text:
13000 вакансияға Өфөлә 9000 эшһеҙ тура килә
Бөгөн Өфөлә рәсми рәүештә теркәлгән туғыҙ мең самаһы эшһеҙ иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта предприятиелар һәм ойошмаларҙың баш ҡаланың халыҡ мәшғүллеге үҙәгенә биргән мәғлүмәтенә ярашлы, ҡалала вакансиялар иҫәбе әлеге ваҡытта 13 меңгә тиерлек етә.
Октябрь аҙағындағы күрһәткестәр менән сағыштырғанда, Өфөнөң хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансиялар иҫәбенең нисбәте бер аҙ артҡан һәм әлегә 0,73-кә тиң. Үҙ сиратында, рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙлек кимәле Өфөлә әле 1,57 процент тәшкил итә.
Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә йәмғеһе 9400 кеше иҫәптә тора, шуларҙың 500-ҙән ашыуы бөгөнгө көндә хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәргә уҡыуын дауам итә.


c: text/html

text:
30 мартта мираҫ һәм ергә бәйле мәсьәләләр буйынса ҡабул итеү ойошторола
30 мартта РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә мираҫ һәм ер ҡануниәте мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул ителәсәк.
Мөрәжәғәт итеүселәрҙе Федераль дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы вәкилдәре һәм БР Нотариаль палатаһы нотариустары көтә.
Башлана — сәғәт 10-да.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ҡурған өлкәһендә башҡорттарҙың йола байрамы – ҡаҙ өмәһен үткәрҙеләр
ӨФӨ, 2014 йыл, 1 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Ҡурған өлкәһенең Әлмән районында «Ҡаҙ өмәһе» милли байрамы үтте.
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, байрам хужалары, ауыл клубы хеҙмәткәрҙәре һәм «Ләйсән» башҡорт фольклор төркөмө йорт ҡаҙҙарын әҙерләү йолаһын күрһәтте.
Башҡорт йырҙары, таҡмаҡтар яңғыраны, уйындар һәм конкурстар уҙғарылды, башҡорт милли аш-һыуы әҙерләнде. Байрамда шулай уҡ Казенное ауылынан «Зоренька» рус мәҙәниәте үҙәге вәкилдәре әүҙем ҡатнашты.
«Ҡаҙ өмәһе» башҡорттарҙың милли ғөрөф-ғәҙәте аралашыу, халыҡтың ҡунаҡҡа йөрөү йолалары менән бәйле. Ҡаҙ ҡанатынан мендәр, юрған эшләгәндәр, итенән төрлө ашамлыҡ әҙерләгәндәр. Йыл һайын уҙғарылған байрамды көтөп алғандар, айырыуса йәштәр, ҡыҙҙар. Матур итеп кейенеп, ҡаҙҙарҙы көйәнтәләргә элеп һыу буйына барғандар, һыуҙа түшкәләрҙе йыуғандар. Йола йырҙар менән оҙатылған, ә йортта һый-хөрмәт әҙерләнгән. Кисен йәштәр күңелле уйындар уҙғарған.


text:
Сауҙа-сәнәғәт палатаһы сафтары тулыланды
Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы идараһы ултырышында ғинуар-сентябрҙәге эшкә йомғаҡ яһалды һәм ҡайһы бер ойоштороу мәсьәләләре хәл ителде.
Рәсәй һәм Башҡортостан Сауҙа-сәнәғәт палаталарына һигеҙ яңы ағза ҡабул ителде. Улар араһында – бер коммерция булмаған ойошма, бер дәүләт белем биреү учреждениеһы, бер акционерҙар йәмғиәте һәм биш сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәт.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе Сергей Ефремовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, йыл башынан алып палатаға 40-тан ашыу предприятие ҡабул ителгән. Дөйөм алғанда, бөгөн унда 800 предприятие һәм ойошма иҫәпләнә.


text:
Ангола
Координаталар: 12°21′00″ ю. ш. 17°21′00″ в. д. / 12.35000° ю. ш. 17.35000° в. д. (G) (O)
Анго́ла (порт. Angola, рәсми исеме — Анго́ла Республикаһы (порт. República de Angola ʁɛˈpublikɐ dɨ ɐ̃ˈɡɔlɐ) — Көньяҡ Африкалағы дәүләт.
Көньяҡтан Намибия, төньяҡ-көнсығыштан һәм төньяҡтан Конго Демократик Республикаһы, көнсығыштан Замбия һәм Конго Республикаһы (Кабинда анклавы) менән сиктәш. Атлантик океан менән йыуыла. Португалияның элекке колонияһы.
1976 йылдың 1 декабренән БМО ағзаһы.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1482 — диңгеҙсе Диогу Кан етәкләгән Португалия экспедицияһы Ангола ярына аяҡ баҫа.
- 1576 — португалдар Сан-Паулу-ди-Луанда фордын төҙөй, һуңынан ул Анголаның баш ҡалаһы була. XIX быуат уртаһына тиклем Анголала португалдарҙың төп шөғөлө ҡоллоҡҡа һатыу була; яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, 300 йыл эсендә илдән (башлыса Бразилияға) 5 миллион кеше сығарылған.
- 1885—1894 — Португалия, Бельгия, Германия һәм Англия килешеүе нигеҙендә Анголаның хәҙерге сиктәре билдәләнә.
- 1951 — Ангола Португалияның «диңгеҙ аръяғы провинцияһы» статусын ала
- 1950-се йылдар — беренсе баш күтәреүселәр төркөмө барлыҡҡа килә — МПЛА, УПА.
- 1961 —Холден Роберто етәкләгән португалдарға ҡаршы ихтилал. Баш күтәреүселәр лагеры күрше Конгола (Киншаса) урынлаша. Ангола азатлығы өсөн һуғыш 14 йыл дауам итә. Шул уҡ ваҡытта МПЛА һәм ФНЛА араһында ҡаршылыҡтар килеп сыға
- 1962 —Холден Роберто етәкселегендә ситтә Ангола республикаһы хөкүмәте ойошторола.
- 1974 — Португалияла «ҡәнәфер революцияһы». Португалия бөтә колонияларын азат итә.
- 1975, 11 ноябрь — Ангола бойондороҡһоҙлоҡ иғлан итә. Беренсе президенты МПЛА лидеры Агостиньо Нето була. Азатлыҡ илгә тыныслыҡ килтермәй. Илдә советтар яҡлы МПЛА һәм американдар яҡлы УНИТА , ФНЛА араһында граждандар һуғышы башлана. Был һуғыш милләт-ара ҡаршылыҡтар араҡаһында көсәйә.
- 1975 — МПЛА регуляр Куба армияһы ярҙамын ҡуллана, УНИТА — КАР ярҙамын ҡуллана, ФНЛА — Заир ярҙамы менән файҙалана.
- 1977, 1978 —Генерал Мбумба етәкселегендәге Ангола армияһы Заирға баҫып инә. 1977 йылда Марокко ғәскәрҙәре Заирға Ангола баҫымтаһын кире ҡағырға ярҙам итә.
- 1979 — Ангола президенты итеп МПЛА лидеры Жозе Эдуарду душ Сантуш тәғәйенләнә.
- 1980 — хөкүмәт армиһы ФНЛА армияһын тар-мар итә.
- 1992 — Советтар Союзы ярҙамынан мәхрүм булғас, МПЛА иғтибарын АҠШ-ҡа йүнәлтә.
- 2002 — көнсығыш Мишоко провинцияһында хөкүмәт ғәскәрҙәре менән атыш ваҡытында УНИТА лидеры Жонаша Савимби һәләк була. Анголала граждандар һуғышы тамамлана.
- 2010 — Анголала футбол буйынса африкандарҙың милли кубогы уҙғарыла.
Рәсәй Федерацияһы менән дипломатик мөнәсәбәттәре бар (11.11.1975 йылда СССР менән төҙөлгән).
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Population Division (2014). «Governo de Angola» (.PDF) (Governo de Angola). Проверено 2016-09-09.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ангола // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Ангола на сайте «Всемирная география»
- Angola.org
- City codes Angola. About Angola
- Map of Angola
- Анкета Анголы на сайте ЦРУ
Ҡалып:Африка Ҡалып:Африка союзы Ҡалып:Латинский Союз Ҡалып:CPLP


text:
Автор: Фаизова Гульфия Хальфитдиновна, воспитатель МАДОУ ЦРР- детский сад “Звёздный” г. Баймак, РБ
Уйындарҙа-хәрәкәт,хәрәкәттә - бәрәкәт.
Бала был донъяға килгәс тә хәрәкәт итә башлай.Тик хәрәкәт арҡаһында ғына кеше йәшәй,үҫә,эшләй.Тик балалар баҡсаһында физик үҫештең төп нигеҙе һалына.Баланың сәләмәтлеген һаҡлау һәм нығытыу тәрбиәсенең төп бурыстарының бәреһе булып тора.
Мәктәпкәсә йәштәге балалар хәрәкәтһеҙ килеш бер урында оҙаҡ ултыра алмай.Улар тиҙ арыйҙар.Шуға күрә лә балалар баҡсаһында шөғөл барышында һәр ваҡыт физкультминуткалар үткәреү мөһим.Физкультминутка һанағыстар,төрлө көлкө шиғырҙар менән үткәрелһә,баланың талыҡҡан тәне яҙыла,физик яҡтан активлаштыра һәм шул уҡ ваҡытта шиғырҙар,һанағыстар уларҙың телмәр үҫешенә лә ярҙам итә.
Тейен сәпәкәй итә , (сәпәкәй итәләр)
Ҡуян иҙәнде тибә, (тыпырлайҙар)
Ә тайыш табан айыу,
Башын гына һелкетә.(башты уңға,һулға һелкеү)
Ҡуян йүгереп үтә (урында йүгерәләр)
Башын да ул һепкетә,(башты уңға,һулға һелкеү)
Яҡ-яғына ҡаранып, (тирә-яҡҡа башты бороу)
Шыршы аҫтына боҫа.(урынға ултырыу)
Балалар,балалар, (урында атлау)
Урам буйлап баралар,
Ултырып та алалар, (сүкәйеү)
Йүгереп тә алалар, (урында йүгерәләр)
Һаман алға баралар. (атлау)
Тейен һикерә ағасҡа,(урында һикереү)
Ҡуян бик шәп йүгерә, (урында йүгереү)
Тайыш табан һоро айыу,
Йылғала бик шәп йөҙә. (йөҙөү хәркәтен эшләү)
Ҡуян килеп сыҡты ярға, (урында йүгереү)
Күрҙе айыуҙы йылғала, (байҡап ҡарау)
Ҡурҡыштан йүгереп барып,(урында йөрөү)
Боҫто ағас артына аҫтына.(урындарға ултыралар)
Ҡулдарҙы йәйҙек, (ҡулдарҙы йәйеү)
Булдыҡ инде самолет,
Дырылданы,геүләне, (ҡулдар йәйелгән көйө йүгереү)
Осоп китте самолет.
Килеп еттек ҡалаға,
Самолет шәп осҡанға.(урындарға ултырыу)
Бер,ике- беҙ баҫабыҙ. (баҫыу)
Өс,дүрт-беҙ атлайбыҙ. (атлау)
Биш,алты-нығыраҡ баҫ, (йән көскә баҫыу)
Ете ,һигеҙ-ултыр тиҙ. (ултырыу)
Бер,ике,өс - (ҡулдарҙы бөгөү)
Беҙҙә бөтә көс.
Һыуҙа балыҡтай йөҙәбеҙ, (йөҙөү хәрәкәтен яһау)
Конькиҙа шәп йөрөйбөҙ. (конькиҙа йөрөү хәрәкәтен яһау)
Бер,ике,өс,
Ҡуян кеүек һикерәбеҙ, (урында һикереү)
Матур булып ултырабыҙ. (урынға ултырабыҙ)
Ҡаҙҙар кеүек йөҙәйек. (йөҙөү хәрәкәте)
Ҡоштар кеүек осайыҡ. (осоу хәрәкәте)
Ҡуян кеүек һикерәйек, (урында һикереү)
Урындарға ултырайыҡ. (урындарға ултырыу)
Поделиться:


text:
Республика Хөкүмәтенең һөҙөмтәлелек күрһәткестәре раҫланды
31 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың 13 министрлығы һәм 4 дәүләт комитеты буйынса төп эш һөҙөмтәлелеге күрһәткестәрен (KPI) раҫланы.
Башҡортостан Республикаһының Иҡтисади үҫеш министрлығы матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, министрлыҡтарҙың һәм дәүләт комитеттарының өҫтөнлөклө бурыстар карталарын һәм эшмәкәрлек һөҙөмтәлелегенең төп күрһәткестәрен төҙөү проекты былтыр көҙ БР Иҡтисади үҫеш министрлығында Рөстәм Хәмитовтың инициативаһы менән башланды.
Эштәр барышында министрлыҡтар һәм дәүләт комитеттары етәкселәре республиканың хужалыҡ итеү тармаҡтары һәм социаль тормош өлкәләре эшмәкәрлегенә SWOT-анализдар үткәрҙе. Алынған һөҙөмтәләр нигеҙендә көслө яҡтарҙы көсәйтеү һәм тышҡы мөмкинлектәрҙе файҙаланыу, шулай уҡ йомшаҡ яҡтарын һәм тышҡы мөхит янауҙарын төҙәтеү һәм компенсациялау буйынса тәҡдимдәр төҙөлдө, уларҙан республика алдына 2011 йылға ҡуйылған маҡсаттарға өлгәшеү күҙлегенән иң мөһимдәре һайлап алынды.
Министрлыҡтарҙың һәм дәүләт комитеттарының Президент тарафынан раҫланған өҫтөнлөклө бурыстар карталары һәм KPI күрһәткестәре БР Иҡтисади үҫеш министрлығының рәсми сайтында баҫыласаҡ. Артабан тышҡы һәм эске мөхит үҙгәрештәрен иҫәпкә алып, карталарҙы квартал һайын төҙәтергә планлаштырыла.
Бындай карталар бөтә башҡарма власть органдары өсөн эшләнәсәк, шулай уҡ республиканың юғары етәкселеге өсөн — шәхси KPI күрһәткестәре.


text:
Башҡортостан Президенты Сәфәр ауылында ремонтланған мәктәп бинаһын ҡараныФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Сәфәр ауылында ремонтланған мәктәп бинаһын ҡараны
Башҡортостан Президенты Сәфәр ауылында ремонтланған мәктәп бинаһын ҡараныФото: Олег Яровиков
Үткән йылдың ноябрендә Учалы районының Сәфәр ауылында капиталь ремонттан һуң ҡабаттан мәктәп асылды. Ауыл халҡы өсөн был оҙаҡ көтөп алынған ваҡиға.
1969 йылда төҙөлгән был белем биреү йорто күптән ремонтҡа мохтаж ине. 2011 йылда бинаның төп стенаһында ярыҡ барлыҡҡа килгәс, мәктәпте авария хәлендә тип танынылар. Шуға бәйле уҡыуҙы балалар интернатта дауам итте һәм тыуған мәктәптәренә ҡайтыуҙы түҙемһеҙләнеп көттө.
Бинаны ремонтлауға дөйөм 12,5 миллион һум күләмендә аҡса йүнәлтелде. Уларҙың биш миллион һумы «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Халыҡ бюджеты» проектында ҡатнашыу һөҙөмтәһендә алынды, 6,7 миллион һумын Республика социаль-маҡсатлы программалар фонды бирҙе, ә район бюджетынан индерем миллион һум тиерлек тәшкил итте. Шулай итеп, бүленгән аҡсалар менән ҡаралған бөтә төр эштәрҙе башҡарып булды – мәктәптә төп конструкциялар нығытылды, түбәһе ремонтланды, һыу менән тәьмин итеү һәм канализация селтәре төҙөлдө, тәҙрәләр, ишектәр, иҙәндәр алмаштырылды, электр ҡорамалдары яңыртылды. Ремонт эштәрен «Фаэтон» (Өфө ҡалаһы) һәм «СМУ» (Учалы ҡалаһы) яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәр башҡарҙы.
Шәмбе, 18 ноябрҙә, ремонтланған белем биреү йортонда Башҡортостан Президенты булды. Рөстәм Хәмитов рус теле һәм әҙәбиәте, башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинеттарын, тамаша һәм спорт залдарын ҡараны. Информатика кабинетында республика башлығы интернет тиҙлеге менән ҡыҙыҡһынды һәм секундына ни бары 58 килобит тәшкил иткәнен асыҡлағас урындағы властарға был мәсьәләне хәл итергә ҡушты.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов милли көрәш секцияһында шөғөлләнеүсе балалар менән аралашты.


text:
1 декабрҙә көндәр һыуытасаҡ
Шишәмбе, 30 ноябрҙә, Башҡортостан территорияһына әүҙем көньяҡ циклон яҡынлашасаҡ. Көндөҙ һауа торошо ҡырҡа насараясаҡ. Был турала Башҡортостан гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса идаралығынан (Башгидромет) хәбәр иттеләр.
Республика райондарының күбеһендә көслө ҡар яуыуы, буран сығыуы, елдең тиҙлеге секундына 22-27 метрға тиклем көсәйеүе көтөлә. Юлдарҙы ҡар һырыуы ихтимал. Башгидромет синоптиктары фекеренсә, был күренештәр 1 декабрҙә лә һаҡланасаҡ, атмосфера баҫымы күтәреләсәк.
Бынан тыш, Башҡортостанды һыуыҡ тулҡын ҡаплап аласаҡ. 30 ноябрҙән 1 декабргә ҡарата төндә һауа температураһы төнөн 15-20 градус һыуыҡ, аяҙытҡанда минус 25 градусҡа тиклем буласаҡ. Көндөҙ нулдән түбән ике-ете градус буласаҡ. 1 декабрҙән 2-һенә ҡарата төндә – минус 20-25 градус.
Иң һыуыҡ төн 3 декабрҙә көтөлә, термометр бағанаһы ул саҡта 25-30 градус һыуыҡҡа, айырым райондарҙа минус 35 градусҡа тиклем төшәсәк. Ял көндәрендә һауа температураһы яңынан күтәрелә башлаясаҡ.


text:
Фото:
Төбәк башлығы замандан ярты быуатҡа артта ҡалған дауахана эше менән танышты
Фото:
Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов кесаҙнала Учалы үҙәк ҡала дауаханаһында булды. Уның техник торошо, ҡала халҡы һәм медицина хеҙмәткәрҙәре әйтеүенсә, теүәл ярты быуатҡа артта ҡалған.
Дауахананың баш табибы Тимур Әбдрәшитов һүҙҙәренсә, медицина учреждениеһы 1967 йылда төҙөлгән. Һәм әлеге торошо буйынса бина үткән быуаттың 60-сы йылдарына тап килә. Ярылған стеналар һәм түбә арҡаһында бында пациенттар ҡабул итергә, операциялар үткәрергә ярамай. Ремонт иһә файҙаһыҙ, сөнки ул проблеманы хәл итмәйәсәк, ә билдәһеҙ ваҡытҡа кисектереп кенә торасаҡ.
Дауахана бинаһының насар торошта булыуынан тыш бында стационарҙа урын етмәүе лә ныҡ һиҙелә. Дауахана 19 мең кешегә иҫәп тотоп төҙөлгән. Бөгөн иһә был учреждение асылда 77 мең кешене хеҙмәтләндерә. Улар араһында Учалының, Учалы районының һәм эргә-тирәләге Силәбе өлкәһе ауылдарының халҡы ла бар.
Рөстәм Хәмитов ҡабул итеү һәм травмотология бүлектәрен ҡарап сыҡты.
Республика Президентына әйтеүҙәренсә, ике йыл элек бында яңы терапия-хирургия корпусын төҙөргә ҡарар ителгән. Әлеге ваҡытта уның проекты әҙер, документ экспертизаға ебәрелгән. Бина төҙөлөшө быйыл башланыр, тип ышана Учалы районы хакимиәте һәм персонал. Был проектты тормошҡа ашырыуға 275 миллион һум самаһы аҡса талап ителә. Аҡса берлектә финанслау шарттарында бүленәсәк тип күҙаллана: средстволарҙың бер өлөшө – республика бюджетынан, бер өлөшө ҡала һәм Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты тарафынан бүленәсәк. Терапия-хирургия корпусы төҙөлһә, хеҙмәтләндереләсәк халыҡ иҫәбе 20-30 меңгә артасаҡ.
Терапия-хирургия корпусы халыҡты тулы һәм сифатлы хеҙмәтләндереү өсөн кәрәк, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Уны бер йыл эсендә төҙөп булмаясаҡ, әлбиттә, әммә ике йылда яңы корпус һалырға мөмкин, тип иҫәпләй төбәк башлығы.


text:
Төбәктә 212 һайлау кампанияһы үткәреләсәк
Берҙәм тауыш биреү көнө – 8 сентябрҙә Башҡортостанда 212 һайлау кампанияһы үткәреү планлаштырыла. Дөйөм алғанда 396 депутат мандаты алмаштырыласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Үҙәк һайлау комиссияһының матбуғат хеҙмәтенән.
Мандаттар араһынан 110-ы (ҡатнаш система буйынса) Башҡортостан Республикаһы бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға һайлауҙарҙа алмаштырыласаҡ. Бөрө һәм Благовещен ҡалаларының ҡала биләмәһе Советтарына һайлауҙарҙа 20-шәр мандат алмаштырыласаҡ. Муниципаль район һәм ҡала округы Советтарына депутатлыҡҡа өҫтәмә һәм ҡабаттан һайлауҙар буйынса йәнә 12 һайлау кампанияһы үткәреләсәк, уларҙа 12-шәр депутат мандаты алмаштырыласаҡ. Шулай уҡ 234 мандат ауыл һәм ҡала биләмәләре Советтарына депутатлыҡҡа өҫтәмә һайлауҙар сиктәрендә алмаштырыласаҡ. Был йәһәттән 197 кампания үткәреү ҡаралған.


text:
Советтар Союзы Геройы
Советтар Союзы Геройы — Советтар Союзында 1934—1991 йылдарҙа ғәмәлдә булған иң юғары маҡтаулы исем. Һуғыш һәм хәрби хәрәкәттәр ваҡытында, шулай уҡ тыныс шарттарҙа дәүләт һәм йәмғиәт мәнфәғәтендә яһалған шәхси һәм коллектив ҡаһарманлыҡ өсөн бирелгән.
Маҡтаулы исем СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты ҡарары менән 1934 йылдың 16 апрелендә булдырыла. СССР-ҙың Юғары Советы Президиумы Указы менән 1939 йылдың 1 авгусында түшкә тағыу өсөн махсус «Алтын Йондоҙ» миҙалы раҫлана. Миҙал эскизының авторы — архитектор Мирон Иванович Мержанов.
СССР Үҙәк Башҡарма Комитетының 1936 йылдың 29 июлендәге ҡарары менән раҫланған Ҡағиҙәгә ярашлы «Советтар Союзы Геройы» исеменә лайыҡ булыусыларға махсус грамота менән бергә Ленин ордены ла тапшырыла. Шул уҡ ваҡытта маҡтаулы исемгә икенсе һәм өсөнсө тапҡыр лайыҡ булыусыларға орден ҡабаттан бирелмәй.
Йөкмәткеһе
Герой башҡорттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорттарҙан «Советттар Союзы Геройы» исемен алыусылар һаны аныҡ ҡына әлегә тиклем билдәләнмәгән һәм тарихи эҙләнеүҙәр дауам итә. Батырҙар исемлеген асыҡлауға тарих фәндәре кандидаты Әхмәт-Гәрәй Йәнғәлин күп өлөш индерә.
Башҡорт Энциклопедияһына ингән батырҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аҡтуғанов Мәхмүт Сафа улы
- Әминев Миңлетдин Ғилметдин улы
- Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы
- Аскин Ғәйфетдин Ғәфиәт улы
- Әхмәтов Михаил Владимирович
- Әхмәров Ғәбит Абдулла улы
- Әхмәтғәлин Хәкимйән Рәхим улы
- Әхмәтов Абдулла Шәңгәрәй улы
- Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы
- Бәҙретдинов Миңнулла Бәҙретдин улы
- Баймырҙин Ғаяз Исламетдин улы
- Бирҙин Ғәли Иркәбай улы
- Бикәев Солтан Хәмит улы
- Биктимеров Сәлмән Ғәлиәхмәт улы
- Булатов Хоҙат Сәлимйән улы
- Ғайсин Хәсән Назар улы
- Ғәйфуллин Абдрахман Зәйнулла улы
- Ғәлимов Вәхит Ғәзим улы
- Гәрәев Муса Ғaйса улы
- Ғәтиәтуллин Шакирйән Йосоп улы
- Ғиләжетдинов Тажетдин Баһауетдин улы
- Ғөбәйҙуллин Миңлеғәли Хәбибулла улы
- Дәүләтов Ғәбдрәүеф Ғәни улы
- Закиров Әхмәт Закир улы
- Ишҡолов Ғәтиәт Абдулла улы
- Ҡужаҡов Морат Ғәлләм улы
- Күсимов Таһир Тайып улы
- Латыпов Ҡотдос Ҡәниф улы
- Матросов Александр Матвеевич
- Миңлебаев Ғүмәр Хажинур улы
- Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы
- Мырҙағәлимов Ғәзис Ғәбиҙулла улы
- Сәйетов Ғәбделхай Сәйет улы
- Сөләймәнов Шәриф Сөләймән улы
- Солтанов Барый Муллағәли улы
- Сөнәғәтуллин Йәүҙәт Ғүмерҙәк улы
- Суфиянов Суфый Хажи улы
- Сыртланов Муллайәр Исламгәрәй улы
- Үтәғолов Зөбәй Тәхфәт улы
- Фәрхетдинов Мирғәй Әхмәй улы
- Хәйбуллин Ҡотлоәхмәт Ҡотлоғәлләм улы
- Хәйҙәров Әмирйән Сөләймән улы
- Халиҡов Тимербулат Ғәләүетдин улы
- Хәсәнов Сафа Хөзәм улы
- Шәйхетдинов Ғимай Фәсхетдин улы
- Шәмғолов Ғәттәх Ғәфүрйән улы
- Ямалетдинов Шаһый Ямалетдин улы
Башҡа сығанаҡтар буйынса[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ырымбур өлкәһенән башҡорт Советтар Cоюзы Геройҙары[2][үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Хәниф Фәйзуллин — Ҡыуандыҡ районы, Сабаҡлы ауылы
- Йәғәфәр Әхмәтшин — Ҡыуандыҡ районы, Ҡотлой ауылы
- Әғзым Хәйретдинов — Абдулла районы, Яңы Яҡут ауылы
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Советтар Союзы Геройҙары (Башҡортостан)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Статистическая справка подготовлена А. А. Симоновым при помощи В. П. Воробьёва Статистика по Героям Советского Союза (урыҫ.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 30 март 2012. 9 март 2012 тикшерелгән.. Следует учитывать, что в это число не входят: 72 человека, которым было законно присвоено звание Героя Советского Союза и впоследствии за порочащие проступки (в подавляющем числе за преступления) они были лишены звания Героя; 13 человек, по которым Указ о присвоении отменён (необоснованное представление к присвоению звания), 26 присвоений звания Героя Советского Союза так называемым двойникам (лицам, дважды включённым в Указы).
- ↑ Минзәлә башҡорттары араһында нисә Герой булған?


text:
Баш ҡалала балалар йорттарын тамамлаусыларҙың V ҡала слеты уҙҙыФото: Өфөнөң Опека һәм попечителлек идаралығы
Баш ҡалала балалар йорттарын тамамлаусыларҙың V ҡала слеты уҙҙы
Баш ҡалала балалар йорттарын тамамлаусыларҙың V ҡала слеты уҙҙыФото: Өфөнөң Опека һәм попечителлек идаралығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡорт дәүләт педагогия университетында балалар йорттарын тамамлаусыларҙың V ҡала слеты уҙҙы. Сараны «Ғаилә» психология-медицина-социаль үҙәге менән берлектә баш ҡаланың Опека һәм попечителлек идаралығы ойошторҙо.
Слет балалар йортон тамамлаусыларҙы ғына түгел, балалар йортонда һәм уларҙы алмаштырыусы ғаиләлә тәрбиәләнеүселәрҙе, уҡыусыларҙы һәм студенттарҙы, балалыҡты һаҡлау өлкәһендә эшләгән белгестәрҙе берләштерҙе. Бындай осрашыуҙар йолаға әүерелгән, уларҙың төп маҡсаты — элекке тәрбиәләнеүселәрҙең социаль яраҡлашыу һәләтен юғалтмауын иҫкәртеү.
Белгестәр һәм тиҫтерҙәр менән аралашыуҙан тыш, иң яҡшы студенттар Өфө хакимиәте башлығы стипендиялары менән бүләкләнде. Хакимиәт вәкилдәре, педагогия университеты студенттары һәм уҡытыусылары уларҙы уҡыуҙағы һәм социаль-мәҙәни тормоштағы уңыштары менән ҡотланы. Сараларҙа әүҙем ҡатнашыусыларға Опека һәм попечителлек идаралығының рәхмәт хаттары тапшырылды.


text:
Рабочая программа по родному( башкирскому) языку и литературе
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 2–се класы өсөн туған (башҡорт) телдән эш программаһы.
Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған “Башҡорт теле һәм әҙәбиәте программаһы” (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-XI кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Тикеев Д.С., Толомбаев Х.А., Вилданов Ә.Х., Хөснөтдинова Ф.Ә., Дәүләтшина М.С., Хажин В.И. — Ижевск: Книгоград, 2008.
Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ ҡалаһы ҡала хакимиәте “3-сө лицей” муниципаль автономиялы белем биреү учреждениеһы уҡыу планына ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла. Байрам көндәренә тап килгән даталар киләһе тема менән берләштерелеп үткәрелә.
Башҡорт (дәүләт) теленә бирелгән сәғәттәр туған башҡорт теленә ҡушыла. Шулай итеп, башҡорт телен өйрәнеүгә 1 сәғәт, башҡорт әҙәбиәтенә 2 сәғәт бүленә ( бөтәһе 103- аҙнаға 3 сәғәт)
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла:
- «Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы;
- Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы;
- «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» Законы;
- Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы;
- Башҡортостан Республикаһында Милли мәғарифты үҫтереү концепцияһы.
Программа йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора: башҡортса телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу һәм камиллаштырыу, башҡорт теленең фонетик, лексик, грамматик үҙенсәлектәрен аңлау һәм үҙләштереү, бәйләнешле текст менән эш итә белергә өйрәтеү.
Программаның йөкмәткеһе һәм төҙөлөшө: Программа һөйләшеү, телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу һәм үҫтереүҙе күҙ уңында тотҡан тематиканы, уҡыу өсөн әҙәби әҫәрҙәрҙе, орфоэпия һәм орфография, элементар грамматик һәм пунктуацион материалдарҙы үҙ эсенә ала. Шулар менән бер рәттән мәҡәлдәр, йомаҡтар, тиҙәйткестәр, көләмәстәр, һанашмаҡтар, уйындар өҫтөндә эш үткәреү ҙә күҙ уңында тотола.
Автор: Юсупова Раузиня Юмабаевна


text:
Күмертау башҡорттары ҡоролтайы киләсәккә өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләне
Күмертауҙа ҡала башҡорттары ҡоролтайының отчет-һайлау йыйылышы үтте.
— Үткән йылдар эсендә Күмертау башҡорттары ҡоролтайы ҡаланың йәмәғәт тормошонда, социаль-мәҙәни өлкәһендә лайыҡлы урын алды, — тип билдәләне Күмертау ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Борис Беляев. – Үҫеп килгән быуынды тәрбиәләү, башҡорт халҡының милли традицияларын һәм мәҙәниәтен, башҡорт телен һаҡлау, йәш кадрҙарға ярҙам итеү, башҡорт теле уҡытыусыларын һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары тәрбиәселәрен ҡеүәтләү буйынса эшмәкәрлек алып барып, минеңсә, ҡоролтай үҙ йүнәлешен дөрөҫ һайлаған.
Шулай уҡ ҡоролтайҙың һуңғы ике йыл эсендәге эшмәкәрлеге хаҡында доклад менән Күмертау башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Әнисә Түләгәнова сығыш яһаны. Ҡалала башҡорт телен өйрәнеү хаҡында Мәғариф идаралығы бүлеге начальнигы Земфира Усманова һөйләне. Йыйылышта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев сығыш яһаны, ул туған телдәрҙе һаҡлау һәм өйрәнеү мәсьәләләренә туҡталды.
Ҡала башҡорттары ҡоролтайы отчет-һайлау йыйылышы резолюцияһында киләсәккә өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләне. Улар иҫәбендә – ҡаланың матди һәм рухи тормошонда, уның 60 йыллығын билдәләүгә бәйле әҙерлек сараларында башҡорттарҙың әүҙем ҡатнашыуы, кадрҙар резервын үҫтереү буйынса муниципаль программала башҡорт йәштәренең ҡатнашыуы һәм башҡалар.
Ҡала башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты составына 19 кеше һайланды. Асыҡ тауыш биреү менән рәйес һайланды. Күмертау башҡорттары ҡоролтайын Әлфиә Шәмиғолова етәкләне.


text:
2014 йылда «Медиапрофи» республика журналистика премияһының темаһы «төбәктең алға китеше» буласаҡФото: Олег Яровиков
2014 йылда «Медиапрофи» республика журналистика премияһының темаһы «төбәктең алға китеше» буласаҡ
2014 йылда «Медиапрофи» республика журналистика премияһының темаһы «төбәктең алға китеше» буласаҡФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда «Медиапрофи» республика журналистика премияһының темаһын билдәләнеләр. 2014 йылда һөнәри конкурс «төбәктең алға китешенә» арналасаҡ. Бының турала 5 мартта «Башинформ» агентлығында уҙған матбуғат конференцияһында билдәле булды.
— Былтыр конкурс беренсе тапҡыр уҙҙы, 300-ҙән ашыу эш килде, — тип хәбәр итте БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы етәксеһе урынбаҫары Марат Ғәзизов. — Проект уңышлы булды тип иҫәпләйбеҙ. 2013 йылда «Хеҙмәт кешеһе» темаһына материалдар серияһы менән эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын күтәреү бурысы булды, быйыл Башҡортостан халҡына яңы технологиялар, инновациялар һәм яңы заводтар тураһында һөйләргә кәрәк.
— Башҡортостан үҫеше өсөн мәғлүмәти мөхит булдырыу мотлаҡ, — тине Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов. — Инвестициялар – ул финанстар ғына түгел, ә яңы асыштар һәм кеше капиталы икәнен дә аңларға кәрәк.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов әйтеүенсә, киң мәғлүмәт саралары «йәмәғәт һәм власть араһында коммуникаторға» әйләнергә тейеш.
— Ҡайһы берҙә халыҡтың дәүләт эшмәкәрлегендә ниндәйҙер эске аңламауы килеп тыуа, — тип аңлатты Дмитрий Шаронов. — Шуға күрә кире бәйләнеш кәрәк, яңы производстволарҙың һәм технологияларҙың өҫтөнлөктәре тураһында аңлатыу, һөйләү зарур. Һәм был эш даими булырға тейеш.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары журналистарға машина эшләү, радиоэлектроника, биотехнология өлкәһендә ҡыҙыҡлы темалар эҙләргә тәҡдим итте.
Ижади конкурста ҡатнашыу тәртибе үҙгәрмәгән, улар конкурстың рәсми сайтында баҫылған. Бүләк фонды ла үҙгәрешһеҙ ҡалған – беренсе урынға 50 мең һум күләмендә аҡсалата бүләк бирелә, икенсе һәм өсөнсө урындарға – дәртләндереүсе бүләктәр.


text:
Башҡорт академия драма театры миҙгелен Мостай Кәримгә бағышлап аса
М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры 94-се театр миҙгелен шәмбе, 12 октябрҙә, Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең ижадына бағышлаған музыкаль-шиғриәт тамаша менән асасаҡ. Башҡорт дәүләт академия драма театры алдындағы майҙанда театр артистары халыҡ шағирының шиғырҙарын һәм уның һүҙҙәренә яҙылған йырҙарҙы башҡарасаҡ. Сара 18 сәғәттә башлана.
Бер сәғәттән һуң, ҙур сәхнәлә тамашасылар иғтибарына М.Кәримдең «Ай тотолған төндә» трагедияһы буйынса спектакль тәҡдим ителәсәк. Спектаклдең ҡуйыусы режиссеры – РФ-тың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Айрат Әбүшахманов.
10 октябрҙә көндөҙ Профсоюздар йорто алдындағы скверҙа тантаналы рәүештә Мостай Кәримгә һәйкәл асыласаҡ.
Башҡорт дәүләт академия драма театрының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яңы театр миҙгеленә Башҡорт дәүләт академия драма театры Таңсулпан Ғарипова пьесаһы буйынса «Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара Юрға» мюзиклын сәхнәгә сығарырға әҙерләнә. Мюзиклдың идея композицияһы «Ҡара Юрға» башҡорт халыҡ йыры сюжетына ҡоролған, режиссеры Олег Ханов. Тағы ла бер премьера – Мәжит Ғафуриҙың «Ҡара йөҙҙәр» повесы буйынса спектакль, режиссеры Айрат Әбүшахманов
Бөгөн, 8 октябрҙә, Ҡаҙағстанда Башҡортостан Республикаһы көндәре сиктәрендә Башҡорт академия драма театры Максим Горький исемендәге Рус драма театры сәхнәһендә Сыңғыҙ Айтматовтың «Аҡ пароход» повесы буйынса спектакль ҡуясаҡ.


text:
Күмертауҙа «Моноҡала шарттарында бизнес үҫеше» төбәк бизнес-миссия уҙҙы
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Күмертауҙа «Моноҡала шарттарында бизнес үҫеше» төбәк бизнес-миссия уҙҙы. Форумдың 100-ҙән ашыу ҡатнашыусыһы эшҡыуарлыҡ тәжрибәһе менән уртаҡлашты, бизнес алып барыуҙа иң яҡшы практиканы күрһәтте, шулай уҡ республика территорияһында төбәк концепцияларын һәм брендтарын алға этәреүгә йүнәлеш алды.
— Күмертау – иҡтисад структураһы монопрофилле булған ҡала, — тип билдәләне ҡала хакимиәте башлығы Борис Беляев. — Бындай шарттарҙа тик үҙеңә, үҙ ресурстарыңа һәм потенциалыңа ғына ышанырға ҡала. Моноҡалаларҙы бик күп бәләкәй предприятиелар булған етештереү үҙәктәренә үҙгәртеп ҡороу талап ителә. Нәҡ эшҡыуарлыҡ территория үҫешенең эске импульсын билдәләй һәм ҡаланың иҡтисадын диверсификациялауҙа башланғыс нөктә булып тора ала.
Бизнес-миссияла ҡатнашыусылар шулай уҡ ҡалалағы төп предприятиеларҙың эше менән танышты. Һуңынан форум ҡунаҡтары түңәрәк өҫтәл үткәрҙе, унда эшҡыуарҙарҙың хоҡуҡтарын яҡлау һәм сауҙа, дөйөм туҡланыу өлкәһендә бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам итеү мәсьәләләре ҡаралды.


text:
Төбәктә көслө ҡар яуауы һәм ел иҫеүе көтөлә
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
4-5 декабрҙә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге Башҡортостанда көслө ҡар яуыуын, секундына 15-20 метр тиҙлектә ел иҫкәндә буран, боҙлауыҡ булыуын, көрт һалыуын күҙаллай.
Шул уҡ ваҡытта төбәктә һалҡын һауа торошо һаҡланасаҡ. Кесе йома көндөҙ минус 8 градус булыуы көтөлә, төндә термометр бағанаһы минус 19-ға ҡәҙәр төшәсәк. Йома, 5 декабрҙә, бер аҙ йылытасаҡ. Шәмбе ҡыш яңынан үҙ көсөнә инә: көндөҙ 11 градус һыуыҡ, төндә – минус 18-гә тиклем.


text:
Думаға һайлауҙарҙа тауыш биреү өсөн төбәктә 3 067 700 бюллетень әҙерләнгән
2 декабрҙән дә ҡалмай барлыҡ һайлау бюллетендәре Башҡортостандың участка һайлау комиссияларына ебәреләсәк. Думаға һайлауҙарҙа тауыш биреү өсөн республикала 3 миллион 67 мең 700 бюллетень әҙерләнгән, тип хәбәр итте журналистарға Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова. Бюллетень тексы өс телдә баҫылған – рус телендә (дөйөм һандан 78 процент), башҡорт һәм татар телдәрендә (әҙерләнгән бюллетендәр һанынан 22 процент).
Ялған бюллетендәрҙән һаҡланыр өсөн алдағы һайлауҙарҙа махсус маркалар ҡулланыласаҡ, улар һайлау бюллетененең уң яҡ өҫкө мөйөшөнә йәбештерелә. Һайлау бюллетендәрен эшкәртеү комплекстары ҡулланылғанда марка бюллетендең кире яғына йәбештерелә. Маркаһыҙ һайлау бюллетендәре тауыштарҙы һанаған саҡта иҫәпкә алынмаясаҡ.


text:
Болгария делегацияһы "Алексеевка" совхозында булды
Болгария Республикаһы делегацияһы ағзалары бөгөн "Алексеевка" совхозы ҡаҙаныштары менән танышты. Хәбәр итеүебеҙсә, ҡунаҡтар Башҡортостанға Рәсәйҙә Болгария йылы сараларында ҡатнашыу өсөн килгән.
Бөтә илгә билдәле ауыл хужалығы предприятиеһында иң элек газ турбинаһы станцияһында (ГТС) булдылар. Агросәнәғәт комплексында ГТС төҙөүҙә "Алексеевка" совхозы пионер булды. Станция Өфө "Мотор" фәнни-производство предприятиеһында "ӨМЭПБ" асыҡ акционерҙар йәмғиәте сығарған авиадвигатель базаһында эшләнгән. Хәҙер совхоз үҙен электр энергияһы менән тулыһынса тәьмин итә. Ҡоролманың ҡеүәте — 10 мегаватт.
Ҡунаҡтар тоҡомло мал аҫырау технологиялары менән танышты. Ситтән һыйырҙарҙың һуңғы партияһы быйыл июндә Финляндиянан килтерелгән. Хужалыҡта эшмәкәрлектең был йүнәлеше менән маҡсатлы шөғөлләнәләр. Сит илдәрҙән тоҡомло малдарҙы бында ете йыл элек үк индерә башланылар. Улар өсөн заманса һыйыр аҙбарҙары төҙөлгән. Алынған продукция үҙ цехтарында эшкәртелә.
"Алексеевка" — ябыҡ грунтта йәшелсәләр үҫтереү буйынса танылған лидер. Хужалыҡта тотороҡло рәүештә помидор һәм ҡыярҙан юғары уңыш алына. Йәшелсәселәр ҡунаҡтарҙың иғтибарын ер еләге үҫтереүгә йүнәлтте.
Болгария делегацияһы ағзалары алексеевкаларҙың ҡаҙаныштарына юғары баһа бирҙе. Билдәле булыуынса, Болгария — йәшелсә эшкәртеү ныҡ үҫешкән ил. Ихтимал, ике республика тап ошо өлкәлә яңы хеҙмәттәшлек нөктәһе табыр.


text:
Фото:
Белоретта еңел атлетика буйынса тренерҙар семинары үтте
Фото:
Белоретта еңел атлетика буйынса тренерҙарҙың семинары үтте. Унда кросс буйынса Башҡортостан Республикаһы Чемпионатына килгән команда етәкселәре һәм белгестәре ҡатнашты. Улар был спорт төрөндә допинг ҡулланыу проблемалары буйынса фекер алышты, республикала һәр ерҙә электрон судьялыҡ индереү тураһында мәғлүмәт тыңланы. Семинарҙы алып барыусы Башҡортостандың юғары спорт оҫталығы мәктәбе директоры, Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Евгений Емельянов әйтеүенсә, республикала үткәрелеүсе еңел атлетика буйынса ярыштарҙың иҫәп-хисабында әллә ҡасандан уҡ тәртип булдырыу талап ителә.
Бихисап һәләтле спортсылар, Рәсәй йыйылма командаһы ағзаларын тәрбиәләгән Белорет ҡыҙы, Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Татьяна Сенченко хеҙмәттәштәре менән һөнәри оҫталыҡ серҙәрен уртаҡлашты. Ә улар, үҙ сиратында, уны көн элгәре үткән юбилейы менән ҡотланы.


text:
Башҡорт дәүләт университеты абруйлы сит ил мәғлүмәт ресурстары менән ҡуллана ала Фото: Олег Яровиков
Башҡорт дәүләт университеты абруйлы сит ил мәғлүмәт ресурстары менән ҡуллана ала
Башҡорт дәүләт университеты абруйлы сит ил мәғлүмәт ресурстары менән ҡуллана ала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2017 йыл, 11 ғинуар./«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/. Башҡорт дәүләт университеты абруйлы сит ил мәғлүмәт ресурстарын ҡулланырға рөхсәт алды. Мәғариф һәм фән министрлығының финанс ярҙамында Башҡорт дәүләт университеты уҡытыусылары, студенттары һәм аспиранттарының «Wiley Online Library» һәм «American Physical Society (APS)» мәғлүмәттәре менән файҙаланыу мөмкинлеге тыуҙы.
Университеттың мәғлүмәт үҙәгендә аңлатыуҙарынса, «Wiley Online Library» китапханаһы беренсел тикшеренеүҙәрҙән торған юғары импакт-факторлы ғилми журналдарға өҙлөкһөҙ интеграциялы ҡулланыуҙы тәьмин итә. 150 журналдан торған коллекция үҙ өлкәләрендә алдынғы тип танылған фәндәр спектрын һәм күп кенә баҫмаларҙы солғап ала. «Wiley Online Library», байтаҡ дәрәжәле халыҡ-ара ойошмаларҙың рәсми журналдарын контролдә тотоп, 750-нән ашыу профессиональ һәм ғилми ойошмалар менән хеҙмәттәшлек итә.
«American Physical Society (Америка физика ойошмаһы мәғлүмәттәре базаһы)» йәҙрә физикаһы, юғары энергиялар физикаһы, астрофизика, математика физикаһы, механикаһы һәм физиканың башҡа тармаҡтары буйынса журналдарҙы, шул иҫәптән «Physical Review Letters» – физика буйынса иң дәрәжәле журналдарҙың береһен, шулай уҡ ғалимдар араһында танылған «Physical Review» журналдар серияһын баҫа.
Был ресурстар менән юғары уҡыу йорто компьютерҙарынан ҡулланырға мөмкин һәм ул 2017 йылдың аҙағына тиклем дауам итәсәк.


text:
Муниципаль берәмектәр - Бөтә Рәсәй муниципалитеттар конкурсында еңеүселәр иҫәбендә
Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советының Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе, "Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәре советы" Ассоциацияһы идараһы рәйесе, Иглин районы муниципаль районы хакимиәте башлығы Ришат Исхаҡов, Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советының төбәк бүлексәһе рәйесе урынбаҫары, Белорет районы муниципаль районы Советы рәйесе Евгений Карепанов һәм Ишембай ҡалаһы ҡала биләмәһе Советы рәйесе Сыңғыҙ Яруллин составындағы Башҡортостан делегацияһы Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советының III съезы эшендә ҡатнашты.
Съезд Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советының Үҫеш стратегияһын ҡабул итте, шулай уҡ Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советы Уставына төҙәтмәләрҙе раҫланы. Ҡабул ителгән Стратегияға ярашлы, Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советы эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре булып муниципаль берләшмәне урындағы үҙидара һәм тотош ил үҫешенә ҡағылышлы мөһим ҡарарҙар ҡабул итеүгә ылыҡтырыу, урындаҫы үҙидараны үҫтереүҙең мөһим мәсьәләләре буйынса дөйөм объектив фекер формалаштырыу, урындағы үҙидара органдарының һөҙөмтәле эшләүе өсөн хоҡуҡи шарттар булдырыуға булышлыҡ итеү, уларҙың дәүләт власы органдары менән үҙ-ара эш итеүен көсәйтеү тора. Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советының өҫтөнлөклө йүнәлештәре иҫәбендә – муниципаль кадрҙар резервын булдырыу. Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советы базаһында эшләүсе Йәш урындағы үҙидара лидеры мәктәбе лә тап шуға йүнәлтелгән. Рәсәй Федерацияһының 50 субъектынан 100-гә яҡын вәкил уны тамамланы ла инде.
Съезда РФ Төбәктәр үҫеше министрлығы һәм Бөтә Рәсәй урындағы үҙидара советы ойошторған муниципаль берәмектәрҙең Бөтә Рәсәй конкурсы йомғаҡтары иғлан ителде. Дөйөм алғанда, 1200 муниципалитет ҡатнашҡан 2009 йылғы конкурс еңеүселәре араһында Башҡортостандан муниципаль берәмектәр һәм муниципалитеттар етәкселәре лә бар. «Иң яҡшы урындағы хакимиәт башлығы» номинацияһында беренсе урын Дәүләкән районы муниципаль районы хакимиәте башлығы Закир Бикбулатовҡа бирелде. «Социаль мәсьәләләрҙе хәл итеүҙең иң яҡшы практикаһы» номинацияһында был конкурста элек беренсе урындар яулаған Өфө ҡалаһы ҡала округы юғары дәрәжә Диплом менән билдәләнде. Был номинацияла беренсе урынды Белорет районы муниципаль районы яуланы. Муниципаль идаралыҡтың алдынғы практикаһы өсөн конкурстың махсус Дипломы менән Дүртөйлө ҡалаһы ҡала биләмәһе хакимиәте башлығы Рәшит Ғайсин билдәләнде.


text:
Мәсетле районы ауыл биләмәләрендә - отчет ваҡыты
Мәсетле районы ауыл биләмәләрендә граждандар йыйылыштары бара, унда мөһим социаль-иҡтисади үҫеш мәсьәләләре тикшерелә, ағымдағы йылға аныҡ маҡсаттар билдәләнә.
Халыҡ алдында отчеттар менән ауыл биләмәһе башлыҡтары, ауыл старосталары сығыш яһай. Бар йыйылыштарҙа ла муниципаль район хакимиәте башлығы, уның урынбаҫарҙары, бүлек, хеҙмәт, бүлексә етәкселәре ҡатнаша. Улар яҡташтарын ҡыҙыҡһындырған бар һорауҙарға ла яуап бирә, районда Еңеүҙең 65 йыллығына, III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына, райондың 80 йыллығына әҙерлек барышында алып барылған эштәр һәм Респулика Йылы, Уҡытыусы йылына пландар менән таныштыра. Бындай йыйылыштар Кесе Ыҡтамаҡ, Яңы Мишәр, Дыуан–Мәсетле, Ләмәҙтамаҡ, Әләгәҙ һәм Йонос ауыл биләмәләрендә үтте. Йыйылыштар аҙна һайын кесаҙна көндәрендә ойошторола һәм апрелдә тамамланырға тейеш.


text:
Мал аҙығы үләндәре Башҡортостанда 40 процент майҙанда сабылған
Башҡортостанда мал аҙығы үләндәре 40 процент майҙанда сабылған, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Республика буйынса 130 мең тонна бесән (пландан 18 процент) һәм 409 мең тонна сенаж (19 процент) әҙерләнгән, ул бер шартлы мал башына уртаса 3,5 центнер мал аҙығы берәмеге тәшкил итә.
Мәләүез районында бесән сабыу юғары темптар менән бара, бында эштәр майҙандың 84 процентында үтәлгән. Алдынғыларҙа шулай уҡ Дәүләкән, Күгәрсен, Стәрлебаш, Стәрлетамаҡ, Хәйбулла һәм Саҡмағош райондары, унда майҙандың 60-70 проценты сабылған.


text:
Рәсәйҙә ислам телеканалын булдырыу мәсьәләһе тикшерелә
Уҙған шәмбе көнө Ҡазанда үткәрелгән һәм Башҡортостан вәкилдәре лә ҡатнашҡан Татарстан мосолмандарының IV съезында Рәсәй Мөфтөйҙәр советы рәйесе Рауил Ғәйнетдин үҙ сығышында Татарстан Президенты Минтимер Шәймиевҡа ислам телеканалы тураһында мәсьәләне хәл итеүҙә ярҙам итеүен һорап мөрәжәғәт итте. Был турала "Татар-информ" мәғлүмәт агентлығы хәбәр итә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәйҙә ислам нигеҙҙәрен аңлатыу алып барылған телеканал булдырыу зарурлығы тураһында күптән түгел Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев белдергәйне. Дәүләт башлығы фекеренсә, бындай аңлатыу яҡшы имамдар, белгес-теологтар тарафынан әҙерләнергә тейеш.
Рауил Ғәйнетдин әйтеүенсә, үҙ мосолман телевидениебыҙҙы булдырыу өсөн ваҡыт килеп етте. «Үҙ телевидение һәм радио тапшырыуҙарын ойоштороу – ул беҙҙең конкуренцияға һәләтлелегебеҙ мәсьәләһе, заман рухына тап килеү ул. Шуға күрә үҙгәрештәр иҫ киткес тиҙлек менән барған беҙҙең дәүерҙә мосолман телевидениеһын ойоштороу мәсьәләһен мөмкин тиклем тиҙерәк хәл итергә кәрәк. Шулай итеп, ислам телевидениеһын ойоштороу – ул комплекслы бурыс, уны беҙ бергәләп хәл итергә тейешбеҙ», — тип билдәләне үҙ сығышында ТР мосолмандары Диниә назараты рәйесе Ғосман Исхаков та.
Минтимер Шәймиев, диндарҙарға радио һәм телевидение аша мөрәжәғәт итеү мөмкинлеге булырға тейеш, тип иҫәпләй. «Беҙ әлегә техник мөмкинлектәрҙе һүлпән файҙаланабыҙ, — тип билдәләне ул. — Был мәсьәләгә аңлап ҡарайҙар икән, инициатива күрһәтергә һәм был мәсьәләне күтәрергә кәрәк. Мосолмандар радио аша беҙҙең тауыштарҙы ишетер һәм телевидениела ғәмәлдәребеҙҙе күрер, тип уйлайым. Хәҙерге заманда шундай техник мөмкинлектәребеҙ була тороп та, уларҙы файҙаланмау – дәүләтебеҙҙең динен тергеҙеү яғынан хилафлыҡ йәки һуңлаған аҙым ул. Был йүнәлештә эшләйәсәкбеҙ», — тине Татарстан Президенты.


text:
Башҡортостанда файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалым керемдәренең 30 процентҡа артыуы теркәлгән
Башҡортостанда файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалым керемдәре өстән бер өлөшкә тиерлек артҡан. 2012 йылдың ғинуар-апрелендә уның күләме 18 млрд 938 млн һумды тәшкил иткән, был уҙған йылдың ошо уҡ осорондағы күрһәткестән 4 млрд 689 млн һумға, икенсе төрлө әйткәндә, 32,9 процентҡа күберәк, тип хәбәр иттеләр Федераль һалым хеҙмәтенең республика идаралығында.
— Файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуға һалымдың 99 проценты тиерлек нефть табыуға һалынған һалым иҫәбенә тәьмин ителә, 2012 йылдың дүрт айында уның керемдәре 18 млрд 757 млн һумды тәшкил иткән, йәғни 4 млрд 667 млн һумға (33,1 процентҡа) үҫеш күҙәтелгән. Быға ай һайын нефть табыуға һалым ставкаһын билдәләүсе Урта диңгеҙ һәм Роттердам нефть сеймалы баҙарҙарында Urals маркаһындағы нефткә хаҡ артыуы сәбәпсе, — тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә.
«Башинформ»дың бығаса хәбәр итеүенсә, ғинуарҙан апрелгә тиклем һалымсылар бөтә кимәлдәге бюджеттарға 67,5 млрд һум самаһы аҡса күсергән, 2011 йыл менән сағыштырғанда был 8,9 процентҡа күберәк.


text:
2010 йылда аграрийҙарға, төҙөүселәргә һәм эшҡыуарҙарға кредит биреү күләме артты
Былтыр Башҡортостандың банкылар секторында кредит биреү күләме 27,2 процентҡа артты. Был турала бөгөн үткән матбуғат конференцияһында БР Милли банкы рәйесе Рөстәм Мәрҙәнов хәбәр итте.
— Республиканың аграр секторы өсөн иҫ киткес ҡоролоҡ менән бәйле уңышһыҙ йыл булыуға ҡарамаҫтан, агропредприятиеларға быйыл кредиттар күберәк бирелде. Уҙып барыусы йылдың 11 айында ғына Башҡортостандың аграр секторына кредит биреү күләме 6,7 миллиард һумға етте — был тулыһынса 2009 йылдағыға ҡарағанда күберәк, — тине Милли банк башлығы.
— Дөрөҫ, агросәнәғәт комплексының финанс хәле насарайҙы, был кредиттар буйынса бурыстың артыуында сағылды, — тип өҫтәне Рөстәм Хәбиб улы.
Быйыл бәләкәй һәм урта бизнес банкыларҙан ҙур финанс ярҙамы алды. Былтыр республикала бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа кредит биреү күләме 45,4 миллиард һум тәшкил итте. Быйыл йыл башынан алып әлеге ваҡытҡа тиклем ул 48 миллиард һумға етте.
2009 йыл менән сағыштырғанда ипотека буйынса торлаҡ төҙөлөшөнә кредит биреү 2,5 тапҡырға артты, шулай ҙа көрсөккә тиклем осорҙа ул күберәк ине.
БР Милли банкы башлығы төҙөлөш ойошмаларының бурысы ҙур булыуын билдәләне. Рөстәм Мәрҙәнов фекеренсә, был тамамланмаған төҙөлөш объекттарының күп булыуына бәйләнгән.


text:
2020 йылға тиклем Башҡортостанда ҡалдыҡтар менән эш итеү өлкәһендә аныҡ система булдырылырға тейеш
2020 йылға Башҡортостанда көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү өлкәһендә аныҡ система булдырылырға тейеш. Был маҡсаттарға республика бюджетынан 7,5 миллиард һум аҡса бүленәсәк. Үткән йылдың ноябрендә ҡабул ителгән 2020 йылға тиклем иҫәпләнгән төбәктә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү системаһын камиллаштырыу буйынса республика маҡсатлы программаһы тап шул хаҡҡа барып баҫа.
Программа өс сығанаҡтан финанслана. 2020 йылған тиклем уны тормошҡа ашырыуға республика бюджетынан 1,082 миллиард һум бүленәсәк. 2,498 миллиард һум урындағы бюджеттарҙан алынырға тейеш. Бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан алынған сумма 3,974 миллиард һум тәшкил итергә тейеш.
— Хужалыҡ әйләнешенә хәҙер юғары ликвидлы һәм рентабелле ҡалдыҡтар ғына йәлеп ителә. Тәү сиратта был ҡара һәм төҫлө металдар һыныҡтары һәм ҡалдыҡтары, полимер материалдар, макулатураның юғары сортлы маркалары, таҙа текстиль, ағас ҡалдыҡтар. Был исемлекте киңәйтеү зарур. Нефтекама, Стәрлетамаҡ, Октябрьский һәм Туймазы полигондарындағы сүп-сар составын анализлау киләһене күрһәтте: ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарының дөйөм күләменең яртыһы тиерлек артабан ҡулланыуға яраҡлы, — тип хәбәр итте кисә «2011-2020 йылдарға Башҡортостан Республикаһында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү системаһын камиллаштырыу» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу буйынса кәңәшмәлә Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Азат Ҡотләхмәтов.
Республикала ҡалдыҡтарҙы айырып йыйыу системаһын ҡулланылышҡа индереү иҡтисад, экология һәм социаль өлкәләрҙә яҡшы һөҙөмтәләргә, тәбиғәт ресурстарын һаҡлауға, шулай уҡ өҫтәмә эш урындарын булдырыуға килтерергә тейеш.


text:
Өфөлә «Изге ҡулдарҙан китап» акцияһы эстафетаһы Әҙәбиәт йылының тамамланыуына бағышлана
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
16 декабрҙә Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтенең фирма магазинында «Изге ҡулдарҙан китап» акцияһы сиктәрендә эстафета тапшырыла. Сара Әҙәбиәт йылының тамамланыуына арналған.
Акцияның маҡсаты — милли әҙәбиәтте пропагандалау, йәш быуынды тәрбиәләү, китапҡа ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу. Акцияла дәүләт, коммерция, йәмәғәт ойошмалары һәм барлыҡ теләүселәр ҡатнашты. Сара барышында һатып алынған әҙәбиәт балалар йорттарына, мәктәптәргә, интернаттарға, дауаханаларға, китапханаларға тапшырылды, шулай уҡ күп балалы ғаиләләргә бүләк ителде.
Акция иртәнге сәғәт 10-да башлана, инеү ирекле.


text:
Фото:
Башҡортостан Республикаһы менән «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды
Фото:
6 июлдә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы һәм «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында 2011-2013 йылдарға тимер юл транспорты өлкәһендә үҙ-ара эш итеү һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Документты Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Президенты Владимир Якунин ҡултамғалары менән нығытты.
Республика башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, документ дөйөм ҡулланылыштағы тимер юл транспорты инфраструктураһы объекттарын, шул иҫәптән тимер юл станцияларын, вокзалдарҙы һәм туҡталҡаларҙы үҫтереүгә йүнәлтелгән саралар үткәреүҙе күҙ уңында тота. Атап әйткәндә, «Рәсәй тимер юлдары» филиалы Тимер юл вокзалдары дирекцияһы ҡарамағындағы биләмәләрҙе төҙөкләндереп һәм уларҙың базаһында Өфө, Белорет, Салауат, Стәрлетамаҡ, Туймазы ҡалаларында һәм Аксаков эшселәр ҡасабаһында транспорт-күсеп ултырыу узелдары, шулай уҡ ҡала яны тимер юл транспортын хеҙмәтләндереүсе вокзалдар һәм туҡталҡалар булдырып, вокзалдарҙы реконструкциялау һәм модернизациялау мәсьәләләре ҡарала.
Яҡтар транспорт хәүефһеҙлеге буйынса, шул иҫәптән тимер юл аша сыға торған урындарҙы норматив хоҡуҡ акттары талаптарына ярашлы хәлгә килтереү, автомобиль һәм тимер юлдар бер кимәлдә киҫешкән ерҙә юл сиселештәре төҙөү буйынса хеҙмәттәшлек тураһында ла һөйләшеп килеште. Тимер юлдарында аварияларҙы кәметеү һәм тимер юл аша сыға торған урындарҙа юл-транспорт ваҡиғаларын иҫкәртеү маҡсатында уларҙы техник йәһәттән ҡайтанан йыһазландырыу, контроллек итеү сараларын модернизациялау һәм яңыларын индереү, шулай уҡ тимер юл аша сығыу урындарында автомобиль юлдарын (муниципаль-ара һәм төбәк юлдарын) ремонтлау һәм тотоу буйынса берлектәге саралар үткәреү күҙаллана.
«Килешеүгә ҡул ҡуйыу өсөн беҙҙә етди нигеҙ бар, – тине Владимир Якунин тантанала. – Беҙ, әлбиттә, республиканың потенциалын тимер юл транспорты, тимәк, Башҡортостан территорияһында йәшәгән граждандар мәнфәғәтендә файҙаланыу өсөн ҡулыбыҙҙан килгәнде эшләрбеҙ».
«Беҙҙең республика күп йәһәттән Рәсәй тимер юлдарының тотороҡло эшенә бәйле, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ Волга буйы төбәгендә йөктәрҙе күпләп оҙатыусы төбәк булып торабыҙ. Бөгөн ҡул ҡуйылған килешеү бик күп бурыстарҙы, шул иҫәптән берлектә хәл итергә кәрәк буласаҡ социаль йөкләмәләрҙе күҙ уңында тота».


text:
Бөгөн – күренекле башҡорт телсеһе һәм этнографы Жәлил Кейекбаевтың тыуыуына 100 йыл
Бөгөн, 25 октябрҙә, күренекле ғалим-этнограф, төркиәтсе, яҙыусы Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың тыуыуына 100 йыл тула.
Ул Башҡортостандың әлеге Ғафури районы Ҡаранйылға ауылында тыуған. «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте» белгеслеге буйынса Өфө педагогия училищеһын тамамлағандан һуң, Мәскәү педагогия сит телдәр институтына юлланған, унда немец филологияһын өйрәнгән.
Юғары белем алып, Кейекбаев урта мәктәптәрҙә немец, инглиз һәм рус телдәрен уҡытҡан. 1948 йылдан Башҡорт педагогия институтында доцент, профессор булып эшләгән, башҡорт теле кафедраһы мөдире булған.
1960 йылда башҡорттар араһында тәүге филология докторы булған. Кейекбаев профессор, СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты Николай Дмитриевтың ғилми теорияһын дауам итеүсе булған. Илленән ашыу ғилми хеҙмәт авторы.
Кейекбаевтың оло хеҙмәте Ленин ордены һәм «Почет билдәһе» менән билдәләнгән. Ул РСФСР-ҙың халыҡ мәғарифы отличнигы, БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре исемдәренә лайыҡ булған.
Жәлил Кейекбаев исемен Өфөнөң Совет районы урамы йөрөтә, Башҡорт дәүләт университетында ғалимдың мемориаль кабинеты асыҡ. Ҡаранйылға ауылында Жәлил Кейекбаев исемендәге музей эшләй, урта мәктәп тә уның исемен йөрөтә.
Шулай уҡ Кейекбаев уҡыуҙары, төрлө ижади кисәләр, төбәк һәм халыҡ-ара кимәлдә форумдар, конференциялар үткәрелә. Шулай итеп, ғалимдың тыуған ерендә, Ғафури районы Ҡаранйылға ауылында, ижади кисә үткәрелде, Башҡортостандың күпселек райондарында конференциялар үтә. Ошо көндәрҙә Башҡорт дәүләт университетында «Профессор Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаев һәм уның Урал-Алтай һәм төрки филологияһы үҫешенә индергән өлөшө» халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференцияһы үтәсәк. Ноябрҙә Ғафури районы Сәйетбаба ауылында яҙыусының тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары форумы уҙғарыласаҡ.


text:
Төркиәгә ҡарата санкциялар инфляцияла аҙ ғына сағылыш табасаҡ — Рәсәй Банкы Фото: Андрей Старостин
Төркиәгә ҡарата санкциялар инфляцияла аҙ ғына сағылыш табасаҡ — Рәсәй Банкы
Төркиәгә ҡарата санкциялар инфляцияла аҙ ғына сағылыш табасаҡ — Рәсәй Банкы Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Рәсәй банкының баһалауы буйынса, йыл аҙағына тиклем — 2016 йылдың башында инфляцияның 0,2-0,4 процентҡа артыуы ихтимал. Эмбаргоның инфляцияның уртаса срокка иҫәпләнгән күҙаллауына йоғонтоһо әллә ни ҙур булмаясаҡ. Сикләү ҙә түләү балансына һәм тулайым эске продукт динамикаһына тәьҫир итмәйәсәк.
Үҙәк банктың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, ҡайһы бер аҙыҡ-түлек баҙарҙарында Төркиәнән индереү тыйылған продукттарҙың өлөшө һиҙелә. Әммә тәьмин итеүселәрҙең продукция ташыу географияһын үҙгәртеү өсөн ваҡыты бар. Шулай уҡ күп нәмә санкцияға эләккән аҙыҡ-түлекте икенсе илдән килтереүҙе ойоштороуға бәйле буласаҡ.
30 ноябрҙә Рәсәй Хөкүмәте рәйесе Дмитрий Медведев 2016 йылдың 1 ғинуарынан Төркиәнән Рәсәйгә индереү тыйылған ауыл хужалығы продукцияһы, сеймал һәм аҙыҡ-түлек исемлеген раҫланы.


text:
«Лайыҡлы хеҙмәт өсөн шарттарҙы яҡшыртыу» ярҙамсы программаһы планлаштырыла
Башҡортостан Хөкүмәтендә быйыл 2012-2016 йылдарға Республика хеҙмәт шарттарын яҡшыртыу һәм һаҡлау маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләһенә арналған ведомство-ара комиссия ултырышы үткәрелде.
2013 йылда хеҙмәт шарттарын яҡшыртыу һәм һаҡлау маҡсатлы программаһы сараларын тормошҡа ашырыуға республика бюджетынан 840 мең һум аҡса бүленде, тип хәбәр иттеләр БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан.
Хәҙерге ваҡытта Башҡортостан Хеҙмәт министрлығы 2015-2020 йылдарға «БР-ҙа граждандарҙы социаль яҡлау» дәүләт программаһын әҙерләй, уға хеҙмәт шарттарын яҡшыртыу һәм һаҡлау мәсьәләләрен «Лайыҡлы хеҙмәт өсөн шарттарҙы яҡшыртыу» ярҙамсы программаһы формаһында индерергә планлаштырыла.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ярашлы, республика предприятиеларында хеҙмәтте һаҡлау сараларына тотоноуҙар 2012 йылда бер эшләүсегә 8351 һум тәшкил итте. Сағыштырыу өсөн: 2011 йылда был сығымдар 6880 һум тәшкил итте, 2010 йылда — 5858 һум.
Ведомство-ара комиссия ултырышында транспорт өлкәһендә хәүефһеҙлек һәм хеҙмәтте һаҡлау нормаларын һәм ҡағиҙәләрен күҙәтеү төп темаларҙың береһе булды.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова рәйеслегендә үткән Ведомство-ара комиссия ултырышы барышында шулай уҡ март айында ҡабул ителгән хеҙмәт закондарын күҙәтеү буйынса ведомство контроле тураһындағы законды ла тикшерҙеләр.
Мониторинг күрһәтеүенсә, муниципалитеттар һәм төбәктең ҡайһы бер министрлыҡтары уны һанға һуҡмай, шуға күрә вице-премьер чиновниктарға хаталар өҫтөндә эш үткәрергә ҡушты.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың 11 айында производствола бәхетһеҙлек осраҡтарына килтергән хеҙмәтте һаҡлау һәм хәүефһеҙлек техникаһы өлкәһендә ҡағиҙә боҙоуҙар өсөн Башҡортостанда 217 вазифалы һәм 16 юридик шәхес административ яуаплылыҡҡа тарттырылды. Һалынған штрафтарҙың дөйөм күләме 1,242 миллион һум тәшкил итте.


text:
Виктор Пучков II дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены миҙалы менән бүләкләнде
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевтың Указы менән Рәсәй фәндәр академияһының ағза-корреспонденты, Рәсәй фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Геология институты директоры Виктор Пучков II дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены миҙалы менән бүләкләнде. Был юғары наградаға Виктор Николаевич, документта әйтелгәнсә, «фәнде үҫтереүҙәге ҙур ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ һөҙөмтәле эшмәкәрлеге өсөн лайыҡ булған».


text:
2014 йылда башҡорт балын уҡыусыларҙың рационына индереү планлаштырыла
Яҡынса 2014 йылдан алып Башҡортостанда мәктәп туҡланыуы рационына башҡорт балын индерәләр. Бындай яңылыҡтың башлап сығыусыһы – «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт бюджет учреждениеһы.
Уҡыусылар өсөн балдың баштағы тапшырма күләме — йылына 300 тоннанан дә кәм түгел.
«Башинформ» агентлығына был бюджет учреждениеһының етәксеһе Әмир Ишемғолов хәбәр итеүенсә, был тәҡдимдең «хәҙер килешеү процесы бара», «Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле ҡарары әҙерләнә».
Уҡыусыларҙың ниндәй категорияһы башҡорт балын аласағы әлегә билдәһеҙ. Тик башланғыс синыф уҡыусыларына таратыласаҡмы әллә уны аҙнаһына бер тапҡыр бөтә уҡыусылар аласаҡмы, әле асыҡ түгел. Нисек кенә булмаһын, аллергия осрағынан һаҡланыр өсөн, балалар балды уларҙың ата-әсәләре ризалығынан һуң ғына аласаҡ.
— Уҡыусылар өсөн бал, самолеттарҙа таратылғандарға оҡшаш, 20 грамлыҡ һауыттарға тултырыласаҡ, — тип аңлатты агентлыҡтың әңгәмәләше. — Бындай фасовкалау өсөн мөмкинлектәребеҙ бар. Сәғәт эсендә 3,5 мең ошондай һауытты етештерә алабыҙ. Уҡыусылар туҡланыуы рационына балды индереү мәсьәләһе – бик көнүҙәк һәм хәҙер уның турала әүҙем фекер алышыу бара. Беҙҙең пландарҙа – быға оҡшаш тәҡдим менән Башҡортостанда урынлашҡан хәрби частарға мөрәжәғәт итеү, сөнки бал уҡыусыларға ғына түгел, ә һалдаттарға ла кәрәк.


text:
15 март – Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнө
15 мартта бөтә донъя Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнөн билдәләй. Рәсәйҙә быйыл ул «Беҙҙең аҡса, беҙҙең хоҡуҡтар: кампания финанс хеҙмәттәр баҙарында дөрөҫ һайлау яҡлы» девизы аҫтында һәм «Ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау тураһында»ғы РФ Законын ҡабул итеүгә 20 йыл тулыуға ҡарата үткәрелә.
Бөгөн Башҡортостанда ведомствоның барлыҡ территориаль бүлексәләрендә асыҡ ишектәр көнө үтәсәк. Сауҙа, көнкүреш хеҙмәттәре, туризм, финанс һәм торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр, элемтә һәм тауар ташыу хеҙмәттәре өлкәләрендә ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау тураһындағы ҡануниәтте үтәү мәсьәләләре буйынса теләгән һәр кем консультация ала аласаҡ.


text:
Журнал
Журнал — китап һымаҡ сығарылған ваҡытлы баҫма[1]. Журналдар ғәҙәти китаптарға оҡшамаған. Журналдың йылына бер нисә мәртәбә баҫыла. Журнал ваҡытлы баҫма тип атала, сөнки яңы сығарылыша сығып тора. Журналдар ҡағыҙға баҫыла. Кешеләр журналдарға яҙыла. Time журналын миҫалға килтерергә була. Журналдарҙа бик күп өлкәләрҙән мәҡәләләр баҫыла. Журналдар гәзит кеүек, әммә журналды әҙерләү өсөн оҙағыраҡ ваҡыт кәрәк, журнал биттәре төҫлө итеп баҫыла һәм гәзиттән ҡыйбатыраҡ тора. Һирәк кенә журналдар уҡыусыларна бәләкәй генә бүләктәр менән килә.
Журнал, гәзит кеүек үк, билдәле бер идеологик төркөмдөң, ижтимағи синыфтың, сәйәси фирҡәнең мәнфәғәтенә ярашлы йәмәғәт фекерен тыуҙырыусы киң мәғлүмәт һәм пропаганда сараһы. Компьютер версткаһы технологияһы һәм төҫлө баҫыу ысулы барлыҡҡа килгәс, Рәсәйҙә XX быуат аҙағы — XXI быуат башында журналдар реклама сараһына әйләнә. Ҡағиҙә булараҡ журналдар билдәлә бер төркөмгә тәғәйенләнгән, йәки реклама каталогы булып тора.
Интернет барлыҡҡа килгәс журналдар интернет селтәрендә сыға башланы. Элек сығарылған ҡағыҙ журналдарҙың архивы барлыҡҡа килде, һуңыраҡ онлайн-журналдар сыға башланы.
Журнал төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Журнал һәм гәзиттәр түбәндәгесә классификацияға бүленә:
- сығыу йышлығы буйынса — аҙналыҡ, айлыҡ, ике айға бер мәртәбә сығыусы һ.б.;
- форматы буйынса;
- тематикаһы буйынса;
- мәғлумәт биреү стиле буйынса.
Журнал үзенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Журнал гәзиткә ҡарағанда һирәгенрәк сыҡҡанға күрә мәғлүмәт тапшырыу тиҙлеге ҡалыша. Әммә журналдың ваҡиғаларҙы анализлау, уйланыу, һөҙөмтә сығарыу өсөн ваҡыты киңерәк.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мазаев М. Н., Лященко А. И. Журнал // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- «Фолианты» сайты — элекке журнал һәм гәзит киҫемтәләре


text:
Башҡортостанда 564 һөтсөлөк фермаһын реконструкциялау талап ителә
Республикала 564 һөтсөлөк-тауар фермаһын реконструкциялау талап ителә. Уларҙы модернизациялау «Һөтсөлөк малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөтсөлөк-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» комплекслы программаһы сиктәрендә үткәреләсәк. Программаға быйыл уҡ старт бирелә. Айырым маҡсатлы республика программаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләләрен кисә БР Ауыл хужалығы министрлығында тикшерҙеләр.
«Әле был республика программаһы проекты буйынса барлыҡ һөйләшеп килешеүҙәр ҙә үтте. Программаны тормошҡа ашырыу сараларын башланыҡ», — тип хәбәр иттеләр аграр ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә. — Әле ҡатнашыусыларҙы һайлап алыу, документтар пакетын әҙерләү эштәре алып барыла».
— Быйылғы йыл программа үтәлеше өсөн нигеҙ һалыу кеүек буласаҡ, бөтә ҡарарҙар ҙа тикшерелгән булырға тейеш, — тип билдәләне кәңәшмәлә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер–министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев.
Әлеге ваҡытта 130 хужалыҡ программала ҡатнашырға теләк белдергән. «Башҡортостандың Һөтсөлөк союзы» был фермаларға технологик аудит ойоштороу менән шөөғөлләнә. БР Ауыл хужалығы министрлығына тапшырылған документтар ентекле тикшерелә.
Яңыртыу программаһында әүҙем ҡатнашыусылар араһында Баҡалы, Ҡариҙел, Илеш, Ҡалтасы, Стәрлетамаҡ, Мәләүез райондары хужалыҡтары бар. Әлегә Асҡын, Бәләбәй, Бөрйән, Хәйбулла райондары ғына был программала ҡатнашмай.
Был программаның аудиторҙары булып Башҡорт дәүләт аграр университеты, Башҡортостандың Ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты, «Де-Лаваль» һә «Вестфалия» компаниялары сығыш яһай.


text:
Рәсәй социологтары үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләй
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
14 ноябрҙә Рәсәйҙә Социолог көнө билдәләнә. Башҡортостанда социология фәне юғары үҫешкән йүнәлеш. Социолог көнөн республикала лабораториялар һәм йәмәғәт фекерен өйрәнеү үҙәктәре хеҙмәткәрҙәре, юғары уҡыу йорттарының социология факультеты профессорҙары, уҡытыусылары, студенттары, мониторинг, дәүләт һәм муниципаль власть органдарының йәмәғәт фекерен өйрәнеү һәм булдырыу бүлектәре хеҙмәткәрҙәре билдәләй.
Башҡортостанда социология фәне һәм практикаһының дәрәжәһе ярайһы уҡ үҫешкән. Дәүләт һәм муниципаль власть органдары яғынан уға ихтыяж ҙур. Ҡала менән идара итеү тәжрибәһендә социолог-эксперттарҙың белемен һәм тәжрибәһен ҡулланыу Өфө хакимиәте эшмәкәрлегендә иң өҫтөнлөклөләрҙең береһе. Етәкселәргә республика үҫешенең иң көнүҙәк мәсьәләләре буйынса халыҡтың фекерен белеү мөһим, һәм бында уларға социологтар ярҙамға килә.
Тарихи документтар раҫлауынса, 1901 йылдың 14 ноябрендә Парижда Рус юғары йәмәғәт фәндәре мәктәбе асыла. Ҡайһы бер белгестәр уны донъя фәндәре тарихында тәүге социология факультеты тәжрибәһе тип иҫәпләй. Рус юғары йәмәғәт фәндәре мәктәбендә лекцияларҙы Рәсәйҙең алдынғы социологтары һәм сәйәсмәндәре: Максим Ковалевский, Николай Кареев, Евгений де Роберти, Павел Милюков уҡый. 1994 йылдан алып Социолог көнө Рәсәйҙең алдынғы юғары уҡыу йорттары факультеттарында, шул иҫәптән Рәсәй социология академияһы барлыҡҡа килгән Санкт-Петербург университетында ла даими уҙғарыла.


text:
Ондатра
Ондатра, һыу ҡомағы — тыуған иле Төньяҡ Америка булған, йылға буйҙарында ҙур-ҙур ғаилә булып йәшәй, үҫемлек һәм ҡусҡарҙар менән туҡлана торған, һуңғы йылдарҙа башҡа илдәргә сығарылған кимереүсе йәнлек[1].
Тәбиғәттә бөтә ерҙә лә осрай торған йәнлек. Йылға, күл, канал, һаҙлыҡтарҙа йәшәй ала. Ғәҙәттә ярылаш һыу аҫтында тереклек итә. Яҡшы сума, бер нисә минүт һыу аҫтында тора ала, киң йылғаны йөҙөп сыға ала. Яр буйындағы һыу үҫемлектәре менән туҡлана. Иртә яҙҙа үрсей. Йөклөлөк ваҡыты 25 көн. Йыл эсендә бер нисә тапҡыр үрсем килтерә. Ғәҙәттә 7-8 бала донъяға килә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т.Г.Баишев, 1952)
{{|ca}} {{|de}}


text:
Игенселәр элита процентын арттыра
Башҡортостанда 2009 йыл уңышы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары орлоҡтарының дөйөм күләмендә элиталы орлоҡтар һигеҙ процент тәшкил итте. Һуңғы йылдарҙа был күрһәткес тотороҡло арта бара: ауыл хужалығы культураларының сорттарын яңыртыу буйынса маҡсатҡа йүнәлешле эш алып барыла.
Айырым райондарҙа элита проценты уртаса республика һанынан күпкә юғарыраҡ. Мәҫәлән, Ауырғазы, Баҡалы, Балтас, Благовещен, Дүртөйлө, Йәрмәкәй, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Салауат, Стәрлетамаҡ, Туймазы һәм Саҡмағош райондары хужалыҡтары 9 проценттан 37 процентҡа тиклем элита орлоҡтарын әйләнешкә индерҙе.
Киң репродукция орлоҡтары проценты 2008 йылда биш проценттан 2009-ҙа ике процентҡа тиклем кәмене.
«Ветеринар һәм фитосанитар күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан референт үҙәге» Федераль дәүләт учреждениеһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, быйыл 15 ноябргә яҙғы сәсеүгә 352 мең тонна яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары орлоҡтары һалынды. Республиканың Әбйәлил, Ауырғазы, Борай, Дәүләкән, Илеш, Көйөргәҙе, Күгәрсен, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Туймазы, Хәйбулла һәм Саҡмағош райондарында һалынған орлоҡтоң 85 проценттан ашыуы сәсеү кондицияһына еткерелде.


text:
Башҡорт батыры Эльбрус Ниғмәтуллин яңы донъя рекорды ҡуйҙы
Билдәле башҡорт спортсыһы, «донъяның иң көслө кешеһе» Эльбрус Ниғмәтуллин ете трамвайҙан торған составты ете метр алыҫлыҡҡа һөйрәп, яңы донъя рекорды ҡуйҙы. Рекорд ҡуйыу буйынса бындай үҙенсәлекле сара Силәбе ҡалаһының трамвай юлдарында ойошторолдо.
Эльбрус Ниғмәтуллиндың ауырлығы – 136 килограмм, ә алты трамвайҙың дөйөм ауырлығы 108 тоннанан ашыу тарта.
Урал атлеты йыл аҙағынаса йәнә бер рекорд ҡуйырға ниәтләй: Башҡортостандағы дуҫтарының тәҡдиме буйынса Эльбрус Ниғмәтуллин Өфөлә электр поезын һөйрәмәксе була.


text:
Башҡортостан рәссамдарының эштәре Италияның Монферрато һарайында тәҡдим ителә
— «Рәсәйҙән бер ҡараш. Башҡортостан рәссамдары сәнғәте» проекты Италияла үҙ эшен дауам итә. Әлеге ваҡытта рәссамдарҙың эштәре Италияның билдәле Монферрато һарайында тәҡдим ителә, — тип хәбәр ителә Башҡортостан Республикаһы рәссамдарының ижади берләшмәһе сайтында.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, күргәҙмәлә республика рәссамдары – Сергей Краснов, Зөфәр Ғаянов, Виктор Пегов, Юрий Уждавини, Рәйес Ғәйетовтың эштәре тәҡдим ителә. Йәмғеһе – 100 эш. Рәссамдарҙың эштәре Италияның Турин, Монкальери, Ланьяско һәм башҡа ҡалаларында булып өлгөргән.
«Рәсәйҙән бер ҡараш» экспозицияһы 2011 йылда Италияла – Рәсәй мәҙәниәте йылын, беҙҙең илдә — Италия мәҙәниәте йылын иғлан итеү сиктәрендә ойошторола.


text:
Өфөлә «Башҡортостан өмөтө» һәләтле балалар форумы үттеФото: Дмитрий Слезин
Өфөлә «Башҡортостан өмөтө» һәләтле балалар форумы үтте
Өфөлә «Башҡортостан өмөтө» һәләтле балалар форумы үттеФото: Дмитрий Слезин
Республикала «Башҡортостан өмөтө» һәләтле балалар форумын үткәреү матур йолаға әүерелде.
23 майҙа БР Мәғарифты үҫтереү институтында 2013 йылда мәктәп уҡыусылары араһында үткәрелгән төбәк-ара, республика, бөтә Рәсәй олимпиадаларының аҙаҡҡы этаптарында еңеүселәрҙе һәм призерҙарҙы тәбрикләү тантанаһы үтте.
Форумда 2012-2013 уҡыу йылының 60-тан ашыу иң яҡшы уҡыусыһы, шулай уҡ уларҙың уҡытыусылары наградланды. Тантаналы сарала Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов һәм башҡа почетлы ҡунаҡтар ҡатнашты.
— Бөгөн беҙ республика исеменән лайыҡлы сығыш яһаған, еңеүҙәргә өлгәшкән уҡыусыларҙы сәләмләйбеҙ, — тине Әлфис Ғаязов, сарала ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап. – Үҙебеҙҙең мәктәп уҡыусыларына ҙур өмөттәр бағлайбыҙ. Бындай бейеклектәргә өлгәшергә ярҙам иткәндәре өсөн уҡытыусыларға, ата-әсәләргә лә рәхмәт белдерәм. Йыл һайын алдынғы уҡыусыларҙы сәләмләүебеҙгә бик шатбыҙ. Белем биреү системаһын үҫтереүҙә был бик мөһим йүнәлеш булып тора.
Наградлау тантанаһы концерт номерҙары менән үрелеп барҙы. Уҡыусыларҙың сағыу сығыштары сараға айырыуса йәм өҫтәне.


text:
Милләт-ара татыулыҡ йылына арналған эмблеманы эшләүгә конкурс
Башҡортостанда Милләт-ара татыулыҡ йылы эмблемаһын эшләүгә ижади конкурс старт алды. 1 марттан 1 апрелгә тиклем республика Президенты Хакимиәтендә эмблеманың график проекттары формаһында конкурс эштәре ҡабул ителә.
Конкурста төбәктә йәшәгән һәр кеше ҡатнаша ала.
Эштәр электрон йәки ҡағыҙға төшөрөлгән формала булыуы мөмкин. Эмблема эскиздары аҫтында идеяны тасуирләгән аңлатмалы яҙыу булырға тейеш. Дәғүәселәргә шулай уҡ үҙе тураһында тулы мәғлүмәт бирергә кәрәк: фамилияһы, исеме, атаһының исеме, эшләгән йәки уҡыған урыны, индексы менән почта адресы, бәйләнеш телефоны, e-mail.
Конкурста ҡатнашыусылар еңгән осраҡта үҙе тәҡдим иткән эмблема проектын БР Президенты Хакимиәтенә файҙаланырға рөхсәт итеү һәм артабан тейешле килешеү төҙөү тураһында яҙма ризалыҡ бирергә тейеш.
Эштәр 450101, Өфө, Туҡай урамы, 46, Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте («Конкурсҡа» билдәһе менән) адресы буйынса ҡабул ителә.
Белешмәләр өсөн телефон: + 7 (347) 250-02-06.
Электрон адрес: prps@presidentrb.ru


text:
Марсель Ҡотоев «Ұлы Дала дауысы» радиофестивалендә Башҡортостан исеменән сығыш яһай
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы Марсель Ҡотоев «Ұлы Дала дауысы» («Бөйөк даланың тауышы») IV Халыҡ-ара радиофестивалендә Башҡортостан исеменән сығыш яһай. Ул «Ана туралы жыр» ҡаҙаҡ халыҡ йырын башҡарып, «Яңы исем» номинацияһында тәүге урынға сыҡты.
28 сентябрҙә «Казмедиа орталығы» киноконцерт залында фестивалдең гала-концерты була. «Ұлы дала дауысы» ІV Халыҡ-ара радиофестивале еңеүселәрен бүләкләү тантанаһын «Ҡаҙағстан» милли каналында ҡарарға мөмкин.
«Ұлы Дала дауысы» радиофестивале — Ҡаҙағстан радиоһы проекты. Был музыка аша дәүләт телен пропагандалаусы тәүге радиофестиваль. Сара 2012 йылдан алып уҙғарыла. Положениеға ярашлы, ҡатнашыусылар ҡаҙаҡ йырын йә иһә ҡаҙаҡ телендә үҙ халҡының йырын башҡарырға тейеш. Радио тыңлаусылар конкурстың сайтында еңеүселәрҙе билдәләне. Быйыл тауыш биреүселәр һаны бер миллиондан ашты, һәм ике аҙна дауамында финалға сыҡҡан призерҙар асыҡланды. Ҡаҙағстан, Төркиә, Рәсәй, Украина һәм Белоруссиянан 60 йырсы ҡатнашты. Улар араһынан 16 еңеүсе һайланды.


text:
30 апрель
30 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 120-се (кәбисә йылында 121) көнө. Йыл аҙағына тиклем 245 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ-ара джаз көнө.
- Мексика — Бала көнө.
- Нидерланд — Королева көнө.
- Рәсәй — Янғындан һаҡлаусылар көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1945 — Адольф Гитлер, милли-социализмға нигеҙ һалыусы һәм уның төп фигураһы.
- 2010 — Байымов Роберт Нурмөхәмәт улы, яҙыусы, филология фәндәре докторы (1984), профессор, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1997).


text:
Республикала Әҙәбиәт йылы асыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
29 ғинуарҙа республикала Әҙәбиәт йылын рәсми асыу тантанаһы уҙа. Байрам саралары Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала иртәнге сәғәт 10-дан башлана.
Әҙәби-музыкаль форматында үтәсәк тантана «Башҡортостан» дәүләт концерт залында көндөҙгө 4-тә асыла.
Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Республика халыҡ ижады үҙәгендә тантанаға әҙерлек эштәре бара. Ижади процесҡа Милли йәштәр театры режиссеры Рөстәм Хәкимов етәкселек итә. Байрам көнөндә төрлө акциялар һәм ижади проекттарға, атап әйткәндә, «Әҙәби нағыш» республика марафонына старт биреләсәк.
Был көндө Әҙәбиәт йылын асыуға Мәҙәниәт министрлығы ҡарамағындағы барлыҡ учреждениелар ҙа ҡушыласаҡ.
Алдан планлаштырылғанса, баш ҡалала Әҙәбиәт йылын асыу тантанаһы 30 ғинуарҙа Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк, тип раҫланы Өфө хакимиәтенең Мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Гөлшат Әҙелгилдина. Саралар тураһында тулыраҡ мәғлүмәт ведомствоның рәсми сайтында бирелгән.


text:
Гәзит уҡыусыларҙың һорауҙарына Өфөнөң Ленин районы прокуроры урынбаҫары яуап бирә
Шишәмбе, 8 ноябрҙә, «Версия Башкортостана» социаль-хоҡуҡи аҙналығы редакцияһында Өфөнөң Ленин районы прокуроры урынбаҫары Татьяна Овчинникова хоҡуҡи яҙам күрһәтәсәк.
Хеҙмәт бушлай күрһәтелә һәм уның менән мохтаждарҙың барыһы ла файҙалана ала. Бының өсөн 15-17 сәғәттәрҙә (8-347) 272-79-16 номерына шылтыратығыҙ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был даими рубрика, граждандар менән тура бәйләнеш айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе көндәре үткәрелә.
«Ҡыҙыу линия»ға мөрәжәғәттәр граждандар, шулай уҡ енәйәт эштәренә бәйле киң даирәләге мәсьәләләрҙе үҙ эсенә ала. Ике сәғәт дауамында ҡабул ителгән һорауҙарға яуаптар гәзиттең киләһе һандарында баҫылып сыға.
Үҙегеҙҙең һорауҙарығыҙҙы купонға ла яҙып ебәрә алаһығыҙ, ул, ҡағиҙә булараҡ, баҫманың 15-се битендә бирелгән. Компетентлы кешеләрҙән алынған яуаптар «Һеҙҙең хоҡуҡ» кеүек икенсе даими рубрикала донъя күрәсәк.


text:
Хәмит Мәүлийәров Рәсәйҙең Төҙөлөш министрлығы башлығы урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнде Фото: Андрей Старостин
Хәмит Мәүлийәров Рәсәйҙең Төҙөлөш министрлығы башлығы урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнде
Хәмит Мәүлийәров Рәсәйҙең Төҙөлөш министрлығы башлығы урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнде Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Хәмит Мәүлийәров Рәсәйҙең төҙөлөш министры урынбаҫары вазифаһына тәғәйенләнде. Ул ведомствоның ҡала төҙөлөшө эшмәкәрлеге һәм архитектура департаменты эше өсөн яуап бирәсәк. Был вазифала Хәмит Мәүлийәров биләмәләрҙе планлаштырыу һәм ер төҙөлөшө менән шөғөлләнәсәк Юрий Рейльянды алмаштырҙы, тип хәбәр итә РИА Новости.
«Мәүлийәров Хәмит Дәүләтйәр улын Рәсәйҙең төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры урынбаҫары итеп тәғәйенләргә», — тиелә Рәсәй Хөкүмәтенең 2015 йылдың 11 декабрендәге бойороғонда.
Яңы урынбаҫар ведомствоның сметала ҡаралған нормаға һалыу һәм хаҡтар билдәләү буйынса эшсе төркөмөн етәкләйәсәк.
2004-2008 йылдарҙа Хәмит Мәүлийәров Башҡортостандың Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығын етәкләне. Һуңынан Рәсәй Президентының контроль идаралығында эшләне, унда ул төбәк үҫеше мәсьәләләре һәм милли әһәмиәттәге проекттар өсөн яуап бирҙе. 2012-2015 йылдарҙа «Олимпстрой» дәүләт корпорацияһының беренсе вице-президенты вазифаһын биләне.


text:
Зыя Нуриевҡа Салауат Юлаев ордены тапшырылды
Кисә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһының РФ Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Салауат Ғүмәров данлыҡлы яҡташыбыҙ, элекке СССР Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары, Социалистик Хеҙмәт Геройы Зыя Нуриевҡа өйөнә барып Салауат Юлаев ордены тапшырҙы. Зыя Нурый улы Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә һәм Президентына үҙенә ҡарата даими иғтибары һәм хәстәрлектәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Награданы тапшырғандан һуң иркенләп һөйләшеп ултырҙылар. Зыя Нурый улы, өлкән йәштә булыуына ҡарамаҫтан — 21 мартта уға 92 йәш тулды, — Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади тормошо яңылыҡтары менән ҡыҙыҡһынды.


text:
3 июндә "Йәш спецназсы" лагерының беренсе йәйге сменаһы асыла
3 июндә Октябрьскийҙа «Йәш спецназсы» хәрби-патриотик лагеры асыла.
50-нән ашыу балалар һәм үҫмерҙәр ун көн дауамында йәш яугир курсын үткән арала ялан шарттарында һуғыш алып барыу һәм ҡул һуғышы нигеҙҙәренә, атырға, кәртәләр ҡуйылған юлдан йүгерергә өйрәнәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2010 йылдың йәйге осоронда республиканың төрлө район һәм ҡалаларында наркоконтроль етәкселегендә «Йәш спецназсы» лагерының 40-тан ашыу сменаһын ойоштороу планлаштырыла.


text:
Төбәктәр эшмәкәрлеген баһалағанда дәүләт хеҙмәттәрен электрон төргә күсереү иҫәпкә алынасаҡ
РФ Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы менән берлектә Юғары иҡтисад мәктәбе йыл аҙағына тиклем мәғлүмәтләштереү кимәле буйынса төбәктәр рейтингын иҫәпләү методикаһын әҙерләйәсәк. Мәғлүмәт – коммуникацион технологиялар индереү буйынса халыҡ-ара күрһәткестәрҙә Рәсәйҙең урынын күтәреү был эштең төп маҡсаттарының береһе буласаҡ. Был турала ҡарар Мәскәүҙә 1 июндә үткән төбәктәрҙе мәғлүмәтләштереү буйынса Совет ултырышында ҡабул ителгән.
РФ Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Совет ултырышында ҡатнашыусылар төбәк хеҙмәттәрен электрон төргә күсереү мәсьәләһен тикшергән. Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Аппараты етәксеһе – Хөкүмәт Рәйесе урынбаҫары Сергей Собянин ултырышта электрон хеҙмәт күрһәтеү системаларын көйләүҙең власть органдары өсөн өҫтөнлөклө булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Уның әйтеүенсә, проект һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ кеүек өлкәләрҙә «сығымдарҙың колоссаль кәмеүенә» мөмкинлек бирәсәк. Ул шулай уҡ хеҙмәттәр исемлеген билдәләү һәм төбәк кимәлендә тейешле графиктар төҙөү зарурлығын билдәләне.
«Мәғлүмәтләштереү күрһәткесе – иң мөһиме, уның буйынса Рәсәй Федерацияһы субъекты етәксеһенең эшмәкәрлеге баһаланасаҡ», — тип өҫтәне Сергей Собянин. Вице-премьер Рәсәйҙең бөтә төбәктәренә лә бер ай эсендә Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығына дәүләт хеҙмәттәрен электрон төргә күсереүҙең ентекле планын тапшырырға йөкләмә бирҙе. Ул шулай уҡ ведомство-ара электрон хеҙмәттәшлек итеүҙе булдырыуҙа әүҙем ҡатнашырға саҡырҙы. Уның әйтеүенсә, 10 министрлыҡ был эшкә йәлеп ителгән дә инде, ә ҡалған министрлыҡтар системаға йыл аҙағына тиклем тоташтырылырға тейеш.
РФ Элемтә һәм киң коммуникациялар министры Игорь Щёголев норматив-хоҡуҡи базаны камиллаштырыу проблемаһына туҡталды. Ул байтаҡ төбәктәрҙә ҡабул ителгән, үҙ-ара көйләнгән һәм ғәмәлдә ҡулланыла башлаған документтар булыуын билдәләне. Шул уҡ мәлдә «средстволарҙы бер типтағы, һынау үткән эштәргә сарыф итеү өсөн, минималь сығымдар менән бәйле ҡарарҙар ҡабул итергә кәрәклеген» һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Ултырышта йәнә дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәрҙең берҙәм базаһын ойоштороу кәрәклеге тураһында һүҙ барҙы. Рәсәй Федерацияһы төбәктәрендә электрон төрҙә хеҙмәт күрһәтеүгә күсеүҙе баһалаусы күрһәткестәрҙе билдәләүгә махсус иғтибар бирелде.
Әйтергә кәрәк, Башҡортостанда электрон хеҙмәт индереү өсөн күп нәмә эшләнә.
Күптән түгел Мәскәүҙә, «Элемтә-Экспокомм-2010» халыҡ-ара телекоммуникацион ҡорамалдар, идара итеү системалары, мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә хеҙмәтләндереүҙәре күргәҙмәһендә «Башҡортостан Республикаһының Электрон Хөкүмәте» проекты тәҡдим ителде. Бөгөн иһә дәүләт власы органдары порталы, дәүләт хеҙмәттәре сайты, дәүләт һатып алыуҙар порталы, төбәк раҫлау үҙәге, ведомство-ара мәғлүмәттәр бәйләнеше системаһы, күп функциялы үҙәк, мәғлүмәт киоскылары һәм электрон карта эшләп килә. Электрон цифрлы ҡултамға индерелә.


text:
Фото:
Рәсәй-Швейцария протоколына РФ Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан вәкиллегендә ҡул ҡуйылды
Фото:
Мәскәүҙә Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә Рәсәй Федерацияһы менән Швейцария Конфедерацияһы араһында Сауҙа һәм иҡтисади хеҙмәттәшлек буйынса аралаш Хөкүмәт-ара комиссияның XII сессияһы үткәрелде. Был халыҡ-ара осрашыу Рәсәй яғынан РФ спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министры Виталий Мутко һәм Швейцария яғынан Швейцария Федераль иҡтисад департаментының Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек департаменты етәксеһе Рюль Бурци ханым рәйеслегендә үтте. Сессияла РФ Хөкүмәте, федераль министрлыҡтар, Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы, “Рәсәй терәге” йәмәғәт ойошмаһы, Рәсәй Банкы, “Внешэкономбанк”, Башҡортостан Республикаһы һәм Калуга өлкәһе вәкилдәре, Швейцария Федераль иҡтисад департаменты, «ЭкономиСуисс» Швейцария эшлекле союзы, Швейцария Бәләкәй һәм урта бизнес тышҡы иҡтисади эшмәкәрлегенә булышлыҡ итеү ойошмаһы һәм Швейцарияның Рәсәйҙәге илселеге вәкилдәре ҡатнашты.
Яҡтар 2010 йылдың 26 авгусында Сочиҙа юғары кимәлдә — Рәсәй һәм Швейцария Президенттарының һуңғы осрашыуы ваҡытында билдәләнгән берлектәге проекттарҙы тормошҡа ашырыу барышын тикшерҙе. Ул саҡта яҡтарҙың 2011-2013 йылдарға эш планына ҡул ҡуйылғайны. Сессияның йомғаҡлау протоколында яҡтар Рәсәй менән Швейцария араһында сауҙа-иҡтисади хеҙмәттәшлекте киңәйтеү буйынса үҙ фекерҙәрен белдерҙе, машиналар эшләү, химия һәм фармацевтика сәнәғәте, транспорт, туризм, нанотехнологиялар, бизнес-инкубаторҙар һәм технопарктар селтәрен үҫтереү өлкәһендә, финанс секторында хеҙмәттәшлек перспективаларын билдәләне, яҡын араларҙа Фәнни-техник хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә, иҡтисадты модернизациялау, Дәртләндереү һәм капитал һалыуҙарҙы яҡлау тураһында ике яҡлы килешеүҙе яңыртыу маҡсатында Рәсәй-Швейцария хеҙмәттәшлеге тураһында декларацияға, Икеләтә һалым һалыуға юл ҡуймау тураһында килешеүгә ҡул ҡуйырға теләк белдерҙе, Рәсәйҙең Бөтә донъя Сауҙа ойошмаһы һәм Европа ирекле сауҙа ассоциацияһы ағзаһы булып торған илдәр менән мөнәсәбәттәренә бәйле мәсьәләләрҙе ҡараны.
Башҡортостан бында ике ил хеҙмәттәшлеген ойоштороуҙа иң әүҙем ҡатнашыусы төбәктәрҙең береһе тип аталды. Ике яҡлы мөнәсәбәттәрҙе ойоштороуҙа беҙҙең төбәккә айырым роль бирелде, шуға бәйле сессия Мәскәүҙә республиканың РФ Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә үткәрелде лә. Башҡортостан вәкиле — вице-премьер, Башҡортостан Республикаһының финанс министры Айрат Ғәскәров — Рәсәй төбәктәре вәкилдәренән ул бер үҙе бына бер нисә йыл инде ике илдең төбәк-ара хеҙмәттәшлеге буйынса Эшсе төркөмдөң Рәсәй яғы Рәйесе булып тора. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостан Республикаһын һәм Швейцария Конфедерацияһын күп йыллыҡ хеҙмәттәшлек, унан да бигерәк күп нәмәләр вәғәҙә итеүсе перспективалар бәйләй. Республика менән Швейцарияның тышҡы сауҙа әйләнеше әлегә ҙур түгел (иң юғары һөҙөмтәгә 2006 йылда өлгәшелгәйне — 368,7 миллион АҠШ доллары), әммә бөгөн республикаға Швейцариянан машиналар эшләү продукцияһы, металдан изделиелар, медтехника ярайһы уҡ әүҙем индерелә, Швейцарияға республиканан химия продукттары сығарыла. Белгестәр республикала Швейцариянан юғары технологияларҙың уңышлы индерелеүен билдәләй – мәҫәлән, Өфө трансформатор заводында Швейцария ҡорамалдары ҡуйылған. Үҙ-ара иҡтисади хеҙмәттәшлектең тағы бер нисә яңы линияһы эшкәртелә.


text:
Вход
вход по аккаунту?
гуляевакод для вставкиСкачать
Тема:” Йәшәү—хеҙмәт, көрәш, үҫеш бит ул.” Хажин В.И., Вилданов Ә.Х. Башҡорт теле 5-се синыф уҡыусылары өсөн дәреслек нигеҙ ендә төҙөлгән дәрес. Маҡсат: 1.Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы—З.Биишеваның тормош юлы һәм ижады менән таныштырыу. 2.Телмәр, тасуири уҡыу күнекмәһен үҫтереү. 3.Тормошҡа, хеҙмәткә, З.Биишева ижадына һөйөү тәрбиәләү. Йыһазландырыу: биографиялы З.Биишева плакат, ребус, портреты, китаптары, таблицалы плакаттар, карточкалар. Дәрес эпиграфы: Йәшәү бәхете—күңел сафлыҡта. Йәшәү бәхете—дуҫлыҡ,хаҡлыҡта. Йәшәү бәхете--илең ,халҡың өсөн Хеҙмәт аша тыуғ ан шатлыҡта. Дәрес барышы: 1.Ойоштороу моменты. 1)сәләмләү -Һаумыһығ ыҙ балалар! Ултырығ ыҙ! Башҡорт теле дәресен башлайбыҙ! 2)дежур менән әңгәмә -Бөгөн көн ниндәй? Аҙнаның ниндәй көнө? Һауа торошо ниндәй? 3)тын алыу кү негеүҙәре. -Тышта ниндәй саф һауа! Әйҙәгеҙ шул һауаны танау менән тәрән һулап сығ арабыҙ. -Ҡулдарҙағ ы ҡар бөртөктәренә өрәбеҙ. 4)артикуляцион кү негеү (дәрес эпиграфын хор менән, йырлап уҡыу, мәғ әнәһен аңлатыу.) 2.Дәрестең темаһын ,маҡсатын әйтеү. Дәресебеҙҙең темаһын һеҙ таҡтала күрәһегеҙ ,әйҙәгеҙ хор менән уҡыйыҡ.(тәржемә итеү) -Шулай итеп, теманан, эпиграфтан күренеүенсә бөгөнгө һөйләшеү йәшәү, тормош, хеҙмәт тураһында. -Был ҡанатлы һүҙҙәрҙең, дәресебеҙҙең эпиграф авторын белеү өсөн бына ошондай ребусты сисеп ҡарайыҡ әле. (ребус сисеү-№1) -Шулай итеп бөгөнгө темабыҙҙың авторы –Зәйнәб Биишева. Беҙ һеҙҙең менән Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның тормош юлы һәм ижады тураһында һөйләшербеҙ һәм уның “Йәшәү—хеҙмәт”тигән шиғ ыры менән танышырбыҙ. 3.ТӨП ӨЛӨШ. 1)Уҡытыусы һүҙ е. Кем ул Зәйнәб Биишева? Был һорауғ а яуапты бергәләп эҙләйек. Бының өсөн таҡталағ ы ошо блок-схемғ а күҙ һалайыҡ. (таҡтала блок-схема №2 эленгән) Был таблица ҡояш формаһында эшләнгән.Ҡояштың уртаһы— ядроһы Зәйнәб Биишева үҙе булыр, ә ҡояш нурҙары - яҙыусының эшмәкәрлеге, ижад өлкәләре. Шулай итеп,З.Биишева тураһында тыңларғ а әҙерләнәйек. Уның тураһында һеҙгә иптәшегеҙ һөйләп бирер. 2)Уҡыусы һүҙ е(биографиялы плакат буйынса) Зәйнәб Биишева 1908 йылдың 2 ғ инуарында Башҡортостандың хәҙерге Күгәрсен районы Туйөмбәт ауылында ерһеҙ крәҫтиән ғ аиләһендә тыуа. Ата -әсәһенән бик йәшләй етем ҡала. 1911йылда атаһы үлеп китә. Зәйнәбтең бала сағ ы Исем ауылында үтә, шунда асылғ ан мәктәпкә уҡырғ а төшә. Ләкин тормош ауырлығ ы арҡаһында дүртенсе класты тик 1924 йылда ғ ына тамамлай. Зәйнәб Биишеваны Ташлы ауылына Ырымбурғ а шул уҡ йылдың йәйендә әҙерлек Башҡорт курстарына педагогия Ырымбур уҡырғ а ебәрәләр, техникумына өлкәһенең шунан күсерәләр. Ул техникумды уңышлы тамамлап сығ а. .3)Дәфтәрҙәрҙә эш -Хәҙер дәфтәрҙәрҙе астыҡ һәм число, теманы яҙайыҡ. -Артабан балалар ошо блок-схемағ а (№2) иғ тибар итәйек. Был ҡояш һүрәтен үҙҙегеҙгә төшөрөп, яҙып ултырығ ыҙ. 1.З.Биишева .—уҡытыусы. Ул 1929-1931йылдарҙа Баймаҡ районы Темәс ауылында уҡытыусы булып эшләй. 2.З.Биишева—комсомол комитеты сәркәтибе. Ул дөйөм уҡыу индереү, колхоз төҙөү эштәрендә әүҙем ҡатнаша. 3.З.Биишева-яуаплы мөхәррир. 1938-1951 йылдар “Пионер “ дәреслек –журналында һәм башҡа гәзиттәрҙә, радио комитетта эшләй. 4 .З.Биишева--шағ ир. Ул тиҫтәләгән шиғ ыр һәм поэмалар авторы. Мәҫәлән, ”Гөльямал “шиғ ри повесы, ”Дуҫлыҡ”, ”Серле ҡурай” драма әҫәрҙәре. 5.З.Биишева—прозаик. Уның “Яҡтығ а” трилогияһы, ”Сәйер кеше”, “Уйҙар, уйҙар...” повестары һәм башҡа бик күп әҫәрҙәре билдәле. 6.З.Биишева—хикәйәтсе. Был йүнәлеште айырып ҡуйыу урынлылыр тип уйлайым, сөнки яҙыусы был жанрҙы яратып һәм оҫта итеп башҡарғ ан . Мәҫәлән, “Мөхәбәт һәм нәфрәт”китабы. 7.З.Биишева—тәнҡитсе. Ул матбуғ атта тәнҡит һәм публицистик мәҡәләләр, иҫтәлектәр менән сығ ыш яһай. 8.З.Биишева—тәржемәсе. Мәҫәлән, А.Гайдарҙың “Тимур һәм уның командаһы”, Н.Гоголдең ”Тарас Бульба” һ.б әҫәрҙәрҙе тәржемә иткән. - Шулай итеп, Зәйнәб Биишева хеҙмәт менән тулы тормош юлы үткән һәм үҙенең хеҙмәте өсөн миҙалдар, өс тапҡыр “Почет Билдәһе” ордены, Салауат Юлаев исемендәге премияһы лауреаты һәм Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы исемдәре менән бүләкләнде. - Күреүегеҙсә, яҙыусы ижады күп яҡлы, ҡояш кеүек сағ ыу һәм яҡты. Уның әҫәрҙәрен халыҡ бик тә яратып уҡый һәм ул беҙҙең әҙәбиәт өлкәһендә ғ үмерлек яҡты ҡояшыбыҙ булып ҡаласаҡ. Уғ а бағ ышлап бик күп шиғ ырҙар яҙылғ ан, шуның береһен, мин үҙем ижад иткәнен һеҙгә уҡып ишеттерәм. Зәйнәб Биишевағ а. Зәйнәб Биишева - беҙҙең ил әсәбеҙ, Яҡты ҡояшыбыҙ изге күк түрендә. Һине маҡтап, данлап беҙ йәшәйбеҙ, Һоҡланабыҙ геройҙарыңа әҫәрҙәреңдә. Ҡал һин мәңгелеккә йөрәктәребеҙҙә, Беҙ Емешең, Байрасың кеүек булырбыҙ. Һин тере һәйкәл беҙҙең әҙәбиәтебеҙҙә, Ил әсәһе булғ ан бөйөк кешебеҙ! 2)”Йәшәү –хеҙмәт “шиғ ырын уҡыу. - Зәйнәб Биишева менән яҙыусының бик матур әҫәре танышып үттек, әйҙәгеҙ хәҙер “Йәшәү—хеҙмәт “ шиғ ыры менән танышып китәйек. а) һүҙ лек эше.(таҡтала яҙылғ ан) Шиғ ырҙа бына ошондай яңы һүҙҙәр осрар, был һүҙҙәрҙе һүҙлек дәфтәрегеҙгә яҙып ҡуйығ ыҙ. (һәр бер һүҙҙең мәғ әнәһен аңлатыу, һөйләмдәр төҙөтөү) б) өлгөлө уҡыу. в) сиратлап тасуири уҡыу. г) шиғ ырҙ ың йөкмәткеһ е өҫ төндә эш. -Шиғ ырҙың тәүге ике юлын тәржемә итәйек. “Әсеһен дә күрҙем, сөсөһөн дә, Үкенесем ерҙә ҡалманы.” - Автор был юлдар менән нимә әйтергә теләгән? - Былай тип әйтергә кемдең хаҡы бар? - “Йәшәү-хеҙмәт, көрәш, үҫеш бит ул” был һүҙҙәрҙә нисек аңлайһығ ыҙ? -Шиғ ырҙың төп фекерен аңлатып ҡарайыҡ. Шағ ирә унда нимә әйтергә теләгән? -Шулай итеп, автор бер яҡтан шатлыҡлы ла, икенсе яҡтан ҡайғ ылы ла ғ үмер юлында уратып алғ ан гүзәл донъяны яратҡан һәм яратып туя алмағ ан. Уғ а тормош, йәшәү еңел бирелмәгән, ул быны көрәш, хеҙмәт, үҫеш аша үткән һәм был ваҡытта ғ ына ул йәшәү йәмен, рәхәтен күргән. Шағ ирә һеҙгә лә кәңәштәр биргән, кем нисек уйлай был шиғ ыр аша автор беҙҙе нимәгә өйрәткән? - Эйе, йәшәү өсөн беҙгә иң мөһиме хеҙмәт итеү, тормош өсөн көрәшеү һәм шул уҡ ваҡытта үҫеүҙә мөһим. Шулай итеп, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева беҙҙе йәшәгәндә ҡул ҡаушарып тик ултырмаҫҡа, эшләргә, хеҙмәт итергә, уҡырғ а кәрәклекте ошо шиғ ыр аша беҙгә еткерергә ашыҡҡан. г) карточкалар менән эш. - Хәҙер хеҙмәт темаһын дауам итеп карточкалар (№3) менән эшләп алайыҡ. Мин һеҙгә өйҙә хеҙмәт темаһына мәҡәлдәр ҡарап килергә ҡушҡан инем, ошо эште тикшереп алайыҡ. Карточкаларҙа мәҡәлдәр бирелгән, һәр береһенең бер һүҙе төшөп ҡалғ ан, һеҙгә мәҡәлдәрҙе үҙегеҙгә дөрөҫ итеп тултырып белдек? Зәйнәб Биишеваның дәфтәрҙәрегеҙҙә яҙып ҡуйырғ а кәрәк. 4.Йомғ аҡлау. - Бөгөн дәрестә беҙ нимәләр ”Йәшәү—хеҙмәт” шиғ ырынан бе ҙ ниндәй яңылыҡ алдыҡ, яҙыусы беҙҙе нимәгә өйрәткән? - Эйе, йәшәүҙең ҡәҙерен белеп, тырышып, ялҡауланмайынса эшләп, һеҙгә тырышып уҡырғ а ҡушҡан. Дәрес темаһы беҙҙең йәшәү девизы булып ғ үмерлеккә ҡалһын! -Уҡыусылар ,дәрестә шиғ ырҙы тасуири уҡыуығ ыҙғ а, карточкаларҙа эшләүегеҙгә ҡарап баһалар түбәндәгесә. (баһа ҡуйыу.) Өй эше: З. Биишева тураһында мәғ лүмәт йыйып альбом төҙөргә һәм яҙыусы тураһында һөйләргә әҙерләнергә. Мәҡәлдәрҙе тултырып яҙырғ а. 1.Эшле килер-эш арттырыр,эшһеҙ килер--....ҡалдырыр. 2.Ялҡауғ а ү геҙ ү лһә --ит,арба ватылһа--..... . Белешмәләр өсөн һүҙҙәр утын,аш ,эш ,китап 1.Эшлекһеҙҙ е ....баҫ ыр. 2.Хеҙ мәте юҡтың ..... юҡ. Белешмәләр өсөн һүҙҙәр:хөрмәте ,матур ,йоҡо,ҡуян. 1.....эшләһә,ауыҙ ың тешләр. 2....эшләмәй ,шул ашамай. Белешмәләр өсөн һүҙҙәр:атай,шул,ҡулың,кем. 1.Егәрленең ....ете. 2.Ашыҡҡан .... бешкән. Белешмәләр өсөн һүҙҙәр:ҡулы ,башы,сәйгә,ашҡа.
1/--страниц


text:
Туған әҙәбиәттән 7-се класс өсөн тәғәйенләнгән эш программаһы
Туған әҙәбиәт курсы башҡорт әҙәбиәте тарихынан,иң күренекле яҙыусыларҙың ижадын өйрәнеп системалы белем биреүҙе маҡсат итеп ҡуя. Әҙәбиәт тәрәнәйтелеп өйрәнелә.Шулай уҡ әҙәби-теоретик төшөнсәләрҙең күләме,телмәр үҫтереү дәрестәре, ятлау һәм кластан тыш уҡыу өсөн әҫәрҙәр исемлеге күрһәтелгән,әҙәбиәтебеҙ үҫешенә ҙур өлөш индергән күренекле яҙыусылар һәм уларҙың әҫәрҙәре индерелгән.
7-се класҡа тематик планды үрҙә күрһәтелгән программа һәм дәреслектәргә таянып төҙөнөм.Шулай уҡ ҡайһы бер темаларға сәғәт һаны икенсе темаларҙан алып өҫтәлде. Был бөтә үҙгәрештәр уҡыусыларҙың аң-белем даирәһен киңәйтеү,әҫәрҙәрҙе, темаларҙы яҡшыраҡ үҙләштереү маҡсатынан сығып эшләнелде.
Автор: Кутушева Лилия Ильдусовна


text:
Башҡортостандың һуҡырҙар китапханаһында Салауат Низаметдиновты хөрмәтләп иҫкә алалар
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Ике йыл элек Салауат Низаметдиновтың йөрәге тибеүҙән туҡтаны. Тыумыштан һуҡыр, күп балалы шахтер ғаиләһендә үҫкән ябай ауыл малайы билдәле башҡорт композиторы, Рәсәйҙең атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты, «Филантроп» халыҡ-ара конкурсының тәүге премияһы лауреаты, Дмитрий Шостакович исемендәге премия лауреаты булды.
Салауат Низаметдинов бөтә ғүмерен музыкаға арнаны. Ул опера һәм симфония, хор һәм романс кеүек төрлө жанрҙарҙа ижад итте. Эстрада йырҙары, спектаклдәргә, документаль һәм нәфис фильмдарға музыка яҙҙы.
1968 йылдан Башҡортостан һуҡырҙар китапханаһының даими уҡыусыһы булды. Ғүмере буйына тирә-йүндә барған хәл-ваҡиғалар менән ҡыҙыҡһынды, үҙенең оҫталығын арттырыу өсөн илһам сығанағын эҙләне. Һуңынан был уның ижадында сағылыш тапты.
Танылыу яулаһа ла, композитор китапхана һәм үҙенең дуҫтары менән бәйләнешен өҙмәне. Осрашыу тураһында тәҡдимдәрҙе шатланып ҡабул итте, унда йырҙарын башҡарҙы, шиғырҙар уҡыны.
«Салауат Низаметдинов, уның тормош һөйөүсәнлеге һәм мөхәббәте хаҡында иҫтәлек китап уҡыусыларыбыҙҙың күңелендә һаҡлана, йәшәргә, үҙ көсөңә ышанырға ярҙам итә», — тип һөйләне Башҡортостан һуҡырҙар китапханаһы директорының йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса урынбаҫары Олег Кушнерук.
«Салауат Низаметдинов иҫтәлегенә» виртуаль китап күргәҙмәһен рус һәм башҡорт телдәрендәге һылтанма буйынса ҡарарға мөмкин.


text:
Фото:
Республиканың Аграр университеты Ҡытай вуздары менән хеҙмәттәшлек төҙөнө
Фото:
Башҡорт дәүләт аграр университеты Ҡытай юғары уҡыу йорттары һәм ғилми учреждениелары менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Ҡытай Халыҡ Республикаһының эш сәфәре Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең уртаҡ сараларын әҙерләү һәм үткәреү сиктәрендә ойошторолдо. Башҡорт дәүләт аграр университетының делегацияһын уның ректоры Илдар Ғәбитов етәкләне.
Сәфәрҙең төп маҡсаты – мәғариф һәм фән, ғилми-педагогия хеҙмәткәрҙәренең квалификацияларын күтәреү һәм студенттар менән алмашыу өлкәһендә уртаҡ хеҙмәттәшлек йүнәлештәрен билдәләү.
Башҡорт дәүләт аграр университетының ғилми һәм инновацион эшмәкәрлеге буйынса проректоры Илгиз Асылбаев хәбәр итеүенсә, Башҡортостан делегацияһы Ҡытайҙың бер нисә ауыл хужалығы вуздарында һәм ғилми учреждениеларында булды. Улар иҫәбендә – Цзямусыла университет, институт һәм академия, Дачинда БАУИ Хейлунцзян аграр университеты, Харбинда ауыл хужалығы фәндәре академияһы.
Цзямусы хакимиәтендә шулай уҡ ҡала мэры һәм башҡа рәсми кешеләр менән осрашыу үткән.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәттәшлек тураһында ҡул ҡуйылған килешеү әҙерлек программалары һәм заманса ҡорамалдар, приборҙар, иҫәпләү техникалары, программа тәьминәте, ғилми әҙәбиәт менән ғилми тикшеренеүҙәр үткәреү буйынса уҡытыу өсөн ике яҡлы ғалимдар, аспиранттар һәм студенттар менән алмашыуҙы аңлата.
Бынан тыш, улар туғандаш кафедралары араһында тура бәйләнеште яйға һалырға, белем биреү процесын ойоштороу тәжрибәһе менән уртаҡлашырға, уҡытыусыларҙың квалицикацияларын күтәрергә, халыҡ-ара конференциялар үткәрергә һәм уртаҡ ғилми хеҙмәттәр сығарырға ярҙам итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Социаль бурыстарҙы үтәү — Башҡортостан Хөкүмәте яуаплылығында» Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов: «Социаль бурыстарҙы үтәү — Башҡортостан Хөкүмәте яуаплылығында»
Рөстәм Хәмитов: «Социаль бурыстарҙы үтәү — Башҡортостан Хөкүмәте яуаплылығында» Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 18 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
18 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика бюджетының һәм муниципаль берәмектәр бюджеттарының килем күләмен, һалым һәм һалым булмаған килемдәрен арттырыу мәсьәләләре буйынса ведомство-ара комиссия ултырышын үткәрҙе. Унда инвестиция эшмәкәрлегенә дәүләт ярҙамы саралары һәм уларҙы камиллаштырыу буйынса тәҡдимдәр, шулай уҡ дәүләт унитар предприятиелары милкен файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләре тикшерелде.
Төбәк башлығы ҡатмарлы иҡтисади хәлгә һәм сәнәғәт предприятиеларының табышы кәмеүгә ҡарамаҫтан, бөтә социаль бурыстар тулы күләмдә башҡарыласаҡ тип билдәләне.
Башҡортостан Президенты һалымдар һәм йыйымдар буйынса бурыстарҙы кәметеү буйынса эште әүҙемләштерергә саҡырҙы.
Республикаға эре инвесторҙарҙың килеүе лә бюджетты тулыландырырға ярҙам итергә тейеш. Инвестициялар йәлеп итеү күләме буйынса Башҡортостан илдең 15 төбәге исемлегенә инә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2014 йылдың 11 айында Башҡортостан Республикаһының тупланма бюджетына 118,639 миллиард һум һалым һәм һалым булмаған килем ингән, был үткән йылдың ошо уҡ күрһәткестәренән 5,4 процентҡа күберәк.


text:
11 сентябрь
11 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 254-се (кәбисә йылында 255) көнө. Йыл аҙағына тиклем 111 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аргентина — Уҡытыусылар көнө.
- Пакистан — Милли көн.
- АҠШ — Патриот көнө.
- Чили — Хәрби түңкәрелеш йыллығы (1973).
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1918 — Халыҡ Комиссарҙары Советы Декреты менән Рәсәйҙә Үлсәү һәм ауырлыҡтың метрик системаһы индерелә.
- 1938 — Мәскәүҙә «Аэропорт» метро станцияһы асыла.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1862 — О. Генри, Америка яҙыусыһы, хикәйә оҫтаһы.
- 1877 — Феликс Эдмундович Дзержинский, революционер, ВЧК (ОГПУ) рәйесе.
- 1930 — Ҡорбанова Ғәфифә Мәғәфүр ҡыҙы, мәғрифәтсе, партия һәм йәмәғәт эшмәкәре.
- 1937 — Иосиф Кобзон, совет һәм Рәсәй эстрада йырсыһы һәм йәмәғәт эшмәкәре, СССР-ҙың халыҡ артисы (1987)
- 1965 — Шиһапов Зиннур Хәйҙәр улы, башҡорт ғалимы, генетик, биология фәндәре докторы (2006), профессор, 1998 йылдан Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Ботаника баҡсаһы—институты директоры һәм бер үк ваҡытта 2006 йылдан — Өфө ғилми үҙәгенең рәйес урынбаҫары.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1971 — Никита Сергеевич Хрущёв, совет партия һәм дәүләт эшмәкәре, КПСС Үҙәк Комитетының 1953—1964 йылдарҙағы беренсе секретары, СССР Министрҙар Советының 1958—1964 йылдарҙағы рәйесе.
- 1973 — Сальвадор Альенде, Чили президенты.
- 1995 — Владислав Стржельчик, совет һәм Рәсәй кино һәм театр актёры, педагог, СССР-ҙың халыҡ артисы (1974), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1988).
- 1996 — Нил Юзиев, Башҡортостандың Яңауыл районында тыуған татар әҙәбиәте ғалимы, тәнҡитсе, Татар АССР-ының Ғабдулла Туҡай исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1974).


text:
Өфөлә инвалид студенттар өсөн дөйөм ятаҡ төҙөләсәк
Өфөлә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән студенттар өсөн тәүге ятаҡ проектлана башлаған. Өфө хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тикшереү эштәренә бюджеттан биш миллион һум аҡса бүленгән. Социаль объект Совет районында төҙөләсәк.
Күп ҡатлы бинала инвалидтар өсөн мөмкин тиклем уңайлы мөхит булдырыу планлаштырыла. Бында пандустар, лифттар, киң ишектәр ҡуйыласаҡ.
Дөйөм ятаҡта юғары уҡыу йорттарынан ғына түгел, урта махсус белем биреү учреждениеларынан да студенттар йәшәйәсәк. Бина проектын әҙерләүҙә Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университеты белгестәре ҡатнашҡан. Был уҡыу йорто мөмкинлектәре сикләнгән студенттарға белем биреү буйынса төбәктең эксперименталь майҙансығы булып тора.


text:
Азурит
Азури́т (франц. azur — баҡыр дигидроксодикарбонаты (II)|Cu3(СО3)2(ОН)2]] баҡыр зәңгәре, карбонаттар классына кереүсе минерал, малахит төркөмөндә. Баҡыр миҡдары 55,3%-ҡа тиклем. Ҡуйы зәңгәр төҫтә, быяла һамаҡ ялтыр. Ҡатылығы 3,5-4, ыуалыусан. Тығыҙлыгы 3,7-3,9 г/см3. Азурит кислоталарҙа эрей (углекислый газ бүленеп сыға). Ваҡ кристалларҙан торған друзалар, тоташ бөртөклө массалар рәүешендә була.
Башҡортостанда алтын-полиметалл һәм баҡыр колчеданы ятҡылыҡтарының окисланыу зонаһында осрай. Ҡимәтле баҡыр мәғдәне. Зәңгәр буяу эшләү өсөн сеймал булып тора.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иң ҙүр азурит киҫәге Нью-Йорк тәбиғәт музейында һаҡланы. Ул «Йырлаусы таш» тип атала. Аризона штаты «Коппер Куин» (ингл. Copper Queen) шахтаһында табылған минерал ауырлығы 4,5 тонна.


text:
Сәйфи Ҡудаш – башҡорт әҙәбиәте аҡһаҡалы (атаҡлы шағирҙың 120 йыллығына)
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Владимир Романов/.
Был көндәрҙә, башҡорт һәм татар әҙәбиәте үҫешенә тос өлөш индергән, күренекле милли шағир-классик – Сәйфи Ҡудаштың 120 йыллығы билдәләнә.
Сәйфи Ҡудаш (Сәйфетдин Фәттәхетдин улы Ҡудашев) 1894 йылдың 21 сентябрендә хәҙерге Шишмә районының Келәш ауылында уртаса крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1915-1918 йылдарҙа данлыҡлы «Ғәлиә» мәҙрәсәһендә уҡый.
1917 йылдың Октябрь революцияһынан һуң Өфөлә сыҡҡан «Көнсығыш ярлылығы» гәзитендә – Өфө губернияһы комитеты органында бер аҙ эшләй. Әммә оҙаҡламай ауырып Келәшкә ҡайтып китергә мәжбүр була. Бында ул уҡытыусы булып эшләй. Уның башланғысы буйынса ауылда үҙ-ара ярҙам һәм кооперация комитеты ойошторола, клуб, мәктәп асыла, драма түңәрәге булдырыла.
1925 йылда шағир ҡабат Өфөгә килә һәм «Яңы ауыл» гәзитендә бүлек мөдире булып эшләй башлай. Бында ул Мәжит Ғафури һәм Сәғит Рәмиев кеүек шағирҙар менән яҡындан таныша. 1930 йылда Сәйфи Ҡудашты «Октябрь» (хәҙерге «Ағиҙел») әҙәби журналдың мөхәррире итеп тәғәйенләйҙәр. 1943-1948 йылдарҙа Башҡорт АССР-ның Яҙыусылар союзы рәйесе була. 1949 йылдан алып тулыһынса ижади эшмәкәрлеккә күсә.
Башҡорт әҙәбиәте аҡһаҡалының 80-дән ашыу китабы сыға. Уның тәүге шиғырҙары «Ҡармаҡ» журналында (1916, Ырымбур) баҫыла һәм мосолман руханиҙарына ҡаршы йүнәлтелгән була. Артабан 1917 йылғы революциялар араһында ул милли азатлыҡ көрәше темаһына мөрәжәғәт итә, артабан социалистик революцияны яҡлап сыға. 1940-сы йылдарҙағы ижады совет халҡының фашист илбаҫарҙарына ҡаршы көрәшенә арнала. Шағирҙың китаптары күп телдәргә тәржемә ителгән, сит илдәрҙә баҫылып сыҡҡан.
Башҡорт һәм совет әҙәбиәте үҫешенә тос өлөш индергәне өсен Сәйфи Ҡудаш Ленин, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (ике тапҡыр), Халыҡтар дуҫлығы, «Почет Билдәһе» ордендары менән наградлана. «РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелә. 1964 йылда Башҡортостандың халыҡ шағиры исемен ала. 1985 йылда «Шиғырҙар һәм поэмалар» китабы өсөн Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты була.
Сәйфи Ҡудаш 1993 йылдың 26 июнендә 99-сы йәшендә вафат була. Уның тормошона һәм ижадына «Башҡортостан» ҡыҫҡаса энциклопедияла, Башҡорт энциклопедияһының 3-сө томында, Ҙур әҙәбиәт энциклопедияһында мәҡәләләр арналған. Шағирҙың Өфөлә йәшәгән йортона мемориаль таҡтаташ ҡуйылған. Сәйфи Ҡудаш исемендәге урамдар Баймаҡта, Мәләүездә, Күмертауҙа, Октябрьскийҙа, Шишмә ҡасабаһында һәм республиканың башҡа ауыл биләмәләрендә бар.


text:
Шәм яҡтыһында философ
Шәм яҡтыһындағы философ — инглиз рәссамы Джозеф Райттың 1769 йылда эшләп бөтөргән картинаһы; шулай уҡ «Анатомия өйрәнеүсе дәрүиш» (A Hermit Studying Anatomy) исеме менән билдәле. Картинанаң теүәл яҙылып бөткән ваҡыты билдәле түгел; Лондон рәссамдары йәмғиәтендә ул 1769 йылда күһәтелә. Яһалма яҡтылыҡта төшөргән был Райттың беренсе картинаһы, был стилдә ул һуңыраҡ билдәлелек яулай.
Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Картина 1801 йылғы тауарҙар каталогында «Фосфор асыусы алхимик» картинаһының юлдашы булараҡ тасуирлана. Ике картиналала алғы планда төп фигура һәм ситтәрәк ике фигура, ике картинала ла төнгө күренеш төшөрөлгән һәм икеһендә лә ҡарт кеше фәнни тикшереү үткәрә.
Картинала мәмерйәлә шәм яҡтыһында кеше һөйәктәрен ҡарап ултырған ҡарт кеше төшөрөлгән, был ҡарт философ йәки пилигрим. Пилигрим кеүек кейенгән (быны эшләпәләрендә Изге Иаков эмблемаһы булған дингеҙ ҡабырсыҡтары билдәләй) ике бәләкәй кеше, йәки малайҙар, уның янына тулҡынланыу менән яҡынлашып килә. Был фигуралар төп персонаждан бәләкәйерәк.
Мәмерйәнән ситтәге пейзаж ҡараңғыраҡ, тик болот араһынан яҡтыртҡан ай менән генә яҡтыртыла. Диңгеҙ ҡабырсаҡтары пилигрим тамғаһы булып тора; шул уҡ ваҡытта, ул мәғрифәтселек дәүеренең төп шәхесе Ай йәмғиәте ағзаһы Эразм Дарвиндың ғаиләһе тамғаһы ла булып тора.
Эксперттар раҫлауынса, был картина Сальвадор Розаның «Демокрит медитацияла» (Democritus in Meditation) картинаһына нигеҙләнгән. Райттың дуҫы Хамильтон Мортимер Розаның эшен дауам итеүсе була, шулай булғас Райт Розаның картинаһын йәки гравировкаһын күреүе ихтимал.
Райт философы һөйәктәрҙе тикшерә, әммә был етди анатомик тикшереү түгел. Ул тиҙ үтеп китеүсән кешенең булмышы менән солғап алынған: һөлдә, яғыулыҡлы шәм, ай һәм ҡом сәғәте.
Философтың борсолоуло йөҙө һәм ике пилигримдың ҡалтыраныуы ул замандағы фәнни асыштар алдынан тулҡынланыуҙы күрһәтә.


text:
Һаҡлыҡ банкы аҡсаны юлбаҫарҙарҙан һаҡлауҙың яңы ысулын тапты
Рәсәйҙең иң ҙур кредит ойошмаһы – Һаҡлыҡ банкы аҡсаны ташыуҙың яңы ысулын индерә. Кесе йома көнө банктың инкассатор хеҙмәтен ҡоралландырыуға тәүге махсус контейнерҙар киләсәк.
Хәйләкәр уйлап табылған әйберҙең үҙенсәлеге – буяу һалынған махсус бокстар ҡуйылыуҙа. Санкцияланмаған асырға маташҡанда контейнерҙағы бөтә аҡсаға таҙартып булмаҫлыҡ буяу ҡойоласаҡ. Был купюраларҙы Үҙәк банкта ғына алмаштырып алырға мөмкин.
Рәсәй Һаҡлыҡ банкының инкассация идаралығы баш экономисы Анатолий Зайцевтың һүҙҙәренә ҡарағанда, юлбаҫарҙар купюраларҙы бер нисек тә ала алмаясаҡ: контейнерҙы нисек кенә асып маташһалар ҙа, махсус бокстар “үҙ эшен эшләйәсәк”.
Контейнерҙарҙы Швецияның Security Qube System AB фирмаһы эшләгән. Әйткәндәй, Европа өсөн был яңылыҡ түгел: унда буяулы контейнерҙар 20 йылға яҡын файҙаланыла.
Контейнерҙарҙың беренсе партияһын Мәскәү һәм Санкт-Петербург аласаҡ. Аҡрынлап, 2012 йылға тиклем, улар менән Һаҡлыҡ банкының бөтә төбәк подразделениелары йыһазландырыласаҡ.