text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована 2 года назад пользователемАзат Халилов
2 Төлкөсуринда р шәжәрәһе Баш ҡ орт өсөн өс нәмәне белеү шарт булып тора. Беренсеһе ете быуын нә ҫ елеңде. Икенсе шарт тарих. Өсөнсөһө йондо ҙҙ ар менән эш итә белеү. Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев.
3 Ырыу шәжәрәһе 28-се быуында бе ҙҙ ең шәжәрә Мөхәммәт пәйғәмбәр ҙ ең вари ҫ ы Ло ҡ ман Хакимгә барып тоташа. Ул бик тоғро хаким булған. Белеме буйынса әлегә хәтле, йәғни бе ҙ белем алғандан да белемлерәк булған ул. Уның тап ҡ ыр һү ҙҙ әре, парсалары, әйтемдәре, фәһемле фекер ҙ әре әлеге ва ҡ ытта ла бе ҙ гә оло дәрслек булып тора.
5 Ҡ арағужа ҡ бей Ул 1557 йылда Баш ҡ орттар ҙ ың уры ҫ дәүләтенә ҡ ушылыу осоронда ҙ ур роль уйнаған. Ул баш ҡ а ырыу вәкилдәре менән берлектә Ҡ азан ҡ алаһында а ҡ батша вәкилдәре менән осраша һәм килешеү тө ҙ өү ҙ ә ҡ атнаша. Архивтар ҙ а уның да тамғаһы һа ҡ лана. Ул 1557 йылда Баш ҡ орттар ҙ ың уры ҫ дәүләтенә ҡ ушылыу осоронда ҙ ур роль уйнаған. Ул баш ҡ а ырыу вәкилдәре менән берлектә Ҡ азан ҡ алаһында а ҡ батша вәкилдәре менән осраша һәм килешеү тө ҙ өү ҙ ә ҡ атнаша. Архивтар ҙ а уның да тамғаһы һа ҡ лана.
6 Бе ҙҙ ең шәжәрәбе ҙ Лас бей- Ҡ олһары бей- Атағай бей- Лас бей- Ҡ олһары бей- Атағай бей- - Баби бей- Бабса ҡ бей- Күсәк бей- - Баби бей- Бабса ҡ бей- Күсәк бей- - Сиркә бей- Күсмәк бей - Бусмаш бей - - Сиркә бей- Күсмәк бей - Бусмаш бей - - Борондо ҡ бей – Һөйөндөк бей- А ҡ булат бей- - Борондо ҡ бей – Һөйөндөк бей- А ҡ булат бей- - Һары бай ҫ ал бей- Дәүләт ҡ ол - Миңлеғол - Һары бай ҫ ал бей- Дәүләт ҡ ол - Миңлеғол
7 Кинйә Абы ҙ - тарихи шәхес. Ул 1723 йылда тыуған. Атаһы баш ҡ орт дворяны, Ары ҫ лан А ҡҡ улов, ва ҡ ытынлда Бошман- ҡ ыпса ҡ оло ҫ оноң старшинаһы булып торған йылдар ҙ ың а ҙ ағында, хә ҙ ер инде ю ҡҡ а сы ҡҡ ан Кинйә ауылына ниге ҙ һалған йылдар ҙ ағы Крә ҫ тиәндәр һуғышында Пугачевтың идеологы вазифаһын үтәгән. Манифестар я ҙ ып бөтә Баш ҡ ортостанды восстаниеға күтәргән. Уның улы Сәғит Кинйин яңы Сәғит ауылын тө ҙ өһә, Хәлил улы 1812 йылғы француз походында полк муллаһы булып барған.
8 Кинй2 ауылы 1740 йылдар6а баш7орт Милли –азатлы7 х2р2к2тене8 и8 абруйлы ш2хест2рене8 бере3е Кинй2 Ары9ланов тарафынан ниге6л2н2. Ауыл урынын 3айлау тура3ында4ы легенда, телд2н-телг2, быуындан- быуын4а тапшырылып, бе66е8 к0нд2рг2с2 килеп етк2н. Шулар6ы8 бере3ен әсәйем М2с1р2 Т0лк0суринанан я6ып алдым. _Кинй2 Ары9ланов оло ауыл Ары9ландан ёата3ы ауылыЁ б1ленеп сы4ып,я8ы ауыл т0601 0с0н 1662ре бил2г2н ер62р буйлап сы4ып кит2. !6е мен2н ауылды8 а73а7алдары, Т0лк0сура, Бай4ол, ?ол3ары, Иш3ары 32м та4ы бер нис2 олатай6ы, улдары И92наман менән ел213енде ала. Кинй2 ауылы 1740 йылдар6а баш7орт Милли –азатлы7 х2р2к2тене8 и8 абруйлы ш2хест2рене8 бере3е Кинй2 Ары9ланов тарафынан ниге6л2н2. Ауыл урынын 3айлау тура3ында4ы легенда, телд2н-телг2, быуындан- быуын4а тапшырылып, бе66е8 к0нд2рг2с2 килеп етк2н. Шулар6ы8 бере3ен әсәйем М2с1р2 Т0лк0суринанан я6ып алдым. _Кинй2 Ары9ланов оло ауыл Ары9ландан ёата3ы ауылыЁ б1ленеп сы4ып,я8ы ауыл т0601 0с0н 1662ре бил2г2н ер62р буйлап сы4ып кит2. !6е мен2н ауылды8 а73а7алдары, Т0лк0сура, Бай4ол, ?ол3ары, Иш3ары 32м та4ы бер нис2 олатай6ы, улдары И92наман менән ел213енде ала. Улар айылмыш йыл4а3ы буйында ту7тала. Бик матур ер була. Кинй2 бында 7алып торор4а, 2 улы ел213ен мен2н баш7алар та4ы ла у8айлыра7 ер э6л2п, сы4ып килерг2 к282шл2ш2л2р. Шулай й0р0й тор4ас, х26ерге к0нд2 инде ю77а сы77ан 1-се Кинй2абы6 ауылы урынында ту7талалар. К0й0рг26е буйы к18елд2рен2 хуш кил2. Сап7ын еб2реп, Кинй2 7артты ла алып кил2л2р. Кинй2г2 урын бик о7шай. Ул буласа7 ауыл урынына и8 т2162 ?ыпса7 ырыуыны8 а4асын – 7арама ултырт7ан_. Улар айылмыш йыл4а3ы буйында ту7тала. Бик матур ер була. Кинй2 бында 7алып торор4а, 2 улы ел213ен мен2н баш7алар та4ы ла у8айлыра7 ер э6л2п, сы4ып килерг2 к282шл2ш2л2р. Шулай й0р0й тор4ас, х26ерге к0нд2 инде ю77а сы77ан 1-се Кинй2абы6 ауылы урынында ту7талалар. К0й0рг26е буйы к18елд2рен2 хуш кил2. Сап7ын еб2реп, Кинй2 7артты ла алып кил2л2р. Кинй2г2 урын бик о7шай. Ул буласа7 ауыл урынына и8 т2162 ?ыпса7 ырыуыны8 а4асын – 7арама ултырт7ан_.
9 Кинйә Абыҙ кәшәнәһе
10 Ул 7арама 2ле л2 и92н, йыуанлы4ы 0с-д1рт 7оласлы7 был 7омарт7ы бик ны7 7артай4ан. Кинй2 Ары9лановты8 йорто ла шул 7арама эрг23енд2 бул4ан. у8ынан ул ер62 Кинй2не8 улы Х2лил й2ш2й. Х2лил Кинйин 1812 йыл4ы Ватан 3у4ышында полк мулла3ы булып 7атнаша. у4ышта нинд2й наградалар4а лайы7 бул4аны билд23е6, 2мм йылда Ватан 3у4ышыны8 100 йыллы4ына арнап сы4арыл4ан 32м унда 7атнашыусылар6ы8 н29елд2рен2 тапшырыл4ан юбилей ми6алы 2леге к0нд2 л2 3а7лана Уны 1912 йылда ;2зизй2н Х2лилов ( Ш2рипов ) М2ск2162н барып ала йылда _Совет Баш7ортостаны _г2зитенд2 ошо турала фото31р2тт2ре мен2н донъя к1р2. Х2лил олатай вафат1876 йыл бул4ас, ;2зизй2н,шунда й2ш2й йылдар6а эрг2л2рен2 18 метр т2р2нлект2 7о6о7 7а66ыра, Уны таш мен2н бурай6ар. Ауыл б0т32 л2,ул 7о6о7 2ле л2 бар.1931 йылда ;2зизй2н Х2лиловты,в2лидовсы тип 7ул4а алалар. Ст2рлетама7 т0рм23енд2 атыр4а алып бар4анда ;2зизй2н олатай = _К0й0рг26е буйынан бар6армы/ Еткереге6 Х2лиловтар4а, бирешм23енд2р, бе6 бит Кинй2 то7омдары…_- тип 7ыс7ырып китк2н. Ул 7арама 2ле л2 и92н, йыуанлы4ы 0с-д1рт 7оласлы7 был 7омарт7ы бик ны7 7артай4ан. Кинй2 Ары9лановты8 йорто ла шул 7арама эрг23енд2 бул4ан. у8ынан ул ер62 Кинй2не8 улы Х2лил й2ш2й. Х2лил Кинйин 1812 йыл4ы Ватан 3у4ышында полк мулла3ы булып 7атнаша. у4ышта нинд2й наградалар4а лайы7 бул4аны билд23е6, 2мм йылда Ватан 3у4ышыны8 100 йыллы4ына арнап сы4арыл4ан 32м унда 7атнашыусылар6ы8 н29елд2рен2 тапшырыл4ан юбилей ми6алы 2леге к0нд2 л2 3а7лана Уны 1912 йылда ;2зизй2н Х2лилов ( Ш2рипов ) М2ск2162н барып ала йылда _Совет Баш7ортостаны _г2зитенд2 ошо турала фото31р2тт2ре мен2н донъя к1р2. Х2лил олатай вафат1876 йыл бул4ас, ;2зизй2н,шунда й2ш2й йылдар6а эрг2л2рен2 18 метр т2р2нлект2 7о6о7 7а66ыра, Уны таш мен2н бурай6ар. Ауыл б0т32 л2,ул 7о6о7 2ле л2 бар.1931 йылда ;2зизй2н Х2лиловты,в2лидовсы тип 7ул4а алалар. Ст2рлетама7 т0рм23енд2 атыр4а алып бар4анда ;2зизй2н олатай = _К0й0рг26е буйынан бар6армы/ Еткереге6 Х2лиловтар4а, бирешм23енд2р, бе6 бит Кинй2 то7омдары…_- тип 7ыс7ырып китк2н.
12 Ошо ми ҙ ал менән бүләкләнгән Ғәзизйән олатай 1912 йылда
13 Уларҙың исемдәре – беҙҙең йөрәктәрҙә! Бөйөк Ватан һуғышында ҡ атнашыусылар ҙ ың һәр береһе ул ауыр йылдар ҙ а фашизмды еңеү эшенә ү ҙ өлөшөн ниндәй ҙ ер кимәлдә индер ҙ е, һәм шул ата-бабаларыбы ҙ тураһында киләсәк быуынға я ҙ ып ҡ алдырыу мотла ҡ. Был я ҙ малар, әлбиттә, һуғыш, фронт тормошо тик ҡ ан ҡ ойошло алыштар, атыш- ҡ ырылыш атакалар ҙ ан ғына тормай. Улар ҙ ың фронттағы ғә ҙ әттән тыш батырлы ҡ тар һәм ҡ аһарманлы ҡ тар ха ҡ ында хәтер ҙ әрендә һеңеп ҡ алған ябай эпизодтар ҙ ан ғына тора. Улар ҙ ың яугирлы ҡ тормоштары төрлөһөнөкө төрлөсә. Берәү ҙ әре фронтта бик күп тап ҡ ыр ҙ ар йәрәхәтләнеп, киренән яу ҡ ыр ҙ арында булып, һуғыш юлдарын үтеп, ә икенселәре дошманға әсирлеккә эләгеп, күп нужалар күреп, и ҫ ән - һау килеш әйләнеп ҡ айттылар... Бөйөк Ватан һуғышында ҡ атнашыусылар ҙ ың һәр береһе ул ауыр йылдар ҙ а фашизмды еңеү эшенә ү ҙ өлөшөн ниндәй ҙ ер кимәлдә индер ҙ е, һәм шул ата-бабаларыбы ҙ тураһында киләсәк быуынға я ҙ ып ҡ алдырыу мотла ҡ. Был я ҙ малар, әлбиттә, һуғыш, фронт тормошо тик ҡ ан ҡ ойошло алыштар, атыш- ҡ ырылыш атакалар ҙ ан ғына тормай. Улар ҙ ың фронттағы ғә ҙ әттән тыш батырлы ҡ тар һәм ҡ аһарманлы ҡ тар ха ҡ ында хәтер ҙ әрендә һеңеп ҡ алған ябай эпизодтар ҙ ан ғына тора. Улар ҙ ың яугирлы ҡ тормоштары төрлөһөнөкө төрлөсә. Берәү ҙ әре фронтта бик күп тап ҡ ыр ҙ ар йәрәхәтләнеп, киренән яу ҡ ыр ҙ арында булып, һуғыш юлдарын үтеп, ә икенселәре дошманға әсирлеккә эләгеп, күп нужалар күреп, и ҫ ән - һау килеш әйләнеп ҡ айттылар... Ә күптәре мәңгелеккә сафта ҡ алдылар. Улар ҙ ың исемдәре мемориалдарға уйып я ҙ ылды. Республикабы ҙҙ а сығарылған Хәтер китабына индерелде, кешеләр хәтерендә һәм йөрәгендә мәңгелеккә ҡ алды. Әммә, үкенескә ҡ аршы, и ҫ ән килеш ҡ айт ҡ андары ла, һаулы ҡ тары ҡ а ҡ шау ар ҡ аһында, оло йәшкә лә етмәйенсә вафат булдылар. Ә күптәре мәңгелеккә сафта ҡ алдылар. Улар ҙ ың исемдәре мемориалдарға уйып я ҙ ылды. Республикабы ҙҙ а сығарылған Хәтер китабына индерелде, кешеләр хәтерендә һәм йөрәгендә мәңгелеккә ҡ алды. Әммә, үкенескә ҡ аршы, и ҫ ән килеш ҡ айт ҡ андары ла, һаулы ҡ тары ҡ а ҡ шау ар ҡ аһында, оло йәшкә лә етмәйенсә вафат булдылар.
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2018 MyShared Inc.
All rights reserved.


c: text/html

text:
Бразилияның ҡалалары
Бразилияның ҡалалар исемлеге
Бразилия — юғары урбанизациялы дәүләт. Бразилия география һәм статистика институтының (БГСИ) мәғлүмәттәре буйынса — ундан һигеҙ кеше ҡалала йәшәйҙәр.
Иң эре ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- БГСИның 2006 һәм 2014 йылғы мәғлүмәттәре буйынса
- Штаттарҙың баш ҡалалары билдәләнгән
Иң эре ҡалалар картаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡалаларҙың халыҡ һаны:
Иң эре ҡала агломерациялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Агломерацияларҙа 32 % илдең халҡы йәшәй (180 миллиондан 55).
- БГСИның 2006 йылғы мәғлүмәттәре буйынса

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
436 йәш ғаилә торлаҡ мәсьәләһен хәл итәсәк
2002 – 2010 йылдар осорона ҡабул ителгән “Торлаҡ” федераль маҡсатлы программаһының “Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү” ярҙамсы программаһы сиктәрендә 436 ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшырта аласаҡ.
“Башинформ” агентлығына БР-ҙың Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, бының өсөн федераль бюджеттан 128,365 миллион һум бүленгән.
“Фатир мәсьәләһен” хәл итеү — дәүләт йәштәр сәйәсәтенең төп йүнәлештәренең береһе. Башҡортостан Республикаһында торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә ярҙам итеү буйынса 2003 – 2010 йылдар осорона ҡабул ителгән дәүләт программалары уңышлы эшләй. Программа ҡабул ителгәндән бирле 10 мең йәш ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртты: 2171 ғаилә — льготалы кредит, 1602-һе — өҫтөнлөклө шарттарҙа фатир, 2883 -сө — йорт төҙөү йәки уны һатып алыу өсөн социаль түләүҙәр, 3500-ҙән ашыу ғаилә бала тыуғанда бирелгән субсидиялар алды.


text:
Фото:
Өфөнөң йәмәғәт туҡланыу предприятиелары «Башҡорт милли кухняһы – республика байлығы» фестивалендә ҡатнаша
Фото:
Республика Йылы һәм III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сиктәрендә Өфөнөң алдынғы йәмәғәт туҡланыу предприятиелары «Башҡорт милли кухняһы – республика байлығы» фестивален үткәрә. Сарала Өфөнөң ете районынан бөтәһе 80-гә яҡын туҡланыу индустрияһы предприятиелары ҡатнаша. Фестивалдең ойоштороусыһы — БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты.
Фестивалдә ҡатнашыусылар араһында – төрлө милекселек формаһындағы предприятиелар: дәүләт учреждениелары һәм акционерҙар йәмғиәттәренең ашханалары, кафе, ресторандар, трактирҙар һәм бистро. Иң билдәлеләрҙән «Пышка» компаниялары төркөмө бүлексәләре, шул иҫәптән уның «Башҡорт кухняһы йорто», «Айтон», «Аҡбуҙат», «Шаляпин», «Портофино», «Тропикана», «Сауле» ресторандары, «Сани», «Амбар», «Ёлки-палки» трактирҙары, «Лидо на Пушкина», «Иҫке Өфө», «Ҡариҙел», «Лесное», «Мокко», «Атриум» кафелары, «Гүзәл» ашханаһы, «Шахерезада» һәм башҡалар. Уларҙың күбеһе башҡорт аштарын 1 июндән башлап көн һайын тәҡдим итә. Халыҡ араһында сәк-сәк, ғөбәҙиә, ваҡ бәлеш, туҡмас, бауырһаҡ һәм башҡа продукция ҙур һорау менән файҙалана.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы алдынан республиканың бар район һәм ҡалаларында туҡланыу индустрияһы предприятиелары менән башҡорт кухняһы көндәрен, аҙналығын, декадаһын үткәреү планлаштырылған. Башланғыс һәм урта белем биреү учреждениелары, сәнәғәт предприятиелары ашханалары, киң ҡулланылыштағы селтәр объекттары башҡорт аш-һыуының һәм ризыҡтарының киң ассортиментын тәҡдим итәсәк. Сауҙа, йәмәғәт туҡланыу һәм көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиелары витриналары һәм фасадтарын биҙәүҙә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының рәсми раҫланған эмблемаһы, эске һәм тышҡы тематик реклама ҡулланыла.
Республика халҡын һәм ҡунаҡтарын юғары квалификациялы оҫталар әҙерләгән башҡорт аш-һыуынан ауыҙ итергә саҡыралар.


text:
Йылайыр районында яңы мәсет асылды
Йылайыр районының Һабыр ауылында мәсет асыу тантанаһы үтте.
Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты рәйесе Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, урындағы һәм район хакимиәттәре вәкилдәре, Йылайыр, Баймаҡ һәм Әбйәлил райондарының дин хеҙмәткәрҙәре ауыл халҡын ғибәҙәт йорто асылыуы менән ҡотланы.
Һабыр халҡы алдында сығыш яһап, мөфтөй уларҙы мәсеткә йышыраҡ йөрөргә, татыу йәшәргә саҡырҙы, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назаратынан.


text:
Уңған кешеләр донъяны йәмләй30-07-2014, 05:15 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Миҫал итеп Иҫке Күктау ауылын килтерер инем. Бындағы халыҡтың тырышлығы әллә ҡайҙан күҙгә ташлана. Ауыл төҙөк, йорттары күркәм. Күптән түгел генә дөйөм тырышлыҡ менән мәсет ҡалҡып сыҡты. Ауылдың район үҙәгенән йыраҡ урынлашмауы ла бик уңайлы. 442 йортта бөтәһе 780 кеше йәшәй.
Игеҙәктәр ут кеүектәр
Камил менән Шамил Бәҙертдиновтар тәүҙә 86-сы һөнәрселек лицейын ҡыҙыл дипломға тамамлай. Артабан игеҙәктәр Башҡорт дәүләт аграр университетының агрономия факультетында белем алалар. Студент йылдарында егеттәр мәҙәни һәм спорт сараларында әүҙем ҡатнаша, икеһе лә дзюдо, самбо буйынса еңеүселәр була. Хәрби-Диңгеҙ флотында хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң, туған хужалыҡтарында – «Урожай» ширҡәтендә – эш башлай игеҙәктәр. Береһе – инженер, икенсеһе агроном булып. Эш өсөн еңел автомобиль дә биреп ҡуялар.
Бында йәшәү һәм эшләү өсөн уңайлы шарттар булдырылыуы йәш белгестәргә ҡанат ҡуя, иртәгәһе көнгә ышаныс уята.
Бөгөн үҙ йортоңдо төҙөү – күптәрҙең хыялы. Күптән түгел ауылда яңы биҫтә барлыҡҡа килгән. Унда Рида менән Камил Бәҙертдиновтар иң беренселәрҙән булып өй туйлаған. Бәхетле ғаиләлә Камила исемле ҡыҙ үҫеп килә.
– Район хакимиәте башлығы Илдар Мостафинға, хужалыҡ рәйесе Айҙар Мөхәрләмовҡа рәхмәт инде. Йәштәргә һәр ваҡыт ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер торалар, – ти Камил менән Шамил Бәҙертдиновтар.
Иҫке Күктауҙа бындай күркәм, эшһөйәр ғаиләләр күп. Ауыл шундай кешеләр менән матур ҙа инде.
Хужалыҡта
эштәр гөрләй
Бөгөн «Урожай» ширҡәте – райондың агросәнәғәт комплексы лидеры булып танылған ойошмаларҙың береһе. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Айҙар Мөхәрләмов етәкселек иткән коллектив игенселек, малсылыҡ тармағын үҫтереү, уларҙан юғары продукция алыу буйынса бүтәндәргә өлгө булып тора.
Предприятие ҡеүәтле техника паркына эйә. Ҡорамалдарҙың төҙөклөгө, яңылары һатып алыныуы баҫыу эштәрен уңышлы атҡарыу мөмкинлеген бирә. Һәр йыл һайын 25 — 30 миллион һумлыҡ техникаға эйә булалар. Был, бер яҡтан, һөйөндөрһә, икенсенән, эшсе ҡулына ихтыяжды кәметә.
Яҙғы сәсеүҙә айырыуса Илдар Закиров, Денис Фазлыев, Инсаф Исламов, Эдуард Ким, Фәнил Ғәлиев, Айрат Хөснөтдинов, Рәшит Мөниров, Денис Ташбулатов ҙур тырышлыҡ күрһәткән. Малсылыҡта Рәмил Фазылов, Зөһрә Бәҙертдинова, Илвир Нурғәлиев иң уңғандарҙан һанала. Һауынсыларҙан Венария Умракова, Юлиә Илекәева, Флүзә Шәмсиәхмәтова, Анфиса Рамазанова, Марина Фәттәхова, Резеда Нурғәлиевалар башҡаларға өлгө булып тора.
Әйткәндәй, хужалыҡта мал һанын арттырыу буйынса маҡсатлы эш алып барыла. Һөт етештереү күләме буйынса ла районда «Урожай»ға етеүсе юҡ.
Хужалыҡ төбәктә тәүгеләрҙән булып «500 ферма» республика программаһында ҡатнашыу хоҡуғын алған. Был иһә коллективҡа яңы мөмкинлектәр асасаҡ. Иң мөһиме – малсылыҡты юғарыраҡ кимәлгә күтәреү өсөн шарттар буласаҡ.
Хужалыҡта эштәр гөрләп тора. Әле ашлыҡ киптергес, һыйырҙар өсөн йәйге лагерь, күршеләге Ибраһим ауылында быҙауҙар өсөн ферма төҙөлә.
Яҙмышыбыҙ –
ышаныслы ҡулдарҙа
Уңыш сере – етәксенән, тигәндәй, хужалыҡ рәйесе Айҙар Мөхәрләмов заман менән бергә атлай. Айҙар Йыһанша улы ошонда тыуып үҫкән. Колхозда комбайнсы, шофер булып эш башлай. Тырыш, булдыҡлы егетте бер аҙҙан машина-трактор оҫтаханаһы мөдире итеп ҡуялар. Ситтән тороп аграр университеттың агрономия бүлеген тамамлағас, 2001 йылда ауылдаштары уны колхоз рәйесе итеп һайлай.
Шул ваҡыттан бирле Айҙар Йыһанша улы ауыл хужалығын үҫтереүҙең һәр яңы программаһын, алдынғы тәжрибәһен өйрәнә, кәрәк икән, ҡайҙалыр барып, күреп ҡайта, үҙе лә белгәнен йәштәр менән ихлас уртаҡлаша. Шуға ла ул етәкләгән коллектив районда ауыл хужалығы тармағының йөҙө булып тора.
“Башҡортостан”дың
үҙ хәбәрсеһе.


text:
“Талантлыны данлай “Башҡортостан” конкурсына йәлеп итеү өсөн берәй өлгөлө, матур ғаилә менән таныштырығыҙ әле”, — тип үтенгәс, район хакимиәтенең мәҙәниәт бүлегендә оҙаҡ уйланып торманылар – Низаметдиновтарҙы тәҡдим иттеләр. Икеһенең дә байтаҡ ваҡыт хаҡлы ялда икәнлеген ишеткәс, “йәшерәк ғаилә һәйбәтерәк булыр ине лә” тигән уй үтте баштан. Шулай ҙа ризалашып, өйҙәренә юл тоттоҡ.
Дәүләт Думаһы депутаты, медицина фәндәре докторы Сәлиә Мырҙабаева
“Берҙәм Рәсәй” сайтында халыҡты ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап бирҙе. Шуларҙың бер нисәһен уҡыусыларыбыҙ иғтибарына тәҡдим итәбеҙ.
Һәр замандың, һәр быуаттың — үҙ сире, үҙ зәхмәте. Сәсәк ауырыуы, трахома, тағун (чума), тиф, ваба (холера) кеүек йоғошло сирҙәрҙе кешелек еңеп сығыуға тағы ла рәхимһеҙерәктәре, мәкерлерәктәре ҡалҡып сығып тора. Улар рәтендә СПИД, ҡош киҙеүе, Эбола... Кеше йыш ҡына, донъя мәшәҡәттәренә күмелеп, үҙенең күҙгә күренмәгән хәүефле вирустар, микробтар араһында йәшәүен онота. Бәлки, шуғалыр ҙа сирләп китеп, тамам аяҡтан йығылмай тороп, сәләмәтлекте даими хәстәрләү хаҡында уйлап та ҡарамайбыҙ.


text:
21-07-2017, 11:45 / ---
Тәмле бәлештәр – Сермәндә
Үҙ ғүмерен тик сауҙа ѳлкәһенә арнағандар бар. Сермән ауылындағы элекке универсам бинаһында урынлашҡан “Ѳмѳт” магазины һәм кафеһы хужабикәһе Роза Борисовна ХАМАТКОЕВА ла улар рәтен тулыландыра. Роза Борисовна мәктәпте тамамлағас, һатыусы һәм ашнаҡсы һѳнәренә уҡый. Был һѳнәрҙәр уға тормошта юғалып ҡалмаҫҡа, үҙ эшен асырға ярҙам итә. Үзбәкстанда йәшәгәндә лә, бында ла яратҡан эшенән айырылмай, ә инде 2000 йылда ныҡлап эшҡыуарлыҡҡа тотона һәм магазин аса. Баҙарҙа һәр саҡ кѳнәркәшлек кѳслѳ, шуға ла, магазинға ярҙам булһын тип, йәмәғәт туҡланыуы менән дә шөғөлләнә башлай. Бѳгѳн иһә “Ѳмѳт”...


text:
Тыныслыҡҡа ни етәБыйыл Рәсәйҙең мосолман һәм христиан дини донъяһында тотош илгә билдәле хәүефле ваҡиғалар ил кимәлендә етди аҙымдар яһарға, халыҡ араһында аңлатыу эше алып барырға мәжбүр итте. Һуңғы ике-ѳс айҙа район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары, Белорет башҡорттары ҡоролтайы рәйесе И.С.Теләүбаев етәкселегендә муниципаль район хакимиәтендә дини мәсьәләләргә арналған ѳс кәңәшмә булды. Урындағы мәсеттәр хәҙрәттәре ҡатнашлығында үткән һәр кәңәшмәшлә кѳнүҙәк мәсьәләләр менән рәттән илдә, тѳп ике дингә ҡаршы башҡарылған аяуһыҙ һѳжүмдәр, Ҡазанда, Дағстанда билдәле имамдарҙы үлтереү, Мәскәүҙә тѳп...
Спартакиадала еңеп ҡайттыларЯңыраҡ Ѳфѳлә үткән Башҡортостан Республикаһының почта бәйләнеше хеҙмәткәрҙәренең XIII йәйге спартакиадаһында Белорет почтамты командаһы I урын яуланы. Почтамт исеменән күсереү бүлеге операторы Нурсилә Рәжәп ҡыҙы Ғәлиастанова ғаиләһе менән сығыш яһаны. Бәйге бер кѳн бара. Командалар тѳрлѳ спорт уйындарында кѳс һынаша. Тәүге тапҡыр ҡатнашһалар ҙа, Ғәлиастановтар һынатмай, оҙонлоҡҡа һикереү, эстафета, дартс, кәрзингә туп ташлау кеүек бәйгеләрҙә уңышлы сығыш яһап, I урын яулай. Мәҫәлән, сәләмләүҙә еңгәндәре ѳсѳн сәй сервизы, команда ярышында беренсе булғандары ѳсѳн аш сервизы менән...
«Кѳс, ҡеүәт һәм Ватанға тоғролоҡ»Ҡаланың үҙәк китапханаһында хәрби-тарихи байрам булып үтте. Абонемент хеҙмәткәрҙәре Т.В. Игошина, О.Е. Пантелеева, Г.Ә. Мѳхәмәҙиева һәм А.Р. Хисаметдинова ойошторған сарала металлургия колледжы студенттары һәм лицей-интернат уҡыусылары ҡатнашты. Сара 1812 йылғы Ватан һуғышын сағылдырған патриотик йырҙар һәм шиғырҙар менән башланып китте. Китапхана хеҙмәткәрҙәренең сығыштары слайдтар, кинофильмдарҙан ѳҙѳктәр менән оҙатылып барҙы. Сермән музейы директоры Р.К. Мамедова ла бик ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр, экспонаттар килтергән. Башҡорт атлылары араһында Сермән егеттәренең булыуы һәм миҙалға лайыҡ...
Банк картаһыТормошобоҙға тѳрлѳ тѳрҙәге банк карталары кѳндән-кѳн ныҡлап инә. Хәҙер йәштәргә генә түгел, ә оло быуын вәкилдәренә лә уның менән эш итергә тура килә. Ни хәл итәһең, заман талабы. Карталарҙың тѳрлѳһѳ бар. Уларҙың иң ныҡ таралғаны банк картаһы. Хәҙер эш хаҡы эш урынындағы кассанан бирелмәй, ә банк аша эшсенең иҫәбенә күсерелә. Карта клиенттың банктағы аҡсаһын алыу ѳсѳн генә түгел, ә алған кредит буйынса, коммуналь хеҙмәттәр, кеҫә телефоны ѳсѳн түләүҙәрҙе күсереү мѳмкинлеге тыуҙыра. Банк картаһы алыу ѳсѳн банкка мѳрәжәғәт итергә кәрәк. Карталарҙы файҙаланыу ѳлкәһендә банктар тѳрлѳ хеҙмәт...
Социаль-хеҙмәт мѳнәсәбәттәрен кѳйләү мәсьәләләре ҡаралды27 сентябрҙә Белорет районы муниципаль район хакимиәтендә социаль-хеҙмәт мѳнәсәбәттәрҙе кѳйләү буйынса Әбйәлил, Баймаҡ, Белорет, Бѳрйән, Ейәнсура, Йылайыр, Күгәрсен, Учалы, Хәйбулла райондары һәм Сибай ҡалаһынан ѳс яҡлы комиссия вәкилдәре семинар-кәңәшмәгә йыйылды. Семинар-кәңәшмә эшен БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе урынбаҫары В.А. Апокин алып барҙы. БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары А.С.Садритдинов «Башҡортостан Республикаһында күп тармаҡлы социаль партнерлыҡ органдары системаһын үҫтереү» темаһына сығыш яһаны. БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты М.Р. Качкаев...
Уҡытыусыларҙы ҡотланыларҠаланың 21-се мәктәбендә уҡытыусыларҙың һөнәри байрамына арналаған тантана үтте. Педагогтарҙы муниципаль район хакимиәте башлығы В.Г. Миронов, муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары И.С.Теләүбаев, район Советы секретары К.Й.Хөбөтдинов, ҡала хакимиәте башлығы И.В.Кусакин һәм мәғариф идаралығы начальнигы М.В.Саранцева ҡотланы. И.В.Кусакин ҡаланың 250 йыллыҡ юбилейына арналған сараларҙа актив ҡатнашҡан мәктәп, балалар баҡсаһы һәм өҫтәмә белем биреү учреждениеһы коллективтарына Рәхмәт хаттары тапшырҙы....
Юбилярҙарға - хѳрмәтҠаланың загс бүлегендә оҙаҡ йылдар иңгә-иң терәшеп, бергә йәшәгән парҙарҙы ҡотлау матур традицияға әйләнгән. Муниципаль районда был сара Башҡортостан Президенты ҡарарына ярашлы 2003 йылдан үткәрелеп килә. Тәбрикләү сараһында йыл һайын да йѳҙҙән ашыу пар ҡатнаша һәм республика Президенты бүләгенә лайыҡ була....
Хәйерһеҙ танышыу бәләһеХәҙер йәштәр Интернет аша “В контакте”, “Мой мир”, “Одноклассники” кеүек социаль селтәрҙәр ярҙамында танышыуҙар менән мауыға. Әбйәлилдән бер егет Белоретҡа ҡунаҡҡа килә һәм баҙарҙа һатыусы ҡыҙҙы оҡшата. Уның исемен-фамилияһын белгәс тә Интернет аша таба һәм бәйләнешкә инә. Күп тә үтмәй улар Белоретта осраша. Ҡыҙҙың яңы ғына скутерында йѳрѳп туйғас, осрашыу хѳрмәтенә һыра эсәләр һәм ҡыҙ егетте квартираһына саҡыра. Йәштәр осрашыуҙы ныҡлап «йыуырға” була....
Исламдың нигеҙе - хѳрмәт итеүТыуымдан ҡалмаған, үлемдән ҡалмай, тиҙәр. Кеше баҡыйлыҡҡа күсә. Ошо һүҙҙәрҙе яҙыуы еңелерәктер, ә һәр кешегә ҡағылған мәлдә үлем оло ҡайғы, хәсрәт, күҙ йәштәре эйәртеп килә. Кеше яҡынын юғалта... Мәңгелеккә... Бигерәк тә әле гѳрләтеп йәшәр саҡта тѳрлѳ сәбәптәр менән фанилыҡтан киткәндәр ѳсѳн яҡындары, балалары, йә иһә ата-әсә ныҡ ѳҙгѳләнә, албырғап ҡала, оло ҡайғы уларҙың аңын томалай. Ошо саҡта кем ярҙамға килә һуң уға, хәлен еңеләйтә? Уйлаһаң, Аллаһы Тәғәләнән ҡала мулла, тип әйтер кемдер. Йәшерәктәр иһә, психолог, тип уйлар. Яҡындар, туғандар, дуҫтар хәлеңә инер, тиер берәүҙәр. Был,...
Уҡытыусым, ут күршемУҡытыусы һѳнәренә халыҡ элек-электән оло хѳрмәт, ҙур ышаныс, ѳмѳт менән ҡараған. Уҡыусыларға белем биреү ѳсѳн кѳсѳн, ваҡытын йәлләмәй, иңенә тѳшкән бурысын күңел һалып, намыҫ менән башҡарған уҡытыусыларҙың береһе Йѳйәк мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Камалетдинова (Абдрахимова) Венера Әхмәҙи ҡыҙы ла лайыҡлы рәүештә уҡытыусы тигән бѳйѳк исемде йѳрѳтә. Венера Әхмәҙи ҡыҙы минең тәүге уҡытыусым. Ул беҙгә йомшаҡ, ярҙамсыл, хәстәрлекле, һәр беребеҙгә иғтибарлы булды. Һәр баланың йѳрәгенә юл, асҡыс таба белде. Дәрестәрҙе ҡыҙыҡлы, мауыҡтырғыс итеп алып барҙы. Дәрес һайын ѳҫтәлмә материалдар...
Новости Башкортостана
В День города в Уфе состоится благотворительный гастрономический праздник «Добрый плов»
21 мая 2018 10:34
При оплате услуг ЖКХ потребители смогут выбрать для себя наиболее удобный тариф
19 мая 2018 18:33
Часть трассы Уфа – Аэропорт перекрыта из-за дорожных работ
19 мая 2018 18:29
Жителей Уфы напугал странный утренний гул в Черниковке
19 мая 2018 18:28
В Башкортостане впервые прошел Фестиваль национальной кухни «Бэлешфест»


text:
Рәсәй чемпионатында Башҡортостан дзюдосылары миҙалдар яуланы
Санкт-Петербургта дзюдо буйынса Рәсәй чемпионаты уҙҙы. Башҡортостандан был турнирҙа Өфөнөң биш көрәшсеһе ҡатнашты. 33 йәшлек Башҡортостан спортсыһы Рөстәм Арсланов 100 килограмм ауырлыҡ категорияһында финалда Осетиянан Давид Битиевты еңде.
Дмитрий Балянов, Ставрополдән Тарасенконы ярты минуттан әҙерәк ваҡыт эсендә ҡалаҡ һөйәгенә һалып, «бронзаны» яуланы.
Ярыш командалар осрашыуы менән тамамланды, унда Башҡортостан спортсылары бронза призерҙар булды.


text:
Сәнәғәт производствоһы апрелдә 2013 йылдың апреленә ҡарата 2,5 процентҡа артҡан
Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы апрелдә 2013 йылдың апреленә ҡарата 2,5 процентҡа артҡан. Был хаҡта Башҡортостанстат материалдарына таянып республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә. Шул уҡ ваҡытта ғинуар-апрель йомғаҡтары буйынса түбәнәйеүе билдәләнә — 2013 йылдың апреленә 0,8 процентҡа.
Ағымдағы йылда сәнәғәт производствоһында иң ҙур үҫеш машиналар һәм ҡорамалдар (2013 йылдың ғинуар-апреленә 130,8 процент), электр ҡорамалдар, электрон һәм оптик ҡорамалдар етештереүҙә (117,4), химия производствоһында (110,3) билдәләнә. Металл булмаған минераль продукттар, транспорт саралары һәм ҡорамалдар производствоһы шулай артҡан. Ағасты эшкәртеү һәм ағастан изделиелар эшләү күләме күтәрелгән.


text:
Баш ҡалала Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы бүлектәренең ташҡынға әҙерлеге тикшерелдеФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы бүлектәренең ташҡынға әҙерлеге тикшерелде
Баш ҡалала Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы бүлектәренең ташҡынға әҙерлеге тикшерелдеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөнөң Спорт һарайы алдындағы майҙанда Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының баш ҡалалағы бүлектәренең әҙерлеге тикшерелде. Ул яҙғы ташҡын осоронда ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү буйынса саралар сиктәрендә уҙғарылды. Республиканың ҡотҡарыу хеҙмәттәре һәм авария-ҡотҡарыу формированиеларының ҙур габаритлы техникаһы, кәмәләр һәм катерҙар күрһәтелде.
Смотрҙа 17 ойошма ҡатнашты. Яҙғы ташҡын осоронда йәлеп ителеүсе көстәрҙең һәм сараларҙың әҙерлеген Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев баһаланы.
Янғынға ҡаршы федераль хеҙмәттең Өфө гарнизоны, республика авария-ҡотҡарыу хеҙмәте бүлексәләре, Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Өфө эҙләү-ҡотҡарыу отряды, Өфөнөң граждандарҙы яҡлау идаралығының махсус техникалары күрһәтелде. Бөтәһе 50-гә яҡын автомобиль һәм махсус техника, һигеҙ йөҙөү сараһы. Ташҡынҡа ҡаршы көрәштә яңыраҡ ҡулланыла башлаған юғары технологиялы техниканың береһе — «Хивус-10» амфибия-катеры. Марат Мәһәҙиев һүҙҙәренсә, республикала һыу ятҡылыҡтарының күп булыуына иҫпкә алып, ошондай техниканың һанын арттырыу зарур. Катер өс миллион һум тора.
Өфөнөң «112 ҡотҡарыу хеҙмәте», ҡаланың «Янғын һағы идаралығы», «Башҡортостандың авария-ҡотҡарыу хеҙмәте», башҡа учреждение белгестәре лә ташҡынға әҙер булыуҙары хаҡында еткерҙе. Башҡортостан Урман хужалығы министрлығының техникаһы смотрҙа тәүге тапҡыр күрһәтелде.
— Бөгөн беҙ ташҡын осорона тулыһынса әҙер тип әйтә алабыҙ. Әлбиттә, техник яҡтан хәл итәһе мәсьәләләр бар. Төбәктең яҙғы ташҡынға әҙерлеге тураһында һөҙөмтәләр 25 мартта Башҡортостан Хөкүмәтенең ташҡынға ҡаршы комиссияһында билдәле буласаҡ. Башҡортостандың гидрометеорология үҙәге күҙаллауҙары буйынса, быйылғы миҙгел тыныс. Ҡар норманан 20-30 процентҡа түбәнерәк. Ташҡын күп йылдарға ҡарағанда 0,6-0,9 метрға түбән буласаҡ. Беҙ ғәҙәттән тыш хәлдәргә әҙер, — тип белдерҙе Марат Мәһәҙиев.


text:
1 августан Башҡортостанда капиталь ремонтҡа түләүҙәрҙе тотҡарлаған өсөн пеня һалына башлай Фото: Олег Яровиков
1 августан Башҡортостанда капиталь ремонтҡа түләүҙәрҙе тотҡарлаған өсөн пеня һалына башлай
1 августан Башҡортостанда капиталь ремонтҡа түләүҙәрҙе тотҡарлаған өсөн пеня һалына башлай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Рәсәй Торлаҡ кодексының 155-се статьяһына ярашлы, капиталь ремонтҡа түләүҙәрҙе тотҡарлаған йәки тулыһынса түләмәгән күп фатирлы йорттағы милекселәр капиталь ремонтлау фондына пеня түләргә тейеш.
Пеня түбәндәгесә иҫәпләнә: капиталь ремонт өсөн бурыс рефинанслау ставкаһының 0,003 өлөшөнә һәм түләүҙәр кисектерелгән көндәрҙең һанына ҡабатлана.
Түләү ваҡыты билдәләнгәндән һуң икенсе көндән түләүҙәр кисектерелгән көндәрҙе һанау башлана. Рәсәй банкының 2012 йылдың 13 сентябрендәге 2873-сө күрһәтмәһенә ярашлы, рефинанслау ставкаһының күләме йылына 8,25 процент тәшкил итә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Башҡортостандың төбәк операторы» фондының попечителдәр советы милекселәр һәм бина майҙандары тураһында мәғлүмәтте аныҡлауға бәйле 2015 йылдың 31 июленә тиклем капиталь ремонтҡа түләүҙәрҙе тотҡарлаған өсөн пеня һалмаҫҡа тигән ҡарар ҡабул иткәйне.


text:
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалындыФото: Ксения Калинина
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалынды
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалындыФото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
6 ноябрҙә баш ҡалала «Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалынды. Сара Ҡытайҙың Цзянси провинцияһы иҡтисады һәм мәҙәниәте көндәре сиктәрендә уҙҙы. Республикаға күргәҙмә, эшлекле һәм мәҙәни саралар ойоштороу өсөн Ҡытай провинцияһынан 200-ҙән ашыу власть һәм компания вәкилдәре килде.
«Бөгөн беҙ халыҡ-ара эшлекле үҙәккә генә түгел, хөкүмәттәр һәм эшҡыуарлыҡ мөнәсәбәттәренә нигеҙ ташы һалабыҙ. Кисә 20-нән ашыу килешеүгә ҡул ҡуйҙыҡ, уларҙың барыһы ла бойомға ашыр, тип уйлайым», — тине, тантанала сығыш яһап, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғәлин.
Цзянси провинцияһы губернаторы Лу Синьше йыйылыусыларҙы сәләмләп, Цзянси Халыҡ хөкүмәте исеменән нигеҙ ташы һалыу менән ҡотланы.
«Цзянси провинцияһы Башҡортостан менән күп өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итә, бөгөн ошо хеҙмәттәшлек яңы кимәлгә күтәрелә. «Өфө-Янцзы» бинаһының проекты Өфөләге мөһим эшлекле үҙәктәрҙең береһе буласаҡ, ул ҡалала инвестиция шарттарын яҡшыртасаҡ һәм эш урындары мәсьәләһен хәл итәсәк. Был проект хеҙмәттәшлек символына әүереләсәк. Ҡытайҙа шундай юрау бар: ҡар яуһа, уңышҡа, ҡар ҡатыш ямғыр — байлыҡҡа. Һауа торошо яҡшы тора. Барыбыҙға ла ниәттәрҙе ғәмәлгә ашырыуҙа уңыштар теләйем», — тип билдәләне ул.
Сарала республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, Цзянси провинцияһы делегацияһы ағзалары ҡатнашты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 519
ЕФИМОВ Георгий Емельянович (1.3.1946, БАССР-ҙың Шаран р-ны Яңы Георгиевка а. — 22.12.2014, Өфө), эпидемиолог. Мед. ф. д-ры (2000), проф. (2001). РФ-тың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002). БДМИ-ны тамамлаған (1971), 1974 й. алып шунда уҡ эшләй (1979—88 йй. лаб. мөдире). 1988 й. башлап Үҙәк курортология һәм физиотерапия ҒТИ-ның Евпатория филиалында бүлек мөдире, 2005 й. — БДМУ‑ның эпидемиология каф. мөдире. Фәнни эшмәкәрлеге эсәк төркөмө бактерияларының патогенлығы факторҙарын һәм уларҙың иммунологик һөҙөмтәлелеген баһалауға, гепатиттар һәм яман шештәр эпидемиологияһын өйрәнеүгә арналған. Е. ҡатнашлығында эсәк инфекцияларын иҫкәртеү өсөн поливалентлы вакцина, хроник гепатиттар сығанаҡтарында эпидемияға ҡаршы саралар ойоштороу б-са тәҡдимдәр эшләнә һәм дауалау практикаһына индерелә. 250-нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Х е ҙ м.: Правовые и организационные основы противоэпидемических мероприятий в очагах инфекционных заболеваний. Уфа, 2010 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Иғтибар: конкурс!
Баймаҡ учреждение, ойошма һәм предприятиелары араһында, уларҙың
милекселек төрҙәренә ҡарамай, “Биләмәлә социаль программаларҙы хәл
итеүҙә һәм корпоратив мәрхәмәтлелекте үҫтереү” номинацияһына “Иң яҡшы эш
биреүсе” конкурсы иғлан ителде. Конкурс 2013 йылдың 15 майына тиклем
дауам итәсәк.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән муниципаль район
хакимиәтенең сайтында танышырға мөмкин. Конкурста ҡатнашыу өсөн
заявкаларҙы Баймаҡ ҡалаһы, Тыныслыҡ урамы, 1 (212-се һәм 201-се
бүлмәләр) адресы буйынса тапшырырға.
Эстафета дауам итә
1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүгә 200 йыл тулыу айҡанлы һәм
Рәсәй тарихы йылына ҡарата ойошторолған “Атайсал тип янған йөрәктәр” һәм
“Ағинәйҙәр” клубтары ағзалары ҡатнашлығында “Хәтерләйбеҙ, баш эйәбеҙ”
эстафетаһы дауам итә. 22 октябрҙә Ҡолсора ауылы зыялылары эстафетаны
Күсей ауылы халҡына тапшырасаҡ.
29 октябрҙә иһә күсейҙәрҙән эстафетаны сәйғәфәрҙәр ҡабул итәсәк.
Спорт
20 октябрҙә “Баһадир” физкультура-һауыҡтырыу комплексында ауыл
биләмәләре командалары араһында район спартакиадаһы иҫәбенә өҫтәл
теннисы буйынса ярыш үтәсәк. 21 октябрҙә иһә ҡала предприятиелары,
учреждение-ойошмалары командалары көс һынашасаҡ.
Йәшелләндереү
Баймаҡ ҡалаһын йәшелләндереү буйынса саралар дауам итә. Бында
Баймаҡ ремонт-төҙөлөш идаралығы ҙур өлөш индерә. Бөгөн был коллектив
көсө менән Стаханов, Әлибаев урамдарына ағас ултыртыла.
Л. ТАКАЕВА.
Яраттарҙа акция бара
Ярат биләмәһенә ҡараған ауылдарҙа “Атайсал”, “Ағинәйҙәр”
клубтары, ветерандар, ҡатын-ҡыҙҙар советтары “Башҡортостан ҡыҙы”
журналына 2013 йылға яҙылыу буйынса “Һәр ғаиләгә – “Башҡортостан ҡыҙы”
тигән акция иғлан итте. Ул 1 октябрь – Ололар көнөнә арналған байрам
кисәһендә “Үҙең яҙыл да – башҡаларға бүләк ит!” тигән исем аҫтында
башланды. Акцияға ауыл биләмәһендәге барлыҡ ойошма-учреждениелар ҙа
дәррәү ҡушылды.
Р. ИСМӘҒИЛЕВА, китапханасы.


text:
Ғәйнә
Ғәйнә — төньяҡ башҡорттары ҡәбиләһе. Иң боронғо һәм күп һанлы ҡәбиләләр иҫәбендә булған. Ырыуҙың составы: тул-ғәйнә, тур-ғәйнә, бисер-ғәйнә, мул-ғәйнә. Әлеге ваҡытта ғәйнәләр Башҡортостандың Асҡын, Әлшәй һәм Тәтешле, Пермь крайының Барҙы, Көйәҙе һәм Пермь райондарында йәшәй. Барҙы районының Тулва йылғаһы буйында, мәҫәлән, халыҡтың иҫәбен 1979 йылда алғанда 49 мең башҡорт йәшәүе асыҡланды.
Йөкмәткеһе
Ырыуҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ТОР
- ТОЛ
- МОЛ (Аралар: ар, бай, бисер, истәк, ишбулат, казанбай, ҡусҡар, ҡыпсаҡ, кәрий, максәй, мышар, мурашей, мәмәт, нуҡшы, сабир, саҡай, сараш-баш, сирмеш, собханғол, сыбар йыйын, таймас, тараз, тау-баш, тимган, турғай, усай, шабай, эскәре йыйын, әйзүәк, әрәмәс)
- БИСЕР.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төньяҡ башҡорттарының тарихын яҡшы белгән титуляр советник Н. Попов ғәйнәләрҙең Болғар өлкәһендә йәшәгән тархандарҙан сығыуын раҫлай. Әйткәндәй, ырыуҙың тархандарҙан килеп сығыуы хаҡындағы атама бер башҡорт халҡы өсөн генә хас түгел, ул башҡа халыҡтарға ла ҡағыла. Ғәйнәләрҙең сығышы хаҡында профессор Р. Ғ. Кузеевтың ҡарашы иғтибарға лайыҡ. Уның фекеренсә, тархан этнонимы Дунай болгарҙары — венгрҙар — Волга буйҙары болғарҙары — башҡорттар бәйләнешен аңлата. Был берләшмәләр араһында бәйләнеш күптән йәшәгән. Волга буйынан был этноним көнсығышҡа һәм төньяҡ-көнсығышҡа таралған. Күсеп килгән болғарҙар араһында хәҙерге Башҡортостан ерендә тархан ғәйнәләр ҙә булған. Юрматы, йәнәй һәм башҡа ырыуҙар менән бергә тархан ғәйнәләр боронғо башҡорт этносының үҙәген тәшкил иткән. Ғәйнәләр үҙҙәренен боронғо иле — Болғар өлкәһен ташлап киткән. Сығанаҡтар буйынса, Кама буйында башҡорттар XIII—XIV быуаттарҙа барлыҡҡа килә. Ләкин XII быуатта уҡ ғәйнәләрҙең Көньяҡ Уралға күсеүе күрһәтелгән. Башҡортостанға ғәйнәләр Танып йылғаһы буйлап төшкән. Артабан ҡатайҙар һәм ҡыпсаҡтарҙың төньяҡ-көнсығышҡа күпләп күсеүе арҡаһында ғәйнәләр төньяҡҡараҡ киткән. Ошо мәлдә ғәйнә ҡәбиләһенең ҡыпсаҡтар менән ныҡ аралашыуы булған.
Тормош-көнкүреше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡуян һәм Ҡолтай ауылында йәшәгән ғәйнәләрҙең игенселек менән шөғөлләнеүе хаҡында яҙма документ бар. Бынан 350 йыл элек яҙылған документ башҡорттарҙың шөғөлө хаҡында тулыһынса күҙалларға мөмкинлек бирмәһә лә, ҡайһы бер мәғлүмәттәр яғынан бик ҡиммәт. Ғәйнәләр ултыраҡ тормошҡа һәм игенселеккә башҡаларҙан иртәрәк күскән. Көнгөр бургомистры Юхнев яҙған мәғлүмәттәр ошо хаҡта һөйләй: «Уҫы даруғаһы башҡорттары йорттарҙа йәшәй. Уларҙың сәсеүлеге һәм игене күп, йәйге мәлдә дала буйлап күсеп йөрөмәйҙәр, урыҫтар кеүек өйҙәрҙә йәшәйҙәр. Башҡа халыҡтарҙыҡы кеүек, уларҙың да малы ишле, бесәнде күп сабалар».
Башҡорттар игенселектән башҡа малсылыҡ, ағас әҙерләү, һунарсылыҡ һәм умартасылыҡ менән дә шөғөлләнгән. Н. Попов ғәйнәләрҙең көнкүреше хаҡында ентекләп яҙып ҡалдырған. Башҡорттар, ти ул, малдарын ҡыш мәлендә үҙ йортонда тота, шулай ҙа игенселек — уларҙың йәшәүенең төп сығанағы. Улар ер эшкәртеү өсөн һуҡа, тырма, ураҡ һәм салғы ҡулланған. Йәйге осорҙа ғәйнәләр төп йәшәгән урынынан алыҫ түгел йәйләүҙәргә күсә торған булған. Бында инде торлаҡты ваҡытлыса ғына иҙәнһеҙ, тәҙрәһеҙ, түбә таҡтаһыҙ төҙөгәндәр.
Архив сығанаҡтары ер участкаларының күләме хаҡында ла фекер йөрөтөргә мөмкинлек бирә. Байтаҡ ҡына ауылдарҙа (Ишмән, Барҙы, Ҡыҙылъяр, Шлыҡ, Иҫке Ашап, Танып) ни бары берәр дисәтинә иген сәсһәләр, башҡа ауылдарҙа ике-өс дисәтинә, ә бына Ишем ауылында 12,7 дисәтинә сәскәндәр.
Игенселектең алға китеүе арҡаһында уны эшкәртеү ҙә ярайһы уҡ яҡшы үҫеш алған. Бында тирмәндәр бик күп булған, һәр ауылдың үҙенең, ҡайһы берҙәренең икешәр-өсәр тирмәне булған. 189 йорттан торған Елпачиха ауылында Әмзе йылғаһында өс тирмән булған. Тирмән өсөн йылға һәм быуалар бик оҫта файҙаланылған.
Ғәйнәләрҙең малсылығы хаҡында ла документтар байтаҡ мәғлүмәттәр килтерә. Уҫы өйәҙе хужалыҡтары буйынса фекер йөрөткәндә ҡайһы бер ауылдарҙа һәр ихатаға бер-ике һыйыр малы, ҡайһыларында 3—4, бер нисәһендә бишәр баш тура килеүе хаҡында әйтелә, һәр ихатала 1—2 ат, бынан тыш, һәр ғаиләнең һарыҡ-кәзәһе булған. Документтар буйынса фекер йөрөткәндә, һыйыр малдары төп урынды биләгән, артабан — йылҡы һәм һарыҡ-кәзә. Малсылыҡта ошондай структура — бөтә урында ла бер сама тиерлек.
Ғәйнәләрҙең хужалығында ағас эше байтаҡ урынды биләгән. Улар төҙөлөш өсөн ағас киҫкән, һал ағыҙған, йүкә әҙерләгән, ыҫмала һәм дегет ҡайнатҡан. Пермь өйәҙендә документтар буйынса, бер йылда нисә күнәк дегет ҡайнатылыуы, купме тал ҡайырыһы, күпме һала-баш һалыныуы хаҡында мәғлүмәттәр бирелгән. Улар металлургия заводтарында үҙләштерелгән.
Ғәйнәләр умартасылыҡ менән дә ихлас шөғөлләнгән. Бигерәк тә тәүге осорҙа солоҡсолоҡ киң таралған булған. Ләкин артабан экономик яктан файҙалыраҡ ысулға күскәндәр — рамлы умарталарҙа күс тоторға өйрәнгәндәр. Бында йәшәгән халыҡтың көнкүреше һәм мәҙәниәте лә үҙгәреп ҡоролған. Игенселек уларҙың эшмәкәрлегенә төп йүнәлеш биргән. Малсылыҡтан игенселеккә күсеү уларҙың көнкүрешен үҙгәрткән. Хәҙер башҡорт ауылдары урыҫ ауылдарынан бер ни менән дә айырылмай башлаған. Йорттар, элекке кеүек, ойҡашып түгел, ә туп-тура урамдар булып урынлаштырыла, урыҫ мейесе менән йылытыла башлай.
Урынлашыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ История башкирских родов, 2015, с. 125-160
- ↑ Асфандияров А. 3. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Асфандияров А. З., Асфандиярова К. М. История башкирских сел и деревень Пермской и Свердловской областей. Кн. 8. — Уфа: Китап, 1999.
- Башкиры-гайнинцы: история и современность — Уфа: Китап, 2012. — 264 б. — ISBN 978-5-295-05131-9. (рус.)
- Башкиры – гайнинцы Пермского края. История, этнография, антропология, этногеномика / Под общ. ред. Р. М. Юсупова. — Уфа: Гилем, 2008. (рус.)
- История башкирских родов. Гайна. Том 11 / С. И. Хамидуллин, Ю. М. Юсупов, Р. Р. Асылгужин, Р. Р. Шайхеев, И. Р. Саитбатталов, В. Г. Волков, А. А. Каримов, А. М. Зайнуллин, А. Р. Махмудов, Р. М. Рыскулов, А. Р. Асылгужин, А. Я. Гумерова, Г. Ю. Галеева, Г. Д. Султанова — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2015. — 696 б. — ISBN 978-5-85051-641-3. (рус.)
- Йәнғужин Р. З. Башҡорт ҡәбиләләре тарихынан — Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1995. — 96 б. — ISBN 5-295-02551-3.
- Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения — М.: Наука, 1974. — 572 б. (рус.)
- Кульбахтин Н. М. Из истории гайнинских башкир. — Уфа, 1996.
- Тулвинские татары и башкиры: этнографические очерки и тексты. — Пермь, 2004.
- Хотинец В. Ю. Этнопсихологический анализ особенностей развития гайнинских башкир. Барда, 1999.
- Шумилов Е. Н. Гайнинские (Бардымские) башкиры Пермской области // Ватандаш, № 9, 2004.
- Шумилов Е. Н. Татары и башкиры Западного Урала. Пермь, 2008.
- Юсупов Р. М. Антропологическая характеристика современных башкир-гайнинцев // Урал-Алтай: через века в будущее. Т. 2. — Уфа, 2008.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Йәнғужин Р. З. Ғәйнә // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Йосопов Р. М., Черных А. В., Шитова С. Н. Пермь башҡорттары // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Мурзабулатов М. Пермские башкиры//ж."Ватандаш"
- Чагин Г. Н. Пермские башкиры: история и современная демографическая ситуация в Пермской области


text:
БР Урман хужалығы министрлығы 2011 йылға эшҡыуарҙар һәм юридик шәхестәргә ҡарата 155 тикшереү планлаштыра
Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығы менән 2011 йылға юридик шәхестәргә һәм индивидуаль эшҡыуарҙарға планлы тикшереү үткәреү буйынса план раҫланды.
Ул БР Прокуратураһында хуплау тапты һәм Рәсәй Федерацияһының Генераль прокуратураһы төҙөгән тикшереү үткәреү буйынса йыйылма планға индерелде.
Ағымдағы йылда шәхси эшҡыуарҙарға һәм юридик шәхестәргә ҡарата 155 планлы тикшереү үткәреү планлаштырылған. Тикшереү министрлыҡтың дәүләт урман контроле һәм күҙәтеүе бүлеге дәүләт урман инспекторҙары менән башҡарыласаҡ. Эксперттар сифатында башҡа ведомстволар һәм учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең дә йәлеп ителеүе ихтимал, тип хәбәр итә БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
2010 йылда Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең табышы 20 млдр 278 млн һумдан ашты
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте 2010 йылдағы эшенә яҡынса йомғаҡ яһаны. Предприятиеның табышы 20 миллиард 278 миллион һумдан ашҡан (2009 йыл йомғаҡтары буйынса табыш 20014 миллион һум тәшкил иткән булған).
Уҙған йылда АЛ-31Ф серияһы авиадвигателдәре менән тәьмин итеү һәм уларҙы сервис хеҙмәтләндереүе буйынса контракттар һәм килешеүҙәрҙе үтәүҙән алынған килемдәр табыштың төп өлөшөн тәшкил иткән. Экспорт өлөшө дөйөм етештерелгән продукция күләменең 75,6 процентына еткән (был күрһәткес экспортҡа продукция етештергән Рәсәй самолет эшләү предприятиеларына тауар ташыуҙы ла үҙ эсенә ала).
ӨМЭПБ-ның йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығынан аңлатыуҙарынса, был мәғлүмәт акционерҙар йәмғиәтенең производство һәм финанс эшмәкәрлеге тураһында аудит тикшереүен үтмәгән оператив мәғлүмәт нигеҙендә әҙерләнгән.


text:
Стәрлетамаҡ ҡала Советы рәйесе итеп Юрий Никифоров һайланды
Стәрлетамаҡ ҡала Советы рәйесе итеп 14 мартта Юрий Никифоров һайланды, уның кандидатураһы берҙәм рәсәйлеләрҙең инициативалы төркөмө менән тәҡдим ителде һәм «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк сәйәси советы Президиумы менән хупланды, тип хәбәр итә ЕR.RU.
— Стәрлетамаҡ республиканың ғына түгел, Рәсәйҙең дә эре сәнәғәт ҡалаларының береһе булып тора, — тип билдәләне «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов. – Ҡала халҡы федераль, шулай уҡ муниципаль кимәлдәрҙә үткәрелгән һайлауҙарҙа һәр ваҡыт әүҙем ҡатнаша. Стәрлетамаҡта йәшәүселәр «Берҙәм Рәсәй» партияһына ҙур ышаныс күрһәтә. Үткән йылдағы Дума һайлауҙарында партия кандидаттары өсөн бында һайлаусыларҙың 73 проценты тауыш бирҙе. Рәсәй Президенты вазифаһына кандидат Владимир Путинды һайлаусыларҙың 72,3 проценты яҡлап сыҡты. Ә ҡала Советының әлеге составында «Берҙәм Рәсәй» ағзалары һәм партия яҡлылар мөмкин булған 25-тән 22 мандат алды (88%). Был бик яҡшы һөҙөмтә.
Ҡала Советы ултырышында Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов та ҡатнашты, ул депутаттар алдында республиканың социаль-иҡтисади үҫеше тураһында доклад менән сығыш яһаны.
Юрий Никифоров партияның төбәк сәйәси советы Президиумына ышаныс күрһәткәне өсөн рәхмәтен белдерҙе.
— Бер командала эшләп, Стәрлетамаҡ халҡы тормошон – тағы ла уңайлыраҡ, ә ҡаланы таҙараҡ һәм төҙөгөрәк эшләй алыуыбыҙға ышанам, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Юрий Никифоров.


text:
Өфөлә Муса Гәрәевтың тыуыуына 90 йыл тулыуға арналған күргәҙмә асыла
27 июндә Республика Хәрби Дан музейында ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың тыуыуына 90 йыл тулыуға арналған күргәҙмә асыла. Унда Башҡортостандың берҙән-бер ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, данлыҡлы осоусы-штурмлаусының тормошона һәм хәрби эшмәкәрлегенә ҡағылышлы мемориаль реликвиялар, Республика Хәрби Дан музейы, БР Милли музейы, Илеш районы Үрге Йәркәй ауылындағы М.Гәрәев музейы, ДОСААФ-тың Башҡортостан рспублика бүлексәһе фондтарынан фотодокументтар, БР Үҙәк дәүләт йәмәғәт берекмәләре архивынан материалдар күргәҙмәгә ҡуйыласаҡ. Экспозиция «М.Гәрәевтың бала сағы», «Бөйөк Ватан һуғышы йылдары», «Ғаиләһе, ата-әсәһе, яуҙаш дуҫтары», «Һуғыштан һуңғы йылдар, ДОСААФ-та эшләгән ваҡыты», «Осрашыуҙар. Сығыштар. Иҫтәлектәр» кеүек бүлектәрҙән тора.
Күргәҙмәне асыу тантанаһы 27 июндә сәғәт 12-лә башлана.


text:
Пенсионерҙарға компенсация түләүҙәре өсөн республикаға 5,7 миллиард һум кәрәк буласаҡ Фото: Олег Яровиков
Пенсионерҙарға компенсация түләүҙәре өсөн республикаға 5,7 миллиард һум кәрәк буласаҡ
Пенсионерҙарға компенсация түләүҙәре өсөн республикаға 5,7 миллиард һум кәрәк буласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Киләһе йылдың ғинуар айында республикала йәшәгән 1,153 миллион пенсионерға бер тапҡыр компенсация түләү өсөн Башҡортостанға 5,7 миллиард һумдан ашыу аҡса кәрәк буласаҡ. Был хаҡта Рәсәй Пенсия фондының идара ағзаһы, Башҡортостан буйынса идарасыһы Фоат Хантимеров хәбәр итте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, һәр пенсионер, эшләйме-эшләмәйме, ғинуар пенсияһы менән бергә 5 мең һум аҡса аласаҡ. Дөйөм алғанда, илдәге 43 миллион пенсионерға аҡса түләнә.
Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, бындай түләү Рәсәй биләмәһендә даими йәшәгән пенсионерҙар өсөн ҡаралған.
Быйыл илдең Пенсия фонды түләгән пенсияларҙың бөтә төрҙәре 4 процентҡа индексацияланды. Өҫтәүенә эшләмәгән пенсионерҙарҙың страховка пенсиялары индексацияланды.
Февраль айында индексациялау һөҙөмтәһендә Башҡортостанда страховка пенсияларының уртаса күләме 12 474 һум тәшкил итте. Йыл башынан пенсия түләү өсөн 117 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән. Пенсиялар һәм социаль түләүҙәр ваҡытында һәм тулы күләмдә финанслана, тип билдәләнеләр Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһендә.
2017 йылдан пенсия элекке тәртип буйынса индексациялана.


text:
Башҡортостан делегацияһы XIX Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнаша
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы XIX Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнаша. Сара 18-нән 20 июнгә тиклем бара.
Төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Рөстәм Хәмитовтың программаһы Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының «Баҙар сиктәрен киңәйтеү. Финанс инструменттарын көйләү. Проекттарға күсеү» һәм БРИКС-тың «БРИКС илдәренең иҡтисади хеҙмәттәшлеге: үҫеш өсөн мөмкинлектәр» эшлекле форумдарының панель сессияларында сығыш яһауын, шулай уҡ Рәсәйҙең Инновациялы төбәктәр ассоциацияһы ағзаларының дөйөм йыйылышы ултырышында ҡатнашыуын күҙ уңында тота.
Карелия Республикаһы һәм Новосибирск өлкәһе менән сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу планлаштырыла. Шулай уҡ Рәсәй биләмәһендә «Европа – Көнбайыш Ҡытай» халыҡ-ара транспорт маршрутын булдырыуға бәйле мәсьәләләр тикшереләсәк.
Бынан тыш, республика Башлығының Рәсәй Хөкүмәте ағзалары, ҙур яғыулыҡ-энергетика һәм агросәнәғәт комплексы, финанс секторы, машиналар эшләү һәм башҡа иҡтисад тармаҡтары етәкселәре, журналистар менән осрашыуы ҡаралған. Форумда Башҡортостандың инвестиция мөмкинлектәрен сағылдырған экспозиция ҡуйыласаҡ.
Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы 1997 йылдан бирле үткәрелә. 2006 йылдан Рәсәй Президенты етәкселегендә уҙғарыла. Был майҙанда яңы иҡтисади держава лидерҙары Рәсәй, үҫешеүсе баҙарҙар һәм донъя алдында торған мөһим иҡтисади мәсьәләләрҙе билдәләү һәм тикшереү өсөн осраша. Һуңғы ун йылда форум эшлекле даирә вәкилдәренең аралашыуы өсөн төп донъя майҙансыҡтары иҫәбенә инде. Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумына Рәсәйҙән һәм сит илдән 7 500-ҙән ашыу кеше килә, улар араһында үҫешеүсе илдәрҙең дәүләт һәм хөкүмәт башлыҡтары, ҙур компания етәкселәре, шулай уҡ фән, киң мәғлүмәт саралары һәм гражданлыҡ йәмғиәте вәкилдәре араһынан билдәле донъя эксперттары бар.


text:
Илһам сығанағы – балалары30-11-2013, 00:43 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
— Атайҙан өс бала ҡалдыҡ. Апайым ауырып үлеп китте. Белемде тыуған ауылымда алдым. Мәктәп VII класлыҡ ҡына ине. Район үҙәгендә артабан уҡырлыҡ әмәл булмағас, уҡыуҙы туҡтаттым, сөнки әсәйҙең ҡулы һынып ҡуйҙы, Сәғит ағайым армияға китте, ә Әсмә апайым ауырый. “Ҡыҙыл байраҡ” артелендә эшләнем. Ҡап та һуҡтыҡ, ҡыуғында ла йөрөнөк. Ҡыҫҡаһы, ниндәй эш бар, барыһына ла егелдек. Бер мәл мәктәп директоры Зәки Хаммат улы Сәғитов миңә: “Тырыш ҡына күренәһең, артабан уҡы”, – тине.
Ауылда VIII класс асылғайны был мәлдә. Ҡабат партаға ултырыу насип булды. IХ—ХI кластарҙа Иҫке Собханғолда уҡып йөрөгән саҡта Зәки Хаммат улы ауылда башланғыс синыфтарға уҡытыусы итеп саҡырҙы. Әсәйем, ағайым менән кәңәшләштем дә ризалаштым. Шулай 1965 йылдың 18 авгусында эш башланым. Ул ваҡытта балалар күп булды. Бер уҡытыусыға — ике класс. 30-ар бала булып китә торғайны. Комсомол, профсоюз ойошмаларында ла эш алып барҙым, ауыл ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзаһы ла булдым. Тырыш хеҙмәтем баһаланды — “Башҡортостандың халыҡ мәғарифы отличнигы” тигән маҡтаулы исем бирелде.
Хаҡлы ялға сыҡҡас та эшләнем. Мәктәптә ҡыҙҙарҙы — ҡул эштәренә, малайҙарҙы оҫтаханала ағас эшенә өйрәтәләр ине. Шул осорҙа эҙләнергә, яңы шөғөлдәр үҙләштерергә тура килде. Бәләкәйҙән әсәйемдән ҡул эштәренә өйрәнеүем ныҡ ярҙам итте. Балаларҙы төштән һуң түңәрәктәргә йөрөттөм. Әле лә оҫталыҡ серҙәренә өйрәнергә теләүселәр килеп кәңәш һорап тора.
Пенсияға сыҡҡас, ваҡыт күбәйҙе. Бар күңелемде ҡул эштәренә һалдым. Бер 8 мартта Фәрит Әминев, әйҙә, апай, ойошторайыҡ, тип дәртләндереп ебәргәс, ауыл клубында күргәҙмә эшләнем. Район конкурстарында ла ҡатнашам. “Аллы-гөллө алъяпҡыс” тигән бәйгелә эштәрем яҡшы баһа алды. Мунсаҡтар, ынйыларҙы теҙеп, төрлө сувенирҙар эшләйем. Әле ейәнсәрҙәремә өйрәтәм, — тип үҙенең тормош-көнитмеше, шөғөлдәре хаҡында ихлас бәйән итте Хөснә апай.
Майлы көршәк тышынан билдәле, тигәндәй, апайҙың өйөнә ингәс тә бында оҫта кеше йәшәгәне асыҡ күренә. Хужабикәнең ижад өлгөләре үҙҙәре үк уның хаҡында шатланып “һайрап” тора. Диван япмалары, ултырғыс түшәктәре, салфеткалар, келәмдәр, мендәр тышлыҡтары – зауыҡ менән эшләнгән әйберҙәр өйгә нур тарата.
Өс бала үҫкән был йылы, ҡотло йортта. Ҡыҙы Рәйлә журналист һөнәре алған, әле ғаиләһе менән Себерҙә йәшәй. Әнүр атай нигеҙендә төпләнгән, Флүр йәнәшәлә генә донъя ҡорған. Бөгөн Хөснә апай бәхетле өләсәй булып, малайҙарының балаларын тәрбиәләшеп ултыра. Улдарының ғаиләләре ишле генә: береһендә – биш, икенсеһендә алты бала үҫә.
— Гел бәйләм менән генә лә булышып ултырмайым, “Ағиҙел”дә баҫылған хикәйә-повестарҙы уҡып барам, район гәзитен дә ҡалдырмайым. Тормошома шөкөр итеп йәшәйем. Бабай ошо өйгә төкәтмә эшләргә уйлағас, ҡуй, ҡыялма, беҙгә ошоноһо ла етер, ана, малайҙарға өй һала башлайыҡ, тигәйнем. Тыңланы. Хәҙер улдарымдың икеһенең дә бына тигән өйҙәре бар. Олоһо үҙе ағас эшенә оҫта, — тип ҡыуанып бәйән итте Хөснә апай.
Йөрәк йылыһын, күңел матурлығын ҡушып, бына тигән сәнғәт әҫәрҙәре ижад итеүсе Хөснә апайҙың донъяһы түңәрәк. Ейән-ейәнсәрҙәрен бағыу ҡыуанысын кисереү, улдарының, килендәренең гөрләтеп тормош көткәнен күреү уға дәрт, илһам бирә. Хаҡлы ялға сыҡҡас та буш ултырмаған, һәр көндән ниндәйҙер шатлыҡ табырға, кешеләргә матурлыҡ бүләк итергә ынтылып йәшәгән Хөснә апайға һоҡланмау мөмкин түгел. Йәшәү асылы – хеҙмәттә, тырышлыҡта, хәрәкәттә бәрәкәт икәнен үҙ булмышы, йәшәйеше менән раҫлай ул.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Страница 2
Илүзә АМАНҒОЛОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 20-04-2018, 12:00
Илүзә Таһир ҡыҙы АМАНҒОЛОВА булам. Сығышым менән Баймаҡ районының Икенсе Этҡол ауылынан. 9-сы класҡа тиклем үҙебеҙҙәге мәктәптә уҡыным, аҙаҡ Баймаҡ лицей-интернатында белем алдым.
Әлеге мәлдә Башҡорт дәүләт университеты физик–техник институтының 2-се курсында уҡып йөрөйөм.
Бик күркәм ғаиләлә тәрбиәләндем: атай-әсәйем, ике апайым һәм ҡустым бар. Мәктәп йылдарында төрлө спорт ярышында, олимпиадала ҡатнашып, призлы урындар яулай инем. Хәҙер ҙә спорт менән шөғөлләнеүемде дауам итәм.
Киләсәккә хыялым – яҡшы итеп уҡыуҙы тамамлап, йәмғиәткә файҙалы кеше булыу. Был тормошта бәхетле булыу теләгем дә көслө. Ышанам, хыялдарым тормошҡа ашасаҡ!...
Телһеҙ халыҡ – тамырһыҙ ағас
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 20-04-2018, 11:29
Әсәм теле. Сәсән теле. Туған тел. Кешелек донъяһы барлыҡҡа килеү менән Хоҙай Тәғәлә кешегә иң элек тел бүләк иткән. Беҙҙең телебеҙ әсә һөтө менән ингән. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, ҡайҙа ғына йәшәһәк тә уны һаҡларға, киләсәк быуынға еткерергә тейешбеҙ. Был беҙҙең изге бурыс.
Кеше тәүҙә үҙ теленең матурлығын, изгелеген, ҡиммәтен тойорға тейеш. Шул саҡта ғына уның ниндәй тәрән, хисле, яғымлы икәнлегенә ышана һәм киләсәккә тапшырырға әҙерләнә....
Зефир
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 15-04-2018, 07:00
3 йомортҡаның ағы, 200 г шәкәр, 10 г шәкәр онтағы, 1 ҡалаҡ крахмал менән алма һеркәһе алына.
Йомортҡа ағына аҙлап ҡына шәкәр һалып, ҡуйырғансы күпертергә. Һуңынан һеркә, крахмал өҫтәргә. Зефир матур формала булһын өсөн әҙер массаны кондитер тоҡсайына һалып, һығып сығарырға кәрәк. Артыҡ ҡыҙыу булмаған мейестә 10 – 15 минутта бешеп тә сыға.
...
Зәлиә ВӘЛИЕВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 13-04-2018, 13:12
Атайым менән әсәйемдең беренсе мөхәббәт емеше булып, хозур тәбиғәтле Әбйәлил районының Атауҙы ауылында донъяға килгәнмен. Бала сағым тап ошо йәмле ерҙә үтте.
Теүәл фәндәрҙе үҙ иткәнлектән, Магнитогорск дәүләт техник университетының иҡтисад бүлеген һайлап, уны уңышлы тамамланым.
Район, ҡала кимәлендә үткәрелгән ғилми-ғәмәли конференцияларҙа, олимпиадаларҙа әүҙем ҡатнашам.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, бәйләргә, саф һауала йөрөргә яратам.
Ярты юлда туҡтап ҡалмаған, маҡсатҡа ынтылыусан кешеләр минең өсөн һәр саҡ өлгө булып тора....
Балалар Аҡмулла нәсихәттәрендә тәрбиәләнһен!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 12-04-2018, 07:00
Үҙ-үҙемде белә башлағандан алып ҡартәсәйемдең йор ҙа, шаян да, йөкмәткеле һәм хикмәтле лә һамаҡтарын, һүҙҙәрен иҫләйем. “Ерәнсә сәсән” әкиәтен, “Урал батыр” эпосын, Аҡмулла, Ш. Бабичтың исемдәрен тап унан ишетеп белдем. “Аҡмулла, Аҡмулла, беҙ башҡортҡа хаҡ мулла”, – тип ҡартәсәйемдең һүҙҙәрен ҡабатлап йөрөгәнем әле лә хәтерҙә....
Донъялағы иң ҙур байлыҡ (Хикәйә)
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 9-04-2018, 10:54
– Әсәй, әсәй, ҡара ниндәй ҙур “бишле” алып ҡайттым! Башҡорт теленән! – тине батырҙарса башын өҫкә күтәреп, ғорурланып, Урал исемле малай көндәлеген әсәһенә күрһәтте лә, балалар баҡсаһынан ҡайтҡан һеңлеһенә аяҡ кейемен сисергә ярҙам итте.
– Уңғанымды! Әйҙәгеҙ, балалар, аш беште. Атаһы, туҡтап тор, эш ҡасмаҫ ул!
Яҙҙың ҡояшлы, матур көндәренең береһе ине был. Бер нисә көндән уҡыуҙар бөтә. Йәй яҡынлаша. Ошондай ваҡытта Айгөлгә рәхәт тә, ҡыйын да булып китә. Тыуған ауылын, туғандарын, яҡындарын һағынған ул.
– Айгөл, – үҙенә өндәшкән кеүек кенә, Айнур ҡатынына ҡарап, – Әлиә ҡайтҡан, тиҙәр.
– Эйе. Ишеткәйнем. Был балалар тыңлауһыҙ, йәшәү юҡ, тип ғаиләһен Мәскәүҙә ҡалдырып, кире ҡайтҡан.
– Балалар тыңлауһыҙ...
– Ә ҡасандыр беҙ үҙебеҙ ҙә бала инек бит......
Йомортҡаһыҙ печенье
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-04-2018, 07:30
250 г аҡ май, ярты стакан шәкәр онтағы, 1/3 стакан еҫһеҙ көнбағыш майы, 4 ҡалаҡ крахмал, 3,5 стакан он, 1 ҡап ванилин кәрәк.
Ҡамырҙы 20 минутҡа һыуытҡысҡа ҡуйып торорға. Йәйеп, үҙегеҙ теләгән формала ҡырҡып, 180 градус ҡыҙыулығындағы мейестә 15 минут бешереп алырға. Мейестән алғас та, печеньеға шәкәр онтағы һибергә. Ауыҙҙа ыуалып ҡына торған тәмлекәстәр килеп сығасаҡ.
...
Динара ҒӘЛЛӘМОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 6-04-2018, 10:45
Әбйәлил районының Рауил ауылында ғаиләлә бишенсе бала булып донъяға ауаз hалғанмын. Бәләкәй саҡтан йырларға, шиғыр яҙырға, спорт менән шөғөлләнергә яратам. “Йәншишмә” гәзитенең йәш хәбәрсеhемен.
Әле миңә 17 йәш, Өфө дәүләт сауҙа-иҡтисад колледжының икенсе курсында белем алам. Йыр түңәрәгенә йөрөйөм, төрлө сәхнәлә сығыш яhайбыҙ.
Киләсәктә үҙемде яратҡан һөнәремә арнарға теләйем. Хыялымда шулай уҡ донъя гиҙеп, илдәр күреп сәйәхәт итеү ҙә бар....
Атайлы булһын балалар!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 4-04-2018, 14:57
“Аталы бала – арҡалы”, “Атанан күргән – уҡ юнған, әсәнән күргән – тун бескән”, “Атанан күреп ул үҫер, әсәне күреп – ҡыҙ үҫер” кеүек тапҡыр мәҡәлдәр бар халҡыбыҙҙа. Эйе, ғаиләлә атай кешенең роле баһалап бөткөһөҙ. Ул – ғаилә именлеген һаҡлаусы ла, балаларына өлгө булырлыҡ кеше лә. Ошо абруйҙы булдырыу – әсәй кешенең дә бурысы.
...
Чебурек
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 4-04-2018, 06:00
1 йомортҡа, тоҙ, 3 стакан он, 1 ҡалаҡ көнбағыш майы, 1 стакан эҫе һыу кәрәк.
Йомортҡаға тоҙ һалып күпергәнсе туҡырға, он, көнбағыш майы ҡушырға, эҫе һыу ҡойоп, ҡамыр баҫырға һәм ярты сәғәткә ултыртып торорға. Эслек өсөн үткәрелгән иткә тоҙ, күп кенә итеп һуған турап һалабыҙ. Чебуректар эшләп, майҙа ҡыҙҙырырға....


text:
Сыйырсыҡ, сыйырсыҡ!
Ояңдан осоп сыҡ!..
Йәш натуралистар станцияһы тарафынан 1 марттан ҡала һәм районыбыҙ мәктәптәрендә “Сыйырсыҡ” акцияһы иғлан ителде. Ошо уңайҙан 3-сө мәктәптә башланғыс класс уҡыусылары араһында сыйырсыҡ оялары конкурсы үтте. Уларҙың ниндәйе генә юҡ! Хатта ағас ҡыуышынан да яһап маташҡандар! Ояның матур итеп семәрләп эшләнгәне лә, хатта буялғандары ла бар. Ана, берәүһенә сыйырсыҡ ҡунаҡлаған да инде!..
Беренсе урындарҙы Дилә Дәүләтбаева (һүрәттә), Динар Баййегетов, Зөлфиә Хунафина яуланы. Иң яҡшы сыйырсыҡ оялары йәш натуралистар станцияһы тарафынан паркка, урманға ҡуйыласаҡ.
А. Ишемғужина.
Автор фотоһы.


text:
Зөләйхә күҙҙәрен асты, ә һин?
Гүзәл Яхинаның байтаҡ тауыш сығарған китабына ҡыҙығыу тулҡыны баҫылып өлгөрмәне – октябрь башында мәғлүмәт сараларында Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт Дәүләт академия театрының режиссеры Айрат Абушахмановтың был әҫәр буйынса спектакль ҡуйыу эшен башлауы тураһында мәғлүмәт тә сыҡты. Был яңылыҡ мине бик ҡыуандырҙы, шуға ла был премьераны мин түҙемһеҙлек менән көттөм, һәм һөҙөмтәһе менән ҡәнәғәт ҡалдым: был сезонда “Зөләйхә күҙҙәрен аса“ спектаклен, һис шикһеҙ, Башҡорт Дәүләт академия театрының йөҙ процентлы уңышы тип атарға була.
Гүзәл Яхинаның романы – татар крәҫтиән ҡатыны Зөләйха тураһында әҫәр: ғаиләһен кулак булараҡ репрессиялауҙан һуң Себергә эләгеүе һәм һөргөн ауырлыҡтары менән йәнәш менталь үҫеүе – “күҙҙәрен асыуы“ тураһында.
Драматург Ярослава Пулинович тарафынан ике сәғәтле тамашаға һыйҙырылған китаптағы ваҡиғалар тауар поезының вагонында башлана – уның эсендә “кеше” исеменә лайыҡ булмаған меҫкендәрҙе тейәп, Себергә һөргөнгә алып китеп баралар. Зөләйханың үткән тормошон тамашасы спектаклдә һүрәтләнгән хәтирәләр аша күҙаллай ала: спектакль бер юлы ике төрлө ваҡыт ҡатламында бара – үткәндәге һәм бөгөнгө ваҡиғалар бер береһе менән аралаштырылып килә. Ваҡыты-ваҡыты менән сәхнәлә Зөләйханың ире Мортаза, “Ҡан һурыусы“ ҡәйнәһе, кескәй саҡта уҡ донъянан киткән өс ҡыҙының шәүләләре пәйҙә була, шулай итеп тамашасы дини-патриархаль ғаиләлә йәшәгән, хоҡуҡ тигәндең ни икәнлеген белмәгән ҡатындың ғүмерен күҙәтә ала. Әйтеп үтергә кәрәк – Яхина әҫәрендәге Зөләйханың ғаиләлә кәмһетелеүе һүрәтләнгән сағыу эпизодтар спектаклдә юҡ. Айрат Абушахманов иғтибарын әҫәрҙең башҡа яғын асыуға йүнәлткән: Совет власының “халыҡ дошмандары“ на (улар иҫәбенә төп героиня ла эләгә) ҡарата мөнәсәбәте.
Спектаклдең мөһим үҙенсәлеге – ул бер тынала ҡарала! Ваҡиғалар теҙмәһе шул тиклем тиҙ етеҙ алға бара, мин, бер ниҙе лә күҙҙән ысҡындырмаҫ өсөн, актерҙарҙан күҙ алмай ҡарап ултырҙым. Режиссерҙың байтаҡ уңышлы табыштары – урынлы һәм ҡайһы ваҡытта бик оригиналь – тамашаға сағыулыҡ өҫтәй. Мәҫәлән, Зөләйха барған баржа ҡазаға тарығандан һуң уның батып барыуы, ҡыҙылармеецтар етәксеһе Игнатовтың уны үлемдән ҡотҡарып алыуы, яңы тыуған баланың һүрәтләнеше, ә лагер клубының түбәһендәге һүрәттәр видеопроектор ярҙамында тамаша залы түбәһенә сығарыла. Һәм ошондай ҡыҙыҡлы алымдар спектаклдә байтаҡ.
Сәхнә рәссамы Альберт Нестеров, яҡтыртыу буйынса рәссам Илшат Шаяховтың хеҙмәте спектакль барышында һоҡланыу уята.
Тик айыу менән өҙөк спектаклдең дөйөм драматик ағымынан ситләшеү кеүек, үтә әкиәти күренә. Спектаклдең тағын бер ыңғай яғы – үткерлек һәм иҫ китмәле дөрөҫлөк менән һүрәтләнгән образдар: Зөләйха, уның ҡәйнәһе, ире, ҡыҙылармеец Игнатов, уның етәксеһе Кузнец, ғалим Сумлинский һәм уның ҡатыны Изабелла, рәссам Иконников, аҡылдан яҙған профессор Лейбе, енәйәтсе Горелов, Зөләйханың улы Йософ., Әҫәрҙәге геройҙар тамашасы ултырған рәттәр аша үтеп барғанда улар яңы ғына Гүзәл Яхинаның китап биттәренән төшкән һымаҡ тойола ине. “Бына ул – театр тылсымы!“, – тип уйлап ҡуйҙым мин.
Әйткәндәй, театраль тамашала тамашасылар үҙҙәре лә ҡатнашҡандай: декорациялар өлөшләтә залға төшкән, актерҙар залдағы ултырғыстар араһынан үтеп йөрөй, ултырғыстарға иһә телогрейкалар ябылған.
Һуңғыһы инде мәңгелек ”ярлылыҡ һәм төрмә мине урап үтер, тип уйлама” тигән әйтемде онотмаҫҡа өндәгән һымаҡ – ҡара, Фемиданың күҙҙәре бәйләнгән, уның ҡылысы аҫтына һәр бер кеше эләгеүе мөмкин.
“Зөләйха күҙҙәрен аса“ спектаклен ҡарағанда, Айрат Абушахмановтың икенсе спектакле иҫкә төшә. Һөргөнсөләрҙең биттәрен әллә дегет, әллә ҡором менән буяған өҙөк миңә шундай уҡ “Ҡара йөҙҙәр“ҙәге өҙөктө иҫемә төшөрҙө – ул әҫәрҙә биттәрҙәге ыҫмала Аллаһ ҡанундарына ҡаршы сығыу билдәһе, ә “Зөләйхала…“ – Советтарға ҡаршы енәйәт ҡылыуҙы күҙаллай.
Шуның өсөн, рәссам Иконников рәссам бәләкәй Йософтоң битен төҫлө буяуҙар менән ҡаплау ҙа тәрән мәғәнәле – был баланың яҡты киләсәгенә өмөткә ишара.
Мин тик бер нәмәне аңламай ҡалдым – пресс-конференцияла режиссёр был спектакль Яхинаның китабын укымаған тамашасыға өсөн эшләнелгән, тине. Минең фекеремсә, китапты уҡымаған тамашасыға сюжеттың ҡайһы бер нескәлектәрен аңлау аңларга ҡыйыныраҡҡа тура киләсәк, сөнки, әйтеп үткәнемсә, спектаклдең сюжеты бик тиҙ үҫешә. Минән алдараҡ ултырған һәм тәүсығынаҡ менән таныш булмаған ир, мәҫәлән, спектакль буйы үҙенең ҡатынынан сюжет ебен төпсөнөп интекте. Артта ултырған өс тамашасы ҡатын да ҡамасауланы – улар наушниктарын эшләтә алмай йонсоно. Һуңынан билдәле булыуынса, театрҙа бирелгән наушниктар ҡолаҡты тығыҙ ҡапламай, шунға ла тәржемә саҡ-саҡ ишетелә, ишетәм тиһәң, ҡолаҡтарҙы ҡул менән ҡаплап ултырырға кәрәк. Ошо мәлдә мин Башҡорт Дәүләт академия театры спектаклдәрен тәржемәсеһеҙ аңлай алыуыма ҡыуандым.
“Зөләйхә күҙҙәрен аса“ спектаклендә – Ильшат Яхиндың иҫ китмәле музыкаһы. Был композиторҙың ижады “Ҡара йөҙҙәр“ спектаклендә үк минең күңелемә уйылып ҡалғайны.
Беҙҙең ваҡыт – йыш ҡына күренештәрҙе үҙ исеме менән атамаған ваҡыт, һәм үткән быуаттағы илбашсыларыбыҙҙың ҡылған эштәре дәүләт кимәлендә анализланмай, һығымталар яһалмай. Бәлки, шуға ла бының менән килешергә теләмәгән сәнғәт әһелдәре ошо эште үҙ әҫәрҙәре ярҙамында башҡарырға тырышалыр? “Зөләйхала“ла ҡот осҡос һөргөн тормошо фонында дәртле, күңелле совет йырҙарын ишетергә мөмкин, һәм юлбашсының ҡанатлы “йәшәү еңелерәк, йәшәү күңеллерәк була бара“ тигән һүҙҙәрҙең хөкумәт тарафынан лагер барактарында тереләй серергә ташланған кешеләр ауыҙынан сығыу – был һүҙҙәргә бөтөнләй башҡа төҫ бирә.
Спектаклдә Осип Мандельштамдың билдәле шиғыры яңғырай – ваҡытында был шиғыр Сталиндың үҙенә ҡаршы сығыуға өндәү була, шағирҙың шул арҡала НКВД күҙәтеүе аҫтына эләгеүенә булышлыҡ итә.
Шулай уҡ спектакль авторҙары киң таралған хатаны урап үтә алмаған – “илебеҙҙә барыһы ла хөрт булһа ла, юлбашсы шәп“ һәм бөтөн яуызлыҡтар ул тик “урындарҙа артыҡ шашыусылар“ арҡаһында килеп сыҡҡан тигән фекер. Ошо фекерҙе раҫлаптыр, ҡыҙылармеец Зиновий Кузнец спектакль барышында яйлап Сталинға оҡшаш һыҙаттарға эйә була бара, аҙағында инде бөтөнләй уға әйләнә.
Был ҡарашта Айрат Абушахманов спектакле бик көслө тойғолар уята, фекер үҫтерә, был спектаклгә йәнең-тәнең менән инеп китәһең, уны тағын бер тапҡыр ҡарағы килә.
Яхина әҫәренең идеологик яғы спектаклдә сағыу тасуирлана, әммә шул арҡала Зөләйханың линияһы бер аҙ юғалып ҡала. “Зөләйха спектакль башында тамашасылар араһында йомоҡ күҙҙәр менән килеп сыҡҡандан һуң нимәгә ҡарата күҙҙәрен асты тип әйтеп була һуң?“, – тигән һорау ҡала. Яҙып үткәнемсә, китаптың иң көслө яғы — героиняның ғаилә эсендәге тормошо – спектаклгә инмәгән тип әйтһәң дә була, шуның өсөн, китапты уҡымағандарга мин тәүсығанаҡ менән танышырға кәңәш итәер инем. Сөнки, Зөләйха тураһында һүҙ йөрөтһәк, китап сюжеты буйынса ул үҙе өсөн бөтөнләй икенсе донъя аса – ул донъя иҫкеһенән яҡшыраҡ түгел, ләкин киңерәк, байыраҡ, ул донъя ҡатындан һүҙһеҙ баш эйеүҙе талап итмәй, ә фекерләүгә, критик уйланыуға өндәй, ул донъя ят кешеләр уйлап сығарған ҡағиҙәләргә буйһонорға түгел – ә үҙең ҡабул иткән ҡарарҙар, үҙең һайлаған яҙмыш өсөн көрәшергэ, үҙ тормошоң өсөн яуаплылыҡты үҙ өҫтөңә алырға өйрәтә.
Фото: театр сайтынан, автор: Роман Шумнов.
Тәржемә: Зәурә Танатова.


text:
- Подробности
- Просмотров: 363
ҠАРГИҘӘР, ҡар һәм боҙ өҫтөндә йөрөү өсөн ер өҫтө транспорт сараһы. Киң сылбырҙар ярҙамында хәрәкәткә килтерелә һәм башлыса машинаның алғы өлөшөндә торған ике саңғы табаны м‑н идара ителә. Сылбырҙары резинанан йәки композициялы материалдарҙан, корпусы алюмин иретмәләренән, ҡорос йәки быяла пластиктан яһала. Көс сығанағы итеп эске яныулы двигатель файҙаланыла. Транспорт (кеше йөрөтөү, йөк ташыу өсөн), туристик (ҡышҡы ял өсөн), спорт (ярыштарҙа ҡатнашыу өсөн), универсаль Ҡ. айырыла.
Башҡортостанда 1991—2008 йй. Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә төрлө модификациялы 18 меңгә яҡын Ҡ. сығарыла: универсаль (ике урынлы) “Рысь” Ҡ., 2003 й. башлап — “Рысь 500М”, “Рысь 500МП” (тиҙлеген 75 км/сәғ. тиклем еткерә һәм 250 кг тиклем тағылманы һөйрәй ала) моделдәре; “Рысь-спорт” (бер урынлы) спорт Ҡ. (махсус артҡы аҫылмаһы, ҡыҫҡараҡ сылбыры һәм 2 гидравлик амортизаторы бар, тотороҡлолоғо һәм манёврлылығы юғары, тиҙлеге 105 км/сәғ. тиклем етә). Ҡ. алғы яғында урынлашҡан двигателе, шыумалы рельс аҫылмаһы м‑н ҡарышлауыҡлы йөрөткөсө һәм 2 таянғыс‑боролғос саңғыһы бар. Һауа т‑раһы 5˚С алып −49˚С тиклем булғанда файҙаланырға мөмкин. Һауа м‑н мәжбүри һыуытыла торған 2 тактлы 2 цилиндрлы карбюраторлы двигатель ҡулланыла; эскә урынлаштырылған ҡул стартеры һәм электронлы контактһыҙ тоҡандырыу системаһы бар. 2000 йй. башында Авиация техник университетында (Ю.А.Афанасьев, Ф.Р.Исмәғилев, Е.А.Полихач) “Буран”, “Рысь”, “Тайга” Ҡ. ҡабыҙыу системалары өсөн даими магнитлы контактһыҙ генераторҙар уйлап табыла.
А.А.Савасин
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 349
ҠЫТАУ СВИТАҺЫ, өҫкө рифейҙың урындағы стратиграфик бүлексәһе. Силәбе өлк. Ҡытау‑Ивановка ҡ. эргәһендәге Ҡытау й. (Йүрүҙән й. ҡушылдығы) буйында стратотип м‑н бергә О.П.Горяинова һ.б. айырып күрһәтә (1931). Ултырмаларҙы А.И.Олли (1948), А.И.Иванов (1956), В.И.Козлов (1982, 1986, 1994) һ.б. тасуирлай. Ҡ.с. ҡатламдары башлыса Башҡорт мегантиклинорийы ҡанаттарында таралған. Төрлө төҫтәге эзбизташтарҙан, уларҙың балсыҡлы һәм һирәк осраҡта доломитлашҡан төрҙәренән һәм мергелдәрҙән тора. Тоҡомдарға плитәлек һәм таҫмалы ҡатлауҙар хас. Ҡалынлығы 200—400 м. Ҡаратауи өсөн хас булған строматолиттары һәм микрофитолиттары бар. Аҫта ятҡан елмәрҙәк свитаһынан өҫтә ятҡан инйәр свитаһына әкренләп күсеү процесы м‑н бәйле. Свитаның йәше — ҡыпсаҡ горизонтының өҫкө яртыһы. Киҫелештең аҫҡы өлөшөндә глауконит б‑са йәште белдереүсе калий‑аргон аныҡлаусыһы бар — 938 млн йыл. Полиметалл сығанаҡтары һәм ваҡ ятҡылыҡтары бар (Бөркөт, Балтайорт).
Әҙәб.: Олли А.И. Древние отложения западного склона Урала. Саратов, 1948; Козлов В.И. Верхний рифей и венд Южного Урала. М., 1982; Стратотип рифея: строение, палеонтологическая характеристика, изотопный возраст //Общие вопросы и принципы расчленения докембрия. СПб., 1994.
В.И.Козлов
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы табипҡа яҙылыу өсөн берҙәм номерҙы үҙгәртте
Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 5 апрелдә кәрәҙле телефондан табипҡа яҙылыу өсөн берҙәм номерҙы үҙгәртте. Ведомствола аңлатыуҙарынса, кәрәҙле телефондарҙан табипҡа күренеүгә яҙылыу өсөн 09-383 берҙәм телефонға БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының Бәйләнеш-үҙәккә күсеүе ғәмәлгә ашырылды. Был номер МТС, Мегафон, Билайндың бөтә операторҙары өсөн эшләйәсәк.
Һаулыҡ һаҡлау министрлығында аңлатыуҙарына, МТС һәм Билайн өсөн 0710 һәм Мегафон өсөн 0071 номерҙары 5 апрелдән алып эшләмәй.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Луиза ХӘЛФЕТДИНОВА: «Киләсәк бөгөндән башлана»
Луиза ХӘЛФЕТДИНОВА: «Киләсәк бөгөндән башлана»
Мин Әбйәлил ҡыҙымын. Әлеге ваҡытта БДУ-ның иҡтисад факультетында белем алам. Шиғырҙар яҙырға, йәшәү мәғәнәһе тураһында фәлсәфә һатырға һәм төрлө күренештәрҙе үҙ күҙлегемдән сығып фотоға төшөрөргә яратам. Хыялым – фотодизайн өлкәһендә үҫеү һәм «башҡорт» исемен донъя кимәленә күтәреү. Үҙ-үҙенә һәм хыялдарына хыянат итмәгән шәхестәрҙе ихтирам итәм һәм өлгө итеп ҡуям.
Тормош девизым: «Кем икәнеңде һәм үткәнеңде белгең килһә – бөгөнгө хәлеңә ҡара; киләсәгеңде белгең килһә – бөгөнгө эштәреңә ҡара».
Тормош девизым: «Кем икәнеңде һәм үткәнеңде белгең килһә – бөгөнгө хәлеңә ҡара; киләсәгеңде белгең килһә – бөгөнгө эштәреңә ҡара».
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
“Россельхозбанк” ААЙ-һы капитал һәм актив суммалары күләме буйынса – дүртенсе, ә илебеҙҙең иң ҙур банктары араһында ышаныслылыҡ кимәле буйынса икенсе урынды биләй. Уның төбәктәрҙә 78 филиалы эшләй.
Банктың эшмәкәрлеге менән танышыу маҡсатында “Россельхозбанк” ААЙ-һының Башҡортостан филиалы директоры И.Р. Мөхәмәтйәнов менән булған әңгәмәне тәҡдим итәбеҙ.
– Ирек Рәдил улы, “Россельхозбанк” ААЙ-һының Башҡортостан филиалы ниндәй маҡсатта эш итә һәм уның һөҙөмтәләре нисек?
– Банк республикала 8 йыл эшләй. Ошо дәүерҙә Башҡортостандың иҡтисадына 42,1 миллиард һум кредит һалынған, шуның 74 проценты – республика агросәнәғәте өлөшөнә тура килә. “Россельхозбанк” ААЙ-һының эшмәкәрлеге тәү сиратта ауыл хужалығы предприятиеларының төп йүнәлештәрен үҫтереүгә, финанс ярҙам күрһәтеүгә ҡайтып ҡала.
Ауыл хужалығын үҫтереү һәм ауыл хужалығы продукцияһын, сеймал һәм аҙыҡ-түлек баҙарын көйләү буйынса дәүләт программалары сиктәрендә 2008-2012 йылдарҙа яҡынса 12,3 миллиард һум йүнәлтелгән. Шулай уҡ ауылдарҙа бәләкәй эшҡыуарлыҡ өлкәһенә: крәҫтиән-фермер хужалыҡтары, шәхси хужалыҡты алып барыу, ҡулланыусылар кооперативтарына булышлыҡ итеү маҡсатында банк тарафынан һалынған кредит күләме ҙур әһәмиәткә эйә. Шәхси хужалыҡты үҫтереүгә генә 3,3 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән.
– “Россельхозбанк” ААЙ-һы агросәнәғәт һәм ауыл биләмәһен милли кредит-финанслау системаһын үҫтереү маҡсатында барлыҡҡа килгән ойошма. Ул ҡала һәм ауыл халҡына Рәсәйҙә бөтә төр банк хеҙмәттәрен күрһәтеүсе универсаль банктарҙың береһе. Башҡортостан халҡына һәм предприятиеларына ауыл хужалығы һәм йәнәш өлкәләге предприятиеларҙың эшмәкәрлеген үҫтереүгә махсус программалар күрһәтергә, шулай уҡ ипотека программалары, ҡулланыусылар кредиты, кредит карталары һәм овердрафтар, вкладтар һалыу, аҡса күсереү, валюталар алмаштырыу-һатыу һәм башҡа төр хеҙмәттәр күрһәтәбеҙ. Беҙҙең маҡсат – был ҡатлам клиенттарға кредит ресурстарын алыуҙа килеп тыуған ҡаршылыҡтарҙы юҡҡа сығарыу, бирелгән заявкаларҙы мөмкин тиклем ҡыҫҡа ваҡытта ҡарау һәм кредит биреү шарттарын ябайлаштырыу, шулай уҡ клиенттарға уңайлы һәм ҡулай хеҙмәт төрөн күрһәтеү.
Лилиә Такаева әҙерләне.


text:
2-10-2017, 11:05 / ---
Үҙ бәхетен үҙе булдырған
Ғүмер юлын үткәндә бер кемгә лә бәхет үҙенән- үҙе килмәй. Тырыш, донъяға ғашиҡ кеше үҙ бәхетен үҙе булдыра. Шундайҙарҙың береһе ул тормошто яратҡан, көслө рухлы, эшһөйәр, быйыл 65 йәшен билдәләүсе, Ғәбдөк ауылында йәшәгән Рәшиҙә Уҫман ҡыҙы Закирова. Хөсәйеновтар ғаиләһендә һигеҙенсе бала булып донъяға килә. Атаһының йәшлеге Бөйөк Ватан һуғышы йылдарына тура килә. Һуғыш осоронда тылда хеҙмәт итә - заводта эшләй. Һуғыштан һуң тыуған ауылында төпләнеп, ғүмер буйы Архангел урман-тара заводында алһыҙ-ялһыҙ эшләй. Бәләкәйҙән шаян, теремек ҡыҙ Ғәбдөктә башланғыс белем алғас, Йөйәктә уҡыуын дауам...


text:
Таш сығарыу - еңел эш түгел
Инйәр-Өфө автотрассаһының юл ситтәрендә тәртип менән һалынған таш өйөмдәре барыһының да иғтибарын үҙенә йәлеп итәлер. Урындағы йүнселдәр тауарын һатыу өсөн оло юлға шулай сығарып ҡуя. Таулы-ташлы төпкөлдә табылған таш ошо юлдар буйлап оҙатылып, төбәкте илебеҙҙең төрлө тарафтары, мөйөштәре менән тоташтыра. Элек- электән таш аҡтарыуҙы иң ауыр хеҙмәттәрҙең береһенә тиңләһәләр, әлеге көндә райондың Инйәр төбәгендә таш сығарыу ярайһы уҡ таралған кәсеп. Береш, Асы, Мулдаҡай, Исҡушты, Арышпар ауылдарында ла бындай йүнселдәр бар. Был кәсептә инде ярайһы уҡ тәжрибә туплаған һәм эше ырамлы ғына барған эшҡыуарҙарҙың береһе ул - Фәтҡислам Мирсаяф улы Ғәйнетдинов.
Берештә тыуып үҫкән Фәтҡислам Мирcаяф улы ла, ауылда эш, юл, ут, социаль объекттарҙың булма- уы сәбәпле, дүрт йылын ғаиләһе менән ситтә - Себер яҡтарында үткәрә. Ауыл кешеһе бер ерҙә лә юғалып ҡалмай бит, ул да тырышып эшләй. Урман эшендә водитель була. Тик тормош үҙ ҡанундарын ҡуя. Ғәзиз кешеһе - әсәһе вафат булғас, ул тыуған ауылына ҡайтып төпләнә. Ҡайтҡас, ҡортсолоҡ, малсылыҡ менән шөғөлләнә башлай. Ссуда юллап, трактор, “Урал” машинаһы алып ебәрә. Халыҡтың үҙ донъяһын ҡороуға дәррәү тотонған осорҙа таш сығарыу шөғөлөнә тотонорға тәүәккәлләп яңылышмай Фәтҡислам Мирсаяф улы. 2004 йылда ҡыҙы Розалия, улы Азамат менән бергәләп, лемезит сығарыу буйынса шәхси эшҡыуар булараҡ, үҙ эшен аса. Таш менән аҡса эшләп, балаларҙы ла уҡытырға, ауылдаштарҙы ла эш менән тәьмин итеп була. Теләгәндәр үҙ ауылында теркәлеп, эшен дә аса аласаҡ бит, тигән төплө фекергә килә ул.


text:
Пэчворк – ул ҡорама
һәр береһенең тарихы һәм килеп сығышы менән таныштырырға тотона. Был “экскурсия” ярайһы уҡ йыш ҡабатлана, әммә һис ялҡытмай, сөнки бала үҫкән һайын уның донъяны ҡабул итеүе лә үҙгәрә бит. Ошо тарихтар уның хәтерен яҡтырта һәм яңырта, үткәндәргә яңынан-яңы биҙәктәр өҫтәй. Бәләкәй саҡтарҙағы күлдәктәр, яулыҡтар, башҡа кейем-һалым, иҫкереп эштән сыҡҡан түшәк кәрәк-ярағының арыуыраҡ урындары – бөтәһе лә эшкә ҡушылған. Ҡорама әйберҙәрҙе төрлө замандарҙа донъяның бөтөн халыҡтары ла теккәндер, моғайын. Мысыр баш ҡалаһы Ҡаһирәнең милли музейҙарының береһендә ғәзәл тиреһенән эшләнгән күн киҫәктәренән тегелгән орнамент өлгөһө һаҡлана икән. Ғалимдар раҫлауынса, ул беҙҙең эраға тиклем 980-се йылдарҙа тегелгән. Токио музейында ла шул осорҙарға ҡараған, ҡорамалар менән биҙәлгән боронғо кейем өлгөһө бар. 1920 йылда инглиз археологы Артур Штейн Мең Будда мәмерйәһендә беҙҙең эраның IX быуатына ҡараған ғәжәп бер келәм таба. Уны монахтар ғибәҙәт ҡылырға килеүселәрҙең кейеме киҫәктәренән ҡорап теккән, ти. Европаға ҡорама техникаһы Шәреҡтән ингән тип иҫәпләнә. Америкаға иһә XVIII быуат аҙағында Англия, Германия, Голландия күскенселәре менән барып эләгә һәм нәҡ ошонда милли сәнғәт кимәленә күтәрелә. Рәсәйҙә ҡорап тегеү XIХ быуатта, фабрикала туҡымалар етештерелә башлағас, ныҡлы ҡулланыуға ингән, тип иҫәпләй ғалимдар.
Бөгөн ҡорап тегеү ижади сәнғәт төрө булараҡ бик күп илдәрҙә танылыу таба бара. Уны, инглиз телендәге терминға эйәреп, квилт (тегеү, һырыу тигәнде
аңлата) йә пэчворк (“ямаулыҡ” һәм “эш” һүҙҙәренән) тип йөрөтәләр.
Ҡорама ҡорауҙың үҙ алымдары, хикмәттәре бар. Уға өйрәнергә дәрт иткән кешегә ҙур теләк кенә түгел, түҙемлелек тә кәрәк. Ләкин тырышлыҡ бушҡа китмәй: өйөңдә ҡорап тегелгән берәй ҡаралтың булһа, ул һәр кемдең ҡарашын үҙенә тарта, ә бүлмәңә ҡабатланмаҫ нур һәм ҡот өҫтәй.
Эште нимәнән башларға һуң?
Иң элек шкафтағы кейелмәй-тотонолмай ятҡан әйберҙәрҙе айырып алырға кәрәк. Күптән кәрәге теймәһә лә, ташларға ҡул бармаған нәмәләр шкафтарҙа әҙ түгел. Иҫке яңының юлын быуып ята, тип тә әйтәләр әле. Етмәһә, күпме туҙан йыя ундай әйбер, көйә үрсеткескә әүерелеп киткеләй. Оҙон һүҙҙең ҡыҫҡаһы – ҡораманан ҡаралты тегәм тиһәң, иҫке-моҫҡонан да ҡотолаһың.
Эшегеҙҙә нимәләр кәрәк буласаҡ?
Әлбиттә, теген машинкаһы, ҡайсы һәм кәтүк ебе. Машина һәйбәт итеп көйләнгән, төрлө туҡыманы тегә ала торған булһын. Төрлө туҡымаға төрлө энә кәрәк (шифонға – №80, уны ҡағыҙ менән ҡатлап текһәң – №85; кизе-мамыҡҡа – №№85, 90; буҫтау менән ҡалын йөн тауарға – №100; йоҡа күнгә – №110). Киҫәктәрҙе бергә ҡушып, типсеп ултырғансы, беркеткес энәләр ҡаҙап, машина менән тыҡылдатып сыҡһаң да була. Еп йыуанлығы ла һәр туҡымаға тап килергә тейеш (шифон, капрон кеүек бик йоҡа туҡымаға – №60; кизе-мамыҡ, штапель, вискозаға – №50; йөн туҡымаға – №40). Ситтәрен биҙәү өсөн ебәк ептәр ҡулланырға мөмкин. Йөйҙәрен етен, йөн еп йә люрекс менән ҡулдан һырлап сығалар. Үткер теген ҡайсыһы мотлаҡ кәрәк әйбер. Уның менән ҡағыҙ йә ҡатырға ҡырҡырға ярамай. Ҡатырғанан өлгөләр, ҡалыптар киҫеү өсөн ябайыраҡ ҡайсы ла бара. Ҡул аҫтында үтек булыуы ла мөһим. Быу бөркә торғаны бигерәк уңайлы. Ундай үтегегеҙ булмаһа, һыу һиптергес ҡулланығыҙ. Һәр өлөштө яҡшылап үтекләп, йөйҙәрен яҙып барыу талап ителә. Тағы ла миллиметрлы ҡағыҙ, калька, ҡатырға, үтә күренмәле пластик йә оргбыяла, линейкалар, циркуль, һүрәтте туҡымаға күсерергә төҫлө йомшаҡ ҡәләмдәр, йоҡа һабын киҫәге менән аҡбур – эш барышында бөтәһенең дә кәрәге тейәсәк. Биҙәү өсөн таҫма, селтәр, шнур, сәйлән, заклепка, төймә кеүек ваҡ-төйәк ҡулланырға ярай.
Яңы башлаған кешегә иң ҡулайы – кизе-мамыҡ туҡыма менән эшләү. Үтекләргә лә, тегергә лә уңайлы, сите ҡойолоп тормай. Йыуғанда ултыра торған ғәҙәте генә бер аҙ ҡыйынлыҡ тыуҙырырға мөмкин. Хәҙер пэчворк өсөн махсус туҡымалар ҙа һаталар. Ғөмүмән, төҫөнә, биҙәгенә ҡарап, яраштырып, бер-береһенә тап килгән тауар киҫәктәрен алырға була. Етен туҡыманы эш итеү ҙә рәхәт. Тик үтекләргә ауыр, етмәһә, тиҙ тәпәрләнә. Вискоза (штапель) теккәндә шыуып тора, шулай уҡ тәпәрләнеп бара. Синтетика ҡушылған тауарҙар иһә ултырмай, тиҙ йыуыла, ныҡлы, тик үтекләгәндә иремәһен өсөн һаҡ булырға кәрәк.
Яңы кизе-мамыҡ туҡыманы 10 минутҡа эҫе һыуға һалып, шунан сайҡатып киптерәләр. Етен, штапель, вискозаны йылы һыуға бер сәғәткә һалып ҡуялар. Шунан киптереп үтекләйҙәр. Ә иҫке әйберҙе ҡулланыуға алһағыҙ, киҫәктәрен һүтеп йә ҡырҡып алып, йыуып, үтекләп йыйырға кәрәк. Аяҡ аҫтында туҙып, тәртипһеҙ өйөм булып ятмаһындар. Йыуғанда уңып, бер-береһенә сығып ҡуймаһын өсөн төҫкә айырып йыуалар.
Батист, штапель, марлевка кеүек йомшаҡ йоҡа туҡымаларҙы, теккәндә үҙен тотһон өсөн, крахмаллап ебәрергә була (1 стакан һалҡын һыуҙа 1 аш ҡалағы крахмалды иретергә лә 2 литр ҡайнап ултырған һыуға ҡойорға һәм шунда уҡ уттан алырға; бер аҙ һыуығас, туҡыма киҫәктәрен һалып алырға). Магазиндан крахмаллы спрей һатып алып, был эште мәшәҡәтләнмәй генә эшләү юлы ла бар. Туҡыма киҫәктәрен дымлы көйө үтекләйҙәр.
Иҫкереп, иҙерәп барған әйберҙәр йә иҫке пальтонан һүтеп алынған драп шикелле ҡалынса тауарҙар эслек, йәғни нигеҙ тегеүгә ҡулланыла.
Шаблондар мотлаҡ туҡыманың буй ебенә ярашлы итеп һалына. Шаљмаљтарҙан, буй һыҙаттарҙан, тигеҙ яҡлы йә тура мөйөшлө өсмөйөштәрҙән, күп мөйөштәрҙән геометрик һүрәттәр яһала. Бының өсөн тәүҙә шаблондар ҡырҡыла: өсмөйөш, шаљмаљ, ромб, буй һыҙат һ.б. Шаблон һалып, буласаҡ өлөштө туҡымаға төшөргәндә, тәүҙә уның эске контуры, шунан тышҡы контуры һыҙыла һәм тышҡы контур буйлап ҡырҡып алына, ә эске контур буйынса тегелә. Ситса менән эшләгәндә ике контур араһы 5 миллиметр булһа ла етә. Сите ҡойола торған тауарҙарҙа 1 сантиметрҙан артыҡ булһа ла ҡамасауламай.
Шаљмаљ һәм тура мөйөшлө ҡорама теккәндә тауарҙың буй ебе яҡтарҙың һәр ҡайһыһына параллель булырға тейеш, ә өсмөйөш, алтымөйөш, ромб, трапеция рәүешендәге киҫәктә нигеҙгә параллель була. Бәләкәй, мәҫәлән, 5х5 сантиметрлы шаљмаљтар тотонғанда, буй ептең йүнәлешен иҫәпкә алмаһаң да мөмкин.
Төҫтәрҙе лә уйлап һайлау яҡшы. Тәбиғи төҫтәр матур яраша. Композиция төҙөгәндә бер төҫтөң төрлө төҫмөрҙәрен һайлаһағыҙ ҙа яңылышмаҫһығыҙ. Әҙер әйберҙе ситләгәндә ҡайманың төп төҫтәргә ярашыуын күҙҙә тотоу мөһим. Сит айырылып, “ҡысҡырып” торорға тейеш түгел.
Ә. НУХОВА әҙерләне.
Теги:


text:
«БР Йорт комитеттары союзы» торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса юридик ярҙам күрһәтә
«БР Йорт комитеттары союзы» төбәк йәмәғәт хәрәкәте торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса юридиҡ ярҙам линияһын асты, тип хәбәр иттеләр «БР Йорт комитеттары союзы»ның матбуғат хеҙмәтенән.
— Төрлө инстанцияларҙа фатир хужаларының хоҡуҡтарын яҡлау өсөн юридик йәһәттән белемле булыу зарур, — тине «БР Йорт комитеттары союзы» йәмәғәт хәрәкәте рәйесе Арсен Нуриджанов. – Шуға күрә бушлай юридик консультациялар ойошторорға булдыҡ. Улар, тәү сиратта, йорт комитеты башлыҡтары өсөн үткәрелә: судтарға ғариза әҙерләү, Дәүләт торлаҡ инспецияһына һәм башҡа ойошмаларға ялыу яҙыу кеүек мәсьәләләр буйынса ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.


text:
Санкт-Петербургта «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһының 5 йыллығын билдәләйәсәктәр
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Йома көндө, 13 мартта, Санкт-Петербургта башҡорт мәҙәниәтенә бәйле ике ҙур сара ойошторола.
«Рекорд» йәштәр йортонда «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһының 5 йыллыҡ юбилейына бағышланған байрам концерты була. Программала — Санкт-Петербургтың милли ижади коллективтары сығышы, башҡорт музыкаһы. Тамашасылар һоҡланғыс халыҡ бейеүҙәрен ҡарай аласаҡ. Концертҡа Башҡортостанда тыуған мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренең килеүе көтөлә.
Сара Санкт-Петербургтың Милләттәр йорто һәм Миграция сәйәсәтен ғәмәлгә ашырыу һәм милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса ҡала комитеты булышлығында үткәрелә. Концертҡа теләүселәрҙең барыһы ла саҡырыла. Инеү ирекле.
«Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһы Башҡортостандың милли традицияларын ҡала кимәлендә күрһәтә һәм Санкт-Петербургта уҙғарылған төрлө милләт-ара сараларҙың даими ҡатнашыусыһы булып тора. «Аманат» башҡорт йәштәре ассоциацияһы 2009 йылда булдырылған һәм ошо ваҡыттан алып мәҙәни һәм спорт йүнәлешендәге сараларҙы ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша.
Был көндө илебеҙең төньяҡ баш ҡалаһында башҡорт һәм татар эстрадаһын башҡарыусыларҙың гала-концертында республиканың Ғафури районы вәкилдәре сығыш яһаясаҡ. Улар араһында Радик Юлъяҡшин, Сөмбөл Билалова, республика конкурстары лауреаттары Хызыр Нәзиров, Зилара Бикбова, Юлай Аҙнағолов бар. Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Илшат Хәбибуллин, «Байыҡ» республика конкурсы еңеүсеһе Искәндәр Әбелғужин, шулай уҡ Эльвира Хөснөтдинова халыҡ бейеүҙәрен башҡарасаҡ. Республика конкурстары еңеүсеһе Рәмил Ҡотосов башҡарыуында ҡурай моңо яңғыраясаҡ.
«Колизей» концерт залында (Нева проспекты, 100) өс сәғәт дауамында барасаҡ тамашаны «Питер Буйлары» милли-мәҙәни үҙәге ойоштора.
Концерт залының фойеһында Башҡортостандың Ғафури районынан килтерелгән сувенирҙар һәм аҙыҡ-түлек тауарҙары күргәҙмә-йәрминкәһе үтә. Концерт киске сәғәт 7-се яртыла башлана.


text:
- Подробности
- Просмотров: 358
ҠАН АНАЛИЗАТОРҘАРЫ, автоматлаштырылған приборҙар һәм комплекстар, клиник лаб. диагностика саралары. Үлсәү өлөшөнән, эшкәртеү (микропроцессорҙар) һәм мәғлүмәтте сағылдырыу (цифрлы индикаторҙар) ҡоролмаларынан торалар. Ҡатмарлы комплекстарҙа эшкәртеү һәм сағылдырыу функцияларын компьютер башҡара. Ғилми-тикшеренеү һәм дауалау-иҫкәртеү учреждениеларында тикшеренеүҙәрҙең сифатын яҡшыртыу һәм лаборант-аналитиктарҙың эшен тиҙләтеү өсөн ҡулланыла.
Башҡортостанда 20 б. 90‑сы йй. натрий һәм калий иондары концентрацияһын билдәләү өсөн ионселектив ЭЦ‑59 (“Кверти-Мед” ЯСЙ) һәм ЭЦ‑59М (“Кверти-Лаб” ЯСЙ) Ҡ.а.; ҡандағы кислота‑һелте тигеҙлеген асыҡлау өсөн ЭЦ‑60, глюкоза кимәлен билдәләү өсөн ЭЦ‑61 анализаторҙарын (“Кверти-Мед” ЯСЙ); фотоколориметрик портатив АФП‑01 анализаторын (“Медицина һәм техник приборҙар” ЯСЙ); ҡан сывороткаһы аҡһымдарын целлюлоза ацетаты плёнкаларында электрофорезлау өсөн ЭБАФ‑01 (“Кверти- Лаб” ЯСЙ), “Астра” УЭФ‑01 (“Астра” ғилми-производство үҙәге) комплекстарын; биопрепараттарҙы клиник- эксперименталь һәм экспресс-диагностика шарттарында тикшереү өсөн ХЛ‑003 хемилюминометрҙарын (Техник системаларҙы медицина-экология яғынан тикшереү б‑са ӨДАТУ‑ның һәм БДМУ‑ның вуз-ара лаб.) уйлап табыу һәм етештереү башлана.
П.В.Караваев, Р.В.Шишкина
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
1). С.Юлаев ҡасан һәм ҡайҙа тыуған?
2). Атаһының, әсәһенең исеме кем?
3). Ю.Аҙналин кем булған?
4). Салауат Юлаев уҡырға һәм яҙырға кемдән өйрәнгән?
5). Е.Пугачев Салауатҡа ниндәй хәрби дәрәжә бирә?
6). С.Юлаев нисә йәштә старшина вазифаһын башҡара?
7). С.Юлаев һәйкәленең авторы кем?
8). С.Юлаев ҡасан һәм ҡайҙа үлә?
9). Нисә йыл каторгала була?
Эссе на тему "Родной башкирский язык нужен?!"
Общение происходит посредством языка. Неважно, на каком континенте и в какой стране родился человек, каждый из нас, родившись, слышит вокруг себя, мыслит и начинает говорить на одном — родном языке.
Тыуған башҡорт теле кәрәкме?
Һәр милләт өсөн иң моңло көй - үҙенең милли көйө, иң матур, иң ҡәҙерле тел – үҙеңдең тыуған телең. Минең өсөн дә башҡорт теле – нәҡ шундай. Һәр кеше доньяға үҙ теле - әсә теле менән тыуа. Иң тәүге һүҙҙәрен дә тыуған телендә әйтә.
Башҡорт теле - башҡорт халҡының милли теле. Тыуған телебеҙ тере икән, башҡорт халҡы ла йәшәйәсәк. Күренекле әҙиптәрҙе лә һанап үтмәй булмаҫ. Зәки Вәлиди, Шайехзада Бабич, Мәжит Ғафури, Рәми Ғарипов, Мифтахетдин Аҡмулла кеүек телебеҙҙе яҡлап көрәшкән, күтәргән, тимәк бөгөнгө кәндә беҙ уларға рәхмәтлебеҙ.
Телебеҙ - халҡыбыҙҙың иң ҙур хазинаһы.
Моң шишмәһе һандуғастай йырсы ла һин,
Һығылма бил тал сыбыҡтай нәфис тә һин,
Аллы-гөллө гөл сәскәләй наҙлы ла һин,
Эй, илһамлы, эй, хөрмәтле башҡорт теле!
З. Биишева.
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:


text:
- Подробности
- Просмотров: 279
РАДИОТЕХНИКА, фән һәм техниканың төрлө техника тармаҡтарында мәғлүмәтте тапшырыу, һаҡлау һәм үҙгәртеү өсөн файҙаланылған электромагнит тулҡындарын һәм радио диапазоны тулҡындарын генерациялау, көсәйтеү, таратыу, тапшырыу һәм ҡабул итеү ысулдарын һәм принциптарын өйрәнгән өлкәһе; радиофизика һәм радиоэлектрониканы үҙ эсенә ала. Радиотехник ысулдар һәм ҡоролмалар автоматикала, хисаплау техникаһында, астрономияла, физикала, химияла, биологияла, медицинала һ.б. ҡулланыла. Башҡортостанда Р. Өфөләге радионың тәүге дәүләт радиостанцияһы сафҡа индерелгәндән һуң үҫеш ала. 20 б. 20‑се йй. Е.Н.Грибанов тарафынан Р. өлкәһендә тикшеренеүҙәр алып барыла; 1927 й. 4 антеннаһы булған (Г‑рәүешле, кәрзин һәм сатыр һымаҡ, рам формаһындағы) ҡыҫҡа тулҡынлы тәүге ҡабул итеү һәм тапшырыу радиостанцияһы асыла. 30‑сы йй. А.И.Глазырин етәкс. активлаштырылған катодлы электрон лампаларҙы тергеҙеү алымдары табыла. 40‑сы йй. 2‑се Өфө радиомеханика з‑дында (ҡара: “Промсвязь”) телефон‑телеграф аппараттарына ремонт эшләнә; 60‑сы йй. ярымүткәргестәр нигеҙендәге радиоаппаратура етештереү технологияһы үҙләштерелә. 80‑се йй. алып “Магнетрон” з‑дында радиоэлемтә аппараттары ионлы‑плазмалы өрҙөрөү һәм өҫтә монтажлау ысулдарын ҡулланып етештерелә (ҡара: Микроэлектроника). ӨДАТУ‑ла магнитлы‑электронлы компоненттар һәм электр сигналдарын үҙгәртеү теорияһы үҫтерелә (В.Г.Гусев). БДУ‑ла сәнәғәт пр‑тиеларында һәм ғилми учреждениеларҙа файҙаланылған электризация процестарын тикшереү өсөн приборҙар (Р.З.Бәхтизин); сәнәғәт өсөн ғәҙәти булмаған радиоэлектроника ҡоролмалары: икенсел электр энергияһы сығанаҡтары, селтәрҙәге көсөргәнеш стабилизаторҙары, юғары йышлыҡ м‑н тултырылған газ разрядлы нурланыш сығанаҡтары, ультратауыш тирбәлеүҙәренең генераторҙары, ферромагнит материалдарҙың көсөргәнешле деформацияланыу хәлен һәм структураһын есемде емермәйенсә контролдә тотоу ҡоролмалары (А.М.Вальшин, Н.М. Ғарифуллин) уйлап табыла; физик һәм радиотехник системаларҙағы шауҙарҙың төп төрҙәре тикшерелә (С.С.Гоц). ӨДАТУ‑ла — “Радиоэлемтә, радиотапшырыуҙар һәм телевидение” һәм “Хәрәкәт иткән объекттар м‑н элемтә саралары”, БДУ‑ла “Оптик элемтәнең физикаһы һәм техникаһы” һөнәрҙәре б‑са уҡытыу алып барыла; Р. өлкәһендәге белгестәр ш. уҡ Радиоэлектроника колледжында әҙерләнә.
Н.М.Ғарифуллин, Ә.Л.Ғәлиев
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Өфөлә Башҡортостандың йәш журналистары фестивале асылды
Бөгөн Өфөлә Башҡортостандың йәш журналистары фестивале асылды. Ике көнлөк сараға бөтә республиканан 50-нән ашыу хәбәрсе йыйылды. Улар утыҙлаған төбәк киң мәғлүмәт саралары исеменән сығыш яһай.
— Фестиваль сиктәрендә Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге һәйкәлгә сәскәләр һалыу тантанаһы буласаҡ, унан һуң Матбуғат йортона сәйәхәт ойоштороласаҡ, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Журналистар союзының яуаплы секретары Марат Саттаров.
Форум барышында йәш журналистар республиканың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы, Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Журналистар союзы етәкселеге, төбәктең алдынғы киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән осрашасаҡ.
Фестиваль программаһында – ике һөнәри конкурс: «Йәш булыуы еңелме» (йәштәр мәсьәләләрен иң яҡшы яҡтыртыуға) һәм «Ҡәләм осонда» (көн ҡаҙағына һуҡҡан иң яҡшы мәҡәләгә). Шулай уҡ художестволы үҙешмәкәрлек конкурсы ла үтәсәк.
Әлеге фестиваль һигеҙенсе тапҡыр уҙғарыла. Йыл һайын үткәрелеүсе форумда 35 йәшкә тиклемге һәр журналист ҡатнаша ала.


text:
Фото:
Республика уҡыусылары Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы «Хәтер көндәре» акцияһын ойошторҙо
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда Еңеүҙең 70 йыллығы айҡанлы «Хәтер көндәре» акцияһы бара. Идея авторы — Күгәрсен районы Мораҡ ауылынан етенсе класс уҡыусыһы Валерия Гусева. Акция Бөйөк Ватан һуғышы геройҙары һәм Еңеүгә үҙ өлөшөн индергән кешеләр тураһында хәтирәләр һаҡлау маҡсатында уҙғарыла.
«Минең ҡарт олатайҙарымдың барыһы ла Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан. Беҙ ата-бабаларыбыҙҙың ҡаһарманлығын онотмаҫҡа тейеш. Шуға күрә класташтарым, дуҫтарым, һуғыш ветерандары һәм тыл эшсәндәре менән бергә «Хәтер көндәре»н үткәрәбеҙ, — тине уҡыусы.
Сараларҙа һуғыш ветерандарына ихтирам күрһәтергә теләгән һәр кем ҡатнаша. Акцияның иң әүҙем ағзалары һуғыш ветерандарына һәм тыл эшсәндәренә бара, мәктәптәрҙә улар менән осрашыуҙар ойоштора. «Хәтер дәрестәре»ндә балалар класташтарына ата-бабалары хаҡында һөйләй. Акция саралары иҫәбендә — «Еңеү әҙәбиәте» флешмобы. Һуғышта ҡатнашыусылар һәм тыл эшсәндәре яратҡан шиғырҙарын уҡый, фронт йырҙарын башҡара. Уҡыусылар сығыштарҙың видеояҙмаларын «Бәйләнештә» сайтындағы төркөмгә ҡуя. Акция аҙағында «Еңеү рәсемдәре» күргәҙмәһен үткәреү күҙаллана.
Күгәрсен районының әүҙем ағзалары башҡа ҡала-район халҡын проектҡа ҡушылырға саҡыра. «Хәтер көндәре» халыҡ акцияһының бурыстары — йәш быуынды илһөйәрлек рухында тәрбиәләү, һуғыш һәм хеҙмәт ветерандарына хөрмәт күрһәтеү, балаларҙың ижади үҫешенә булышлыҡ итеү.


text:
15 май
15 май — григориан стиле буйынса йылдың 135-се (кәбисә йылында 136-сы) көнө. Йыл аҙағына тиклем 230 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Австрия — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Фәләстин Дәүләте — «Накба» көнө.
- Япония — Аой-мацури көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғиззәтуллина-Волжская Сәхибъямал Ғиззәтулла ҡыҙы (15.05.1892—6.04.1974), Башҡортостандың беренсе театр актёры, режиссёр. Татар АССР-ының атҡаҙанған артисы (1966).
- Сайранов Садиҡ Уйылдан улы (15.05.1917—21.10.1976), Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945)ю. Сығышы менән Мәләүез районының Һыртлан ауылынан.
- Мәрҙәншина Ләйлә Хәниф ҡыҙы (15.05.1927), «Туймазанефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығы операторы (1946-1971), СССР-ҙың 7-се саҡырылыш, Башҡорт АССР-ының 5-се саҡырылыш Юғары Советтары депутаты, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1959), «Почёт Билдәһе» ордены (1962) кавалеры, СССР-ҙың почётлы (1977), Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған (1976) нефтсеһе, Октябрьский ҡалаһының почётлы гражданы (1983).
- Жуманиязов Амангилде Жуманияз улы (15.05.1947), ғалим-офтальмолог, медицина фәндәре кандидаты, СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1989), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған табибы (1997).
- Юлмөхәмәтов Миңдебай Бәхтийәр улы (15.05.1947), ғалим-педагог, дәүләт һәм мәғариф эшмәкәре, дәреслектәр авторы, педагогия фәндәре кандидаты. 1987—2007 йылдарҙа Башҡортостан мәғариф министры урынбаҫары. Рәсәй Федерацияһының почётлы дөйөм белем биреү хеҙмәткәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бикҡолова Нурия Фазул ҡыҙы (15.05.1948), педагог, 1991—2007 йылдарҙа Баймаҡ районы мәғариф бүлеге методисы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған халыҡ мәғарифы хеҙмәткәре.
- Таңсулпан Бабичева, (15.05.1953), башҡорт театр һәм кино актёры, юғары мәктәп уҡытыусыһы, профессор (2005). Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1981), Рәсәй Федерацияһының (2000) һәм Башҡортостан Республикаһының (1994) халыҡ артисы.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1982 — Лайал Аббуд, Ливан йырсыһы.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1995 — Сафин Нурулла Дәүләтгәрәй улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).


text:
- Подробности
- Просмотров: 305
ЛИЦЕЙ‑ИНТЕРНАТ. Дыуан р‑нының Мәсәғүт а. урынлашҡан. 1996 й. 117‑се проф. уч‑ще базаһында мәктәп‑интернат булараҡ асыла, 1997 й. алып Республика лицей‑интернаты. Китапханаһы, компьютер класс‑лабораторияһы, лингафон һәм 3 мультимедиа кабинеты, этнография музейы, тамаша, бейеү, уҡыу, көрәш, тренажёр һәм спорт залдары, еңел атлетика манежы, саңғы базаһы, мед. блогы, йәшелсә һаҡлағысы, мәктәп яны участкаһы бар. Лицейҙы 1 меңдән ашыу кеше тамамлаған (2011).
Ф.Я.Бәҙретдинова
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Яңы проект – яңы бурыс28-10-2016, 05:47 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
Балалар баҡсаларына сират һәр саҡ киҫкен булды. Мәсьәләне хәл итеү маҡсатында 2012 йылдан бирле 52 мең урын өҫтәлгән. Халыҡҡа хеҙмәт күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәктәр төҙөү йәһәтенән Башҡортостан илдә алдынғы урынды биләй. Был уңышҡа ҡыҫҡа ваҡытта, бүленгән аҡса күләме аҙыраҡ булып та, уны бәрәкәтле ҡулланыу, һәр аҙымды етди контролдә тотоу һөҙөмтәһендә өлгәшелгән. Бына ошо була инде идара итеү проектының төп асылы.
– Республикала бындай алым иҡтисад, инвестиция өлкәһендә, ҙур яуаплы сараларға әҙерләнгәндә әүҙем ҡулланыла, – тине Рөстәм Зәки улы. – Уны беҙҙең үҫеш институттары, министрлыҡтар, ведомстволар уңышлы тормошҡа ашыра.
Тап шуға ла ил етәкселеге тарафынан төбәктәрҙә был эште системалы алып барыу, дәүләт власының бөтә органдарын һәм урындағы үҙидараны уға йәлеп итеү, барлыҡ кимәлдәге етәкселәрҙең эш һөҙөмтәһен күтәреү бурысы ҡуйыла.
Республика Башлығы билдәләүенсә, проекттың төп идеяһы – административ системаны шәхси компанияларға оҡшатып үҙгәртеп ҡороу. Атап әйткәндә, дәүләт хеҙмәтенең яуаплылыҡ, тәртип, илһөйәрлек кеүек барлыҡ принциптарын берләштереп, эшҡыуарлыҡҡа коллектив ҡараш булдырыу. Бында һәр хеҙмәткәрҙән аныҡ һөҙөмтә талап ителә.
Әлбиттә, барлыҡ кимәлдәге проект технологияларына күсеү – еңел булмаған мәсьәлә. Бының үҙ сәбәптәре лә бар. Мәҫәлән, дәүләт власы органдарының үтә етди ойоштороу структураһы, хеҙмәткәрҙәрҙең белеме аҡһауы һәм идара итеүҙә яңы алымдарҙы ҡулланыуҙа практик тәжрибәһе булмауы, шулай уҡ кадрҙарҙың йыш алмашыныуы. Тап шуға ла Рөстәм Зәки улы яңы шарттарҙа эшләү өсөн уҡытыуҙы ойоштороу бурысын ҡуйҙы, муниципаль власть әһелдәрен әүҙемерәк йәлеп итеү тәҡдимен әйтте.
Республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – республика Хөкүмәте аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов үҙ сығышында күптән түгел Рәсәй Президенты эргәһендәге Президиум Советының ултырышында ҡатнашыуы, идара итеү проекты алымдарының ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләнгәндә, Урал аръяғы һәм төньяҡ-көнсығыш райондарын комплекслы үҫтереү программаларын тормошҡа ашырғанда ҡулланылыуы хаҡында һөйләне.
Проектты тикшереү барышында Белгород һәм Ленинград өлкәләрендәге, Ханты-Манси автономиялы округындағы эш һөҙөмтәләре ҡаралды.
Комитет идара итеү проектының функцияларын Башҡортостан Хөкүмәте Президиумына йөкмәтеү тәҡдимен индерҙе. Уны республика Хөкүмәте Премьер-министры етәкләйәсәк.


text:
«Газпром нефтехим Салауат» һәм «Каустик» йәмғиәттәре араһындағы бәхәскә нөктә ҡуйылды
Башҡортостан Хөкүмәте Йортонда «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «Каустик» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында этилен ташыу буйынса оҙайлы килешеүҙең төп шарттары мәсьәләләре буйынса Протоколға ҡул ҡуйылды.
Яҡтар яҡын арала өҫтәмә ваҡытҡа оҙайтыу мөмкинлеге менән биш йыллыҡ срокҡа иҫәпләнгән этилен ташыу буйынса оҙайлы килешеү төҙөү тураһында һөйләшеп килеште. Этилен ташыу күләме йылына 95 мең тоннанан кәм тәшкил итмәйәсәк, шул уҡ мәлдә «Газпром нефтехим Салауат» этилен ташыуҙы йылына 100 мең тоннаға еткереү өсөн бар көсөн һаласаҡ.
— Беҙ «Газпром нефтехим Салауат» һәм «Каустик» йәмғиәттәре араһындағы электән килгән хужалыҡ бәхәсендә килешеүгә өлгәшелеүенә ҡәнәғәтбеҙ, — тип хәлдәргә аңлатма бирҙе БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – иҡтисади үҫеш министры Владимир Балабанов. – Республиканың эре нефтехимия предприятиелары хеҙмәт коллективтарының тотороҡло эшләүен һаҡлап ҡалыу һәм уларҙы алдағы йылдарға эш менән тулыраҡ тәьмин итеүгә өлгәшеү был һөйләшеүҙәрҙең төп һөҙөмтәһе булды, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
2014 йылда төбәк агросәнәғәт комплексы федераль бюджеттан 1,065 миллиард һум субсидия аласаҡ
Рәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығында профилле департаменттар белгестәре төбәктәрге субсидиялар күсереү буйынса эш алып бара.
Дөйөм алғанда ил буйынса үҫемлекселек өлкәһенә ярҙам итеүгә быйыл 14 440,000 миллион һум бүленгән. Уларҙан өлкәне үҫтереүгә, үҫемлекселек продукцияһын эшкәртеүгә һәм һатыуға ҡыҫҡа сроклы кредиттар буйынса процент ставкаларын ҡайтарыуға 3 392,2453 миллион һум йүнәлтелгән.
Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәргә, үҫемлекселек өлкәһендә ауыл хужалығын страховкалау килешеүе буйынса өҫтәлгән, страховкалау премияларын түләүгә сығымдарҙың өлөшөн ҡайтарыу өсөн 4 997,000 миллион һум бирелә.
Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәргә, малсылыҡ өлкәһендә ауыл хужалығын страховкалау килешеүе буйынса өҫтәлгән, страховкалау премияларын түләүгә сығымдарҙың өлөшөн ҡайтарыуға 950,000 миллион һум ҡаралған.
Тоҡом малсылығына ярҙам итеүгә илдең Ауыл хужалығы министрлығы 3 325,000 миллион һум бүлә. Уларҙан инә һарыҡтарҙы һәм кәзәләрҙе үрсетеү буйынса тотоноуҙарҙың өлөшөн ҡайтарыуға – 620,350 миллион һум, төньяҡ боландарын, маралдарҙы һәм итле йылҡы өйөрөнә – 171,000 миллион һум, шул иҫәптән малсылыҡты үҫтереүгә ҡыҫҡа сроклы кредиттар буйынса процент ставкаларын ҡайтарыуға — 3 738,977 миллион һум. Ит йүнәлешендәге тоҡомло эре мөгөҙлө малға булышлыҡ итеүгә Рәсәйҙең федераль бюджетынан 380, 000 миллион һум бүленә.
Шул уҡ арала, «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йылда өҫтә һаналып киткән маҡсаттарға республика федераль бюджеттан 1,065 миллиард һум аласаҡ.


text:
Мәскәүҙә «Башҡортостан» сауҙа йорто республиканың иң яҡшы продукцияһын тәҡдим итә
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Мәскәүҙә «Башҡортостан» сауҙа йорто иң яҡшы республика продукцияһын тәҡдим итә. Сауҙа йорто «Фуд Сити» үҙәгендә урынлашҡан, уны асыу тантанаһы 7 октябргә билдәләнгән.
Проект республиканан ситтә агросәнәғәт комплексына ярҙам итеү маҡсатында тормошҡа ашырыла. Унда сертификацияланған аҙыҡ-түлек етештереүсе предприятиелар ҡатнаша ала, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығында.
Мәскәүҙәге магазиндың тәүге тәьминәтселәре — Өфө ит-консерва комбинаты, Апитерапия һәм умартасылыҡ үҙәге, «Ҡарлыман продукты», «Пищепром», «Рощинский», «Миәкә» предприятиелары, шәхси эшҡыуар Әпсәләмова (дебет шәлдәр бәйләү).