text:
22 августан 30-на тиклем Өфөлә хоккей буйынса донъя кубогына ярыштар үтәсәк
22 августан 30-на тиклем Өфөлә хоккей буйынса донъя кубогына ярыштар үтәсәк
Йәштәр араһындағы турнир дүртенсе йыл рәттән ойошторола. Өфөләге ярышта донъяның туғыҙ иленән 10 команда көс һынашасаҡ.Рәсәй данын йәштәр хоккей лигаһы чемпионы Мәскәүҙең «Спартак» клубы менән Өфөнөң «Толпар»ы яҡлай. Кубок өсөн уларға Канада, АҠШ, Швеция, Финляндия, Чехия, Беларусь, Латвия һәм Австрия командалары менән көс һынашырға тура киләсәк. Ярышҡа әҙерлек планға ярашлы бара. Хоккей буйынса донъя Кубогының уйын, күнекмә һәм сувенир шайбалары килде. Бер уйында ғына 15-кә тиклем шайба файҙаланыла. Ярыштар башына баш ҡалаға дүрт йөҙҙән ашыу шайба килтереләсәк. Евгений Охлюев, хоккей буйынса донья кубогының матди-техник тәьминәте төркөмө етәксеһе: «Беҙ уйын һәм күнекмә шайбаларын алдыҡ. Улар тәү сиратта биҙәлеше менән айырыла. Турнирҙа файҙаланасаҡ шайбаларға Кубоктың рәсми төҫлө логотибы ялатылған. Күнекмәләрҙә инде ябай ҡара шайба файҙаланыла».


c: text/html

text:
Баш ҡала вольерында – «айыу туйы»
Баш ҡала вольерында – «айыу туйы»
Бында бер юлы биш айыу тайыштабан донъяға килгән. Ғинуар башында тыуған бәләкәй йыртҡыстар өндәренән яҙ еткәс кенә сыҡҡан. Әле улар махсус урындарҙа тотола.Туҡлыҡлы төшкө аш, һуңынан шаярырға рөхсәт ителә. Бында балалар баҡсаһындағы кеүек. Тәрбиәсе лә бар. Ул кескәй тайыштабандарҙы ҡарай. Ике сәғәт һайын ашата. Хатта, төндә лә. Айыуҡайҙарҙың барыһы ла һау-сәләмәт, ти вольер эшсеһе.
Айыу балалары бишәү. Тыуған көндәрен теүәл генә билдәләп булмай. Өңдән улар бер аҙна элек кенә сыҡҡан. Ләкин тайыштабандарҙың сыйылдауы ғинуар башында уҡ ишетелгән. Тимәк, уларға ике-өс ай тирәһе тип фаразларға була. Махсус урындар ҙа булдырылған, бында йылы һәм иркен. Тиреләре ни тиклем генә ҡуйы булмаһын, айыу балаларына 25 градустан юғарыраҡ температура кәрәк.
Ә был кескәй тайыштабандарҙың инәләре Даша һәм Кнопка, аталары Потап. Улар - ситлектәрҙә... Вольер эшселәре белдереүенсә, хайуандарға яҡын килеү хәүефле. Балалары менән айырылыуҙы ауыр кисерә икән тайыштабандар.
Генетик кимәлдә кешеләргә ҡарата бөтөнләй башҡа мөнәсәбәттә улар. Ләкин күнектереүселәр билдәләүенсә, ҡулға тиҙ өйрәнәләр. Беҙҙең айыуҙар Филатовтар, Шапито цирктарында сығыш яһай, был бәләкәй хайуандар ҙа берәй заман цирк, зоопарк тамашасыһын ҡыуандырыр тигән өмөт бар.
Айыуҙар ҡышҡы йоҡонан һуң ҡояш аҫтында иркәләнеп туя алмай. Ғәҙәт буйынса табандарын имеүен дауам итә. Кескәй тайыштабандарға әлегә тышта йөрөү рөхсәт ителмәй. Улар ысын мәғәнәһендә ялда, бәхетле бала саҡта.
Гөлназ Хәйбуллина

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө ҡалаһында йәшәүсе Николай Осинцев буш ваҡытын тулыһынса ҡанатлы дуҫтарына арнай
Өфө ҡалаһында йәшәүсе Николай Осинцев буш ваҡытын тулыһынса ҡанатлы дуҫтарына арнай
Йөҙгә яҡын ҡошто ул үҙе йәшәгән йорт ихатаһында ҡарай. Күгәрсендәр ябай түгел, тоҡомло ҡоштар. «Өфө Спартагы» тип аталғаны бынан ярты быуат самаһы элек үрсетелә башлай. Ҡош тотоусылар араһында улар ҙур һорау менән файҙалана.Ояға ингәндә һыҙғырып ин, ҡоштар хужаһын таныһын тип шаярта Николай Осинцев. Ем биргән һайын ул үҙенә генә хас тауыш сығара. Оялағы ҡанатлы дуҫтары икеләнмәһен өсөн.
Буш ваҡытын Николай күгәрсен ояһында үткәрергә күнеккән. «Өфө Спартагы» тип аталған тоҡомло ҡоштар тәрбиә талап итә. Улар хужаһына ғәжәйеп тоғро, өҫтәүенә һауа өрөлөп осоу һәләтенә эйә.
Николай Осинцев, күгәрсен ҡараусы: «Бына ошо инде Өфө спартагы. Бик ҡиммәтле ҡош. Ҡышҡы һыуыҡтарға бирешмәй, әммә тәрбиә лә талап итә. Даими ҡарап торорға кәрәк».
Өфөлә 100-гә яҡын күгәрсен ояһы иҫәпләнә. Уларҙың хужалары йәмәғәт ойошмаһына берләшкән. Күгәрсен төрбиәләүселәр берелегенең 84 ағзаҙы бар. Ҡош ҡараусылар төрлө күргәҙмәләрҙә ҡатнаша, ярыштар ойоштора.
Йәрминкәләр, күргәҙмәләр ойошторабыҙ. Сираттағыһы 2017 йылдың 14 ғинуарында Өфөлә үтә. Инеү бушлай. Теләгән һәр кем күгәрсендәрҙе килеп ҡарай аласаҡ.
Күгәрсен тәрбиәләүселәрҙең күбеһе оло йәштәге кешеләр. Бала саҡтағы шөғөлдәрен улар ташларға йыйынмай. Йәш быуындың ғына ҡоштар менән ҡыҙыҡһынмауына күңеле әрней, «Өфө спартагын» ышанып тапышырҙай алмаш юҡ тип зарлана улар.


text:
Сибай ҡалаһы ғына түгел, республикабыҙ халҡының яратҡан йырсыһы, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Альберт Салауатов өсөн уҙып барған Маймыл йылы бик уңышлы булды. Артист ир ҡорона инеп, 45 йәшен тултырһа, профессиональ сәхнәгә тәүге тапҡыр сығыуына 25 йыл. Уның тормошонда бынан тыш та үҙгәрештәр, яңылыҡтар бик күп. Әйҙәгеҙ йырсының үҙенә һүҙ бирәйек:
—Баймаҡ районының Семеновск ауылында тыуып үҫтем. Сибай мәктәп-интернатында, Өфө сәнғәт институтында белем алдым. Ысынлап та, бынан сирек быуат элек А.Мөбәрәков исемендәге Сибай дәүләт башҡорт драма театрында актер булып эш башланым. Артист бер урында сыҙап тора торған кеше түгел бит инде, мин дә Стәрлетамаҡ, Нефтекама ҡалалары филармонияларында тәжрибә тупланым. Төрлө режиссерҙар, төрлө коллективта эшләп ҡарау ижад кешеһен үҫтерә генә. Яҙмыш мине ул тарафтарҙа алып йөрөгәнгә бер ҙә үкенмәйем. Йырсы булараҡ танылдым, ҙур сәхнәләрҙә сығыш яһаным. Әммә күңелем тыуған яҡтарға тартылды. Яратҡан эшемдән, ғаиләмдән айырылып ҡайтыу бик ауыр булды. Хисле кешегә етә ҡалды: төшөнкөлөккә бирелдем, ҡаҡлыҡтым-һуҡлыҡтым, үҙемде таба алмай аҙапландым. Шул мәлдәрҙә мине һәр яҡлап ҡурсалаған ул ваҡыттағы филармония директоры В.Б.Йосоповҡа, ижади коллективҡа ҙур рәхмәт. Шулай уҡ класташым, дин әһеле Баймөхәмәт Fиззәтуллиндың өгөт-нәсихәттәре юлдарымды, күҙҙәремде асты. Мөхәббәткә, хәстәргә, наҙға сарсап йөрөгәнемдә Аллаһы Тәғәлә үҙемдән 17 йәшкә кесе йәр—Гөлшатымды насип итте. Был гүзәл зат минең тормошома ысынлап та ҡот, бәрәкәт, мөхәббәт алып килде. Ниһайәт, дөйөм ятаҡтан ҡотолоп, үҙ оябыҙҙы ҡорҙоҡ. Быйыл йәй Алтын ҡасабаһында ҙур йорт һалып сыҡтыҡ. Ҡатынымдың беренсе никахтан улы менән уртаҡ тел таптыҡ. Иң мөһиме Әтәс йылында иншаллаһ ғаиләбеҙҙең ишәйеүен көтәбеҙ. Йырҙарымды йотлоғоп тыңлаған тамашасыларыма ҙур рәхмәт белдерәм. Әйткәндәй, быйыл тағы ла бер күптәнге хыялым тормошҡа ашты: ижадташ дуҫтарым, курсташтарым Алһыу Бәхтиева, Риза Мәһәҙиев, Рәил Лоҡманов, Марс Ишморатов, Рәмил Туйсиндар менән бергәләп ҙур концерт ойошторҙоҡ. Киләһе йылдарҙа ла гел ошолайтып ҡыуаныстарҙы барлап ҡына йәшәргә яҙһын. Барығыҙҙы ла Яңы йыл менән ҡотлайым!


text:
Төбәк етәксеһе әйтеүенсә, тәү сиратта сәнәғәт етештереү күләменең кәмеүе бәкәлгә һуға. Икенсенән республикала эш хаҡы фонды бик һүлпән үҫә. Хеҙмәт хаҡы күтәрелмәй икән, ҡаҙнаға тупланған һалым күләме лә кәмей. Яғыулыҡтың евро 5 стандарттарына күтәрелеүе лә һалымдарҙы кәметкән. Баҡтиһәң, юғары сифатлы бензин етештереүсе предприятиеларға законға ярашлы ташламалар ҡаралған. Спиртлы эсемлектәр һәм пассажирҙар ташыу өлкәһенең йәшерен эшмәкәрлеккә күсеүе лә бюджетҡа хилафлыҡ килтерә.
Һөҙөмтәлә тәүге ярты йылда ғына бюджетҡа 4 миллиард һумдан ашыу һалым йыйылмаған. Рөстәм Хәмитов киләһе ярты йыллыҡта был сумманы йыйып бөтөргә ҡушты. Йәмғеһе республика ҡаҙнаһы алты ай эсендә 60 миллиард һумға тулыланған. Был һандар үткән йыл менән сағыштырғанда 4 процентҡа күберәк, ләкин эште тағы ла әүҙемләштереү зарур, тине Рөстәм Хәмитов. Сөнки халыҡтың йәшәү кимәле, хеҙмәт хаҡы тап һалым йыйылыуына бәйле.


text:
Башҡортостан прокурорҙары бер йыл эсендә генә 6 меңдән ашыу коррупция ғәмәлен асыҡлаған
Башҡортостан прокурорҙары бер йыл эсендә генә 6 меңдән ашыу коррупция ғәмәлен асыҡлаған
Уларҙың етмеше буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған. 2 мең өс йөҙ вазифа биләүсе яуаплылыҡҡа тарттырылған. Үҙҙәренең һөнәри байрамын прокурорҙар ошондай юғары күрһәткестәр менән ҡаршылай. Шулай ҙа ришүәтселек менән көрәш улар башҡарған эшмәкәрлектең бер йүнәлеше генә.294 йыл элек Петр беренсенең указы буйынса барлыҡҡа килгән прокуратура системаһы бөгөн дә закондар үтәлешен күҙәтеүсе, хоҡуҡ һағында тороусы төп хеҙмәт булып һанала. Прокуратура хеҙмәткәрҙәре иҡтисади һәм социаль өлкәлә хоҡуҡ боҙоуҙар, енәйәтселек, коррупцияға һәм экстремизмға ҡаршы көрәш кеүек мөһим йүнәлештәр буйынса эш алып бара. Бюрократик кәртәләрҙе емереү, торлаҡ-коммуналь системала тәртип урынлаштыру, етемдәргә торлаҡ биреү эшен яҡшыртыуҙа системаның эше баһалап бөткөһөҙ Бигерәк тә граждандарҙың социаль хоҡуҡтарын һаҡлау, хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләүгә етди иғтибар бирелә.
Һөнәри байрам - үткән йыл һөҙөмтәләрен барлап, киләсәккә пландар ҡороу мәле лә. Рөстәм Хәмитов прокурорҙарҙы тәбрикләп бөгөнгө шарттар хоҡуҡ һаҡсыларынан айырыуса уяулыҡ һәм көсөргәнешлек талап итә тине. Һуңғы арала көс структураларына халыҡ ышанысы арта һәм прокурорҙар ҙа граждандарға мөмкин тиклем яуаплыраҡ, асыҡ һәм иғтибарлыраҡ булырға тейеш. Киләсәккә эш йүнәлешен билдәләп, илдә экстремизм һәм коррупцияға ҡаршы көрәште көсәйтеү мөһим, тине республика башлығы.


text:
Ирмен тигән ирҙең күңелендә эйәре-йүгәнле ат ятыр, тиҙәр
Ирмен тигән ирҙең күңелендә эйәре-йүгәнле ат ятыр, тиҙәр
Башҡортостандың төп байрамында ла ат яратыусы көслө заттар «Аҡбуҙат» ипподромына йыйылды. Бында Республика көнөнә арналған ат сабыштары үтте.Тамашасылар рус, орлов юртаҡтарының һәм таҙа ҡанлы башҡорт тоҡомло аттарҙың төрлө дистанцияларға сабыштарын ҡарай алды. Ярыштар Республика көнө, халыҡтар дуҫлығы, Орлов юртаҡтарының 240 йыллығы, Урал батыр, Башҡортостан чемпиондары һәм ауыл хужалығы кубоктарына арналды. Ҡунаҡтар йәмғеһе ун заезд ҡарай алды.
Республика көнө уңайынан уҙғарылған ат сабыштары йылҡы малы аҫыраусылар өсөн дә көтөп алынған ваҡиға. Был ярыштарға улар етди әҙерләнә. Беренсенән, байрамдың абруйы юғары талаптар ҡуйһа, икенсенән приз күләме лә сәм өҫтәй. Уның дөйөм фонды бер миллион һум.


text:
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 28.03.2017
ДОНЪЯ ЯҢЫЛЫҠТАРЫ - 28.03.2017
Дәүләт Думаһына нормаға һалынмаған эш көнө тураһында закон проекты индерелде. Унда һүҙ йөклө ҡатындарға һәм 18 йәше тулмаған хеҙмәткәрҙәргә билдәле ваҡыттан күберәк эшләүҙе тыйыу тураһында бара. Бынан тыш, документ авторҙары нормаға һалынмаған эш көнө сәғәттәре йылына 120 сәғәттән дә артмаҫҡа тейеш тигән ҡарашта. Кире осраҡта, эш биреүсе хеҙмәткәргә компенсация түләнергә тейеш була.Махачкалала 300-ләп йөк автомобиле водителе «Кавказ» федераль трассаһында митингка сыҡҡан. Сарала ҡатнашыусылар «Платон» системаһы буйынса хаҡтың күтәрелеүенә ризаһыҙлыҡ белдерә. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 15 апрелдән «Платон» системаһы тарифтары юлдың бер саҡрымы өсөн 1 һум 53 тиндән 1 һум 91 тингә тиклем артасаҡ.
ХХХ
Нигерияла мейе ҡабығының шешеүе һөҙөмтәһендә кәмендә 140 кешенең ғүмере өҙөлгән. Урындағы властар ҡурҡыныс сирҙең контролдән сыға барыуына борсолоу белдерә. Сөнки һуңғы мәғлүмәттәр буйынса әле илдең алты штатында менингит менән меңдәрсә кеше ауырый. Белгестәр сирҙең тиҙ арала таралыуын төнгө һыуыҡтар, ҡоро һәм елле һауа торошо менән бәйләй.
ХХХ
«Дебби» тип аталған көслө тропик циклон Австралияның төньяҡ-көнсығыш ярҙарына барып етте. Дауылдың тиҙлеге сәғәтенә 270 километрға етә. Урындағы властар төбәктәге йөҙҙәрсә мәктәпте ябып торорға ҡарар иткән, 50 мең самаһы йорт утһыҙ ҡалған. Быға тиклем тропик циклондан Мадагаскарҙа 38 кеше үлемесле яраланған.
ХХХ
France Football мәғлүмәттәре буйынса, Криштиану Роналду донъялағы иң юғары эш хаҡы алыусы футболсы тип танылған. Һуңғы йылда Мадридтың «Реал» клубы уйынсыһына 87 миллион евро түләнгән. Икенсе урынды 11 миллионға кәмерәк эш хаҡы менән Барселона өсөн сығыш яһаусы Лионель Месси биләй. Пьедесталдың һуңғы баҫҡысында Неймар килә. Уның кеҫәһе былтыр 55 миллион евроға ҡалынайған.


text:
Өфөнөң Дим биҫтәһендә эске эштәр министрлығы хеҙмәткәре Ринат Арыҫлановҡа мемориаль таҡтаташ асылды
Өфөнөң Дим биҫтәһендә эске эштәр министрлығы хеҙмәткәре Ринат Арыҫлановҡа мемориаль таҡтаташ асылды
Ул 1989 йылда йәмәғәт транспортында тәртипһеҙ ҡыланыусы кешегә киҫәтеү яһай. Ҡыҙғанысҡа, хулиган һалҡын ҡорал ҡулланып, уның үҙенең ғүмерен ҡыя. Ике тиҫтә йыл үтһә лә, хеҙмәттәштәре үҙ эшенә тоғро ҡалған йәш егеттең иҫтәлеген ҡәҙерләп һаҡлай. Ринат Арыҫланов исеменә таҡтаташ асыу уға ҡарата хөрмәтебеҙ билгеһе, күптәргә унан өлгө алырлыҡ, ти хеҙмәттәштәре..


text:
«Иппотерапия - балалар церебраль фалижына ҡаршы!»
«Иппотерапия - балалар церебраль фалижына ҡаршы!»
Ошо исем аҫтында үткән хәйриә акцияһы сиктәрендә бөгөн тәүге ғаилә бушлай иппотренажерға эйә булды. Баш ҡала спорт-һауыҡтырыу үҙәктәренең береһе Яңы йыл бүләген 10 йәшлек Элина Хәтмуллинаға тапшырҙы.Ун йәшлек Элина Өфөнөң 5-се лицейында белем ала. Үҫмер тиҫтерҙәренән бер ҙә айырылмай. Уҡыуҙа ла, йәмәғәт эштәрендә лә һынатмай. Тик ҡыҙҙың 36 аҙналыҡ булып донъяға килеүе һаулығына зыян килтерә. Элина сколиоздан яфалана. Ҡыҙҙары ныҡлап аяғына баҫһын өсөн ғаилә бар тырышлығын һала. Бассейн, аэробика, иппотерапия кеүек күнекмәләргә йөрөй. Әммә бөтәһенә лә ваҡытты тигеҙ бүлеп булмай. Нимәнелер кисектерергә лә тура килә, ти ата-әсә. Иппотерапия йәки атта һыбай йөрөп дауаланыу ҙа Элина өсөн көн һайын ҡабатлана торған мөмкинлек түгел. Ҡыҙға заманса ҡоролма - иппотренажер талап ителә.
Гүзәл Хәтмуллина, Элинаның әсәһе: «Табиптарҙың кәңәше буйынса ҡыҙыбыҙҙы бассейн, аэробика һәм иппотерапия кеүек түңәрәктәргә йөрөтә башланыҡ. Файҙаһы бар. Әммә өлгөрөп кенә булмай. Иппотренажер ныҡ кәрәк. Был процедураны дәрес әҙерләгән ваҡытта ла үтәү талап ителә». «Иппотерапия - балалар фалижына ҡаршы» хәйриә проекты сиктәрендә баш ҡаланың спорт-һауыҡтырыу үҙәктәренең береһе ғаиләгә бушлай иппотренажер тапшырҙы. Был Хәтмуллиндар өсөн көтөлмәгән бүләк була. Элина ҡоролманы һынап та ҡараны. Белгестәр әйтеүенсә, иппотренажер атта һыбай йөрөүҙән бер ҙә ҡайтыш түгел, ул шулай уҡ невралгия сире менән яфаланыусыларҙы дауалауҙың да заманса ысулы.
Гөлназ Әхмәтйәнова, спорт-һауыҡтырыу үҙәге етәксеһе: «Методиканың алымы ябай. Ҡоролма баланың кәүҙәһенә, тотош тән мускулдарына йоғонто яһай. Даими күнекмәләр дөрөҫ атларға, умыртҡа һөйәген төҙәйтергә ярҙам итә».
Был ҡоролма ярҙамында Хәтмулллиндар Элинаның ныҡлап аяҡҡа баҫырына өмөт итә. Тырышлыҡ эҙһеҙ үтмәҫ, үҙ һөҙөмтәһен бирер тигән теләктә улар.
Азат Ғәлиуллин


text:
“Ырғыҙ”ҙан өлгө алығыҙ31-10-2012, 03:12 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
“Ырғыҙ” тип аталған команда теүәл егерме йыл элек барлыҡҡа килә. Уны ойоштороуға тренер Таһир Тимерғәле улы Ғөбәйҙуллин ҙур көс һала. Командала тәүҙәрәк төрлө милләт кешеләре булһа, һуңынан башҡорт егеттәре генә тороп ҡала. Ошо әллә ни ҙур булмаған арауыҡта улар үҙҙәрен танытып та өлгөрә. Хәҙер “Ырғыҙ”ҙы районда ғына түгел, өлкәлә лә яҡшы беләләр, хөрмәт итәләр. Районда үткәрелгән ярыштарҙа улар беренселекте бирмәй. Өлкәлә уҙған халыҡ-ара турнирҙа ла яҡшы һөҙөмтә күрһәтәләр.
Команданың етәксеһе, үҙе “БИО-ТОН” йәмғиәтенең идарасыһы булған Заһретдин Туғыҙбаев егеттәргә һәр саҡ ярҙам ҡулы һуҙырға әҙер, уларға сағыу спорт костюмдары ла тектергән.
Һамар өлкәһе.


text:
Вернуться назад
25.01.2018 / Большой зал
"ҺИН БӘХЕТЛЕ! Ә МИН?"
Музыкаль роман
Төп ролдәрҙә - Әлфиә Юлсурина, Олег Ханов
Четверг, 19-00
Цена : 100-400 һум
Забронировать
Мөхәббәт… Бер уйлаһаң ябай ғына бер һүҙ. Мөхәббәт хисе һәр кемгә лә таныш, һәр кемдең күңеленә яҡын. Тик уның килеү ваҡыты төрлөсә - кемдер уның менән иртә осраша, ә кемдер һуң. Мөхәббәтле йөрәктәрҙә йырҙар тыуа, шиғырҙар ижад ителә…
25 ғинуар Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы сәхнәһендә тәүге тапҡыр үҙенсәлекле проект - «Һин бәхетле! Ә мин?» исемле музыкаль роман.
«Нимә ул мөхәббәт?», «Бармы ул?», «Яҡты бер хисме, әллә ауырыумы?», «Ғүмер буйы йәшәйме?», «Кемдәрҙе бәхетле итә?»… «Итәме?»… Был һорауҙарға яуапты тамашаның төп геройҙары - билдәле актер Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Олег Ханов һәм эстрадабыҙҙың ҡабатланмаҫ моң эйәһе Башҡортостандың халыҡ артисы Әлфиә Юлсурина эҙләй. Режиссеры – Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Сулпан Асҡарова.
25 ғинуар! Миҙгелдең мөхәббәткә тулы проекты - «Һин бәхетле! Ә мин?» музыкаль романында һеҙҙе көтәбеҙ! Яратып яратылып моң илендә бергә тирбәләйек!
Цена : 100-400 һум /Заказ билетов: +7(347) 250 77 42
Вернуться назад


text:
Бөрөлә балалар йорттарынан сығыусыларҙың республика слеты үткәрелә
Бөгөн, 9 июлдә, Бөрөлә 2010 йылда балалар йорттарынан сығыусыларҙың 18-се республика слеты үткәрелә. Быйыл 264 тәрбиәләнеүсе оло тормошҡа аяҡ баҫа.
— Һуңғы биш йылда был – иң күп тамамлаусылар, — ти БР Мәғариф министрлығының махсус белем һәм балалыҡ хоҡуҡтарын һаҡлау бүлеге төп белгес-эксперты Зифа Батраева. – Шуларҙан 26-һы документтарын — юғары, 105-е урта уҡыу йорттарына тапшырҙы, 133 бала училищеларҙа һәм лицейҙарҙа уҡырға теләк белдерҙе.
Слетта Башҡортостан Республикаһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Лилиә Ғүмәрова һәм БР мәғариф министры урынбаҫары Зөлфиә Әхмәтова ҡатнашыуы көтөлә.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, бындай осрашыуҙар осраҡлы түгел – уҡытыусылар ҙа, тәрбиәселәр ҙә үҙҙәре тәрбиәләгән балаларҙың яҙмышы өсөн борсола.
Сара программаһында – концерт, конкурстар, ярыштар.
Мәғлүм булыуынса, Башҡортостанда бөгөн 29 балалар йорто эшләй, уларҙа 1900-ҙән ашыу малай һәм ҡыҙ йәшәй, шулар иҫәбенән 770-тән артыҡ бала – патронат тәрбиәлә.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Башҡорт музыкаһы ниндәй йүнәлештә үҫешә икән?
Башҡорт музыкаһы ниндәй йүнәлештә үҫешә икән?
Бөгөн Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының орган залында хәҙерге башҡорт композиторҙарының әҫәрҙәренән торған камералы концерт үтә. Нур Дауытов, Азамат һәм Даниил Хәсәншиндар, Андрей Березовский, Рәшит Йыһазов, Салауат Сәлмәнов, Илдар Хисаметдинов, Валерий Скобелкин, Рафаэль Ҡасимов, Айһылыу Сәлмәнова, Азамат Аҙнағолов һәм Руслан Әхмәров тамашасыларға үҙҙәренең ижадын тәҡдим итәсәк. Элекке әҫәрҙәр менән бер рәттән премьералар ҙа яңғыраясаҡ.
Хәҙерге башҡорт композиторҙары ниндәй йүнәлештә эшләй, уларҙың ижады тураһында белгегеҙ килһә, киске сәғәт 7-лә үтәсәк концертҡа рәхим итегеҙ!
Хәҙерге башҡорт композиторҙары ниндәй йүнәлештә эшләй, уларҙың ижады тураһында белгегеҙ килһә, киске сәғәт 7-лә үтәсәк концертҡа рәхим итегеҙ!
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Ѳфѳ ҡалаһының урта махсус музыка колледжының Сибайҙағы филиалы бына ун һигеҙенсе йыл инде уңышлы ғына эшләп килә. Унда Урал аръяғы райондары һәм ҡалаларынан килгән музыкаға һәләтле балалар һабаҡ ала. Был үҙенсәлекле белем усағында тәрбиәләнеүселәр башланғыс белем алып ҡына ҡалмай, ә тәбиғәттән бирелгән музыкаль һәләттәрен асыуға һәм үҫтереүгә ѳлгәшә. Дүрт йыл эсендә бәләкәй артистар оҫта итеп фортепианола, скрипкала, флейтала, торбала, ҡурайҙа, баянда һәм думбырала уйнарға, бейергә һәм йырларға ѳйрәнә.
Күптән түгел колледждың Сибай филиалында йәш талант эйәләренең отчет концерты булды. Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына арналған матур сараға мәртәбәле ҡунаҡтар һәм ата-әсәләр саҡырылғайны. Байрамса кейенгән малай һәм ҡыҙҙарҙың сығыштарын ололар ҙур бер ҡәнәғәтлек менән ҡараны. 4-се класс уҡыусылары Салауат Сирбаев һәм Замир Ғазиндарҙың ѳҙҙѳрѳп баянда уйнауы, 2-се класс уҡыусыһы Айсаф Назаровтың ҡурайҙа һыҙҙырыуы барыһының да күңеленә хуш килде. 3-сѳ кластан Ләйлә Хәсәнова менән Марина Балдыбаеваларҙың фортепианола уйнап ишеттергән кѳйҙәре күптәрҙе әсир итте. Тынлы инструменттар (етәксеһе И.Мырҙабулатов) һәм халыҡ инструменттары ансамблдәре (етәкселәре Н.Ҡаһарманов, Г.Сѳләймәнова), шулай уҡ ҡурайсылар ансамбле (етәксеһе И.Хәсәнов) башҡарыуындағы музыкаль композициялар сараны биҙәне. Халыҡ-ара, Бѳтә Рәсәй һәм тѳбәк-ара конкурстар дипломанттары—4-се класс уҡыусылары Салауат Сирбаев, Ирек Айытбаев һәм Әлиә Вәлиеваларҙың сығыштары залда ултырыусыларға айырыуса оҡшаны. Тамаша аҙағында йәш музыканттарҙы Ѳфѳ урта махсус музыка колледжы директоры, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Шәүрә Ғәйфи ҡыҙы Сарбаева менән Сибай филиалы директоры Ирек Радик улы Мырҙабулатовтар тәбрикләне һәм уларҙың һәр береһенең киләсәктә республикабыҙ йѳҙѳн билдәләрҙәй сәнғәт эшмәкәрҙәре булып үҫеп, халҡыбыҙға тоғро хеҙмәт итеүҙәрен теләне.
Альбина Таһирова.


text:
Башҡортостан спортсыһы – ҡаяға үрмәләү буйынса донъя беренселегендә бронза призер Фото: Башҡортостандың Ҡаяға үрмәләү федерацияһы
Башҡортостан спортсыһы – ҡаяға үрмәләү буйынса донъя беренселегендә бронза призер
Башҡортостан спортсыһы – ҡаяға үрмәләү буйынса донъя беренселегендә бронза призер Фото: Башҡортостандың Ҡаяға үрмәләү федерацияһы
ӨФӨ, 2017 йыл, 12 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Австрияның Инсбрук ҡалаһында ҡаяға үрмәләү буйынса донъя беренселеге тамамланды. 50-нән ашыу илдән 1200-гә яҡын спортсы дүрт номинацияла миҙалдар өсөн көс һынашты. Рәсәй йыйылмаһы составында Башҡортостандың Салауат ҡалаһынан Камилла Ҡушаева бар ине, ул бәләкәй ҡыҙҙар араһында «тиҙлек» дисциплинаһында бронза миҙал яуланы. Миҙалдар һаны буйынса беренсе урында — Япония (24 миҙал, шуларҙың һигеҙе — алтын), икенселә — АҠШ (14 миҙал, биш алтын). Рәсәй командаһы 15 миҙал менән өсөнсө урында килә, шуларҙың дүртәүһе — алтын, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Ҡаяға үрмәләү федерацияһында.


text:
Синоптиктар Башҡортостанда ҡыштың нисек килерен хәбәр итте
ӨФӨ, 2017 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Синоптиктар иҫәпләүенсә, Рәсәйҙең Европа өлөшөнөң көньяғында һәм Урал федераль округында ҡыштың тәүге яртыһы былтырғыға ҡарағанда йылыраҡ булыуы көтөлә. Башгидромет һауа торошона фараздарҙы баҫтырып сығарҙы.
Башҡортостан буйынса ла фараздар әйтелгән. Мәҫәлән, октябрҙә температураның норманан 2,5 градусҡа юғары, ноябрҙең иһә уртаса йыллыҡ күрһәткестәрҙән 5 градусҡа һалҡыныраҡ булыуы көтөлә. Декабрҙә, ғинуарҙа һәм февралдә температура норманан -11, -14,8 градусҡа юғарыраҡ тәшкил итәсәк.
Синоптиктар билдәләүенсә, һуңғы 17 йылда Рәсәй Гидрометүҙәгенең йылытыу миҙгеленә биргән температура режимы фараздары яҡынса 58-81 процентҡа аҡланған. Был мәғлүмәт уны энергетика, транспорт, ауыл хужалығы мәнфәғәттәрендә тәбиғи характерҙағы ғәҙәттән тыш хәл килеп тыуыу хәүефен баһалау өсөн федераль башҡарма власть органдарының файҙаланыуына йүнәлтелгән.
2017-2018 йылдарҙағы ҡышҡы осорҙа һауа торошона фаразды айлыҡ, декада һәм ҡыҫҡа ваҡытлы фараздар менән тулыландырыу күҙаллана.


text:
Силәбелә башҡорт театр студияһы асыла
Силәбелә Шәйехзада Бабич исемендәге башҡорт һәм татар әҙәбиәте китапханаһы базаһында башҡорт театр студияһы ойошторола.
Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары Флүза Ғайсина әйтеүенсә, студияға Башҡортостандың Учалы районында тыуып үҫкән, З.Исмәғилев исемендәге Өфө сәнғәт академияһын тамамлаған Гөлсөм Таһирова етәкселек итәсәк. Ул Силәбе дәүләт университетының башҡорт бүлеге студенттары менән эшләп, үҙ ижади һәләтен күрһәтте лә инде, уларҙың театраль башланғыстары төрлө смотрҙарҙа һәм конкурстарҙа юғары баһа алды. Теләүселәрҙең барыһы ла театр өлкәһендә үҙ көстәрен һынап ҡарай ала. Етмәһә, Силәбелә башҡорт студияһын төҙөү өсөн потенциал бар – өлкә Башҡорт йәштәре иттифағы активистары, Силәбе дәүләт университеты студенттары, уларҙың күптәре квн хәрәкәтендә ҡатнаша. Хәйер, студия өлкән йәштәге кешеләр менән дә тулылана ала, уҙған быуаттың 80-се йылдарында данлыҡлы Силәбе трактор заводында үҙешмәкәр башҡорт театры эшләй ине бит.


text:
Башҡортостан вәкиле йәш педагогтарҙың төбәк-ара форумында ҡатнашты
Стәрлетамаҡ педагогы Оксана Самойлова Волга буйы федераль округы йәш педагогтарының төбәк-ара форумында ҡатнашты. Ул унда «Балаларға өҫтәмә белем биреүҙә үҙидара» программаһын тәҡдим итте. Был программа буйынса 13 йыл эшләү осоронда тупланған бихисап технологиялар менән Стәрлетамаҡ педагогы хеҙмәттәштәре менән уртаҡлашты.
Форумға Рәсәйҙең 21 төбәгенән вәкилдәр йыйылған. Ете көн дауамында улар мастер-кластарҙа, ижади оҫтаханаларҙа ҡатнашты, уларҙа мәрйен менән үреү, ҡайын туҙында һүрәт төшөрөү, сигеү һәм башҡа нәмәгә өйрәнде. “Түңәрәк өҫтәл” сиктәрендә форумда ҡанашыусылар «Яңы мәктәп» концепцияһы буйынса фекер алышты һәм үҙҙәренең проекттарын тәҡдим итте.


text:
Фото:
«Балалыҡты ҡайтарыу» округ проектының эшсе төркөмө ултырышы үтте
Фото:
4 мартта Өфөлә Башҡортостан Республикаһында «Балалыҡты ҡайтарыу» балалар йорттарына ярҙам һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың социаль яраҡлашыуы округ проектының эшсе төркөмө ултырышы үтте. Унда БР Мәғариф министрлығы, Өфө ҡалаһы ҡала округының Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы, БР Мәғарифты үҫтереү институты, БДУ, «Изге ихтыяр» Волга буйы федераль округы йәштәр доброволецтар хәрәкәтенең төбәк ячейкаһы вәкилдәре ҡатнашты. Ултырышты БР буйынса федераль инспектор Алексей Ковальский алып барҙы.
Ултырышта «2011 йылғы сығарылыш уҡыусыһы» округ акцияһын тормошҡа ашырыуҙа төрлө министрлыҡтар һәм ведомстволарҙың ғәмәлдәрен яраштырыу тикшерелде. Осрашыу йомғаҡтары буйынса протокол төҙөлдө, унда акцияны тормошҡа ашырыуҙың төп механизмдары һәм яҡтарҙың яуаплылығы теркәлде.
БР буйынса Баш федераль инспектор аппараты акцияны һәр яҡлап яҡлауға һәм республика, федераль киң мәғлүмәт сараларында уны тормошҡа ашырыу барышын сағылдырыуға контроллек итәсәк.


text:
Илшат Тажетдинов Бөрйән районында күсмә ҡабул итеү үткәрҙе
Премьер-министр урынбаҫары — Башҡортостан Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов Бөрйән районында граждандарҙы ҡабул итте.
Төрлө һорауҙар буйынса уға 17 кеше мөрәжәғәт итте. Вице-премьер ауыл халҡы менән Урал аръяғы райондарының иҡтисади һәм социаль үҫеше мәсьәләләрен тикшерҙе, ер, торлаҡ, социаль мөнәсәбәттәргә, шулай уҡ райондағы юлдарҙы ремонтлауға ҡағылышлы проблемаларҙы хәл итеү буйынса аңлатмалар бирҙе.
Визит сиктәрендә Илшат Тажетдинов Иҫке Собханғол урта мәктәбендәге, Бөрйән урман сәнәғәте комплексындағы эштәр торошо менән танышты, Иҫке Собханғол ауылының Базал биҫтәһенә барҙы, тип хәбәр итә Бөрйән районы хакимиәтенең рәсми сайты.


text:
Октябрҙә Өфөлә «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы - 2011» күргәҙмәһе үтәсәк
25 — 27 октябрҙә Өфөлә «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы — 2011» VIII махсуслашҡан күргәҙмәһе үтәсәк. Сара Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты ярҙамында ойошторола.
Комитетта билдәләүҙәренсә, «Ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы» төбәктәге санатор-курорт, ресторан-ҡунаҡхана бизнесы, туриндустрия һәм ял индустрияһының берҙән-бер күргәҙмәһе булып тора. Һәр ваҡыттағыса унда Башҡортостандан һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән 100-ҙән ашыу компания ҡатнаша. Үҙенең хеҙмәттәрен күргәҙмәлә санатор-курорт һәм ресторан бизнесы предприятиелары, шулай уҡ юл яны сервисы объекттары, ял базалары һәм башҡа төрлө экспоненттар тәҡдим итә.
Бынан тыш, сарала ҡатнашыусылар өсөн шифаханалар, ҡунаҡханалар, ресторандар, ял йорттары һәм башҡа төрлө ҡунаҡсыллыҡ индустрияһы объекттары араһында иң яҡшы төбәк брендына конкурс үткәреүҙе лә үҙ эсенә алған күләмле эш программаһы әҙерләнгән. Шулай уҡ төбәк-ара кулинар форум һәм милли кухнялар фестивале, туҡланыу индустрияһы предприятиелары эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса ғилми-ғәмәли конференция ла үткәреләсәк.


text:
2015 йылда Башҡортостанда ике ҡояш электр станцияһы барлыҡҡа киләсәк
2015 йылда Башҡортостанда дөйөм ҡеүәте 15 МВТ тәшкил иткән ике ҡояш электр станцияһы барлыҡҡа киләсәк. Хәйбулла районының Бүребай ауылында ҡеүәте 10 МВт булған Баймаҡ электр станцияһы, Көйөргәҙе районында – ҡеүәте 5 МВТ булған Бөгөлсән электр станцияһы төҙөләсәк. Башҡортостан территорияһында ҡеүәте 5-25 МВт булған ҡояш электр станциялары төҙөү буйынса республика Хөкүмәте, «Авелар Солар Технолоджи» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Хевел» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеү 23 майҙа Петербургта халыҡ-ара иҡтисади форумда төҙөлгән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Авелар Солар Технолоджи» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә хәбәр иттеләр.
2016 йылда дөйөм ҡеүәте 24 МВт тәшкил иткән (Иҫәнғол — 9 МВт, Бөгөлсән (икенсе сират) — 5 МВт һәм Бүребай— 10 МВт) өс ҡояш электр станцияһын Ейәнсура, Көйөргәҙе һәм Хәйбулла райондарында сафҡа индереү планлаштырыла.
Шулай итеп, 2015-2016 йылдарҙа республика территорияһында дөйөм ҡеүәте 39 МВт булған биш ҡояш электр станцияһы төҙөү планлаштырыла – ҡеүәтте күмәртә баҙарына поставкалау күҙҙалана.
Һанап үтелгән проекттарға өҫтәп киләсәктә 2015-2020 йылдарҙа өс көньяҡ районда дөйөм ҡеүәте 50-90 МВт тәшкил иткән электр станциялары сафҡа индереү мөмкинлеге ҡарала.
«Авелар Солар Технолоджи» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте Виктор Вексельбергтың «Ренова» төркөмөнә инә. Былтыр компания Йылайыр, Хәйбулла, Баймаҡ, Көйөргәҙе һәм Ейәнсура райондарында ҡояш электр станциялары төҙөү өсөн республикала ете яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте теркәгән, тип хәбәр итә «Коммерсант».


text:
- Подробности
- Просмотров: 325
БРИЦКЕ Эргард Викторович (8.1.1877, Рига — 28.9.1953, Мәскәү), химик‑технолог һәм металлург. СССР ФА (1932; 1936—39 йй. вице‑президенты) һәм В.И.Ленин ис. Бөтә Союз а.х. ФА акад. (1936). 1941—44 йй. СССР ФА‑ның Урал ресурстарын мобилизациялау комиссияһы рәйесе урынбаҫары. Фәнни хеҙмәттәре минераль сеймал эшкәртеүҙең химик‑технологик процестарын өйрәнеүгә, органик булмаған тоҙ етештереү технологияһын эшләүгә, а.х. химиялаштырыу проблемаларына арналған. Б. мәғдәндәрҙән термик юл м‑н фосфор ҡыуыу, фосфориттарҙан өҙлөкһөҙ фосфор к‑таһын экстракциялау, титанлы магнетиттарҙы эшкәртеү ысулдарын уйлап таба. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Б. һәм И.П.Бардин етәкс. Уралда эҙләнеү эштәре һәм Белорет металлургия з‑дында (ҡара: Белорет металлургия комбинаты) урындағы сеймал нигеҙендә ҡорос етештереү ойошторола. В.И.Ленин ис. пр. (1929), Сталин пр. (1942) лауреаты.
М.Ә.Илһамов
Тәрж. Ғ.Ғ.Бикбаева


text:
Өфөлә милиция сираттағы казиноны япты
Баш ҡала Эске эштәр идаралығының иҡтисади енәйәттәргә ҡаршы көрәш буйынса бүлеге оперативниктары сираттағы йәшерен казиноны япты. Сәғит Агиш урамындағы бинаның подвалында, сит-ят күҙҙәрҙән алыҫта, ярайһы уҡ ҙур уйын йорто ойошторолған булған. Покер өсөн өҫтәлдәр, рулетка, етди уйын өсөн айырым залдар, уйын автоматтары һәм хатта кафе – бында ваҡытты күңелле уҙғарыу өсөн бөтә шарттар булдырылған. Клиенттарға мохтажлыҡ булмаған. Милиция хеҙмәткәрҙәре килеп ингәндә залдарҙа 40-ҡа яҡын кеше була. Хәҙер бина йоҙаҡланған, уйын ҡорамалдары тартып алынған. Яҡын араларҙа ойоштороусыларҙың ғәмәлдәренә юридик баһа биреләсәк, был факт буйынса енәйәт эше ҡуҙғатыу тураһында мәсьәлә хәл ителә, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Эске эштәр министрлығында.


text:
Өфөлә III «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы асылды
Өфөлә 23 майҙа III «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы асылды. Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең нефть һәм газ химияһы тармағы белгестәренән тыш, форумда Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Татарстан Президенты Рөстәм Миңлеханов ҡатнаша.
Ике көн дауамында сарала ҡатнашыусылар Өфөлә тармаҡтың көнүҙәк мәсьәләләрен тикшерәсәк. Улар араһында – Волга буйы федераль округында Волга нефть химияһы комплексын үҫтереү, төбәктәрҙә нефть һәм газ химияһы тармағын үҫтереү буйынса оҙайлы сроклы стратегия әҙерләү, Волга нефть һәм газ химияһы комплексы предприятиелары өсөн Ямал-Волга буйы маршруты буйынса сеймал поставкалауҙы тергеҙеү һәм башҡалар.
Бынан тыш, форумда сәнәғәт компаниялары араһында килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу планлаштырыла.
Сарала ҡатнашыуслар алдында сығыш яһап, Михаил Бабич халыҡ-ара форумдың Өфөлә өсөнсө тапҡыр үткәрелеүен билдәләне. «Ҙур химия» форумының абруйы йылдан-йыл арта. Ул тармаҡтың актуаль мәсьәләләрен тикшереү өсөн мөһим майҙансыҡҡа әүерелде.


text:
Яңылыҡтар
Төбәк халҡы дүртенсегә «Үлемһеҙ полк» сафында атлап уҙҙы
Башҡортостан халҡы үҙҙәренең төп ҡала һәм ауыл урамдары буйлап «Үлемһеҙ полк» сафында атлап уҙҙы. Ватансылыҡ акцияһы бөтә-халыҡ кимәленә күтәрелде. Иң ҙур парад республиканың баш ҡалаһында уҙҙы. Өфөнөң «Үлемһеҙ полк» колоннаһын Рәсәйҙең дәүләт ҡомартҡылары, фашистик Германияны ҡыйратҡан Совет халҡының һәм Ҡораллы Көстәрҙең рәсми Еңеү символы – Еңеү Байрағы етәкләне. Меңдәрсә кеше ҡулдарына туғандарының – Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың һәм ветерандарҙың фотолары менән транспаранттар тотоп, дүртенсе тапҡыр бөтә Рәсәй акцияһына ҡушылды. Сарала тамашасылар менән бергә бөтәһе 60 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.
Йылдан-йыл ул арта бара – былтыр унда Өфөнән 53 мең самаһы кеше ҡатнашты. Быйыл ҡатнашырға теләк белдереүселәрҙең күп булыуы сәбәпле ҡала хаҡимиәте маршрутты «Спорт» туҡталышынан «Дан булвары»на тиклем оҙайтырға ҡарар итте. Былтыр Өфөнөң «Үлемһеҙ полк» колоннаһын Еңеү Байрағының күсермәһе етәкләне. Рәсәйҙең дәүләт ҡомартҡылары артынан ҡатнашыусылар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы, Өфөнөң Үлемһеҙ полк Байрағы һәм Еңеү Байрағы флагын тотоп үтте.
2015 йылда Өфөлә Волга буйы федераль округында иң ҙур акция үтте. Өфө уҡыусылары иң әүҙем ҡатнашыусылар булды, улар һуғышта һәләк булған туғандары хаҡында мәғлүмәт табып, акция порталында теркәлде һәм һалдаттарҙың фотолары менән транспоранттар әҙерләне. Атап әйткәндә, акция сайтында «Үлемһеҙ полк» йылъяҙмаһына 250 мең тирәһе ветерандың исеме яҙылған.
Еңеүсе фронтовиктарҙың иҫтәлеге ҡәҙерле булғандар Бөйөк Ватан һәм Икенсе донъя һуғыштарында ҡатнашҡан туғандарының фотолары менән транспаранттар тотоп берҙәм сафта атланы.
Белешмә. «Үлемһеҙ полк» халыҡ-ара ижтимағи акцияны 2011 йылда Томск өлкәһе журналистары башлап ебәрҙе. Хәҙер халыҡ хәрәкәте 64 дәүләтте һәм биләмәне солғап алды. Хәрәкәтте электрон «Халыҡ йылъяҙмаһы» алып бара, унда фронтовиктарҙың тарихы хаҡында мәғлүмәт тупланған.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.


text:
Быуынтыҡ аяҡлылар
Быуынтыҡ аяҡлылар (урыҫ. Членистоногие, лат. Arthropoda, бор. грек. ἄpθpov — ,sesy һәм πoύς, πoδός) — кәүҙәләре бүлкәттәрҙә (сегменттар) бүленгән, ә аяҡтары (ослоҡтары) айырым-айырым быуынтыҡтарҙан торған умыртҡаһыҙ хайуандар тибы.
Был тип 1,5 млн төрҙө берләштерә. Бер нисә классты берләштерә. Мәҫәлән: ҡыҫала һымаҡтар, үрмәксе һымаҡтар, бөжәктәр һ. б.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ике яҡлы симметриялы хайуандар.
- Өс ҡатлы хайуандар, йәғни тәндәре өс яралғы япрағынан: эктодерма, мезодерма һәм энтодерманан барлыҡҡа килгән.
- Беренсел ауыҙлылар, йәғни ауыҙҙары яралғының беренсел эсәгендәге тишемдән — бластопорҙан хасил була.
- Тәндәре төҙөлөштәре бер төрлө булмаған (гетероном) бүлкәттәрҙән — сегменттарҙан тора.
- Сегменттар берләшеп, тән өлөштәрен: баш, күкрәк һәм ҡорһаҡты барлыҡҡа килтерәләр.
- Үҙ-ара һәм тән менән хәрәкәтсән тоташҡан быуынтыҡтарҙан торған ослоҡтары бар. Был уларға ҡатмарлы хәрәкәттәр яһарға мөмкинлек бирә.
- Ослоҡтарҙың функциялары күп төрлө: • хәрәкәт органдары булып хеҙмәт итәләр; • Һиҙеү органдары булып торалар; • Ауыҙ аппаратына инәләр; • Һаҡланыу һәм һөжүм итеү органдары булып торалар.
- Тәндәре тышҡы һөлдә — хитиндан торған кутикула ҡапланған. Был тышҡы япма еңел, ҡаты, ныҡ, һыу үткәрмәй. Зарарланыуҙан, йәрәхәтләнеүҙән, дошмандарынан һәм кибеүҙән һаҡлай.
- Мускулдары айырым шәлкемдәрҙән торған арҡыры-һыҙатлы мускул туҡымаһынан төҙөлгән. Был уларға ҙур тиҙлектә бик күп төрлө ҡатмарлы хәрәкәттәр яһарға мөмкинлек бирә.
- Тән ҡыуышлығы ҡатнаш, йәғни уны барлыҡҡа килтереүҙә мезодерма менән энтодерма ҡатнашҡан.
- Аш һеңдереү каналы төрлө функциялар үтәүсе бик күп бүлектәргә махсуслашҡан (дифференцация). Ауыҙ өлөшөн барлыҡҡа килтереүҙә үҙгәргән (махсуслашҡан) ослоҡтар ҡатнаша.
- Ҡан тамырҙар системаһы йомоҡ түгел, йәғни ҡаны тамырҙарынан тән ҡыуышлығына сыға. Клапанлы парлы тишектәре булған, моҡсай формаһындағы мускуллы органдары — йөрәктәре бар.
- Мөхиттең бөтә төрҙәрендә лә, һыуҙа, тупраҡта, ҡоро ерҙә һәм организмдар тәнендә тереклек итеүгә яраҡлашҡан хайуандар.
Беренсе быуынтыҡаяҡлылар боронғо иң ябай төҙөлөшлө күп төклө селәүсендәрҙән килеп сыҡҡандар.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
.


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 10.11.2017
Селектең дә дауаһы бар
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 10-11-2017, 14:53
Бәләкәй саҡта бармаҡтың тырнаҡ тирәһенә нимәлер сыҡты. Әсәйем әллә “күпертке” тине ул, хәҙер иҫемдә ҡалмаған. Эй, үҙәккә үткәреп һыҙлай ине. Бөтмәй ҙә бөтмәй. Шуны әсәйем селек менән дауаланы. Яңы һындырылған селекте усаҡта ут өҫтөндә тотто ла, уның майы иреп аҡты, буғай. Шуны бер нисә тамсы һауытҡа йыйып алып, бармаҡҡа һөртөп, бәйләп тә ҡуйҙы. Белмәйем, бер-ике тапҡыр бәйләнекме икән, шунан бөттө.
Әминә.
Баймаҡ районы....
Емеш-еләктән десерт
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 10-11-2017, 13:00
Еңел һәм тиҙ эшләнә. Емеш-еләктең төрлөһөн ҡулланып була.
25 процентлы 0,5 литр ҡаймаҡ, 700 г крекер печеньеһы, 200 г шәкәр, 3 банан, 3 әфлисун, 3 киви, 2 алма, 25 г желатин.
Желатинды ҡабында күрһәтелгән инструкция буйынса ебетергә. Емеш-еләкте ваҡ итеп турарға. Биҙәү өсөн берешәрҙән алып ҡалырға.
Ҡаймаҡҡа шәкәр һалып туҡырға, әҙерләнгән желатинды, емештәрҙе ҡушып, өҫтөн биҙәргә. Унан һуң десертты әҙер булғансы һыуыҡта тоторға кәрәк....
Алла – тәрбиәсе һәм уҡытыусы
Новости / Иман // 10-11-2017, 10:00
Раббыбыҙ – тәрбиәсе һәм уҡытыусы. Беҙ барыбыҙ ҙа – унан дәрес алыусылар. Хоҙай үҙенең хикмәте менән һәр көн ҡолдарына дәрес бирә. Беҙ, донъяға яратылған бәндәләр, тормош һабаҡтарынан ниғмәт алып, үҙебеҙҙең хаталарыбыҙҙы төҙәтеп, саф-пак хәлдә ҡабат Алла хозурына ҡайтырға тейешбеҙ. Бер кем дә, баймы, ярлымы ул, йәнен үҙе теләгән тиклем тота алмай, ҡасандыр Аллаға ҡайтырға тейеш. Шуға ла йәнебеҙҙе, күңелебеҙҙе паклар өсөн беҙгә ислам дине бирелде. Бөгөн дин тоторға, дини белем алырға мөмкинлектәр күп. Әммә беҙ гонаһ ҡылыуҙан һаман да туҡтамайбыҙ. Бәйғәмбәребеҙ: «Хәрәм юл менән ингән бер һум аҡсанан баш тартыу мең һум саҙаҡа биреүҙән хәйерлерәк», – тигән. Бөгөн күбебеҙ, ниндәй юл менән килеүен аңламайынса, мал йыйыу менән мәшғүл. Ә күп осраҡта байлыҡ һәм дәрәжә кешеләрҙең нәфсеһе аҙыуына сәбәпсе була. Мөхәммәт бәйғәмбәр ҙә: «Йәннәткә иң һуңынан байҙар инер», – тигән. Икенсе бер хәҙисендә: «Бер сәғәт ауырыу-сырхауға, бер аҙ мәшәҡәткә сабыр итеү бер йыл нәфел ғибәҙәтенән артыҡ», – тип белдергән....


text: Ҡәҙерле дуҫтар! Башҡортостан Республикаһының Милли әҙәбиәт музейы барығыҙҙы ла яҡынлашып килгән Яңы 2018 йыл менән ҡотлай. Тормоштағы барлыҡ ауырлыҡтар, насарлыҡтар быйылғы йылда ҡалһын, ә киләһе йыл күп итеп шатлыҡ-ҡыуаныстар, еңеү-ҡаҙаныштар, байлыҡ-муллыҡ, уңыштар алып килһен! Һеҙгә, яҡындарығыҙға һаулыҡ, бәхет, мөхәббәт, илһам, дәрт, яҡшы кәйеф теләйбеҙ! Дорогие друзья! Национальный литературный музей Республики Башкортостан поздравляет Вас с приближающимся Новым 2018 годом. Пусть всё трудное, плохое в жизни останется в уходящем году, а наступающий год принесёт много ра...Подробнее


text:
6-12-2016, 15:52 / ---
“Селтәр” байрамы
Өфөлә республика “Селтәр” (беҙҙә “Һаҡал”) конкурсы уҙҙы Был конкурсҡа беҙҙең райондан 7 кеше барырға тейеш булһа ла, 5 кеше генә бара алды. Инйәрҙән Шәрғиә Яҡшыдәүләтова, Зөлфиә Бәҙретдинова, Рафиға Ғәлиуллина, ҡаланың 18-се мәктәбенән башҡорт теле уҡытыусыһы Гөлфиә Ғәлиәхмәтова, Аҙналынан башҡорт теле уҡытыусыһы Айһылыу Сәмситдинова ҡатнашты. Ошо байрамда ҡатнашҡан Инйәр ағинәйҙәре етәксеһе Шәрғиә Исмәғил ҡыҙынан тәьҫораттары менән уртаҡлашыуын һораныҡ....


text:
Альбина ҠОҘАШЕВА
Уҙған шәмбе Сибай ҡалаһының Балалар һәм үҫмерҙәр мәктәбендә тренер-уҡытыусы М.Н.Гордеев иҫтәлегенә волейбол буйынса Урал аръяғы беренселеге үтте. «Алға, Сибай!» йәмәғәт ойошмаһы инициативаһы менән ойошторолған ярышта 2002-2003 йылғы үҫмерҙәрҙән торған 5 команда үҙ-ара көс һынашты.
Волейбол буйынса Урал аръяғы беренселеген асыу тантанаһында йәш спортсыларҙы «Алға, Сибай!» проектының башында тороусы Люциә Fоморҙаҡ ҡыҙы Антонова, ҡаланың спорт комитеты рәйесе Радик Лоҡман улы Fәбитов, Балалар һәм үҫмерҙәр мәктәбе директоры Ришат Алик улы Шәрәфетдинов, Михаил Гордеевтың ҡатыны Светлана Николаевна, ҡыҙҙары Анна менән Евгения, тренерҙың уҡыусылары ҡатнашты.
—Михаил Гордеев үҙенең 20 йылға яҡын ғүмерен балаларҙы спортҡа ылыҡтырыуға, атап әйткәндә волейбол уйыны серҙәренә төшөндөрөүгә бағышланы. Уның тәрбиәләнеүселәре төбәк һәм республика ярыштарында бик күп еңеүҙәр яуланы. Үкенескә ҡаршы, тәжрибәле тренер 2016 йылдың майында баҡыйлыҡҡа күсте. Әммә уның эшен уҡыусылары дауам итә,—тине үҙ сығышында Радик Лоҡман улы.
Артабан барыһы ла Михаил Гордеевты бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды.
Шунан йәнле уйындар башланып китте. Сибай ҡалаһының 5-се мәктәбе, 1-се Газпром һәм 2-се Газпром, Баймаҡ районының Иҫке Сибай һәм Әхмәр ауылдарынан килгән волейбол командалары сәмләнеп уйнаны. Йәш волейболсыларҙың ярышын баш судья Николай Воробьев күҙәтте. Командаларҙың үҙ-ара уйыны бик йәнле барҙы. Һөҙөмтәлә, 1-се Газпром командаһы—1-се, Баймаҡ районының Әхмәр ауылы командаһы—2-се һәм ҡаланың 5-се мәктәбе волейболсылары 3-сө урындарҙы яуланы. Иҫке сибайҙар—4-се, 2-се Газпром командаһы 5-се урындарға сыҡты. «Иң яҡшы уйынсы» исеменә 1-се Газпром командаһы уйынсыһы Никита Журавлев лайыҡ булды.
Волейбол буйынса Урал аръяғы беренселегендә ҡатнашыусы барлыҡ командалар ҙа Почет грамоталары, волейбол уйыны формалары, волейбол сеткаһы, «Алға, Сибай!» логотибы төшөрөлгән футболкалар, футбол туптары менән бүләкләнде. Ойоштороусылар Михаил Гордеев иҫтәлегенә арналған волейбол ярышын йыл һайын уҙғарыуҙы традицияға әйләндерергә ниәтләй.
Фәнис Фәрит улы Яҡупов, Баймаҡ спорт мәктәбенең тренер-уҡытыусыһы:
—Иҫке Сибай мәктәбе уҡыусылары волейбол уйынын үҙ итә. 25 егет һәм 15 ҡыҙ күнекмәләргә даими йөрөй. Аҙнаһына дүрт мәртәбә шөғөлләнәбеҙ, үҫмерҙәр бик ҡәнәғәт. Әле ярышҡа 7-8 класс уҡыусыларын алып килдем. Балалар тәүге тапҡыр ҙур спорт залын күрҙе. Биш команда араһында 4-се урынға сыҡтыҡ. Киләсәктә тағы ла тырышыбыраҡ шөғөлләнергә тигән маҡсат ҡуйҙыҡ.
Форсаттан файҙаланып, ата-әсәләргә шундай теләктәр еткерәм. Балаларығыҙҙы спорт секцияларына йөрөтөгөҙ. Юҡһа, күптәр көндәрҙең һалҡын булыуына һылтанып, йәки башҡа сәбәп табып, балаларын күнекмәләргә ебәрмәй. Спорт менән дуҫ уҡыусылар физик яҡтан да, сәләмәтлеге яғынан да ныҡлы була. Уларға киҙеү йоғоп бармай. Спорт характерҙы нығыта, балаларҙың дуҫтары күбәйә. Үҙемдән алып әйтәм: 1983 йылдан волейбол ярыштарына йөрөйөм, ҡайһы ауылға барһам да элекке дуҫтарымды осратам. Был—ҙур ҡыуаныс.
Һүрәттә: уйындың
ҡыҙған мәле.


text:
- Подробности
- Просмотров: 162
РЕТЦ ФОРМИДИУМЫ (Phormidium retzii), зәңгәрһыу йәшел ылымыҡтар төрө. Күҙәнәктәре призма формаһында, оҙонлоғо 4—9 мкм. Кәҫлектәре сағыу йәшкелт зәңгәрҙән ҡорос төҫмөрлө ҡара төҫкә тиклем, йыуан, ныҡ, суҡ рәүешле бүленгән. Трихомалары ҡараңғы йәшкелт зәңгәр төҫтә, төҙ, киңлеге 4,5—12 мкм, лайлалы, нескә, ныҡ йәки ағылма урамалар м‑н уратылған; хлор-цинк- йод тәьҫире аҫтында күгәрмәй. Трихомаларының ос күҙәнәктәре осона табан бер аҙ тарая, ҡалпаҡсалары булмаған аҙ ҡалынайған тышҡы тышсаһы м‑н, арҡыры бүлкәләренең грануляцияһы юҡ. Морфологик яҡтан һығылмалы төр. Тәбиғи тоҙланыуға бирешмәүсән; дала һәм ҡоро болон тупрағында үҫә. Башҡортостанда Баймаҡ (Баймаҡ ҡ. төньяҡҡа табан 6 км алыҫлыҡта һәм Сибай ҡ. янында) һәм Хәйбулла (Аҡъяр а. төньяҡ‑көнсығышҡа табан 4 км) р‑ндарында табылған.
Р.Р.Кәбиров
Тәрж. Г.А.Миһранова
Илл.: Ретц Формидиумы (Phormidium retzii)


text:
Юристар Муссолиниҙың китабын Федераль экстремистик әҙәбиәт исемлегенә индерҙе
Миәкә районы Прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре экстремистик эшмәкәрлеккә ҡаршы тороу өлкәһендә закондарҙың үтәлешен тикшерҙе. Улар Федераль экстремистик материалдар исемлегенә итальян фашистик партияһы лидеры Бенито Муссолиниҙың «Мемуары 1942-1943» китабы индерелмәүен асыҡланы. Шуға күрә прокурор судҡа «Мемуар»ҙарҙы экстремистик материал итеп таныу тураһында ғариза ебәрҙе. Миәкә район суды прокурорҙың ғаризаһын ҡәнәғәтләндерҙе, һәм хәҙер законлы көскә ингән суд ҡарары китапты федераль исемлеккә индереү өсөн Рәсәй Юстиция министрлығына ебәрелде, тип хәбәр иттеләр БР Прокуратураһы матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостан Президенты гранттарын 16 иң мөһим ижади проект аласаҡ
2014 йылда Башҡортостан Президенты гранттарын театр, музыка, хореография, һынлы сәнғәт һәм кинематография өлкәһендә республиканың 16 иң мөһим ижади проекты аласаҡ. Был хаҡта БР Мәҙәниәт министрлығы хәбәр итә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 100 миллион һумлыҡ Республика Президенты гранттары 2013 йылдан алып бүленә. Былтыр уларҙы 14 проект алғайны. 2014 йылда грант ярҙамын алыуға 100-ҙән ашыу дәғүә итеүсе бар.
Конкурс комиссияһының ҡарарына ярашлы, 15-миллионлыҡ гранттарҙы ике мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеһы алды.
«Нефтсе» мәҙәниәт һарайы «Башҡортостан» дәүләт концерт залының презентацияһын донъя йондоҙҙары ҡатнашлығында үткәрәсәк. Бындай ҙур масштаблы ваҡиға өсөн заманса технологияларҙы ҡулланыу менән «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы бинаһына лазерлы ЗD-проекция ойоштороласаҡ. Шулай уҡ 15 миллионлыҡ грантҡа З.Исмәғилов исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы лайыҡ, ул быйыл республика сәнғәт оҫталары һәм БР Йәштәр симфоник оркестрының ореп air форматында концертын ойошторасаҡ.
10 миллионлыҡ гранттарҙы биш дәғүә итеүсе аласаҡ.
Салауат музыка колледжы – айырыуса һәләтле балалар өсөн балалар музыка мәктәбен төҙөүгә; БР Күсемһеҙ мәҙәни мираҫ объекттарын һаҡлау һәм файҙаланыу буйынса ғилми-производство үҙәге – «Урал-батыр ере» мәҙәни-танып белеү туристик маршрутты әҙерләүгә һәм Бөрйән районында «Шүлгән-Таш» ҡурсаулығы территорияһында «Башҡорт балы» Халыҡ-ара этнофестивалде ойоштороуға; Башҡорт дәүләт академия драма театры – «М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры — спектаклдәрҙә һәм шәхестәрҙә» башҡорт милли театр сәнғәтен презентациялауға; Ф.Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле – «Башҡорт йөрәге» халыҡ-ара башҡорт бейеүҙәре фестиваленә; «Башҡортостан» киностудияһы — «Аҡбуҙат» халыҡ-ара милли һәм этник кино фестиваленә, шулай уҡ кино төшөрөү өсөн шарттар булдырыуға.
Республика бюджетынан биш миллион һум «Көснәләр сыңы, гармун дәрте!» программаһын әҙерләүгә һәм урыҫ халыҡ уйын ҡоралдары йәштәр оркестры хәйриә концертын үткәреүгә бүленәсәк. Аҡсаны алыусы – БР Мәҙәниәт министрлығының Мәғариф буйынса республика уҡытыу-методик үҙәге. «Саҡ менән Суҡ» башҡорт риүәйәте буйынса «Һүҙҙәремде ел алып китһен...» нәфис фильмды төшөрөүгә «Студия Аркаим продакшн» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте шулай уҡ 5 миллион һум ала.
Ике миллион һумлыҡ финанс ярҙамды өс проект аласаҡ.
Башҡортостан Республикаһы Салауат районының мәҙәниәт бүлеге үткәрәсәк, «Йор үҙән» республика этнофестивале. «Йондоҙло Академия» йәш башҡарыусыларға ярҙам итеү буйынса республика музыка-хореография проектын грант аҡсаһына «АртПлюс» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте ойошторасаҡ. «Ләйсән» халыҡ бейеүҙәр ансамбле» автономлы коммерцияға ҡарамаған ойошма грант аҡсаһына «Сикһеҙ бейеүҙәр» программаһы менән Башҡортостан Республикаһы ҡалалары һәм райондары буйлап гастроль турына сығасаҡ.
Берешәр миллион һум дүрт проектҡа бүленгән.
«Астарта» нәшриәт компанияһы – «Донъя һыҙыҡтар һәм буяуҙарҙа» башҡорт һынлы сәнғәт шедеврҙары каталогын нәшер итеүгә; «АртЛинк» сәнғәткә булышлыҡ итеү фонды — Рәсәй һәм халыҡ-ара сәхнәләрендә «Орлан» этно-джаз ансамбленең «Башҡорт ҡарауаны» программаһын презентациялауға; Башҡортостан Республикаһының Халыҡтар дуҫлығы йорто – «Сәнғәт — балаларға!» белем биреү ойошмалары уҡыусылары өсөн мәҙәни-танып белеү турҙарына; Республика халыҡ ижады үҙәге – «Фолктан алып модернға тиклем» балалар һәм үҫмерҙәр ижадының республика конкурс-фестивален үткәреүгә.
Еңеүсе проекттарға гранттарҙы түләй башлағандар, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығынан.


text:
Башҡортостан Хөкүмәтендә республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә арналған кәңәшмә булды Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәтендә республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә арналған кәңәшмә булды
Башҡортостан Хөкүмәтендә республиканың социаль-иҡтисади үҫешенә арналған кәңәшмә булды Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
31 августа Башҡортостан Хөкүмәтендә төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенең мөһим аспекттарына арналған кәңәшмә булды. Уны Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич һәм республика Башлығы Рөстәм Хәмитов үткәрҙе. Кәңәшмәлә шулай уҡ федераль власть органдары вәкилдәре һәм ҙур сәнәғәт предприятиелары етәкселәре ҡатнашты.
Быйыл Башҡортостанда төп социаль-иҡтисади күрһәткестәр буйынса ыңғай динамика күҙәтелә. Атап әйткәндә, ағымдағы йылдың ғинуар-майында уртаса айлыҡ эш хаҡы уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 6,4 процентҡа артҡан һәм 24 716 һум 90 тин тәшкил иткән. Тәүге ярты йыллыҡта сәнәғәт етештереү индексы 100,3 процент тәшкил иткән, төп капиталға инвестициялар күләме 114,9 миллиард һумға еткән (үҫеш 17,4 процент). Башҡортостан Хөкүмәте мәғлүмәттәре буйынса, инвестицияларҙың ыңғай динамикаһы ҡайһы бер ҙур инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыуҙы тамамлауға бәйле. Улар араһында Өфөләге позитрон-эмиссия томография үҙәге, «Әсә һәм бала» клиник дауаханаһы, «ВДНХ-Экспо» күргәҙмәләр комплексы бар.
Кәңәшмәлә шулай уҡ заманса иҡтисади шарттарҙа төбәктең сәнәғәт предприятиеларын үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.


text:
Гөлназ Шафиҡова Башҡортостандың мәғариф министры итеп тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
29 сентябрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Гөлназ Шафиҡованы республиканың мәғариф министры итеп тәғәйенләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
Гөлназ Радмил ҡыҙы Шафиҡова 1975 йылдың 19 июлендә Сибайҙа тыуған. Башҡорт дәүләт педагогия институтын «Педагогика һәм психология (мәктәпкәсә)» белгеслеге буйынса, БДПУ аспирантураһын тамамлаған. Психология фәндәре докторы.
Хеҙмәт юлын 1990 йылда Сибай һөт-консерва комбинатының «Тейенкәй» балалар баҡсаһында тәрбиәсе булып башлай. 1996-1999 йылдарҙа — Өфөнөң Киров районы «Аҡбуҙат» балалар баҡсаһында психолог, 126-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә педагог-психолог, 1999-2002 йылдарҙа — Киров районы 144-се башҡорт гимназияһы директорының фәнни-методик эш буйынса урынбаҫары, Башҡорт дәүләт университеты Сибай институтының педагогика һәм психология кафедраһы уҡытыусыһы, 2002-2011 йылдарҙа — М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның психология кафедраһы уҡытыусыһы, 2011-2014 йылдарҙа — М.Аҡмулла исемендәге БДПУ-ның мәктәпкәсә педагогика һәм психология кафедраһы мөдире, 2014-2015 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия университетының фәнни эштәр буйынса проректоры булып эшләй.
Республика етәксеһенең икенсе указы менән Әлфис Ғаязов, икенсе эшкә күсеүенә бәйле, мәғариф министры вазифаһынан бушатылды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Башҡортостанда бәләкәй һәм урта предприятиелар һаны артты
2010 йылда республикала бәләкәй һәм урта бизнес предприятиелары һаны артыуы күҙәтелде. Был турала 13 ғинуарҙа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты ултырышында Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Айҙар Хәлилов хәбәр итте.
— Хәҙер республикала 136 меңдән ашыу бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары иҫәпләнә – 2009 йыл менән сағыштырғанда 228-гә күберәк, — тип билдәләне ул.
Чиновниктың һүҙҙәренә ҡарағанда, эшҡыуарҙар төбәк иҡтисади эшмәкәрлегенең бөтә төрҙәрендә лә бар. Бәләкәй бизнес өлкәһендә республиканың иҡтисади әүҙем халҡының өстән бер өлөштән ашыуы мәшғүл.
— Бәләкәй эшҡыуарлыҡтың тармаҡ структураһы ла үҙгәрҙе, — тип хәбәр итте Дәүләт комитеты рәйесе. – Сауҙа предприятиелары өлөшө 45 проценттан 25 процентҡа тиклем кәмене. Эшкәртеү сәнәғәте предприятиелары – 12 проценттан 15-кә, ауыл хужалығы предприятиелары өлөшө 2 проценттан 14 процентҡа тиклем артты.


text:
«Версия Башкортостана» гәзите уҡыусыларының һорауҙарына БР Прокуратураһы бүлегенең өлкән прокуроры яуап бирәсәк
Көндәлек тормошобоҙҙа юристар ярҙамы менән хәл итергә тура килгән бихисап проблемалар тыуып тора. Күп һорауҙарығыҙға «Версия Башкортостана» социаль-хоҡуҡи аҙналығы редакцияһында яуап табырға мөмкин: «ҡыҙыу линияға» шылтыратығыҙ һәм һеҙгә гәзит ҡунаҡтары – адвокаттар, прокурорҙар, һәр төрлө ведомство хеҙмәткәрҙәре консультация бирә аласаҡ.
Шишәмбе, 27 мартта, тура бәйләнештә БР Прокуратураһының Енәйәт-процессуаль һәм оператив-эҙләү эшмәкәрлегенә күҙәтеү идаралығының РФ Тәфтиш комитеты органдарындағы процессуаль эшмәкәрлеккә күҙәтеү бүлеге өлкән прокуроры тиҙ хоҡуҡи ярҙам күрһәтәсәк.
Хеҙмәт бушлай күрһәтелә һәм уның менән теләге булғандарҙың барыһы ла файҙалана ала, бының өсөн 15.00-17.00 сәғәттәрҙә (8-347) 272-79-16 телефонына шылтыратығыҙ. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был — даими рубрика, граждандар менән тура бәйләнеш айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе ойошторола.
«Ҡыҙыу линия»ға телефон аша мөрәжәғәттәр граждан эштәре, шулай уҡ енәйәт эштәре менән бәйле киң даирәләге мәсьәләләрҙе үҙ эсенә ала. Ике сәғәт дауамында бирелгән һорауҙарға яуаптар баҫманың киләһе һандарында донъя күрә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, һорауығыҙҙы гәзиттең 15-се битендә урынлашҡан купонға ла яҙып ебәрергә мөмкин. Компетентлы кешенең яуабы менән ул «Һеҙҙең хоҡуҡ» тип исемләнгән икенсе даими рубрикала баҫылып сығасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осраштыФото: Андрей Старостин
29 ноябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» нефть продукттарын транспортлау буйынса акционерҙар компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте башлығы Владимир Шиманович менән осрашыу үткәрҙе. Осрашыуҙа «Транснефтепродукт» компанияһының магистраль нефть продукттары үткәргестәре селтәренә ингән «Уралтранснефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең етештереү эшмәкәрлеге мәсьәләләре, шулай уҡ БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы менән нефть транспортлау компанияһы араһында былтыр төҙөлгән килешеү үтәлеше барышы тикшерелде.
— Владимир Александрович, һеҙҙең менән тәүгә осрашабыҙ. Һеҙҙе Өфөлә сәләмләүемә шатмын, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бында эш мәсьәләләре буйынса килеп йөрөүегеҙ хаҡында беләм. Наил Йәүҙәт улына килгәндә (Баһауетдинов Наил Йәүҙәт улы, «Уралтранснефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры – автор иҫкәрмәһе), уның менән, әлбиттә, эшлекле мөнәсәбәттәр булдырғанбыҙ. Һеҙҙең предприятиеның эшмәкәрлегенә ҡарата артыҡ һорауҙарым юҡ. Структура яҡшы эшләй. Ошо рәүешле дауам итһәк – барыһы ла яҡшы буласаҡ, тип уйлайым. Дөйөм алғанда иһә, беҙгә булған һорауҙарығыҙҙы тыңларға теләр инем, — тип һөйләшеүгә саҡырҙы республика башлығы.
— Һорауҙар ысынында ла юҡ тиерлек. «Уралтранснефтепродукт» компанияһы эшмәкәрлеге хаҡында белешмәләр һеҙгә әҙерләнгән. Ундағы бер нисә һан менән таныштырып китмәксемен, — тине Владимир Шиманович. – 2010 йылдан Башҡортостан биләмәһендә «Уралтранснефтепродукт» компанияһына инвестицияларҙы ун ике тапҡырға арттырҙыҡ. Ун өсөнсө йылда темптар һаҡланасаҡ. 2010 йылда өс йөҙ миллион һумдан башлаһаҡ, ағымдағы йылда 2,5 миллиард һумға сыҡтыҡ. 2013 йылға ла сумма билдәләнгән – ике миллиард дүрт йөҙ миллион һум. Йәғни был сумма бюджетта планлаштырылған, финанслау сығанаҡтары билдәләнгән. 2014 йылда сумма аҙ ғына күберәк – яҡынса ике миллиард алты йөҙ илле миллион һум буласаҡ. Шулай итеп, киләсәктә лә был тенденция һаҡланасаҡ. Ошоға бәйле һалымдар һәм түләүҙәр ҙә артасаҡ. Әммә штатты ҡыҫҡартырға планлаштырмайбыҙ. Киреһенсә, уны бер аҙ киңәйтергә ниәтләйбеҙ.
— Һалымдар беҙгә кәрәк. Уҡытыусыларға, табиптарға эш хаҡын арттырырға, юлдарҙы төҙөк хәлдә тоторға, бала баҡсаларын, мәктәптәр төҙөргә кәрәк. Һеҙҙең хеҙмәткәрҙәр ҙә улар менән файҙалана, — тине Рөстәм Хәмитов.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттары үткәреләсәге хаҡында әйтте.
— Был мөһим сараларға етди әҙерләнеү зарур. Ремонт, төҙөлөш эштәрен башҡарырға кәрәк. Был йәһәттән эш тә алға барыр, бюджетҡа түләүҙәр ҙә бөтә йүнәлештәр буйынса артыр, тигән ышаныстабыҙ, — тип һүҙен йомғаҡланы Башҡортостан Президенты.


text:
Өфөлә ремонт эштәренә күрә Пушкин һәм Яңы күпер урамдарын ябасаҡтар
Өфөлә инженер селтәрҙәрен реконструкциялауға күрә Пушкин һәм Яңы күпер урамдары буйынса хәрәкәт туҡтатыласаҡ. Был хаҡта баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр. 4-нән алып 30 июлгә тиклем автотранспорт хәрәкәте өсөн Зәки Вәлиди урамынан алып Пушкин урамына тиклемге участкала Яңы күпер урамы ябыласаҡ. 24 июлдән 11 августҡа тиклем Яңы күпер урамынан Цюрупаға тиклемге киҫелештә Пушкин урамын ябасаҡтар. Һуңынан, 12 августан алып 3 сентябргә тиклем Пушкин урамынан Октябрь революцияһы яғына 150 метр арауыҡта Яңы күпер урамы буйынса йөрөү сикләнәсәк.


text:
Гөрләп тора болон-яландар:
Теҙелешеп төшөп, кирә баҫып,
Бесән саба уңған уландар.
1993 йыл. Китап кибеттәрендә Салауат Юлаевтың атлы һәйкәле һынландырылған йәшел тышлы ыҡсым ғына бер йыйынтыҡ пәйҙә булды. Саҡ ҡына алданыраҡ сыҡһа, уны күргәс тә күҙҙәр тупайыр, исемен ишеткәс тә ҡолаҡ ҡарпайыр ине. Шулай булмай, “Мин – башҡорт!” тип атала ине бит ул.
Ғәҙәттә, китаптың исеменән һуң тыныш билдәһе ҡуйылмай. Ә бында бар. Ниндәй тыныш билдәһе бит әле! Өндәп тороусыһы! Башҡортлоғона маһаямы автор? Әллә шуның менән ғорурланамы? Әллә...
Бер мин генә түгел, башҡалар ҙа иғтибар иткән икән был исемгә. Уларҙа ла һорауҙар тыуған икән. Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙерге Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге педагогия университеты) башҡорт филологияһы факультетында әҙәбиәт буйынса мин семинар алып барған төркөмдән Миләүшә Әхмәҙиева тигән студент бына ни тигәйне: “Мин – башҡорт!” тигән китапты ҡулға алғас та, “Үтә ҡыйыу яңғырай түгелме?” – тинем үҙемә үҙем. Ошо һорауыма яуап табыр өсөн тиҙерәк тәүге битте астым, икенсеһен, өсөнсөһөн... Һуңғы битте япҡас та, борсолоуымдың бушҡа икәненә төшөндөм. Тәүҙә тыуған һорауыма төрлө яҡлап, йөкмәткеле яуап алдым. Шағир үҙенең милли сығышы менән кәпәренмәй, ә башҡорттоң меңәр йыллыҡ тарихына лайыҡлы итеп йәшәй, эшләй алырға, ижад итергә, беҙҙең ишеләргә иһә уҡырға ла кәрәк икәнен төшөндөрә. Тимәк, уйландыра, бурыстар ҙа ҡуя”.


text:
Продукт Һүрәтләү
Милое өҫ кейеме менән кнопкой арҡаһында һәм елкәһенә төшә һәм буй-ҡояш. Хайди үҙ эсенә шулай уҡ роза һәм Шаблон оголовье.
Күлдәк күләме бара. 1-14 йыл. Зинһар өсөн, ҡарағыҙ әле снимок Таблица күләме дөрөҫ Ҙурлығы табыу.
Скачать инструкция буйынса китерелә менән комплект сығарҙы., дәреслек полноцветный, советы тегеү-япраҡ, шулай уҡ pdf форматында шаблон.
PDF форматындағы документтар copyshop масштаблы китерелә шаблон рәүешендә булһа, ул ҡағыҙ плакат менән ярҙам күләме ниндәй буласаҡ распечатывать reader сығарыу өсөн adobe. Шулай уҡ күләме бер бите һәм беҙ арзан a4 letter. Айырым маркерҙар менән биттәрен биткә һаны, һәр бите сығарырға ярҙам итеү өсөн һуң һеҙ дөрөҫ выровнять.
Ҡалып еңел ала!
- Аҙыҡ-түлек кәрзине өҫтәп, басыгыз был төймәгә 'кәрзине өҫтәне.'
- Үҙ мәғлүмәт кассаһына индерелмәй.
- Төймәгә басыгыз башланы cystic fibrosis'
- Уҡыусылар, һеҙ һайларға йәки cystic fibrosis ҡунаҡ сифатында заказ аккаунт ингән.
- Эшләп түләү, үҙ ысулдарын ҡулланыу ҡулайлыраҡ
- Эшләй!
Һеҙ нисек түләргә генә тамамланды, ғәҙәттә, ул бер нисә секунд, кире һеҙгә килгәндә йүнәлтелгән тегенсе булып®, һеҙ унда үҙенең шәхси кабинетҡа заказ ҡарарға мөмкин. (әгәр сездә буласаҡ бер хәл булһа йәки касса булдыра инде). Скачать файл һеҙ аласыз, шулай уҡ, һеҙҙең менән һеҙҙең аккаунт. Шулай уҡ буйынса электрон почта түләүҙәр ала һуң һеҙҙең өсөн, һеҙ белмәйһегеҙ, һеҙҙән тағы ла бер электрон хат артынан заказ ваҡытта иң яҡын деталдәр, һылтанмалар загрузки.
Хәүефһеҙ һәм интернет аша cystic fibrosis һатып алыусыларҙы хәүефһеҙ ысул булып тора. Һеҙҙең аккаунт cystic fibrosis тегенсе булырға кәрәк һатып алыу өсөн®.
ҺаҡлауҺаҡлау
ҺаҡлауҺаҡлау
ҺаҡлауҺаҡлау
ҺаҡлауҺаҡлауҺаҡлауҺаҡлау
PDF форматындағы документтар copyshop масштаблы китерелә шаблон рәүешендә булһа, ул ҡағыҙ плакат менән ярҙам күләме ниндәй буласаҡ распечатывать reader сығарыу өсөн adobe. Шулай уҡ тарма арзан а4 биттәр. А4 форматлы айырым ҡағыҙ битендә, биттәр һәм маркет нумерацияһы бар, һеҙҙең ярҙам итеү өсөн һуң матбуғат биттәрендә һәр дөрөҫ выровнять.
Зинһар өсөн, ҡарағыҙ әле снимок Инструкция Буйынса Матбуғат белер өсөн, дөрөҫ итеп масштабында шаблон распечатывать..
Күләме Copyshop: 112x се 62см
А4 форматындағы биттең: 25
БЕҘ ХАТТАР: 25
Иғтибар, инглиз телендә бөтә шаблоны скачать, әммә һеҙгә ҡарап ала телен уҡытыу һайлауҙар, һайлау “Тәржемә” теләһә ниндәй һайлау хоҡуғы һәм биттең өҫкө мөйөшө теле кәрәк..
Хайди Дәреслек Күлдәк Кәләше Рауза Сәскәһе
Бер ҡырҡылған шитье выкройка. Кәрәк һеҙгә һәр береһе ике Шкаф һәм Элек. Накладка йыйылмаһы булған формалар береһе.
Ике һалыу Шкаф бергә өлөшөндә уң яҡта.
Зашить һәм пройма Pin, киҫем яһай һәм йөй яурынына припуск.
Ҡушылыусы Элек бергә өлөшөндә уң яҡта.
Зашить һәм пройма Pin, һәм яурын декольте.
Киҫем яһай һәм йөй припуск пройма Клип. Шкаф һәм Элек дана. Шулай уҡ, сөннәт яурынына мөйөш йөйҙәрен.
Поворот Шкаф һәм Элек RS киҫәге сыға.. Матбуғат.
Тармаҡ етәкселеге менән төймәһе урынлаштырылған ярҙам итеү сифатында шаблон, төймәһенә өсөн урын бүленгән һәм петлица.
Сәмреғошло төймәгә урынға һәм петлица.
Боку на ойоштороу һәм яурын йөй француз йөй;
Һалыу Шкаф һәм Элек РС бергә.
Зашить һәм йөй йөй беркетелгән ситтәре һәм яурын бергә 5мм.
Һыу баҫыу артҡы пособие йөй.
Менән Шкаф һәм Элек РС 1см бергә пособие сәнс йөйҙәрен йәшереү өсөн алдағы 5мм.
Басыгыз өсөн йөйҙәр тамамланды open.
Итәк ҡырҡып өсөн, дүрт тапҡыр квадрат туҡыма һәм уны ҡушып ала, тип күрһәткән..
Итәк һалып биҙәктәре, иң әҙ мәрәй һалыу аҙағына яҡынлаша. Тигеҙләү, тигеҙ шуға күрә уның янында бөтә туҡыма.
Рәт-рәт вырезать үрге һәм түбәнге кривой..
Ике Матч Элек бергә төймәһенә баҫығыҙ. 3см н ҡапланған булған улар.
Асыу Итәк РС лиф менән бергә ят һәм.
Беркетергә Итәк лиф н
Прокат итәк итәк барлыҡҡа килде. Артҡы итәге һалып 75мм, аҙаҡ тағы бер тапҡыр отгибать 75мм, юнылмаған крайы өсөн йәшерергә. Ҡул машинкаһында н итәге сигелгән йәки стежка, нығытыу өсөн.
Кәрәк Роза Дәреслек декольте булдырыу өсөн сәскәләр менән биҙәлгән.
Һеҙ һайларға, шулай уҡ айырым таж өсөн итәгенә тиклем зашить. Бының өсөн сымдарҙы хәүефһеҙ тиклемге итәк оҙонлоғо. Бер сәнсем таж һырлап эшләү буйынса үҙәге.. Сым һуҙыу крайында һәм тағы бер таждарын ябып алдағы подворачивать. Ҡабатлау, йомғаҡлау тиклемге итәк оҙонлоғо.
Роза ҡулынан алғы итәге тирәһендә тиң алыҫлыҡта декольте. Күләме бәләкәй генә һеҙҙең өсөн кәрәк булыуы мөмкин. 5 роза. Өлкән күләмен арттырыу өсөн һеҙ ярашлы, өҫтөнлөк.
Тамамлаусылар өсөн Оголовье зинһар табырға Хайди Дәреслек Оголовье.
The roses on the dresses in the images are made from Set 2 from the Roses PDF pattern.
Purchase the Heidi Rose Flower Bridesmaid Dress PDF Sewing Pattern here
Get the Heidi Rose Headband PDF Sewing Pattern FREE!
Only logged in customers who have purchased this product may leave a review.


text:
Был йәһәттән “Арыҫлан” хужалығы эшсәндәре һыр бирмәй. Баҫыуҙарҙа техника тауышы тынып, ер ҡар менән ҡапланыуға ҡарамаҫтан, эшләгән кешегә йыл әйләнәһенә мәшәҡәте етерлек. Ауыл ерендә ҡайҙа ла бер төрлөлөк һымаҡ: трактор паркында ара-тирә мотор тырылдаған тауыш ишетелә, ферма эргәһендә егелгән аттар күренә, ҡояшлы көндәрҙә кәртәлә малдар һыртын йылыта. Ләкин былар тәү ҡарашҡа ғына шулай. Һәр ауыл үҙенсә мәж килә, хужалыҡтар ҙа төрлөсә эш башҡара.
Был йәһәттән “Арыҫлан” хужалығы эшсәндәре һыр бирмәй. Баҫыуҙарҙа техника тауышы тынып, ер ҡар менән ҡапланыуға ҡарамаҫтан, эшләгән кешегә йыл әйләнәһенә мәшәҡәте етерлек. Ауыл ерендә ҡайҙа ла бер төрлөлөк һымаҡ: трактор паркында ара-тирә мотор тырылдаған тауыш ишетелә, ферма эргәһендә егелгән аттар күренә, ҡояшлы көндәрҙә кәртәлә малдар һыртын йылыта. Ләкин былар тәү ҡарашҡа ғына шулай. Һәр ауыл үҙенсә мәж килә, хужалыҡтар ҙа төрлөсә эш башҡара.
Быға, әлбиттә, уйынсыларыбыҙҙың, ниһайәт, үҙ көйәрмәндәре алдында – "Өфө-Арена"ла сығыш яһауы йоғонто яһағандыр. Тәүҙә "Спартак"ты 4:1 иҫәбе менән теҙ сүктерһәк, "Донбасс"тың ҡапҡаһына сойорғотҡан биш шайба ышанысты көсәйтте генә. Ә Риганың "Динамо"һын 7:3 менән отоу юлаевсыларҙың көйәрмәндәре өсөн, ысынлап та, күптән көтөлгән байрамға әүерелде!
“Башҡортостан” гәзитенең аҙнаға биш килә торғанын ғүмер буйы алдырабыҙ, ғаиләбеҙ менән яратып уҡыйбыҙ.
Республикабыҙҙың күпселек халҡы ҙур ҡалаларҙан ситтә урынлашҡан ауылдарҙа йәшәй. Бик күптәр ил, республика яңылыҡтарын иң беренсе сиратта матбуғат аша белә.
“Башҡортостан” – ысын-ысындан халыҡ трибунаһы.
Ә инде Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары байрамға йәм өҫтәне.
Башҡортостандың халыҡ артисы Римма Амангилдинаның, ҡурайсы Рөстәм Шәриповтың, бейеүсе Әлиә Нурғәлиеваның, алыҫ тарафтарға барып, милли йыр-моңобоҙҙо яңғыратыуы, сәнғәтебеҙҙе күрһәтеүе мәҙәниәтебеҙ өсөн шатлыҡлы ваҡиға тип әйтергә кәрәк. Азатлыҡ утрауы — Кубаның рәсми булмаған атамаһы. Майҙаны буйынса Башҡортостандан да бәләкәйерәк был дәүләт менән хеҙмәттәшлек совет осоронда ныҡлы булған.
Сағыштырғыһыҙ, феноменаль талант эйәһе Рәшит Назаров ижады хаҡында тәүге һүҙемде бынан 41 йыл элек, шағирҙың “Ҡояш юлы буйлап” тип исемләнгән икенсе китабы донъя күргәс, тәүгеләрҙән булып “Совет Башҡортостаны” гәзитендә әйткәйнем.
Мәҡәлә Рәшиттең:
“Һөйөклө дуҫым! Йөрәкте
Мин һиңә генә асам.
Миңнира өләсәйем — Күгәрсен районының Тәүәкән ауылы ҡыҙы. Ул 1947 йылда Мөғлифә менән Хисаметдин Яхиндарҙың төпсөк ҡыҙы булып донъяға килгән. Өләсәйем күп балалы ғаиләлә тыуһа ла, ҡәһәрле һуғыш туғандарының ғүмерен бик иртә өҙгән. Улар Зиннур ағаһы һәм Роза апаһы менән атай-әсәйҙең йыуанысы, ҡыуанысы булып ҡалған.
Һуғыштан һуң, ни тиклем ауыр булмаһын, өләсәйем тырышып белем алған.
Сәлмән ағай ҙа башҡа туғандары менән йылҡы малын тәрбиәләгән. Күптәренең уҡырға ваҡыттары ла булмаған, сөнки ауылыбыҙҙа беренсе мәктәп 1930 йылда ғына асыла. Сәлмән ағай шулай ҙа күрше ауылдарҙың береһендә башланғыс белем ала. Кесе йәштән ағай-энеһе менән төрлө эштә йөрөй.
Беҙҙә ни сәбәптәндер “минән киткәнсе, эйәһенә еткәнсе” тигән сәйер ҡараш көндән-көн нығыраҡ тамыр йәйә бара. Биналарҙағы башҡортса яҙыуҙарға күҙ һирпегеҙ әле! Нимә тураһында һүҙ барғанын шунда уҡ төшөнөрһөгөҙ.
I
...Әсәй, әсәй...
Ошо һаран йомарт һүҙҙәреңдә
Йылылығы күпме йөрәктең!*
Һин бит мине оло юлға илттең,
Кеше булыу фәнен өйрәттең.


text:
10-02-2014, 09:32 / Хоҡуғыңды беләһеңме?
Күпме яҙһалар ҙа түләйбеҙ шул...
Яңы йыл башынан электр энергияһына, газға, нефть продукттарына хаҡ артыуына хәҙер ѳйрәнеп тә бѳттѳк. Алып һатарҙар ҙа уларҙан ҡалышмай, тѳрлѳ кѳнкүреш тауарҙарына ла, аҙыҡ-түлеккә лә нисек теләй шулай хаҡ ҡуя. Хаҡтарҙы контролдә тотоусы булмағас ни һәр кем үҙенсә эш итә. Торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр ѳсѳн түләүҙәр менән дә шул уҡ хәл. Үҙебеҙ кѳнѳ-тѳнѳ телевизор, гәзит-журналдар аша коммуналь хеҙмәт ѳсѳн хаҡты күп алалар, халыҡты алдайҙар, тигән сығыштарҙы тыңлайбыҙ, зарланабыҙ. Ә шуға ҡарамаҫтан, квитанцияла күпме хаҡ күрһәтелһә лә, уны бер тикшереүһеҙ түләргә ашығабыҙ....


text:
Китапхана тураһында
13-сө китапхана бынан 60 йыл тирәһе элек ойошторолған. Баштараҡ ул Левитан урамындағы ике ҡатлы йорттоң бер фатирында урынлашҡан булған. 1982 йылдың апрелендә китапхана Ухтомский урамындағы 12 һанлы йорттоң яҡты, иркен бинаһына күсә. Әлбиттә, китапхана үҙ эшен киңерәк йәйелдерә ирекле абонемент, 24 кешелек урынлы уҡыу залы, ә һуңғараҡ мәғлүмәти- консультация бюроһы сафҡа инә.
Хәҙерге ваҡытта китапхана хеҙмәтләндерә торған зонала 10 меңдән артыҡ кеше йәшәй.
Йыл әйләнәһенә китапхана 4 меңдән дә артыҡ халыҡты хеҙмәтләндереп 120 меңгә яҡын экземпляр әҙәбиәтте ҡулға бирә ала.
2006 йылда, яңы бүлек мәғлүмәти - консультация бюроһы асылыу менән, китапхана үҙенең эшмәкәрлегендә сифатлы заманса йүнәлеш алды. Мәғлүмәти - консультация бюроһы кесе эшҡыуарлыҡҡа хоҡуҡи иҡтисади мәғлүмәттәр менән тәъмин итеү функцияһын үтәй. Бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә эшҡыуарҙарҙың һорауҙарын тулыһынса ҡәнәғәтләндереү өсөн китапханала бар мөмкинлектәр булдырылды, шул иҫәптән тема буйынса фонд тупланды, белешмә – библиография аппараты, даими рәүештә “Консультант Плюс” программаһы яңыртыла.
2009 йылдың 22 декабренән китапхана модель китапхана статусы алды.
Китапхана структураһы
Абонемент
Абонемент – ул өйгә бирелә торған китаптар бүлеге. Тик абонементта ғына һиңә ғәжәп бер мөмкинлек - “Китап донъяһы” на сумаһың. Һин унда китап уҡыусылар хөрмәт иткән күренекле шәхестәр – яҙыусылар, шағирҙар, ғалимдар хаҡында белерһең. Уларҙың китап тылсымына сумылып, сираттағы китап күргәҙмәһен күрмәй ҡалмағыҙ. Ошонда уҡ абонементта һиңә ярҙамға кәрәкле китаптар эҙләү өсөн каталогтар һәм картотекалар. Әҫәрҙәр исемлегенән торған картотека, системалы һәм алфавитлы ике каталог урын алған. Ә инде улар менән ҡулланырға һине беҙҙең хеҙмәткәрҙәр өйрәтер. Әлбиттә, ысын китап уҡырға яратыусылар абонементҡа йөрөй. Күберәк ҡыҙыҡлы китаптарҙы белер өсөн оҡшағандарын өйгә алып ҡайтыр өсөн беҙгә киләләр. Нисек һуң бик күркәм ойошторолған китап күргәҙмәләре аша уҙып китәһең? Беҙҙең абонемент китап уҡыусылары менән индивидуаль эшләүе менән дә айырылып тора.
Уҡыу залы
Уҡыу залы – ысынбарлығында ял сәғәттәрен ойоштороусы һәм аң кимәлде үҫтереүсе үҙәк ул беҙҙең китапханала. Шулай уҡ уҡыу залы башҡа һыйҙыра алмаҫлыҡ күп төрлө мәғлүмәттәр менән тупланған бөтә донъя энциклопедиялар, белешмә китаптар донъяһы ул. Гәзит һәм журналдарҙың төрлөлөгө ихтибарҙы йәлеп итә. Уҡыу залында тыуған яҡты өйрәнеү картотекаһы, мәҡәләләрҙең системалы картотекаһы урын алған. Даими рәүештә мәҙәни саралар ҙа ойошторола.
МКБ
13-сө модель китапханала мәғлүмәти – консультация бюроһы Өфө ҡалаһы ҡала округының Үҙәкләштерелгән йәмәғәт китапханалары системаһында беренселәрҙән булып, Башҡортостандың Дәүләт суверенитеты тураһындағы декларация ҡабул ителеүенә 15 йыл тулыу айҡанлы асылды.
Иң мөһим йүнәлеш эштең халыҡты хоҡуҡи белемгә, уларҙы юридик белемгә һәм үҙ алдына белем алыуға булышлыҡ итеү, халыҡҡа хоҡуҡи мәғлүмәт тәҡдим итеү, теге йәки был өлкәлә килеп тыуған проблемалар һәм шуларҙы хәл итеү өсөн ҡануниәт һәм норматив акттарға таянып кешеләрҙең көндәлек ихтыяждарын тәьмин итеү тора.
МКБ хеҙмәте:
- Хоҡуҡ буйынса китаптар һәм ваҡытлы матбуғат менән тәьмин итеү;
- РФ-ның, БР-ның рәсми хоҡуҡ нормалары базаларына ирекле ҡулланыу мөмкинлеге БХС Консультант Плюс;
- документтар күсермәһе, яҙма йә булмаһа электрон рәүештә отчет формалары;
- хоҡуҡи документтарҙы БХС “Консультат Плюс”, МХС “Рәсәй ҡануниәте” буйынса эҙләү;
- Бар һорауҙар буйынса түләүһеҙ юридик консультациялар;
- Халыҡтың хоҡуҡи культураһын, белемен үҫтереү;
- Компьютерҙа башланғыс грамоталылыҡҡа өйрәтеү;
Айырыуса МКБ-ның ҡулланыусылар исемлегендә беҙҙең район эшҡыуарҙары.
Уларҙың даими ҡыҙыҡһыныуы ентекле ҡануниәтте өйрәнеү һәм бизнестың уңышлы үҫеүе һәм практикала юридик белемде хоҡуҡта ҡулланыу төп мәсьәлә булып тора. Әлбиттә, граждандарға хоҡуҡи мәғлүмәт үҙе генә түгел, шулай уҡ уның мәғәнәһенә төшөнөү һәм хоҡуҡи формаларҙың торошо, профессиональ консультация мотлаҡ. Шуның өсөн дә беҙҙең китапхана базаһында йома көндәре 16 сәғәттән алып 18 сәғәткә тиклем түләүһеҙ юридик консультациялар алып барыла. Консультацияларҙы юристар Ассоциацияһының адвокаты Сергей Анотольевич Еговкин алып бара, шулай уҡ “Рәсәйҙә түләүһеҙ юридик ярҙам” көндәре рамкаһы аҫтында – Халыҡҡа түләүһеҙ юридик ярҙам акцияһы өс тапҡыр үтте. Унда Юстиция министрлығы юридик консультацияһы, БР-һы буйынса Росреестр идаралығы, Дим районының Прокуратураһы һәм Дим районының нотариусы ҡатнашты.
Йыл һайын Дим районы эшҡыуарҙары өсөн кесе һәм уртаса эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү буйынса хоҡуҡи төҙөкләндереү Аҙналығы үткәрелә. Унда эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге субьекттарына ярҙам итеүсе ҡала һәм республика хеҙмәттре ҡатнаша, “Уңышлы эшҡыуарлыҡ серҙәре”, “Эшҡыуар нимә белергә тейеш”, “Эшҡыуарлыҡ башланғыстары һәр кемгә”, “Эшҡыуарлыҡ механикаһы - һалымдар” һәм башҡа китап күгәҙмәләре ойошторола. Эшҡыуарлыҡ менән бәйле һәм шәхси ҡыҙыҡһыныусы китап уҡыусылары өсөн БХС Консультат Плюс, Интернет, текст йыйыу, документтың сығарыу һәм күсермәһен эшләү, мәғлүмәтте электрон рәүештә таратыусы һәм электрон почта менән эш итеү тәҡдим ителә.
Ә инде йәштәргә профессия һайлауҙа йүнәлеш биреү өсөн эшҡыуарлыҡ сфераһында балалар менән төрлө саралар үткәрелә. Мәҫәлән, “Нисек миллонер булырға?” турниры, бизнес – викторина “ Фирма һәм уның эшмәкәрлеге”.
Эшҡыуарлыҡты йәштәр араһында пропагандалау, йәш кешеләрҙе кесе эшҡыуарлыҡ сфераһына йәлеп итеү – йәштәрҙе эшкә ылыҡтырыу, уларҙың профессиональ ориентацияһын һәм уның үҫешен, йәштәрҙең килемдәрен арттырыу, социаль яҡтан һаҡлау ул.
Шуны әйтергә кәрәк, килеүселәр өсөн 13-сө модель китапхана бушлай хоҡуҡи мәғлүмәттәр базаһы булған Дим районында урынлашҡан бөтә бюджет һәм коммерция ойошмалар араһында ул берҙән бер.


text:
Бала саҡта һүрәт төшөрөргә яратҡан Гөлнур Fәббәсова үҫкәс бәләкәстәргә рәсем төшөрөү серҙәрен өйрәтерен күҙ алдына килтергәнме икән? Юҡтыр. Тәбиғәт тарафынан бирелгән был һәләте яйлап-яйлап уны ошо юҫыҡтан алып китә. Ҡыҙ тәүҙә Хәйбулла районының Аҡъяр ауылындағы һынлы сәнғәт мәктәбенә йөрөһә, 8-се клас-ты тамамлағас? Өфө ҡалаһының Ҡ.Дәүләткилдиев исемендәге республика һынлы сәнғәт интернат-гимназияһында белем ала. Артабан М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында белемен камиллаштыра.
Һынлы сәнғәткә булған һөйөү ата-әсәйемдән киләлер тип уйлайым. Улар һөнәрҙәре буйынса ижадтан алыҫ торһалар ҙа, күңелдәре менән уға бик яҡындар. Айырыуса әсәйем Рәхимә Fаззали ҡыҙы Үлйәбаева ҡул эштәренә оҫта. Буш ваҡытында бәләкәй скульптуралар, таштарҙы биҙәү, төрлө үҙенсәлекле әйберҙәрҙән панно эшләргә ярата, папье-маше, икебана ысулдарын үҙ итә. Ул милли биҙәктәргә, халҡыбыҙ тарихына таянырға тырыша. Әсәйемдең балсыҡтан әүәләп эшләгән «Ете ҡыҙ» композицияһы республика буйлап таралды, уны әллә нисә тапҡыр ҡабатлап эшләнеләр ҙә.
Университетта уҡыған мәлдә үҙемде төрлө өлкәлә һынап ҡараным, ҡайҙа ғына эшләһәм дә һүрәт төшөрөүҙән айырыла алманым. Бынан 3-4 йыл элек заказға рәсемдәр эшләй башланым. Әле лә яратҡан шөғөлөмә ваҡыт табырға тырышам,—ти Гөлнур.
2016 йылда Иҙел Fәббәсов менән ғаилә ҡорғас, егеттең тыуған ҡалаһы Сибайға ҡайтып төпләнәләр. Әле Гөлнур Балалар һынлы сәнғәт мәктәбендә уҡыта.
—Төп эшең яратҡан шөғөлөңә бәйле булһа ҙур бәхет икән. Балаларҙы серле сәнғәт донъяһына әйҙәү оло кинәнес уята. Мин кескәйҙәргә тәү сиратта уҡытыусы түгел, ә дуҫ булырға тырышам. Улар мине донъяға яңынан балалар күҙлеге менән ҡарарға өйрәтте. Эшемә байрамға йөрөгән кеүек йөрөйөм, колективтан да уңдым,—тип йылмая Сибай ҡалаһының һынлы сәнғәт уҡытыусыһы Гөлнур Fәббәсова.
Ләйлә Ишмырҙина.


text:
«Атайҙың аты оло...»
Билдәле булыуынса, башҡорттарҙа ла ғаиләләге атайҙың роле бер ниндәй тәнҡиткә бирелмәй торған өҫтөнлөклө урынды биләй. Был өҫтөнлөк, әлбиттә, тоталитар өҫтөнлөктө аңлатмай, ул, киреһенсә, ир-аттың ғаилә алдындағы яуаплылығы тигән һүҙ. «Атайыма әйтәм, атайым әйтте, атайым белә ул» тигәнде һәр баланың ауыҙынан ишетергә мөмкин.
Хәтеремдә, ауылыбыҙҙа йәшәүсе бер еңгә әнейемдән кәңәш һорарға килеп инде. Мин үҫмер генә инем әле. Шулай ҙа был ике ҡатындың һөйләшеүе күңелемә мәңгегә уйылып ҡалды.
– Әминә еңгә, кәңәшкә килдем, – тип һүҙ башланы Сәмәрә еңгә. – Муса бик ыҙалата. Эсә. Өйҙә тауыш ҡуптара. Йөҙөнә ҡарамаҫлыҡ булдым. Айырылайым да ҡуяйыммы икән әллә?
Ғәҙәттә үлсәп, һәр һүҙен самалап һөйләй белгән әнейемә кәңәш һорап килеүселәр күп була торғайны. Әнейемдең ҡаштары төйөлә биреп китте. Сәмәрә еңгә менән Муса абызый – беҙҙең ара кешеләре. Ҡатнашып, саҡырышып йәшәйбеҙ. Балалары ла ишле. Мин һүҙгә ҡыҫылмайым, ләкин Гөлсирәнең атаһы менән әсәһен айырым күҙ алдына ла килтермәйем. Атай менән әсәй бер бөтөн кеүек аңлашыла миңә. Ниндәй айырылышыу икән ул? Ауылда айырылышыу осрағын күргән юҡ әле. Шулай ҙа буламы икән ни?..
– Балаларҙы йәтим итмә, Сәмәрә килен, – тип кәңәш бирә әнейем. – Мин йәтим үҫкән кеше. Мине тыңла. Атайҙың аты оло була бит.
Артабан нимә һөйләшкәндәрен хәтерләмәйем, әнейемдең «атайҙың аты оло» тигән һүҙе ҡолағыма ныҡ һәм ғүмерлеккә эленде. Бында һүҙ, әлбиттә, еккән ат тураһында түгел, ир кешенең статусы, дәрәжәһе хаҡында барғаны аңлашылалыр.
Үҙебеҙҙең атай ярайһы талапсан кеше ине. Уны ауылда «Ғәниев ҡарт», «Ғәниев бабай» тип йөрөттөләр. Был уның һуғыштан алдағы осорҙа, һуғыштан ҡайтҡас та колхоздың идара рәйесе булыуына бәйле ине булһа кәрәк. Ауыл кешеһе урында эшләгән кешене башлыса фамилияһы менән атап йөрөтә. Ауылдаштарыбыҙ уны ҡартайғансы хөрмәт итте. Йәшерәктәр, әлеге талапсанлығынан риза уҡ булып бөтмәһә лә, янында итәк-еңен йыйыштырып һөйләшер булды. Уны ауылда «Комбат» тип йөрөттөләр. Ҡушамат беҙгә, уның балаларына ла, йәбеште.
«Атайлы бала – арҡалы бала»... Хаҡ һүҙҙәр. Ауыл тормошондағы бөтмәҫ-төкәнмәҫ эштәрҙән азат булмаһаҡ та, беҙгә ир көсө талап ителгән үтә ауыр эштәргә егелергә, шөкөр, тура килмәне. Ер ҡаҙыуҙа ла, утынды бысып ярыуҙа ла ҡатнаштыҡ, әлбиттә, әммә утын, бесән алдырыу кеүектәрен атайым үҙе башҡарҙы. Мин уның йорт-ҡураны кәртәләү, ремонт-төҙөлөш эштәрен башҡарғанын күреп үҫкәс, һуңыраҡ ҡулы эш белмәгән ир-атты осратһам, ғәжәп итер булдым: нисек инде, шул эште лә белмәгәс, үҙен нисек иргә һанай икән ул?
Бының сәбәбе бар, күрәһең. Атайһыҙ үҫкән егеттәрҙең ҡайһы береһе, донъя мәшәҡәттәре елкәһенә иртә төшөү сәбәпле, эшкә сос була, ҡайһы береһе – шыйыҡ. Әле бына БЮТ каналында Шамил Кучуков алып барған «Ҡайтайым ауылыма» тапшырыуҙарын ҡарайым да милләттәштәребеҙ араһынан сыҡҡан шәхестәрҙең дә, йәтим үҫкән Шамилдың да ауыл эштәренә тәүәккәл барып тотоноуын күреп һоҡланам һәм разый ҡалам. Минең атайым да эшкә барып тотонғанда малайҙарын янында йөрөттө. Шуға ла, Фәһим мырҙам нисектер, ул Башҡортостандан алыҫ йәшәй, Фәнил мырҙамдың (хәҙер мәрхүм инде) ҡулы эш белә ине.
...1988 йылда Башҡортостан Яҙыусылар союзының пропаганда бюроһы ҡушыуы менән Көйөргәҙе районы ауылдарында китап уҡыусылар менән осрашыуҙар ойошторорға тип ҡайтып төштөм. Билдәле прозаик Шакир ағай Янбаев менән икәүбеҙ. Матур осрашыуҙар булды. Районға тиклем ҡайтҡас-ҡайтҡас, ауылым Кинйәбайға ла етеп, уны үҙем бик хөрмәт иткән Шакир ағайға ла күрһәткем килде. Февраль айы. Килеп тороп буран. Ул саҡ юл күтәрелмәгән. Һуңыраҡ, айҡашып йөрөп, мин уны күтәртеүгә, район түрәләрен перспективаһыҙ тигән мөһөргә дусар ауылыбыҙ менән иҫәпләшеүгә, район үҙәгенән ауылыбыҙғаса автобус йөрөүенә ҙур көс һалдым. Уныһы һуңынан.
Район етәкселәре беҙҙе, Өфө тиклем ерҙән килгән яҙыусыларҙы, ә был 80-се йылдарҙа районыбыҙ өсөн һирәк күренеш, УАЗ машинаһына ултыртып оҙатты-оҙатыуын, машинабыҙ иһә беҙҙең ауылдан 8 саҡрым аралыҡта ятҡан Павловка ауылынан ары бара алманы. Ары табан көрт. Телефон юҡ саҡ. Шулай ҙа ауылыбыҙ магазинындағы берҙән-бер телефон эшләй булып сыҡты һәм, шунда шылтыратып, ҡайтып етә алмай ятыуыбыҙҙы атайыма әйтеүҙәрен үтендем.
Етмеш һигеҙ йәшлек атайым, ат егеп, һигеҙ саҡрым араға килеп тә етте. Санаһына ике толоп һалып алған. Беҙҙе шуларға төрөп ултыртты, үҙе ҡаршы елгә йөҙ бороп, дилбегәһен тартып бара. Хәбәр һөйләй. Әйтерһең, буран уның өсөн бер ни ҙә түгел. Иң мөһиме Өфө һынлы ерҙән ҡунаҡтар килгән, шуға ла кәйефе күтәренке.
Атайым да, Шакир ағай ҙа – һуғыш ветерандары. Әнейем матур табын ҡороп ебәрҙе. Ветерандар кис буйы, күңелдәре булғансы гәпләште. Иртәгәһенә, күстәнәскә ит биреп, әлеге лә баяғы ат егеп, күрше ауылға килә торған автобусҡа тиклем оҙатып ҡалды атайым. Шакир ағай был сәфәребеҙҙе оҙаҡ телгә алыр булды. Ғаиләбеҙгә, атайымдың егеттәрсә ҡылыҡтарына һоҡланыуын белдерҙе.
Эйе шул, тыуған йортоңда атайың-әсәйеңдең ҡаршы алып тороуы оло бер бәхет булған икән дә...
...Ярайһы ҡырыҫ холоҡло атайымдың күңеле йомшарған саҡтары ла була торғайны. Бигерәк тә «служагы», фронтташ дуҫы, Саҙретдин бабай килеп төшкәндә. Күгәрсен районының Ишбирҙе ауылында ғүмер иткән Саҙретдин бабай (Әхәт Сәлиховтың олатаһы) атайым менән бергә Рокоссовский армияһында һуғышта ҡатнашҡан. Күп ауырлыҡтар кисергән был икәү ҡосаҡлашып ултырып йырлашыр, хәтирәләргә бирелер һәм ҡайсағын... шым ғына илап та алыр ине...
Минең менән булған бер ҡыҙыҡ хәл иҫенә төшкәндә лә күҙе йәшләнә торғайны.
Атайымдар мин биләүҙә саҡта, күрше ауылға, ат егеп, һуғым ашына барған. Ҡыш ҡараңғы иртә төшә. Кире ҡайтып, өйгә инәйек, тиһәләр, мин юҡ. Мине ҡосаҡлап санала ултырған әнейем йонсоп йоҡлап киткән дә, мин юлда уның ҡосағынан төшөп ҡалғанмын! Бына киткән тауыш. Атты бороп, кире елдергәндәр. Ҡараңғы, тапатып ҡуйыуҙан да ҡурҡалар. Наҡаҫ йылғаһын сығып, үргәрәк, зыяратыбыҙ тирәһенә күтәрелһәләр, мин юрғанға төрөлгән көйө юлда ятам икән. Һуңлап ҡына, һуғыштан һуң ғаилә ҡороп, атайыма – ҡырҡ бер, әнейемә утыҙ ике йәш тигәндә, саҡ-саҡ көтөп алған балаларын юғалтып ҡуйыуҙан ҡурҡышҡан был икәү шул хәлде бер ваҡытта ла онотманы һәм атайым әнейемә асыуланыр, иҫенә төшкәндә күҙе йәшкәҙәп китер ине. Ундай йомшаҡлығы килеп сыҡһа ла, атайым беҙгә ҡаты булды. Уның талаптарына ҡаршы һүҙ әйтеү, кәзәләнеү, көйһөҙләнеү кеүек хистәрҙән беҙ «азат» булдыҡ.
Уның беҙгә генә түгел, түрәләргә лә талаптар ҡуйырлыҡ ҡыйыулығы бар ине.
90-сы йылдарҙа колхоз малдарының беҙҙең ауылдағыһын үҙәккә алып китеп бөттөләр. Иген сәселмәй, ток юҡ, мал юҡ, тимәк, кешеләр ҙә эшһеҙ ҡалды. Колхоз йыйылыштарының береһендә килгән түрәләр ниҙер һөйләй, халыҡ шып-шым тыңлай. 80 йәшлек атайым түҙеп-түҙеп ултыра ла йыйылышыусылар алдында туҙынырға тотона:
– Нимә уйлайһығыҙ ул? Кешеләр эшһеҙ ҡалды. Ғаиләһен нисек ҡарарға тейеш? Анау мал һарайҙарының буш торған сағы булдымы ни? Беҙ ҡан ҡойоп һуғышта йөрөнөк, колхозды күтәрәбеҙ, тип төн йоҡламаныҡ, ә һеҙ, йыйын ялҡау, шул колхоздың башына еттегеҙме?
Түрәләр шым-шырыҡ. «Ярар, ҡарарбыҙ, хәл итербеҙ», – тип ҡайтып китә.
Ауылға таналар ҡайтарылды. Әммә... Атайыма нимә тип әйтһендәр, оло кеше, тарҡала башлаған колхоздың етәкселәре ҡайтҡан һайын миңә зарлана:
– Атайыңды тыңлап, ауылығыҙҙың мал һарайына таналар алып барып бикләнек. Эшләргә теләүсе юҡ...
Ә өйҙә атайым, зарланып, йәштәрҙе әрләп ултыра:
– Булмай быларҙан! Йыйын ялҡау. Эсеп ятһа яталар, эшкә барымдары юҡ!
Таналарҙы алып киттеләр. Хәҙер ауылда ат та, мал-тыуар ҙа – тик егәрлерәк кешеләрҙең ихатаһында ғына. Тауыҡ аҫрамаған, картуф сәсмәгән кешеләр бар. (Тәүбә-тәүбә! Ер алдындағы гонаһтан ҡурҡмайҙар, күрәһең). Фермерлыҡ шөғөлөнә тотонорға ла дәрттәреме, дармандарымы етмәй, ахыры. Әллә ҡайҙа, ер аяғы ер башы Мәскәүгәме, Себергәме юлланған булалар ҙа, тапҡан аҡсалары бөткәнсе өйҙә йәшәп, йәнә ауылдан сығып китә ир-ат. Мал ҡарау, балаларҙы тәрбиәләү, донъя мәшәҡәттәре менән булашыу – ҡатын-ҡыҙ елкәһендә.
Ғөмүмән, үкенескә ҡаршы, беҙҙең милләтебеҙҙә ир-аттың ғаилә башлығы булырға тейешлеге, ғаилә өсөн яуаплылыҡ тигән төшөнсә бер ни тиклем һайыға башланы. Эскелектән башы сыҡмаған ирҙәр, шул арҡала ғаилә ҡора алмай ҡартайған буйҙаҡтар ҙа ишәйҙе. Дөрөҫ, башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары элек тә башын баҫып ҡына, өй тауығы булып ултырмаған. Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары, ислам динле башҡа милләттәрҙән айырмалы, ижтимағи тормошта ла, ғаилә эсендә лә ярайһы әүҙем булыуы менән айырыла. Беҙ әле лә шулай. Әммә... милләттең рухиәтен, алға табан барыу эволюцияһын ир-ат тәьмин итергә тейеш бит. Ә ҡатын-ҡыҙ иһә, ысынлап та, – ғаиләнең йәне һәм усағы.
Халҡыбыҙҙың ир-аттарының йәнә бер үҙенсәлеген мин өнәп бөтмәйем. Беҙҙең ғаиләлә лә шулай булды, бүтәндәрҙекен күҙәтеү ҙә күрһәтә: беҙ ҡыҙҙарҙы егет итеп тәрбиәләйбеҙ. Башҡорт ҡыҙҙары ҡашығаяҡ тирәһендә аш-һыу менән булашыу кеүек оҫталыҡтарҙы үҙләштереп кенә ҡалмай, атай ҡушҡан ир-ат эштәрен дә башҡарырға мәжбүр. Мин, мәҫәлән, ат егә белә инем. Мал аҫтын таҙартыу, бесән сабыу һәм башҡа ауыр эштәрҙән ғаиләлә үҫкән ҡыҙҙар азат түгел. Шуғалыр, бәлки, башҡорт егеттәре «егет» холоҡло башҡорт ҡыҙҙарына түгел, бүтән милләттең наҙлап үҫтерелгән ҡыҙҙарына ымһынып бара. Әсәләренең холоҡ-фиғелен күреп үҫкән, шуны идеал тип өйрәнгән егеттәр, ғүмерҙәр үтә биргәс, ҡатынының әсәһе кеүек әпәүләп, «һин шәп, һин малай», тип «сөй» ҡағаһы урынға, «һин ир, һин ғаилә өсөн яуаплы», тигән талаптарын ишетә башлағас, күңеле ҡайтып, терһәген тешләрҙәй була ла...
Йәнә бер ғәҙәт оҡшамай миңә.
Тормош булғас, төрлө хәлдәр була. Хәҙер ғаиләләрҙең тарҡалыуы йышайҙы. Ғаилә тарҡала. Балалар әсәһе янында ҡала. Айырылышҡанда ир менән ҡатын ныҡ ҡына ыҙғышҡа инә һәм хатта дошманлашыуға барып етә. Атай кеше икенсе ғаилә ҡорһа, тәүге ғаиләһендәге балаларына битараф була ла китә. Күрмәй ҙә, белмәй ҙә. Алименттан ҡаса башлай. Йөрәк итеңдән, ҡаныңдан яралған баланан айырылып буламы икән ни? Миңә аңлашылмай, оҡшамай бындай хәл.
Әйткәндәй, баланың аҡылы тик әсәйҙең интеллектын, ә ҡаны атаһының йә әсәһенең генетик өҫтөнлөгөн үҙенә ала икән. Генетиктар шулай ти. Бер ҡыҙыҡ мәғлүмәт уҡығайным.
Имештер, төҫкә бик йәмһеҙ француз ғалимы, ғилми хеҙмәттәре менән дан яулаһа ла, ҡиәфәте ямаҡ булыу сәбәпле, өйләнә алмай йөрөй. Ләкин ғүмер үтә-бара балалар ҡалдырырға кәрәк бит, тигән ниәттән, бик һылыу, әммә наҙан ғына ҡатын менән яҙмышын бәйләй. «Ярай, – тип уйлай ғалим. – Балаларым, исмаһам, миңә оҡшап – башлы, әсәләренә оҡшап матур булыр». Әммә быларҙың балалары ғалимға оҡшап – йәмһеҙ, әсәһенә оҡшап башһыҙ булып тыуып тик тора. Тимәк, ир-атҡа вариҫтарының ниндәй буласағы хаҡында ла алдан хәстәрлек күреү зарур. Тимәк, милләттең интеллект ҡеүәте лә – ирҙәр намыҫында. Аҡыллы балалар тик аҡыллы ҡатындарҙан ғына тыуа.
Икенсенән, оҙон аяҡлы блондинкалар күҙҙе ҡыҙҙырыр ул, әммә ғаиләң ниндәй менталитетлы булыр? Ят менталитетлы балаң рухи кисерештәреңде уртаҡлаша алмаһа, киләсәгең ниндәй мөхиткә дусар ителер?
Йәнә шуны ла телгә алып киткем килә: беҙ, башҡорт ҡатындары, ғаилә институтына бик яуаплы ҡарайбыҙ. Ғаилә мәсьәләләрен хәл итеү маҡсатынан, һәр ғаилә ағзаһын ҡурсаларға, ауырлыҡтарҙы үҙ елкәбеҙгә һалырға ғына торабыҙ. Яҡшымы был, яманмы? Бер ҡараһаң, бының бүтән төрлө булыуын күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын. Өйрәнгәнбеҙ, холҡобоҙ шундай. Хәрби йыйындарҙан бушамаған ирҙәр ситтә саҡта өләсәйҙәребеҙҙең донъяны үҙ аллы көтөргә мәжбүрлеге беҙҙең ҡаныбыҙға һеңгән. Ә икенсе яҡтан... Ҡатын-ҡыҙ егәрлелегенә һалышҡан ғаилә ағзалары быға шул тиклем күнегә, башынан себен осороуға һалышып китә бит. Ҡырҡ сәбәп табып, уңышһыҙлыҡтарын аҡларға өйрәнә. «Алма беш, ауыҙыма төш», – тип, дилбегәһенә идара итмәй, яҙмыш юртағын үҙ яйына ебәрә лә ҡуя. «Башы һуҡҡан ергә алып барып сығарыр әле». Ә бит яҙмышты алдан ниәтләргә тырышһаң, ғаилә ағзаларының һәләтенән сығып, һәр береһенә лә, тотош ғаилә яҙмышына ла маҡсаттар ҡуйып, бөгөнгөнө лә, киләсәкте лә ойошторһаң, донъяуи ҡапма-ҡаршылыҡтар, низағтар кәмер, күңел ҡыйралыштары, аҡланмаған өмөттәр һаны аҙайыр ине. Ғаилә именлеге – ил именлегенә бәрәбәр, ир-егеттең кәренең (потенциал) күрһәткесе ул. Ғаиләң зар илағанда, һинең йәмғиәттәге дан-шөһрәтең нимәгә ул?!
...Атайым менән әнейемде һағынам. Уларҙан ҡалған өйҙәргә, үҙҙәренең вафатынан һуң, байтаҡ йылдар етемһерәтмәҫкә тырышып, көс һалдым. Сөнки атайым ҡулдары бураған бүрәнә өйҙәребеҙ (ә улар бер ишек алдында икәү), уның ҡулы ҡаҡҡан ҡаҙауҙар, ишек тотҡаһы һәм тупһаларыбыҙ хәҙер минең өсөн ерҙәге иң ғәзиз ҡиммәттәрҙең береһе кеүек күренә.
Атайым әле лә өйөбөҙ тупһаһында ултыралыр, оҙон көйгә йырлайҙыр, әнейем менән икәүләшеп ҡапҡа тышына сығып, оло юлға күҙ һалаларҙыр, берәребеҙ ҡайтмаҫмы, тип көтәләрҙер кеүек. Өйҙәр урынында ла ул... Һарай буш. Һәүкәш мөңрәмәй, һарыҡтар баҡырышмай. Тынлыҡ.
Мине һағынып көтөп торған берәү ҙә юҡ унда...
Теги:


text:
Һәр ҡатын-ҡыҙ белергә тейешле серҙәр
Беренсе хата. Ҡатындар үҙҙәрен – әсәй, ирҙәрен бала урынына ҡуя
Моғайын, ирегеҙгә ошолай тип әйткәнегеҙ барҙыр:
“Йәнем, аҡса янсығыңды һалып алдыңмы?” “Ҡайтышлай икмәккә инергә онотма”. “Билетҡа заказ бирҙеңме? Ярай, үҙем шылтыратырмын”. “Еүеш таҫтамалды иҙәндә ҡалдырма, тип күпме әйтергә була һиңә?” “Был пинжәгең йоҡараҡ, өшөмәҫһеңме?”
Ирегеҙҙе былай әпәүләй торған булһағыҙ, тимәк, ғәйебегеҙҙе танырға тура киләсәк. Беренсе хата ирҙәребеҙ менән аралашҡанда айырыуса йыш осрай һәм хистәрҙе бигерәк тә тиҙ һыуыта торғандарҙан һанала. Ирҙәребеҙҙе үҙен үҙе ҡарай алмаған бала урынына ҡуйып, улар һәр ваҡыт беҙҙең күрһәтмәләргә, өйрәтеүгә мохтаж тип уйлайбыҙ. Һөҙөмтәлә ир үҙен бәләкәй малай кеүек тота башлай. Һеҙ уны ҡулынан бер эш килмәгән мәшәү итеп күрәһегеҙ һәм ул тап шундайға әйләнә. Һеҙҙең кеүектәр бик күп.
Ни өсөн үҙебеҙҙе ир әсәһе урынына ҡуябыҙ һуң?
Борон замандарҙан уҡ әсә булыу – ҡатындар араһында иң абруйлы һәм киң таралған “һөнәр”, унан ҡала тәрбиәсе һәм уҡытыусы һөнәрҙәре килә. Беҙ әсәйҙәребеҙҙе бөтәһен дә тәрбиәләп торғаны, хәстәрләгәне өсөн маҡтағандарын күреп үҫтек бит, үҙебеҙ ҙә маҡтала торғайныҡ: “Бәләкәй ҡустыңды бигерәк оҫта ҡарайһың, маладис!” “Атайыңа ҡатаһын илтеп бир әле, аҡыллым, үҫкәнем минең, ярҙамсым!” Ирҙәрҙең һөйөүен яуларға йыйынғанда, үҙебеҙҙе нәҡ маҡтаулы әсәйҙәр кеүек тота башлағаныбыҙҙы һиҙмәй ҙә ҡалабыҙ. Әсәләрен алмаштырып, улар өсөн иң кәрәкле кешегә әүерелергә тырышабыҙ. Ирҙең бөтә ихтыяждарын үтәп торғас, ул, ысынлап та, беҙһеҙ йәшәй алмай башлай. Киноларҙа ла ҡатынһыҙ ҡалған ирҙең тамағына әҙерләргә маташҡанын күргәнегеҙ барҙыр – ҡулынан бер эш килмәй. Ташлап китеүенән ҡурҡып, иребеҙҙе ошондай хәстәрлек менән солғайбыҙ ҙа инде.
Ирҙәр иһә әсә бағыуына күнеккән һәм һеҙҙең хәстәрлек уларға бик тә оҡшай.
Өлкәнәйгәс, улар әсәләренә алмаш табылыуына шатланып риза була. Бигерәк тә әсәһенең атаһын бала урынына әпәүләгәнен күреп үҫкән ир шулай. Ул, ғөмүмән, “ҡатын” тигән төшөнсә менән “әсәй” тигән төшөнсә араһына тигеҙлек билдәһе ҡуя. Уның өсөн ҡатыны һөйәркә, дуҫ, иш түгел, ә ҡәҙер-тәрбиә күрһәтеүсе. Ә инде ир кеше бала сағында үҙ әсәһенән етерлек хәстәрлек алып өлгөрмәгән булһа, ул бик күндәм рәүештә һеҙгә был эште дауам итергә юл ҡуя.
Бындай мөнәсәбәт ниңә арағыҙҙы һыуыта һуң?
Бер заман ирегеҙ был хәстәрлектән биҙә, ул һеҙгә ҡаршы баш күтәрә, сөнки бөтә малайҙар ҙа көндәрҙең береһендә әсәһе менән бәйләнеште өҙә.
Ирегеҙ үҙен эшлекһеҙ итеп тойоуҙан үҙе үк ялҡыуы ла ихтимал. Уны берәү эшлекһеҙ тип һанағас, ул үҙен шулай тип тоя башлай ҙабаһа. Шуның һайын ул үҙен түбәнерәк баһалай. Баһаһы түбәнәйгән һайын, ул, ысынлап та, эшлекһеҙерәк була бара. Ир кеше үҙ-үҙенән ҡәнәғәт булмағас, һеҙгә ҡарата мөхәббәте лә һүреләсәк. Ирҙәрҙең үҙ-үҙен баһалауы үҙен шәп тип тойоуға ҡоролған. Тормоштоң ниндәй ҙә булһа өлкәһендә үҙен ышанысһыҙ тойғас, уға үҙен дә, һеҙҙе лә яратыу ҡатмарлашасаҡ. Уны ҡулынан эш килмәгән бала урынына ҡуйыу – уның һеҙҙе яратыу хисен үлтереүгә илткән юл ул.
Икенсе яҡтан, ирегеҙ ни тиклем йүнһеҙерәк булып күренһә, шул тиклем үк уны теләүегеҙ ҙә кәмейәсәк. Ҡатын-ҡыҙға булдыҡлы ирҙәр оҡшай. Эшлекһеҙҙе артабан нисек яратаһың?
Ошо рәүешле бер-берегеҙгә ылығыуығыҙ кәмей барасаҡ, ир кеше лә үҙенең әсәһе менән йоҡларға теләмәй бит.
Беренсе хата күп ғаиләләрҙә енси ҡәнәғәтһеҙлектең сәбәбенә әйләнә. Эйе, ике тиҫтә йыл буйы бергә йәшәү, аҡса етмәү – былар ҙа хистәр өсөн ҙур һынау. Ләкин ҡатын менән ирҙе бер сәбәп тә әсә менән улға әйләнеүҙән дә тиҙерәк һыуындыра алмайҙыр.
Ирегеҙгә ярҙам итергә атлыҡмағыҙ. Хаталарҙы үҙе эшләһен, үҙе төҙәтһен. Уның ҡарауы, артабан яңылышмаҫ.
Нисек итеп мин ирҙең үҙемде сығырҙан сығармауына өлгәштем? Ирҙәр менән мөнәсәбәттәрҙә ун биш йыл буйы үҙемде әсәй кеүек тотҡан һәм был ҡылыҡтан ҡотолған кеше булараҡ, тәжрибәм менән уртаҡлаша алам.
Миңә ифрат тарҡау зиһенле бер ир менән мөнәсәбәт ҡорорға тура килгәйне. Ул осрашыуҙар, шылтыратыуҙар, түләнмәгән квитанциялар тураһында онота; ҡайҙа китеп барғанын иҫенән сығара һәм юлда кәрәкле боролманы үтеп китә. Ике йыл буйы мин уның хәтере вазифаһын башҡарҙым, бөтәһен иҫенә төшөрөп торҙом. Берәй ергә барырға сыҡһаҡ, бөтә иғтибарым юлда – унда борол, бында борол, тип киҫәтеп барам. Был мине тамам ялҡытты. Ҡотолоу сараһы – уның бурыстарын башҡарыуҙан туҡтау, тип хәл иттем мин. Бер ялда Көньяҡ Калифорниялағы курортлы төбәккә барырға сыҡтыҡ. Беҙгә кәрәк булған боролошто иҫкәрткән билдәләр осрай башланы. Юлдашым уларға иғтибар ҙа итмәне. Бына боролошҡа еттек. Ә ул тура барыуын дауам итте. Мин тешемде ҡыҫтым. Ун, егерме, утыҙ миль үттек. Эңер төшә башланы. Шул саҡ ул миңә боролоп:
– Һиңә был ерҙәр танышмы? – тип һораны.
– Юҡ, – тинем, бик яғымлы итеп.
– Миңә лә, – тине ул. – Бәлки, мин боролошто үтеп киткәнмендер?
Ул, яғыулыҡ ҡойоу станцияһында туҡтап, кәрәкле боролоштан ҡырҡ миль ары киткәнен асыҡланы. Пансионатҡа һуңлағаныбыҙ аңлашыла ине. Өндәшмәй түҙеү миңә иҫ киткес ауыр булды, әлбиттә. Кире боролғас, юлдашым ҡурҡып ҡына минән һорай ҡуйҙы:
– Ә һин минең боролошто үтеп киткәнемде белдең, эйеме?
Мин уға ҡарап йылмайҙым, ул – миңә. Ҡырҡ миль бушҡа үтелгән юл минең ҡыҫтырылып барыуыма ҡарағанда яҡшыраҡ һөҙөмтә бирҙе.
Эҙмә-эҙлекле булығыҙ. Уның бысраҡ нәскиҙәре, таҫтамалдары ванна бүлмәһенең иҙәнен тултырып ятыуы ихтимал, йыйыштырмағыҙ. Таҙаһын һораһа, уларҙың, кер һауытына һалынмайынса, шунлыҡтан йыуылмайынса һаман иҙәндә ятыуын иҫенә төшөрөгөҙ.
Ир әсәһе булып йәшәү ғәҙәтенән ҡотолоу бик ауыр, ә ҡулығыҙҙан килһә инде, үҙегеҙҙе ысын ҡатын-ҡыҙ итеп тойорһоғоҙ.
Икенсе хата
Ҡатындар һәр ваҡыт үҙенең ихтыяждарын, теләктәрен яратҡан ирҙәре хаҡына ҡорбан итә. Бына һеҙ бер нисә сәғәт буйы ҡатмарлы рецепт буйынса бик тәмле балыҡ бешерҙегеҙ, ти. Икегеҙгә тип һалған тәрилкәне өҫтәлгә илткәндә, береһенә күберәк эләккәнен абайланығыҙ. Мулыраҡ өлөштө уға ҡуйырһығыҙмы, үҙегеҙгәме?
Ҡатындарҙың күпселеге был осраҡта хатта ундай һорауҙың тыуыу ихтималлығын башына ла индермәҫ ине: әлбиттә, иргә, сөнки ирҙе беренсе, үҙҙәрен икенсе урынға ҡуйырға күнеккәндәр. Ул ғына ла түгел, күпселек ҙурын алһа, үҙен бик ғәйепле итеп һиҙер ине.
Шулай итеп, икенсе хата – беҙ ҡатындарҙың үҙебеҙҙе ирҙәрҙән ҡала икенсе урынға ҡуйыуыбыҙҙа. Был нисек эшләнә?
Ирҙәр әһәмиәтһеҙ тип һанағанға ҡыҙыҡһыныуҙарыбыҙҙан, яратҡан шөғөлдәребеҙҙән баш тартабыҙ. Ҡайһы берҙә быны үҙебеҙ ҙә аңлап етмәйбеҙ. Быларҙан баш тарттырған ир менән бәйләнеш өҙөлгәс кенә яратҡан шөғөлдәребеҙгә әйләнеп ҡайтабыҙ. Шул саҡта беҙ бейеү, баҡса йә сәскә үҫтереү, велосипедта йөрөү һәм башҡа эштәрҙең беҙгә ни тиклем ҙур кинәнес килтергәнен аңлайбыҙ. Уларҙан иргә ярайым тип кенә баш тартҡайныҡ табаһа.
Иргә оҡшамаған әхирәттәребеҙ, туғандарыбыҙ менән араны өҙәбеҙ. Яратҡан ирҙән ҡолаҡ ҡаҡмаҫ өсөн эшләйбеҙ быны. Ә ирҙәр ни өсөн беҙҙе ҡәҙерле кешеләребеҙҙән айыра һуң? Үҙ-үҙенә ышанмаған ирҙәр һеҙҙе башҡа таяныстарҙан мәхрүм итергә ынтыла. Ҡайһы бер ирҙәр ҡатыны өҫтөнән тулы контроль урынлаштырырға тырыша. Бының һөҙөмтәһендә һеҙ яңғыҙ ҡалаһығыҙ һәм ирегеҙҙең хистәренә мохтажлығығыҙ арта, сөнки тойғолары менән йылытып торған кешеләрегеҙ эргәгеҙҙән юҡҡа сыға; яҡындарығыҙ алыҫлашҡас, үҙ-ара мөнәсәбәттәрегеҙҙең шаһиттары ла ҡалмай, шулай итеп, ирегеҙ уның һеҙгә булған мөнәсәбәтен тәнҡитләрлек мөхитте юҡ итә.
“Эмоциональ хамелеон”ға әүереләбеҙ. Ир кеше беҙҙе үҙенә нисек кәрәк, шул рәүешкә индереп ала. Икенсел зат икәненә ризалашып, ҡатындар үҙен, ҡараштарын, тәртибен, хатта инаныуҙарын үҙгәртә – бары тик ирҙең талаптарына ғына яуап бирелһен. Уның хыялындағы ҡатынға әйләнәм тип, мөхәббәт тураһындағы уның ҡарашына яраҡлашабыҙ.
Ирҙең хыялы тормошҡа ашһын өсөн үҙ хыялыбыҙҙан баш тартабыҙ. Ирем табиплыҡҡа уҡып сыҡһын тип колледжды ташлаған ҡатын ун-ун биш йылдан үҙенең балалар уҡытырға тигән хыялын бөтөнләй онотҡанлығын аңлай.
Мөхәббәт хаҡына үҙеңде ҡорбан итеүҙең эҙемтәләре ниндәй?
Үҙебеҙҙе ҡорбан иткәндә, беҙ эстән генә иребеҙҙең беҙҙе нығыраҡ яратырына, баһаларына иҫәп тотабыҙ. Шулай булыуы ла ихтимал, булмауы ла. Әммә түбәндәгеһе ҡотолғоһоҙ: кемдеңдер һөйөүен яулау өсөн үҙегеҙҙе ҡорбан иткәндә, үҙегеҙҙе кәмерәк ярата башлайһығыҙ. Ни тиклем күберәк ҡорбан килтерһәгеҙ, шул тиклем тиҙерәк күңел бушлығын тойорһоғоҙ. Бөтәһен дә бирҙегеҙ, биреп бөттөгөҙ, бер нәмәгеҙ ҙә ҡалманы, асылығыҙ юғалды. Был юғалтыу йәнегеҙҙе көйҙөрәсәк, төшөнкөлөккә батырасаҡ, үҙ-үҙегеҙгә хөрмәтте юясаҡ. Ошондай ҡорбандарҙы талап иткән иргә асыуығыҙ киләсәк, күңелегеҙҙе үпкә һәм рәнйеү биләйәсәк, сөнки уның талаптарына барыбер тап килә алманығыҙ.
Һығымта: үҙегеҙҙе ҡорбан итеүҙән туҡтағыҙ.
Барбара де АНДЖЕЛИС.
(Дауамы бар).
Тайны, которые знать каждая женщина
Психолог Барбара де Анджелис (США) – автор многочисленных бестселлеров по женской психологии. Барбара учит женщин быть счасливыми женами, не поддаваться депрессии и душевному упадку. В книге “Секреты о мужчинах, которые должна знать каждая женщина” она анализирует шесть ошибок, часто наблюдающиеся в отношениях между мужем и женой, и дает советы, как их избежать. Журнал публикует сокращенные отрывки из этой книги в переводе на башкирский язык.
Теги: