text:
Һыҙғыраҡ сөрәгәй
Һыҙғыраҡ сөрәгәй, сөрәгәй, сүрәгәй, сөрәкә, сөрәкә өйрәк(урыҫ. чирок-свистунок, лат. Anas crecca)— ваҡ ҡыр өйрәге.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йорт өйрәгенән бәләкәйерәк. Яңғыҙ, парлашып йәки күмәкләшеп йәшәйҙәр. Яҙғыһын ата өйрәктең башы ерәнһыу көрән; күҙе аша яурындарына ҡарай сағыу һары һыҙыҡ менән ҡайылған ҡара-йәшел юлаҡ үтә. Түше ҡара һыҙыҡлы һәм төртөклө көрән төҫтә. Ҡабырғаларында арҡыры ҡара һыҙыҡтар бар. Ҡанаттарының сите аҡ, осо ҡара. Ҡойроғо ҡара, төбөндә ҡыҙыл тап бар. Ҡанаттарындағы көҙгөһө йымылдаҡ сағыу йәшел.(Көҙгө — бында: өйрәктәрҙең ҡанатындағы төҫө Менән айырылып торған тап). Йәйге һәм көҙгө ата ҡош, инә өйрәк һымаҡ, ҡара таптар менән сыбарланған һорғолт көрән. Керелдәк сөрәгәйҙән йәшел көҙгөһө менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ата өйрәктәр ҡалтырауыҡлы һыҙғыра: «фрйүүк-фрйүүк», ә инә өйрәктәр быжҡылдай.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ваҡ күлдәр, йылға ятыуҙары һәм ҡылыларында ҡәшәй. һыу үҫемлектәре һәм бөжәктәре менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ояһы ерҙә, ҡыуаҡ, сытыр ышығында, үлән араһында. 8—10 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Ите әсән аулайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Дементьев Г. П., Гладков Н. А. Птицы Советского Союза — Советская наука, 1953. — Т. 4. — С. 382-395. — 635 с. (урыҫ.)
- Лысенко В. И. Том 5 - Птицы. Вып. 3 - Гусеобразные // Фауна Украины — Киев: Наукова думка, 1991. (урыҫ.)


c: text/html

text:
Өфөлә 148,4 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлгән
Өфөлә ағымдағы йылдың тәүге биш айында 148,4 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлгән, был уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата ике процентҡа күберәк. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте. Төҙөлөш тиҙлеген арттырыу, уның һүҙҙәренсә, башлыса был тармаҡҡа инвестицияларҙы әүҙем йәлеп итеүгә бәйле – үрҙә билдәләнгән осорҙа Өфөлә капиталь төҙөлөшкә ете миллиард һумдан ашыу аҡса инвестицияланған.
Павел Качкаев Өфөлә демографик хәлдең яҡшырыуын да билдәләп үтте. Быйылғы йылдың тәүге өс айында халыҡтың кәмеүе күҙәтелгән. Әммә һуңынан хәлдәр бер аҙға һәйбәтләнеп, хәҙер ҙур булмаған тәбиғи артыу тураһында һүҙ йөрөтөргә мөмкин. Ҡалала сабыйҙар үлеме проценты ла кәмегән. Был Өфөгә быйылғы йыл йомғаҡтары буйынса миллионлы халҡы булған илебеҙ ҡалалары араһында йәнә алдынғылар рәтенә сығырға өмөтләнергә сәбәп бирә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфө 2010 йыл йомғаҡтары буйынса алдынғылыҡҡа сыҡҡайны. Ул ваҡытта баш ҡала халҡының тәбиғи артыуы ике мең самаһы кеше тәшкил итте. Өфөнән тыш тәбиғи артыу былтыр Рәсәйҙең миллиондан ашыу халҡы булған ике ҡалаһында – Екатеринбург һәм Новосибирскиҙа ғына күҙәтелде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Бәләбәй ҡалаһы музейында «Еңеүселәр галереяһы» асылды
Еңеүҙең 65 йыллығына «Белебеевские известия» гәзите мөхәрририәте һәм ҡаланың крайҙы өйрәнеү музейы фронтта төшөрөлгән фотоларҙан “Еңеүселәр галереяһы” күргәҙмәһен әҙерләне. Был проект редакцияға туғандарының һуғыш заманындағы уникаль фотоһүрәттәрен алып килгән уҡыусылар ярҙамында бойомға ашырылған. Уларҙан яугирҙарыбыҙҙың Чехословакияла еңеүҙе байрам итеүен, беҙҙең легендар бәләбәйле – генерал И.А.Ласкиндың Паулюсты пленға алыуын, һалдаттарҙы фронтҡа нисек оҙатыуҙарын, Австрияла ялға туҡтауҙарын, госпиталдәрҙә дауаланыуҙарын, еңеүҙе Берлинда ҡаршылауҙарын һәм башҡаларҙы күрергә мөмкин.
Мөхәрририәт хеҙмәткәрҙәре фотографияларҙың электрон банкын булдырҙы, Бәләбәй ҡала типографияһы менән «Калейдоскоп» медиахолдингы уларҙы күргәҙмә форматында баҫып сығарҙы. «Кристи» реклама агентлығы «Белебеевские известия» хеҙмәткәре А.Вождаев эскизы буйынса баннер-саҡырыу әҙерләне. Музей һәм «Курсор» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте фоторамдар һатып алды. Күргәҙмәне тантаналы асыу сараһы музейҙа фронтовиктар һәм уҡыусы балалар ҡатнашлығында 5 майҙа үтте. Беренсе экскурсияны мөхәррир урынбаҫары, «Ветеран» рубрикаһын алып барыусы Асия Кәбирова үткәрҙе.
Еңеүселәр галереяһы «Белебеевские известия» гәзите сайтында (belizv.ru) урынлаштырылған.


text:
24 мартта суд ҡарарҙарын үтәү мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү ойошторола
24 мартта РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә суд ҡарарҙарын үтәү мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул итеү ойошторола.
Халыҡты Федераль суд приставтары хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы етәксеһе урынбаҫары Ришат Зәйҙуллин ҡабул итә.
Башлана — 15 сәғәттә.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Цюрупа урамы, 100-сө йорт («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Өфөлә троллейбустар етештереү күләме арта
Троллейбустар сығарыу күләме буйынса Өфө әкренләп көрсөккә тиклемге күрһәткестәргә ҡайта. 2010 йылда республиканың баш ҡалаһында 119 троллейбус етештерелгән — 2009 йыл менән сағыштырғанда был 26-ға күберәк. Был турала ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең сәнәғәт бүлеге начальнигы Александр Зарубин хәбәр итте.
2008 – 2009 йылдарҙағы иҡтисади көрсөккә тиклем Өфөлә йылына уртаса 125 троллейбус сығарылған. Һәм был норма иҫәпләнгән.
Өфө троллейбустарын «Башҡортостан троллейбус заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте сығара. Был предприятиела дүрт моделдәге троллейбустар йыйыла, уларҙың һәр береһенең өс модификацияһы бар. Тәпәш иҙәнле троллейбустар айырыуса ҙур һорау менән ҡуллана. Өфө троллейбустары Рәсәйҙең һәм БДБ илдәренең 50-нән ашыу ҡалаларында файҙаланыла.


text:
Һамар-Өфө-Силәбе трассаһында сифатһыҙ бал һаталар
Ветеринар һәм фитосанитар күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт Һамар-Өфө-Силәбе трассаһында бал менән һатыу иткәндә хоҡуҡ боҙоуҙар асыҡлаған.
— Бал менән һатыу иткән физик шәхестәрҙе тикшергәндән һуң, 10 хоҡуҡ боҙоу асыҡланды, дүрт протокол төҙөлдө, — тип хәбәр иттеләр күҙәтеү ведомствоһынан.
Бал һатыусыларҙың продуктҡа ветеринария-оҙатыу документтары булмай сыға, улар умарталыҡтың паспортын да күрһәтә алмаған. Бынан тыш, бал менән һатыу итеүселәрҙең үҙҙәренең медицина кенәгәләре булмаған. Былар барыһы ла продукттың сифатлы булыуында шик тыуҙыра.
Асыҡланған хоҡуҡ боҙоуҙар буйынса протоколдар төҙөлгән. Ветеринар һәм фитосанитар күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт инспекторҙары хоҡуҡ боҙоусыларҙы административ яуаплылыҡҡа тарттырыу өсөн материалдарҙы судҡа тапшырған.


text:
Уҫаҡ
Уҫаҡ, көнсығыш диалектта ауһаҡ (урыҫ. Осина, лат. Pópulus trémula) — тирәк төркөмө талдар ғаиләһенә ҡараған аҡһыл йәшел ҡабыҡлы, ялтыр түңәрәк япраҡлы эре ағас.
Йөкмәткеһе
Биологик яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бейеклеге 30-35 м-ға етә. Апрель-май айҙарында (ағас япраҡ ярғанға тиклем) сәскә ата.
Диаметры 1 метрғаса. 80—90 йыл йәшәй. Һирәк осраҡта 150 йылғаса. Ағастың үҙәге ауырыуҙарға бик тиҙ бирешеүсән. Тамыр системаһы тәрәнгә, ер аҫтына китеп, ныҡлап тамыр йәйә.
Йәш ағастарҙың ҡайыры шыма, аҡһыл- йәшел йәки һорғолт -йәшел була. Ҡартая бара төҫө ҡарая һәм ярыла башлай.Үҙағасы ап- аҡ була.
Япраҡ төҙөлөшө — сиратлашҡан формала. Япраҡтар түңәрәк йәки ромбҡа оҡшаған, оҙонлоҡтары 3-7 см. Өҫкө яғы осло ла, тупаҫ та булырға мөмкин. Айырымыраҡ ерҙәрҙә япраҡтарҙың ҙурлығы 15 см-ғаса етергә мөмкин. Һәм ул йөрәк формаһына оҡшап тора. Япраҡтарының өҫ яғы ялпаҡланып, йәнселеп тора, шуға күрә әҙ генә елдә лә елберләй башлайҙар. Көҙөн япраҡтар төрлө төҫкә мансыла: алтынһыуҙан алып ҡып- ҡыҙылға тиклем. Уҫаҡ ағасы ел ярҙамында һеркәләнә. Сәскәләре ваҡ, аҫылынып тороусы гөлләмәгә йыйылған, алҡа һымаҡ һалынып тора. Уҫаҡ йылға, күл ярҙарында, урман ситендә, һаҙлыҡта һәм шулай уҡ тауҙарҙа үҫә. Республикабыҙҙа киң таралған үҫемлек. Уны урамдарҙа ултыртып та үҫтерәләр.
Сеймал йыйыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дауалау өсөн уҫаҡтың ҡайыры, бөрөләре, япрағы һәм үҫентеләре ҡулланыла. Ҡайыры составында глюкоза, фруктоза, сахароза исемле углеводтар, аромат биреүсе кислоталар, фенолгликозидтар һ. б. биологик актив матдәләр бар. Үҫемлектең япрағында С витамины, каротин, флавоноидтар, фенолгликозидтар һ. б. биологик актив матдәләр табылған. Бөрөләрендә лә төрлө шифалы матдәләр күп. Ағастың ҡайыры иртә яҙ башланыу менән урман ҡырҡҡан ерҙә әҙерләнергә тейеш. Шыма ҡайырҙар алына, башта улар ҡояшта һулытыла, аҙаҡ күләгәлә һәм ҡоро урында киптерелә. Уҫаҡ япрағы май-июнь айҙарында йыйыла һәм күләгә урында киптерелә. Ағастың бөрөләре (улар ярылғанға тиклем) әҙерләнә һәм кисекмәҫтән мейестә йәки духовкала киптерелә. Температура 50-60 градустан артмаһын. Кипкән дауалар ҡәҙимгесә һаҡлана.
Халыҡ дауаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уҫаҡ бөрөләренән әҙерләнгән төнәтмәне халыҡ медицина¬һында подагра ауырыуынан, төнгө бойлоҡһоҙлоҡ булғанда, һейҙек ҡыуығы шешкәндә, тирләттереү маҡсатында ҡулланырға кәңәш ителә. Төнәтмәне әҙерләү: 1 балғалаҡ кипте¬реп ваҡланған бөрөнө 1 стакан ҡайнар һыуға һалып, өҫтө ябыҡ килеш йылы урында 20-30 минут тоторға кәрәк. Төнәтмәне көнөнә 3-4 тапҡыр, ашар алдынан, 1 аш ҡалағы эсергә. Уҫаҡ ҡайырынан әҙерләнгән ҡайнатма менән эренле яра- йәрәхәтте, бешкән урынды, тиренең шешеүен примочка, ванна рәүешендә дауаларға мөмкин. Ҡайнатманы әҙерләү: 1 аш ҡалағы киптереп ваҡланған ҡайырҙы 2 стакан ҡайнар һыуға һалып, өҫтө ябыҡ килеш талғын утта 30 минут ҡайнатырға. Был дауаны үрҙә һанап сыҡҡан эске ауырыуҙарҙан да ҡабул итергә мөмкин: көнөнә 3-4 тапҡыр, ашаған ваҡытта, 1-2 аш ҡалағы эсергә. Уҫаҡ япрағы, нигеҙҙә, эселмәй торған дауа була¬раҡ ҡулланыла. Яңы өҙөп алынған япрағынан әҙерләнгән иҙ¬мәһе менән аяҡ-ҡул быуындары һыҙлағанда ыуынырға (йәки бәйләп һалырға) мөмкин. Был иҙмәне эренле яра-йәрәхәткә һөртөү ҙә файҙалы. Ошо маҡсатта кипкән япраҡ менән дә фай¬ҙаланып була: онталған япраҡ ҡайнар һыуҙа ебетелә.
Ағас халыҡ ижадында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ хужалығында ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уҫаҡ борон- борондан төҙөлөш материалы булараҡ ҡулланылған. Башҡорттар, үҙ биләмәләре буйлап күсеп йөрөгән ваҡытта, ағас, улар өсөн ҡулайлы төҙөлөш материалы булған. Еңел генә эшкәртелә, һәр ерҙә лә үҫә. Бик арзанға ла төшә. Сөнки, күп ваҡыттар башҡорт торлаҡтарын яндырып үс алғандар. Бында инде халыҡ бик аптырап тормаған, тиҙ генә яңы ҡоролма эшләп йәшәй ҙә башлаған. Ҡайһы бер ерҙәрҙә яғыулыҡ өсөн дә ҡулланалар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғүмәров В. З. Тыуған яҡтың шифалы үҫәмлектәре. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1996. − 160 б. — ISBN 5-295-01499-1
- Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. 413. Populus tremula L. — Тополь дрожащий, или Осина // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2003. — Т. 2. Покрытосеменные (двудольные: раздельнолепестные). — С. 11. — ISBN 9-87317-128-9. (урыҫ.)


text:
Фото:
«Башҡортостан» ДТРК-һы «Дмитрий Хворостовский һәм дуҫтары — балаларға» проектына арналған фильм тәҡдим итә
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
18 ноябрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында Дмитрий Хворостовский һәм Илдар Абдразаҡовтың концерты алдынан «Башҡортостан» ДТРК-һының «Йөрәк моңо» фильмының премьераһы була. Ун минутлыҡ фильм танылған опера йырсыһы Дмитрий Хворостовскийҙың сирле балаларға ярҙам күрһәтеүенә арналған. Былтыр Мәскәүҙә «Дмитрий Хворостовский һәм дуҫтары — балаларға» проектының тәүге хәйриә концерты уҙҙы. Концерттан йыйылған аҡсанан ярҙам алыусылар араһында Башҡортостан балалары ла бар.
«Фильмдың идеяһы ҡапыл ғына тыуҙы. Журналисыбыҙ Рөстәм Ғәббәсов Илдар Абдразаҡов менән дуҫ, Нью-Йоркка уның концертына ла барҙы. Шунда ул сирле балаларға ярҙам йөҙөнән икенсе концертты Өфөлә уҙғарырға ниәтләүҙәрен белеп ҡалды. Беҙ йырсы ярҙам ҡулы һуҙған республика балаларының яҙмышын да күҙәтеп барырға булдыҡ. Йыйылған аҡсаға уларҙың тейешле дарыуҙар һәм ҡорамалдар һатып алыуҙарын белдек, дауалауҙа ла алға китеш бар», — тип һөйләне «Башҡортостан» ДТРК-һының генераль директоры Азамат Сәлихов.
Фильмдың геройҙары — инсулин помпаһы өсөн материалдарға мохтаж алты йәшлек ҡыҙыҡай һәм гиҙеүсе нерв стимуляторы талап ителгән малай, һәм башҡа ҡиммәтле дауалауға мохтаж булған балалар. Программаға йондоҙҙоң Өфөгә килгәс тә биргән эксклюзив интервьюһы ла ингән. Ижади төркөм — фильмдың авторы Юлия Тютина, продюсеры Рөстәм Ғәббәсов, режиссеры Тимерйән Зөбәйеров, операторҙар Азамат Әхмәҙишин һәм Илшат Ҡаҙаҡҡолов — илһамланып эшләгән.
21 ноябрҙә иртәнге сәғәт 9 тула 20 минутта «Рәсәй 1» телеканалының «Өфө һөйләй һәм күрһәтә» тапшырыуында ошо фильмдың премьераһы була. «Башинформ» агентлығына билдәле булыуынса, фильм инглиз теленә тәржемә ителеп, Дмитрий Хворостовскийға тапшырыласаҡ. Шулай уҡ уны федераль кимәлдә күрһәтеү ҡаралған.


text:
Рөстәм Хәмитов Мортаза Рәхимовҡа Башҡортостан Республикаһының Почет Грамотаһын тапшырҙы
Әлеге ваҡытта Өфөлә барған БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың сираттан тыш ултырышында Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Президенты сифатында беренсе Указға ҡул ҡуйҙы.
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһының беренсе Президенты Мортаза Рәхимовҡа республиканың иң юғары наградаларының береһен — БР Почет Грамотаһын тапшырҙы. Әйтеп үтелеүенсә, был награда Мортаза Рәхимовҡа дәүләт ҡоролошондағы, төбәктең социаль-иҡтисади үҫешендәге юғары ҡаҙаныштары, республика халыҡтары араһында дуҫлыҡты нығытыуға ҙур өлөш индергәне өсөн бирелде.


text:
Өфө дәүләт авиация университеты Pegasus Европа аэройыһан университеттары ассоциацияһына алынды
Өфө дәүләт авиация техник университеты Pegasus Европа аэройыһан университеттары ассоциацияһына ағза итеп алынды. Был туралағы ҡарар Ассоциация советы ултырышында ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгендә.
Өфө дәүләт авиация университетында аңлатыуҙарынса, дөйөм Европа белем биреү системаһының бер өлөшө булыу хоҡуғы университетҡа сығарылыш студенттарының юғары әҙерлеге өсөн бирелгән. ӨДАТУ Ҡазан дәүләт техник университетынан ҡала бындай хөрмәткә лайыҡ булған икенсе Рәсәй вузы.
ӨДАТУ студенттарының ректорҙары Морат Ғөзәйеров етәкселегендә Милли механика һәм авиация техникаһы университетында (Францияның Пуатье ҡалаһы) үткән Халыҡ-ара студенттар конференцияһында ҡатнашыуы был йүнәлештәге беренсе аҙым булды. Әйткәндәй, ӨДАТУ вәкилдәре конференцияла ҡатнашҡан берҙән-бер Рәсәй вәкилдәре ине. Тәҡдим ителгән 62 доклад араһынан сығыш яһау өсөн 32-һе һайлап алынған, шул иҫәптән икәүһе – авиация двигателдәре факультеты магистранттары Арсен Абдулин менән Руслан Фаршатовтыҡы.
Арсендың эше авиация двигателдәренең яныу камералары моделен эшләүгә арналған, ә Руслан һәр төрлө авиация һәм ракета двигателдәрен иҫәпләп сығарыу өсөн программа комплексы эшләнмәһен тәҡдим иткән.
— Секция буйынса коллегаларыбыҙ самолеттар эшләүгә: аэродинамикаға һәм материалдарҙың ныҡлығына иғтибар бүлде. Традицион булмаған, мәҫәлән, ионлы һәм плазмалы двигателдәргә арналған докладтар ҡыҙыҡлы ине. Был тема әле айырыуса популяр. Ҡатнашыусыларҙың күбеһе байтаҡ Рәсәй ғалимдарының эштәре менән таныш булыуы тураһында һөйләне. Рәсәй инженерҙар мәктәбен уларҙың иң яҡшыһы тип иҫәпләүҙәрен ишетеүе беҙең өсөн ҙур ҡыуаныс булды, — ти ӨДАТУ магистранттары.
Форумда ҡатнашыусылар араһында Италия, Испания, Франция, Швеция, Германия, Украина вәкилдәре булған.
Милли механика һәм авиация техникаһы университеты тураһында һөйләгәндә, йәштәр: «Университет бинаһы хай-тек стилендә эшләнгән. Эскә үткәс, үҙеңде асыш эшләргә бурыслы йәш ғалим итеп хис итәһең. Хәҙерге фән тап ошондай бинала үҫтерелергә тейеш тә инде», — тип билдәләне.


text:
Алдағы биш йылда 7500 йәш ғаилә фатир мәсьәләһен хәл итә аласаҡ
Алдағы биш йылда Башҡортостанда 7500 йәш ғаилә төҙөлөшкә һәм торлаҡ һатып алыуға субсидиялар ярҙамында фатир мәсьәләһен хәл итә аласаҡ. Улар бындай ярҙам сараһын раҫланған 2011-2015 йылдарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы буйынса республика программаһы нигеҙендә аласаҡ.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, финанслауҙың дөйөм күләме 4,815 млрд һум тәшкил итәсәк.
Был программа Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан республикаһының торлаҡ сәйәсәте өлкәһендәге мөнәсәбәттәрҙе көйләүсе закон сығарыу акттарына ярашлы әҙерләнгән. Уны әҙерләүҙә дәүләт власы органдарының статистик материалдары, төбәктең торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүҙәге тәжрибәһе, социологик тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләре файҙаланылған.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, был программаны тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2003 йылдан 2010 йылға тиклем 11875 ғаилә ярҙам алды, шуларҙан 2171 йәш парға льготалы кредиттар бирелде, 1602 ғаилә —льготалы шарттарҙа фатир, 3343 — торлаҡ һатып алыуға йәки үҙенең йортон төҙөүгә социаль түләүҙәр, 4759 ғаилә балаһы (балалары) тыуғанда (уллыҡҡа алынғанда) субсидиялар алды. Ул ваҡытта финанслауҙың дөйөм күләме 1855 млн һәм тәшкил итте, шул иҫәптән федераль бюджет средстволары иҫәбенә – 710 миллион, төбәк бюджетынан – 1145 миллион.
Шулай ҙа йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе көнүҙәк булып ҡала. Бөгөн 28 меңдән ашыу пар сиратта тора. Шуларҙың өстән бер өлөшө яҡын арала ошо ҡабул ителгән программа арҡаһында фатир мәсьәләһен хәл итә аласаҡ.
Тулыраҡ мәғлүмәт БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының рәсми сайтында «Йәштәр сәйәсәте» бүлегенең «Йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы» өлөшөндә бирелгән.


text:
Фото:
Силәбе өлкәһендә Башҡортостан өлгөһөндә картографик пландарҙы цифрлаштырасаҡтар
Фото:
Ғәмәлдә күренеүенсә, байтаҡ төбәктәрҙә территориаларҙың фактик торошо Росреестрҙағы пландан айырыла. Көньяҡ Урал төбәге өсөн был мәсьәлә айырыуса ҡырҡыуҙарҙан һанала.
«Новый Регион» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, бөгөн көньяҡ Урал Росреестрында территорианы планлаштырыу схемаларының заманса цифрлы картографик нигеҙе юҡ. Силәбе өлкәһе буйынса Росреестр идаралығы етәксеһе Игорь Цыганаштың әйтеүенсә, Башҡортостандағы кеүек, өлкәлә лә торама пункттарҙың картографик мәғлүмәтен цифрлаштырыу мөһим.
Башҡортостан буйынса Росреестр идаралығынан әйтеүҙәренсә, беҙҙә был пилот проекты 2007 йылда бойомға ашырыла башлаған. Күсемһеҙ милек кадастры системаһын булдырыуға средстволар федераль һәм республика бюджетынан бүленгән. 2008 йылда 21 районға 1:10000 масштабында, 30 районға 1:2000 масштабында цифрлы картографик нигеҙ төҙөлгән. Уҙған йылда был эш дауам ителгән. Бөгөнгө көндә 54 райондың 39-ында эштәр тамамланған. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан бәл өлкәлә алдынғылар иҫәбендә. Республикала кадастр иҫәбенең автоматлаштырылған системаһы уңышлы эшләп килә. Бындай системалар илдең бер нисә төбәгендә генә бар. Цифрлы картографик нигеҙгә күсеү яңы кимәлдә иҫәп алып барырға ярҙам итә.


text:
Баш ҡалала Рәсәйҙең алдынғы психологтары йыйыласаҡ
Өфөлә, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында, 28-30 мартта Рәсәй Федерацияһы юғары уҡыу йорттарының Психологик-педагогик белем биреү буйынса уҡытыу-методик берләшмәһе советы Президиумының күсмә ултырышы үтә. Сарала квалификациялы психологтар әҙерләү, психологик белем биреү системаһын яңыртыу мәсьәләләре тикшереләсәк.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, форум 28 мартта БДПУ ҡаҙаныштары күргәҙмәһе, шулай уҡ Электрон университеттың презентацияһы менән асыласаҡ. Артабан РФ юғары уҡыу йорттарының Психологик-педагогик белем биреү буйынса уҡытыу-методик берләшмәһе советы Президиумының киңәйтелгән пленар ултырышы үтә. Шул уҡ көндө Уҡытыу-методик берләшмәһе рәйесе, психология фәндәре докторы, профессор, Рәсәй мәғариф академияһы академигы Виталий Рубцовҡа «М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының почетлы профессоры» исемен тапшырыу тантанаһы үтә.
Программа сиктәрендә шулай уҡ фәнни-ғәмәли конференция, түңәрәк өҫтәлдәр, оҫталыҡ дәрестәре үткәреләсәк.


text:
Торлаҡты бушлай хосусилаштырыу тамамланыуға ай ярым ваҡыт ҡалды
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
2016 йылдың 1 мартында торлаҡты бушлай хосусилаштырыу ваҡыты тамамлана.
Росреестрҙың Башҡортостан буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, республикала 560 446 торлаҡ фонды объекттарына ҡарата граждандарҙың 1 196 970 хоҡуғы теркәлгән.
Ведомствола хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йылдың башында төбәктә, бөтә илдәге кеүек үк, торлаҡты хосусилаштырыу әүҙемләште. Ул ваҡытта март айында ғына торлаҡ биналарына 10 585 хоҡуҡ теркәлгән.
2014 йылда хосусилаштырыу сиктәрендә граждандарҙың теркәлгән хоҡуҡтары һаны кәмене, әммә ай һайын республика биләмәһендә 3500 самаһы хоҡуҡ теркәлде.
Башҡортостан халҡына сираттағы тапҡыр бушлай хосусилаштырыу ваҡытының тамамланыуы хаҡында иғлан ителгәс, 2014 йылдың аҙағында 2015 йылдың башында мөрәжәғәттәр күбәйә башланы, тип билдәләнеләр Росреестрҙа. Күптәр быны 2015 йылдың 1 мартына ҡәҙәр эшләп ҡалырға ашыҡты. Уҙған йылдың һуңғы айҙарында ошондай мөрәжәғәттәрҙең һаны өс меңдән саҡ ҡына күберәк тәшкил итте.
1992 йылда иғлан ителгән торлаҡты бушлай хосусилаштырыу 2007 йылдың 1 ғинуарында Рәсәйҙең яңы Торлаҡ кодексын ҡабул иткәс тамамланырға тейеш ине. Әммә һуңынан уның ваҡыты күп тапҡыр оҙайтылды — тәүҙә 2010 йылдың 1 мартына тиклем, аҙаҡ 2013 йылдың 1 мартына ҡәҙәр, артабан — 2015 йылдың 1 мартына һәм һуңғы тапҡыр 2016 йылға тиклем.


text:
Өфө пенсионерҙары Яңы йыл байрамдарында БДПУ-ның спорт-һауыҡтырыу комплексында ял итә ала
Быйыл ноябрь аҙағында асылған М.Акмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының спорт-һауыҡтырыу комплексы Яңы йыл байрамдары алдынан халыҡтың социаль йәһәттән аҙ яҡланған ҡатламына йүнәлтелгән «Баш ҡала халҡына — Башҡорт дәүләт педагогия университетының спорт-һауыҡтырыу комплексы!» социаль проекттар серияһын башлай.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәге етәксеһе Ольга Печаткинаның әйтеүенсә, уларҙың тәүгеһе «Хаҡлы ялдағылар өсөн ҡышҡы каникулдар» тип атала.
— 3 ғинуарҙан 13-өнә тиклем пенсионерҙар бассейндағы һәр икенсе күнекмәлә бушлай шөғөлләнә ала, йәғни ике дәрес өсөн улар берәүҙең хаҡын ғына түләйәсәк. Шулай итеп, бер дәрестең хаҡы 85 һум буласаҡ, — тип аңлатты Ольга Печаткина. — Теләге булғандарға пенсия танытмаһы һәм медицина белешмәһе менән комплексҡа килергә кәрәк.
Яҡын арала күп балалы ғаиләләр, яңғыҙ әсәләр һәм инвалидтар өсөн дә махсус программалар планлаштырыла.
Тулыраҡ мәғлүмәт алыу өсөн телефон: 289-66-89.


text:
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үттеФото: Олег Яровиков
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үтте
БР Президенты Хакимиәтендә инфраструктура объекттарын ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү буйынса кәңәшмә үттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтендә Рәсәй Федерацияһы Президенты советнигы, 2014-2015 йылдарҙа ШОС-та һәм 2015 йылда БРИКС-та Рәсәй Федерацияһы рәйеслеген әҙерләү һәм тәьмин итеү буйынса Ойоштороу комитеты секретариаты етәксеһе Антон Кобяков ҡатнашлығында эш кәңәшмәһе уҙҙы.
Төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ултырыш барышында 2015 йылда Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары – дәүләттәр башлыҡтары Советы ултырышы һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре башлыҡтарының ултырыштарын үткәреүгә инфраструктура объекттарын әҙерләү мәсьәләләре тикшерелде.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов инфраструктура объекттарында эштең раҫланған графикка ярашлы барыуын билдәләне. Айырыуса иғтибар ҡунаҡханаларҙы ремонтлауға һәм яңыларын төҙөүгә бүленә.


text:
Пермдә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы асылды
Пермдә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышы асылды.
Ултырышта ҡатнашыу өсөн Пермгә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов килде. Ултырыш Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота рәйеслегендә үтә. Федераль министрлыҡ һәм ведомстволар вәкилдәре, округтың бер нисә төбәге башлыҡтары Волга буйы федераль округындағы энергетика комплексы үҫешенең перспективаларын тикшерәсәк.
Әлеге ултырыш темаһы бынан алдағы видеоконференция режимында үткән Совет ултырышында билдәләнгәйне. Григорий Рапота һүҙҙәренсә, бөгөн көн тәртибенә сығарылған мәсьәлә Волга буйы федераль округындағы бар төбәктәр өсөн дә көнүҙәк.
— Бөгөн округ өлөшөнә Рәсәйҙә электр энергияһын ҡулланыуҙың 18 проценты һәм илдәге электр станциялары ҡеүәттәренең яҡынса 20 проценты тура килә, — тине Григорий Рапота, ултырышты асып. – Рәсәй нефтенең 21 проценты беҙҙә табыла һәм бында 41 процент самаһы нефть эшкәртеү ҡеүәттәре тупланған. Шул уҡ ваҡытта 2020 йылға тиклем округта электр энергияһын файҙаланыу йылына 2,3 – 2,8 процентҡа үҫәсәк, ә ә электр энергияһын етештереү бынан күпкә кәмерәккә артасаҡ, тип күҙаллана.
Бындай перспектива һөҙөмтәһендә, Григорий Рапота фекеренсә, энергияны ҡулланыу һәм етештереү араһында дисбаланс барлыҡҡа килеүе ихтимал. Быны булдырмаҫ өсөн, энергияны һаҡсыл файҙаланыу практикаһын индерергә, электр селтәрҙәре торошон яҡшыртырға кәрәк. Ултырышта ҡатнашыусылар тап ошо мәсьәләләрҙе тикшерергә ниәтләй ҙә инде. Бынан тыш, улар электр энергияһын ҡулланыусы барлыҡ производстволарҙы ла энергетик хеҙмәтләндереү, эске тулайым продукт етештереүгә энергия сығымдарын кәметеү, нефть тармағы проблемалары, бензин һәм дизель яғыулығына хаҡтар тураһында ла һөйләшәсәк.


text:
Ветерандар ойошмаһы 25 йыллыҡ юбилейын билдәләй
22 мартта Өфөнөң Конгресс-холында III Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының Башҡортостан республика советының киңәйтелгән пленумы үтәсәк, ул республиканың ветерандар хәрәкәтенә 25 йыл тулыуға арнала. Пленум ойошманың 25 йыллыҡ эш тәжрибәһенә йомғаҡ яһаясаҡ һәм киләсәккә бурыстар билдәләйәсәк.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың 2011 йылдың 1 ноябрендәге «Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының (пенсионерҙарҙың) Башҡортостан республика йәмәғәт ойошмаһына 25 йыл тулыуҙы билдәләүгә әҙерлек һәм уны үткәреү тураһында»ғы указына ярашлы, төбәктең барлыҡ ҡала һәм райондарында был ваҡиға айҡанлы саралар ойошторолдо. Ветерандар урындағы властар менән осрашыу барышында бихисап мәсьәләләрҙе күтәрҙе, уларҙы хәл итеү йәмғиәттең иҡтисади именлегенә генә түгел, әхлаҡи мөхитенә лә ыңғай тәьҫир итәсәк.
Ветерандар хәрәкәте беҙҙең илдә үткән быуаттың 80-се йылдарында булдырылған. Ойошма ярҙамында ветерандар власть структураларына барлыҡ көнүҙәк мәсьәләләр буйынса үҙ ҡарашын белдерә һәм еткерә ала. Һәм 25 йыллыҡ юбилей ололар өсөн байрам ғына түгел, ә власть иғтибарын әле хәл ителмәгән мәсьәләләргә йүнәлтеү ысулы ла.


text:
Гей
Гей (ингл. gay) – инглиз сифаты, тәүләй «ҡайғыһыҙ», «шат, күңелле», «күренекле» һүҙҙәрен аңлатҡан. Шулайҙа әлеге заман инглиз телендә (1960 – 1970-се йылдарҙан) был һүҙ, бер енесле сексуаль ориентацияны – гомосексуальностьты аңлата, сифат һәм исем кеүек ҡулланыла.
Йәмғиәттең гомосексуальностьты үҙ итеү проблемаһы өҫтөндә эшләүсе рәсәй ғалимы И. С. Кондың «Күк төҫөндәге мөхәббәт» китабында бына нимә тип яҙылған: «Гей» – ир-егетте яратҡан, ир-егеткенә түгел, үҙенсәлекле үҙаңын йөрөтөүсе, айырым субкультура ағзаһы, йәмәғәт һәм ойошма, үҙенең гражданлыҡ хоҡуҡтарына ирешеүсе һ. б.[1]


text:
Башҡортостандың «Фантазия» бейеү ансамбле П.И.Чайковский исемендәге Рәсәй сәнғәт конкурс-фестивалендә Гран-приға лайыҡ булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Краснокама районының «Фантазия» халыҡ бейеүҙәре ансамбле Ижевскиҙа «Зарни Пилем» П.И.Чайковский исемендәге Рәсәй сәнғәт конкурс-фестивалендә Гран-при алды. Николо-Березовка ауылындағы балалар сәнғәт мәктәбенең ижади коллективтары: «Ынйы» һәм «Алтынай» бейеү ансамблдәре беренсе һәм өсөнсө дәрәжә лауреат исеменә лайыҡ булды. Беренсе дәрәжә дипломант исемдәрен Краснокама районы Арлан ауылының «Аллегро» һәм «Йондоҙлоҡ» бейеү ансамблдәре яуланы. Бөтә коллективтарҙың уҡытыусылары һәм етәкселәре милли традицияларҙы һаҡлаған һәм йәш быуынды тәрбиәләү эшенә ҙур өлөш индергән, фестиваль хәрәкәтен үҫтереүгә булышлыҡ иткән өсөн «Рәсәй балалары» ижтимағи фестиваль хәрәкәтенең рәхмәт хаттары менән билдәләнде.
Фестивалдең исеме «Алтын күк» тип тәржемә ителә. Сара «Рәсәй балалары» ижтимағи фестиваль хәрәкәте, «Лира» балалар һәм үҫмерҙәр ижадын үҫтереү фонды, Ижевск ҡалаһы хакимиәтенең мәҙәниәт буйынса идаралығы ярҙамында ойошторолдо.
«Жюри составында Мәскәүҙең һәм Санкт-Петербургтың бейеү сәнғәте өлкәһендәге төп белгестәре эшләне. Улар республика коллективтарының сығышын юғары баһаланы. Бында үҙҙәренең уҡыусыларына халыҡ-сәхнә бейеүенең матурлығын еткерә алған етәкселәрҙең роле ҙур», — тип һөйләнеләр Республика халыҡ ижады үҙәгендә.


text:
Башҡортостанда тағы ике районды һыу баҫҡан
Башҡортостандың тағы ике районын һыу баҫҡан. Ҡарҙың тиҙ иреүе арҡаһында Әлшәй районындағы Ҡорһаҡ йылғаһында кинәт һыу күтәрелгән, Иҙрис ауылының Йәштәр һәм Торналар урамындағы 10 йортто һыу баҫҡан, тип хәбәр иттеләр Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығында.
Ҡазаланыусылар һәм һәләк булыусылар юҡ. Һыу баҫҡан зонала социаль әһәмиәтле һәм хәүефле объекттар юҡ. Һыу эсендә ҡалған урамдарҙан халыҡ эвакуациялана, йәмғеһе 25 кеше, шул иҫәптән өс бала хәүефле зонанан сығарылған. Улар барыһы ла туғандарында урынлашҡан.
Ошо уҡ райондағы Сураҡай ауылының Йәштәр урамында 30 йортто һыу баҫҡан. 74 кеше, шул иҫәптән 15 бала хәүефле зонала ҡалған. Әлеге ваҡытта һыу эсендә ҡалған йорттарҙағы кешеләр эвакуацияланмаған.
Октябрьский ҡалаһына ла һыу яҡынлаша, ҡарҙың тиҙ иреүе арҡаһында Ыҡ йылғаһында һыу ташҡан. Тимерлек, Ватан, Күн заводы, Муллаян, Ык, Фрунзе урамдарындағы 70 торлаҡ йортто һыу баҫҡан. 99 кеше һыу баҫҡан зонала ҡалған, шуларҙың 12-һе – балалар. Эвакуацияланған граждандар туғандарында урынлашҡан. Ташҡындан зыян күреүселәр өсөн ваҡытлыса йәшәү пункты ла әҙерләнгән.


text:
11 айҙа Куйбышев тимер юлы бюджетҡа дүрт миллиард һум аҡса күсерҙе
Быйыл 11 айҙа Куйбышев тимер юлы, дөйөм алғанда, бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттарға дүрт миллиард һумдан ашыу аҡса күсерҙе.
Белгестәр билдәләүенсә, һуңғы ваҡытта һалым түләүҙәренең үҫә барыу тенденцияһы күҙәтелә. Бюджетҡа керемдәрҙең үҫеүе, башлыса, ташылған йөктәр һаны артыуына бәйләнгән, сөнки килемгә һалым һалым бүлемдәренең дөйөм структураһында иң ҙур өлөшөн тәшкил итә.
Әйтергә кәрәк, Куйбышев тимер юлы ҙур һәм теүәл һалым түләүсе булып тора. Куйбышев магистралендә күсерелгән һалымдар күләме буйынса Һамарҙан ҡала Башҡортостан бүлексәһе килә.


text:
Республика аграрийҙары 38,6 млрд һумлыҡ продукция етештергән
Тәүге ярты йыллыҡта Башҡортостанда бөтә төр категориялағы хужалыҡтар буйынса тулайым ауыл хужалығы продукцияһының күләме 38,6 млрд һум тәшкил итте, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Эксперттар йыл башына ҡарата мал һәм ҡош-ҡорт иҫәбенең тотороҡланыуын билдәләй.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, ҡаты ҡоролоҡ һәм мал аҙығы етешмәүе арҡаһында былтыр йәй республика халҡы шәхси ярҙамсы хужалыҡтарындағы малдар һанын ҡыҫҡартҡайны. Хәҙер юғалған позициялар ҡабаттан тергеҙелә. Бөтә төр категориялағы хужалыҡтарҙа эре мал иҫәбе 1 миллион 384 мең башҡа еткән. Йыл башына ҡарата артым 6,5 процент тәшкил иткән. 1 авгусҡа Башҡортостанда 530,6 мең һыйыр, 861 мең һарыҡ һәм кәзә, 136 мең ат, 16485 мең баш ҡош-ҡорт иҫәпләнә.
Ағымдағы йылдың ете айында бер һыйырҙан 2100 килограмдан ашыу һөт һауылған. Һөт етештереү буйынса Башҡортостан Рәсәй Федерацияһында алдынғы булып ҡала. Статистика мәғлүмәттәренә ярашлы, 1 миллион 66 мең тонна һөт, 944 тонна ҡымыҙ һатылған.


text:
Республика Президенты Чебоксарҙа «Экра» предприятиеһы эшмәкәрлеге менән таныштыФото: Розалия Вәлиева
Республика Президенты Чебоксарҙа «Экра» предприятиеһы эшмәкәрлеге менән танышты
Республика Президенты Чебоксарҙа «Экра» предприятиеһы эшмәкәрлеге менән таныштыФото: Розалия Вәлиева
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Чебоксарҙа «Экра» ғилми-етештереү предприятиеһы эшмәкәрлеге менән танышты. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, республика етәксеһе рәсми делегация менән Сыуашстан Республикаһында Башҡортостан мәҙәниәте көндәрен асыу тантанаһында ҡатнашыу өсөн Чебоксарға килде.
— «Экра» әүҙем үҫешкән предприятиеларҙың береһе булып тора, — тип һөйләне Сыуашстандың иҡтисади үҫеш, сәнәғәт һәм сауҙа министры Алексей Табаков. – Эш хаҡы бында республика буйынса уртаса кимәлдән алты тапҡырға юғарыраҡ. Предприятие продукцияһы Рәсәйҙең бөтә энергия системаһын яҡлауҙы тәьмин итә.
Рөстәм Хәмитов подстанция ҡорамалдары етештереү участкаһында, компанияның ғилми-белем биреү үҙәгендә булды.
Алексей Табаков һүҙҙәренсә, Рәсәй баҙарында «Экра» компанияһы Siemens кеүек гиганттар менән уңышлы конкурентлыҡ итә.
Башҡортостанға бында етештерелгән продукция яҡшы таныш. «Экра» республиканың 35 предприятиеһы, шул иҫәптән Башҡортостан электр селтәре компанияһы менән эшләй.
«Экра» Башҡортостанға электр станцияһы ҡорамалдарын яҡлау өсөн 200 шкаф поставкалаған. Быйыл йәнә 90 шкаф ебәреү планлаштырыла.
Башҡортостан менән хеҙмәттәшлек итеү тураһында һүҙ йөрөтөп, Алексей Табаков, үҙ-ара сауҙа итеү нигеҙен яғыу-энергетика һәм химия продукцияһы тәшкил итә, тип билдәләне. Был төркөм Башҡортостандан Сыуашстанға поставкаланған тауарҙарҙың 86 процентын тәшкил итә. Киләсәктә энергетика өлкәһендә тығыҙыраҡ хеҙмәттәшлек итеү планлаштырыла.


text:
Өфөлә Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре асылдыФото: Андрей Старостин
Өфөлә Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре асылды
Өфөлә Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре асылдыФото: Андрей Старостин
Башҡорт дәүләт педагогия университетында Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре художестволы кейеҙ күргәҙмәһе менән асылды. «Аҡмулла һәм мәғрифәтселек дәүере» экспозицияһында художество-графика факультеты студенттарының эштәре тәҡдим ителә.
Аҡмулла көндәре программаһы сараларға бай. БДПУ ректоры Раил Әсәҙуллин билдәләүенсә, быйылғы сара сиктәрендә студенттар тәҡдиме буйынса тәүгә «Этнофест-2012» тип аталған йәштәр этнофестивале үткәреләсәк. 5 декабрҙә асыласаҡ сарала ижади йәштәрҙең вокаль, хореография, инструменталь һәм фольклор номерҙары тәҡдим ителәсәк.
Бөгөн иһә Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге премия лауреаты, филология фәндәре докторы, профессор Әхмәт Сөләймәнов студенттарға һәм мәктәп уҡыусыларына лекция уҡыясаҡ.
Бынан тыш, программала Аҡмулла шиғырҙарын донъя телдәренә иң яҡшы тәржемә итеүгә республика конкурсына йомғаҡ яһау, уның шиғырҙарынан торған аудиокитап презентацияһын үткәреү, «Нәфис әҙәбиәт – милләт нигеҙе» темаһына түңәрәк өҫтәл, «Мәғрифәтселәрҙең мәҙәниәттәге һәм мәғарифтағы гуманистик мираҫы» темаһына халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференция, 5-11 класс уҡыусылары араһында интернет-олимпиада һәм студенттар ҡатнашлығында шиғриәт кисәһен үткәреү ҡаралған.
Халыҡ-ара Мифтахетдин Аҡмулла көндәре 10 декабрҙә тамамлана.


text:
Төбәктә минус 13 градусҡа тиклем һыуыта
Яңы аҙнаның тәүге ике көнөндә Башҡортостандың күпселек райондарында бер аҙ яуым-төшөм яуыуы көтөлә. Рәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, 7-се һәм 8 апрелдә һауа плюс бер-дүрт градусҡа тиклем йылынасаҡ, төндә минус ике-дүрт градусҡа тиклем һыуынасаҡ.
Алдағы көндәрҙә төбәктә һыуытасаҡ. Һауа-торошоноң күбеһенсә яуым-төшөмһөҙ булыуы көтөлә. Көндәрҙең иң һыуығы йома, 11 апрелдә, булыуы күҙаллана, термометр бағанаһы төндә урыны менән минус 11-13 градусҡа тиклем төшәсәк. Көндөҙ һауа температураһы ҡалған көндәрҙә плюс бер-өс градустан артмаясаҡ, төнөн минус 8-10 градустан түбәнерәк төшмәйәсәк.


text:
Башҡортостан аграрийҙары орлоҡһоҙ ҡалмаясаҡ
Республика аграрийҙары ҡаты ҡоролоҡ арҡаһында Башҡортостандың яҙғы сәсеү орлоҡтарына талабын тәьмин итә алманы. Сәсеү кампанияһын уңышлы үткәреү өсөн бөтәһе 283 мең тонна орлоҡ кәрәк. Әлеге ваҡытта хужалыҡтарҙа ни бары 230 мең тонна ғына бар.
— Ауыл эшсәндәребеҙ орлоҡһоҙ ҡалмаясаҡ, — тип ышандырҙы прогрессив үҫемлекселек технологиялары бүлегенең баш агрономы Таһирйән Мөхәмәтзиев. – Башҡа төбәктәрҙән орлоҡ материалы алыу тураһында һөйләшеп килешелгән. Атап әйткәндә, Ҡурған, Свердловск, Омск, Новосибирск өлкәләре, Алтай крайы предприятиелары менән орлоҡ һатып алыуға килешеүҙәр төҙөлгән.
БР Ауыл хужалығы министрлығы белгестәре орлоҡ килтереүҙе контролдә тота, сорттар буйынса кәрәкле рекомендациялар бирә. Бөгөн республикаға 5 мең тоннанан ашыу орлоҡ килтерелгән. Орлоҡ игене «Башагропродукт» дәүләт унитар предприятиеһына килтереләсәк. Республика ихтыяждары өсөн ул 25 мең тонна иген туплаясаҡ.
Бынан тыш, башҡа культуралар, шул иҫәптән күп йыллыҡ үләндәр орлоҡтары менән тәьмин итеү тураһында ла һөйләшеп килешелгән.


text:
Йәштәр сәйәсәтенә иғтибар өсөн рәхмәт белдерҙеләр
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Ғ. Рәхимов исеменә Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе В.Г. Якеменконан хат килде. Агентлыҡ башлығы республика Президентын Ярославлдә үткән “ХХI быуат лидеры” Бөтә Рәсәй балалар һәм йәштәр йәмәғәт берекмәләре лидерҙары һәм етәкселәре конкурсында Башҡортостан вәкилдәренең еңеүе менән ҡотланы.
“Балалар һәм йәштәр йәмәғәт берекмәләре лидерҙары (19 — 25 йәштәгеләр)” төркөмөндә “Башҡортостан пионерҙары” республика балалар йәмәғәт ойошмаһы белгесе Татьяна Бойко конкурс призеры булды. Ул Рәсәй Президенты Указы менән 2006 йылда булдырылған талантлы йәштәргә ярҙам күрһәтеү буйынса премияға номинацияланды.
“Балалар һәм йәштәр йәмәғәт берекмәләре лидерҙары (14 — 18 йәштәгеләр)” төркөмөндә “Сағыу ваҡиғалар лидеры” махсус номинацияһында “Башҡортостандың демократик йәштәр союзы” йәмәғәт ойошмаһы лидеры Глеб Савельев еңеүсе булды.
“Балалар һәм йәштәр йәмәғәт берекмәләре лидерҙары (26 — 30 йәштәгеләр)” төркөмөндә “Ижтимағи һөҙөмтә лидеры” махсус номинацияһында “Башҡортостан пионерҙары” республика балалар йәмәғәт ойошмаһының мәғлүмәт киңлеге координаторы Екатерина Крючкова еңеп сыҡты.
“Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Һеҙҙе Башҡортостан Республикаһы вәкилдәренең лайыҡлы уңышы менән ҡотлайым. Йәштәр сәйәсәте өлкәһенә иғтибар өсөн рәхмәт белдерәм”, — тиелә Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Василий Якеменконың хатында.


text:
Фото:
Башҡортостанда икмәккә һәм башҡа төрлө аҙыҡ-түлеккә хаҡтар БР Президенты контролендә
Фото:
«Уфамолагропром» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә («Вимм-биль-Данн» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең филиалы) һөткә хаҡтар артыуына эшкәртелмәгән һөткә бығаса күҙәтелмәгәнсә хаҡтар артыуы булышлыҡ иткән. Был турала предприятиеның төбәк директоры Константин Голиков төп аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар артыуын туҡтатыу мәсьәләләре буйынса БР Хөкүмәтендә үткән киңәйтелгән кәңәшмәлә белдерҙе. Уның әйтеүенсә, компанияның сығымдары күп, улар арҡаһында рентабеллек төшә.
«Восход» Өфө икмәк берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә лә хаҡтарҙы арттырмаҫҡа тырышалар. Предприятиеның баш идарасыһы Вячеслав Оточиндың әйтеүенсә, берекмә ике социаль сорттағы икмәк бешерә. Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов икмәккә хаҡ менән бәйле хәл-ваҡиғаларҙы ҡаты контролдә тоторға кәрәклеге тураһында белдерҙе.
«1-се Дәүләкән икмәк продукттары комбинаты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Василий Стрельчуктың билдәләүенсә, уларға игенде башҡа төбәктәрҙән һатып алырға тура килә. Был нигеҙҙә аралашсылар аша башҡарыла һәм артыҡ матди сығымдарға килтерә. Шулай уҡ Стрельчук ондоң килограмын ун һумдан һатырға әҙер булыуын белдерҙе.


text:
31 ғинуарҙа Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының пленар ултырышы үтә
Кесе йома, 31 ғинуарҙа, республика парламентының 59-сы ултырышы үтә. Көн тәртибе проектында 27 һорау иҫәпләнә. Атап әйткәндә, депутаттар иғтибарына республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе менән индерелгән «2012 йылда Башҡортостан ҡануниәте торошо тураһында» доклады тәҡдим ителәсәк.
Ултырышта депутаттар 16 закон проектын ҡарарға планлаштыра. Уларҙың һигеҙе һуңғы уҡыуҙа ҡабул ителәсәк. Улар араһында — «Башҡортостан Республикаһы референдумы тураһында»ғы БР законының 1-се статьяһына үҙгәрештәр индереү хаҡында», «Башҡортостан Республикаһында айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары тураһында»ғы БР законына үҙгәрештәр индереү хаҡында», «Башҡортостан Республикаһында ҡалалар төҙөлөшө эшмәкәрлеген көйләү тураһында»ғы БР законына үҙгәрештәр индереү хаҡында» республика закон проекттары.
«Башҡортостан Республикаһының мировой судьялары тураһында»ғы БР законына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы, «Башҡортостан Республикаһында хеҙмәт ҡануниәтен һәм хеҙмәт хоҡуғы нормаларын үҙ эсенә алған башҡа норматив хоҡуҡи акттарҙы үтәүгә ведомство тарафынан контроллек итеү тәртибе тураһында»ғы закон проекттары өҫтөндә эш дауам ителәсәк.
Республиканың закон сығарыусылары ете закон сығарыу инициативаһын тәүгә тикшерәсәк. Улар араһында — «Башҡортостан Республикаһы Кодексына үҙгәрештәр инедереү тураһында», «Башҡортостан Республикаһы Ғаилә кодексының 24-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында», «Башҡортостан Республикаһында һунар һәм һунарсылыҡ ресурстарын һаҡлап ҡалыу тураһында»ғы БР законына үҙгәрештәр индереү хаҡында».
Республика парламентының пленар ултырышында шулай уҡ федераль закон проекттары тураһындағы һигеҙ ҡарар проектын тикшереү планлаштырыла.


text:
Республика йәштәр хәрәкәте форумы үтәсәк
Өфөлә, 3-сө гимназия базаһында, 28 октябрҙө Республика йәштәр хәрәкәте форумы үтәсәк.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, Республика йәштәр хәрәкәтенең ВЛСКМ-дың 90 йыллығына арналған беренсе форумы былтыр октябрҙә үткәрелгәйне. Ул саҡта сара сиктәрендә власть, бизнес органдарының һәм коммерция булмаған ойошмаларҙың балалар һәм йәштәр хәрәкәтен үҫтереүҙә үҙ-ара хеҙмәттәшлек итеү темаларына проект төҙөү оҫтаханалары һәм һөйләшеү майҙансыҡтары ойошторолғайны. Быйылғы форумда йәштәр сәйәсәте органдары етәкселәре, республика район һәм ҡалаларының координацион советтары вәкилдәре, шулай уҡ Республика йәштәр хәрәкәте составына ингән балалар һәм йәштәр йәмәғәт берләшмәләре ағзалары ҡатнашасаҡ.
Программала бер нисә тематик майҙансыҡтың эше планлаштырылған: “Республика йәштәр хәрәкәте – урындағы үҙидара партнеры. Республика йәштәр хәрәкәтенең урындағы үҙидара мәсьәләләрен хәл итеүҙә ҡатнашыу перспективалары һәм мөмкинлектәре”, “Йәштәрҙең социаль практикаһы. Үҫеш перспективалары”, “Балалар һәм йәштәр йәмәғәт берләшмәләре лидерҙарын һәм етәкселәрен һөнәри әҙерләү”.
Форумда шулай уҡ муниципаль райондарҙа һәм ҡала округтарында Республика йәштәр хәрәкәтенең 2009 йылдағы эшенә йомғаҡ яһаласаҡ һәм 2010 йылға бурыстар билдәләнәсәк.


text:
Мәсетле районында сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн фестиваль үтте
Мәсетле районында ижади фестиваль үтте, унда сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр ҡатнашты. Байрамды «Байтул Мал»,«Альтернатива» хәйриә фондтары, Наил-Хажи исемендәге урындағы мосолмандар ойошмаһы, «Выбор» инициатива төркөмө, Мәсетле районы инвалидтар йәмғиәте, район Мәҙәниәт йорто ойошторҙо.
Фестиваль ҡунаҡтары өсөн «Биҙәү-ҡулланма сәнғәт» күргәҙмәһе ойошторолғайны, ул үҙенең оригиналлеге, сағыу эштәре менән барыһын да хайран ҡалдырҙы.
Йыйылыусылар алдында тәбрикләү телмәре менән район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Гөлназ Ҡадирова сығыш яһаны.
— Мин һеҙҙең менән ғорурланам, сөнки һеҙ – ихтыяр көсөнә эйә кешеләр, — тине ул сарала ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп.
Конкурста ҡатнашыусылар жюри ағзалары хөкөмөнә вокал, хореография, нәфис һүҙ һәм инструменттарҙа уйнау кеүек номинацияларҙа үҙҙәренең иң яҡшы ижади һәләттәрен тәҡдим итте. Бөтә Мәсетле районынан фестивалдә барлығы 70-ләгән сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кеше ҡатнашты. Шулай уҡ үҙ сығыштары менән байрам ҡунаҡтарын Мәҙәниәт йорто хеҙмәткәрҙәре лә ҡотланы.
«Байтул Мал» фонды етәксеһе Артур Нәсибуллов, артистар өсөн бүләктәрҙе әҙерләүҙә уға «Урал халыҡ кассаһы» кредит ҡулланыусылар кооперативы, «Аиша» журналы, «Хәмзә хажи» исемендәге хәйриә фонды ярҙам итте, тип һөйләне. Бөтә ойоштороусылар ҙа, физик мөмкинлектәре төрлө булған кешеләрҙе берләштерергә ярҙам иткән фестиваль уларға үҙ потенциалын һәм ижадҡа һөйөүен асырға ярҙам итте, тип билдәләне.
— Һәр кеше үҙ эргәһендә ветерандар һәм инвалидтар, ауыр сирле өлкәндәр һәм балалар йәшәүен һәр саҡ иҫендә тоторға тейеш. Был кешеләр ғәжәйеп ихтыяр көсөнә эйә, проблемаларға ҡарамаҫтан, улар тормоштан йәм табып йәшәргә, изге күңелле булып ҡалырға ынтыла, — тине Артур Нәсибуллов.


text:
Әзербайжан
Әзербайжан (әзерб. Azərbaycan Respublikası) — көнсығыш Кавказда һәм Каспий диңгеҙенең көньяҡ-көнбайышындағы ил.
Төньяҡтан — Рәсәй (Дағстан) һәм Грузия (Квемо-Картли һәм Кахети), көнбайыштан — Әрмәнстан, һәм көньяҡтан Иран менән сиктәш.
Әзербайжан территорияһының бер өлөшө танылмаған Таулы Ҡарабах Республикаһы күҙәтеүе аҫтында, бер өлөшө — Әрмәнстан (Кярки, Бархударлы, Үрге Аскипара эксклавы) күҙәтеүе аҫтында. Әзербайжан, үҙ сиратында, Әрмәнстандың Арцвашен эксклавын үҙ күҙәтеүе аҫтында тота.
Илдең баш ҡалаһы — Баҡы ҡалаһы. 1918 йылда Гәнжә ҡалаһы бер нисә ай баш ҡалаһы була. Әзербайжан территорияһында бер нисә тарихи илдең баш ҡалалары урынлашҡан: Шәки, Шуша, Ғабала, Барда, Шемәхә һәм Нәхисеүән.
Newsweek журналы фаразлауы буйынса, Әзербайжан «Донъяның иң яҡшы илдәре» исемлегендә 69 урында тора (ингл. The world’s best countries).
Әзербайжан — күп милләтле, күп динле дәүләт. Республикала күпселек халыҡ ислам, әҙерәге — христиан, иудаизм диндәренә ҡарай.
Әзербайжан Демократик Республикаһының үҙаллылығы 1918 йылдың 28 майында иғлан ителә. Уны мосолман илдәре араһындағы беренсе демократик доньяуи республика тип атайҙар.
Йөкмәткеһе
Атаманың килеп сығыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Әзербайжан» топонимы парфян һәм урта фарсынан Атурпатакан (Āturpātakān) боронғо Атропатена йәки Мидия Атропатена дәүләте исеменән барлыҡҡа килгән. Мидия Атропатена (фарс. Мидия Атропатова), йәки Атропатена тип Искәндәр Зөлҡәрнәй баҫып алған Мидияның Төньяғын атайҙар. Антик авторҙарҙа икенсе исеме — Кесе Мидия. «Атурпаткан» исеменән урта фарсы «Адербадган» (фарс. Âzarâbâdagân) хәҙерге Әзербайжан исеме килеп сыға.
1918 йылға тиклем Әзербайжан исеме аҫтында ҡасандыр Атропатена биләгән Урмия күле буйындағы ерҙәр, Аракс йылғаһынан көньяҡҡа, тарихтың төрлө дәүерҙәрендә «Әзербайжан» исеме Аракс йылғаһынан төньяҡҡа таралыуы билдәле.
«Әзербайжан» термины беренсе тапҡыр дәүләт исеме булараҡ 1918 йылдың 28 майында, Әзербайжан Демократик Республикаһын иғлан иткәндә, һүҙгә алына. И. М. Дьяконов, В. Ф. Минорский билдәләүенсә, XX быуатҡа тиклем был термин Ирандың төньяҡ-көнбайыш төрөксә һөйләшкән төбәген билдәләгәндә ҡулланыла. Дәүләт исемен алыу сәбәбе тип В. В. Бартольд, И. М. Дьяконов, В. А. Шнирельман дәүләткә нигеҙ һалыусыларҙың Иран Әзербайжанына дәғүә тип күрәләр.
Дәүләт символдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дәүләт флагы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1918 йылдың 9 ноябрендә Әзербайжан Демократик Республикаһы Хөкүмәте тәү тапҡыр өс төҫлө дәүләт флагы тураһында ҡарар ҡабул итә. ӘДР-ҙың ҡолауынан һәм совет власының килеүенән һуң, 1920 йылдың 28 апрелендә был флаг кире ҡағыла. 1990 йылдың 17 ноябрендә өс төҫлө флаг Юғары Нәхисеүән Автономиялы Республикаһының Юғары Мәжлесе ҡарары менән кире ҡайтарыла һәм дәүләт флагы булып таныла. Шул уҡ ултырышында Юғары Мәжлес Әзербайжан ССР-ның Юғары Советына өс төҫлө флагтың Әзербайжандың дәүләт символы итеп ҡабул итеү тураһында мөрәжәғәт итә.
1991 йылдың 5 февралендә Әзербайжан Республикаһының Юғары Советы Нәхисеүән Республикаһы Юғары Мәжлесенең үтенесен ҡарай һәм өс төҫлө флагты Әзербайжандың дәүләт флагы тип таныуы тураһында ҡарар сығара. Флаг өс төҫлө яҫылыҡ (триколор). Һыҙаттар (күк, йәшел, ҡыҙыл төҫлө) горизонталь буйынса урынлашҡан. Флагтың уртаһында ҡыҙыл һыҙатта һигеҙ ҡырлы йондоҙ һәм ярымай төшөрөлгән. Ике һүрәт тә аҡ төҫтә. Әзербайжан Конституцияһына ярашлы, күк төҫ төрки халыҡтарҙың ғәҙәткә ингән төҫө, төркилекте символлаштыра, ҡыҙыл — үҫеште, йәшел — ислам төҫө. Ярымай ислам диненә ҡарағанлыҡты күрһәтә, һигеҙ ҡырлы йондоҙ төрөк халыҡтарының һигеҙ тармағын күрһәтә.
Дәүләт гимны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан гимны «Әзербайжан маршы!» тип атала (әзерб. «Azərbaycan Marşı!» («Азәрбајҹан Маршы»)). Гимн көйөн әзербайжан композиторы Узеир Гаджибеков яҙған, һүҙҙәрен шағир Әхмәд Джавад (әзерб. Əhməd Cavad) 1918 йылда яҙған. Ул советҡа тиклемге осорҙа Әзербайжандың рәсми гимны булған. Гимн рәсми рәүештә (1918 рәсмиләштереп, 1920 кире алыуҙан һуң) 1991 йылда, Әзербайжан үҙаллылығын яулағас, ҡайтарыла.
Дәүләт гербы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Герб уртаһында ут «Уттар Илен» һынландыра. Гербтағы төҫтәр Әзербайжан дәүләт флагы төҫтәрендә. Һигеҙ ҡырлы йондоҙ төрөк халыҡтарының һигеҙ тармағын күрһәтә. Аҫта бойҙай башаҡтарынан һәм имән ботаҡтарынан бәйләм. Ул байлыҡ, уңыш билдәһе. Имән ботағы илдең бороңғолоғон күрһәтә.
Файҙалы ҡаҙылмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан ер ҡуйынында ҡиммәтле файҙалы ҡаҙылмалар бар: нефть, тәбиғи газ, алунит, баҡыр мәғдәне, алтын, молибден, һ.б. Республикала шулай уҡ биҙәкләү эштәре өсөн сеймал бар: мрамор, каолин, туф, доломит.
Каспий тәбиғи сығанаҡтары менән нефть сығарыу, балыҡ сәнәғәте, диңгеҙ транспорты, суднолар ремонтлау кеүек халыҡ сәнәғәте тармаҡтары бәйле.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1993—2003 йылдарҙа Президент вазифаһын Гейдар Алиев башҡарҙы.
- 2003 йылдан Әзербайжан Йөмһүриәте Президенты — Илһам Гейдар улы Әлиев.
Хәҙерге Әзербайжан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге Әзербайжан СССР-ҙың тарҡалыуынан һуң барлыҡҡа килгән (1991). Беренсе президенты Аяз Муталибов. 1991 йылдың 30 авгусында Әзербайжандың Юғары Советы «Әзербайжан Республикаһының дәүләт үҙаллылығын ҡайтарыу тураһында» декларацияһын ҡабул итә, 18 октябрҙә «Әзербайжан Республикаһының дәүләт иреклеге тураһында» конституцион акты ҡабул ителә, ул Әзербайжандың дәүләт, сәйәсәт, иҡтисад ҡоролошон һүрәтләндерә.
1992 йылдың июнендә уны Абульфаз Эльчибей алмаштыра. Ваҡытлыса Әзербайжан президенты вазифаһын Ягуб Мамедов (1992), Иса Гамбар (1993) башҡаралар. Уңышһыҙлыҡтар һәм хөкүмәт белдекһеҙлеге хакимиәт кризисына килтерә, 1993 йылдың 4 июнендә Гәнжәлә полковник Сурет Гусейнов фетнәһе ҡалҡа.
Граждандар һуғышынан һаҡланыу өсөн, Эльчибей Баҡыға Нәхисеүәндә йәшәгән Гейдар Алиевты саҡыра.
Сәйәси ҡоролош[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан Президенты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дәүләт башлығы — президент. Әзербайжан — президент республикаһы. Президент халыҡ һайлауҙарында биш йылға һайлана, хөкүмәт ағзаларын тәғәйенләй.
Эске сәйәсәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Юғары законодар сығарыу органы — бер палаталы Милли Мәжлес (әзерб. Milli Məclis) (125 депутат), бер мандатлы округтар буйынса халыҡ һайлауҙарында биш йылға һайлана.
Хакимиәтлек ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Trend informasiya agentliyi: Azərbaycan əhalisinin sayı 9511,1 min nəfərə çatıb — xəbərin yayınlanma tarixi: 14.06.2014


text:
Силәбе өлкәһендә башҡорт телендә гәзит сығарыла
Силәбе өлкәһенең Нязепетровск ҡалаһында «Родные просторы. Тыуған яҡ» гәзите сығарыла башланы. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбировтың хәбәр итеүенсә, гәзит сығарыуға ҡалалағы башҡорт интеллигенцияһы вәкилдәренең һорауы сәбәпсе булған. Улар «Нязепетровские вести» район гәзите редакцияһына мөрәжәғәт иткән.
Дүрт битлек «Родные просторы. Тыуған яҡ» баҫмаһы айына ике тапҡыр нәшер ителәсәк. Унда районда йәшәгән абруйлы башҡорт зыялыларының яҙмышы, башҡорттар тарихы һәм мәҙәниәте, милли коллективтар, йырсыларҙың уңыштары тураһындағы мәҡәләләр донъя күрәсәк.
Михаил Хәбировтың әйтеүенсә, әүәлерәк районда башҡорт телендә телетапшырыуҙар ҙа, матбуғат баҫмалары ла булмаған.
Редакция планында – балаларҙы башҡорт теленә өйрәтеү өсөн материалдар, милли аш-һыу рецептары баҫтырыу. Ҡайһы бер мәҡәләләр рус телендә буласаҡ. Гәзиттең беренсе һанында башҡорт халыҡ костюмына арналған балалар һүрәттәренә конкурс иғлан ителгән.


text:
Өфөлә Чехия илсеһе ҡатнашлығында Берләштерелгән сервис-виза үҙәге асылды
Чехия Республикаһының Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Петр Коларж Өфөләге Берләштерелгән сервис-виза үҙәген рәсми асыу тантанаһында ҡатнашты. «Учреждение 25 майҙан эшләй, Шенген килешеүе буйынса эшләгән Европаның ете иленә визалар әҙерләй, әммә рәсми асыу тантанаһы булмағайны әле. Бөгөн рәсми рәүештә Чехия миссияһын асабыҙ, сөнки тап ошо йүнәлеш республика йәштәре араһында айырыуса популяр», — тип аңлатты Өфөләге Берләштерелгән сервис-виза үҙәгенең етәксеһе Светлана Хәкимова.
Бөгөн Петр Коларж «Чех аэролиниялары» («Czech Airlines») авиакомпанияһының «Өфө» халыҡ-ара аэропортындағы вәкиллеген асыу тантанаһында ла ҡатнашты.
Светлана Хәкимованың хәбәр итеүенсә, был хеҙмәт Башҡортостан халҡында ҙур һорау менән ҡулланылырына иҫәп тотоп, виза үҙәген ойоштороусы — VFS Global халыҡ-ара компанияһы яҡын арала Өфө халҡына Францияны, Финляндияны һәм Гренландия менән Данияны ла «асырға» ниәтләй.


text:
Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы
Дерби музейы һәм сәнғәт галере́яһы (ингл. Derby Museum and Art Gallery) Дерби Централь (Үҙәк) китапханаһы менән бергә 1879 йылда ойошторолған. Яңы бинаһы Ричард Нил Фриман (ингл. Richard Knill Freeman) тарафынан төҙөлгән, уны Дерби ҡалаһына Майкл Томас Басс (ингл. Michael Thomas Bass Jr.) биргән. Музей коллекцияһында Джозеф Райттың бик күп һүрәт бар, шулай уҡ Royal Crown Derby һәм бер нисә башҡа заводта эшләнгән фарфор коллекцияһы бар. Бынан тыш, музейҙа археология, тәбиғәт тарихы, геология һәм хәрби коллекциялары бар.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1836 йылдың 10 Февраль (Шаҡай) көнөндә Дерби Ҡалаһы һәм Графлығы Музейы (ингл. Derby Town and County Museum) һәм Тәбиғәт Тарихы Йәмғиәте (ингл. Natural History Society) эшләй башланы. Музей коллекцияһы өсөн доктор Форрестер, Дерби ҡалаһы Фәлсәфә Йәмғиәте башҡарыусыһы, күп нәмә биргән. Тәбиғәт тарихы йәмғиәтенең беренсе башҡарыусыһы – сэр Джордж Крю (ингл. Sir George Crewe). Шулай уҡ, ойошма эшендә Уильям Кавендиш, 6-сы Девоншир Герцогы ҡатнашҡан. Полковник Джордж Гоулер (ингл. George Gawler) музейға минерал коллекцияһын һәм экзотик ҡош толоптарын биргән. Шулай уҡ күренекле натуралист Джозеф Страттың шәхси коллекциянан бер нисә экспонат музейға инә. Музейҙың беренсе күргәҙмәһе Механика Институтында булған.
1840 йылда музей Виктория урамында урынлашҡан яңы бинаһында эшләй башлай. 1856 йылда музей экспонаттары һаны артҡас, уларҙы Уильям Манди (ингл. William Mundy) ҡалаға һатырға тәҡдим итә. Инициативаһы хупланмаған [1]
1857 йылда Льюэллин Джюитт (ингл. Llewellin Jewitt) Тәбиғәт тарихы йәмғиәте сәркәтибе булараҡ эшләй башланы. Ошо ваҡытта музейҙа шәмбе һайын экскурсиялар үткәрелә башлай.
1858 йылда Тәбиғәт тарихы йәмғиәте Фәлсәфә йәмғиәте менән берләштерелә [1]. Һөҙөмтәһендә элекке Фәлсәфә Йәмғиәтенең китап коллекцияһы Дерби музейы китапханаһына инә башлай. 1863 йылдан 1875 йылғаса эшләгән беренсе китапхана кураторы – Александр Кроаль (ингл. Alexander Croall), күренекле ботаник; һуңыраҡ ул Шотландия музейҙарында эшләгән.
1870 йылдан Дерби ҡалаһы һәм графлығы музейы Дерби Корпорацияһына инә башлай. Ошо ваҡытта коллекция күрһәтеү өсөн урын табыу менән ауырлыҡтар килеп сыҡҡан. Экспонаттар 3 йыл осорона һаҡлағысҡа ҡуйыла. 1879 йылдың 28 Июнь (Һатай) көнөндә музей яңынан асыла[1].
1936 йылда Альфред Гуди (ингл. Alfred E. Goodey) шәхси һүрәт коллекцияһын музейға бирә. 1945 йылда үлеменән һуң, васыяты буйынса "төкәтмәне булдырыу өсөн" 13 мең фунт стерлинг музейға бирелә. Төкәтмә булдырыуы 1964 йылда тамамланған, хәҙерге ваҡытта музейҙың төп бинаһы ул.
Рәссамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһынан тыш, музейҙа башҡа рәссамдар әҫәрҙәре лә бар: Уильям Фредерик Остин (ингл. William Frederick Austin), Эрнест Кларк (ингл. Ernest E. Clark), Һарольд Грэсли (ингл. Harold Gresley), Альфред Джон Кин (ингл. Alfred John Keene), Джордж Бейли (ингл. George Bailey), Уильям Эдвин Мосли (ингл. William Edwin Mosley), Дэвид Пэйн (ингл. David Payne), (ингл. George Turner), Уильям Вуд ингл. William Wood, Эрнест Таунсенд (ингл. Ernest Townsend), Джордж Фрэнсис Ярнелл (ингл. George Francis Yarnell), Самюэль һәм Луиза Рэйнерҙар (ингл. Samuel Rayner, Louise Rayner).
Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2011 йылдың Февраль (Шаҡай) айында Музейҙар, Китапханалар һәм Архивтар Советы (ингл. Museums, Libraries and Archives Council) тигән ойошма "милләт өсөн ҡиммәтле Джозеф Райт әҫәрҙәре коллекцияһы өсөн" Дерби музейына бүләк бирә.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2011 йылда Дерби ҡалаһы Советы Джозеф Райт рәссамы әҫәрҙәре ҡаланын рәсми "бренды" була тип ҡарар сығара. Шул ваҡытта музей башҡарыусылары "музей тураһында күберәк мәғлүмәт биреү мөмкинселеге өсөн" Википедия менән бергә эшләсәк, тип хәбәр итә[2]. 2011 йылдың 2 Май (Һабанай) көнөндә Википедияла Дерби музейы тураһында мәҡәлә яҙыу конкурсы башланды.
Быны ла ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы коллекциялары (en:Collections of Derby Museum and Art Gallery)
- Дерби сәнәғәт музейы (en:Derby Industrial Museum)
- Дерби QUAD сәнғәт үҙәге(en:Derby QUAD Arts centre)
- (en:Derwent Valley Mills)
- Дербишир графлығы музейҙары исемлеге (en:List of museums in Derbyshire)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Newsletter of the Geological Curators Club Vol 1, No. 8, 1976. Retrieved 26 February 2011.
- ↑ Green, Kirsty. City curators unveil hidden treasures to website Wikipedia (15 January 2011). 23 ғинуар 2011 тикшерелгән.


text:
Башҡортостандан Ҡырым халҡы өсөн гуманитар йөк Керчҡа барып еткәнФото: Олег Яровиков
Башҡортостандан Ҡырым халҡы өсөн гуманитар йөк Керчҡа барып еткән
Башҡортостандан Ҡырым халҡы өсөн гуманитар йөк Керчҡа барып еткәнФото: Олег Яровиков
Башҡортостандан Ҡырым халҡы өсөн гуманитар йөк менән автомобилдәр ҡарауаны 27 мартта Керчь герой-ҡаланың диңгеҙ портына барып етте. Экспедиция ҡатнашыусыһы, БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте етәксеһе Павел Самойлин хәбәр итеүенсә, юлда бер ниндәй ҙә проблемалар булманы, барыһы ла яҡшы, графикка ярашлы бара. Өфөнән 2000 километрҙан ашыу юл артта ҡалды. Ҡырым Республикаһының баш ҡалаһы, Симферополгә тиклем 250 километрҙап барырға ҡалды.
— Гуманитар миссия ҡатнашыусыларының бөтәһенең дә кәйефтәре күтәренке, — тип һөйләй экспедиция етәксеһе, БР Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты рәйесе Сергей Новиков. — Ваҡыт буйынса ҙур булмаған тотҡарлыҡ «Кавказ» портында булды. Был аңлашылып та тора, сөнки был йүнәлештә транспорт ағымы күп тапҡырға артты. Беҙҙең пландарҙа йөктө бөгөн Симферополгә алып барып еткереү. Ҡырым етәкселеге, дәүләт Советы депутаттары, ҡала халҡы менән аралашырға планлаштырабыҙ. Севастополь герой-ҡалаға барыу ҙа планлаштырылған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, БР Президенты бойороғо буйынса Ҡырым ярымутрауында Рәсәйҙең яңы төбәктәре халҡына әҙерләнгән гуманитар йөк Өфөнән 24 мартта оҙатылды. Автоҡарауан составында дүрт ҙур йөк фураһы. БР Ауыл хужалығы министрлығы «Башагрпродукт» дәүләт унитар предприятиеһы менән берлектә 36 тонна аҙыҡ-түлек әҙерләгәндәр, унда Ҡырым хакимиәте һораған туҡланыу продукттары ингән, улар: он, ярмалар, макарондар, ит консервалары, ҡуйыртылған һәм киптерелгән һөт, көнбағыш майы, бал.
Бынан тыш, Ҡырымға медицина тәғәйенләнешендәге препараттар, 70-ләгән төр дарыуҙы алып барып еткерәләр.


text:
Фото:
«Динамо» етем балаларға байрам ойоштора
Фото:
26 августа БР Балалар фонды менән берлектә Башҡортостан Республикаһының "Динамо" физкультура-спорт йәмғиәте сираттағы социаль акцияһын үткәрә. Был юлы ул Дәүләкән балалар йорто тәрбиәләнеүселәре өсөн ойошторола.
Балалар байрамы программаһы республиканың баш ҡалаһы Өфөгә мауыҡтырғыс сәфәрҙе күҙаллай. Балаларҙы Иван Якутов исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркына, "Динамо" спорткомплексына сәйәхәт, татлы һый көтә, тип хәбәр иттеләр "Башинформ" агентлығына "Динамо" физкультура-спорт йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Хәйриә акцияһы "Динамо – етем балаларға” бөтә Рәсәй программаһы сиктәрендә үткәрелә.


text:
Аэропорт вокзалы комплексының иң яҡшы проектына конкурс иғлан ителә
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты реконструкцияланасаҡ һәм киңәйтеләсәк. Ошоға бәйле аэропорт вокзалы комплексын эҙмә-эҙлекле үҫтереү буйынса архитектура-планлаштырыу концепцияһын әҙерләүгә конкурс иғлан ителә. Концепцияны әҙерләгәндә вокзал янындағы майҙанды киңәйтеүҙе һәм аэропорттың дөйөм генераль планын төҙөүҙе күҙ уңында тоторға кәрәк.
Төп талаптарға ярашлы, аэропорт вокзалы комплексын үҫтереү өс этаптан торорға тейеш. Шулай уҡ, конкурсты ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, комплексты берҙәм стилдә эшләү зарур, вокзал янындағы майҙандың киңәйтелгән өлөшөн төҙөкләндереү һәм йәшелләндереүҙе лә күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай.
Бәйге ағымдағы йылдың 31 авгусына тиклем үткәрелә. Иң яҡшы проекттар авторҙарын 50000, 30000 һәм 20000 һум күләмендә аҡсалата приздар көтә.
Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәт менән «Өфө» халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте сайтында танышырға була.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан мәғарифында сығымдарҙы оптималләштереү буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика йортонда мәғариф системаһын яңыртыу һәм ундағы һөҙөмтәһеҙ сығымдарҙы кәметеү мәсьәләләре буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Унда финанслауҙы оптималләштереү юлдары, шулай уҡ уҡытыусыларға эш хаҡын арттырыу мәсьәләһе тикшерелде.
— Мәғариф өлкәһендәге барлыҡ ваҡиғаларҙы халыҡ күҙәтеп бара. Уҡыу йорттарындағы үҙгәрештәрҙе улар киҫкен ҡабул итә. Бихисап хаттар килә. Әйткәндәй, был хәлде аңлауҙы белдергән хаттар ҙа бар. Шулай уҡ ҡайһы бер ата-әсәләр балаларын әҙ комплектлы мәктәптән етди, яҡшы мәктәпкә күсереүҙәренә ҡәнәғәтлек белдерә. Бала сифатлы белем ала, яҡшы коллективҡа эләгеп, асыла башлай. Беҙҙең алда механик рәүештә мәктәптәрҙе һәм уҡытыусыларҙы ҡыҫҡартыу маҡсаты юҡ. Беҙ мәғариф системаһына сығымдарҙы оптималләштерергә бурыслы, — тип билдәләне республика башлығы.
Кәңәшмәнең тулы стенограммаһы Башҡортостан Республикаһы Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
«Өфө трикотажы» «Текстильлегпром» федераль күмәртә йәрминкәһендә ҡатнаша
28 февралдән 2 мартҡа тиклем Мәскәүҙә «Текстильлегпром» 38-се федераль күмәртә күргәҙмә-йәрминкәһе үтәсәк. Унда «Өфө трикотажы» компанияһы (Өфө трикотаж фабрикаһы) ла ҡатнашасаҡ. Башҡортостан предприятиеһы күргәҙмәлә үҙенең «Яҙ-2012» тип аталған яңы кейем коллекцияһын тәҡдим итергә ниәтләй.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Өфө «трикотажкаһы» былтыр көҙ 37-се «Текстильлегпром-2011» федераль күмәртә күргәҙмә-йәрминкәһе дипломанты булғайны. Ул ваҡытта Өфө модельерҙары менән ижад ителгән яңы көҙгө-ҡышҡы трикотаж коллекцияһы уға «Текстильлегпром»да иң яҡшыларҙың береһе булырға ярҙам итте.
«Текстильлегпром» федераль текстиль һәм еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдары күмәртә йәрминкәһе — был тематика буйынса махсуслашҡан Рәсәйҙәге иң ҙур сара. Ул туҡыу, еңел сәнәғәт һәм уларға ҡағылышлы башҡа тармаҡтарҙың бөтә төр тауарҙарын күрһәтеүсе бер нисә салондан тора.
«Текстильлегпром» күмәртәләп һатыу йәрминкәһе башлыса ватан производствоһын үҫтереүгә һәм Рәсәй тауарҙары баҙарын формалаштырыуға йүнәлтелгән. Шуға ла ҡатнашыусыларҙың күбеһе — Рәсәй предприятиелары.
Йола буйынса федераль күмәртә күргәҙмә-йәрминкәһе Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Мәскәү хөкүмәте, шулай уҡ Рәсәй Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы ҡанаты аҫтында үтәсәк.


text:
Өфөлә оркестрҙар һәм музыка ҡоралдары ансамблдәренең «Урал ауазы» II халыҡ-ара конкурс-фестивале асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә оркестрҙар һәм музыка ҡоралдары ансамблдәренең «Урал ауазы» II халыҡ-ара конкурс-фестивале асылды
Өфөлә оркестрҙар һәм музыка ҡоралдары ансамблдәренең «Урал ауазы» II халыҡ-ара конкурс-фестивале асылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
24 мартта Өфөлә оркестрҙар һәм музыка ҡоралдары ансамблдәренең «Урал ауазы» II халыҡ-ара конкурс-фестивале асылды. Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика музыкаль тәрбиә биреү гимназияһында конкурс тыңлауҙары бара. Рәсәй һәм сит ил ҡалаларынан 30-ға яҡын ижади коллектив килгән. Матбуғат конференцияһында ойоштороусылар һәм ҡунаҡтар журналистар менән аралашты.
— Был конкурс тап оркестрҙар һәм ансамблдәр өсөн ойошторолған. Рәмил Ғәйзуллин сараны юғары кимәлгә күтәргән — бында төрлө төбәктәрҙең халыҡ-ара кимәлдәге оркестрҙары ла, студенттарҙыҡы ла ҡатнаша. Башҡортостан оркестрҙар мәҙәниәте үҫешенә ҙур өлөш индерә, — тип иҫәпләй Рәсәйҙең атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Владимир Лавришин.
Конкурс-фестивалдә профессиональ һәм студент ансамблдәре һәм оркестрҙары, шулай уҡ Башҡортостан, Татарстан, Тыва, Хакасия, Саха (Яҡут) республикаларынан, Силәбе, Свердловск, Һамар, Ырымбур, Ҡурған өлкәләренән, Пермь крайынан, Санкт-Петербургтан, донъяның төрлө илдәренән — Төркиә, Ҡытай, Белоруссия, Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Ҡаҙағстандан солистар ҡатнаша.
— Иң яҡшыларҙы һайлап алыу еңел булмаясаҡ, сөнки тәүге көндән үк ыңғай тәьҫораттар алдым. Әлбиттә, һөнәри коллективтар студенттарҙыҡынан айырыла. Һуңғыларына башҡарыу оҫталығы теләйем, —тип билдәләне Рәсәйҙең халыҡ артисы, баһалама рәйесе Дмитрий Хохлов.
— Халыҡ тыныс йәшәгән, эшләгән һәм ижад иткән ерҙә генә ошондай күләмле саралар уҙғарыла. Конкурстың программаһынан күренеүенсә, яңы коллективтар ҙа килгән. «Урал ауазы» фестиваль-конкурсының үҙ йүнәлеше, маҡсаттары һәм бурыстары, юғары статусҡа эйә булыуы шатландыра. Сараның музыкаль тәрбиә биреү мәктәп-интернатында үткәрелеүе бик мөһим. Беҙгә йәшәү, репетициялар һәм сығыш яһау өсөн бөтә шарттар тыуҙырған мәктәп хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт әйткем килә, — тине Үзбәкстандың халыҡ артисы, профессор Фарух Садыков.
«Урал ауазы» проектының авторы һәм художество етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин хәбәр итеүенсә, фестивалдә коллектив етәкселәре үҙҙәренең репертуарындағы әҫәрҙәр яҙмаһы менән алмаша. Рәмил Ғәйзуллиндың Истанбул консерваторияһы профессоры Джихан Юртчу менән берлектәге номеры гала-концерттың иң сағыу номерҙарының береһе булмаҡсы.
26 мартта Башҡорт дәүләт филармонияһында үтәсәк гала-концертта конкурс лауреаттары, дипломанттары һәм махсус саҡырылған ҡунаҡтарҙың сығыш яһауы көтөлә.


text:
Мәскәүҙә “Алтын көҙ” агросәнәғәт күргәҙмәһе тамамланды
12 октябрҙә “Алтын көҙ” ХI Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһе тамамланды. Ул Мәскәүҙә 9 октябрҙә асылғайны.
“Башинформ” агентлығы Башҡортостан Республикаһы экспозицияһы сираттағы ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәр форумында юғары баһа алыуы тураһында хәбәр иткәйне инде. Мәҫәлән, Мәләүез районының Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексы, “Туймазинец” крәҫтиән-фермер хужалығы продукциялары, Көйөргәҙе районының “Забарив-Агро” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең тоҡомло малы һәм “Благовар” тоҡомло ҡошсолоҡ заводының тоҡомло ҡош-ҡорто күргәҙмәгә килеүселәрҙә ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. “Алтын көҙ”ҙө ойоштороусылар Башҡортостан предприятиеларының һөт продукцияһын да билдәләнеләр.
“Өфө икмәге” һәм “2-се Өфө икмәк комбинаты” акционерҙар йәмғиәттәре күргәҙмәлә республика икмәк бешереүселәре исеменән ҡатнашты. Улар бешергән һәм башҡорт орнаменттары менән биҙәлгән түңәрәк икмәк беҙҙең стендтың үҙенсәлекле символик “асҡысы” булып торҙо – хөрмәтле ҡунаҡтарҙы сигелгән таҫтамал өҫтөнә ҡуйылған түңәрәк икмәк менән ҡаршыланылар. Стенд кәштәләрен республика символикаһы менән ғәжәйеп торттар ҙа биҙәп торҙо.


text:
Башҡортостанда урология буйынса бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһы үтәсәк
Башҡорт дәүләт медицина университеты Рәсәй урологтар йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе менән берлектә республикала «Урологияның көнүҙәк мәсьәләләре. Простата биҙе ауырыуҙары. Урологияла яңы технологиялар» V Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһын ойоштора. Ул «Абҙаҡ» тау саңғыһы үҙәге базаһында 14-17 апрелдә үтәсәк.
Конференция барышында онкоурология, дөйөм һәм шәхси урология, шул иҫәптән урология ауырыуҙарын дауалауҙа яңы технологиялар мәсьәләләрен тикшереү планлаштырыла. Фекер алышыуҙа илдең алдынғы белгестәре һәм ғалимдары – Рәсәй медицина фәндәре академияһының ағза-корреспонденттары, профессорҙар Юрий Аляев, Петр Глыбочко, Вил Тимербулатов, профессор Олег Лоран, шулай уҡ Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Георгий Шебаев, медуниверситет ректоры Валентин Павлов һәм башҡалар ҡатнашасаҡ.


text:
Баш ҡалала Көньяҡ Урал башҡорттарының тарихы хаҡында китап донъя күрҙе
ӨФӨ, 2017 йыл, 10 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Көньяҡ Уралда йәшәгән башҡорт ырыуҙары тарихы монографияһының томы баҫылып сыҡты. Китапта Һалйот, Терһәк, Һеңрән, Бикәтин, Һырҙы, Шуран ырыуҙары тураһында бәйән ителә.
Республиканың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары хәбәр итеүенсә, баҫма билдәле башҡорт тарихсылары, Башҡортостандың Гуманитар тикшеренеүҙәр институты хеҙмәткәрҙәре — «Шәжәрә» коммерцияға ҡарамаған автономлы ойошмаһы директоры, «Башҡорт ауылдары тарихы» проекты етәксеһе Салауат Хәмиҙуллин һәм философия фәндәре кандидаты Рәфил Аҫылғужин редакцияһы аҫтында донъя күргән.
Монографияла Көньяҡ Уралда йәшәгән башҡорт ырыуҙарының этник тарихы һәм уларҙы күсереү мәсьәләһе ҡарала, ауылдарҙың таблицаһы һәм картаһы, 1917 йылғы Рәсәй ауыл хужалығы иҫәбен алыу мәғлүмәттәре бар. Экспедиция ваҡытында тупланған фольклор материалдары, шулай уҡ хәҙерге башҡорттарҙың фотоһүрәттәре урын алған.
Авторҙар яңы баҫманың партияһын Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенә ебәрә. Даими вәкиллек китаптарҙы Көньяҡ Уралдағы китапханаларға, мәктәптәргә һәм милли йәмәғәт ойошмаларына тарата.


text:
«Юлдаш» — Волга буйы федераль округының иң яҡшы радиостанцияһы
Мәскәүҙә радиотапшырыуҙар өлкәһендә Radiostation Awards бөтә Рәсәй конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы уҙҙы. «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһының «Юлдаш» мәғлүмәт һәм йыр-моң каналы Волга буйы федераль округының иң яҡшы радиостанцияһы тип танылды. Исемле алтын статуэтканы һәм еңеүсе дипломын каналдың баш мөхәррире Тәнзилә Үлмәҫбаеваға тапшырҙылар. Тантанаға йыйылыусыларҙы ул башҡорт телендә сәләмләне, конкурсты ойоштороусыларға һәм үҙ тауыштарын биргән тыңлаусыларға рәхмәт әйтте. Конкурстың шарттары буйынса тап тыңлаусылар еңеүсене билдәләне. «Юлдаш» радиоһы 50 мең самаһы тауыш йыйған. Бындай һөҙөмтә конкурстың рекорды булды. Дөйөм алғанда премияға илдең 170-тән ашыу радиостанцияһы дәғүә итте, улар араһында – ватан радиоканалдары лидерҙары «Русское Радио», «Ретро ФМ», «Вести ФМ» һәм бик күп төбәк радиостанциялары. Еңеүселәр 27 номинация буйынса билдәләнде. «Юлдаш» — бөтә Рәсәй конкурсының еңеүсеһе булған берҙән-бер милли радио, тип хәбәр иттеләр «Башҡортостан» телерадиокомпанияһында.


text:
Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус»та балалар шиғыр һөйләйәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфө урамдары буйлап йөрөйәсәк «Әҙәби троллейбус»та төрлө йәштәге уҡыусылар танылған шағирҙарҙың шиғырҙарын яттан һөйләйәсәк. Әҫәрҙәр бала саҡ, дуҫлыҡ, тыныслыҡ, Тыуған илгә һөйөү темаһына арналған. Һөйләп бөткәс, һәр сығыш яһаусы: «Беҙ китап уҡыуға мода иғлан итәбеҙ!», — тип әйтәсәк.
Акция бер үк ваҡытта Рәсәйҙең 37 төбәгендәге төрлө ҡалаларҙа уҙғарыла. Сара яңы уҡыу йылы һәм Әҙәбиәт йылы уңайынан «Дуҫлыҡ дәфтәре» Бөтә Рәсәй программаһы сиктәрендә ойошторола. Өфөлә уны ҡала Советы ҡарамағындағы йәштәр йәмәғәт палатаһы ойоштора. Акцияны үткәреүгә Электр транспорты идаралығы һәм Орджоникидзе районының «Йондоҙлоҡ» балалар берләшмәләре ассоциацияһы булышлыҡ күрһәтә.
Баш ҡалала акция 10 сентябрҙә киске 5-се яртыла башлана. Троллейбус «Колхоз баҙары» туҡталышынан ҡуҙғала, тип хәбәр иттеләр ҡала Советының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы - Башҡортостандың иң яҡшы сәнәғәт компанияһы
2009 йылда республика иҡтисады үҫешенә индергән өлөшө өсөн «Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы» акционерҙар йәмғиәте Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең Рәхмәт хаты һәм «Иң яҡшы сәнәғәт компанияһы» Дипломы менән бүләкләнгән.
«Башинформ» агентлығына «СНХЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса белгесе Тамара Николаеваның хәбәр итеүенсә, юғары награданы нефтехимиктар коллективы икенсе тапҡыр ала. Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы экспортлаусыһы исеменә лә предприятие икенсегә лайыҡ булған. Завод етештергән продукция донъяның 35 иленә оҙатыла. Шулар араһында Испания, Германия, Голландия, АҠШ, Бразилия, Корея илдәре бар.
Уҙған йыл предприятие өсөн юғары үҫеш йылы булған: физик күләм индексы 4,1 процентҡа артҡан (2008 йыл менән сағыштырғанда), экспорттың сағыштырма ауырлығы 41,8 процент тәшкил иткән, предприятиеның кереме — 5 млрд. 406 млн. һум, төрлө кимәлдәге бюджетҡа 207 миллион һум аҡса күсерелгән. Производствоны модернизациялау һәм реконструкциялау буйынса ҙур эштәр башҡарылған: инвестицион программаны финанслауға 136,1 миллион һум йүнәлтелгән.
Социаль яуаплылыҡ компания эшмәкәрлегендә мөһим урын биләй. Рәсәй сәнәғәттең химия тармағы хеҙмәткәрҙәре профессиональ союзының республика конкурсы йомғаҡтары буйынса «Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы» акционерҙар йәмғиәте коллективы «Юғары социаль нәтижәлелек һәм социаль партнерлыҡ үҫеше өсөн» икенсе дәрәжәләге дипломға лайыҡ булған.


text:
«Башкиравтодор» директоры итеп Ринат Абдуллин тәғәйенләнде
«Башкиравтодор» асыҡ акционерҙар йәмғиәте директоры итеп Ринат Абдуллин тәғәйенләнде. Бығаса ул Башҡортостандың Юл хужалығы идаралығы етәксеһе булып эшләне. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына ведомствонан хәбәр иттеләр.
Ринат Зыя улы Абдуллин 1964 йылда республиканың Иглин районы Ҡаҙаяҡ ауылында тыуған. 1982-1984 йылдарҙа әрме сафында хеҙмәт итә. Ике юғары белемгә эйә: Өфө нефть институтын һәм БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлай.
Төрлө йылдарҙа Ринат Абдуллин Өфө хакимиәтендә Заказсы хеҙмәтен, «КПД» асыҡ акционерҙар йәмғиәте» капиталь төҙөлөш предприятиеһын етәкләй. «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе» исеменә лайыҡ.


text:
Ассамблея Советының етәксе органдары һайланды
Башҡортостан Республикаһы халыҡтары Ассамблеяһы Советы ултырышында президиум, рәйес урынбаҫарҙары һайланды. Ассамблея Советы башҡарма комитеты, комитеттар ойошторолдо һәм уларҙың персональ составы раҫланды. Ассамблея Советы президиумына 15 кеше — Башҡортостан Республикаһының милли-мәҙәни ойошмалары етәкселәре, фәнни һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре инде. Ултырышта Ассамблея рәйесенең өс урынбаҫары һайланды: БР Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Вельмир Азнаев, Башҡортостан урыҫтары Соборы башҡарма комитеты рәйесе Владимир Самородов, "Ватаным" Башҡортостан татарҙары ойошмаһы президенты Раил Әсәҙуллин.
Ултырышта ҡатнашыусылар Ассамблея Советы башҡарма комитеты функцияларын "БР Халыҡтар дуҫлығы йорто" дәүләт учреждениеһына йөкмәтергә ҡарар итте. Ассамблея Советы ҡарары менән биш комитет ойошторолдо: Йәмәғәт ойошмалары һәм хәрәкәттәре менән үҙ-ара эш итеү комитеты, Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ менән хеҙмәттәшлек итеү буйынса комитет, Дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары менән үҙ-ара эш итеү буйынса комитет, Халыҡтарҙың рухи һәм мәҙәни хеҙмәттәшлеге буйынса комитет, Аралашлыҡ һәм тыныслыҡ урынлаштырыу миссиялары буйынса комитет.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, күптән түгел үткән БР халыҡтары Ассамблеяһының II съезында уның рәйесе итеп БР Фәндәр академияһының вице-президенты Әхәт Мостафин һайланғайны.


text:
Бөгөн Өфөлә «Эшсе ҡатын-ҡыҙ− 2011» республика конкурсының финалы үтә
Бөгөн, 18 мартта, Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең концерт залында Башҡортостан ойошмалары һәм предприятиеларында эшләгән йәштәр араһында үткәрелгән III «Эшсе ҡатын-ҡыҙ − 2011» конкурсы финалы үтә.
Иң яҡшыһы исеменә муниципаль кимәлдә етди һайлау үткән 11 конкурсант ҡыҙ дәғүә итәсәк. Гүзәл заттар араһында журналистар, табиптар, инженерҙар, операторҙар һәм башҡа төрлө һөнәр эйәләре бар.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы һәм БР Профсоюздар федерацияһы менән ойошторолған конкурс киске сәғәт 6-ла башлана.


text:
Өфөлә бард һәм яҙыусы Сергей Крулдең яңы китабының исем туйы була
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Өфөлә бард һәм яҙыусы Сергей Крулдең яңы китабының исем туйы була. Кесаҙна, 17 сентябрҙә, Башҡортостан Милли музейының әҙәби ҡунаҡханаһында «Янғантау» халыҡ-ара әҙәби фестиваль сиктәрендә бард һәм яҙыусы, Рәсәй Яҙыусылар союзы ағзаһы Сергей Крулдең «Өфө кремле легендалары» китабының исем туйы үтә.
«Повесть 7087 (1579) йылдың йәйендә Өфө ҡәлғәһендәге кешелек мөнәсәбәттәренең онотолмаҫ һәм хәүефле донъяһы хаҡында бәйән итә. Әҫәрҙең төп геройҙары — ҡәлғә воеводаһы баяр Иван Нагой, Изге Троицк сиркәүе башлығы Димитрий, үҫәргән мырҙаһы Бикбау бей, баяр улы Константин Голубцов, нуғай мырҙаһы Ырыҫ бей. Повестың үҙәгендә — башҡорт егете Алмас менән рус ҡыҙы Полинаның мөхәббәте», — тиелә китаптың аннотацияһында.
Танылған тарихсылар, тыуған яҡты өйрәнеүселәр һәм әҙәбиәтселәр — Михаил Роднов, Анатолий Чечуха, Павел Егоров, Петр Федоров, Светлана Чураева, Вера Макарова, Римма Юнысованың һәм башҡа ҡунаҡтарҙың сығыш яһауы көтөлә. Сара барышында автографлы китап һатып алырға мөмкин.
Киске сәғәт 5-тә башлана. Инеү ирекле.


text:
Бөрйән районында «Олоғужан-2011» форумы асылды
Бөгөн, 24 июндә, Бөрйән районының Байназар ауылы янында «2011 йылғы айыҡ ауыл» республика конкурсында ҡатнашыусылар өсөн «Ологужан-2011» мәктәп-слеты эшләй башланы. Уның ойоштороусыһы булып БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы менән берлектә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты сығыш яһай.
Башҡортостандың айыҡлыҡ өсөн көрәшеүсе ойошмалары ағзалары һәм «2011 йылғы айыҡ ауыл» конкурсы активистары: ҡатын-ҡыҙҙар советтары, ауыл биләмәләре башлыҡтары, уҡытыусылар, әүҙем йәштәр, урындағы ҡоролтайҙарҙың вәкилдәре – меңгә яҡын кеше мәктәп-слетҡа йыйылған.
Слет «Үҙәк», «Концептуаль» һәм «Тренингылар үткәреү урыны» кеүек өс майҙанда үтә. Бында тематик лекциялар, семинарҙар, тренингылар, үҙ эшенең оҫталарынан мастер-кластар, түңәрәк өҫтәлдәр, интеллектуаль уйындар һәм спорт ярыштары үткәрелә. Дәрестәр үткәреү өсөн Рәсәйҙең бик күп төбәктәренән белгестәр саҡырылған.
Бөтөн саралар ҙа сәләмәт, айыҡ йәшәү рәүешен алып барыуға, халыҡтың мәғлүмәтлелеген күтәреүгә, тормошта кәрәк буласаҡ оҫталыҡ туплауға йүнәлтелгән. Йәштәр патриотик тәрбиә курсы үтә.
Форум йәкшәмбе, 27 июндә, тамамланасаҡ.


text:
Күгәрсен районында журналистарға Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премиялар тапшырылды
Күгәрсен районында Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге республика журналистар премияһы лауреаттарын наградлау тантанаһы үткәрелде. Уны Шәһит Хоҙайбирҙиндың тыуған яғында, Хоҙайбирҙе ауылында, үткәреү изге традицияға әйләнде. Быйыл Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы был абруйлы премияны биреү буйынса комиссия өс лауреатты билдәләне. Улар: Лена Абдрахманова – «Нисек йәшәйһең, башҡорт ауылы?» рубрикаһы аҫтындағы мәҡәләләр циклы өсөн; Гөлсәсәк Ханнанова – «КоммерсантЪ-Башкортостан» гәзитендә баҫылған ижтимағи-сәйәси темаларға мәҡәләләр серияһы өсөн; Азат Ярмуллин – «Автономиялы Башҡортостан байрағы аҫтында» китабы һәм «Шонҡар» журналында «Тарихнамә» рубрикаһында Башҡортостан тарихы буйынса мәҡәләләр серияһы өсөн.
Наградлау тантанаһында БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина, БР элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов, Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусин ҡатнашты. Тантанала ҡатнашыусылар Шәһит Хоҙайбирҙиндың музейына барҙы, уның һәйкәленә сәскәләр һалды.
Бүләкләү тантанаһын асып, Зөһрә Рәхмәтуллина:
— Был һоҡланғыс премияны шундай матур урында, Шәһит Хоҙайбирҙиндың тыуған яғында тапшырыу айырыуса күңелле, – тине. – Журналистың бөгөнгө эшенә күп нәмә бәйләнгән. Уның һүҙе атом бомбаһына оҡшаш булыуы мөмкин. Был һөнәрҙең яуаплылыҡ, гражданлыҡ һәм дөрөҫлөк кеүек төшөнсәләрҙе үҙ эсенә индереүен беҙ барыбыҙ ҙа аңлайбыҙ. Быйылғы премия лауреаттары уларға эйә. Республика Хөкүмәте исеменән мин уларҙы ҡотлайым һәм артабанғы ижади уңыштар теләйем.
Борис Мелкоедов та лауреаттарҙы ҡотланы һәм күгәрсендәргә йылы ҡабул иткәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Наградланыусылар үҙҙәренең яуап һүҙендә хеҙмәттәрен юғары баһалағандары өсөн рәхмәт белдерҙе. Гөлсәсәк Ханнанова, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бүләкләү тантанаһында ҡатнаша алманы. Лена Абдрахманова үҙенең эшен юғары баһалағандары өсөн сикһеҙ шат.
— Бының өсөн тыуған яғыма, тыуып үҫкән һәм хеҙмәт иткән Күгәрсен районына рәхмәт, — тине ул.
Азат Ярмуллин да награда өсөн рәхмәт әйтте һәм Күгәрсен районы хакимиәте башлығы Фәрит Мусинға үҙенең «Автономиялы Башҡортостан байрағы аҫтында» китабын тапшырҙы.
Наградлау тантанаһы концерт һәм Хоҙайбирҙе ауылы Мәҙәниәт йорто эргәһендәге аллеяла ағастар ултыртыу менән тамамланды.


text:
«Тәрбиәгә бала алыусы иң яҡшы ғаилә - 2010» конкурсы еңеүселәре бүләкләнәсәк
Йыл һайын үткәрелеп килгән «Тәрбиәгә бала алыусы иң яҡшы ғаилә — 2010» ҡала конкурсы еңеүселәрен һәм призерҙарын бүләкләү тантанаһы баш ҡала хакимиәтенең ҙур залы фойеһында 15 октябрҙә 15 сәғәттә үткәреләсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл конкурс Өфөнөң 9-сы балалар йорто базаһында үтте.
Баш ҡаланың Опека һәм попечителлек идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста 14 ғаилә ҡатнашты. Еңеүселәр өс номинацияа билдәләнде — «Иң яҡшы опекун ғаилә», «Тәрбиәгә бала алған иң яҡшы ғаилә», «Иң яҡшы патронат ғаилә». Уларға дипломдар һәм 50 мең һум күләмендә премиялар тапшырыласаҡ. Призерҙар 10-ар мең һум аласаҡ.


text:
Киләһе йылда страховкалау һәм социаль пенсиялар дүрт процентҡа арта
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
2016 йылда страховкалау һәм социаль пенсиялар дүрт процентҡа арта. Дәүләт Думаһы өсөнсө уҡыуҙа «Рәсәй Пенсия фондының 2016 йылға бюджеты тураһында»ғы федераль закон проектын ҡабул итте.
Рәсәй Пенсия фондының бюджетында 2016 йылдың 1 февраленән эшләмәгән пенсионерҙарҙың страховкалау пенсияларын 4 процентҡа индексациялауға сығымдар һалынған. 2016 йылда страховкалау пенсияһына билдәләнгән түләү 1 февралдән 4 процентҡа индексациялана. Индексациялауҙан һуң билдәләнгән түләүҙең күләме айына 4 558,93 һум тәшкил итәсәк, пенсия балының хаҡы — 74,27 һум (2015 йылда — 71,41).
2016 йылда ҡартлыҡ буйынса страховкалау пенсияһының уртаса йыллыҡ күләме 13 132 һум буласаҡ, был пенсионерҙың йәшәү минимумына 149,2 процент тура килә.
2016 йылдың 1 апреленән социаль пенсияның күләме 4 процентҡа индексациялана. Һөҙөмтәлә киләһе йылда уның уртаса күләме 8562 һум тәшкил итәсәк.
Пенсия фондында билдәләүҙәренсә, уҙған йылдарҙағы кеүек үк, 2016 йылда Рәсәйҙә айлыҡ килеме йәшәү минимумынан аҙыраҡ булған пенсионерҙар булмаясаҡ. Эшләмәгән пенсионерҙарҙың барыһына ла йәшәү минимумы кимәленә тиклем социаль өҫтәмәләр түләнәсәк. 2,7 миллион кешенең пенсияһына федераль ҡаҙнанан социаль өҫтәмәләр өсөн 2016 йылға Рәсәй Пенсия фонды бюджетына 44,3 миллиард һум аҡса һалынған.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың иң яҡшы аграрийҙарына дәүләт наградалары тапшырҙыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың иң яҡшы аграрийҙарына дәүләт наградалары тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың иң яҡшы аграрийҙарына дәүләт наградалары тапшырҙыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов төбәктең агросәнәғәт комплексының иң яҡшы вәкилдәренә дәүләт наградалары тапшырҙы. Ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек сәнәғәте хеҙмәткәрҙәрен тәбрикләү тантанаһы 8 ноябрҙә Республика йортонда үтте. Төбәктең 30 аграрийы Салауат Юлаев орденына, «Башҡортостан Республикаһындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» отличие билдәләренә, Башҡортостан Республикаһының Почет грамоталарына, «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре» һәм «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған аҙыҡ-түлек индустрияһы хеҙмәткәре» исемдәренә лайыҡ булды.
Рөстәм Хәмитов агросәнәғәт секторының республика иҡтисадында һәм тотош илдә мөһим роль уйнауын билдәләне.
— Рәсәй төбәктәре араһында беҙ һөт, бал, ҡымыҙ етештереү, аттар һаны буйынса – беренсе, картуф, мал һәм ҡош-ҡорт ите етештереү буйынса – икенсе, иген культуралары, йомортҡа етештереү, кәзә-һарыҡтар һаны буйынса бишенсе урында торабыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
Ҡоролоҡҡа ҡарамаҫтан, быйыл республика аграрийҙары үҙҙәренең алдына ҡуйылған бурыстарҙы үтәне, тип айырыуса ғорурлыҡ менән билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Ун ай һөҙөмтәләре буйынса беҙҙә ауыл хужалығы продукцияһы етештереү күләмдәре 95 миллиард һумға етте. Уңыш буйынса рекордлы булған үткән йылға ҡарағанда, был ни бары 15 процентҡа кәмерәк, — тип хәбәр итте Президент.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, һуңғы йылдарҙа республикала ауыл хеҙмәтсәндәренә етди ярҙам күрһәтелә: ауыл хужалығы эштәрен үткәреү өсөн яғыулыҡҡа хаҡтар кәметелде, ауыл хужалығы техникаһы һатып алыуға средстволар бүленде. Аграрийҙар киләсәктә лә бындай ярҙамға иҫәп тота ала, тип ышандырҙы Президент. Илдең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеү шарттарында был айырыуса актуаль.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов тәбрикләнеүселәргә «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Яҡташтар» исемле яңы проекты тураһында һөйләне.
— Беҙҙең арала йәшәгән кешеләр араһынан заман геройҙарын һайлап алыу, район, республика, тотош ил тормошона ҙур өлөш индергән кешеләрҙе билдәләү – ул бик яҡшы идея. Ысын геройҙарҙың исемдәре барыһына ла билдәле булырға тейеш. Республикалағы һәр райондың, һәр ҡаланың кешеләр аша тарихын булдырырға бурыслыбыҙ, сөнки тарихты айырым кешеләр, беҙҙең яҡташтар, ысын патриоттар булдыра. Патриотизмдың бәләкәй Ватанға ҡарата һөйөүҙән башланыуына ышанам, — тине Президент.


text:
Силәбе өлкәһендә Ғәлимов Сәләм исемендәге әҙәби премия тапшырыласаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
21 октябрҙә Силәбе өлкәһендә Ғәлимов Сәләм исемендәге әҙәби премияны тапшырыу тантанаһы була. Сара Сосновка районы Һолтай ауылының Мәҙәниәт йортонда ойошторола.
Быйыл премия «Художестволы әҙәбиәт» номинацияһында — йәш автор Марат Дауытовҡа, «Журналистика» номинацияһында — «Уралым» гәзитенең баш мөхәррире Нурия Ихсановаға, «Тыуған яҡты өйрәнеү» номинацияһында «Азия менән Европа араһында», «Юлдаш-Ҡатай Нязепетровский» китаптары авторы Әсләм Арыҫлановҡа тапшырыла.
Әҙәби осрашыуҙа авторҙар үҙҙәренең шиғырҙарын уҡыясаҡ, «Һолтай ҡыҙҙары» вокаль төркөмө башҡарыуында халыҡ уйын ҡоралдары һәм йырҙар яңғыраясаҡ. Урал Ҡолошов Әҙәбиәт йылында һәм үҙенең юбилейы уңайынан «Күңел йылыһы» исемле китабының исем туйын үткәрә. Йыйынтыҡҡа авторҙың балалар өсөн ижад иткән легендалары, ғибрәтле хикәйәләре һәм әкиәттәре тупланған. Китаптың башҡорт һәм рус телдәрендә яҙылыуы ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра, тип билдәләне Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
Сарала Сосновка районы хакимиәте, район мәктәптәре уҡытыусылары, Сосновка, Арғаяш, Ҡоншаҡ райондары һәм Силәбе ҡалаһының әҙәби берләшмә вәкилдәре, Силәбе өлкәһенең һәм Башҡортостандың Яҙыусылар союзы вәкилдәре, республиканың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенән саҡырылған ҡунаҡтар ҡатнаша.
Әҙәби премия 2011 йылда башҡорт әҙәбиәтенең классигы Ғәлимов Сәләм хөрмәтенә Сосновка районы хакимиәте башлығы Владимир Котов тарафынан булдырылды. Биш йыл эсендә байрам өлкә кимәлендәге сараға әүерелде. Арғаяш, Ҡоншаҡ, Сосновка райондарында, Силәбе һәм Магнитогорск ҡалаларында йәшәүсе шағирҙар, яҙыусылар, тыуған яҡты өйрәнеүселәр премия лауреаттары исеменә лайыҡ булды.


text:
Православныйҙар Крещение байрамын билдәләйФото: Олег Яровиков
Православныйҙар Крещение байрамын билдәләй
Православныйҙар Крещение байрамын билдәләйФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
19 ғинуарҙа православныйҙар Крещение байрамын билдәләй. Ул христианлыҡта иң боронғо байрамдар иҫәбенә инә.
Республикала йәшәүселәр өсөн байрамға 62 һауыт әҙерләнгән. Өфөлә Дуҫлыҡ монументы һәм Нижегородка биҫтәһендәге Ағиҙел йылғаһында, шулай уҡ И.Яҡутов исемендәге һәм «Ҡашҡаҙан» ял парктарында урынлашҡан күлдәрҙә дүрт мәке эшләнгән.
Бөгөн Өфөлә православныйҙар Изге Сергиев соборынан алып Дуҫлыҡ монументы эргәһендәге Ағиҙел йылғаһындағы мәкегә тиклем тәре юлы үтте. Керәшен һыуыҡтары өсөн хас булмаған һауа торошо күҙәтелде: һауа температураһы -5 градус, һыуҙа +4. Крещение төнөнә ҡарай барлыҡ православие ҡорамдарында һыуҙы изгеләндереү йолаһы үтәлде. Диндарҙар изге һыуға сиратҡа теҙелде. Был төндә һәр йылға-күлдән алынған ябай һыу ҙа шифалы көскә эйә тип иҫәпләнә.
«Мәкеләр баҫмалар һәм ҡоймалар менән йыһазландырылған. Һәр урында ҡотҡарыусылар, полиция һәм медицина хеҙмәткәрҙәре эшләй. Диндарҙарға уңайлы булһын өсөн йылы палаткалар һәм дөйөм туҡланыу пункттары ҡуйылған», — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына «112-се ҡотҡарыу хеҙмәте»нең мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе Яна Калинина.


text:
«Башинформ» агентлығына БР Үҙәк һайлау комиссияһының Рәхмәт хаты тапшырылды
БР Үҙәк һайлау комиссияһы 2011 – 2012 йылдарҙа үткән федераль парламент һәм президент һайлауҙарын оператив һәм киң яҡтыртҡаны өсөн «Башинформ» агентлығын Рәхмәт хаты менән билдәләне. БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Нәйлә Алтынова 24 апрелдә агентлыҡтың мәғлүмәт хеҙмәте коллективы менән осрашып, «Башинформ» агентлығының генераль директоры Максим Ульчевҡа Рәхмәт хаты тапшырҙы.
Нәйлә Алтынова «Башинформ» агентлығының һайлауҙарҙы яҡтыртыуға индергән өлөшөн юғары баһаланы һәм Башҡортостанда көтөлгән киләһе һайлау кампанияларын телгә алып китте (2012 йылдың октябрендә республикала муниципаль район советтары депутаттары һайланһа, киләһе йылда БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға һайлауҙар үтәсәк) һәм, БР Үҙәк һайлау комиссияһы менән урындарҙағы һайлау комиссияларының республиканың төп мәғлүмәт агентлығы менән һөҙөмтәле хеҙмәттәшлеге дауам ителер, тигән ышанысын белдерҙе. Максим Ульчев, үҙ сиратында, агентлыҡ артабан да һайлаусыларға мәғлүмәт биреү буйынса үҙ миссияһын юғары профессиональ кимәлдә башҡарасаҡ, тип билдәләне.


text:
БР Президенты ҡарамағындағы Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса совет 2012 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаныФото: Андрей Старостин
БР Президенты ҡарамағындағы Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса совет 2012 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаны
БР Президенты ҡарамағындағы Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса совет 2012 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаныФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда 2013 йылда «Асыҡ Рәсәй» проекты нигеҙендә хәйриә эшмәкәрлеге буйынса портал эшләй башлаясаҡ. Был хаҡта республиканың Хәйриә эшмәкәрлеге буйынса советы ултырышында әйтелде. Сәйәси сараны Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.
Ултырышта шулай уҡ Советтың 2012 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһалды һәм ағымдағы йылға пландар билдәләнде.
— Хәйриә эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса совет эшмәкәрлеген ыңғай баһаларға була, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Тәүгә республика кимәлендә закондар нигеҙендә хәйриә эшмәкәрлегенең принциптары тәртипкә һалынды һәм уны уҫтереү буйынса саралар билдәләнде. Был кешеләргә үҙҙәре теләп ярҙам иткән предприятиеларҙың һәм йәмәғәт хеҙмәткәрҙәренең эшмәкәрлек даирәһен киңәйтергә мөминлек бирәсәк. 2012 йылда йәмәғәт ойошмалары әүҙемләште, ауыр тормош хәлендә ҡалған кешеләрҙең мәсьәләләрен хәл итеүҙә ярҙам күрһәткән бизнес-структуралар һәм айырым кешеләр һаны арта. Бынан тыш, төрлө марафон, акция, кисәләр үткәрелде, Владимир Спиваков, Илдар Абдразаҡов, Салауат Фәтхетдинов кеүек данлыҡлы яҡташтарыбыҙ ҙа хәйриә эшмәкәрлегенә ҡушыла.
Үткән йылда 40 социаль йүнәлештәге коммерцияға ҡарамаған ойошма РФ Иҡтисади үҫеш министрлығы менән бүленгән федераль гранттарға лайыҡ булды, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Улар 23 миллион һум күләмендә ярҙам алған. Средстволар социаль етемлекте иҫкәртеү, әсәлеккә һәм балалыҡҡа ярҙам итеү, оло йәштәгеләрҙең йәшәү сифатын яҡшыртыу кеүек аныҡ эштәргә йүнәлтелгән. Башҡортостан йәштәре «Изге эштәр башҡарам» марафонында даими ҡатнаша.
Республика Президенты урындарҙағы ыңғай үҙгәрешәрҙе лә билдәләне: үткән йылда барлыҡ муниципалитеттарҙа Хәйриә эшмәкәрләге мәсьәләләре буйынса советтар булдырылған, улар ярҙамында 35 миллион һумдан ашыу суммаға ярҙам күрһәтелгән.
Башҡортостан ҡала һәм райондарында хәйриә эшмәкәрлеген популярлаштырыу буйынса саралар ойошторола. Мәҫәлән, Октябрьскийҙа «Бергәләп изгелек эшләйек» марафоны үткәрелде, йыйылған средстволарға ойоштороусылар мәктәптәр өсөн интерактив таҡталар, реабилитация үҙәктәре өсөн музыка ҡоралдары һәм спорт ҡорамалдары һатып алған, шулай уҡ мохтаж ғаиләләргә ярҙам күрһәкән, ҡаты ауырыған балаларҙың дауаланыуы өсөн түләгән. Туймазы районында халыҡ университетына йөрөүселәр менән «Өләсәйҙәр — балаларға» исемле ғәҙәти булмаған проект тормошҡа ашырыла. Унда ҡатнашыусылар имен булмаған ғаиләләрҙән һәм инвалид балаларҙы тәрбиәләүҙә ярҙам күрһәтә. Ә Салауат ҡалаһынан депутаттар ҡаты ауырыған балаларҙы шефлыҡҡа алған.
— Бындай акциялар даими рәүештә барлыҡ муниципалитеттарҙа үткәрелергә тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
— 2012 йылға хәйриә эшмәкәрлеген үҫтереү буйынса план үтәлде, — тип хәбәр итте БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова. – 2013 йыл башына Башҡортостанда 210 хәйриә ойошмаһы һәм 4700 социаль йүнәлештәге коммерцияға ҡарамаған ойошма теркәлгән. Йәштәр араһында волонтерҙар хәрәкәтен үҫтереү, был йүнәлештә Башҡорт дәүләт педагогия университеты эшмәкәрлегенең ыңғай тәжрибәһен таратыу планлаштырыла. Күпселек мәсьәләләр буйынса эш дауам ителәсәк.
Ултырышта шулай уҡ мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең социаль яраҡлашыуы буйынса сараларҙы 2013 йылға эш планына индерергә, шулай уҡ бала йорттарын тамамлаусыларҙы оло тормошҡа әҙерләү буйынса эшмәкәрлекте әүҙемләштерергә тәҡдим ителде.
— Яңы хәйриә структураларын булдырыу һуңғы ике-өс йылдың тренды булып тора. Уларҙың барыһы ла халыҡ именлеге өсөн эшләй. Башҡортостанда хәйриә эшмәкәрлеге мәҙәниәтен һәм традицияларын формалаштырыу артабан да дауам ителәсәк, — тип ышандырҙы Рөстәм Хәмитов.


text:
Абруйлы ғалимдар фекеренсә, Башҡортостанда иҡтисади прогресс күҙәтелә
Шаршамбы, 19 ғинуарҙа, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Иҡтисади үҫеш моделдәрен тикшереү үҙәге (СЕМI) етәксеһе Жак Сапир һәм Рәсәй Фәндәр академияһының Халыҡ хужалығын прогнозлау институты директоры, академик Виктор Ивантер менән осрашты. Бында республиканың иҡтисади үҫеше тураһында һүҙ алып барылды. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, ҡунаҡтар Өфөлә аҡса-финанс проблемалары буйынса Рәсәй-Франция семинарын үткәрҙе. Унда глобаль проблемалар менән бер рәттән иҡтисадтың төбәк үҙенсәлектәре лә тикшерелде.
— Беҙ республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән йөкмәткеле әңгәмә ҡорҙоҡ, — тине Виктор Ивантер. – Уның үҙ алдына төбәкте үҫтереүгә һәм граждандарҙың именлегенә йүнәлтелгән конструктив бурыстар ҡуйыуы ҡыуандыра. Бында иҡтисади өлөш ҙур роль уйнай. Беҙ мөмкин тиклем быға булышлыҡ итәсәкбеҙ. Башҡортостандың үҫеш кимәле ярайһы уҡ юғары.
Виктор Ивантер республикала сәнәғәт үҫеше күҙәтелеүен билдәләне.
— Башҡортостанда двигателдәр эшләү тергеҙелә, нефть химияһы тармағы үҫешә. Быларҙың барыһы ла, һис шикһеҙ, шатландыра. Шулай ҙа иҡтисадты үҫтереүгә етди ҡарарға кәрәк. Хеҙмәткәрҙәрҙе лайыҡлы эш хаҡы менән тәьмин итеү тураһында ла оноторға ярамай, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды академик.


text:
Төбәктә ҙур ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу эшһеҙлек мәсьәләһен хәл итергә ярҙам итәсәк
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда рәсми рәүештә теркәлгән 30 меңгә яҡын эшһеҙ иҫәпләнә. БЮТ телеканалында тура эфир барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, «ысынында иһә бындай кешеләрҙең күберәк булыуын аңлайбыҙ».
— Әлбиттә, эш урындарын булдырыу – бик мөһим мәсьәлә. Кешеләрҙең эш эҙләп сит төбәктәргә барыуын күреү аяныс. Халыҡ төньяҡ территорияларға, Төмән өлкәһенә, Ханты-Манси автономиялы округына, Ямалға сығып китә. Был йәһәттән донор булараҡ сығыш яһайбыҙ. Шул уҡ ваҡытта Башҡортостандан был төбәктәргә барған кешеләр һаны килеүселәр һанынан күпкә күберәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Уның һүҙҙәренсә, бындай эшкә республиканан яҡынса 100-120 мең кеше сығып китә. «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте структураһын үҙгәртеү, ауыл хужалығы тармағының бөлгөнлөккә төшөүе, совхоз һәм колхоздарҙың банкротлыҡҡа дусар булыуы бының төп сәбәбе булып тора.
Башҡортостан Президенты иҫәпләүенсә, ауыл хужалығы өлкәһендә кисектергеһеҙ саралар күреү мөһим.
Һүҙ, тәү сиратта, ҙур ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу тураһында бара. Тәүге инвестиция проекттары тормошҡа ашырыла башланы ла инде. Улар араһында – Благовар районында сусҡа ите етештереү буйынса мегакомплекс төҙөү. Унда йыл һайын 42 мең тонна продукция етештереү планлаштырыла.
Мәләүез районында күркә ите етештереү буйынса комплекстың икенсе сираты файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Бүздәк районында «ДАМАТЕ» компанияһы ҙур инвестиция проектын тормошҡа ашыра башларға ниәтләй. Уның ярҙамында республикала йыл эсендә етештерелгән һөт күләме яҡынса 100 мең тоннаға, йәғни 15 процентҡа артасаҡ.
Шулай уҡ ауыл ерендә урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү мөһим йүнәлеш булып тора. Мәҫәлән, әлеге ваҡытта тормошҡа ашырылған «500 ферма» республика комплекслы программаһы ярҙамында 2013 йылда 100 һөтсөлөк-тауар фермаһын яңыртыу планлаштырыла.
— Быйыл республикала 110 һөтсөлөк фермаһының яңыртылыуы ла ихтимал, — тигән ышаныс белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Республика етәксеһе шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү кәрәклеген белдерҙе. Төбәк башлығы Ауырғазы районында тормошҡа ашырылған «Йәнле ауыл» проектын миҫалға килтерҙе.
— Бында тупланған тәжрибәне тотош республика кимәлендә йәйелдерергә ниәтләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн беҙ кешеләрҙе иҡтисади тормошҡа йәлеп итеү тураһында һүҙ алып барабыҙ. Һәм «Йәнле ауыл» проектын республика кимәлендә тормошҡа ашыра алһаҡ, ауыл халҡының ярайһы уҡ ҙур өлөшөн иҡтисади тормошҡа йәлеп итеүгә өлгәшәсәкбеҙ.


text:
Республикала миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелгән
Башҡортостанда быйылғы йылдың һигеҙ айындағы төҙөлөш-монтажлау эштәренең дөйөм күләме 60 миллиард һум самаһы тәшкил иткән. Миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелгән, шуларҙың өстән бер өлөшө тиерлек – күп ҡатлы йорттар. Йыл аҙағына тиклем 2,1 миллион «квадрат» торлаҡ төҙөү һәм уны сафҡа индереү планлаштырыла. 2015 йылға торлаҡты сафҡа индереү күләмдәре республикала ике тапҡырға тиерлек артып, 3,7 миллион квадрат метр тәшкил итергә тейеш.
Шул уҡ ваҡытта Башҡортостан төҙөүселәренең проблемалары әүәлгесә насар хәл ителә.
— Төҙөлөш менән шөғөлләнгән предприятиеларыбыҙҙың әйләнешендә аҡса булмауы, һатып алыу һәләтенең түбән булыуы, төҙөлөш башлар өсөн әҙер майҙандар юҡлығы, шулай уҡ юғары процентлы банк кредиттары һәм төҙөлөш тармағында эре компаниялар булмауы – хәл итеүҙе талап иткән иң мөһим мәсьәләләр, — тине БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов.
Был осраҡта аҡса әйләнеше йылына бер нисә тиҫтә миллиард һумға еткән эре төҙөлөш компниялары хаҡында һүҙ бара. Шуның арҡаһында улар тотош микрорайондар төҙөй ала. Рәсәй төбәктәрендә бындай ҙур масштаблы төҙөлөш өлгөләре бар. Беҙҙең өсөн иң яҡындары – Татарстан һәм Свердловск өлкәһе.
Башҡортостанда иһә төҙөлөш тармағы бөгөн әйләнештә аҡсаһы булмаған һәм ҡабат-ҡабат банктан кредит ала алмаған бәләкәй предприятиелар иңендә. Был ахыр сиктә төбәктәге төҙөлөш эштәре күләмдәрендә һәм эштәр башҡарыу тиҙлегендә сағыла.


text:
Газ Башҡортостан ауылдарындағы һәр йортҡа еткереләсәк
Башҡортостан ауылдарында газ һәр йортҡа еткереләсәк. Был хаҡта Ҡырмыҫҡалыла граждандарҙы ҡабул итеү барышында республика Президенты Рөстәм Хәмитов белдерҙе. Уның әйтеүенсә, һуңғы йылдарҙа төбәктә ҡасабалар араһындағы газ үткәргестәр төҙөлөшөндә кире тенденция өҫтөнлөк иткән. Газ тораҡ пункттарға еткерелгән дә, эш шуның менән туҡтап ҡалған.
— Мин быны тыуған ауылым өлгөһөндә лә күҙәттем, — тип аңлатма бирҙе Рөстәм Хәмитов. – Газ үткәргес торбаларҙы ете-һигеҙ йыл элек һалдылар, ә газ бер нисә йортҡа ғына үткәрелде. Ошонан һуң барыһы ла туҡталып ҡалды. Һуңынан оҙаҡ ваҡыт газдың йорттарға барып етеүен талап итергә тура килде.
Рөстәм Хәмитовтың граждандарҙы ҡабул итеүе билдәләнгән проблеманың дөйөм республика күләмендә булыуын күрһәтте. Ауыл эсендә газ үткәргестәрҙең булмауы Башҡортостандың төрлө райондарына хас. Газдың ярайһы ҡиммәт булыуына ҡарамаҫтан, ауылда йәшәүселәрҙең күбеһе был яғыулыҡтың йорттарына килеп етеүен теләй, бигерәк тә газ үткәргес торбалар тораҡ пунктҡа тиклем һалынған икән. Әммә халыҡҡа өйҙәренә газды төп торбанан үҙҙәренең иҫәбенә үткәрергә тәҡдим итәләр. Бындай эш уртаса алғанда 150 – 170 мең һумға барып баҫа. Ауыл халҡының күбеһе өсөн бындай сумма көс еткеһеҙ.
Башҡортостан Президенты әйтеүенсә, был мәсьәлә яҡын арала хәл ителәсәк. Рөстәм Хәмитов күптән түгел «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәте етәкселеге менән осрашыу үткәргәйне. Республика башлығы БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонинға ла тейешле күрһәтмәләр бирҙе. Башҡортостанда ауылдан ауылға газ үткәргестәр һалыу эштәре туҡтатылып торасаҡ, бөтә көс хәҙер республика тораҡтары эсендә газ үткәргестәр төҙөүгә йүнәлтеләсәк.