text:
Баш бит
Хəбиров Радий Фəрит улы (20 март 1964) — Рәсәйҙең дәүләт эшмәкәре, ғалим, сәйәсмән. Юридик фәндәр кандидаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы. 2018 йылдың 11 октябренән Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы. Башҡорт АССР-ы Ишембай районы Һайран ауылында тыуған.дауамы…
Емельян Пугачёв етәкселегендәге 1773—1775 йылдарҙағы крәҫтиәндәр һуғышы (Пугачёвщина, Пугачёв болаһы, Пугачёв ихтилалы) — казактарҙың, крәҫтиәндәрҙең һәм Урал менән Волга буйы халыҡтарының императрица Екатерина II хөкүмәтенә ҡаршы оло масштаблы һуғышҡа әүерелгән ихтилал.
1772 йылда Яйыҡ ҡаласығында ғәскәрҙең юғары старшиналар ҡатламына һәм хөкүмәт вәкилдәренә ҡаршы казактарҙың ихтилалы башлана. Ихтилал баҫтырыла, әммә казактар баш эймәй, ә яңы сығышҡа сәбәп көтөп шымалар. Бындай сәбәп Яйыҡта үҙен Пётр III тип иғлан иткән Дон казагы, ҡасҡын Пугачев килеп сығыуы менән яңыра. 1973 йылдың 17 (28) сентябрендә Бударин форпосынан башланған Яйыҡ казактарының яңы сығышы бик тиҙ Ырымбур крайын, Уралды, Кама буйын, Башҡортостанды, Көнбайыш Себерҙең бер өлөшөн, Урта Волга буйын ялмап ала. Ихтилал барышында агитация һәм иң мөһим хыялдарҙы тормошҡа ашырыу буйынса вәғәҙәләр һөҙөмтәһендә казактарға башҡорттар, ҡалмыҡтар, ҡаҙаҡтар, сыуаштар, татарҙар, Урал заводтары крәҫтиәндәре ҡушыла. 1773 йылдың сентябренән 1774 йылдың мартына тиклем ихтилалдың беренсе этабы баш күтәреүселәрҙең уңыштары менән билдәләнә, әлеге уңыштар иррегуляр казак һәм урыҫ булмаған частарҙың тәжрибәле вәкилдәренең күп һанлы булмаған һәм рухи яҡтан тарҡатылған хөкүмәт ғәскәрҙәренән өҫтөнлөклө булыуы менән бәйле. Ихтилалсылар Ырымбурҙы, Яйыҡ ҡаласығын, Өфөнө баҫып алалар, күп һанлы ҡаласыҡтарҙы, нығытмаларҙы һәм заводтарҙы яулайҙар.
Хәлдең бөтә етдилеген аңлаған хөкүмәт империяның көнбайыш һәм төньяҡ-көнбайыш сиктәрендәге ғәскәрҙәрҙе туплай башлай һәм тәжрибәле булған генерал-аншеф А. И. Бибиковты етәксе итеп тәғәйенләй. Бының һөҙөмтәһендә 1774 йылдың март айында баш күтәреүселәр бөтә урындарҙа ла уңышһыҙлыҡҡа тарый, күп кенә күренекле ихтилал етәкселәре һәм ябай ҡатнашыусылар ҡулға алына йәки үлтерелә, ҡалғандары тарҡатыла. Әммә Бибиковтың вафатынан һуң, 1774 йылдың апрелендә, ихтилал Көньяҡ Урал завод крайында һәм Тарихи Башҡортостанда яңы көс менән ҡабынa. Пугачев тарҡатылған отрядтарҙы берләштереүгә өлгәшә һәм ауыр еңелеүҙәргә дусар булыуына ҡарамаҫтан, Урал һәм Кама буйындағы походтарҙан һуң 1774 йылдың июлендә империяның иң эре үҙәктәренең береһе булған Ҡаҙанды баҫып ала.↪ дауамы…
Әзербайжандың бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһы, йәки Әзербайжан бойондороҡһоҙлоғо тураһында акт — Әзербайжан Милли Советы 1918 йылдың 28 майында Тифлиста төҙөлгән һәм ҡул ҡуйылған һәм Әзербайжан демократик республикаһының бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткән документ.
Әзербайжан Демократик Республикаһы барлығы 23 көн йәшәп ҡалған һәм 1920 йылдың апрелендә советлаштырыу һөҙөмтәһендә бөтөрөлгән. Уның урынында барлыҡҡа килгән Әзербайжан Совет Социалистик Республикаһы тиҙҙән Совет Социалистик Республикалар Союзы составына инә.СССР тарҡалғандан һуң, 1991 йылдың 18 октябрендә, Әзербайжан Республикаһының Юғары Советы, 1918 йылғы бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһына таянып, «Әзербайжан Республикаһының Дәүләт бойондороҡһоҙлоғо тураһында» Конституцион актын ҡабул иткән.
Ғәрәп яҙмаһы нигеҙендә әзербайжан телендә төҙөлгән Бойондороҡһоҙлоҡ декларацияһының ҡулъяҙма төп нөсхәһе Әзербайжан Республикаһының Дәүләт архивында, әзербайжан оригинал күсермәләре әзербайжан һәм француз телдәрендә — Баҡыла Әзербайжандың Милли фәндәр академияһының тарих Музейында һаҡлана. Декларация ҡабул итеү көнө — 28 май — Әзербайжанда милли байрам — Республика көнө, ял көнө булып һанала.
1918 йылдың башына Кавказ аръяғында сәйәси хәл ҡатмарлы булып ҡала. Брест-Литовскиҙағы Рәсәй һәм Германия араһындағы тыныслыҡ тураһында уңышһыҙ һөйләшеүҙәрҙән һуң, 1917 йылдың 6 декабрендә Кавказда герман-төрөк ғәскәрҙәре һөжүмгә күсә. 1918 йылдың ғинуар башында төрөк ғәскәрҙәре Ардаган, Карс һәм Батум өлкәларен баҫып ала. Төрөк ғәскәрҙәренең алға барыуы Кавказ аръяғы комиссариатын 1918 йылдың 6 февралендә Кавказ фронты командующийы Мәхмәт Вәһиб пашаға Ғосман Төркиәһе менән тыныслыҡ тураһында һөйләшеүҙәргә әҙерлеген белдереп телеграмма бирергә мәжбүр итә.↪ д а у а м ы…
Һуңғы сифатлы мәҡәлә: Шәйхулов Алмас Ғәлимйән улы.
Һуңғы һайланған портал: Башҡортостан ауылдары.
Сифатлы мәҡәләләр (11) | Исемлектәр һәм порталдар (0, 1) | Үҙгәртеү
Байрамдар
♦ Кисәге: 14 октябрь ♦ Иртәгә: 16 октябрь ♦ Барлыҡ көндәр ♦
- Ҡушаев Хафиз Ҡушай улы (15.10.1888—27.09.1937), башҡорт милли хәрәкәтендә ҡатнашыусы, Башҡортостандың дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре. Башҡортостан Үҙәк Башҡарма Комитетының өсөнсө рәйесе. 1919 йылдан ВКП(б) ағзаһы. Сәйәси золом ҡорбаны.
- Ғәзизов Мостафа Шакир улы (15.10.1923—27.10.2005), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугир, танк полкының разведка взводы уҡсыһы, командир ярҙамсыһы, гвардия старшинаһы (аҙаҡтан гвардия капитаны). Башҡортостандан Дан орденының беренсе тулы кавалеры.
- Муса Ғәли (ысын исеме — Ғабдрахман Ғәли улы Ғәлиев; 15.10.1923—15.01.2004), башҡорт шағиры, драматург һәм тәржемәсе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 1956 йылдан СССР Яҙыусылар союзы, 1947 йылдан — КПСС ағзаһы. РСФСР‑ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1982), Башҡорт АССР-ының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1979). 2‑се дәрәжә Ватан һуғышы (1985), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1973), Халыҡтар Дуҫлығы (1993) ордендары кавалеры.
- Ҡунаҡҡужин Зиннур Йыһанур улы (15.10.1948—27.06.1992), спортсы, тренер. Еңел атлетика буйынса РСФСР‑ҙың атҡаҙанған тренеры (1990). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Стәрлебаш районы Стәрлебаш ауылынан.
- Нуров Валерий Морат улы (15.10.1953), статистик, иҡтисадсы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы. Өфө ҡалаһында тыуған.
♦ Кисәге: 14 октябрь ♦ Иртәгә: 16 октябрь ♦ Барлыҡ көндәр ♦
* Башҡортостан Республикаһының милли архивы мәғлүмәте буйынса
- Ғәрәп сәйәхәтсеһе әл-Гарнати бер нисә тапҡыр Волга буйы Болғарында була һәм 1135—1136 йылдарҙа «Тәуарихи Болғарийа» әҫәренең авторы Яҡуп ибн Ноғман менән осрашҡан.
- Ғәли Соҡорой ирәкте (ҡара табын) башҡорттары шәжәрәһен яҙып ҡалдыра, бында Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуында ҡатнашҡан Иҫән хандың өс тапҡыр батша Иван Грозныйға барыуы тураһында телгә алына.
- Бынан 100 йыл элек 1918 йылдың сентябрендә генерал Хажиәхмәт Ишбулатов командалағында Башҡорт айырым корпусы булдырыла, уның составында 1-се Башҡорт уҡсылар дивизияһы, 1-се Башҡорт уҡсылар дивизияһы, Әмир Ҡарамышев исемендәге 1-се Башҡорт кавалерия полктары инә.
- 1918 йылдың 8—23 сентябрендә Өфөлә Дәүләт Кәңәшмәһе була, бында Башҡорт Хөкүмәте делегацияһы Өфө директорияһы исеме аҫтында билдәле булған Бөтә Рәсәй ваҡытлы хөкүмәтен булдырыуҙа ҡатнаша.
- 2000 йылда Минск ҡалаһында бәрәңгегә һәйкәл асыла, ә Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы 2008 йылды халыҡ-ара бәрәңге йылы тип иғлан иткән.
- Майҙанының 90 проценты урман менән ҡапланған «Еҙем тәбиғи паркы» биләмәләрендә 68 мәмерйә, шул иҫәптән Киндерле, Октябрь һәм башҡалар бар.
- Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһында Кавказ тауҙарының Чегем тарлауығындағы балҡар шағиры Ҡайсын Кулиев исемендәге түбә эргәһендәге түбәгә башҡорт шағиры Мостай Кәримдең исеме бирелгән.
* Һайланған мәҡәләләргә кандидаттар | Яҡшы мәҡәләгә кандидаттар


c: text/html

text:
«Ыҫмала төҫлө ҡара ҡуйы сәсле, ҡылыс танаулы сандыр малай Ғабдулла исемле. Уның сәсенә ҡулыңды тейҙерһәң, бармаҡтарың сатнап йәбешер һымаҡ. Йәмшек танаулы, табаҡ битле йыуаны – Вәзир, һыуыҡта ла, эҫелә лә уның ике бит алмаһы гел ҡыҙарып янып тора. Вәзирҙең күҙҙәрен сылт-сылт йома торған ғәҙәте бар. Бер саҡ яңы килгән уҡытыусы апай, үсекләшә тип уйлап, ошо ҡылығы өсөн уны кластан да ҡыуып сығарҙы. Үҙе шундай булһа ла, рогатканан һәләк мәргән ата ул. Өсөнсөһө – Бөркөтлөлә берҙән-бер ерән сәсле, һипкелле малай Айҙар. Уның «Ҡыр кәзәһе» тигән ҡушаматы ла бар. Шәп йүгергән өсөн шулай тип йөрөтәләр. Дүртенсеһе саҡ ҡына ситтәрәк ултыра. Уның әле етеһе лә тулмаған. Сысҡан ҡойроғо кеүек кенә толомона матур ҡыҙыл таҫма ҡушып үргән. Исеме лә матур уның – Гөлнур. Тик алғы тештәре генә юҡ. Теш булмағас, ауыҙында һис кенә лә һүҙ тормай».
Мостай Кәримдең «Өс таған» повесынан өҙөктө, уның геройҙарын танығанһығыҙҙыр, шулай бит, дуҫтар? Был әҫәр бер тында йотлоғоп уҡыла, ә тиҙҙән фильмын да күрергә мөмкин буласаҡ. Әле «Башҡортостан» киностудияһы «Йәнле таҫма» кинокомпанияһы һәм «Аскарфильм» студияһы менән берлектә киноны төшөрөп бөтөп бара. Режиссёры – Айнур Асҡаров. Уны һеҙ бигерәк тә «Еңмеш», «Из Уфы с любовью» фильмдары аша беләһегеҙҙер. Мауыҡтырғыс повесть буйынса төшөрөлгән кино сюжетына сценаристар Дамир Йосопов һәм Мәғәфүр Тимербулатов бер аҙ өҫтәмәләр ҙә индергән, тиҙәр. Ә мөхәррире – Айҙар Аҡманов. Фильм Башҡортостандың 100 йыллығына һәм Мостай Кәримдең тыуыуына 100 йыл тулыуға арналып, Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы тәҡдиме менән республика Башлығы грантына төшөрөлә.
Бөркөтлө ауылы урынына Ғафури районының иң төпкөл ауылдарының береһе Толпарҙы һайлағандар. Вәт, хәҙер даны тирә-яҡҡа тарала инде был матур тәбиғәтле ерҙәрҙең! Йөрәктау итәге һәм Ағиҙел буйында һыу һәм тау менән бәйле урындар төшөрөлгән. Мостай Кәрим әҫәрендә Бөркөтлө ауылы малайҙары Кирәмәт тауын һәм ундағы күлде ҡотҡарырға тырыша.
Фильмдың төп геройҙары балалар булыуы менән ҡыҙыҡлы. Йәш актёрҙар кастинг буйынса һайлап алынған. Төп талаптарҙың береһе – башҡортса матур итеп һөйләшеү. Ғабдулла, Айҙар, Яҡупты – Баймаҡтан Илдар Бикҡолов, Сибайҙан Руслан Ҡаҙаев, Ильяс Кинйәбулатов, ә Вәзирҙе Өфө районының Чесноковка ауылынан Арыҫлан Ғәлиев уйнай. Гөлнур ролендә баш ҡала ҡыҙы – Әминә Яҡупова. Быйылғы йәйҙәре бик мауыҡтырғыс, иҫтәлекле үтте инде уларҙың.
– Ролем ныҡ оҡшай, тәьҫораттар иҫ китмәле! – ти Ғабдулла-Илдар.
– Ә миңә киноға төшөү бик оҡшаны. Ауылдың тәбиғәте лә матур. Еҙем йылғаһы аға. Буш ваҡыттарымда Яҡупты башҡарған Ильяс менән уйнаныҡ, режиссёр Айнур ағайҙың ҡыҙына әкиәттәр уҡыным, бергә йәнһүрәт ҡараныҡ. Әҙерәк һағындырҙы инде, – ти Гөлнур – Мостай Кәрим исемендәге 158-се башҡорт гимназияһының IV синыфы уҡыусыһы Әминә.
– Толпарҙа бик матур кешеләр йәшәй. Ҙур матур-матур өйҙәр һалғандар, шул уҡ ваҡытта бала саҡтары үткән элекке йорттарҙы ла шул килеш һаҡлағандар. Эсендәге урындыҡтар, йорт йыһаздары ла үткән быуаттың 50-се йылдарын хәтерләтә, – тип өҫтәне ҡыҙҙың әсәһе.
Был тулы метражлы фильм экранға сыҡҡансы уның өҫтөндә эшләргә лә эшләргә әле. Премьера 2019 йылдың октябрендә, Мостай Кәримдең 100 йыллыҡ юбилейы алдынан ғына, күрһәтеләсәк. Их, көтә-көтә көтөк булып бөтөрбөҙ инде, эйе бит, дуҫтар?!
Э. ҒӘЛЛӘМЕТДИНОВА.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Зинһар, килегеҙ был биттәрҙә ғариза яһау онлайн.
Рәхим итегеҙ, иғтибар итегеҙ: Үҙенсәлекле тел "Украин Теле Үҙәге Булып Китеү" рухи байлыҡ урыҫ теле. Ҡалғандары телдәрен һеҙҙең өсөн комфорт, әммә уларҙың тәржемәһен мөмкин неправильноТәржемәюҡҡа бонустар
көн
сәғәт
минут
секунд
Киев-ҙур шәһәрләренә береһе Ауропалае. Был шумная баш ҡалаһы үҙ Украина, уның административ, иҡтисади, фәнни, мәҙәни-белем биреү үҙәге. Был живописный ҡала халҡы менән өсөн 3 миллион кеше урынлашҡан йылғаһы буйында, Днепр.
Киев ҡалаһы бесценных тарихи һәм мәҙәни һәйкәлдәрен, ҡала бөйөк тарихи ваҡиғалар һәм ҙур дәрәжәле кешеләр. Һәр табар нәмә бигерәк тә ҡыҙыҡ, үҙебеҙ өсөн.
Сәнғәт һәм архитектура Киев бөтә донъя мәҙәни мираҫ. Күп кенә танылған рәссамдар, шағирҙәр һәм яҙыусылар бәйәләнеләр уникаль матурлығын был ҡала. Иң танылған мөһим урындарын үҙ эсенә: Соборы Св.. София менән булыу, атаҡлы мозаика һәм фреска 11 быуат; Киево-Percherskaya Лары урынлашҡан бер нисә монастырь һәм собор; Алтын ҡапҡа Киевта, улар восходят к 1037; Украин Барочная сиркәү Св.. Андрей; иҫкитмәле 19-сы быуат Соборы Св.. Владимир; һәм күп кенә башҡа иҫтәлекле урындарҙа буласаҡ. Киев тип атайҙар йыш ҡына “әсәй, барлыҡ шәһәрҙәр” россияла һәм украиндар. Был иң боронғо бер шәһәрҙәрҙең береһе Ауропала. Тарихи үҙәгендә Киев атаһыҙ тоярға, үткән заман рухын ерҙә.
Киев славится үҙенең бай мәҙәни тормошо. Театр һөйөүселәр көтә бик күп театрҙары театр менән төрлө программалары. Күпселек сығыштар уҙҙы на украинском йәки урыҫ ир-аты. Күптән түгел отреставрировать Киев Опера театры тәҡдим итәсәк оперу шулай уҡ ҙур репертуар балеты. Театр исемендәге Иван Франко үҙәге булып тора украин драма, комедия, һәм мюзиклы. Күп төрлө күргәҙмәләр үткәрелә үткәрелә ҡалала’ң күп музейҙар һәм сәнғәт галереяһы.
Шулай уҡ Киев булып тора, ғилми һәм белем биреү үҙәге үҙ Украина. Төрлө университеттары һәм академии фәндәр Киево-Могилян Академияһы, ул ҡушыла беренселәрҙән фәнни булып учреждениеларҙың Көнсығыш Европала, тора шунда.
Булараҡ иң ҙур ҡалаһы, Украина, Киев-береһе эре сәнәғәт һәм алыш-биреш үҙәге илдең. Киев’s төп сәнәғәт үҙ эсенә тармағы: аҙыҡ-түлек (бигерәк тә шәкәр эшкәртеү сигендерә), металлургия, Машина эшләү, станки, күсмә составты, химик матдәләр, төҙөлөш материалдары, һәм текстиль. Үҫтереү украина иҡтисад стимул бирҙе ҡала активлығын. Бар бик күп яңы офис үҙәктәре, банкылар, сауҙа-күргәҙмә үҙәктәре, башҡа коммерция предприятиелары хәҙерге ваҡытта ҡалала ла уяна.


text:
- Подробности
- Просмотров: 275
ТЕРПЕ ҮЛӘН, 1) (Echinochloa), ҡыяҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 20 төрө билдәле; ике ярымшарҙың да тропик, субтропик һәм уртаса бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда ябай Т.ү., йәки тауыҡ (әтәс) тарыһы үҫә. Бер йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ йәки аҫҡы өлөшөндә быуын рәүешле бөгөлгән, оҙонлоғо 4—100 см. Япрағы киң ҡыяҡлы, төкһөҙ, ситтәре осло, ҡытыршы. Ваҡ бер сәскәле башаҡтары ҡуйы һепертке сәскәлектәргә йыйылған. Июнь—сент. сәскә ата. Емеше — йомортҡа формаһында, осло, ялтыр, йәшкелт аҡ төҫтәге бөртөксә, июль—окт. өлгөрә. Һыу ятҡылыҡтары ярҙарында, дымлы болондарҙа, баҫыуҙарҙа, юл буйҙарында үҫә. Мал аҙығы үҫемлеге. Иген культуралары, ҡуҙаҡлы иген культуралары, аралыҡлы культураларҙың сәсеүлектәрендәге яҙғы һуң ҡый үләне; бигерәк тә һуғарыулы игенселек райондарында зарарлы. Шытымын тупраҡта 5 йылға тиклем һаҡлаған орлоҡтарҙан үрсей (бер үҫемлектә 1‑ҙән алып 6 меңгә тиклем һәм унан да күберәк орлоҡсалар барлыҡҡа килә). Бөтә ауыл хужалығы зоналарында таралған. Көрәш саралары: туңға һөрөү, шытымға тиклемге һәм шытымдан һуң тырматыу, рәт араларын эшкәртеү, гербицидтар ҡулланыу һ.б. 2) Анабазис, йәки терпе үлән (Anabasis), алабута һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 30 төрө билдәле, Көньяҡ Европанан, Төньяҡ Африканан алып Үҙәк Азияға тиклем һәм Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында таралған. Башҡортостанда аҡбур анабазисы үҫә. Бейеклеге 5—10 см булған ярым ҡыуаҡлыҡ. Һабағы күп һанлы булған дүрт ҡырлы, быуынлы, тығыҙ урынлашҡан, мурт. Япрағы ваҡ, тәңкә рәүешендә, өсмөйөш йәки йомортҡа формаһында, ҡапма‑ҡаршы урынлашҡан. Сәскәһе ваҡ, күркһеҙ, ике енесле; сәскә яны япрағы ҡуйынында берәмләп урынлашҡан, ҡуйы башаҡ кеүек сәскәлектәр барлыҡҡа килтерә. Июль—авг. сәскә ата. Емеше еләк һымаҡ, ҡыҙғылт һары йәки ҡыҙыл төҫтә, авг.—сент. өлгөрә. Далаларҙа эзбизташ, ҡырсынташ, аҡбур һәм мергель яланғаслыҡтарында ҙур булмаған төркөмдәр м‑н үҫә. Башҡортостандың Урал аръяғында 1 пунктта (Хәйбулла р‑ны, Мәмбәт а. көнбайышҡа табан) осрай. Ағыулы үҫемлек. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Әҙәб.: Ф и с ю н о в А.В. Сорные растения. М., 1984; П у п о н и н А.И., З а х а р е н к о А.В. Управление сорным компонентом агрофитоценоза в системах земледелия. М., 1988; К и р а е в Р.С. Сорные растения и регулирование их численности в агрофитоценозах. Уфа, 2000.
Ә.Х.Ғәлиева, Р.С.Кирәев, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 447
ЙЫЛҠЫ БОРСАҒЫ (Onobrychis), ҡуҙаҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 130‑ҙан ашыу төрө билдәле, Евразияла һәм Африкала таралған. Башҡортостанда 2 төрө үҫә: ғәҙәти, йәки кәрешкә япраҡлы Й.б. һәм ҡомлоҡ Й.б. Күп йыллыҡ үләндәр. Һабаҡтары төҙ, күтәрелеүсән, тармаҡлы, яҡшы япраҡланған (яҡынса 40%‑ы), бейеклеге 50—100 см. Япраҡтары ҡауырһын һымаҡ, ишһеҙ, 6—12 ҡапма‑ҡаршы урынлашҡан ҡуш япраҡсалы. Сәскәләре алһыу‑ҡыҙыл төҫтә. Сәскәлеге — тәлгәш, оҙонлоғо 3—20 см. Май уртаһында — июнь аҙағында сәскә ата. Емеше — 6—12 мм ҙурлыҡтағы бер орлоҡло эре ҡуҙаҡ. Урман ситендә, тау битләүендә, йылға үҙәнендә үҫә. Баллы һәм мал аҙығы үҫемлеге. БР‑ҙа ике төрө лә культураға индерелгән. Ғәҙәти Й.б. 1000 орлоғоноң ауырлығы 7—15 г, ҡомлоҡ Й.б. — 11—15 г. Ғәҙәти Й.б. йомшаҡ карбонатлы тупраҡта яҡшы үҫә, артыҡ дымлы булған әсе тупраҡты, ер аҫты һыуҙарының яҡын ятыуын яратмай; мезофит. Ҡомлоҡ Й.б. ҡара тупраҡта яҡшыраҡ үҫә, әсе тупраҡҡа сыҙамлы, ҡоролоҡҡа һәм һыуыҡҡа бирешмәй. Ике төрҙөң дә культураһы бесәнлек‑көтөүлек, бер сабымлыҡ тибында, үҫемлектәр яҙғыһын дәррәү үҫеп сыға. Й.б. баҫыу, мал аҙығы һәм тупраҡ һаҡлаған сәсеү әйләнештәрендә үҫтерәләр. Мал аҙығы сәсеү әйләнештәрендә төп элгәрҙәре — иген культуралары һәм мал аҙығы тамыраҙыҡтары. Иртә яҙҙа сәсәләр. Мал аҙығы өсөн рәт ысулы м‑н сәсеү нормаһы 60—80 кг/га, сәсеү тәрәнлеге 3—4 см. Ғәҙәти Й.б. уңдырышлылығы (ц/га): йәшел масса — 80—200, бесән — 20—50, орлоҡ — 4—6; ҡомлоҡ Й.б. — 120—230, 30—50, 4—10; сәсеү осоронда 100 кг йәшел массала 20—22 мал аҙығы берәмеге, 3,1 кг үҙләштерелеүсе протеин бар (Миловка уҡытыу‑тәжрибә хужалығы, 1986—90). Й.б. тәбиғи мал аҙығы ерҙәрен яҡшыртыу, сабынлыҡтар һәм көтөүлектәр яһау, йәшел мал аҙығы һ.б. өсөн ҡулланалар. Й.б. селекцияһын һәм агротехникаһын эшләү б‑са фәнни тикшеренеүҙәр 1986 й. алып Аграр университетта (И.Ю. Кузнецов, С.Н.Надежкин һ.б.) һәм Ауыл хужалығы институтында (Р.З.Ғәлимуллин, Ғ.Ҡ.Зарипова, З.М.Шәрипҡолова һ.б.) үткәрелә. Ғәҙәти Й.б. — башлыса көньяҡ урман‑дала зонаһында, ҡомлоҡ Й.б. Урал аръяғы дала зонаһында, Урал алды дала зонаһында үҫтерелә. БР б‑са респ. селекционерҙары тарафынан сығарылған Песчаный 21, Песчаный 22 сорттары ҡулланылышҡа индерелгән.
Әҙәб.: Надежкин С.Н. Многолетние кормовые растения. 2‑е изд., перераб. и доп. Уфа, 2003.
И.Ю.Кузнецов, С.Н.Надежкин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Майкл Кейн
Сэр Майкл Кейн (ингл. Michael Caine; ысын исеме Морис Джозеф Миклуайт, Maurice Joseph Micklewhite, 14 март 1933 йыл, Лондон, Великобритания) —1960—1990-сы йылдар британия актерҙарынан иң билдәлеһе. Хәтерҙә ҡалыусан кокни-акцент менән һөйләшеүсе , Кейн йөҙҙән ашыу тулыметражлы кинола уйнай, күп йыллыҡ хеҙмәте өсөн ике «Оскар» һәм өс «Алтын глобус» алырға өлғәшә. 1960—2000-се йылдар эсендәге һәр ун йылда «Оскар» премияһына дәғүә итеүсе ике актерҙарҙың береһе (икенсеһе — Джек Николсон). Рыцарь-бакалавр, Британ империяһы ордены командоры (CBE).
Йөкмәткеһе
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала һәм үҫмер саҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Морис Джозеф Миклуайт 14 март 1933 йылда Лондондың ярлы төпкөлөндә иҙән йыуыусы менән йөк ташыусы ғаиләһендә тыуа[1]. Мәктәптә насар уҡый, 16 йәшендә уҡыуын ташлай, һәм, бер нисә һөнәр алыштырғас, Кореялағы британ экспедицион корпусында контракт төҙөп, хеҙмәт итергә китә. Армиянан һуң Суссекс графствоһының театр труппаһында администратор ярҙамсыһы булып эшләй.
1955 йылдан башлап, актерҙар курсын бөткәс, сит театр сәхнәләрендә сығыш яһай, 1957 йылдан телепостановкаларҙа төшә, 1960-сы йылдар аҙағына 100-ҙән артыҡ ролдәр башҡара.
Актёрлыҡ карьераһы башында сәхнә ҡушаматы Майкл Скотт була, һуңғараҡ Майкл Кейнға алмаштыра. Был ҡушамат һис тә уйламағанда килеп сыға, тип яҙа Кейн үҙенең бер китабында. Агент менән телефон будкаһында һөйләшеп торғанда, исемен һорайҙар. Әйләнеп ҡараһа, «„Кейне“ болаһы» фильмының афишаһын күрә, уйлап тормайынса шул исемде атай[2]. Киноға төшмәгән ваҡытта актёр ысын исемен ҡуллана.
1960-сы йылдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1964 йылда «Зулустар» фильмында лейтенант-аристократты уйнап, 30 йәшлек Кейн халыҡ-ара танылыу таба. Шон Коннери тәҡдиме буйынса «Досье „Ипкресс“» фильмына төп ролдә, күҙлекле сәйер шпион-ловелас Гарри Палмер, һуңынан Остин Пауэрс өлғөһө булып ҡала. 1966 йылда «Элфи» фильмында, тамашасы Кейн уйнаған ролдә, яғымлы зәңгәр күҙле һарысәстең мөхәббәт мажараларын күрә. Был роль «Оскар» премияһына беренсе дәғүәһе. Кейн ҡатнашҡан беренсе Америка фильмы «Гамбит» була, уҙаҡташы булып танылған Америка актрисаһы Ширли Маклейн ҡатнаша.
1960-сы йылдарҙағы Кейн уйнаған ролдәр эске выжданлыҡты һыҙатлаһа, етмешенсе йылдар дәүере уңышлы ғына ике комедияла төшә: «Пандора йәшниге» һәм «Италиялағы кеүек урлау» (1969). 1971-се йылда Кейн, Тед Льюис романы буйынса, «Картерҙы юҡ итергә» исемле фильмда тупаҫ гангстер алдына килеп баҫа (әйткәндәй, ул 2000 йылда үҙгәртелгән фильмдың ҙур булмаған ролендә төшә).
1970—1980-е йылдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1972 йылда Лоуренс Оливье менән бергә Энтони Шаффер пьесаһы буйынса ҡуйылған көсөргәнешле «Осҡансы уйнау» мажараһында (оригинал — «Эҙләүсе») уйнай, һәм яңынан «Оскар»ға дәғүә итә.
1970-се йылдарҙың икенсе яртыһында Кейнды йыш ҡына ролдәр һайлап ала белмәүҙә тәнкитләйҙәр . Ул ҡушылып уйнаған фильмдар шатырҙап юҡҡа сыға, шулай ҙа бер ни тиклем нәфис яҡтан уңыштар күренә: "Ританың өғөттәре"ндә профессор- алкоголик роле (1983) һәм "Сигенән сыҡҡан алдаҡсы"ла профессионал авантюрист (1988) ролдәре өсөн «Алтын глобус» ала, ә Вуди Аллендың «Ханна һәм уның һеңлеләре» (1986) икенсе пландағы финансист Эллиота роле күптән көткән «Оскар» алып килә. 1988 йылда Кейн Шерлок Холмстың легендар мажараларында уйнай.
1990-сы йылдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1990-сы йылдар уның таланты премиялар менән бүләкләнә башлай. «Тауышсыҡ» фильмына — өсөнсө «Алтын глобус» (1998), икенсе «Оскар» премияһын «Вино эшләүселәр ҡағиҙәһе» фильмындағы роле өсөн ала (1999).
1992 йылда беренсе автобиографияһын сығара — «Былар барыһы ла нәмә тураһында?»[3]. 1995 йыл актёрға «Пекинға тиклемге экспресс» исемле Канада боевигындә роль алып килә, Кейн бында эшен профессионал карьераһындағы иң алама тәжрибә тип атай.
2000-се йылдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2000-се йылда Елизавета II уны рыцарҙар сафына индерә. «Тыныс Американлы» (2002) драмаһында төп роль өсөн яңынан"Оскар" премияһына дәғүәләнә.
Кейндың һуңғы киноэштәренән — Остин Пауэрстың атаһы Найджел Пауэрс өсөнсө фильмдағы мәҙәк шпион («Остин Пауэрс: Голдмембер», 2002), отставкалағы карикатурист «Кеше балаһы» (2006) исемле фантастик фильмда һәм ҡарт иллюзиялар инженеры «Престиж» (2006) исемле Кристофер Ноландың тағы бер фильмында .
2007-се йылда «Шымсы» таҫмаһы сыға, Кейн детектив романдар яҙыусы Эндрю Уайкты уйнай. 2010-се йылда икенсе автобиографияһын яҙа — « Голливудтағы фил»[3].
80-йыллыҡ юбилейын 2013 йылдың мартында үткәргәс, Кейн актёрлыҡ карьераһын 90 йәш тулғас тамамлаясағы тураһында белдерә. Ошо ун йыл эсендә, уның әйтеүе буйынса, өсөнсө «Оскар» статуэткаһын алырға ниәте бар[4].
Шәхси тормошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майкл Кейн ике тапҡыр өйләнә:
- актриса Патриция Хейнс (инг.)баш. (ингл.) русск. (1955—1962; ҡыҙы Доминик);
- модель Шакира Бэкш (инг.)баш. (ингл.) русск. (1973-се йылғы; ҡыҙы Наташа).
Суррей графствоһының Англиялағы Лезерхэд (инг.)баш. (англ.) русск. ҡаласығында йәшәй, һәм бынан башҡа Америкала — курорт ҡалаһы Майами-Бич (Флорида) йорто була.
Кейн сәйәсәттә консерваторҙарға өҫтөнлөк бирә. 2010 йылда асыҡтан-асыҡ премьер-министр Дэвид Кэмеронға тауыш бирә, быға тиклем Маргарет Тэтчерҙы хуплай.
Фильмография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бүләктәре һәм номинациялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Michael Caine What's it all about — Arrow, 2010. — 592 б. — ISBN 0099553198.
- Michael Caine The Elephant to Hollywood — St. Martin's Griffin, 2011. — 352 б. — ISBN 0312604343.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Michael Caine > Overview — AllMovie
- ↑ Michael Caine (I) | Film | guardian.co.uk (англ.
- ↑ 3,0 3,1 My Name Is Michael Caine (рус.
- ↑ Michael Caine postpones retirement — by a decade (англ.). 3News (28 мая 2013). Проверено 26 декабря 2013.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Майкл Кейн (инг.) Internet Movie Database сайтында(англ.) на сайте Internet Movie Database
- Неофициальный сайт Майкла Кейна в Рунете
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 14 мартта тыуғандар
- 1933 йылда тыуғандар
- Лондонда тыуғандар
- Алфавит буйынса актёрҙар
- Бөйөк Британия актёрҙары
- XX быуат актёрҙары
- XXI быуат актёрҙары
- Британия империяһы ордены командорҙары
- Артистар псевдонимдары
- BAFTA премияһы лауреаттары
- «Алтын глобус» премияһы лауреаттары
- «Оскар» премияһы лауреаттары
- Рыцарь-бакалаврҙар
- «Юлдаш» премияһы лауреаттары
- АҠШ Киноактёрҙар гильдияһы премияһы лауреаттары


text:
Шулай тип вилка?
Был мәлдәрҙе күп кисерҙе криптовалюта селтәре барлыҡҡа вилка менән bitcoin. 2008. Был проблеманы хәл итергә ярҙам вилка эшләргә тейеш кеүек масштабируемость, түбән потенциаллы ТПС (международных секунд.), блоктар Күләме сикле, биткоин еңеләйтер өсөн һәм, ғөмүмән, селтәр перегрузка. Программалар менән тәьмин итеү булып тора асыҡтан-асыҡ исходным коды bitcoin, копируйте селтәренән файҙаланыусы һәр ала., үҙгәртергә, код һәм ҡағиҙәләре индереләсәк.. Шулай итеп, селтәр протоколдарын һәм һәр яңы файҙаланыусы булдырырға мөмкин, тип иҫәпләне ул. Форкс, ә тап селтәр йәки йомшаҡ hardforks.
Softfork үҙгәрештәр булды blockchain протоколын ҡулланған, тип иҫке узел узел сынйыр менән бәйләнеш селтәрен яңы ҡамасау түгел. Йәки шаһиттар яҡшы миҫал softfork айырып SegWit. Был селтәрҙәрҙең актив ҡулланыусыһы softfork структураһын оптималләштереү маҡсатында август международных ҡамап, улар биләй азак урын булғанға шулай тип хәтерләй.. Softfork блогы өсөн рөхсәт булһа, эшең тулыраҡ мәғлүмәт селтәре үткәреү өсөн үҙгәрешһеҙ bitcoin.
Hardfork-был яңы селтәрҙәр барлыҡҡа киләсәк, иҫке менән яңы протокол ҡағиҙәләренә һыйышмай башлай блокчейн. Был осраҡта., иҫке һәм яңы селтәр узелдарын алмай “аралашыу,” сөнки үҙе уйлап консенсус механизмы үҙгәрҙе hardfork. Hardforks ярҙамы менән, төп проблемаларҙы хәл итергә тырышты. bitcoin селтәрен ҡулланыусы селтәрҙәр, шул селтәрҙәр үткәреү һәләте түбән, - тип, мөмкинлектәре сикләнгән ете секундҡа тиклем блогы һәм эшкәртеү күләме транзакцияһы, күптәрҙең фекере буйынса, күберәк үткәрергә тейеш 1 МБ мәғлүмәт. Шулай уҡ яңы булдырылған файҙаланыусының криптовалюта рөхсәт Hardforks, альтернатива сифатында биткоин..
Һөҙөмтәлә һуңғы hardforks
2015-2016
XT Биткоин-беренсе Биткоин был селтәре hardfork, августа үтә. 2015. Hardfork., төп сығанаҡ кодты bitcoin ул, блоктар күләмен арттырыу планлаштырыла 8 МБ, шул тиклем селтәренең үткәреү һәләтен арттырыу 24 международных секунд., ләкин ярҙам ала алмаған берләшмәһендә булыу кәрәк тау криптовалюта. Биткоин был ашырыу өсөн талап ХТ 75% bitcoin селтәре бөтә шахтерҙар өсөн, яңы селтәрҙәр инә., тик 12% уларҙың ярҙамы hardfork. Был бәйләнеш., майк эшләп китә һәм үҙ һатыусыларын төп проекттарының береһе херн криптовалюта. 2016. Һөҙөмтәһе., тик 20 баш ҡала үҙәгендә нөсхә 4,000 берәмек, был ваҡытта нимә эшләргә селтәре недоступная.
Биткоин блогы өсөн неограниченный hardfork майы сығарыу күләме үҙгәрҙе 2016, ҡасан һайлау блоктар тәҡдим ителә күләменә селтәр шахтер булып. Шахтер буйынса мәғлүмәт, блоктар күләме киңәйтеү мөмкинлеге генә түгел, сират юҡ, әммә дөйөм килеме иҫәбенә артҡан һәм арттырған өсөн үҙ блогын комиссионные. Әммә тәнҡит hardforks, күпселек булып эшләй, , тип билдәләргә мөмкин ихтималлығы арттырыу был стратегияның, шәп шахтер селтәрен үҫтереүгә ҙур тамаша башланды пулыу.
Тимәк, шахтер һәм оҙаҡ сроклы перспективала үҫеш мөмкинлектәре сикләнгән һөҙөмтәле булыр ине аппаратная селтәре тулыһынса алмаштырыла ҡатнаша алмай.. Шулай итеп, үҙәкләштерелгән селтәр нисә бассейн буласаҡ.. Шулай уҡ бер нисә программа менән тәьмин итеүгә һәләтле эксперттарҙы хаталарын таба биткоин., башта уларҙың апрель, май һуңынан был йыл кәмеүенә килтерә. 70% үҙәктәре селтәре., был берләшмәләрҙәге иң вилы ышанысты ҡаҡшата крипто.
Адрес селтәре проектын эшләй башлай биткойн масштабируемость классик проблема bitcoin., Биткоин булһа ла ярҙамы менән хәл ХТ hardfork. Проекттың маҡсаты блоктар күләме арта ғибәрәт тиклем. 2 Һуңынан мб 4 МБ. Әммә был ярҙам кәрәк йыя алмай криптосообщество hardfork. Иң башында артыҡ. 2,000 үҙәге проекты ҡатнашты.,” әммә тиклем уларҙың һаны кәмей 100 өҫтәрәк 2017. Ноябрь айында иғлан ителгән ине, тип асыҡтан-асыҡ юҡҡа сығара проектын хупларға һәм проектты эшләргә һуң ябыла segwit2x ҡулаҡса булып биткойн, яңы криптовалюта.
2017
Наличка Биткоин булып, моғайын, иң уңышлы һәм билдәле селтәр bitcoin hardfork. Һөҙөмтәлә мәжбүри протокол hardfork, Аҡса Биткоин блогы барлыҡҡа килгән. 478,558 н 1 Август. Вилка составында., Блоктар күләме артыуы менән 1 МБ 8 МБ, һәм был, үҙ сиратында., операцион селтәрҙе арттырыу һәм сығымдарҙы кәметеү һауыт. Һуң hardfork, Электрон һаны тигеҙ булып, үҙ хужаһын биткоин биткоин обналичивать кошо. Селтәр менән тәьмин итергә яңы механизмдар, ике һаҡлар тип үк транзакцияһы блокчейн. Бөгөн, 13 Декабрь, bitcoin курс Наличка $1,616.84 әлеге ваҡытта cryptomarket капитализацияһы буйынса өсөнсө урынды биләй һәм..
Алтын-н блогы барлыҡҡа килгән. 24 октябрь һөҙөмтәләре bitcoin криптовалюта hardfork 491,407 фирма тау lightning гонконг поиметь үткәрелә.. Проекттың маҡсаты-булған өсөн артыҡ ҡыҙыҡ түгел валюта-шахтер һөнәре, үҙенсәлекле биткоин. Был бәйләнеш., криптовалюта селтәрен файҙаланыусылар һаны алтын һәм девизы күп табырға мөмкин bitcoin “децентрализовать яңынан эшләй bitcoin.” Иҫке урынына яңы эштең инициаторы hardfork протокол ҡулланыуҙы иҫбатлау, Equihash. Был чувствительный к оператив хәтер күләме ашыу алгоритм (ОУ) шулай уҡ майнинг ҡулланыу Zcash криптовалюта. Бөгөн, 13 Декабрь, Алтын курс Биткоин $276.88 ашыу, баҙар капитализацияһы $4.5 млрд.
Алмаз Биткоин hardfork, был хәл ноябрь аҙағында тип плаха 495,866. Алмаз биткоин блогы булдырылған эш алгоритмдары иҫбат яңы майнер (Пау). Шулай уҡ, был блоктар күләме эмиссияһы күләме арта һәм ун беренсе тапҡыр криптовалюта айырылып тора. 8 МБ. Эшләгән, тип һанай, был проблеманы хәл итеү өсөн бындай hardfork, хосуси булмауы шул тиклем яҡлаясаҡ, әкрен килешеүҙе раҫлау, яңы ҡатнашыу өсөн усағын һәм юғары, селтәргә инеү өсөн. Алмаз Биткоин булдырыу өсөн селтәре майнинг, электрон кошо, код үҙәге, һәм API, өҫтәп йыл аҙағында планлаштырылған булған, шулай уҡ асыҡтан-асыҡ исходным коды өсөн github.
Супер Биткоин, яңы криптовалюта, барлыҡҡа килә 12 Декабрь, һөҙөмтәлә, блоктар бүлеү селтәрҙәре bitcoin. 498,888. Супер девизы Биткоин “биткоина тағы ла ҙурыраҡ.” Шуныһы иғтибарға лайыҡ, сөнки был платформаны ҡулланыу традицион ысулдар яңы инвестициялар йәлеп итеү урынына ико, беренсел аталған урынлаштырыу Вилка (ИФО). Блоктары менән тәьмин hardfork тиклем арта. 8 МБ. Йәшен селтәре селтәр технологиялары ҡулланыуҙа, мөмкинлектәре микроплатеж неограниченный тапҡыр һаны. Улай ғына ла түгел, Супер Биткоин селтәре эшләй смарт-контракт. Эшләүен билдәләне, әммә, һәм был, тип теләйем вилка берләшмәһен эксперименттар ашырыу өсөн тәғәйенләнгән крипто.
Киләсәктә
Йәшен Биткоин — йәғни 23 декабрҙә, блоктар бүлеү селтәрҙәре 499,999. Bitcoin селтәре эшләргә теләгән һәм, яҡшы сифаттар берләштерә яңы эфириум. Шулай итеп, Шулай уҡ яңы технологияларҙы файҙаланыу һәм яңы селтәрҙәр селтәрендә йәшен үткәрер өсөн микроплатеж дпос була. (Делегировать Ҡола Иҫбат) механизмдарға ҡарата ҡулланып була консенсус. Блогы тиклем арта 2 МБ, интернет тиҙлеген арттырырға мөмкинлек бирҙе, һәм көтөлә, тип аҡыллы селтәр контракт хупланы. Селтәрендәге блогында шулай уҡ, яңы төҙөләсәк тиҙлекте арттырыуы булһа, ул тиклем һуҙылған булған. 3 секунд. Әлегә hardfork яҡлау SegWit, ҡабаттан операция уны һаҡлауҙы тәьмин итә.. Әммә, тора, тип билдәләне датаһы яҡынлаша ҡарамаҫтан, старт, эш тағы проекты сайты барлыҡҡа килде.
А. hardfork Биткоин, ҡытай инвесторҙары көндәре чендлер криптовалюта инициаторы, бара торған был блогы 501,225, н 25 Декабрь. Бизнесмен, тип билдәләне тиклем барып сығара алмау, шул уҡ ваҡытта ташландыҡ күләме тәшкил итә. 21 А. миллион. Инде ҡайһы бер раҫланы биржаһы, улар менән эшләүҙең яңы криптовалюта, облигациялар нисбәте бер була ул. бер бүләк яһаны bitcoin.
Биткоин булған кеүек hardfork bitcoin селтәре Platinum, блоктар менән бара тейеш 498,577 криптовалюта һәм яңы булдырылған. Әммә, cointelegraph интервьюла хәбәр итеүҙәренсә, был афераны. hardfork, көньяҡ корея үҫмерҙәре араһында ойошторолған., ә үҙе валютаһында аҡса күсермәләре тулы булырға тора кодты биткоин.
Эксперттар фекере
ZenCash Ойошторола, Роб Viglione , тип иҫәпләй Форкс-был аҙым үҫешен адекват блокчейн:
Асыҡтан-асыҡ исходным коды үҙгәрә экосистема, юҡ, был’s. бер-проекттар йәки вилка яҡшыртыу, уның базаһында бөтә йүнәлештә бара. кодты һыйышмай.. Эволюция-был процесс бысраҡ, шулай булғас, был’т гел яҡшы килеп сыға, әммә ҡайһы саҡ был’берҙән-бер ысулы булып оло ы прорыв.
Алдынғы Sweetbridge blockchain эшләй., Саммервилл Бобров тип, яҡшы тип вилы, сөнки улар ағзаның мөмкинлегенән, хәл итер өсөн, шул тиклем селтәре үҫешкән тейеш:
Ҡурҡыу йыл була., билдәһеҙлек, Биткоин һәм шик-хәүеф берләшмәләре тураһында хардфорка. Минең өсөн, ахыры, был төркөм күп өлөшө тауыш сығып, ирекле баҙарға булышлыҡ итә һәм ул цензура һәм хоҡуҡ бүлеге өсөн мәжбүрилек.
Был насар әйбер юҡ кеүек вилка'. Һеҙ Don’т эйә, подбадривать өсөн бер команда, йә икенсеһе. Иң яҡшы тәжрибәләр һәм конкуренция. Баҙарындағы хәл булһын һәм унда ҡатнашыусылар, мәғәнә һеҙ ҡайҙа күрҙе.
Швейцария юғары техник мәктәбенән сыҡҡан минең иң ҡиммәтле тәжрибә/сплит та, аҙ споралы сылбыры. Әгәр крипто берләшмәһенең фекер айырымлыҡтары булған апологет, шул саҡта һеҙ үҙ юлынан бара, был яҡшы һәм ябай. Тормош алға бара һәм һеҙ аласаһы һеҙҙең менән айырылышыу, шулай ҙа, бергә йәшәгән өсөн бер ҡасан да ономам., даими бәхәсләшеүенең".
Әммә директор LOOMIA, Саул Ледерер бөтөнләй ҡапма-ҡаршы фекерҙәр бар.:
“Ҡулланыусы баҙарының төрлө версия һәм насыщение дискредитациялана биткоин яңылыш индереү раҫлау, сикләү биткоин йәшәүселәр һаны—арта һатып ала һәм һеҙҙең кеүек шулай гел раскошеливаться,"записки Ледерер. “Ни, был’ы тәрән борсой, - тип арҡаһынан был-сағыштырмаса ваҡ-төйәк ығы-зығы килеп сыҡты. оффа Биткоин-берләшмәләре тураһында һөйләне, нисек күләмендә лимит үтәй блогы. Урын алһа килешеүгә килгән, берләшмәһе, эшләнмәне, рвутся һәм төрлө төркөмө. кодты".
Hardforks Биткоин


text:
Өфө егете Семен Елистратов Монреалдә донъя чемпионатында икенсе миҙал яуланы
Өфө егете Семен Елистратов Монреалдә донъя чемпионатында икенсе миҙал яуланы Фото: Сергей Бобылев/ТАСС
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Өфө егете Семен Елистратов Монреалдә барған шорт-трек буйынса донъя чемпионатында 500 метр арауыҡта бронза яуланы. Һуңғы ярышта спортсы Кореянан Хван Дэ Хонға һәм Ҡытайҙан Жэнь Цзивэйға биреште.
Рәсәй гражданы өсөн был награда турнирҙа икенсе. Алдан ул 1500 метр арауыҡта өсөнсө булды.
Семен Елистратов 2018 йылғы Олимпия уйындарында 1500 метр арауыҡта бронза призеры. Бынан тыш, ул 2015 йылғы донъя чемпионатында шул уҡ арауыҡта алтын яуланы.
Монреалдә Донъя чемпионаты 18 мартта тамамлана.
http://www.bashinform.ru/news/1130546-ufimets-semen-elistratov-zavoeval-vtoruyu-medal-chempionata-mira-v-monreale/


text:
Илебеҙҙә телевидение өр-яңы этапҡа аяҡ баҫа.
2019 йылдың ғинуарынан барлыҡ федераль каналдар һанлы тапшырыу алымына күсәсәк. Был башланғыс “2009–2018 йылдарға Рәсәй Федерацияһында телерадиотапшырыуҙарҙы үҫтереү” федераль маҡсатлы программаһы нигеҙендә бойомға ашырыла. Әлеге яңылыҡ Башҡортостан юлдаш телевидениеһына ҡағыламы? Һанлы телевидениеның өҫтөнлөктәре, үҙенсәлектәре нимәлә? Уға күсеү өсөн ябай телетамашасы нимә эшләргә тейеш? Ошо һәм башҡа һорауҙар менән республикабыҙҙың төп телеканалы – Башҡортостан юлдаш телевидениеһын, “Ҡурай”, “Тамыр” телеканалдарын, “Юлдаш”, “Ашҡаҙар”, “Спутник ФМ” радиостанцияларын берләштергән “Башҡортостан” телерадиокомпанияһы директоры Рөстәм ЗӘРӘФЕТДИНОВҡа мөрәжәғәт иттек.
– Рөстәм Ришат улы, иң тәүҙә гәзит уҡыусыларҙы һанлы телевидениеның үҙенсәлектәре, был башланғыстың асылы менән таныштырып үтәйек.
– Һанлы телевидение – ул заман талабы. Йыл аҙағына тиклем илебеҙҙең барлыҡ биләмәһе Рәсәй теле- һәм радиотапшырыуҙар селтәренең (РТРС) ике мультиплексы – РТРС-1 һәм РТРС-2 сигналы менән тәьмин ителергә тейеш. Һанлы телевидениены һайлаусылар абонент хаҡы түләмәйәсәк, йәғни тулыһынса бушлай 20 федераль каналды ҡарау һәм өс радиостанция тапшырыуҙарын тыңлау мөмкинлегенә эйә буласаҡ. Ошоға бәйле бөгөн тотош ил күләмендә һанлы телевидениеға күсеү буйынса киң даирәлә аңлатыу эше алып барыла. Әммә был әлеге алымда (аналогта) күрһәтеүҙең тулыһынса ябылыуын аңлатмай, бары тик дәүләт тарафынан уның өсөн субсидия бүлеү туҡтатыла. Шуға күрә һәр телеканал аналогта күрһәтеүҙе һаҡлау-һаҡламауҙы үҙе хәл итә һәм сығымдарҙы ҡаплай. Мәҫәлән, Беренсе канал, НТВ кеүек ҙур телекомпаниялар әлеге алымды һаҡлаясағы хаҡында белдерҙе. Был формат телевизор ҡараусыларҙың уға ихтыяжы бөткәнсә ғәмәлдә буласаҡ тип күҙаллана.
– Бөгөн ҙур ҡалалар халҡы ғына түгел, күпселек ауыл кешеләре лә кабель операторҙары хеҙмәтенән йәки юлдаш антенналарынан ҡуллана. Был үҙгәрештәр уларға ҡағыламы?
– Юҡ, ҡағылмай. Уларҙың операторҙары әкренләп үҙҙәре “һанлы” күрһәтеүгә күсәсәк, ә абоненттарға бер нәмә лә эшләргә кәрәкмәй. Тик һанлы телевидениены һайлаусыларҙан айырмалы рәүештә улар кабель операторҙары хеҙмәте йәки юлдаш антенналары өсөн абонент хаҡы түләүҙе дауам итәсәк.
– Барыбыҙ ҙа яратып ҡараған Башҡортостан юлдаш телевидениеһының һанлы күрһәтеүгә күсмәйәсәге тураһында хәбәрҙарбыҙ. Был уны ҡарай алыу мөмкинлеген сикләмәйәсәкме?
– Эйе, үкенескә ҡаршы, төбәк телеканалдарының береһе лә Рәсәй теле- һәм радиотапшырыу селтәренең ике төп мультиплексына индерелмәне, шуға күрә улар, шул иҫәптән беҙҙең Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ла, эшмәкәрлеген әлеге алымда дауам итәсәк. Бында күп нәмә төбәк етәкселегенә, уның был мәсьәләгә ҡарашына, ярҙамына бәйле. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов шәхсән үҙе республиканың төп телеканалына киләсәктә лә төбәк бюджетынан аҡса бүленәсәге, уға һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәге хаҡында белдерҙе. Йәғни һанлы күрһәтеүгә күсмәһәк тә, тамашасыларыбыҙ беҙҙе ҡарай аласаҡ.
Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тапшырыуҙарын ҡарау өсөн универсаль антенна һатып алырға йәки һанлы ҡорамал урынлаштырған хәлдә лә метрлы диапазонда ҡабул иткән антеннаны һаҡларға кәрәк буласаҡ. Әгәр һанлы телевидение ҡарау мөмкинлеге булмаған ерҙә юлдаш антеннаһы ҡуйырға уйлаһағыҙ, операторҙар тәҡдим иткән пакетта беҙҙең канал бармы-юҡмы икәненә иғтибар итегеҙ.
– Аңлауыбыҙса, илебеҙҙә телевидениеның өр-яңы этабы башланып тора, быны заман талабы тип әйтеп үттегеҙ. Ә шулай ҙа һанлы күрһәтеүҙең төп өҫтөнлөктәре нимәлә?
– Һанлы сигнал сифатына һауа торошо йоғонто яһамай. Бынан тыш, экрандағы сағылыштың, тауыштың күпкә сифатлыраҡ, таҙараҡ булыуын, каналдар һанының күплеген һәм башҡа ыңғай яҡтарын билдәләп үтергә мөмкин. Тағы ла бер ҙур өҫтөнлөгө – һанлы телевидение иҡтисади йәһәттән отошло, сығымдар күпкә аҙыраҡ.
– Киләсәктә төбәк телеканалдарының уға күсеү мөмкинлеге ҡараламы?
– Был йүнәлештә әле үк эш алып барыла. Татарстан, Яҡут-Саха, Кавказ республикалары ла үҙҙәренең төп телеканалдарын һаҡлап ҡаласағы хаҡында белдерҙе. Яҡын киләсәктә уларҙы әлеге көндәге мультиплекстарҙың береһенә ҡушыу мөмкинлеге күҙаллана. Бәлки, төбәк телеканалдары өсөн айырым мультиплекс та булдырылыр. Ул саҡта инде Башҡортостан юлдаш телевидениеһы ғына түгел, республика халҡы яратып ҡараған “Ҡурай”, “Тамыр” телеканалдары ла һанлы күрһәтеүгә күсә аласаҡ.
– Бөгөн интернет селтәрендә “һанлы телевидениеға күсеү менән элекке телевизорҙар күрһәтеүҙән туҡтаясаҡ, улар сығарып ташлауҙан башҡаға эшкинмәйәсәк” тигән һүҙҙәр йөрөй...
– Юҡ, был һис тә улай түгел. Әммә бында ниндәйҙер кимәлдә өйҙәге техниканың торошо роль уйнай. 2014 йылдан һуң етештерелгән заманса телевизоры булған кешеләргә дециметрлы диапазонлы антеннаға эйә булыу етә. Уның шәхси, коллектив, тышҡа йәки бүлмәгә ҡуйыла торған төрҙәренең барыһы ла ярай. Ә инде 2014 йылға тиклем сығарылған телевизор эйәләренә антенна һәм һанлы приставка алырға кәрәк. Приставка электроника магазиндарында һатыла, хаҡы яҡынса 700–2500 һум. Ошо шарттарҙы үтәп, телевизорығыҙҙы көйләһәгеҙ, 20 һанлы телеканал һәм, шуларға өҫтәп, беҙҙең Башҡортостан юлдаш телевидениеһын ҡарау мөмкинлегенә эйә буласаҡһығыҙ.
– Ябай кешеләргә был эш мәшәҡәтле булмаҫмы?
– Үрҙә әйтеп үтеүемсә, ил күләмендә күптән инде киң даирәлә аңлатыу эше алып барыла. Башҡортостанда һанлы эфир телеселтәре булдырыу менән Рәсәй теле- һәм радиотапшырыуҙар селтәре филиалы – “Башҡортостан Республикаһы радиотелетапшырыу үҙәге” шөғөлләнә. Бынан тыш, төбәк консультация ярҙамы үҙәге, тәүлек әйләнәһенә эшләгән бушлай федераль “ҡыҙыу бәйләнеш” булдырылған.
Республикала һанлы телевидениеға күсеү буйынса махсус эшсе төркөм төҙөлгән. Уның составына Хөкүмәт, төбәк Башлығы Аппараты, “Башҡортостан” телерадиокомпанияһы вәкилдәре инә. Был мәсьәлә урындарҙа ҡала һәм район хакимиәттәре етәкселәре тарафынан даими контролдә тотола. Йыш бирелгән һорауҙарға яуап рәүешендә ҡулайламалар эшләп таратыла. Тиҙҙән беҙҙең Башҡортостан юлдаш телевидениеһында махсус роликтар күрһәтелә башлаясаҡ. Шулай уҡ үҙебеҙҙең “ҡыҙыу бәйләнеш” телефоны ла булдырыласаҡ. Ғөмүмән, һанлы күрһәтеүгә күсеү халыҡҡа артыҡ ҡатмарлы, мәшәҡәтле эш булмаҫ, һәр кем һорауҙарына ваҡытында тейешле яуап алыр, уларҙы бергәләп хәл итербеҙ, тип ышанам.
– Форсаттан файҙаланып, Башҡортостан телерадиокомпанияһы эшмәкәрлегенә ҡағылышлы яңылыҡтар менән дә таныштырып үтһәгеҙ ине. Тамашасыларҙы ниндәй проекттар, яңы тапшырыуҙар көтә?
– Телеканал – ул йәнле организм кеүек, һәр саҡ үҙгәрештә, һәр саҡ хәрәкәттә. Шунһыҙ мөмкин дә түгел. Октябрҙә Башҡортостан юлдаш телевидениеһының тыуған көнө айҡанлы яңы телевизион миҙгелгә старт бирҙек. Башланғыстарыбыҙҙың ҡайһы берҙәрен тамашасы хөкөмөнә сығарып өлгөрҙөк, бәғзеләре яҡын арала тәҡдим ителәсәк. Мәҫәлән, 1 октябрҙән башҡортсаға тәржемәләнгән сериалдар күрһәтә башланыҡ.
“Ҡурай” телеканалы аша тәҡдим ителгән башҡортса хоккейҙы ла тамашасы яратып ҡабул итте. Әлбиттә, был эш ҡатмарлы булды: спорт терминдарын тәржемәләү, тура эфирҙа саф башҡорт телендә һөйләй алырлыҡ комментаторҙар табыу һәм башҡалар. Әммә бөгөн беҙ башҡорт телендә хоккей артабан да күрһәтеләсәк тип ышаныс менән әйтә алабыҙ.
Башҡа яңылыҡтарға килгәндә, ҡайһы бер тапшырыуҙарҙы берләштереү, улар урынына яңыларын тәҡдим итеү, телевидениены яңы йөҙҙәр, яңы исемдәр менән байытыу күҙаллана. Шулай уҡ биҙәлеш йәһәтенән дә яңы төҫтәр, биҙәктәр барлыҡҡа киләсәк.
Дөйөмләштереп әйткәндә, “Башҡортостан” телерадиокомпанияһы даими үҫеш, үҙгәрештәр юлында. Әгәр беҙ бөгөн илебеҙҙең төбәк телеканалдары араһында иң яҡшы өсәүҙең береһе һаналабыҙ, 40 миллиондан ашыу аудиторияға эйәбеҙ, Рәсәйҙең биш мең самаһы тораҡ пунктындағы кабель телевидениеһы пакетына ингәнбеҙ икән, тимәк, башҡарған хеҙмәтебеҙ, тырышлығыбыҙ, эҙләнеүҙәребеҙ юҡҡа түгел.
– Рөстәм Ришат улы, ихлас әңгәмә өсөн ҙур рәхмәт! Яуаплы, тынғыһыҙ хеҙмәтегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ. Зәңгәр экрандар аша халыҡты мөмкин тиклем күберәк һөйөнөслө яңылыҡтар менән ҡыуандырып, йөкмәткеле тапшырыуҙарығыҙ менән тамашасыларға ғәм, сәм, рух өләшеп эшләргә яҙһын!


text:
Рәсәйҙең допингка ҡаршы агентлығы (РУСАДА) йәнә үҙ эшен башлай.
Сентябрь аҙағында илдең спорт тормошонда һиҙелерлек ваҡиға булды. Сейшель утрауҙарында уҙған Бөтә донъя допингка ҡаршы агентлыҡ (WADA) башҡарма комитетының ултырышында РУСАДА-ның 2015 йылдан алып сикләнгән хоҡуҡтарын кире ҡайтарыу мәсьәләһе ҡаралды. Етәкселек органының туғыҙ ағзаһы уны ыңғай хәл итеү өсөн тауыш бирҙе, берәү икеләнде, икәү ҡаршы булды. Был ҡарар һуңғы өс йылда илдең спорт системаһын ҡаҡшатҡан допинг низағтарына кәртә ҡуйыр тигән өмөттәбеҙ.
Тәнҡит ярҙам итмәне
РУСАДА-ны “ярлыҡау” тәҡдиме башҡарма комитет ҡарамағына ултырышҡа бер аҙна ҡалғас индерелде. Күпселектең фекеренә Рәсәй спортына ҡаршы сығыш яһаған АҠШ, Бөйөк Британия, Канада, Яңы Зеландия, Австралия, Германияның допингка ҡаршы агентлыҡтарының, Еңел атлетика федерациялары халыҡ-ара ассоциацияһының спортсылар комиссияһының, саңғы буйынса Канаданан олимпия чемпионы Бекки Скоттың, Мәскәү допингка ҡаршы агентлығының элекке етәксеһе Григорий Родченковтың РУСАДА-ны артабан да ситләтеүгә саҡырыуҙары тәьҫир итмәне. Уларҙың теләген тик Норвегия һәм Яңы Зеландия вәкилдәре генә ишетте. Ә Польша вәкиле бер ниндәй ҙә ҡарарға килә алманы.
Килешеү
Беҙҙең файҙаға булған күренешкә нимә ярҙам итте һуң? Рәсәйҙең спорт министры Павел Колобковтың WADA тәҡдимдәренә күнеүе. Ә ул 31 талап ҡуйғайны. Шуның 29-ы үтәлде. Хәҙер ҡалған икәүһен хәл итергә ҡалды. Беренсеһе – Ричард Макларен етәкләгән бойондороҡһоҙ комиссияның тикшереүе асыҡлаған 2011 – 2015 йылдарҙа беҙҙең илдә допинг ҡағиҙәләрен боҙоу системаһының булыуын таныу. Икенсеһе – Мәскәү допингка ҡаршы лабораторияһының допинг өлгөләренә һәм уларҙы тикшереү мәғлүмәттәренә юл асыу. Һөҙөмтәлә Рәсәй айырым етәкселек вәкилдәре тарафынан хоҡуҡ боҙоуҙарҙы таныны, ә йыл аҙағынаса икенсе пунктты ла үтәргә бурыслы.
– Беҙ бер ваҡытта ла ҡағиҙәләрҙе боҙоу осраҡтарын инҡар итмәнек, шул уҡ ваҡытта үҙебеҙҙең допингка ҡаршы системаны үҙгәртеп ҡороу менән шөғөлләндек. Был беҙҙең спортсылар мәнфәғәтендә эшләнде. Улар хәҙер бөтә ярыштарҙа ла ҡатнаша аласаҡ, – тине Павел Колобков.
Сәйер допинг өлгөләре
Әйтеүебеҙсә, йыл аҙағынаса беҙҙә һаҡланған допинг өлгөләренә юл асырға тейешбеҙ. Әгәр ҙә уларҙы шикле тип тапһалар нимә булыр һуң? Яңы допинг низағтары Рәсәй спортсыларының киләсәгенә аяҡ салмаҫмы? Бик мөмкин. Унан инде уларға элегерәк яулаған наградаларын да тартып алыу хәүефе янаясаҡ. Әле биатлонда ике тапҡыр олимпия чемпионы Евгений Устюговтың һөҙөмтәһе шик аҫтына алынды. Ул ғәйепле тип танылһа, Сочиҙағы Олимпиада алтынынан составында Антон Шипулин, Алексей Волков, Дмитрий Малышко булған тотош ил йыйылма командаһы мәхрүм ителәсәк. Хатта 2010 йылда Ванкуверҙағы ошондай сарала Евгений менән бергә эстафетала өсөнсө урынды яулаған яҡташыбыҙ – Өфө районының Михайловка ауылы егете Максим Чудов та миҙалынан ҡолаҡ ҡағыуы бар. Былай ҙа бер ниндәй сәбәпһеҙ быйыл Көньяҡ Кореяла уҙған Уйындарҙан шул уҡ Шипулинды, тағы саңғысы Сергей Устюговты, шорт-трексы Виктор Анды ситләттеләр бит инде. Тимәк, ундай башбаштаҡлыҡтар йәнә осрарға мөмкин.
Әлбиттә, Рәсәйҙең олимпия комитеты президенты Станислав Поздняков эштең уң булырына ышана, ләкин баштан уҡ беҙгә ҡаршы булып, ағыу сәскән дәғүәселәрҙең уйында ни икәнен кем белә?..
Икеләтә ҡыйырһытылғандар
Шикле тикшереү эштәре ауазы хатта былай ҙа тормош тарафынан ҡыйырһытылған паралимпия спортсыларын да урап үтмәне. Улар ҙа Бразилиялағы Олимпиаданан мәхрүм ителде, Кореяға ла аҙ ғына һанда барҙы, дәүләт флагы аҫтында сығыш яһай алманы.
Рәсәйҙең паралимпия комитеты президенты Владимир Лукин да ғәҙеллектең тантана итеренә ышана, әммә бының ҡасан булырын әйтә алмай, сөнки барыһы ла WADA ҡуйған һуңғы ике талаптың хәл ителеүенә бәйле.
РУСАДА-ны үҙгәртеп ҡороу
Һуңғы өс торғонлоҡ йылында РУСАДА ла үҙгәрештәр кисерҙе. Етәкселек яңыртылды, ойошма Спорт министрлығынан тулы бойондороҡһоҙлоҡ алды. Ҡануниәттә тыйылған препараттар – допинг – ҡулланыуға мәжбүр иткәнгә енәйәт яуаплылығы булдырылды. Спортсыларҙың, тренерҙарҙың, спорт белгестәренең килешеүҙәрендә допингка кире ҡараш һәм халыҡ-ара допингка ҡаршы ҡағиҙәләрҙе үтәү зарурлығы тураһындағы пункттар индерелде.
Йыл да РУСАДА алты мең тирәһе допинг өлгөһө алып, сит ил лабораторияларына ебәреп торҙо. Уларға дәғүә юҡ. Яҡын арала WADA Мәскәү лабораторияһына ла аккредитацияһын ҡайтарып бирһә, тиҙҙән барыһы ла үҙебеҙҙә башҡарыласаҡ.
Бер боҙоҡ алма бөтә тоҡто серетә
Ләкин ҡыуанырға иртәрәк кеүек. Хәтерегеҙҙәлер, бөтә допинг бәләләре 2015 йылда еңел атлеттарыбыҙҙан башланғайны. Иң беренсе уларҙы ил флагы аҫтында сығыш яһауҙан мәхрүм иттеләр. Әлегәсә халыҡ-ара ярыштарҙа атлеттарыбыҙ ил исеменән түгел, айырым спортсы булараҡ ҡына ҡатнаша. Бөтә Рәсәй еңел атлетика федерацияһының хоҡуҡтарын ҡайтарып биреү мәсьәләһе декабрҙә Еңел атлетика федерацияларының халыҡ-ара ассоциацияһы советы ултырышында ҡараласаҡ. Ә уның спортсылар комиссияһы WADA-ның әлеге РУСАДА буйынса ҡарарына ла ҡаршы. Тимәк, беҙҙең федерацияның яҙмышы ыңғай хәл ителеренә өмөт аҙ.
Етмәһә, спортсыларыбыҙ ҙа тәртип боҙоуын дауам итә. Мәҫәлән, августа яҡташыбыҙ – Бөрө ҡалаһынан бейеклеккә һикереүсе Данил Лысенко Европа чемпионатынан ситләтелде. Сәбәбе – допингка ҡаршы ҡағиҙәләрҙе тупаҫ боҙоу. Был төшөнсә тыйылған препарат ҡулланыуҙы ғына түгел, ә билдәле бер талаптарҙы үтәүҙе лә аңлата.
Ниңә һаман һабаҡ алмайбыҙ һуң?! Данилға 21 йәш кенә әле тиергә, ул бит инде билдәле, тәжрибәле спортсы! Һуңғы ике йылдағы Рәсәй чемпионы ғына түгел, ә 2017 йылғы донъя беренселегенең көмөш призеры, ә быйыл бина эсендәге планета ярышында бөтөнләй чемпион исемен яулаған атлет!
“Бөрө сиңерткәһе”нең эше
Хәҙер еңел атлеттар араһында “Бөрө сиңерткәһе” исемен йөрөткән Данил билдәһеҙ ваҡытҡа барлыҡ халыҡ-ара ярыштарҙан ситләтелде. Ул ниндәй эш боҙғанмы? Рәсми сығанаҡ “Мистер Лысенко, Халыҡ-ара еңел атлетика федерацияһының допингка ҡаршы ҡағиҙәләрендә талап ителгәнсә, үҙенең ҡайҙалығын хәбәр итмәне һәм ярыштан тыш тест үткәрер өсөн уны табып булманы” тип хәбәр итә. Ҡағиҙәләр буйынса, Лысенко кеүек спорт элитаһына ингән спортсылар өс айға бер тапҡыр АДАМС электрон системаһында алдағы өс ай эсендә үҙенең ҡайһы урындарҙа буласағы хаҡында тулы мәғлүмәт ҡалдырырға тейеш. Йәнә унда ярыштан тыш тест үтер өсөн көн эсендәге бер буш сәғәтте күрһәтеү мотлаҡ. Ошо ваҡытта допинг офицеры спортсыға килһә, ә уныһы урынында булмаһа, йә иһә ҡайҙалығыңды белдергән мәғлүмәтте һуңлап тапшырһаң, бер иҫкәртеү яҙыла. Бер йәки ике иҫкәртеү өсөн бер нимә лә булмай. Ләкин Данил йыл эсендә өс иҫкәртеү алырға өлгөрә!
Бер йыл эсендә өс тәртип боҙоу осрағы ул иғтибарһыҙлыҡ ҡына түгел, ә законды инҡар итеү, сөнки Халыҡ-ара еңел атлетика федерацияһы “хәтерһеҙ” спортсыға тәүҙә был турала хәбәр ебәрә. Унан һуң да атлет хатаһын төҙәтмәһә, иҫкәртеү-санкция ҡуллана.
Кем ғәйепле?
– Нимә әйтәһең инде, үҙем ғәйепле, АДАМС системаһын тултырыуға етди ҡараманым, – ти Данил Лысенко, ғәйебен танып. Уға хәҙер бер йылдан ике йылғаса дисквалификация янай. Был осраҡта 2020 йылғы Токио Олимпиадаһында ла ҡатнашыуы бик икеле.
Эйе, был эш өсөн спортсылар шәхсән яуап бирә. Әммә шул уҡ Европа чемпионатына ла беҙҙән 30 ғына кешегә барырға рөхсәт бирелде. Уларҙың араһынан бишләбе генә еңеүгә дәғүә итә, ә Данилдың мөмкинлеге иң юғарыһы ине. Шулай булғас, бындай атлеттарҙы күҙ ҡараһы кеүек һаҡларға кәрәк. Лысенконың өс иҫкәртеүе бер көн эсендә генә барлыҡҡа килмәгән. Бөтә Рәсәй еңел атлетика федерацияһы вәкилдәре быны белмәгәнме ни? Әлбиттә, улар АДАМС системаһына инә алмай, ләкин үҙҙәренең спортсыһының эштәре менән ҡыҙыҡһынырға була бит. Һәр хәлдә атлетты ярыштарҙан ситләтеү, ә артабан хатта оҙайлы ваҡытҡа дисквалификациялау федерация эшмәкәрлегенә лә тап төшөрәсәк. Етмәһә декабрҙә уға хоҡуҡтарын ҡайтарып биреү мәсьәләһе ҡараласаҡ...


text:
Ленингоры районы Цъинагары зонæмæ кусæгон балцы фæстиуджыты фæдыл РХИ-йы Президент Тыбылты Леонид ауагъта æмбырд уырдыгæй æрæздæхгæйæ. Æмбырды хайад райстой Цхинвалы районы администрацийы сæргълæууæг Плиты Алан, РХИ-йы Автомобилон фæндæгты арæзтад æмæ эксплуатацийы фæдыл комитеты сæрдар Гуыззыдтаты Эдуард æмæ паддзахадон-унитарон куыстуат «Дорэкспострой»-йы генералон директор Лалыты Мурат. Цы темæйыл уынаффæ кодтой, уый уыд иувæрсты цæуæг Цъинагар-Громы фæндаджы арæзтад, кæцыйыл фембæлды дзырдтой Цъинагары зонæйы цæрджытæ. Ацы фæндаг административон æгъдауæй хауы Цхинвалы районмæ æмæ або-ны бонмæ уый у æвадат, цæуынæн нæ бæззы. Куыд банысанчындæуыд, афтæмæй ацы фарст иттæг актуалон у цæрджытæн, уымæн ацы фæндагæн йæ дæгъ у 15 киллометры æмæ у æртæ хатты цыбырдæр, ныртæккæ цы фæндагыл цæуынц хъæуы цæрджытæ, уымæй. Президент банысан кодта, зæгъгæ, цæрджытæ цы фарст æрæвæрдтой, уый у иттæг ахсджиаг æмæ йæм хъæуы æвæстиатæй æркæсын. «Кæд æмæ абон Цхинвалæй Цъинагармæ фæндагыл цæуын хъæуы 2 сахаты, уæд ацы фæндаджы эксплуатацимæ радтыны фæстæ уый зынгæ фæцыбырдæр уыдзæн, - загъта уый, - æмæ райсомæй республикæйы столицæмæ чи рацæуынц сæ хъуыддæгты фæдыл æмæ фæстæмæ чи хъуамæ баздæхой, уыдонæн фæндагыл цы къаддæр рæстæг бахардз кæной, уымæн ис стыр нысаниуæг».
Президент Плиты Аланæн æмæ фæндагон службæтæн бахæс кодта, цæмæй уыцы бон ацыдаиккой Цъинагармæ, федтаиккой фæндаджы уавæр æмæ бынаты сбæрæг кодтаиккой, цахæм ресурстæ хъæуы, цæмæй фæндаг арæзт æрцæуа æмæ йыл адæм цæуой.
«Не 'мбæстæгты фæрныгад, уæлдайдæр та Гуырдзыстонимæ арæнгæрон районты цæрджыты фæрныгад махæн у иттæг ахсджиаг æмæ цæрджытæм проблемон фарстытæ куы фæзыны, уæд республикæйы разамынад хъуамæ уыдонæн оперативон æгъдауæй дзуапп дæтта», - банысан кодта Президент.


text:
- Подробности
- Просмотров: 254
СЕМАШКО Николай Александрович (20.9.1874, Орёл губ. Ливенское а. — 18.5.1949, Мәскәү), дәүләт эшмәкәре, һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороусы. СССР мед. ФА (1944) һәм РСФСР пед. ФА (1945) академигы. Ҡазан ун‑тын тамамлағандан һуң (1901) Орёл һәм Һамар губ. эшләй, 1917 й. алып Мәскәү эшсе һәм һалдат депутаттары советының мед.‑санитария бүлеге мөдире. 1918 й. башлап РСФСР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау халыҡ комиссары, 1921 й. — 1‑се Мәскәү мед. ин‑тының соц. гигиена каф. мөдире, бер үк ваҡытта 1930—36 йй. Бөтә Рәсәй ҮБК‑һы Президиумы ағзаһы һәм балалар комиссияһы рәйесе, 1945 й. алып РСФСР пед. ФА‑ның Мәктәп гигиенаһы ин‑ты һәм 1947 й. башлап СССР мед. ФА‑ның Һаулыҡ һаҡлауҙы ойоштороу һәм мед. тарихы ин‑ты директоры. 1‑се Мәскәү мед. ин‑ты составында Өфөгә эвакуациялана (1941—42), БАССР Һаулыҡ һаҡлау ХК‑ның Госпиталь советында эшләй: эвакуация госпиталдәре эшен ойоштороуҙа консультатив‑методик ярҙам күрһәтә. Фәнни хеҙмәттәре һаулыҡ һаҡлау һәм соц. гигиена теорияһы һорауҙарына, ойошторолоу һәм тарих мәсьәләләренә арналған. С. етәкс. әсәлек һәм балалыҡты, балалар һәм үҫмерҙәр һаулығын һаҡлау системалары эшләнә, ғилми‑тикшеренеү мед. ин‑ттары селтәре булдырыла. Бөтә Союз гигиена йәмғиәте рәйесе (1940 й. алып), Ҙур мед. энциклопедияһының баш мөхәррире (1927—36). Ленин (1944), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1943) орд. м‑н бүләкләнгән. БДМУ бинаһына С. иҫтәлегенә мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.
А.У.Кинйәбулатов
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
8-12 июндә Башҡортостандың баш ҡалаһында «Евразия йөрәге-2018» халыҡ-ара сәнғәт фестивале үтә. Фестивалде open air форматында Симфоник төн аса. Башҡортостан Республикаһы Милли симфоник оркестры был кистең төп геройы була. Программала П.И. Чайковскийҙың «Щелкунчик» балетынан сюита, Рәсәй һәм сит ил композиторҙарының операларынан ариялар яңғырай. Быйыл Өфө амфитеатры Рәсәй опера театрҙарының алдынғы солистарын йыя. Башҡортостандың баш ҡалаһына Ҙур театр солисы, Төньяҡ Осетия-Алания Республикаһының халыҡ артисы, халыҡ-ара конкурстары лауреаты, «Алтын битлек» һәм «Алтын софита», шулай уҡ сәнғәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн Чехияның «EURO Pragensis Ars» милли премияһын яулаусы Вероника Джиоева килә. Концертта симфоник оркестр менән бергә Т.Сәйфуллин исемендәге дәүләт академия хор капеллаһы, художество етәксеһе һәм баш дирижеры – Ш.Бабич исемендәге Милли йәштәр премияһы лауреаты Алһыу Хәсбиуллина ҡатнаша. Пуль артында – оркестрҙың художество етәксеһе һәм баш дирижеры, республиканың атҡаҙанған артисы Раушан Яҡупов.


text:
- Подробности
- Просмотров: 315
НУРИМАНОВ Баһауетдин Ялалетдин улы [2.5.1893, Өфө губ. ш. уҡ исемле өйәҙе Яңы Күл а. (БР‑ҙың Нуриман р‑ны) — 11.8.1918, башҡа мәғлүмәттәр б‑са, 1918 й. окт., Ырымбур губ. Орск өйәҙе Орск ҡ.], революция хәрәкәте эшмәкәре. 1917 й. алып РСДРП(б) ағзаһы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. 1917 й. Өфө эшсе һәм һалдат депутаттары советы ағзаһы, РСДРП(б)‑ның Өфө губерна ком‑ты Татар-башҡ. бюроһы рәйесе, авг. башлап “Алға” гәз. мөхәррире. 1918 й. февр. алып Ырымбур мосолман хәрби-революцион комитеты рәйесе, Башҡорт хөкүмәте һәм Башҡорт мәркәз шураһы ағзаларын ҡулға алыуҙа ҡатнаша. Марттан Ырымбур губерна мосолман комиссариаты рәйесе, июлдән Орскиҙа Ҡыҙыл Армияның сәйәси хеҙм‑ре. Авг., башҡа мәғлүмәттәр б‑са, окт. аҙағында аҡтар тарафынан ҡулға алына, атып үлтерелә. Н. исеме м‑н БР‑ҙа район, Октябрьский, Өфө, Салауат, Сибай ҡҡ., Нуриман р‑нының Яңы Күл, Ҡыҙылъяр аа. урамдар аталған, Н. йәшәгән йортҡа — мемориаль таҡтаташ, тыуған яғында мәктәп янында һәйкәл ҡуйылған.
Әҙәб.: К у з ы е в Р.У. Багау Нуриманов. Уфа, 1955.
Е.П.Асабин
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Тәһран баҙары
Тәһран баҙары (фарс. بازار تهران — бāзāр-е техрāн), Ҙур Баҙар (фарс. بازار بزرگ — бāзāр-е бозорг) — Тәһран ҡалаһының төп баҙары, донъялағы ҡыйыҡлы иң ҙур баҙар. Ул ҡаланың 12-се округында урынлашҡан. Баҙарҙың майҙаны 3 км² самаһы, коридорҙарының тулайым оҙонлоғо 10 км-ҙан арта.
Асылда, баҙар — Ирандың баш ҡалаһының тарихи үҙәге, сөнки тап бөгөнгө баҙар урынында беҙҙең эраға тиклем 6 меңйыллыҡта Тәһран ауылы барлыҡҡа килгән. Тәһранда яңынан-яңы сауҙа үҙәктәре, магазиндар асылыуға ҡарамаҫтан, баҙар ҡала халҡының һәм туристарҙың яратҡан урыны булып ҡала.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баҙар
- Иран иҡтисады
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Викимилектә Тегеранский базар темаһы буйынса медиафайлдар бар.


text:
Әхмәдабад
Әхмәдаба́д (гудж. અમદાવાદ— Amdāvād, ингл. Ahmedabad, һинд अहमदाबाद— Ahmadābād) — Һиндостандың кѳнбайышындағы һәм Гуджарат штатындағы иң ҙур ҡала. Халҡы — 5,8 млн. Сабармати йылғаһы яры буйында, штаттың баш ҡалаһы Гандинагар ҡалаһынан 30 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Әхмәдабад округының административ үҙәге.
1960 йылдан 1970 йылға тиклем Гуджарат штатының баш ҡалаһы. Унан һуң Гандинагар баш ҡала була. Ҡаланы ҡайһы ваҡытта Карнавати тип тә атайҙар. Әхмәдабадҡа 1411 йылда нигеҙ һалына һәм ул Гуджарат солтандарының баш ҡалаһы булып хеҙмәт итә. Уға Әхмәт-шах солтандың исеме бирелгән. Бында туҡыусылыҡ сәнәғәте сәскә ата, шул арҡала уны ҡайһы бер ваҡыттарҙа «Кѳнсығыш Манчестеры» тип тә атайҙар. Ҡала Һиндостандың үҙаллылығы ѳсѳн кѳрәштә алғы һыҙыҡта була. Гуджарат штатын булдырғас, Әхмәдабад насар ғына ѳйҙәре булған ҡаланан, сауҙа үҙәктәре, бейек йорттары булған фәнни-мәғариф, коммерция һәм мәҙәни үҙәккә әйләнә.
Йөкмәткеһе
Әхмәдабад тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Археологик табылдыҡтар территорияға халыҡ XI быуатта уҡ күсеп ултырған һәм Ашавал ҡалаһы барлыҡҡа килгән тип дәлилләй. Был ваҡытта Анхилвара хакимы Карандев I, Бхил батшаһы Ашавалаға ҡаршы һуғыш алып бара. Тиҙҙән, еңгәндән һуң, Карандев I Ашавала урынына (хәҙерге Әхмәдабад урынлашҡан ерҙә) Сабармати яры буйында Карнавати ҡалаһына нигеҙ һала. XIII быуатта ҡала һәм бѳтә Гуджарат Дели солтанлығы власы аҫтына күсә.
1411 йылда Музафаридтар Гуджарат солтанлығы тѳҙѳй. 1487 йылда Әхмәт Шахтың ейәне Мәхмүт Бегада ҡаланы 12 ҡапҡалы, 6000 бойницалы (дошманға атыу ѳсѳн ҡалдырылған тишек) һәм 189 бастионы булған 10 саҡрымлыҡ стена менән нығыта. Әхмәдабад Муззафидтар власы аҫтында 1573 йылға, Гуджараттың һуңғы солтаны Музаффар II монгол солтаны Бѳйѳк Әкбәрҙән еңелгәнгә тиклем була.
Монголдар идара иткән осорҙа Әхмәдабад империяның иң йәнле сауҙа үҙәге була һәм туҡыусылыҡ менән махсуслашып, тауарҙы Европаға тиклем экспортлай. Шах-Джахан солтан күп ваҡытын Шахибауг районында, Моти Шани Махал тѳҙѳлѳшѳнә ярҙам итеп, Әхмәтабадта уҙғара. Маратхск генералдары Рагхунатха Рао менән Дамаджи Гаеквада армияһы ҡаланы баҫып ала һәм шуның менән монгол хаҡимлығына сик ҡуя. 1630 йылдағы аслыҡ һәм пешва һәм Гаеквад армиялары менән даими бәрелештәр күп кенә ҡалаларҙы юҡҡа сығара, был иһә халыҡтың күп ѳлѳшѳн Әхмәдабадта ҡалдырырға мәжбүр итә.
1818 йылда Британ Ост-Һинд компанияһы ҡаланы үҙ контроленә ала. Хәрби контингент 1824 йылда фатирҙарға урынлаштырыла, ә 1858 йылда ҡала идаралығы ойошторола. 1864 йылда тимер юлы Әхмәдабадты Бомбей менән тоташтыра. Шул арҡала, ҡала Һиндостандың тѳньяҡ һәм кѳньяҡ ѳлѳшѳндәге иң эре тимер юлы селтәре булып китә. XIX быуатта ҡалаға туҡыу фабрикаһына эш эҙләп килгән ауыл кешеләре килеп тула.
Ҡалала Һиндостан милли-азатлыҡ хәрәкәте (Һиндостандың бойондороҡһоҙлоғо ѳсѳн хәрәкәт) тамыр йәйә. 1919 йылда Роулатт законына ҡаршы демонстрацияларҙа туҡыу фабрикаһы эшселәре протест билдәһе йѳҙѳнән 51 административ бинаны яндыра. XX быуаттың 20-се йылдарында туҡыу фабрикаһы эшселәре һәм уҡытыусылар забастовкаға сығыуҙан туҡтамай. Улар үҙҙәренең гражданлыҡ хоҡуғын һәм лайыҡлы эш хаҡы талап итә.
1930 йылда Ганди Дандиға тоҙ походы ойоштора, ә 1942 йылда ашығыс бойондороҡһоҙлоҡ талап иткән Август хәрәкәте (Бѳтә Һиндостан забастовкаһы) башлана. Британ Һиндостан сиге процесында, 1947 йылда ҡала буйлап индустар менән мосолмандар араһында сыҡҡан сыуалыштар тулҡыны тарала. Әхмәдабад яңы ғына булдырылған Гуджарат штатының баш ҡалаһы була. Ошо ваҡыт эсендә ҡалала күп кенә мәғариф һәм фән институттары барлыҡҡа килә. Ҡала юғары мәғариф, фән һәм технологиялар үҙәгенә әйләнә. Ауыр һәм химия сәнәғәте үҫеш ала. Артабанғы ун йыллыҡта, социаль ғәҙелһеҙлек һәм коррупция арҡаһында сыҡҡан сәйәси киҫкенлек арҡаһында, үҫеш туҡтай. Һѳҙѳмтәлә, ҡалала һәм уның ситендә касталар араһында бәрелештәр барлыҡҡа килә.
2001 йылдың 26 ғинуарындағы ер тетрәүе 50 ҡатлы бинаны емерә, был фажиғәлә 752 кеше үлә. Ҡала инфраструктураһына зыян килә.[2].
2002 йылда ҡалала һәм штатта мосолмандарҙы ҡыйратыу серияһы билдәләнә. Бының сәбәбе булып, Годхра станцияһы янында индус ғибәҙәт ҡылыусылары булған пассажир поезын яндырыу тора (Гуджарат сыуалышы). Был сыуалышта ике яҡтан да 1044 кеше үлә. Мосолмандарҙың ҡаланан меңәрләп ҡасыуы арҡаһында Әхмәтабад ҡалаһының тирә-яғында палатка ҡаласыҡтары барлыҡҡа килә.[3].
Һуңғы йылдарҙа һинд иҡтисадының глоблизацияһы һәм либерелизацияһы һѳҙѳмтәһе ҡала үҫешен яңы бейеклеккә этәрә. Шул арҡала, халыҡ иҫәбе лә арта, яңы тораҡ кварталдар үҫеп сыға. Ҡыҙыу тѳҙѳлѳш һѳҙѳмтәһендә энергия һәм һыу ресуртсарына ҡытлыҡ тыуа.
Географияһы һәм климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әхмәдабад Һиндостандың кѳнбайышында, диңгеҙ кимәленән 53 метр бейеклектә ята. Ҡала Гуджарат штатының үҙәк ѳлѳшѳндәге Сабармати йылғаһы яры буйында, ҡомло, ҡоро урында урынлашҡан. Әхмәдабадтың дѳйѳм майҙаны 205 кв.км. тәшкил итә. Йәй кѳнѳ Сабармати йылғаһы йыш ҡына кибә һәм йылға урынында тар ғына ағым ҡала. Ҡала ситендә ике күл бар: Канкария менән Вастрапур. Канкария күлен 1451 йылда гуджарат солтаны Кутб-д-Дин Ахмед Шах II ҡаҙҙыра.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әхмәдабад ҙурлығы буйынса Һиндостандағы 5-се ҡала, халҡы иҫәбе буйынса илдең 7-се ҡала агломерацияһын булдыра.[7][8][9]. 2011 йылдағы иҫәп алыу мәғлүмәттәре буйынса Әхмәдабадта 6352 254 кеше иҫәпләнә.[6]. Грамоталылыҡ кимәле — 89,62 %; 93,96 %— ирҙәр араһында һәм 84,81 %—ҡатын-ҡыҙҙар араһында[6]. 897 ҡатын-ҡыҙ, 1000 ир-егет бар[6]. Яҡынса 440 000 кеше тѳпкѳл, емерек ѳйҙәрҙә йәшәй. [10]. Ҡала халҡынң күбеһе — гуджараттар. Халыҡтың яҡынса 7 % -ы мосолман. [11]. 2010 йылда Форбс журналы Әхмәтабадты Һиндостандың һәм Ҡытай ҡалалары Ченду менән Чунциндан ҡала, донъяның ѳсѳнсѳ иң йылдам үҫеүсе ҡалаһы тип билдәләй. [12]. 2003 йылдың Енәйәт статистикаһының Милли бюроһы мәғлүмәттәренә ярашлы, Әхмәдабад ҡалаһы Һиндостандың 1 миллиондан ашыу халҡы булған 35 ҡалаһы араһында енәйәт кимәле иң түбән булған ҡала һанала. [13].2011 йылдың декабрендә IMRB маркетинг бюроһы Әхмәдабадты Һиндостандың башҡа мегаполистары араһынан йәшәү ѳсѳн иң уңайлы ҡала тип белдерә.[14].
Транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сардар Валлаббхай Патела исемендәге халыҡ-ара аэропорт ҡала үҙәгенән 15, тимер юл вокзалынан 8 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Ул кешеләрҙең күплеге буйынса Гуджаратта иң ҙур һәм илдә һигеҙенсе аэропорт. Башлыса илдең ҙур ҡалаларына һәм Дубай (ҡала), Маскат, Сингапур һәм башҡа ҡалаларға халыҡ-ара рейстар яһай. Әхмәдабад Һиндостан тимер юлдарының кѳнбайыш зонаһында урынлашҡан. Ҡала илдең тѳньяғындағы бѳтә эре ҡалалар менән дә тимер юлы менән тоташтырылған. 8-се Милли хайвэй ҡаланы Дели, Бомбей менән, 8С һанлы хайвэй Гантхинагаром менән бәйләй; 1-се экспрессвэй Вадодара (94 саҡрым) менән тоташтыра.
Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әхмәдабадтың эске тулайым продукты 2014 йылда 64 млрд доллар тип иҫәпләнә.[15][16][17]. Һиндостандың резерв банкы мәғлүмәте буйынса 2012 йылдың июнендә ҡала финанс күрһәткестәре буйынса етенсе урында тора.[18]. XIX быуатта Әхмәдабадтың еңел сәнәғәте инвестициялар ала. Һѳҙѳмтәлә 1861 йылдың 30 майында Һиндостанда тәүге туҡыу фабрикаһына нигеҙ һалына.[19]. Уның артынса ошо тармаҡтағы башҡа предприятиелар ҙа асыла. 1905 йылда ҡалала 33 туҡыу фабрикаһы була.[20].Беренсе Бѳтә Донъя һуғышы ваҡытында, еңел сәнәғәт Махатма Ганди хәрәкәте ярҙамы менән Һиндостанда булдырылған тауарҙы популярлаштырыуға йүнәлтелгән ѳҫтәмә үҫеш стимулы ала.[21]. Әхмәдабад Һиндостанда иң эре кизе-мамыҡ туҡыма менән тәьмин итеүсе һәм ҡиммәтле таштар, ювелир продукцияларҙы сит илгә сығарыусы булып тора.[22]. Шулай уҡ, автомобиль сәнәғәте лә иҡтисадта мѳһим роль алып тора. Ҡалала Tata Motors заводы эшләй, Ford һәм Suzuki производство компанияһы асыу планлаштырылған. [23][24].Peugeot компанияһы завод тѳҙѳүгә тотонған.[25]. Амбавади районында урынлашҡан Әхмәдабад биржаһы Һиндостандың икенсе боронғо биржаларының береһе булып һанала.[26]. Ҡалала шулай уҡ ике эре Zydus Cadila һәм Torrent Pharmaceuticals фармацевтик компанияһы бар. Бында йыуыу саралары һәм химик компоненттар етештергән Nirma тѳркѳмѳнѳң һәм Adani Group халыҡ-ара сауҙа, девелоперск компанияһының баш офистары ла урынлашҡан.[27]. Мәғлүмәт технологиялары индустрияһы ла әүҙем үҫешә. NASSCOM тикшеренеүҙәре мәғлүмәте буйынса, 2002 йылда Әхмәдабад 9 эре IT-үҙәктәре араһында 5-се урында була.[28].
Иҫтәлекле урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сиди-Бәшир мәсете
- Сабармати Ашрам
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Ҡалып:Книга:Русские названия жителей: Словарь-справочник
- ↑ WHO SEAR, Regional Health Situation, and World AIDS Day, Health Report
- ↑ BBC NEWS | South Asia | Gujarat riot death toll revealed
- ↑ Historical Census of India.
- ↑ Census of Ahmedabad.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Ahmedabad City Census 2011 data. 28 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ India: metropolitan areas. World Gazetteer. Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 октябрь 2010. 3 сентябрь 2010 тикшерелгән.
- ↑ Government of India Provisional population totals (PDF). 2011 census of India. 25 июнь 2012 тикшерелгән.
- ↑ Population Finder. Census of India. 24 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ Slum Population in Million Plus Cities. Office of the Registrar General and Census Commissioner, India. Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 декабрь 2006. 11 май 2006 тикшерелгән.
- ↑ Sachar Report. zakatindia.org.
- ↑ Cheers Ahmedabad! City is racing ahead. DNA India. Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 октябрь 2010. 25 июнь 2012 тикшерелгән.
- ↑ Surat crime rate lowest, Times of India (16 October 2005). 8 август 2008 тикшерелгән.
- ↑ Ahmedabad best city to live in, Pune close second (11 December 2011). 9 июнь 2012 тикшерелгән.
- ↑ Nicole Bippen Ahmedabad- GDP of $64 billion. Therichest. — «17 February 2014» 27 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Engineering Expo – Ahmedabad. mpponline.in. 27 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Know the 10 most developed Indian cities based on GDP. IndiaTVNews (9 January 2014). 27 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Top 10 Indian Cities and Their Major Industrial Activities. Listice (3 May 2014). 27 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Textile industry of Ahmedabad. Ahmedabad Textile Mills' Association. 25 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ History of textile industry in Ahmedabad. Textile Association of India. 22 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ Industry and Commerce // The Ahmedabad Chronicle: Imprints of a millennium — Vastu-Shilpa Foundation for Studies and Research in Environmental Design, 2002. — P. 34.
- ↑ Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission Profile of the City Ahmedabad (PDF). Ahmedabad Municipal Corporation Ahmedabad, Urban Development Authority and CEPT University, Ahmedabad. Ahmedabad Municipal Corporation (2006). 22 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ Suzuki to pick Gujarat for new $1.3 bln plant (14 September 2011). 24 февраль 2012 тикшерелгән.
- ↑ Ford bets big on India, to build plant in Gujarat, Reuters (28 July 2011). 24 февраль 2012 тикшерелгән.
- ↑ Groundbreaking performed for Peugeot plant at Sanand site in Gujarat. deshgujarat.com (2 November 2011). 24 февраль 2012 тикшерелгән.
- ↑ ASE to sell off iconic Manekchowk building (6 June 2012). 7 июнь 2012 тикшерелгән.
- ↑ Adani Group locations. Adani.com. 7 июнь 2012 тикшерелгән.
- ↑ Ahmedabad joins ITES hot spots, Times of India (16 August 2002). 30 июль 2006 тикшерелгән.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ахмедабад // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
- Ахмадабад // Ҙур совет энциклопедияһы : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- Ахмадабад // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.


text:
«Версия Башкортостана» гәзите уҡыусыларының һорауҙарына 23 августа Өфө прокуроры Рәмил Хәкимов яуап бирәсәк
Шишәмбе, 23 августа, «Версия Башкортостана» аҙналығында Өфө прокуроры Рәмил Әмир улы Хәкимов гәзит уҡыусыларға телефон аша хоҡуҡи ярҙам күрһәтәсәк.
Хеҙмәт бушлай һәм уның менән мохтаждарҙың барыһы ла файҙалана ала. Бының өсөн 15-17 сәғәттәрҙә (8-347) 272-79-16 номерына шылтыратығыҙ.
Был даими рубрика, граждандар менән тура линия аша аралашыу айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе көндәре үткәрелә.
«Ҡыҙыу линия»ға мөрәжәғәттәр граждандар, шулай уҡ енәйәт эштәренә бәйле киң даирәләге мәсьәләләрҙе үҙ эсенә ала. Ике сәғәт дауамында ҡабул ителгән һорауҙарға яуаптар гәзиттең киләһе һандарында баҫылып сыға.
Үҙегеҙҙең һорауҙарығыҙҙы купонға ла яҙып ебәрә алаһығыҙ, ул, ҡағиҙә булараҡ, баҫманың 15-се битендә бирелгән. Компетентлы кешеләрҙән алынған яуаптар «Һеҙҙең хоҡуҡ» кеүек икенсе даими рубрикала донъя күрәсәк.


text:
Әбйәлил районында Республика көнөнә ҡарата яңы юл һәм ике ауыл клубы асылды
Әбйәлил районында Республика көнөнә ҡарата бер нисә социаль объект асылды. Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Линиза Сәғәҙиева һөйләүе буйынса, Асҡар һәм Хәлил ауылдарын тоташтырыусы яңы юл файҙаланыуға тапшырылды. Юл федераль бюджет аҡсаһына быйыл август-сентябрҙә төҙөлдө.
Әбделмәмбәт ауылында капиталь ремонттан һуң ауыл клубын астылар. Төҙөкләндереү эштәрен район бюджеты аҡсаһына «Ремонт-төҙөлөш төркөмө» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте алып барҙы. Шулай уҡ Яңауыл ауылы халҡы ла капиталь ремонттан һуң клуб асыу тантанаһын билдәләне, улар быйыл «Айыҡ ауыл-2013» республика конкурсында ҡатнаша.
Район мәҙәниәт һарайында Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылыш үтте. Йыйылыусылар алдында сығыш яһап, район башлығы Рим Сынғыҙов райондың бер йылдағы социаль-иҡтисади үҫешенә йомғаҡ яһаны. Ул һыҙыҡ өҫтөнә алып, йәйге һыу баҫыу район халҡын ҡурҡытманы, халыҡҡа ярҙам итеү һәм тәбиғәт әфәтенең эҙемтәләрен тиҙ арала бөтөрөү өсөн барлыҡ саралар күрелде,тине.
— Ҡазала беҙҙе яңғыҙ ҡалдырманылар, бөтә республика ярҙамға килде, — тине хакимиәт башлығы.
Әбйәлилдәрҙе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға яңы һайланған депутат, БР Туристик индустрия союзы рәйесе Кинйә Кускилдин һәм БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Фларис Шәйхетдинов байрам менән ҡотланы.
Бер төркөм төрлө тармаҡ производство алдынғыларына һәм йәмәғәт эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнашыусыларға районы Советы һәм хакимиәтенең, Бөтә донъя Башҡорттар Ҡоролтайының, тармаҡ министрлыҡтарының Почет грамоталары тапшырылды.
Байрам район ижади коллективтарының сығышы менән тамамланды.


text:
- Подробности
- Просмотров: 227
УРЫН, ағастан яһалған махсус аҫлыҡтан (урын аяғы, һандыҡ аяғы), һандыҡтан, урын кәрәк-ярағынан торған йыйылма. Шулай уҡ башҡорттарҙың традицион интерьерында йортто биҙәү өсөн хеҙмәт иткән. Тирмәнең түрендә, ишектең һул яғынан ҡуйылған, даими йәшәгән торлаҡтарҙа башлыса уң яҡтан (ҡатын-ҡыҙ яғы) йәки ишеккә ҡаршы мөйөштә урынлашҡан була. Башҡортостандың көньяҡ-көнсығышында ҡаралды аяғы файҙаланылған. Ағастан эшләнгән әйберҙәрҙе төрлө майлы буяуҙар м‑н буяғандар, семәрләгәндәр (ҡара: Нәфис ағас сәнғәте), һандыҡты ш. уҡ ҡалай м‑н көпләгәндәр. У. кәрәк-ярағына аппликация, сигеү м‑н биҙәлгән юрғандар, кейеҙ (серге һ.б.; ҡара: Нәфис кейеҙ сәнғәте, Кейеҙ баҫыу) һәм тула әйберҙәр (ҡара: Тула баҫыу), балаҫтар (ҡара: Балаҫ һуғыу) ингән. Улар ҡайылған суҡлы таҫма (ҡаралды бауы, урын тартмаһы, түшәк тартмаһы) м‑н тарттырып бәйләп ҡуйылған.
Тәрж. М.В.Хәкимова


text:
- Подробности
- Просмотров: 412
КАТОЛИЦИЗМ (гр. katholikos — дөйөм, төп, ғаләми), Католик сиркәүе, христианлыҡта төп йүнәлештәрҙең береһе. 1054 й. христиан сиркәүенең католик һәм православиеға бүленеүенән һуң дин ғилеме һәм сиркәү ойошмаһы булараҡ барлыҡҡа килә. Дин ғилеме сығанаҡтары — Библия һәм Изге Риүәйәт. К. төп тәғлимәте — Рим баш руханийы — папаның, Иисус Христостың дин эштәрендә “яңылышыу белмәҫ” ерҙәге наместнигының етәкселеге т‑дағы ғилем. Католиктарҙың дин ғилеменә ярашлы, Изге Рух Алла‑Атанан ғына түгел, Алла‑Улдан да тарала. Католик руханиҙары (иерархияның бөтә 3 баҫҡысы) целибат тота. Католиктарҙың бөтә донъя үҙәге — Ватикан, башлығы — Рим папаһы. Иң мөһим байрамдары: Христос Кәүҙәһе, Иисус Йөрәге, Дева Марияның Ғиффәтле көйө буйға уҙыуы һ.б. Христианлыҡтың бөтә тылсымлы йолалары ла (һыуға мансыу, 7—12 йәштән алып миро һөртөү, икмәкле һәм шараплы причащение, никах өҙөүҙе тыйыу) таныла. Ҡорамдарҙа иконалар юҡ, тәре йөрөштәре статуялар тотоп үткәрелә. Рәсәйҙә католик священниктары 11 б. 2‑се ярт. алып күренә башлай; 19—20 бб. араһында 12 епархия, 4553 ҡорам һәм часовня, 6 монахлыҡ ордены эшләй. 1930 йй. 2‑се ярт. рим‑католик ведомстволары бөтөрөлә. 1989—90 йй. — 12, 2006 й. яҡынса 200 католик мәхәлләһе эшләй. Башҡортостанда шляхтасылар (ҡара: Полоцк һәм Смоленск шляхтаһы), 18 б. уртаһынан Ырымбур губернаһында тау заводтары төҙөлөшөндә ҡатнашыусылар, һөргөнгә ебәрелгән поляк конфедераттары, 19 б. башынан һөрөлгән католиктар [Ватан һуғышы (1812) осоронда әсирлеккә эләккәндәр], поляк милли‑азатлыҡ ихтилалдарында ҡатнашыусылар һ.б. тәүге католиктар була. Уларҙың күпселеге хеҙмәт иткән Ырымбур айырым корпусында поход сиркәүе (1839 й. алып ксёндзы М.Ф.Зелёнка) ойошторола, 1844—47 йй. таш костёл төҙөлә. Поляк ихтилалын баҫтырғандан һуң 1863—64 йй. Ырымбур губ. 500‑ҙән ашыу кеше, ш. иҫ. Өфө һәм Бөрө ҡҡ. йәшәргә ҡалдырылған 27 ксёндз һөрөлә (1870 йй. аҙ. — 80‑се йй. башында уларҙың күбеһе тыуған яғына ҡайта). 19 б. уртаһында Өфөлә яҡынса 150 католик йәшәй. Дини хеҙмәт Өфө ир балалар гимназияһы бинаһында башҡарыла; 1863 й. шәхси йортта Пресвятая Деваның Ғиффәтле көйө буйға уҙыуы хөрмәтенә каплица асыла; 1889—90 йй. костёл төҙөлә. 1870 й. католиктар Өфө губернаһы халҡының 0,06%‑ын, Бәләбәй ҡ. 1,6%‑ын, Бөрө ҡ. 1,45%‑ын, Өфө ҡ. 2,01%‑ын тәшкил иткән, 1897 й. губ. улар 1288 кеше иҫәпләнгән. Католик сиркәүе хәйриә м‑н шөғөлләнгән. Өфө губ. Иисус Христос Йөрәге хөрмәтенә рим‑католик союзы (1918 й. нигеҙләнгән) тарафынан әҙәби‑дини “Христианин” (“Христиан”, ҡара: Христиан ваҡытлы матбуғаты) ж. нәшер ителгән. 20 б. башында Өфөлә Яңы Ивановка зыяратында католик часовняһы (1962 й. һүтелә), Өфө өйәҙенең Алексеевка, Яңы Варваровка, Розовка аа. (БР‑ҙың Благовар р‑ны) ғибәҙәт йорттары эшләй. 1938 й. алып общиналарҙың эшмәкәрлеге туҡтатыла. 1990 йй. башында Өфөлә (1993 й. теркәлә) һәм Благовар р‑нының Алексеевка а. (1995) католик общиналары эшмәкәрлеген тергеҙә. 2006 й. респ. 4 община (Дәүләкән һәм Октябрьский ҡҡ. теркәлеүһеҙ 2) эшләй. 2003 й. Өфөлә беренсе каплицаның 140 йыллығына һәм Өфө мәхәлләһенең 10 йыллығына арналған саралар үткәрелә, улар барышында “Башҡортостандағы христианлыҡтың тарихы һәм хәҙерге мәсьәләләре” (“История и современные проблемы христианства в Башкортостане”) Халыҡ‑ара фәнни‑ғәмәли конф. үтә.
Әҙәб.: Религии в Башкортостане: история и современность. Уфа, 1998; История малых христианских конфессий в Башкортостане. Уфа, 2004.
В.В.Латипова
Тәрж.Ә.Н.Аҡбутина


text:
Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре халыҡ-ара күләмендәге көҙгө вики-марафондарҙа ҡатнаша
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡорт Википедияһы ирекмәндәре көҙгө ижади бәйге вики-марафондарында әүҙем ҡатнаша. 30 сентябрҙә мәҙәни мираҫ объекттарына арналған «Вики һәйкәлдәр ярата» халыҡ-ара фотоконкурсы тамамланды. 11 октябрҙә Башҡортостанға бағышланған мәҡәләләр яҙыу һәм мөхәррирләү, рәсемдәр өҫтәү буйынса «Башҡортостан айлығы» конкурсына йомғаҡ яһала. Башҡортостан темаһы «Вики-Урал 2016» (15 сентябрь — 15 декабрь) һәм «Азия айлығы 2016»(1 — 30 ноябрь) халыҡ-ара вики-марафондарҙа ла сағылыш тапҡан.
«Башҡортостан ирекмәндәре халыҡ-ара вики-марафондарҙа ҡатнашып ҡына ҡалмай, үҙҙәре лә конкурс ойоштора. Быйыл беҙ биш этаптан торған «Башҡортостан 100» супер вики-марафонын үткәрәбеҙ. Унда төрлө тел бүлектәре мөхәррирҙәре ҡатнаша ала. Йөҙҙән кәм булмаған мәҡәлә авторҙары супер еңеүсе тип таныла. Еңеүселәргә бүләк — башҡорт балы. Сараның партнерҙары һәм бағыусылары үҙҙәренең номинацияһын һәм бүләген теләһә ҡайһы этапта иғлан итә ала. Супер вики-марафондың тәүге этабы «Башҡортостан айлығы» конкурсы менән бер үк ваҡытта башланды һәм ағымдағы йылдың 20 декабрендә тамамлана», — тип һөйләне Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Страница 4
“Приора”, һау бул!
Махсус бит // 3-08-2018, 12:39
Кавказда йәшәүсе “ҡыҙыу” егеттәрҙең яратҡан машинаһы – “Приора”ның тарихы тамамланды – ошо көндәрҙә Тольятти автозаводы уны йыйыуҙы туҡтатты.
... 90-сы йылдар аҙағы – 2000 йылдар башы. Минең, мәктәп уҡыусыһының, автомобилдәр донъяһына мәж килеп сумған мәлем. Ул мәлдә интернет юҡ, бар белемде унда-бында таныштарҙан, китапханаларҙан йөҙ һыуын түгеп, инәлеп һорап алған “За рулем” журналынан уҡып беләм. Баймаҡ ҡалаһы урамдарында “иномарка”лар бөтөнләй булмағаны хәтерҙә. Кешеләр башлыса “Жигули”, “Москвич”ҡа ултырып йөрөй, алғы приводлы 2108 – 99 моделдәре эйәләре бик “текә” һанала ине....
Йондоҙнамә (30 июль - 5 август)
Махсус бит // 30-07-2018, 10:55
Йондоҙнамә (23-29 июль)
Махсус бит // 23-07-2018, 10:12
Тамырлы кәбән (Булған хәл)
Махсус бит / Письма // 21-07-2018, 07:00
Заманында комсомолда бергә хеҙмәт иткән дуҫым килеп инде лә, оҙаҡ ҡына гәпләшеп алғас, һүҙ ҡыҙыҡлы хәтирәләргә күсеп китте. Атаһы һуғыш ветераны, күптән инде гүр эйәһе булһа ла, уны яратҡан улы бик йыш ҡына иҫкә ала, осрашҡан һайын ғәзиз кешеһе хаҡындағы иҫтәлектәре менән уртаҡлаша.
– Йәйҙең эҫе бер мәлендә атай ҡарт менән бесән сабабыҙ. Ул йыуан итеп төрөлгән махоркаһын ҡырын ҡабып ала ла, бер туҡтамай яландың осона тиклем оҙон бакуйҙарын һалып, салғыһын һелтәй ҙә һелтәй......
Йондоҙнамә (16-22 июль)
Махсус бит // 16-07-2018, 10:08
Тыңлауһыҙ ҡыҙ
Махсус бит / Тормош юлдары ҡатмарлы // 15-07-2018, 07:00
Интернет аша бөтәһен дә белеп, күреп тороу ғәҙәтебеҙгә инде. Бынан ун йыл элек социаль селтәрҙә теркәлгән кешеләр һанаулы ғына ине. Ә хәҙер унда теркәлмәгәндәр бик һирәк. Кемдең ҡайҙа, ни хәлдә йәшәп ятыуы хаҡында хәбәрҙар мин дә, хатта сит илдә тормош көтһәләр ҙә.
Бер курсташ ҡыҙымдың да ҡара тәнле сит ил кешеһенә сығып, төрлө ҡитға буйлап сәйәхәт итеүен, тора-бара унан мулат бала табыуын фотолары аша белеп торҙом. Мосолман ҡыҙҙары араһында негрға кейәүгә сығыусылар бармаҡ менән генә һанарлыҡ булғанға күрә, күптәр был хәлгә бот сабып аптыраны. Ә мин нисектер тыныс ҡабул иттем: Ғәҙиләнең (ул үҙен һәр ваҡыт Аделя тип йөрөттө), йәш саҡтан уҡ сит ил кешеһенә кейәүгә сығырға хыялланыуынан көлөп, эс ҡатып бөтә ине. Нисек булһа ла сит илгә эләгергә, унда буласаҡ тормош иптәшен эләктерергә – үҙ һүҙле ҡыҙҙың был уй-маҡсаты булмышын биләп алғайны. Һигеҙ йыл элек интернет аша ғына берәү менән танышып, Францияға сыҡты ла китте Ғәҙиләбеҙ. Көлкөнө тыйып торҙоҡ, нисек инде белмәгән-нитмәгән кеше өсөн билдәһеҙлеккә башкөллө сумырға мөмкин?! Тыңламаны ҡыҙый, иҫкәртеүҙәрҙе ҡолағына лә элмәне. Әсәһенең, бала сағыңдан алып ниңә тыңлауһыҙ булдың, тип илауына ла иғтибар итмәне....
Фатир мәсьәләләрендә иғтибарлы булыу мотлаҡ
Махсус бит // 13-07-2018, 11:14
Һорауҙарға “Росреестр”ҙың БР буйынса идаралығы етәксеһе ярҙамсыһы Н. ШАҺИЕВА яуап бирә.
– Фатир һатып алырға уйлайбыҙ. Мутлашыусылар тоҙағына эләкмәҫ өсөн иң тәүҙә нимәгә иғтибар итергә кәрәк?
Барлыҡ күсемһеҙ мөлкәтте һатып алыр алдынан иң тәүҙә уның тарихын өйрәнеү мөһим. Уны Күсемһеҙ милектең берҙәм дәүләт реестрынан алынған күсермә ярҙамында белергә мөмкин. Документта бинаның барлыҡ мәғлүмәте бирелә: кадастр һаны, күсемһеҙ милектең төрө, адресы, уның эйәләре.
Күсемһеҙ милеккә хоҡуҡты теркәү датаһы ҙур әһәмиәткә эйә. Уны белгәндә, судҡа дәғүә ғаризаһын тапшырыу һәм килешеүҙе тарҡатыу тураһында ваҡытында асыҡларға мөмкин....
Көтөү – көнүҙәк ихтыяж
Махсус бит / Проблема // 11-07-2018, 06:00
Ауылдарҙағы шәхси хужалыҡтарҙағы малға көтөүсе табыу мәсьәләһе йылдан-йыл ауырлаша. Малды иреккә ебәрһәң, ауыл хужалығы культуралары сәселгән баҫыуҙар, бесәнлектәр, ултыртылған урман үҫентеләре тапалып һәм ҡышҡылыҡҡа әҙерләнгән бесән эҫкерттәре тәләфләнеп, ҙур зыян килә. һыйыр-аттар арҡаһында юл-транспорт фажиғәләре лә булып тора. Малдың юғалған осраҡтары ла булғылай.
Көтөүсе эше еңел түгел. Уның эш ваҡыты иртә таңдан ҡара кискә тиклем яҡынса 14 сәғәткә һуҙыла. Етмәһә, беҙҙең төбәктә көн торошо тотороҡһоҙ. Ямғыр, рашҡы, ел-дауыл, үҙәккә үтерлек һалҡынға ҡарамай, малдан күҙ яҙлыҡтырмай көнө буйы түҙергә кәрәк. Был эш һәр кемдең дә ҡулынан килмәй. Шуға күрә ялҡып китеп, көтөүҙе ташлап та ҡуялар....
Ғашиҡтар бер-береһен һүҙһеҙ ҙә аңлай
Махсус бит // 11-07-2018, 06:00
– Кешеләр әрләшкәндә ниңә бер-береһенә ҡысҡыра, беләһегеҙме? – тип һораған бер остаз шәкерттәренән.
– Талашҡанда тынғылыҡ юғала инде ул, – тип бер һүҙҙән яуаплаған уҡыусылар.
– Ә шулай ҙа эргәлә торған кешегә ҡысҡырмай ғына әйтеп булмаймы ни? – тип ныҡышҡан уҡытыусы.
Уҡыусылар төрлөсә фекер йөрөткән. Әммә бер яуап та уҡытыусыны ҡәнәғәтләндермәгән.
Ахырҙа үҙе аңлатҡан:
– Кешеләр талашһа, йөрәктәре лә алыҫлаша. Улар шуға ла бер-береһен ишетергә теләп, ҡысҡырырға мәжбүр. Ни тиклем ҡаты бәхәс ҡупһа, улар шул тиклем алыҫлаша, һәм шул тиклем нығыраҡ ҡысҡырырға тура килә.
Ә бына һөйгәндәр бер-береһе менән тыныс, хатта шыбырлап һөйләшә. Уларҙың йөрәктәре бик яҡын. Ғашиҡлыҡ көсәйгән һайын уларҙың тауыштары әкрен сыға. Хатта һөйләшмәһәләр ҙә, күҙҙәре аңлаша. Һүҙҙәрҙең кәрәге ҡалмай…
Айсын АҠБУЛАТОВА әҙерләне....
Ауырлыҡтар аша бәхет: утта һәләк булған журналистың ҡыҙы йәнә лә ғаиләле булды
Махсус бит / Проблема // 9-07-2018, 09:56
Һәммәгеҙҙең дә иҫендәлер - 2015 йылдың 9 майҙан 10-на ҡараған төндә Өфөлә булған янғында "Тамаша" журналында эшләгән коллегабыҙ Альмира Кәримова һәләк булды. Ут шулай уҡ уның ейәнсәрен дә аяманы. Ҡыҙы Динара тәне һәм тын юлдары бешеп, ауыр хәлдә дауаханаға оҙатылды.
Ошо өс йыл эсендә Динара ҙур ҡыйынлыҡтарға дуҫар булды. Шулай ҙа ул һынманы, йәшәү өсөн көрәште.
Динара Кәримова тураһындағы мәҡәлә:
https://mkset.ru/news/society/08-07-2018/trudnoe-schastie-doch-pogibshey-v-ogne-zhurnalistki-iz-ufy-vnov-obrela-semyu...
[/aviable]


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Страница 25
Түҙемлектең сиге ҡалмағас...
Новости / Сәйәсәт // 1-02-2011, 11:08
Мысырҙа хаос. Бына бер аҙна инде, ил Президенты, 82 йәшлек Хөсни Мөбәрәктең отставкаға китеүен талап итеп, халыҡ Каир урамдарына ҡаршылыҡ акцияларына сыға, тәртипһеҙлектәр ойоштора....
Ҡуян йылы ҡыйралыштарҙан башланды
Новости / Сәйәсәт // 24-01-2011, 19:38
АҠШ беҙҙән түгел, Ҡытайҙан ҡурҡһын
Үткән аҙнаның иң мөһим сәйәси ваҡиғалары булып ядро ҡоралын ҡыҫҡартыу буйынса Рәсәй – АҠШ килешеүенең РФ Дәүләт Думаһы тарафынан икенсе уҡыуҙа ратификацияланыуы, Европарламенттың Белоруссияға ҡарата резолюция әҙерләүе, Туниста барған сәйәси көрсөк торғандыр.
Иң башта Рәсәй – АҠШ килешеүе мәсьәләһенә туҡталып китәйек. Ни тиһәң дә, документ ике ил араһындағы ябай килешеү генә...
Үткән аҙнаның иң мөһим сәйәси ваҡиғалары булып ядро ҡоралын ҡыҫҡартыу буйынса Рәсәй – АҠШ килешеүенең РФ Дәүләт Думаһы тарафынан икенсе уҡыуҙа ратификацияланыуы, Европарламенттың Белоруссияға ҡарата резолюция әҙерләүе, Туниста барған сәйәси көрсөк торғандыр.
Иң башта Рәсәй – АҠШ килешеүе мәсьәләһенә туҡталып китәйек. Ни тиһәң дә, документ ике ил араһындағы ябай килешеү генә...
Оҙаҡ көрәштек. Инде эшләйек
Новости / Сәйәсәт // 22-01-2011, 16:33
Ғәжәп инде ул – ауыл. Яҙмышының ғибрәтлелеге һәм фажиғәлелеге йәһәтенән ауылға, бәлки, халыҡ үҙе генә тиңләшә алалыр. Ауыл кешеһе меңдәрсә йыл буйына иген үҫтергән, әммә ғүмеренең күп өлөшө бер һыныҡ икмәк өсөн көрәшеп, хатта шуның өсөн тилмереп үткән.
Бының сәбәптәре, әлбиттә, төрлө. Ләкин, ниндәй генә шарттар булмаһын, ауыл кешеһенең тормошон ауырайтҡан да, еңеләйткән дә төп нәмә – сәйәсәт. Ауыл хужалығы иңенә проблемаларҙы, тәбиғәт факторҙарынан бигерәк, дәүләт сәйәсәте өйә....
Бының сәбәптәре, әлбиттә, төрлө. Ләкин, ниндәй генә шарттар булмаһын, ауыл кешеһенең тормошон ауырайтҡан да, еңеләйткән дә төп нәмә – сәйәсәт. Ауыл хужалығы иңенә проблемаларҙы, тәбиғәт факторҙарынан бигерәк, дәүләт сәйәсәте өйә....
Юлбарыҫ Ҡуянды ашармы?
Новости / Сәйәсәт // 11-01-2011, 19:24
Шулай итеп, Юлбарыҫ йылы ла үтте. Ул беҙҙең илдә үҙенең төрлө өлкәләге төрлө хәл-ваҡиғалары менән иҫтә ҡалыр. Шуларҙың иң сетереклеһе – йыл аҙағында йәмғиәтте шаулатҡан төрлө милләт вәкилдәре, айырып әйткәндә, йәштәре араһындағы әлегә аңлашылып бөтмәгән низағтар. Үткән йылға тулы анализ бирергә иртәрәк әле. Шулай ҙа Ҡуян йылы еткәндә илебеҙҙең социаль-иҡтисади сәйәсәтенә битараф булмаған иҡтисадсы, иҡтисад фәндәре кандидаты, БДУ доценты Илдар Ғәбитов менән әңгәмәбеҙҙе тәҡдим итәбеҙ....
Американдарҙан өлгө алырғамы?
Новости / Сәйәсәт // 11-01-2011, 18:59
Бынан ун йыл элек, 2000 йылдың 25 декабрендә, Рәсәй Федерацияһының дәүләт флагы, гимны (көйө) һәм гербы тураһындағы законға ҡул ҡуйыла. Бөгөн беҙ ил буйлап һәр ерҙә аҡ, зәңгәр һәм ҡыҙыл төҫлө флагты, ҡуш башлы ҡошло гербты күрәбеҙ. Башҡортостандың дәүләт символикаһы ла раҫланған. Дөрөҫ, гимныбыҙ оҙаҡ ваҡыт һүҙһеҙ йөрөһә лә, хәҙер ул яңғырағанда ауыҙ тултырып, башты юғары тотоп, йырлай алабыҙ. Алабыҙмы һуң? Йыш яңғыраймы ул? Ә флагыбыҙ тейешле ерҙә елберләйме? Ғөмүмән, беҙҙә дәүләт символдарына ихтирам ниндәй кимәлдә?...
Һәйбәт үтте, һөҙөмтәләрен көтәбеҙ
Новости / Сәйәсәт // 21-12-2010, 10:30
Быйылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу акцияһы 2002 йылдағыға ҡарағанда ойошҡаныраҡ үткән. Аналитиктар Мәскәүҙә уҙған «түңәрәк өҫтәл»дә Рәсәй статистикаһы, дәүләт һәм муниципаль органдар хеҙмәткәрҙәренең эшенә ошондай баһа биргән. Фекер алышыуҙа ҡатнашыусылар иҫәп алыу кампанияһының бер ни тиклемге һөҙөмтәләрен барлаған. Әлегә Бүрәт Республикаһы, Свердловск һәм Төмән өлкәләре, Ямал-Ненец Автономиялы Округының төпкөл райондарынан мәғлүмәттәр йыйылып бөтмәгән.
...
...
РФ Хөкүмәте Премьер-министры Владимир Путин: «Ил менән идара итер өсөн Президент менән алмашлап йоҡлайбыҙ – барыһы ла контролдә»
Новости / Сәйәсәт // 18-12-2010, 19:51
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе телекүпер форматы аша халыҡ менән туғыҙынсы тапҡыр аралашты
Әңгәмә, һорауҙарға яуап биреү дүрт сәғәт тә 25 минут дауам итте. Ошо ваҡыт эсендә Премьер-министрға шылтыратыу, тура эфир, СМС, интернет аша ике миллиондан ашыу һорау бирелеп, уның 88-е яңғыратылды һәм яуап алынды. Һорауҙарҙы ентекләп «бүлгеләгәндә», улар күберәк торлаҡ, коммуналь хужалыҡ, һаулыҡ һаҡлау темаһына ҡағылды.
«Тура бәйләнеш»тә Мәскәү ҡалаһы һәм өлкәһе, Краснодар крайы, Ростов, Свердловск өлкәләре халҡы әүҙем булды, Башҡортостандыҡылар ҙа ошо иҫәптә.
Телекүпер, ғәҙәттәгесә, үтеп барған йылға йомғаҡ яһау менән башланды. Ҡыҫҡаса әйткәндә, илдә эске тулайым продукция арта, фәҡирлек кимәле түбәнәйгән. Владимир Путин иҫәпләүенсә, үтеп барған йылдың төп ауырлыҡтары – урман янғындары, ҡоролоҡ. Һуңғыһы ныҡ «бәкәлгә һуҡҡан», хәҙер иң «нескә» урын – аграр сектор. Өмөттәр аҡланһа, ил 2012 йылдың тәүге яртыһында көрсөккә тиклемге кимәлгә кире ҡайтасаҡ...
Әңгәмә, һорауҙарға яуап биреү дүрт сәғәт тә 25 минут дауам итте. Ошо ваҡыт эсендә Премьер-министрға шылтыратыу, тура эфир, СМС, интернет аша ике миллиондан ашыу һорау бирелеп, уның 88-е яңғыратылды һәм яуап алынды. Һорауҙарҙы ентекләп «бүлгеләгәндә», улар күберәк торлаҡ, коммуналь хужалыҡ, һаулыҡ һаҡлау темаһына ҡағылды.
«Тура бәйләнеш»тә Мәскәү ҡалаһы һәм өлкәһе, Краснодар крайы, Ростов, Свердловск өлкәләре халҡы әүҙем булды, Башҡортостандыҡылар ҙа ошо иҫәптә.
Телекүпер, ғәҙәттәгесә, үтеп барған йылға йомғаҡ яһау менән башланды. Ҡыҫҡаса әйткәндә, илдә эске тулайым продукция арта, фәҡирлек кимәле түбәнәйгән. Владимир Путин иҫәпләүенсә, үтеп барған йылдың төп ауырлыҡтары – урман янғындары, ҡоролоҡ. Һуңғыһы ныҡ «бәкәлгә һуҡҡан», хәҙер иң «нескә» урын – аграр сектор. Өмөттәр аҡланһа, ил 2012 йылдың тәүге яртыһында көрсөккә тиклемге кимәлгә кире ҡайтасаҡ...
Республика... юҡ, агломерация!
Новости / Сәйәсәт // 11-12-2010, 13:45
Үҙәк властар илде тағы төбәктәргә бүлгеләмәксе. Өлкәләр, крайҙар, республикалар былай ҙа федераль округтарға берләшкән бит инде, һәр округтың «түрәһе» лә бар, тиерһегеҙ. Юҡ, йәмәғәт, шундай ҙур Рәсәйебеҙҙә был үҙгәреш күптән иҫкерҙе бит инде! Ил Хөкүмәте, Президент Хакимиәте яғынан агломерация тигәнерәк һүҙҙәр ишетелеп ҡалды. Аһ-аһ, ҡолаҡҡа бигүк ятышлы ла түгел әле был һүҙ, ҡайҙан уйлап тапҡандар? Уның латинсанан тәржемәһе «ҡушам»ды аңлата, имеш. Теүәлерәк әйткәндә, агломерация – халыҡ йәшәгән тораҡ пункттарҙың (башлыса, ҡалаларҙың) интенсив үҫешкән производство, транспорт, мәҙәни бәйләнештәре булған ҡатмарлы, күп компонентлы динамик системаға берләшеүе, йәғни ҙур бер ҡала «ҡыйығы» аҫтына инеүе.
...
...
Кисәге дошмандар бөгөн дуҫмы?
Новости / Сәйәсәт // 4-12-2010, 13:21
Үткән аҙна мөһим сәйәси ваҡиғалары менән иҫтә ҡалды. Лиссабонда НАТО илдәре етәкселәренең саммиты үтеүе, КНДР һәм Көньяҡ Кореяла башланған ыҙғыш, Белоруссиялағы һайлауға әҙерлек барышы бөтә донъя йәмәғәтселегенең иғтибары үҙәгендә булды....
Ауыҙҙан сыҡҡан һалҡын һүҙ йөрәккә еткәс боҙ булыр
Новости / Сәйәсәт // 4-12-2010, 13:11
Һуңғы мәлдәрҙә Грузия яҡтарынан төрлө хәбәрҙәр килә. Кавказдағы ҡыҙыу ҡанлы, үпкәсел туғандарыбыҙ Рәсәйҙе Бөтә донья сауҙа ойошмаһына индермәү менән янай. Икенсе ҡарауға, әлеге ғорур илдең ҡаһарман президенты Михаил Саакашвили бер төркөм «Рәсәй шпионы»н зинданға яба. Йәнә лә: «Беҙ Рәсәй менән һәр ваҡыт һәм теләһә ниндәй кимәлдә һөйләшергә әҙербеҙ», – тип тә ебәрә. Бишектәге бала бишкә төрләнә, тигәндәре әллә шулмы икән? Хәйер, дуҫтарға булған мөхәббәт, улар менән күрешеп торорға теләү – был грузин мәҙәниәте, тигән фекер ҙә йәшәй....
[/aviable]