text:
Акаси-Кайкё
Ака́си-Кайкё (япон. 明石海峡大橋) — Японияла аҫылма күпер, Авадзи утрауындағы Авадзи ҡалаһын һәм Хонсю утрауындағы Кобе ҡалаһын Акасы боғаҙы аша таташтыра. Донъяла иң оҙон аҫылма күпер: пилон бейеклеге 298 метр була, тулы оҙонлоҡ — 3911 метр.
Күпер менән бәйле рекордтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гиннесстың рекордтар китабына күпер ике тапҡып керә: иң бейек аҫылма күпер һәм иң бейек күпер булараҡ, уның пилон бейеклеге 298 м, йәғни 90 ҡатлы йорттан бейегерәк. Һуңынан виадук Мийо күпере уны бейеклеге буйынса уҙып китә.
- Әгәр Акаси-Кайкё күперен тартып торған ҡорос сымдарҙы (диаметры 5,23 мм) һуҙһаң, Ер шарын ете тапҡыр уратып алырға була.


c: text/html

text:
Кисен ата - әсәләре балаларын ҡалдырып урамға сыға. Бер ни тиклем ваҡыт уҙғандан һуң, әсә кеше кире өйгә ҡайта. Йорттан сыҡҡан төтөндө күреп, ул өлкән балаһын алып сыға. Әммә, сабый төтөндән тонсоға. Икенсе сабыйҙың мәйетен янғын һүндереүселәр таба. Белгестәр әйтеүенсә, фажиғә сәбәптәре ут менән һаҡһыҙ ҡыланыуҙа йәки мейестең төҙөкһөҙлөгөнә бәйле. Фажиғә сәбәптәре тураһында ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы вәкиле Эдуард Вәлиев:
”Уҙған аҙнала Стәрлебашта ла ошондай фажиғә теркәлгәйне. Тәтербаштағы янғында өс баланың ғүмере өҙөлдө”,-тине ул.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
25 апрель 2011 йыл, 13:06
автор: Галина Бахшиева | фото: Андрей Старостин
23 апрелдә Өфөлә үткән дөйөм ҡала өмәһендә 130 меңдән ашыу кеше ҡатнашҡан. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына бер көндә 700 самаһы рейс эшләнгән. Ете мең кубометр самаһы сүп-сар сығарып түгелгән. Дөйөм алғанда Өфөнө төҙөкләндереү буйынса өмәләрҙә 1100 махсус техника берәмеге файҙаланылған.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең производство -техник бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, ҡала ҡыш буйына йыйылған сүп-сарҙан ҡотолған. Ҡаланың урам-юл селтәре — юлдар, тротуарҙар һәм газондар әлегә 10 миллион квадрат метр майҙанда таҙартылған. Таҙартылған кварталдар араһы һәм ихаталар территорияһы 12 миллион «квадрат» тәшкил иткән.
Сиратта Өфөнө 29 апрелдә үтәсәк ҡаланы таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса санитар йома көтә.


text:
14 август 2013 йыл, 10:25
автор: Эльвира Латипова
Стәрлетамаҡта алдағы йылдарҙа балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе хәл ителергә тейеш – был хаҡта республика Президенты Рөстәм Хәмитов шишәмбе, 13 августа, Стәрлетамаҡ буйлап эш сәфәре йомғаҡтары буйынса ҡала халҡы менән осрашыу барышында белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, быйыл бер балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырыла, йәнә дүртәүһе яңыртыла. Һөҙөмтәлә ҡаланың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында 800-900 яңы урын булдырыласаҡ. Шундай уҡ эштәр үткән йылда ла башҡарылды.
— 2015 йыл аҙағына Стәрлетамаҡта балалар баҡсаларына сират мәсьәләһе хәл ителергә тейеш, — тине Рөстәм Хәмитов. – Йыл һайын республика кимәлендә был маҡсаттарға 3-4 миллиард һум аҡса йүнәлтелә.


text:
Наркокүҙәтеүселәр күп миҡдрҙа наркотиктар таба, табиптар энәгә ултыра
Өфөлә наркоман-табип тотолған.
Республиканың Ҡыуатов исемендәге үҙәк дауаханаһында ультра тауыш менән кешеләрҙе тикшереү бүлегендә эшләгән 40 йәшлек ир кеше үҙе таныуынса былтыр йәйҙән башлап энәгә ултырған. Ул ғаиләһе менән айырылып ауыр хәлдә ҡалғанда, табипҡа килгән бер ҡыҙ менән таныша. Ә гүзәл зат вәкиле иһә уны героин татып ҡарарға өгөтләй. Гиппократ антын биреүсе кеше шулай итеп наркоманға әүерелә. Ул эшенән киткән, яңынан ғаилә ҡороп яңы тормош башлаясаҡмын тип тә әйткән. Хәҙер барлыҡ дауаханаларҙа ла табиптар тикшереләсәк.
Башҡортостанға наркотиктар грамлап түгел, ҙур миҡдарҙа үтеүе һаман туҡтамай. Ошо көндәрҙә Наркотик һәм психотроп матдәләрҙең законһыҙ әйләнешенә ҡаршы көрәш буйынса федераль хеҙмәт идаралығы тарафынан әйләнештән миллион ике йөҙ илле мең доза героин алынған. Октябрьский һәм Стәрлетамаҡ ҡалалары биләмәләрендә ике аҙна эсендә Пермь крайында йәшәүсе бер нисә кеше ҡулға алына. Уларҙың машиналарында егерме өс килограмм героин табыла.
Саҡмағош ауылы биләмәләрендә ҡулға алынған наркодилерҙа 4 килограмм ағыулы матдә була. Тағы ла бер гаражда 23 килограмм героин асыҡлана. Наркотиктарҙың Афғанстанда етештереүе лә билдәле.


text:
22 апрель 2015 йыл, 16:41
фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Башҡортостан Европа иммунизация аҙналығына ҡушылды. Сара 20 апрелдән 27-нә тиклем үткәрелә. СПИД-ҡа һәм йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы көрәш һәм иҫкәртеү буйынса республика үҙәгенең баш табибы Рафаэль Яппаров «Башинформ» агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында хәбәр итеүенсә, Рәсәйҙә генә түгел, Көнбайыш Европа, Латин Америкаһы, Африка илдәрендә лә йоғошло сирҙәрҙең артыуына бәйле халыҡты иммунизациялау проблемаһы тәүге урынға сыға.
Аҙналыҡтың төп маҡсаты — халыҡтың йоғошло ауырыуҙарҙы иҫкәртеү мәсьәләләре буйынса хәбәрҙар булыу кимәлен күтәреү. Быйыл Европа иммунизация аҙналығы «Иммунизациялағы проблемаларҙы юҡ итергә!» тигән девиз аҫтында уҙа.
Йыл һайын Башҡортостанда 1,8 миллиондан ашыу кеше йоғошло сирҙәргә ҡаршы прививка яһата.
Ошо саралар һөҙөмтәһендә 2014 йылда республикала дифтерия, тартышыу, полиомиелит, ҡыҙамыҡ кеүек ауырыуҙар теркәлмәгән. Әммә, Рафаэль Яппаров билдәләүенсә, ҡайһы бер инфекциялар буйынса эпидемик хәл насарайған. Быйыл быума йүтәл менән ауырыу 1,7 тапҡырға артҡан һәм урындағы халыҡ араһында ҡыҙылса менән ауырыуҙың ике осрағы теркәлгән.
Баш табип һүҙҙәренсә, дифтерияға, быума йүтәлгә, ҡыҙылсаға ҡаршы прививка яһатылмаған балаларҙың һаны артҡан.
Башҡортостанда аналыҡта яман шеш барлыҡҡа килтереүсе папилломатоз инфекцияһынан вакцинация үткәрелә. 2010 йылдан алып 12 -16 йәшлек 3,5 мең ҡыҙға прививка яһалған. Быйыл тағы ике мең доза вакцина һатып алынған.
— Йоғошло сирҙәр хәүефһеҙлеге мәсьәләләре Өфөләге ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек сиктәрендә лә бик мөһим. Тәү сиратта медицина, хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәренә, ирекмәндәргә А гепатиты, дизентерия, ҡыҙылсанан вакцинация үткәрелә, — тип хәбәр итте Рафаэль Яппаров.


text:
17 март 2016 йыл, 14:03
фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 17 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/. 9 марттан 14-нә тиклем республикала кишер (0,7 процентҡа), аҡ күсәнле кәбеҫтә (0,6), тары ярмаһы һәм туңдырылған балыҡ (0,4) ҡиммәтләнгән, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
Икмәк һәм булка изделиелары, аҡ май, вермишель һәм пастеризацияланған һөт — 0,2, һыйыр ите, аш тоҙо, стерилләнгән һөт, бөртөклө ҡара сәй, һыуытылған һәм туңдырылған тауыҡтарға хаҡ 0,1 процентҡа күтәрелгән.
Шул уҡ ваҡытта картуф (2,9 процентҡа), ҡарабойҙай (2,8), дөгө һәм шәкәр ҡомо (0,4), тауыҡ йомортҡаһы (0,3), башлы һуған һәм бойҙай оно (0,2), үҫемлек майы (0,1) арзанайған. Алмаға, сусҡа һәм һарыҡ итенә хаҡтар үҙгәрмәгән.
Ғинуар-февраль айҙарында Башҡортостанда аҙыҡ-түлек 1,6 процентҡа ҡиммәтләнгән. Февралдә республикала инфляция — 0,6, йыл башынан 1,4 процент тәшкил иткән.


text:
21 февраль 2011 йыл, 9:00
автор: Светлана Ғәфүрова
Дүшәмбе, 21 февралдә, Башкортостан Республикаһы тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Азат Ҡотлоәхмәтов республика халҡының тирә-яҡ мөхитте һаҡлау һәм тәбиғәттән рациональ файҙаланыуға ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирәсәк.
Башкортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, министр менән «ҡыҙыу линия» 16 — 17 сәғәттәрҙә Өфөләге 262–40–69 телефоны буйынса үтәсәк.
Республика халҡы һорауҙарын ваҡытынан алда, шул иҫәптән mprrb@ufanet.ru электрон почтаһын ҡулланып ебәрә ала.


text:
08 апрель 2014 йыл, 10:47
автор: Ғәлиә Нәбиева
«Айыҡ Башҡортостан» төбәк йәмәғәт хәрәкәтенең алкоголде һатыу урынына һәм ваҡытына сикләүҙәр индереү тураһындағы, шулай уҡ урындағы үҙидара органдарына алкоголде һатыу урынын һәм ваҡытын сикләү буйынса өҫтәмә вәкәләттәр биреү тураһындағы инициативаларын Башҡортостан татарҙары конгресы башҡарма комитеты хупланы. Ултырыш ошо көндәрҙә Өфөлә үтте.
Конгресс етәксеһе Заһир Хәкимов әйтеүенсә, алкоголде һатыуҙы сикләү темаһы бик көнүҙәк һәм йәмәғәттең иғтибарын талап итә.
— Бөгөн, тәү сиратта ауыл халҡы хөрмәт иткән, тел, йолалар, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һаҡлау мәсьәләһе киҫкен тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Заһир Хәкимов. — Эш урындары булдырыуҙан тыш, иң төп темаларҙың береһе алкоголләштереү булып тора, ул ауылдарыбыҙҙы ҡорота.
Ауыл халҡының мәҙәни кимәленә ярҙам итеү буйынса сараларҙың береһе сифатында «Айыҡ Башҡортостан» хәрәкәтенең төбәк закондар сығарыусыларға муниципалитеттарға социаль инфраструктуранан алып алкоголде һатыу нөктәһенә тиклем араны арттырыу вәкәләттәрен биреү буйынса мөрәжәғәтен хупларға тәҡдим ителде.
Конгресс делегаттары шулай уҡ «Айыҡ ауыл» конкурсын үткәреү инициативаһына ярҙам итергә тәҡдим итте. Был ҡарарҙар башҡарма комитет ултырышының резолюцияһына индерелде.
Төбәктең айырым ауыл биләмәләрендә алкоголде һатыу ҡағиҙәһен БР Дәүләт Йыйылышының Сәнәғәт, инновацион үҫеш һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитет ҡарамағындағы эксперт советы тикшерә. Республика парламентының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, айырым ауылдар халҡының урындағы үҙидара органдарына алкоголде һатыуға сикләү вәкәләттәрен биреү үтенесе менән мөрәжәғәт итеүҙәр быға сәбәп булып торҙо.
Тәҡдимде өйрәнеү сиктәрендә Башҡортостан парламентарийҙары Дәүләт Думаһына мөрәжәғәт итә. Федераль кимәлдәге коллегалар, тикшерелеүсе мәсьәлә төбәктәрҙәге закондар сығарыусы органдар компетенцияһында, тип белдерҙе. Дәүләт Йыйылышы, ғәмәлдәге республика закондарына үҙгәрештәр индереп, власть органдарына алкоголде һатыуға сикләү саралары индереү хоҡуғына эйә. Эксперт советы, тема закондар сығарыу кеүек, социаль-иҡтисади яҡҡа ла ҡағыла, тип билдәләне. Дөйөм алғанда эксперт советы ағзалары айырым ауыл биләмәләрендә алкоголь эсемлектәрҙе ваҡлап һатыуға сикләүҙәр ҡуйыуға урындағы үҙидара органдарына хоҡуҡ биреү кәрәклеге тураһында билдәләне.
— Был хоҡуҡ менән улар файҙаланасаҡмы юҡмы – икенсе һорау, — тип билдәләне эксперт советы рәйесе Рәшит Хәйруллин. — Әммә бындай хоҡуҡ урындағы үҙидара органдарында һәм муниципаль берәмектәрҙә булырға тейеш. Һәм ҡарар социаль, иҡтисади һәм башҡа алкоголь эсемлектәр һатыуҙы сикләү эҙемтәләрен иҫәпкә алыу менән ҡабул ителергә тейеш. Эксперттарҙың фекере ҡануниәтте камиллаштырыу сиктәрендә даими Комитеттың яҡын ваҡыт эсендәге ултырышында тикшереләсәк.


text:
Зевс
Зевс (рагон грекъ. Zeύς) — рагон грекъаг мифологийы сæйраг хуыцау, арвы, арвнæрды æмæ арвырттывды бардуаг. Зевс у Кроносы æмæ Рейы фырт, уый тыххæй арæх йæ хуыдтой «Кронид» дæр. Йæ цæрæнуат у Олимпы хох. Зевс у алы æрдзон фазындты хицау — йæ эгидæ куы зилы, уæд къæвдатæ æмæ тымыгътæ уарынц; уый дæр æмвæндагон дымгæ æрвиты æмæ ирд бонтæ дæтты. Арæх йæ хонынц хъысмæты хицау, иннæ хатт тæ йæхадæг у Мойрæты дæлбар.
Зевсы миниуæгтæ уыдысты эгидæ, скипетр, арвырттывдтæ æмæ цæргæс.
Зевсы ус у Герæ. Сæ зæнæгтæ сты Арес, Гебæ æмæ Гефест. Уымæй уæлдæй бирæ зæнæг йæн уыди æндæр сылгоймагтæй — Аполлон, Артемидæ, Персефонæ, Гермес æмæ а.д.
Ромаг мифологийы Зевсы æмхуызон хуыцау уыди Юпитер.


text:
Цунами
Цунами[1] (япон. 津波, 津 — «порт, ҡултыҡ», 波 — «тулҡын») — диңгеҙ, океан төбөндә ер тетрәү, вулкан атылыуҙан барлыҡҡа килгән тулҡын. Көслө цунами 7 һәм күберәк магнитудалы ер тетрәү ваҡытында барлыҡҡа килә. Асыҡ океанда, цунами барлыҡҡа килгән урындан, , бында — ирекле төшөү тиҙләнеше, а — океан тәрәнлеге. Һыу тәрәнлеге 400 м булғанда, тулҡын тиҙлеге 200 м/с йәки 720км/сәғ. Асыҡ диңгеҙҙә тулҡын бейеклеге 1 м-ҙан артмай, ә тулҡын оҙөнлоғо 100—200 км. Әммә шул тулҡын яр буйына кbлеп еткәс, уның бейеклеге арта башлай һәм 40 м-ға етә.
Диңгеҙҙә йә иһә океанда барлыҡҡа килгән ҙур һәм киң тулҡындар.
Йөкмәткеһе
Цунами барлыҡҡа килтереүсе сәбәптәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Диңгеҙ һәм океан аҫтында ер тетрәү. Океан төбөндәге ер тетрәүҙә кешеләр һиҙмәй, сөнки уның эпицентры һыу төбөнде була.
- Диңгеҙ һәм океан аҫтында бушлыҡтар емерелеү, ер ишелеү
- Диңгеҙ һәм океан ға метеорит төшөү
Асыҡ океанда цунами тулҡындары бейеклеге 1 метрҙан артмай, шуға күрә акеандағы караптар уны һиҙмәй. Яр буйына яҡынлашҡан һайын тулҡын тиҙлеге кәмей, яр һөҙәгәйгән һайын тулҡын бейеклеге бермә-бер арта. Ҡоро ергә килеп еткәндә тулҡын бейеклеге 30-40 метрға етеүе мөмкин. Шундай ғәйәт ҙур тулҡын яр буйына килеп ябырыла, кире сигенгәндә үҙе менән йорттар, кешеләр, караптарҙы йыуап диңгеҙгә алып китә.
Көслө диңгеҙ тулҡыны судноларҙы ярға сығарып ырғыта, төҙөлөш ҡоролмаларын емерә, ә кире сигенгәндә юлындағы бөтә нәмәне океанға йыуып алып китә.
-
-
Тымыҡ океанда цунами таралыуы.
-
Халыҡты иҫкәртеү һәм ҡотолоу юлдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был афәтте булдырмау мөмкин түгел, бары халыҡты цунами яҡынлашауы тураһында бер нисә минут алдан иҫкәртергә генә мөмкин. Һыу аҫтындағы гидрофонда (тауышты) махсус ҡорамалдар ярҙамында ишетеп, цунами йүнәлешен, ҡайҙан килеүен, таралыу тиҙлеген иҫәпләп сығарап халыҡты иҫкәртергә мөмкин.
Яр буйында һыу кинәт кенә сигенә лә, яр буйында диңгеҙ төбө күренә. Бер аҙҙан ғәйәт ҙур тулҡан ярға килеп ябырыла. Һыу сигенгән ваҡыта бейек тау башына менергә кәрәк, шулай ҡотолоп була.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Большой толковый словарь русского языка. — 1-е изд-е: СПб.: Норинт


text:
Рөстәм Хәмитов «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Андрей Круглов менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Андрей Круглов менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Андрей Круглов менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе урынбаҫары Андрей Круглов менән осрашты. Яҡтар республиканың газ транспорты системаһын үҫтереү һәм етештереү объекттарын яңыртыу мәсьәләләрен тикшерҙе.
Башҡортостанда «Газпром» предприятиеларының етештереү объекттарын яңыртыу буйынса программаһы яҡшы, тип билдәләне республика Башлығы.
– Дөйөм алғанда, «Газпром нефтехим Салауат» предприятиеһында барған модернизациялауҙан алып «Газпром» менән эшләү программаһы ҙур, – тине төбәк етәксеһе. – Программа бик ҙур: каталитик крекинг, акрил, таҙартыу ҡоролмалары һәм башҡалар. Быйыл ғына улар өс объект тапшыра. Киләһе йылда ла энергетика буйынса яңы объекттар сафҡа индерелә.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, газды тәрән эшкәртеү республикала компанияның эшмәкәрлеген үҫтереү варианты булыуы ихтимал.
Өфөгә «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең финанс-иҡтисади хеҙмәттәре һәм бүлендек йәмғиәттәре етәкселәренең күсмә кәңәшмәһендә ҡатнашыу өсөн килгән Андрей Круглов республика халҡының ҡунаҡсыллығын һәм конгресс сараларын үткәреү өсөн инфраструктураның юғары кимәлдә булыуын билдәләне.
Иҡтисади ҡатмарлыҡтарға ҡарамаҫтан, «Газпром» бөтә социаль йөкләмәләрҙе үтәүҙе дауам итәсәк. Рөстәм Хәмитов менән Андрей Круглов ҡулланыусыларҙың газ өсөн бурысы темаһын да тикшерҙе.
– Һис шикһеҙ, газ өсөн бурыс проблемаһы бар. Әммә ыңғай динамика күҙәтелә, – тип билдәләне Андрей Круглов. – Беҙ ҙә ошо мәсьәлә буйынса үҙ-ара эш итеү менән ҡыҙыҡһынабыҙ, сөнки әлеге мәсьәләне хәл итеүҙең төрлө варианттары бар. Быны «Газпром төбәк-ара газ Өфө», «Газпром газ бүлеү Өфө» компанияларында эшләгән коллегаларыбыҙ менән бергә хәл итергә кәрәк.


text:
Белорет районы хакимиәте башлығы итеп йәнә Владислав Миронов тәғәйенләндеФото: Ольга Колесникова
Белорет районы хакимиәте башлығы итеп йәнә Владислав Миронов тәғәйенләнде
Белорет районы хакимиәте башлығы итеп йәнә Владислав Миронов тәғәйенләндеФото: Ольга Колесникова
Белорет районы Советының бөгөнгө ултырышында муниципаль район хакимиәте башлығын тәғәйенләү мәсьәләһе тикшерелде. Ултырышта БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, республиканың Милли банкы башлығы, Белорет районы хакимиәте башлығы вазифаһына конкурс үткәреү буйынса конкурс комиссияһы рәйесе Рөстәм Мәрҙәнов та ҡатнашты.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса, район Советы депутаттары бер тауыштан Белорет районы муниципаль район хакимиәте башлғы вазифаһына Владислав Мироновты һайланы, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Төбәк аграрийҙары 1,4 миллион тоннанан ашыу иген һуғып алған
Республикала иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары 78 процент майҙанда сабылған. Йәмғеһе 1,4 миллион тоннанан ашыу иген һуғып алынған.
Көн элгәре яуып үткән ямғырҙар урып йыйыу эштәренең темптарын бер аҙ кәметкән. Уртаса уңыш элекке кимәлдә ҡалған – гектарынан 10,7 центнер.
Шул уҡ ваҡытта Стәрлебаш һәм Стәрлетамаҡ райондары игенселәре урып йыйыу эштәрен тамамлаған. Стәрлетамаҡ районы уңыш буйынса ла иң юғары күрһәткестәргә эйә — гектарынан 15,2 центнер. Унда йәмғеһе 106,4 мең тонна иген йыйып алынған, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Ураҙҙағы ферма төҙөлөшө ҡайтанан тергеҙеләсәк
Учалы районының Ураҙ ауылындағы 1280 башҡа иҫәпләнгән һөтсөлөк фермаһы — Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты подразделениеһы булып торған "Байрамғол" агрофирмаһы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эре малсылыҡ проекттарының береһе. Уны тамамлау өсөн быҙаулатыу бүлексәһе, һөт-һауыу блогы һәм һәр береһе 450 башҡа ике быҙау аҙбары төҙөргә ҡалды.
Объектта эштәр 2007 йылдың аҙағында башланды. 2008 йылдың аҙағына инженер селтәрҙәре һалынды, ике һыйыр аҙбары, санитар үткәреү, ҡатнаш мал аҙығы келәте, үҙ ҡаҙанлығы һәм башҡа объекттар төҙөлдө. Былтыр йыл аҙағында Венгриянан 500 баш голштин-фриз тоҡомло һыйыр малы килтерелде. Венгр һыйырҙары үрсем дә бирҙе — 185 һыйыр быҙауланы. Һәр һыйырҙан тәүлегенә уртаса һауым бөгөн 22,5 килограмм тәшкил итә.
Ураҙ фермаһы — агрофирманың алтынсы бүлексәһе. Ауыл хужалығы предприятиеһы тулы көскә эшләй башлаһа, һигеҙ йылда ул үҙ сығымын ҡаплаясаҡ. Проект авторы — Чехияның "Фармтек" компанияһы. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, финанс көрсөгө арҡаһында проектты тормошҡа ашырыу туҡталып ҡалды. Белгестәр, ферманың нормаль эшләүе өсөн быҙаулатыу бүлексәһе менән һөт блогын төҙөп бөтөргә кәрәк, тип иҫәпләй. Бөгөн Учалыға эш сәфәре менән килгән БР Хөкүмәте Премьер- министры Раил Сарбаев, уның беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов һәм "Урал тау-металлургия компанияһы-Холдинг" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте вәкилдәре төҙөлөштө тамамлау мәсьәләһен тикшерҙе.
Килеп тыуған проблемаларҙы тикшереү барышында Ураҙ фермаһының ике иң кәрәкле объектын төҙөүҙе тамамлау тураһында ҡарар ҡабул ителде. Был маҡсаттарға 100 миллион һум аҡса талап ителә. Средстволар табыласаҡ, һәм тиҙҙән төҙөлөш ҡайтанан тергеҙеләсәк.
Социаль яуаплы бизнес — Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты был билдәләмәгә тулыһынса тап килә. Төп эшмәкәрлектән тыш, бында социаль ихтыяждарға ла ярайһы уҡ финанслау күләме ҡаралған. Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры Раил Сарбаев эш сәфәре барышында сәнәғәт гигантының социаль проекттары менән танышты.


text:
Бишбүләк районының Йылбулаҡтамаҡ ауылына яңы мәктәп кәрәк
Дөйөм Рәсәй Халыҡ фронтының «Халыҡ бюджеты» проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә үткән муниципаль проекттарға йәмәғәт экспертизаһы конкурсында киң йәмәғәтселек иғтибарына Бишбүләк районының Йылбулаҡтамаҡ ауылында 110 урынлыҡ мәктәп төҙөлөшө проекты тәҡдим ителде. Проект конкурстың беренсе майҙансығында Дәүләкән ҡалаһында уҡып ишеттерелде.
Бишбүләк районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Артур Ғәлиев, дөйөм белем биреү мәктәбе өсөн яңы бина төҙөү мәсьәләһе ауылда киҫкен тора, тип белдерҙе. Бөгөн Йылбулаҡтамаҡ ауылындағы мәктәп 1966 йылда төҙөлгән барак тибындағы ағас йортта урынлашҡан. Тикшереү был бинаның авария хәлендә булыуын асыҡлаған. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, 1 сентябрҙә яҡын тирәләге өс ауылдан 125 бала парта артына ултырасаҡ. Ауылдың үҙендә 700-ләп кеше иҫәпләнә һәм, алдағы ун йыллыҡҡа күҙаллауҙар буйынса, уҡыу йорто киләсәктә лә балаларға ҡытлыҡ кисермәйәсәк.


text:
Республикала «Әҙәби тулҡын» хикәйәләр конкурсы башланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Башҡортостан» гәзите Әҙәбиәт йылына арнап «Әҙәби тулҡын» тип аталған хикәйәләр конкурсы иғлан итте.
Конкурс башҡорт телендә ижад иткән йәш прозаиктарҙы асыҡлауға йүнәлтелгән. Хикәйәләр заман һулышын сағылдырырға, социаль мәсьәләләрҙе күтәрергә тейеш. Әҫәрҙәрҙең күләме 10 – 15 биттән артмаҫҡа тейеш. Авторҙарҙың йәше сикләнмәй.
Конкурсҡа йыл аҙағында йомғаҡ яһаласаҡ. Тәүге өс урынды яулағандарҙы ҡиммәтле бүләктәр көтә. Бынан тыш, әҫәрҙәр «Башҡортостан» гәзитенең сайтына ҡуйылып барасаҡ, һәм унда иң күп тауыш («лайк») йыйған авторға дәртләндереү призы эләгәсәк.


text:
Республикала Юл фонды сығымдары миллиард һумға артҡан Фото: Ксения Калинина
Республикала Юл фонды сығымдары миллиард һумға артҡан
Республикала Юл фонды сығымдары миллиард һумға артҡан Фото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда Юл фонды сығымдары 1080,6 миллион һумға артҡан. Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған тейешле Указ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Документтан күренеүенсә, аҡса төбәк, муниципаль-ара һәм урындағы әһәмиәттәге автомобиль юлдарын тәртипкә килтереүгә йүнәлтелә. Хөкүмәткә 2016-2018 йылдарҙа юлдарҙы ҡарау, ремонтлау, һалыу һәм төҙөкләндереү буйынса территориаль заказға үҙгәрештәр индерергә ҡушылған.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитет ултырышында республиканың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ильяс Мөниров хәбәр итеүенсә, «2015 йылда Юл фондына бюджеттан бүленгән аҡса күләме 11 миллиард 800 миллион һум тәшкил иткән. Территориаль заказ тулыһынса үтәлгән. Быйыл республиканың Юл фонды күләме — 12 миллиард 390 миллион һум. 2016 йылда Рәсәй ҡаҙнаһынан бүленгән башҡа бюджет-ара трансферттар суммаһы — 950,8 миллион, ауылға инеү юлы буйынса 267 миллион һум тәшкил итәсәк. Бынан тыш, Затон күперен төҙөү өсөн 1,5 миллиард һум аҡса бүлеү ҡаралған».


text:
Алдағы көндәрҙә төбәктә ҡырау төшөүе көтөлә Фото: Олег Яровиков
Алдағы көндәрҙә төбәктә ҡырау төшөүе көтөлә
Алдағы көндәрҙә төбәктә ҡырау төшөүе көтөлә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда июндең һуңғы көндәре йылы һауа торошо менән ҡыуандырмай. Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, 29 һәм 30 июндә төндә төбәктә ҡырау төшөүе, ямғыр яуыуы ихтимал.
Шаршамбы, 29 июндә, һәм кесаҙна, 30 июндә, яуым-төшөм көтөлә, ел төньяҡтан, талғын, йәшен ваҡытында көсәйеүсән. Төндә 7-12 градус, төньяҡ райондарҙа +2°, ҡырау төшәсәк. Көндөҙ 19-24 градус йылы.
Рәсәй Гидрометүҙәге хәбәр итеүенсә, аҙна аҙағында Башҡортостанда һауа температураһы 26-27 градусҡа етәсәк.


text:
2009 йылда Башҡортостанда 10 яңы нефть ятҡылығы асылғанФото: Олег Яровиков
2009 йылда Башҡортостанда 10 яңы нефть ятҡылығы асылған
2009 йылда Башҡортостанда 10 яңы нефть ятҡылығы асылғанФото: Олег Яровиков
Башҡортостан – ҡаҙылма байлыҡтар ятҡылыҡтары буйынса уникаль төбәк. Бөгөн республикала 60-тан ашыу минераль сеймал төрө бар, өс меңдән ашыу ятҡылыҡ асылған. Был турала «Башинформ»да үткән матбуғат конференцияһында БР буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы начальнигы Рәсих Хәмитов һөйләне. 2009 йылда ғына Башҡортостан геологтары 10 яңы нефть ятҡылығын асҡан.
Рәсих Ағзам улы көрсөк күренештәре тармаҡтағы эштәр торошонда етди сағылыуы тураһында һөйләне. Углеводород сеймалына хаҡтар бер баррель өсөн 40-50 долларға тиклем кәмегән. Алтынға, төҫлө металдарға хаҡтар ныҡ кәмеүе күҙәтелә. Былар барыһы ла республиканың ҡаҙылма байлыҡтар табыу предприятиелары эшмәкәрлегендә сағылмай ҡалманы. Республикалағы эске сәйәси һәм иҡтисади хәлдең имен булыуы, БР Хөкүмәтенең көрсөккә ҡаршы саралар күреүе арҡаһында, дөйөм алғанда, тармаҡта хәл тотороҡло. Бөтә ятҡылыҡтар үҙләштереүгә тапшырылды. Потенциаль инвесторҙар йәлеп итеү өсөн уңайлы шарттар булдырылды.
2009 йылда республика биләмәһендә нефть һәм газ табыу менән биш ойошма шөғөлләнә: «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Башминерал», «Аксаитовнефть», «Ергән» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре, «Винка» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте. Бөтәһе республикала 191 нефть һәм газ ятҡылығы иҫәпләнә, шуның 161-е эшкәртелә. Рәсих Хәмитов аңлатыуынса, скважиналарҙың бер өлөшө рентабеллелеге түбән булыу сәбәпле туҡтатылған.
Ведомство башлығы 2010 йылға бурыстар араһында республиканың «Ласселсбергер» һәм «Русджам» кеүек яңы предприятиеларын етерлек минераль сеймал менән тәьмин итеүҙе атаны. Баҡыр колчеданы рудаларын артабан эшкәртеү, яңы ятҡылыҡтар эҙләү алып барыласаҡ.


text:
Башҡортостандан тәүге хаж ҡылыусылар төркөмө 1 ноябрҙә юлға сығасаҡ
Башҡортостандан тәүге хаж ҡылыусылар төркөмө изге Мәккәгә һәм Мәҙинәгә 1 ноябрҙә юлға сығасаҡ. 49 кешенән торған төркөм Өфөнән «Төркиә авиалиниялары» компанияһы рейсы менән осасаҡ.
— Дөйөм алғанда, быйыл Башҡортостандан 150 кешене хажға оҙатабыҙ, — тине «Иҙел Хаж» Төбәк-ара хаж ҡылыу үҙәгенең Өфө төбәк офисы етәксеһе Илдар Биглов. – Сираттағы төркөмдәр 4 һәм 6 ноябрҙә осасаҡ. Әлеге ваҡытҡа бөтә хаж ҡылыусылар виза һәм путевкалар алды ла инде. Хаж ҡылыусыларҙың йәше — 26-нан 80 йәшкә тиклем. Башҡортостандан төркөмдә иң йәше – 12 йәшлек бала.
Хаж турының хаҡы быйыл 75 меңдән 145 мең һумға тиклем. «Иҙел Хаж» етәкселәре әйтеүенсә, былтырғы менән сағыштырғанда хаҡтар үҙгәрмәгән.
Сәғүд Ғәрәбстанынан тәүге хаж ҡылыусылар төркөмө 25 һәм 27 ноябрҙә «Аира-Тур» компанияһы менән ҡайтасаҡ. Һуңғы төркөм хаж туры башланғандан алып 30 көн үтеүгә көтөлә.


text:
Ҡырымда республиканың үҙенең шифаханаһы буласаҡ
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Ҡырым Республикаһы етәкселеге менән ярымутрауҙағы дауалау-һауыҡтырыу учреждениеларының береһен файҙаланыуға тапшырыу тураһында һөйләшеүҙәр алып бара. Республика Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарының һорауҙарына яуап биреп, төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов ошо хаҡта белдерҙе.
– Ҡырымда ял итеүгә килгәндә, беҙ шифаханаларҙың береһен бушлай алыу өҫтөндә эшләнек. Әлегә бушлай килеп сыҡмай. Ҡырымға әүҙем ярҙам күрһәтәбеҙ, шуға күрә уның етәкселеге һауыҡтырыу учреждениеларының береһен файҙаланыуға биреп, Башҡортостанға рәхмәт белдерергә теләй. Ошо йәһәттән эш дауам итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Йә ошо йылдың аҙағына, йә киләһе йәйгә Ҡырымда үҙебеҙҙең дауалау-һауыҡтырыу учреждениеһы буласаҡ. Унда тәү сиратта балалар, ветерандар ял итәсәк.
Бынан алдараҡ, республика Хөкүмәте эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре буйынса отчетында, Башҡортостан Башлығы былтыр Ҡырымдың Белогорск районына 173 миллион һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән тип билдәләне.
– 26 балалар баҡсаһы, мәктәптәр һәм мәҙәниәт йорттары ремонтланған. Еңеү көнөнә мемориаль комплекстар төҙөкләндерелгән. Ярымутрауҙа 30 электр генераторҙары ҡуйылған, – тине төбәк етәксеһе. – Беҙ тапшырған ауыл хужалығы техникаһы уңышты ваҡытында йыйып алыуға ҙур өлөш индерә. Мәҙәниәт, йәштәр сәйәсәте буйынса тығыҙ бәйләнеш булдырылған. Киләсәктә лә ошо хеҙмәттәшлекте нығытыу мөһим.


text:
Башҡортостанға биш ай эсендә 10 меңдән ашыу кеше күсеп килгән
10 600 кеше үҙенең элекке йәшәү урынын Башҡортостанға алмаштырған. Шул уҡ ваҡытта 12 300 кеше республиканан күсеп киткән. Башҡортостандың 26 меңдән ашыу кешеһе республиканың бер ауылынан икенсеһенә күскән. Был Башҡортостанстаттың республика халҡы миграцияһы тураһында һуңғы биш айға мәғлүмәте.
Даими йәшәү урынын алмаштырыуға бәйле миграция ағымы күләме (күсеп килгәндәр һәм киткәндәр) 2011 йылдың ғинуар-май айҙарына 75,7 мең осраҡ тәшкил итә.
Миграцион үҫеш Октябрьский һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында, республиканың 19 муниципаль районында билдәләнгән.


text:
Фото:
Өфөлә хирург-гепатологтарҙың халыҡ-ара конгресы үтә
Фото:
Рәсәй һәм БДБ илдәре хирург-гепатологтарының «Хирургия гепатологияһының актуаль проблемалары» XVII халыҡ-ара конгресы Өфөлә үтә. Уны рәсми асыу шаршамбы, 15 сентябрҙә, «Нефтселәр» Мәҙәниәт һарайында үтте.
Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, медицина форумында ҡатнашыу өсөн Өфөгә Азербайжан, Әрмәнстан, Белоруссия, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Латвия, Молдова, Тажикстан, Төркмәнстан, Үзбәкстан, Украина вәкилдәре, бөтәһе 500-гә яҡын делегат килде. Улар бауыр, үт ҡыуығы һәм ашҡаҙан аҫты биҙе ауырыуҙарын диагностикалау һәм дауалау проблемаларына ҡағылышлы мәсьәләләрҙе ҡараясаҡ.
Төп ултырыштарҙан тыш форумда ҡатнашыусылар сателлит симпозиумында, йәш ғалимдар секцияларында, видеосессияла эшләйәсәк һәм live surgery режимында күрһәтмә операцияларға йәлеп ителәсәк.
Форум Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған. Ул 17 сентябргә тиклем эшләйәсәк.


text:
Республиканың һәр гражданына - бушлай юрист кәңәше
Шишәмбе, 13 апрелдә, 15-17 сәғәттәрҙә "Версия Башкортостана" гәзите редакцияһында сираттағы "ҡыҙыу линия" үткәрелә. Был хеҙмәт түләүһеҙ һәм теләге булғандарҙың барыһы ла юристар ярҙамы менән ҡуллана ала, ни бары Өфөләге 272-79-16 телефон һандарын йыйырға кәрәк. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, был рубрика – даими, граждандар менән туранан-тура аралашыу айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбелә ойошторола.
«Ҡыҙыу линия»ға бик күп мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе һорап мөрәжәғәт итәләр. Ике сәғәт дауамында бирелгән һорауҙарға яуаптар "Версии Башкортостана" гәзитенең киләһе номерҙарында баҫтырыла. Уҡыусыларҙың һорауҙарына квалификациялы һәм тәжрибәле юристар – адвокаттар, прокурорҙар, башҡа төрлө хоҡуҡ һаҡлау структуралары хеҙмәткәрҙәре яуап бирә. Был юлы тура бәйләнештә һеҙҙең менән Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре әңгәмәләшәсәк.
Киләһе "ҡыҙыу линия" 27 апрелдә үткәрелә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, һорауҙарҙы шулай уҡ гәзиттән ҡырҡып алынған купонға ла яҙып ебәрергә мөмкин (гәзиттең 15-се битендә) – яуап гәзиттең йәнә бер даими “Һеҙҙең хоҡуҡ” рубрикаһында баҫылып сығасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй төбәктәре башлыҡтарының мәғлүмәти асыҡлыҡ буйынса рейтингында тотороҡло позиция һаҡлай
«Милли мониторинг хеҙмәте» 2012 йылдың декабренә РФ субъекттары башлыҡтарының мәғлүмәти асыҡлыҡ коэффициенты нигеҙендә медиа-рейтингын әҙерләгән.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов унда 34-се позицияны биләй. Шул уҡ йылдың ноябре менән сағыштырмаса, күрһәткес күпкә үҙгәрмәгән. Ул ваҡытта республика башлығы рейтингта 30-сы урын биләй ине. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Милли мониторинг хеҙмәте» менән әҙерләнгән РФ субъекттары башлыҡтарының 2012 йыл йомғаҡтары буйынса мәғлүмәти асыҡлыҡ коэффициенты нигеҙендә медиа-рейтингында Башҡортостан Президенты 35-се позицияны биләй.
Шул уҡ ваҡытта уның Волга буйы федераль округындағы һәм күрше төбәктәрҙәге ҡайһы бер коллегаларының мәғлүмәти асыҡлыҡ буйынса рейтингы декабрҙә күпкә түбәнәйгән. Шулай итеп, Түбәнге Новгород өлкәһе губернаторы Валерий Шанцев ноябрҙә 44-се урын биләһә, декабрҙә ул 51-се урынға төшкән, Кемерово өлкәһе башлығы Аман Тулеев 49-се урындан 71-се баҫҡысҡа төшкән. Рөстәм Хәмитов менән сағыштырмаса, декабрҙәге медиа-рейтингта юғарыраҡ позицияларға түбәндәге етәкселәр эйә: Һамар өлкәһе губернаторы Николай Меркушкин (28), Ҡурған өлкәһенән Олег Богомолов (16) һәм Киров өлкәһе башлығы Никита Белых (15). Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов рейтингтың 53-сө баҫҡысын биләй, Мордовия башлығы Владимир Волков – 66-сы, Сыуашстан башлығы Михаил Игнатьев – 42-се, Пермь өлкәһенән Виктор Басаргин – 47-се, Ульяновск өлкәһе етәксеһе Сергей Морозов – 56-сы, Свердловск өлкәһенән Евгений Кувайшев 35-се баҫҡыстарҙа урынлашҡан.
Декабрь һөҙөмтәләре буйынса мәғлүмәти асыҡлыҡ йәһәтенән тәүге өс губернатор иҫәбенә Астрахань өлкәһе губернаторы Александр Жилкин, Вологда өлкәһе башлығы Олег Кувшинников һәм Чечня Республикаһы башлығы Рамзан Ҡадыров ингән.
Рейтинг 500-ҙән ашыу федераль һәм дүрт меңдән ашыу төбәк баҫма – телевидение, радио, баҫма матбуғат, мәғлүмәт агентлыҡтары һәм Интернет-киң мәғлүмәт сараларын тикшереү нигеҙендә әҙерләнгән.


text: Ноябрҙең һуңғы көнөндә Өфөлә башҡорт халҡының арҙаҡлы эпосы –Урал батырға арналған халыҡ-ара конференция үтә. Унда Башҡортостан, Рәсәй, сит ил ғалимдары ҡатнашасаҡ. Халыҡ сәсәне Мөхәмәтша Буранғолов Урал батырҙы теүәл 100 йыл элек ҡурайсыларҙан яҙып алған. Ошо датаға арнап, эпосты сит телдәрҙә һөйләү буйынса уҡыусылар бәйгесе уҙғарылды. 30 ноябрҙә үтәсәк халыҡ-ара форумда Урал батыр эпосын донъя рухи-мәҙәни ҡомартҡылары исемлегенә индереү мәсьәләһе күтәреләсәк. Яҙыусы-тәржемәсе Айҙар Хөсәйенов фекеренсә, дәүләт матди байлығы менән түгел, рухи ҡомартҡылары менән бай. Ошо осраҡта ғына уны йәмәғәтселек ихтирам итәсәк. Американы ла байлығы өсөн түгел, Голливуд өсө яраталар, тигән фекерҙә Айҙар Хөсәйенов.


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована год назад пользователемСтанислав Черняев
1 Электронный вприант тестов по государственному башкирскому языку для 5-9 классов С о з д а н и е э л е к т р о н н о г о в а р и а н т а т е с т о в п о г о с у д а р с т в е н н о м у б а ш к и р с к о м у я з ы к у д л я к л а с с о в Грамматика Имя существительное - Исем
2 Отметте слова, отвечающие на вопрос Кто?: Сәлимә трактор ба ҡ са күгәрсен ба ҡ часы балы ҡ сы сартан ҡ урайсы һыйыр ҡ урай балта һауынсы һанды ҡ Хәмит
3 Отметте слова,которые должны быть написаны с заглавной буквы эльза йәмилә самат йылға ағи ҙ ел ҡ сандра ҡ әләм тал ҡ а ҫ реклама туймазы дәфтәр бәләбәй
4 В каких словах пишется окончание множественного числа -лар Йыш ҡ ы... Ағайым... Малай... Ҡ ы ҙ... Ҡ ош... Ағас... Ҡ о ҙ а... Бота ҡ... Һоло... Һарай... Сана... У ҡ усы... лар
5 В каких словах пишется окончание множественного числа -тәр Кү ҙ лек... Айыу... Ысы ҡ... Милләт... Кәкүк... Болот... Бала... Фәрит... Япра ҡ... Мәликә... Һүрәт... Исем...
6 В каких словах пишется окончание множественного числа -дар Урам... Ҡ а ҙ... Томан... Ефим... Кейем... Лагерь... Еген... Икмәк... Күл... Итек... Ҡ ул... Катя...
7 В каких словах пишется окончание множественного числа - ҙ әр Туп... Кү ҙ... Ағай... Ауыл... Бесәй... Баш... Фәнил... Һанды ҡ... Ғумер... Быйма... Әлиә... Ат...
8 В каких словах пишется окончание множественного числа -тар Һайы ҫҡ ан... Китап... Бейәләй... Апай... Дарыухана... Ярыш... Әсәй... Азат... Ут... Болот... Коньки... Канат...
9 Поставьте слова во множественном числе : Китап Ҡ әләм Я ҙ а Мприна Көлә Бара Ҡ а ҙ Ҡ ағы ҙ У ҡ ый Дәфтәр Та ҡ та Алик
10 Определите число предметов (күплек – берлек) У ҡ усылар У ҡ ытусы Китап Ас ҡ ыс Кеше Гараж Ө ҫ тәлдәр Һарай Ҡ а ҙҙ ар Ҡ ы ҙҙ ар
11 Слова какого падежа отвечают на вопросы : Кем? Нимә? Ни? Эйәлек килеш Төп килеш Урын-ва ҡ ыт килеш Сығана ҡ килеш Төбәү килеш Төшөм килеш
12 Слова какого падежа отвечают на вопросы : Кемгә? Нимәгә? Нигә? Эйәлек килеш Төп килеш Урын-ва ҡ ыт килеш Сығана ҡ килеш Төбәү килеш Төшөм килеш
13 Найдите ошибки : Әсәйе Әбейе Һеңлеһе Ҡ устный Апайы Кө ҙ гөһө
14 Укажите самое большое озеро Республики Баш ҡ ортостан.Как пишутся эти слова? тал ҡ а ҫ ҡ андрыкүл асылыкүл а ҡҡ үл
15 Укажите самую большую реку Республики Баш ҡ ортостан.Как пишутся эти слова? ағи ҙ ел ҡ при ҙ ел нөгөш һа ҡ мар
16 Укажите санатории Башкортостана.Объясните правописание этих слов. Артек Әсе Я ҡ тыкүл Йоматау Тал ҡ ас Кисловодск Шихан Машук Янғантау
17 Раскройте скобки. Объясните значение этих слов : Азаттың (книга ) яңы. Әлфиәнең (старший брат ) фирмала эшләй. Фәри ҙ әнең ( старшая сестра ) – у ҡ ытусы. Әсәйемдең (очки ) матур. Мараттың (родственники ) күп. Һеңлемдең (часы ) бәләкәй генә. Атайымдың (день рождения ) унынсы марта. Ду ҫ ымдың (младший брат ) – у ҡ усы. У ҡ ытусыбы ҙҙ ың (имя ) – Гөлназ пай. Баш ҡ ортостандың (столица ) - Өфө.
18 Беренсе баш ҡ орт сәсәне кем : Мостай Кәрим Рәми Ғприпов А ҡ мулла Ноғман Мусин Динис Бүләков Ф. Дәүләтшин
19 Беренсе баш ҡ орт рәссамы кем : Р.Нурмөхәмәтов Ә.Лотфуллин Ҡ.Дәүләткилдеев Ә.Арсланов
20 Баш ҡ орт дәүләт драма театры кем исемен йөрөтә Рауил Бикбаев Рәшит Солтангәрәев Мостай Кәрим Рәми Ғприпов Мәжит Ғафури Нәжиб Асанбаев
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2017 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
Мөһим форум - республикабыҙҙың визит карточкаһы
Бөгөн Өфөлә Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәренең VIII конгресы һәм "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" ХVII халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе асыла. Ошо айҡанлы республика Президенты Мортаза Рәхимов Конгреста һәм күргәҙмәлә ҡатнашыусыларға тәбрикләү хаты ебәрҙе. Унда шулай тиелә:
Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәренең VIII конгресында һәм "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" ХVII халыҡ-ара махсус күргәҙмәһендә хөрмәтле ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар! Һеҙҙе Башҡортостандың ҡунаҡсыл баш ҡалаһы Өфөлә ихлас сәләмләйем!
Беҙҙең республика — Рәсәй Федерацияһының юғары үҫешкән иҡтисади һәм социаль-рухи өлкәһе, гүзәл тәбиғәте һәм талантлы күп милләтле халҡы булған терәк субъекттарының береһе. Ул — нефть сығарыусы ҙур төбәк, машиналар эшләү, химия һәм нефть химияһы үҙәге. Бында йыл һайын 26 миллион тонна самаһы нефть эшкәртелә, бөтә Рәсәй автомобиль бензинының — 17, дизель яғыулығының 15 проценты етештерелә.
Республикала сығарылған нефть продукттары конкуренцияға һәләтле, "Евро-3" һәм "Евро-4" сифат стандарттарына тап килә, улар эске һәм тышҡы баҙарҙа һорау менән файҙалана. Нефть сеймалын эшкәртеү тәрәнлеге 84 проценттан ашып китә, шул уҡ ваҡытта уртаса Рәсәй күрһәткесе — 72 процент. Республика үҫешкән фәнни-техник ҡеүәте, юғары инвестиция әүҙемлеге, яғыулыҡ-энергетика комплексына дәүләт ярҙамы менән айырылып тора.
Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәре конгрестары һәм "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" ХVII халыҡ-ара махсус күргәҙмәләре Башҡортостанда 1992 йылдан башлап үткәрелә. Ваҡыт менән һыналған, тармаҡ өсөн мөһим форумдар беҙҙең республиканың визит карточкаһына әүерелде.
Рәсәй нефть һәм газ сәнәғәтселәренең VIII конгресы һәм "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" ХVII халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе нефть һәм газ сәнәғәте үҫешенә яңы этәргес бирер, яғыулыҡ- энергетика комплексындағы инновацион процестарға булышлыҡ итер, тип ышанам. Форумдың эше белгестәргә һәм ғалимдарға көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшерергә, тәжрибә һәм ғилми тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре менән уртаҡлашырға, нефть һәм газ тармағының төп секторҙарындағы һуңғы ҡаҙаныштарҙы күрһәтергә, бөгөнгө иҡтисадтың көрсөк күренештәрен еңеү юлдарын бергәләп эҙләргә мөмкинлек бирәсәк.
Һеҙгә ҡыҙыҡлы эшлекле осрашыуҙар, үҙ-ара файҙалы хеҙмәттәшлек, күп яҡлы эшмәкәрлегегеҙҙә артабан да уңыштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
«Алтын тирмә» фестивале яңы балалар проектын индерҙе
Башҡортостанда «Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестивале сиктәрендә яңы балалар проекты – Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған «Ҡыңғырауҙар сыңы» республика балалар музыка театрҙары фестивале старт алды. Республика райондарында һәм ҡала округтарында зона һайлап алыу турҙары башланды ла инде, улар бөтә февраль, март һәм апрель айҙарында дауам итәсәк. Фестиваль финалы көҙгә планлаштырылған. Ул ноябрҙә Өфө «Нур» дәүләт татар театрында үтер, моғайын.
Проект координаторы — Республика халыҡ ижады үҙәге белгесе Тәнзилә Ҡалмурзина хәбәр итеүенсә, әлеге ваҡытҡа 10-дан ашыу ҡатнашыусы команданың сығышы ҡаралды ла инде – былар Өфө, Ҡырмыҫҡалы, Нуриман, Дыуан, Ҡыйғы райондарының ижади коллективтары.
— Музыка театры жанрына балалар коллективтары ҙур энтузиазм менән, дәртләнеп тотондо. Жюри фекеренсә, әле үк яҡшы һөҙөмтәләр бар, — ти Тәнзилә Сәғит ҡыҙы. – Атап әйткәндә, жюри ағзаһы, билдәле башҡорт композиторы Нур Дауытов үҙе өсөн яңы жанр — балалар музыка театрҙары өсөн опера әҫәрҙәрен үҙләштерергә әҙер булыуы хаҡында белдерҙе.


text:
Белорет ветерандарына торлаҡ сертификаттары тапшырылдыФото: Ольга Колесникова
Белорет ветерандарына торлаҡ сертификаттары тапшырылды
Белорет ветерандарына торлаҡ сертификаттары тапшырылдыФото: Ольга Колесникова
Белорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов кесе йома көнө, «Ветерандар тураһында»ғы Федераль законға ярашлы, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булған Белоретта йәшәүсе алты кешегә торлаҡ төҙөүгә йәки һатып алыуға бер тапҡыр бирелә торған аҡсалата түләү тураһында сертификаттар тапшырҙы.
Көтөп алынған таныҡлыҡтарҙы Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары Сәғит Зәйнетдинов һәм Аграфена Анисимова, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының тол ҡатындары Акулина Исаева, Сания Ҡорманаева, Рәйсә Шамшурина һәм Сара Яҡшыбаева алды.
Сертификаттарҙы тапшырып, Владислав Миронов ветерандарға һуғыш йылдарында күрһәткән ҡаһарманлыҡтары, сабырлыҡтары, һуғыштан һуңғы фиҙаҡәр хеҙмәттәре өсөн рәхмәтен белдерҙе, уларға ныҡлы сәләмәтлек, именлек һәм оҙон ғүмер теләне, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Башҡортостан ҡышҡылыҡҡа әҙерлек буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы дүрт төбәгенә инде
Рәсәйҙең Төбәктәр үҫеше министрлығының Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ департаменты 2010-2011 йылдар көҙгө-ҡышҡы осорона Рәсәй Федерацияһы субъекттарының башҡарма власть органдары эшмәкәрлеге һөҙөмтәлелеген баһаланы.
Был рейтингта Башҡортостан дүртенсе урынды яуланы. Ҡышҡылыҡҡа әҙерлек һөҙөмтәлелеге буйынса Мәскәү өлкәһе башҡарма власы алда бара. Был төбәк етәкселегенең ҡышҡылыҡҡа әҙерлек буйынса эшмәкәрлегенең интеграль һуңғы баһа күрһәткесе 0,82 тәшкил итте. Икенсе урында Омск өлкәһе. Өсөнсө баҫҡысты Мәскәүҙең яңы етәкселеге биләй. Уның баһаһы – 0,802. Башҡортостан башҡарма власының да ошондай уҡ күрһәткес. Ләкин рейтингта республика дүртенсе урында.
Мәғлүм булыуынса, һөҙөмтәлелекте баһалау йылытыу миҙгеле башланғандан алып торлаҡ-коммуналь хужалыҡ системаларында авария һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр булыу-булмауынан, торлаҡ фондына һәм ҡаҙанлыҡтарға әҙерлек паспорттарынан сығып билдәләнде. Төп һәм резерв яғыулығы запастары, шулай уҡ авария һәм ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе бөтөрөү өсөн матди-техник ресурстар иҫәпкә алынды.


text:
Башҡортостандың 40 районында ужым сәсеүгә төштөләр
Башҡортостандың 40 районы эшсәндәре ужым культураларын сәсеүгә төштө. Беҙҙең төбәктә уларҙы сәсеү өсөн иң уңайлы ваҡыт — 10-ынан 30 августҡа тиклемге ара.
БР Ауыл хужалығы министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, сәсеү агрегаттары 33 мең гектарҙы артта ҡалдырған. Быйыл страховка культуралары йәмғеһе 660 мең гектар майҙанда сәселәсәк.
Башҡортостанда өс төр ужым игене үҫтерелә: арыш, бойҙай һәм тритикале. Аграрийҙар кәрәкле орлоҡ материалы менән тәьмин ителгән.


text:
Фото:
1 сентябрҙә Президент менән
Фото:
Яңы уҡыу йылының беренсе көнөндә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең тыуған мәктәбендә — Өфөнөң 115-се гимназияһында булды. Бында 1971 йылда буласаҡ республика башлығы өлгөргәнлек аттестаты менән оло тормошҡа путевка алған. Бөгөн 115-се гимназия ҡалала абруйлыларҙың береһе, бында «Күп милләтле мәктәптә поликультур тәрбиә» эксперименталь ҡала майҙансығы ғәмәлгә ашырыла. Гимназия – дөйөм белем биреү учреждениелары араһында инновацион белем биреү программалары конкурсы һәм «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проекты сиктәрендәге “Мәктәптә туҡланыу” проекты еңеүсеһе. Былар барыһы ла уҡыу-лаборатория базаһын ярайһы модернизацияларға һәм ашханала капиталь ремонт үткәрергә мөмкинлек биргән.
Әммә тыш яғынан бында барыһы ла элеккесә ҡалған.
— Шул уҡ стеналар, шул уҡ иҙән, — тип һағыш менән билдәләй Рөстәм Зәки улы, оҙаҡ йылдарҙан һуң яңынан тыуған мәктәбенең тупһаһынан үткәс.
— Ысынлап та, мәктәптә капиталь ремонт уның 1967 йылда асылғанынан алып үткәрелмәгән, — ти Президентҡа мәктәп буйлап экскурсия барышында директор Надежда Зайченко. – Ләкин белем биреү процесына ҡағылышлы бөтә нәмә үҙгәрҙе. Класс бүлмәләре заманса техника менән йыһазландырылды, интернет үткәрелде, интерактив таҡталар, проекторҙар ҙа бар. Йәғни, уҡыусылар өсөн бөтә шарттар ҙа булдырылды, былар барыһы ла ата-әсәләр ярҙамынан тыш эшләнмәне, әлбиттә.
Рөстәм Хәмитовтың финанслау тураһындағы һорауына директор, бөгөн йән башына финанслауға күсеү ҡотҡара, тип яуапланы.
— Беҙҙең гимназияла уҡырға теләүселәр күп, гимназияның проект ҡеүәте ике тапҡырға ашып киткән. Йыл һайын беренсе класҡа килеүселәр һаны арта, быйыл ғына улар беҙҙә йөҙгә яҡын. 1 сентябрҙә йәмғеһе 1101 уҡыусы парта артына ултырҙы. Һәм бында беҙгә федераль аҡсалар ныҡ ярҙам итә, әммә беҙ уларҙы белем биреү процесына ғына тотона алабыҙ, бына әле яңы техника һатып ала башланыҡ, — тип һөйләне Надежда Федоровна.
Экскурсия барышында Рөстәм Хәмитовты рус теле һәм әҙәбиәте буйынса элекке уҡытыусыһы Тамара Васильева менән күңелле осрашыу көтә ине. Президент үҙенең элекке остазын Белем көнө менән ҡотланы, биргән белеме өсөн уға рәхмәтен белдерҙе һәм ныҡлы һаулыҡ теләне.
Үҙ сиратында, Тамара Викторовна Рөстәм Хәмитовтың һәр ваҡыт тырыш, тәртипле, аралашыусан, ҡыҙыҡһыныусан һәм иң мөһиме – тәрбиәле уҡыусы булыуын хәтергә алды.
— Ул бик яҡшы уҡыны. Бигерәк тә поэзия яратыусылар кисәһендә уның шиғыр уҡыуы ныҡ хәтерҙә ҡалған. Ул Маяковскийҙы уҡыны, ныҡ хисләнеп, дөрөҫ итеп, тексын аңлап уҡыны, — тине ул журналистарға.
Был көндө 11-а класы уҡыусыларына ла көн уңышлы булды. Мәктәптәге үҙҙәренең һуңғы 1 сентябрен улар Президент менән бергә ҡаршыланы. Сығарылыш уҡыусылары менән аралашҡанда Рөстәм Зәки улы уларға ихлас көнләшеүен йәшермәне.
— Һеҙҙең бөгөн белем алыу өсөн мөмкинлектәрегеҙ шул тиклем күп – ул интернет, телевидение. Беҙҙең заманда бындайы булманы, бар белемдәребеҙҙе беҙ китаптарҙан йәки урамда алдыҡ. Бөтә өҫтөнлөктәр һеҙҙең яҡта, һәм һеҙ уларҙы яңы асыштар өсөн файҙаланырға тейешһегеҙ. Һеҙ — беҙҙең киләсәк! – тине БР Президенты.
Шулай уҡ республика башлығы уларҙың ҡайҙа уҡырға инергә йыйыныуҙары менән ҡыҙыҡһынды. Малайҙарға ул инженерға, мәҫәлән Өфө дәүләт авиация техник университетының авиацион двигателдәр факультетына уҡырға барырға кәңәш итте.
— Киләсәктә беҙгә төплө белем алған инженерҙар һәм программистар кәрәк буласаҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Белем көнө уңайынан республика башлығынан ҡотлауҙарҙы бөгөн 115-се гимназияға килгән беренсе класс уҡыусылары ла алды. Ҡайһы берәүҙәре хатта Президент менән танышып, аралашып та өлгөрҙө. Мәҫәлән, Руслан Гәрәев Рөстәм Хәмитовҡа мәктәпкә әлегә әсәһе менән йөрөүе, әммә үҫкәс, мотлаҡ яңғыҙ йөрөйәсәге хаҡында һөйләне.
Беренсе класс уҡыусылары шулай уҡ мәктәптәге беренсе көндән алған тәьҫораттары, уларға нимә оҡшауы, үҙҙәренең уҡытыусылары хаҡында фекерҙәре менән уртаҡлашты.
Барыһында иғтибар менән тыңлап, Рөстәм Зәки улы балаларға уҡыуҙың беренсе көндәренән үк һәйбәт шөғөлләнергә, ә иң мөһиме — тырышырға кәңәш бирҙе.


text:
Төбәктә Экология министрлығы «Кроношпан» заводының эргә-тирәләге ауылдарҙың һауаһына йоғонтоһон баһаланы Фото: Олег Яровиков
Төбәктә Экология министрлығы «Кроношпан» заводының эргә-тирәләге ауылдарҙың һауаһына йоғонтоһон баһаланы
Төбәктә Экология министрлығы «Кроношпан» заводының эргә-тирәләге ауылдарҙың һауаһына йоғонтоһон баһаланы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы «Кроношпан Башҡортостан» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең санитар-һаҡлау зонаһы сигендә атмосфера һауаһы торошона экологик мониторинг үткәреүен дауам итә.
2015 йылдың авгусынан 2016 йылдың мартына тиклем предприятиеның йоғонтоһон баһалау өсөн тикшереүҙәр алып барылды. Князев, Дорогин, Светлая ауылдарында, Шакша биҫтәһендә атмосфера һауаһы торошон баһалау буйынса бөтәһе 48 планлы һәм пландан тыш тикшереү ойошторолдо.
Дәүләт аналитика контроле идаралығы атмосфералағы аммиак, формальдегид, көкөрт, азот диоксиды, углерод оксиды, туҙан миҡдарын тикшерҙе. Һөҙөмтәлә «Кроношпан Башҡортостан» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте ҡалдыҡтары өсөн хас матдәләрҙең артыҡ булмауы асыҡланды. Предприятиеның санитар-һаҡлау зонаһы сигендә атмосфера һауаһы торошона экологик мониторинг үткәреү дауам итәсәк.


text:
Джозеф Пикфорд
Джозеф Пикфорд (ингл. Joseph Pickford, 1736—1782) — георгиан стилендә ижад итеүсе Георг III осорондағы инглиз архитекторы.
Джозеф уорикширҙың Ашоу (ингл. Ashow) ҡалаһында Уильям һәм Мэри Пикфорд ғаиләһендә икенсе бала булып донъяға килә. 1748 йылда уҡыуын дауам итеү өсөн Лондонға килә. 1748 йылдың апрелендә Джозеф Мэри Уилкинс (ингл. Mary Wilkins) исемле ҡыҙға өйләнә; уларҙың ике балалары була [1]; Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһында ул балаларҙың портреты бар.
Иң ҙур баһа алған эштәре — изге Елена йорто,Этрурия Холлы, Пикфорд йорт-музейы исеме менән билделе булған уның үҙ йорто. Пикфорд йорт-музейында геогиан стилендәге костюмдар, ҡурсаҡ театрына арналған экспозиция һәм 1940 йылдағы кеүек бомбанан һакланыу подвалы урынлашҡан[2].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Joseph Pickford 1734-1782 (инг.). 3 май 2011 тикшерелгән.
- ↑ Pickford's House Museum (инг.). 3 май 2011 тикшерелгән.


text:
Атлантик океан
Атлантик океаны — субарктик киңлектәрҙән Антарктидаға тиклем һуҙылған, Тымыҡ океаннан һуң майҙаны буйынса икенсе урында торған океан. Майҙаны 91,6 млн км². Барлыҡ океандар араһында Атлантик океан кешелек дөньяһы тормошонда иң мөһим урынды алып тора. Был тарихи яҡтан шулай формалашҡан.
Йөкмәткеһе
Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тымыҡ океан кеүек үк, Атлантик океан да субарктик киңлектәрҙән Антарктидаға тиклем һуҙылған, ләкин киңлеге яғындан унан ҡалыша. Атлантика уртаса киңлектәрҙә бик нык киңәйә һәм экваторға таба тарая.
Океандың яр һыҙығы Төньяҡ ярымшарҙа ныҡ, ә Көньяҡ ярымшарҙа аҙраҡ йырғаланған. Утрауҙарҙың күпселек өлөшө материккә яҡын урынлашҡан.


text:
Хореография училищеһы уҡыусылары Германия һәм Францияла сығыш яһаясаҡ
Рудольф Нуриев исемендәге Башҡорт хореография училищеһында тәрбиәләнеүсе 40-ҡа яҡын буласаҡ балет артистары Германияла үтәсәк яуаплы гастролдәргә әҙерләнә. Башҡорт хореография училищеһының художество етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы Леонора Ҡыуатова хәбәр итеүенсә, коллектив 22 ноябрҙә юлға сыға һәм гастролдәр бер ай тиерлек барасаҡ.
– Беҙ Германияның 20-гә яҡын ҡалаһында сығыш яһарға тейешбеҙ, – тине Леонора Ҡыуатова. – Улар иҫәбендә Лейпциг, Дрезден һәм башҡалар. Немец тамашасыларына беҙ классик рус балетын – “Аҡҡоштар күлен” күрһәтәсәкбеҙ.
Төп ролдәрҙе сығарылыш синыф уҡыусылары, Галина Уланова фонды стипендиаты Анастасия Тихомирова, Эльдар Йәнгиров, Сабина Саттарова башҡара.
Ошо аҙнала училищеның тағы ла өс уҡыусыһы йыл һайын Парижда үткәрелгән “Йыһан йәшлеге” халыҡ-ара балалар коллективтары фестивалендә ҡатнашыу өсөн Францияға юлланасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов V Рәсәй-Ҡырғыҙстан төбәк-ара конференцияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов V Рәсәй-Ҡырғыҙстан төбәк-ара конференцияһында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов V Рәсәй-Ҡырғыҙстан төбәк-ара конференцияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
2 июндә Өфөләге Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Евразия интеграция процесы контексында төбәк-ара бәйләнештәрҙе үҫтереү» V Рәсәй-Ҡырғыҙстан төбәк-ара конференцияһының пленар ултырышында сығыш яһаны.
Өфөләге конференция республика етәксеһе башланғысы буйынса ойошторолдо. Бешкәк ҡалаһында үткән форумда сығыш яһағанда ул ошо сараны Башҡортостандың баш ҡалаһында үткәрергә тәҡдим иткәйне.
Төбәктең әүҙемлеге арҡаһында Рәсәй-Ҡырғыҙстан иҡтисади бәйләнештәре киңәйә, тип билдәләне республика Башлығы. Ике яҡлы сауҙаның 80 процентҡа тиклеме ике ил төбәктәре партнерҙарының сауҙа операцияларына тура килә. Төрлө йылдарҙа Рәсәйҙең Ҡырғыҙстанға экспортында Башҡортостандың сағыштырма ауырлығы 8-15 процент тәшкил иткән.
– Былтыр доллар менән иҫәпләгәндә беҙҙең тауар әйләнеше кәмене, һумдарҙа иһә ул шул уҡ кимәлдә тиерлек һаҡланды һәм хатта бер аҙ артты. Шуға ҡарамаҫтан, беҙгә әүҙемерәк эшләргә кәрәк тип иҫәпләйем. Әлегә беҙ юлдың башында ғына, – тине төбәк етәксеһе. – Төп эш алда. Яңы йүнәлештәрҙе файҙаланырға, партнерлыҡты әүҙемерәк үҫтерергә кәрәк, тәү сиратта ауыл хужалығында, химия сәнәғәтендә, машиналар эшләүҙә.
Республика Башлығы Ҡырғыҙстан баҙарын уңышлы үҙләштереүсе «БашИнком» фәнни-үҙләштереү предприятиеһын айырыуса билдәләне. «БашИнком» үҫемлекселек һәм малсылыҡ өсөн инновациялы, экологик яҡтан таҙа препараттар етештерә. Республика Ҡырғыҙстанды гидроэлектростанциялар өсөн заманса ҡоролмалар менән тәьмин итеүҙә ҡатнашырға, «Газпром»дың проекттарына ҡушылырға, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының энергетика клубы сиктәрендә бергә эшләргә әҙер. Башҡа перспективалы йүнәлештәр иҫәбендә – эре мөгөҙлө мал һатыу, Ҡырғыҙстанда тоҡомсолоҡ эше буйынса сервис үҙәген ойоштороу, йылҡысылыҡты үҫтереү.
2015 йыл йомғаҡтары буйынса ике төбәк араһында тауар әйләнеше 48,4 миллион доллар тәшкил иткән, шул иҫәптән экспорт – 48 миллион доллар, импорт – 0,4 миллион доллар. Башҡортостандың тышҡы сауҙа әйләнеше күләме буйынса Ҡырғыҙстан 26 урынды биләй. Республиканан Ҡырғыҙстанға нефть продукттары, химия, ағас эшкәртеү, металлургия һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте тауарҙары оҙатыла. Башҡортостанға иһә электр лампалары килтерелә.
Төбәктә ҡырғыҙ капиталы ҡатнашлығында дүрт предприятие ойошторолған. Улар күмәртә сауҙаһы, йөк ташыу менән мәшғүл.


text:
Өфөлә «Салауат йыйыны батыры» һәм «Сая ҡыҙҙар» конкурсына һайлап алыу туры үтә
«Салауат йыйыны батыры» һәм «Сая ҡыҙҙар» конкурсына һайлап алыу туры Өфөлә 29-30 апрелдә үтәсәк. Уны Республика халыҡ ижады үҙәге белгестәре ойоштора.
«Башинформ» агентлығына халыҡ ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, һайлап алыу турынан үткән конкурсанттар «Салауат йыйыны» республика фольклор байрамына, республика батыры һәм иң сая ҡыҙы исеменә ярышҡа саҡырыу аласаҡ.
Бының өсөн уларға ижади һәм спорт ярыштарын – бейеү, йыр, сәсәнлек, музыкаль инструменттарҙа уйнай оҫталығы, уҡ атыу, һөңгө ырғытыу кеүек бәйгеләрҙән үтергә тура киләсәк. Бынан тыш, ҡатнашыусыларға үҙҙәре әҙерләгән ҡул эштәрен дә күрһәтеү мотлаҡ.
«Салауат йыйыны» байрамы быйыл 12 июндә Ишембай районында урынлашҡан Торатау итәгендә үтәсәк. Йыйында Рәсәй төбәктәре вәкилдәренең, сит ил ҡунаҡтарының, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаттарының ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Бил бирмәҫ көрәшсе Ғаззали Үтәшев, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Хөрмәтулла Үтәшев тыуып үҫкән ауыл үҙенең матурлығы менән айырылып тора. Башҡорт халҡының мәшһүр йырҙарының береһе “Таштуғай” ҙа тап ошо төбәктә ижад ителгән.
Ҡыҙылъяр ауылында йәшәгән Гүзәл һәм Рөстәм Тимерғәлиевтәр үҙ ихатаһында ун алты төрлө тоҡомло тауыҡ үрсетә.
Эшһеҙлеккә зарланабыҙ... Оҙон аҡса артынан йә Себер тарафтарына, йә булмаһа Өфө, Мәскәү кеүек ҙур ҡалаларға ынтылабыҙ... Шул уҡ ваҡытта бесәндең бесәнен, утындың утынын һатып алабыҙ... Хәҙер хатта ауылдарҙа өй икмәге бешергән хужабикәләр ҙә юҡ кимәлдә бит... Әле киләһе йылдың 6 ғинуарында “Башҡортостан” гәзитенең 100 йыллыҡ юбилейына арналған “Мәргән уҡсы” беренселегенә әҙерләнеп ятҡан көнөбөҙ. Ышанаһығыҙмы-юҡмы, уҡ-һаҙаҡтарҙы Интернет аша Украинанан яҙҙырып алабыҙ... Ә бит беҙ – “төньяҡ амурҙары” исеме менән тарихҡа ингән халыҡ!!! Шул уҡ ваҡытта Псковта ла, Кемеров тарафтарында ла түгел, ә үҙебеҙҙә — Баймаҡ районының Ҡолсора һәм Йомаш ауылдарында сабыйҙар өсөн кейемдәр тегелә башлауын ишетәбеҙ. Күңелгә рәхәт...


text:
Мөхәммәд (пәйғәмбәр)
Мөхәммәд, бине Ғәбдулла бине Ғәбд-әл-Моталлиб бине әл-Хашими (ғәр. محمد [mʊħɑmmæd], әйтелешен тыңларға , (ғәр. محمد), (20 (22) апрель 571 (570), Мәккә — 8 июнь 632, Мәҙинә) — пәйғәмбәр, мәшһүр дин хеҙмәткәре, бер Аллаһҡа табыныу дине — Ислам динен иңдереүсе, Аллаһ ебәргән изге китап — Ҡөрьәнде кешеләргә еткереүсе, дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре, Ғәрәп ярымутрауында көслө мосолман дәүләтен төҙөүсе.
Йөкмәткеһе
Исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мөхәммәд исеме «Маҡтауға лайыҡ» тигән мәғәнәне аңлата. Башҡа исемдәре лә бар: Әхмәт, Мәхмүт, Мостафа. Аллаһ Ҡөрьәндә уға исеме менән дүрт тапҡыр өндәшә, шулай уҡ уны Нәби, Рәсүл, Ғәбд, Бәшир, Нәдхир, Мудхәккир, Шәһит, Дәғый кеүек исемдәр менән атай. Мосолмандар Мөхәммәд пәйғәмбәр исемен әйткәндән йәки яҙғандан Һуң, уға салауат («Саллә-ллаһү ғәләйһи үә сәлләм» (ғәр. صلى الله عليه وسلم) тип) әйтәләр.
Тормош юлы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тыуған йылы һәм урыны — 570 йыл тирәһендә хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстаны Мәккә ҡалаһы. Үлгән йылы һәм урыны — 8 июнь 632 йыл, хәҙерге Сәғүд Ғәрәбстаны Мәҙинә ҡалаһы. Мәҙинә ҡалаһы Пәйғәмбәр мәсетендә ерләнгән.
Ҡыҫҡаса хронология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 571 йылдың апреле — Мөхәммәд Пәйғәмбәр Мәккә ҡалаһында донъяға килә.
- 595 йыл — Хәҙисәгә өйләнә.
- 613 йыл — Мөхәммәд Пәйғәмбәр халыҡ араһында дәғүәт башлай.
- 615 йыл — Мөхәммәд Пәйғәмбәр тарафдарҙарының мәжүсиҙәрҙең эҙәрлекләүҙәренән Эфиопия (Хәбәшстан)ға ҡасыуы (үҙе Әбү Талип ҡурсыуында ҡала).
- 619 йыл — Хәҙисә һәм Әбү Талип вафат була.
- 622 йыл — Һижрәт, Мәҙинәгә күсенеү.
- 623 йыл — Мосолмандар Мәккә каруандарына һөжүм итә башлайҙар.
- 624 йыл — Мосолмандар Бәҙр янындағы мәккәлеләр ғәскәрен ҡыйрата.
- 625 йыл — Үхүд һуғышы. Мосолмандар еңелеүгә осрай.
- 626 йыл — Мәккәлеләрҙең һөжүме уңышһыҙ тамамлана.
- 628 йыл — Тыныслыҡ килешеүе төҙөлә.
- 629 йыл — Мөхәммәд Пәйғәмбәр менән мосолмандар тыныс хаж ҡылалар.
- 630 йыл — Мәҙинә Мөхәммәд Пәйғәмбәр яғына күсә, Ҡәғбәлә булған һындар (поттар) емерелә.
- 632 йыл — Мәккәгә Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең һуңғы хаж ҡылыуы, 8 июнь — Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙең вафат булыуы.
Исламда Мөхәммәт Пәйғәмбәр тотҡан урын[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ислам дине Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙән башҡа 124 (йәки 224) пәйғәмбәр булыуын таный[1],мәгәр Мөхәммәд с.ғ.с. барса пәйғәмбәрҙәрҙең һуңғыһы — нәби һәм рәсүл тип таныла. Шулай уҡ ул башҡаларҙан айырмалы рәүештә (шул иҫәптән Ғайса пәйғәмбәрҙән дә), айырым ҡалаға, ауылға йәки халыҡҡа тип түгел,ә ер йөҙөндәге һәммә халыҡтар өсөн ебәрелгән. Уның шәриғәте Ҡиәмәт Көнөнәсә көсөндә ҡаласаҡ. Бүтән рәсүлдәрҙең шәриғәттәре ваҡытлыса бирелгән һәм Мөхәммәд с.ғ.с. килеү менән көсөнән сығарылған. Шулай итеп, мосолмандар Изге Китаптарҙы — (Тора) Тәурат, (Псалтырь) Зәбур һәм (Евангелие) Инжилде таныһа ла, уларҙы ғәмәлдә тип һанамай, бынан тыш улар кешеләр тарафынан боҙолған тип белдерә (тәхриф).
Мөхәммәд пәйғәмбәрҙәр араһында иң юғары урында тора. Ислам буйынса иманлы булыу, йәғни Мөхәммәд пәйғәмбәрҙең вәкәләтен таныу һәммә кешелеккә, шул иҫәптән нәсраниҙарға, йәһүдиҙәргә мотлаҡ тип белдерелә, һуңғылары уның шәриғәтен ҡабул итергә тейеш тип һанала.
Рамаҙан әл-Буты Мөхәммәд пәйғәмбәрҙең Исламда тотҡан урыны һәм уның шәриғәте тураһында ошолай яҙа: «Монотеик (бер илаһлы) диндәрҙә, боҙолмаған килеш булһа, бер айырма ла юҡ, сөнки улар барыһы ла бер Аллаһ сылбыры өлөштәре, Мөхәммәд рисаләте кешелектең барса дини үҫешенең иң юғары бейеклеге булып тора. Әммә пәйғәмбәрҙәрҙең шәриғәттәрендә генә айырма бар»[2].
Мөхәммәд ҡорайыш ҡәбиләһенән булған. Мәккә мөшриктәре һыйҙырмауы арҡаһында 622 йылда ул Мәккәнән Мәҙинәгә (элек Йәсриб) һижрәт ҡыла (күсенә). Мосолман календары ошо йылдан иҫәп башлай. Үҙенең арҡалаштары менән ул Мәккәне яулап ала. Мөхәммәд с.ғ.с вафат булған мәлгә тотош Ғәрәп ярымутрауы Ислам ҡабул иткән була. Уның вариҫтары — халифәләр Азия һәм Африкала, өлөшләтә Европала Ислам динен тарата. Улар ғәрәп теле һәм мәҙәниәте йоғонтоһона эләгә. Мөхәммәд Пәйғәмбәрҙе Пәйғәмбәрҙәр мөһөрө, Пәйғәмбәрҙәр хужаһы һәм Ахырызаман Пәйғәмбәре тип тә атайҙар. Мосолмандар иман килтергәндә Шәһәҙәт әйтә, уны Аллаһ Рәсүле тип таный.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вәлиева М. Ғ., Үтәбай-Кәрими Р. Мөхәммәт // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Фото:
Башҡортостанда республика халыҡтарының милли мәҙәниәте телевизион фестиваль-марафоны үтә
Фото:
Үткән йомала Башҡортостанда Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылына арналған Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының милли мәҙәниәте телевизион фестиваль-марафоны старт алды. Фестиваль республика халыҡтарының милли мәҙәниәтен, халыҡ ижады һәм һәүәҫкәр сәнғәт жанрҙарын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү, Башҡортостан халыҡтары араһындағы дуҫлыҡ һәм татыулыҡты нығытыу маҡсатында ойошторола. Уның ойоштороусылары булып БР Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы, ҡала округтары һәм муниципаль райондар хакимиәттәре сығыш яһай.
Архангел ауылында фестивалде асыу тантанаһы үтте, унда Өфөнән, Архангел, Ҡырмыҫҡалы, Иглин һәм Өфө райондарынан үҙешмәкәр коллективтар сығыш яһаны.
Артабан фестиваль республиканың Урал аръяғы зонаһына йүнәлде, унда ижади марафон эстафетаһын Белорет районы ҡабул итте. Сәрмән ауылына Белорет, Әбйәлил, Бөрйән һәм Учалы райондарынан фольклор коллективтары килде. Ауыл мәҙәниәт йорто алдында фестивалдә ҡатнашыусыларҙы ҡаршылау тантанаһы үтте, унан һуң мәҙәниәт йортоноң концерт залында коллективтар үҙҙәренең конкурс программаларын тәҡдим итте, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына райондың мәғлүмәт-аналитика бүлеге баш белгесе Ольга Колесникова.
Фестивалде ойоштороусылар исеменән сәләмләү һүҙе менән ҡатнашыусыларға Республика халыҡ ижады үҙәгенең Нефтекама ҡалаһындағы филиалы директоры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Владимир Юрин мөрәжәғәт итте.
— Ошо көндәрҙә барған Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының милли мәҙәниәте телевизион фестиваль-марафоны республика мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең ныҡ һәм ентекле эшләүенең һөҙөмтәһе ул. Был форумда тағы бер тапҡыр милли байлығыбыҙҙы – Башҡортостан ғорурлығын күрәсәкбеҙ. Был — республиканың биҙәге булған ижади коллективтар. Форум Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы сиктәрендә үткәрелгән ҙур республика саралары рәтендә лайыҡлы урын алыр, тип ышанам.
Владимир Юрин фестивалдә ҡатнашыусыларҙың барыһына ла уңыштар теләне һәм фестивалде ойошторғаны өсөн рәхмәт йөҙөнән Белорет районы муниципаль район хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаевҡа маҡтау грамотаһы тапшырҙы.
Үҙ сиратында Илгиз Теләүбаев Белорет районы етәкселеге исеменән ҡәҙерле ҡунаҡтарҙы сәләмләне һәм уларға сағыу ижади сығыштар теләне.
Фестиваль-марафонға Белорет районы дүрт фольклор коллективын сығарҙы. Сәрмән ауылынан «Хәтирә» ансамблендә ҡатнашыусылар башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарҙы. Ҡағынан «Дубравушка» йырсылары башҡарыуында боронғо ҡағы йырҙары яңғыраны, ә Шығай ауылынан «Гөлнәзирә» һәм Үткәл ауылынан «Үткәл» ансамблдәре боронғо башҡорт йолаларын күрһәтте.
Әбйәлил, Бөрйән һәм Учалы коллективтарының сығыштары ла сағыу һәм матур булды.
Артабан фестиваль-марафон Баймаҡ ҡалаһына йүнәлде, унда Хәйбулла, Йылайыр райондары һәм Сибай ҡалаһы фольклор коллективтары үҙенең ижадын тәҡдим итте.
15 октябрҙә фестивалде Мәләүез менән Стәрлетамаҡ ҡабул итте. 18 октябрҙә фестиваль – Кушнаренко ауылында һәм Нефтекама, Яңауыл ҡалаларында, 19 октябрҙә – Бөрөлә, 21 октябрҙә Саҡмағош, Раевка ауылдарында һәм Бәләбәй ҡалаһында үтәсәк. Марафон 22 октябрҙә Оло Ыҡтамаҡ ауылында тамамлана.
Телевизион фестиваль-марафондың халыҡ ижады үҙәге белгестәренән торған жюрийы конкурс йомғаҡтары буйынса Гала-концертта ҡатнашасаҡ коллективтарҙы һайлап алырға тейеш, ул 2011 йылдың 1 декабрендә Өфөлә, Нефтселәр мәҙәниәт һарайында, үтәсәк.


text:
Фото:
Кәмәлек башҡорттары традицион халыҡ уйын ҡоралдарын үҙләштерә
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Һарытау өлкәһенең Мәҡсүт ауылында йыйын байрамы уҙҙы. Уны 17 йыл эсендә тәүге тапҡыр башланғыс кластар уҡытыусыһы Римма Биктимерованың тәҡдиме буйынса ошо ауылда тыуып үҫкәндәр һәм унда йәшәүселәр ойошторҙо. Байрамға борон-борондан Кәмәлек йылғаһы буйында йәшәгән урындағы башҡорттар йыйылды.
Сараны үткәреү өсөн Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Ш.Бабич исемендәге премия лауреаты Рәис Низаметдинов килде. Ул режиссер, ҡурай буйынса уҡытыусы булып сығыш яһаны. Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты, «Ятаған» этно-төркөмө лидеры Илдар Шакиров думбырала уйнау буйынса оҫталыҡ дәресе бирҙе. Йыйынға популяр йырсы Ирек Ноғоманов та саҡырылғайны.
«Әҙерләнеү өсөн бер аҙна ваҡыт кәрәк булды. Балалар оҫталар менән бер сәхнәлә ҡумыҙҙа, ҡурайҙа, думбырала уйнаны. Бейеүҙәр ҙә бар ине. Тамашасылар балаларҙың үҙ һәләтен күрһәтә алыуына хайран ҡалды! — тип һөйләне Илдар Шакиров. — Минең башҡортса бик таҙа һөйләшкән халыҡҡа, уларҙың алсаҡ, ихлас, хеҙмәт һөйөүсән һәм йыр-моңға маһир булыуҙарына иҫем китте».


text:
Баҡра
Баҡра — (Agrostemma), ҡәнәфер һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бер йыллыҡ йомшаҡ төклө үлән. Һабағы төҙ, бейеклеге 30—80 см. Япраҡтары ҡапма‑ҡаршы, ҡыяҡ йәки ҡыяҡ‑ланцет. Сәскәһе ҡуйы ал, һабаҡ осонда, яңғыҙ һәм эре. Тоташып үҫкән каса япрағы 10 ҙур һеңерсәле һәм 5 ҡыяҡлы. Июнь—сентябрҙә сәскә ата. Емеше — бер оялы оҙонса көршәк формаһындағы ҡумта, июль—октябрҙә өлгөрә.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Баҡра һирәкләп республиканың төньяҡ райондарында осрай. Яҙғы культураларҙың, һирәгерәк ужым культураларының ҡый үләне. 3 төрө билдәле, Евразияның уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда сәсеү баҡраһы үҫә.
Файҙаланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ағыулы үҫемлек. Декоратив үҫемлек. Составында кумариндар, сапониндар, стероидтар, флавоноидтар бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла.
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лазьков Г. А. Семейство гвоздичные (Caryophylleae) во флоре Кыргызстана — М.: Т-во науч. изд. КМК, 2006. — ISBN 5-87317-319-2.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баҡра — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә (Тикшерелгән 11 ғинуар 2010)
- Куколь, растение // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) (Тикшерелгән 11 ғинуар 2010)
- Куколь в Биологической энциклопедии (Тикшерелгән 11 ғинуар 2010)
- Агростемма в Энциклопедии декоративных садовых растений (Тикшерелгән 12 ғинуар 2010)


text:
Иртәгә Башҡортостанда 2012 йылғы навигация асыласаҡ
Шаршамбы, 25 апрелдә, Башҡортостанда тантаналы рәүештә навигация асыласаҡ. Йола буйынса сәғәт 11-ҙә Өфөнөң йылға портында «Башҡортостан йылға пароходсылығы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары, почетлы ҡунаҡтар, йылға училищеһы уҡыусылары, журналистар ҡатнашлығында митинг башланасаҡ.
Сираттағы миҙгелгә әҙерләнгән йылға суднолары — буксирҙар, баржалар һәм катерҙар рейдҡа теҙеләсәк. Тантаналы рәүештә 2012 йылғы навигацияға старт биреләсәк.


text:
Башҡортостанда бөтә Рәсәй финансистар съезы уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда бөтә Рәсәй финансистар съезы уҙғарыла
Башҡортостанда бөтә Рәсәй финансистар съезы уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
7-8 июлдә Өфөлә ил төбәктәренең финанс органдары етәкселәре менән бөтә Рәсәй семинар-кәңәшмәһе үткәрелә. Уны Башҡортостандың баш ҡалаһында уҙғарыу тәҡдиме менән илдең Финанс министрлығы сығыш яһаны.
Фекер алышыуҙың төп темаһы — 2017-2019 йылдарҙа илдә бюджет сәйәсәтен һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәр булдырыуҙың төп юлдары.
Финансистар съезы эшендә Рәсәй Финанс министрлығы, Федераль ҡаҙналыҡ, Федераль һалым хеҙмәте, Рәсәй Иҡтисади үҫеш министрлығы, Хеҙмәт һәм социаль яҡлау министрлығы, шулай уҡ илебеҙҙең бөтә төбәктәренең финанс органдары етәкселәре ҡатнаша, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Финанс министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
«Өфө семинар-кәңәшмәне уҙғарыу урыны итеп осраҡлы һайланмаған, — тип билдәләне республиканың финанс министры Рида Собханҡолова. — Башҡортостан илдең төбәк финанстары менән идара итеү юғары сифатлы булған 22 төбәге иҫәбенә инә. Тупланма бюджет килеме күләме буйынса Рәсәйҙә 11-се урынды биләйбеҙ. Беҙҙә һалым йөкләмәһе түбән һәм кредит биреү һәләтлеге юғары. Бынан тыш, Өфө федераль һәм халыҡ-ара кимәлдәге саралар уҙғарыу өсөн яҡшы майҙансыҡ булып тора.


text:
Фатирҙар хаҡы буйынса Өфө әүәлгесә тәүгеләр рәтендә
Апрелдә Өфө Рәсәй төбәктәре араһында икенсел күсемһеҙ милек баҙарындағы торлаҡ хаҡтары буйынса һигеҙенсе урын алды. Был күрһәткес Башҡортостандың баш ҡалаһында квадрат метрына 52812 һумға тиң. Иң ҡыйбат торлаҡ Мәскәүҙә, Санкт-Петербургта, Мәскәү өлкәһендә, Екатеринбургта һәм Приморьела. Рәсәй Төҙөүселәр ассоциацияһы менән РФ Инженер-сметасылар союзы шундай мәғлүмәт килтерә.
Иң арзан фатирҙар Эвенк автономиялы округында, Бурятияла, Ингушетия һәм Ҡарасәй-Черкес республикаһында тәҡдим ителә.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, бығаса Башҡортостандың баш ҡалаһы март йомғаҡтары буйынса был рейтингыла алтынсы урын алғайны. Йәнә Өфө Рәсәй ҡалалары араһында 2012 йылдың беренсе кварталы йомғаҡтары буйынса хаҡтар артыуы буйынса ла алдынғы урында килә. Смета хаҡтары яһалышы һәм ҡиммәттәр инжинирингы милли ассоциацияһы мәғлүмәттәренә ярашлы, Өфөлә торлаҡҡа хаҡтар 6,4 процентҡа күтәрелгән.


text:
Башҡортостан Президенты «Стәрлетамаҡ – Арена» спорт һарайын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты «Стәрлетамаҡ – Арена» спорт һарайын асыу тантанаһында ҡатнашты
Башҡортостан Президенты «Стәрлетамаҡ – Арена» спорт һарайын асыу тантанаһында ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Яңы йыл алдынан Стәрлетамаҡта заманса Спорт һарайы асылды. Спорт комплексы бөтә халыҡ-ара стандарттар буйынса төҙөлгән. Ул 2007 йылда төҙөлә башлай, әммә бер аҙҙан бында эштәр туҡтатыла. 2011 йылда Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса төҙөлөш эштәре ҡайтанан тергеҙелә.
Ике ҡатлы бина ике өлөшкә — боҙ аренаһы һәм спорт залына бүленгән. Спорт менән шөғөлләнеү өсөн бында бөтә шарттар ҙа булдырылған: заманса ҡорамалдар урынлаштырылған, тренажер залы, сисенеп-кейенеү, душ бүлмәләре бар. Комплекс ишектәре барыһы өсөн дә асыҡ.
Ҡала халҡын был мөһим ваҡиға менән ҡотлап, Рөстәм Хәмитов, яңы Спорт һарайын асыу — Стәрлетамаҡ халҡы өсөн генә түгел, ә бөтә республика кешеләре өсөн дә ҙур бүләк, тип билдәләне.
— Был ысынында ла көтөп алынған ваҡиға, бындай объекттар республикала күп түгел. Уларҙы Башҡортостандың башҡа ҡалаларында ла төҙөйәсәкбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Быларҙың барыһы ла исем өсөн түгел, ә халыҡ өсөн эшләнә.
Ҡала хакимиәте башлығы Алексей Изотов һүҙҙәренсә, бындағы инфраструктура илдең иң яҡшы боҙ ареналарындағы кеүек. Комплекста электрон табло урынлаштырылған, комментаторҙар, судьялар, журналистар өсөн уңайлы шарттар булдырылған. Бында бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлендәге ҙур ярыштар үткәрергә була.
Бынан тыш, махсус ҡорамалдар ярҙамында брҙ аренаһында күргәҙмәләр, концерттар, төрлө саралар үткәрү өсөн күп функциялы майҙансыҡтар ойоштороу мөмкинлеге бар.
Комплексты төҙөүгә республика бюджетынан яҡынса 540 миллион һум аҡса бүленгән.
Президент менән һөйләшеү барышында Алексей Изотов әлегә трибуналарҙың 2500 кешегә иҫәпләнгән булыуы хаҡында әйтте, әммә урындар һанын 3300-гә тиклем арттырыу планлаштырыла. Киләсәктә бында ҡышҡы спорт төрҙәрен үҫтереү планлаштырыла: фигуралы шыуыу, хоккей менән шөғөлләнеү өсөн айырым бүлектәр асыласаҡ.
Шулай уҡ ҡунаҡтар спорт һәм тренажер залдарын ҡараны. Балалар менән бергә тренажер залында Ирек Зарипов та күнекмәләр яһай ине. Дүрт тапҡыр Паралимпия чемпионы һөйләүенсә, бында урынлаштырылған тренажерҙар һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн дә спорт менән шөғөлләнергә мөмкинлек бирә.
Ирек Зарипов һөйләүенсә, яңыраҡ ул Финляндияла үткән донъя Кубогы этабынан ҡайтҡан. Унда спортсы ике алтын һәм бер көмөш миҙал яулаған. Алдағы арала уны донъя кимәлендәге ҙур ярыштар көтә. Президент Башҡортостан спортсыһына еңеүҙәр теләне.


text:
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезында ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
6 февралдә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» партияһының XV съезы эшендә ҡатнашты.
Съездың пленар ултырышын асып, партия рәйесе, Рәсәй Премьер-министры Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» «Президенттың сәйәси ресурсы» булып тороуын һәм ышаныслы рәүештә яңы сәйәси циклға аяҡ баҫыуын билдәләне.
Партия лидеры фекеренсә, 2016 йылда «Берҙәм Рәсәй» өсөн һайлауҙарҙа еңеп сығыу мөһим.
– Ил ҡатмарлы шарттарҙа тора, сәбәптәре беҙгә билдәле. Үҙебеҙҙең проблемаларыбыҙ ҙа етәрлек, беҙгә төрлө яҡтан баҫым яһайҙар. «Берҙәм Рәсәй» өсөн тап һынауҙар һәм ҡатмарлы ҡарарҙар осоронда еңеп сығыу мөһим, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Дмитрий Медведев. – Беҙ һеҙҙең менән 2008-2011 йылдарҙағы көрсөктө еңеп сыҡтыҡ, нимә эшләргә кәрәклеген беләбеҙ. Еңеү өсөн барыһы ла бар. Һөҙөмтәле һәм стратегик яҡтан дөрөҫ ҡарарҙар ҡабул итергә, фекеребеҙҙе яҡларға һәм идеяларыбыҙҙы тормошҡа ашырырға беләбеҙ.
Съезд йомғаҡтары хаҡында һөйләгәндә республика Башлығы уның мөһимлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды, сөнки ул 2016 йылдың көҙөндә үтәсәк Рәсәй Дәүләт Думаһына һайлауҙар алдынан уҙғарылды. Рөстәм Хәмитов партия лидеры Дмитрий Медведевтың сығышын «программалы, етди һәм мөһим» тип билдәләне.
– Үҙ ваҡытында республика «Эш. Хеҙмәт хаҡы.Торлаҡ» тезисын тәҡдим итте. Башҡортостан Хөкүмәте ошо йүнәлештәр буйынса эшләй. Бөгөн Хөкүмәт Рәйесе был тезисты һүҙмә-һүҙ ҡабатланы һәм ошо төп мәсьәләләр менән шөғөлләнергә саҡырҙы. Айырыуса һайлауҙар һәм иҡтисади яҡтан ауыр йылда, – тине төбәк етәксеһе. – Съезд йомғаҡтары илебеҙҙең иҡтисади проблемаларҙы еңеп сығыуына, үҙҙәренең эшен һаҡлап ҡалырға теләгән кешеләргә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән. Улар, тәү сиратта, оло йәштәгеләр, балалар һәм ярҙамға мохтаж башҡа категориялар.


text:
Республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградаларына лайыҡ булдыФото: Андрей Старостин
Республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградаларына лайыҡ булды
Республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградаларына лайыҡ булдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Республика Йортонда кесе йома, 27 ноябрҙә, дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Күп йылдар намыҫлы хеҙмәттәре һәм һөнәри уңыштары өсөн хөкүмәт наградаларын һәм маҡтаулы исемдәрҙе БР Президенты Хакимиәте Етәксеһе Сергей Молчанов 36 кешегә — сәнәғәт, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә тапшырҙы. Ул Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов исеменән бүләкләнеүселәрҙе ҡотланы һәм уларға республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт әйтте.
— Һеҙ төрлө өлкәләрҙә, тармаҡтарҙа эшләйһегеҙ. Әммә шуға ҡарамаҫтан, һеҙҙе күп нәмә — юғары профессионализм, бурыс тойғоһо, яуаплылыҡ, илһөйәрлек берләштерә. Үҙегеҙҙең көндәлек хеҙмәтегеҙ менән тыуған республика, бөтә илебеҙ үҫешенә мөһим өлөш индерәһегеҙ, — тип мөрәжәғәт итте тантанала ҡатнашыусыларға Сергей Молчанов.
Тантана барышында Башҡортостан Республикаһының Почет грамоталары менән «БашРЭС» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең «Нефтекама электр селтәрҙәре» етештереү бүлексәһе һәм БР Транспорт идаралығы дәүләт ҡаҙна учреждениеһы хеҙмәткәрҙәре, шулай уҡ Орджоникидзе районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Олег Горбунов, Әлшәй районы хакимиәте финанс идаралығының бюджет бүлеге начальнигы Ынйы Муллағәлиева, «Эре панелле йорт төҙөлөшө» тресы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте генераль директоры Станислав Саркисянц, БР «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең профсоюз комитеты рәйесе Людмила Тарасенкова бүләкләнделәр.
Урал дәүләт юридик университетының Өфө филиалы художество етәксеһе Ришат Ғәлиханов һәм Өфө ҡалаһының «Нурғәлиев» эстрада-фольклор төркөмө художество етәксеһе Әнүәр Нурғәлиев республиканың атҡаҙанған артистары булды.
Хоҡуҡ институты директоры, профессор, Башҡорт дәүләт университетының криминалистика кафедраһы мөдире Илона Макаренко «БР атҡаҙанған юрисы» исеменә лайыҡ булды.
«БР атҡаҙанған һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәре» исеме БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының баш иҡтисадсыһы Тамара Голубеваға бирелде.
Шулай уҡ фән һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә, табиптарға, уҡытыусыларға, төҙөүселәргә, энергетиктарға, транспорт, урман сәнәғәте, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәренә республиканың атҡаҙанған наградалары тапшырылды.


text:
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә Өфөлә Башҡортостан Башлығының 16 миллионлыҡ гранттары тапшырылдыФото: Георгий Шишкин
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә Өфөлә Башҡортостан Башлығының 16 миллионлыҡ гранттары тапшырылды
Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнөндә Өфөлә Башҡортостан Башлығының 16 миллионлыҡ гранттары тапшырылдыФото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Рәсәйҙә Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре көнө билдәләнә. «Башҡортостан» дәүләт концерт залында республика Башлығының миллион һумлыҡ гранттарына дипломдар тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Улар мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге әһәмиәтле проекттарға бирелә.
Бөтәһе 16 ижади проект дөйөм суммаһы 90 миллион һумлыҡ финанс ярҙамын алды.
«Музыкаль Өфө» Башҡортостандың профессиональ-музыкаль башҡарыу һәм вокаль сәнғәтен перспективалы үҫтереү ижади программаһы һәм Владимир Спиваков етәкселегендәге I халыҡ-ара скрипкасылар конкурсы һәм бөтә Рәсәй оҫталыҡ дәрестәре 13,5-шәр миллион һумлыҡ грант алды.
URALFEST халыҡ-ара этник музыка фестивале, «Владимир Спиваков саҡыра» фестивале, «Бабич» тулы метражлы нәфис фильм төшөрөү, А. Меликовтың «Мөхәббәт хаҡында легенда» балет спектаклен ҡуйыу һәм «Көмөш Аҡбуҙат» III халыҡ-ара милли һәм этник кино фестивале 9-шар миллион һумлыҡ гранттарға тормошҡа ашырыласаҡ.
Рәсәй һәм халыҡ-ара сәхнәләрҙә «Орлан» этно-джаз ансамбленең «Башҡортостан илселәре» программаһын презентациялауға һәм режиссер Айнур Асҡаровтың «Өфөнән һөйөү менән» исеме аҫтында нәфис фильм төшөрөүгә 4,5-шәр миллионлыҡ грант бирелде.
Рудольф Нуриев исемендәге хореография училищелары (колледждары) халыҡ-ара фестивале, «Бөйөк мәғрифәтселәрҙең мираҫы» театраль-шиғри проекты, «Хәтер адресы — Воскресенск» (Воскресенск картиналар галереяһының 45 йыллығына) күргәҙмә һәм ғилми-ағартыу проектын ойоштороу 1,8-шәр миллионлыҡ грантҡа лайыҡ булды.
«Урал ауазы» халыҡ-ара оркестрҙар һәм халыҡ уйын ҡоралдары ансамблдәре фестивале, Өфөлә «Рәсәй Рәссамдар союзының алтын коллекцияһы» күргәҙмәләр проектын (Мәскәү ҡалаһы) уҙғарыу, Заманса драматургия һәм режиссура республика семинар-лабораторияһын үткәреү, «Замандаш» фольклор-театраль экспедицияһын ойоштороу, Бөтә Рәсәй сәсәндәр фестивале 900-шәр мең һум алды.


text:
Башҡортостан малсылары һауым буйынса ике меңлек сикте үтте
Йыл башынан алып һәр һәүкәштән республикала уртаса алғанда 2066 кг һөт һауылған. Уҙған йылдағына ҡарағанда был 230 килограмға күберәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың аграр ведомствоһында. Төбәктә мул һөт осоро дауам итә.
Малсылар бер һыйырҙан уртаса 13.4-шәр кг һөт һауып ала, был да уҙған йылдағы күрһәткескә ҡарағанда 400 грамға күберәк. Әлшәй, Бөрө, Бөрйән һәм Мәсетле районы ауыл хужалығы предприятиелары быйыл 2-3 килограмға күберәк һөт һауа. Иң юғары һауым Мәләүез һәм Саҡмағош райондарында теркәлгән – бында һәр һыйырҙан 17,3 һәм 17,1 кг һөт һауыла.
Ярты йылда тулайым һауым 887657 тоннаға еткән. Шуларҙан 348738 тоннаһы ауыл хужалығы предприятиеларына һәм крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарына тура килә.
Ғинуар башынан алып Башҡортостанда 361892 тонна һөт һатыуға сығарылған, шуларҙың 313600 тоннаһы ауыл хужалығы предприятиелары һәм крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары менән һатылған. Уҙған йыл менән сағыштырғанда күрһәткестәр 31414 тоннаға артҡан. Халыҡтан иһә 48292 тонна һөт һатып алынған.


text:
«Башвест» интернет-гәзитенән Евгения Сюткина "Ватан" конкурсында еңде
«Башвест» интернет-гәзите хеҙмәткәре Евгения Сюткина "Ватан” бөтә Рәсәй патриотик журналистика конкурсының "Киләсәккә инвестициялар" номинацияһында еңде. Мәскәүҙә "Журналистикала ватансылыҡ: хәҙергеһе һәм киләсәк” форумы сиктәрендә конкурс лауреаттарын бүләкләү тантанаһы үтте. Еңеүе өсөн хеҙмәттәшебеҙгә диплом тапшырылды һәм Мәскәү телевидение һәм радио тапшырыуҙар институтында Рәсәй журналистикаһы йондоҙҙарында мастер-класс үтеүгә мөмкинлек бирелде.
Әйтеп үтәйек, «Ватан» патриотик журналистика конкурсы журналистик этика принциптарына тоғро, ысынбарлыҡҡа конструктив, позитив ҡарашлы, һәр нәмәгә гражданлыҡ мөнәсәбәте булған һәләтле журналистарҙы билдәләүгә йүнәлтелгән.
Евгения Сюткина — Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Журналистар ойошмаһы ағзаһы, хәбәрсе һәм интернет-гәзиттең баҫмаға әҙерләүсе мөхәррире вазифаһын башҡарыусы. Ул ике тапҡыр электрон киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре араһында "Һөнәри эшмәкәрлектә рус телен өлгөлө белеүе өсөн” бөтә Рәсәй конкурсы лауреаты, шулай уҡ журналистарҙың республика тематик конкурстарында күп тапҡыр еңеүсе һәм бүләкләнеүсе булған.


text:
Башҡортостанда 3468 һайлау участкаһында веб-камералар урынлаштырыласаҡ
Башҡортостандың һайлау участкаларында РФ Президентын һайлауҙа тауыш биреүҙе видеотапшырыу өсөн комплекстарҙың 80 проценты урынлаштырылған, тип хәбәр итте Өфөлә үткән матбуғат конференцияһында «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Рөстәм Сәфиев.
Алдағы һайлауҙарҙа Башҡортостанда 3509 һайлау участкаһы эшләйәсәк. Веб-камералар 3468-ҙән 2800 участкала урынлаштырылған. Видеотапшырыу 41 участканан ғынан булмаясаҡ.
Видеокүҙәтеү комплекстарын урынлаштырыү буйынса был ҙур эштә «Ростелеком» йәмғиәтенең бүлендек предприятиеһы булған «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең барлыҡ тиерлек хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша, унда бөгөн 7640 кеше иҫәпләнә. Бәләбәй, Туймазы, Благовар, Бүздәк һәм Баҡалы райондарының һайлау участкаларында видеокүҙәтеү системалары тулыһынса тиерлек әҙер.
— 15 февралдә «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте был эште бөтә республика буйынса тамамлаясаҡ, — тине компанияның генераль директоры. – Башҡортостан һайлауҙарҙы онлайн режимда тапшырыуға әҙер булған Рәсәйҙең беренсе төбәктәре иҫәбендә буласаҡ. 26 февралдә видеокүҙәтеү системаһы ғәмәлдә тикшереләсәк.
Һайлау участкаларынан видеотапшырыу улар асылғандан алып, тауыш биреү йомғаҡтары тураһындағы протоколға ҡул ҡуйылғанға тиклем ойоштороласаҡ, тине Башҡортостан Республикаһының Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев. Тауыш биреү барышын РФ һәм РБ Үҙәк һайлау комиссияларының рәсми сайттарында, шулай уҡ www.webvybory2012.ru сайтында ҡарарға була.


text:
Мосолмандар Ҡәҙер кисен ҡаршыларға әҙерләнә Фото: автор фотоһы
Мосолмандар Ҡәҙер кисен ҡаршыларға әҙерләнә
Мосолмандар Ҡәҙер кисен ҡаршыларға әҙерләнә Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан мосолмандары бөтә донъялағы диндәштәре менән бергә Ҡәҙер төнөн ҡаршыларға әҙерләнә. Ул изге Рамаҙан айының 27-се тәүлегендә билдәләнә. Быйыл байрам 1 июлдән 2-нә тура килә. Тап ошо төндә Ҡөрьәндең тәүге өҙөктәре төшөрөлә башлаған.
Ҡәҙер төнөндә мосолмандар янына фәрештәләр төшә һәм улар беҙҙең яҙмышыбыҙҙы аныҡ билдәләй. Шуға күрә Ҡөрьән уҡыу, теләк теләү, Хоҙайҙан гонаһтарҙы ярлыҡауҙы һорау меңләтә яҡшы.
Ҡәҙер кисенең үҙенсәлектәре, мѳғжизәһе бар. Ғәҙәттә, был кистә кѳн йылы, аяҙ була, йондоҙҙар атылмай, ел иҫмәй. Ул кис етер алдынан таң ҡояшы булып, нурҙарын сәсеп торор.
Был төндә диндарҙарҙың күбеһе күмәк намаҙҙар, Ҡөрьән уҡый. Мосолман ҡатын-ҡыҙҙары Өфөләге «Ләлә-Тюльпан» мәсетенә бергә ифтар ҡылырға йыйыла.


text:
Баш ҡалала Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнө билдәләнәсәк Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнө билдәләнәсәк
Баш ҡалала Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнө билдәләнәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
22 июндә Өфөлә Хәтер һәм ҡайғы уртаҡлашыу көнө билдәләнәсәк. Ошо дата уңайынан Башҡортостандың Милли музейында Асыҡ ишектәр көнө уҙғарыла. Сараның программаһында Бөйөк Ватан һуғышы тураһында документаль фильмдар, уҡыусылар өсөн «Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Башҡортостан» залы буйлап интерактив экскурсия, «Фронт рәссамдарының плакаттары һәм һүрәттәре» күргәҙмәһе ҡаралған.
«Һуғыш һәр йортҡа ҡайғы алып килде. Ул миллиондарса кешенең ғүмерен өҙҙө. Күпме яугир Тыуған иле өсөн һуғыш яланында ятып ҡалды. Беҙ ошо ҡайғы уртаҡлашыу көнөндә Бөйөк һуғыштан әйләнеп ҡайта алмаған кешеләрҙе хәтерләүселәрҙең барыһын да саҡырабыҙ», — тип хәбәр иттеләр музейҙан.
Милли музейҙың адресы: Өфө ҡалаһы, Совет урамы, 14, телефон: 273-50-27.


text:
Объекттарҙы йылытыу миҙгеленә әҙерлек бара
Республиканың торлаҡ-коммуналь хужалыҡ объекттарын ҡышҡылыҡҡа әҙерләү барышында ике миллиард һумдан ашыу аҡса үҙләштереләсәк. Төп сумма — 1,36 миллиард самаһы — был муниципаль берәмектәр һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ предприятиелары средстволары. 754 миллион һум үҙәкләштерелгән сығанаҡтарҙан йәлеп ителә.
БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, сентябрь башына республиканың торлаҡ фонды, шулай уҡ йылытыу һәм һыу үткәреү селтәрҙәре — 96 процентҡа, ҡаҙанлыҡтар — 95, махсус йыйыштырыу машиналары 94 процентҡа әҙер. Сентябрҙең тәүге көндәрендә үҙәк йылылыҡ пункттары йылытыу миҙгеленә тулыһынса әҙер булды. Ғөмүмән, ҡышҡылыҡҡа әҙерлек саралары 15 сентябргә тиклем тамамланырға тейеш.


text:
Башҡортостан – педагогтарҙың эш хаҡы иҡтисад буйынса уртаса кимәлгә еткерелгән төбәктәр иҫәбендә
Волга буйы федераль округында мәғариф учреждениелары педагогтарының уртаса эш хаҡын төбәк буйынса уртаса кимәлгә еткереү мәсьәләһе айырыуса контролдә тотола, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рәсәй Прездентында кәңәшмәлә РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич. Владимир Путин Социаль-иҡтисади үҫеш күрһәткестәренә өлгәшеү мониторингы буйынса комиссияның беренсе ултырышын үткәрҙе. Уның төп күрһәткестәре ил башлығының 2012 йылдың 7 майындағы указдары менән билдәләнгән.
— 2012 йыл йомғаҡтары буйынса 14 төбәктең етәүһендә иҡтисад буйынса уртаса күрһәткескә өлгәшелгән. Улар – Башҡортостан, Мордовия, Татарстан, Удмуртия, Пермь крайы, Пенза һәм Ульяновск өлкәләре, — тип хәбәр итте Михаил Бабич. – Ете төбәктә был күрһәткес бөгөнгө көнгә 80-97 процент тәшкил итә һәм, алдан фаразлау буйынса, уға ағымдағы йылдың беренсе кварталында өлгәшеләсәк.
2012 йылда округ төбәктәренә был сығымдарҙы ҡаплауға 75 миллион һум аҡса йүнәлтелгән һәм 597-се указ сыҡҡандан һуң, билдәләнгән күрһәткестәргә өлгәшеү маҡсатында өҫтәмә рәүештә 6 миллиард һум бүленгән.
Рәсәй Президентының Тулы хоҡуҡлы вәкиле 2016 йылға 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн бала баҡсаларына сираттар мәсьәләһен тулыһынса хәл итеү буйынса саралар хаҡында һөйләне. 2013 йылдың 1 ғинуарына 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн сираттар Татарстанда һәм Киров өлкәһендә бөтөрөлгән. 2013 йылда – Мари Иле Республикаһында, Түбәнге Новгород, Һамар һәм Ульяновск өлкәләрендә, 2014 йылда – Сыуашстан, Пермь крайы һәм Һарытау өлкәһендә, 2015 йылда – Башҡортостанда, Мордовияла, Удмуртияла, Пенза һәм Ырымбур өлкәләрендә әлеге бурысты үтәү көтөлә. Шулай итеп, 2016 йылға 3-7 йәштәрҙәге сабыйҙар өсөн бала баҡсаларына сираттар тулыһынса бөтөрөләсәк.
Бының өсөн тормошҡа ашырылған «юл карталары» һәм маҡсатлы программалар сиктәрендә 185 мең урын булдырыу ҡаралған, сөнки 2016 йылдың 1 ғинуарына ҡарата сираттың 155 мең урын тәшкил итәсәге көтөлә.


text:
Өфөлә Төньяҡ автовокзал эшен яңыртты
Төньяҡ йүнәлеш маршруттары буйынса автобустар хәрәкәте 3 декабрҙән тергеҙелде, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһынан.
Төньяҡ автовокзалда («Төньяҡ» касса пункты) Башҡортостан халҡы республика буйынса һәм унан ситтә төрлө йүнәлешкә билеттар һатып ала, транспорт карталарын тулыландыра ала.
Касса пунктының эш ваҡыты көн һайын 7 сәғәт 30 минуттан 19 сәғәт 40 минутҡа тиклем, тәнәфес – 13 сәғәттән 14 сәғәт 45 минутҡа тиклем.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Төньяҡ автовокзал 15 апрелдә инфраструктураны: килеү юлдарын һәм пассажирҙарҙы ултыртыу платформаларын тикшереү өсөн ябылғайны.


text:
Башҡортостан вәкилдәре Төркиәлә шиғриәт фестивалендә ҡатнашты
17-22 сентябрҙә Төркиәнең Тарсус ҡалаһында XI «Шиир Акшамлари» (Шиғриәт кистәре) халыҡ-ара фестивале үтте. Сара билдәле төрөк ашуғы Карасаоглан иҫтәлегенә арналды. Биш көн рәттән ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары бик матур Шаалале шарлауығы эргәһендә урынлашҡан асыҡ майҙанда һүҙ оҫталарының ижадын тыңлап кинәнде. Форумда Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Ҡырым, Төркиә, Татарстан, Кипр, Молдавия, Үзбәкстан, Әзербайжан, Болгария һәм башҡа илдәрҙән шағирҙар һәм ашуғтар ҡатнашты. Башҡортостан исеменән БР Яҙыусылар союзы рәйесе Риф Тойғон һәм билдәле сәсәниә, шағир-импровизатор, филология фәндәре докторы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми хеҙмәткәре Розалия Солтангәрәева сығыш яһаны.
Риф Тойғон уҡып ишеттергән шиғыр тамашасы күңеленә хуш килде. Ә Розалия Солтангәрәеваның сағыу, эмоциональ көслө сығышы барыһына ла ныҡ тәьҫир итте. Сәсәниә шунда уҡ халыҡ-ара халыҡ шиғриәте һәм ижад итеү сәнғәте форумдарында ҡатнашыуға бер нисә саҡырыу алды. «Розалия ханым фестивалдең асышы булды», — тине сараны ойоштороусы – Төркиәнең билдәле шағиры Кудрет Оийон. Форум аҙағында барлыҡ ҡатнашыусыларға Рәхмәт хаттары һәм бронза статуэткалар тапшырылды.


text:
Акира Куросава
Акира Куросава(япон. 黒澤 明Куросава Акира?, 23 март 1910, Токио — 6 сентябрь 1998, Токио) — Японияла ижад итеүсе кинорежиссёр, сценарист һәм продюсер. Кино тарихында иң йоғонтоло кинорежиссёр булып иҫәпләнә. Куросава 57 ижади ғүмерендә 30 фильм төшөрә.
Йөкмәткеһе
Биография һәм фильмдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Исам һәм Сима Куросава ғаиләһендә Акира Куросава һигеҙенсе кинйә бала була. Бала саҡта уҡ үҙенең сәнғәт менән мауығыуын аңлай. 1928 йылда «Ника-тэн» күргәҙмәһендә күрһәтелгән «Сэйбуцу» рәсеме ҡаҙаныштарының юғары нөктәһе була. Колледжға уҡырға керә алмайса, 20 йәштән уҙғас, PCL «Photo Chemical Laboratories» исемле билдәле ярон фирмаһында режиссёр Кадзиро Ямамото ярҙамсыһы булып эшләй башлай.
Ете йыл ассистент булып эшләгәс, фильм төшөрөүҙә ҡатнашырға мөмкинлек ала. «Гений дзюдо» (япон. 姿三四郎Сугата Сансиро: , 1943) картинаһы өсөн сценарийҙы үҙе яҙа. Фильм XIX быуатта илдә дзюдо үҫеше тураһында була.
Һүңырыҡ тиҫтәләгән фильмдар төшөрә.
Куросава 1998 йылдың 6 сентябрендә Токионың Сэтагая районында 88 йәшендә инсульттан вафат була. Уның яҡын дуҫы Коидзуми төшөргән «Ямғырҙан һуң» (япон. 雨あがるАмэ агару ) фильмына сценарий уның һуңғы эше була.
Танылыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Акира Куросава үҙенең фильмдары кеүек донъяла танылыу яулай.
Көнсығыш һәм Көнбайыш традицияларын яҡынайтыу уның төп ҡаҙанышы булып тора. Ул үҙенән һуң быға тиклем булмаған киноматографик мираҫ ҡалдыра. 1994 йылда Киото премияһына лайыҡ була. 1991 йылдың 12 мартында СССР Президенты Указы нигеҙендә «СССР һәм Япония араһындағы мәҙәни бәйләнешкә кереткән өлөшө өсөн» «Халыҡтар Дуҫлығы ордены» менән наградлана.
2004 йылдан Токио Халыҡ-ара кинофестивалендә уның исемендәге премия булдырылған.
Вафаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Куросава 88 йәшендә 1998 йылдың 6 сентябрендә инсульттан вафат була.
Куросава мираҫы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2010 йылдың 20—22 июнендә XXXII Мәскәү халыҡ-ара кинофестивале сиктәрендә «Наследие Акиры Куросавы в контексте российской и мировой культуры» тигән халыҡ-ара фәнни конференция үткәрелә.[1].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Новостное сообщение от 16 апреля 2010 года на официальном сайте XXXII ММКФ (Тикшерелгән 29 апрель 2010)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Donald Richie The Films of Akira Kurosawa — Third edition. — Berkley, Los Angeles, London: University of California Press, 1998. — ISBN 0-520-22037-4.
- Юткевич С. И. Маски Акиры Куросавы // Шекспир и кино — М.: Наука, 1973. — Б. 114-121.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 23 март көнө тыуғандар
- 1910 йылда тыуғандар
- Токиола тыуғандар
- 6 сентябрь көнө вафаттар
- 1998 йылда вафаттар
- Токиола вафат булғандар
- Почётлы легион ордены кавалерҙары
- «Италия Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены Ҙур тәре кавалерҙары
- «Италия Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены Бөйөк офицерҙары
- Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалерҙары
- Алфавит буйынса кинорежиссёрҙар
- Япония кинорежиссёрҙары
- XX быуат кинорежиссёрҙары
- Алфавит буйынса сценаристар
- Япония сценаристары
- BAFTA премияһы лауреаттары
- «Сезар» премияһы лауреаттары
- «Көмөш айыу» премияһы лауреаттары
- «Оскар» почётлы премияһының лауреаттары
- «Оскар» премияһы лауреаттары
- Киото премияһы лауреаттары
- Япония император премияһы лауреаттары


text:
Өфөлә иретеп йәбештереүселәр араһында I Бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурсы үтәсәк
Ағымдағы йылдың октябрендә Өфөлә «Иң яҡшы иретеп йәбештереүсе» номинацияһында беренсе «Һөнәре буйынса иң яҡшыһы» Бөтә Рәсәй һөнәри оҫталыҡ конкурсы үтә. Сара «Свартэкс» предприятиеһы базаһында ойошторола.
Эшсе һөнәрҙәренең абруйын арттырыу, шулай уҡ конкурста ҡатнашыусыларҙың ҡаҙаныштарын һәм тәжрибәһен пропагандалау, эшсе һөнәрҙәре буйынса белем алыу һәм эшкә урынлашыу өсөн йәштәрҙе йәлеп итеүгә булышлыҡ итеү бәйгенең төп маҡсаты булып тора, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан баш ҡалаһы хакимиәтенән.
Бөтә Рәсәй финал турында ҡатнашыу өсөн Башҡортостандан иретеп йәбештереүселәрҙең йыйылма командаһын туплау маҡсатында Өфө хакимиәте «Свартэкс» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән берлектә 2-3 августа ҡала конкурсын үткәрә. Унда еңеүселәр төбәк конкурсында ҡатнашыуға тәҡдим ителәсәк. Һөҙөмтәләр буйынса бөтә Рәсәй бәйгеһендә ҡатнашыу өсөн йыйылма команда тупланасаҡ.


text:
Фото:
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе журналистар менән осрашты
Фото:
БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев 12 сентябрҙә республиканың киң мәғлүмәт саралары — «Республика Башкортостан», «Башҡортостан», «Кызыл таң» гәзиттәре һәм «Башинформ» агентлығы журналистары менән осрашты. Осрашыуҙа ҡатнашыусылар республикала барған муниципаль һайлау кампанияһы хаҡында һөйләште. БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе менән бындай һөйләшеүҙәр йолаға әүерелә. Улар киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренә һайлауҙар тураһында тулыраҡ мәғлүмәт туплау мөмкинлеген бирә.
Хәйҙәр Вәлиев билдәләүенсә, киң мәғлүмәт сараларында һайлауҙар тураһында сифатлы һәм оператив мәғлүмәт биреү һайлау комиссияларына ҙур ярҙам булып тора.
Әлеге ваҡытта Рәсәйҙә 4814 һайлау кампанияһы үткәрелә, тип хәбәр итте БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе. Дөйөм алғанда һайлауҙарҙа Рәсәйҙең 76 төбәгенән (илдә улар 83) 22 миллион кеше ҡатнашасаҡ. Башҡортостанда 14 октябрҙә – Берҙәм тауыш биреү көнөндә 54 муниципаль район Советтарына депутаттар һайланасаҡ. Бынан тыш, ҡайһы бер ауыл биләмәләре Советтарына депутатлыҡҡа төп һәм өҫтәмә һайлауҙар, Дүртөйлө ҡалаһы ҡала биләмәһе Советына депутатлыҡҡа һайлауҙар, Туймазы ҡалаһы ҡала биләмәһе Советына депутатлыҡҡа өҫтәмә һайлауҙар үтәсәк.
Барлыҡ һайлауҙар мажоритар система буйынса үткәрелә, тип аңлатты Хәйҙәр Вәлиев. Сөнки ҡатнаш система (бер мандатлы округтар һәм партия исемлектәре) буйынса һайлауҙар составында 20-нән ашыу депутат булған вәкәләтле органдар өсөн ҡаралған. Алдағы муниципаль һайлауҙарҙа иһә составында 20-нән кәмерәк депутат булған Советтар һайланасаҡ.
— Әммә был партияларҙың муниципаль һайлауҙарҙа ҡатнашмаясағын аңлатмай, — тип билдәләне Хәйҙәр Вәлиев. – Ун партия теркәлгән кандидаттарҙың (уларҙың һаны 2949) яртыһынан күберәген (1754) тәҡдим иткән. Үҙҙәрен үҙҙәре күрһәтеүселәр һаны – 1195 кеше. Тимәк, урындағы үҙидараның вәкәләтле органдарына һайлауҙар халыҡта ҙур ҡыҙыҡһыныу уята.


text:
«Һөт иле – 2011» Бөтә Рәсәй фестивале 3 сентябрҙә Өфөлә үтәсәк
Рәсәйҙәге тәүге ҙур һөт байрамы — «Һөт иле – 2011» Бөтә Рәсәй фестивале – 3 сентябрҙә Башҡортостан баш ҡалаһында үтәсәк.
Фестивалде үткәреү урыны итеп Өфө осраҡлы ғына һайланмаған. БР Ауыл хужалығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, эре мал һаны һәм һөт етештереү буйынса бөгөн Башҡортостан Рәсәйҙә беренсе урында тора.
Сараны ойоштороусылар булып «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте һәм Рәсәй Федерацияһының Ауыл хужалығы министрлығы ярҙамында Милли һөт етештереүселәр союзы сығыш яһай. Фестиваль РФ Ауыл хужалығы министрлығы менән тәҡдим ителгән Бөтә Рәсәй һөт һәм һөт аҙыҡтарын ҡулланыуҙы дәртләндереү программаһы сиктәрендә үтәсәк.
Байрам ҡала Советы алдындағы майҙанда уҙғарыласаҡ. Фестиваль программаһы сараларға бай булмаҡсы. Байрамға килеүселәр төрлө конкурстарҙа ҡатнаша аласаҡ.