостан агросәнәғәт колледжы уҡытыусыһы Николай Осташев еңеүсе тип танылды.
Бер үк ваҡытта 1998-2014 йылдарҙа умартасылар конкурсы еңеүселәре һәм призерҙары араһында бәйге барҙы. Унда 18 умартасы ҡатнашты. Ишембай районынан Илгиз Шәңгәрәев конкурстың абсолют еңеүсеһе тип иғлан ителде.
«Йәш умартасы» бәйгеһенә республиканың 29 районынан 42 уҡыусы килгәйне. Балтас районы Маты ауылы урта мәктәбенең икенсе класс уҡыусыһы Ләйсән Солтанова иң йәш ҡатнашыусы булды. Еңеүсе исемен Ауырғазы районы Мораҙым ауылы урта мәктәбенең һигеҙенсе класс уҡыусыһы Эльвина Нәҙершина яуланы.
Еңеүселәрҙең һәм призерҙарҙың барыһына ла почет грамоталары һәм ҡиммәтле бүләктәр тапшырылды.


text:
"Нефтекокс" тармаҡ-ара эшсе төркөмө ултырышы
28 майҙа Өфөлә "Нефтекокс" тармаҡ-ара эшсе төркөмөнөң сираттағы ултырышы үткәреләсәк. Уны ойоштороусылар — Рәсәй Нефть эшкәртеүселәр һәм нефтехимиктар ассоциацияһы һәм "БР нефть-химия эшкәртеү институты" дәүләт унитар предприятиеһы уны институт базаһында үткәрергә планлаштыра.
Ултырыш темаһы — "Нефть эшкәртеүҙә кокслау процестары роле, нефть кокстарының перспективалы технологиялары, ҡорамалдары, эшкәртеү һәм файҙаланыу йүнәлештәре".
Атап әйткәндә, "Энәле нефть коксы — электрод заводтары өсөн төп сеймал базаһы", "Кокс морфологияһына һәм составына сеймалға ультрадисперслы өҫтәмәләрҙең йоғонтоһо", "Һөҙөмтәлелекте һәм ышаныслылыҡты арттырыу өсөн кокс камералары люктарын асыу технологияһы", "Аҡрынайтылған кокслау ҡоролмаларын заманса проектлау", "Графитлы электродтар етештергәндә файҙаланылған нефть кокстарын "сит илдеке менән алмаштырыу" проблемалары" һәм башҡалар.


text:
Башҡортостандан 20 «морж» ҡышҡы йөҙөү буйынса донъя чемпионатында республика исеменән сығыш яһаясаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостандан 20 «морж» ҡышҡы йөҙөү буйынса донъя чемпионатында республика исеменән сығыш яһаясаҡ
Башҡортостандан 20 «морж» ҡышҡы йөҙөү буйынса донъя чемпионатында республика исеменән сығыш яһаясаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостандың ҡышҡы йөҙөү буйынса йыйылма командаһы донъя чемпионатында ҡатнаша. Ярыштар 8-12 мартта Төмәндә уҙа.
«Башҡортостан хәрби-спорт фонды»нда хәбәр итеүҙәренсә, командала 20 кеше, уларҙың күбеһе — өфөләр. Иң йәш ҡатнашыусы Полина Трапезниковаға 10 йәш, ул ирекле стиль менән 25 һәм 50 метр арауыҡта еңеү өсөн көрәшәсәк. Иң тәжрибәле йөҙөүсе Тамара Филипненкова 79 йәштә. Рәсәйҙең ғәмәлдәге чемпионы үҙенең категорияһында ирекле стиль менән 25 һәм 50 метр, брасс менән 25 метр арауыҡта донъя беренселеге миҙалдарына дәғүә итәсәк.
«Беҙ еңеүгә иҫәп тотабыҙ, сөнки команда йыл дауамында донъя старттарына ныҡлы әҙерләнде. Спортсыларҙың күбеһе бөтә Рәсәй йөҙөү ярыштарында ҡатнашҡан», — тип һөйләне делегация етәксеһе Александр Пенкин.
Төмәндә үтәсәк ҡышҡы йөҙөү буйынса донъя чемпионатында 1500 кеше ҡатнаша, уларҙың яртыһы — алыҫ һәм яҡын сит ил вәкилдәре.


text:
Фото:
Таможня хеҙмәткәрҙәре Канаданан килгән посылкаларҙа радиоактив нурланыш булыуын асыҡлаған
Фото:
Нефтекамалағы һәм Өфөләге Башҡортостан таможняһы хеҙмәткәрҙәре радиоактив посылкалар тапты. «Munami Inc.» фирмаһының медальондары һалынған ике бандероль дә Канаданан килгән, тип хәбәр итте Волга буйы таможня идаралығының матбуғат секретары Наталья Стожарова.
Радиация әүҙемлегенең юғары булыуын асыҡлағас, таможня хеҙмәткәрҙәре Роспотребнадзорҙың территориаль органына эксперттар һығымтаһын һорап мөрәжәғәт итә. Гигиена һәм эпидемиология үҙәге белгестәре медальондарҙың санитар талаптарға яуап бирмәүен раҫлай.
Республика халҡы шифалы биҙәүестәр булараҡ медальондарға интернет аша заказ биргән. Рекламаға ярашлы, улар янартау лаваһынан эшләнгән һәм сәләмәтлекте нығытыуға һәм арыуҙы бөтөрөүгә һәләтле. Шул уҡ ваҡытта һәр медальон янында радиоактив нурланыш сәғәтенә 0,50 — 0,67 микрозивертҡа тиң, ә тәбиғи радиация фонында ул сәғәтенә ни бары 0,06 — 0,08 микрозиверт тәшкил итергә тейеш.


text:
Байрам көндәрендә республикала 104 янғында 18 кеше һәләк булған
Бәләбәй районының Илкә ауылында булып үткән янғында тотош ғаилә тиерлек һәләк булған. Өлкән йәштәге ата-әсә өс улы менән бергә йәшәгән. Янғын һүндереүселәр 73 йәшлек өй хужаһының, уның 76 йәшлек ҡатынының, 45 һәм 34 йәштәге улдарының мәйетен тапҡан. Уртансы улдары уттан сығып өлгөргән, ҡулдары бешкән 41 йәшлек ир дауаханаға оҙатылған. Уның күрһәтмәләренә таянып, янғын һүндереүселәр хужабикәнең айыҡ булмаған килеш йортҡа үҙенең ут төртөүен янғындың төп сәбәбе тип билдәләй.
— 1-9 ғинуарҙа Башҡортостанда 104 янғын үткән, уларҙа 18 кеше һәләк булған. Былтыр Яңы йыл каникулдарында 132 янғын булып, шулай уҡ 18 кеше һәләк булғайны. Фажиғәләр иҫәбе кәмегән, әммә йәрәхәтләнеүселәр һаны артҡан: былтырғы 9 кешегә ҡарата быйыл 13 кеше. Башлыса янғындар шәхси йорттарҙа һәм ауыл ерендә сыға. Йыл дауамында янғын инспекторҙары 10 мең 170 йортто тикшереп, 19 мең 193 кешегә инструктаж үткәрҙе, — тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығынан.


text:
Зәйҙә Башҡорт мәҙәниәте көндәре үтте
Татарстанда, Зәй ҡалаһында Башҡорт мәҙәниәте көндәре үтте. Унда Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Румил Аҙнабаев етәкселегендә Башҡортостан делегацияһы ҡатнашты.
«Энергетик» ҡала Мәҙәниәт һарайында Нефтекаманан «Ҡәрҙәштәр» башҡорт ансамбле Зәй халҡы алдында ҙур концерт программаһы менән сығыш яһаны. Мәҙәниәт һарайы фойеһында «Китап» нәшриәтенең башҡорт телендәге китаптарынан күргәҙмә һәм уларҙы һатыу ойошторолдо.
Концерттан һуң «Хәҙерге ваҡытта туған телде һәм мәҙәниәтте һаҡлау проблемалары» түңәрәк өҫтәле үткәрелде, унда Зәй районының мәғариф, мәҙәниәт, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре, эшҡыуарҙары, шулай уҡ Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы делегацияһы ҡатнашты.


text:
Әсә һәм бала
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 22.09.2010 17:39
Тыуған ауылыма ҡайтҡан һайын, мин ҡасандыр йәшләй генә белгән, уларҙың эшләп йөрөгәненә үҙем шаһит булған ҡарттарҙың бер-бер артлы үлә барғанын күрәм. Ниндәйҙер мөғжизә арҡаһында ғына өлкән йәшкә еткән һуғыш ветерандары тормоштан туҙып, ерҙә эшләүҙән бөгөлөп үлә, көнөн-төнөн тигәндәй мал-тыуар ҡараған ҡатын-ҡыҙ, һалдат ҡатындары ҡырыла, ҡайһы саҡ уларҙың был үлеме ауыр тормоштан ҡотолоу ҙа һымаҡ — атай ҡәберенә барғанда мин зыяратта әле үлән дә ҡаплап өлгөрмәгән әллә күпме өр-яңы ҡалҡыулыҡ күрәм.
"Бөртөкләп йыйыла алтын" - Яныбай Хамматов
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 21.09.2010 20:38
Беренсе киҫәк
1
Бигерәк тә йәмле шул был тирә! Ҡарайһың - күреп танһығың ҡанмай. Тыңлайһың - тыңлап туя алмайһың. Ниҙәр генә юҡ был яҡтарҙа! Йәшел шәлгә бөркәнгән ағас ботаҡтарына ҡунған ҡоштар сутылдаша. Саҡ ҡына ят тауыш сыҡтымы, ҡоштар шунда уҡ пыр туҙышып урындарын алмаштыралар ҙа һәр ҡайһыһы үҙ йырын дауам итә. Ҡара башлы тумыртҡа ҡыйҡылдап ағастан-ағасҡа осто, ботаҡтан-ботаҡҡа һикерҙе, үҙенә кәрәкле аҙыҡ таба алмағас, осоп барып, ялан уртаһында торған ҡыу ҡарағайға аҫылынды. Тырнағы аҫтындағы ҡайыр киҫәктәре ергә ҡойолдо. Тумыртҡа башын бороп ергә ҡараны. Ҡурҡырлыҡ нәмә һиҙелмәгәс, ҡыйҡ-ҡыйҡ тип, оҙон суҡышы менән ағас ботағына ары-бире туҡылдатты ла ҡыйҡылдап һайыҫҡандар көтөүе яғына осто.
Әсмә
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 20.09.2010 18:45
Хикәйәбеҙ башҡорт сәхрәләрендә вә башҡорттар йәшәгән шәһәрҙәрҙә булғаны өсөн, башҡорттар хаҡында бер-ике йөмлә яҙмаҡ кәрәк булыр.
Башҡорт исеменең тарихҡа билдәле булыуы Бағдад хәлифе Моҡтадир тарафынан Болғар дәүләтенә ебәрелгән илселектең былар араһынан үтеп киткәндәренән һуң булмыштыр.
Мәҙкүр һәйәтендә яҙып йөрөүсе Әхмәт Ибн Фаҙлан исемле кеше булып, Бағдадтан сығып ҡайтып индектәренә ҡәҙәр булған хәл-әхүәлен, күҙе илә күрмеш вә ишетмеш хәбәрҙәрҙе яҙып донъяға бөйөк бер һәдиә (бүләк) ҡалдырмыштыр.
Ғәләмшә бурылы
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 18.09.2010 22:13
Мал эйәһенә оҡшай, тиҙәр. Дөрөҫ түгел икән. Бына Ғәләмшә әбейҙең бурылын уның үҙенә сағыштырып ҡара! Улар араһында бер төрлө лә уртаҡлыҡ юҡ. Ғәләмшә әбей бер төрлө, бурыл икенсе төрлө. Ғәләмшә әбей бурылдың эйәһе.
Бурыл уҫал.
Ғәләмшә әбей йыуаш.
Бурыл ялҡау.
Ғәләмшә әбей егәрле.
Бурыл һимеҙ.
Ғәләмшә әбей ябыҡ.
БЕҘ ҠОЛ ТҮГЕЛ, сөнки еребеҙ, телебеҙ, рухыбыҙ бар!
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 19.07.2010 13:16
Быйылғы йәй үтә ҡыҙыу килде - эҫелек менән бер рәттән, баштарыбыҙ ҡыҙырлыҡ, йөрәктәребеҙгә ҡуҙ һалырлыҡ ижтимағи-сәйәси ваҡиғалар булып тора. Өсөнсө Бөтөн донъя ҡоролтайы милләттәштәребеҙгә халҡыбыҙҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге менән бәйле уй-фекерҙәрен, тәҡдимдәрен, бығаса булмағанса, ҡыйыу һәм ҡәтғи рәүештә иғлан итеү мөмкинлеген бирҙе. Һәм тап шулай булырға тейеш ине лә: беҙ башҡорттар бит! Республикабыҙ башлығы - Президент алышынған мәлдә арабыҙҙа ошо ҡыйыулығыбыҙға үкенес белдереп, баштарына көл һибеп йөрөүселәр ҙә бар. Әммә беҙ бөгөн дә, һис бер икеләнмәйенсә, ҡоролтайҙа яңғыраған бөтөн башҡорт халҡы фекерен ҡабатлап әйтергә тейешбеҙ: Башҡортостан Республикаһы Президенты мотлаҡ башҡорт булырға тейеш! Әгәр беҙ, башҡорттар, ҡоролтайыбыҙ резолюцияһында теркәлгән ошо ҡарарҙы бойомға ашыра алмайбыҙ икән, хоҡуҡһыҙ милләткә, ҡоллоҡ психологияһы өҫтөнлөк иткән халыҡҡа әүереләсәкбеҙ...
Башҡорт йәштәре лидерҙарының берләшеүе өсөн намыҫлылыҡ кәрәк
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 03.07.2010 12:31
Башҡорт йәштәре ҡоролтайы күптән үтте, әммә башҡорт йәштәре ойошмалары араһында унда үткән ваҡиғалар тураһындағы бәхәстәр әлегә тиклем тынмай.
Ярһыу бәхәстәрҙең төп темаһы булып ҡоролтай делегаттарының бер өлөшө, ҡайһы бер ойоштороусыларҙың үҙ тотоштарына ҡарата протест белдереп, залды ташлап китеүҙәрендә тора. Залды ташлап китеүсе делегаттар араһында күбеһенсә “Күк бүре” башҡорт йәмғиәте хәрәкәте ағзалары була. Уларға, протест белдереүселәрҙең саҡырыуына әйәреп, залдағы бер нисә кеше ҡушыла. Башҡорт йәштәре ҡоролтайының ҡалған делегаттары араһында был күренеш төрлө фекер тыуҙыра. Ҡоролтай президиумына үҙ лидерҙарының да булыуын талап итеүсе, аҙаҡ килеп залды ташлап китеүсе “Күк бүре” активистарының был ҡылынышы залда ултырыусы йәштәрҙең күбеһендә кире фекер тыуҙыра. Үкенескә ҡаршы, протест белдереүселәрҙең мотивтарын күпселек делегаттар аңлап етмәй һәм тауыш күтәреүселәрҙе махсус рәүештә йыйынды боҙа тип аңланы. Әммә ысында, “Күк бүре” йәштәре был протест менән ББҠ Башҡарма комитеты эргәһендәге Йәштәр советы ағзаларының намыҫһыҙлығына һәм битарафлығына ҡаршы сығыуҙарын белдерәләр.
Ете ырыуға берләшеп
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 02.07.2010 15:33
– Тамғабыҙ – Ҡаҙаяҡ,
Йылғабыҙ –Нөгөш,
Төйәгебеҙ – Урал,
Илебеҙ –Башҡортостан,
Батырыбыҙ – Майҡы бей,
Девизыбыҙ: «Беҙ – Табын, беҙ – Табын,
Үҙ күрәбеҙ беҙ барын».
Табын ырыуы вәкилдәре «Имәнкәй» йәйләүенә ҡорға йыйылыусыларҙы ошолай сәләмләне. Үҫәргәндәр, юрматылар, бөрйәндәр, ҡыпсаҡтар, меңлеләр, тамъяндар ҙа алыҫ араларҙы яҡынайтып, хозур тәбиғәтле Ғафури еренә ашыҡты. Йыйынға килеүсе һәр ырыу үҙенең тамғаһы, ҡошо, ағасы, батыры менән таныштырып үткәс, яңыраҡ уҙған III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына байҡау яһанылар. Уҡытыусы йылы айҡанлы күп эштәр башҡарылыуын билдәләп киттеләр. Ә ниндәй ҡор йыр-моңһоҙ үтһен инде?! Һәр ырыу вәкилдәре йыр-бейеү «күстәнәс»тәренән ауыҙ иттерҙе.
Киләсәкте йәштәр үҙҙәре төҙөргә теләй
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 19.06.2010 17:34
Күп таныштарым минең оло ҡорҙа ҡатнашыу өсөн Өфөгә юлланасағымды ишеткәс: «Һуң һин бит район делегаттары исемлегендә юҡһың», — тип шикләнеү белдерҙе. Март-апрель айҙарында бөтә донъя башҡорттары ҡарамағындағы Йәштәр советы конкурс иғлан иткәйне. Был конкурста башҡорт йәштәренең мөһим проблемаларын сисеү юлдарын тәҡдим иткән проекттарым еңеүгә лайыҡ булды һәм мин I Башҡорт йәштәре ҡолотайында ҡатнашыу хоҡуғына эйә булдым...


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Геройҙары Владимир Алимов һәм Рафиҡ Ихсанов менән гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү мәсьәләләрен тикшерҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
19 февралдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Геройҙары Владимир Алимов һәм Рафиҡ Ихсанов менән осрашты. Осрашыуҙа яҡтар республикала гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреүҙе үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе.
Рафиҡ Ихсанов төбәк етәксеһенә 2015 йылдың ғинуарында республикала «Мин патриот» гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреү төбәк йәмәғәт ойошмаһы булдырылыуы хаҡында һөйләне. Уның эшмәкәрлеге үҫмерҙәр һәм йәштәр араһында социаль хәүефле күренештәрҙе иҫкәртеүгә, сәләмәт йәшәү рәүешен алып барыуға, милләт-ара һәм конфессия-ара татыулыҡ, илһөйәрлек тойғоһо, илебеҙҙең милли традицияларына һәм тарихына хөрмәт тәрбиәләүгә йүнәлтелгән. Ойошма Рәсәйҙең Һауа-десант ғәскәрҙәре командующийы, генерал-полковник Владимир Шаманов етәкселегендәге «Рәсәй Геройҙары ассоциацияһы» менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөгән.
Рафиҡ Ихсанов һәм Владимир Алимов Башҡортостандың патриотик тәрбиә биреү менән шөғөлләнеүсе йәмәғәт ойошмаларын «Мин патриот» базаһында берләштереү теләген белдерҙе. Был артабан Өфөлә Волга буйы федераль округының гражданлыҡ-патриотик тәрбиә биреүҙең берҙәм үҙәген ойошторорға мөмкин буласаҡ. Рөстәм Хәмитов ошо идеяны хупланы һәм әлеге мәсьәләне Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле кимәлендә тикшерәсәге хаҡында белдерҙе.
Полковник Рафиҡ Ихсанов Башҡортостан Башлығына 20 февралдән 21-нә тиклем Өфөлә үтәсәк «Ватан Геройҙары вахтаһы» төбәк хәрби-патриотик акцияһы хаҡында ла һөйләне. Проект Рәсәй Президенты Хакимиәте һәм Рәсәй Федерацияһының Йәмәғәт палатаһы ярҙамында «Рәсәй Геройҙары ассоциацияһы» йәмәғәт ойошмаһы тарафынан тормошҡа ашырыла. Акция барышында Геройҙар делегацияһының ил төбәктәренә сығыуы күҙаллана. «Вахта» сиктәрендә төбәк етәкселеге, ветеран ойошмалары менән осрашыуҙар уҙғарыла, мәктәптәрҙә, юғары уҡыу йорттарында, кадет корпустарында Ҡаһарманлыҡ дәрестәрен үткәреү, иҫтәлекле урындарға, Ватан өсөн һәләк булған Геройҙарҙың ҡәберлектәренә сәскәләр һалыу ойошторола. Акция йәштәр араһында спорт ярыштарына ярашлы үткәрелә.


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована год назад пользователемЕлизавета Вителева
1 Подольск урта дөйөм белем биреү мәктәбенең баш ҡ орт теле һәм ә ҙ әбиәте у ҡ ытыусыһы Ғәлиуллина Раушания Әхмәр ҡ ы ҙ ының баш ҡ орт теле дәресе
2 Тема: Исемдәр ҙ ең килеш менән ү ҙ гәреше Маҡсат: исемдәрҙе килеш менән үҙгәртергә өйрәтеү һәм Исем темаһы буйынса алған белемдәрен нығытыу, системалаштырыу.
3 Исем темаһын ҡабатлау Исем нимәне белдерә? Ниндәй һорау ҙ арға яуап бирә ? Исем предметты белдерә. Кем ? Нимә ? һорау ҙ арына яуап бирә.
4 Һүрәттәргә ҡарата һорау бирегеҙ Кем?Нимә?
5 Башҡорт телендә бары тик кешегә генә кем? һорауы ҡуйыла. Ә йәнлектәргә һәм башҡа предметтарға нимә ?һорауы ҡуйыла.
6 Исем темаһын ҡабатлау Һан менән ү ҙ гәрә (берлек һәм күплек) Эйәлек заты ялғау ҙ ары ҡ абул итә Хәбәрлек заты ялғау ҙ ары ла ҡ абул итә. Килеш менән ү ҙ гәрә Бала, балалар Кеше, кешеләр. Балам, балаң, балаһы Кешем, кешең, кешеһе Баламын, балаһың Кешемен, кешеһең. Башҡорт телендә 6 килеш бар.
7 Исемдәр ҙ ең килеш менән ү ҙ гәреше Төп килеш Эйәлек килеш Төбәү килеш Төшөм килеш Урын- ваҡыт килеш Сығанаҡ килеш Кем? Нимә? Кемдең? Нимәнең? Кемгә ? Нимәгә? Кемде? Нимәне? Кемдә? Нимәлә? Ҡайҙа? Кемдән? Нимәнән? Ҡайҙан?
8 Төп килеш Нимәне белдерә? Эш –хәрәкәтте башҡарыусыны белдерә. Ниндәй һорауҙарға яуап бирә? Кем? Нимә? Ниндәй ялғауҙар ҡабул итә? Ялғауҙары юҡ. Һөйләмдә ниндәй киҫәк булып килә? Эйә йәки хәбәр Ба ҡ са Ҡ урай
9 Эйәлек килеш Нимәне белдерә? Предметтың йәки кешенең эйәһе булыуын белдерә Ниндәй һорауҙарға яуап бирә? Кемдең? Нимәнең? Ниндәй ялғауҙар ҡабул итә? -дың/-дең, -тың/-тең, ҙың/- ҙең һәм башҡалар (16 төрлө) Һөйләмдә ниндәй киҫәк булып килә? Аныҡлаусы Ба ҡ саның Ҡ урай ҙ ың
10 Төбәү килеш Нимәне белдерә? Эш –хәрәкәттең кемгә йәки нимәгә төбәлеүен белдерә. Ниндәй һорауҙарға яуап бирә? Кемгә? Нимәгә? Ҡайҙа? Ниндәй ялғауҙар ҡабул итә? -ға/-гә, ҡа/-кә Һөйләмдә ниндәй киҫәк булып килә? Тултырыусы йәки хәл булып килә Ба ҡ саға Ҡ урайға
11 Төшөм килеш Нимәне белдерә? Эш – хәрәкәттең бер предметҡа төшөүен белдерә. Ниндәй һорауҙарға яуап бирә? Кемде? Нимәне? Ниндәй ялғауҙар ҡабул итә? -ды/-де, -ты/-те, -ҙы/-ҙе һәм башҡалар (16 төрлө) Һөйләмдә ниндәй киҫәк булып килә? Тултырыусы Ба ҡ саны Ҡ урай ҙ ы
12 Урын- ваҡыт килеш Нимәне белдерә? Эш –хәрәкәттең урынын, ва ҡ ытын белдерә. Ниндәй һорау ҙ арға яуап бирә? Кемдә? Нимәлә? Ҡ ай ҙ а? Ниндәй ялғау ҙ ар ҡ абул итә? -да/-дә, та/-тә, -ла/-лә, - ҙ а/- ҙ ә Һөйләмдә ниндәй ки ҫ әк булып килә? Тултырыусы йәки хәл булып килә Ба ҡ сала Ҡ урай ҙ а
13 Сығанаҡ килеш Нимәне белдерә? Эш –хәрәкәттең башланып киткән урынын белдерә. Ниндәй һорау ҙ арға яуап бирә? Кемдән? Нимәнән? Ҡ ай ҙ ан? Ниндәй ялғау ҙ ар ҡ абул итә? -дан/-дән, -тан/-тән, -нан/- нән, - ҙ ан/- ҙ ән Һөйләмдә ниндәй ки ҫ әк булып килә? Тултырыусы йәки хәл булып килә Ба ҡ санан Ҡ урай ҙ ан
14 Ошо һүҙҙе килеш менән үҙгәртегеҙ
15 Тикшереп ҡ арағы ҙ Төп килеш нимә? Эйәлек килеш нимәнең? Төбәү килеш нимәгә? Төшөм килеш нимәне? Урын- ваҡыт килеш нимәлә? Сығанаҡ килеш нимәнән? Бәшмәк Бәшмәктең Бәшмәккә Бәшмәкте Бәшмәктә Бәшмәктән
16 Килештәрҙе билдәлә Себеште көҙ һанайҙар. Йөрәктән сыҡҡан һүҙ йөрәккә етә. Йөрөгән таш шымарыр. Үлер ваҡыты етһә, себендең мороно үткерләнер.
17 Тикшереп ҡ арағы ҙ Себеште көҙ һанайҙар. Йөрәктән сыҡҡан һүҙ йөрәккә етә. Йөрөгән таш шымарыр. Үлер ваҡыты етһә, себендең мороно үткерләнер Нимәне һанайҙар? Төшөм килеш. Нимәнән сыҡҡан һүҙ? Сығанаҡ килеш Нимә шымарыр? Төп килеш. Нимәнең мороно үткерләнер? Эйәлек килеш
18 Өйгә эш 1.Килештәрҙе, уларҙың һорауҙарын ятларға. 2.Аманат, Аҡбуҙат журналдарынан 5 һөйләм яҙып килергә. Исемдәргә һорау ҡуйырға, килешен билдәләргә.
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2017 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
Башҡортостанға Mitsubishi Heavy Industries компанияһы делегацияһы килә
Шаршамбы, 14 сентябрҙә, Өфөгә эш визиты менән Японияның Mitsubishi Heavy Industries компанияһы делегация килә. Делегация составында компанияның Мәскәүҙәге төп вәкиле Бунта Миура әфәнде, Sumitomo Corporation Europe Ltd төркөмө етәксеһе Еши Ишида әфәнде бар. Бынан тыш, Өфөгә «Челябгипромез» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре һәм башҡа рәсми кешеләр киләсәк.
Көндөң икенсе яртыһында Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында Mitsubishi сүп-сар яғыу заводының презентацияһы үтәсәк. Заводта ҡулланылған технология газлаштырыуға һәм иретеүгә нигеҙләнгән. Әлеге ваҡытта завод Японияла ғына эшләй. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәртеү ҡеүәте көн һайын 240 тоннаға етә. Шул уҡ мәлдә атмосфера һауаһына бик аҙ миҡдарҙа бысраҡ матдәләр сығарып ташлана, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән.
Артабан Башҡортостан Хөкүмәте Йортонда вице-премьерҙар Эрнст Исаев, Марат Мөлөков, Әнүәр Мәхмүтов һәм республика Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов менән осрашыу үткәреләсәк.
Япония делегацияһының Башҡортостанға визиты 15 сентябрҙә тамамлана.


text:
Германия компанияһын Башҡортостандың машиналар эшләү предприятиелары менән хеҙмәттәшлек ҡыҙыҡһындыра
Башҡортостан Республикаһы Сәнәғәт һәм иннновацион сәйәсәт министрлығында «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Ротор» тәжрибә-конструкторлыҡ бюроһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәренең Dreiling Maschinenbau GmbH (ФРГ) компанияһы етәкселеге менән ошо предприятиелар араһындағы ике яҡҡа ла файҙалы хеҙмәттәшлекте ойоштороуға бәйле һөйләшеүҙәр үтте.
Һөйләшеүҙәр барышында немец компанияһы «Ротор» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эшләнмәһе — ғәжәп еңел осоу аппараты менән ҡыҙыҡһыныуын белдерҙе.
Бынан тыш, Dreiling Maschinenbau вәкилдәре Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводының техник һәм технологик мөмкинлектәрен дә юғары баһаланы. Улар Стәрлетамаҡ заводына үҙҙәренең электрон һәм программа тәьминәтендәге компетенцияларын файҙаланып, эшкәртеү үҙәктәре етештереү буйынса берлектәге проектты тормошҡа ашырыуҙы тәҡдим итте.
Һөйләшеүҙәр һөҙөмтәһендә өлгәшелгән килешеүҙәрҙе нығытыусы протоколдарға ҡул ҡуйылды, тип хәбәр иттеләр БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығынан.


text:
Республика башлығы Раевка дауаханаһын ремонтлауҙың реаль варианттарын әҙерләргә ҡушты Фото: Динар Кәлимуллин,БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Республика башлығы Раевка дауаханаһын ремонтлауҙың реаль варианттарын әҙерләргә ҡушты
Республика башлығы Раевка дауаханаһын ремонтлауҙың реаль варианттарын әҙерләргә ҡушты Фото: Динар Кәлимуллин,БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Раевка үҙәк район дауаханаһында булды, унда райондың 41,5 меңдән ашыу кешеһе хеҙмәтләндерелә. Медицина учреждениеһы составында 212 койкалыҡ һигеҙ профиле бүлексә, хирургия бүлексәһе составында алты реанимация койкаһы, дүрт ярҙамсы бүлексә һәм ашығыс медицина ярҙамы бүлексәһе, шулай уҡ поликлиника һәм ете табип амбулаторияһы эшләй.
Төкәтеп һалынған ике ҡатлы дауалау-административ корпусы менән кирбестән стационарҙың дүрт ҡатлы төп бинаһы 1976 йылда төҙөлгән. Шул ваҡыттан алып капиталь ремонт эшләнмәгән. Ағымдағы ремонт бюджет сараларына ғына түгел, урындағы бизнес капиталын йәлеп итеү менән дә уҙғарылған.
Үҙәк район дауаханаһы баш табибы Наил Зиязетдинов, 2009 йылда тупраҡтың ултырыуы һөҙөмтәһендә төкәлгән корпустың бөтә периметры буйынса ярыҡтар барлыҡҡа килде, тип хәбәр итте. Бина авария хәлендә тип таныла һәм шул ваҡыттан алып эшләмәй. Унда урынлашҡан балалар консультацияһы стационарға күсерелә, ул терапия корпусының бер өлөшөн биләй.
Авария хәлендәге бинаның (майҙаны 1200 квадрат метр) капиталь ремонтын баш табип 60 миллион һумға баһалай. Был сумма яңы дауахана корпусын төҙөү хаҡы менән менән сағыштырырлыҡ, тине Башҡортостан Президенты. Килеп тыуған шарттарҙа төҙөлөш кәмендә ике-өс йылға һуҙыласаҡ.
— Сығымдар һәм объектты тапшырыу ваҡыты ҡарашынан төплө варианттар тәҡдим итегеҙ, – тип ҡушты һаулыҡ һаҡлау министрына һәм район башлығына Рөстәм Хәмитов. – Ысынында күпме аҡса барлығынан сығып эш итергә тейешбеҙ, ә, сметаларға артыҡ сығымдар һалыусы, төҙөлөш ойошмалары проектлаусыларының теҙгенендә барырға түгел.


text:
Республикала «сусҡа» киҙеүенән тағы ла бер үлеү осрағы теркәлгән
Башҡортостанда «сусҡа» киҙеүенән тағы ла бер үлеү осрағы теркәлгән. Был юлы Яңауылдан 43 йәшлек ҡатын A (H1N1) юғары патогенлы вирусы ҡорбаны була.
Яңауыл хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был ҡатын Үҙәк район дауаханаһына «киҙеү» диагнозы менән һалына. 1 февралдә ул вафат була.
Хакимиәттән асыҡлауҙарынса, ҡатын әхлаҡһыҙ йәшәү рәүеше алып барған һәм туберкулезға ҡаршы диспансерҙа иҫәптә торған.
“Роспотребнадзор”ҙың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығында, был – төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығы компетенцияһында тип һылтанып, мәғлүмәткә бер ниндәй ҙә анализ бирмәнеләр.
БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығында ла әлегә бер ниндәй ҙә аңлатма бирмәнеләр.


text:
Рөстәм Хәмитов Төркиә илсеһе Өмөт Ярдым менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Төркиә илсеһе Өмөт Ярдым менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Төркиә илсеһе Өмөт Ярдым менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
26 ғинуарҙа Республика йортонда Рөстәм Хәмитов Төркиә Республикаһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Өмөт Ярдым менән осрашты. Илсе Башҡортостан Башлығына Анкара губернаторының рәсми саҡырыуын тапшырҙы.
«Беҙгә билдәле булыуынса, һуңғы 10-15 йылда Төркиәгә республика етәксеһе кимәлендә сәфәр ойошторолғаны юҡ. Һеҙҙе үҙегеҙгә уңайлы ваҡытта Төркиәлә көтөп ҡалабыҙ. Был осрашыу мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә ҙур өлөш индерәсәк. Кәрәк тип иҫәпләһәгеҙ, делегация составына республиканың сауҙа-сәнәғәт палатаһы вәкилдәрен, эшҡыуарҙарҙы индерергә мөмкин. Теләгегеҙ булһа, Төркиәнең башҡа ҡалаларына ла сәфәр ойошторасаҡбыҙ», — тине ул.
Өмөт Ярдым Рөстәм Хәмитовты Мәскәүҙәге Төркиә вәкиллегенә Башҡортостандың презентацияһын үткәрергә саҡырҙы. Төркиәнең Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе ШОС саммитына һәм уға әҙерлек эштәрен уҙғарыуға ҡағылышлы һорауҙарҙы ла ҡарарға тәҡдим итте.
Рөстәм Хәмитов бизнес өлкәһендәге хеҙмәттәшлекте нығытыу идеяһын ыңғай баһаланы. «Былтыр Башҡортостан менән Төркиә араһындағы тауар әйләнеше 300 миллион доллар тәшкил итте. Берлектәге предприятиелар һәм проекттар эшләй. Төркиә төҙөүселәре «Әсә һәм бала» клиникаһын сафҡа индерҙе, улар ШОС һәм БРИКС саммиттары айҡанлы төҙөлөүсе объекттарҙа эшләй. Төҙөлөш, нефть химияһы, машиналар төҙөү, ауыл хужалығы, еңел һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте, сауҙа һәм эшҡыуарлыҡ тармаҡтарында үҙ-ара табышлы хеҙмәттәшлек бойомға ашырыла. Гуманитар хеҙмәттәшлек һәр саҡ юғары кимәлдә булды. Төркиә менән тығыҙ бәйләнештәбеҙ, бындай аралашыу дауам итәсәк. Йәштәребеҙ һеҙҙең университеттарҙа уҡый, ә һеҙҙең студенттар беҙҙә белем ала. Был яйға һалынған «ағымдар». Әгәр улар арта икән, был бик һәйбәт», — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Салат, тоҙланған йәшелсә, рассольник, борщ, ҡайнатма, компот... Ниҙәр генә юҡ Нуриман районының Ҡыҙылъяр ауылында йәшәгән Дания менән Альфред Хәлимовтарҙың ҡышҡы запастарында.
Салат, тоҙланған йәшелсә, рассольник, борщ, ҡайнатма, компот... Ниҙәр генә юҡ Нуриман районының Ҡыҙылъяр ауылында йәшәгән Дания менән Альфред Хәлимовтарҙың ҡышҡы запастарында.
— Нимәләр үҫмәй, тиһәгеҙ, дөрөҫөрәк булыр, — тип яуап ҡайтарҙы.
Күптәрҙең баҡсалары йәшәгән ерҙәренән ситтә урынлашҡан. Бигерәк тә ҡала кешеләренеке. Шуға күрә баҡса өйөн даими ҡарап, тикшереп торорға кәрәк. Беренсенән, үҙегеҙ менән алып ҡайта торған әйберҙәрҙе айырып ҡуйығыҙ. Түшәк, урын-ер ҡаралтыларын, таҫтамалдарҙы, кейем-һалымды һауа үтеп инерлек ҡаптарға тултырығыҙ. Көйәгә ҡаршы сара һалырға ла онотмағыҙ.


text:
4 кеше һыуҙа батып үлгән.
Ошондай уҡ хәл Ишембай районында ла теркәлде. Эскән атаһының боларыуынан ҡурҡып бәләкәй малай урамға сығып китә. Дүрт йәшлек сабыйҙы, бер-ни тиклем ваҡыттан һуң әсәһе эҙләргә сыға, һуңынан уға ауыл халҡы ла ҡушыла. Малайҙың кәүҙәһе Бөркөтлө йылғаһында табыла. Республиканың ташҡынға ҡаршы көрәш комиссияһы бөгөн сираттағы ултырышын уҙғарҙы.
Унда билдәләнеүенсә, ғәҙәттәгесә быйыл Ағиҙел йылғаһы буйында урынлашҡан Бөрйән районына ҡурҡыныс янай. Райондың ташҡынға ҡаршы комиссияһынан Айрат Хоҙайғолов хәбәр итеүенсә, бынан бер-нисә йыл элек булған фажиғәле хәлдәрҙе иҫкәртеү өсөн хәҙерҙән үк етди саралар күрелә.Салауат районы да был көндәрҙә ҙур һыу көтөп йәшәй. Яҙ Йүрүҙән ярҙарынан сығып күп кенә ауылдарҙы һыу аҫтында ҡалдыра. Мәсьәләне хәл итеү өсөн 80 кәмә алғандар. Был бик аҙ, тиҙәр районда. Республикала ташҡындың иң юғары осоро 13-сө апрелдән көтөлә.
Ә Өфө тирәһендә һыу кимәле иң юғары нөктәһенә 20-се апрелдә етәсәк. Был турала тәбиғәттән файҙаланыу, урман ресурстары, тирә яҡ мөхитте һаҡлау министрлығынан хәбәр итәләр. Яҡынса күҙаллауҙар буйынса, Ағиҙелдә һыу кимәле иң күбендә 850 сантиметрға, ҡариҙелдә 880 сантиметр, Димдә 700 сантиметрға тиклем күтәрелмәйәсәк. Уҙған йылда ташҡындың иң юғары кимәле 1-се майҙа теркәлгән. Ағиҙел һыуы 9 метрҙан ашҡан.


text:
XII партия съезына Башҡортостандың берҙәм рәсәйлеләре 16 делегат һайланы
Мәскәүҙә 23-24 сентябрҙә үтәсәк «Берҙәм Рәсәй» партияһының XII съезында Башҡортостан төбәк бүлексәһенән 16 делегат ҡатнашасаҡ. Делегация составы Өфөлә 14 сентябрҙә үткән берҙәм рәсәйлеләрҙең республика конференцияһында билдәләнде.
Партия форумында делегаттар итеп түбәндәгеләр һайланды: Башҡортостан Республикаһы Президенты, «Берҙәм Рәсәй» бөтә Рәсәй сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк сәйәси советы президиумы ағзаһы Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе, партияның төбәк сәйәси советы секретары Константин Толкачев, БР Президенты Хакимиәте етәксеһе, Төбәк һайлау штабы етәксеһе Владимир Балабанов, «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты Рөстәм Ишмөхәмәтов, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы ректоры, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, партия рәйесе В.В.Путиндың төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе Александр Дегтярев, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ректоры, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты Раил Әсәҙуллин, «Уралтранснефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры, төбәк сәйәси советы президиумы ағзаһы Наил Баһаутдинов, «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе урынбаҫары — партия төҙөлөшө бүлегенең начальнигы Александр Головков, Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы, төбәк сәйәси советы ағзаһы Павел Качкаев, «Эшлекле Рәсәй» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе, БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы рәйесенең беренсе урынбаҫары Рафаэль Мәрҙәншин, «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең «Өфөгаз» филиалы директоры, Өфө ҡалаһы ҡала округы Советы рәйесе, урындағы «Берҙәм Рәсәй» партияһы бүлексәләренең координацион советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллин, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Әнүәр Мәхмүтов, Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина, Өфөнөң Киров районы хакимиәте башлығы Салауат Сәғитов, Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов.
Делегация составына йәнә съезд ҡунаҡтары сифатында саҡырылған 30 кеше —Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты вәкилдәре, праймеризда ҡатнашыусылар ҙа инәсәк.


text:
Өфөлө Айнур Шәйбәков – юниорҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы
Польшаның Минск-Мазовецкий ҡалаһында үткән юниорҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя беренселегенең чемпионы билдәләнде.
Башҡорт дәүләт университетының икенсе курс студенты, Өфөнөң 23-сө балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбенең спортсы-инструкторы Айнур Шәйбәковҡа етеүсе булманы.
Мөмкин булған 16 мәрәйҙән ул 14 мәрәй йыйған. Өсөнсө турҙың хәл иткес партияһында Айнур Шәйбәков үҙенең төп ярышташы Нидерланды спортсыһы Рул Бумстра менән көс һынашып, еңеүгә өлгәште.


text:
25 февраль – Башҡортостандың Дәүләт флагы көнө
25 февраль – Башҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы көнө, ул 2002 йылдан алып билдәләнә.
1990 йылда республиканың Дәүләт суверенитеты тураһында декларацияны ҡабул итеү уның яңы рәсми атрибуттары – Дәүләт флагы, гербы, гимны барлыҡҡа килеү кәрәклеген билдәләне. 22 йыл элек, 1992 йылдың 25 февралендә, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы республиканың исемен үҙгәртеү тураһында закон ҡабул итте һәм быға ярашлы ул Башҡортостан Республикаһы тип үҙгәртелде, республика дәүләтселегенең рәсми символдарының береһе — яңы флаг раҫланды. Һуңыраҡ, 1993 йылдың 12 октябрендә Башҡортостандың Дәүләт гербы һәм Дәүләт гимны ҡабул ителде.
Республика Дәүләт флагын әҙерләүҙең һәм ҡабул итеүҙең үҙ тарихы бар. Уны эшләүселәр башта үткәндәргә — ХIХ быуат башында барлыҡҡа килгән флагка мөрәжәғәт итә. Уның тураһында мәғлүмәттәр аҙ, әммә һаҡланып ҡалған ҡайһы бер сығанаҡтар буйынса уның нисегерек булыуын күҙ алдына килтерергә була: ике башлы бөркөт һәм бөтә туҡымаға алты мөйөшлө йондоҙҙар һибелгән фонда, Ҡөрьәндән һүҙҙәр яҙылған. Ул ваҡытта Башҡортостан Ырымбур губернияһы составына ингәс, был флаг дәүләт флагы булмаған. Ул моғайын айырым башҡорттар төркөмөнөң символы булғандыр.
Конкурсҡа флагтың ике варианты ла тәҡдим ителә. Комиссия рәссамдар Урал Мәсәлимов менән Ольга Асабина эшләгән флаг вариантына өҫтөнлөк бирә. Башҡортостан Республикаһының флагы йәшел, аҡ һәм зәңгәр төҫтәрҙәге (аҫтан өҫкә) горизонталь тигеҙ буйлы тура мөйөшлө туҡымала ғибәрәт. Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символикаһы тураһында законында флаг төҫтөренең мәғәнәһе асыла: йәшел төҫ — азатлыҡты, йәшәйештең мәңгелеген; аҡ төҫ — республика халыҡтарының тыныслыҡты һөйөүен, асыҡлығын, үҙ-ара хеҙмәттәшлеккә әҙерлеген; зәңгәр төҫ — уларҙың уй-ниәттәренең сафлығын белдерә. Шул уҡ ваҡытта йәшел төҫ Ислам төҫө лә булып һанала. Был шулай, ләкин йәшел төҫ мосолман булмаған илдәрҙең — Ирландия, Мексика, Португалия, Италия, Боливия, Бразилия, Венгрия, Болгария кеүек илдәрҙең дәүләт флагтарында ла бар. Флагтың аҡ буйы уртаһында алтын төҫөндә эмблема — ете таждан торған стилләштерелгән ҡурай сәскәһен үҙ эсенә алған түңәрәк төшөрөлгән. Ҡурай сәскәһе — дуҫлыҡ билдәһе, уның ете тажы, риүәйәт буйынса, Башҡортостан халыҡтарының берләшеүенә башланғыс һалған ете ырыуға ишара.
Уҙған йылдарҙа Дәүләт флагы республиканың дәүләт һәм ижтимағи тормошонда айырылғыһыҙ һәм ҡәҙимге атрибутҡа әйләнде. Ул Башҡортостандан ситтә лә билдәле — илдең төрлө төбәктәрендә республика вәкиллектәре биналары өҫтөндә елберҙәй, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙә рәсми делегацияларыбыҙҙың юлдашы булып тора.


text:
Өфөлә Сабый көнө билдәләнәсәк
28 декабрҙә Өфөлә тәүгә Сабый көнөн билдәләйәсәктәр. Сара баш ҡаланың 6-сы бала табыу йортонда үтәсәк.
Башҡортостан Республикаһының ЗАГС Идаралығынан асыҡлауҙарынса, был көндө БДМУ клиникаһының бала табыу йортонан сығарылған яңы тыуған сабыйҙарҙың ата-әсәләренә тантаналы рәүештә тыуыу тураһындағы таныҡлыҡтар һәм бүләктәр тапшырыласаҡ.
14 сәғәттә башланасаҡ сараның инициаторҙары – Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр палатаһы, «Рәсәй ғаиләһе» Милли йәмәғәтселек комитеты Башҡортостан төбәк бүлексәһе, Башҡорт дәүләт медицина университеты, Башҡортостан Республикаһының ЗАГС Идаралығы.


text:
Өфөлә Төбәк-ара финанс форумы үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
3 марттан 5-нә тиклем Өфөлә тәүге Төбәк-ара финанс форумы үтә. Унда Башҡортостандың һәм күрше төбәктәрҙең эре, урта һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡ вәкилдәре, федераль һәм төбәк органдары вәкилдәре ҡатнашасаҡ. Был хаҡта республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы сайтында хәбәр ителә.
Конференция конгресс һәм экспозиция өлөштәренән торасаҡ. Тәүгеһендә Башҡортостан сәнәғәте иҡтисади өлкәһендәге мөһим мәсьәләләрҙе тикшереү планлаштырыла. Күргәҙмә өлөшөнөң форматы — республиканың аудитор компанияларының презентацияһы һәм эксперттарҙың консультациялары.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһынан хәбәр итеүҙәренсә, форумды уҙғарыу предприятиелар эшмәкәрлегенең иҡтисади һәм финанс өлкәһе торошондағы глобаль үҙгәрештәргә бәйле.


text:
«Башҡортостан ҡыҙы» журналы күңел тыныслығын ҡайтарырға һәм Яңы йылды дөрөҫ ҡаршыларға өйрәтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
«Башҡортостан ҡыҙы» журналының быйылғы һуңғы һаны баш мөхәррир Гөлназ Ҡотоеваның Яңы йылға яҡты теләктәре һәм тормош хаҡындағы ҡыҙыҡлы фекерҙәре менән асыла. Артабан арҙаҡлы замандаштарыбыҙҙың береһе, илһамлы журналист, бик күп фильмдар авторы, байтаҡ йылдар Башҡортостан телевидениеһында баш мөхәррир булған, бөгөнгө көндә «Өфө – 2» тарихи-мәҙәни комплексы директоры Гәүһәр Батталованың тормошон, ижадын барлаған, ҡыҙыҡлы уй-фекерҙәрен яҡтыртҡан мәҡәлә урын алған.
«Башинформ» агентлығы күҙәтеүсеһе Ләйлә Аралбаеваның «Ҡояшлы Баҡы ҡалаһына сәйәхәт» исемле мәҡәләһе иһә беҙҙе йылы яҡтарға — Азербайжандың баш ҡалаһына илтә. Автор менән боронғо ҡаланың ҡомартҡыларын барлап сығыу уҡыусылар күңеленә хуш килер, моғайын. Миләүшә Годбодь «Урал ынйыһы Рәшиҙә» исемле мәҡәләһендә ХХ быуат башҡорт бейеү сәнғәтенең йөҙөк ҡашы булған, мәңге йәш ҡалыу серҙәрен белгән Рәшиҙә Туйсинаның ҡатмарлы ла, сағыу ҙа ғүмер юлын тасуирлай. IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында күтәрелгән мәсьәләләр хаҡында Альмира Кирәеваның «Башҡорттарҙы йыйҙы баш йортобоҙ» исемле мәҡәләһенән уҡырһығыҙ. Шул уҡ материалда Үзбәкстанда йәшәгән 30 мең башҡорт исеменән ебәрелгән делегаттарҙың редакцияға ҡунаҡҡа килеп, түңәрәк табын артында йәнле әңгәмә ҡороп, сит яҡтағы тормоштары, милли үҙәктәге эшмәкәрлектәре тураһында һөйләп ҡалдырған мәғлүмәттәре лә урын алған.
«Мәрхәмәт» рубрикаһы ҡаты яҙмыш һынауҙарына осраған бәләкәс Уралдың яҙмышы хаҡында һөйләй. Уның йөрәгенә операция талап ителә, ярҙам итергә теләүселәр өсөн малайға аҡса йыйған ойошманың реквизиттары ла бирелә. «Йөрәк дәрестәре» рубрикаһында Рәхимә Мусина тормошсан миҫалдар аша йәнде өйкәп торған үпкәләрҙән ҡотолоп, күңел тыныслығын ҡайтарырға өйрәтә, бының һаулыҡ өсөн дә мөһим булыуын дәлилләй. «Хоҙай һаҡлар һаҡланғанды» рубрикаһында Республика СПИД-ҡа һәм йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы көрәш үҙәгенең баш табибы урынбаҫары Гүзәл Ғәбитованың йәшен тиҙлегендә таралыуы менән хәүеф тыуҙырған, иммунитетҡа емергес йоғонто яһаған был ауырыуҙы иҫкәртеүҙә һәм дауалауҙа ниндәй медицина яңылыҡтары барлыҡҡа килеүе хаҡында һөйләй.
«Әҙәби балҡыш» был юлы Фәрзәнә Ғөбәйҙуллинаның «Апайым кейәүгә сыға» тигән хикәйәһен тәҡдим итә. Журналда шулай уҡ Әҙәбиәт йылына арналған «Әсә йөрәге» шиғыр конкурсына йомғаҡ яһалған. Егерме бер ҡатнашыусының эштәре билдәләнеп, еңеүселәрҙең фотолары урын алған. Уҡыусыларҙың һорауы буйынса ярыш киләһе йылда ла дауам итәсәк. «Камиллыҡҡа ынтылыш» рубрикаһында «Брависсимо» салоны туҡымаларынан дизайнер Сайма Хәсәнованың билдәле йырсылар Әлфиә Юлсурина, Екатерина Ямщикова, шулай уҡ республика прокуратураһының матбуғат хеҙмәтен етәкләгән Гүзәл Мәсәғүтоваға тәғәйенләп теккән киске күлдәк өлгөләре менән танышырға мөмкин.
Гөлшат Ҡунафинаның мәҡәләһе Маймыл йылын ҡаршылау үҙенсәлектәренә арналған — Яңы йыл табынына ниндәй ризыҡтар ҡуйыу хәйерле, байрамды ҡайһы төҫтәге кейемдәрҙә ҡаршылау киләһе йылды уңышлы үткәрергә булышлыҡ итәсәк, ғөмүмән, йондоҙнамә маймыл йылын нисек фаразлай. Шулай уҡ маймыл йылында тыуған билдәле шәхестәр менән әңгәмә лә уҡыусылар күңеленә хуш килер, тип ышанабыҙ.
«Ни хәлдәһең, оло кеше?» рубрикаһында иһә ғүмере буйы Миәкә районы Сафар ауылында китапханасы булып эшләп хаҡлы ялға сыҡҡан Зөмәрә апай Әхмәҙуллина хаҡында мәҡәлә урын алған. Баҫмала йыл дауамында барған, уҡыусыларҙы әүҙемләштереп, сәмләндереп ебәреп, ҡулдарына энә-еп алырға мәжбүр иткән ҡорамасылар бәйгеһенең һөҙөмтәләре хаҡында «Яҙмыштар ҙа, гүйә, ҡорама... » тигән материалдан уҡып белерһегеҙ. «Ҡулыңдан һөйөн» рубрикаһында иһә был юлы Гөлшат Ҡунафина байрам табынына семәрле перәник бешерергә өйрәтә. Баҫмала шулай уҡ журналдың быйылғы йыл лауреаттары ла билдәләп үтелгән. Был һанда йыл дауамында бик күп хаттар ҡабул иткән, уларҙың байтағын журнал биттәренә лә сығарған «Ул йылдарҙың даны мәңгелек» тип аталған публицистик конкурстың еңеүселәре хаҡында яҙма урын алған.
«Башҡортостан ҡыҙы» журналы үҙенең тоғро уҡыусыларын етеп килгән Яңы йыл байрамы менән ҡотлай һәм киләһе йылда ла бергә ҡалыуҙарын теләй.


text:
Рима Баталова: «Баланы спортҡа йәлеп итеү өсөн ата-әсәнең өлгөһө кәрәк»
Дәүләт Думаһы депутаты Рима Баталова «Берҙәм Рәсәй» партияһының Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты. Депутатҡа Башҡортостанда яңы спорт биналарын төҙөү мәсьәләләре буйынса мөрәжәғәт иттеләр. Атап әйткәндә, йорт һәм мәктәп ихаталарында хоккей һәм футбол майҙансыҡтарын булдырыу мәсьәләһе ҡуҙғатылды.
— Бөгөн үҫеп килгән быуындың сәләмәтлеге хаҡында, бәхеткә күрә, күптәр уйлана, — тип билдәләне Рима Баталова. – Йәштәрҙе сәләмәтләндереү өсөн дәүләт кимәлендә күп саралар күрелә. Шулай итеп, мәктәптәрҙә күптән түгел физик культура буйынса өҫтәмә дәрес индерелде. Был башланғыстың һөҙөмтәләре хаҡында һүҙ йөрөтөү әлегә иртәрәк. Күпселек белем биреү йорттарында берәр генә спорт залы булыуын иҫәптә тотоу зарур. Физик культура буйынса өҫтәмә дәрестәр индрелгәс, спорт майҙансыҡтарын арттырыу кәрәклеге лә килеп тыуа. Әлеге ваҡытта был мәсьәлә ҡайһы бер мәғариф учрежденеларында хәл ителә.
Депутат билдәләүенсә, балаларҙы спортҡа һәм физкультураға йәлеп итеүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең физкультура-сәләмәтләндереү комплекстарын төҙөү буйынса проекты ҙур роль уйнай.
— Физкультура-сәләмәтләндереү комплекстары – ҙур комплекстар, унда теләгән һәр кем шөғөлләнә ала, — тине Рима Баталова. – Партия проекты сиктәрендә республикала шулай уҡ ябыҡ бассейндар төҙөлә. Уларҙа мәктәп уҡыусылары һәм студенттар йөҙөргә өйрәнеүҙән тыш, ярыштарға ла әҙерләнә ала.
Рима Баталова үҫеп килгән быуындың һаулығын нығытыуҙа республикала тормошҡа ашырылған «Йорт тренеры» партия проектының ҙур роль уйнауын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Йәш спортсыларҙы әҙерләгән иң яҡшы йорт тренерҙары ошо көндәрҙә грамоталар һәм ҡиммәтле бүләктәр менән наградланды, — тип хәбәр итте ул. – Уларҙың һөҙөмтәле эшмәкәрлеге йәштәрҙе спортҡа һәм сәләмәт тормошҡа йәлеп итеүҙә ҙур роль уйнай.
Бынан тыш, баланы спортҡа йәлеп итеүҙә, тәү сиратта, ата-әсәнең өлгөһө кәрәк, тип билдәләне депутат.
— Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн ата-әсәләрҙең көсөргәнешле йәшәү ритмы балаларҙың ял сәғәтенә күп ваҡыт бүлергә форсат бирмәй. Әммә ял көндәрендә телевизорҙан йәки яратҡан китаптан бер аҙға айырылып, балалар менән урамға сығырға йәки урманға барып килергә кәрәк. Һәр иртә һайын йүгереү балалар һәм үҫмерҙәр өсөн генә түгел, ата-әсәләр һаулығы өсөн дә бик файҙалы. Үҙебеҙҙең өлгөлә генә балаларға спорттың ни тиклем файҙалы һәм ҡыҙыҡлы булыуын күрһәтә алабыҙ. Атайҙарҙың, әсәйҙәрҙең һәм билдәле спортсыларҙың өлгөһө үҫеп килгән быуынға файҙалы һәм ҡыҙыҡлы эш, ә бәлки, үҙҙәренең тормош юлын табырға ярҙам итәсәк, — тип белдерҙе Рима Баталова.
Спорт биналарына килгәндә, депутат һүҙҙәренсә, уларҙы төҙөү республикала дауам ителәсәк. Шуға күрә балаларға һәм ата-әсәләргә хәүефләнергә урын юҡ: үҙҙәренең спортҡа ҡағылышлы хыялдарын улар юғары кимәлдә тормошҡа ашыра ала.


text:
Рөстәм Хәмитов «Сименс» компанияһы етәкселеге менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Сименс» компанияһы етәкселеге менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Сименс» компанияһы етәкселеге менән осраштыФото: Олег Яровиков
19 ноябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙәге «Сименс» компанияһы («Сименс» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте) башлығы Дитрих Мёллер һәм электротехника концернының структура подразделениелары директорҙары менән осрашты.
Ҡунаҡҡа мөрәжәғәт итеп, республика башлығы, «республика территорияһында яңы производстволар төҙөү мөмкинлектәре тураһында уйларға кәрәк», тип билдәләне.
— Әйтәйек, яңы предприятиелар төҙөү, ҡайһы бер тармаҡтарҙы, мәҫәлән, радиоэлектрониканы үҫтереүҙә ҡатнашыу тураһында. Беҙҙе тап шул ҡыҙыҡһындыра. Бөгөн баҙарҙа тәҡдимдәр күп тип, яҡшы ҡорамалдар һатып алыу ғына — ул ҡәҙимге юл. Ә бына беҙҙә предприятиелар урынлаштырыу, билдәле бер производстволар булдырыу — был беҙҙе нығыраҡ йәлеп итә, — тине Башҡортостан Президенты.
— Бына һеҙ картағыҙҙы күрһәттегеҙ, унда Пермь, Екатеринбург билдәләнгән, ә ҡайҙа Өфө йәки Стәрлетамаҡ? Әгәр картағыҙҙа Өфө, Стәрлетамаҡ йәки республиканың башҡа ҡалаһы булһа, беҙҙең мөнәсәбәттәр бөтөнләй икенсе буласаҡ. Беҙгә яңы предприятиелар кәрәк, инвестициялар кәрәк. Беҙҙең өсөн иң мөһиме шул. Беҙ һеҙҙән локомотив та, юғары тиҙлектәге поезд да, юл менеджменты буйынса әҙер ҡарарҙар ҙа һатып ала алмайбыҙ. Беҙ быны эшләй, бергәләп база төҙөй, беҙҙең конструкторҙар бюроһы һәм проект институттары ҡатнашлығында бергәләп проекттар эшләй алабыҙ. Һуңынан инде уртаҡ файҙа алырға, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Президентының Рәсәйҙәге «Сименс» компанияһы башлығы менән һөйләшеүе тураһында тулы отчет республика башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов «Бөрө алмаһы» фестивалендә ҡатнашты
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Бөрөлә «Берҙәм Рәсәй» көнөндә һәм Ҡала көнөндә ҡатнашты. Республика башлығы «Бөрө алмаһы» бишенсе төбәк-ара фестивален асты.
— Боронғо Бөрөлә булыуыма бик шатмын. Бында көн дә матур, байрам да күркәм, кәйефтәр ҙә шәп, — тип билдәләне Президент, Октябрь майҙанында йыйылған Бөрө халҡына һәм фестивалгә килгән ҡунаҡтарға мөржәғәт итеп. – Бөрө беҙҙең өсөн бик мөһим ҡала. Ике йылдан ул үҙенең 350 йыллығын билдәләйәсәк. Бында мотлаҡ матур объекттар төҙөләсәк, яңы эш урындары булдырыласаҡ. Беҙгә динамика кәрәк. Һәм был йәһәттән беҙ яйлап эш башланыҡ та инде. Бөгөн иҡтисади башланғыстар форумында ҡала үҫешенә бәйле бер нисә проект та тикшерәсәкбеҙ. Бөрө халҡы яҡшы йәшәһен өсөн барыһын да эшләйәсәкбеҙ. Ҡаланың киләсәге – матур.
Фестиваль сиктәрендә Бөрөлә байрам йәрминкәһе үткәрелде, «Оҫталар урамы» ойошторолдо. Сәнәғәт предприятиеларының һәм ҡала, район эшҡыуарҙарының продукцияһы, стендтары, уҡыу йорттары экспозициялары тәҡдим ителде.
Ҡала мәҙәниәт һарайынан алып Бөрөнөң Октябрь майҙанына тиклем күңелле йәрминкә булып үткән карнавалса тантаналы йөрөш фестиваль кульминацияһы булды. Программа сиктәрендә «Ранеточка» балалар фестивале, ҙур матур концерт үтте. Байрам барышында Октябрь майҙанында уйын һәм спорт майҙансыҡтары эшләне.
Фестиваль алдынан партияның төбәк башҡарма комитеты еткәсеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов, Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары Әнүәр Мәхмүтов составындағы «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе делегацияһы Бөрө социаль-педагогия академияһы студенттары, шулай уҡ Бөрөләге берҙәм рәсәйлеләрҙең партия активы менән осрашты.
Байрам фейерверк һәм йәштәр дискотекаһы менән тамамланды.


text:
Өфөлә бөгөндән ауыр йөк машиналары хәрәкәте сикләнә
Өфө юлдарында ауыр йөк машиналары хәрәкәтен ваҡытлыса сикләү бөгөндән, 27 марттан, ғәмәлгә инде. Ай дауамында, 25 апрелгә ҡәҙәр, күсәренә төшкән ауырлыҡ билдәләнгән норманан артҡан хәлдә, автомобилдәр дөйөм файҙаланыуҙағы ҡаты япмалы юлдарҙан йөрөй алмаясаҡ. Бындай сикләү, юл япмаһын һаҡлап ҡалыу маҡсатында, ғәҙәттәгесә, яҙғы юл өҙөклөгө осоронда индерелә.
Башҡортостан Республикаһының Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетында билдәләүҙәренсә, бындай сикләү автобустар менән пассажирҙар ташыуға, халыҡ-ара кимәлдәге йөктәрҙе, аҙыҡ-түлек, мал-тыуар, дарыу препараттары, яғыулыҡ, орлоҡ фонды, ашламалар, почта һәм почта йөгөн ташыуға, стихиялы бәлә-ҡазалар һәм башҡа төрлө ғәҙәттән тыш хәлдәр эҙемтәләрен бөтөрөүҙә кәрәкле йөктәрҙе ташыуға, автомобиль юлдарында авария-тергеҙеү һәм ремонт эштәрен үткәреүҙә ҡулланылған юлдар төҙөү һәм юлдарҙы эксплуатациялау техникаһы һәм материалдарын транспортлауға, шулай уҡ федераль закон менән хәрби хеҙмәт ҡаралған федераль башҡарма власть органдарының транспорт сараларына ҡағылмай.
Башҡа ауыр йөк машиналары бик кәрәк булғанда дөйөм файҙаланыуҙағы юлдарҙан йөрөй ала. Тик бының өсөн алдан юл япмаһына килтереләсәк зыянды ҡапларға кәрәк буласаҡ. Өфөлә юл йөрөүгә махсус рөхсәт ҡағыҙҙарын ҡала хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы бирә.
Федераль трассаларҙың Башҡортостан аша үткән участкаларында бындай тыйыу – 1 — 30 апрелдә, ә республика әһәмиәтендәге юлдарҙа 6 апрелдән 5 майға тиклем ғәмәлдә буласаҡ.


text:
Республиканың йәш парламентарийҙары Европа Советынан тәжрибә үҙләштерә
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр палатаһы ағзаһы Таһир Ғизәтуллин, Страсбургта үткән, Рәсәй һәм БДБ илдәренең йәш парламентарийҙары һәм йәштәр лидерҙары өсөн семинар эшендә ҡатнашты. Ҡатнашыусылар һәм эксперттар Европа советының структураһы һәм принциптары менән танышҡан, Европа Советы парламентарийҙар ассамблеяһы етәкселеге менән осрашҡан, уҡытыу семинарҙарында, тренингтарҙа һәм оҫталыҡ-кластарында ҡатнашҡан.
— Беҙҙең йәштәрҙең проекттарын тормошҡа ашырыу өсөн Европа йәштәр фондынан грант финанслауҙы йәлеп итеү өсөн мөмкинлектәр ҡараясаҡбыҙ, шулай уҡ Европа Союзының йәштәр сәйәсәте департаменты менән үҙ-ара тәжрибә уртаҡлашыу механизмдарын билдәләйәсәкбеҙ. Бынан тыш, Йәштәр йәмәғәт палатаһы өсөн палатаның элекке етәкселәре башлаған Рәсәйҙең йәштәр парламенттары араһында бәйләнештәр һәм үҙ-ара эшмәкәрлекте нығытыу, булдырыу юлын дауам итеү мөһим, — тип комментарий бирҙе Таһир Ғизәтуллин.
Шулай уҡ программа сиктәрендә йәштәр семинарында ҡатнашыусылар Европа Советы парламентарийҙар ассамблеяһында Рәсәй делегацияһы ағзалары менән осрашты, улар араһында – Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Әнүәр Мәхмүтов. Парламентарий Таһир Ғизәтуллин менән БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр Палатаһы һәм Дәүләт Думаһының Халыҡ-ара эштәр буйынса комитетының артабан бергә хеҙмәттәшлек итеүе тураһында килеште.


text:
Латин теле
Лати́н теле́ иҫке әҙәби башҡортса латын теле (үҙатамаһы lingua latina), – Һиндевропа телдәре ғаиләһе италий телдәренең латин-фалиск кесе төркөмөндәге тел. Бөгөнгө көндә берҙәнбер әүҙем ҡулланылған италий теле булһа ла, үле тел булып һанала.
Латин теле ин борондан яҙмаһы булған һиндевропа теле булараҡ билдәле.
Бөгөнгө көндә латин теле "Изге Тәхет"тең (ru:Святой Престол), Ватикан ҡала-дәүләтенең һәм Рим-Католик сиркәүенең рәсми теле булып тора. Европа телдәрендә һәм башҡа телдәрҙәге бик күп һүҙҙәр латин теленән алынған.
Латин әлифбаһы күп телдәр өсөн яҙыу нигеҙе булып тора.


text:
Башҡортостанда сит илдә уҡыу өсөн студенттарҙы һайлап алыуға конкурс старт алды
Башҡортостанда юғары уҡыу йорттары студенттары араһында сит ил мәғариф үҙәктәрендә белем алыу өсөн түләүгә аҡсалата грантҡа дәғүә итеүгә асыҡ конкурс старт алды. 2010-2012 йылдарға сит илдә әҙерлек, ҡайтанан әҙерлек үтеү, квалификация күтәреү буйынса Башҡортостан Президентының айырым маҡсатлы программаһы сиктәрендә уҡыуға, йәшәүгә, медицина страховкалауына, юлға, виза юллауға сығымдарҙы республика бюджеты үҙенең өҫтөнә ала.
БР Президентының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, еңеүселәрҙе ярыш принцибы буйынса Башҡортостан Президенты Хакимиәте Етәксеһе р әйеслегендә конкурс комиссияһы һайлап аласаҡ.
Конкурста ҡатнашыу өсөн «Берәмтек кадрҙар» (www.grant.bashvest.ru) сайтында теркәлеп, артабан документтарҙы 18 апрелгә ҡәҙәр Өфө ҡалаһы, Театр урамы,5\2, 309, 310-сы кабинеттар адресы буйынса БР Мәғариф министрлығына ебәрергә кәрәк.
«Берәмтек кадрҙар» сайтында мәғариф грантына дәғүә итеүселәр резюмеһынан банк булдырыласаҡ. Конкурс комиссияһы ағзалары заявкаларҙың дөйөм күләменән конкурстың телевизион этабында ҡатнашыусыларҙы һайлап аласаҡ, унда студенттарға үҙҙәренең эрудицияһын һәм белемен күрһәтергә тура киләсәк. Ярышта еңеүселәр «Башҡортостан юлдаш телевидениеһы» каналы эфирында билдәләнәсәк.
Грантҡа дәғүә итеүселәр профессиональ өлкәлә компетентлылығын, сит телдәрҙә иркен аралашыуын күрһәтергә тейеш (TOEFL йәки IELTS сертификаттарына эйә булыу мотлаҡ).


text:
4-се синыфта иртәлек.
Тема: “ Атай – ғаилә тотҡаһы”
Маҡсат: балаларҙа атайға ҡарата хөрмәт тәрбиәләү
ғаиләлә атайҙың абруйын күтәреү
бала һәм атай араһындағы мөнәсәбәтте яҡшыртыу
Йыһаз: стенд “Беҙҙең атайҙар”
стенд “Татыу ғаилә - ил күрке”
балаларҙың атай тураһында иншалары
бүлмәне биҙәү өсөн шарҙар
ярыштар өсөн картуф, бысаҡ, яулыҡ, ҡурсаҡ, ике тараҡ
Иртәлек барышы:
Инеш әңгәмә:
Уҡытыусы:
- Хөрмәтле атайҙар, ҡәҙерле ҡунаҡтар һәм балалар!
- Һаумыһығыҙ, тип башлайым әле,
Күрешеү бит шулай башлана!
Һеҙҙең менән осрашҡанға, дуҫтар,
Күңелебеҙ шундай шатлана!
- Ниндәй байрам яҡынлашып килә?
- Ошо байрамға арнап беҙ “Атай – ғаилә тотҡаһы” тигән иртәлеккә йыйылдыҡ.
Хәҙер һүҙҙе балаларға бирәйек.
1 уҡыусы:
-Эй, малайҙар, ҡыҙҙар!
Бөгөн беҙҙең синыф бүлмәһе тағы ла яҡтыраҡ, күңеллерәк булып киткән!
2 уҡыусы:
- Ә-ә-ә, беҙгә атайҙар ҡунаҡҡа килгән бит!
3 уҡыусы:
Ул мине һуңға ҡалып
Ҡайтҡанға әрләһә лә,
Иртәнән кискә ҡәҙәр
Уйнарға бирмәһә лә,
Ул – ерҙә иң шәп кеше!
Шәп кеше – ғәжәп кеше.
4 уҡыусы:
Минең әле бер ҡат та
Ҡолаҡты бормаһа ла,
Һабантуйҙарҙа ла әле
Еңгәне булмаһа ла,
Ул иң-иң көслө кеше!
Баһадир төҫлө кеше.
5 уҡыусы:
Ул зирәк тә, шаян да,
Аҡыллы ла, һәйбәт тә.
Кем тиһегеҙме? Ул кеше
Минең атай, әлбиттә! (бергә)
6 уҡыусы:
- Ә кем атаһына иң матур, иң яғымлы һүҙҙәр әйтә ала?
Атайым – ҡәҙерлем,
Атайым – берҙән-берем,
Атайым – таянысым,
Атайым – ҡояшым,
Атайым – яратҡаным,
Атайым – батырым,
Атайым – ышанысым,
Атайым – тормош нурым,
Атайым күңел нурым,
Атайым – терәгем...
Уҡытыусы:
- Афарин, балалар! Атайығыҙҙы бик яратаһығыҙ икән. Уларға әйткән яғымлы һүҙҙәрегеҙ атайҙарҙы шатландырып, һәр ваҡыт дәртләндереп, ҡолаҡтарында яңғырап торһон. Ә һеҙ уларҙы матур эштәрегеҙ менән шатландырып, уларға терәк булырһығыҙ тип ышанам.
- Бөгөнгө байрамға уҡыусылар атайҙары тураһында инша ла яҙҙылар. Әйҙәгеҙ уларҙы тыңлап үтәйек.
Уҡытыусы:
-Балалар, атайҙарҙы бәләкәй саҡта ғына хөрмәт итергә кәрәк тип уйлайһығыҙмы?
-Атайҙарға тиңләп тағы ла кемдәрҙе хөрмәт итергә кәрәк?
-Ә беҙ атайҙарға яҡшылыҡтары, изгелектәре өсөн нимә менән яуап бирергә тейешбеҙ?
Балалар:
- уларға ярҙам итербеҙ, - ҡайғы килтермәбеҙ,
- ауыр һүҙ әйтмәбеҙ, - тырышып уҡырбыҙ,
-ҡартайғансы терәк булырбыҙ
Уҡытыусы:
-Афарин, балалар. Был һүҙҙәрегеҙ миңә бик оҡшаны. Ата-әсәһен хөрмәт иткән, уларҙы ҡартайғас та ҡараған кеше генә яҡшы кеше була ала.
Уҡыусы:
Ҙур үҫәйек, атайҙарҙы, әсәйҙәрҙе
Ҡарарбыҙ, ҡәҙерләрбеҙ.
Эштәрен дә гел эшләрбеҙ,
Яғымлы ла булырбыҙ.
Хор менән:
Иркәләрбеҙ гел генә
Атай-әсәй бер генә
Уҡытыусы:
Борон-борондан илебеҙҙе дошмандарҙан ирҙәр һаҡлаған. Тимәк, атайҙар ғаилә терәге генә түгел, ил терәге лә булып торалар. Һеҙҙең олатайҙарығыҙ ҙа, атайҙарығыҙ ҙа, ағайҙарығыҙ ҙа ил һағында торғандар.
Ни өсөн ирҙәрҙе “ир - ат” тип әйтәләр? (балаларҙың яуаптары)
Сөнки “ат” – көслө, сыҙамлы хайуан. Ирҙәр ҙә шундай көслө, сабыр,
ауырлыҡтарға бирешмәй торған кеше.
Ниндәй кешеләр “ир – ат” исемен йөрөтә ала? (балалар яуаптары)
Кем тыңлаулы, тәртипле, тырышып уҡый – шулар ил һаҡсыһы һәм атай була ала. Ҡайһы берҙәрегеҙ “кәләш алмайым, атай булмайым мин” тип әйтәһегеҙ. Атай булмайым тигән кеше, нәҫелде ҡоротоусы була. Ә дин буйынса ундай кешеләр – насар кеше була.
Атайҙар беҙҙең өсөн иң ҡәҙерле кешеләр. Шәжәрә лә атайҙар яғынан төҙөлә бит. “Атай – алтын ҡаҙыҡ, әсәй алтын алтын ҡанат” тип әйткән боронғолар.
Ә һеҙ, атайҙар тураһында ниндәй мәҡәлдәр беләһегеҙ?
Мәҡәлдәр:
Атанан күргән уҡ юнған,
әсәнән күргән тун бескән
Ататһы ғәйрәтле булһа,
улы ғибрәтле була.
Ата менән әсә алтын ҡанат.
Ата-әсәһен тыңлаған - әҙәм
булған, тыңламаған - әрәм булған.
Атаһы барҙың бәхете бар.
Әсәй ҡамсыһы - мамыҡтан,
атай һүҙе - тимерҙән.
Атай йөрәге – иң тоғро һәм
һиҙгер йөрәк ул.
Ата – арҡа һөйәге.
Ата һөнәре балаға мираҫ.
Атай оло таяныс.
Ата юлы балаға таҡыр.
Уйындар: -Ә хәҙер, күңелле уйындар уйнап алайыҡ.
1 бирем: “Йомаҡтарҙың яуабын тап”
Мылтыҡ түгел – үҙе ата.
Ҡурҡытмай ул шартлап,
Һандуғас та, бал ҡорто ла
Уны өҙөлөп ярата.
Күрһә кеше шаҡ ҡата
Йә нимә ул?
Нимәһеҙ өй төҙөп булмай?
Эйелә-бөгөлә,
Аҡ мамығы түгелә,
Ҡара күҙе күренә.
Һыуҙа тыуҙы, ерҙә үлде.
Бергә лә бара, әйбер ҙә ала,
Ә үҙе ҡайтмай, ята ла ҡала
Нимәне әҙерләп була, ә ашап булмай?
Атайҙарыбыҙ ниндәй зирәктәр икән! Афарин!
2 бирем: “Кем картуфты тиҙерәк һәм йоҡараҡ әрсер?” (2 атай )
(яулыҡ, алъяпҡыс,картуф, бысаҡ)
Әсәй өйҙә юҡ, әле эштән ҡайтмаған. Өйҙә мин һәм атай.
Картуф бешереп ашарға булдыҡ.
“Картуфтан ниндәй ризыҡтар әҙерләп була?” – тигән һорауға яуап алырға.
Егет кешегә 70 төрлө һөнәр ҙә аҙ тигәндәй, беҙҙең атайҙар аш-һыуға ла оҫта икән, әсәйҙәрегеҙгә ярҙам итәләр икән. Һеҙ ҙә уларға оҡшарға тырышығыҙ, балалар.
3 бирем: “Оҙон – оҙон толомдар”
Ҡыҙҙарҙың сәсен үреү.
Афарин, атайҙар! Һеҙҙең ҡыҙҙарығыҙ бик бәхетле икән. Шул хәтлем оҫта итеп сәстәрен йыйғанһығыҙ. Тимәк, беҙҙең атайҙарыбыҙ балаларына иғтибарлы икән.
4 бирем: “Ҡәләм оҫтаһы”
балалар һәм атайҙар 4-юллыҡ шиғыр төҙөйҙәр.
- Әле ниндәй миҙгел?
Ҡыш тураһында 4-юллыҡ шиғыр яҙып ҡарағыҙ.
5 бирем: “Аҡ сәскә “ уйыны.
1. Бөгөн һиңә 3 йәш тулды. Атайығыҙ һеҙҙе ҡотлап, уйынсыҡ машина бүләк
итте. Эй уйнанығыҙ ҙа һуң! Беҙгә лә уйнап күрһәтегеҙ әле.
Кескәй сағығыҙҙа өйрәнгән йыр йәки шиғырҙы нәҡ шул ваҡыттағыса
йырлап, һөйләп күрһәтегеҙ.
Борон-борон башҡорт ғаиләләрендә татыулыҡ ғәҙәти хәл булған. Ата -
әсәләр баларына яғымлы итеп өндәшкән. Ә беҙҙең атайҙар ниндәй һүҙҙәр
менән балаларын яраталар икән?
Әсәй өйҙә юҡ, бәләкәс илай. Атай, һеҙ был осраҡта ни эшләрһегеҙ?
5. Күҙҙәрҙе бәйләп кеше һынын төшөрөү. (атай, улы йә ҡыҙы)
Беҙҙең атайҙәр өҫтәүенә ҡыйыуҙар икән!
Ә хәҙер уҡыусылар үҙҙәренең атайҙары тураһында шиғырҙар һөйләп үтерҙәр.
Уҡыусылар:
Әлиә:
Дала иңләп ерҙе һөрөп бара,
Тракторы – баҫыу танкыһы.
Атайымдың эше бик маҡтаулы,
Һоҡланалар уға барыһы.
Рөстәм:
Атайым малдар ярата,
Фермала эшләй.
Мине лә эшкә өйрәтә:
Тырыш,-ти,-йәшләй.
Тимур:
Атайымдың һөнәренә
Ҡыҙығып ҡарап торам:
Таҡтала һүрәт төшөрә,
Кәрәкһә, бура бурай.
Ҡулдары алтын бит уның-
Бер ҡасан арыу белмәй.
Фаяз:
Минең атай тырыш кеше,
Күп һөнәр белә.
Үҙе белгән күп нәмәне
Өйрәтә миңә.
Я.Айнур:
Шофер булып эшләй минең атай,
Йәй ҙә, ҡыш та эше һис бөтмәй.
Өс улына, өс таянысым, тип,
Йәшәү ҡанунын ул өйрәтте:
Кеше көсө һәм хеҙмәте
Тыуҙыра бар хикмәтте.
Т.Илүзә:
Атайыбыҙ беҙҙең шундай һәйбәт,
Ҡайтып инә өйгә ҡояштай.
Биш балаға атай ғына түгел,
Хәҙер булды инде олатай.
Голназ:
Мин атайымды яратам
Исеме – Фәрит.
Уның эргәлә булыуы
Үҙе бер бәхет.
Айҙар:
Кисен мин һүрәт төшөрәм
Атайым уны ҡарай.
Инде ул шахмат уйнаһа
Еңеп булмай бит, малай.
Р.Айнур:
Минең атай, көслө, эшсән
Ярата машина, ат.
Ә исеме кем, тиһәгеҙ,
Әйтәйемме?
-Салауат!
У.Илүзә:
Шофер һөнәрен үҙ иткән.
Кәрәкһә, ташсы була.
Атайым ҡайтып инһә,
Өйөбөҙ нурға тула.
Рәмис:
Пилорамда ағас яра
Минең атайым Ильдус.
Өй эштәрен дә эшләй ул,
Мин уның менән бик дуҫ
Шиғырҙар авторы: Теләвғолова Ф.И
Уҡытыусы:
- Һеҙ бәхетле, аҡыллы булып үҫһен өсөн атайҙарығыҙ иген үҫтерәләр, мал ҡарайҙар, ҡалала эшләп йөрөйҙәр. Атайҙарығыҙ һеҙҙең өсөн тырышалар. Һеҙҙе кейендерәләр, ашаталар, теләгән әйберҙәрегеҙҙе алып бирәләр, һеҙҙе тәрбиәләйҙәр. Ә һеҙ үҫкәс уларҙы тәрбиәләргә тейешһегеҙ.
Уҡыусылар: (бергә)
Атайҙарҙы яратабыҙ
Һәр саҡ ярҙам итәбеҙ
Әсәйҙәрҙе яратабыҙ
Һәр саҡ ярҙам итәбеҙ.
Тәртипле лә булырбыҙ
Тырышып та уҡырбыҙ.
Балалар атайҙарына бүләктәрен тапшыралар.
Концерт.
Йомғаҡлау.
Уҡытыусы:
-Кис ултырыуҙар, уйын-көлкө үҙ урынында бик күңелле. Әммә иртәгә беҙҙең барыбыҙҙы ла яңы эштәр-яңы хеҙмәт көтә. Шуға күрә иртәлегебеҙҙе тамамлап , барығыҙға ла ҙур рәхмәт белдерәбеҙ. Атайҙар! Балаларға ныҡлы терәк булығыҙ. Һеҙҙең барығыҙға ла уңыштар юлдаш булһын!
Буранбаева Л.Р.
2007 йыл, февраль
Данный конспект мероприятия оформлен на башкирском языке, приурочен к празднику 23 февраля. Мероприятие подготовлено для 4 класса и направлено на духовно-нравственное развитие обучающихся. Проводится совместно с родителями.
В интернет -ресурсах очень мало материалов на башкирском языке. Надеюсь , что мой конспект кому - то может стать полезным.Призываю своих коллег, побольше печатайте материалы на башкирском языке!
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓