text:
Ғаилә йылында республикала «Етегән-2018» конкурсы башланды
ӨФӨ, 2018 йыл, 17 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда «Етегән-2018» асыҡ республика конкурсы башланды. Ул Башҡортостан Республикаһында Ғаилә йылына арналған «Етегән – ғаилә, мөхәббәт һәм тоғролоҡ билдәһе» республика байрамы барышында уҙғарыла.
Бәйгенең финалы Өфөлә 1 мартта ойошторола. Унда теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Конкурста түбәндәге номинациялар ҡаралған:
— Һөйөү тураһында шиғырҙар һөйләү
— Мөхәббәт хаҡында йырҙар башҡарыу
— Иң яҡшы бейеү (дуэт)
— Мөхәббәт тураһында иң яҡшы ҡыҫҡа метражлы фильм (5 минутлыҡ)
— Башҡорт телендәге иң яҡшы флаерҙар һәм открыткалар
— Һөйөү темаһына иң яҡшы фотоһүрәттәр
— Башҡорт йырҙарына һәм көйҙәре аҫтында «Етегән-2018» байрамына иң яҡшы флешмоб.
Конкурс йомғаҡтары буйынса жюри һәр номинацияла өс призлы урынды билдәләй. Еңеүселәргә һәм лауреаттарға ойоштороу комитетынан дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырыу ҡаралған.
Сара 12 ғинуарҙан 25 февралгә ҡәҙәр дауам итә. Эштәрҙе 20 февралгә тиклем ҡатнашыусының ғаризаһы менән ulya2017@yandex.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк. Тулыраҡ мәғлүмәт — конкурстың рәсми төркөмөндә.
Байрам 2016 йылдан башлап яҙҙың тәүге көнөндә үткәрелә. Конкурсты ойоштороусылар: Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Мәғариф министрлығы, Халыҡтар дуҫлығы йорто, Башҡортостан Республикаһы халыҡтары ассамблеяһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Стәрлетамаҡтағы бүлексәһе, «Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы.
http://www.bashinform.ru/news/1104504-v-bashkortostane-v-god-semi-startoval-konkurs-etegen-2018/


c: text/html

text:
Ихтыяр көсөң ныҡ, аҙығың мул булһын28-06-2014, 06:00 // Эй ултыра балыҡсы... // Баҫып сығарырға
Бөгөн карп менән һаҙанға айырым туҡталып үтмәксебеҙ. Мәғлүм булыуынса, улар Башҡортостанда күп таралған.
Карпҡа килгәндә, уның өс төрө бар: тәңкәле, яланғас һәм тәңкәһеҙ. Был балыҡ ашауға талымһыҙ, йылы ярата. Тиҙ үҫеүе менән дә айырылып тора: 12 – 14 килограмға етә. Карпты үрсетеү өсөн күл, быуа ҡулайлы. Ҡарышлауыҡтарҙан тыш, ылымыҡ менән дә туҡлана. Ыуылдырыҡты һыуҙың йылылығы 18-20 градусҡа еткәс сәсә башлай.
Карп та, һаҙан да ҡурҡаҡ балыҡтар рәтенә инә. Аҙыҡты күп осраҡта һыу төбөнән эҙләйҙәр. Ҙурҙары яңғыҙ йөрөргә яратһа, ике-өс килограмлыҡтары төркөмгә йыйылыусан.
Был балыҡтарҙы нисек тоторға һуң? Уларҙы ҡаптырыуға бәйле борондан йәшәп килгән ҡағиҙә лә юҡ, буғай. Бары шуны иҫтән сығармағыҙ: тәүге тапҡыр балыҡ ҡармаҡлағанда юл уңмаһа, күңелде төшөрөргә ярамай. Бының сәбәбе – табыш артынан тейешле мәлдә килмәүҙә йәки дөрөҫ урын һайламауҙа.
Карп менән һаҙанға ҡармаҡ һалғанда түҙемлек, нығышмаллыҡ талап ителә. Емһалғыста аҙыҡ тулы булһын. 0,3 миллиметр ҡалынлыҡтағы ҡармаҡ ебе, 8 – 10-сы һанлы ырғаҡ алына. Әгәр инде һыу ятҡылығында ҙур балыҡтар бар икән, 12 – 14-се ырғаҡ кәрәк булыр. Бындай осраҡта ептең дә ҡалынырағы (0,5 мм) алына. Ҡалҡыуыслы ҡармаҡ ҡулланырға ла мөмкин.
Был балыҡтарҙың төп аҙығы – бүрттерелгән бойҙай, бешеп етмәгән картуф, макарон, кукуруз. Уларҙы табыш артынан киләсәк урынға кистән үк һалып ҡуйырға кәрәк. Ҡармаҡҡа кейҙереү өсөн әҙерләнгән емде иһә тоҙло һөттә ҡайнатып алырға онотмағыҙ.
Һаҙан да, карп та ҡара көҙгә тиклем һәйбәт ҡабыусан. Эреләрен сығарғанда ҡабаланмағыҙ: епте бушатмай, балыҡты арытығыҙ. Ҡармаҡты алыҫҡа ташлап тотоу ҙа үҙен аҡлай.
Ҡыуалды, кәтүкте һайлай белергә кәрәк. Тәүгеһенең 3,20 – 3,80 метрлығын, ептең үрелгәнен һатып алһағыҙ, табышты күп көс түкмәйенсә сығарырһығыҙ. Һәр йән эйәһенең йәшәгеһе килә: ҡармаҡлау мәлендә балыҡтар ҡумырыҡтарға, ҡамыш араларына ҡасыусан.
Һайлаған урыныңды емләү ҙур әһәмиәткә эйә. Карп менән һаҙандың ниндәй аҙыҡтарға өҫтөнлөк биреүе хаҡында алда әйтеп үткәйнек. Уларҙы ҡушып әҙерләү ысулдары ла бар. Мәҫәлән, бер килограмм онға бер йомортҡа һытып бутайһың да барлыҡҡа килгән ҡамырға көнбағыш майы өҫтәйһең. Манный бутҡаһына ҡыҙҙырылып, ныҡ итеп ваҡланған көнбағыш ҡушып әҙерләнгән аҙыҡ та балыҡтарға бик оҡшар. Уға кукуруз, борсаҡ өҫтәһәгеҙ, тағы ла яҡшыраҡ булыр.
Ошо емдәрҙән шар әүәләйбеҙ ҙә кистән үк ҡармаҡ һалыр ергә һибеп ҡуябыҙ. Шуны ла иҫтән сығармайыҡ: ҡысҡырып һөйләшһәң йәки табышты сығарғанда һаҡ ҡыланмаһаң, балыҡ яныңа килеп тә урамаҫ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Мирас Иҙелбаев "Биҙәкле яулыҡ"
Илсөйәр Ғәзетдинова уҡый, 2008 йылғы яҙма.
Илгизәр Диҡҡәт "Ырыу ҡошо - торналар тураһында"
Башҡортостан радиоһы дикторы Марат Рафиҡов уҡый, 1996 йылғы яҙма.
Нурислам Шәйхулов "Ҡаҙ бәпкәләре ҡара"
Башҡортостандың халыҡ артисы Илсөйәр Ғәзетдинова уҡый, 2009 йылғы яҙма.
Мостай Кәрим "Алма"
Фәтих Ихсанов уҡый, 1982 йылғы яҙма.
Ғәлим Дәүләтов "Атайым - аҡ йондоҙом"
Башҡортостандың халыҡ артисы Фирҙәт Ғәлиев уҡый, 1992 йылғы яҙма.
Әнисә Таһирова "Аҡҡош тунлы ҡыҙыҡай"
"Башҡортостан" радиоһы дикторҙары Лира Фәйзуллина менән Әхәт Мортазин уҡый, 1993 йылғы яҙма, 1-се бүлек
- « БЕРЕНСЕ БИТ
- ‹ АЛДАҒЫ БИТ
- …
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- …
- КИЛӘҺЕ БИТ ›
- ҺУҢҒЫ БИТ »
Комментарий
минең шәхси фекерем
Ҙур ҡыҙыҡһыныу менән Әхмәр Үтәбайҙың, Дамир Шәрәфетдиновтың хикәйәләрен тыңлап сыҡтым. Тағы ла Әмир Әминев оҡшай. Һуңғы йылдарҙа Мөнир Ҡунафин үҙен ярайһы оҫта прозаик булараҡ күрһәтте. Башҡорт әҙәбиәтенең бөгөнгө йөҙөн билдәләгән әҙиптәр бына улар инде, тип иҫәпләйем. "Ашҡаҙар"ҙа уларҙың тауышын йышыраҡ ишетке килә, был үтенес тип әйтәйемме, минең шәхси фекерем инде. Уңыштар теләйем егеттәргә лә, һеҙҙең журналистарға ла. Өфөнән Айҙар ағай Хәсәнов.
"Йәннәт баҡсаһы"н көтөп алып тыңланым
Рамаҙан айын бик матур әҫәр менән башлап ебәрҙегеҙ! Гүзәл Ситдиҡованың "Йәннәт баҡсаһы"н көндән-көн көтөп алып тыңланым. Уҡыған актрисаһы Илсөйәр Ғизетдинованың да тауышы яғымлы.
Мин дә тынлыҡты тыңланым
Хөрмәтле "Ашҡаҙар" радиоһы коллективына Фәрзәнә һеңлекәш Аҡбулатованың "Мин тынлыҡты тыңланым" исемле хикәйәһе өсөн айырым рәхмәт әйткем килә! 3 сығарылышты ла көтөп алып тыңланым. Көслө тәъҫир ҡалдырҙы әҫәр. һеҙҙән тағы ла ҡыҙыҡлы сығарылыштар көтөп ҡалабыҙ, эшегеҙҙә уңыштар теләйбеҙ. Өфөнән Әсмә апайығыҙ Әхмәтшина.
Китап уҡырға ваҡыт та аҙ,
Китап уҡырға ваҡыт та аҙ, мөмкинлектәр ҙә сикле ваҡытта йәшәйбеҙ. Ашҡаҙар каналындағы Сәсмәүер, Илһам рубрикалары минең кеүектәр өсөн махсус әҙерләнгәндәй. Спектаклдәрегеҙ бик ҡыҙыҡлы. Тик яңылары һирәк. Театр премьералары тураһында бик ылыҡтырғыс итеп һөйләйһегеҙ, беҙҙең дә күрге килеп китә, тик Өфөгә сығып китеү мөмкинлеге һирәк тейә. Театрҙар хәҙер гастролгә лә йыш сыҡмай, шикелле. Яңы йылдан тағы ниндәй тапшырыуҙар менән шатландырырға уйлайһығыҙ зауыҡлы тыңлаусыларығыҙҙы. Яңылыҡтар көтөп, Зөфәр.


text:
15 окт. 2012 г.
Районыбыҙ төп дәүләт байрамын күтәренке кәйеф һәм ҙур уңыштар менән ҡаршыланы
Бынан егерме ике йыл элек 11 октябрҙә Башҡортостан Республикаһының Юғары Советы дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул итә.
Тап ошо дата артабан төп дәүләт байрамы – Башҡортостан Республикаһы көнө тип иғлан ителә.
Башҡортостаныбыҙ үҙаллылығы һөҙөмтәһендә өлгәшелгән ҡаҙаныштар – республикабыҙҙың алтын йылъяҙмаһы ул. Тап үткән быуаттың 90-сы йылдарында йөмһүриәтебеҙ бығаса булмағанса үҫеш кисерҙе, Рәсәйҙә иҡтисади йәһәттән көслө һәм сәйәси яҡтан тотороҡло төбәктәр рәтенә баҫты.
Заманалар үҙгәреп, сәйәсәт тә икенсерәк йүнәлеш алып, “суверенитет” һүҙе тормошобоҙҙан төшөп ҡалһа ла, республикабыҙ яулаған позицияларын артабан нығытыу, донъя иҡтисади көрсөгө осорон имен үткәреү, халыҡ хужалығы тармағының төрлө өлкәләрен яңы шарттарҙа үҫтереү буйынса етди аҙымдар яһай.
Һуңғы тиҫтә йылда күп позицияларын юғалтҡан, иҡтисади күрһәткестәре түбән тәгәрәгән районыбыҙҙың аҙаҡҡы осорҙа яңы һулыш алыуы, яңы дәүергә аяҡ баҫыуы киләсәккә өмөт уята, иртәнге көнгә ышаныс тыуҙыра. Башҡортостан Республикаһы Президенты һәм Хөкүмәтенең даими ярҙамы һәм хәстәрлеге, Баймаҡ районы хакимиәтенең маҡсатлы эше һөҙөмтәһендә бөгөн беҙҙең төбәк төҙөлөш майҙансығына әүерелә, яңынан-яңы объекттар, производстволар файҙаланыуға тапшырыла, үҙенсәлекле проекттар тормошҡа ашырыла. Төп дәүләт байрамын – Республика көнөн – баймаҡтар яңы бейеклектәр һәм ҡаҙаныштар, матур пландар һәм өмөттәр менән ҡаршыланы.
Әйтергә кәрәк, һуңғы ике йыл эсендә генә тиҫтә йылдар башҡарылмаған эштәр бойомға ашырылды һәм ашырыла. Район властары республика етәкселеге, министрлыҡтар һәм ведомстволар менән конструктив үҙ-ара бәйләнеште яйға һалыуға иреште, был иһә төбәкте үҫтереүгә этәргес көс бирҙе. Был Урал аръяғын иҡтисади үҫтереүҙең уртаса сроклы комплекслы программаһының, башҡа проекттарҙың барлыҡҡа килеүенә, дәүләт ярҙамының даимиға әйләнеүенә булышлыҡ итте, барлыҡ өлкәләр буйынса ла үҫеш динамикаһына өлгәшелде. Ә хәҙер иҡтисадтың төп йүнәлештәренә байҡау яһайыҡ.
Район иҡтисадының нигеҙен тәшкил иткән АУЫЛ ХУЖАЛЫҒЫ, белеүебеҙсә, һуңғы тиҫтә йылда көрсөккә терәлгәйне. Район хакимиәтенең маҡсатлы эше һөҙөмтәһендә бөгөн был тармаҡты һаҙлыҡтан сығарыу буйынса аныҡ саралар күрелә, ыңғай үҙгәрештәр күҙәтелә. Быйыл республика бюджетынан 51 млн һум аҡса бирелде һәм ул яҙғы баҫыу эштәрен атҡарыуҙа ҙур ярҙам булды. Шул уҡ ваҡытта 3 мең тонна арзан хаҡҡа яғыулыҡ бүленде. Дөйөм алғанда, район аграрийҙарына дәүләт ярҙамы 98 млн һум тәшкил итте.
Әммә аяуһыҙ ҡоролоҡ йәнә ҡаты һынау ҡуйҙы. Шуға ҡарамаҫтан, бөтәһе 30,5 мең тонна ашлыҡ йыйып алынды, гектар ҡеүәте уртаса 6,2 центнер тәшкил итте.
Башҡорт тоҡомло йылҡы үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ репродукторы булып танылған “Байҡара”, “Аҡморон”, “Ҡолонсаҡ” хужалыҡтарына быйыл йәнә берәү өҫтәлде – бындай статусты “Толпар” ЯСЙ-һы алды.
Ауыл хужалығы предприятиелары һәм фермер хужалыҡтарында техника яңыртыу маҡсатлы дауам итте – бөтәһе 36 млн һумға техника һәм ҡоролмалар алынды (был үткән осорға ҡарағанда 3,5 тапҡырға күберәк). Атап әйткәндә, 1 берәмек трактор, 4 иген йыйыу комбайны, “Полесье” мал аҙығы йыйыу комбайны, пресс-йыйғыстар, һөт һыуытыу ҡоролмалары һәм башҡалар алынған.
Ауыл хужалығы предприятиелары һәм КФХ-лар төрлө дәүләт программаларында әүҙем ҡатнаша. Әле райондың алдынғы хужалығы – Ленин исемендәге АХК “500 ферма”, Сыңғыҙҙан Нияз Уразбаев һәм Яраттан Айҙар Мырҙаҡаев ғаилә һөтсөлөк фермалары проектына инде. Әйткәндәй, 6 фермер төрлө программалар буйынса дәүләт ярҙамы алыуға иреште.
Шуныһы һөйөнөслө, районда ҡеүәтле агрохолдинг төҙөү эштәре башланды. Ул “Урал аръяғы” МТС-ын, “Уңыш” АХК-һы, “Баймаҡ” ғилми-производство берекмәһе һәм “Күлтабан” МУП-ын берләштергән эре дәүләт предприятиеһы буласаҡ. Агрохолдинг төҙөүҙең төп маҡсаты – атап үтелгән ауыл хужалығы предприятиеларының производство базаһын һаҡлап ҡалыу һәм район биләмәһендә юғары эффектлы производство үҫтереү. Был проект буйынса буласаҡ предприятие орлоҡсолоҡ (элиталы иген һәм мал аҙығы культуралары орлоғо етештереү), тоҡомло малсылыҡ (тоҡомло һыйыр һәм йылҡы үрсетеү), ауыл хужалығы продукцияһы эшкәртеү (мәҫәлән, һөт эшкәртеү) кеүек йүнәлештәр буйынса махсуслашасаҡ. Күрше төбәктәрҙә, бар ил буйынса күмәк хужалыҡтар тарҡалған-ҡыйралған һәм шәхси ҡулдарға күскән ваҡытта, беҙҙә, киреһенсә, муниципаль һәм дәүләт милкендәге яңы предприятиелар асыла, был иһә ауыл хужалығының яҡты киләсәгенә өмөт уята. Мәҫәлән, элекке “Йылайыр” совхозы биләмәһендә “Күлтабан” МУП-ын ойоштороу быға асыҡ дәлил. Быйыл унда мал индереү күҙ уңында тотола.
Йыл да ҡабатланып килгән аяуһыҙ ҡоролоҡҡа ҡарамаҫтан, һуңғы осорҙа ауыл хужалығы предприятиелары һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтары производство ҡеүәтен арттыра, техник потенциалын нығыта. Ленин исемендәге, “Рассвет” АХК-лары, “Баймаҡ” ғилми-производство берекмәһе, “Толпар”, “Союз” ЯСЙ-лары, “А.Шәрәфетдинов”, “А.Мырҙаҡаев” КФХ-лары бөгөн башҡа хужалыҡтарға бөтә күрһәткестәр буйынса ла үрнәк булып тора.
ТОРЛАҠ-КОММУНАЛЬ ХУЖАЛЫҠ системаһындағы йылдар буйы хәл ителмәгән мәсьәләләрҙең бөгөн иң киҫкен проблемаға әүерелеүе бер кемгә лә сер түгел. Халыҡты эсәр һыу, электр уты, газ менән тәьмин итеү, юл инфраструктураһын яҡшыртыу йүнәлешендә, ысынлап та, проблемалар быуа быуырлыҡ. Бына шул ауыр, әммә яуаплы мәсьәләне ыңғай хәл итеү урындағы властың иң мөҡәддәс бурысы булырға тейеш. Заман алға киткән, юғары технологиялар үҫешкән мәлдә ауылдарҙа эсәр һыу, газ йәки ут булмауы бик ҡыҙғаныс һәм ул мотлаҡ тормошҡа ашырылырға тейеш.
Ошоноң ише бихисап проблемаларға күп сығымдар талап ителһә лә, һуңғы ике йылда тармаҡта ошоғаса булмағанса хәтһеҙ эштәр башҡарыла, мөмкинлектәр табыла. Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә ғәйәт ҙур эштәр бойомға ашырыла. Быйыл, мәҫәлән, ҡаланың Көньяҡ биҫтәһен, Ишмырҙа ауылын эсәр һыу менән тәьмин итеү өсөн аҡса бүленде. Шул уҡ ваҡытта Беренсе һәм Икенсе Этҡол ауылдарында, Аҡморон, Ҡуянтау, Темәс һәм Күлтабан ауылдарында ла был мәсьәләне ыңғай хәл итеү буйынса эштәр алып барыла. Әйткәндәй, райондың 23 ауылында һыу селтәрен ремонтлау өсөн 10 млн һум аҡса тотонолған.
Ошо уҡ программаға ярашлы, Урал ауылының Мәктәп, Үҙәк, Төҙөлөш, Йылға урамдарын, Комсомол ауылының Мәктәп, Үҙәк, Йәштәр һәм Ветерандар урамдарын тәбиғи газ менән тәьмин итеү буйынса эштәр башланып тора. Хәсән ауылына һәм ҡаланың Көньяҡ биҫтәһенә лә “зәңгәр яғыулыҡ” үткәреләсәк. Әйткәндәй, Темәс ауылындағы Леспромхоз биҫтәһендә генә лә 15,5 км газ селтәре файҙаланыуға тапшырылды. Бынан тыш, Әбделкәрим, Билал һәм Өмөтбай ауылдарына ла газ барып етте.
Ҡаланың Көньяҡ биҫтәһенә ошо арала электр уты биреү ҡала тормошонда ҙур ваҡиға буласаҡ. Күп йылдар утһыҙ интеккән йәш ғаиләләр, ниһайәт, бер проблеманан ҡотоласаҡ. Шул уҡ ваҡытта Баймаҡ урамдарындағы яҡтыртыу ҡоролмаларын модернизациялау эштәре лә аҙағына яҡынлаша. Темәс ауылында ғына 2861 метр оҙонлоҡта электр селтәре яңыртылды.
Юл инфраструктураһын яҡшыртыу буйынса һуңғы ике йылда ғәйәт ҙур эштәр башҡарыла. Район биләмәһендәге юлдарҙы капиталь ремонтлау, асфальтлау буйынса күп сығымдар тотонолған. Был йүнәлештәге эштәр быйыл да әүҙем дауам итте. Ҡалала, мәҫәлән, Коммунистик, Ҡарағайлы, Буранбай сәсән, Юбилей урамдарындағы юлдарға яңы асфальт түшәлде, күп фатирлы торлаҡ йорттарҙың ихата биләмәләре лә капиталь ремонтланды. Шулай ҙа был тәңгәлдә эшләйһе эштәр етерлек.
Райондың ТӨҘӨЛӨШ КОМПЛЕКСЫН беҙ “Баймаҡ ПМК-һы” ЯСЙ-һынан тыш күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Был өлкәлә күптән инде абруй яулаған предприятие быйыл да әүҙем эшмәкәрлеген дауам итте. Тап уның көсө менән Ҡуянтау ауылында 108 урынға иҫәпләнгән өр-яңы мәктәп файҙаланыуға тапшырылды. Ошо уҡ йәмғиәт Ниғәмәттә хәҙер инде ауылдың күркенә әүерелгән яңы мәҙәниәт йорто төҙөнө. Әйткәндәй, ошо көндәрҙә объект тантаналы асылды.
Бер үк ваҡытта Баймаҡ төҙөүселәренең көсө менән ҡаланың “Малыш” биҫтәһендә 220 урынға иҫәпләнгән балалар баҡсаһы, үҙәк ҡала дауаханаһының 15 урынға иҫәпләнгән инфекция корпусы һалына. Эштәр билдәләнгән графикка ярашлы алып барыла.
Шулай уҡ Баймаҡта бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәре һәм етем балалар өсөн 24 фатирлы ике торлаҡ йорт төҙөлә. Был бик мөһим фактор, сөнки бындай төҙөлөштөң беҙҙә булғаны юҡ ине. Ул ысын мәғәнәһендә социаль торлаҡ буласаҡ. Бер үк ваҡытта Күлтабан ауылында мегаферма төҙөлә, киләһе йылдарҙа «Талҡаҫ» шифаханаһында яңы объекттар күтәреү буйынса эштәр алып барыла.
Киләһе йылда ла райондың төҙөлөш комплексының эшмәкәрлеге әүҙем дауам итәсәк. Икенсе Этҡолда мәҙәни-мәғариф комплексы, Баймаҡта 110 урынға иҫәпләнгән балалар баҡсаһы, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны төҙөү, Көньяҡ биҫтәһенә газ үткәреү, Аҡморон, Ҡуянтау, Беренсе һәм Икенсе Этҡол ауылдарын һыу менән тәьмин итеү буйынса проект-смета документтары дәүләт экспертизаһына тапшырылған.Шул уҡ ваҡытта Иҫәнбәт, Йылым һәм Йәрмөхәмәт ауылдарында мәҙәни-мәғариф комплексы күтәреү планлаштырыла.
СОЦИАЛЬ ПРОГРАММАЛАР уңышлы тормошҡа ашырыла. Бөтәһе 69 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны һәм 354 тол ҡатынға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сертификат бирелде. Быйыл Чернобыль фажиғәһендә ҡатнашыусы 5 кеше лә яңы торлаҡлы булды. «2012 йылға тиклем ауылды социаль үҫтереү» федераль программаһы сиктәрендә 11 йәш ғаилә һәм 5 гражданға бөтәһе 12 млн һум субсидия тапшырылды.
3 һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән 56 ғаилә, инвалид балаһы булған 8 ғаилә торлаҡ төҙөү өсөн бушлай ер участкалары алды.
РАЙОНДА ИНВЕСТИЦИЯЛАРҘЫ ЙӘЛЕП ИТЕҮ буйынса әүҙем эш алып барыла, был йүнәлештә беҙҙең төбәк республиканың башҡа райондарына өлгө булып тора. Инвесторҙар көсө менән бөгөн беҙҙә бихисап производстволар төҙөлә, яңы проекттарға нигеҙ һалына. “Башҡорт деликатестары” ит комбинаты файҙаланыуға тапшырылды ла инде. Әле Темәстә “Башагрофин” ЯСЙ-һы көсө менән ҡеүәтле һөт комбинаты төҙөлөшө аҙағына яҡынлаша, тиҙҙән уны файҙаланыуға тапшырыу күҙ уңында тотола. Ошо уҡ инвестор ярҙамы менән Бетерә ауылында ағас эшкәртеү производствоһына нигеҙ һалынды. Әле унда төҙөлөш әүҙем бара, кәрәкле ҡоролмалар килтерелгән. Объектты яҡын арала асырға ниәтләйҙәр. Был производстволар 50-нән ашыу кешене эш менән тәьмин итәсәк.
Икенсе Этҡолда иһә “ПромРегионЛес” компанияһы брикет һәм пеллет сығарыу буйынса предприятие буласаҡ. Бөгөн унда инвестор тарафынан бина һайланған, кәрәкле документтар юллау эштәре бара. Был предприятиела 30-ға яҡын кеше эш табасаҡ.
Семеновск ауылы эргәһендә “Семеновск руднигы” ЯСЙ-һы тарафынан алтын, баҡыр һәм цинк руда ятҡылығын үҙләштереү дауам итә. Йылына производство күләме – 802 кг алтын, 4,9 тонна көмөш, 762 тонна баҡыр (баҡыр концентратында) һәм 5,6 мең тонна цинк (цинк концентратында). Планлаштырылған инвестиция күләме – 2 млрд 800 млн һум. Бөгөнгә производствоға 365 млн һум инвестиция һалынған. Райондың тау-руда сәнәғәтен үҫтереүгә тос өлөш индерәсәк был предприятиела тау-байыҡтырыу фабрикаһы төҙөү ҙә күҙ уңында тотола. Әле унда 51 кеше эшләй, киләсәктә 400-гә етәсәк тип көтөлә.
Таш сығарыу һәм эшкәртеү өлкәһендә лә тәртип урынлаштырыу мөһим. Ошо маҡсатта Темәс ауылында кирбес заводы эргәһендә буласаҡ таш эшкәртеү предприятиеһының биналарын һәм ҡоролмаларын күтәреү башланды. Яңы производствоның инвесторы —яҡташыбыҙ Рафаэль Баймырҙин.
Шуныһы мөһим, «Урман сәнәғәтселәренең Баймаҡ союзы» йәмғиәтен булдырыу бик тә мөһим һәм сәйәси аҙым булды. Хәҙер беҙ урмандарыбыҙҙы үҙебеҙ эшкәртә аласаҡбыҙ, ә күрше райондарҙағы кеүек ситтәр түгел.
Киләһе йыл Баймаҡ ҡалаһы үҙенең 75 йыллыҡ юбилейын билдәләйәсәк. Президент Указына ярашлы, әле уны лайыҡлы ҡаршы алыу буйынса эштәр киң йәйелдерелгән. Юбилейға әҙерлек сиктәрендә ҡалала заводтың элекке клубын Никах һарайы итеп реконструкциялау, мәҙәниәт һәм ял паркын, «Труд» стадионын, Үҙәк майҙанды һәм С.Юлаев проспектын реконструкциялау, Хоҡуҡ йорто, Ҡуянтауҙа ипподром төҙөү кеүек ғәйәт ҙур эштәрҙе бойомға ашырыу планлаштырылған.
Күреүебеҙсә, район Республика көнөн бына шундай ҡаҙаныштар һәм киләсәккә матур пландар менән ҡаршыланы. Был уңыштарҙың барыһына ла Башҡортостан етәкселегенең даими ярҙамы һәм хәстәрлеге, район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡовтың, уның командаһының эҙмә-эҙлекле һәм ныҡышмалы хеҙмәте арҡаһында өлгәшелә. Әлбиттә, барыһы ла ал да гөл түгел, проблемалар, эшләйһе эштәр етерлек. Ә бындай оло маҡсатҡа ирешеү өсөн, билдәле, уртаҡ һәм ныҡышмалы хеҙмәт талап ителә. Ғөмүмән, районды үҫтереүгә һәр кемебеҙ үҙ өлөшөн индерергә бурыслы.
Һис шикһеҙ, Баймаҡтың элекке данлыҡлы позицияларын яулау өлкәһендә бик тә мөһим аҙымдар яһалды һәм ул иртәнге көнгә ныҡлы ышаныс тыуҙыра. “Баймаҡ районы – республиканың иң эре, етди һәм бик көслө төбәге, уның киләсәге бик ҙур. Быны яҡшы иҡтисади күрһәткестәр ҙә асыҡ дәлилләй. Төбәк инвестицияларҙы әүҙем йәлеп итеп, яңынан-яңы производстволар төҙөү буйынса республиканың башҡа райондарына үрнәк булып тора. Ғөмүмән, Баймаҡ күп позициялар буйынса алға етди аҙымдар яһаған һәм киләсәктә Башҡортостандың терәк төбәге буласаҡ бик ҡеүәтле район ул.Мин быға ышанам”. Башҡортостан Республикаһы Президенты Р.З. Хәмитов күптән түгел районға рәсми эш сәфәре барышында шулай тип белдергәйне. Шулай булыр ҙа!
Азамат МӨХӘМӘТШИН.
Фотоларҙа:
Киләсәгебеҙ – балалар ҡулында
«Малыш» биҫтәһендә яңы балалар баҡсаһы төҙөлә
Баймаҡ ит комбинаты
Темәстәге һөт комбинаты
Ҡуянтау ауылындағы яңы мәктәп.
Чекмарев урамында яңы торлаҡ йорт һалына
Подписаться на: Комментарии к сообщению (Atom)


text:
Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт сауҙа селтәрҙәрен тикшерә
1 февралдән көсөнә ингән сауҙа тураһындағы яңы законға ярашлы, Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт сауҙа селтәрҙәрен котролләүгә өҫтәмә вәкәләттәр алды.
Сауҙа тураһындағы закон Рәсәй Федерацияһы субъектында, муниципаль районда йәки ҡала округында өлөшө 25 проценттан ашҡан сауҙа селтәрҙәре (ритейлерҙар) үҫешенә ҡаршы сыға. Был сикләүҙең конкурентлыҡ һөҙөмтәһендә, антимонополистар иҫәпләүенсә, сауҙа селтәрҙәре артабан горизонталь үҫешергә тейеш.
Был ҡануниәт нормаһын ғәмәлғә ашырыу өсөн Федераль хеҙмәт баҙарҙа хужалыҡ итеүсе субъекттар өлөшөн иҫәпләп сығарыу методикаһын әҙерләгән. Ведомствола аңлатыуҙарынса, методика айырым төбәктәге берәмләп һатыу күләме тураһындағы Росстат мәғлүмәте менән ошо уҡ географик сиктәрҙәге билдәле сауҙа селтәре әйләнеше тураһындағы отчеттарын сағыштырыуға нигеҙләнгән.
Бынан тыш, вазифаһына ярашлы ҡыҙыҡһынған кешегә ритейлерҙар тауар менән тәьмин итеүсе контрагенттарҙы һайлап алыу шарты хаҡында мәғлүмәт бирергә тейеш. Тауар менән тәьмин итеүселәрҙе дискриминациялауға тауарҙы реализациялаған өсөн селтәрҙәге хеҙмәткәрҙәргә бонустар түләүҙе тыйған нормалар ҙа булышлыҡ итә.
Ритейлерҙарҙың әле ваҡыты бар. Закон эшмәкәрлекте яңы талаптарға ярашлы яйға һалыуға 80 көн ваҡыт бирә.
Федераль антимонополистик хеҙмәт етәксеһе Игорь Артемьев әйтеүенсә, йәйгә тиклем ведомство санкциялар менән артыҡ мауыҡмаҫҡа һәм сауҙа тураһындағы яңы законды боҙоусыларға етди язалар бирмәҫкә тырышасаҡ.


text:
Төбәктә янғынға ҡаршы махсус режим бөтөрөлдө Фото: Олег Яровиков
Төбәктә янғынға ҡаршы махсус режим бөтөрөлдө
Төбәктә янғынға ҡаршы махсус режим бөтөрөлдө Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостанда янғынға ҡаршы махсус режим бөтөрөлдө. Был урман янғындарына бәйле хәлдең тотороҡланыуына бәйле. Республика Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте ошо хаҡта хәбәр итә.
Янғын хәүефе миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 148 урман янғыны теркәлгән. Шуларҙың 37-һе — халыҡтың ут менән һаҡһыҙ эш итеүе, 88-е йәшен арҡаһында сыҡҡан, дүртәүһе ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары сүплегенән күскән, тағы икәүһе ауыл хужалығы үртенән тоҡанған. Ҡалған 17 янғындың сәбәптәре асыҡлана.
Төбәктә янғындан зыян күргән урмандарҙың дөйөм майҙаны яҡынса 615 гектар тәшкил иткән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 302
МАХСУС ТӘҒӘЙЕНЛӘНЕШЛЕ ЧАСТАР (МТЧ), контрреволюцияға ҡаршы көрәшеү һәм дәүләт объекттарын һаҡлау өсөн РКП(б) ҮК‑ның 1919 й. 17 апр. ҡарары нигеҙендә РКП(б)‑ның ҡала, өйәҙ һәм губерна ком‑ттары ҡарамағындағы хәрби- партия отрядтары. МТЧ‑ға партия, комсомол ағзалары һәм эшселәр ингән. 1921 й. 24 мартынан МТЧ‑ға Ҡыҙыл Армияның уҡсылар, кавалерия, артиллерия частарынан һәм бронечастарҙан торған милиция частары ла ҡушыла. 1924—25 йй. таратыла, командирҙар составы һәм ҡоралдары Ҡыҙыл Армия частарына бирелә. Өфө губернаһында 1919 й. сент. алып Өфө губерна революцион комитеты МТЧ ойоштороу бюроһын раҫлағандан һуң булдырыла. Өфө губерна МТЧ‑ы подразделениелары Волга буйы хәрби округы частары штабына буйһонған. Даими составлы штабы булған полктан, РКП(б)‑ның губерна ком‑ты ҡарамағындағы көсәйтелгән айырым ротанан (200‑гә яҡын кеше), Өфө РКП(б)‑ның 1‑се һәм 2‑се район ком‑ттары ҡарамағындағы 2 батальондан, РКП(б)‑ның Бәләбәй, Бөрө, Златоуст һәм Стәрлетамаҡ өйәҙ ком‑ттары батальондарынан торған. 1919 й. окт. аҙ. Өфө губ. МТЧ отрядтарында 1 меңгә яҡын кеше иҫәпләнә. 1921 й. авг. Өфө губ. МТЧ штабы ойошторола. Башҡ. респ. кантондарында роталар йыйылған. АСБР МТЧ‑ы штабы Стәрлетамаҡ ҡ. урынлашҡан. Оло Башҡортостан ойошторолғандан һуң, өйәҙ һәм кантон подразделениелары БАССР МТЧ‑ының берҙәм структураһына берләштерелә. Г.И.Краснов, П.И.Зенцов етәкс. Өфө губ. МТЧ батальондары, Степан Разин ис. отряд Көньяҡ Уралда һәм Волга буйында крәҫтиәндәр сығышын [ҡара: Крәҫтиәндәр күтәрелеше (1918— 21)] баҫтырыуҙа ҡатнаша. 1921 й. сент. Тамъян-Ҡатай кантонында А.П.Голиков (Гайдар) етәкс. 3‑сө айырым коммунистик батальон хәрәкәт итә. АСБР МТЧ‑ы ком. — Н.С.Опарин (1922 й. тиклем), Өфө губ. МТЧ‑ыныҡы — А.М.Чеверёв (1919 й. дек. — 1920 й.).
Е.П.Асабин, Р.Н.Рәхимов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Мөфтөй яуап бирә30-04-2015, 19:34 // --- // Баҫып сығарырға
– 1 Май байрамы элек ифрат күңелле үтә, демонстрацияға сыға торғайныҡ. Хәҙер ундай саралар ҡайһы бер урындарҙа ғына уҙғарыла. Өс-дүрт көнлөк был ялды ерҙә ҡаҙынып ҡына уҙғарырға тура килә...
З. КӘРИМОВА.
Сибай ҡалаһы.
Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт НИҒМӘТУЛЛИН:
– Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ, хөрмәтле ҡәрҙәштәр! Иң тәүҙә барығыҙҙы ла Яҙ һәм Хеҙмәт байрамы менән ихлас күңелдән тәбрикләйем! Ата-бабабыҙ һалған юлдан тайпылмайынса тырышып эшләйек, шул уҡ ваҡытта ял итергә лә ваҡыт табайыҡ, йәш быуын да ошондай күркәм тәрбиә алып үҫһен.
Әле айырыуса игенселәр өсөн тынғыһыҙ мәл. Бураҙналарға тәүге орлоҡ төшә, тимәк, ҙур эш башлана. Сәскәнеңдең баш ҡалҡытыуы, уны тәрбиәләп үҫтереү, йәй буйы хәстәрләү, аҙаҡ уңышты йыйып алыу... Баҫыу эшсәндәре ошо ауыр хеҙмәтенән кинәнес тапһын, Аллаһ Тәғәлә шифалы ямғырҙарҙан өҙмәһен, көҙгө муллыҡҡа күмәкләп ҡыуанырға яҙһын, иншаллаһ!
Ә әлеге һорауға килгәндә, “ерҙә ҡаҙынып ҡына уҙғарырға тура килә” тигән һүҙҙәр мосолман өсөн бөтөнләй ят. Һәр кеше өсөн хеҙмәт ана шул өй эсенән, ихатанан башлана бит. Яҙҙың матур көндәрендәге бер нисә көнлөк ялды баҡсалағы эштәр менән булып, йорт эргәһен таҙартып үткәреү элек-электән күркәм ғәҙәткә ингән. Ғөмүмән, паклыҡ Исламда ифрат юғары баһалана. “Таҙалыҡ – имандың иң ҙур өлөшө”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Тәү сиратта әҙәм балаһының күңеле саф булырға тейеш. Асыу һаҡлау, яуыз ниәт менән йәшәү кешене ауырыуға һабыштыра, яҙмышын боҙа. Икенсенән, тәндең таҙа булыуы мөһим. Ул йәндең паклығына, күңелдең сәләмәтлегенә алып килә. Шуның өсөн дә Исламда йыуыныуға ҙур иғтибар бүленгән. Был ғәмәлде башҡарған әҙәм балаһы паклана, гонаһтан арына, һәм уның тормошона, һис шикһеҙ, бәрәкәт килә.
Тимәк, еребеҙ ҙә таҙа булырға тейеш. Ул беҙҙе һыйындыра, туйындыра. Бөтөн ризығыбыҙ – ерҙә. Ҡәҙерен белмәһәк, һаман да бысратһаҡ, киләсәктә ниндәй хәлгә төшөрөбөҙҙө күҙ алдына килтереү мөмкин түгел. “Ҡөрьән Кәрим”дә: “Эй, әҙәм балалары, беҙ һеҙҙе Ерҙән яралттыҡ”, – тиелгән икән, йән һәм йүн биргән ҡиммәтебеҙҙе ҡәҙерләп һаҡларға бурыслыбыҙ, хөрмәтле ҡәрҙәштәр. Эргә-тирәбеҙҙәге тәбиғәткә хәстәрлекле булыу менән бергә баҡсаны, ишек алдын таҙа тотоуға ла ҙур иғтибар бүлеү мөһим. Пәйғәмбәребеҙ шулай ҡушҡан. Баҡсала, ейер еләк-емеш, йәшелсә үҫкән урында, ерҙең таҙа, тәрбиәле булыуы зарур. Ошо матурлыҡ, шулай уҡ ихатаның бөхтәлеге, йәшеллеккә күмелеүе әҙәм балаһының тормошона ҙур бәрәкәт бирә. Әле бит һоҡланып туймаҫлыҡ мәл: ағас-ҡыуаҡ япраҡ яра, күптән көткән тупраҡ еҫе аңҡый, ҡоштар кемуҙарҙан һайрай... Тәбиғәттә яңы тормош башланыуы үҙе үк көстө, йәшәү дәртен арттырып, эшкә ҡеүәт бирә.
Аллаға шөкөр, республикабыҙҙа тәбиғәтте һаҡлауға иғтибар арта бара. Йыл да тирә-йүнде таҙартыу өмәләре уҙғарыла. Был – борондан килгән изге ғәмәлебеҙ. Элек-электән ауылдың аҡһаҡалдары, имамдар тирә-яҡтың таҙалығына ҙур өлөш индергән, йәштәрҙе үҙ өлгөһөндә тәрбиәләгән. Ошо эш артабан да дауам итһен ине.
Аллаһ Тәғәлә һәммәбеҙгә лә ерҙе яратырға, уның ҡәҙерен белергә, таҙалығын, именлеген хәстәрләргә насип ҡылһын. Был үҙ сиратында милләтебеҙҙең, рухыбыҙҙың сәләмәтлеген тәьмин итер, иншаллаһ. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.


text:
2014 йылда Өфө бюджеты дефициты 916 миллион һум тәшкил итәсәк
2014 йылда Өфөнөң килеме 15, 982 миллиард һум тәшкил итергә тейеш, сығымы – 16,898 миллиард һум, дефицит 916 миллион һум буласаҡ. Бындай күҙаллауҙар Өфө ҡала Советының сираттағы ултырышында, 20 ноябрҙә, иғлан ителде. Бюджет проектын баш ҡала хакимиәтенең финанс идаралығы әҙерләгән.
Ултырыш барышында 2014 йылға һәм 2015 -2016 йылдар план осорона бюджет формалаштырыу проекты буйынса асыҡ тыңлауҙар үткәреү көнө һәм ваҡыты билдәләнде. 2015 һәм 2016 йылдарҙа ҡала кереме 16,755 һәм 17,105 миллиард һумға тиклем артасаҡ тип көтөлә. Дефицит ярайһы уҡ кәмейәсәк: 2015 йылда ул 400 миллион һум тәшкил итергә тейеш, 2016 йылда – 280 миллион һум.
Ҡала бюджеты проекты буйынса асыҡ тыңлауҙарҙа теләүселәрҙең барыһы ла ҡатнаша ала. Был тыңлауҙар традицион булып һанала һәм Өфө халҡы киләһе йылға финанс ресурстарын тотоноу буйынса үҙ тәҡдимдәрен индерә алһын өсөн даими рәүештә йыл аҙағында уҙғарыла. Йыш ҡына тәҡдим ителгән башланғыстар депутаттарҙа хуплау таба, унан һуң бюджет проектына тейешле үҙгәртеүҙәр индерелә.
Шулай уҡ, быйылғы Өфө бюджеты ҡайтанан тикшерелде. Ул Сипайлово биҫтәһендә һыу баҫыуға ҡаршы дамбалар төҙөү, шулай уҡ «Нефтяник» стадионын реконструкциялау һәм башҡа саралар өсөн республика бюджетынан ҡалаға 1,153 миллиард һум күләмендә өҫтәмә аҡса бүлеүгә бәйле булды. Ҡаланың сығымдары ла үҙгәртеләсәк, был дәүләт һәм муниципаль учреждениелар хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыуға бәйләнгән.


text:
Яҙған Отбить Тештәре Етәкселеге - Июнь 4, 2016 " 8:35 Мин
Булығыҙ ышана Һеҙҙең йылмалар һәм аҡ тештәре
Күп кенә кешеләр өсөн оҙаҡ уларҙың тештәре бар ине белыми. Бар һәр төрлө хәл-ғәмәлдәре, улар атаһыҙ яһарға тәьмин итеү өсөн һеҙҙең тештәре буласаҡ желтеть. Бар тағы ысулдары отбить аҡ тештәре. Әлеге үҙ эсенә алған статья төрлө кәңәштәр өсөн һеҙ тештәре белыми һәм һаҡлап ҡалыу, уларҙы белыми.
Инанығыҙ һеҙҙең тештәре буласаҡ ентекләп чистартыла алдында ҡулланып йорт отбеливание зубов режимы. Продукттар өсөн отбеливание зубов күп буласаҡ аҙыҡ бирә торған булһа, уларҙы ҡулланырға өр-саф тештәре.Әгәр тештәре генә стартерға, ҡасан һеҙгә отбить алдында чистой булһа, нәтижәләр буласаҡ нервный күләгәлә.
Барыһы да беләләр, тип цитрусовый еләк-емеш-еләк, нисек апельсина йәки лимон, бай Менән витамин, ә һеҙ беләһеҙме, улар менән эшләргә мөмкин тештәре белее? Һеҙ хатта атаһыҙ ҡулланырға цру лимон йәки әфлисун, барыһы да һеҙгә эшләргә кәрәк, был протереть өҫтәге һеҙҙең зубов был өлөшөндә задний, нимә мәжбүр итә, уларҙың сверкать. Ҡуйырға бер аҙ тоҙ, цру лимон йәки әфлисун, нәтижәһе булырға мөмкин улусын.
Беренсе мөһим тере, ҡасан пытаемся һаҡлап тештәре аҡ, профессиональ чистки. Алырға һеҙҙең тештәре стартерға һәр алты ай һәм мәңге планируй киләсәген билдәләү, һеҙ ҡасан тораһыҙ һеҙҙең ағымдағы урып-йыйыу.
Был продукттар бирә торған химик матдәләр, улар открываются тештәре. Шераут ҡул-тип гарантия, сөнки һеҙҙең саф тештәре.
Әгәр эсәргә газировку, сәй, кофе йәки шарап темное, глоток һыу. Был темные эсемлектәр пакет тештәре, бигерәк тә әгәр улар даими употребляются. Прополоскать глотка һыу во рту араһында глотки был эсемлектәр ярҙам итә алмай юҡҡа сығарырға теләсә ниндәй ҡалдыҡлары, улар килтерергә мөмкин окрашивание. Һуң ҡулланыуҙың әлеге эсемлектәрҙе, онотмағыҙ почистить мөмкин тиклем тиҙерәк тештәре.
Малоизвестный ысулы яһарға һеҙҙең тештәре белее, уларҙы ҡулланырға, ҡайһы бер емеш-еләк-емеш-еләк. Бер нисә миҫалдар превосходно плодов ала торған отбить тештәре апельсина һәм апельсина. Һеҙ шулай уҡ атаһыҙ потереть цедра әфлисун өҫтөнә сыға зубов өсөн уларҙы отбить.
Кирегә миниатюрный зубной щеки ҡулланырға мөмкин һуң шәкәр еды. Был аҙыҡ-түлек продукттарына ябай ручка һеҙҙең өсөн зубов, һәм башларға процессы окрашивание йәки өҫтөндә өҫтәргә. Һуң пожаловать үҙен стаким, утрате бер нисә минут өсөн почистить. Зубная паста ла кәрәк, әгәр һеҙ почистил тештәре, ә һуңынан яҡшы промойте.
Һеҙҙең короткий түгел отливает ҡалған кеүек тештәре. Һеҙҙең короткий ҡаласаҡ шундай уҡ кеүек тештәре яһарға белее. Был эшләй ала короткий бирелә тағы ла күберәк элек.
Һеҙгә кәрәк булдырмай йыйыу теш налет, сөнки был мөмкин саҡыртырға тештәре өсөн обвеситься.
10 Минут
Тоторға зубн щетка спрятать, һеҙ етте кәнфит йәки башҡа тәм-том. Сөнки был ризыҡтар прилепа т зуба бик еңел, улар мөмкин булған тиклем ярҙам окрашивание. Настась сладости, буяу менән төшөрөү өсөн ике йәки өс минут. Һеҙгә туранан-тура килмәйәсәк зубн пастух, шул тиклем оҙаҡ, һеҙ нисек почистил тештәре һәм яҡшы прополоскать һыу обидно.
Органической кокосово майы ҡулланырға мөмкин шул тиклем яҡшы агент өсөн отбеливание зубов.Әгәр һеҙ используете кокосово май булараҡ, шыйыҡса өсөн плоская ауыҙына, ул мөмкин отбить һеҙҙең яҡынса тештәре 10 минут көнө. Һуң 10 минут, прополисты ауыҙы һәм систе ғәҙәттәгесә. Һеҙ алыр ҡайһы бер күрергә нәтижәләр бер нисә көн аҙрак.
Стартерға тештәре һуң, һәр ҡабул итеү пищи һаҡлап ҡалырға ярҙам итәсәк, уларҙы йыл обеспечения. Был бик мөһим, һин пье кофе.
Органической кокосово май ғына булырға мөмкин өсөн билет зубов отбеливание. Дауа һеҙҙең тештәре 10 минутлыҡ көндәлек смит кокосово май булырға мөмкин оло йоғонто яһай белиз һеҙҙең йылмалар. Һуң 10 минут уҙҙы, полость ауыҙы һәм стартерға тештәре кеүек рәт-рәт. Һеҙ күрергә тейеш, ҡайһы бер бер нисә көндән һуң нәтижәләрҙе.
Һеҙҙең стоматолог әйтә ала, һеҙгә ниндәй өй тештәре башҡа йәрәхәттәре эмале йәки десен.
Систе тештәре даими рәүештә, әгәр һеҙҙең яҡшы уңай килеп тороу. Продовольствие һәм башҡаларҙы ала төҙөргә был зубах һәм уларҙың окрашивание. Һеҙгә лә туранан-тура киләсәк тураһында хәстәрлек күреү обеспечение зуба әгәр һеҙ даими рәүештә систе тештәре.
Һыу мөһим инструмент булып тора менән көрәштә пятна. Был ярҙам итәсәк һеҙгә беҙ ҙә прополоскать тештәре, шулай уҡ боҙоуҙарҙы буяу юл ҡуймау. Өсөн яҡшы практика, сәләмәтлеген һаҡлап ҡалыу өсөн, һеҙҙең һыу ҡулланыу көн һайын, бигерәк тә һуң, һәр ҡабул итеү пищи.
Һаҡлап ҡалыу өсөн, белиз һеҙҙең зубов, поход т стоматолог һәм даими чек мотлаҡ булып тора. Була тороп, даими рәүештә бик яҡшы ярҙамлыҡ алым булып тора һаҡлап ҡалыу өсөн, һеҙҙең тештәре белыми. Мотлаҡ килергә стоматолог, иң бәләкәй тигәндә, һәр алты ай.
Перекись Водород
Ярҙамында отбеливание зубной пасты-иң ябай ысулы алыу өсөн был жемчуж-аҡ тештәре, һеҙ шулай оҙаҡ эҙләнеләр. Аша трение, был зубная паста избавить-се таптар һәм алета. Ваҡыт үткән һайын, һеҙҙә буласаҡ матурыраҡ һәм ҡыҙыҡлыраҡ итеп зубов кеүек таптар башлайҙар исчезать.
Перекись водород түгел безопасная процедураһы өсөн зубов отбеливание. Был ҡурҡыныс килтерергә һеҙҙең тештәре обеспечены; Һеҙ шулай уҡ атаһыҙ ахыр сиктә менән ике төрлө төҫтә зубов. Булмаһын өсөн теләсә ниндәй продукт эйә перекись водород.
Эмаль ғибәрәт ҡатламы минералдар был защитный минералдар составын ҡатламы, ул булдырмай ҡалырға ярҙам итә корневое инфекция, шулай уҡ башҡа әйберҙәр ала проредить тештәре. Ҡайһы бер отбеливание зубов продукттары ала кире йоғонто яһай белиз һеҙҙең зубов.
Әгәр һеҙ щеткой һәм еп булып тештәре көнгә ике тапҡыр, һеҙ, моғайын, белее зубов ҡарағанда, кешеләр моның түгел, йыш ҡына эшлиләр. Ҡулланыу ошо метод мөмкинлек бирә бөтөрә йыйыу теш налет, ул обеспечивать тештәре. Был шәп идея өсөн стартерға тештәре һәм еп һуң, һәр ҡабул итеү пищи.
Һеҙгә туранан-тура киләсәк кәметергә үҙ кофе алыу өсөн белее улыбку.Шул тиклем ҡыйын, нисек ә был күп кешеләр, кофе төп береһе сәбәптәрен обеспечение һәм западные тештәре. Ҡарағыҙ әле эсергә ҡайнар шоколад урынына-кофе.
Цитрус лимоны һәм сок тайма һөҙөмтәле отбивать тештәре-был ҡарт-ҡыҙы юҡ-бар һүҙ. Был шәп идея өсөн ҡалырға аҙағына тиклем ситтә әлеге дауалау методын.
Һеҙ белергә тейеш, сөнки теләсә ҡайһы отбеливание сараһы ғына эшләй тәбиғи тештәре. Теләсә ниндәй яһалма өҫлөгөн, шул иҫәптән короткий, силиванец, имплантат һәм бынан шундай буласаҡ үҙгәртелде был цветы. Файҙаланып, отливает теш ала стоматолог саҡыртырға, әйтерһең дә крон, өсөн выделяться был һеҙҙең тәбиғи аҡ тештәре.
Һеҙ буласаҡһығыҙ здоровый һәм белее тештәре был чистки даими рутин менән зубной пастой һәм еп зубной. Аҙыҡ-түлек, урын алған суду был уңышҡа өлгәшкән удаление таптар, һеҙ нисек зубочистка һәм еп зубной.
Цитрусовый, еләк-емеш, бәлки, артыҡ күп кислоталар өсөн зубов.Һеҙгә, шулай уҡ, кәрәк избегать цитрусовый сок, шулай уҡ. Кислоталар, улар аҫрала ҡот осҡос һеҙҙең өсөн зубов. Һеҙ шулай телһеҙме өсөн избегать ҡулланыуҙың әлеге продукттар кереткәнсе һеҙ төндә ложись, сөнки улар мәжбүр итә торған, һеҙҙе йышыраҡ яфа сигә кислот рефлюкс, улар, шулай уҡ, мөмкин проредить һеҙҙең тештәре.
Әгәр һеҙҙе ҡыҙыҡһындыра отбеливание зубов, башта һөйләшергә һеҙҙең менән стоматолог. Отбеливание зубов түгел, ябай косметик кәсепхана. Бар, үҙ тәжрибәһе менән даими рәүештә, күңелебеҙҙең, һеҙҙең иҫән-һау тештәре. Һис шикһеҙ, профконсультирование стоматолог у-у-у уңайынан отбеливание зубов режимы.
Эшләргә порошок юлы менән измышления менән бергә цедрой әфлисун һәм лавр. Был пудр була надоесть был зубн щетка һәм чувствительность.
Түгел отбить тештәре, әгәр һеҙҙә бар, хәл ителмәгән стоматологические проблемалар, кариес кеүек.Онотмағыҙ проконсультироваться һеҙҙең менән стоматолог алдында теләсә ҡайһы процедураһын йорт отбеливание ғәмәлгә һеҙгә.
Түгел ышанам зубной асты, улар вәғәҙә һеҙгә бирәсәктәр белее тештәре. Күп кенә генә отбить тештәре, әгәр бөтә, шулай ҙа ҡуллана атаһыҙ һәм башҡа аҙыҡ-түлек, әгәр һеҙ теләһәгеҙ, аҡ тештәре. Әгәр һеҙ ысынлап та ла һатып алмайһығыҙмы отбеливающее пастух, покупате ул да, ул үҙ эсенә алған суду, нисек был мөмкин ярҙам итә ысынлыҡта.
Нисек элек заявки, бик күп төрлө кешеләр булырға тели аҡ тештәре. Бик күп төрлө стратегияларын өсөн ҡулланырға мөмкин отбеливание зубов һәм бөтөрөү желтый таптар. Һеҙҙең тештәре мөмкин белыми, нисек мөмкин, әгәр ҙә һеҙ ғына ҡулланырға мәғлүмәт, тәҡдим ителгән эште бында.
Категория: Өй отбить тештәре Тегтар: Сағыу Аҡ Уңай Килеп Тороу, Ышанабыҙ, Үҙ Улыбки, Аҫтыртын йылмайыу, аҡ тештәре
Дәүләт Советы, Ул Эшләй, Һеҙ Телһеҙме Отбить Тештәре
Күп отбеливание зубов продукттары унда ала торған һеҙгә ярҙам арынырға таптар йәки зубов желтизна. Һеҙ табан атаһыҙ отбеливание потоси, лоток туп-тулы отбивать йәки отбеливание потоси. Был ысулдар барыһы да бөйөк альтернатива дорогостоящую һөнәри отбеливание.
Клубника ҡулланырға мөмкин нисек естественно итеп отбить тештәре. Натураль уның составындағы матдәләр тип әйтә мәктәп директоры отливает тештәре ҡулланмайса химик матдәләр. Һеҙ размять еләк клубники был пастух, тип атаһыҙ щеткой был тештәре һәм унан һуң бирегеҙ, уға ултырып бер нисә минут эсендә йәки вырезать була клубника, шуның менән бергә втирайте уның бер ни тиклем тештәре.
Инанығыҙ һеҙҙең тештәре буласаҡ ентекләп чистартыла алдында ҡулланып йорт отбеливание зубов режимы. Продукттар өсөн отбеливание зубов эшләйәсәк яҡшыраҡ, әгәр ҙә һеҙ применить уларҙы таҙа тештәре. Әгәр тештәре генә стартерға, һеҙ начинает өсөн отбить уларҙы яҡшы шанс, тип йомғаҡ булырға мөмкин неравномерно һәм шаҡтай.
Потоси өсөн отбеливание зубов киң билдәле һәм бик ҡиммәт түгел. Һеҙгә генә кәрәк урнаштырырға полосу был тештәре, шуның менән бергә барик, уны дауамында унда билдәле бер осор, ваҡыт, ул шул тиклем очищает һәм отливает тештәре. Юҡ популяр, отбеливание потоси юғалттыҡ благословениот арҡаһында күп кенә уларҙың насар нәтижәләргә.
Һеҙ бик булырға тейеш осторожны, ҡасан етте йәки пьет һуң отбеливание процедураһын тештәре. Һеҙҙең тештәре буласаҡ пачкается еңел впитывают таптар һуң, улар шул тиклем обливаться. Мөһим избегать темных окрашенных аҙыҡ-түлек һәм эсемлектәр һуң, күптән түгел зубов гобеленды. Кофе-был өлгө, тип еңел булырға полощет һеҙҙең зубов һәм рырға мөмкин обеспечение.
Иң мөһиме, һеҙ эшләргә алыу өсөн иҫ киткес белоснежная йылмайыу был эшкә алырға әҙер стоматолог өсөн регулярно чистки. Убедить шул алһын өсөн был сығымдар аныҡ, һәр 6 ай. Мәңге иҫегеҙҙә тотоғоҙ булдырыу өсөн яңы билдәләнеү шул уҡ ваҡытта стоматолог у-у-у, шулай булғас, Һеҙ онотмағыҙ. Һорағыҙ, һеҙҙең стоматология кабинеты, тип төшөрөр өсөн, һеҙгә алдына шалтыратып, телефон аша.
Ошо үҙе менән маленькую зубн щетка, используемые һуң ҡулланыуҙың күңелле пищи. Был кәнфит липнут т зуба, һәм саҡыртырға йәки буяу өҫтәргә өҫтәүенә, һеҙ, бәлки, инде. Һуң татлы пожелания, систе тештәре дауамында ҡыҫҡа ваҡыт промежуток. Зубная паста ла кәрәк; рәт-рәт почести тештәре, ә һуңынан изге һыу промыть.
Суду, был сочетании менән перекись, формалаштыра сифатын зубной асты, тип меньше бактериялар һәм устраняют таптар. Ҡарағыҙ әле стартерға тештәре менән өсөн эретмәһе 5-10 минут. Гел эш урыны булығыҙ, Һеҙ ҙә ситтә артыҡ ауыр, нисек ҡатнашмаһы ала раздражать десна.
Заботливая Продукттары
Әгәр һеҙҙең тештәре башлайҙар прокаливании йәки нәфис хис итергә, ҡасан используете продукт, ул отливает тештәре, кисекмәҫтән прекратить ҡулланыу. Һеҙ өҫтән ине яһарға күберәк зыян ҡарағанда һеҙ беләһеҙме, һеҙҙең тештәре, шулай булғас, был ваҡытта яҡшыраҡ алыу өсөн профессиональ кәңәштәр. Һорағыҙ, табип һеҙҙең турала һеҙҙең вариант.
Мәңге следуйте барлыҡ указания был өй отбеливание продукттары һеҙ используете. Был мөмкин раздражать һеҙҙең десна һәм поврежден зубов.Ҡулланырға продукттары өсөн отбеливание зубов тап бына нисек булһа ла күрһәтмә иркәк мал.
Һуң, үтеп китеү процедураһын зубов отбеливание, шуныһы мөһим: һеҙ систе тештәре һуң, һәр ҡабул итеү пищи. Әгәр һеҙ позволит пищи накапливать был зубах, был мөмкин саҡыртырға үҫеш бактерия во рту. Бактериялар ала мягчит һеҙҙең тештәре, ҡайҙа эшләй ала, уларҙы юғары склоне т поврежден һәм порсы.
Ҡулланған кофе һәм башҡа расих жидкости аша соломинку-был ысулы зубов отбеливание. Һалам бирә ваҡытта саҡыртырға зубов буяу. Жидкость барасаҡ тоташтыра тештәре бара һәм уҡ ауыҙы.
Ҡуйырға клубного срогы был зубн щетка һәм систе ғәҙәттәгесә өсөн зубов отбеливание. Кислотаһы береһе сок мягчит зубн эмаль, был иһә һеҙгә ҡотолоу үҙгәртеү өлөшөндә-се төҫтә һеҙҙең зубов. Һеҙ атаһыҙ торғоҙорға һеҙҙең улыбку миллион долларҙан ла аҙрак миллион доллар файҙаланып, был алым.
Даими рәүештә стартерға тештәре, күңелебеҙҙең, һеҙ аҡсаларығыҙҙы һаҡлап ҡалыу иҫ киткес улыбку. Аш-һыу һәм башҡаларҙы ала төҙөргә был зубах һәм окрашивание бер аҙҙан уларҙы. Һеҙ булырға тейеш түгел, хәстәрлек күреү тураһында обеспечение зуба булараҡ, оҙаҡ, һеҙ нисек ярҙам итергә даими даими тештәре-стартерға рутин.
Тырышығыҙ түгел файҙаланырға булһа кәрәк потаскали. Был буяуҙар ала осветить һеҙҙең һулышы, тик улар, моғайын, окрашивание барышында тештәре. Алкоголь өҫтәрәк ҡушыла күпселек ингредиент, һәм был мөмкин проредить һеҙҙең тел һәм десна мөмкин вставать был ҡан.
Ул, шулай уҡ, мөмкин саҡыртырға чувственный һәм күп восприимчивости т окрашивание.
Поговори үҙенең стоматолог тураһында иң файҙалы ысулын өсөн отбеливание зубов һатып алдында алыр. Һеҙҙең стоматолог яҡшыраҡ беләм унда варианттар, һәм ул, әллә ул шулай уҡ буласаҡ торошо әйтергә һеҙгә побочный эффекты менән бәйле бер системалары өсөн зубов отбеливание.
Әгәр һеҙҙең ауыҙы йән башлай, кисекмәҫтән туҡтатырға отбеливание. Әгәр һеҙ испытывать чувствительность ҡулланғанда отбеливание продукттары, һеҙ тейеш, кисекмәҫтән туҡтатырға ҡулланыу продукт обидит, һеҙ әлегә алмайсы фекер алышырға был мәсьәлә менән стоматолог.
Өсөн зубов отбеливание, түгел пейде сәй йәки кофе. Был эсемлектәр обеспечивать тештәре. Әгәр һеҙ ине эсәргә кофе, инанығыҙ һеҙ кисекмәҫтән прополисты ауыҙы һуң һеҙ яһанылар. Был ярҙам итә ала замедлить теләсә ниндәй ҡапма-ҡаршы әлеге эсемлектәр был тештәре.
Поговори менән отбеливание зубов процессы. Түгел отбить тештәре һуң, тикшерелгән полосатый йәки теләсә ниндәй эш стоматологические.
Кәрәк измельчить ҡоро лавровый листья һәм апельсиновый корки " порошок. Өҫтәргә һыу порошок һәм стартерға әлеге ҡушымта. Шулай уҡ был ярҙам итәсәк булдырмай ауырыуҙары десен һәм кариес.
Ҡулланырға перекись водород өсөн зубов отбеливание. Һеҙ быны, ябай окна мочалкой йәки теләсә ҡайһы хлопчатобумажный материал погружают был ағас. Протреты сейле-бешле тип белдергән райондары өҫтөндә даими рәүештә тештәре. Перекись ярҙам итә осветить таптар һәм мочалкой сығыш яһаясаҡ сифатында крубер.
Тәбиғәт аҡса булышасаҡ отбить тештәре, мәҫәлән, һеркә яблочный. Был алым яһау ярҙам итә бактериялар һәм таптар во рту, ул шул тиклем очищает һеҙҙең барышында тештәре. Полость бер тапҡыр көнө, ҡағиҙә булараҡ, иртә менән, менән яблочным уксус, т зубов систе.
Чейз пятно нәтижәһендә эсемлектәр һыу менән. Бер стакан һыу полость предотвратить таптар причиняя эсемлек-се урынлаштырыу. Тағы бер идея булып тора ҡулланыу һалам при употребление темных эсемлектәр.
Стартерға тештәре ҡорой банан. Был процесс бик ябай һәм недорого, шуға күрә атаһыҙ тормошҡа ашырырға һеҙҙең көндәлек тормош. Һуң һеҙ арындырылған, банан, запустить коица был зубах ябай, кереткәнсе, уларҙы таҙартайыҡ. Шунан һуң,, систе тештәре, ғәҙәттә. Был бурыс һеҙгә немедленно нәтижәләре отбеливание.
Апельсиново Цедра
Используй мягко яҡҡа апельсиново ҡурҡыу өсөн арынырға таптар эшләргә һәм һеҙҙең тештәре. Һеҙ шулай уҡ мешать апельсиново цедра һәм ваҡ итеп туралған баш-измельченного лаврово биттән итергә пастух һеҙҙең өсөн зубов. Ныҡлы ышаныс менән ентекләп полость ауыҙы сағылыш табырға тейеш һуң барыһы да емеш-еләк шәкәр.
Түгел слушай лә зубной асты, улар раҫлағанса, улар бирәсәктәр һеҙгә белее тештәре. Улар бирергә мөмкин һеҙгә кескенә генә һөҙөмтә отбеливание, ләкин аңлай, өҫтәмә алымдары, һис шикһеҙ, кәрәк. Әгәр һеҙ шулай ҙа булдыҡ ҡулланырға отбеливающее пастух, убедить ҡабул итеү өсөн бер генә эйә аҙыҡ-түлек сода унда етештергән.
Һорағыҙ, үҙ стоматолог бирергә һеҙгә гел ҡулланырға мөмкин, өйҙә ярҙам итеү өсөн отбить һеҙҙең тештәре күренә, шул туралағы белее. Был техника эшләй ала һеҙҙең тештәре тиклем һигеҙ төрлө!
Әгәр һеҙ пытать яһарға белее тештәре, барырға стоматолог өсөн, урып-йыяһы һәм уларҙы мөмкин тиклем йышыраҡ. Даими стоматологические чистки береһе булып тора, иң һөҙөмтәле методтарын кертергә була отбеливание теш дауалау схемаһы. Һеҙгә килергә кәрәк стоматолог өсөн чистки, һәрхәлдә, һәр алты ай.
Һеҙ тейеш инанырға һеҙ имеете право зубная йыһазы, щеткаһы бар, дөрөҫ стартерға, үҙенең зубов тибы. Электр зубная йыһазы, щеткаһы бар бигерәк тә һәйбәт өсөн сағылыш табырға тейеш алета таптар һәм был зубах туплана, көн һайын. Болар һеҙҙең тештәре ситара һәм һис шикһеҙ белее.
Һеҙ тейеш стартерға һәм отбить тештәре, әгәр һеҙ буласаҡһығыҙ следовать көн һайын менән зубной пастой һәм еп зубной. Һайлап алығыҙ продукттарҙы, улар аҫрайҙар суду сифатында естественно ингредиент отбеливание кеүек, бик продуктив " удаление таптар.
Һеҙ һаҡлап ҡалыу һеҙҙең тештәре белее ярҙамында һуң һалам теләсә ҡайһы процедураһын отбеливание.Эсемлектәр үрге дәрәжәлә һаҡлау цветова пигментов ала торған испачкать һеҙҙең тештәре. Ҡулланыу һалам мөмкинлек бирәсәк булдырмай передний зубов сө бынан тыш, туранан-тура контакт менән окрашивание химик вещества.
Ашарға органические продукттары, русте. Абразив продукттары, русте өҫтәргә үҙ чистки зубов, һеҙ уларҙың жете. Укус уларҙы тулыһынса, түгел, уларҙың режу!
Эшләргә үҙе клубничный пастух өсөн зубов чистки. - Тип әйтә мәктәп директоры күптән танылған отбить тештәре. Өсөн развести пастух өсөн үҙен, һеҙгә кәрәк 1/4 һыу менән стакан, суду (1/2 Кубогы) өс клубники", тип кенә пюре.
Тартыуҙы Ташлау
Түгел курит сигара йәки тарта торған. Икеһе лә раҫланған был иде өсөн бесит тештәре обеспечение. Тырышырға тартыуҙы һаҡлап ҡалыу өсөн, һеҙҙең тештәре-се пожелания. Әгәр һеҙ боитесь өсөн тартыуҙы, профконсультирование һеҙҙең менән табип тәҡдиме буйынса йәки өсөн дарыуҙар һеҙгә барышында ярҙам. Һеҙгә кәрәк күтәреү бик күп ярҙам итеү һәм хөкөм итеүсе дәүләт советы.
Бөгөн,, һеҙ, ысынлап та ла, бер төрлө лә юҡ оправдание өсөн раскулачивание менән желтой йылмайып. Ала атаһыҙ яҡты йылмалар ярҙамында бер төр төр һанала препараттары өсөн отбеливание зубов өсөн кәрәк булған йорт ҡулланыу. Отбеливание комплекттары ҡулланырға мөмкин йорто күпкә арзаныраҡ отбеливание зубов процедураһын, һәм улар дөрөҫөн әйткәндә бирә, шул уҡ һөҙөмтә.
Категория: Өй отбить тештәре Тегтар: Еләк-емеш-еләк, Клубничный, отбеливание зубов, заботливая продукттары, отбеливание зубов


text:
Песто
Пе́сто (итал. Pesto — тапайым, ваҡлайым) — зәйтүн майы, базилик һәм сыр ҡушып эшләнгән популяр итальян соусы. Песто үҙенсәлекле йәшел төҫтә була. Ғәҙәттә пестоны бәләкәй генә һауыттарҙы бирәләр. Ҡыҙыл төҫлө песто ла була, быларына ҡояшта киптерелгән помидор ҡушылған була.
Пестоны пастаға ҡушып ашайҙар, һурпа һәм лазаньи әҙерләгәндә ҡушалар, шулай уҡ икмәккә һәм крекер печеньегә һылап ашайҙар.
Килеп сығышын төньяҡ Италиянан, Лагурия регионындағы Геруниянан (pesto alla genovese) тип иҫәпләйҙәр. Песто Рим империяһы осоронан уҡ билдәле булған тип иҫәпләйҙәр, әммә соус әҙерләүҙең яҙма рецебы 1865 йылдан ғына билдәле[1].
Классик Pesto alla Genovese мәрмәр килелә ағас төйгәс менән эшләнә. Бының өсөн Генуяла ғына үҫкән базилик, пиния оролоғо, һарымһаҡ, «экстра» сортлы зәйтүн майы һәм юғары сортлы пекорино сыры алына. Осһоҙораҡ соустарҙы пиния орлоғо урынына грек сәтләүеге, йәки башҡа осһоҙ тәмләткестәр ҡулланыла. Зәйтүн майы һәм сыр ҙа түбәнерәк сортлылары алына.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Францияның Прованс өлкәһендә шуға оҡшаған, сәтләүек ҡушылмаған, писту (франц. pistou) соусын әҙерләйҙәр.
Австрияла ваҡланған ҡабаҡ емештәре ҡушылған песто әҙерләйҙәр. Германияла базилик урынына айыу йыуаһы ҡушылған соус яһайҙар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Наталья Агафонова Как приготовить настоящий соус песто? Рецепты Италии. Аргументы и факты (2012-01-20). 12 ноябрь 2016 тикшерелгән.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Эльвина ХӘСӘНОВА
Эльвина ХӘСӘНОВА
Республикабыҙҙың балға-майға, арҙаҡлы шәхестәргә, матур ҡыҙ-егеттәргә бай Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылында 2001 йылдың 28 февралендә ғаиләлә икенсе бала булып донъяға килгәнмен.
Әле ауылыбыҙҙағы мәктәптең 11-се класында белем алам. Тик “дүртле” һәм “бишле” билдәләренә генә уҡыйым. Спортты үҙ итәм, волейбол уйнарға яратам, еңел атлетика менән шөғөлләнәм. Буш ваҡытымда ҡул эштәре менән булышырға яратам.
Киләсәктә яҙмышымды хоҡуҡ һаҡлау өлкәһе менән бәйләгем килә. Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырып, ошо йүнәлештә белем алырға теләйем.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙеФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙеФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
18 ноябрҙә республика Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһендәге Попечителлек советы ултырышын үткәрҙе.
– Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан бүлексәһе һәйбәт темптар менән үҫешә. Быйыл июнь айында Рус география йәмғиәтенең беренсе вице-президенты Артур Николаевич Чилингаров етәкселегендә Рус география йәмғиәте Төбәктәр советының тәүге ултырышын уҙғарыу урыны итеп Өфө осраҡлы һайланмаған. Былтыр республика беренсе Бөтә Рәсәй географик диктантын ойоштороуҙа иң әүҙемдәрҙең береһе булды. Быйыл иһә ошондай диктантта ҡатнашыу өсөн майҙансыҡтар һаны буйынса икенсе төбәк, – тине Рөстәм Хәмитов. – Төбәк бүлексәһенә ярҙам күрһәтеүселәрҙең барыһына ла рәхмәт әйткем килә. Аңлашыла: йыйылған мәсьәләләрҙе бер йәки ике йыл эсендә генә хәл итеп булмай. Ҡайһы бер структураларҙың эшен үҙгәртергә кәрәк. Әммә был процесс өсөн ваҡыт талап ителә.
Башҡортостан илдә ЮНЕСКО башланғысы буйынса геологик парк асылған тәүге төбәктәрҙең береһе буласаҡ, тип билдәләне республика Башлығы. Әлеге ваҡытта уға ниндәй объекттарҙың инәсәге билдәләнә.
Рус география йәмғиәтенең Башҡортостан төбәк бүлексәһе рәйесе Камил Йыһаншин 2016 йылда башҡарылған эш тураһында отчёт тәҡдим итте.
Республиканың барлыҡ муниципалитеттарында ла йәмғиәттең урындағы бүлексәләре эшләй, уларҙың күпселеге ҙур әүҙемлек күрһәтә, тип билдәләне ул. Мәҫәлән, Дәүләкәндәге бүлексәлә Рус география йәмғиәтенең музейы булдырылған, атап әйткәндә, минералдарҙың уникаль коллекцияһы урын алған. Әбйәлилдәге бүлексә биләмәне таҙартыу һәм браконьерҙарға ҡаршы көрәш менән уңышлы шөғөлләнә. Белорет бүлексәһе иһә география уҡытыусыларының беренсе республика слётын үткәреүҙә ярҙам итте. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер бүлексәләр тик ҡағыҙҙа ғына. Райондарҙа эште әүҙемләштереү өсөн төбәк бүлексәһенең дөйөм йыйылышы уҙғарылған, унда төп бурыстар билдәләнгән.
Камил Йыһаншин Башҡортостан Башлығына һәм республика Хөкүмәтенә Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе эшмәкәрлегенә ярҙам күрһәткәне өсөн рәхмәт белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов Рус география йәмғиәте башҡарған эштең мөһимлеген билдәләне һәм Попечителлек советының күсмә ултырышын үткәрергә тәҡдим итте.


text:
«Һылыукай-2014» конкурсында 12 башҡорт гүзәле ҡатнашасаҡ
«Һылыукай-2014» башҡорт гүзәллек бәйгеһенең гала-концертында ҡатнашыусыларҙың исемдәре асыҡланды. Өс турҙан һуң 12 ҡыҙ һайлап алынды. Улар араһында – Санкт-Петербургтан Алина Байзакова, Мәскәүҙән – Камилә Биҡҡолова, Магнитогорскиҙан Гөлнара Шәмсетдинова. Учалынан Лилиә Вилдәнова, Сибайҙан Раушания Юлдыбаева һәм Элвира Ғүмәрова сығыш яһаясаҡ. Ҡалған ҡыҙҙар республика райондарынан: Мәләүездән Айгөл Вәлитова, Әбйәлилдән Элвира Иҫәнбулатова, Көйөргәҙенән Гөлназ Сәлтәшева, Ейәнсуранан Ләйлә Харисова, Ғафуриҙан Илүзә Йәғәфәрова.
Йыл һайын уҙғарыла торған башҡорт сибәрҙәренең конкурсына быйыл 40 самаһы заявка бирелгәйне.
Иң матурҙарын һәм лайыҡлыларын жюри ағзалары 4 мартта Өфө Ҡала Мәҙәниәт һарайында үтәсәк конкурс финалында һайлаясаҡ, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгенән.


text:
Башҡортостанда Рәсәй киноһы йылының рәсми логотибы раҫланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда Рәсәй киноһы йылының рәсми логотибы раҫланды. Был хаҡта Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр. Ведомство ултырышында бәйге комиссияһы бер тауыштан рәссам, «Рампа. Башҡортостан мәҙәниәте» журналының баш мөхәррире Игорь Тонконогийҙың эшен иң яҡшыһы тип тапты.
Логотип текст һәм график өлөштәрҙән тора. Логотиптың төп элементы — кинотаҫма. Эмблемаға башҡорт һәм рус телдәрендә «Рәсәй киноһы йылы» тип яҙылған. Республика флагы төҫөндәге өс дүртмөйөш экран һәм кинотаҫманы кәүҙәләндерә. Уртала ҡурай сәскәһе төшөрөлгән, ул логотипҡа милли колорит өҫтәй.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр рәссам Игорь Тонконогий Башҡортостанда Әҙәбиәт йылы эмблемаһының иң яҡшы проекты конкурсында ла еңеп сыҡҡайны.


text:
«Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» сатира һәм юмор театры юмористик скетчтар конкурсын иғлан итте
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә юмористик әҫәрҙәргә конкурс иғлан ителде. Уны ойоштороусылар — Башҡорт дәүләт филармонияһы һәм «Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» сатира һәм юмор театры. Әҫәрҙәр монолог, диалог, скетч йәки интермедия жанрында булырға мөмкин.
«Беҙгә яңы, заманса авторҙар кәрәк, репертуарҙы яңыртырға теләйбеҙ. Юмористик әҫәрҙәрҙе яҙыуы ауыр, тәржемә ителгәндәре ҡыҙыҡ түгел. Һеҙгә скетч яҙғансы, ике шаршауҙан торған пьеса яҙам, тигәйне яңыраҡ бер яҙыусы», — тип һөйләне һөйләү жанры артисы Фаяз Йәнтүрин.
«Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» сатира һәм юмор театры — Башҡорт дәүләт филармонияһының популяр эстрада-юмор төркөмө. Уны 1990 йылдың апрель айында һөйләү жанры артисы, республиканың халыҡ артисы Вәлит Илембәтов ойоштора. Төркөмдөң репертуары даими яңыртыла. Артистар йәмғиәттең көнүҙәк проблемаларына мөрәжәғәт итә. Репертуарҙа Рәдиф Тимершин, Марсель Сәлимов, Вәлит Илембәтовтың һәм башҡа авторҙарҙың әҫәрҙәре бар.
Эштәр 25 августан 25 октябргә тиклем ҡабул ителә. Еңеүселәрҙе аҡсалата приздар көтә. Электрон почта: bayim@mail.ru («Ҡыҙыҡ һәм Мәҙәк» конкурсына тигән билдә менән). Белешмә өсөн телефон: 8-961-047-72-02.


text:
- Подробности
- Просмотров: 495
БАШҠОРТ КОРПУСЫ, 1919 й. 26 ғин. Башҡорт ғәскәре командующийы Ә.Ә.Вәлидов бойороғо б‑са таратылған 9‑сы Башҡорт уҡсылар дивизияһы полктарынан (3‑сө Башҡ. уҡсылар полкынан башҡа) Ырымбур өйәҙе Ермолаевка а. янында ойошторола. Корпус составына Беренсе Башҡорт уҡсылар дивизияһы һәм Икенсе Башҡорт уҡсылар дивизияһы инә. Граждандар һуғышы барышында корпус Ырымбур һәм Стәрлетамаҡ ҡҡ. араһында фронт участкаларының береһендә РККА‑ның Беренсе армияһына ҡаршы оборона тота. Корпус частары командованиеның 16 февр. бойороғо м‑н Орск өйәҙе Ҡананикольский а. эргәһендә Ҡыҙыл Армия яғына сыға. Был саҡта уның составында 1‑се (800 кеше), 2‑се (715), 4-се (650), 5‑се (720), 6‑сы (650) Башҡ. уҡсылар полкы, 1‑се (540 кеше) һәм 2‑се (1110) Башҡ. атлы полкы, запастағы полк (570 кеше), Үҫәргән ирекле отряды (210 кеше), Каруанһарай командаһы (285 кеше), комендант, ҡарауыл, һаҡсы төркөм, этап, ылау, элемтә, сапёр командалары һәм хөкүмәт ҡарамағындағы айырым рота — бөтәһе 6556 кеше иҫәпләнә. 1919 й. март башында 1‑се армия командованиеһы тарафынан таратыла. Б.к. командующийҙары: Вәлидов, И.С.Алкин (1919 й. февр. уртаһынан алып, вазифа башҡарыусы).
Р.Н.Рәхимов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Республика спортсылары Баҡыла тәүге Европа уйындарында сығыш яһай
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан спортсылары Баҡыла тәүге Европа уйындарында сығыш яһай. Европанан 6000-дән ашыу спортсы ҡатнашасаҡ ярыштар 12 июндән 28-нә тиклем уҙғарыла. Башҡортостан Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ошо ваҡыт эсендә 20 спорт төрөндә 253 комплект миҙал уйнатыла, шуларҙың 16-һы — олимпия миҙалы. Уҡтан атыу, еңел атлетика, бокс, көрәш, пляж волейболы, велоспорт, йөҙөү, өҫтәл теннисы, тхэквондо һәм триатлон буйынса ярыштар Рио-де-Жанейрола үтәсәк йәйге Олимпия уйындарына һайлап алыуҙың бер өлөшө буласаҡ. Баҡыла иң күп олимпия лицензияларын алыусылар билдәләнәсәк. Шуны билдәләп үтергә кәрәк: дзюдо буйынса турнир бер үк ваҡытта Европа чемпионаты буласаҡ. Уйындарға йәштәр араһында йөҙөү буйынса Европа чемпионаты ла индерелгән.
Рәсәйҙең 50 төбәгенән 360 спортсы Европа уйындарына һайлап алынған. Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында Башҡортостан спортсылары ла сығыш яһай. Улар араһында Тимур Сафин, Тимур Арыҫланов, Аделина Заһиҙуллина, Анастасия Иванова (фехтование), Полина Егорова (йөҙөү), Илья Первухин (каноэла ишеү), Александр Парасюк (дзюдо, һуҡырҙар спорты) бар.
Тәүге Европа уйындарын «Рәсәй 2», «Спорт 1», «Спорт» һәм «Бойцовский Клуб» каналдарында ҡарарға мөмкин.


text:
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәтенең элекке вице-премьеры Ирек Аблаев вафат булды
Фото:
11 ғинуарҙа БР Премьер-министрының элекке урынбаҫары – Башҡортостандың Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Ирек Аблаев 65-се йәшендә ҡапыл вафат булды.
Ирек Йомабай улы 1946 йылдың 9 майында БАССР-ҙың Ейәнсура районы Башҡорт Үргене ауылында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1963 йылда Яңы Себенле һигеҙ йыллыҡ мәктәбе уҡытыусыһы булып башлай. 1969 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң Ҡораллы Көстәр сафында хеҙмәт итә. 1971 йылдан 1994 йылға тиклем СССР Дәүләт именлеге комитетында эшләй, 1994-1995 йылдарҙа республиканың именлек министры урынбаҫары вазифаһын биләй. 1995 йылда БР-ҙың Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиле вазифаһына тәғәйенләнә.
Ҡайҙа ғына эшләмәһен, Ирек Йомабай улы үҙен юғары профессионализмға һәм яуаплылыҡҡа эйә булған оҫта ойоштороусы итеп күрһәтте. Хеҙмәттәштәре уның эш һөйөүсәнлеген, компетентлығын, кешелек сифаттарын билдәләй. Тулы хоҡуҡлы вәкил вазифаһында ул республика дәүләт власы органдарының федераль үҙәк менән хеҙмәттәшлеген үҫтереүгә тос өлөш индерҙе.
Ирек Аблаевтың күп йыллыҡ уңышлы эшмәкәрлеге лайыҡлы баһаланды. Ул «СССР Ҡораллы Көстәренә 60 йыл», «СССР Ҡораллы Көстәренә 70 йыл», өс дәрәжә «Намыҫлы хеҙмәте өсөн» миҙалдары менән бүләкләнде, «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булды.
Юғары профессионал, талантлы етәксе, тыйнаҡ һәм һоҡланғыс кеше – Ирек Йомабай улы Аблаев хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр, тиелә Р.З. Хәмитов, К.Б. Толкачев, Ә.Ә. Мәхмүтов, С.И. Афонин, Э.Ф. Исаев, Ю.Л. Пустовгаров, З.Й. Рәхмәтуллина, И.А. Тажетдинов, Ф.А. Ямалетдинов, А.Р. Ғәлләмов, С.Б. Ғүмәров, М.Ш. Мәһәҙиев, В.Н. Палагин, П.Р. Качкаев, Р.Р. Ишмөхәмәтов, И.Д. Кипкаев, А.С. Байсурин ҡул ҡуйған некрологта.


text:
Башҡортостан буйынса эске эштәр министры итеп Михаил Закомалдин тәғәйенләнде
29 июлдә Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев эске эштәр органдары системаһында кадрҙар тәғәйенләү буйынса бер нисә үҙгәреш индерҙе. 2011 йылдың 7 февралендәге «Полиция тураһында» 3-ФЗ һанлы Федераль законға ярашлы, дәүләт башлығы полиция генерал-майоры Михаил Закомалдинды, элекке вазифаһынан бушатып, Башҡортостан Республикаһы буйынса эске эштәр министры итеп тәғәйенләргә ҡарар итте, тип хәбәр итә kremlin.ru порталы.
Михаил Иван улы Закомалдин 1965 йылдың 5 сентябрендә Ҡурған өлкәһендә тыуған. Эске эштәр органдарында хеҙмәтен 1982 йылда СССР Эске эштәр министрлығының Омскиҙағы юғары милиция мәктәбе уҡыусыһы булып башлай. Уҡыуҙы тамамлағас, Ҡурған Совет районының Эске эштәр бүлеге енәйәтте тикшереү бүлегенең оператив вәкиле вазифаһына тәғәйенләнә. Уның артабанғы хеҙмәт эшмәкәрлеге криминаль милиция менән бәйле.
2007 йылдың 30 авгусынан министрҙың беренсе урынбаҫары, Кареля Республикаһы буйынса Эске эштәр министрлығының криминаль милиция начальнигы вазифаларын биләгән, май айында эске эштәр министры итеп тәғәйенләнгән.


text:
Фото:
Илдар Замалетдинов БР Торлаҡ күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп тәғәйенләнде
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 2012 йылдың 16 майындағы Указы менән бығаса БР Дәүләт торлаҡ инспекцияһы начальнигы вазифаһын биләгән Илдар Замалетдиновты Башҡортостан Республикаһының Торлаҡ күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты рәйесе итеп тәғәйенләне. Указ ҡул ҡуйған көндән үҙ көсөнә инде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика башлығының икенсе Указы менән БР Дәүләт торлаҡ инспекцияһы Башҡортостан Республикаһының Торлаҡ күҙәтеүе буйынса дәүләт комитеты итеп үҙгәртелде.
Биографик белешмә. Замалетдинов Илдар Ғәҙелйән улы 1958 йылда Ейәнсура районында тыуған. Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған. 2008 йылдан әлегә тиклем республиканың Дәүләт торлаҡ инспекцияһы начальнигы, баш дәүләт торлаҡ инспекторы булып эшләне.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттары айҡанлы төҙөлөүсе объекттарҙың әҙерлеген баһаланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттары айҡанлы төҙөлөүсе объекттарҙың әҙерлеген баһаланы
Рөстәм Хәмитов Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттары айҡанлы төҙөлөүсе объекттарҙың әҙерлеген баһаланыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
5 февралдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек сиктәрендә төҙөлөүсе ҡунаҡханаларҙы, реконструкцияланыусы Конгресс-холл бинаһын ҡараны.
Төбәк етәксеһе ете ҡунаҡханала булды, уларҙың икеһе лә юғары әҙерлек кимәлендә. Бары кухня ҡорамалдарын монтажлау, хеҙмәткәрҙәр алыу һәм номерҙарҙы әҙерләү кеүек эштәр генә ҡалған. Өс аҙнанан Гоголь урамындағы «Атола» ҡунаҡханаһын асыу планлаштырыла, ә Аксаков урамында урынлашҡан «Hilton Garden Inn Ufa» отеле 20 мартта тәүге ҡунаҡтарын ҡабул итә.
Рөстәм Хәмитов «Hilton Garden Inn Ufa» ҡунаҡханаһындағы конференция залдарын, ресторанды һәм номер фондын ҡараны, интернеттың тиҙлеген тикшерҙе.
Республика етәксеһенең һүҙҙәренсә, саммиттарҙы үткәреү ваҡытында көтөлмәгән хәлдәр килеп тыумаһын өсөн отелде асыу менән уны һынап ҡарарға кәрәк.
«Парк-Сити Урал», «Hampton by Hilton Ufa», «Holiday Inn Ufa», «Башкортостан», «Sheraton» ҡунаҡханаларында эштәр планға ярашлы бара. Мәҫәлән, «Hampton by Hilton Ufa» отелендә фасад эштәре, номер фондын биҙәкләү тамамлана, ә «Sheraton» отелендә мебель килтереү көтөлә.
– Саммиттарға тиклем күп ҡалманы. Эш күләме бик ҙур, бөтә объекттарҙың да ваҡытында асылыуын теләйбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов, был этапта ҡорамалдар һатып алыуға һәм персоналды әҙерләүгә айырыуса иғтибар бүлергә кәрәклеген билдәләп.
Республика Башлығы ШОС һәм БРИКС саммиттарының мөһим саралары уҙасаҡ Конгресс-холл бинаһын төҙөкләндереү барышы менән дә танышты. Башҡортостан Хөкүмәте министры Руслан Мирсаяпов төп төҙөлөш эштәренең ҙур кәңәшмәләр, шулай уҡ ике яҡлы осрашыуҙар өсөн тәғәйенләнгән биналарҙа башланыуы тураһында һөйләне. Уларҙың барыһы ла федераль ойоштороу комитеты талаптарына ярашлы әҙерләнгән.
Рөстәм Хәмитов бөтә дүрт кимәлде лә ҡарап сыҡты, төп залдарҙа һәм ярҙамсы биналарҙа булды, һәм эштәр байтаҡ тип билдәләне. Руслан Мирсаяпов реконструкция планға ярашлы башҡарыла һәм объект 1 июлгә тулыһынса әҙер буласаҡ тип белдерҙе.


text:
Газета "Йәшлек" » Рубрикалар » Хәтер » Уңалырмы күңел яралары?
Уңалырмы күңел яралары?
Афған һуғышы ветераны Хөрмәт Иҫәнюлов, беҙҙең күргән-кисергәндәр йәш быуын өлөшөнә төшмәһен, тип теләй
Афғанстан һуғышын үтеп ҡайтҡан яугирҙар менән аралашҡан һайын күңелдә ниндәйҙер үкенеү хистәре, ятып ҡалған егеттәрҙе йәлләү тойғоһо, һағыш ҡала. Хөрмәт Рәфҡәт улы Иҫәнюлов 1968 йылдың 22 ғинуарында Баймаҡ районының Билал ауылында тыуған. Тыуған ауылында мәктәпте тамамлағас, “Йылайыр” совхоз-техникумына уҡырға инә. 1986 йылда Совет Армияһы сафына алына. Алты ай Үзбәкстанда “учебка”ла булғандан һуң, 1987 йылдың 1 майында башҡорт егеттәренән бер үҙен Афғанстанға ебәрәләр. Тернез ҡалаһындағы “Дуҫлыҡ күпере”нә тиклем БТР-ҙа оҙаталар, артабан, сикте үткәс, йәйәүләп үҙҙәре китә. Ниндәй генә милләт егеттәре юҡ араларында, ләкин һәр милләттән берәр генә кеше. Алты егет сикте үтә, уларҙы ҡаршы алалар. Ике километр ҙа үтеп өлгөрмәйҙәр, машиналары боҙола, артабан юлды тағы ла йәйәүләп дауам итәләр. Уларҙы ниндәйҙер бер подвалға алып килеп ябалар. Шул минутта ғына улар ҡайҙа килеп эләккәндәрен аңлай: тышта көнө-төнө һуғыш бара. Ә егеттәрҙе өс көн ошо подвалдан сығармаҙар. Өсөнсө көндө улар тәүге һуғышҡа эләгә. Ҡайҙа ҡарама – ҡан ҡойош, мәхшәр. 19 йәше яңы тулған ауыл егете бындай ҡот осҡос хәлде күреп, ауырып китә. Бер аҙна йән һыҙлауҙарына түҙмәй, йөрәк ауырыуына әйләнә. Шул ваҡыт командирҙар, һин бит ҡайҙа эләккәнеңде белдең, ныҡ бул, бирешмә, тип өгөт-нәсихәт уҡый, дарыу биреп, үҙ-үҙен яҡларға өндәй. Бына шулай башлана егеттәрҙең тәүге сынығыу алыуы.
Күп тә үтмәй, Хөрмәт Иҫәнюловты отделение командиры итеп ҡуялар, йәш һалдаттар уның ҡарамағына күсә. Уларҙы төрлө һынауҙар алдында юғалып ҡалмаҫҡа өйрәтеү, әлбиттә, еңелдән булмай. Батальондағы алты егетте өс айға вышкаға күҙәтеүсе итеп ҡуялар. “Тау башында – өс ай – әйтеүе генә анһат, – ти, ул ваҡыттарҙы хәтерләп, Хөрмәт ағай. – Ашарға, эсергә ҡасан алып килеүҙәре билдәһеҙ. Тоҡандырылған утты һүндерергә тейеш түгелбеҙ. Сөнки шырпы юҡ, ут һүнһә, беҙ ҙә бөттөк, тигән һүҙ. Уны “мәңгелек ут” тип атайбыҙ һәм күҙ ҡараһылай һаҡлайбыҙ. Аҙаҡ беренсе ротаға, “Үлем үҙәне” тип аталған ергә, күсерҙеләр”.
1988 йылда күрһәткән батырлығы өсөн Хөрмәткә “Батырлыҡ өсөн” миҙалы бирелә. Ул хәл былай була: тау йылғаһы аша сыҡҡан күперҙе шартлатҡандар.
– Төндә йылға аша сығып, торбаларҙы ябып, янғынды һүндереү минең өлөшкә тейҙе. Сөнки кем булһа ла быны эшләргә тейеш ине. Ҡурҡырға ярамай, сөнки иптәштәремдең яҙмышы ҡыл өҫтөндә ҡалғайны, – ти ул, шул осорға әйләнеп ҡайтып. – Бер көндө беҙгә дошмандар баҫҡан ауылды ер менән тигеҙләргә тигән бойороҡ булды. Беҙ шунда уҡ ауылға киттек. Ул шомло тынлыҡ менән ҡаршы алды. Һаҡ ҡына ауылды күҙ уңынан үткәрәбеҙ, бер ерҙә лә ир-егеттәр күренмәй, ҡайҙа ҡарама – ҡатын-ҡыҙ һәм бала-саға, беҙҙе ситтән күҙәтәләр. Ауылды бөтөрөргә тигән бойороҡто үтәмәй кире ҡайттыҡ. Күҙебеҙгә ҡарап торған бала-сағаға ҡорал тоҫҡарға ҡулыбыҙ күтәрелмәне. Икенсе тапҡыр, ауылды дошмандар баҫҡан, тигән хәбәр алдыҡ. Барҙыҡ, шул уҡ хәл: ауылда тик ҡатын-ҡыҙ. Шул ваҡыт атыу тауыштары ишетелде, бер нисә егетебеҙ шунда уҡ йән бирҙе. Баҡтиһәң, ҡатын-ҡыҙ тигәнебеҙ ҡатындар кейеме кейгән ир-егеттәр булған икән. Бойороҡто үтәмәйенсә булмай ине...
Күрәм, афған яуы үтеп, күпме ҡан-илашты күргән ир-егет өсөн ошоларҙы кире күҙ алдынан үткәреү бер ҙә еңел түгел: ул бик оҙаҡ ҡына минең һорауҙарға яуап бирмәй, өндәшмәй ултыра, йә хәтирәләргә бирелеп, күҙенә йәш ала һәм артабан һүҙен дауам итә.
– 1988 йылда ҡайтарырға тейеш булһалар ҙа, тик ярты йылдан һуң, 1989 йылда ғына, тыуған илебеҙгә ҡайтыу бәхетенә ирештек. Ун ике егет киткәйнек, тик алтыбыҙ ғына әйләнеп ҡайтты. Уларҙың да икәүһе – аяҡһыҙ, берәүһе – ҡулһыҙ. 1989 йылда Рәсәй ғәскәрҙәрен сығара башланылар, шунда тәүге тапҡыр атмаҫҡа тигән бойороҡ булды. Ауыл, ҡалаларға дошмандар килеп тулды, атырға ярамай, атһаң – трибунал. Ә улар беҙҙең егеттәрҙе шул ваҡыт күп ҡырҙы. Инде өйҙәренә ҡайтабыҙ тигәндә генә һәләк булған егеттәр бик йәл ине. Ике йыл буйы бронежилетһыҙ, каскаһыҙ йөрөлдө, ә ҡайтырға бойороҡ алғас, кейенергә тура килде. Сөнки үлге килмәй, нисек кенә булһа ла Тыуған илгә әйләнеп ҡайтҡы килә, – тип хәтер йомғаҡтарын һүтә. – Күпме ғүмер үтелгән, ә ул һуғыш әле лә төшөмә инә, йәп-йәш егеттәрҙең үлеме, ҡот осҡос хәл булып, һаман күҙем алдынан китмәй. Беҙҙең күргән-кисергәндәр йәш быуындың өлөшөнә төшмәһен, тип теләйем, – ти Хөрмәт ағай, һүҙен йомғаҡлап.
Үҙебеҙҙең күҙ алдында йөрөгән, күпме утты-һыуҙы күреп ҡайтҡан ир-егеттәрҙең кисерештәрен ҡайһы ваҡыт аңламайбыҙҙыр, бәлки. Ә бит уларҙың яҙмышы ҡыл өҫтөндә ҡалғайны. Яҙмыш ҡушыуымы, Хоҙай аралағанмы – уларға әйләнеп ҡайтырға насип була. Тыныс тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәргә лә йәшәргә ине лә... Тик мәғәнәһеҙ һуғыштан алған тән, йән яралары һыҙлауға ғына нисек түҙергә?!
Райхана БУЛАТОВА.
Баймаҡ районы,
Билал ауылы.
Афғанстан һуғышын үтеп ҡайтҡан яугирҙар менән аралашҡан һайын күңелдә ниндәйҙер үкенеү хистәре, ятып ҡалған егеттәрҙе йәлләү тойғоһо, һағыш ҡала. Хөрмәт Рәфҡәт улы Иҫәнюлов 1968 йылдың 22 ғинуарында Баймаҡ районының Билал ауылында тыуған. Тыуған ауылында мәктәпте тамамлағас, “Йылайыр” совхоз-техникумына уҡырға инә. 1986 йылда Совет Армияһы сафына алына. Алты ай Үзбәкстанда “учебка”ла булғандан һуң, 1987 йылдың 1 майында башҡорт егеттәренән бер үҙен Афғанстанға ебәрәләр. Тернез ҡалаһындағы “Дуҫлыҡ күпере”нә тиклем БТР-ҙа оҙаталар, артабан, сикте үткәс, йәйәүләп үҙҙәре китә. Ниндәй генә милләт егеттәре юҡ араларында, ләкин һәр милләттән берәр генә кеше. Алты егет сикте үтә, уларҙы ҡаршы алалар. Ике километр ҙа үтеп өлгөрмәйҙәр, машиналары боҙола, артабан юлды тағы ла йәйәүләп дауам итәләр. Уларҙы ниндәйҙер бер подвалға алып килеп ябалар. Шул минутта ғына улар ҡайҙа килеп эләккәндәрен аңлай: тышта көнө-төнө һуғыш бара. Ә егеттәрҙе өс көн ошо подвалдан сығармаҙар. Өсөнсө көндө улар тәүге һуғышҡа эләгә. Ҡайҙа ҡарама – ҡан ҡойош, мәхшәр. 19 йәше яңы тулған ауыл егете бындай ҡот осҡос хәлде күреп, ауырып китә. Бер аҙна йән һыҙлауҙарына түҙмәй, йөрәк ауырыуына әйләнә. Шул ваҡыт командирҙар, һин бит ҡайҙа эләккәнеңде белдең, ныҡ бул, бирешмә, тип өгөт-нәсихәт уҡый, дарыу биреп, үҙ-үҙен яҡларға өндәй. Бына шулай башлана егеттәрҙең тәүге сынығыу алыуы.
Күп тә үтмәй, Хөрмәт Иҫәнюловты отделение командиры итеп ҡуялар, йәш һалдаттар уның ҡарамағына күсә. Уларҙы төрлө һынауҙар алдында юғалып ҡалмаҫҡа өйрәтеү, әлбиттә, еңелдән булмай. Батальондағы алты егетте өс айға вышкаға күҙәтеүсе итеп ҡуялар. “Тау башында – өс ай – әйтеүе генә анһат, – ти, ул ваҡыттарҙы хәтерләп, Хөрмәт ағай. – Ашарға, эсергә ҡасан алып килеүҙәре билдәһеҙ. Тоҡандырылған утты һүндерергә тейеш түгелбеҙ. Сөнки шырпы юҡ, ут һүнһә, беҙ ҙә бөттөк, тигән һүҙ. Уны “мәңгелек ут” тип атайбыҙ һәм күҙ ҡараһылай һаҡлайбыҙ. Аҙаҡ беренсе ротаға, “Үлем үҙәне” тип аталған ергә, күсерҙеләр”.
1988 йылда күрһәткән батырлығы өсөн Хөрмәткә “Батырлыҡ өсөн” миҙалы бирелә. Ул хәл былай була: тау йылғаһы аша сыҡҡан күперҙе шартлатҡандар.
– Төндә йылға аша сығып, торбаларҙы ябып, янғынды һүндереү минең өлөшкә тейҙе. Сөнки кем булһа ла быны эшләргә тейеш ине. Ҡурҡырға ярамай, сөнки иптәштәремдең яҙмышы ҡыл өҫтөндә ҡалғайны, – ти ул, шул осорға әйләнеп ҡайтып. – Бер көндө беҙгә дошмандар баҫҡан ауылды ер менән тигеҙләргә тигән бойороҡ булды. Беҙ шунда уҡ ауылға киттек. Ул шомло тынлыҡ менән ҡаршы алды. Һаҡ ҡына ауылды күҙ уңынан үткәрәбеҙ, бер ерҙә лә ир-егеттәр күренмәй, ҡайҙа ҡарама – ҡатын-ҡыҙ һәм бала-саға, беҙҙе ситтән күҙәтәләр. Ауылды бөтөрөргә тигән бойороҡто үтәмәй кире ҡайттыҡ. Күҙебеҙгә ҡарап торған бала-сағаға ҡорал тоҫҡарға ҡулыбыҙ күтәрелмәне. Икенсе тапҡыр, ауылды дошмандар баҫҡан, тигән хәбәр алдыҡ. Барҙыҡ, шул уҡ хәл: ауылда тик ҡатын-ҡыҙ. Шул ваҡыт атыу тауыштары ишетелде, бер нисә егетебеҙ шунда уҡ йән бирҙе. Баҡтиһәң, ҡатын-ҡыҙ тигәнебеҙ ҡатындар кейеме кейгән ир-егеттәр булған икән. Бойороҡто үтәмәйенсә булмай ине...
Күрәм, афған яуы үтеп, күпме ҡан-илашты күргән ир-егет өсөн ошоларҙы кире күҙ алдынан үткәреү бер ҙә еңел түгел: ул бик оҙаҡ ҡына минең һорауҙарға яуап бирмәй, өндәшмәй ултыра, йә хәтирәләргә бирелеп, күҙенә йәш ала һәм артабан һүҙен дауам итә.
– 1988 йылда ҡайтарырға тейеш булһалар ҙа, тик ярты йылдан һуң, 1989 йылда ғына, тыуған илебеҙгә ҡайтыу бәхетенә ирештек. Ун ике егет киткәйнек, тик алтыбыҙ ғына әйләнеп ҡайтты. Уларҙың да икәүһе – аяҡһыҙ, берәүһе – ҡулһыҙ. 1989 йылда Рәсәй ғәскәрҙәрен сығара башланылар, шунда тәүге тапҡыр атмаҫҡа тигән бойороҡ булды. Ауыл, ҡалаларға дошмандар килеп тулды, атырға ярамай, атһаң – трибунал. Ә улар беҙҙең егеттәрҙе шул ваҡыт күп ҡырҙы. Инде өйҙәренә ҡайтабыҙ тигәндә генә һәләк булған егеттәр бик йәл ине. Ике йыл буйы бронежилетһыҙ, каскаһыҙ йөрөлдө, ә ҡайтырға бойороҡ алғас, кейенергә тура килде. Сөнки үлге килмәй, нисек кенә булһа ла Тыуған илгә әйләнеп ҡайтҡы килә, – тип хәтер йомғаҡтарын һүтә. – Күпме ғүмер үтелгән, ә ул һуғыш әле лә төшөмә инә, йәп-йәш егеттәрҙең үлеме, ҡот осҡос хәл булып, һаман күҙем алдынан китмәй. Беҙҙең күргән-кисергәндәр йәш быуындың өлөшөнә төшмәһен, тип теләйем, – ти Хөрмәт ағай, һүҙен йомғаҡлап.
Үҙебеҙҙең күҙ алдында йөрөгән, күпме утты-һыуҙы күреп ҡайтҡан ир-егеттәрҙең кисерештәрен ҡайһы ваҡыт аңламайбыҙҙыр, бәлки. Ә бит уларҙың яҙмышы ҡыл өҫтөндә ҡалғайны. Яҙмыш ҡушыуымы, Хоҙай аралағанмы – уларға әйләнеп ҡайтырға насип була. Тыныс тормоштоң ҡәҙерен белеп йәшәргә лә йәшәргә ине лә... Тик мәғәнәһеҙ һуғыштан алған тән, йән яралары һыҙлауға ғына нисек түҙергә?!
Райхана БУЛАТОВА.
Баймаҡ районы,
Билал ауылы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована 2 года назад пользователемТамара Волжина
1 Дәрес - уйын
2 Географик терминдар ҙ ы баш ҡ ортса беләһеге ҙ ме
3 север т ө нья ҡ т ө нья ҡ
4 юг к ө нья ҡ к ө нья ҡ
5 запад к ө нбайыш к ө нбайыш
6 восток к ө нсы ғ ыш к ө нсы ғ ыш
7 Северный Ледовитый океан Т ө нья ҡ Бо ҙ океаны Т ө нья ҡ Бо ҙ океаны
8 Атлантический океан Атлантик океан Атлантик океан
9 Индийский океан Һ инд океаны Һ инд океаны
10 Скала ҡ ая ҡ ая
11 Возвышенность ҡ ал ҡ ыулы ҡ ҡ ал ҡ ыулы ҡ
12 Растительность ү ҫ емлек ү ҫ емлек
13 Полезные ископаемые Фай ҙ алы ҡ а ҙ ылмалар Фай ҙ алы ҡ а ҙ ылмалар
14 Почва тупра ҡ тупра ҡ
15 Осадки яуым – т ө ш ө м яуым – т ө ш ө м
16 Пруд быуа быуа
17 Йома ҡ ты сис
18 О ҙ он ҡ урай үләндәр ҡ ы ҙ ыл ал ҡ а кейгәндәр. Ҡ урай еләге
19 Өй түбәмдә сатлы ҡ амсы. Йәшен
20 Ү ҙ е аға – яры ю ҡ, барып етер ере ю ҡ. болот
21 Ү ҙ енән башы ҙ ур. ташбаш
22 Энйе Һауала – йондо ҙ, ҡ улда – һыу.
23 Килә,килә,көлә килә. Бар йылыһын бирә килә. ҡ ояш
24 йөҙ сто сто
25 Американы ас ҡ ан кеше с т о - - -
26 Йылға башланып киткән ер - с т о - - с т о -
27 Баш ҡ ала С т о
28 Прибалтикалағы ил - с т о - - -
29 Рәсәй федерацияһындағы ҡ ала, Тын океан порты с т о -
30 Ямайканың баш ҡ алаһы с т о -
31 Америка ҡ ушма штадтары ҡ алаһы - - с т о -
32 Швеция баш ҡ алаһы, Балтика динге ҙ порты С т о
33 Кесе инша. Ял көнөндә.
34 Бе ҙҙ ең юл бар ҙ ы. сы ҡҡ ас, Бе ҙҙ ең юл бар ҙ ы. сы ҡҡ ас, бе ҙ аша үттек, осраны ҡ. 2 км үткәс, бе ҙ барып еттек. Ҡ айтышлай бе ҙ һыу индек, бер а ҙ ял итеп алды ҡ. оз.
35 Хатаһын тап Ағыйдел Ағыйдел Ҡ араи ҙ ел Ҡ араи ҙ ел Төнъя ҡ Төнъя ҡ Табиғать Табиғать
36 Хатаһын тап Шәһәр Шәһәр Елға Елға Һыйырсы ҡ Һыйырсы ҡ Көнбатыш Көнбатыш
37 Семь чудес России Рәсәй ҙ ең ете моғжизаһы
38 Василий Блаженный соборы Василий Блаженный соборы
39 Байкал күле
40 Петергоф
41 Гейзер ҙ ар далаһы
42 Ел менән ашалған бағаналар
43 Мамай курганындағы Ватан – әсә һәйкәле Мамай курганындағы Ватан – әсә һәйкәле
44 Эльбрус тауы
45 Баш ҡ ортостан да һе ҙ нимәләр ҙ е ете моғжиза итеп алыр инеге ҙ ?
46 --Байма ҡ т ө нья ҡ тамы ә лл ә Б ө р ө м ө --Д әү л ә к ә н к ө нсы ғ ыштамы ә лл ә Белоретмы --А ҫ ылык ү л ҙ урмы ә лл ә Ҡ андрак ү лме --Дим о ҙ онора ҡ мы ә лл ә Таныпмы --Ямантау бейегер ә кме ә лл ә Ян ғ антаумы --Борай районында урман к ү пме ә лл ә Б ө рй ә нд ә ме
47 Рябина 2.Осина 3.Сосна 4.Береза 5.Калина
48 милӘш уҫаҡ ҡарағай ҡайын балан Рябина Осина Сосна Береза Калина
49 Ворона 2.Ворона 3.Снегирь 4.Беркут 5.Сокол 6.Жаворонок
50 ҡарға ҡоҙғон ҡыҙылтүш бӨркӨт ыласыН турға й 1.Ворона 2.Ворона 3.Снегирь 4.Беркут 5.Сокол 6.Жаворонок
53 «Ала ҡ арғаны» тап Йылға Йылға Диңге ҙ Диңге ҙ Утрау Утрау Күл Күл
54 «Ала ҡ арғаны» тап Танып Танып Дунай Дунай Ҡ ари ҙ ел Ҡ ари ҙ ел Ағи ҙ ел Ағи ҙ ел
55 «Ала ҡ арғаны» тап Әй Әй Сим Сим Дим Дим Танып Танып Ағи ҙ ел Ағи ҙ ел
56 «Ала ҡ арғаны» тап Нефть Нефть Тәбиғи газ Тәбиғи газ Яшма Яшма Күмер Күмер
57 «Ала ҡ арғаны» тап Арабтар Арабтар Уры ҫ тар Уры ҫ тар Өфөлөләр Өфөлөләр Инглиздар Инглиздар
58 «Ала ҡ арғаны» тап Европа Европа Африка Африка Антарктида Антарктида Бразилия Бразилия Азия Азия
59 «Ала ҡ арғаны» тап Урман Урман Ҡ айын Ҡ айын Шыршы Шыршы Ерек Ерек
60 «Ала ҡ арғаны» тап Тимер юл Тимер юл Йылға Йылға Ҡ ала Ҡ ала Канал Канал
61 Мәғәнәһе буйынса исемен бел
62 Капитандар бәйгеһе
63 И ң ҙ ур материк ( Евразия) И ң б ә л ә к ә й материк (Австралия) И ң б ә л ә к ә й океан (Т ө нья ҡ Бо ҙ океаны) Ҙ урлы ғ ы буйынса 2-се урында тор ғ ан океан (Атлантик) Экватор мен ә н 2-г ә б ү ленг ә н материк (Африка) Б ө т ә 4 ярымшар ҙ а ла урынлаш ҡ ан материк (Евразия) Һ инд һә м Тын океан һ ыу ҙ ары мен ә н уратыл ғ ан материк (Австралия) Был ил ү ҙ яр ҙ арында ят ҡ ан океан исемен й ө р ө т ә ( Һ индостан)
64 Кемдең күпме?
65 Тесты я ҡ шы үттеге ҙ. Афариндар !!!
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2018 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
- Подробности
- Просмотров: 319
МОНГОЛ ТЕЛДӘРЕ, ҡәрҙәш телдәр төркөмө. М.т. Афғанстанда, Ҡытайҙа, Монголияла, ш. уҡ Бүрәт, Ҡалмыҡ Респ. һәм РФ‑тың ҡайһы бер төбәктәрендә таралған. Һөйләшеүселәр һаны 7 млн яҡын кеше. М.т. 14—16 бб. берҙәм монгол теле диалекттарының үҫеше һөҙөмтәһендә формалаша. Барлыҡҡа килгән үҙ аллы телдәргә фонетик, морфол. һәм синтаксик кимәлдәрҙәге типологик яҡынлыҡ хас. Хәҙ. М.т. күпселегендә һуҙынҡылар ҡыҫҡаға, оҙонға һәм дифтонгыларға бүленә; һүҙ башында [р], [л] тартынҡылары ҡулланылмай; ижек аҙағында яңғырау тартынҡылар һаңғыраулана. М.т. һүҙ төҙөлөшөндә тамырҙың тере һәм үле төрҙәрен айыралар: тере тамыр һүҙьяһалышта һәм һүҙҙе үҙгәртеүҙә ҡулланыла, тамырҙың үле төрө тәүге грамматик нигеҙҙе тәшкил итә, унан эҙмә- эҙлекле аффикстар рәте ярҙамында икенсел, өсөнсөл һ.б. тамырҙар яһала, мәҫ.: “ажил” (эш) — “ажилчин” (эшсе) — “ажилла” (эшләргә) — “ажиллага” (эшмәкәрлек) һ.б. Синтаксик үҙенсәлектәре: аныҡлаусы күләмде аңлатып килһә, аныҡланыусы һүҙ, ғәҙәттә, берлек формаһында ҡала; һөйләмдәрҙә төркөмлө килеш м‑н үҙгәреү күҙәтелә (тиң һөйләм киҫәктәрендә һүҙҙең һуңғы формаһы ғына үҙгәрә). М.т. төп (бүрәт, ҡалмыҡ, монгол телдәре) һәм маргиналь (баоань, дагур, дунсян, могол, монгор, шира‑югур телдәре) телдәргә бүленә. М.т. ш. уҡ сингар‑ монизмдың булыуы (бүрәт, ҡалмыҡ, монгол) һәм булмауы (баоань, дагур, дунсян, монгор) йәһәтенән дә айырыла. Башҡорт теленең, башҡа төрки телдәр кеүек үк, М.т. м‑н фонетик, морфол., синтаксик оҡшашлыҡтары күҙәтелә; лексикаһында һүҙҙәрҙең структур һәм семантик билдәләре б‑са байтаҡ уртаҡлыҡтары бар (ҡара: Алтай телдәре).
Әҙәб.: И ш б е р д и н Э.Ф. Историческое развитие лексики башкирского языка. М., 1986; Щ е р б а к А.М. Тюркско-монгольские языковые контакты в истории монгольских языков. СПб., 2005.
Э.Ф.Ишбирҙин
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
Әхмәҙиев Вафа Исхаҡ улы
Әхмәҙиев Вафа Исхаҡ улы (5 август 1937 — 20 октябрь 1983) — башҡорт шағиры, әҙәбиәт белгесе. Филология фәндәре кандидаты (1970). СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы (1976).
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вафа Исхаҡ улы Әхмәҙиев 1937 йылдың 5 авгусында Башҡорт АССР-ы Маҡар районының (хәҙер Башҡортостан Республикаһының Ишембай районы Ғүмәр ауылында тыуған. Маҡар урта мәктәбен һәм 1966 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлай. Башҡорт филологияһы буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.
1970 йылдан СССР Фәндәр Академияһы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре. Ҡулъяҙма һәм боронғо китаптар йыйыу буйынса археографик экспедицияларҙа ҡатнаша.
Ижади эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1950 йылдар аҙағында республика ваҡытлы матбуғатында Вафа Әхмәҙиевтың тәүге шиғырҙары баҫыла башлай. 1968 йылда Башкнигоиздатта уның тигән тәүге «Устремление» шиғри йыйынтығы донъя күрә. Уның артынан «В душе — оседланный конь» исемле тағы бер китабы нәшер ителә. «Устремление» (1968), «В душе — оседланный конь» (1973) йыйынтыҡтарына ингән шиғырҙарында шағир тыуған ерен данлай, үҙ быуынының хистәре һәм фекерҙәре менән уртаҡлаша. Вафа Әхмәҙиевтың шиғырҙары тапҡырлыҡ, лиризм һәм хис-тойғололоғо менән айырылып тора. Балалар өсөн сығарылған «Взойди, взойди, солнышко!» (1979) исемле шиғырҙар китабында Вафа Әхмәҙиев бай халыҡ фольклорының традицион формаларын ижади һәм органик рәүештә ҡуллана. Балалар әҙәбиәте тураһында бер-нисә мәҡәлә яҙған. Михаил Воловиктың «Сказание о Ерэнсэ-сэсэне» әҫәрен башҡорт теленә тәржемә иткән[1][2].
Владимир Романов юбилей айҡанлы яҙған мәҡәләһендә: «Рауил Бикбаевтың („Шағирҙың гражданлыҡ йөҙө“) һәм Назар Нәжмиҙең („Кеше күңелдәрен асыусы“) ул тыуҙырған ижади портреттары белгестәрҙә генә түгел, ә киң ҡатлам уҡыусылырында ҡыҙыҡһыныу уята, ә уның „Башҡорт әҙәбиәтендә традицион образдар“, „Фәнни-техник прогресс һәм башҡорт әҙәбиәте“, тигән мәҡәләләре һәм әҙәбиәт тарихы һәм теорияһы тураһындағы очерктары ижтимағи резонанс тыуҙырҙы».
Фән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Башҡорт әҙәбиәте тарихынан» (1975) китабында «ХХ быуатта башҡорт шиғриәте» исемле монографик очерк баҫтырып сығара.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Взойди, солнышко! : [Стихи. Для дошкол. возраста] / Вафа Ахмадиев; [Худож. А. Веселов], 30 c. цв. ил. 20 см, Уфа Башк. кн. изд-во 1979
- Связь поколений : Ст. по истории башк. лит. и о современ. лит. процессе / Вафа Ахмадиев, 216 с. 20 см, Уфа Башк. кн. изд-во 1985
- Цена слова : Стихи / Вафа Ахмадиев, 95 с. портр. 18 см, Уфа Башк. кн. изд-во 1983
- Закир Хади (1863—1932)/История башкирской литературы начала XX в. // Ватандаш, февраль 2012.
- АХМАДИЕВ Вафа Исхакович//Ишимбайская энциклопедия — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2015. — Б. 80. — 656 б. — 3000 экз. — ISBN 978-5-88185-205-4.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бикбаев Р. Т. Әхмәҙиев Вафа Исхаҡ улы // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- Информация на сайте ИС АРАН
- Воодушевленное творчество. О поэте В. Ахмадиеве
- Энциклопедия Башкортостана
- Он отдал себя служению башкирской литературе (К 75-летию со дня рождения Вафы Ахмадиева)
- http://www.ishimbaybiblio.ru/index.php?par=FamousNeighbors&bold=92
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 5 августа тыуғандар
- 1937 йылда тыуғандар
- Ишембай районында тыуғандар
- 20 октябрҙә вафат булғандар
- 1983 йылда вафат булғандар
- Өфөлә вафат булғандар
- Алфавит буйынса шағирҙар
- СССР шағирҙары
- Рәсәй шағирҙары
- Башҡортостан шағирҙары
- XX быуат шағирҙары
- Башҡорт шағирҙары
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- Маҡар мәктәбен тамамлаусылар
- Башҡорт әҙәбиәте белгестәре
- Башҡорт теленә тәржемә итеүселәр
- Шәхестәр:ТТӘИ
- СССР Яҙыусылар союзы ағзалары


text:
Йәш ғалимдар бизнес проблемаларын тикшерәсәк
Өфө дәүләт нефть-техник университетында 20-22 майҙа "Бизнес һәм фән аҙналығы" үтәсәк. Уны ойоштороусылар — Рәсәй йәш ғалимдар союзының Башҡортостандағы Төбәк бүлексәһе һәм ӨДНТУ-ның Йәш ғалимдар советы.
"Бизнес һәм фән аҙналығы" программаһында семинар занятиелары планлаштырылған, уларҙы Башҡортостандың төп компаниялары етәкселәре үткәрәсәк. Тикшереү өсөн төп темалар — бизнеста йыш ебәрелгән хаталар, бизнесты үҫтереү алымдары һәм этаптары һәм һөҙөмтәле менеджмент.
Эшҡыуарлыҡ аҙналығында юғары уҡыу йорттары һәм фәнни үҙәктәрҙең бөтә йәш ғалимдары һәм хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша ала.


text:
Фото:
Журналистарҙы «Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
Фото:
Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль дәүләт хеҙмәте Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһының Тәбиғәт ресурстары, тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология буйынса комитеты менән берлектә киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәре араһында тәүге тапҡыр«Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» дөйөм Рәсәй конкурсын үткәреү тураһында иғлан итә.
Киң мәғлүмәт сараларында тәбиғәтте һаҡлау тематикаһын актуалләштереү, йәмәғәтселекте тәбиғәттән файҙаланыу һәм экологик хәүефһеҙлекте тәьмин итеү менән идара итеүгә йәлеп итеү, Рәсәй Президенты Мөрәжәғәтнамәһенең энергияны һаҡсыл ҡулланыуҙы арттырыу, ресурстарҙы ҡулланыуҙың рациональ моделенә күсеү тураһындағы положениеларын ғәмәлгә ашырыу өсөн шарттар тыуҙырыу был конкурстың төп маҡсаты иҫәпләнә.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй фәндәр академияһында Бөтә донъя тирә-яҡ мөхитте һаҡлау көнө алдынан конкурсҡа йомғаҡ яһаласаҡ.
«Экологик практика: инновациялар һәм нәтижәлелек» конкурсы тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһен күҙәтеү буйынса федераль дәүләт хеҙмәте сайтынан www.rpn.gov.ru/node/109 йәки 8(495)254-60-01 телефоны аша алырға мөмкин.


text:
Мәҙәниәт эшмәкәрҙәре БР Президенты грантына заявканы 1 февралгә тиклем бирә ала
1 февралдә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә ижади проекттарға ярҙам итеү өсөн Башҡортостан Республикаһы Президенты грантына дәғүә итеүгә заявкалар ҡабул итеү тамамлана.
Ошо ваҡытҡа тиклем конкурста ҡатнашырға теләүселәр бөтә кәрәкле документтарҙы тапшырырға тейеш. Заявка документацияһын тултырыу һәм биреү тәртибе БР Мәҙәниәт министрлығы сайтында (www.mknprb.ru) баҫылған.
Президент грантына дәғүә итеүгә конкурс БР Президентының «БР мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә өҫтәмә дәүләт ярҙамы саралары тураһында»ғы Указына ярашлы үткәрелә. Быйыл ул өсөнсө тапҡырына үтәсәк.
Йыл һайын мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә 100 мең һумлыҡ БР Президенты грантына 25 кеше, шулай уҡ биш ижади коллектив эйә була. Һуңғылары өсөн грант суммаһы 300 мең һум тәшкил итә.


text:
8 Март байрамында еүеш ҡар яуыуы көтөлә
Яҙғы һауа торошо, кешелектең гүзәл яртыһы вәкилдәре кеүек үк, көйһөҙ, үҙгәреүсән. “Башгидромет”үҙәгенең баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итеүенсә, 5 марттан Башҡортостанда һауа торошо үҙгәрәсәк. Ҡоро һыуыҡтарға алмашҡа циклон ҡар килтерә. 5-6 мартта Башҡортостанда ҡар яуасаҡ, алмашыныусан тиҙлектә ел иҫеүе көтөлә. 6 мартта айырым райондарҙа күпләп ҡар яуасаҡ. 7 мартта яуым-төшөм кәмейәсәк.
Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөндә синоптиктар еүеш ҡар яуасаҡ һәм боҙлауыҡ буласаҡ тип күҙаллай.
Был көндәрҙә һауа температураһы күтәреләсәк. Көндөҙ минус 2-8 градус, төндәрен башлыса 7-12 градус һалҡын буласаҡ.
Ә 9 мартта Башҡортостанға һыуыҡтар ҡайтанан әйләнеп ҡайтасаҡ. Оҙаҡҡа түгел, әлбиттә, шулай ҙа ҡыш үҙ хоҡуҡтарын күрһәтеп аласаҡ әле.


text:
Октябрьскийҙа Заһиҙә Бәхтийәрова иҫтәлегенә арналған I бейеү фестивале үтәсәк
16 декабрҙә Октябрьскийҙа ҡаланың Балалар хореография мәктәбен ойоштороуҙа ҡатнашҡан Заһиҙә Бәхтийәрова иҫтәлегенә арналған I бейеү фестивале үтәсәк.
Заһиҙә Нурый ҡыҙы Бәхтийәрова 1916 йылдың 31 декабрендә Салауат районы Мәсетле ауылында тыуған. 1938 йылда Өфө театр училищеһының балет бүлеген тамамлаған. Фәйзи Ғәскәров етәкселеге аҫтында башҡорт халыҡ бейеүҙәре ансамблендә, Башҡорт опера һәм балет театрының тәүге балет труппаһында сығыш яһаған. 1950 йылда Заһиҙә Бәхтийәрова Ленинград консерваторияһының хореография факультетын тамамлаған.
Заһиҙә Бәхтийәрованың уҡыусылары араһында Рузалия Сәйетгәрәева ла бар. Ҡала бейеү фестивален үткәрергә ул тәҡдим иткән. Фестиваль Октябрьский музыка училищеһында үтәсәк. Унда ҡаланың барлыҡ хореография коллективтары, шулай уҡ Баулы ҡалаһы (Татарстан) бейеү ансамбле сығыш яһаясаҡ.


text:
Башҡорт яҙыусыһы Динис Бүләков романдары төрөк теленә тәржемә ителде
Күренекле башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге республика дәүләт премияһы лауреаты Динис Бүләковтың «Ғүмер бер генә» һәм «Килмешәк» исемле романдары Төркиәлә нәшер ителгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығының ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итте.
Башҡорт яҙыусыһының ижады Гази университеты уҡытыусыһы, филология фәндәре докторы Нигяр Ҡалҡандың докторлыҡ диссертацияһы өсөн төп тема булған. Романдарҙың стилистикаһы һәм семантикаһы тикшерелгән ваҡытта улар төрөк теленә тәржемә ителгән дә инде.
Әлеге баҫма Анкара ҡалаһының Этимесгут районы хакимиәте һәм «Бенгю» Евразия Яҙыусылар союзы менән берлектә ТӨРКСОЙ халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы менән нәшер ителгән.
Динис Бүләков 1944 йылдың 18 майында Мәләүез районының Арыҫлан ауылында тыуған.
Уның «Маҡтансыҡ Зариф» исемле тәүге хикәйәһе «Башҡортостан пионеры» гәзитендә 1959 йылда донъя күрә. 1971 йылда Динис Бүләковтың йәштәрҙең көнүҙәк проблемаларын сағылдырған «Ҡояш ярсығы» тип аталған тәүге хикәйәләр йыйынтығы нәшер ителә.
Яҙыусы повесть жанрында ла әүҙем эшләй. «Һары һандуғас балаһы», «Ҡыңғырау сәскә», «Иң оҙон төн» һәм башҡа әҫәрҙәрендә ул әхлаҡлылыҡ, гражданлыҡ, ғәҙеллек, кешенең рухи тамырҙары идеяларына үҙ ҡарашын белдерә.
Динис Бүләков үҙен оҫта романсы булараҡ та таныта. Уның «Килмешәк», «Ғүмер бер генә» һәм «Туҙҙырылған тамуҡ» исемле романдары республиканың мәҙәни тормошонда яңы күренеш була. 1993 йылда «Ғүмер бер генә» әҫәре өсөн яҙыусыға С.Юлаев исемендәге республика дәүләт премияһы бирелә.
Динис Мөҙәрис улы Бүләков 1995 йылдың 14 мартында беҙҙең аранан китеп барҙы. Ул йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ урынлаштырылды, Смак ауылында яҙыусының әҙәби музейы булдырылды.


text:
Төбәктә бесән әҙерләү буйынса план арттырып үтәлгән
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Башҡортостанда бесән әҙерләү буйынса план 102 процентҡа үтәлгән, тип хәбәр итә республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Бөгөнгә бесән запастары 747 мең тонна тәшкил итә. Бынан тыш, 1,8 миллион тоннанан ашыу сенаж (пландың 86 проценты) һәм 269 мең тонна силос (15 процент) әҙерләнгән.
Республика буйынса уртаса шартлы мал башына иҫәптә 20,1 центнер мал аҙығы берәмеге тупланған. Мал аҙығын әҙерләү күләмдәре буйынса лидерҙар – Яңауыл (30,4 центнер мал аҙығы берәмеге), Архангель (29,8 центнер) һәм Мәсетле (28,1 центнер) райондары.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, мал аҙығы культуралары төбәктә 901 мең гектар майҙанда сабылған, ул пландың 89 процентын тәшкил итә. Ун районда бесән эштәре тамамланған.


text:
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк Фото: Олег Яровиков
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк
20 декабргә тиклем баш ҡалала боҙ ҡаласыҡтары барлыҡҡа киләсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
20 декабргә тиклем Өфөлә 19 боҙ ҡаласығы төҙөргә хәл ителде. Тейешле ҡарарға ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов ҡул ҡуйған. Шул уҡ ваҡытта Ленин исемендәге һәм Конгресс-холл алдындағы майҙанда урман ҡупшыҡайы ҡуйыласаҡ.
Ике төп майҙандан тыш, «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркында, Мотор эшләүселәрҙең мәҙәниәт һарайы алдында, Инорс, Шакша биҫтәләрендә, «Тулҡын» скверында, «Нижегородец» стадионында, Мөбәрәков һәм Софья Перовская урамдары киҫелешендә, «Ҡашҡаҙан» мәҙәниәт һәм ял паркында, Спорт һарайы, Өфө балалар филармонияһы алдындағы, С. Орджоникидзе исемендәге майҙандарҙа, шулай уҡ Нуғай, Яңы Черкассы, Тимашев, Иҫке Турбаҫлы, Чесноковка ауылдарында боҙ ҡаласыҡтары төҙөлә.
Өфөлә «Вьюговей-2016» Яңы йыл фестивале уҙғарыла. Ҡышҡы каникулдар мәлендә мәҙәни-күңел асыу, спорт һәм социаль-хәйриә саралары ойошторола. Балалар Президент, Баш ҡала һәм социаль шыршы байрамдарында ҡатнаша ала. Ҡала урамдары төрлө төҫтәрҙә балҡыясаҡ. Яңы йыл төнөндә Ленин исемендәге майҙанда күңелле тамаша ойошторола.
Байрамды әҙерләү һәм үткәреү өсөн аҡса ҡала бюджетынан бүленә.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Страница 7
Дауалаусы йорт хайуандары
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 3-01-2018, 08:00
Йорт хайуандарының хужаларын төрлө ауырыуҙан дауалай алыу һәләте хаҡында хәбәрҙарбыҙ. Шулар араһында иң билдәлеһе – бесәй. Әгәр ҙә хужаһы уның менән яҡшы мөнәсәбәттә икән, был йорт хайуаны хужаһының ауыртҡан урынын табып, дауалау һәләтенә эйә. Мыраулай-мыраулай шул урынға ятып, үҙ тәне менән йылыта һәм һөҙөмтәлә ауыртыу баҫыла. Ауырыуҙың хәле насар булғанда, бесәйҙең бер нисә сәғәт буйы уның янынан китмәүе ихтимал. Статистика буйынса, бесәй яратыусылар табиптарға мыраубайы булмағандарға ҡарағанда биш тапҡырға әҙерәк мөрәжәғәт итә.
...
Яман сирҙе еңгән йәш әсә
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 28-12-2017, 07:30
Өмөт, ышаныс, яҡындарҙың мөхәббәте һәм табиптар бер юлы ике кешегә ғүмер бүләк итә
Ауырыу кешенән һорап килмәй. Ғәйрәтле, йәшәү һуты тулышып торғандар ҙа аяҡтан йығыла. Өфө ҡалаһында йәшәүсе Екатерина Догадкина ике йыл ярым элек, әсә булырға йыйынғанында, яман шеш аурыуына дусар була. Уға тән һәм йән һыҙланыуҙарын күп татырға тура килә. Ә бөгөн 29 йәшлек әсә сәләмәт, баһадирҙай ул үҫтерә....
Нисек бөтөрөргә?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-12-2017, 08:00
Юҡ-барға ҡыҙам да китәм...
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 21-12-2017, 08:00
Кешеләр менән уртаҡ тел табыуы, аралашыуы ауыр. Сәбәбе: юҡ-барға тиҙ генә үпкәләп, асыуланып барам, үҙемде тупаҫ тотам. Мәҫәлән, аяғыма яңылыш баҫһалар ҙа, урынһыҙыраҡ шаяртһалар ҙа, ҡыҙам да китәм. Ситтән ҡарағанда, был бик йәмһеҙ күренәлер. Ләкин үҙемде контролдә тота алмайым. Нисек итеп ошо хәлдән ҡотолорға?
Л. ФАЗЫЛОВА.
Өфө ҡалаһы.
...
Бармаҡтарҙағы яраларҙы нисек бөтөрөргә?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 18-12-2017, 07:00
Сөгөлдөрҙөң сәләмәтлеккә файҙаһы
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 17-12-2017, 09:00
Йәшәү көсөн ҡайҙан алырға?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 14-12-2017, 08:00
Медицина фәндәре докторы, табип-гематолог Булат Бакиров ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап бирә
Сәләмәтлек – ҙур байлыҡ, тибеҙ. Был хаҡта бигерәк тә ауырып киткәс ҡат-ҡат ҡабатлайбыҙ. Ҡаҙалып китһен донъя малы, һауыҡһам, диетаға ултырам, спорт менән шөғөлләнәм, үҙемде ҡарайым, тип ант бирәбеҙ. Ә аяҡҡа баҫҡас, вәғәҙәләрҙе онотабыҙ ҙа йәнә мәшәҡәттәргә сумабыҙ. Уйлап ҡараһаң, әҙәм балаһының үҙ һаулығынан да ҡиммәтерәк байлығы юҡ. Әңгәмәсем – медицина фәндәре докторы, доцент, табип-гематолог Булат БАКИРОВ та шундай фекерҙә. Ә ул тыуымды ла, үлемде лә, һауығыуға өмөтөн юғалтып та йәнә аяҡҡа баҫҡандарҙы күп күргән. Уның пациенттары – башлыса ҡан яман шешенә дусар булыусылар. Әңгәмәсем әйтеүенсә, был сирҙе еңеүгә өмөт 90 процентҡа тиклем тәшкил итә....
«Тәмәкене юҡҡа ташланыммы?»
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 11-12-2017, 06:30
Оҙаҡ йылдар хроник бронхит менән ыҙаланам. Һуңғы ваҡытта көслө йүтәл, тын етмәү йонсотто. Табип, тартыуҙы ташларға кәрәк, тигәс, ике аҙна инде тәмәкене ауыҙыма алғаным юҡ. Әммә хәлем яҡшырмай, киреһенсә, насарая ғына кеүек. Ҡаҡырыҡ сыҡмай, тын алыуы ауыр. Бәлки, тәмәке тартыуҙы ташларға кәрәкмәгәндер?
Сәлим.
...
Тирене нисек һаҡларға?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 7-12-2017, 07:00
Тәҙрә төбөндә үҫкән дарыу
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 5-12-2017, 07:00
Алоэның 250-гә яҡын төрө билдәле. Нигеҙҙә, Америкала һәм Африкала үҫә. Бында улар ағас бейеклегенә, 2 – 4 метрға тиклем барып етә. Беҙҙә үҫкән гөлдәр иһә улай бейек булмай, әммә иҫ киткес шифалы. Был гөл тураһында төрлө легендалар йәшәй. Берәүһе буйынса, ул ожмах баҡсаһында үҫкән. Күп кенә халыҡтар уның тылсымлы көскә эйә булыуына ышана. Мәҫәлән, Африкала бәлә-ҡазанан һаҡлаһын һәм уңыш килтерһен өсөн һабағын торлаҡ ишегенә элеп ҡуялар. Мексикала, һарымһаҡ менән берлектә, улар йортто һаҡлау көсөнә генә түгел, ә матди хәлде яҡшыртыу үҙенсәлегенә лә эйә тигән ышаныу йәшәй....


text:
Был көндө рәхәтләнеп көлдөк тә, шаярҙыҡ та. Ни өсөн, тиһегеҙме? Шаяндар һәм отҡорҙар конкурсы. Синыфтар араһында уҙасаҡ ярыш иғлан ителеү менән әҙерлек дәррәү генә башланды. Ойоштороусылар ҙа сараның Ғаилә йылына арналыуын һәм башҡорт телендә барасағын алдан иҫкәрткәйне.
Бәйгеселәрҙе директорҙың тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары Марина Машалла ҡыҙы Хилалова һәм 2007 йылғы сығарылыш синыф уҡыусылары Илнур Теләүкәев менән Гөлназ Ҡаҙаҡбаевалар баһаланы. Әйткәндәй, улар икеһе лә «Кендек» командаһының иң әүҙем ағзалары булды. Ваҡытында Илнур уҡыусылар үҙидаралығында – президент, Гөлназ премьер-министр йөгөн тартҡан. Сараны «Кендек» КВН командаһы етәксеһе Дим Ғүмәров ҡыҙыҡлы ла, күңелле лә итеп алып барҙы.
Ярыш булғас, еңеүсеһе лә, еңелеүсеһе лә билдәләнә. III урынға «Халтурщиктар» (VII «А») һәм «Бирешмә» (VIII «В») командалары сыҡты. «Интеграл» (X «А») менән «Бишбармаҡ»тар (VIII «Б») II урынға лайыҡ булды. Ә еңеүселәр кем, тиһегеҙме? X «Б» синыфының «Булһасы» командаһы. «Иң яҡшы ир-егет роле» номинацияһында Ғамир Нарбутин билдәләнһә, «Иң яҡшы ҡыҙ роле»ндә Эвелина Юлдыбаеваға етеүсе булманы.
– Шаяндар һәм тапҡырҙар бәйгеһендә ҡатнашыуым тәүгә түгел. Уны түҙемһеҙләнеп көтөп алдым. Синыфыбыҙ менән әҙерлекте ике аҙна алдан башланыҡ, – ти Эвелина. – Үҙебеҙ менән булған ҡыҙыҡлы хәлдәрҙе иҫкә төшөрҙөк. Йырҙарға пародия эшләнек. Ни өсөн «Бишбармаҡ» тигән исемгә туҡталдыҡмы? Сөнки ул, милли ашыбыҙ булараҡ, барыһына ла билдәле.
Сәхнәлә генә түгел, тормошта ла шаян Ғамир Нарбутин интернат-гимназияға килеү менән «Кендек» командаһының ағзаһы булып китә.
– Тәүге ваҡыттан уҡ Дим Илшат улы миңә иғтибар итте һәм командаға саҡырҙы. Хәҙер иһә тормошомдо КВН-һыҙ күҙ алдыма ла килтерә алмайым, – ти егет үҙе был хаҡта.
Призлы урын яулаусыларҙың барыһына ла иҫтәлекле бүләктәр тапшырылды. Эшҡыуар Гөлназ Ҡаҙаҡбаева ла буш ҡул менән килмәгәйне. Ул номинация еңеүселәрен һәм призлы урын алған командаларҙы аҡсалата бүләкләне.
Балаларҙың үҙ телебеҙҙә шаяртыуҙары ғорурлыҡ түгелме? Әлбиттә, бәйгенең ошо йәһәттән әһәмиәте ҙур булһа, икенсенән, улар уҡыуҙан арынып, шаярып, көлөп, рәхәтләнеп ял да итте.
Айгизә ӘБДИСОВА.
Сибай интернат-гимназияһы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 329
СӘЙӘХӘТНАМӘ (ғәр.), с ә й ә х ә т, ю л ъ я ҙ м а л а р, нигеҙендә сәйәхәтсенең күҙәтеүҙәре, кисерештәре, уйланыуҙары ятҡан әҙәби жанр, әҫәр. Урал‑Волга буйы төрки телендәге тәүге С. изге урындарға хаж ҡылыуҙы һүрәтләй. Мортаза‑Ғәли ибне Ҡотлоғоштоң 1703 й. Ғәрәбстанға, Мөхәммәт‑Әмин Ғүмәр улының 1783 й. сәйәхәттәре т‑дағы хажнамәләре иң тәүге С. тип иҫәпләнә. Рәсәй һәм Урта Азия илдәре араһында сауҙа һәм дипломатик мөнәсәбәттәрҙең урынлашыуы С. тематик диапазонын киңәйтә. Исмәғил Бикмөхәмәттең әҫәре 1751–83 йй. сауҙа юлдарын асыр өсөн Һиндостанға сәйәхәтен һүрәтләүгә арналған. 19 б. башҡорт әҙәбиәтендә С. жанры Ә.Ҡарғалы, М.И.Өмөтбаев, Ғ.Соҡорой һ.б. ижадында бирелгән. 20 б. 2‑се ярт. – 21 б. башында С. М.Кәрим, (“Вьетнам алыҫ түгел” циклы; 1956), К.Мәргән (“Йыр дәфтәре” китабы; 1964), Ғәли Ғ.Ибраһимов (“Дуҫтар ерендә” китабы; 1958); Н.Нәжми (“Һиндостан сәхифәләре” китабы; 1960); Р.Т.Бикбаев (“Сәфәрҙәргә сығам сәхәрҙәрҙән” китабы; 2002) һ.б. мөрәжәғәт итә.
М.Х.Нәҙерғолов
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
Рөстәм Хәмитов йәштәр өсөн республика инновация форумы ойоштороу яҡлы
Рөстәм Хәмитов йәштәр өсөн республика инновация форумы ойошторорға тәҡдим итте. Был тәҡдимен ул Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһында «Селигер-2010» форумында ҡатнашыусылар менән аралашҡанда белдерҙе. Форум беренсе йыл ғына үткәрелмәй, әммә әлегә тиклем Башҡортостан унда бик әүҙем ҡатнашманы. Мәҫәлән, 2009 йылда республиканан «Селигер»ҙа ни бары һигеҙ кеше генә ҡатнашты.
2010 йылда хәл үҙгәрҙе – Башҡортостан 100 кеше ебәрҙе. Рөстәм Хәмитов уларҙың ҡайһы берҙәре менән аралашты. Йәштәр БР Президентына РБ медицина, нефтехимия сәнәғәте, бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм пиар-маркетинг өлкәһендәге үҙ эшкәртмәләре тураһында һөйләне.
Республика башлығы, бындай форумдар беҙҙә лә ойошторолорға тейеш – күрше өлкәләр һәм республикалар, шулай уҡ сит илдәр ҡатнашлығында йә республика, йә төбәк-ара масштабында, тип иҫәпләй.