text:
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2011» конкурсы финиш һыҙығына сыҡты
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы – 2011» конкурсы финиш һыҙығына сыҡты. Инновациялы педагогик проекттар презентацияһы, асыҡ дәрестәр, класс сәғәттәре, мастер-кластар кеүек конкурс һынауҙарынан торған аҙна артта ҡалды. Ял көнө булыуына ҡарамаҫтан, йәкшәмбе көндө лә педагогик оҫталыҡ конкурсы финалистары тамашасылар алдында лекциялар менән сығыш яһаны һәм фекер алышыуҙарҙа ҡатнашты.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Гран-приға эйә булыусынан тыш, иң яҡшы рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы һәм татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы ла аталасаҡ.
Төп конкурстың абсолют еңеүсеһен һайлау өсөн Ҙур жюри йәнә бер «Асыҡ дискуссия» ярышын һәм өҫтәмә тауыш биреүҙе ойоштора.
Еңеүселәр һәм призерҙарҙың исеме 12 апрелдә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында иғлан ителәсәк.
Республиканың иң яҡшы уҡытыусылары исеменә БР ҡалалары һәм райондарынан 123 педагог дәғүә итә, шуларҙан 60 кеше төп конкурста ҡатнаша, 37-һе – рус теле һәм әҙәбиәте, 26-һы – татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары.


c: text/html

text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Иман » Бисмил-ләһир-рахмәнир-рахим!
Бисмил-ләһир-рахмәнир-рахим!
Аллаһы Тәғәлә кешеләрҙе яҡшы эштәр өсөн сауаптары арттырып яҙылған,гонаһтары ғәфү ителгән, мөьминдәрҙең абруйҙары күтәрелеп, йөрәктәре Хаҡ Тәғәләгә ашҡынып торған билдәле бер бәрәкәтле осорҙар менән бүләкләй. Айҙарҙың солтаны һаналған изге Рамаҙан айы ла шундай ваҡыттарҙың береһе. Был айҙа һәр мосолманға Аллаһы Тәғәләнең ризалығына, уның рәхмәтенә ирешер өсөн ураҙа тотоу фарыз. Быйыл Рамаҙан айы 16 майҙа ҡояш байыу менән башлана.
“Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Һеҙгә ҡәҙәр йәшәгән кешеләргә бойоролған кеүек, һеҙгә лә ураҙа тоторға фарыз ителә”
Әл-Бәҡара 2:183
Ураҙаның маҡсаты - иманды нығытыу, рухи яҡтан үҫешкә өлгәшеү, йәшәүҙең асылы, өҫтөнлөктәре хаҡында уйланыу, үҙ өҫтөңдә эшләү, китаптар уҡыу, ғилми хеҙҙмәттәрҙе өйрәнеү һәм яҙыу. Иманлы кешеләр өсөн ураҙа, тәү сиратта, тыйылған күренештәрҙән ситтә тороу, рухи һәм физик яҡтан сафланыу мөмкинлеген бирә. Ул - исламдың биш ҡанунының береһе.
Илаһи Китаптарҙың бөтәһе лә — Тәүрат йәки Иҫке Әхәд тә, Зәбур ҙа, Инжил дә, Ибраһим, ғәләйһис-сәләмгә, индерелгән сәхифәләр ҙә фәҡәт Рамаҙан айында тапшырыла йәки тапшырыла башлай.
Имам Садыҡ әйткән: «Тәүрат — Рамаҙандың алтыһында, Иҫке Әхәд — ун икеһендә, Зәбур — ун һигеҙендә, Ҡөрьән Ҡәҙер кисендә индерелә, дөрөҫөрәге, индерелә башлай».
Рамаҙан — мосолман өсөн ғилем һәм тәрбиә айы.
Рамаҙан элек-электән ғилемгә юл асыу, ғилемгә өйрәтеү айы булараҡ билдәле.
Һау-сәләмәт мосолманға, ябығыр өсөн түгел, башҡалар тотҡан өсөн түгел, Аллаһы Тәғәлә ризалығына, уның рәхмәтенә ирешер өсөн ураҙа тоторға кәрәк. Әгәр уның аҫтында ихлас, ғилем, әхлаҡ ятмаһа, беҙҙең ашамай йөрөүебеҙ Аллаһҡа кәрәкмәй.
Аллаһы Тәғәлә тотҡан ураҙабыҙҙа уҡыған аяттарыбыҙҙы, биргән саҙаҡа һәм фитырҙарыбыҙҙы ҡабул ҡылып, йәннәттә осрашыуҙарыбыҙҙы насип итһен! Рамаҙан айында йөрәктәребеҙ иман нурында нурланһын, йорттарыбыҙ бәрәкәт менән тулһын!
Айнур Арыҫланов,
Башҡортостан мосолмандарының диниә назараты рәйесе урынбаҫары
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республика клиник дауаханаһында гематология үҙәге асыласаҡ
Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында 21 майҙа Гематология үҙәге асыласаҡ. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте вәкиле Лира Исхаҡова хәбәр итеүенсә, Гематология үҙәгендә 50 койка урынлаштырыласаҡ, өс айырым стерилле бүлмәләр менән асептика блогы һәм ике интенсив терапия палатаһы эшләйәсәк. Корпуста капиталь ремонт үткәрелгән, тромбомиксерҙар, ҡанды һаҡлау өсөн һыуытҡыстар һатып алынған. Учреждение белгестәре Мәскәү һәм Санкт-Петербург клиникаларында уҡыу үтте.
Үҙәктең бурыстары — ҡан системаһы ауырыуҙары менән сирләүселәргә махсуслаштырылған медицина ярҙамы сифатын яҡшыртыу, бөтә хәҙерге гематологик ярҙам төрҙәре менән тәьмин итеү. Тиҙҙән бында гематологик ауырыуҙарға юғары дозалы химиотерапия үткәреләсәк, тип планлаштырыла.
Ҡан ауырыуҙары дауалау планында иң юғары сығымлыларҙың береһе һанала. Ҡан ауырыуҙарына дусар булған пациенттар араһында үлем һәм инвалидлыҡҡа сығыу күрһәткесе бик юғары, биш йылға ғүмерҙе оҙайтыу 52 процент ҡына тәшкил итә.
Тап шуға күрә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте 2009 йылда гематологик ауырыуҙарҙы дарыуҙар менән тәьмин итеүгә 12 миллион һум аҡса бүлде. БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы Гематология үҙәгенең матди-техник базаһын нығытыуға 4,5 миллион һум аҡса йүнәлтте.


text:
Күмертау авиация предприятиеһы Ҡытайҙы вертолеттар менән тәьмин итәсәк
Күмертау авиация производство предприятиеһы Ҡытайҙы Ка-32А11ВС вертолеттары менән тәьмин итәсәк. Был туралағы килешеүгә «Оборонпром» берләшкән сәнәғәт корпорацияһына ҡараған «Рәсәй вертолеттары» холдингы менән Ҡытайҙың Ордос ҡалаһының йәмәғәт хәүефһеҙлеге буйынса баш идаралығы ҡул ҡуйған.
Күп маҡсатлы Ка-32А11ВС вертолеты Күмертау предприятиеһында етештерелә, ул «Simplex» янғын һүндереү системаһы, горизонталь һыу пушкаһы һәм ВСУ-5 улағы менән йыһазландырылған. Быйыл август айында «Рәсәй вертолеттары» холдингы вертолет һатып алыуға тендерҙа еңгән. Вертолеттар поставкалау 2012 йылдың сентябренә планлаштырылған.
Ка-32А11ВС вертолетының конструкцияһына һалынған юғары эксплуатацион сифаттар комплексы был вертолет моделен янғын һүндереүҙә һөҙөмтәле файҙаланыу мөмкинлеген бирә. Быны Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы подразделениелары составында, шулай уҡ Испания, Португалия, Әзербайжан, Болгария, Греция һәм Көньяҡ Кореяның ҡотҡарыу хеҙмәттәрендә файҙаланыу тәжрибәһе лә раҫлай.
Вертолеттың юғары энергетик ҡеүәте биш тоннаға ҡәҙәр һыу ташыу мөмкинлеге бирә. Күмертау авиация производство предприятиеһынан хәбәр итеүҙәренсә, ул ҡуйы төтөн һәм саң булғанда ла оҙайлы эш алып бара ала. Ка-32А11ВС нефть ташыусы танкерҙарҙағы һәм бактарҙағы, яғыулыҡ, химия һәм нефть эшкәртеү сәнәғәте предприятиеларындағы, бейек йорттарҙың үрге ҡатындағы һәм ҡыйыҡтарындағы янғындарҙы һүндереүгә һәләтле. Вертолетты урман янғындарында һаҡлау һыҙаттарын булдырыуҙа ла ҡулланырға мөмкин.
Бөгөнгө көндә 140-тан ашыу машина эшләнгән, улар 30-ҙан ашыу илдә ҡулланыла. Ҡытайҙа әлеге ваҡытта бер Ка-32А11ВС вертолеты бар, ул Ҡытай Поляр тикшеренеүҙәр институтында үҙ бурысын үтәй.


text:
- Подробности
- Просмотров: 381
ҠАРЛЫ ФЛАВОЦЕТРАРИЯ (Flavocetraria nivalis), пармелия һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған лишайниктар төрө. Талломы тармаҡлы, төҙ, һирәгерәк түшәлеүсән, бейеклеге 4—7 см. Өлөшсәләре 2—8 см оҙонлоҡта, 3—10 мм киңлектә, яҫы йәки бер аҙ улаҡлы, йәшкелт төҫмөрлө аҡһыл һары төҫтә, төбө һорғолт көрән йәки ҡуйы һары, селтәрле- йыйырсыҡлы йәки бер аҙ соҡорло, ҡайһы берҙә изидиялар м‑н. Үҙәге аҡ төҫтә. Апотециялары (һирәк барлыҡҡа килә) таллом өлөшсәләренең осонда үҫешә, нескә ситле асыҡ көрән төҫтәге дискылы. Тау тундраһында төркөм барлыҡҡа килтереп үҫә, Белорет р‑нында (Көньяҡ Урал ҡурсаулығы) осрай. Реликт, БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
С.Е.Журавлёва
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
€ 426,661.75
€ 96,614.77
€ 53,772.57
€ 36,933.75
€ 27,988.63
€ 27,988.63
€ 9,883.92
EXPRESS CASINO
Иң яҡшы онлайн рулетка рәхим итегеҙ., Слот, Blackjack and Mobile Play Games...
Express Казино - Join the High Rollers!
Алыуға тиклем £.. 205 бонус өсөн депозит ExpressCasino.com
Экспресс в рулетке уйын казино һәм башҡа бик күп данлыҡлы өсөн рәхим итегеҙ.! Шул идеальной урын өсөн, кем яҡшы онлайн казино селтәрендәге эҙләү.. Тағы ла яҡшы, был шулай уҡ иң яҡшы урында булһын өсөн, наслаждаться реаль аҡса, конкурентлыҡ бонус, ҙур аҡса һәм ҙур мөмкинлектәр иң алдынғы джекпот отто . Хәйер, беҙҙең сайттың-был, ысынлап та ла, интуитив һәм ябай навигацияға файҙаланыусылар., йыш ҡына уйынсылары варианттарын табып, улар арзан ни ҡатмарлы: Шуға күрә беҙ яңы уйынсылар барыһы ла тәҡдим итә, ул беҙҙең сайтта теркәлгән сифатында ҡатнаша. бонус акциялары спектр һәм класс. Был ҡулланыу өсөн уйнау, уйын шул тиклем күп, һеҙ нисек, беҙгә ҡайһы берҙә хатта иң популяр һәм файҙаланыу СМС слот казино һәм уйын в демо-режим бушлай, был ҡасан тамамланыр! Матбуғат Туҡтатыу: Бында байлыҡ йәйғор!
Казино Рулетка Бонус , Һәм джекпот слот күп + Бынан тыш, мобиль!
Менән бонусный функцияһын һеҙ был күпкә ҙур килем бирә бакса казино , оҙон юлдар һанай, хатта иң бәләкәй һеҙҙең реаль аҡсаның депозит. Алыуға тиклем $ 200, 100% ҡулаҡса һеҙ уйындың беренсе депозит булараҡ, бонус өлөшөн сәләмләне, шулай уҡ ысын аҡсаны бик күп һөйләм һөйләмдән һуң һәм кэшбэк акционный.
Бушлай Фантастик Рулеткаһы Уйнағаның, Онлайн казино һәм уйын автоматтары өҫтәл уйындары :
Иң яҡшы һәм темаһы менән категория килтерә бергә уйын казино индустрияһының иң оло исем бирелде., you're sure to be as thrilled with how they bring online gambling to life as much as we are!
- Т. рулетка вариант өсөн, һеҙҙең өсөн, наслаждаться сайты
- Тематик Уйындар Ша Слот мәҫәлән Расхитительница Кәшәнәһе Тара Крофт һәм Тэда
- Бөтә netent иң популяр уйын булып, һәм starburst кеүек Слот Гранд Spinata
- Микрогейминг исемен, үҙ эсенә ул Оглушать I һәм II, шулай уҡ Ретро Ялтырауыҡ Барабан Бриллиантов
- Прогрессив Джекпот Слот үҙ эсенә ул Cashalot Короле һәм Нил Хазина !
Беҙҙең Онлайн-Казино уйын автоматтары булмаһа, һеҙ мауыҡтырғыс сәйәхәткә алып, яҡшы эшләргә була. бизнес кеүек microgaming, Компания netent, nextgen һәм, үрҙә телгә. Башҡа слот, казино уйындары ла беҙҙе бар, Классик Блэкджек Онлайн, Multi-Рулетка, Баккара Многопользовательский һәм күберәк. With Express Casino boredom is definitely one game you won't have to play!
Казино Онлайн Реаль Аҡса Яҡшы, Бонус Өсөн Депозит:
Беҙҙең Казино шулай уҡ береһе булып тора. һәм иң файҙалы онлайн казино менән аҙналыҡ акцияға cashback, ҡотланы һәм бонустар 100% ҡулаҡса тиклем һеҙ уйындың беренсе депозит £200: аҡсалата приз, бүләк бонус һәм муллыҡ. фриспин эшләйбеҙ, һеҙ дөрөҫ биреү өсөн әһәмиәте реаль аҡса уйнай.
Тағы ла нимә теләргә була.? Экспресс-тип уйланылған күркәм казино башҡа платформа тәҡдим ителә, унда үҙенең яратҡан уйынсыһы алалар наслаждаться уйындар. Беҙ шулай уҡ беҙҙең уйынсылар менән бүләкләнде бушлай бүләк даими спину, текә һәм ярыштар, шуға күрә һәр ваҡыт уларҙың янында булды,-тип ҡыҙыҡ өсөн түҙемһеҙлек менән көтә!
Мобиль Казино СМС-телефон иҫәбенә аҡса депозит Үҙенсәлектәре:
Desktop уйынсылары ғына һыу инеү өсөн кәрәк был веб-сайт: Шулай булғас, һеҙ шулай уҡ аласыз яһарға ours веселенький мобиль экран казино. Барыһы да һезгә эшләргә кәрәк, был инде беҙҙең интернет-платформаһында, өҫтәл менән эш, йәки iOS Андроид, булһын ваҡыт яҡшы һәм ролл. Казино онлайн версияһы бер ҙә айырылып өҫтәл мобиль версияһы &бөтә эштәр һәм ҡорамалдар гарантиялы өсөн безупречную.
Бәхетле була беләһегеҙме һөйөүселәр казино мобиль, шулай уҡ тиҙләтеү тип оптимизирован өсөн SMS казино Депозитный счет түләү телефон түләү. Депозитҡа индереү һәм хәҙер тиҙ генә һеҙгә, бәлки, һеҙ кеҫә телефоны ҡулланыу кредиты бар £һеҙ тигәнсә иҫәбенә тулылана һәм кәм тигәндә 10. Иҫтә, беҙҙең күп кенә ҙур булмаған был һутлы ставки на джекпот, хатта минималь бәхетле уйынсыны инвестиция күрергә мөмкин. оло обналичивание!
Beat the Dealer At Our Live Casino Or Spin The Reels & Слот Өсөн, Еңеү Яуланы!
Һеҙҙе көтә? Бөгөн һеҙ теркәлмәгән һәм бонустар ала һәм үҙе ҡарап, һеҙгә яуап көтөргә вәғәҙә әгәр беҙгә бер ниндәй ҙә йөкләмә. Ябай ҡағиҙәләрҙе үтәгән һәм беҙҙең талаптар менән танышырға һәм теркәү сәйәсәте бонусный онлайн-ставкаһы .
Экспресс в казино уйындар уйнарға яратҡан була-донъяла приздар һәм бүләктәр йомарт һәм казино окунаться, улар рәхәт ваҡытта гарантияланған мотлаҡ. Исегездә тотоғоз, элемтәгә керергә һәм беҙҙең курстан ла стесняйтесь менән уйнай. Ярҙам хеҙмәте видео чат теләһә ниндәй ваҡытта теләһә ниндәй әгәр һеҙҙең һорауҙарығыҙ булһа..


text:
Бер үҫмерҙең көндө уҙғарғаны...28-02-2017, 03:49 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Шәмбе еткәс, төшләтеп кенә апайымдарға барып индем. Был ваҡытта ла Азат мәктәптә ине. Ул – 13 йәштәрҙәге дүрт туған ҡустым. Шулай инде, Өфө ситендә йәшәп, ҡала үҙәгенә йөрөп уҡығас.
– Өс-дүрт тирәләрендә генә ҡайта. Ғәҙәти көндәрҙә сәғәт бишенсе лә булып китә, ә берәй түңәрәге булһа инде, хатта ҡараңғы төшөп өлгөрә... – тине апай, Азат тураһында һорашҡас. Еҙнәнең бөгөн эш көнө икән, үҙе иһә ике йәшлек балаһы менән ултыра.
Әлегә өйҙәре менән танышам. Стеналарындағы картиналарҙы барлап сыҡҡас, серванттарында урынлашҡан сувенирҙарға күҙ һалам. Уларҙан һуң китап кәштәһендә туҡталам. Теҙелеп киткән китаптарҙың барыһы ла тиерлек донъя классикаһына ингән. Араларында Мостай Кәримдең томдары ла урын алған. Ғаиләлә әҙәбиәтсе йә филолог булмаған кешеләрҙә лә ошондай китаптарҙы табырһың икән...
Сәғәт дүртенсе киткәс ишек асылғаны ишетелде. Магазинға сыҡҡан апайым ҡайттымы икән тип ҡараһам, бер ситкә сумкаһын ырғытҡан Азат, арҡаһы менән стенаға терәлеп, иҙәнгә сүгә төшкәйне.
– Арыныңмы?
– Эйе инде, тотош көн тиерлек шул мәктәптә үтә бит... – тауышы асыулы сыҡты.
Был һүҙҙәренән баланың йөҙө тағы ла нығыраҡ йонсоғандай күренде. Шуға ла артыҡ һорауҙарымдан тыйылам. Артабанғы һөйләшеү, апайым магазиндан ҡайтҡас, табында дауам итә. Унан алда малай аҡ күлдәген сисмәй өҫтәл янына ултырғаны өсөн әсәһенән әрләнеп ала.
– Шунан, мәктәптә бөгөн нимә ҡыуандырҙы?
– Артыҡ нимәһе булманы шикелле... – Бер аҙ тын торғас, күҙҙәре балҡып киткәндәй булды, – математика уҡытыусыһы таҡтаға сығарманы. Тағы ла физкультурала саңғыла шыуҙыҡ.
Оҡшамаған дәрестәрен һорашҡас, физика менән химияны атаны. Ә мәктәптә күңеллеме икәнен белешкәс, малай тәнәфесте генә айырып әйтә алды. Артабан иһә шыбырлауға күсәм:
– Ә һеҙ берәй этлек ҡылаһығыҙмы ул? – Шул уҡ ваҡытта парта өҫтөнән йүгерешеүҙәребеҙ, аҡ-ҡараны күрмәй коридор буйлап сабыуыбыҙ, уҡытыусының ултырғысын аҡбур менән буяуыбыҙ күҙ алдына баҫа. Тик Азат был һорауыма аптырап ҡуйҙы:
– Юҡсы... Дәрескә инеп ултырабыҙ ҙа сығабыҙ инде. Ғәйеп тип һаналһа, шул ғына – бер ҡыҙ менән хат яҙыштыҡ...
Бит алмалары алһыуланып киткән ҡустыма ҡарап, һүҙҙе икенсегә борам:
– Берәй түңәрәк-фәләнгә йөрөйһөңмө?
– Элегерәк скрипка дәресенә йөрөнөм. Унан һуң бейеү менән мауығып алдым, ләкин түңәрәкте икенсе бинаға күсергәстәр, башҡа төрлөһөн һайларға тура килде. Хәҙер рәсем төшөрәм.
– Дәрестән һуң булғас, кисләтеп кенә ҡайтаһыңдыр инде?
– Бөтөнләй ялҡыта. Ярты көн дәрестәрҙә ултыраһың, унан һуң – түңәрәккә, ә ҡайтҡас... Өйгә эшкә лә йүнләп ваҡыт ҡалмай, йоҡларға ятырға кәрәк. Таң менән тағы уҡырға.
Күп тә ултырмай, әсәһе:
– Ярар, ашап алдың, өйгә эшең менән булыш әйҙә! – тип Азатты дәрескә әҙерләнергә оҙатты.
Мин артабан кәштәләге китаптарҙы аҡтарам, ләкин бер аҙҙан Азат эргәгә килеп етте:
– Ә һин ошо сайттан ҡулланаһыңмы? – үҙе шунда уҡ һораулы ҡарашымды тотоп алды. – Бына, мин ошонда төрлө әйберҙәргә заказ бирәм. Күптән түгел телефоныма тышлыҡ һатып алдым. Миңә шундай нәмәләр оҡшай, – тип смартфонын һуҙҙы.
Әйләндереп ҡарағас ҡына, осло ҡолаҡтары телефондың ситенән тырпайып уҡ торған “Бэтмен”ға иғтибар итәм, ләкин ул артабан һөйләшергә тип ултырырға ла өлгөрмәне, әсәһе бүлмәгә инеп, кире үҙенең бүлмәһенә дәрес эшләргә оҙатты. Оҙаҡламай ул йәнә әйләнеп килеп етте. Китап менән дәфтәрен дә эләктереп алған.
– Ярҙам ит әле... – тип ҡулға “Башҡорт теле”н тотторҙо.
– “Һә” тигәнсә эшләп бирәм хәҙер, – тип ҡанатланып киттем. Тик күнекмәләрҙе ҡарағас ҡына, хәҙер үк килеп сыҡмаҫын аңланым. Ҡайһы бер һорауҙары буйынса юғары белемем дә көсһөҙөрәк булып сыҡты. VII класс китабы, өҫтәүенә уны урыҫ мәктәбендә уҡыйҙар... Башҡа милләт балаһы был күнекмәләрҙе нисек эшләргә тейеш икән?.. Әйтерһең дә, улар башҡорт теленә ҡарата нәфрәт тыуҙырыр өсөн генә төҙөлгән. Нисектер уҡыусылар йәл булып китте...
Тел менән булышҡан арала өйҙө йыйыштырып йөрөгән әсәһе килеп инде. Малайға башын эйеп бүлмәһенә йүнәлеүҙән башҡа сара ҡалманы. Эргәһенә сыҡҡанда, компьютер алдында ултыра ине. Уйнайҙыр тиһәм, рус әҙәбиәтенән өйгә эшен атҡарып ултыра. Уҡытыусыһы махсус рәүештә интернетта эҙләнергә ҡушҡан икән.
Ҡамасауламаҫ өсөн залға кире сығып, Майн Ридтың “Последний из могикан” китабын ҡулыма алам. Тик ҡустым тағы ла артымса килеп етә:
– Нимә эшләйһең?
Ҡыҙыҡлы әҫәр табып, шуны уҡырға ултырыуымды белдергәс, үҙенән һорап ҡуйырға булдым:
– Ә һин китап уҡыйһыңмы? Ноғман Мусин, Әнүәр Бикчәнтәев, Зәйнәб Биишеваларҙы беләһеңме?
– Юҡсы, ә кем улар?..
Яуабы артынса баштан уй ҙа уҙҙы: “Әллә интернет быуыны, китап уҡымайҙар, тип нәҡ ошо ҡустым кеүектәр тураһында әйтәләрме икән?” Тик ошо урында Азат бүлмәһенән йүгертеп кенә бер китабын тотоп килде. Тышында “Маленький принц” тип яҙылған.
– Мин, бына, Антуан де Сент-Экзюпериҙы уҡыйым. Тағы Джером Сэлинджер, Джек Лондондың китаптарын беләм. “Гарри Поттер”ҙы ла уҡыным.
VII класс балаһынан был исемдәрҙе ишеткәс, хатта һүҙһеҙ ҡалдым. Мин улар менән мәктәптән һуң ғына яҡындан танышҡанмындыр, моғайын. Уйлаһаң, беҙҙең өйҙәге китап кәштәһендә лә донъя классикаһы була торғайны. Шулай ҙа иң тәүҙә М. Кәримдең “Беҙҙең өйҙөң йәме”, “Өс таған” әҫәрҙәрендә үҙем кеүек балалар тураһында уҡый торғайным. Унан һуң Ә. Бикчәнтәевтең “Нисә йәш һиңә, комиссар”ындағы мылтыҡ буйлы малай ҡыҙыҡһыныу уятты. Артынса З. Биишеваның трилогияһын ҡосаҡлап ятып уҡып сыҡтым.
Шулай ҙа алдашмаймы икән был, тип Сэлинджерҙың берәй әҫәрен һөйләп биреүен үтенәм. Малай шунда уҡ “Над пропастью во ржи” романының ҡыҫҡаса йөкмәткеһен һөйләй ҙә башланы. Уның әҫәрләнеп китеүенә ҡарағанда, ундағы 16 йәшлек малай үҙе хатта күҙ алдына баҫҡандай булды. Имеш, хәҙер килеп ул ҡаршыма баҫҡан да, бөгөнгө замандың әхлағына һәм дөйөм ҡанундарына ҡаршы сыға... Тыңлап бөткәс, шәмбе икәнен иҫкә алып, икенсе һорауымды бирәм:
– Ә һин уйнарға сығаһыңмы ул? – күҙ алдына иһә үҙемдең үҫмер сағым баҫа. Мәктәптән ҡайтып та етмәйенсә тиҫтерҙәр менән урамда тороп ҡалаһың. Бигерәк тә ҡыш миҙгеле бының өсөн ҡулай булды. Ҡайтырға ла онотоп ҡар атышаһың, “Тау батшалығы”нда уйнайһың. Ҡайтып ингәндә инде бар кейемең лысма һыу була.
– Бөгөн килеп сыҡманы инде, ваҡыт ҡалманы бит. Гел шулай... Бына хәҙер тағы математиканан эшләргә кәрәк. Етмәһә, уныһын ҡайһы саҡта икешәр дәрес уҡыйбыҙ. Бирелгән өйгә эште икенсе көнөнә әҙерләп өлгөрөп тә булмай тиерлек. Имеш, IX класта БДИ тапшырасаҡбыҙ...
Әйтеп бөтөүенә икенсе бүлмәнән “Оҙаҡламай йоҡларға ваҡыт етә, дәрестәреңде эшләп бөттөңмө?” тигән тауыш яңғыраны. Азат йәнә бүлмәһенә йүнәлде. Был юлы ул ниңәлер үҙ йәшенән әллә күпмегә олораҡ күренде...


text:
Владимир Путин республика буйынса эске эштәр министрын отставкаға ебәрҙе Фото: Олег Яровиков
Владимир Путин республика буйынса эске эштәр министрын отставкаға ебәрҙе
Владимир Путин республика буйынса эске эштәр министрын отставкаға ебәрҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
31 октябрҙә Рәсәй Президенты Владимир Путин полицияның генерал-лейтенанты Михаил Закомалдинды Башҡортостан буйынса эске эштәр министры вазифаһынан бушатты.
Тейешле Указ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында донъя күрҙе.
Михаил Иванович Закомалдин 1965 йылдың 5 сентябрендә Ҡурған өлкәһендә тыуған. 1982 йылда эске эштәр органдарында хеҙмәтен СССР Эске эштәр министрлығының Омск ҡалаһындағы юғары милиция мәктәбендә тыңлаусы булып башлаған. Уҡыуын тамамлағас, Ҡурған ҡалаһының Совет районы эске эштәр бүлегенең енәйәтте тикшереү бүлеге оперуполномоченныйы вазифаһына тәғәйенләнгән. Уның артабанғы хеҙмәт юлы криминаль милиция менән бәйле.
2007 йылдың авгусында Карелия Республикаһы буйынса эске эштәр министрының беренсе урынбаҫары, криминаль милиция начальнигы итеп тәғәйенләнгән. 2009 йылдың майынан — Карелия буйынса эске эштәр министры.
Рәсәй Президентының 2011 йылдың 26 июлендәге Указы менән Башҡортостан буйынса эске эштәр министры итеп тәғәйенләнгән.


text:
Иҫәпләрлек малыбыҙ бар13-07-2016, 10:55 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Тубырсыҡ // Баҫып сығарырға
Мәктәптә айырыуса рәсем дәресе оҡшай. Каникул мәлендә лә яратҡан шөғөлөмдән айырылмайым. Әле, Бөтә Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу барғанын белгәс, был сараны сағылдырыуҙы ҡыҙыҡ тип таптым.
Һүрәттә – беҙҙең өй, ихата. Күреүегеҙсә, күп итеп һарыҡ, кәзә, ҡош-ҡорт аҫрайбыҙ, йәшелсә-емешкә бай баҡса үҫтерәбеҙ. Иҫәп алыусы апай, атай-әсәйем менән ихлас аралашып, планшетта документ тултыра.
– Был сараның әһәмиәте шул ҡәҙәр ҙур, – тип аңлатты миңә атай-әсәйем. – Ауыл халҡының нисек йәшәгәне өйрәнелгәс, беҙҙең тормошто яҡшыртыу өсөн яңы мөмкинлектәр тыуҙырыласаҡ.


text:
Башҡортостан юғары технологик медицина ярҙамына федераль бюджеттан 103,3 миллион һум аласаҡ
Башҡортостан Республикаһы 2014 йылда халыҡҡа юғары технологик медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса тотоноу йөкләмәләрен финанслауға 103 287,7 мең һум күләмендә федераль субсидия аласаҡ. Тейешле бойороҡ дүшәмбе РФ Президентының сайтында баҫылған.
Документҡа ярашлы, субсидиялар Федерацияның 62 субъекты бюджетына бүленә. Был маҡсатҡа федераль бюджетта 3 миллиард һум ҡаралған. Төбәк бюджеттарынан 19,05 миллиард һум йүнәлтеләсәк.
РФ субъекттарын һайлау критерийҙары – юғары технологик медицина ярҙамы күрһәтеүгә лицензияһы булған, дәүләт власының төбәк башҡарма органдары ведомствоһына ҡараған медицина ойошмалары булыу.


text:
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы Фото: сайт kremlin.ru
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы
Владимир Путин Башҡортостан паралимпсыларын ҡотланы Фото: сайт kremlin.ru
Владимир Путин, 15 километрға дистанцияла саңғы ярыштары буйынса ярыштарҙа өс миҙал яулаусы, Рәсәй саңғысылары Роман Петушков, Ирек Зарипов һәм Александр Давидовичҡа ҡотлау телеграммаларын ебәрҙе.
«Һеҙ беҙҙең милли йыйылманы лайыҡлы күрһәттегеҙ, хөрмәт данының бөтә баҫҡыстарын да ышаныслы биләнегеҙ. Шундай ҙур, лайыҡлы уңыш – Ватандың паралимпия спорты үҫешенә, уның еңеү традицияларын нығытыуға етди өлөш. Һәм әлбиттә, бөтә Рәсәй көйәрмәндәренә иҫ киткес бүләк», — тип билдәләнә дәүләт башлығы мөрәжәғәтендә.
Рәсәй Президенты шулай уҡ XI ҡышҡы Паралимпия уйындарында биатлон буйынса 7,5 километрға спринтта бронза призеры Азат Ҡарасуринды ҡотланы.
«Был миҙал – көслө һәм тәжрибәле ярышташтар менән алышта һәләт, оҫталыҡ, холоҡ көсө өсөн лайыҡлы награда. Айырыуса рәхмәт һүҙҙәре Һеҙҙең остаздарығыҙға һәм, Һеҙҙе спортта ла, тормошта ла дәртләндереүсе, яҡындарығыҙға», — тиелә ҡотлауҙа.


text:
- Подробности
- Просмотров: 416
БАШКИРСКАЯ ОСЕННЯЯ, груша сорты. 1990 й. Р.И.Болотина, Г.Ә.Мансуров (БНИИЗиС) тарафынан Поля һәм Бергамот летний сорттарын һеркәләндереү юлы м‑н сығарылған. Ағас уртаса бейеклектә, сатыры киң пирамида формаһында. Ботағы олондан йәйенке мөйөш яһап сыға. Үрендеһе уртаса йыуанлыҡта, һалынып тора, асыҡ көрән. Япрағы уртаса ҙурлыҡта, овал формаһында, асыҡ йәшел, ялтыр. Емеше уртаса ҙурлыҡта, ауырлығы 80—90 г, оҙонса, дөрөҫ груша формаһында, йәшкелт һары төҫтә, күпселек өлөшөндә асыҡ ҡыҙыл алһыулыҡ бар. Тиресәһе шыма, майлы, ялтыр. Итсәһе һарғылт аҡ төҫтә, ваҡ ярмалы, уртаса тығыҙлыҡта, һутлы, яҡшы әскелтем‑сөсө тәмле. Сент. башында өлгөрә, ҡулланыу ваҡыты — октябрь. Ҡоро матдә күләме 20,1%, шәкәр — 11,2%, С витамины — 7,0 мг%. Ҡышҡа сыҙамлылығы юғары. Уңдырышлылығы 145 ц/га (Кушнаренко тәжрибә‑производство хужалығы, 2000). БР б‑са 1995 й. ҡулланылышҡа индерелгән, бөтә ауыл хужалығы зоналарында үҫтерелә.
Г.Ә.Мансуров
Тәрж. М.Н.Моратшина


text:
«Gangnam Style» йырының башҡортса варианты интернет киңлегендә популярлыҡ яулай
Көньяҡ Кореяның PSY псевдонимы аҫтында сығыш яһаған йырсыһының «Gangnam Style» исемле билдәле йырының кавер-версияһын «Далан» ижади берекмәһе артистары башҡарған.
Йырҙың тексы башҡорт теленә тәржемә ителгән. Видеоклипта милли костюм кейгән ҡыҙҙар ҡатнаша, ә музыкаль биҙәлештә ҡумыҙ, баян һәм ҡурай ҡулланылған. Ролик өсөн тексты артистар үҙҙәре яҙған, кавер-версия «Далан стайл» тип атала. Текст авторы Филүс Ҡалмырҙин төп композицияның йөкмәткеһен еткергән. Видеоклип ҡыш көнө «Аҡбуҙат» ипподромында төшөрөлгән.
Артистарҙың яңы композицияһы йәмәғәтселектә төрлө фекерҙәр тыуыҙырҙы. Мәҫәлән, 102.жж.рф республика берләшмәһендә блогерҙарҙың бер өлөшө видеотаҫманы ҡаты тәнҡиткә алһа, икенселәре уны һоҡланып ҡабул итә.
— Ижадыбыҙҙы һөйөүселәр араһында шок тыуҙырырға теләнек, — тине идея авторы, «Далан» ижади берекмәһе артисы Артур Туҡтағолов. – Негатив фекерҙәргә әҙер булдыҡ.


text:
Башҡортостан аграрийҙарын «Алтын көҙ-2015» күргәҙмәһенә саҡыралар
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан аграрийҙарын «Алтын көҙ-2015» XVII Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһенә саҡыралар. Сара 8 октябрҙән 11-нә тиклем Мәскәүҙең «Крокус Экспо» күргәҙмәләр үҙәгендә уҙа. Ҡатнашыу өсөн ғаризалар 27 августан 1 октябргә тиклем ҡабул ителә, тип хәбәр иттеләр республика Ауыл хужалығы министрлығынан.
Ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте вәкилдәренең ҙур форумында үҙебеҙҙә етештерелгән иң яҡшы аҙыҡ-түлек, яңы мал аҙығы һәм ветеринар продукция, заманса ауыл хужалығы техникаһы һәм ҡорамалдар күрһәтеләсәк.
«Алтын көҙ»ҙөң форматы илдең беренсе кешеләренә, Рәсәй төбәктәре етәкселәренә, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙең аграр министрлыҡтары башлыҡтарына сәйәси һәм иҡтисади мәсьәләләрҙе хәл итергә, килешеүҙәр төҙөргә мөмкинлек бирә, тип билдәләйҙәр ведомствола.
Күргәҙмә сиктәрендә 17 тармаҡ конкурстарынан торған программа ҡаралған, унда агросәнәғәт комплексында инновациялар өлкәһендәге ҡаҙаныштар, үҫемлекселек продукцияһын үҫтереүҙә һәм тупраҡтың уңдырышлылығын арттырыуҙа юғары күрһәткестәр, шулай уҡ иң яҡшы ғаилә малсылыҡ фермалары, крәҫтиән хужалыҡтары баһалана.
Былтырғы күргәҙмәлә Башҡортостан предприятиелары 442, шул иҫәптән 261 алтын, 106 көмөш һәм 75 бронза миҙалға лайыҡ булды.


text:
Рөстәм Хәмитов «Ростех» авиация комплексының Өфөләге предприятиеларында булдыФото: Олег Яровиков, Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Ростех» авиация комплексының Өфөләге предприятиеларында булды
Рөстәм Хәмитов «Ростех» авиация комплексының Өфөләге предприятиеларында булдыФото: Олег Яровиков, Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
28 ғинуарҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Ростех» дәүләт корпорацияһының авиация комплексы предприятиелары етәкселәре менән бергә «Өфө агрегат етештереү берекмәһе», «Молния» Өфө ғилми-етештереү предприятиеһы» һәм «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы» акционер йәмғиәттәре эшмәкәрлеге менән танышты.
«Өфө агрегат етештереү берекмәһе»нең генераль директоры Леонид Лузгин 80 йыллыҡ тарихы булған предприятиеның генераторҙар, самолеттарҙың бөтә төрҙәре өсөн автоматик һәм электрон ҡабыҙыу системалары, электр двигателдәре, электр насостары, электр селтәрен һаҡлау автоматтары эшләү менән шөғөлләнеүе хаҡында һөйләне.
Рөстәм Хәмитов Өфө агрегат етештереү берекмәһенең электрон блоктарҙы һәм электр машиналарын быуынлап йыйыу, үҙгәрткестәр цехын ҡараны. Предприятиеның продукцияһы тураһында һөйләгәндә республика Башлығы 3D-прототиплау технологияларының байтаҡ инженер мәсьәләләрен хәл итергә ярҙам итәсәген билдәләне.
Төбәк етәксеһе хеҙмәткәрҙәр менән аралашты, уларҙың хеҙмәт шарттарын баһаланы, кадрҙар әҙерләү мәсьәләләре менән ҡыҙыҡһынды.
«Молния» Өфө ғилми-етештереү предприятиеһының генераль директоры Евгений Распопов һөйләүенсә, хәрби һәм граждандар самолеттары, вертолеттарының бөтә двигателдәрендә лә тиерлек ҡуйылған ҡабыҙыу системалары, электрон автоматика агрегаттарын эшләү, сервис хеҙмәтләндереүе – предприятиеның төп эшмәкәрлек өлкәһе. Өфө ғилми-етештереү предприятиеһы шулай уҡ яғыулыҡ-энергетика комплексы өсөн агрегаттар сығара.
Рөстәм Хәмитов «Молния» Өфө ғилми-етештереү предприятиеһының конструкторҙар бюроһын, ҡабыҙыу агрегаттарын һәм электрон автоматика йыйыу цехын, тикшереү лабораторияһын ҡараны.
«Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы агрегаттар, гидравлик, яғыулыҡ, һауа һәм махсус фильтрҙар сығара. Генераль директор Николай Лютов һүҙҙәренсә, предприятиела етештерелгән изделиелар илдең авиация һәм аэрокосмик техникаһында киң ҡулланыла. Әлеге ваҡытта «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы импортты алмаштырыу менән әүҙем шөғөлләнә, продукцияның яңы ассортиментын үҙләштерә.
Рөстәм Хәмитов фильтр, ярҙамсы газ һәм турбина двигателдәрен йыйыу цехтарын, һынау станцияһын, ҡорамалдар цехын ҡараны, шулай уҡ предприятие тарихы музейының экспозицияһы менән танышты.
«Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһында «Ростех» дәүләт корпорацияһының авиация комплексы предприятиеларын үҫтереү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә уҙҙы.
– Ике көн дауамында авиация комплексы предприятиеларында эшләйбеҙ. Улар республика, баш ҡала өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Оҙатылған продукцияның күләме – яҡынса 84 миллиард һум. Был – республика күрһәткесенең биш проценты. Предприятиеларҙа 32 мең кеше хеҙмәт итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Күп нәмә һеҙҙең нисек эшләүегеҙгә бәйле. Бөгөн бының өсөн яҡшы мөмкинлектәр бар. Ошо һәр мөмкинлектән файҙаланыу мөһим. Финанстар, ресурстар, импортты алмаштырыу, техника, төрлө яңыртыу программалары бар. Бергәләп эшләйәсәкбеҙ.


text:
20-04-2018, 16:14 / ---
Уңыш бөрөләрең тулышҡан...
Яҡташыбыҙ, Баҡый ауылы ир-уҙаманы, яҙыусы Сабир ШӘРИПОВтың юбилей йылы бик уңышлы булмаҡсы. Ошо көндәрҙә генә Өфөлә Сабир Нәғим улының 70 йәшлек юбилейына арналған ижад кисәһе булып үтте. Унда яҙыусының хеҙмәттәштәре, шағирҙар, яҙыусылар, республика баҫмаларының баш мөхәррирҙәре, Башҡортостандың күренекле кешеләре йыйылды. Барыһы ла яҙыусыға теләктәрен, күңелдәрендә йөрөткән йылы һүҙҙәрен, рәхмәттәрен әйтеп ҡалырға тырышты. Әлбиттә, уның тыуған районы - Иҙел башынан Илгиз Теләүбаев, Мансур Һиҙиәтов, Ришат Мөхәмәтвәлиев, Булат Яныбаев, Фәриха Вәлиуллина, Сәғирә Шәрәфетдинова, Әлиә Саматова...


text:
Сермәндәр "Елмерҙәкте" алҡышланы
Үткән аҙнала, Инйәрҙең “Елмерҙәк” Башҡорт халыҡ театры, Сермән мәҙәниәт йортонда, театр һөйөүселәрҙе өр яңы спектакль премьераһы менән шатландырҙы.
Халыҡ театры Сермән тамашасыһын үҙенең күп көс һалып тыуҙырған мәшәҡәтле эшенең һөҙөмтәһе менән таныштырып ҡына ҡалманы, бәлки, изге тупраҡҡа ышаныслы аяҡ терәп тә өлгөрмәгән бәләкәй Моталлаптың, трагизм менән һуғарылған яҙмышын уларҙың йөрәгенә еткереп, тәрән кисерештәр менән тулҡынланырға ла мәжбүр итте.
Мин тамашасы булараҡ, театр коллективының Әлиә Саматованың “Кәкүк” повесын тамашасы хөкөмөнә тәҡдим итеп һис тә отолмауын күреп шатландым. Киреһенсә, был спектаклде кеше тормошонда булған һәм әлеге көндә лә осраштырғылап торған аяныслы ысынбарлыҡҡа таянған, тәрән йөкмәткеле сәхнә әҫәре итеп ҡабул иттем. Минең фекерҙе залда мыш-мыш килеп, һытылып сығырҙай булып тулған күҙ йәштәрен йәшереп ултырған башҡаларҙың да икеләнеүһеҙ йөпләренә ышанам.
Йәмғиәтебеҙҙә тамырланған боҙоҡ ҡәйнә менән килен, эскесе ир менән ҡатын мөнәсәбәттәре йоғонтоһонан, йәш ҡыҙҙарҙы ҡара болот араһынан күренеп ҡалған ҡояш нуры кеүек ваҡытлы хистәрҙән алданыуҙан һәм шул сәбәптәр арҡаһында сабый балаларҙың йәтимлеккә дусар ителеүенән иҫкәртә был спектакль. Бик үк оҙонға һуҙылмаған тамашаның нигеҙе, тормоштағы ысынбарлыҡтарҙан сығып, һәр кемдең нескә күңелен һиҫкәндерерлек, уйландырырлыҡ итеп һалынған.
Бер кем дә тотонмаған проза әҫәрен сәхнәләштереү өсөн, ҡуйыусыға күпме баш ватырға, йоҡоһоҙ төндәр уҙғарырға кәрәк икәнлеген, әҙерҙе ҡабул итеп өйрәнгән ябай тамашасы аңламайҙыр ҙа, бәлки. Был, бер хәрефен дә үҙгәртергә ярамаған, сәхнәләрҙән төшмәй тапалып, театр дәреслегенә әйләнеп бөткән классик әҫәр түгел. Нисек булһа ла, театрҙың режиссеры, Сәғилә Мырҙағәлина ауырлыҡтар менән иҫәпләшеп, ҡурҡып тормаған, һәр режиссерҙың да ҡулынан килмәҫтәй тос ҡына сәхнә әҫәре тыуҙырған, тип әйтер инем. Ул, “Кәкүк”тең авторы Әлиә Саматова менән бергәләп, бөгөнгө көндә лә көн ҡаҙағынан төшмәгән социаль проблеманы күтәргән. Һөҙөмтәлә бик тә фәһемле, халыҡсан сәхнә әҫәре барлыҡҡа килгән. Береһенең - режиссер, икенсеһенең - прозаик булараҡ махсус белемдәре булмаһа ла, һәр икеһенең дә үҙ урынында икәнлеге ышаныслы. Ысындан да, шулай икәнлеген, тамашаның тәрән йөкмәткеһе кире ҡаҡҡыһыҙ итеп раҫлай. Был ике талант эйәһенең спектакль геройҙарын сәхнәгә сығарыу өсөн ваҡытын да, көсөн дә йәлләмәй, актерлыҡ һәләтен еккән егермеләгән һәүәҫкәр актерҙы берҙәм коллективҡа туплай алыуҙарына ла һоҡланмай мөмкин түгел. Актерҙарҙың яртыһы уҡыусы балалар икәнлеген дә иҫтән сығармайыҡ. Хәҙерге ваҡытта үҙен сәхнәлә күрергә теләгән һәүәҫкәрҙәрҙең үҙаңын үҫтереп, энтузиазм тойғоларына таянып ҡына йәмәғәт башланғысындағы коллектив төҙөп булыуын һәр кем аңлайҙыр.
Спектаклдең ҡоролошона ла һүҙ тейҙерерлек түгеллеген билдәләп үтергә кәрәк. Әҫәрҙәге төп геройҙар: оло Сәғирә - автор үҙе, оло Моталлап - Мөхәмәтдин Абдулкәримовтың бала сағында кисергән тормош михнәттәрен, ғазаптарын хәтерләүҙән торған ҡыҫҡа монологтарҙан бер бөтөн сәхнә әҫәре тыуған. Һәр бер монологтан һуң сәхнә шул ваҡиғаларҙы йәнләндереүгә күсә барып, бәләкәй Моталлап менән уның әсәһе - Сәғирәнең үткән яҙмышына алып ҡайтыусы эпизодтар менән тулыландырыла. Шуға ҡарамаҫтан, ҡыҫҡа монологтарға үрелгән ҡыҫҡа эпизодтар бөтөн сылбырға әүерелә барып, спектаклдең башынан аҙағынаса, тамашасының иғтибарын ситкә ебәрмәй көсөргәнештә тота. Ҡыҫҡа йөкмәткеле монологтарҙы тамашасы алдына йәнләндереп сығарыу, Халыҡ театры сәхнәһендә уңышлы ҡулланылған яңы алым, тип әйтер инем. Һәр хәлдә үҙем утыҙ-ҡырҡ йыл сәхнәлә уйнаһам да, бындай сюжетҡа ҡоролған спектаклдә уйнағанымды хәтерләмәйем.
Иң мөһиме - Инйәрҙәр быйыл, халыҡ күңеленә хуш килгән бик шәп тамаша әҙерләгән. Ошо спектаклдең премьераһын ҡуйып, баш ҡаланан килгән талапсан комиссия алдында, Халыҡ театры исемен тағы бер тапҡыр иҫбатлауға ла өлгәшкән улар. Уңыштан илһам алып ҡанатланған коллектив, Инйәр мәҙәниәт һарайында “Кәкүк” спектаклен тағы ла өс тапҡыр аншлаг менән ҡуйғас, Сермән тамашасыһына тәҡдим итергә ҡарар ҡыла.
Бына кемдәр улар, Сермәндәрҙә йылы тойғолар тыуҙырып, аяғүрә баҫып алҡышлауҙарға лайыҡ булыусылар: йәш Сәғирә - Лена Алсынбаева, кескәй Моталлап - Нәфис Сәғитуллин, Сайра - Тәслимә Ғәрифуллина, Ғәфур - Айбулат Оморҙаҡов, Бирғәле - Наил Ғәлиуллин, Кәримә - Әлиә Ғәйнетдинова, Йыһангир - Рәмил Йыһаншин һәм Фәттәх, Нәҡип, Саҙрый, Нәзифә ролдәрендә уйнаусылар менән бергә башҡа ролдәрҙе башҡарыусыларҙың бөтәһе лә лайыҡ ине был алҡышлауға.
Быйыл көҙ көнө Балтас районында уҙасаҡ үҙешмәкәр театрҙарҙың республика фестивалендә ошо спектакль менән ҡатнашырға саҡырыу ҙа алып өлгөргән улар. Киләсәктә “Елмерҙәк” Халыҡ театрының Елмерҙәк артындағы тамашасыларҙың да күңелен яуларҙарына ышаныс белдерәм.
“Ирәмәл” Халыҡ театры актеры.


text:
Күмәк кѳс һәм тырышлыҡ һѳҙѳмтәһе
Ирекмәндәр йылы сиктәрендә уларҙың эшмәкәрлеген популярлаштырыу маҡсатында һәм муниципаль район Советы һәм хакимиәтенең “Экологик айлыҡтар үткәреү” ҡарарына ярашлы Егәҙе ауылы хакимиәтендә “Таҙа ауыл - һәр кемдең эше” исемле экологик акция үткәрелде.
Һәр кем үҙе йәшәгән йорт тирәһен, ойошмалар үҙҙәренә беркетелгән биләмәләрҙе ҡыйҙан таҙартҡандан һуң, бер нисә кѳндән бѳтә Егәҙе ѳмәһе ойошторолдо. Һауа торошоноң яҡшы булыуы ѳмәлә ҡатнашҡан 60-тан ашыу кешегә дәрт һәм кѳс бирҙе. Ѳмәселәр дүрт тѳркѳмгә бүленеп, уларҙың һәр береһенә бурыстар, территориялар бирелде. Егәҙе ауылы хакимиәте депутаттары Зѳлфирә Сабирйән ҡыҙы Самароковская, Рауил Солтан улы Ғилманов, Ришат Хәйҙәр улы Мѳхәмәтвәлиев һәм ауыл старостаһы Тимербулат Абдрахман улы Сафуанов тѳркѳм етәкселәре итеп тәғәйенләнде.
Ѳмә барышында ауылға ингән бѳтә юл буйҙары, ауыл урамдары сүп-сарҙан таҙартылды. Алты иҫке ѳйҙѳң кипкән ҡыуаҡ, серегән ағас, ҡойма, ҡапҡалары алып ташланды, юл буйында тәбиғәткә һаҡһыҙ ҡарашта булған кешеләр тарафынан булдырылған ѳс сүплек юҡҡа сығарылды. Раян Сәғәҙәтов, Айбулат Янбаев, Илгиз Сәлмәнов, Рауил Вәлиев, Фәтих, Радик Яныбаевтар сүп-сарҙы ташып бик ҙур ярҙам күрһәтте. Шулай уҡ ауылдың ҡатын- ҡыҙҙар һәм йәштәр советы ағзалары ла дәррәү эшләне. Ауылды тѳҙѳкләндереү сараларында ветерандар советы Николай Васильевич Сальников етәкселегендә һәр ваҡыт актив ҡатнаша.
Экологик айлыҡ сиктәрендә зыяраттарҙы таҙартыу һәм кәртәләү, тағын ике сүплекте бѳтѳрѳү, ташландыҡ ѳйҙәрҙе тәртиптә тотоу кеүек эштәр планға алынған.
Ѳмәлә ҡатнашҡан, ауылдың таҙа һәм матур булыуына вайымһыҙ булмаған ауыл халҡына ҙур рәхмәт әйтәм. Һеҙҙең эштән ауыл күҙгә күренеп үҙгәрҙе. Бары тик беҙҙең уртаҡ тырышлыҡ һѳҙѳмтәһендә генә ауыл таҙа һәм йәмле булырын бер кем дә онотмаһын ине. Таҙалыҡ яҡлы кешеләр бик үк күп түгел, шулай ҙа киләһе ѳмәләрҙә ҡатнашыусыларҙың күберәк булырына ышанғы килә.
Егәҙе ауылы хакимиәте башлығы.


text:
Ҡала Советы депутаттары 2009 йыл бюджетына һуңғы төҙәтмәләр индерҙе
Быйылғы Өфө бюджетына һуңғы төҙәтмәләр индерелде. Был турала ҡарарҙы депутаттар бөгөн ҡала Советының XXII ултырышында ҡабул итте.
БР Финанс министрлығының Өфө биләмәһендәге территориаль финанс идаралығы начальнигы Илгиз Насретдинов хәбәр итеүенсә, ҡала бюджетының дөйөм килеме 2009 йылда 13,658 миллиард һум тәшкил итте, ә сығымдар күләме – 14,417 миллиард һум. Бюджет табышының төп сығанаҡтары иҫәбендә Илгиз Насретдинов физик һәм юридик шәхестәрҙең табыштарына һалымды, ер һалымын һәм дөйөм табыш һалымын атаны.


text:
Өфө йәштәре эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнергә ынтыла
«Буласаҡ эшҡыуар» проекты сиктәрендә Өфөлә «Яңы эш башлаған эшҡыуарҙарға дәүләт ярҙамы. Коммерция күсемһеҙ милке» темаһына түңәрәк өҫтәл үтте. Унда эш асыу өсөн дәүләт субсидиялары алыу (старт-ап) мәсьәләләре тикшерелде һәм коммерция милке менән бәйле проблемалар күтәрелде.
Сарала Өфөнөң Муниципаль милек менән идара итеү комитеты, БР Бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ярҙам һәм үҫеш фонды, күсемһеҙ милек агентлыҡтары, йәш эшҡыуарҙар һәм урта уҡыу йорттары студенттары ҡатнашты.
«Башинформ» агентлығына түңәрәк өҫтәлдең координаторы Эллина Гәрәйеваның хәбәр итеүенсә, «Буласаҡ эшҡыуар» проекты популярлыҡ яулай.
— Проектты уҙған йылда Өфөнөң Орджоникидзе районы хакимиәте әҙерләне, — ти Гәрәйева. – Әлеге мәлдә 20 кеше ҡатнаша. Даими тренингылар һәм семинарҙар ойошторабыҙ, унда ҡатнашыусылар билдәле эшҡыуарҙар менән аралаша, үҙ эшеңде алып барыуҙың һәм дәүләт структуралары менән хеҙмәттәшлек итеүҙең байтаҡ нюанстары менән таныша ала. Шулай уҡ ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын ҡунаҡтарға биреү мөмкинлеге лә бар.
Әгәр элек бындай саралар баш ҡаланың Орджоникидзе районы халҡы өсөн ойошторолһа, хәҙер аудитория киңәйә. Проект йомғаҡтары буйынса буласаҡ эшҡыуарҙар үҙҙәрен бизнес-идеяларын тәҡдим итәсәк.


text:
Өфөлә социаль ашхана асылды
Аҙ тәьмин ителгәндәр һәм ауыр хәлдә ҡалғандар өсөн Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә бушлай ашхана асылды. Был ҡалалағы бындай өсөнсө ашхана. Тәүге икәүһе кеүек үк, ул да БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Илдар Ғәрифуллин ярҙамында «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡртостан төбәк бүлексәһе ҡанаты аҫтында асылған.
Ашхана 60 кешегә иҫәпләнгән. Туҡланыуға талондар 30 көнгә бирелә. Күп балалы ғаиләләр, пенсионерҙар, инвалидтар, эшһеҙҙәр, асарбаҡтар, яңы ғына төрмәнән сыҡҡан кешеләр, социаль яҡтан яҡланмаған башҡа граждандар ашханала йылы аш алыу мөмкинлегенә эйә.
Беренсе социаль ашхана Өфөлә апрель аҙағында Йәшел сауҡалыҡ биҫтәһендә булдырылғайны. Ә икенсе ашхана 15 июндә ҡаланың төньяғында Ҡулса урамында асылды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Р.Нуриев исемендәге Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивален асыу тантанаһында сығыш яһаны
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡорт опера һәм балет театрында үткән Рудольф Нуриев исемендәге XVIII Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивален асыу тантанһында ҡатнашты.
— Был залда булыуы бик ҡыуаныслы, сөнки бында балет тип аталған бөйөк сәнғәтте яҡшы белеүселәр, уны һөйөүселәр йыйылған. Һәм был байрамда беҙҙең менән Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Юрий Николаевич Григоровичтың булыуы икеләтә ҡыуаныслы, — тип билдәләне Президент.
«Сәхнәгә был бөйөк кешегә, Башҡортостан мәҙәниәтенә бик матур постановкалар алып килгән оҫтаға рәхмәт әйтер өсөн генә күтәрелдем. 1990-сы йылдарҙа ул күп эшләгән, яңы балет ҡуйып, ул әле лә күп эшләй, һәм беҙҙең хеҙмәттәшлек артабан да дауам итер, тип ышанабыҙ», тине республика башлығы.
Рөстәм Хәмитов, билдәле балетмейстер менән осрашыу барышында Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры коллективына һәр яҡлап булышлыҡ итеү тураһында һөйләшеп килешелде, тип һөйләне.
— Театр эшмәкәрлеген техник йәһәттән яңыртырға тырышасаҡбыҙ. Кем эҙләй, шул һәр саҡ таба. Шуға күрә аҡса ла табырбыҙ. Беҙҙең театр Рәсәй Федерацияһында иң яҡшылар иҫәбендә булһын өсөн, барыһын да эшләргә тырышасаҡбыҙ, — тип белдерҙе республика башлығы.
Юрий Григорович Өфөлә бишенсе спектакль ҡуйыуы хаҡында иҫкә төшөрҙө. Ул шулай уҡ солистар менән алмашырға, яңы тормош башларға тәҡдим итте. «Бында труппа күтәренке кәйеф менән яҡшы бейей. Йәш солистар бар, бында өс состав. Труппа менән эшләүҙән ҙур кинәнес алдым», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Ҙур театр хореографы.
— Һеҙгә сикһеҙ рәхмәтлебеҙ. Әлбиттә, эште дауам итергә теләр инек. Беҙ «Спартак» спектаклен ҡуйырға хыялланабыҙ. Беҙгә килгәндә иһә, барлыҡ ойоштороу, матди мәсьәләләрҙе хәл итәсәкбеҙ, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.


text:
Республика тупланма бюджетының профициты май башына 1,1 миллиард һум тәшкил итте
Башҡортостандың тупланма бюджеты ғинуар-апрелдә килем буйынса 50 миллиард һумға үтәлгән – 2013 йылдың дүрт айына ҡарата 101,8 процентҡа. Сығымдар 48,9 миллиард һум (104,8 процент) күләмендә финансланған. Шулай итеп, республика тупланма бюджетының профициты 1,1 миллиард һум тәшкил итә, тиелә БР Финанс министрлығы мәғлүмәттәрендә.
Һалым һәм һалымға ҡарамаған табыш 5,9 процетҡа үҫеш менән 41,5 миллиард һум тәшкил итте. Уларҙың төп сығанаҡтары – физик шәхестәр табыштарына (бөтә һалым һәм һалымға ҡарамаған табыштарҙан 30,3 процент), ойошмалар килеменә һалым (24,8), акциздар (12,9), милеккә һалым (19,4). Һанап үтелгән табыш төрҙәре буйынса, акциздарҙы иҫәпкә алмағанда, керем быйыл артҡан. 2013 йылдың ошо уҡ ваҡыты менән сағыштырғанда акциздар 0,9 процентҡа аҙыраҡ йыйылған.
Дәүләт һәм муниципаль милекте ҡулланыуҙан табыш 3 миллиард һум самаһы тупланған – бөтә һалым һәм һалымға ҡарамаған табыштарҙан 7,3 процент.
Бушлай керемдәр суммаһы – 8,5 миллиард һум (табыштың 17 проценты), 2013 йылдың ғинуар-апрель керемдәренән 14,4 процентҡа кәмерәк.
Тупланған бюджет сығымының 80,4 проценты социаль өлкәгә йүнәлтелгән.
Башҡортостан Республикаһы бюджеты ғинуар-апрель айҙарында килемдәр буйынса 40,9 миллиард һум күләмендә (2013 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса был 13 процент тәшкил итә), сығымдар буйынса 39,7 миллиард һум күләмендә (104,6 процент) үтәлгән. Урындағы бюжеттарҙың килеме – 21,1 миллиард һум (102,9 процент), сығымдары 21,3 миллиард һум (106,9 процент) тәшкил итә.


text:
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтанында тәүге һындар барлыҡҡа килдеФото: Андрей Старостин
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтанында тәүге һындар барлыҡҡа килде
Баш ҡалала «Ете ҡыҙ» фонтанында тәүге һындар барлыҡҡа килдеФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә Башҡорт опера һәм балет театры янындағы «Ете ҡыҙ» фонтанында тәүге һындар барлыҡҡа килде. Бөгөн, 18 июндә, белгестәр ете фигураның өсәүһен ҡуйҙы. «Уралагротехсервис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең участка начальнигы Айнур Хөсәйенов һүҙҙәренсә, ҡалған һындарҙы 19 июндә килтерәсәктәр.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ике метр бейеклегендәге бронзанан яһалған «Ете ҡыҙ» фонтанының скульптура композицияһы башҡорт халыҡ легендаһы нигеҙендә төҙөлә. Яңы фонтан төҫлө һәм музыкаль итеп эшләнә. Фонтан эргәһендәге экранда Фәйзи Ғәскәров ҡуйған билдәле лирик бейеү күрһәтеләсәк. Ҡалалағы иң ҙур фонтан 30 июндә асыла.


text:
Слободан Милошевич
Слобода́н Мило́шевич (сер. Слободан Милошевић, Slobodan Milošević; 20 август 1941, Пожаревац, Югославия короллеге — 11 март 2006, Гаага, Нидерланд) — Югославия һәм Сербияның дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре. 1989—1997 йыларҙа Сербия, һуңғараҡ, 1997—2000 йылдарҙа Югославия Союздаш Республикаһы президенты. Милошевич Югославия тарҡалыуы ваҡиғаларында һәм артабанғы ҡан ҡойғос хәрби конфликттарҙа үҙәк фигураларҙың береһе була.
Йөкмәткеһе
Тарихи роле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милошевич исеме менән этник конфликттарҙың һәм граждандар һуғышының ҡатмарлы һәм драматик сиратлашыуы бәйле. Был конфликттарҙың сәбәбе һәм барышы ошо конфликтта ҡатнашыусылар ғына түгел, ә донъя йәмәғәтселеге тарафынан да принципиаль рәүештә төрлөсә аңлатыла. Шул уҡ ваҡытта был фекерҙәр ҡапма-ҡаршылыҡлы була.
Берәүҙәр Милошевичты халыҡ-ара енәйәтсе, драматик ваҡиғаларҙың төп ғәйепле кешеһе тип һанаһа, икенселәр уның эштәрендә бер ниндәй ҙә енәйәт күрмәй һәм уны, ул идара иткән илде АҠШ һәм НАТО яғынан күрһәтелгән башбаштаҡлыҡ ҡорбаны тип иҫәпләй. Рәсәй дипломанты Юлий Александрович Квицинский әйткән икенсе ҡарашҡа ярашлы, элекке Югославия, бигерәк тә Косово һәм Метохия территорияһындағы этник конфликттар АҠШ тарафынан аңлы рәүештә ҡотҡо таратыу һәм ҡабартыу. Уның маҡсаты: бөтә донъя йәмәғәт фекерен әҙерләү, НАТО көсө менән ҡораллы ҡыҫылыш булдырыу, етәкселекте һәм Югославияның сәйәси, иҡтисади курсын алыштырыу, уны тулыһынса бүлгеләү, Рәсәй менән быуаттар буйы булдырылған бәйләнеште өҙөү, элекке Югославия территорияһында үҙенең хәрби көсөн булдырыу[2].
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Слободан Милошевич Пожаревац (Сербия) ҡалаһында, ярлы ғаиләлә тыуған. Милошевичтарҙың нәҫеле Черногориялағы Лиева-Река ауылынан килеп сыҡҡан.[3] Атаһы рухани була, 1962 йылда үҙ-үҙенә ҡул һала. Әсәһе мәктәптә уҡытыусы булып эшләй, коммунистар партияһының активисы һанала. Тиҫтерҙәре Милошевич каръераһының иң юғары нөктәһе тимер юл станцияһы начальнигы вазифаһы булыр тип уйлай.[4]
1959 йылдың 15 ғинуарында Милошевич Югославияның коммунистар союзына инә. 1960 йылда Пожаревацта урта мәктәпте һәм гимназияны тамамлай. 1964 йылда Белград университетының юридик факультетын яҡшы билдәләргә тамамлай[5].
Белград мәғлүмәт хеҙмәте менән етәкселек итә. 1970 йылда нефть компанияһын, һуңғараҡ Белград банкын етәкләй. 1959 йылда Югославия коммунистар союзы (ЮКС) ағзаһы була. 1984 йылда уның Белград ҡала комитеты рәйесе вазифаһын башҡара. 1986 йылдан 1989 йылға тиклем Сербия Коммунистар Союзының Үҙәк комитет Президиумы рәйесе вазифаһын биләй. 1988 йылдың 4 октябрендә Бачка-Паланкала халыҡ Сербияның автономиялы крайы Воеводина хөкүмәтенең отставкаға китеүен талап итә[6]. Икенсе көнөнә Милошевич Нови-Садта урындағы парламент бинаһына йүнәлгән халыҡты етәкләй[6]. Югославия халыҡ армияһы йыйылғандарҙы ҡыуып-таратыуҙан баш тарта һәм Воеводина власы отставкаға китә. 1989 йылда Милошевич Сербия республикаһының президенты итеп һайлана.
Милошевичтың сәйәсәте бер мәғәнәһе лә булмаған ҡапма-ҡаршы характерҙа була. Әгәр ҙә Иосип Броз Тито һуңғы ғүмеренә тиклем милләтселек менән көрәшергә тырышһа, Милошевич Сербия милләтселегенә ҡаршы килеү түгел, киреһенсә уны төрлөсә хуплай ҙа. Улай ғына ла түгел, милләтселек уны властҡа килтерә лә инде, сөнки Милошевич Сербия халҡының мәнфәғәтен яҡлаған партия дебаттарының тура эфирҙағы телетапшырыуынан һуң ҙур популярлыҡ яулай.
1989 йылдың 28 июнендә, Косово яланындағы һуғыштың (1389) 600 йыллығына арналған митинг ваҡытында Милошевич Косово һәм Метохияла сербтар һәм албандардар конфликтына бәйле шулай ти: «Иптәштәр, һеҙ бында ҡалырға тейеш. Был һеҙҙең ер, һеҙҙең тыуған йорт, һеҙҙең яландар һәм баҡсалар, был һеҙҙең тарих. Һеҙ был ерҙәрҙе ауыр булған йәки кәмһетеүҙәр кисергән өсөн генә ташлап китергә тейеш түгелһегеҙ. Сербтар һәм черногорсылар бер ваҡытта ла ауырлыҡтарға бирешмәне, алыш ваҡытында артҡа сигенмәне. Үҙегеҙҙең нәҫелегеҙ, ата-бабаларығыҙ хаҡына бында ҡалырға тейешһегеҙ. Югославия Косовоһыҙ йәшәй алмай!»[7]
1991 йылда Словения менән Хорватияны бойондороҡһоҙ итеп иғлан иткәндән һуң, унда Югославия халыҡ армияһын ебәреүгә ярҙам итә. Меңәрләгән кеше һәләк булған, йөҙәр меңдәре ҡасаҡтарға әйләнгән Хорватиялағы 1991—1995 йылдарҙағы һуғыштан айырмалы Словения конфликты («Ун көнлөк һуғыш») ҡанһыҙ тиерлек үтә.
1993 йылдың февралендә хорваттарҙың Краинаға һөжүм итеүенән һуң һәм Босния һуғышының ҡыҙған мәлендә Слободан Милошевич Рәсәйҙең «Правда» гәзитенә интервью бирә һәм унда Югославияның тарҡалыуында Германияны ғәйепләй.
Сербияның позицияһы тураһында… Беҙ уны бер ваҡытта ла үҙгәртмәнек: һәр ваҡыта ла мәсьәләне тыныс юл менән хәл итеү яғында булдыҡ. Ниндәйҙер халыҡтың үҙбилдәләнеше өсөн дәғүәләшмәнек һәм дәғүәләшмәйбеҙ. Фаразланыуынса серб халҡы ла бындай хоҡуҡҡа эйә. Һеҙ нимә булғанын иҫләйһегеҙ. Словения менән Хорватия бер яҡлы булып, көс ҡулланып, Югославиянан айырылды. Был аҙымдар бында кемдең ҡыҙыҡһыныуы булыуын шунда уҡ хупланы. Беҙ ғәжәп факт менән тап булдыҡ: Халыҡ-ара берләшмә үҙ илеңдә ҡалыуға ҡарағанда әһәмиәтлерәк булған хоҡуҡты таныны. Шулай итеп ҙур енәйәт яһала: БМО-ға нигеҙ һалыусыларҙың береһе булған Югославия тарҡала. Тураһын әйтәм: быларҙың барыһы артында ла Германия сәйәсәте тора. Нәҡ немец-католик альянсының мәнфәғәтендә — беҙҙең генә түгел, һеҙҙең илде лә тарҡатыу, беҙҙә лә, һеҙҙә лә ҡан ҡойолоу.… Бөтәһе лә Германияның берләшеүенән башланды. Бының шулай булыуы менән, Германия Икенсе Бөтә Донъя һуғышы еңеүселәрен язалай башланы. Матбуғат донъяны немец педантлығы менән яҡшыға һәм насарға бүлде. «Яҡшылары» — Икенсе Бөтә Донъя һуғышында фашистар яғында булыусылар һәм һуғышта еңелеүселәр. «Насарҙары» — улар менән булмағандар һәм һуғышта еңеүселәр… Югославияны тарҡатырға кәрәк ине. Югославия реваншизм сәйәсәтенең тәүге ҡорбаны булды
— [8]
1995 йылда Милошевич АҠШ-та Дейтонск килешеүенә ҡул ҡуйыусылыраҙың береһе була. 1996 йылда Косовола сепаратистарҙың ҡораллы формированиеларын булдырыу башлана. Тиҙҙән улар Косованы азат итеү армияһына ҡушыла. Крайҙа Косованың партизан-террористар һуғышы башлана. Югославияның йөҙәрләгән тыныс халҡы, чиновниктары һәм хәрбиҙәре был һуғыштың ҡорбаны була. Тәүге этапта сепаратистар менән көрәште бары тик милиция подразделениелары ғына алып бара, әммә 1998 йылда Милошевич крайға Югославия армияһын ебәрә. Был көнбайыштың киҫкен реакцияһын тыуҙыра. 1998 йылдың июнендә көнбайыш илдәр, әгәр Югославия Республика Союзы Косованан ғәскәрҙәрен һәм спезназын сығармаһа, көс ҡулланыу менән янай. Милошевич менән Борис Николаевич Ельциндың Мәскәүҙәге осрашыуында проблеманы тыныс юл менән хәл итеү кәрәклеге тураһында ике яҡлы килешеү ҡабул ителә. Әммә ике яҡ конфликттың репресиия һәм этник таҙартыуы арҡаһында һуғыш хәрәкәттәрен туҡтатып булмай[9][10][11][12]. 1999 йылдың 27 майында Косово һуғышы ваҡытында Милошевич БМО һәм НАТО тарафынан хәрби енәйәттә, Женева конвенцияһын боҙоуҙа, геноцидта ғәйепләнә. Югославия НАТО авиацияһының бомбаһына тотола. 1999 йылдың 20 июнендәге халыҡ-ара хәрби операцияһы һөҙөмтәһендә Югославия армияһы Косова һәм Метохиянан сығарыла.
2000 йылда Югославия президентын һайлауҙа Милошевичтың конкуренты Воислав Коштуница еңеп сыға, әммә властарҙың раҫлауы буйынса ул етәрлек кимәлдә тауыш йыймай. Милошевич законға ярашлы, тауыш биреүҙең икенсе турын үткәреүҙе талап итә. Тарихҡа «бульдозер революцияһы» кеүек инеп ҡалған 2000 йылдың 5 октябрендәге урам демонстрациялары һөҙөмтәһендә Милошевич төшөрөлә.
2001 йылдың 1 апрелендә Милошевич Белград районындағы үҙенең виллаһында ҡулға алына һәм 28 июндә премьер-министр Зоран Джинджич инициативаһы буйынса Элекке Югославияның хәрби енәйәт буйынса халыҡ-ара трибуналына тапшырыла. Был күпселек Серб йәмәғәтселегенең һәм президент Коштуницаның асыуын тыуҙыра. Югославияның һулдар партияһы лидеры Мириана Маркович иренең аресында Рәсәйҙең ролен пасив һәм ҡыйыуһыҙ тип билдәләй. Маркович Рәсәйҙән күберәк өмөт итеүен матбуғатта тапҡыр белдерә[13].
Милошевичтың үлеме һәм быға ҡарата реакция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милошевичтың эш процессы тамамланмай, сөнки 2006 йылдың 11 мартында хөкөм ителеүсе Гаага БМО төрмәһендә миокарда инфарктынан үлә. Уны төрмә хеҙмәткәре Схевенинген камераһындағы карауатында йәшәү билдәләре булмаған көйө таба[14] 2003 йылда, Милошевичтың үлеменә тиклем өс йыл элек, уның ҡатыны Мира Маркович төрмә кардиологы тәғәйенләгән дауалауҙың оператив корректировка талап итеүен һәм трибуналдың рәсми вәкилдәренең төрмәлә тейешле медицина күҙәтеүе булыуы хаҡында әйтеүен ялған тип белдерә "[13].
Трагик үлеменә тиклем Милошевичтың сәләмәтлеге кинәт ҡаҡшай. Ул ҡабатланып торған йөрәк приступтарынан йонсой һәм Рәсәйҙә дауаланыуҙы һорай. Трибунал уның һорауын, судтан йәшенеү өсөн һылтау тип, кире ҡаға. Рәсәй яғы Гаагаға экс-президентты суд эскәмйәһенә кире ҡайтарыуы тураһында гарантия биреүе тураһында хәбәр итә. Үлеменә тиклем өс көн алда Рәсәй Сил ил эштәре министрлығына[14] яҙған хатында Слободан Милошевич шулай тип белдерә:
Миңә Рәсәйҙә дауаланыу мөмкинлеге бирмәй ныҡышмаллыҡ күрһәтеүҙәре, тәү сиратта, ныҡлап тикшереүҙәре һөҙәмтәһендә суд барышында минең һаулығыма ҡаршы уҫал ниәтле компания алып барылыуы асыҡланыуҙан ҡурҡыу. Был фактты рус белгестәренән йәшереп булмаясаҡ.
Сербия һәм Черногория хөкүмәте элекке президенты дәүләт хөрмәте күрһәтеп ерләүҙән баш тарта. Сит илдәр эше буйынса министр Вук Драшкович был турала: «Сериялы үлтереүсенән милли герой яһау Сербия өсөн хурлыҡ булыр ине», тип белдерә.
Башҡа төрлө фекерҙәр ҙә була. Сербияның Социалистик партияһы Баш комитеты рәйесе Ивица Дачич: «Милошевич Гаага трибуналында үлтерелә һәм шуның менән уны трибуналда системалы юҡ итеү процесы бөтөрөлдө», — тип белдерә. Дачичтың һүҙҙәре буйынса, трибуналдың Милошевичты Мәскәүгә дауаланыуға ебәрмәүе хәл иткес хөкөм ҡарары була. Ул, Милошевичтың Сербия халҡын, уның артабанғы киләсәге өсөн мөһим әһәмиәткә эйә булған, геноцидта һәм этник таҙартыуҙа ғәйеләүҙән яҡлап ҡалыуын да өҫтәй.
Серб радикаль партияһы Гаага трибуналы Милошевичты үлтерҙе һәм прокуратура, ялған судъялар уның үлеме өсөн яуаплы, тип билдәләй. Серб радикаль партияһы рәйесе урынбаҫары Томислав Николич сербтарҙы Гаага трибуналы менән юҡҡа сығарыу туҡтатылырға тейеш, ти.
Черногория социалистарының Демократик партияһы функционеры, Милошевичтың үлем сәбәптәрен рәсми белдереүҙәрен көтөргә кәрәк. Әгәр ҙә үлем Милошевичтың һаулығы ҡаҡшау сәбәпле килһә, уны ниңә адекват дауаламағандар, уны дауалауға гарантия биргән Рәсәйгә ниңә ышанмағндар, тигән һорау ҡуйырға була, тип белдерә.
«Милошевичтың үлеме халыҡ-ара мөһим хөкөм эшен ахырына еткерергә ҡамасауланы. Был Сербиялағы сәйәси мөнәсәбәттәр эҙемтәһенә килтерәсәк», — тип билдәләй Черногория Социалистик халыҡ партияһының матбуғат вәкиле Миомир Воинович. Черногория Демократик Серб партияһы рәйесе Ранко Кадич Милошевичтың үлеме донъяға Югославияның тарҡалыуының икенсе яғын ишетмәү мөмкинлеге бирә, тип баһалай.
Ерләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йыназаға Революция музейы зданиеһы янына Белградтың 80 мең халҡы килә[15]. Сербияның яңы президенты Борис Тадич үҙенең рәсми белдереүендә Милошевичты хөкүмәт хөрмәте күрһәтеп ерләүҙән баш тартыуын белдерә. [16]. Шуға күрә хушлашыу шәхси тәртиптә үтә. Слободан Милошевич 2006 йылдың 18 мартында Белградтан көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 80 саҡрымда ятҡан тыуған ҡалаһы Пожаревацта, тәүге тапҡыр буласаҡ ҡатынын үпкән ҡарт имән төбөндә ерләнә[17]. Ерләү сараһында 50 мең серб ҡатнаша. Шулай уҡ Рәсәйҙең Коммунистар партияһы лидеры Геннадий Зюганов һәм ул ваҡыттағы Дәүләт Думаһының вице-спикеры Сергей Бабурин да була. [18].
Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡатыны — Мириана (Мира) Маркович, 1942 йылда тыуған. Сәйәсмән, 1994 йылда «Югославия һулдары» партияһына нигеҙ һала. Ғаилә дуҫтарының хәтерләүенсә, иренә ҙур йоғонто яһай, нәҡ ул иренең сәйәси карьера буйынса уңышҡа ирешеүендә ҙур роль уйнай. .
Атаһын ҡулға алғанда атыша һәм шуның өсөн 2002 йылда 8 айға иркенән мәхрүм ителә[21]
- Ағаһы — Борислав Милошевич, (1936—2013), 1998—2001 йылдарҙа Рәсәйҙә Югославия илсеһе, бизнесмен.
Мира Маркович Сербия территорияһын 2003 йылдың яҙында ташлап китә. Бәләкәй Милошевич 2000 йылдың көҙөндә. 2006 йылдың мартында Маркович менән бәләкәй Милошевич Рәсәйгә ҡасаҡ статусын ала[22] 2007 йылда Сербия Мира Марковичҡа һәм Югославия лидерының улы Марко Милошевичҡа, иҡтисади характерҙағы енәйәт һәм үлтереүҙә ғәйепләп, халыҡ-ара эҙләү иғлан итә[22] 2008 йылда Рәсәй Сербияға Марковичты һәм бәләкәй Милошевичты биреүҙән (экстрадициянан) баш тарта [23][24].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Milosevic buried in quiet ceremony in his hometown Би-би-си (инг.)
- ↑ Решения есть, нужна решимость
- ↑ Lenta.ru: В мире: Могилу Слободана Милошевича открывают для посещения
- ↑ Огонек: МИРА МАРКОВИЧ: МИЛОШЕВИЧА СДЕЛАЛА Я
- ↑ Slobodan Milošević (серб.). 2 июль 2015 тикшерелгән.
- ↑ 6,0 6,1 Митревска Я., Сельцер Д. Г. Дезинтеграционные процессы в СФРЮ и Социалистическая Республика Македония (1985—1991 гг.) // Вестник Тамбовского университета. Серия: Гуманитарные науки. — 2012. — № 2 (106). — С. 326
- ↑ В.Анисимов. Косовский узел — начало кризиса
- ↑ Слободан Милошевич: Югославия — первая жертва германского реваншизма// «Правда» № 35 (26989) от 20 февраля 1993 года.
- ↑ Непобеждённый. К 70-летию со дня рождения Слободана Милошевича. Б. С. Милошевич. Слободан Милошевич. Фрагменты политической биографии
- ↑ Dějiny Srbska. — Praha, 2004. — ISBN 80-7106-671-0
- ↑ Dizdarevic R. Od smrti Tita do smrti Jugoslavie.— Praha, 2002
- ↑ Тягуненко Л. В. Союзная республика Югославия на рубеже XXI века
- ↑ 13,0 13,1 Интервью М.Маркович
- ↑ 14,0 14,1 Врачи определят причину смерти Слодобана Милошевича (Слободан Милошевич)
- ↑ B92 — Vesti — Sahranjen Slobodan Milošević
- ↑ Сербия отказалась официально хоронить Милошевича
- ↑ Могилу Слободана Милошевича открывают для посещения
- ↑ На похороны Милошевича собрались 50 тысяч сербов
- ↑ Stevanovic, Vidosav. Milosevic: The People’s Tyrant. I.B. Tauris: London. 2004. p.195.
- ↑ LeBor, Adam. Milosevic: A Biography. Yale University Press. 2002. p.314.
- ↑ Lenta.ru: В мире: МВД Сербии выдало ордер на арест дочери Слободана Милошевича
- ↑ 22,0 22,1 Lenta.ru: Балканы: Россия предоставила убежище вдове и сыну Милошевича почти два года назад
- ↑ Lenta.ru: Балканы: В Сербии подписан запрос об экстрадиции семьи Милошевича из России
- ↑ Россия отказалась выдать Сербии семью Милошевича — Дарина Заруцкая, Татьяна Смольякова — «Трудный путь домой» — Российская Газета
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Slobodan Milošević (серб.). 2 июль 2015 тикшерелгән.
- Сайт памяти Слободана Милошевича — Главная страница
- Милошевич на сайте krugosvet.ru
- Защитная речь Слободана Милошевича на процессе в Гааге
- Выступления Слободана Милошевича
- Джон Лафлэнд. Профанация международного права
- Смерть Милошевича — Лента новостей
- Борислав Милошевич: «Слободан не доверял реформаторам, Горбачеву»
- 20 августа тыуғандар
- 1941 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Сербияла тыуғандар
- 11 мартта вафат булғандар
- 2006 йылда вафат булғандар
- Гаагала вафат булғандар
- Социалистар
- Сербия президенттары
- Югославия президенттары
- Белград университетын тамамлаусылар
- Һуғыштарҙа ҡатнашыусылар
- Хеҙмәт ордены кавалерҙары (ЮСФР)
- Төрмәлә үлеүселәр


text:
Волга буйы Федераль округы А.В.Доставалов исемендәге
Башҡорт кадет корпусы
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Ғәләүетдинова Эльмира Минихан ҡыҙының
дәрес өлгөһө
Тема:Ҡыш.Ҡылым.
(6 класс)
Ишимбай-2015
Класс:6
Предмет: башҡорт дәүләт теле, III линия.
Дәреслек: Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М., Абдулхаева Г.Н.
Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең уҡыусылары өсөн дәреслек.
Ҡулланылған әҙәбиәт:
Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М., Абдулхаева Г.Н.
Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең уҡыусылары өсөн дәреслек.
Күңелле минуттар. Физкультура минуттары өсөн шиғырҙар\ Автор-төҙөүселәре: М.И.Баһауетдинова, Г.Н.Йәғәфәрова.- Өфө: “Китап”, 2003. – 52 бит.
Ғәбитова З.М., Усманова М.Ғ. Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең класс өсөн “Башҡорт теле” дәреслегенә методик күрһәтмәләр.- Өфө: Китап, 2003. – 112 бит
Ғәбитова З.М., Толомбаев Х.А. Урыҫ мәктәптәрендә башҡорт телен уҡытыуҙы ойоштороу буйынса методик кәңәштәр. – Өфө: Башҡортостан, 2006. – 96 бит.
Тикеев Д.С. Башҡорт теле дәрестәрендә уҡыусыларға белем һәм тәрбиә биреү: уҡытыусылар һәм студентар өсөн ҡул. – Өфө: Китап, 2008. -152 бит.
З.А. Хадыева, М.С.Давлетшина. Башкирский язык-государственный язык. Рабочая тетрадь.- Уфа. Мир печати, 2010.-138 с.
Үҫтереүсе уҡытыу технологияһы элементтары менән төҙөлгән дәрес
Тема: Ҡыш. Ҡылым.
Маҡсат:
Ҡыш миҙгеле, уның билдәләре менән таныштырыу.
Һүҙлек байлығын арттырыу,үҙ фекерҙәрен әйтергә өйрәтеү.
Ҡылымдарҙы телмәрҙә ҡулланыуҙы нығытыу.
Уҡыусыларҙың хәтерен, күҙәтеүсәнлеген үҫтереү.
Тәбиғәткә һөйөү, һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү.
Һүҙлек һүҙҙәр:
Һулыш-
Һиҙеп алды-
Тауыш-
Һирәк-
Йоҡоға талған-
Һыймай-
выжлай-
Йыһазландырыу: дәреслектәр, мультимедиа проекторы, карточкалар, картиналар, эш дәфтәрҙәре,Һүҙлектәр
Дәрес барышы:
Психологик комфорт тыуҙырыу(дәрес алдынан уҡыусыларҙың кәйефен күтәреү,эшкә өндәү-ҡыш тураһында йыр тыңлау)
- Ойоштороу моменты
Һаумыһығыҙ, балалар!
Һаумыһығыҙ!
Мин Ғәләүетдинова Эльмира Минихан ҡыҙы, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. Бөгөнгө дәресте мин алып барасаҡмын, һеҙҙең менән дәрес барышында танышырбыҙ.
Бөгөн класта кем дежур?
Класта кем юҡ?
Бөгөн нисәһе? Аҙнаның ниндәй көнө? Ниндәй миҙгел? Һауа торошо ниндәй? Ҡар яуамы?(Яуаптар)
Яҡшы, дәресте дауам итәйек .
Фонетик күнегеү. (слайд)
"Ҡ" , ошо хәрефкә һүҙҙәр әйттереү.
Артикуляцион күнегеү. (слайд)
Ҡар яуа
Мамыҡ ҡар яуа,
Шундай саф һауа.
Саналар һөйрәп,
Беҙ киттек тауға...(маҡсатҡа сығыу
Саналар оса,
Ҡаршы ел выжлай.
Ә шатлыҡ беҙҙең
Күкрәккә һыймай.
Уҡытыусы уҡый;
үҙ аллы уҡыу;
хор менән уҡыу;
1-2 уҡыусының уҡыуы.
Уҡыусылар, шиғыр нимә тураһында?
Шулай итеп, уҡыусылар, беҙ дәрестә нимә тураһында һөйләшәсәкбеҙ?
Текстағы яуа, киттек, оса, һыймай һүҙҙәренә иғтибар итәйек әле, ниндәй һүҙҙәр ул?
Дөрөҫ, шулай уҡ дәрестә беҙ һеҙҙең менән ҡылымдарҙы ла ҡабатлап үтәрбеҙ.
Төп өлөш.
Маҡсатты әйтеү
- Уҡыусылар, дәрестә яңы һүҙҙәр менән танышабыҙ, текст өҫтөндә һәм күнегеүҙәр эшләйәсәкбеҙ.
- Кем дә кем дәрестә әүҙем ҡатнаша, шул ҡар бөртөктәрен аласаҡ. Әүҙем ҡатнашып һәм ҡар бөртөктәрен күберәк йыйған уҡыусы, еңеүсе буласаҡ һәм юғары баһа аласаҡ.
Дәфтәрҙе астыҡ, датаны,теманы яҙып ҡуйҙыҡ.
Һүҙлек эше: (слайд)
Һулыш- дыхание
Һиҙеп алды- почуяли
Тауыш- звук
Һирәк- редко
Йоҡоға талған- уснул
Һыймай- не лезет
Хор менән уҡыу;
Уҡытыусы русса уҡый, балалар тәржемә итә.
Һүҙлек һүҙҙәре менән һүҙбәйләнеш төҙөү.
Йөкмәткене ҡабул итеү.Уҡыу күнекмәләре
- Ә хәҙер текст менән танышайыҡ.
- Уҡытыусы тексты уҡый, балалар үҙ аллы уҡый, сылбырлап уҡытыу,тәржемә итеү бергәләп
- Һорауҙарға яуап:
Ниндәй ҡыш килеп етте?
Ҡыштың һалҡын һулышын нимәләр һиҙеп алды?
Нимәләр тауышы урманда һирәк ишетелә?
Видео
Ял минуты (слайд)
Беҙ, ҡарҙар, осабыҙ,
Ян-яҡҡа китәбеҙ.
Төшәбеҙ тигәндә
Ел менән осабыҙ.
Грамматик эш.
Ә хәҙер ҡылымдарҙы иҫкә төшөрөп үтәйек.
- Текстан ҡылымдарҙы табығыҙ һәм уларҙың ниндәй һорауға яуап биргәнен әйтегеҙ. Һөйләмдә ҡайһы урында тора ул?
Әйҙәгеҙ әле, ошо схема ярҙамында һөйләмдәр төҙөп ҡарайыҡ.Слайд.
ҡылым
исем
ҡыш
Мәҫәлән, Ҡыш ҡар яуа.
Нимә? Ҡар-эйә, яуа-нимә эшләй?(эш дәфтәрҙәренә яҙа барыу)
Уйын"Уйлап тап!"
Уҡыусылар, таҡтаға ҡарайыҡ әле. Унда һүрәт йәшерелгән. Һеҙгә уны белергә кәрәк.
Ә нисек уны белергә? Дөрөҫ, һорауҙар ярҙамында.
Һеҙ һорауҙар бирәһегеҙ, мин эйе йәки юҡ тип яуап бирәм.
Дөрөҫ, бында ҡуян йәшерелгән.
- Ҡарағыҙ әле, ҡуян нимә эшләй?
Башҡортостанда ҡыш ниндәй була?
Ҡоштар һәм йәнлектәр ҡышын нисек ем таба?
Уларға ҡар аҫтынан ашарға табыуы бик ҡыйын.
Уларға беҙ нисек ярҙам итә алабыҙ?
Дөрөҫ, тағараҡтар эшләргә, ем һалырға кәрәк.
- Ә ниндәй ҡоштарға һәм йәнлектәргә ярҙам кәрәк?
Төркөмдә эш
- Уҡыусылар, миңә һеҙҙең ярҙамығыҙ кәрәк. Ошо конвертта ҡоштар һәм хайуандар һүрәте. Улар буталған. Һеҙҙгә уларҙы ике төркөмгә айырырға. Беренсе төркөм- беҙҙә ҡышлаусы ҡоштарҙы, ә икенселәре - йәнлектәрҙе билдәләй. ( слайд)
-- Йәнлектәр нисек ҡышлайҙар?
Йомғаҡлау(тест)
Ниндәй ҡар яуа?
а) ап-аҡ
б) ҡара
в) алһыу
Беҙҙә ҡышлаусы ҡоштар?
а) аҡҡош
б) күгәрсен
в) һандуғас
Ҡыш урмандарҙа нимәнең тауыштары ишетелмәй?
а) ҡоштарҙың
б) кешеләрҙең
в) машиналарҙың
Ҡылымдар бирелгән юлды билдәләгеҙ.
а) ҡоштар, ҡар, йәнлектәр
б) яуа, етте, ишетелә
в) ап-аҡ, буранлы, һыуыҡ
VIII. Өйгә эш.
Яңы һүҙҙәрҙе ятларға.
Тексты тасуири уҡырға
Ҡыш темаһына 5 йомаҡ яҙып килтерергә.
Рефлексия. (карточкаларҙы таратып биреү)
IX.Дәресте йомғаҡлау.Баһа.
-Уҡыусылар, дәрестә әүҙем ҡатнаштығыҙ, афарин! Киләсәктә лә актив булығыҙ, белем алырға ынтылығыҙ.Бөгөнгө дәресебеҙ тамам. Иғтибарығыҙ өсөн рәхмәт! Һау булығыҙ!
Номер материала: ДВ-156365
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Республикала 3261 күп балалы ғаилә бушлай ер участкалары алды
Башҡортостан парламентарийҙары Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет ултырышында өс һәм унан да ашыу балиғ булмаған бала тәрбиәләгән граждандарға, шулай уҡ инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләргә бушлай ер участкалары бүлеү процесын тикшерҙе. Был категория граждандарын торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе – Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың шәхси контролендә. Норматив-хоҡуҡи база формалаштырылған, участкалар бер тапҡыр һәм бушлай бирелә.
Бөгөнгө көнгә Башҡортостанда йәшәгән 3261 күп балалы ғаилә һәм инвалид бала тәрбиәләгән 706 ғаилә йорт төҙөү өсөн торлаҡ алған. Заявка биргән граждандарҙың 23,7 проценты участкалар менән тәьмин ителгән. Әлеге ваҡытта республикала 35730 күп балалы ғаилә йәшәй, уларҙан 13586 ғаилә участка алыуға заявка бигән.
Депутаттар был законды тормошҡа ашырыу сиктәрендә үҙләштерелгән средстволар күләмен тикшерҙе. БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, республика бюджеты менән бүленгән 67,7 милион һумдан 18 миллион 951 мең һум үҙләштерлгән.
Ултырышта билдәләнеүенсә, иҫәпкә торған ғаиләләр һаны аҙна һайын 150-200 кешегә арта.
Ер участкалары етешмәү мәсьәләһе республикала ауылдарҙың сиктәрен киңәйтеү юлы менән хәл ителә. Шулай итеп, 2012 йылда Башҡортостан ауылдары 4424 гектарға ҙурайтылған.
Парламентарийҙар бүленгән участкаларға инженерлыҡ коммуникацияларын үткәреү проблемаһын күтәрҙе. Был мәсьәләне хәл итеү муниципалитеттар иңенә төшә, әммә финанс яҡтан улар мәсьәләне хәл итә алмаясаҡ.
— Проблеманы комплекслы хәл итеү зарур, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитет рәйесе Франис Сәйфуллин. – Әгәр инженерлыҡ селтәрҙәрен үткәреү мәсьәләһен республика кимәлендә маҡсатҡа ярашлы хәл итмәһәк, йорт һалыу урынына кешеләр участкаларын һата башлаясаҡ.


text:
«Урал батыр ере» — федераль мәҙәни мираҫ объекты
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөрйән районының иҫтәлекле урыны — «Урал батыр ере» Рәсәй халыҡтары мәҙәни мираҫ объекттарының берҙәм дәүләт реестрына индерелгән. Хәҙер объект төбәк статусын алды. Республика Мәҙәниәт министрлығы ошо хаҡта бойороҡ сығарған.
Был документ объект биләмәһенең сиктәрен раҫлауҙы һәм һаҡлауҙы регламентлай. Дөйөм майҙаны — 62 628 127 квадрат метр, уның тәүге боролош урыны Шүлгәнташ мәмерйәһенән 938 метр алыҫлыҡта урынлашҡан. Объекттың сиге Кейекбай — Ғәҙелгәрәй автомобиль юлы буйынан үтә. Уның биләмәһендә Морат туғайы, Йылҡысыҡҡан күле, Бабсаҡ бей убаһы, археологик мираҫ объекттары бар.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Иң көслө кеше Баймаҡҡа киләсәк
Иң көслө кеше Баймаҡҡа киләсәк
Ер йөҙөндәге иң көслө етәү исемлегенә ингән башҡорт батыры Эльбрус Ниғмәтуллин - "Башҡорт йәштәре йыйыны" ҡунағы буласаҡ.
Данлыҡлы спортсының күрһәтмә сығышы, асыҡтан-асыҡ һөйләшеү, автограф-сессия - барыһы ла буласаҡ. Эльбрус Ниғмәтуллинды яҡындан күреү мөмкинлеген ҡулдан ысҡындырма! Һуңға ҡалмайбыҙ, Cара 29 июль иртән 11-ҙә башлана!
Данлыҡлы спортсының күрһәтмә сығышы, асыҡтан-асыҡ һөйләшеү, автограф-сессия - барыһы ла буласаҡ. Эльбрус Ниғмәтуллинды яҡындан күреү мөмкинлеген ҡулдан ысҡындырма! Һуңға ҡалмайбыҙ, Cара 29 июль иртән 11-ҙә башлана!
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
– Йырҙағыса, ауыл йәмле Таһир-Зөһрәләр менән, ә улар – дәртле һәм күҙҙәренән нур сәскән йәштәр, – тип һөйләй "Маяҡ" ауыл хужалығы кооперативы рәйесе, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Йәмиғнур Мөхтәров.
– Йырҙағыса, ауыл йәмле Таһир-Зөһрәләр менән, ә улар – дәртле һәм күҙҙәренән нур сәскән йәштәр, – тип һөйләй "Маяҡ" ауыл хужалығы кооперативы рәйесе, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Йәмиғнур Мөхтәров.
– Бөгөн йыш ҡына беҙ донъялағы хәл-ваҡиғаларға тап журналист күҙе аша бағабыҙ, уның яҙғандарынан, әйткәндәренән фекер ебен туплайбыҙ. Тап ошо һөнәр эйәләре халыҡҡа яңылыҡтарҙы дөрөҫ, әһәмиәтле итеп еткереү буйынса ғәйәт мөһим һәм тынғыһыҙ эш башҡара ла инде, – тине Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлыҡ етәксеһе Борис Мелкоедов.
Әгәр Америкала кино төшөрөүҙең үҙәге итеп Голливуд иҫәпләнһә, һиндтарҙа — Болливуд. Күңелгә ятышлы йыр-моңға, дәртле бейеүҙәргә бай, шул уҡ ваҡытта тетрәнгес хәл-ваҡиғаларҙы бәйән иткән фильмдар нәҡ ошонда тыуа ла инде.
“Болливудҡа билет” өс өлөштән тора. Сағыу тамашала был халыҡ мәҙәниәтенең барлыҡ үҙенсәлеге сағылыш таба. Ойоштороусылар белдереүенсә, 90 минутлыҡ шоуҙа Һиндостандың сәхнә оҫталары ҡунаҡтарҙың күңелен асасаҡ.
"Сәләм Златоуст ҡалаһынан!
Һаумы, Даян!
Бик күп сәләм менән Рәшит тип белерһең. 3 ғинуарҙа, кисә, һинең хатыңды алып бик шатландым. Бына бөгөн һиңә хат яҙырға тип ултырҙым әле. Үҙегеҙҙең өй эсегеҙгә һ.б. сәләм. Сәләм шулай уҡ Нурҙан.
Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының халыҡ-ара ТӨРКСОЙ ойошмаһындағы вәкиле Әхәт Сәлихов сентябрь айҙарында уҡ Салауат Юлаев исемендәге республика дәүләт премияһы лауреаты Динис Бүләковтың «Ғүмер бер генә», «Килмешәк» романдарының Төркиәлә донъя күрәсәге тураһында хәбәр иткәйне инде, шуға күрә был ҙур ваҡиға тулҡынланыу менән көтөп алынды!
Йәлил Рәшит улы Заһретдинов — тап шундай шәхестәрҙең береһе. Ул яҙмышына зарланмай, берәүҙән дә ярҙам көтмәй, дуҫ-татыу ғаиләһе менән тыуған ауылы Туҡайҙа гөрләтеп йәшәп ята.
Районда шәхси эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә юлдар асылғас, Азаматтың бизнес-планы хуплау таба: ул 168 мең һум күләмендә субсидияға эйә була. Аҡсаға күп функциялы ағас эшкәртеү станогы һатып ала. Диләнкә алып, ағас эшкәртеү цехы ла асып ебәрә. Бер туған ағаһы Муса — төп таянысы.
Оҫталар ҡайын һәм уҫаҡ ағасын файҙалана.
Унан "Ишембай урманы" дәүләт унитар предприятиеһы директоры Сәлим Хафизовҡа:
— Шишмәне нисек атайбыҙ? — тип мөрәжәғәт итте.
— Беҙгә тиклем уны Ураҙбайҙан Зәки Сөләймәнов тәрбиәләгән.
Теләгеңде Аллаһ ҡабул итһен өсөн ниҙәр эшләргә һуң? Мәҫәлән, иртәгәһе – ишәккә, тип ҡул ҡаушырып ултырмаҫҡа. Тик булдыҡлы, егәрле, эшһөйәрҙәр уңышҡа өлгәшә. Үҙ-ара татыулыҡ, холоҡтағы насар ҡылыҡтарҙы үҙеңдән йолоп ырғытыу, ислам дине ҡушҡан барлыҡ яҡшы сифаттарға эйә булыу, Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм өлгөһөндә йәшәү фарыз.
Үтенесем күп инде: һаулығымды һораным, эй, Раббым, нурҙарыңдан нурланып, ҡоттарыңдан ҡотайып, иманымды юлдаш итеп йәшәргә насип әйлә, тинем. Туғандарыма ла иман теләнем, туғандарҙың татыулығын Аллаһ һөйә, татыу булайыҡ, тинем.
өләсәйем, туғандарым бар.
Әсәйемдең әсәһе Миңзәлә Фәтҡуллина Әбделмәмбәт ауылында йәшәй. Бала сағы һуғыштан һуңғы ауыр йылдарға тура килгән уның. Өләсәйемдең әсәһе, дүрт балаһын етем ҡалдырып, ҡаты ауырыуҙан донъя ҡуйғанда өлкән ҡыҙына — өләсәйемә — ун ике, иң бәләкәйҙәренә ике йәш булған. Һәр береһе төрлө балалар йортонда тәрбиәләнһә лә, бер-береһен юғалтмай, гел аралашып йәшәйҙәр.


text:
Өфөлә инновацияларҙы үҫтереүгә 400-шәр мең һумлыҡ 15 грант уйнатыласаҡ
Башҡортостан Республикаһының Фәндәр академияһында «УМНИК» ғилми-инновацион конкурстың финалы уҙасаҡ, унда 400-шәр мең һумлыҡ 15 грант уйнатыласаҡ, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Фәнде үҫтереү һәм ярҙам итеү фондының матбуғат хеҙмәте. Был аҡсаларҙы йәш тикшеренеүсе яңы инновацион продукттар булдырыуға тотона аласаҡ.
Конкурста ҡатнашыусылар үҙ проекттарын, ғалимдар, уңышлы эшҡыуарҙар һәм инвесторҙарҙан торған, эксперт жюри хөкөмөнә тәҡдим итәсәк. Проекттарҙы яҡлау ике көн барасаҡ, ә тантаналы наградлау 16 апрелдә үтәсәк.
Финал Йәштәр ғилми-техник ижады көндәре сиктәрендә уҙасаҡ.


text:
Искәндәр ололарҙың һынамыштарына гел ҡолаҡ һала, хәтеренә һеңдерә бара. Бер шулай өләсәһе: «Көндәр аяҙға китер, йылға тәлмәрйендәре һыу уртаһында баҡылдай», – тип ҡуйҙы. – Ә ямғыр яуырға булһа, уларҙы ҡайҙа тыңларға? – тип һорай һалды зирәк малай. – Ярға, ҡороға сығалар инде… Бөгөн ағаһы, бәшмәккә барайыҡ, тигәс, ҡылт итеп иҫенә төштө: тәлмәрйендәр иртүк яр ситендә …
Continue reading ‘Йылға тәлмәрйене’ »
Далаларҙа, яланда Кем һикерә – ялман да! Оҙон ҡойроҡ, оҙон ҡолаҡ? Ғәмәлдә үҙе ҡомаҡ. Гөлнур ЯҠУПОВА.
Күргәнегеҙ бармылыр, Ниндәй икән ул һыуыр? Ашағаны – йәш үлән, Ауламай бөжәк-фәлән. Күргәнегеҙ бармылыр, Ниндәй икән ул һыуыр? Үрә баҫып бик оҙаҡ Ҡарап тора, ти, ҡыҙыҡ!
Ярата тоноҡ һыуҙарҙы Ҡыҙыл ҡанат күк бәрҙе. Йылғаның иң саф үрендә Йөҙә ул – түгел әрһеҙ. Гөлнур ЯҠУПОВА.
Кескенә бер йән эйәһен Күреп ҡалдым мин бая: Кәбән төбөнә ҡойолған Үлән орлоғон йыя, Ҡойроғо менән тиҙ генә Эҙен һепереп ҡуя. Гөлнур ЯҠУПОВА.
Баҡсала көн күргәс ни, Исеменә – есеме: Кишерҙе кимереп ҡуйған, Унан башҡа кем инде? Гөлнур ЯҠУПОВА.
Осто-осто бер тейен – Ышанмай торҙо күҙем. Осто шул, ысын, осто – Алдашмайымсы үҙем. Мөғжизә шул, мөғжизә, Әммә түгел әкиәт. Осар тейендең ҡанаты Бармы икән – әкәмәт?
Ҡыраҡа тау ҡарағайы Тоғро дуҫ боландарға: Һыйынып үҫәләр улар Йөҙйәшәр олондарға. Тороп ҡалһа боланһыҙ, Урман булыр даланһыҙ… Башҡортостан урмандарында болан (марал) һәм мышылар йәшәй. Һуңғы йылдарҙа был матурҡайҙарҙың һаны ныҡ кәмегән, сөнки уларҙы бүреләр генә түгел, браконьерҙар ҙа аяуһыҙ аулай.
Әбейҙәр сыуағының күркәм мәлдәре хөкөм һөрә. Әбйәлил районында сәйәхәттәмен. Бер көндө төштән һуңыраҡ дуҫтарым тәбиғәт ҡосағына алып сыҡты. Усаҡ яғыр өсөн махсус тәғәйенләнгән урынға туҡталдыҡ: яланда ут ҡотон тойоу үҙе бер бәхет бит ул! …Сытыр-мытырға тип, урман ауыҙына китеп барышым. Эңер ҡуйырып килә. Һиллек. Ерҙә ниҙер ҡыштырлай. Һарғайып ҡойолған ҡоро япраҡтарҙы ел ҡуҙғатамы? Иғтибарлап баҡһам, …
Continue reading ‘Ҡолаҡлы терпе’ »
Милли батырыбыҙ, яугир һәм шағир Салауат Юлаев кейгән йәшел ҡамсат бүрек ниндәй була икән, тип уйлаусылар ҙа юҡ түгелдер. Ҡама тигән йәнлек тиреһенән тегелгән ул, белгегеҙ килһә. Башҡортостаныбыҙҙа элек күпләп үрсегән һомғол кәүҙәле, затлы тиреле йор йәнлектәр хәҙер барлығы 200-ләп кенә, нәҫелгә генә ҡалған. Әле һуң түгел. Ҡотҡарып, һаҡлап ҡалып була уларҙы! Браконьерҙар ҡулынан һәләк …
Continue reading ‘Ҡама’ »


text:
1984 йыл
1984 (бер мең туғыҙ йөҙ һикһән дүртенсе) йыл — кәбисә йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1984 йылы, 2 мең йыллыҡтың 984 йылы, XX быуаттың 84 йылы, XX быуаттың 9 ун йыллығының 4 йылы, 1980 йылдарҙың 5 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
24 ғинуар — һатыуға беренсе Apple Macintosh сыға.
Тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 25 май — Ғабдулла Әхмәтшин, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт яҙыусыһы, драматург, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
- 2 октябрь — Хәмит Зөбәйер Ҡушай, төркиәтсе, этнограф, археолог.
- 19 октябрь — Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы, актёр, ҡурайсы, йырсы, композитор. РСФСР-ҙың атҡаҙанған (1975), БАССР-ҙың халыҡ (1973) артисы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 324
САВРОМАТТАР, б.э.т. 7—4 бб. күсмә һинд‑иран ҡәбиләләре. Антик авторҙар (Геродот, Плиний, Псевдо‑Гиппократ, Страбон һ.б.) хеҙмәттәрендә телгә алына. Формалашыу өлкәһе Волга м‑н Дон йй. араһында булыуы ихтимал. Ғалимдарҙың күпселеге (М.Г.Мошкова, А.Х.Пшеничнюк, К.Ф.Смирнов һ.б.) С. килеп сығыуын Волга‑Дон далаларында элегерәк йәшәгән халыҡтар м‑н бәйләй. “С.” терминын көнбайышта Дондан алып көнсығышта Тубыл й. тиклем терр‑яла күсеп йөрөүсе төрлө ҡәбиләләрҙең этномәҙәни берекмәләренә (ҡара: Савромат мәҙәниәте) ҡарата ла, Дондың түбәнге ағымында йәшәгән Геродот тасуирлаған ҡәбиләләргә ҡарата ла ҡулланалар. Уның мәғлүмәттәре б‑са, С. бик ҙур терр‑я (“15 көнлөк юл”) алып торған. Б.э.т. 514 й. Фарсы иле батшаһы Дарийға ҡаршы һуғышта ҡатнашҡандар. Б.э.т. 5 б. аҙ. — 4 б. башында айырым ҡәбиләләр көнбайышта скифтарҙы ҡыҫырыҡлап, Донды аша сыға башлағандар. Б.э.т. 4—3 бб. С. нигеҙендә ҡәбиләләрҙең яңы союздары (сарматтар һ.б.) барлыҡҡа килә. Күсмә малсылыҡ (ҡара: Күсмә тормош) хужалыҡтың төп нигеҙе булған. С. тормошонда хәрби походтар мөһим урын тотҡан. Ҡурғанлы ҡәберлектәрҙә ҙур ҡәбер өҫтө ҡоролмалары һәм ҡиммәтле ерләү әйберҙәре булған ҡәберҙәр айырылып тора, был С. араһында соц. һәм милек айырымлығы булыуы т‑да һөйләй. Әҙәб.: Савромат мәҙәниәте мәҡ. ҡарағыҙ.
А.Х.Пшеничнюк
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Николай Коперник
Никола́й Копе́рник (нем. Nikolas Koppernigk, пол. Mikołaj Kopernik, лат. Nicolaus Copernicus; 19 февраль 1473 йыл — 24 май 1543) — Польша астрономы, математик, иҡтисадсы. Яңырыу осороноң католик руханийы. Бигерәк тә ғаләмдең гелиоцентрик системаһы авторы һәм фәнни-техник революцияға нигеҙ һалыусы булараҡ билдәле.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Польшаның төньяғындағы Торун ҡалаһында тыуған, бала саҡта ата-әсәһеҙ ҡала. Коперниктың милләте тураһында бәхәстәр бар[4]. Уның әсәһе — немка[5] (Barbara Watzenrode[6]), атаһының милләте билдәле түгел. Нисек кенә булһа ла, Коперник үҙен (территориаль һәм политик сығышы буйынса) поляк тип иҫәпләй. Атаһы бик иртә үлгәс, ул әсәһенең немец ғаиләһендә тәрбиәләнә, шуға латинса һәм немецсә яҙа, полякса уҙ ҡулдары менән яҙған бер генә документ та табылмай. Коперник ғаиләһендә Николайҙан башҡа тағы өс бала була: Андрей, Барбара һәм Катерина.
Коперник 1491 йылда Краков университетына уҡырға килә. Математика, медицина һәм дини фәндәрҙән башҡа уны бигерәк тә астрономия ҡыҙыҡһындыра.
1494 йылда университетты бөтә, әммә ғилми дәрәжә ала алмай. Шуға күрә, ғаилә советы уны дини вазифаға әҙерләй. Ағаһының епископ дәрәжәһендә булыуы ла был юлды һайларға булышлыҡ итә.
Уҡыуын дауам итеү өсөн Коперник Италиялының Болон университетына (1497) юллана. Бында дини фәндәр, хоҡуҡ, боронғо телдәрҙән башҡа астрономия менән шөғөлләнергә мөмкинлек асыла.
1500 йылда Коперник, диплом һәм ғилми дәрәжә алмайынса университеты ташлап, Римгә күсеп китә. Һуңынан Падуа университетында медицина буйынса уҡыуын дауам итә Һәм ниһайәт, 1503 йылда уҡыуын тамамлай. Феррарала имтихан тапшырып, ҡулына диплом һәм дини хоҡуҡ докторы исемен ала. Артабанғы өс йылда Падуала медицина менән шөғөлләнә.
1506 йылда ағаһының сирләүе тураһында хәбәр ала һәм Италиянан тыуған иленә ҡайта. Артабанғы 6 йылда Гейльсберг һарайында епископ булып хеҙмәт итә, астромомик күҙәтеүҙәр алып бара һәм Краковта уҡыта.
Үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1512 йылда уның епископ ағаһы вафат була. Коперник Висла ҡултығындағы Фромборг ҡалаһына күсеп килә һәм дини вазифала эшмәкәрлеген башлай. Фән менән шөғөлләнеүен дә ташламай, ҡаланың төньяҡ-көнбайышындағы башня уның обсерваторияһына әйләнә.
1500 йылда уҡ ул донъяның астрономик күренешен асыҡ күҙ алдына килтерә[7]. Ул ғаләмдең төҙөлөшө тураһында китап яҙа башлай. Үҙенең уй-фекерҙәрен иптәштәре менән уртаҡлаша, улар араһында фекерҙәштәр ҙә табыла.
Ошо йылдарҙа (1503—1512) Коперник иптәштәре араһында «Күк есемдәренең хәрәкәтенә арналған гипотезаға ҡыҫҡаса аңлатма»һын тарата. Ә уның уҡыусыһы Ретик 1539 йылда гелиоцентризм тураһында тәғлимәтте баҫтырып сығара. Яңы тәғлимәт тураһында 1520 йылда уҡ киң билдәле була. Был хеҙмәт өҫтөндә Коперник 40 йылға яҡын эшләй, һәр ваҡыт төҙәтмәләр индерә, яңы таблицалар әҙерләй.
Атаҡлы астроном тураһында хәбәр Европала тиҙ тарала. Папа Лев X Коперникты календарь реформаһын әҙерләүҙә ҡатнашырға саҡыра, ләкин ул баш тарта.
Ул ваҡытта католик сиркәү Реформация менән көрәштә мәшғүл була, баштараҡ яңы астрономияға бик иғтибар бирмәй. Әммә протестант башлыҡтары (Мартин Лютер, Меланхон) яңы астрономияға ҡаршы сыға. Папа Климент VII киң күңеллелек менән гелиоцентризм тураһында лекция тыңлай. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер епископтар гелиоцентризм аллаға ҡаршы хәүефле ересь тигән ғәйрәтле тәнҡит менән сығыш яһай.
Копериканлыҡты дөйөм тыйыу XVII быуатта башлана.
Ул ваҡытта Коперник көсөн ғәмәли эшкә бағышлай: уның проекты буйынса Польшала яңы аҡса системаһы булдырыла, Фромборгта һыу менән тәьмин итеүсе башня эшләнә. Табип булараҡ чума эпидемияһы менән көрәштә мәшғүл була.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1531 йылда 60 йәшлек Коперник бөтә эштәрен ташлай. Бөтә көсөн китапты тамамлауға йүнәлтә. Шул уҡ ваҡытта медицина менән шөғөлләнә. Тоғро уҡыусыһы Ретик китапты тиҙ арала нәшер итеүҙе хәстәрләй, әммә эштәр бик әкрен бара.
1542 йылда һаулығы ныҡ ҡаҡшай, уң яҡ кәүҙәһен паралич ала. Коперник 1542 йылдың 24 майында 70 йәшендә инсульттан вафат була. Биографияһын өйрәнеүсе ҡайһы берәүҙәр ул үҙенең әҫәре менән танышҡан тиһә, икенселәре, Коперник ул ваҡытта комала ятҡан тип әйтә.
Ҡәбере[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперниктың ҡәбере оҙаҡ ваҡыт билдәһеҙ була. 2008 йылда үткәрелгән ДНК анализы табылған мәйет Коперниктыҡы булыуын раҫлай[8][9][10].
Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғаләмдең Птоломей системаһы тураһында уйланып, уның ҡатмарлы һәм яһалма булыуына таң ҡала. Йыһандың уртаһында Ер түгел хәрәкәтһеҙ Ҡояш тора тигән һығымта яһай. Ошо ҡағиҙә нигеҙендә, Ерҙән күҙәтеүсегә, планеталарҙың буталсыҡ хәрәкәт итеүен аңлатып бирә.
Гелиоцентрик система[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперник вариантында гелиоцентрик система киләһе ете фекер менән аңлатыла:
- орбиталарҙың һәм күк сфераларының уртаҡ үҙәге юҡ;
- Ер үҙәге — йыһан үҙәге түгел, тик Ай орбитаһының һәм массаларҙың үҙәге генә;
- булған планеталар орбиталары буйынса хәрәкәт итә, уларҙың үҙәге Ҡояш һәм шунлыҡтан Ҡояш донъя үҙәге булып тора;
- Ер һәм Ҡояш араһындағы алыҫлыҡ, Ер менән хәрәкәтһеҙ йондоҙҙар араһындағы йыраҡлыҡ менән сағыштырғанда бик бәләкәй;
- Ҡояштың тәүлек буйынса Ер тирәләй әйләнеше — Ерҙең үҙ күсәрендә 24 сәғәттә бер тапҡыр әйләнеүенән барлыҡҡа килгән фараз;
- Ер (Ай менән бергә, башҡа планеталар һымаҡ), Ҡояш тирәләй әйләнә;
- Ерҙең һәм башҡа планеталарҙың бындай әйләнеше уларҙың урынын һәм билдәле характеристикаларын аңлата.
Астрономияла башҡа асыштары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коперник беренсе булып бөтә донъя тартылыу көсө булыуы тураһында фекерен әйтә. Ныҡлы ышаныс менән, Айҙыҡы кеүек, Венераның, Марстың фазалары булыуын әйтә. Галилео Галилей телескоп уйлап тапҡас, был фараз дөрөҫләнә.
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тотороҡло аҡсаларҙы (мәҫәлән, алтынды) кешеләр һаҡлыҡҡа йыя бара, шуға әйләнештән сыға баралар. Уларҙы тотороҡһоҙ аҡсалар (мәҫәлән, баҡырҙан) алыштыра. Был күренеш Коперник — Грешем законы исеме менән билдәле.
Әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- N. C. Meditata XV. Augusti anno domini MDXVII., 1517
- Tractatus de monetis, 1519
- Monetae cudendae ratio, 1528
- De Revolutionibus Orbium Coelestium — Нюрнберг, Германия: 1543
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫтәлеген һаҡлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XIX быуатта Коперникка һәйкәлдәр Варшавала, Краковта, Торунда һәм Регенсбургда, һуңыраҡ шулай уҡ Ольштында һәм Вроцлавда ҡуйылған. Торунь уртаһында Коперникка ҡуйылған һәйкәлдә киләһе һүҙҙәр яҙылған: «Ҡояшты туҡтатып — Ерҙе әйләндереүсегә»[11]. Коперник әҫәрҙәренең тулы йыйынтығы Хенрик Барановский тарафынан Варшавала 1854 йылында латин һәм поляк телдәрендә баҫтырылған.
Коперник рәсеме 1979 йылда 1000 поляк злотыһы купюраһына һәм төрлө илдәрҙә почта маркаларына ҡуйылған.
Коперник хөрмәтенә аталғандар:
- Химик элемент № 112 — «коперниций»[12][13].
- 1322 Коперник (Coppernicus) исемле кесе планета. Был урында аңлатма биреү кәрәкле: ике p Коперниктың атаһының фамилияһына (Koppernigk, Копперниг), шулай уҡ Коперниктың тәү башта ҡулланған имзаһына тап килә: Coppernicus. Ғүмеренең аҙағына ҡарай Коперник ҡултамғаһын Copernicus тип ҡыҫҡарта.
- Айҙағы Коперник кратеры.
- Марстағы кратер.
- Орбиталь астрономик обсерватория OAO-3 (1972—1981)
- Торундағы университет.
- Коперник принцибы.
- Вроцлав ҡалаһындағы халыҡ-ара аэропорт.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ http://www.historyorb.com/people/nicolaus-copernicus
- ↑ http://www.davidreneke.com/claims-copernicus-and-fourcenturies-of-science-is-wrong/
- ↑ Математическая генеалогия — 1997.
- ↑ http://www.rkw.3w.pl/obida.htm
- ↑ Польша тарихсыһы К. Рудницкий хәбәр итә Коперниктың әсәһе немец булған («his mother a German woman»).
- ↑ Был документарҙа фамилия Watzenrode һәм Watzelrode тип яҙылған.
- ↑ Энгельгардт М. А. Николай Коперник.
- ↑ http://vz.ru/news/2008/11/20/231120.html
- ↑ MEMBRANA: Николай Коперниктың ҡәбере табылған.
- ↑ Коперник зәңгәр күҙле булған.
- ↑ Николай Иванович Лобачевский. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 август 2011.
- ↑ Element 112 is Named Copernicium
- ↑ ИЮПАК: 112-й элемент таблицы Менделеева официально назван коперницием.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҫәрҙәр
- Коперник Николай. Күк есемдәренең хәрәкәте тураһында.. И. Н. Веселовской тәрж. М.: Наука, 1964.
Уның тураһында
- Амбарцумян В. А. Коперник и современная астрономия. Доклад на Юбилейном заседании Общего собрания Академии наук СССР, посвященном 500-летию со дня рождения Н.Коперника, 6 марта 1973 г. «Вестник Академии наук СССР», № 5, 1973, стр. 46—56.
- Ахутин А. В. Новация Коперника и коперниканская революция. В кн.: Ахутин А. В. Тяжба о бытии. М.: РФО, 1997, с. 181—243.
- Белый Ю. А. Коперник, коперниканизм и развитие естествознания, ИАИ, Вып. XII, Стр. 15. Читать
- Веселовский И. Н., Белый Ю. А. Коперник, 1473—1543. М.: Наука, 1974.
- Герасименко М. П. Николай Коперник — выдающийся экономист эпохи раннего капитализма. Киев: Изд-во АН УССР, 1953.
- Гребеников Е. А. Николай Коперник. М.: Наука, 1982.
- Идельсон Н. И. Этюды по истории небесной механики. М.: Наука, 1975.
- Левин А. Человек, который сдвинул Землю // Популярная механика. — 2009. — № 6.
- Николай Коперник (1473—1543). К четырёхсотлетию со дня смерти. М.-Л.: Изд. АН СССР, 1947.
- Энгельгардт М. А. Николай Коперник. В книге: Коперник. Галилей. Кеплер. Лаплас и Эйлер. Кетле. Биографические повествования (библиотека Ф. Павленкова, том 21). Челябинск, «Урал», 1997.
Фотогалерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 19 февралдә тыуғандар
- 1473 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Польшала тыуғандар
- 24 майҙа вафат булғандар
- 1543 йылда вафат булғандар
- Польшала вафат булғандар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Алфавит буйынса иҡтисадсылар
- Польша иҡтисадсылары
- XVI быуат иҡтисадсылары
- Алфавит буйынса астрономдар
- Польша астрономдары
- XVI быуат астрономдары
- Алфавит буйынса математиктар
- Польша математиктары
- XVI быуат математиктары
- Алфавит буйынса механиктар
- Польша механиктары
- XVI быуат механиктары
- Яңырыу дәүере ғалимдары
- Космология


text:
Өфөләрҙе күп профилле вакансиялар йәрминкәһенә саҡыралар Фото: Олег Яровиков
Өфөләрҙе күп профилле вакансиялар йәрминкәһенә саҡыралар
Өфөләрҙе күп профилле вакансиялар йәрминкәһенә саҡыралар Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
21 апрелдә Өфөләге мәшғүллек хеҙмәтендә бөтә төр иҡтисади эшмәкәрлек һәм милек формаһындағы предприятиеларҙың вакансиялар йәрминкәһе үткәрелә.
Өфөләге Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә табип, шәфҡәт туташы, инженер, менеджер, ашнаҡсы, эшсе, штукатурсы, бетон ҡойоусы, водитель, ташсы, урам һепереүсе һәм башҡа һөнәрҙәр тәҡдим ителә.
Бынан тыш, йәрминкәлә Хабаровск крайының Амурҙағы Комсомольск ҡалаһындағы «Сухой» авиация холдинг компанияһы филиалына токарь, фрезеровщик, дүртенсе-алтынсы разрядлы слесарь һөнәрҙәре буйынса хеҙмәткәрҙәр йыйыу ойошторола. Хеҙмәт хаҡы — 70-90 мең һум.
Йәрминкәне уҙғарыу урыны һәм ваҡыты: Ибраһимов бульвары, 47/1, иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 12-гә тиклем.
Бөтә хеҙмәттәр ҙә бушлай күрһәтелә.


text:
Фото:
1 мартта республикала Башҡорт ғаиләһе көнө билдәләнә
Фото:
ӨФӨ, 2018 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
1 мартта республикала Башҡорт ғаиләһе көнө билдәләнә. Был хаҡта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитетынан хәбәр иттеләр. Шуға бәйле «Ғаилә – туған тел һаҡсыһы» асыҡ республика-конкурс фестивален уҙғарыу ҡаралған.
Республикалағы Ғаилә йылына арналған фестивалдә бер нисә интернет-конкурс иғлан ителгән.
Беренсе конкурс — «Фотоһүрәттәрҙә тарих сағыла». Конкурста ҡатнашыусылар ғаилә архивында һаҡланған фотоһүрәттәр, шуға өҫтәп, ғаилә ағзалары һәм ғөрөф-ғәҙәттәр хаҡында ҡыҙыҡлы хикәйәләр ебәрә ала.
Икенсеһе — «Милли мираҫҡа тоғролоҡ» конкурсы видеороликтар төшөрөүҙе күҙ уңында тота. Башҡорт телен пропагандалаған флешмобтар һәм ошо тема буйынса башҡа акциялар тураһанда видеояҙмалар ҡабул ителә. Шулай уҡ ғаилә менән милли байрамдарҙа, конкурстарҙа, фестивалдәрҙә ҡатнашыуҙы төшөрөп ебәрергә мөмкин.
Өсөнсө конкурс «Өләсәйемдән отоп алдым» тип атала. Унда өс йәштән 16- йәшкә тиклемге балалар ҡатнаша ала. Балалар халыҡ ижады өлгөләрен: боронғо йырҙар, мөнәжәттәр, әйтештәр, көйлө әкиәттәр, таҡмаҡтар башҡара.
Конкурстарҙа балаларын милли рухта тәрбиәләгән, туған телдә иркен аралашҡан һәр башҡорт ғаиләһе ҡатнаша ала. Интернет-конкурстарға йомғаҡ 1 мартта Өфөлә фестивалдең йомғаҡлау кисәһендә яһала. Еңеүселәргә бүләктәр тапшырыу ҡаралған.
Тулыраҡ мәғлүмәт — конкурстың рәсми төркөмөндә.
http://www.bashinform.ru/news/1105476-1-marta-v-respublike-budet-otmechatsya-den-bashkirskoy-semi/


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттары менән осрашты
Фото:
16 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөлә, Республика Йортонда, республиканан һайланған алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттары менән осрашты. Осрашыуҙа «Берҙәм Рәсәй» партияһының федераль исемлеге буйынса һайланған ун депутат — Римма Баталова, Александр Дегтярев, Павел Качкаев, Виктор Климов, Рафаэль Мәрҙәншин, Әнүәр Мәхмүтов, Сәлиә Мырҙабаева, Зөһрә Рәхмәтуллина, Иршат Фәхретдинов, Марсель Йосопов, коммунистар партияһынан ике депутат – Андрей Тычинин менән Александр Ющенко һәм Либераль-демократик партиянан Иван Сухарев ҡатнашты.
Рөстәм Хәмитов депутаттарҙы һайлауҙа еңеүҙәре менән ҡотланы һәм федераль парламенттың түбәнге палатаһындағы әлеге Башҡортостан депутаттары составының ярайһы күләмле булыуын, дөйөм алғанда 16 кешенән тороуын билдәләне. Улар араһында — «Берҙәм Рәсәй» партияһынан 12 депутат, КПРФ-тан — икәү, ЛДПР һәм Ғәҙел Рәсәйҙән берәр депутат бар. Был республика өсөн яңылыҡ, сөнки бығаса Дәүләт Думаһында ике фирҡә – «Берҙәм Рәсәй» менән компартия ғына күрһәтелә килде, хәҙер иһә уларҙың һаны дүртәүгә етте.
— Беҙгә тап ошо кәрәк тә инде, — тине Рөстәм Хәмитов. — Быны беҙ алға хәрәкәт итеү, демократлаштырыу тип атайбыҙ.
Төбәк башлығы властың монополиялашыуына ҡаршы булыуын, бөгөнгө көндә илдең сәйәси майҙанында күрһәтелгән барлыҡ сәйәси көстәрҙең үҙ-ара диалог алып барыуы яҡлы икәнлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм был диалог һәм хеҙмәттәшлектең дауам ителеренә ышанысын белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов яңы саҡырылыш Думаһы депутаттарын яуаплылыҡ тойоп эшләргә, республикаға файҙа килтерергә саҡырҙы һәм хәл итеүҙе талап иткән өҫтөнлөклө бурыстарҙы әйтеп ишеттерҙе. Шул уҡ ваҡытта ул федераль министрлыҡ һәм ведомстволар менән үҙ-ара хеҙмәттәшлекте арттырыу кәрәклегенә баҫым яһаны. Был, тәү сиратта, Башҡортостандың федераль инвестицион программаларҙа ҡатнашыуына ҡағыла. Стратегик йүнәлеш сифатында республика башлығы, был процеста депутаттар корпусының ҙур роль уйнауын билдәләп, федераль һәм республика кимәлендәге власть органдары араһында вәкәләттәрҙе бүлеүҙе һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәрҙе камиллаштырыуҙы атаны.
— Беҙҙең башланғыстарҙы, республика мәнфәғәттәрен яҡлауҙа иң әүҙем позицияла торорға тейешһегеҙ,— тине Рөстәм Хәмитов. — Республикаға ресурстар, финанстар, ҙур инвестицион проекттар, кадрҙарҙы йәлеп итеү өсөн бөтә мөмкинлектәрҙе лә ҡулланырға кәрәк. Илдә булған иң ҡыҙыҡлы һәм заманса бар нәмәне, һис шикһеҙ, Башҡортостанға йүнәлтергә тырышыу мотлаҡ.
Республика Президенты Башҡортостан мәнфәғәте өсөн Дума депуттары менән тығыҙ хеҙмәттәшлеккә әҙер булыуын белдерҙе.


text:
- Подробности
- Просмотров: 483
“ГЕОФИЗИКА” ғилми-производство фирмаһы, ААЙ. Өфөлә урынлашҡан. 1970 й. “БашНИПИнефть”, “ТатНИПИнефть”, Бөтә Союз геофизика ҒТИ‑ның Волга-Урал филиалы (ҡара: Геологоразведка скважиналарын геофизик өйрәнеү институты) ғилми бүлектәре нигеҙендә Бөтә Союз нефть промыслаһы геофизикаһы ҒТИ булараҡ ойошторола, 1992 й. алып хәҙ. исемен һәм статусын йөрөтә. Эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре: скважиналарҙы геофизик тикшереү, быраулау, нефть һәм газ сығарыу өсөн аппаратура, технологик ҡорамалдар уйлап табыу, етештереү, уларға метрологик контроль үткәреү һәм сертификациялау; геология-разведка эштәре; скважиналарҙың техник торошон контролдә тотоу; экологик мониторинг; ғилми кадрҙар әҙерләү (ҡара: Геология буйынса белем биреү). “Г.” составы: Бөтә Союз нефть промыслаһы геофизикаһы ҒТИ; скважиналы геофизик аппаратура з‑ды, сервис һәм 7 инженер-производство үҙәге; “Геофизика” уҡыу-ғилми үҙәге, “Нефтегеофизика” ғилми-производство комплексы (икеһе лә — ЯСЙ), “Геофизприбор” бүлендек пр‑тиелары. 2011 й. 600‑ҙән ашыу кеше эшләгән, ш. иҫ. 100‑ҙән ашыу ғилми хеҙм‑р, уларҙың 17‑һе — фән д‑ры, 54‑е — фән кандидаты. “Г.” эргәһендә 3 һөнәр б‑са аспирантура, докторлыҡ һәм кандидатлыҡ дисс. яҡлау б‑са совет эшләй. Геофизик техника һәм ҡорамалдар б‑са 300‑ҙән ашыу тәж.-конструкторлыҡ уйлап табыу, скважиналарҙы тикшереүҙең 60 технологияһы эшләнә. Уйлап табыуҙарға 900‑ҙән ашыу авторлыҡ танытмаһы һәм патент алына, 1500‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт баҫыла. АҠШ, Белоруссия, Бөйөк Британия, Вьетнам, Германия, Канада, Ҡаҙағстан, Ҡытай, Төркмәнстан, Франция һ.б. нефть һәм геофизика компаниялары м‑н хеҙмәттәшлек итә. Дир.: И.Г.Жувагин (1970 й. алып), В.В.Лаптев (1988 й. алып), И.Ә.Исхаҡов (2005 й. алып), А.Р.Әдиев (2010 й. алып).
В.В.Лаптев
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Йыл дауамында Рәсәйҙең Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау мәсьәләһе көн ҡаҙағынан төшмәне. Тауыш биреү һөҙөмтәләре халыҡтың илдә әле алып барылған дәүләт сәйәсәтенә ниндәй ҡарашта икәнлеген күрһәтә, шуға ла йәмғиәтте болғандырырға, властың эшмәкәрлегенә аяҡ салырға, ялған мәғлүмәт менән аңды бутарға маташыусылар ишәйеп китте. Ошондай шарттарҙа тотороҡлолоҡто һаҡлау етәкселек өсөн төп бурысҡа әйләнде. Башҡортостан Президенты, йылды милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләләренә арнап, бик дөрөҫ эшләне: Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә неофашизм, ксенофобия кеүек күренештәр артҡанда, беҙҙең республика халҡы быуаттар дауамында һыналған дуҫлыҡҡа, берҙәмлеккә тоғро ҡалды.
Йыл дауамында Рәсәйҙең Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау мәсьәләһе көн ҡаҙағынан төшмәне. Тауыш биреү һөҙөмтәләре халыҡтың илдә әле алып барылған дәүләт сәйәсәтенә ниндәй ҡарашта икәнлеген күрһәтә, шуға ла йәмғиәтте болғандырырға, властың эшмәкәрлегенә аяҡ салырға, ялған мәғлүмәт менән аңды бутарға маташыусылар ишәйеп китте. Ошондай шарттарҙа тотороҡлолоҡто һаҡлау етәкселек өсөн төп бурысҡа әйләнде. Башҡортостан Президенты, йылды милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләләренә арнап, бик дөрөҫ эшләне: Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә неофашизм, ксенофобия кеүек күренештәр артҡанда, беҙҙең республика халҡы быуаттар дауамында һыналған дуҫлыҡҡа, берҙәмлеккә тоғро ҡалды.
— Бөгөнгө фестиваль һөт ҡулланыусылар һәм уны етештереүселәр өсөн оло байрамға әүерелде, — тине Елена Скрынник. — Башҡортостан элек-электән һөт етештереүҙә алдынғы урынды биләй, халыҡтың ихтыяжын ҡәнәғәтләндерә. Төбәк һөт етештереүселәренә дәүләт ярҙамы буласаҡ. Артабан тармаҡты үҫтереү өсөн республикаға өҫтәмә рәүештә 300 миллион һум аҡса бүленәсәк.
Байрамда урғылған 10 метрлыҡ һөт фонтаны күптәрҙе таң ҡалдырҙы, ул республикабыҙҙың һөткә бай булыуын тағы бер тапҡыр иҫбатланы.
Һүҙ ҙә юҡ, вазифалы етәксенең үҙе юл башлап, йәштәргә матур үрнәк булыуы — күптәр өсөн иң яҡшы маяҡ. Артыҡ һүҙ һөйләп, ноҡот уҡып тороу ҙа кәрәкмәй. Ауыл хужалығының төрлө тармағында, халыҡ тормошондағы бихисап эреле-ваҡлы мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә бер команда булып эшләгән хакимиәт хеҙмәткәрҙәренең боҙ өҫтөндә лә ир-егеттәрсә берҙәмлек, ҡыйыулыҡ өлгөһө күрһәтеүе, һис шикһеҙ, маҡтауға лайыҡ. Спорт уйындарының һәммәһе лә, яҡшы кәйеф, сәләмәтлек бүләк итеүҙән тыш, кешегә йыйнаҡлыҡ, теүәллек, егәрлелек тәрбиәләүгә булышлыҡ итеүе сер түгел.
— Ана, тағы берәү, икәү, өсәү... Бигерәк күп тә баһа улар...
Кисә Өфө ҡала Советы янындағы Ленин майҙанына килгән бала-саға ауыҙынан ошоноң кеүек һүҙҙәр туҡтауһыҙ яңғыраны. Ысынлап та, күп ине ҡыш бабайҙар. Яндарында ҡарһылыуҙар, Яңы йылдың буласаҡ хужаһы аждаһалар һәм башҡа йәнлектәр ҙә бихисап булды. Ни хәл һуң был? Өлкәндәрҙең күбеһе аптыраһа ла, балалар өсөн бик тә тәбиғи хәл ине. Тәбиғи булмай ни — тиҙҙән Яңы йыл етә бит, ә Ҡыш бабайһыҙ ниндәй байрам булһын инде?!
Шуныһын билдәләргә кәрәк: Башҡортостан Президенты вазифаһын ҡабул итеп алғандан һуң Рөстәм Хәмитов Хөкүмәт Рәйесенең вәкәләттәрен бер йылға яҡын үҙе үтәне. Быны киң мәғлүмәт саралары төрлөсә баһалап өлгөрҙө: берәүҙәр ике вазифаның берләштерелеүен күҙалланы, икенселәр яңы Президенттың урындағы кадрҙарға ышанмауын иҫбатларға тырышты, өсөнсөләр аныҡ исемдәрҙе атарға ла баҙнат итте. Нисек кенә булмаһын, юраусыларҙың барыһы ла хаталанды.
Рәсми мәғлүмәттәр буйынса Башҡортостанда 120-нән ашыу милләт вәкиле дуҫлыҡта һәм татыулыҡта йәшәй. Республиканың Халыҡтар дуҫлығы йортонда 38 милли-мәҙәни, 14 тарихи-мәҙәни үҙәк эшләй.
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев:
“Милләт-ара берҙәмлеккә һәм тыныслыҡҡа булышлыҡ итеү һәр саҡ дәүләт хәстәре булды”.
Дәүләт башлығы дини ойошмаларҙың милләт-ара дуҫлыҡты нығытыуға ҙур өлөш индерә алыуын билдәләне.
“Иң тәүге сиратта был – толерантлыҡ тәрбиәләү. Ул мәктәптән һәм университеттан башланырға тейеш, сөнки тап уҡыу йылдарында кешенең аңында донъяға ҡараш нигеҙҙәре барлыҡҡа килә.
Хужалыҡ баҫыуҙарын, беҙҙә етештерелгән агрегаттарҙан тыш, сит ил техникаһы ла иңләй. Быйылғы яҙғы баҫыу эштәрен уңышлы атҡарып сығыуҙа Аргентинанан һатып алынған 9 миллион һумлыҡ сәскестәр тос өлөш индергән.
Бында быйыл да иген ишелеп уңды. Район эшсәндәре, һәр гектарҙан уртаса 34,9 центнер уңыш алып, 141 мең тонна тулайым иген йыйҙы. Урып йыйыуҙы, шәкәр сөгөлдөрө алыуҙы республикала тәүгеләрҙән булып тамамлауға МТС комбайндарын йәлеп итеү ҙә булышлыҡ итте.
Йыл, ысынлап та, уңай килде. Шәкәр сөгөлдөрө лә, көнбағыш та уңды. Был техник культураларҙың тәүгеһе буйынса гектарынан 270 центнер уңыш, 72 мең 900 тонна тулайым продукция йыйып алынды. Көнбағыштың дөйөм уңышы 3370 тонна тәшкил итте.


text:
Яңы бурыстар билдәләнде
06 сентября 2016 йыл | Мәғариф, Шылтырат!
Уның эшендә Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы рәйесе, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты, "Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия ғилми-тикшеренеү үҙәге” ДУ-һы Генераль директоры Әмир Минәхмәт улы Ишемғолов, БР Мәғариф министрлығының юридик бүлеге начальнигы Әлфиә Закир ҡыҙы Ғәлиева, БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалы директорының уҡытыу эштәре буйынса урынбаҫары, педагогия фәндәре докторы, профессор Игорь Анатольевич Сыров, Стәрлетамаҡ ҡалаһы хакимиәте башлығы Алексей Николаевич Изотов, Муниципаль район хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаров, район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Йәғәфәр улы Салауатов, район мәғариф бүлеге начальнигы Зөһрә Рауил ҡыҙы Әхтәмова, мәктәп директорҙары, уҡытыусылар, балалар баҡсалары мөдирҙәре, тәрбиәселәр, ауыл хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнашты.
Кәңәшмәлә район мәғариф системаһындағы көнүҙәк проблемалар күтәрелде, уҙған уҡыу йылына йомғаҡ яһалды һәм яңыһына бурыстар билдәләнде.
Кәңәшмәлә район мәғариф системаһындағы көнүҙәк проблемалар күтәрелде, уҙған уҡыу йылына йомғаҡ яһалды һәм яңыһына бурыстар билдәләнде.
(Кәңәшмә тураһында гәзитебеҙҙең киләһе һанында уҡырһығыҙ).