text:
Белорет районының Манышты ауылынан Нурулла МИҺРАНОВ ағайҙың әүҙемлегенә хайран ҡалырлыҡ. Нисәмә йыл ул беҙҙең менән тығыҙ бәйләнештә! Үҙ төбәгенән оло хөрмәткә лайыҡ шәхестәр һәм ябай эшселәр хаҡында йылы һүрәтләмәләр яҙа.
Белорет районының Манышты ауылынан Нурулла МИҺРАНОВ ағайҙың әүҙемлегенә хайран ҡалырлыҡ. Нисәмә йыл ул беҙҙең менән тығыҙ бәйләнештә! Үҙ төбәгенән оло хөрмәткә лайыҡ шәхестәр һәм ябай эшселәр хаҡында йылы һүрәтләмәләр яҙа.
Өфөлә һәм республиканың башҡа ҡалаларында йәшәүселәр өсөн был таныш хәл. Кисә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов менән бергә ошоноң кеүек бер нисә ихатала булды. Беҙ төбәк башлығын СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 45/1 адресы буйынса ҡаршы алдыҡ. Ихатала асфальт бөтөнләй юҡ ине. Бәлки, ул ҡасандыр булғандыр... Юлдағы тишек-тошоҡто күп мәртәбә ямағандар, тик бынан ни фәтүә! Кешеләр абына, машиналарҙың аҫты бәрелә. Ә йорт алдына ҡуйылған автомобилдәр араһынан йөрөүе лә ҡыйын. Йорт комитеты рәйесе Лидия Меньшова әйтеүенсә, уларға ихатаны киңәйтергә шәхси гараждар ҡамасаулай.
— Ғәрәсәт ҡоролманың 1 мең квадрат метрҙан ашыу ҡыйығын селпәрәмә килтерҙе, — тип һөйләй “Нефтекама” теплица комбинаты етәксеһе Риф Зарипов. — Бер миллион һумлыҡ зыян һалды. Ҡыйыҡты тиҙ арала йүнәтмәһәң, йылыға күнеккән йәшелсә үҫентеләренең асыҡ һауала һә тигәнсе юҡҡа сығыуын көт тә тор! Матди ярҙам һорап урындағы хакимиәткә, Ғәҙәттән тыш хәлдәр, Ауыл хужалығы министрлыҡтарына мөрәжәғәт иттек тә ул... Һөйөнөскә күрә, кәрәге тейер әле тип һаҡлап тотҡан быяла бар ине, ә етмәгәнен тиҙ арала Салауаттан ҡайтарттыҡ. Киҫәкҡайын, Янбарис ауылы халҡына мең рәхмәт — ярҙамға йүгерешеп килделәр, биш көндә теплицаны ипкә килтерҙек.
Былтыр республикала ошо бөжәктән 3775 кеше зыян күргән. Ярҙам һораусыларҙың 29 проценты — балалар. Мөрәжәғәт итеүселәрҙең 24 процентына, шул иҫәптән балаларҙың 58,6 процентына профилактика үткәрелгән.
Башҡортостандың Гигиена һәм эпидемиология үҙәге мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 1 апрелдән 3122 талпан тикшерелгән, шуларҙың 206-һында (6,6 %) талпан энцефалиты вирусы асыҡланған. Әммә быйыл халыҡтың был ауырыу менән сирләү осрағы теркәлмәгән.
Күп йыллыҡ күҙәтеүҙәргә ҡарағанда, талпан апрель уртаһынан июнь аҙағына тиклем әүҙемләшә. Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы белгестәре прививка яһатыуҙы сирҙән һаҡланыуҙың иң ышаныслы сараһы тип иҫәпләй.
Өфөлә “Газ. Нефть. Технологиялар-2012” күргәҙмәһе эш башланы. Сараны асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнашты.
Күргәҙмә ойошторолған “Өфө-Арена”ла алма төшөрлөк тә урын ҡалмағайны, буғай, сөнки был – Рәсәйҙең нефть һәм химия тармағының иң ҙур сараларының береһе. Унда йыл да илебеҙҙең 33 төбәгенән 400-ҙән ашыу предприятие һәм ойошма ҡатнаша. Улар араһында “Башнефть”, “Сода”, “Транснефть”, “Татнефть”, “Полиэф”, “Сибур” һәм башҡа сәнәғәт “бәһлеүәндәре” бар. Күргәҙмәлә шулай уҡ Беларусь Республикаһы, Украина, Австрия, Германия, Израиль, Испания, Италия, Ҡытай, Корея, АҠШ, Швейцария кеүек илдәрҙең предприятиеларының экспозициялары менән танышырға мөмкин.
– Бөгөнгө күргәҙмә – Рәсәйҙә ошо тармаҡ белгестәрен туплаусы иң ҙур майҙандарҙың береһе. Газ буйынса беҙ донъяла – беренсе, нефть сығарыу буйынса ла иң эре унау иҫәбендә.
Республикабыҙҙың төньяҡ-көнбайыш төбәгендәге ҡеүәтле сәнәғәт үҙәге Нефтекама ҡалаһының барлыҡҡа килеү тарихы был яҡтарҙа “ҡара алтын” ятҡылыҡтарын үҙләштерә башлауға туранан-тура бәйле. 1959 йылда Кәсәү ауылы янында нефтселәр һәм төҙөүселәр ҡасабаһы ҡалҡып сыға, ә 1963 йылда ул Нефтекама ҡалаһы исемен ала. Волга-Вятка иҡтисади биләмәһендә урынлашҡан ҡаланы Өфө, Бөрө, Яңауыл, Ағиҙел, Октябрьский, Ижевск, Пермь, Ҡазан, Һамар менән автомобиль юлдары тоташтыра. Тимер юлы аша Мәскәү-Ҡазан-Владивосток яҡтарына сәфәр ҡылыу мөмкинлеге бар. Нефтекамала әле 130 меңдән ашыу кеше йәшәй. Киләһе йыл үҙенең 50 йыллығын билдәләйәсәк ҡаланың социаль-иҡтисади хәле, проблемалары хаҡында һөйләүен һорап, Нефтекама ҡалаһы хакимиәте башлығы Илүс Фәғит улы ҒАРИФУЛЛИНҒА мөрәжәғәт иттек.
Ул булмышы менән аралашыусан, ихлас шәхес. Хеҙмәттәштәре лә ошо хаҡта раҫлай. Уның күңел байлығы, ғәҙәттәре уйламағанда әңгәмәсенең үҙенә лә күсә.
Ф.С. Фәйзуллин — илебеҙҙә дөйөм танылған ғилми мәктәпкә нигеҙ һалыусы, социаль философия һәм социология өлкәһендәге күренекле ғалимдарҙың береһе. Уның 500-ҙән ашыу ғилми хеҙмәте, шул иҫәптән 48 монографияһы, техник вуздар өсөн философия дәреслектәре баҫылып сыҡҡан. Фәнил Сәйет улы етәкселегендә 50-нән ашыу уҡытыу-методик ҡулланма әҙерләнгән. Техник вуздар өсөн дәреслек улар араһында айырым урын биләй.
Милләттәрҙең һәм милләт-ара мөнәсәбәттәр үҫешендәге социаль мәсьәләләрҙе тикшереү һәм хәл итеүҙә академик Ф.С. Фәйзуллиндың индергән өлөшө ғәйәт ҙур.
Нарыштау итәгендәге гүзәл ҡала Башҡортостандың төрлө төбәктәренән, шулай уҡ Мари Иленән килгән һәүәҫкәр музыканттарҙы, талантлы ҡурайсыларҙы ҡабул итте.
Ҡала мәҙәниәт йортоноң сәхнәһенән ике көн буйы илаһи ҡурай моңо яңғыраны.
Тәүҙә сәхнә түренән йәш башҡарыусылар халыҡ көйҙәрен яңғыратты. Уларҙың сығышына конкурста ҡатнашыусы иң өлкән музыкант, Йошкар-Ола ҡалаһынан килһә лә, сығышы буйынса Баймаҡ районынан булған Муса Нурдәүләтов та яҡшы баһа бирҙе.
— Мин үҙем ҡурайһыҙ йәшәй алмайым, — тине ул. — Яҙмыш елдәре мине сит яҡтарға ташлаһа ла, Башҡортостан менән бәйләнеште өҙгәнем юҡ. Мари Илендә ҡурай моңон бик йылы ҡабул итәләр, күп концерттарҙа сығыш яһарға саҡыралар. Бындай саралар милләтебеҙҙең рухын байыта, телебеҙҙе, быуындан быуынға күсә килгән изге йолаларыбыҙҙы һаҡлауға булышлыҡ итә.
ҡара, йәмһеҙ төнгә,
Бөтә халыҡ
тыныс йоҡола.
Ара-тирә
эттәр һау-һау
килеп
Өрәләр ҙә
тағы тын була.
Ауыл йоҡлай, ләкин ситендәге
Бәләкәс кенә бер өй йоҡламай,
Аҡ ҡарланып туңған тәҙрә аша
Йылт-йылт итеп зәғиф ут ҡарай.
Бына был биш йыллыҡ эш, башҡорт ярлыларының батшалар миҙгелендә йөҙ йылдар буйынса рус түрәләре һәм башҡорттоң ваҡ буржуалары ҡул аҫтында тарихи иҙелеп килгәнлектәрен асыҡ күрһәтеп, башҡорт ярлыларына көтөлмәгән дәрәжәлә аң-белем бирҙе. Йөҙ йылдар буйынса үҙ телдәре менән рәхәтләнеп бер һүҙ һөйләргә һәм үҙенең моң-зарҙарын аңлатырға мохтаж булған башҡорт ярлылары “Башҡортостан” газетаһының ғәмәли эштәре менән барыһынан да айырылды. Совет хадимдәре1 менән үҙенең әсә телендә һөйләшеп, аңлашып, үҙенең әсә телендә эш йөрөтә башланы.
Ҡыҫҡаһы, “Башҡортостан” газетаһы башҡорт телен хөкүмәт теле итеп үткәреүгә берҙән-бер һәм көслө аппарат булды.


c: text/html

text:
Февраль айының тәүге көндәрендә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы киләһе 79-сы ижад миҙгеленә абонементтар һатыу буйынса Бөтә Рәсәй акцияһына ҡушылғайны. Тәүге көндә 300 ашыу тамашасы был форсат менән файҙалынһа, Ғашиҡтар көнө алдынан үткәрелгән йәрминкәлә уларҙың һаны тағы ла артты.
Башҡортостандың төп мәҙәни усағы заман менән бергә атлауын дауам итә. Киләһе ижад миҙгеленә абонементтар һатыу буйынса йәрминкә тамашасыларҙың ниндәй музыка, тамаша ҡарарға теләгәнен белеү маҡсатында ла ойошторолдо. Абонемент һатып алыу нимә бирә һуң тамашасыға? Иң тәүге сиратта әлбиттә үҙең яратҡан концерттарға алдан уҡ билет алып ҡуйыу. Ә иң мөһиме – өс-дүрт концертҡа билет хаҡы йәмғеһе 25 процентҡа арзаныраҡҡа тура килә. Йәрминкәлә абонемент һатып алыусыларҙы бүләктәр ҙә көтә ине – киләһе ижад миҙгеленең тамашасылары 10 процент ташлама биргән дисконт карталары менән бүләкләнде.
Ғашиҡтар көнөн билдәләү Рәсәйҙә һуңғы осрҙа популярлыҡ яулай. Шуға күрә лә филармония хеҙмәткәрҙәре был форсат менән файҙаланып ҡалырға тырышып үҙ тамашасыларына көтөлмәгән шатлыҡлы мәлдәр бүләк итте. Башҡортостан эстрадаһының иң сағыу йондоҙҙарының береһе скрипкасы Марат Саҙриев үҙенең ижадташ дуҫтары менән «Марат: мөхәббәт тураһында» исемле сағыу тамаша менән ҡыуандырһа, парлы тамашасылар иҫтәлеккә эксклюзив магниттар алып ҡыуанды. Үҙҙәреннең яртыларын тапмағандар иһә, Валентинкаларҙа яҙмышын юраны һәм татлы бүләктәр менән һыйланды.
Был көндө Башҡорт дәүләт филармонияһы үткәргән «Филармонияға һөйөү менән!» конкурсына йомғаҡ та яһалды. Бәйгегә йөҙҙән ашыу матур эстәлекле, сағыу эштәр ҡабул ителһә, еңеүсе тип Благовещен районынан Гүзәл Иштәкбаева табылды. Ул Марат Саҙриевтың концертының төп ҡунығы булыуҙан тыш, виртуоз скрипкасы кулынан яңы ғына сыҡҡан компакт дискыһы һәм филармониянан 500 һумлыҡ сертификат менән бүләкләнде.
Филармония үҙ тамашасыларын ярата, уларға һәр саҡ ихтибарлы булырға тырыша! Алда әле төрлө акциялар, көтөлмәгән бүләктәр буласаҡ. Беҙҙең яңылыҡтарҙы күҙәтеп барығыҙ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Әбйәлил мәктәбенә Рамазан Өмөтбаевтың исеме бирелде
Әбйәлил районының Әлмөхәмәт ауылы дөйөм белем биреү мәктәбенә Башҡортостандың күренекле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, башҡорт яҙыусыһы һәм публицисы Рамазан Өмөтбаевтың исеме бирелде.
Рамазан Ғимран улы Өмөтбаев 1924 йылда Әбйәлил районының Әлмөхәмәт ауылында тыуған. Уның ҡаҙаныштары күп кенә хәрби һәм хеҙмәт наградалары —Ленин, "Почет Билдәһе", I һәм II дәрәжә Ватан һуғышы ордендары, БАССР Юғары Советы Почет Грамоталары, бик күп миҙалдар менән билдәләнгән. Рәсәй Президенты Указы менән 1994 йылда уға "Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре" тигән хөрмәтле исем бирелә. Ул РСФСР-ҙың мәғариф отличнигы булды, 4 — 9 саҡырылыш БАССР Юғары Советы депутаты, уның Президиумы ағзаһы итеп һайланды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов республика киң мәғлүмәт сараларының редакторҙары менән осрашты
Фото:
27 июлдә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика киң мәғлүмәт сараларының һәм федераль баҫмалар һәм агентлыҡтарҙың төбәк вәкиллектәре редакторҙары менән осрашты. Осрашыуҙа власть органдарының киң мәғлүмәт саралары менән үҙ-ара килешеп эш итеү, федераль үҙәк һәм Рәсәй Федерацияһының субъекттары араһында вәкиллек хоҡуҡтарын бүлеү мәсьәләләренә ҡағылып үттеләр. Шулай уҡ республикалағы проблемалар һәм уларҙан сығыу юлдары тикшерелде.
Осрашыу темаһы – ул, әлбиттә, башҡарылған эшкә отчет һәм рәсми булмаған осрашыу түгел, тине Рөстәм Хәмитов, осрашыуҙы асып. Республика башлығы «ҡайҙа булыуыбыҙ, нимә эшләйәсәгебеҙ, кем булыуыбыҙ хаҡында бергәләп һөйләшергә» тәҡдим итте, «сөнки бөгөнгө көнгә был һорауҙарға яуаптар теләгән кимәлдә әле булһа табылмаған». «Дөйөм алғанда, бөгөн залда ултырыусылар – республика киң мәғлүмәт сараларының элитаһы. Күп йәһәттән йүнәлеш биреүсе, ғәмәлдәге тәжрибәләргә йоғонто яһаусы, уларҙы үҙгәртеүсе йәки дауам итеүсе кешеләр», тип билдәләне ул.
Рөстәм Хәмитов яҡын арала киң мәғлүмәт сараларында ижтимағи-сәйәси тормоштоң етди хәл-ваҡиғаларын яҡтыртырға тура киләсәк, тип белдерҙе.
— Беҙҙең алда декабрь айында башланасаҡ оҙайлы һайлау алды һәм һайлау осоро – ҙур ваҡыт арауығы тора. Әле Дәүләт Думаһына һайлау алды кампанияһы старт алды, 2012 йылдың март айында – Рәсәй Федерацияһы Президенты һайлауҙары, Өфө ҡала Советына һайлауҙар, һәм 2013 йылдың март айында республика Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға һайлауҙар буласаҡ. Был йәмғиәттә үҙ-ара мөнәсәбәттәр киҫкенләшкән ауыр осор. Һәм был ғәҙел, аңлайышлы күренеш. Әлбиттә, мөмкин булмаһа ла, беҙ был ваҡыт арауығын мөмкин тиклем ҙур тетрәнеүҙәрһеҙ, конфликттарһыҙ, ауырлыҡтарһыҙ үткәрергә тейешбеҙ. Конфликттар ҙа, үҙ-ара бәрелештәр ҙә буласаҡ, осҡондар ҙа сәсрәйәсәк. Былар барыһы ла аңлашыла. Ләкин был йәмғиәтебеҙ нигеҙен ҡаҡшатырға тейеш түгел. Был эштә мин киң мәғлүмәт сараларына ҙур әһәмиәт бирәм, һәм ҡайһы бер мәсьәләләрҙе һеҙҙең менән тикшерергә теләр инем, — тине төбәк башлығы.
Ул Президент булып бер йыл эшләү буйынса үҙе өсөн яһаған һығымталары менән бүлеште. «Президент, минең аңлауымса, аҡса һәм байлыҡ таратыусы түгел, ә күпселек йәһәттән йәмғиәттә әхлаҡи мөхит булдырыусы кеше, — тине Рөстәм Хәмитов. – Ғәҙелһеҙлеккә ҡаршы тороусы, етешһеҙлектәрҙе бөтөрөүсе кеше. Мин эшемде ошо позицияларҙан башҡарырға тырышам. Байлыҡ, бюджет аҡсаларын таратыусы һәм бюджет аҡсаларына ниҙер төҙөлөү менән ғорурланыусы моделенән ситләшергә теләйем. Кемгәлер ниҙер төҙөү өсөн аҡса биреү менән ғорурланыуҙы, аҙаҡтан килеп тантаналы рәүештә ниҙер һөйләүҙе мин дөрөҫ тип һанамайым. Сөнки аҡса һәм ресурстар беҙҙең йәмғиәттеке.
Был осраҡта республика Президенты күп нәмәләрҙе планлаштыра ғына ала, күренештәргә юғарынан ҡарап, был мөмкинлектәрҙе тейешенсә йүнәлтеү йәки беҙҙең алда торған бурыс һәм маҡсаттарға уларҙы объектив рәүештә йүнәлтеүгә булышлыҡ итеү мөмкинлектәренә эйә.
Бынан тыш, беҙҙең ярайһы уҡ ҡаты системала эш итеүебеҙҙе аңлайым, был беҙгә оҡшамаһа ла, уны ҡәтғи рәүештә төҙәтә алмайбыҙ. Беҙ был хаҡта әйтә генә алабыҙ һәм системалағы кәмселектәрҙе төҙәтеү йәһәтенән һөйләшеү алып барыу, шул иҫәптән федераль үҙәк менән дә, процесстарына булышлыҡ итә алабыҙ. Кәмселектәр бар, әлбиттә. Һәм һуңғы ярты йыллыҡта, Рәсәй Федерацияһының Дәүләт советы Президиумы составында эшләп, дәүләт етәкселәренә, Рәсәй Президентына киләһе уйҙы еткерергә тырыштым: беҙҙең бөйөк илдәге федераль мөнәсәбәттәр яңынан ҡарап сығыуҙы талап итә. Федерация субъекттары һәм федераль үҙәк араһында вәкиллек хоҡуҡтарын бүлеү зарур. Субъекттарға, муниципалитеттарға хоҡуҡтарҙы күберәк бирергә кәрәк. Беҙҙе ишеттеләр, тип уйлайым. Һәр хәлдә бөгөн был темаларҙы тикшергән эш төркөмдәренең эш итеү варианттары ҡарала. Бының менән киләһене әйтергә теләйем: бөгөн беҙ билдәле бер йүнәлеш сиктәрендә булһаҡ та, ул йүнәлеш булһа ла, сиктәрҙе киңәйтергә, федераль үҙәк менән килешеп эш итергә йәки уға йоғонто яһарға тырышыу — әлбиттә, мөһим һәм кәрәкле эш. Минең республика Президенты булыуым шунан да ғибәрәт – республикабыҙҙың үҙенең мөмкинлектәрен һәм эш итеү даирәһен киңәйтеү.
Беҙҙә бөтә яҡлап та ҙур ауырлыҡтар бар, тип әйтә алмайым, ләкин улар, әлбиттә, бар. Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының дөйөм Рәсәйҙәге үҫеш тенденцияһынан артта ҡала барыуы иң мөһим проблема булып торалыр, моғайын. Тормош сифаты буйынса ла, сағыштырма күрһәткестәр буйынса ла, сикләнгәнлек, сикләнгән арауыҡ булдырыу йәһәтенән дә беҙ артта ҡала килдек. Бындай форматта, әлбиттә, үҫешә алмауыбыҙ билдәле. Ҙур проблемалар юҡ, ләкин хәл итерлек мәсьәләләр бар», — тине республика Президенты, инеш һүҙен йомғаҡлап.
Артабан һөйләшеү һорау-яуап йүнәлешендә барҙы.


text:
Акира Куросава
Акира Куросава(япон. 黒澤 明Куросава Акира?, 23 март 1910, Токио — 6 сентябрь 1998, Токио) — Японияла ижад итеүсе кинорежиссёр, сценарист һәм продюсер. Кино тарихында иң йоғонтоло кинорежиссёр булып иҫәпләнә. Куросава 57 ижади ғүмерендә 30 фильм төшөрә.
Йөкмәткеһе
Биография һәм фильмдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Исам һәм Сима Куросава ғаиләһендә Акира Куросава һигеҙенсе кинйә бала була. Бала саҡта уҡ үҙенең сәнғәт менән мауығыуын аңлай. 1928 йылда «Ника-тэн» күргәҙмәһендә күрһәтелгән «Сэйбуцу» рәсеме ҡаҙаныштарының юғары нөктәһе була. Колледжға уҡырға керә алмайса, 20 йәштән уҙғас, PCL «Photo Chemical Laboratories» исемле билдәле ярон фирмаһында режиссёр Кадзиро Ямамото ярҙамсыһы булып эшләй башлай.
Ете йыл ассистент булып эшләгәс, фильм төшөрөүҙә ҡатнашырға мөмкинлек ала. «Гений дзюдо» (япон. 姿三四郎Сугата Сансиро: , 1943) картинаһы өсөн сценарийҙы үҙе яҙа. Фильм XIX быуатта илдә дзюдо үҫеше тураһында була.
Һүңырыҡ тиҫтәләгән фильмдар төшөрә.
Куросава 1998 йылдың 6 сентябрендә Токионың Сэтагая районында 88 йәшендә инсульттан вафат була. Уның яҡын дуҫы Коидзуми төшөргән «Ямғырҙан һуң» (япон. 雨あがるАмэ агару ) фильмына сценарий уның һуңғы эше була.
Танылыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Акира Куросава үҙенең фильмдары кеүек донъяла танылыу яулай.
Көнсығыш һәм Көнбайыш традицияларын яҡынайтыу уның төп ҡаҙанышы булып тора. Ул үҙенән һуң быға тиклем булмаған киноматографик мираҫ ҡалдыра. 1994 йылда Киото премияһына лайыҡ була. 1991 йылдың 12 мартында СССР Президенты Указы нигеҙендә «СССР һәм Япония араһындағы мәҙәни бәйләнешкә кереткән өлөшө өсөн» «Халыҡтар Дуҫлығы ордены» менән наградлана.
2004 йылдан Токио Халыҡ-ара кинофестивалендә уның исемендәге премия булдырылған.
Вафаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Куросава 88 йәшендә 1998 йылдың 6 сентябрендә инсульттан вафат була.
Куросава мираҫы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2010 йылдың 20—22 июнендә XXXII Мәскәү халыҡ-ара кинофестивале сиктәрендә «Наследие Акиры Куросавы в контексте российской и мировой культуры» тигән халыҡ-ара фәнни конференция үткәрелә.[1].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Новостное сообщение от 16 апреля 2010 года на официальном сайте XXXII ММКФ (Тикшерелгән 29 апрель 2010)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Donald Richie The Films of Akira Kurosawa — Third edition. — Berkley, Los Angeles, London: University of California Press, 1998. — ISBN 0-520-22037-4.
- Юткевич С. И. Маски Акиры Куросавы // Шекспир и кино — М.: Наука, 1973. — Б. 114-121.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 23 мартта тыуғандар
- 1910 йылда тыуғандар
- Токиола тыуғандар
- 6 сентябрҙә вафат булғандар
- 1998 йылда вафат булғандар
- Токиола вафат булғандар
- Почётлы легион ордены кавалерҙары
- «Италия Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены Ҙур тәре кавалерҙары
- «Италия Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены Бөйөк офицерҙары
- Халыҡтар Дуҫлығы ордены кавалерҙары
- Алфавит буйынса кинорежиссёрҙар
- Япония кинорежиссёрҙары
- XX быуат кинорежиссёрҙары
- Алфавит буйынса сценаристар
- Япония сценаристары
- BAFTA премияһы лауреаттары
- «Сезар» премияһы лауреаттары
- «Көмөш айыу» премияһы лауреаттары
- «Оскар» почётлы премияһының лауреаттары
- «Оскар» премияһы лауреаттары
- Киото премияһы лауреаттары
- Япония император премияһы лауреаттары


text:
Донъяға - күңел күҙе менән
Предприятиеның тарихына күҙ һалһаң, инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу тураһында ҡарар Бөйөк Ватан һуғышынан һуң ҡабул ителә. Күптәр фронттан зәғифләнеп ҡайта. Оҙаҡ дауаланғандан һуң, Белоретҡа фронтовик, авиация майоры Василий Васючков килә. Күреү буйынса инвалид Василий Степановичтың партия һәм йәмәғәт эшендә тәжрибәһе лә байтаҡ. Ветеран күҙҙәре насар күргән белореттарҙың яҙмышына битараф ҡалмай. Тиҙҙән талантлы, ғәйрәте ташып торған йәш офицер ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҡалала йәшәгән инвалидтарҙы үҙе тирәләй туплауға ирешә. Оҙаҡламай, бюро һәм ревизия комиссияһы составтары ағзалары һайлана, уҡыу-производство оҫтаханалары асыла. Шулай итеп, 1951 йылдың 23 апрелен Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәтенең Белореттағы тәүге ойошмаһы барлыҡҡа килеү көнө тип билдәләргә мөмкин.
Бөтә Рәсәй һуҡырҙар йәмғиәтенең Белорет уҡыу-производство предприятиеһы 66 йыл эшләү осоронда күп кенә үҙгәрештәр, ҡаҙаныштар, һынылыштар кисергән. Ҡасандыр 700-ләгән эшсеһе булған ҙур предприятие бөгөн нисек көн күрә, ниндәй пландар менән йәшәүе тураһында һөйләүҙәрен һорап, предприятиеның генераль директоры Рәйсә Борис ҡыҙы ХАНОВАға (һүрәттә) мөрәжәғәт иттек. Әңгәмәбеҙгә коллектив тормошонда ҡайнап йәшәгән һуҡырҙар йәмғиәтенең беренсе ойошмаһы рәйесе, йыйыу цехы начальнигы Фәнил Әғләм улы Мөхәмәтшин да ҡушылды.


text:
Теме:Зәйнәб Биишева.Өйрәнсек һәм һөнәрсе.( 4-се класс)
Маҡсат: 1.Зәйнәб Биишева тураһында күберәк белеү әҫәрҙәре менән танышыу;?
2.Уҡытусыларҙың фикерләү,анализлау,ғомумиләштерү күнекмәләр үҫтереү.
3.Уҡылған әҫәр аша уҡыусыларҙа тырышлыҡ,саф күңеллек,хеҙмәт һөйүсәнсәлек тәрбиәләү.
Йыһазландырыу : презентация, китаптар,һүрәттәр,балсыҡ көршәк (чүлмәк),яҙыуҙар.
Барышы: I. Ойоштороу.
1.З.Биишева.”Хәйерле көн”.-Сөмбөл яттан һөйләй.
2.Эйе,барыбыҙға ла хәйерле көн. Мәктәпкә килгәндә беҙҙең аяҡ аҫтарыбыҙҙа ҡар шығырҙаны, беҙгә ҡояш йылмайҙы. Улар беҙгә ниндәй теләктәр теләнеләр икән : (хәйерле иртә ,көнөгөҙ уңышлы булһын,яҡшы билдәләр алығыҙ.)
-Бөгөн беҙ дәрестә З. Биишева тураһында һөйләшербеҙ,унын “Өйрәнсек һәм һөнәрсе “тип аталған хикәйәһен уҡырбыҙ, ял итербеҙ.
-Әгәр дәрестә тырышып эшләһәҡ,ҡояш апай беҙгә тағы ла яҡты нурҙарын һибер.
-Ә дәресте йылмайыуҙан башлайы ҡ.Бер-беребеҙгә,миңә, ҡунаҡтарға йылмайыу бүләк итегеҙ.
II.Тын алыуға күнегеүҙәр,фонетика зарядка:
Матур яҙыу –ҙ ҙ
-Һеҙҙtң алдығыҙҙа янып ултырған шәмдәр бар тип күҙ алдына килтерегеҙ. (өрөп,һүндерәләр).
-Был ҡорттары нисек беҙелдәй?(ҙ,ҙ,ҙ,)
-Тиҙәйткес-тел шымартҡыс:
(һеҙҙең үгеҙегеҙ үҙегеҙҙекеме,беҙҙең үгеҙебеҙ үҙебеҙҙеке)-бергә һәм айырым әйтеү.
III. Өйгә эште тикшереү.Ҡабатлау.
-Беҙ уҙған дәрестә тарҡау,йыйнак һөйләмдәр тураһында һөйләшкән инек.Хәҙер ҡабатлап китәйек.
-Дәрес башында,ҡояш йылмая,-тигән һөйләм әйттек.Был ниндәй һөйләм (йыйнаҡ).
Кем ошо һөйләмде тарҡаү һөйләм итәр.(таҡтала һәм урындарҙа яҙыу).
2.Һәр уҡыусыға бер һүрәт бирелә.Ошо һүрәткә ҡарап тарҡау һөйләмдәр төҙөтөү.
IV.Төп өлөш.
-Сөмбөл беҙгә кем яҙган шигырҙы һөйләп ишеттерҙе?
-Ә уҡыу йылы барышында беҙ З. Биишеваның ниндәй әҫәрҙәрен уҡыныҡ?(«Кәмһетелгәндәр” өҙөк, “М.Буранғолов”).Кем һуң ул З.Биишева?(презентация күрһәтеү).
-1908 йылдың 2 ғинуарында Башҡ. Күгәрсен районы Туйембәт ауылында хәлфә ғаиләһендә тыуған.һ. б. аңлатам
2.Китаптар күрғәҙмәһе менән таныштырам.(фотоальбом,башҡа китаптары.)
3.Бөгөн беҙ яҙыусының тағы ла бер әҫәре менән танышабыҙ.”Өйрәнсек һәм һөнәрсе”.
V.Китап менән эш
-Прогноз-Балалар,хикәйә нимә тураһында тип уйлайһығыҙ?( уҡыусылар әйтә).
1.Уҡытыусының уҡыуы.Аҙағын ҡысҡаса һөйләп бирәм.
2.Һүҙлек эше.(аңлашылмаған һүҙҙәрҙе аңлатам).
3. “Ҡыуып ет” уйыны- Уҡытыусыға эйәреп уҡыйлар.
1-се абҙацты , аҙаҡҡа тиклем үҙ аллы.
4.Сылбыр буйынса уҡыу.
5.Үҙегеҙгә оҡшаған өлөштө генә таусири уҡып күрһәтегеҙ.
VI.Философ өҫтәле.
-Ә хәҙер үҙәгеҙҙе философтар итеп күҙ алдына килтерегеҙ? Кем ул философ? Философ – аҡыллы һәм аңлы кеше тигән һүҙ.Ул үҙ фекерен уйлап ҡына һөйләй,иҫбатлап ҡуя.
-Хикәйә нимә тураһында?
-Ул ни өсөн шулай атала?
-Хикәйәне уҡығанда һеҙ ниндәй хистәр киcерҙеғеҙ?
-Төп геройҙар кемдәр?Улар һеҙгә оҡшанымы?
Ни өсөн?
-Хикәйәне уҡығанда ниндәй теләктәр тыуҙы?
-Йөрәк ҡушҡанса эшләнгән көрсәк ниндәй булған?
(уҡыусылар яуабы).
-Һүрәттәр күрһәтәм: Һеҙ нисек уйлайһығыҙ, менә был көршәктәр,йөрәк ҡушҡанса эшләгәнме?
Көршәк (сүлмәк )тураһында һөйләп китәм.( Кавказ ҡыҙҙарының көршәк менән һыу ташыуы)
VII. Ял минуты.
VIII. -Ә хәҙер дауам итәбеҙ.(урында һәм таҡтала яҙалар).
Өйрәнсек-кире Һөнәрсе-ыңғай
Яман ябай
Үҙен генә ҡайғыртыусы саф күнелле
Һаран (скупой) тиҙ ышана
Алдаҡсы тырыш
Ҡомһоҙ (жадный) тыңғылыҡ белмәүсе
Хәйлекәр һәр ваҡыт эҙләнеүсе
Өйрәнеүсе
Изгелекле
Кешелекле
Тәртипле
Йомарт
Яҡшы күңелле.
-Бына һеҙҙең алдығыҙҙа кешеләргә хас булған сифаттар.
-Һеҙ ҡайһы яҡты үҙегеҙгә һайлап алыр инегеҙ?Ә бының өсөн нимәләр эшләргә кәрәк?(уҡыусылар һөйләй)
Һөҙөмтә: Тимәк,беҙ яҡшыны ямандан айыра белергә ,комһоҙлоҡ, тупаслыҡ,ике йөҙлөлөк кеүек сифаттарҙы үҙебеҙгә яҡын ебәрмәҫкә тырышырға,ә гүзәллек,матурлыҡ ,яҡшылыҡ,тырышлыҡ,йомартлылык,яҡшы күңеллелек өсөн көрәшергә кәрәк -,тигән фекерҙе хуплайбыҙ.Эште яратырға кәрәк.
IX.Ижади эштәр (ваҡытҡа ҡарап)
Әйтем-һүҙҙең биҙәге
Мәҡәль-һүҙҙең еләге.
-Мәҡәлдәрҙең тәүге өлөшө бирелгән,аҙағын тап.(карточкалар)
-Тирләп эшләһәң,тәмләп ашарһың.
-Ағасты япраҡ биҙәһә,кешене хеҙмәт биҙәй.
-Хөрмәттең төбө-хеҙмәт.
-Аҙ һөйлә ,күп эшлә.
-Эш бетҡәс,уйнарға ярай.
-Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ.
-Ағас емеше менән,кеше эше менән.
-Һүҙең менән маҡтанма ,-эшең менән маҡтан.
-Ҡайһы мәҡәлдәр беҙ уҡыған әҫәргә тура килә.(Һәр мәҡәлде аңлатыу).
“Һүҙҙәр төҙө” уйыны-йәшелсә исемдәре.
-Был әйберҙәр ҡайҙа үҫә?Уларҙы кем үҫтерә? Мул итеп уңыш йыйып алыу өсөн нимә эшләрғә кәрәк? Һ.б.
-Ә хәҙер З.Б.-ның бер шиғырын яҙманан тыңлап китәйек.(ваҡыт күбрәк ҡалһа “Йәшел үлән “тигән хикәйәһен).
X.Йомғаҡлау.
-Балалар,беҙ дәрестә ниндәй хикәйә уҡыныҡ?Уны кем яҙған?
Ҡайһы геройға оҡшап үҫәрһегеҙ?
Әйе,уҡыусылар тырыш булырға,эш һөйәргә, алдамаҫҡа ,сабыр булырға кәрәк.
Ҡарағыҙ әле балалар,ҡояш беҙгә йылмая,йылы,яҡты нурҙарын һибә.Тимәк ул һеҙҙең менән ҡәнәғәт.Бөгөн дәрестә әйтелгән һүҙҙәрҙе һеҙ тормоштала ҡулланырһығыҙ.
Билдәләр ҡую
Өй эше:Һөйләргә өйрәнергә.Йөкмәтҡеһен белергә.
Номер материала: ДA-010415
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Фото:
Өфөләге ауыл хужалығы йәрминкәләренә картуф ситтән килтереләсәк
Фото:
Өфөлә көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре рәсми рәүештә 25 сентябрҙә эшләй башлаясаҡ. Шулай ҙа республиканың баш ҡалаһындағы ике майҙанда тәүге йәрминкәләр 4-5 сентябрҙә үтте. Улар бал йәрминкәләре булды. Уларҙа ике көн эсендә 50 тонна бал продукцияһы һатылды. Уртаса хаҡ былтырғы 250 һум урынына литрына 450 һум тәшкил итте. Был турала мэриялағы бөгөнгө матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәтенең Ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы Ирина Рублева хәбәр итте.
— Йәрминкәләр рәсми рәүештә асылмаһа ла, көҙ башланғандан алып бер ял көнө лә уларһыҙ үтмәне, — тине ул. — 11 сентябрҙә «Аврора» кинотеатры янындағы майҙанда картуф һатыу ойошторолдо. Был шәмбелә ошондай уҡ йәрминкә Спорт һарайы алдында үтәсәк. Бындай саралар картуфҡа булған ажиотаж һорауҙы кәметеү ниәтендә ойошторола. Үрҙә күрһәтелгән майҙандарҙа картуфтың килограмын 18-20 һумдан һаталар. Шул уҡ мәлдә ҡаланың ҡайһы бер сауҙа нөктәләрендә килограмына хаҡтың 35 һумға етеүен иҫәптә тоторға кәрәк.
Ирина Рублева әйтеүенсә, быйылғы йәрминкәнең ситтән ҡайтарылған картуф һәм һуғанға ориентирланыуы уның үҙенсәлеге буласаҡ.
— Быйылғы йыл уңышҡа бай түгел, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. – Шуға күрә беҙ ауыл хужалығы продукцияһы менән беҙҙә һатыу итәсәк башҡа төбәктәргә мөрәжәғәт иттек.
31 октябргә тиклем дауам итәсәк көҙгө йәрминкәләр өсөн Өфөлә 20-нән ашыу майҙан биреләсәк. Мөмкинлек булғанда йәрминкәләр ваҡытының тағы ла оҙайтылыуы ихтимал.


text:
«Йәш ғаилә-2014» конкурсы Өфөлә финиш һыҙығына сыҡты
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
15 октябрҙә «Химик» мәҙәниәт һарайында «Йәш ғаилә-2014» республика конкурсының ҡала этабының финалы уҙасаҡ. Төп бүләк – автомобиль өсөн – ете ғаилә көс һынашасаҡ. Улар иҫәбендә Дим районынан Карповтар, Калинин районынан Мостафиндар, Киров районынан Юриндар, Ленин районынан Воротниковтар, Октябрь районынан Шабановтар, Орджоникидзе районынан Вәлиевтар һәм Совет районынан Шакировтар ғаиләләре.
Ғаилә парҙары балалары менән бергә «Ғаилә булыу сәнғәт» исемле визитка, «Яңы быуын таланттары!» баланың ижади номеры, «Берәү — бөтәһе өсөн, бөтәһе — берәү өсөн!» өйгә эш кеүек конкурстарҙа сығыш яһаясаҡ, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Еңеүсе ғаилә быйыл Ишембайҙа уҙасаҡ республика конкурсында ҡатнашасаҡ.
Был бәйге ғаиләнең статусын күтәреүгә, йәш ғаиләләрҙе аяҡҡа баҫтырыу һәм уларҙы нығытыу өсөн шарттар булдырыуға, уның ялын ойоштороуға йүнәлтелгән.
Өфөлә финал киске сәғәт етелә башлана.


text:
Камил йәмғиәт төҙөгән пәйғәмбәр
02 марта 2016 йыл | Йәмғиәт
Мөхәммәт с.ғ.с. - гә пәйғәмбәрлек миссияһы килгәнгә тиклемге осор Ғәрәп илдәрендә ныҡлы урын алған бик күп кире яҡтар менән билдәле. Йәмғиәт социаль хәле буйынса бер-береһенән ҡырҡа айырылған бер нисә ҡатламға бүленә: ҡолдар һәм уларға эйә булған хужалар, хакимдар һәм уларға баш эйеп, буйһоноусылар. Күп һанлы ғәрәп ҡәбиләләре кландарға, нәҫелдәргә бүленә. Улар араһындағы дошманлыҡ арҡаһында бер туҡтауһыҙ бәхәс, низағ, талаш, бәрелеш сығып тора.
Бар эштә лә кәрәк берҙәмлек
02 марта 2016 йыл | Урындағы үҙидара
24 февралдә уҙған Ҡауарҙы ауыл Советы депутаттарының киңәйтелгән ултырышы эшендә район хакимиәте башлығы Р.З.Бохаров, уның урынбаҫарҙары, район Советы рәйесе Ф.Һ.Зәйнетдинов, секретары Р.С.Ишмөхәмәтова, төрлө ойошма, учреждениелар етәкселәре, белгестәре, ауыл Советы депутаттары, урындағы халыҡ ҡатнашты.
Мөғжизәле сәнғәт төрө сәхнәлә
02 марта 2016 йыл | Йәмғиәт
25 февралдә район мәҙәниәт һарайында Кино йылын асыу тантанаһы уҙҙы. Был сараға районыбыҙҙа оҙаҡ йылдар киномеханик булып эшләгән ветерандар, Үтәк, Еҙем-Ҡаран, Сәйетбаба, Яңғыҙҡайын һәм ра-йон халыҡ театрҙары артистары саҡырылғайны.


text:
- Подробности
- Просмотров: 387
ҠАРАМЫШЕВ Әмир Батыргәрәй улы [7.4.1893, Өфө губ. Стәрлетамаҡ өйәҙе Маҡар а. (БР‑ҙың Ишембай р‑ны) — 7.8.1918, ш. уҡ губ. Мейәс ҡ., Ырымбур ҡ. ерләнгән], Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Ҡарамышевтар нәҫеленән. Г.Б.Ҡарамышевтың ҡустыһы, М.Б.Ҡарамышевтың ағаһы. Беренсе донъя һәм Граждандар һуғыштарында ҡатнашыусы. 1914—17 йй. рус армияһында, корнет, 1918 й. алып Башҡорт ғәскәрендә, ротмистр. Бөтә башҡ. ойоштороу ҡоролтайы (ҡара: Бөтә башҡорт ҡоролтайҙары) делегаты, 1917 й. дек. башлап Башҡорт хөкүмәтенең Хәрби бүлеге мөдире ярҙамсыһы. 1918 й. ғин. Башҡорт хөкүмәте ҡушыуы б‑са Ғ.С.Иҙелбаев һәм Ғ.С.Мағазов м‑н берлектә Бөрйән-Түңгәүер кантонының Баймаҡ а. 1‑се башҡ. полкын ойоштороуға етәкселек итә. Мартта отряд тар-мар ителгәндән һуң (ҡара: Баймаҡта Башҡорт хөкүмәте ағзаларын атыу) большевиктарға ҡаршы партизандар хәрәкәте ойоштора. Апр. Ҡ. етәкс. отряд казактар м‑н берлектә Ырымбурҙа ҡулға алынған Башҡ. хөкүмәте ағзаларын иреккә сығара. Июндә уның етәкс. Верхнеурал өйәҙендә Башҡ. ғәскәренең 5‑се уҡсылар һәм 1‑се кавалерия полктары ойошторола. Июлдән 1‑се Башҡ. кавалерия полкы ком., Верхнеурал фронтының Башҡ. көстәре оператив төркөмө командующийы. В.К.Блюхер етәкс. ҡыҙыл отрядтарға ҡаршы башҡ. частары хәрәкәтенә етәкселек итә. Ҡ. исеме Башҡ. ғәскәренең 1‑се Башҡ. кавалерия полкына бирелгән (1918).
Әҙәб.: Ярмуллин А.Ш. Автономиялы Башҡортостан байрағы аҫтында. Өфө, 2009; Насыров Р.Х. Сабля хороша в ножнах. Уфа, 2000.
М.М.Ҡолшәрипов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы
В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Волга йылғаһының һул ярына тамағынан 495 км өҫтәрәк ҡушыла, Цим йылғаһынан айырыла ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 100 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Карповка йылғаһы башынан Карпов һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө)[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса[2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300712107000009550
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000955
- Бассейн коды — 05.01.03.007
- ГӨ буйынса томы — 07
- ГӨ буйынса сығарылыш — 0
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы.


text:
8 февралдә М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында баш ҡалабыҙ Өфөгә гастролгә килгән Мәскәүҙең «Сатирикон» театрының художество етәксеһе - Рәсәй Федерацияһының халыҡ артисы, Рәсәй Дәүләт премияһы лауреаты Константин Аркадьевич Райкин менән осрашыу булды. Бөгөнгө Рәсәй театр сәнғәтенең абруйлы эшмәкәрҙәренең береһе, мәшһүр актер, режиссер, педагог К.А.Райкинға, уның ҡабатланмаҫ ижадына һәм тормошона ҡарата ҡыҙыҡһыныу ҙур. Константин Райкин үҙе лә Башҡорт академия драма театрының илдәге иң дәрәжәле милли театрҙарҙың береһе булараҡ яҡшы белеүе хаҡында бәйән итте. Һүҙ, әлбиттә, уның атаһы - бөйөк Аркадий Райкин хаҡында ла барҙы. К.Райкин тормоштоң һәр осрағынан сәнғәт эҙләй. Әле лә ул осрашыуҙы үҙенсәлекле бер «спектаклгә» әүерелдерҙе. Театрҙың 95 йыллығы уңайынан быйыл Мәскәүҙә уҙасаҡ гастролдәр хаҡында ла әңгәмә барҙы.
К.А.Райкиндың гастроль программаһында «Иң яратҡаным» моноспектакле. Бында ул ижад юлының тәүге миҙгелдәре, атаһы, тормош һәм ижад юлы хаҡында иҫтәлектәр һөйләй, тормошоноң иң ҡыҙыҡлы һәм әһәмиәтле ваҡиғаларына туҡтала. «Иң яратҡаным» моноспектакле – тамашасы менән күҙгә- күҙ ҡарашып һөйләшеп, күңелеңде, йөрәгеңдәге иң изге хистәрҙе асыу ул. Яратҡан шағирҙары: Давид Самойлов, Николай Заболоцкий, Николай Рубцов, Осип Мандельштам, Лопе де Вега, А.С.Пушкин шиғырҙарын уҡый.
Осрашыу мауыҡтырғыс һәм ижади йәһәттән бик әһәмиәтле булды.


text:
СЫСҠАН менән ТӨЛКӨ
Просмотров 814
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:11-2014
-
- Рубрика:Тылсымлы һандыҡ » Әкиәттәр
- Исеме:СЫСҠАН менән ТӨЛКӨ
-
- Автор:
-
- Район:
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:
-
СЫСҠАН менән ТӨЛКӨ
(чукот халыҡ әкиәте)
Йәшәгән, ти тундрала бәләкәй генә сысҡан. Бер ваҡыт ул усаҡ өҫтөндә сәй ҡайнатып, төлкөнө ҡунаҡҡа көткән.
Төлкө килгәс:
— Килдеңме! —тип һораған.
— Эйе! Әйҙә сәй ҡайнағансы уйнап алайыҡ! —тигән төлкө.
— Юҡ, көтөп тор аҙыраҡ, тәүҙә сәй эсәйек! — тигән сысҡан.
Төлкө асыуланып кире китергә булған. Сысҡан төлкөнөң ҡайтып китеүенән ҡурҡып ризалашҡан.
— Ниндәй уйын уйнайбыҙ? — тип һораған сысҡан.
— Әйҙә һикерәбеҙ.
Һикерә башлағандар. Төлкө бейегерәк һикергән. Сысҡан отолған.
Сысҡан:
— Әйҙә хәҙер йәшенмәк уйнайыҡ — кем кемде таба шул еңә! тигән.
Кем беренсе булып йәшеренә тип, бик оҙаҡ бәхәсләшкәндәр. Төлкө сысҡандан өҫтөнлөк алған.
Йәшеренгәс, төлкө, йөнтәҫ ҡойроғон тышта ҡалдырған. Сысҡан төлкөнө ҡойроғонан тартып сығарған. Ә шунан инде сысҡан ҡасҡан. Төлкө уны ярты көн эҙләп, табалмағас, сысҡанға:
— Һин миңә тауыш булһа ла бир! — тигән.
Сысҡан шунда уҡ:
— Мин бында! — тип яуаплаған.
Төлкө тауыш килгән яҡҡа ташланһа, ә сысҡан юҡ. Шулай итеп сысҡан: "Мин бында!” — тип, бер урындан икенсе урынға күсеп йөрөгән. Ә төлкө иһә, тағы ярты көн сысҡанды баҫтырған. Ул ауыр тын алып усаҡ алдына саҡ барып йығылған.
— Сыҡ, һин еңдең! — тигән төлкө сысҡанға. Әйҙә сәй эсәйек!
Ҡараһалар — сәй әллә ҡасан инде ҡайнап бөткән.
Зөбәйҙә ИСЛАМОВА тәржемәһе.


text:
277 меңдән ашыу кеше социаль льготаларҙың аҡсалата эквивалентын һайланы
277 369 кеше, йәғни Башҡортостан Республикаһының льготаларға хоҡуғы булған бөтә граждандары иҫәбенән 75,6 проценты, социаль хеҙмәтләндереүҙәр йыйылмаһының аҡсалата эквивалентын һайланы. Киләһе йылда улар пенсия менән бергә ай һайын аҡсалата компенсация аласаҡ, тип хәбәр иттеләр РФ Пенсия фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә.
Хәҙерге ваҡытта соцпакет хаҡы айына 839 һум 65 тин тәшкил итә. Шунан 646 һум 71 тине — кәрәкле медикаменттар менән тәьмин итеүгә, 100 һум 05 тине — санатор-курорт дауалауға, 92 һум 89 тине ҡала эргәһе тимер юл транспортында, шулай уҡ ҡала-ара транспортында дауалау урынына бушлай барып ҡайтыуға ҡаралған.
2014 йылға социаль хеҙмәтләндереүҙәр йыйылмаһынан баш тартыу йәки уларҙы ҡайтарыу тураһында ғаризалар ҡабул итеү 30 сентябрҙә тамамланды. 2014 йылдың ғинуарынан Башҡортостан райондары һәм ҡалаларындағы идаралыҡтар федераль льготаларға эйә булыусыларҙан 2015 йылға ғаризалар ҡабул итә башлай.
Республикала федераль льготаға эйә булыусыларҙың дөйөм һаны 366 мең 519 кеше тәшкил итә.


text:
Башҡортостандың баш ҡалаһында Салауат Юлаев һәйкәленең 50 йыллығы айҡанлы тантаналы сара уҙҙыФото: Олег Яровиков
Башҡортостандың баш ҡалаһында Салауат Юлаев һәйкәленең 50 йыллығы айҡанлы тантаналы сара уҙҙы
Башҡортостандың баш ҡалаһында Салауат Юлаев һәйкәленең 50 йыллығы айҡанлы тантаналы сара уҙҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2017 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың баш ҡалаһында башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаев һәйкәленә 50 йыл тулыу уңайынан «Мәңге беҙҙең йөрәктә — Башҡорт улы Салауат!» исемле сара уҙҙы. Сара ҡурайсылар ансамбле башҡарыуында башҡорт халыҡ көйө «Урал» һәм Салауат маршы менән асылды.
Йыйылыусыларҙы Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты исеменән аппарат етәксеһе Зөфәр Тимербулатов сәләмләне. Сарала яҙыусылар, билдәле йәмәғәт эшмәкәрҙәре, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары — шағир Хәсән Назар, Яҙыусылар союзы рәйесе Зәки Әлибаев, филология фәндәре докторы, профессор Мирас Иҙелбаев, шағирә һәм журналист Лариса Абдуллина ҡатнашты. Студенттар Салауат Юлаевтың шиғырҙарын һөйләне.
Салауат Юлаев һәйкәле — баш ҡалабыҙҙың визит карточкаһы, Европала иң ҙур ат статуяһы. Батырыбыҙ атта ултырған килеш һынландырылған. Ошо ҡаянан Ағиҙел йылғаһына һәм тирә-йүнгә күркәм күренеш асыла.
Һәйкәл суйындан ҡойолған, гранит плитәләр менән йөҙләнгән. Уның ауырлығы — 40 тонна, бейеклеге — 14 метр. Билдәле скульптор, монументалист һәм рәссам Башҡортостандың милли батыры һәйкәлен 25 йылға яҡын — Салауат Юлаев каторгала күпме булған, шунса ваҡыт эшләгән. Скульптура Ленинградта ҡойолған.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт гербында Салауат Юлаев һәйкәле һүрәтләнгән. Монумент Башҡортостандың ете мөғжизәһе иҫәбенә индерелгән.


text:
Салауатта «Берҙәм Рәсәй» көнө үтте
Салауатта «Берҙәм Рәсәй» партияһы көнө үтте. Партияның төбәк сәйәси советы секретары Константин Толкачев етәкселегендәге берҙәм рәсәйлеләрҙең рәсми делегацияһы ҡалаға иртә таңдан килде.
Байрам сиктәрендә «Берҙәм Рәсәй»ҙең урындағы бүлексәһенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе асылды. Уны асыу тантанаһынан һуң, Константин Толкачев шунда уҡ үҙҙәренең социаль проблемалары менән мөрәжәғәт итеүсе граждандарҙы ҡабул итте.
Колхозная урамында делегация ағзалары яңыраҡ ремонтланған 9-сы коррекцион балалар баҡсаһында булды. Бинаға капиталь ремонт «Берҙәм Рәсәй»ҙең Салауат ҡалаһындағы бүлексәһенең башҡарма комитеты башланғысы менән үткәрелгән.
Көндөң тәүге яртыһында делегация шулай уҡ Салауат индустриаль колледжында булды, унда мәктәп уҡыусыларының бокс буйынса спартакиадаһы үтте. Бынан һуң байрамда ҡатнашыусылар ҡаланың Балалар һәм үҫмерҙәр ижады һарайына юлланды, унда «Мәңгелек ут» мемориаль комплексына сәкәләр һалды. Бынан һуң Һарайҙың йыйылыштар залында «Мин – граждан» федераль акцияһы сиктәрендә Салауат ҡалаһы йәштәренә паспорттар тапшырыу тантанаһы үтте.
Көндөң икенсе яртыһында «Нефтехимик» мәҙәниәт һарайында партияның сәйәси советы ултырышы үтте.
«Берҙәм Рәсәй көндәре» Башҡортостан Республикаһында 2005 йылдан үткәрелә. Быйыл улар республиканың Миәкә, Мәсетле, Илеш, Шишмә, Мишкә, Стәрлебаш, Ауырғазы, Балтас, Борай, Ейәнсура, Ҡырмыҫҡалы райондарында, Туймазы, Октябрьский, Стәрлетамаҡ, Сибай ҡалаларында һәм башҡа муниципаль берәмектәрендә үтте.


text:
Башҡортостандың йәш гвардиясылары Өфөлә «Изге эштәр эшләйбеҙ» акцияһын үткәрә
«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның төбәк бүлексәһе активистары «Изге эштәр эшләйбеҙ» акцияһы сиктәрендә Өфөлә төрлө саралар үткәрә.
«Башинформ» агентлығына йәмәғәт ойошмаһынан хәбәр итеүҙәренсә, көн элгәре Башҡорт дәүләт медицина университетында «Аҙ тәьмин ителеүселәр өсөн әйберҙәр йыйыу» акцияһы үткән. Егеттәр һәм ҡыҙҙар ауыр хәлдә ҡалған кешеләр өсөн әйбер йыйыу пунктын ойошторған.
Иртәгә, 7 октябрҙә, 12 сәғәттә ҡалала «Мохтаждарға аҙыҡ-түлек продукттары биреү» акцияһы үтәсәк. Көн дауамында активистар пенсионерҙарға, ветерандарға һәм инвалидтарға аҙыҡ-түлек продукттары, шулай уҡ көнкүреш кәрәк-яраҡтарын алып барасаҡ.
10 октябрҙә 12 сәғәттән «Йәш гвардия» активистары пенсионерҙар күп йәшәгән йорт подъездарын таҙартасаҡ.
13 октябрҙә 17 сәғәттә ҡала урамдарында флэшмоб үтәсәк, уның маҡсаты – үтеп барыусыларҙы йәлеп итеп, халыҡ күп йыйылған урындарҙы таҙартыу.
Һанап үтелгән барлыҡ сараларҙы ла Башҡортостандың йәш гвардиясылары әҙерләй һәм ойоштора.


text:
Яңылыҡтар
Баш ҡалала Нефть университеты буласаҡ абитуриенттарҙы көтә
Өфө дәүләт нефть техник университеты 28 һәм 29 ғинуарҙа Асыҡ ишектәр көнөн уҙғара.
28 ғинуарҙа саралар 8-се корпуста (Орджоникидзе исемендәге мәҙәниәт һарайында) иртәнге сәғәт 11-ҙә башлана. 29 ғинуарҙа мәктәп уҡыусыларын һәм уларҙың ата-әсәләрен ике майҙансыҡта: Менделеев урамы, 195 адресы буйынса урынлашҡан 5-се корпуста (Архитектура-төҙөлөш институтында) һәм Чернышевский урамы, 145-тә урынлашҡан 12-се корпуста (Иҡтисад һәм сервис институтында) көтөп ҡалалар. Көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана.
Абитуриенттар турана-тура студенттар, факультеттарҙың уҡытыусылары һәм декандары менән аралаша, ҡабул итеү комиссияһы ағзаларына һәм университет етәкселегенә һорауҙар бирә ала. Сараның төп өлөшө һуңында факультет декандары менән осрашыу, университет лабораториялары һәм кафедралары буйлап экскурсия ойошторола.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/


text:
Ҡандра ауылының 1 – се урта дөйөм белем биреү мәктәбе
Муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учрежденияһы
8 Б,В класында башҡорт әҙәбиәтенән дәрес өлгөһө
Тема: А. Игебаевтың «Башҡортостан» шиғырын
өйрәнеү
Уҡытыусы: Ахунйәнова Э.Г.
Ҡандра - 2016 йыл
Тема: А. Игебаевтың “Башҡортостан” шиғырын өйрәнеү.
Маҡсат: А.Игебаевтың тормош юлын һәм ижадын иҫкә төшөрөү; «Башҡортостан» шиғырының йөкмәткеһен үҙләштереү; уҡыусыларҙың һүҙлек запасын арттырыу, телмәр үҫтереү һәм байытыу; Башҡортостан тураһында белемдәрен киңәйтеү; тыуған республикаға, тыуған ергә, тыуған тәбиғәткә, туған телгә һөйөү тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: телевизор, ноутбук, презентация, Башҡортостан тәбиғәтенә арналған репродукциялар; А.Игебаевтың портреты, плакат, индивидуаль эш өсөн карточкалар, тема буйынса төшөрөлгән һүрәттәр.
Дәрес барышы
Ойоштороу моменты.
Һаумыһығыҙ! Ултырығыҙ!
Бер – беребеҙгә йылмайып ҡарап алайыҡ. Һәм яҡшы кәйеф менән дәрестә актив ҡатнашып ултырайыҡ, яраймы?! Хәҙер әҙәбиәт дәресенә күсәйек.
1. Фонетик - орфоэпик күнегеүҙәр.
Иғтибарҙы слайдҡа йүнәлтәбеҙ.
Слайдта бирелгән шиғыр юлдарын иғтибар менән уҡып сығабыҙ.
Башҡортостан - ҡурай иле,
Башҡортостан –Урал ере,
Башҡортостан - ҡумыҙ теле,
Башҡортостан - ҡымыҙ сере.
( Әхмәр Үтәбай)
Шиғыр буйынса әңгәмә.
Бында беҙгә бик тә таныш шиғыр юлдары бирелгән.
Шиғырҙа аңлашылмаған һүҙҙәр бармы?
Хәҙер беҙгә шиғырҙы … уҡып ишеттерер.
Рәхмәт! … !
Уҡыусылар, был шиғыр нимә тураһында?
Башҡортостан тураһында нимәләр әйтелә?
Ни өсөн автор шулай тип әйтә?
Дөрөҫ, уҡыусылар, Башҡортостан үҙенең ҡурайы, Урал тауҙары менән бөтә Рәсәйҙә дан тота. Милли музыка ҡоралының моңо, ҡымыҙының тәме кешеләрҙе таң ҡалдыра. Башҡортостанды ҡурай, Урал тауҙары, ҡумыҙ һәм ҡымыҙһыҙ күҙ алдына ла килтереп булмай.
Шиғыр өҫтөндә эшләү.
Шиғырҙы вариантлап уҡытыу.
Хәҙер, уҡыусылар, шиғырҙы вариантлап уҡырға әҙерләнәбеҙ.
1 юлды - 1 вариант уҡый,
2 юлды - 2 вариант уҡый,
3 юлды - 3 вариант уҡый,
4 юлды – бөтәгеҙ бергә уҡыйһығыҙ.
Афарин! Яҡшы ғына уҡынығыҙ, уҡыуығыҙ миңә оҡшаны.
lll. Дәрестең маҡсатын билдәләү.
1. Темаға сығыу.
Уҡыусылар, бөгөнгө дәрестә беҙ нимә тураһында һөйләшербеҙ тип уйлайһығыҙ?
Эйе, бөгөн беҙ һеҙҙең менән А.Игебаевтың Башҡортостанды нисек, ниндәй һүҙҙәр ярҙамында
данлауын күҙәтеп китербеҙ..
Һеҙ нисек уйлайһығыҙ, бөгөнгө дәрестә нимәләр эшләрбеҙ?
Уҡыусыларҙың яуабы ( тасуири уҡырбыҙ, һүҙлек запасын арттырырбыҙ, автор тураһында белемдәрҙе иҫкә төшөрөрбөҙ, һ.б.)
2. Өй эшен тикшереү.
Өй эше итеп, һеҙ Башҡортостан тураһында 1 төркөм - авторҙың биографияһын иҫкә төшөрөп килергә тейеш инегеҙ, 2 төркөм - презентация, Өй эшен дәрес барышында тикшерербеҙ.
3. А.Игебаевтың биографияһын ҡабатлау.
- А.Игебаевтың биографияһын иҫкә төшөрөп китер өсөн, эш төрө үтәп алайыҡ. Һеҙҙең алдығыҙҙа карточкалар ята. Белешмә өсөн һүҙҙәрҙе ҡулланып, һөйләмдәрҙе тулыландырығыҙ. (Ваҡыт бирелә)
А.Игебаев . .. йылда Башҡортостандың ... районы ... ауылында тыуа. Башҡорт дәүләт....институтын тамамлай. 1971 йылдан 1990 йылға ҡәҙәр «Ағиҙел» журналы редакцияһының поэзия бүлеге ... вазифаһын башҡара.
А.Игебаевтың ... китабы донъя күргән. 2010 йылда уға Башҡортостандың ... шағиры исеме бирелә. Ул Башҡортостан Республикаһының .... исемендәге дәүләт премияһына (... ), һәм Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы лауреаты, Башҡорт АССР- ының һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре ( ...), Салауат Юлаев ордены кавалеры исеменә лайыҡ була.
Белешмә өсөн һүҙҙәр: Күсей, педагогия, С.Юлаев. (1980), (1990), 34 китабы, мөхәррир, Баймаҡ районы, халыҡ, 1930.
- Әйҙәгеҙ, тикшереп китәйек. Сылбырлап, берәр һөйләмләп уҡыйыҡ.
Уҡытыусының биография буйынса өҫтәлмәһе.
- Тимәк, беҙ һеҙҙең менән А.Игебаевтың биографияһын ҡабатлап үттек.
III. Яңы материал өҫтөндә эш.
Бик күп яҙыусылар, шағирҙар, йырсылар, бейеүселәр Башҡортостанды данлап ижад итәләр. Башҡортостаныбыҙ тураһында тағы ла күберәк белер өсөн бөгөн А. Игебаевтың “Башҡортостан” шиғырының йөкмәткеһе менән танышырбыҙ.
Шиғырҙың йөкмәткеһе өҫтөндә эшләү.
Һүҙлек эше.
Шиғырҙы уҡыр алдынан, һүҙлек эше үткәреп алайыҡ. Мин һүҙҙәрҙе тәржемә итеп ҡараған инем. Тикшерегеҙ әле, эште дөрөҫ үтәнем микән?! ( Слайд )
Ҡыйыу – удалой, храбрый
Быуын -
Терәк – опора, защита
Ғазап - мучение, страдание
Канһырап – истекать кровью
Баҡҡан, бакһаң – оказывается
Бөгөлмә – не изгибайся
- Бирелгән һүҙҙәрҙе дөрөҫ итеп әйттереү.
- Ә хәҙер ошо һүҙҙәр менән һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр төҙөп ҡарайыҡ.
- Яҡшы, уҡыусылар, был эште лә еңеп сыҡтығыҙ.
2. Шиғырҙы уҡытыусы уҡый.
- Хәҙер инде шиғырҙы тыңлап китәйек.
3. Йөкмәткеһе буйынса әңгәмә.
- Нисек уйлайһығыҙ, шиғырҙа һүҙ нимә тураһында бара?
- Тыуған ил төшөнсәһе ниндәй һүҙҙәр менән бирелә?
- Балаларҙың яуабы.
4. Дәфтәрҙә эшләү.
- Эш дәфтәрҙәрен асып датаны һәм теманы яҙып ҡуйығыҙ.
5. Синонимдар һүҙлеге менән эш.
- Алдығыҙҙа ятҡан синоним һүҙлектәре ярҙамында слайдта бирелгән һүҙҙәрҙең синонимдарын табығыҙ һәм эш дәфтәренә яҙып ҡуйығыҙ.
1 рәткә – ҡыйыу, азатлыҡ һүҙҙәре
2 рәткә – терәк, ғазап һүҙҙәре
3 рәткә – баҡһаң, бөгөлмә һүҙҙәре
Ҡыйыу – батыр, йөрәкле, үткер һ.б.
Азатлыҡ – ирек, бойондороҡһоҙлоҡ,суверенитет
Терәк – таяныс, ышаныс, яҡлаусы, таяу,таған,тотҡа
Ғазап - ыҙа, яфа, аҙап, яҙа
Баҡһаң – баҡтиһәң,икән
Бөгөлмә – эйелмә, һығылма, иңкәймә
- Афарин! Эштәрҙе яҡшы ғына башҡарҙығыҙ.
6. Шиғырҙы үҙ аллы уҡыу.
- Хәҙер инде шиғырҙы үҙ аллы, тасуири итеп уҡып сығығыҙ.
- Тасуири уҡыу алымдарын ҡулланып шиғырҙы берәр строфалап сылбыр буйынса уҡыйбыҙ.
7. Һайланма уҡытыу.
- Беҙ һеҙҙең менән ҡайһы бер һүҙҙәрҙең синонимдарын таптыҡ. Әйҙәгеҙ, ошо синоним һүҙҙәр кергән шиғыр юлдарын табып уҡыйыҡ.
Ҡыйыу, терәк, бөгөлмә.
- Хәҙер инде һуңғы өй эшен тикшереп китәйек.Һеҙ презентация эшләп килергә тейеш инегеҙ.
8. Презентацияларҙы ҡарап китеү.
IV. Үтелгәнде нығытыу.
- Дәресебеҙҙе Әхмәр Үтәбайҙың шиғыр юлдары менән башлаған инек. Шуға кире ҡайтып, мин һеҙгә Вилюр Мавлютов көйө, Әхмәр Үтәбай һүҙҙәренә яҙылған ҡобайырҙы тыңлатыр инем.
Ҡобайыр тыңлау.
V. Йомғаҡлау.
1. Айһылыу Йәғәфәрованың шиғырын уҡып ишеттереү.
Тағы ла бер шағирәбеҙ Айһылыу Йәғәфәрованың һүҙҙәрен әйткем килә, ҡолаҡ һалығыҙсы:
Башҡортостан – Тыуған илең…
Нығыраҡ баҫ ереңә!
Һин хужаһың илеңә –
Башҡортостан еренә:
Алтынына, игененә,
Тауҙарына, күгенә,
Олатайың иленә,
Тәпәй баҫҡан ереңә…
Нығыраҡ баҫ ереңә!
2. Йомғаҡлау әңгәмәһе.
- Тимәк, уҡыусылар, автор был шиғыры менән һеҙгә ни тип әйтергә теләй?
- Яуаптар.
- Дөрөҫ. Һеҙ, Башҡортостандың киләсәге, уның буласаҡ хужалары. Шуға күрә лә, һеҙ уның тәбиғәтен, байлығын һаҡларға һәм яҡларға тейешһегеҙ. Был шиғыр юлдары һеҙҙә һаҡсыл ҡараш тәтбиәләр тип уйлайым.
VI. Өй эше биреү.
Синоним һүҙҙәр менән һөйләмдәр төҙөргә. Шиғырҙы сәнғәтле уҡырға өйрәнеп килергә.
VII. Баһалау.
Номер материала: ДБ-322229
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Рөстәм Хәмитов оппозициянан Өфө ҡала Советына депутатлыҡҡа кандидаттар менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов оппозициянан Өфө ҡала Советына депутатлыҡҡа кандидаттар менән осрашты
Рөстәм Хәмитов оппозициянан Өфө ҡала Советына депутатлыҡҡа кандидаттар менән осраштыФото: Андрей Старостин
1 мартта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының Коммунистар партияһынан, Рәсәй Либераль-демократик партияһынан, «Ғәҙел Рәсәй» партияһынан күрһәтелгән, «Беҙҙең ҡаланың командаһы»на ҡушылған Өфө ҡала Советына депутлыҡҡа кандидаттар менән осрашты.
Осрашыуҙа һайлауҙарға әҙерлек мәсьәләләре һәм киләсәккә пландар тикшерелде. Ҡатнашыусылар, партияларҙың фекерҙәр төрлөлөгө Башҡортостандың баш ҡалаһы халҡына файҙа килтереүгә йүнәлтелгән көндәлек эшмәкәрлектә ҡамасауларға тейеш түгел, тигән фекергә килде.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, «ҡала советында, иң элек, ҡала хужалығындағы көндәлек мәсьәләләр менән шөғөлләнергә кәрәк, был иһә бөтөнләй икенсе эш — бында сәйәсәт аҙ, башлыса ысынбарлыҡтағы ҡәҙимге тормош».
— Ғөмүмән, кем һәм ниндәй депутат, ҡайһы партия вәкиленең был эште башҡарасағы ҡала халҡы өсөн мөһим түгел. Шуға күрә әле ҡалабыҙҙың командаһын төрлө партия вәкилдәренән туплау тураһында һөйләшеп килешергә кәрәк, асылда был командала ҡатнашыу өсөн бер ниндәй сикләүҙәр ҙә юҡ. Был, заманса итеп әйткәндә, бөтә Рәсәйгә хас тренд, шуға күрә ваҡыты еткәс ҡала советында бергәләп эшләрбеҙ һәм власть алдында торған бурыстарҙы бергәләп хәл итербеҙ, тип ышанам, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.
Осрашыуҙың стенограммаһы тулыһынса республика башлығының рәсми порталында бирелгән: http://www.presidentrb.ru/rus/press_serv/novosti/30072.html


text:
Фото:
Башҡортостандың полиция хеҙмәткәрҙәре оҙайлы командировканан ҡайтты
Фото:
Көн элгәре Өфөгә Башҡортостандың 88 полиция хеҙмәткәре әйләнеп ҡайтты, улар ярты йыл дауамында Төньяҡ Кавказ территорияһында ауыр хеҙмәт бурысын үтәгән. БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, тәртип һағында тороусылар ярты йыл эсендә юлдарҙа ун меңләп машинаны тикшергән, эҙләнгән автомобилдәрҙе асыҡлаған. Улар шулай уҡ йөҙ грамм самаһы наркотиктар тартып алған, суд органдарынан ҡасып йөрөгән бер нисә кешене тотҡан. Эш һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостандың полиция хеҙмәткәрҙәре почетлы икенсе урынға лайыҡ булған.
— Был беренсе, ауыр командировка. Унда башҡа төрлө йолалар, ҡанундар, әммә алты ай көсөргәнешле һәм уңышлы үтте, — тип һөйләне баш ҡаланың патруль-пост хеҙмәте инспекторы, полиция майоры Рөстәм Сәйфуллин. – Өйҙә беҙҙе балалар, ғаилә, ата-әсәләр көтә, тигән уй көн һайын күңелде йылытты — ә был иң мөһиме.
Имен-аман әйләнеп ҡайтҡан полиция хеҙмәткәрҙәрен ҡаршы алырға һәм ҡотларға БР буйынса Эске эштәр министрлығы етәкселеге килде. Республиканың эске эштәр министры полиция генерал-майоры Михаил Закомалдин ҡайһы бер хеҙмәткәрҙәргә уңышлы хеҙмәт өсөн наградалар тапшырҙы.
— Һеҙ тағы ла бер тапҡыр Башҡортостан полицияһы хеҙмәткәре тигән юғары исемде раҫланығыҙ һәм алдығыҙға ҡуйылған бурыстарҙы намыҫ менән үтәнегеҙ, — тине генерал Закомалдин, тәртип һағында тороусыларҙы сәләмләп. – Республика етәкселеге исеменән һеҙгә лайыҡлы хеҙмәтегеҙ өсөн оло рәхмәтемде белдерәм.


text:
Мускулдар
Мускулдар (лат. musculus — мускул) — кеше һәм йәнлектәр тәнендәге терәк-хәрәкәт аппаратының тығыҙ һәм һығылмалы мускул туҡымаһынан торған, нерв импульстары тәьҫирендә ҡыҫҡарыу һәләтенә эйә булған бер өлөшө. Мускулдар төрлө эш башҡарыу өсөн тәғәйенләнгән — улар кәүҙәне хәрәкәтләндерә, ниндәйҙер бер торошта һәм ҡиәфәттә (позала) тотоп тора, тауыш тарамыштарын ҡыҫҡарта, һулыш алыуҙы тәьмин итә.
Мускул туҡымаһы үҙ сиратында миоцита күҙәнәктәренән тора. Нерв импульстары менән ҡыҫҡарған һәм оҙонайған мускулдар ныҡышмалы эш һөҙөмтәһендә арыуға дусар булыу үҙенсәлегенә эйә.
Мускулдар тән өлөштәренең арауыҡтағы торошон төрлөсә үҙгәртеүгә булышлыҡ итә. Кеше ниндәй генә хәрәкәт яһамаһын — күҙ йомоу һәм йылмайыу кеүек иң ябайҙарҙан башлап, ювелирҙар йә спортсылар башҡарған үтә нескә һәм әүҙем, ғәйрәтле йә етеҙҙәргә тиклем — уларҙы мускул туҡымаларының ҡыҫҡарыу һәләтлеге арҡаһында башҡара. Өс төп төркөмдән торған мускулдарҙың ипле һәм дөрөҫ эшләүенә организмдың хәрәкәтсәнлеге генә түгел, ундағы барлыҡ физиологик процесстарҙың барышы ла туранан-тура бәйле. Бөтә мускул туҡымаларҙың эшмәкәрлеге менән нервы системаһы идара итә, ул шулай уҡ мускулдарҙың баш һәм арҡа мейеләре менән бәйләнешен тәьмин итә һәм химик энергияның механик энергияға әүерелеүен көйләй ҙә.
Йөкмәткеһе
Мускулдың төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һәр төрлө хәрәкәттәр яһау өсөн кеше организмында, бөтә умыртҡалы хайуандарҙағы кеүек үк, өс төр мускул туҡымаһы була: һөлдә, йөрәк туҡымалары һәм шыма туҡыма. Һәр бер төр туҡымаға үҙгәргән күҙәнәктәрҙең — мускул сүстәренең үҙенең төрө хас. Һөлдә мускулдары арҡыры һыҙатлы мускул туҡымаһынан төҙөлгән. Уның мускул сүстәре шәлкемдәргә йыйылып тора. Сүстәр эсенән аҡһым епсәләре үтә, шулар арҡаһында мускулдар ҡыҫҡарырға, тартылырға һәләтле. Йөрәк мускулы, һөлдә мускулы кеүек үк, арҡыры һыҙатлы мускул сүстәренән тора. Был сүстәр билдәле бер участкаларҙа бергә ҡушылған (үҙ-ара үрелгән) һымаҡ була. Ошо үҙенсәлек арҡаһында йөрәк мускулы тиҙ ҡыҫҡарырға һәләтле. Эске ағзаларҙың (ҡан тамырҙарының, эсәктәрҙең, һейҙек ҡыуығының) көптәре шыма мускул туҡымаһынан төҙөлгән. Был туҡыма сүстәренең ҡыҫҡарыуы яй бара. Һөлдә мускулдары арҡыры һыҙатлы мускул сүстәре шәлкемдәренән тора. Һәр бер мускулға ҡан тамырҙары һәм нервылар килә. Мускулдар тоташтырғыс туҡыманан торған шекәрә менән көпләнгән һәм һөйәктәргә тарамыштар ярҙамында нығытылған. Һеңерҙәр. Мускулдарҙың һөйәк өслөгенә беректереүсе өлөшө. Хайуандарҙың мөһим үҙенсәлеге — уларҙың хәрәкәт итеү һәләте. Күпселек хайуандарҙың хәрәкәте — мускулдар ҡыҫҡарыу һөҙөмтәһе.
Мускулдар һәм терәк-хәрәкәт системаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һөйәктәр кешенең һөлдәһен төҙөй. Һөлдәнең әһәмиәте бик ҙур: ул тәндең терәге булып тора, шулай уҡ күп кенә эске органдарҙы зарарланыуҙан һаҡлай. Мәҫәлән, баш һөйәктәре — баш мейеһен, ә арҡа һөйәге арҡа мейеһен (ул арҡа һөйәге эсендә урынлашҡан) һаҡлай. Әгәр мускулдар булмаһа, беҙ хәрәкәтләнә алмаҫ инек. Мускулдар һөйәктәргә береккән. Мускулдар, ҡыҫҡарып һәм йомшарып, һөйәктәрҙе, тимәк, беҙҙең тәнде хәрәкәткә килтерә. Был баш мейе бойороғо менән башҡарыла. һөлдә һәм мускулдар терәк-хәрәкәт системаһын барлыҡҡа килтерә. Уның төп роле — организмдың терәген һәм хәрәкәтен тәьмин итеү. Кеше организмын вертикаль торошта күп мускулдар, шул иҫәптән арҡа мускулдары ла, тотоп тора. Кәүҙәне вертикаль торошта тотоп тороу өсөн, турайтыусы мускулдарға бөгөүсе мускулдарҙың көсөнә генә түгел, ә улар менән бергә тәьҫир итеүсе ауырлыҡ көсөнә лә ҡаршы торорға тура килә. Тура арҡа, тигеҙ яурындар, киң күкрәк, юғары күтәрелгән баш — былар бөтәһе лә һомғол һын һәм, тимәк, матурлыҡ, һаулыҡ һәм эшкә юғары һәләтлелек билдәләре. Һалынып төшкән яурындар, эскә батҡан күкрәк, эске ағзаларҙың, беренсе сиратта, һулыш алыу ағзаларының, йөрәктең, баш мейеһе тамырҙарының эшен ҡыйынлаштыра. Һындың дөрөҫ торошо кешегә тыумыштан бирелмәй, ул уны үҙе булдыра. Һындың торошо бала һәм үҫмер саҡта формалаша, һәм 18 йәштән һуң уның етешһеҙлектәрен бөтөрөү бик ҡыйын була. Бала ваҡытта һәм үҫмер саҡта, умыртҡаларҙағы кимерсәк туҡымаһы һөйәк туҡымаһы менән тулыһынса алмашынғанға тиклем, кәүҙәңде дөрөҫ тотоуға, өҫтәл артында, партала дөрөҫ ултырыуға бигерәк тә ҙур иғтибар бирергә кәрәк. Көн һайын дөрөҫ булмаған позала ултырыусы йәки эшләүсе уҡыусының умыртҡалығы кәкрәйергә мөмкин. Умыртҡалыҡтың кәкрәйеүе эске ағзаларҙың эшмәкәрлеген ҡыйынлаштыра. Йөрөгәндә кәүҙәңде тура тотор кәрәк. Әгәр ауыр әйбер күтәреп барырға тура килһә, ике ҡулға ла тигеҙләп бүлеп тоторға тырышырға. Йомшаҡ карауатта йоҡларға ярамай. Физик хеҙмәт, физкультура, спорт менән шөғөлләнгән кешенең генә мускулдары көслө була. Был малайҙарға ла, ҡыҙҙарға ла ҡағыла. Мускулдарҙың төп дошманы — хәрәкәтһеҙлек, ә иң яҡшы дуҫы — хәрәкәт.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Муйын мускулдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Муйын мускулдары башын тотоу, башты һәм муйынды хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусы, тауыш һәм йотоу процесстарҙы тәьмин итеү органы. Муйын һәм кәүҙә мускулдары ике төркөмгә бүлеп була:
- үҙ мускулдары. Үҙ мускулдары бик тәрән ятҡан, һөйәк янында.
- ситтән килгән мускулдары
Үҙ мускулдары


text:
«Берҙәм Рәсәй»ҙең XVII съезында Башҡортостан делегацияһын Рөстәм Хәмитов етәкләй
«Берҙәм Рәсәй»ҙең XVII съезына Башҡортостандан 18 делегат бара. Делегацияны республика Башлығы, «Берҙәм Рәсәй»ҙең Юғары Советы ағзаһы Рөстәм Хәмитов етәкләй. 5 декабрҙә үткән йомғаҡлау конференцияһында «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе секретары, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев ошо хаҡта хәбәр итте. Сарала Башҡортостан Башлығы хакимиәте етәксеһе Владимир Нагорный һәм партияның үҙәк башҡарма комитеты департаменты советнигы Александр Долганов ҡатнашты.
Съезда ҡатнашыусылар араһында Өфө, Салауат, Белорет, Мәсетле, Ғафури, Бишбүләк, Балтас, Йылайыр, Илеш, Дәүләкән, Бәләбәй, Борай һәм башҡа райондарҙың вәкилдәре бар. Делегаттар төрлө һөнәр эйәләре — уҡытыусылар, табиптар, ауыл биләмәләре башлыҡтары, предприятие етәкселәре һәм мәҙәниәт өлкәһе хеҙмәткәрҙәре.
«Берҙәм Рәсәй»ҙең XVII съезы 22-23 декабрҙә уҙа. Унда партияның 2018 йылға өҫтөнлөклө бурыстары билдәләнә һәм кадрҙар үҙгәреше көтөлә. Съезд барышында партия проекттары күргәҙмәһен һәм ете дискуссия майҙансығын ойоштороу ҡаралған. Уларҙы уҙғарыу йомғаҡтары буйынса партияның һайлау алды программаһын тормошҡа ашырыуҙы контролдә тотоу буйынса комиссия ултырышын үткәреү күҙаллана, тип хәбәр иттеләр «Берҙәм Рәсәй» төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфө сатрашсылары Рәшит Нәжметдинов мемориалында ҡатнаша
ХХХII сатраш буйынса халыҡ-ара Рәшит Нәжметдинов мемориалы кисә Ҡазанда старт алды. "А" турнирында — шаҡтай ҙур суммалы приз фонды менән Нәжметдинов Кубогында Башҡортостан спортсылары – спорт мастерлығына кандидат Денис Малин, шулай уҡ республика сатраш буйынса балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре, беренсе разрядлы Илдар Ғарифуллин һәм Артур Исхаҡов ҡатнаша. Турнир еңеүсеһе һәм 14 призер Рәсәй Кубогы финалына сығасаҡ. Турнир 8 июндә тамамлана.
Республика сатраш мәктәбе уҡыусыһы, беренсе разрядлы Ярослав Пудяков көсөн "В" турнирында, 1998-1999 йылғы егеттәр һәм ҡыҙҙар араһында һынап ҡарарға булған. Ваҡыт контроле — һәр уйынсыға партия аҙағына тиклем сәғәт ярым. Был турнир бер көн алда тамамлана.


text:
«ҮҘЕГЕҘГӘ БӘХЕТЛЕ БУЛЫРҒА РӨХСӘТ ИТЕГЕҘ!»
«Өфөнөң иң зауыҡлы һәм ҡупшы ҡыҙы» – танылған стилист, «Мәликә» имидж-студияһы етәксеһе Айгөл Ғәйнетдинованы шулай тип атайҙар. Бик нескә эш – кейем һайлауҙа уға ышанып, үҙҙәренең иң матур сифаттарын күрһәткән, күңел донъяһын балҡытҡан кешеләр араһында сәйәсмәндәр ҙә, эшҡыуарҙар ҙа, артистар ҙа, студенттар ҙа, ябай хужабикәләр ҙә бар. Социаль селтәрҙә матурлыҡ, мода, зауыҡ, мәҙәнилек тураһында бик тә фәһемле, бер үк ваҡытта ифрат мауыҡтырғыс яҙмаларын уҡып, уның менән яҡындан танышыу теләге тыуҙы. Ике юғары белемгә эйә ҡыҙҙың – һоҡланғыс скрипкасы һәм хоҡуҡ белгесенең бөтөнләй башҡа йүнәлештә уңыш ҡаҙаныу тарихы уҡыусыларыбыҙға ла ҡыҙыҡлы булыр, тип уйлайбыҙ.
Яҙмалары ғәжәйеп тәрәнлек һәм йәштәрсә еңеллек, эске әҙәп һәм шул уҡ ваҡытта заманса ҡыйыулыҡ менән һуғарылған һылыу ниндәй ғаиләлә үҫкән, тиһегеҙме? Айгөл данлыҡлы ҡурайсы, ауыҙ-тел ижадыбыҙ гәүһәрҙәрен киләсәк быуынға ҡалдырыу өсөн арымай-талмай эшләүсе фольклорсы Юлай Ғәйнетдиновтың ҡыҙы булып сыҡты.
– Бала сағым серле ҡурай моңо аҫтында үтте. Беҙҙә сәнғәт әһелдәре йыш ҡунаҡ булды, бигерәк тә атайымдың остазы, мәшһүр Әҙһәм Исҡужиндың килеүен ярата инем. Йыр-моңобоҙға, рухи хазиналарыбыҙға һөйөү бәләкәйҙән һәр күҙәнәгемә һеңгән, – тип һөйләй Айгөл. Тәрәнлек һәм бай мәҙәни мираҫыбыҙҙы ҡәҙерләү уға атаһынан күсһә, әсәһе Гүзәл ханым ҡыҙында сабый саҡтан нәзәкәтлек һәм зауыҡ тәрбиәләй.
– Әсәйем, наҙлы ҡала ҡыҙы, матурлыҡтың әҙәпле булырға тейешлеге тураһында ҡабатлай торғайны. Кейем ярҙамында асылымды сағылдырырға ынтылыу унан килә. Биш йәшлек сағымда ул заманда алтынға бәрәбәр «Бурда» журналын алып ҡайтыуы иҫемдә. Икәүләп ҡыуана-ҡыуана уны ҡат-ҡат ҡарайбыҙ. Миңә иң оҡшағаны аҡ туй күлдәге кейгән кәләш һүрәте булды. «Тик ни эшләп ул ҡыҙыл туфли кейгән икән? Төҫө тура килмәй ҙә!» – тип аптырайым. Әсәйем сабыр ғына яуап бирә: «Иренендәге иннекте ҡара – ҡыҙыл бит. Шуға тап килтергән». Шулай итеп, кескәй генә деталдәр ярҙамында иғтибарҙы тартырлыҡ, иҫтә ҡалырлыҡ образ тыуҙырыу хаҡында тәүге дәресте ҡыҙына Гүзәл ханым бирә.
Ата-әсәһенең үҙен музыка мәктәбенә урынлаштырыуын Айгөл яҙмышындағы мөһим ваҡиға тип атай. Донъя музыка сәнғәтенең иң гүзәл өлгөләренә ғашиҡ ҡыҙ артабан Заһир Исмәғилев исемендәге сәнғәт инсти- тутына инеп, уны тик «бишле» билдәләренә тамамлай. Талантлы һылыу ижад юлын Милли оркестрҙа дауам итә.
– Оркестр менән сит илдәрҙә гастролдәрҙә йөрөгәндә музыкант дуҫтарыма кейем һайлаша инем, бөтә коллективты кейендергәнмендер. Беҙҙә ул ваҡытта кибеттәр ярлы, ә Европа илдәрендә әйберҙең йәнең теләгәне бар. Хоҡуҡи белем алып, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппаратында эшләгәндә лә урынлы, зауыҡлы кейенә белеүҙең ни тиклем ҙур әһәмиәткә эйә булыуына инандым. Кейем йыш ҡына кешенең үҙе генә түгел, тотош халҡы хаҡында һөйләй. Мәҫәлән, сит илдәрҙән килгән ҡунаҡтарҙың кейеменә ҡарап, уларҙың халҡының мәҙәниәтен, хатта холҡон-тәбиғәтен күҙ алдына килтерә торғайным, – тип дауам итә Айгөл. – Икенсе бәпесемде табып, декрет ялында ултырғанда бәләкәйҙән мине оҙатып килгән мауығыуымдың нисек төп эшмәкәрлегемә әйләнеүен һиҙмәй ҙә ҡалдым. Матурлыҡҡа ынтылыуым, мода йүнәлештәрен өйрәнеүем үҙем өсөн генә түгел, башҡаларға ла бик ҡыҙыҡлы булып сыҡты – үҙ стилдәрен булдырыуҙы һорап, башта таныштарым, унан уларҙың таныштары мөрәжәғәт итә башланы.
Мәскәүҙә, Миланда билдәле остаздарҙа уҡып ҡайтып, Айгөл 2013 йылдың ғинуарында үҙ имидж-студияһын асып ебәрә, уға Мәликә ҡыҙының исемен ҡуша.
– «Кейемеңә ҡарап ҡаршы алалар» тигән әйтем бер заманда ла әһәмиәтен юғалтмай. Ауыҙыңды асып һүҙ әйткәнсе кеше ҡиәфәтеңде баһалап, һинең хаҡында үҙ фекерен булдырып өлгөрә. Хәл иткес осрашыуға барыусы эшлекле уҙаман, етди сығышҡа әҙерләнеүсе сәйәсмән, егете менән тәүге тапҡыр күрешергә ашҡынған гүзәлкәй – тормоштарындағы мөһим ваҡиға тәүге минуттарҙа улар тыуҙырған тәьҫоратҡа бәйле буласағын аңлап, тап шул мәлдә балҡып ҡалырға теләй, – тип һөйләй Айгөл.
Кисәге студенткалай күренгән нескә был ҡыҙ дүрт йыл эсендә бик күптәргә үҙ стилен табышып, уңышҡа өлгәшергә ярҙам иткән. Ошо йылдарҙа осрашҡан кешеләрҙең тарихтарын йөрәге аша үткәргән һылыу кейем һәм ҡиәфәткә ҡарата ҡалыплашҡан фекерҙе үҙгәртеүҙең күп ваҡыт тотош яҙмышты үҙгәртеүе хаҡында китап яҙырға хыяллана. Стиль, уныңса, ябайлыҡтан ҡатмарлы төшөнсәгә, унан йәнә ябайлыҡҡа илткән юл. Тик был ябайлыҡ инде икенсе кимәлдә буласаҡ. Ул ябайлыҡ артында – яҡшы зауыҡ. Үҙе менән эскерһеҙ кеше – аһәңле көй кеүек, кейеме лә шул көйгә ауаздаш, ти ул.
Маҡсатҡа ынтылыусанлыҡ, ихтыяр, эшһөйәрлек – үҙенә мөрәжәғәт итеүселәрҙә ҡыҙ шул һыҙаттарға һоҡлана: «Халыҡҡа һөҙөмтә мөһим, ә һөҙөмтәгә нисек килеүеңде бик һирәктәр белә. «Ауылдан» – «баш ҡалаға», «белгестән» – «ойоштороусыға», «өйрәнсектән» – «һөнәрсегә» – кешеләрҙең ошо юлды ни рәүешле үтеүе – иң ҡыҙығы. Миңә уларға был юлда ярҙамлашыу оҡшай».
Айгөлдөң башҡорт ҡатын-ҡыҙының булмышы тураһында уйланыуҙары ла бик үҙенсәлекле: «Улар үҙҙәренең ни тиклем сибәр икәнлеген аңлап та етмәй, тип уйлайым. Ләкин сит илдәрҙә ҡыҙҙарыбыҙға «экзотика» тип таң ҡалыуҙары юҡҡа түгел бит. Эске әҙәп, мәҙәнилек, сафлыҡ, сабырлыҡ камил йөҙ һыҙаттарында сағылып, уларҙы арбағыс гүзәл итә. Матурлыҡтарын баҫалҡылыҡ артына йәшермәһендәр ине ҡыҙҙарыбыҙ. Уларға: «Күнегелгән кейемдәрҙе ситкә ҡуйып, бай эске донъяғыҙҙы күрһәтерлек стиль табырға тырышығыҙ, башҡаларҙан айырылып тороуҙан ҡурҡмағыҙ. Күркәмлеген белгән ҡатын-ҡыҙҙан тын ышаныс, бәхет ипкене һирпелә, быны тойоп, уға бүтәндәр тартыла. Үҙегеҙгә матур, бәхетле булырға рөхсәт итегеҙ!» – тип әйткем килә».
Егәрле һылыуҙың эшмәкәрлеге «Мәликә» студияһы менән генә сикләнмәй. Ул модалағы йүнәлештәр хаҡында ижади курстар үткәрә, телевидениела, матбуғатта төрлө проекттарҙа ҡатнаша. Мәҫәлән, UTV каналында «Ҙур ҡала стиле» проекты авторы булараҡ сығыш яһаған, «Йәшәү рәүеше» программаһында стиль йөкмәткеһен тыуҙырыусы ла – ул. «Стольник» журналының фэшион-директоры вазифаһында был баҫмаға баш ҡалабыҙҙың билдәле шәхестәре тураһында мәҡәләләр әҙерләй.
Саялыҡ, хатта айбарлыҡ талап ителгән өлкәлә эшләһә лә, Айгөл тәбиғәтендәге тыйнаҡлыҡты һаҡлап ҡалған. Уңыштары – ғүмер буйы үҙ өҫтөндә эшләү, образлы фекерләүҙе үҫтереү, һәр кемгә ижади, яратып ҡарауы емеше. Хеҙмәттәренә реклама бирмәй, кешеләр уны үҙҙәре эҙләп таба, ә бер килгәне ғүмерлек дуҫҡа әйләнә.
– Стиль сәнғәтен иң юғары кимәлгә күтәреп, донъяла танылыу яулаған, сикһеҙ һоҡландырған шәхестәр – Анна Винтур, Том Форд, Карин Ройтфельд, Джованна Батталья тураһында уйланғанда: «Уларҙың яндарында кемдәр булған, ҡанаттарын кемдәр өрөп бәйләгән, шатлыҡтарын кемдәр уртаҡлашҡан икән?» тигән һорау тыуа, – ти Айгөл. – Һәм мине матурлыҡҡа ғашиҡ иткән, әле лә гүзәлдәрҙән-гүзәл булып ҡалған әсәйемә, «Бер һүҙең дә буш булмаһын!» тип өйрәткән атайыма, һәр эшем килеп сығасағына ышанған тормош юлдашым Арсенға, мине көн дә илһамландырыусы биш йәшлек ҡыҙым Мәликәгә һәм ун йәшлек улым Азаматҡа рәхмәттәр уҡыйым...
Теги:


text:
Башҡортостан тәржемәселәре Төркиәлә симпозиумда ҡатнашты
Төркиәнең Ялова ҡалаһында төрки телле тәржемәселәрҙең симпозиумы үтте. Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлиховтың хәбәр итеүенсә, республика делегацияһы составында шағир һәм тәржемәселәр Ғәйнислам Ибраһимов, Гөлназ Йәғәфәрова, Фәйрүзә Ғарипова, Лилиә Кәипова бар. ТӨРКСОЙ 2011 йылды Ғабдулла Туҡай һәм Ҡасим Аманжолов йылы тип иғлан иткәнгә күрә, был сара ҡаҙаҡ шағиры Ҡасим Аманжоловтың тыуыуына 100 йыл тулыуға арналған.
— Рәсми сығыштарҙан һуң төрлө илдәрҙең вәкилдәре үҙенең туған телендә ҡаҙаҡ шағирының һәм уға арнап яҙылған шиғырҙарҙы уҡып ишеттерҙе, — тип хәбәр итте Әхәт Сәлихов. — Ултырыштарҙа симпозиумда ҡатнашыусылар төрки телдәрҙән төрки телдәргә тәржемә итеүҙәге ҡыйынлыҡтар тураһында докладтар тыңланы, артабан оҫталыҡ класы үтте.
Ойоштороусылар ҡунаҡтарға төрөк һәм ҡаҙаҡ коллективтарының концерттарынан, документаль фильм ҡарауҙан, Анталияның Бурса ҡалаһына экскурсиянан торған мәҙәни программа ла тәҡдим итте.


text:
Башҡортостан халҡының күпселеге фермерҙарға ер биреү эшен ябайлаштырыу яҡлы
Фермерҙарға ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәр биреү процедураһы ябайлаштырылырға тейеш. Башҡортостанда йәшәүселәрҙең социологик һорау алыуҙа ҡатнашҡан 59,3 проценты шулай тип иҫәпләй. Һорауға яуап биргәндәрҙең 21,6 проценты был эште ябайлаштырыуға ҡаршы сығыш яһаны. Респонденттарҙың 19,1 проценты яуап бирергә ҡыйынһынды.
Ошо уҡ тикшереү һорау алыуҙа ҡатнашҡан Башҡортостан халҡының 55,5 процентының республика ҡануниәте менән ярҙамсы хужалыҡ алып барыу өсөн 3 гектарға тиклем ер алыу мөмкинлеге ҡаралыуы хаҡында белмәүен күрһәтте. 32,8 процент ошондай мөмкинлек хаҡында белә, респонденттарҙың 11,7 проценты яуап бирергә ҡыйынһынды.
Социологик һорау алыу 2010 йылдың декабрендә Башҡортостан Республикаһының Социаль-сәйәси һәм хоҡуҡи тикшеренеүҙәр институты тарафынан үткәрелде. Һорау алыуҙа 16 йәштән 74 йәшкә тиклемге Башҡортостанда йәшәүсе меңдән ашыу кеше ҡатнашты.


text:
Куйбышев тимер юлы йөк ташыуҙар күләмен арттыра
10 айҙа Куйбышев тимер юлы тарафынан 48 миллион тонна йөк ташылды, был план күрһәткестәренән 0,9 процентҡа күберәк.
Ғинуар – октябрҙә Куйбышев тимер юлы станцияларынан 28 миллион тоннанан ашыу нефть һәм уны эшкәртеү продукттары оҙатылды, был магистралдә дөйөм йөк тейәп оҙатыу күләменең 58 процентын тәшкил итә. Бынан тыш, өс миллион тоннанан ашыу химикаттар һәм сода, төҙөлөш йөктәре һәм сәнәғәт сеймалы, шулай уҡ ике миллион тонна ашлама ташылды.
Бөтәһе йыл башынан алып, уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, йөктәрҙең ете номенклатура төркөмө буйынса тейәп оҙатыу күләме артыуы күҙәтелә.
Шуға ҡарамаҫтан, 2008 йылдың шул уҡ осорона ҡарата дөйөм йөк тейәп оҙатыу күләменең кәмеүе билдәләнә. Шулай ҙа йөк тейәүҙең ай һайын үҫә барыуы һөйөндөрә. Мәҫәлән, һуңғы бер нисә айҙа тейәү кимәле кәмемәй, ә уҙған ай күрһәткесенә ҡарата ике-өс процентҡа арта.
Башҡортостан бүлексәһе – Куйбышев тимер юлында иң ҙурҙарҙың береһе. Унан оҙатылған йөктәрҙең яртыһы тиерлек – Башҡортостандың нефть эшкәртеү һәм нефтехимия предприятиелары продукцияһы.


text:
Хәҙер Прибельский халҡы, 25 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан район үҙәгенә йөрөмәйенсә, үҙ ауылының стационарында тулы кимәлдә дауалана ала. Кабинеттар заманса йыһазландырылған. Инвалидтар өсөн тәғәйенләнгән бүлмәләрҙә лә барлыҡ уңайлыҡ бар. “Хәҙер һәр төрлө анализды, дауаланыуҙы ла үҙебеҙҙә үткәрә алабыҙ”, — тип һөйөнә дауахана хеҙмәткәрҙәре. Бында, Прибельскийҙың алты меңгә яҡын халҡынан тыш, күрше ауылдарҙы ла хеҙмәтләндерәсәктәр. Дөйөм алғанда, дауахана 14 мең тирәһе кешенең һаулығы һағында тора.
Хәҙер Прибельский халҡы, 25 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан район үҙәгенә йөрөмәйенсә, үҙ ауылының стационарында тулы кимәлдә дауалана ала. Кабинеттар заманса йыһазландырылған. Инвалидтар өсөн тәғәйенләнгән бүлмәләрҙә лә барлыҡ уңайлыҡ бар. “Хәҙер һәр төрлө анализды, дауаланыуҙы ла үҙебеҙҙә үткәрә алабыҙ”, — тип һөйөнә дауахана хеҙмәткәрҙәре. Бында, Прибельскийҙың алты меңгә яҡын халҡынан тыш, күрше ауылдарҙы ла хеҙмәтләндерәсәктәр. Дөйөм алғанда, дауахана 14 мең тирәһе кешенең һаулығы һағында тора.
Башҡортостан Фәндәр академияһы академигы:
— Мин үҙемде белә башлағандан беҙҙең ғаилә “Башҡортостан” гәзитен алдырҙы. 1941 йылдың сентябрендә Ғафури районы Туғай ауылы башланғыс мәктәбенә беренсе класҡа барҙым. Оҙаҡламай, октябрь айында уҡытыусым — атайым һуғышҡа китте. Хәтеремдә, өләсәйем беҙгә килә лә гәзитте тотоп миңә: “Йә, улым, нимә яҙалар?” — тип ҡысҡырып уҡырға ҡуша. Хәрефләп уҡыу осорон, күрәһең, мин тиҙерәк үткәнмендер инде, һәм был күренеш (ҡысҡырып уҡыу) 1942 йыл буйы барҙы. “Шул ерҙәрҙә фашистар шунса ҡырылды, шунса танк яндырылды”, — тип яҙылған урындарҙы уҡығанда өләсәйем: “Былай булғас, улым, һуғыш оҙаҡҡа бармаҫ”, — тип күңелен йыуата ине.
Шулай итеп, Бөйөк Ватан һуғышы, донъя яңылыҡтарын ул саҡта тик “Башҡортостан”ыбыҙ аша ғына белеп барҙыҡ (ауылда радио юҡ ине).
Бына бөгөн тағы осраштыҡ Илфат ағай менән. Үҙ мәшәҡәттәребеҙгә сумып, күптән һөйләшеп ултырған юҡ ине. Байтаҡ йылдар үтеп киткән икән дә баһа! Ләкин сәстәренә йылдар ҡары һибелеп, ҡараштарына көҙгө һағыш нуры яғылһа ла, элекке шаянлығын юғалтмаған ул.
Сара билдәле спортсының улдары — Рәсәй Федерацияһының Дәүләт Думаһы депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының (конгресы) башҡарма комитеты рәйесе Марсель Йосопов һәм Бөтә Рәсәй Билбаулы көрәш федерацияһы президенты, Силәбенең “Башҡорттар ҡоролтайы” өлкә йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Морис Йосоповтың башланғысы менән ойошторола.
— Ғаилә байрамына баш ҡала халҡы һәм ҡунаҡтар саҡырылды. Сараға килгән атайҙар үҙҙәренең таһыллығын, ҡыйыулығын һәм батырлығын һынап ҡараны, балалар менән бергә конкурстарҙа ҡатнашты. Был көндө викториналар, ярыштар, оҫталыҡ дәрестәре ойошторолдо, — тине Волонтерҙар үҙәге директоры урынбаҫары Алина Трусова.
Атайҙар көнө йыл һайын донъяның бик күп илдәрендә июндең өсөнсө йәкшәмбеһендә байрам ителә.
Илшат Тажетдинов билдәләүенсә, ҡала биләмәһендә тормошҡа ашырылған саралар уның социаль-мәҙәни, етештереү базаһын нығытыу һәм үҫтереү, халыҡтың тормош сифатын яҡшыртыуға бәйле.
Абруйлы ҡунаҡтарҙан Силәбе өлкәһе губернаторы Михаил Юревич, өлкә Хөкүмәте һәм ҡала хакимиәте, Рәсәй Федерацияһы субъекттары вәкилдәре, шул иҫәптән Башҡортостан һәм Татарстан республикаларынан делегациялар ҡатнашасаҡ.
Һабантуйға Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының (конгресы) башҡарма комитеты рәйесе, Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосоповтың килеүе көтөлә.
Был программа тармаҡтың өҫтөнлөклө йүнәлештәренә — ауыл хужалығын яңыртыу, финанс тотороҡлолоғона өлгәшеү, ауылда йәшәүсе халыҡтың тормош кимәлен күтәреү һәм мәшғүллеген тәьмин итеү, ауыл хужалығы тауарҙары баҙарын көйләүҙе тотороҡло үҫтереүгә арналған.
Унда “Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеүҙе ойоштороу тураһында”ғы Федераль закондың үтәлеше хаҡында һүҙ барҙы. Законға ярашлы, быйыл 1 июлдән башлап власть органына рәсми базала булған мәғлүмәтте граждандарҙан һоратып алыу тыйыла. Тимәк, был дәүләт, муниципаль хеҙмәт күрһәтеүҙе тиҙләтәсәк һәм граждандарҙы төрлө инстанцияла белешмә йыйыуҙан ҡотҡарасаҡ.


text:
Фото:
«Ырыуҙар ташы» мемориаль комплексының иң яҡшы проектына конкурс еңеүсеһе
Фото:
Ишембай районында «Ырыуҙар ташы» мемориаль комплексының иң яҡшы проектына асыҡ республика конкурсына йомғаҡ яһалды. Уны ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһының Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы, БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы, Ишембай районы хакимиәте, шулай уҡ БР Рәссамдар союзы һәм БР Архитекторҙар союзы.
Конкурс бер турҙа үткәрелде. Унда ҡатнашыусы профессиональ скульпторҙар һәм архитекторҙар скульптура һәм график материалдар формаһында эштәрен, шулай уҡ аңлатма яҙыу тәҡдим итте.
Һөҙөмтәлә Өлфәт Ҡобағошовтың эшен иң яҡшы проект тип танынылар. Уның композицияһы ҡурай сәскәһе формаһы планында бирелә, уның уртаһында «Ырыуҙар ташы» монументы күтәрелә. Ул башҡорт тирмәһе элементтарына нигеҙләнгән. Өс стилләштерелгән алтын уҡ үргә күтәрелә, уларға тирмәнең алтын яҡтылыҡ уйымы нығытыла. Уҡтар башҡорттарҙың традицион йыһазы – балаҫ, келәм, ҡашмауҙы хәтерләтеүсе башҡорт милли орнаменты менән биҙәлгән түңәрәк майҙансыҡҡа терәлгән. Майҙансыҡтың уртаһына гранит стена урынлаштырылған, унда боронғо орнамент формаһында башҡорт ырыуҙарының шәжәрәһе уйып яҙылған.


text:
Фото:
Ураҙҙа янғындан зыян күреүселәр яңы йорттарҙан асҡыс алды
Фото:
Учалы районының Ураҙ ауылында бөгөн 5 июндә янғындан зыян күреүсе кешеләргә йорт асҡыстары тапшырылды. Ул саҡта ут туғыҙ йортто һәм 12 йорт алды ҡаралтыһын тулыһынса юҡҡа сығарҙы.
Был фажиғә 1265 кеше йәшәгән ҡасабала булды. Ярай әле кеше ҡорбандары булманы. Әммә бер нисә ғаилә – 19 кеше, шул иҫәптән алты бала, торлаҡһыҙ ҡалды. Дөйөм зыян алты миллион һумға яҡын тәшкил итте.
Янғын Мышағыр урамындағы йорттарҙың береһендә башланды. Көн ҡоро эҫе тороу (ул мәлдә температура 32 градусҡа еткәйне) һәм көслө ел иҫеү арҡаһында ялҡын күҙ асып йомған арала бер-береһенә терәлеп тигәндәй ултырған бер нисә йортто ялмап алды.
Ҡотҡарыусыларҙың тилбер эш итеүе һәм профессионализмы ҡалған 44 йортто һаҡлап алып ҡалды. Йортһоҙ ҡалыусыларҙы ваҡытлыса урындағы лицейға урынлаштырҙылар. Һуңыраҡ улар үҙ туғандарында урын тапты.
Башҡортостан етәкселеге ҡазаға тарыусыларға ярҙам күрһәтеү тураһында ҡарар ҡабул итте. Улар барыһы ла биш мең һум күләмендә матди ярҙам алды.
Ләкин, иң мөһиме – кешеләргә яңы йорт һалыу өсөн 15-әр сутый ер бирелде. Уларҙы төҙөүгә средстволар республика бюджетынан бүленде.
Хәҙерге ваҡытта айырым участкаларҙа ағас йорт, мунса һәм һарайҙар ҡалҡып сыҡты ла инде. Һәр усадьба ағас ҡойма менән кәртәләп алынған.
Яңы төҙөлөш районында электр тапшырыу линияһы һуҙылды. Юл һалынды. Бөтә йорттар телефонлаштырылған. Уларҙа йылы, яҡты. Шәхси иғәнәләр иҫәбенә йорт йыһаздары ла һатып алынды.
Торлаҡһыҙ ҡалған ғаиләләргә ярҙам күрһәтеү өсөн районда иғлан ителгән хәйриә акцияһы иҫәбенә 250 мең һумдан ашыу аҡса күсерелде.
Ҡазаға бер кем дә вайымһыҙ ҡалманы — власть вәкилдәре, сәнәғәт предприятиелары һәм ойошмалар коллективтары, бизнесмендар һәм ябай кешеләр ярҙам ҡулы һуҙҙы.
Кем нисек булдыра ала — кейем-һалым, һауыт-һаба, көнкүреш техникаһы менән ярҙам итте. Йыйылған средстволар иҫәбенә уҡыусыларға балалар сәләмәтләндереү лагерҙарына бушлай путевкалар бүленде, ә мәктәпкәсә йәштәгеләр балалар санаторийында аяҡҡа баҫтырыу дауалауы үтә аласаҡ.


text:
Номера телефонов оператора ОАО "Башинформсвязь"
Регионы оператора
Оператор ОАО "Башинформсвязь" представлен в следующих регионах (всего 71):
- г. Уфа / Республика Башкортостан
- г. Агидель / Республика Башкортостан
- г. Стерлитамак / Республика Башкортостан
- р-н Стерлитамакский / Республика Башкортостан
- р-н Стерлибашевский / Республика Башкортостан
- р-н Гафурийский / Республика Башкортостан
- р-н Ермекеевский / Республика Башкортостан
- р-н Бакалинский / Республика Башкортостан
- р-н Бижбулякский / Республика Башкортостан
- р-н Караидельский / Республика Башкортостан
- р-н Аургазинский / Республика Башкортостан
- р-н Федоровский / Республика Башкортостан
- р-н Благоварский / Республика Башкортостан
- р-н Кигинский / Республика Башкортостан
- р-н Мишкинский / Республика Башкортостан
- р-н Белокатайский / Республика Башкортостан
- р-н Баймакский / Республика Башкортостан
- р-н Зилаирский / Республика Башкортостан
- р-н Балтачевский / Республика Башкортостан
- р-н - Старобалтачевский / р-н Белокатайский / Республика Башкортостан
- р-н Альшеевский / Республика Башкортостан
- р-н Бурзянский / Республика Башкортостан
- р-н Бураевский / Республика Башкортостан
- р-н Куюргазинский / Республика Башкортостан
- р-н Хайбуллинский / Республика Башкортостан
- р-н Туймазинский / Республика Башкортостан
- р-н Краснокамский / Республика Башкортостан
- р-н Янаульский / Республика Башкортостан
- г. Кумертау / Республика Башкортостан
- р-н Илишевский / Республика Башкортостан
- г. Салават / Республика Башкортостан
- г. Мелеуз / р-н Мелеузовский / Республика Башкортостан
- р-н Мелеузовский / Республика Башкортостан
- р-н Кармаскалинский / Республика Башкортостан
- р-н Благовещенский / Республика Башкортостан
- г. Благовещенск / р-н Благовещенский / Республика Башкортостан
- г. Октябрьский / Республика Башкортостан
- р-н Давлекановский / Республика Башкортостан
- г. Давлеканово / р-н Давлекановский / Республика Башкортостан
- р-н Шаранский / Республика Башкортостан
- р-н Мечетлинский / Республика Башкортостан
- р-н Аскинский / Республика Башкортостан
- р-н Абзелиловский / Республика Башкортостан
- р-н Буздякский / Республика Башкортостан
- р-н Архангельский / Республика Башкортостан
- г. Сибай / Республика Башкортостан
- р-н Нуримановский / Республика Башкортостан
- р-н Салаватский / Республика Башкортостан
- р-н Татышлинский / Республика Башкортостан
- р-н Калтасинский / Республика Башкортостан
- р-н Кушнаренковский / Республика Башкортостан
- г. Межгорье / Республика Башкортостан
- г. Туймазы / р-н Туймазинский / Республика Башкортостан
- г. Нефтекамск / Республика Башкортостан
- р-н Бирский / Республика Башкортостан
- г. Бирск / р-н Бирский / Республика Башкортостан
- р-н Зианчуринский / Республика Башкортостан
- р-н Белебеевский / Республика Башкортостан
- г. Белебей / р-н Белебеевский / Республика Башкортостан
- р-н Дюртюлинский / Республика Башкортостан
- р-н Миякинский / Республика Башкортостан
- р-н Кугарчинский / Республика Башкортостан
- д. Кугарчинский / р-н Кугарчинский / Республика Башкортостан
- р-н Учалинский / Республика Башкортостан
- р-н Белорецкий / Республика Башкортостан
- р-н Ишимбайский / Республика Башкортостан
- р-н Иглинский / Республика Башкортостан
- р-н Чекмагушевский / Республика Башкортостан
- р-н Чишминский / Республика Башкортостан
- р-н Дуванский / Республика Башкортостан
- Республика Башкортостан


text:
Wocu
Wocu (ингл. The World Currency Unit), йәки Вокю́ (ЭКЮ-ға оҡшашлыҡ нигеҙендә), иҫәпләшеү өсөн аҡса берәмеге, кәрзин валютаһы, Дәү егерме төркөмөнә ингән илдәр валюталары курсы буйынса көн дә иҫәпләнеп торола. Валюталарына ҡарата Вокю һанала торған илдәр иҫәбенә донъяның Эске тулайым продукт күрһәткесе буйынса иң эре илдәре инә[1][2].
Вокю кәрзиненә инеүсе валюталарҙың удель ауырлығы илдәрҙең донъя ЭТП-һындағы өлөшө нигеҙендә иҫәпләнә. Вокюҙы һанау методикаһы WDX institute коммерцияға ҡарамаған бойондороҡһоҙ ойошмаһы тарафынан эшләнә, был ойошма 2008 йылда донъя валюта системаһы өлкәһендә тикшеренеүҙәр үткәреү маҡсатында төҙөлә[3][4]. Кәрзиндәге валюталар ауырлығын йылына ике тапҡыр — 3 майҙа һәм 3 ноябрҙә — 16:00 UTC һанайҙар. Вокю Европа валюта берәмеге булған ЭКЮ-ға альтернатива итеп индерелә, ул халыҡ-ара иҫәп-хисаптарҙа валюта хәүефтәрен кәметеүгә хеҙмәт итә.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Долларҙы алмаштырырлыҡ донъя валютаһын булдырыу идеяһы күптән йәшәй. 1944 йылғы Бреттон-Вуд конференцияһында Джон Кейнс тарафынан глобаль валюта идеяһы әйтелә, ул тәҡдим ителгән валютаны банкор тип атай.
Артабан был идея донъяның ике полюслылығы шарттарында SDR халыҡ-ара иҫәпләшеү берәмегендә кәүҙәләнеш ала.
Донъяның алдынғы егерме иле валюталары нигеҙендә глобаль валютаны хисапҡа индереү идеяһы 1996 йылда тыуа һәм 2009 йылда ғәмәлләшә, WDX institute коммерцияға ҡарамаған бойондороҡһоҙ ойошмаһы даими уны иҫәпләп сығарып тора.
Вокю хаҡын иҫәпләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Официальный сайт Wocu (недоступная ссылка с 23-05-2013 (1831 день) — история, копия) Wocu
- ↑ 2,0 2,1 Wocu Value Calculation (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 апрель 2010. 20 ғинуар 2012 тикшерелгән.
- ↑ What is the WDX Institute? (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 сентябрь 2012. 20 ғинуар 2012 тикшерелгән.
- ↑ WDX Organisation (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 сентябрь 2012. 20 ғинуар 2012 тикшерелгән.


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Письма » Ҡыйыу уҡыусы янғындан күрше инәйҙе ҡотҡарған
Ҡыйыу уҡыусы янғындан күрше инәйҙе ҡотҡарған
Фажиғәгә тарығандарҙы ҡотҡарғанда батырлыҡ күрһәткән ябай кешеләр арабыҙҙа бихисап. Улар сәләмәтлеген, хатта ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйып, ярҙамға ашыға.
Алты һеңлеһен һәм ҡустыһын, яҡындарын ут эсенән алып сыҡҡан Алина Абдуллинаны, Екатерина Слегинаны яҡшы хәтерләйбеҙ. Ошондай уҡ аяныслы фажиғә күптән түгел Ишембай районының Этҡол ауылында ла була яҙҙы. Этҡол урта мәктәбенең 8-се класс уҡыусыһы Ирек Үмәрбаев хатта оло кешеләр яһай алмаҫлыҡ ҙур батырлыҡ эшләй – янғында кеше ғүмерен ҡотҡара.
Был хәл былтыр 27 декабрҙә көндөҙгө сәғәт өстәр тирәһендә була. Мәктәптән ҡайтып килешләй Ирек үҙҙәренә ҡаршы йортта үҙәк өҙгөс ҡатын-ҡыҙ тауышын ишетә. Малай күрше өйҙә яңғыҙ йәшәгән инәйҙең йортонан төтөн сыҡҡанын күреп ҡала һәм уның ниндәй бәләгә тарыуын аңлай.
– Юғалып ҡалманым, уйлап торорға ваҡыт та юҡ ине, – ти Ирек. – Атайымды саҡырҙым да янған өйгә табан йүгерҙем. Ишеген ҡайырып асыуға, соланда ятҡан, күлдәктәре янып бөткән, тәне бешкән инәйҙе күрҙем. Ут балаҫҡа ла ҡабынған, иҙән дә яна башлағайны. Уны ялмап алған уттан тиҙ гена тартып сығарҙыҡ та «Тиҙ ярҙам» машинаһын саҡырҙыҡ, – тип һөйләне ҡыйыу егет.
Инәйҙе дауаханаға алып китәләр. Уның һаулығына бөгөн бер нәмә лә янамай, имен-һау. Ә янғын газ плитаһынан сыҡҡан була, ут тоҡандырайым тигәндә, өҫ кейемен ут ялмай. Оло кеше юғалып, баҙап ҡала. Тап Иректең уяулығы ҙур фажиғәнән һаҡлап алып ҡала ла инде.
Арабыҙҙа шундай егеттәрҙең булыуы менән ғорурланмау мөмкин түгел. Ирек үҙенең был аҙымын батырлыҡ тип һанамаһа ла, бәләгә тарыған кешегә ярҙам ҡулы һуҙған малайҙың ҡыйыулығы айырым иғтибарға лайыҡ.
Наилә АБДРАХМАНОВА,
Ишембай районы Этҡол урта мәктәбе директорының тәрбиә эше буйынса урынбаҫары.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Т.Ғәниева.
Уралиә тигән ил.
Борон-борон заманда һәр төрлө халыҡтар, ил-ил булып донъя көтөүҙе һанламай, бер урындан икенсе урынға күсенеп йөрөүҙе хуп күргән бер ваҡытта, улар араһында йыш ҡына ыҙғыш-тартыштар ҡубып торған, ти. (1). Тора-бара, ҡояш сығышынан ҡояш байышына, йә көнъяҡтан төнъяҡҡа табан сәйәхәт иткәндә, береһенән-береһе матурыраҡ урындарға юлығып хайран ҡалған сәйәхәтселәр йәндәренә яҡын ерҙәргә хужа булырға ынтыла башлаған. (2). “Был ерҙәрҙе иң тәүҙә беҙ күрҙек, - тип һөрән һалған бер сәйәхәтселәр башлығы, - тимәк, ул беҙҙеке!” (3). “Юҡ, - тип ҡаршы килгән уларға икенселәре, - был гүзәл ергә беҙ, тәүләп аяҡ баҫып, тамғабыҙҙы һуғып киттек.(4). Был ерҙәр беҙҙеке!” Икенселәргә өсөнсөләр ҡаршы килгән, өсөнсөләрҙе дүртенселәр ҡыуалаған… (5). Киткән талаш-тартыш. (6). Уҡтар юнылған, һөңгөләр осланған, һуғыш барышында ҡандар ҡойолған. (7). Үҙенә оҡшаған төйәкте берәү ҙә икенсеһенә бирергә теләмәгән. (8). Быуындарҙы быуындар алыштырған, ерҙән ҡот-йәм китә башлаған, ирҙәр башы ҡырылған. (9).
Шунан ирҙәренән, балаларынан яҙған, ҡайғынан йөҙө һарғайған ҡатын-ҡыҙҙар Тәңре алдына килеп теҙләнгән:
-Эй, аллаларҙың аллаһы, илаһи Тәңребеҙ! – тип ялбарған улар. (10). – Һинең рәхимең менән яратылған Ер талаш-тартыштан интегә, балаларыбыҙҙың, ирҙәребеҙҙең ҡаны ҡойола, һөйәктәренән уба-уба тауҙар күтәрелә. (11). Ҡөҙрәтең киң, бәхәсебеҙҙе хәл ит, Ерҙе бөтәбеҙгә лә ғәҙел итеп бүлеп бир. (12).
Бығаса, минең эш бөттө, Ер тигән һәр яҡтан да уңайлы планетаны булдырҙым, унда көн итергә кешеләр төшөрҙөм, шарттар тыуҙырҙым, тип күктә тыныс ҡына йәшәп ятҡан Тәңре уйға ҡалған. Бер көн уйлаған ул, ике көн, өс көн…Тик шунан һуң ғына халыҡтарға, ҡоралдарын ҡуйып тороп, уның әмерен тыңларға бойорған.
-Бөгөндән, - тип һүҙ башлаған Тәңре, - Ерҙе бөтәгеҙгә лә тәғәйенләп бүлеп сығам. Тик үпкәләштән булмаһын. Ғәҙел булһын өсөн һәр ырыу башлығы йәрәбә тартһын. Һәр кем үҙ бәхетенә төшкән ер менән риза булырға тейеш. Йәнә шуны ла киҫәтәйем: үҙ төйәгегеҙ өсөн бынан кире үҙегеҙ яуаплы булаһығыҙ. Ырыуығыҙға уны күҙ ҡараһы кеүек һаҡлау бурысы йөкмәтәм. Ризаһығыҙмы?
-Ризабыҙ, ризабыҙ! Ант итәбеҙ! – тиешкән яуҙарҙан йонсоған кешеләр.
Тәңре һәр ырыуҙың тамға таяғын алған да бейектән, үҙе йәшәгән күк тәхетенән, уларҙы берәм-берәм ергә ырғытҡан. Тамға таяҡ осоп бара-бара ла ергә ҡаҙала, ти. Ана шул рәүешле, берәүҙәргә - диңгеҙ буйы, икенселәргә - йәй булмай торған һалҡынлыҡ иле, өсөнсөләргә - гел ҡояш йылмайған сүлдәр, дүртенселәргә - тау-таш аралары һәм башҡа, һәм башҡа ерҙәр эләккән.
-Ә һеҙгә, - тигән Тәңре баштарына төлкө бүрек кейгән бөркөт ҡарашлы бер төркөм һыбай кешеләргә, - һеҙгә яҙғаны – Уралиә тигән ил. Урал тауҙары тирәһе бынан кире һеҙҙең йәшәү-тороу урынығыҙ булыр!
Башына төлкө бүрек кейгән бөркөт ҡарашлы кешеләр Тәңре күрһәткән ергә боролоп ҡараған да таң ҡалған. Матурлыҡтың бындайы ла була икән! Йөҙәрләгән төр ағастарҙан хасил булған ҡуйы-ҡуйы урмандар, ундағы йөҙәрләгән төр хайуан-йәнлектәр, ялан-болондар өҫтөндә аңҡыған бал еҫе, күп төрлө сәскәләр, күк ҡылғанлы далалар, гүзәл күлдәр һәм һанап бөткөһөҙ бүтән гүзәллектәре булған был ил быларҙы ғашиҡ иткән. Тик шуныһы ғына кәйефен ҡырған уларҙың: Уралиә илендә йылғалар ғына күренмәй, ти.
-Уралиә, Уралиә, Уралиә…-тип йыр һуҙған йырсылар.
-Уралиә, Уралиә, Уралиә…-тип шиғыр сығарған шағирҙар.
-Уралиә, Уралиә, Уралиә…-тип һайраған ҡоштар.
Уралиә иленә һоҡланмаған халыҡ булмаған. Уны үҙенеке итергә теләүселәр бөркөт ҡарашлы һыбайлы кешеләргә көнләшеп ҡараған һәм күптәре күңеленә хаслыҡ төйнәгән.
Шул саҡ һөйәктәрҙән өйөлгән тау теҙмәләренең көньяғынан бер шишмә атылып сыҡҡан. Башта ул ҡалҡыулыҡтар буйлап юлланған. Тауҙарҙы үткәс, төньяҡҡараҡ ыңғайлап, шул көйө аға биргән дә көньяҡ-көнсығышҡа, һуңынан төньяҡ-көнбайышҡа табан тәгәрәгән. Уның һылыулығы тураһында хәбәрҙе ҡоштар бөтә тирә-яҡҡа таратҡан һәм ҡайһы бер дыуамал егеттәр, уны күрәм тип, һыбай елдергән.
-Ап-аҡ, күрегеҙ әле, ҡалай ап-аҡ йылға! – тип һөрәнләгән егеттәрҙең береһе.
-Аҡйылға, ҡалай гүзәлһең һин! – тип һоҡланған икенсеһе.
Аҡйылғаны күререгә тип килгән егеттәр Нөгөш, Еҙем, Сөн, Бөрө, Танып, Ашҡаҙар, Инйәр, Ҡариҙел, Стәрле, Өршәк, Дим, Ҡармасан, Сәрмәсән, Базы, Әй, Йүрүҙән исемле булған. Аҡйылға ярына баҫып, арттарына әйләнеп ҡараһалар, егеттәрҙең килгән юлдары эреле-ваҡлы йылғалар булып ағып ята, ти.
-Былай булғас, төйәгебеҙгә бәрәкәт ҡуныр, - тип юраған аҡһаҡалдар. Ошо көндән бында йәшәүселәр балыҡ тотоу, йәнлек аулау, мал үрсетеү эшенә тотонған. Урман солоҡтарынан бал йыйған. Ҡурай тигән үләнде ҡырҡып, көй көйләгән.
Бәхетле ил икән Уралиә, тиһегеҙме? Бәхет ул һәр саҡ бәхетһеҙлек менән бергә йөрөй. Үҙҙәренә эләкмәгән был төйәккә дәғүә итеүселәр бер ваҡытта ла кәмемәгән. Ә инде Уралиәнең тәңрегә ант иткән халҡы, шул антына тоғролоҡ һаҡлап, ил-төйәкте яҡлап яуға сыҡҡан. Бындай яуҙарҙа ғәскәр башына иң батыр уландар ҡуйылған. Уларҙың күбеһенең исеме хәҙер онотолған. Ҡайһы берҙәренең даны йырға күскән. Ә ҡайһы берҙәренең исемен кешеләр ҡолаҡтан ҡолаҡҡа, быуындан быуынға аманат итеп тапшыра килгән.
Ул ил әле лә картала бармы, тип эҙләһәгеҙ, ҡайһы бер һыҙаттарынан уны танып та ҡуйырһығыҙ. Тик ул әле сиргә һабышҡан. Уны яҡлар батыр уландар тыумай тормаҫ, әлбиттә. Уралиәне сихырлаған яуыҙ көстөң төйәген улар табыр. Тәңре ундай ҡөҙрәтте халҡына һәм еренә мөхәббәт һаҡлағандарға ғына бирә, ти.
Тестар. Синтаксис һәм пунктуация.
А варианты. Дөрөҫ яуап берәү.
1. Тик шуныһы ғына кәйефен ҡырған уларҙың: Уралиә илендә йылғалар ғына күренмәй, ти.
Эйәрсән һөйләм төрөн билдәләгеҙ.
1. Эйә һөйләм
3. Аныҡлаусы һөйләм
2. Хәбәр эйәрсән һөйләм
4. Тултырыусы һөйләм
2. Ҡурай тигән үләнде ҡырҡып, көй көйләгән.
Бер составлы һөйләмдең төрөн билдәләгеҙ.
1. Билдәле эйәле һөйләм
3. Эйәһеҙ һөйләм
2. Билдәһеҙ эйәле һөйләм
4. Атама һөйләм
3. Йөҙәрләгән төр ағастарҙан хасил булған ҡуйы-ҡуйы урмандар, ундағы йөҙәрләгән төр хайуан-йәнлектәр, ялан-болондар өҫтөндә аңҡыған бал еҫе, күп төрлө сәскәләр, күк ҡылғанлы далалар, гүзәл күлдәр һәм һанап бөткөһөҙ бүтән гүзәллектәре булған был ил быларҙы ғашиҡ иткән.
Тиң киҫәктәр төрөн күрһәтегеҙ.
1. Тиң эйәләр
3. Тиң аныҡлаусылар
2. Тиң тултырыусылар
4. Тиң хәбәрҙәр
4. Урман солоҡтарынан бал йыйған.
Һөйләмдең төрөн билдәләгеҙ.
1. Йыйнаҡ һөйләм
3. Кәм һөйләм
2. Тарҡау һөйләм
4.
5. Тауҙарҙы үткәс, төньяҡҡараҡ ыңғайлап, шул көйө аға биргән дә көньяҡ-көнсығышҡа, һуңынан төньяҡ-көнбайышҡа табан тәгәрәгән.
Бирелгән һөйләмдә ниндәй эйәрсән киҫәк айырымланған?
1. Айырымланмаған тултырыусы
3. Айырымланған ваҡыт хәле
2. Айырымланған аныҡлаусы
4. Айырымланған сәбәп хәле
6. Ҡөҙрәтең киң, бәхәсебеҙҙе хәл ит, Ерҙе бөтәбеҙгә лә ғәҙел итеп бүлеп бир.
Бер составлы һөйләмдең төрөн билдәләгеҙ.
1. Билдәле эйәле һөйләм
3. Эйәһеҙ һөйләм
2. Билдәһеҙ эйәле һөйләм
4. Атама һөйләм
7. Ҡушма һөйләмде күрһәтегеҙ.
Ғәҙел булһын өсөн һәр ырыу башлығы йәрәбә тартһын.
Башына төлкө бүрек кейгән бөркөт ҡарашлы кешеләр Тәңре күрһәткән ергә боролоп ҡараған да таң ҡалған.
Тик шуныһы ғына кәйефен ҡырған уларҙың: Уралиә илендә йылғалар ғына күренмәй, ти.
Бер көн уйлаған ул, ике көн, өс көн…
8. Уҡтар юнылған, һөңгөләр осланған, һуғыш барышында ҡандар ҡойолған.
Был һөйләмдә ни өсөн өтөр ҡуйылған?
1. Айырымланған хәл әйтемдәре
3. Тиң хәбәрҙәр
2. Өҫтәлмәлек
4.
9. Уралиә иленә һоҡланмаған халыҡ булмаған.
Аҫтына һыҙылған һүҙ һөйләмдең ниндәй киҫәге булып килгән?
1. Эйә
3. Аныҡлаусы
2. Хәбәр
4. Тултырыусы
10. Күк ҡылғанлы далалар, гүзәл күлдәр һәм һанап бөткөһөҙ бүтән гүзәллектәре булған был ил быларҙы ғашиҡ иткән.
1. Ярашыу
3. Йәнәшәлек
2. Башҡарылыу
4. Һөйкәлеү
В варианты. Яуаптарҙы яҙып эшләү.
В1 – 134-се биремдәргә яуапты яҙып эшләгеҙ.
В1. 2-се һөйләмдең эйәһен табып яҙып ҡуйығыҙ.
В 1
В 2. 2,4-се һөйләмдәрҙең хәбәрен табып яҙып ҡуйығыҙ.
В 2
В 3. 1-се һөйләмдә ҡубып һүҙе ҡылымдың ниндәй төркөмсәһенә ҡарай?
В 3
В 4. 11-се һөйләмдә яратылған һүҙе ҡылымдың ниндәй йүнәлешенә ҡарай?
В 4
В 5 – В 6-сы биремдәрҙең яуаптарын цифрҙар менән яҙығыҙ.
В 5. Ҡайһы һөйләмдәр ҡушма һөйләм?
В 5
В 6. Ҡайһылары теҙмә ҡушма һөйләм?
В 6
С варианты
Тексты уҡығыҙ. Йөкмәткеһен аңлап, шул текст буйынса инша яҙығыҙ.
Тыуған илем - Башҡортостан
Башҡортостан һинең гүзәллеккә
Тиң булырлыҡ ерҙәр бармы икән?
Аҡҡош кеүек ап-аҡ Ағиҙелкәй
Ҡайһы илдә генә бар икән?
Башҡортостан – алһыу таң иле,
Гөл-баҡсалар иле, дан иле.
З.Күлбәков.
Тыуған ер, тыуған Башҡортостан! Ни тиклем күңелемә яҡынһың, ни тиклем ҡәҙерлеһең һәм изгеһең һин. Бәпкә үләнле урамдарың да, ҡышҡы ыжғыр бурандарың да, диңгеҙ кеүек тулҡынланып ятҡан иген ҡырҙарың да - бөтәһе, бөтәһе лә күҙ алдымда, һәммәһе лә йөрәк түрендә. Тәүге тапҡыр ҡояшты, зәңгәр күк йөҙөн һиндә күрҙем, тупраҡ йылыһын тәү тапҡыр һиндә тойҙом мин. Икмәктең тәмен, ҡәҙерен белергә лә һин өйрәттең тыуған ер.
Башҡортостан! Күҙ күреме ерҙәргә һуҙылған бәрәкәтле баҫыуҙар, хәтфә болонлоҡтар, күкһел тауҙар иле. Сырҡыраған өйөр-өйөр йылҡылары, майлап ҡуйған ҡайыштай йыландары, тарбаҡ мөгөҙ һомғол боландары, яҫы табан айыуҙары, шифалы үләндәренең ут йәшеллеге, сәскәләр йәйғоро күңелгә әйтеп бөтөргөһөҙ рәхәтлек бирә, тыуған ергә тәрән һөйөү, йәшәүгә дәрт, илһам уята. Тирә-йүндең йәнде арбағыс хозурлығы, ғаләмдең үҙе менән серләшеп, күңелдәрҙә бөтмәҫ-төкәнмәҫ һөйөнөс тыуҙыра, яҡты тойғоларҙан балҡыған күңелем талпынып күктәргә ашҡына.
Зәңгәр күлдәрендә көмөштәй саф һыуҙарыңды сәсрәтеп ҡағынған ҡоштарың, шыбыр-шыбыр серләшкән ағастарың, көр күңелле халҡың, донъя рәхәтлегенең ҡәҙерен белеп, тыуған ер йәменә һоҡлана-һоҡлана гөрләшеп йәшәйҙәр.
Тәбиғәте менән дә, тарихы менән дә дан тота Башҡортостан.
Эйе, уның тарихы – үҙе бер данлы, фәһемле, ҡанлы йылъяҙма. Күпме фажиғәле, шомло быуаттарҙы башыңдан кисергәнһең, иҫәпһеҙ күп яфаларға дусар ителгәнһең, аһ-зарлы халҡым. Һинең үткәнеңдә һәр бер ташың, һәр бер ҡаяң тере шаһит.
Уралҡайым, һинең һәр ташыңа
Ҡанлы-данлы тарих яҙылған.
Илен ҡурсып үлгән ирҙәреңә
Күпме бында ҡәбер ҡаҙылған!.. -
ти үҙенең шиғырында Рәми Ғарипов. Ләкин, халыҡ шағиры Мостай Кәрим әйткәнсә:
Баш эймәгән ғорур халҡым,
Теҙ сүгеп йәшәмәгән.
Иреккә ынтылыусы ҡаһарман халҡым яңынан баш ҡалҡытҡан, тамыр йәйгән, мәңге йәшел Тормош ағасын һулытмаған, тыуған ерен ҡәҙерләгән. Ә тыуған ер төшөнсәһе туған телдән айырылғыһыҙ.
Тыуған телем! Әсәм теле! Ниндәй ҙур көскә эйә ул кешенең туған теле! Әгәр үҙ телемде белмәһәм, тыуған еремдән ситтә йәшәһәм, мин үҙемде бәхетле тип әйтә алмаҫ инем.
Тыуған ерем! Йөрәгемдең түрен һин яуланың, һин мине йылытаһың, тәүәккәллек өҫтәйһең, иң ауыр һынауҙарҙы еңеп сығарға өйрәтәһең.
Бына күңелдәрҙе тағы иләҫләндереп, уй-зиһендәрҙе ҡабат ҡуҙғатып, ерем, тәбиғәтемде яңынан үҙгәртеп йәй килде. Тыуған еремдә йәй һулышы аңҡый.
Ләкин батырҙарға йәшәргә көс, дәрт биргән Урадың шифалы, хуш еҫле һауаһы хәҙер кешеләргә дарман бирә аламы икән? Боронғо Урал итәгендә ҡоролған аҡ тирмәләрҙе – завод-фабрикалар, күңелдәрҙе иретерлек моңло ҡурай тауышын ағыулы газ таратыусы машиналар алмаштырған түгелме? Башҡорттоң данлап йырлаған матур тәбиғәтле Уралы, гүзәл Ағиҙеле, ҡалын урмандары ҡороу юлында.
Һине алда нимә көтә, ерем? Ә сал быуаттар аша беҙгә мираҫ булып килеп еткән Урал: “Барыһы ла үҙ ҡулығыҙда”, - тип, ауыр көрһөнөп ҡуйғандай. Эйе, барыһы ла үҙебеҙҙән тора.
Бөгөнгө көнөбөҙ ҡатмарлы булһа ла, Башҡортостандың, милләтемдең киләсәге өмөтлө булыр, халҡымдың рухы, теле мәңге йәшәр, тыуған яғым күкрәп сәскә атыр, тип ышанам, сөнки ил яҙмышын үҙ ҡулына алырҙай ышаныслы быуын үҫеп килә.
Тест яуаптары.
А варианты. Дөрөҫ яуап берәү.
1 1
3. 1
5. 3
7. 3
9. 3
2. 2
4. 2
6. 1
8. 3
10. 3
В варианты. Яуабын яҙып эшләү.
Бирем номеры
Яуап
В 1.
В 2.
В 3.
В 4.
В 5.
В 6.
Халыҡтар
Күрҙек, ҡаршы, килгән, ҡыуалаған
Хәл ҡылым
Төшөм йүнәлеше
1, 2, 8, 10, 11
8, 11
Номер материала: ДВ-047427
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Башҡортостан эшҡыуары Алла Кузьмина Израилдә
Башҡортостандың ҡатын-ҡыҙ эшҡыуарҙары ассоциацияһы рәйесе Алла Кузьмина Израилдең Сит ил эштәре министрлығы һәм Берләшкән милләттәр ойошмаһының Европа иҡтисад комиссияһы ҡатнашлығында Халыҡ-ара хеҙмәттәшлек үҙәге үткәргән “Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙ һәм мәғлүмәт-коммуникацион технологиялар” тип аталған халыҡ-ара программала ҡатнашты.
Уҡытыу семинары Хайфа ҡалаһының Кармель тауында урынлашҡан Голда Меир исемендәге халыҡ-ара уҡыу үҙәгендә 15 көн дауамында барған. Рәсәй исеменән Өфөнән, Великий Новгород, Рыбинск, Магнитогорск һәм Якутскиҙан биш ҡатын-ҡыҙ сығыш яһаған. Уларҙан тыш, 25 кешенән торған төркөмдә СНГ дәүләттәре вәкилдәре – Белоруссиянан, Украина, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстандан һәм башҡа илдәрҙән эшҡыуарҙар ҙа булған.
Алла Кузьмина әйтеүенсә, хеҙмәттәшлек программаһы эшләп килеүенә 50 йыл, уҡытыуҙы лекторҙар алып бара – күпселектә элекке Советтар Союзы граждандары. Юл хаҡынан тыш, бар сығымдарҙы ла ҡаршы алыусы үҙ өҫтөнә ала. Башҡортостан эшҡыуары Израилгә семинарға тәүге тапҡыр саҡырылған. Программала лекция, тренингылар, семинар дәрестәре, кесе бизнес һәм мәғлүмәт технологиялары мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр үткәрелгән. Уҡыу аҙағында уртаҡ тырышлыҡ менән бизнес-проект әҙерләп, уны яҡларға кәрәк булған. Сара һуңында һәр ҡатнашыусыға Голда Меир исемендәге үҙәктә уҡыуы тураһында сертификат тапшырылған.


text:
Йәштәрҙең “Яңы офоҡтар”ы
25 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ
Башҡортостан "Китап” нәшриәтендә "Яңы офоҡтар” тип аталған китап донъя күрҙе. Унда беҙҙең ике яҡташыбыҙ – Мөнир Ҡунафин һәм Рәйлә Сабитованың да әҫәрҙәре урын алған.
2015 йылда, Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылында, "Китап” нәшриәте Башҡортостан Республикаһы Башлығы грантына хәҙерге заман йәштәре тормошо һәм проблемаларына арналған әҫәрҙәргә конкурс иғлан иткәйне. Унда 45 йәшкә тиклемге авторҙар ҡатнашты, барлығы 29 әҫәр баһаланды. Яҡташтарыбыҙ Мөнир Ҡунафин унда I дәрәжә дипломға, Рәйлә Сабитова 4-се урынға лайыҡ булды. Еңеүсе әҫәрҙәрҙән торған йыйынтыҡҡа республиканың әҙәби мөхитендә танылыу яулаған Мөнир Ҡунафин, Баныу Ҡаһарманова, Рәйлә Сабитова, Гөлнара Мостафина, Тимур Рәхмәтуллиндың әҫәрҙәре индерелгән. (Тағы бер еңеүсе – рус телендә ижад итеүсе Артур Карраның китабы "Йәштәр тауышы” серияһында айырым баҫма булып донъя күргән). Йыйынтыҡҡа баш һүҙҙе "Яңы офоҡтар” конкурсының жюри рәйесе, профессор Фәнил Күзбәков яҙған.
З.СУФИЯНОВА
2015 йылда, Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылында, "Китап” нәшриәте Башҡортостан Республикаһы Башлығы грантына хәҙерге заман йәштәре тормошо һәм проблемаларына арналған әҫәрҙәргә конкурс иғлан иткәйне. Унда 45 йәшкә тиклемге авторҙар ҡатнашты, барлығы 29 әҫәр баһаланды. Яҡташтарыбыҙ Мөнир Ҡунафин унда I дәрәжә дипломға, Рәйлә Сабитова 4-се урынға лайыҡ булды. Еңеүсе әҫәрҙәрҙән торған йыйынтыҡҡа республиканың әҙәби мөхитендә танылыу яулаған Мөнир Ҡунафин, Баныу Ҡаһарманова, Рәйлә Сабитова, Гөлнара Мостафина, Тимур Рәхмәтуллиндың әҫәрҙәре индерелгән. (Тағы бер еңеүсе – рус телендә ижад итеүсе Артур Карраның китабы "Йәштәр тауышы” серияһында айырым баҫма булып донъя күргән). Йыйынтыҡҡа баш һүҙҙе "Яңы офоҡтар” конкурсының жюри рәйесе, профессор Фәнил Күзбәков яҙған.
З.СУФИЯНОВА
Хеҙмәттә үткән хөрмәтле ғүмер юлы
21 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ
Ғафури ауыл урмансылығының элекке етәксеһе Мозафар
Мостафа улы Аллаяровты танып белһәм дә, эш буйынса яҡындан әңгәмәләшергә тура килгәне булманы. Бар ғүмерен етәкселек вазифаларында үткәргәнлектән, һөйләшеү нисектер етдиерәк, ҡорораҡ килеп сығыр һымаҡ ине. Әммә был олпат кәүҙәле, ҡарашында ҡәтғилек сағылған ир-уҙамандың ябайлығы, асыҡлығы күңелдәге көсөргәнеште һыпырып алғандай булды. Әңгәмәләшкәндә үҙенең сабыр холҡо, бөтә кешегә лә (шул иҫәптән ҡул аҫтында эшләгәндәргә лә), кем булыуына ҡарамаҫтан, берҙәй ихтирам менән ҡарауы, ҡайҙа эшләһә лә ябай һәм баҫалҡы, ғәҙел булыуы, үҙе әйтеүенсә, гел дөрөҫлөккә барыуы, кешене рәнйетмәүе – уның холҡоноң төп һыҙаттары тап ошолар икәнен күрәһең.
Мостафа улы Аллаяровты танып белһәм дә, эш буйынса яҡындан әңгәмәләшергә тура килгәне булманы. Бар ғүмерен етәкселек вазифаларында үткәргәнлектән, һөйләшеү нисектер етдиерәк, ҡорораҡ килеп сығыр һымаҡ ине. Әммә был олпат кәүҙәле, ҡарашында ҡәтғилек сағылған ир-уҙамандың ябайлығы, асыҡлығы күңелдәге көсөргәнеште һыпырып алғандай булды. Әңгәмәләшкәндә үҙенең сабыр холҡо, бөтә кешегә лә (шул иҫәптән ҡул аҫтында эшләгәндәргә лә), кем булыуына ҡарамаҫтан, берҙәй ихтирам менән ҡарауы, ҡайҙа эшләһә лә ябай һәм баҫалҡы, ғәҙел булыуы, үҙе әйтеүенсә, гел дөрөҫлөккә барыуы, кешене рәнйетмәүе – уның холҡоноң төп һыҙаттары тап ошолар икәнен күрәһең.
Ауылды уңғандар йәшәтә
11 июля 2017 йыл | Ауыл хужалығы, Уңғандарыбыҙ
Имәндәш ауыл биләмәһендә һыйыр малы һәм һауын һыйыры аҫраусылар күп. Шуға ла бында февраль айында уҡ халыҡтан һөт йыйыу башлана. Көндәлек 2400 килограмм продукция йыйып тапшырыла.
Үҙ эшенең оҫтаһы
07 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ, Йәмғиәт
Һәр тармаҡтың да үҙ оҫталары, алдынғылары, иң-иңдәре була. Сәйетбаба почта бүлексәһе начальнигы Миләүшә Шәрифулла ҡыҙы Зиннурова ла район почта тармағы алдынғыларының береһе.
Мөхәббәтле ғаилә
07 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ, Йәмғиәт
Тормош ҡәҙерен белеп, заманға яраҡлашып, үҙ ҡыйығын булдырып йәшәргә тырышҡан ғаиләләр һоҡланыу тыуҙыра. Ошондай ғаиләләрҙең береһе Яңғыҙҡайын ауылында йәшәүсе Айгөл менән Филүс Сабитовтар хаҡында һүҙем.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Объявления » Азалия МЫРҘАҒӘЛИНА
Азалия МЫРҘАҒӘЛИНА
Ишембай районының йәмле Һәләүек йылғаһы буйында урынлашҡан Биксән ауылында тыуып үҫкәнмен.
Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһының башҡорт филологияһы факультетын тамамлағандан һуң, әле Ямал-Ненец автономиялы округының Губкинский ҡалаһында йәшәйем. Һөнәрем – балалар баҡсаһында тәрбиәсе. Эшем яуаплы, бар күңелемде һалып башҡарам. Буш ваҡытымда китап уҡырға яратам. Тыуған еремә булған һағыныу хистәрен әҙәби әҫәрҙәр уҡыу менән баҫам.
Хыялым – донъя гиҙеп, илдәр күреп сәйәхәт итеү, тормоштоң ҡәҙерен белеп, йәмен күреп, бәхетле, парлы йәшәү.
Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһының башҡорт филологияһы факультетын тамамлағандан һуң, әле Ямал-Ненец автономиялы округының Губкинский ҡалаһында йәшәйем. Һөнәрем – балалар баҡсаһында тәрбиәсе. Эшем яуаплы, бар күңелемде һалып башҡарам. Буш ваҡытымда китап уҡырға яратам. Тыуған еремә булған һағыныу хистәрен әҙәби әҫәрҙәр уҡыу менән баҫам.
Хыялым – донъя гиҙеп, илдәр күреп сәйәхәт итеү, тормоштоң ҡәҙерен белеп, йәмен күреп, бәхетле, парлы йәшәү.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Өфөлә йәш рәссамдар күргәҙмәһе асыла
«Каруанһарай» үҙәк художество галереяһында 12 апрелдән алып кешенең тәүге тапҡыр йыһанға осоуына 50 йыл тулыуға арналған «Балалар күҙҙәре менән Космонавтика йылы» күргәҙмәһе үтәсәк. Галереяла йәш рәссамдарҙың 50-нән ашыу эше күрһәтеләсәк.
«Латифа» башҡорт балалары өсөн тәүге һынлы сәнғәт студияһы директоры Эльза Ҡотлобаеваның әйтеүенсә, күргәҙмә астрономияны популярлаштырыу һәм балаларҙың йыһан менән ҡыҙыҡһыныуын арттырыу маҡсатында ойошторолған.
— Балаларыбыҙҙа илебеҙ тарихы, ватан ғалимдарының, конструкторҙарҙың һәм космонавтарҙың ҡаҙаныштары өсөн ғорурлыҡ тойғоһо тәрбиәләү мөһим, — тип иҫәпләй ул.
Күргәҙмәне асыу тантанаһына мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, атҡаҙанған рәссамдар саҡырылған. Башлана — 14 сәғәттә.