text:
Асыу тәлгәштәре
Асыу тәлгәштәре (ингл. The Grapes of Wrath) — Джон Стейнбек тарафынан яҙылып, 1939 йылда баҫтырып сығарылған роман, 1940 йылда Пулитцер премияһына һәм 1962 йылда Нобель премияһына лайыҡ була. Романда Бөйөк депрессия осоро сағыла, Оклахома штатындағы өйҙәренән ҡоролоҡ, иҡтисади ауырлыҡтар һәм финанс һәм ауыл хужалығындағы үҙгәрештәр арҡаһында сығып киткән ярлы крәҫтиән ғаиләһе — Джоудтар тураһында бәйән ителә. Саң ҡаҙаны тип аталған көслө саңлы дауылдар теҙмәһенән һуң сараһыҙ хәлдән Джоудтар Калифорнияға табан юллана. Меңләгән башҡа «Оки»лар менән ҡуша улар ҙа бында эш эҙләй, йәшәр урын, өмөтлө киләсәккә ынтыла.
Роман АҠШ-тың күп уҡыу йорттарында уҡыу программаһына керетелгән, 1940 йылда ул урыҫ теленә тәржемә ителгән.
Йөкмәткеһе
Сюжеты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Роман Том Джоудтың Мак-Алестер төрмәһенән билдәләнгән ваҡыттан алда иреккә сығыуынан башлана. Оклахомалағы Саллисо ҡалаһы янындағы өйөнә ҡайтышлай, ул элекке дин таратыусы Джим Кейсины осрата, һәм улар артабан бергә китәләр. Бала сағы үткән фермаһының өйөн Том ташландыҡ хәлдә күреп, аптырашта ҡала. Уларға күршеләре Мьюли Грейвс тап була һәм ул ғаиләнең өйҙән китеп, ағалары Джон Джоудтың өйөндә тороуын, шулай уҡ банктарҙың бөтә фермерҙарҙан ерҙәрен тартып алыуын, әммә үҙе был ерҙән китергә баш тартыуын һөйләп бирә. Том һәм Кейси икенсе көн иртә менән Джон ағаларына китә. Бында уның ғаиләһе бар булған мөлкәтен йөк машинаһына тейәп йөрөй; уларҙың бөтә игене Саң ҡаҙанында ҡырыла, һөҙөмтәлә улар банк алдында бурысын түләй алмай, ерһеҙ ҡала. Бөтә Оклахома буйлап таралған, Калифорниялағы уңдырышлы ерҙәр һәм юғары эш хаҡтары тураһында яҙылған реклама ҡағыҙҙарына ышанып, Джоудтар булған аҡсаларын яҡшы тормошҡа өмөт биргән сәйәхәткә һала. Оклахома штатын ҡалдырыу Томдың ваҡытынан алда төрмәнән сығыу шарттарын боҙһа ла, ул тәүәкәлләп, ғаиләһе менән бергә китә, Кейси ҙа ғаиләгә ҡушыла.
66-сы шоссе буйлап улар көнбайышҡа табан юллана, был шоссе иһә шул уҡ вәғәҙә менән ҡыҙыҡтырылған, шул уҡ тарафҡа юл алған башҡа ғаиләләр менән тулған була. Бер ғаилә ялға туҡтағанда, һәр ваҡыт эргәһендә бер нисә башҡа ғаилә туҡтай, юлда үҙ ҡанундары булған лагерҙар барлыҡҡа килә. Калифорнияға яҡынлашҡан һайын, унан кире ҡайтып барған кешеләр йышыраҡ осрай. Улар Калифорнияла эш етмәүен, эшләгәндәргә лә бик аҙ түләгәндәрен, хатта ашарға лә етмәүен һөйләйҙәр. Әммә Джоудтар рекламала тасуирланған ил шулай ҙа барлығына өмөтөн һүндермәй. Сәйәхәт башында уҡ олаталары үлеп китә һәм юл буйында ерләнә. Калифорнияға инмәҫ элек өләсәләре лә үлеп китә. Томдың ағаһы Ной, һуңынан Джоудтың ауырлы ҡыҙы Роза Саронаның ире Конни ғаиләнән бүленеп ҡала, ҡалған ғаилә ағзалары әсәләре етәкселеге аҫтында, башҡа барыр урындары юҡлығы һәм юлды артабан дауам итергә кәрәклеген аңлап, сәйәхәтен дауам итә.
Килеп еткәс, эш эҙләүселәрҙең артыҡ күплеге һәм эшселәрҙең хоҡуҡтары тупаҫ боҙолоуы, эре фермерҙар килешеп эш итеүе, ә ваҡ фермерҙар хаҡтарҙың ҡырҡа төшөүенән зыян күреүе арҡаһында ғаилә йәшәү өсөн кәрәкле минимум табырға тырышып, аслы-туҡлы көн итә. Һыу, йыуыныу урындары менән тәьмин ителгән, таҙа хөкүмәт лагерына урынлашҡас, киләсәккә өмөт осҡондары ҡабына. Был лагерҙарҙа ысынлап та яҡшы шарттар, хатта күскенселәрҙе туҡтауһыҙ эҙәрлекләгән Калифорния идаралығы вәкилдәренә бында инеү тыйыла, әммә яҡын-тирәлә эш юҡлыҡтан, Джоудтар хөкүмәт лагерынан китергә мәжбүр була.
Ялланыусыларҙы экспулатациялауға яуап итеп, ҡайһы бер кешеләр, шулар араһында таныҡлаусы менән низағтан һуң төрмәгә ултырырға мәжбүр булған Кейси, эшселәрҙе союздарға берләштерергә тырыша. Джоудтар иһә Кейси менән эшселәр төркөмө забастовка башлаған шафталы (персик) баҡсаһына штрейкбрехер булып эшкә керә. Көнө буйы бөтә ғаилә менән баҡсала эшләүҙән һуң алынған аҡса киске ашҡа саҡ етә. Том Джоуд Кейсины осратып һөйләшә, уны үлтергән саҡтарында шаһит була һәм уға ҡул күтәреүсене үҙе үлтерә, үҙе лә йәрәхәт ала. Икенсе көн полиция йөҙө яраланған үлтереүсене лагерь буйлап эҙләй. Забастовка туҡтатылғас, эш хаҡы ике тапҡыр төшә, шулай ҙа аслыҡтан йонсоған халыҡ баҡсалағы һәр уңыш өсөн хатта һуғышырға әҙер.
Артабан ғаилә мамыҡ фермаһына урынлаша, бында ҡасҡынға әйләнгән Том әсәһенә уңыштар теләп, үҙенең ҡайҙа барһа ла, иҙелеүселәрҙе яҡлаясағын вәғәҙә итеп, ғаиләһенән айырыла. Ямғырҙар мәле башлана, мамыҡ йыйыуҙан һуң яҙға тиклем эш юҡ. Ямғыр ваҡытында йылға ярҙарынан сығып, эшселәр йәшәгән вагондарҙы баҫа башлай. Был ваҡытта Роза Саронаның балаһы үле тыуа. Ғаилә һыу баҫмаған юғарыраҡ урынға китә һәм юл буйындағы һарайға табан юллана. Һарай эсендә — аслыҡтан көсһөҙләнгән ир менән улы, Роза Сарона ирҙе үҙ һөтө менән үлемдән ҡотҡара.
Төп персонаждар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Том Джоуд — романдың төп геройы. Джоудтарҙың ғаиләһендә икенсе ул.
- Әсәй — булдыҡлы һәм етеҙ ҡатын, ғаиләне бергә тоторға тырыша.
- Атай — исеме шулай уҡ Том, 50 йәштәрҙә. Эшлекле крәҫтиән һәм ғәилә йәнле кеше, үҙенең ғаилә башлығы урынын ҡатынына тапшыра.
- Джон Джоуд — өлкән Том Джоудтың ағаһы, 50-60 йәштәр тирәһендә, үҙен йәш ҡатынының үлемендә ғәйепле һанай. Ғәйеп тойғоһон эске һәм ҡатындар менән баҫырға тырыша, гонаһынан арыныр өсөн, ураған һайын балаларҙы тәм-том менән һыйлай.
- Джим Кейси — ышанысын юғалтҡан элекке дин таратыусы, романдың аҙағына эшселәрҙең хоҡуҡтарын боҙоуға ҡаршы забастовканы етәкләй.
- Эл Джоуд — Джоудтарҙың өсөнсө улы, 16 йәштәрҙә, машиналар һәм ҡыҙҙар менән ҡыҙыҡһына, ағаһы Томды хөрмәт итә, роман аҙағына үҙ юлын эҙләй башлай.
- Роза Сарона Джоуд Риверс — Джоудтарҙың 16-17 йәштәрҙәге хыялый ҡыҙҙары, роман барышында үҫешә һәм еткән ҡатынға әйләнә. Роман башында йөклө, балаһы насар туҡланыуҙан үле тыуа. Уның роман аҙағында аслыҡтан көсһөҙләнгән иргә ярҙам итеүе — тормоштоң дауам итеүе символы.
- Конни Риверс — Роза Саронаның ире, роман башында 19 йәштә. Йәш һәм бер ҡатлы егетте никахтан һуңғы яуаплылыҡ тетрәтә, һәм Калифорнияға китеп барған саҡта ул кәләшен ташлап китә.
- Ной Джоуд — Джоудтарҙың өлкән улы, тыуған сағында уҡ йәрәхәтләнеп, «сәйер» була. Ул беренсе булып ғаиләнән айырылып, Колорадо йылғаһы буйында балыҡсылыҡ итеп көн күреүҙе һайлай.
- Олатай — Томдың олатаһы Уильям Джеймс Джоуд, ул Оклахоманан китеүҙән баш тарта. Уны тыныслындырғыс дарыу ярҙамында йоҡлатып алып китәләр, әммә ҡарт юлдағы беренсе төндә үк йән бирә.
- Өләсәй — динле әбей, иренең үлеменән һуң оҙаҡ тормай, ул да үлеп китә.
- Руфь Джоуд — 12 йәштәрҙәге ҡыҙҙары.
- Уинфилд — 10 йәштәрҙәге кинйә малай, Руфь менән бик яҡындар.
Яҙылыу тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1936 йылдың йәйен Стейнбек Калифорнияның ялланып эшләүселәре араһында үткәрә, лагерҙар һәм гувервилдәр буйлап йөрөй, забастовкалар шаһиты була. Һөҙөмтәлә Калифорнияның ауыл хужалығы индустрияһында эшләүсе күскенселәре тураһында мәҡәләләр шәлкеме яҙыла. Мәҡәләләр дөйөм «Уңыш йыйыу сиғандары» («The Harvest Gypsies») исеме аҫтында «San Francisco News» гәзитендә 1936 йылдың октябрендә баҫыла. Эшселәр менән аралашҡан ваҡыт эсендә күргәндәре һәм ишеткәндәре яҙыусыға шул тиклем тәрән тәьҫир итә, һәм ул был турала әҙәби китап яҙырға ниәтләй.
Романдың исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Романға исемде ҡатыны Кэрол тәҡдим итә, «асыу тәлгәштәре» фразаһы «Республиканың хәрби гимны» («The Battle Hymn of the Republic») патриотик йырынан алынған. Йыр иһә үҙ сиратында Тәүраттың Апокалипсисына һылтана:
Был фраза шулай уҡ романдың аҙыҡты хаҡтар юғары кимәлдә ҡалһын өсөн аңлы рәүештә юҡ итеү һүрәтләнгән 25-се бүлегендә осрай:
Тәнҡит[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Китап хайран ҡалдырырлыҡ ҙур уңышҡа өлгәшә — уның тиражы 14 миллион экземплярға етә. Роман «милли ваҡиға масштабындағы күренеш» була. Ул «халыҡ тарафынан асыҡ тыйыла һәм яндырыла, уның турала милли радио селтәрҙәрендә фекер алышына, әммә барыһынан да бигерәк, ул уҡыла.» [1] Стейнбектың күп замандаштары романды ҡабул итмәй, ҡайһы берҙәр хатта уны «яла яғыу», «тупаҫлыҡ» һәм «әхлаҡһыҙлыҡ» өcөн тыйырға тырыша, ҡалаларҙа әҫәр китапханаларҙан алып ташлана. Тәнҡит айырыуса ныҡ Калифорнияның фермерҙар ассоциацияһынан яуа, улар китапты «алдаҡ менән тулы» булыуында һәм «коммунистик пропаганда» алып барыуында ғәйепләй. [2]
Артабанғы йылдарҙа китапҡа ҡарата ыңғай баһалар һаны арта бара. Гәзиттәр һам журналдар дәүләт эшмәкәрҙәренең, социологтарҙың Стейнбек тарафынан китапта килтерелгән факттарҙың дөрөҫлөгөн тулыһынса раҫлаған дәлилдәрен баҫтырып сығара башлай. 1940 йылда Стейнбек китап өсөн АҠШ-тағы иң юғары премияларҙың береһе — Пулитцер премияһын яулай.
1962 йылда Нобель премияһы комитеты «Асыу тәлгәштәре»н «оло хеҙмәт» тип атай һәм ул Стейнббекка Әҙәбиәт өлкәһендә Нобель премияһын биреү өсөн төп сәбәптәрҙең береһе була. [3]
«Time» журналы романды «Time журналының 1923 йылдан 2005 йылға тиклемге 100 иң яҡшы инглиз телендәге романы» исемлегенә керетә. [4]
1998 йылда Modern Library нәшриәте «Асыу тәлгәштәре»н үҙенең «20-се быуаттың 100 иң яҡшы инглиз телендәге романы» исемлегенә унынсы итеп керетә.
Әҫәр сәхнәлә һәм экрандарҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1940 йылда режиссер Джон Форд роман буйынса фильм төшөрә. Әммә фильмдың аҙағы әҫәрҙекенән ныҡ айырыла — Голливуд ҡанундарына ярашлы, фильм «хэппи-энд» менән тамамлана, китапта иһә геройҙарҙың артабынғы яҙмышы өмөтһөҙ һәм трагик.
Чикаголағы «Дала бүреһе» театр компанияһы («Steppenwolf Theatre Company») китап нигеҙендә тамаша әҙерләй, сценарийы яҙыусы, режиссер Фрэнк Галати тарафынан яҙыла, Гэри Синиз 1990 йылда Том Джоуд роле менән тәү башлап Бродвей сәхнәһендә сығыш яһай. [5]
«Minnesota Opera» театры һәм «Utah Symphony and Opera» театры берлектә романға нигеҙләнгән опера әҙерләй, көйөн композитор Рикки Иен Гордон, һүҙҙәрен Майкл Кори яҙа. Операның премьераһы 2007 йылдың февралендә була. [6]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Lisca, Peter (1958). The Wide World of John Steinbeck. Brunswick, NJ: Rutgers University Press
- ↑ Cordyack, Brian 20th-Century American Bestsellers: John Steinbeck, The Grapes of Wrath. Graduate School of Library and Information Science, University of Illinois, Urbana-Champaign.
- ↑ Osterling, Anders Nobel Prize in Literature 1962 - Presentation Speech.
- ↑ All Time 100 Novels, Time.
- ↑ Internet Broadway Database: The Grapes of Wrath Production Credits
- ↑ Michael Anthony, «'Grapes' is a sweet, juicy production», Minneapolis Star Tribune, 2/12/2007
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Gregory, James N. "Dust Bowl Legacies: the Okie Impact on California, 1939-1989". California History 1989 68(3): 74-85. ISSN 0162-2897
- Saxton, Alexander. "In Dubious Battle: Looking Backward". Pacific Historical Review 2004 73(2): 249-262. ISSN 0030-8684 Fulltext: online at Swetswise, Ingenta, Ebsco
- Sobchack, Vivian C. "The Grapes of Wrath (1940): Thematic Emphasis Through Visual Style". American Quarterly 1979 31(5): 596-615. ISSN 0003-0678 Fulltext: in Jstor.
- Windschuttle, Keith. "Steinbeck's Myth of the Okies". The New Criterion, Vol. 20, No. 10, June 2002.
- Zirakzadeh, Cyrus Ernesto. "John Steinbeck on the Political Capacities of Everyday Folk: Moms, Reds, and Ma Joad's Revolt". Polity 2004 36(4): 595-618. ISSN 0032-3497
- Екатерина Стеценко, "Роман Джона Стейнбека "Гроздья гнева""
- Лауреаты Нобелевской премии — Джон Стейнбек
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Асыу тәлгәштәре» романы (инг.)
- Романдың урыҫ теленә тәржемәһе (урыҫ.)
- Романдың ҡыҫҡаса йөкмәткеһе (урыҫ.)


c: text/html

text:
Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының Йәштәр советы уҙасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың баш ҡалаһында Рәсәй рәйеслеге сиктәрендә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр советының һигеҙенсе ултырышы үтәсәк. Июлдә Өфөгә Ҡытай, Ҡаҙағстан, Тажикстан, Ҡырғыҙстан вәкилдәре киләсәк. Был хаҡта «Өфө-2015 ШОС БРИКС офис төркөмө» автономлы коммерция булмаған ойошмаһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының Йәштәр советын булдырыу башланғысын Рәсәй Президенты Владимир Путин тәҡдим итте. Был турала Рәсәй лидеры 2006 йылдың июнендә Шанхайҙа ШОС дәүләттәре башлыҡтары осрашыуында белдерҙе. Советты ШОС дәүләттәренең милли йәштәр ойошмалары: Ҡаҙағстандың Йәштәр конгресы, «Нур Отан» Халыҡ-демократик партияһының «Жас Отан» Йәштәр ҡанаты, Йәштәрҙең Бөтә Ҡытай Федерацияһы, Ҡырғыҙстандың йәштәр йәмәғәт советы, «Рәсәй йәштәре союзы» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы, Рәсәйҙең Йәштәр йәмәғәт палатаһы, Тажикстандың йәштәр берләшмәһе ойоштора.
— Бөгөнгө көндә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр советының төп бурысы — төрлө өлкәләрҙә ШОС илдәренең халыҡ-ара йәштәр хеҙмәттәшлеге үҫешенә булышлыҡ итеү. Беҙ Өфөлә Йәш журналистар форумын һәм Йәштәр инновация форумын үткәрҙек. Беҙгә ШОС илдәренең йәш лидерҙары килде, ошондай кимәлдәге форумдар ойоштороу буйынса тәжрибәбеҙ бар, — тине ҡала хакимиәтенең йәштәр эштәре буйынса комитет рәйесе, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының Йәштәр советын ойоштороу комитеты ағзаһы Урал Килсенбаев.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Әбйәлил районынан 20 йәш ғаилә торлаҡ сертификаттары алды
Фото:
Әбйәлил районында йәшәгән 20 йәш ғаилә торлаҡ һатып алыуға дәүләттән финанс ярҙам алды. Район хакимиәтендә 2011-2015 йылдарға иҫәпләнгән «Торлаҡ» маҡсатлы федераль программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһы сиктәрендә торлаҡ шарттарын яҡшыртыу өсөн социаль түләүҙәр алыуға сертификаттар тапшырыу тантанаһы үтте. Йәш ғаиләләрҙе район хакимиәте башлығы Рим Сыңғыҙов ҡотланы.
– Ғаилә институтын яҡлау илебеҙ һәм республикабыҙҙың социаль сәйәсәтендә һәр ваҡыт өҫтөнлөклө йүнәлеш булды һәм булып ҡала. Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылында ғаилә абруйын күтәреү, әсәлекте һәм балалыҡты яҡлау шулай уҡ дәүләт кимәлендәге мөһим бурыстар тип иғлан ителде. Бөгөн Әбйәлилдә йәшәгән 20 йәш ғаиләгә сираттағы ярҙам күрһәтә алыуыбыҙға бик шатбыҙ, — тип билдәләне Рим Сыңғыҙов.
Субсидияларҙың дөйөм суммаһы 9 миллион һумдан ашыу тәшкил итте. Субсидияның минималь күләме 332 220 һум тәшкил итһә, иң ҙур субсидия 569 520 һум күләмендә бирелде.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Туймазы бетон ташыу машиналары заводы хеҙмәткәрҙәре менән түңәрәк өҫтәл үткәрҙе
Фото:
30 апрелдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Туймазыға эш сәфәре менән барғанында «Туймазы автобетоновоздар заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре менән түңәрәк өҫтәл үткәрҙе. Унда ул эшселәр менән эш хаҡы, балалар баҡсалары менән тәьмин итеү, белем биреү, торлаҡ кеүек көнүҙәк мәсьәләләр буйынса фекер алышты. Республика башлығы торлаҡ мәсьәләһен Туймазы хакимиәте һәм завод етәкселеге менән берлектә хәл итергә тәҡдим итте. Уның һүҙҙәренсә, аҡсаны өлөшләтә республика, ҡала һәм предприятие бюджеттарынан бүлергә кәрәк.
Туймазы автобетоновоздар заводы хеҙмәткәрҙәре Башҡортостан Президентына ҡалала балалар баҡсаларында урындар етешмәүе хаҡында хәбәр итте. Рөстәм Хәмитов, был хәл бөтөн республикаға хас, тип билдәләне. Дөйөм алғанда төбәктә 50 мең бала балалар баҡсаларына мохтаж. Төбәк башлығы, был проблема элекке балалар баҡсаларын ҡайтарыу, яңы учреждениелар төҙөү (быға 9 млрд һум бүленә) һәм ғаилә балалар баҡсалары ойоштороу юлы менән хәл ителәсәк, тине.
Рөстәм Хәмитов завод производствоһы менән дә танышты. Предприятиела «Урал» һәм МАЗ йөк машиналары шассиһында автобетоновоздар сығара башлағандар. Заводтың генераль директоры урынбаҫары Илдус Усмановтың хәбәр итеүенсә, предприятие янғын һүндереү машиналарына ла заказ алған. Май айында ун техника берәмеге сығарыласаҡ, июндә – 20. Улар башлыса урман янғындарын һүндереүҙә файҙаланыласаҡ.
Бетон ташыу машиналары етештереүҙән тыш, заводта күбек күтәреү машиналары, стационар бетон насостары, культиваторҙар етештерелә. 2011 йылдың беренсе кварталында 150 бетон бутау машиналары сығарылған, был предприятиеның былтырғы бер йыллыҡ етештереү күләменә тура килә. Производство күләме ағымдағы йылда миллиард һум тәшкил итәсәк, тип планлаштырыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә фәнни йәмәғәтселек менән эшлекле мөнәсәбәттәр етмәй»
Фото:
— Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге – беҙҙең өсөн мөһим һәм кәрәкле структура. Властағыларға мөһим булған кеүек, производствоға, Башҡортостан Республикаһы халҡына ла мөһим. Һеҙ республикабыҙҙың ғилми элитаһы. Үҙ эшебеҙҙә күп осраҡта беҙ һеҙҙең ҡаҙаныштарға таянабыҙ, — тине Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәге институттары ғалимдары менән осрашыуҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.
Шишәмбе, 24 майҙа, республика башлығы Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең дөйөм йыйылышында ҡатнашты. Ғалимдар Президентҡа үҙҙәренең төрлө өлкәләрҙәге тикшеренеүҙәре хаҡында һөйләне.
— Һеҙ эшләгән йүнәлештәр бик күп, — тине Рөстәм Хәмитов. — Фундаменталь фәндәрҙән алып ғәмәлиләренә тиклем.
Әммә Президент билдәләүенсә, «фән һәр ваҡыт дөйөмләштереү, аналитикаһы менән мөһим».
— Республика етәкселегенә бөгөн тап ошолар етмәй. Мин ун ай эшләгән осорҙа бер генә аналитик яҙма ла өҫтәлемә килеп ятманы, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Был, әлбиттә, берлектәге эшебеҙҙәге ҙур етешһеҙлек. Ысын мәғәнәһендә эшлекле мөнәсәбәттәр етмәй, ә улар беҙгә кәрәк, сөнки республика бөгөн ике юл сатында тора. Беҙгә бер йыл элек эшләгән форматта ҡалырға ярамағанлығы бөгөн барыбыҙға ла аңлашыла. Һаман артта ҡалып киләбеҙ. Иҡтисади үҫештә лә артта ҡалабыҙ, производствоны модернизациялау мәсьәләһендә лә, һандар беҙҙең файҙаға түгел. Республика халҡының йән башына уртаса килемдәре бик түбән һәм беҙҙең потенциалға тура килмәй. Беҙ бик йыш, шул иҫәптән фәндә лә, аҡсаны тартып-һуҙып саҡ еткерәбеҙ. Финанслау ҙур түгел. Һеҙҙең 13 институт буйынса дөйөм сумма 777 миллион һум. Был бик аҙ. Эш хаҡы кимәле лә юғары түгел.
Президент ҡағылған тағы бер көнүҙәк тема – фәнгә йәш кадрҙар йәлеп итеү.
— Төп мәсьәләләрҙең береһе — кадрҙар, кешеләр. Беҙ йәштәрҙе юғалтабыҙ. Улар ситкә китә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Үҙемдең аспирант йылдарымды хәтерләйем, лабораторияла аҡ халатта йөрөгәнемде, эксперименттар ҡуйғанымды. Донъяға ҡарашыбыҙ икенсе ине. Ҡайҙалыр икенсе урында эшләргә, ниндәйҙер икенсе эштәр менән шөғөлләнергә мөмкин булыуы башҡа ла килмәне. Бөгөн бындай мөмкинлектәр бар.
— Кешеләрҙе эш, хеҙмәт хаҡы, лайыҡлы шарттар менән тәьмин иткәндә генә, уларҙы кире ҡайтара алабыҙ, — тип иҫәпләй республика башлығы.
Ғалимдарға мөрәжәғәт итеп, Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәте менән фәнни йәмәғәтселек араһында яңыса мөнәсәбәттәр ҡорорға кәрәклеген билдәләне.
— Әгәр һеҙҙе яңы модернизациялау процестарына йәлеп итмәһәк, беҙ һөҙөмтәләр ала алмаясаҡбыҙ. Әгәр беҙ бер фекерҙән булып, бер-беребеҙҙе аңлап, бер-беребеҙгә ярҙам итә алһаҡ, алға китеш буласаҡ, — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Өфөлә туған телдәр буйынса олимпиадалар үтәсәк
Өфөнөң башҡорт һәм рус телдәрендә дөйөм белем биреү учреждениеларының 7-11 синыф уҡыусылары араһында башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса төбәк-ара олимпиаданың II этабы шәмбе, 10 декабрҙә, Мөхәммәт Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейында үтәсәк. Муниципаль этапта башҡорт телен һәм әҙәбиәтен туған тел булараҡ өйрәнгән 231 мәктәп уҡыусыһы ҡатнашасаҡ.
Шулай уҡ 10 декабрҙә 9-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә татар теле һәм әҙәбиәте буйынса республика олимпиадаһының II этабы үтәсәк. Унда татар телен һәм әҙәбиәтен туған тел булараҡ өйрәнгән 143 бала ҡатнашасаҡ, тип хәбәр иттеләр баш ҡала Мәғариф идаралығының Фәнни-мәғлүмәт методик үҙәгенән.


text:
Федоровкала мордва тарихи-мәҙәни үҙәге асыласаҡ
6 апрелдә «Федоровка ауылы» мордва тарихи-мәҙәни үҙәген асыу тантанаһы үтәсәк. «Башинформ» агентлығына Федоровка районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Булат Сиражетдинов хәбәр итеүенсә, тантаналы сарала Башҡортостандың мәҙәниәт министры вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Камила Дәүләтова, БР Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Вельмир Аҙнаев, Мордовияның милли сәйәсәт министры Александр Лузгин, Мордва халҡының төбәк-ара йәмәғәт хәрәкәте рәйесе урынбаҫары Александр Каторов ҡатнашасаҡ.
Программала — «Ҡыуаныс килтергән эштәр» («Кенярксонь кандыця тевть») биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһе һәм мордва шәжәрәләре менән танышыу, театрлаштырылған тамаша ҡарау. Артабан райондың Мәҙәниәт йортонда тарихи-мәҙәни үҙәк бүлмәһенең презентацияһы үтәсәк. Сара сиктәрендә БР Мордва милли-мәҙәни автономияһының отчет-һайлау конференцияһы ойоштороласаҡ, унда республиканың 22 ҡала һәм районынан 80 делегат ҡатнашасаҡ. Сара урындағы ижади коллективтарҙың матур концерты менән тамамланасаҡ.


text:
Ҡамәт
Ҡамәт (ғәрәпсә إقامة) — Исламда фарыз намаҙы алдынан уҡылыусы, аҙанға оҡшаған һүҙҙәр. Айырма шунда, ҡамәт аҙан кеүек һуҙып әйтелмәй, шәп- шәп итеп әйтелә. Ул фарыз намаҙҙары йәмәғәт менән уҡыр алдынан әйтелә. Ир - егеттәр әйтә. Яңғыҙ уҡыған осраҡта ла ҡамәт әйтеү хәйерле. Әммә ҡатын - ҡыҙҙар әйтмәҫтәр.
Аллааһһү әкбәр - 4 тапҡыр
Әшһәдү әл-ләә иләәһә иллаллааааһ - 2 тапҡыр
Әшһәдү әннә Мүхәммәдәр - рәсүлүл лаааһ - 2 тапҡыр
Хәййә ғәләс саләәәһ - 2 тапҡыр
Хәййә ғәләл - фәләәәх - 2 тапҡыр
Ҡаде ҡамәтис - саләәһ - 2 тапҡыр
Аллааһу әкбәр - 2 тапҡыр
Ләә иләәһә илләллаааһ - 1 тапҡыр
Ҡаде ҡамәтис - саләәһ тигәндә, имам ыңғайына тәҡбир әйтеп, намаҙ уҡырға тотоноу мөхтәсәб.


text:
Республикала өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге тулыланды
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлеге тулыланды. Уға һаулыҡ һаҡлау, туризм, экология һәм сәнәғәт, ауыл хужалығы өлкәһендәге алты объект инде.
Төбәктең Иҡтисади үҫеш министрлығы хәбәр итеүенсә, һүҙ ҡунаҡхана, медицина үҙәге, иген эшкәртеү заводы, ҡошсолоҡ комплексы, көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны төҙөү хаҡында бара.
Бөгөнгө көнгә исемлектә дөйөм хаҡы 310 миллиард һумдан ашыу тәшкил иткән 62 инвестиция проекты бар. 23 меңдән ашыу яңы эш урыны булдырыласаҡ, тип билдәләнеләр ведомствола.


text:
Баш ҡалала үтән вакансиялар йәрминкәләрендә 1200 кеше ҡатнашты
Өфөнөң хеҙмәт биржаһы ойошторған ике вакансиялар йәрминкәһендә дөйөм алғанда 1200 кеше ҡатнашты.
Шулай итеп, ике көн дауамында XXII «Уралстройиндустрия форумы — 2012» халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе сиктәрендә Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте ҡаланың төҙөлөш ойошмалары өсөн вакансиялар йәрминкәһен ойошторҙо. Унда 12 эш тәҡдим итеүсе 420 вакантлы урын тураһында мәғлүмәт менән таныштырҙы. Йәрминкәлә 600 кеше ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән.
Икенсе йәрминкә дәүләткә ҡарамаған милек формаһындағы предприятиелар өсөн ойошторолдо. Унда сауҙа, дөйөм туҡланыу һәм төҙөлөш өлкәләрендә эшләгән 30-ҙан ашыу предприятие һәм ойошма ҡатнашты. Эш эҙләүселәр иғтибарына 700 буш эш урыны тәҡдим ителде. Был сарала шулай уҡ 600 өфөлө ҡатнашты. Уларҙың 70-тән ашыуы эшкә саҡырыу алды.


text:
Британ Һиндостаны (ингл. British Raj) — 1757—1947 йылдарҙа Бөйөк Британияның Көньяҡ Азияла колониаль территорияһының исеме.
Хәҙерге Һиндостан, Пакистан, Бангладеш, Бирма ерендә урынлашҡан.
Башҡала — беренсе форт Уильям, артабан — Калькутта һәм Дели). Шулай уҡ илден икенсе «йәйғе» башҡалалар булды: Мурри (1864 йылға тиклем), Шимла (1864—1934).
1934 Британ Һиндостаны контролдән Бирма сыҡты. Ул 1939-1945 йылдарҙа Япония протекторатта булды.
1947 йылда Британ Һиндостанға Азатлыҡ бирелде. Ил ике доминионға бүленә: Һиндостан һәм Пакистан.
1971 Пакистан ике илғә бүленә: Бангладеш һәм Пакистан.


text:
Фото:
Астанала Башҡортостан предприятиеларының сауҙа-иҡтисади миссияһы үтәсәк
Фото:
БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы (ведомствола үҙгәртеп ҡороу бара) һәм республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы Астанала (Ҡаҙағстан Республикаһы) Башҡортостан предприятиеларының Сауҙа-иҡтисади миссияһын ойоштора. Эшлекле сәфәр 19-22 апрелгә планлаштырылған.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, һуңғы ваҡытта республикабыҙ менән иҡтисади хеҙмәттәшлекте тәрәнәйтеү планында Ҡаҙағстан бизнесының әүҙемләшеүе күҙәтелә. Яҡтар әүҙем рәүештә делегациялар менән алмаша. Башҡортостан менән сауҙа әйләнеше күләме буйынса Ҡаҙағстан алдынғы өсәү иҫәбенә инә, ә БДБ илдәре араһында тотороҡло рәүештә беренсе урынды биләй.


text:
Башҡортостан авторының фильмы Пензала Бөтә Рәсәй телефестивалендә беренсе урынға лайыҡ булды
«Башҡортостан» дәүләт телерадиокомпанияһының ижади төркөмө төшөргән «Мин рәссам булдым» документаль фильмы «Беҙҙең заман геройы» социаль әһәмиәтле телетапшырыуҙар һәм телефильмдар фестивалендә беренсе урынға лайыҡ булды. Бөтә Рәсәй фестивале Пензала үтте.
Таҫма «Билдәһеҙ геройҙар» номинацияһында билдәләнә. Ул Башҡортостанда профессиональ музыкаға нигеҙ һалыусыларҙың береһе – ғалим-фольклорсы, дирижер, Өфө сәнғәт училищеһының тәүге директоры Иван Салтыковҡа арналған.
Фильмдың авторы – музыка белгесе Миләүшә Иҙрисова уны фольклорсының 120 йыллығына төшөрҙө. 2013 йылдың декабрендә фильм «Россия-Башкортостан» каналы эфирынды күрһәтелә.
Фильмдың режиссер-ҡуйыусыһы – Нелли Принцева, оператор-ҡуйыусыһы – Радмир Хәлитов, рәссамы – Павел Панов. Иван Салтыковтың ролен фильмда Башҡорт дәүләт университеты аспиранты, тарихсы Евгений Стоянов уйнай.
Пензала уҙған фестивалдә 100-ҙән ашыу журналист, режиссер, продюссер һәм кино тәнҡитсеһе ҡатнаша.


text:
Башҡортостанда комплекслы транспорт программаһы эшкәртеләсәк
29 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенә Өфөлә һәм төбәктең башҡа ҡалаларында транспорт ағымын ҡулайлаштырыуҙың комплекслы программаһын эшләргә ҡушты.
Рөстәм Хәмитовтың фекеренсә, пассажирҙар ташыу өлкәһендә тәртип булдырырға, туҡталыштар эргәһендә йәмәғәт транспортының ҡулай хәрәкәтен ойошторорға һәм автомобиль туҡталҡаларын күберәк төҙөргә кәрәк.
«Мин Өфө буйлап ярайһы уҡ йыш йөрөйөм, һәм төрлө маршруткалар, туҡталыштарҙа тығындар, көсөргәнешлелек күҙгә ташлана. Сипайлово менән Димдәге тығындарҙы яйға һалыуҙы һорайым. Кешеләр яфа сигә! Биҫтәләрҙән сәғәттәр буйы сығырға тура килә», — тине республика башлығы, Хөкүмәт ағзаларына мөрәжәғәт итеп.
Рөстәм Хәмитов парковкалау урындары булмауына иғтибар йүнәлтте. Улар етешмәү арҡаһында автоһәүәҫкәрҙәр Өфөнөң үҙәк урамдарын туҡталҡаға әүерелдергән, был автобустар хәрәкәтен һәм коммуналь хеҙмәттәр эшен ҡыйынлаштыра. Президент ҡала эсендә ер хаҡының ҡиммәт булыуына ҡарамаҫтан, туҡталҡалар төҙөүҙе дауам итергә кәрәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Ул шулай уҡ, әле Өфөлә лә Мәскәүҙәге хәрәкәтте тотҡарлаған проблемалар менән осраштыҡ, тине.
«Беҙҙә лә Мәскәүҙәге кеүек үк проблемалар. Әгәр ваҡытында хәл итмәһәк, улар артҡандан-арта барасаҡ. Эшкә тотоноғоҙ!» — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Шулай уҡ Башҡортостан ҡалаларында таксиҙы үҫтереү буйынса айырым программа эшләү талап ителә. Әле баҙарҙа ҙур урынды легаль булмаған ташыусылар биләй. Улар йыш ҡына иҫке автотранспортта эшләй. Рөстәм Хәмитов ошо өлкәләге алдынғы тәжрибәне өйрәнеү һәм заманса талаптарға яуап биргән такси хеҙмәтен ойоштороу бурысын ҡуйҙы.
Президент бойороғона ярашлы, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонин һәм Өфө хакимиәте башлығы Павел Качкаев транспорт ағымын көйләү буйынса саралар комплексын эшләү менән шөғөлләнәсәк.
«Әгәр нимәлер килеп сыҡмай икән, башҡа варианттарҙы һынап ҡарарға кәрәк. Иң мөһиме – эшләргә кәрәк. Мәҫәлән, йөк ташыуҙы һәм урамдарҙы ҡарҙан таҙартыуҙы төндә лә башҡарырға мөмкин бит», — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Башланғыс һәм урта профессиональ белем биреү проблемаларын тикшерәсәктәр
Фото:
Башланғыс һәм урта профессиональ белем биреү учреждениелары етәкселәренең һәм эш биреүселәрҙең республика кәңәшмәһе йома көнө, 24 сентябрҙә, Стәрлетамаҡ педагогия колледжы базаһында үткәрелә. Бында башланғыс һәм урта профессиональ белем биреү учреждениеларының уҙған уыҡу йылындағы эшмәкәрлек һөҙөмтәләре тикшереләсәк, 2010-2011 йылдарға профессиональ белем биреүҙе үҫтереүҙең төп йүнәлештәре билдәләнәсәк.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, уҡыу йорттарының һәм эш биреүселәрҙең яңы федераль дәүләт белем биреү стандарттарына күсеү өсөн шарттар булдырыу буйынса берлектәге эшмәкәрлеге, талап ителгән кадрҙар әҙерләүҙә үҙ-ара килешеп эш итеү тураһында эшлекле һөйләшеү алып барыласаҡ. Шулай уҡ уҡыу учреждениелары менән бәләкәй бизнестың партнерлыҡ перспективалары ҡараласаҡ. Форум аҙағында Башкортостанда профессиональ белем биреүҙе һөҙөмтәле модернизациялауға йүнәлтелгән тәғәйен тәҡдимдәр ҡабул итеү планлаштырыла.


text:
Ҡотҡарыусылар төбәктә дауыл буласағы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
Ҡотҡарыусылар төбәктә дауыл буласағы хаҡында иҫкәртә
Ҡотҡарыусылар төбәктә дауыл буласағы хаҡында иҫкәртә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Ҡотҡарыусылар төбәктә дауыл буласағы хаҡында иҫкәртә. 19 ғинуарҙан 20-нә ҡарай республиканың көньяғында елдең көсәйеүе көтөлә, тип хәбәр итә Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығы, Башгидрометҡа һылтанып.
Ел секундына 20-25 метрға тиклем көсәйәсәк. Буран сығасаҡ, ҡайһы бер юл участкаларында — ҡар һырынтылары. Ошондай ҡатмарлы һауа шарттарына бәйле электр тапшырыу линияларының өҙөлөүе, насар нығытылған ҡоролмаларҙың емерелеүе, юл-транспорт ваҡиғаларының булыуы ихтимал.


text:
Рудик Исҡужин Федерация Советының РФ Үҙәк һайлау комиссияһындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле итеп тәғәйенләнде
Федерация Советы рәйесе Валентина Матвиенконың күрһәтмәһе менән сенатор Рудик Исҡужин Рәсәй Федераль Йыйылышы юғары палатаһының РФ Үҙәк һайлау комиссияһындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле итеп тәғәйенләнде. Күрһәтмә РФ Үҙәк һайлау комиссияһының сайтында баҫылған.
Федерация Советында Рудик Исҡужин, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай вәкиле булараҡ, республика мәнфәғәттәрен яҡлай, Оборона һәм хәүефһеҙлек комитеты рәйесе урынбаҫары вазифаһын башҡара.


text:
Башҡортостандың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы башлығының яңы урынбаҫары
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовты Әлмир Ғәзизовты республиканың ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министры урынбаҫары тип тәғәйенләне.
Әлмир Камил улы Ғәзизов Бишбүләк ауылында 1975 йылда тыуған. Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Төрлө йылдарҙа Эске эштәр министрлығы органдарында, «Исмерита» күсемһеҙ үҙәктә һәм «Үҙ ҡулдарың менән» ҡулланыу кооперативында юрист-консультант, БР буйынса Федераль һалым хеҙмәте идаралығында начальник урынбаҫары, «Уралсиб» банкында эшләгән.


text:
4-се инфекцион дауахана 100 йыллыҡ юбилейын билдәләй
Өфөнөң 4-се инфекцион дауаханаһы быйыл нигеҙләнеүенең 100 йыллығын билдәләй. Был уңайҙан тантаналар республиканың баш ҡалаһында 30 сентябрҙә М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үтәсәк. Ошо уҡ көндө унда «Инфекцион патологияның көнүҙәк мәсьәләләре» республика ғилми-ғәмәли конференцияһы ла ойоштороласаҡ.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһының Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, конференцияла ҡатнашыуға республиканың табип-инфекционистары, терапевтары, педиатрҙар, дөйөм практика табиптары, эпидемиологтар, шулай уҡ кафедра хеҙмәткәрҙәре, ординаторҙар, табип-интерндар, Башҡорт дәүләт медицина университеты студенттары саҡырылған.
Медицина форумы барышында киҙеүҙе, бөйөр синдромы менән геморрагик биҙгәкте, хроник С гепатитын профилактикалау һәм дауалауға бәйле проблемалар тикшереләсәк.
Мәскәүҙән һәм Тольяттинан ҡунаҡтар килеүе көтөлә.


text:
Ҡырымдың Белогорск районында һабантуй 12 июндә үтәсәк
БР мәҙәниәт министрының беренсе урынбаҫары Валентина Латипова етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы делегацияһы Ҡырым Республикаһының Белогорск районында эш сәфәре менән булып ҡайтты. Бының тураһында министрлыҡтың рәсми сайты хәбәр итә.
Райондың матди-техник базаһы һәм учреждениеларҙың эше менән танышыу, мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларына практик һәм методик ярҙам күрһәтеү сәфәрҙең маҡсаты булып торҙо.
Эшсе төркөм составына Башҡортостан Республикаһы Милли музейы генераль директоры Ғәли Вәлиуллин, Республика уҡыу-методик үҙәге директоры Лариса Марешова, «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы директоры Алмаз Сәйетов, Республика халыҡ ижады үҙәгенең бүлек начальнигы Эльмира Йәмлеханова, БР Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана директоры урынбаҫары Әлиә Фәтхетдинова инде.
Ҡырым Республикаһының Белогорск районында делегация Белогорск ҡалаһында мәҙәни-ял итеү тибындағы учреждениеларҙа, китапханаларҙа, музейҙар һәм балалар сәнғәт мәктәптәрендә, Зөйә ҡасабаһында, Бай, Васильевка, Сейәле, Ҡырым Розаһы ауылдарында булды, шулай уҡ «Карачоль» грек мәҙәни-этнография үҙәген ҡараны. Бөтә мәҙәниәт учреждениеларында ҡунаҡтарға район халҡының иң сағыу сығыштарын күрһәттеләр.
Делегация ағзалары мәҙәни-ял итеү учреждениелары, китапханалар, музейҙар, балалар сәнғәт мәктәптәре һәм музыка мәктәптәре эше буйынса семинарҙар үткәрҙе. Ҡырым коллегаларына федераль ҡануниәт шарттарында ведомство ҡарамағындағы учреждениеларҙың эшен ойоштороу тураһында һөйләнеләр, документтар менән эш итеүҙә төп алымдарҙы аңлаттылар, Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларының эш тәжрибәһен күрһәттеләр. Башҡортостан делегацияһы вәкилдәре семинарҙа ҡатнашыусыларҙың күпләгән һорауҙарын яуап бирҙеләр, мәҙәниәт учреждениелары араһында профессиональ хеҙмәттәшлек пландарын билдәләнеләр.
Белогорск районы хакимиәте менән эш визиты барышында Белогорск районында 12 июндә һабантуй байрамын ойоштороу һәм үткәреү мәсьәләләре тикшерелде. Һабантуйҙы ойоштороуҙа шулай уҡ Ҡырымдың Республика татарҙар һәм башҡорттар федерацияһы ҡатнашасаҡ.
Белогорск районы халҡы хеҙмәттәшлекте киңәйтеүгә ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡарай.


text:
2009-сы йылға исем ҡушылды
Алдағы 2009-сы йыл Башҡортостанда йәштәр башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылы тип иғлан ителәсәк.
Ултырышта республиканың социаль-иҡтисади, ижтимағи-сәйәси һәм рухи-мәҙәни үҫеше өсөн мөһим мәсьәләләр ҡарала. Был юлы кәңәшмәлә ғаиләне социаль яҡлау йылына йомғаҡ яһалды. Ултырышта Башҡортостан президенты Мортаза Рәхимов, ғаиләне социаль яҡлау йылында башҡарылған эштәрҙең ғаилә ҡануниәтен камиллаштырыу, социаль учреждениеларҙың матди-техник базаһын нығытыу һәм йәмғиәттә ғаилә институтының абруйын күтәреүгә ыңғай йоғонто яһауын, билдәләне.
Ултырышта финанс өлкәһе һәм иҡтисад тармағының тотороҡлоғон тәьмин итеүгә йүнәлтелгән саралар ҡаралды. Был мәсьәлә буйынса ултырышта хөкүмәт премьер-министры Раил Сарбаев сығыш яһаны. Докладта билдәләнеүенсә, республикала иҡтисад тармаҡтарына ярҙам итеү, хеҙмәт баҙары һәм ипотека кредитлауы өлкәһендә эштәрҙе көйләү өсөн эҙмә-эҙлекле саралар күрелә.
Социаль өлкә күрһәткестәре буйынса ла йыл республика өсөн уңышлы тамамлана. Алдағы йыл бюджеты ла социаль өлкә сығымдарын иҫәпкә алып төҙөлгән. Дәүләт йыйылышы-ҡоролтайҙың бөгөнгө ултырышында Раил Сарбаев көрсөккә ҡаршы планды иғлан итте. “Хөкүмәт тулы көсөнә эшләргә тейеш. Әммә айырым көстәр аяҡ салырға тырыша”, тине премьер киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре менән әңгәмәләшкәндә. Раил Сарбаев әйтеүенсә, 2008 йылда республика иҡтисадының тотороҡло үҫешеүен билдәләне. Йылдың төп иҡтисади күрһәткестәре 2007-се йылға ҡарағанда юғарыраҡ булыр, тип күҙаллана.


text:
Өфөлә 75 йәйге кафе асыла
Өфөлә йәйге осорҙа 174 миҙгелле йәмәғәт туҡланыу предприятиеһы эшләйәсәк, шул иҫәптән стационар йәмәғәт туҡланыу предприятиелары ҡарамағында – 99, үҙәк майҙандарҙа 75 йәйге кафе урынлаштырыласаҡ, шуларҙың 25-е – ял һәм мәҙәниәт парктары биләмәләрендә. Шундай һандар әйтелде Өфө хакимиәтендә үткән матбуғат конференцияһында.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы Ирина Рублева әйтеүенсә, әлеге ваҡытта миҙгелле йәмәғәт туҡланыу предприятиеларының дөйөм ҡала дислокацияһы раҫланған, шулай уҡ йәйге кафеларға талаптар билдәләнгән. Был биотуалеттарҙың мотлаҡ булыуына, сауҙа нөктәләрен урынлаштырыу ҡағиҙәләренә ҡағыла. Юлдан ул 20 метрҙан да яҡыныраҡ урынлаштырылмаҫҡа, ә үҙәк майҙандарҙа торлаҡ йорттарҙан 50 метр алыҫлыҡта торорға тейеш.
Бынан тыш, бер кешегә бирелгән миҙгелле дөйөм туҡланыу предприятиеһын урынлаштырыу паспорты һәм йәйге сауҙа ойоштороуға хоҡуҡ икенсе юридик шәхестәргә һәм шәхси эшҡыуарҙарға тапшырыла алмай.


text:
Фото:
Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамблдең балалар студияһы – Мәскәүҙә Бөтә Рәсәй балалар фестивалендә иң яҡшыларҙың береһе
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамблдең балалар студияһы – Мәскәүҙә «Беҙ бергә — Рәсәй» Бөтә Рәсәй балалар фестивалендә иң яҡшыларҙың береһе. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Альбина Нуриманова етәкселегендәге бейеү коллективы илдең иң яҡшы 100 балалар фольклор коллективтары, халыҡ йыры, музыка һәм бейеү ансамблдәре араһында өсөнсө урын яуланы.
Йәш ғәскәровсылар абруйлы жюри ағзаларына «Бөркөттәр иле» һәм «Башҡорт сувениры» бейеүҙәрен тәҡдим итте. Ҡуйыусыһы — Альбина Нуриманова. Беренсе урында — Ҡырым коллективы, өсөнсөлә — Ҡалмыҡстан вәкилдәре.
Һайлап алыу турҙары Людмила Рюмина етәкселегендә Мәскәү мәҙәниәт фольклор үҙәге сәхнәһендә үтте. Гала-концерт Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһенең Йәшел театрында булды. Унда иң яҡшылар иҫәбендә Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамблдең балалар студияһы сығыш яһаны. Рәсәй көнөндә легендар театр сәхнәһендә Адыгей, Башҡортостан, Бүрәт, Ҡалмыҡстан, Карелия, Марий Иле, Төньяҡ Осетия — Алания, Тыва, Удмуртия, Сыуашстан республикаларынан, шулай уҡ Камчатка, Красноярск һәм Ставрополь крайҙарынан, Үҙәк Рәсәйҙең төрлө өлкәләренән, Севастополдән һәм Мәскәүҙән йәш һәләттәр үҙҙәренең сәнғәтен күрһәтте.
«Беҙ бергә — Рәсәй» Бөтә Рәсәй балалар халыҡ ижады фестивале Рәсәй Президенты ҡушыуын үтәүгә һәм «Рәсәй мәҙәниәте» федераль маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға ярашлы ойошторола.


text:
«Интернет-Өфө 2010» конкурсына йомғаҡ яһала
Бөгөн Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт һарайында «Интернет-Өфө 2010» конкурсының еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы үткәрелә.
Конкурс һигеҙенсегә үтте, һәм быйыл ҡатнашыусылар иҫәбе буйынса үҙенә күрә рекорд ҡуйылды. Бер айҙан әҙ генә күберәк ваҡыт эсендә һигеҙ төп номинацияла 300 заявка тапшырылған. Конкурс үткәрелеп килгән бар йылдарҙағы ҡатнашыусыларҙың был өстән бер өлөшө. Һәм был өҫтәмә категорияларҙы һәм иң күләмле «Халыҡ тауыш биреүе» номинацияһын иҫәпкә алмағанда.
— Ҙур үҙгәрештәр күҙгә күренеп тора. Ете йыл эсендә «Интернет-Өфө»гә меңләгән ҡатнашыусы заявка биргән, — тип билдәләй «Интернет-Өфө 2010» конкурсының ойоштороу комитеты рәйесе, ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев. — Бөгөн ҡала веб-ресурстары донъя селтәрендә Рәсәйҙең иң эре эш, фән һәм мәҙәни үҙәге булараҡ Өфөнөң ыңғай имиджын һәм ыңғай йәмәғәтселек фекерен формалаштырыуға үҙ өлөшөн индерә.
«Интернет-Өфө 2010» конкурсында тиҙ арала халыҡҡа еткереүҙе, эстәлегенең байлығы, мәғлүмәтлекте, аңлайышлы булыуҙы эшенең төп критерийы итеп алған иң яҡшы, иң лайыҡлы сайттар асыҡланды. Конкурсты ойоштороусыларҙың еңел ҡулы менән бындай интернет-ярыштар Башҡортостан һәм Ырымбурҙың ете ҡалаһында үткәрелә башланы, 2010 йылдың дебютанты – Салауат.


text:
Баш ҡалала бик күп боҙ ҡаласаҡтары барлыҡҡа киләсәк
Өфөлә быйыл ҡыш 22 боҙ ҡаласығы барлыҡҡа киләсәк һәм 50-нән ашыу шыршы ҡуйыласаҡ. Был турала оператив кәңәшмәлә ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов һөйләне. Яңы йылды байрамы көндәрендә Башҡортостандың баш ҡалаһында әлегә тиклем был тиклем майҙансыҡтар булмағайны.
— Беҙ быны махсус рәүештә бөтә биҫтәләр халҡы ҡаланың бер осонан икенсе осона йөрөмәйенсә байрам итә алһын өсөн эшләйбеҙ, — тине Ирек Ялалов.
Шулай уҡ Яңы йыл каникулдарында ял иткәндә ҡала халҡының именлеген тәьмин итеү төп мәсьәлә булып тора, тип билдәләне сити-менеджер.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Ленин исемендәге майҙанда ҡаланың төп шыршыһын асыу тантанаһы 25-26 декабргә планлаштырылған. Боҙ ҡаласығы бында һәр ваҡыттағыса йондоҙнәмә билдәләренә бәйле биҙәләсәк. Байрам ҡаласығының скульптуралары, элементтары һәм композицияларының төп канвойы ат һәм «2014» һаны буласаҡ. Шулай уҡ ҡала халҡы ике ҙур боҙ тауынан шыуып рәхәтләнәсәк, «Вьюговей-2014» фестивален уҙғарыу өсөн урын бүленә, мәктәпкәсә тиклем йәштәге балалар өсөн майҙансыҡтар һәм туҡланыу пунктары булдырыла. Майҙанды биҙәгәндә яңы технологиялар һәм скульптураларҙы яҡтыртҡыс менән заманса композициялар ҡулланыласаҡ, Ленин һәйкәле артында һырғалаҡ буласаҡ. Бөгөнгө көнгә майҙанда 27 метр бейеклегендәге Яңы йыл шыршыһы ҡуйылған.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Нуриман районында булып ҡайтты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов шәмбе көнө, 15 ғинуарҙа, эш сәфәре менән Нуриман районына барып ҡайтты.
Ул иң элек Үҙәк район дауаханаһына инде. Бында 380 кеше эшләй, шул иҫәптән 37 табип. Районды ике ашығыс ярҙам бригадаһы хеҙмәтләндерә, уның составында 17 кеше. Ашығыс ярҙам машиналары автопаркы һигеҙ берәмектән тора.
Район дауаханаһы өсөн хужалыҡ корпусы төҙөлөшөн тамамлау төп проблема булып тора, уны төҙөү 2006 йылда уҡ туҡтатылған булған. Президент “һаҡаллы” төҙөлөш менән танышты. Республика башлығына, объекттың смета хаҡы 50 миллион һумдан ашыу тәшкил итә, 30 миллионы үҙләштерелгән, тип хәбәр иттеләр. Уны тамамлауға тағы 27 миллион һум талап ителә. Рөстәм Хәмитов, корпусты төҙөп бөтөрөргә кәрәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Төбәк башлығы «Красный ключ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең эшмәкәрлеге менән танышты. Предприятие 2002 йылдан алып эшләй. Былтыр бында 177,2 миллион һумлыҡ тауар етештерелгән, эштәр һәм хеҙмәтләндереүҙәр башҡарылған. Был 2009 йыл кимәленә ҡарата 137,6 процент. Бөтәһе предприятиела 152 кеше эшләй. Уртаса эш хаҡы 11,5 мең һум тәшкил итә. Президент һыу ҡойоу цехын ҡараны һәм үҙе лә «Красный ключ» һыуын эсеүе хаҡында әйтте.
Рөстәм Хәмитов тау саңғыһы трассаһында ял итеүселәр менән аралашты. Ул турбаза етәкселегенә комплексты киңәйтергә һәм бында ял итергә сит ил кешеләрен саҡырырға тәҡдим итте.
Президент шулай уҡ Красный Ключ һәм Павловка ауылдарындағы балалар баҡсаларында һәм мәктәптәрендә булып, ундағы хәл менән танышты.
Нуриман районында «Павловка паркы» туристик тау саңғыһы үҙәгенең беренсе һәм икенсе сираты төҙөлөп, файҙаланыуға тапшырылған. Канат юлы сәғәтенә 900 кешене үткәрә. Бында шулай уҡ «Павловка паркы» кафеһы һәм 180 урынлыҡ ҡунаҡхана комплексы эшләй. Былтыр комплекс бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттарға һәм бюджеттан тыш фондтарға дүрт миллион һумдан ашыу аҡса күсергән. Шуның 1,8 миллион һумы Башҡортостан бюджетына ингән. Бында эшләүселәрҙең уртаса эш хаҡы — 13,4 мең һум. Киләсәктә өсөнсө сиратты төҙөргә планлаштырыла.
— «Павловка паркы» тау саңғыһы үҙәге туристик һәм агроэкологик кластер төҙөү перспективаһына эйә, — тип белдерҙе төбәк башлығы.
Әйткәндәй, Президент үҙе менән тау саңғыһы алғайны һәм трассаны һынап ҡараны.


text:
Премьер-министр интернаттан һуң балаларҙы күҙәтеүгә алыу программаһын эшләргә ҡушты
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев 12 апрелдә үткәрелгән кәңәшмәлә интернаттан һуң етем балаларҙы күҙәтеүгә алыу республика программаһын әҙерләргә ҡушты.
– Балалар йорто стенаһынан сыҡҡас, балалар бихисап проблемалар менән осраша, – тине Премьер-министр. – Тормош көтөргә ҡулайлашмау, торлаҡ, социаль бәйләнештәр булмау, эшкә урынлашыу менән проблемалар – ҡыҫҡаһы, ауырлыҡтар, ҡаршылыҡтарҙың иге-сиге юҡ. Һәм үҫмер үҙе генә уларҙы бер нисек тә йырып сыға алмаясаҡ. Мотлаҡ, дәүләт ярҙамы, һеҙҙең менән беҙҙең битараф булмау кәрәк!
Проблемаларҙың бер өлөшө федераль финанслау һәм ил кимәлендә ҡарар ҡабул итеүҙе талап итә. Ләкин республика кимәлендә хәл итерлек йүнәлештәр ҙә бар. Мәҫәлән, һөнәри йүнәлеш биреү, сәләмәтләндереү буйынса эш. Йыш ҡына балаларҙы теләген һәм һәләтен иҫәпкә алмайынса уҡыу йортона уҡырға ебәрәләр. Күп балалар етди хроник сирлеләр, әммә тейешле иғтибар булмау сәбәпле, ваҡытында дауалана алмаған. Шуға күрә сифатлы диспансерлаштырыу үткәреү һәм тикшереү һөҙөмтәләре буйынса артабан дауалау көнүҙәк мәсьәлә булып ҡала.
Иң мөһиме, балалар йортонан сыҡҡас үҫмер үҙ аллы тормошҡа әҙерлекле булып аяҡ баҫһын, дәүләт уны күҙ уңынан ысҡындырмаһын һәм кәрәк саҡта ярҙам итә алһын. Һәр балалар йортонда тәрбиәләнеүселәрҙе үҙ аллы тормошҡа әҙерләү буйынса махсус занятиелар үткәрелергә тейеш.
– Балалар йорттарынан сығарылыусылар үҙ аллы тормошҡа яраҡлашҡан булырға тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Раил Сарбаев.


text:
Башҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд булдырылаФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд булдырыла
Башҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд булдырылаФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Башҡортостанда Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса махсуслаштырылған фонд булдырыу буйынса эш башланды. Бындай башланғыс менән апрель баштарында йәмәғәт эшмәкәрҙәре менән осрашыуҙа республика Башлығы Рөстәм Хәмитов сығыш яһаны.
Төбәк етәксеһе шулай уҡ Өфөлә генә түгел, башҡа ҡалаларҙа һәм муниципаль райондарҙа ла мәҙәни һәм тарихи мираҫ объекттарын асыҡлау һәм паспортлаштырыу эшен әүҙемләштерергә ҡушты.
Баш ҡалала яңы фонд хәл итәсәк бурыстар билдәләнгән һәм башҡа төбәктәрҙең тәжрибәһен өйрәнәләр, тип хәбәр иттеләр «Өфөнөң архитектураһын яҡлау» йәмәғәт ойошмаһынан. Рәсәйҙең күп кенә ҡалаларында бындай ойошмалар уңышлы эшләй, архитектура һәйкәлдәрен реставрациялау эштәрен тиҙләтә һәм уларҙы һаҡлауҙы күҙәтә.
Өфөлә 800-ҙән ашыу мәҙәни мираҫ объекттары иҫәпләнә. Уларға архитектура, ҡала төҙөлөшө, тарих, сәнғәт, археология һәйкәлдәре, иҫтәлекле урындар ҡарай. Шуларҙың 307-һе Рәсәйҙең берҙәм дәүләт реестрына индерелгән, ҡалғандары асыҡланған мәҙәни мираҫ объекттары булып һанала.
— Хәҙер ағас архитектура һәйкәлдәрен һаҡлау иң мөһим бурыс булып тора. Уларҙы нисек бар, шулай итеп ҡалдырыу мөмкин булмаҫ, моғайын. Ҡомартҡыларҙың күбеһе алебастрҙан төҙөлгән, шуға күрә улар оҙаҡҡа сыҙамай, — тип билдәләне оператив кәңәшмәлә ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов.
Архитектура ҡомартҡыларын тергеҙеү буйынса фонд реконструкцияға тотонолған сығымдарҙы контролгә алырға мөмкинлек бирәсәк. Был эштә йәмәғәт ойошмалары ағзалары әүҙем ҡатнашасаҡ тип күҙаллана. Бынан тыш, төбәк Башлығының тәҡдиме буйынса, Фонд иҫәбенә махсус белгестәр әҙерләргә мөмкин буласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Юрий Пустовгаровты Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры итеп тәғәйенләне
Фото:
Республика Президенты Рөстәм Хмитов 2010 йылдың 4 авгусында үҙенең Указы менән Юрий Пустовгаровты БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләне.
Биографик белешмә. Юрий Леонидович Пустовгаров 1964 йылдың 8 ноябрендә Белоретта тыуған. Юғары белемле, Магнитогорск тау-металлургия институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1986 йылда Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә инженер-технолог булып башлаған.
1986 — 1996 йылдарҙа - «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең ҡойоу цехы начальнигы урынбаҫары, 1б цехының технология бюроһы начальнигы, план-иҡтисад бүлеге начальнигы.
1996 йылда — «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директорының иҡтисад мәсьәләләре буйынса урынбаҫары.
1996-1998 йылдарҙа— берекмәнең генераль директоры урынбаҫары – коммерция директоры.
1998 йылда – берекмәнең 1б цехы начальнигы.
1998-2001 йылдарҙа — берекмәнең генераль директоры урынбаҫары — коммерция директоры.
2001-2004 йылдарҙа — «ӨМЭПБ» йәмғиәтенең техник директоры.
2004-2006 йылдарҙа — «ӨМЭПБ» йәмғиәтенең генераль директоры вазифаһын башҡарыусы, генераль директоры.
2006 йылда — БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР иҡтисади үҫеш һәм сәнәғәт министры.
2006-2009 йылдарҙа — БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР сәнәғәт, инвестицион һәм инновацион сәйәсәт министры.
2009-2010 йылдарҙа — БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры.
2010 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем — БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР сәнәғәт, инвестицион һәм инновацион сәйәсәт министры.
Юрий Пустовгаров «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» тигән маҡтаулы исем йөрөтә.


text:
В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы
В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы — Рәсәйҙәге йылға. Волгоград өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Волга йылғаһының һул ярына тамағынан 495 км өҫтәрәк ҡушыла, Цим йылғаһынан айырыла ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 100 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Дон һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Карповка йылғаһы башынан Карпов һыуһаҡлағысына тиклем. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Дон ҡушылдыҡтары бассейны, Хопр һәм Северский Донец тамаҡтары араһында, йылға бассейны — Дон (бассейндың рәсәй өлөшө)[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса[2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 05010300712107000009550
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 107000955
- Бассейн коды — 05.01.03.007
- ГӨ буйынса томы — 07
- ГӨ буйынса сығарылыш — 0
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: В. И. Ленин исемендәге Волга-Дон каналы.


text:
“Алтын көҙ”ҙә Башҡортостан агросәнәғәт предприятиелары 470 миҙал яуланы
«Алтын көҙ-2013» XV Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһендә Башҡортостан предприятиелары төрлө кимәлдәге 470 миҙал яуланы.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, күргәҙмәне ойоштороусылар Башҡортостан Хөкүмәтенең һәм «Пышка» компанияһы төркөмөнөң күргәҙмәне үҫтереүгә индергән өлөшөн юғары баһаланы һәм уларҙы Рәсәйҙең төп агрофорумының иң юғары наградаһы — Гран-при менән бүләкләне.
Быйыл Мәскәүҙә «Алтын көҙ»ҙә Башҡортостан предприятиелары яулаған 470 миҙалдың 267 — алтын, 154 — көмөш һәм 49 — бронза. Уларҙың күбеһе Рәсәйҙең төп агрофорумы сиктәрендә үткәрелгән төрлө конкурстарҙа алынды.
«Ит продукцияһы» конкурсында юғары пробалы миҙалға Башҡортостандан ике предприятие —«Туймазы ит комбинаты» һәм «Урал-Тау» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре. Көмөш миҙал — «Өфө ит консерваһы комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә һәм «Рощинский» совхозы дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһында.
«Ҡош-ҡорт итенән продукция» конкурсында иң күп, йәғни 10 алтын миҙалды «М.Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте яуланы.
«Һөт продукцияһы, һөт консервалары һәм туңдырма» номинацияһында «Мәсәғүт һөт-консерва комбинаты» (13 миҙал), «Башҡорт туңдырмаһы», «Серебрянный снег» (18 миҙал) яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре, «Бәләбәй һөт комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (15 миҙал) юғары пробалы наградалар хужалары булды.
«Икмәк, икмәк-булка һәм кондитер изделиелары» номинацияһында алтын миҙалдарға «Восход» икмәк берекмәһе”, «Өфө икмәге» асыҡ акционероҙар йәмғиәттәре, «Пышка» компанияһы төркөмө, «Өфө 2-се икмәк комбинаты» дәүләт унитар предприятиеһы продукциялары лайыҡ булды. «Башспирт» асыҡ акционероҙар йәмғиәтенең араҡы-шарап продукцияһы ла юғары баһаланды, уның иҫәбендә һигеҙ алтын миҙал.
Дөйөм алғанда, «Алтын көҙ-2013»-төң тармаҡ конкурстарында Башҡортостандың 127 предприятиеһы ҡатнашты. Республиканың коллектив стендында быйыл төбәктең 40-лап төп предприятиеһының продукцияһы ҡуйылды.


text:
Башҡортостан Президенты банкирҙарға уңайһыҙ һорауҙар бирҙе
— Уҙған йылда ярайһы ҙур дәүләт саралары банк секторына йүнәлтелде, — тип билдәләне республика башлығы Башҡортостан парламентына Мөрәжәғәтнамәһендә. — Был уның финанс тотороҡлоғон һаҡлап ҡалырға булышлыҡ итте. Ләкин төбәк банктарын капиталлаштырыу түбән булып ҡала. Ипотека кредитлауы биш тапҡырға кәмене. Кредит буйынса ставкалар күтәрелде. Оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән ресурстарҙың түбән кимәлдә булыуы реаль секторҙы тейешле күләмдә финансларға мөмкинлек бирмәй. 2009 йылда төп капиталға банк инвестициялары күләме 9,6 миллиард һум тәшкил итте, ә республика банкы системаһы Рәсәй Банкынан 61,9 миллиард һум аҡса алғайны. Был республика бюджетына торошло! Белергә ине – был аҡсалар предприятиеларға барып еттеме икән? Һәм иҡтисадҡа бынан ни фәтүә?


text:
БДПУ психологтары берҙәм дәүләт имтихандары алдынан консультация үткәрәсәк
Дүшәмбе, 28 майҙа, берҙәм дәүләт имтихандарының төп ағымы башлана. Ошоға бәйле М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты «Психологтар кәңәш итә» акцияһын үткәрә.
Матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, университеттың юғары квалификациялы белгестәре абитуриенттар өсөн онлайн-консультация үткәрәсәк. Улар имтихан алдынан ҡаушау, ҡурҡыу тойғоларын бөтөрөү, ваҡытты дөрөҫ планлаштырыу, үҙеңдең мөмкинлектәреңде дөрөҫ баһалау тураһында һөйләйәсәк. Бынан тыш, психологтар ҡабул ителгән барлыҡ һорауҙарға яуап бирәсәк. Һорауҙарҙы уҡыу йортоноң сайтына инеп, «Ҡабул итеү комиссияһы. Онлайн-консультациялар» бүлегендә ҡалдырырға була. Консультация 30 майҙа 15 сәғәттә башлана.


text:
Бөтә Донъя башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты башҡорттарҙың һаулығы насарая барыуға борсолоу белдереп Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән берлектә фәнни-ғәмәли конференция ойоштороп ебәрҙе. Табиптар һәм белгестәр фекеренсә, халыҡтың бигерәк тә йәштәрҙең сәләмәтлеген бөгөн яман ғәҙәттәр ҡаҡшата. Уларға ҡаршы хатта медицина ла көсһөҙ. Һөҙөмтәлә ғаиләләр тарҡала, балалар етем ҡала, демография күрһәткестәре аҫҡа тәгәрәй.
Өсөнсө бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы алдынан башҡарма комитет халҡыбыҙҙы борсоған байтаҡ темалар буйынса фекер алышыуҙар ойоштора. Ойошманың рәйесе Румил Аҙанабаев фекеренсә, һаулыҡ һаҡлау һәр ваҡыт көн ҡаҙағында, сөнки сәләмәтлеккә халыҡтың киләсәге бәйле.
Республика һаулыҡ һаҡлау министрлығы вәкилдәре билдәләүенсә, яман ғәҙәттәргә ҡаршы заманса дауалау алымдары, дарыуҙар хатта сәләмәтлек милли проекты ла ҡаршы тора алмай. Генофондтты һаҡлау, уны яҡшыртыу өсөн эскелек һәм наркомания күренештәрен иҫкәртеү мөһим. Конференция резолюцияһында сәләмәт тормош үҙәктәре асыу тураһында әйтелә. Улар йәмәғәт ойошмалары нигеҙендә эшләр тип күҙаллана.


text:
Фәйзи Ғәсҡәров исемендәге дәүләт ансамбле гастролдәргә сыға
Башҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәсҡәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле Рәсәй ҡалалары буйлап гастролдәргә сыға. Бейеү коллективы Ҡазан, Һамар, Мәскәү ҡалаларында сығыш яһаясаҡ.
Мәскәүҙә ансамбль баш ҡаланың иң яҡшы сәхнәһендә – Петр Чайковский исемендәге концерт залында сығыш яһаясаҡ. Программаға күп милләтле Башҡортостандың мәҙәниәтен сағылдырған бейеүҙәр индерелгән.
Был көндө республика бейеүселәрен юбилей менән Игорь Моисеев исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле, “Березка” дәүләт хореография ансамбле, М.Е.Пятницкий исемендәге дәүләт академия рус халыҡ хоры, А.В. Александров исемендәге Рәсәй Армияһы йыр һәм бейеү ансамбле ҡотлаясаҡ.


text:
Башҡортостанда иң уңышлы ҡала һәм райондар рейтингы төҙөлдө
2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостандың иң уңышлы муниципалитеттары рейтингы республиканың Иҡтисади үҫеш министрлығы менән төҙөлдө. Комплекслы социаль-иҡтисади үҫеш йәһәтенән иң яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшкән өсөн лидер биләмәләр БР бюджетынан гранттар аласаҡ. Был маҡсаттарға бүленгән средстволарҙың дөйөм күләме 200 миллион һум тәшкил итә.
Муниципаль райондар араһында Баҡалы, Ҡариҙел, Ейәнсура, Миәкә, Әбйәлил, Саҡмағош райондары еңеүселәр тип табылды. Административ үҙәктәре ҡала булған муниципаль райондар һәм ҡала округтары араһында Бәләбәй районы һәм Октябрьский, Нефтекама ҡалалары еңеп сыҡты, тип хәбәр иттеләр БР Иҡтисади үҫеш министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Шулай уҡ 2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса өҫтәмә гранттар менән Тәтешле районы һәм Күмертау ҡалаһы билдәләнде. Уларҙа, алдағы осор менән сағыштырмаса, күрһәткестәр йәһәтенән иң яҡшы ыңғай динамика күҙәтелә.
— Урындағы үҙидара органдары эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеге 150 күрһәткесте үҙ эсенә алған туғыҙ йүнәлеш буйынса баһаланды. Улар халыҡтың йәшәү сифатын, яңы алымдар һәм идара итеү принциптарын ҡулланыу кимәлен билдәләй. Бынан тыш, бюджет средстволарын һөҙөмтәле файҙаланыуҙы билдәләгән күрһәткестәргә, шулай уҡ халыҡтың урындағы үҙидара органдары эшмәкәрлегенә баһа биреүенә һәм кешеләрҙең мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәләрендә күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең сифатынан ҡәнәғәт булыуына төп баҫым яһалды, — тип билдәләнеләр матбуғат хеҙмәтенән.
Урындағы власть эшмәкәрлеген ҡеүәтләү маҡсатында булдырылған был рейтинг Башҡортостанда икенсегә төҙөлә. 2010 йыл һөҙөмтәләре буйынса Әлшәй, Ауырғазы, Иглин, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Туймазы, Хәйбулла райондары һәм Өфө, Стәрлетамаҡ ҡалалары гранттарға лайыҡ булғайны.


text:
Эшҡыуарлыҡ өлкәһендәге өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләнде
Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһының эшҡыуарлыҡ буйынса комитетының сираттағы ултырышы үтте. Был составы буйынса иң вәкәләтле комитеттарҙың береһе, уға министрлыҡтар һәм ведомстволар, бәләкәй бизнес йәмәғәт ойошмалары етәкселәре һәм белгестәре, билдәле эшҡыуарҙар инә.
2008 йылдағы эш тураһында отчет менән БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев сығыш яһаны. Ул, былтыр комитет ярайһы уҡ уңышлы эшләне, тип билдәләне. "Комитет ҡарарҙарына власть органдары ҡолаҡ һалыуы бик мөһим, — тине Руслан Кинйәкәев. — Республикала бизнес менән власть араһында конструктив диалог булдырылған".
27 февралдә уҙған Башҡортостан эшҡыуарҙары съезы ҡарарҙарын тормошҡа ашырыу тураһында айырым һүҙ алып барылды. БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе Сергей Ефремов власть органдарының, эре, бәләкәй һәм урта бизнес-структураларҙың, эшҡыуарҙар берләшмәләренең һәм башҡа граждандар йәмғиәте институттарының эшҡыуарлыҡ өлкәһендә үҙ-ара эш итеү механизмдарын булдырыуға Палатаның яңыса ҡараштарын йыйылыусылар иғтибарына еткерҙе. Сергей Ефремов әйтеүенсә, предприятиеларҙың донъя финанс көрсөгө шарттарында эшләү үҙенсәлектәрен дә иҫәпкә алырға кәрәк.
Ултырыш аҙағында комитеттың ағымдағы йылға эш планы раҫланды һәм ҡарар ҡабул ителде. Унда, атап әйткәндә, сит ил технологияларын алмаштырыусы технологиялар индереү кәрәклеге тураһында әйтелә. Бының өсөн алға киткән илдәрҙең сәнәғәт кластерҙары булдырыу буйынса тәжрибәһен өйрәнергә һәм бәләкәй бизнес өлкәһендә сит ил партнерҙарын эҙләп табыуҙы әүҙемләштерергә кәрәк.
Бынан тыш, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ҡарамағында "Меркурий — Башҡортостан" төбәк эшлекле клубын ойоштороу тураһында ла һүҙ алып барылды, ул бәләкәй һәм ҙур бизнес вәкилдәренең киңерәк даирәһенең эшлеклелеген көсәйтеүгә һәм үҙ-ара эшмәкәрлеген әүҙемләштереүгә булышлыҡ итәсәк.


text:
«Предприятиела инновацион менеджмент нигеҙҙәре» семинары
11 декабрҙә Өфөлә, «Баштехинформ» республика фәнни-техник һәм мәғлүмәт комплексында, «Предприятиела инновацион менеджмент нигеҙҙәре» семинары үтәсәк. Ул Башҡортостан Республикаһының Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы ярҙамында ойошторолған.
Семинарҙа ISPIM халыҡ-ара Профессиональ менеджмент ассоциацияһының мөхбир ағзаһы, Mail.ru интернет-холдингының мәғариф проекттары директоры, «Внешторгклуб» Бөтә Рәсәй тышҡы сауҙа академияһының Инновациялар һәм белем биреү программалары буйынса Корпоратив клубы вице-президенты, РФ Сауҙа-сәнәғәт палатаһының Сәнәғәт үҫеше буйынса комитеты ағзаһы Дмитрий Хамитский ҡатнашасаҡ.


text:
Фото:
Иглин районында наркотиктарға ҡаршы акция үтте
Фото:
Иглин районында сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауға йүнәлтелгән «Иглин районы йәштәре – наркотиктарға ҡаршы!» акцияһы үтте, тип хәбәр итә ER.RU.
Сарала мәктәп, училище һәм колледж уҡыусылары, спортсылар, йәштәр эштәре буйынса белгестәр, «Алпамыш» клубы вәкилдәре, «Йәш Гвардия» активистары — йәмғеһе 260-ҡа яҡын кеше ҡатнашты.
Акцияла ҡатнашыусылар алдында сығыш яһап, «Берҙәм Рәсәй» партияһының урындағы бүлексәһе секретары, Иглин районы башлығы Рафиҡ Мусин йәштәрҙе сәләмәт йәшәү рәүешенә әйҙәне. Артабан сарала ҡатнашыусылар өсөн район мәҙәниәт йортонда әлеге тематика буйынса фильм күрһәтелде.


text:
Декларация кампанияһы 30 апрелдә тамамлана
Декларация кампанияһы тамамланыуға ике аҙна ваҡыт ҡалды.
30 апрелгә тиклем шәхси эшҡыуарҙар, нотариустар, адвокаттар һәм шәхси практика менән шөғөлләнеүсе башҡа кешеләр 2008 йылдағы үҙ табыштары тураһында декларация тапшырырға тейеш.
Бынан тыш, гражданлыҡ-хоҡуҡ характерындағы килешеүҙәр буйынса эшләүсе граждандар, йорттарын, фатирҙарын, баҡса өйҙәрен, ер участкаһын, автомобилдәрен һатҡан кешеләр үҙ керемдәре хаҡында декларация бирергә тейеш.
Лотереяға, тотализаторҙа аҡса отоусылар ҙа һалым органдарына табыштары тураһында отчет бирергә бурыслы.
Бынан тыш, фән, әҙәбиәт, сәнғәт әҫәрҙәре авторҙарының, шулай уҡ уйлап табыуҙар, файҙалы моделдәр һәм сәнәғәт өлгөләре авторҙарының вариҫтары булараҡ бүләк алыусы граждандар ҙа был табыштары тураһында декларация бирергә тейеш.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ваҡытында бирелмәгән декларациялар өсөн һалым һалыу һәм енәйәти яуаплылыҡ ҡаралған.


text:
Рөстәм Хәмитов «Спортивное вещание» ойошмаһы етәксеһе Василий Кикнадзе менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Спортивное вещание» ойошмаһы етәксеһе Василий Кикнадзе менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Спортивное вещание» ойошмаһы етәксеһе Василий Кикнадзе менән осраштыФото: Олег Яровиков
24 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Спортивное вещание» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһының генераль директоры Василий Кикнадзе менән осрашты. Төбәк башлығы телерадиотапшырыуҙар компанияһы етәксеһе менән республикала телетапшырыуҙың цифрлы форматҡа күсеү һәм Башҡортостан ҡабул итәсәк ҙур халыҡ-ара ярыштарҙы телевидение аша күрһәтеү мәсьәләләрен тикшерҙе, тип хәбәр иттеләр Президенттың матбуғат хеҙмәтенән.
Рөстәм Хәмитов ағымдағы йылдың 26 декабрендә Өфөлә йәштәр командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионаты башланасағын иҫкә төшөрҙө.
— Был ҙур, яуаплы ярыш. Уны донъяның күп илдәренә телевидение аша күрһәтергә кәрәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.
Бынан тыш 2013 йылдың февраль аҙағында Өфөлә Халыҡ-ара балалар уйындары үткәреләсәк.
— Был Уйындар Олимпия уйындары комитеты ҡарамағында. Яңыраҡ Австрияла үҫмерҙәр араһында ҡышҡы уйындар тамамланды, ә был балалар ярыштары, йәғни 8 спорт төрө буйынса 14 йәшкә тиклемге ҡыҙҙар һәм малайҙар ҡатнаша. Беҙҙең иҫәпләүҙәр буйынса, донъяның 20-25 иленән 800-гә яҡын ҡатнашыусы буласаҡ. Шулай уҡ яҡынса 200 спортсы Рәсәй исеменән сығыш яһаясаҡ. Быны ла күрһәтергә кәрәк, һәм беҙ һеҙҙән ярҙам һорарға теләр инек, — тип ҡунаҡҡа мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов.
Президент шулай уҡ Өфөнөң Бөтә донъя Уйындарын үткәреүгә дәғүә итәсәген хәбәр итте. «Был Олимпия уйындарының аналогы, тик Олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса. Йәмғеһе 35 бындай спорт төрө бар», тине төбәк башлығы.
— Алыҫ киләсәккә өҫтөнлөктәр билдәләргә, быларҙың барыһы ла нисек үтәсәге хаҡында алдан уҡ уйларға теләр инек, ваҡыт тиҙ үтә. Һигеҙ меңгә яҡын ҡатнашыусы, 30-35 спорт төрө көтөлә, был ҡышҡы Олимпия уйындарына ҡарағанда ҙурыраҡ, йәйге Олимпиада менән сағыштырмаса – бәләкәйерәк. Быйыл беҙҙә биатлон буйынса йәйге донъя чемпионаты үтәсәк, бында ла шулай уҡ «һүрәт» кәрәк, телевидение, киң коммуникациялар йәһәтенән был өлкәлә профессиональ эшләү зарур. Шуға күрә тәҡдимебеҙ ябай – һеҙҙең менән бергә эшләү, ике яҡ өсөн дә файҙалы хеҙмәттәшлек форматына сығыу, — тип билдәләне республика башлығы.
Василий Кикнадзе Рөстәм Хәмитовҡа был тәҡдим өсөн рәхмәтен белдерҙе.
— Беҙҙе Сочиҙағы Олимпия уйындарының милли сигналын булдырыу өсөн ойошторҙолар. Йыш ҡына телевизор аша комментаторҙарыбыҙҙың зарланыуын ишетергә тура килә: мәҫәлән, беҙҙең спортсылар әлеге ваҡытта үтә мөһим позицияла булһа, миҫал итеп биатлон ваҡытындағы атыуҙы алайыҡ, беҙҙең режиссерҙар бригадаһы беҙгә башҡа ил спортсыларын күрһәтә, — тине «Спортивное вещание» етәксеһе.
— Сочиҙа беҙҙең бурыс – бындай хәлде булдырмау. Йәғни был ҙур комплекс теләгән ваҡытта теләгән спортсыны күрһәтә алыу өсөн булдырылды. Берәүҙән дә ярҙам һорарға кәрәкмәй, барыһын да үҙебеҙ башҡарасаҡбыҙ, — тине Василий Кикнадзе.


text:
Фото:
Ағиҙелдә иң төҙөк торлаҡ территорияһын һайлайҙар
Фото:
Ағиҙелдә ҡала Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ инициативаһы буйынса «Иң яҡшы ихата», «Иң яҡшы подъезд» һәм «Йорт буйынса иң яҡшы староста» исеменә смотр-конкурс ойошторолдо.
Ул ҡала халҡының мәҙәни кимәлен күтәреү, уларҙы үҙ йорттарына һәм ихаталарына һаҡсыл ҡарарға өйрәтеү, кешеләрҙе торлаҡ фондын һаҡлауҙы тәьмин итеүгә, йорт алды территорияларының санитар һәм эстетик торошон яҡшыртыуға йәлеп итеү маҡсатында үткәрелә.
Кешеләргә яҡшы баһа алыу өсөн үҙ ихаталарын һәм подъездарын төҙөкләндереүҙә әүҙем ҡатнашырға, бында зирәклек, уйлап табыу һәләте һәм ижади фантазия күрһәтергә кәрәк.
Һәр номинацияла тәүге өс еңеүсе приз сифатында мең ярым, бер мең һәм биш йөҙ һум аҡса аласаҡ.
Конкурсҡа йомғаҡ яһау 15 сентябрҙән 1 ноябргә тиклем үткәреләсәк.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов вәкәләттәрҙе бүлешеү мәсьәләләре буйынса хөкүмәттәрҙең эш төркөмдәре ултырышында ҡатнашты
Фото:
7 июлдә Рәсәй Хөкүмәтендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Дмитрий Козак һәм Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары — Рәсәй Федерацияһы Президентының Төньяҡ-Кавказ федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Александр Хлопонин рәйеслегендә үткән вәкәләттәрҙе бүлеү һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәрҙе камиллаштырыу мәсьәләләре буйынса ике эш төркөмөнөң берлектәге тәүге ултырышында ҡатнашты.
Эш төркөмдәре алдында территорияларҙың социаль-иҡтисади үҫеше буйынса мөмкин тиклем һөҙөмтәле эшләйәсәк идара итеү системаһын ойоштороу бурысы тора. Ултырышта әле ғәмәлдә булған власть вәкәләттәре бүленеше схемаһы һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәр структураһы менән таныштырҙылар. Илдәге һәр власть кимәленә тура килгән вәкәләттәр күләмен асыҡлау кәрәклеге билдәләнде.
— Төрлө кимәлдәге власть араһындағы ҡаршылыҡтар проблема тыуҙыра һәм беҙ быны хәл итергә тейешбеҙ,— тине Дмитрий Козак. — Бында һәр власть кимәленең ауылдан башлап тотош Рәсәй Федерацияһына тиклем һәр территорияның социаль-иҡтисади үҫеше өсөн яуаплылығын арттырыу тураһында һүҙ бара.
Рәсәй Федерацияһы субъекттары, муниципалитеттар һәм федераль башҡарма власть органдары вәкәләттәрҙе бүлешеү һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәрҙе камиллаштырыу буйынса үҙенең тәҡдимдәрен 14 июлгә РФ Хөкүмәтенә тапшырырға тейеш. Эш төркөмдәренең киләһе ултырышы 22 июлгә планлаштырылған. 2013 йылдың 1 ғинуарынан, тейешле закон проекттары ҡабул ителгәндән һуң, был башланғыстар тормошҡа ашырылһын өсөн, тикшерелгән мәсьәләләр буйынса аныҡ эштәр планы ағымдағы йыл аҙағына тиклем әҙерләп бөтөрөлөргә тейеш, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.


text:
Республика парламентарийҙары балаларға Яңы йыл бүләктәре әҙерләй
Архангел һәм Ҡырмыҫҡалы районынан мөмкинлектәре сикләнгән балалар Яңы йылға БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары Венера Шәрәфетдинова һәм Вадим Николайчуктың шәхси средстволарына һатып алынған бүләктәр аласаҡ, тип хәбәр иттеләр республика парламентының матбуғат хеҙмәтенән. Депутаттар инвалид, етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өсөн йәмғеһе 450 бүләк әҙерләгән. Улар райондарҙа йыл аҙағынаса үткәреләсәк Яңы йыл кисәләрендә һәм башҡа байрамдарҙа тапшырыласаҡ.
— Бындай матур йола мин Архангел районы хакимиәте башлығы урынбаҫары булып эшләгән саҡта уҡ бар ине, — тип билдәләне Венера Шәрәфетдинова. – Етем һәм инвалид балаларға бүләктәр алыуҙа ярҙам итеүҙәрен һорап депутаттарға мөрәжәғәт итә торғайным. Үҙем депутат булғас, был йоланы дауам итергә булдым. Хеҙмәттәшем депутат Вадим Николайчук та был идеяны хупланы.
Бына инде биш йыл дауамында депутаттар балаларға бүләк һатып алыуға шәхси средстволарын йүнәлтә. Бынан тыш, биш йыл дауамында Архангел районының урта һөнәри белем биреү учреждениеларында уҡыу йылын гел бишле билдәләренә тамамлаған студенттар йыл йомғаҡтары буйынса парламентарий Венера Шәрәфетдинованан финанс ярҙам ала.


text:
Төбәк башлығы XVI Халыҡ-ара иҡтисади форумда ҡатнашасаҡ
21 июндә Санкт-Петербургтың «Ленэкспо» күргәҙмә залында XVI Халыҡ-ара иҡтисади форум асыла. Унда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та ҡатнаша.
Быйыл форум «Һөҙөмтәле лидерлыҡ» девизы аҫтында үтә. Глобаль көрсөктөң яңы тулҡынын булдырмау, финанс секторҙы көйләү сараның төп темалары буласаҡ. Энергетик хәүефһеҙлеккә, шулай уҡ пенсия һәм социаль өлкәләрҙәге Рәсәй реформаларын тикшереүгә, эшлекле мөхитте яҡшыртыуға, илдең Бөтә донъя сауҙа ойошмаһына инеүенә лә ҙур иғтибар бүленәсәк. Көн уртаһында пленар ултырышта Рәсәй Президенты Владимир Путиндың сығыш яһауы көтөлә.
Ғәҙәттәгесә, форум сиктәрендә инвестицион килешеүҙәргә ҡул ҡуйыласаҡ. Былтыр бында 200 миллиард һумдан ашыу суммаға 50-нән ашыу килешеүгә ҡул ҡуйылғайны. Сарала ҡатнашыусылар һәм уны ойоштороусылар фекеренсә, быйыл яңы рекорд ҡуйыласаҡ.


text:
Златоуст ҡалаһында этноауыл асылды
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһында Рәсәй көнөнә арналған байрам ойошторолдо. Байрам барышында ҡала халҡы өсөн күптән көтөлгән шатлыҡлы ваҡиға булды: унда этноауыл астылар. Ойоштороусылар күҙаллауынса, проект экологик туризм үҙәге буласаҡ. Был хаҡта Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итте.
Этноауыл XVIII быуат стилендә төҙөлгән. Унда рус, украин өйҙәре, башҡорт тирмәһе һәм башҡа ҡаралтылар бар. Киләсәктә саҡырылған белгестәр ҡала халҡы өсөн тимерсе хеҙмәте, көршәксе эше, туҙҙан әйберҙәр яһау, ағас һырлау, кейеҙ баҫыу һәм башҡа һөнәрҙәр буйынса оҫталыҡ дәрестәре үткәрәсәк.
Тантананы үҙешмәкәр сәнғәт коллективтары концерты дауам итте. Унда Златоуст ҡалаһында йәшәгән халыҡтарҙың сағыу номерҙарын күрергә мөмкин ине. «Башҡорт биҙәктәре» клубы етәксеһе Рәйсә Хужина боронғо башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарҙы. Тамашасылар уның сығышын бик йылы ҡабул итте.
Тыуған яҡты өйрәнеүсе Данис Хужин фекеренсә, йәй көнө Златоусҡа бик күп туристар килә. «Шәхси туристик продуктты күбәйтеп, боронғо ҡала ошо ағымды арттырыуға, үҙенең имиджын яҡшыртыуға, яңы инвестициялар йәлеп итеүгә иҫәп тота ала. Был беҙҙең йәмәғәтселәр эше өсөн мөһим йүнәлеш. Этноауылдың тарих һәм халыҡ мәҙәниәтенең йәнле кәүҙәләнеше булыуы ҙур иғтибарға лайыҡ», — тип билдәләне Данис Хужин.


text:
Республиканың дүрт районында яҙғы сәсеү эштәре тамамланды
Башҡортостандың Архангел, Бөрйән, Миәкә һәм Тәтешле райондары аграрийҙары республикала тәүгеләрҙән булып яҙғы сәсеү эштәрен тамамланы.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сәсеү эштәре 1870 мең гектар майҙанда башҡарылған, планға ҡарата был 94 процент тәшкил итә.
Иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары – 1198 мең гектар майҙанда (планға ҡарата 102 процент), шәкәр сөгөлдөрө – 53,4 мең гектарҙан ашыу майҙанда (99 процент), көнбағыш – 183,5 мең гектарҙа (104 процент), кукуруз 68,4 мең гектарҙа (76 процент) сәселгән.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, былтыр яҙғы сәсеү эштәре төбәктә 1883 мең гектар майҙанда башҡарылған (планға ҡарата 99 процент). Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ул ваҡытта сәсеү эштәре ике аҙнаға алданыраҡ башланғайны.


text:
Өфөгә бөтә Рәсәйҙән балаларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләре буйынса белгестәр йыйылдыФото: Андрей Старостин
Өфөгә бөтә Рәсәйҙән балаларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләре буйынса белгестәр йыйылды
Өфөгә бөтә Рәсәйҙән балаларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләре буйынса белгестәр йыйылдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
11 мартта Өфөлә балаларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау буйынса белгестәрҙең «Мегаполис. Балалыҡ территорияһы» Бөтә Рәсәй форумы башланды. Уны Өфө хакимиәте, баш ҡаланың Опека һәм попечителлек идаралығы, Социаль етемлекте иҫкәртеү хәйриә фонды (Мәскәү), Ҡала үҫеше йәмәғәт фонды ойоштора.
Күләмле сарала Башҡортостандан һәм Өфөнән 170-кә яҡын белгес, Рәсәйҙең 32 субъектынан 150 самаһы кеше ҡатнаша.
Балалыҡты яҡлау өлкәһендә эшләүсе белгестәрҙең осрашыуы тәү сиратта ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлауҙың мөһим проблемаларын тикшереүгә, шулай уҡ социаль етемлекте иҫкәртеү өлкәһендә эш тәжрибәһе менән уртаҡлашыуға йүнәлтелгән.
Был йүнәлеш буйынса Өфөнөң тәжрибәһе ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәре өсөн миҫал булып тора ала. Балалыҡты яҡлау өлкәһендәге мәсьәләләр менән ҡаланың Опека һәм попечителлек идаралығы шөғөлләнә. Уның эше социаль етемлекте иҫкәртеүгә, баланы үҙ ғаиләһендә ҡалдырыуға, әгәр ҙә был мөмкин булмаған хәлдә етем балаларҙы ғаиләләргә урынлаштырыуға йүнәлтелгән.
— Инновация системаларын индереү аша төбәктәргә етем балалар һанын кәметеүгә ярҙам итеү фонд эшмәкәрлегенең өҫтөнлөгө булып тора. Өфөлә ошо йүнәлештә дөрөҫ эш алып барыла, — тип билдәләне Социаль етемлекте иҫкәртеү хәйриә фонды директоры Александра Марова. — Киләсәктә тупланған тәжрибәгеҙ ил кимәлендә лә файҙаланыласаҡ.
Форумдың программаһы балаларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау өлкәһендә эшләүсе белгестәрҙең түңәрәк өҫтәлдәрҙә һәм секцияларҙа ҡатнашыуын күҙ уңында тота.
12 мартта форумда ҡатнашыусылар өсөн «Ғаилә» үҙәгендә һәм ҡаланың бәлиғ булмағандар өсөн социаль-реабилитация үҙәгендә күсмә оҫталыҡ дәрестәре ойошторола.
Ике көн дауам итәсәк семинар аҙағында резолюция ҡабул ителәсәк, шулай уҡ иң яҡшы белгестәр бүләкләнәсәк. Тантана 12 мартта Өфө хакимиәтендә уҙа.


text:
Константин Толкачев: «Ветерандар – халыҡтың иң әүҙем, тәртипле һәм битараф булмаған өлөшө»
Башҡортостан халҡының дүрттән бер өлөшөн тәшкил иткән ветерандар халыҡтың иң әүҙем, тәртипле һәм битараф булмаған өлөшө булып тора, тип билдәләне Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, республика Ветерандар советының II пленумында сығыш яһап.
– Һеҙ һәр ваҡыт беҙгә терәк булдығыҙ һәм булып ҡалаһығыҙ, — тип билдәләне ул. – Һеҙҙең арҡала ирекле илдә йәшәйбеҙ, һеҙҙең быуын геройҙары өлгөһөндә тәрбиәләнгәнбеҙ. Һеҙ йәмғиәтебеҙҙең нигеҙе булып тораһығыҙ, ә һайлауҙарҙа күрһәтелгән әүҙемлек илдең киләсәген тиерлек билдәләй.
Республика парламенты спикеры үҙенең докладында донъя иҡтисадындағы хәлде анализланы, ил һәм республика етәкселегенең ветерандарҙың йәшәү сифатын яҡшыртыу буйынса пландары менән таныштырҙы. Сара аҙағында Константин Толкачев пленумда ҡатнашыусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе.


text:
Мәләүездә алдынғы ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәрен ҡотланыларФото: Александр Яворский
Мәләүездә алдынғы ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәрен ҡотланылар
Мәләүездә алдынғы ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәрен ҡотланыларФото: Александр Яворский
Мәләүездә ауыл хужалығы йылын йомғаҡлау сараһында производство алдынғыларын, райондың иң яҡшы хужалыҡтарын ҡотланылар. Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Елена Мазиева һөйләүе буйынса, тантаналы кисә Ауыл хужалығы һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналды.
Мәләүездәрҙе һөнәри байрамдары менән Башҡортостан Республикаһының ауыл хужалығы министры урынбаҫары Азат Йыһаншин ҡотланы. Ул үҙенең мөрәжәғәтендә билдәләп, Мәләүез районы республиканың ауыл хужалығы тармағында алда бара, үҫемлекселек һәм малсылыҡ буйынса алдынғы урындарҙы биләй, тине. Дөйөм алғанда, министр урынбаҫары һөйләүенсә, республикала быйыл ныҡлы аҙыҡ-түлек запасы булдырылған. Алда әле эштәр байтаҡ, һәм мәләүездәр бөтә өлкәлә лә һәр саҡ иң юғары күрһәткестәргә өлгәшәсәк.
Район хакимиәте башлығы Малик Вәхитов йыйылышта ҡатнашыусыларҙы тәбрикләп, район аграрийҙарының фиҙакәр хеҙмәте һөҙөмтәһендә, Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте, республика етәкселеге, аграр ведомство ярҙамында бөгөнгө ҡаҙаныштарға ирешә алдыҡ, тине.
Быйыл райондың ауыл хужалығы өлкәһенә дәүләт яғынан субсидиялар һәм дотациялар формаһында 392 миллион һум аҡса бүленде. Район хужалыҡтары «500 ферма» республика программаһына әүҙем инә. Был программаға быйыл биш ауыл хужалығы предприятиеһы инде.
Бөгөн мәләүездәр тулайым иген йыйыу буйынса алдынғылар иҫәбендә: 117 мең тонна иген йыйылған, уртаса уңыш гектарынан 22 центнер. Республиканың өс районы ғына гектарынан 20 центнерҙан күберәк уртаса уңыш алды – улар Стәрлетамаҡ, Мәләүез һәм Саҡмағош райондары.
Башҡортостан Президенты 2014 йылда республика Баҫыу көнөн Мәләүез районында үткәрергә ҡарар итте, тип билдәләне Малик Вәхитов. Уға әҙерлек башланған да инде.
Кисә Ҡала Мәҙәниәт йортоноң ижади коллективтары әҙерләгән байрам концерты менән дауам итте.


text:
«Йор үҙән» республика этно-фестиваленә иң яҡшы музыкаль коллективтар йыйыла
ӨФӨ, 2016 йыл, 31 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
3-4 июндә Ҡыйғы районында район һабантуйы барышында «Йор үҙән» этно-фестивале уҙа. Унда «…Егерме лә ике йәшендә» республика конкурсы ойошторола. Этно-төркөмдәрҙең репертуарында башҡорт халыҡ йырҙары, ҡобайырҙар һәм халыҡ ижадының башҡа жанрҙары булырға тейеш.
Бәйгелә «Табын» (Ғафури), «Әйле-ҡатай» (Ҡыйғы), «Бәйембәт» (Күгәрсен), «Юлдаш» (Салауат), «Алпамыша» (Учалы), «Дәрт» (Межгорье ҡалаһы), «Сал Урал» (Пермь ҡалаһы), «Арман» (Сибай), «Тархан» (Сибай), «Саптар» (Өфө), «Йәнгүзәл» (Өфө, БДУ) этно-төркөмдәре ҡатнаша.
Жюри составында абруйлы мәҙәниәт эшмәкәрҙәре: жюри рәйесе — «Ашҡаҙар» радиоһының музыкаль мөхәррире, композитор Юлай Үҙәнбаев, Башҡорт дәүләт филармонияһы артисы, виртуоз-ҡумыҙсы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов, Өфө дәүләт сәнғәт институтының өлкән уҡытыусыһы Венер Йылҡыбаев, Республика халыҡ ижады үҙәгенең фольклор буйынса баш белгесе Гөлгөнә Баймырҙина, Республика халыҡ ижады үҙәгенең инструменталь жанр буйынса баш белгесе, жюриҙың яуаплы секретары Элита Йыһангирова эшләй.
«Йор үҙән» республика этно-фестивале барышында «2016-2020 йылдарҙа Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш райондарын иҡтисади үҫтереүҙең урта сроклы комплекслы программаһы»н тормошҡа ашырыу сиктәрендә этно-музыканы үҫтереү мәсьәләләре буйынса эш кәңәшмәһе була. Унда Балаҡатай, Дыуан, Мәсетле, Салауат, Ҡыйғы райондарының башҡорт коллективтары, мәҙәниәт бүлектәре етәкселәре ҡатнаша.
Байрамды ойоштороусылар — Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағындағы Сәсәндәр үҙәге, Ҡыйғы районы хакимиәте.
«Йор үҙән» республика этно-фестивале тәүге тапҡыр 2014 йылда «Салауат йыйыны» фольклор байрамы барышында ойошторолғайны.


text:
2015 йылда пенсия тупланмалары пенсияның тик страховкалау өлөшөнә генә күсәсәк – Владимир Путин
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2015 йылда туплау пенсияһын финанслауға күсерелгән иғәнәләр Рәсәй мотлаҡ пенсия страховкаһы системаһының «бүлеү» өлөшөнә күсереләсәк, страховкаланған кешенең шәхси иҫәбендә сағыласаҡ һәм страховкалау пенсияһын финанслауға йүнәлтеләсәк. Владимир Путин «Пенсия тупланмалары булдырыу мәсьәләләре буйынса Рәсәй Федерацияһындағы айырым закондар сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы Федераль законға ҡул ҡуйған.
Ошондай иғәнәләрҙе бүлеү тәртибен Рәсәй Президенты 2014 йылда индерә һәм ҡануни рәүештә тағы ла бер йылға оҙайтыла. Суммалар теркәлеп барыласаҡ һәм айырым кеше иҫәбендә сағыласаҡ, һөҙөмтәлә кеше бер нимә лә юғалтмаясаҡ.
2015 йылда страховкалау иғәнәләренең суммаһын тулы күләмдә страховкалау пенсияһын финанслауға тапшырыу РФ Пенсия фонды бюджетының табышын арттырасаҡ, күрһәтелгән сараларҙы ағымдағы пенсияларҙы түләүгә йүнәлтергә һәм федераль бюджеттан мотлаҡ пенсия страховкаһына трансферттарҙы кәметергә мөмкинлек бирәсәк.


text:
Ҡорот
Ҡорот — байтаҡ төрки халыҡтарға хас һөт ашамлығы.
Составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡорот ашҡаҙан-эсәк эшмәкәрлеген көйләүсе шифалы хәләл ризыҡ. Ул С витаминына һәм башҡа файҙалы мәтдәләргә бай. Һыуыҡ тейгәндә ҡоротто иҙеп, аҡ йәки һыры май ҡушып, ҡайнар һыуға һалып эсһәң, шунда уҡ тирләтеп «һыуыҡты ҡыуып сығыра». Борон заманда сәс ебәк кеүек ялтырап торһон өсөн эркет һыуында йыуғандар.
Мәрйәм апай Бураҡаевның «Тормош һабаҡтары» дәреслегендә яҙылғанса, ҡоротто башҡорттар әллә ҡайһы замандарҙан бирле һыуыҡ тейеүҙән дә. эсәктәге паразит селәүсендәрҙе ҡыуыу өсөн дә, тамаҡҡа аш бармаған саҡта ла файҙаланғандар. Ҡайһы бер йәрәхәттәрҙе лә ҡорот менән ыуып дауалағандар. Эренле яраны, ҡутырҙы ҡорот йәки эркет өҫтөндәге үңеҙ йә ҡаҫмаҡ һөртөп бөтөргәндәр. Ҡорт саҡҡан, йылан саҡҡан урынға ла, йәш баланың кендеге уңалмаһа ла ҡорот һөрткәндәр. Баланың ауыҙы ҡутырлаһа ла ҡорот һөртөп дауалағандар. Юҡҡа ғына ҡоротто «башҡорт пенициллины» тип әйтмәйҙәрҙер.
Халыҡ кәсебе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡоротто башҡорт халҡы борон-борондан эшләп килгән Бының үҙ сәбәптәре лә бар. Берҙән ҡаймағы айыртылған һөттө әрәм-шәрәм итмәйһең, икенсенән, киптерелгән ҡоротто оҙаҡ, хатта йылдар буйына һаҡларға мөмкин. Ҡорот яһау мәшәҡәтле эш. Хәҙер ауыл ерҙәрендә оло йәштәге апайҙар һәм инәйҙәр генә яһай белә.
Һимеҙ итте күпләп ашаған, һөҙлөклө һурпа эскән башҡорт халҡын холестериндан тап ошо ҡорот ҡотҡарған да инде. Баҡһаң, ҡороттағы ферменттар итте эшкәрткәндәге бүленеп сыҡҡан организм өсөн ағыулы булған матдәләрҙе нейтралләштерә икән. Һимеҙ ит шулай итеп ҡорот арҡаһында еңелерәк үҙләштерелә. Ҡоротто кәнфит урынына һурып, имеп йөрөгән монгол халҡының тештәре ап- аҡ сәләмәт. Был ҡорттоң кальцийға бай булыуына бәйле.
Ҡорот яһау ысулы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡорот эшләүе ярайһы ғына мәшәҡәтле. Башта айыртылған һөттө ойотоп, ҡатыҡ яһарға кәрәк. Ошо ҡатыҡ ағас батманға йыйыла бара. Шунан һуң уны ҡаҙанға йәки башҡа һауытҡа һалып өҫтөнә күбеге сыҡҡансы ҡайнаталар. Ҡайнатылған эркеттең күбеген һөҙөп алғас, уны таҙа тоҡҡа ҡойоп элеп ҡуялар. Бер нисә көн үтеүгә уның һыуы ағып бөтә һәм барлыҡҡа килгән ҡоротто тоҙлап баҫып йомғатстар яһарға мөмкин. Дөрөҫ, был әле йәш ҡорот ҡына була. Бында иң мөһиме — уны киптерә белеү.
Н. Сафиндың «Башҡорт аштары» тигән китабында йәш ҡоротто йомғаҡлап таҡтаға һалырға ла өҫтөнә сепрәк ябып бер нисә көн ҡояшта киптерергә мөмкин. Ләкин ҡорот таш кеүек ҡатмаһын һәм артыҡ әсе булмаһын тиһәң, уны төтөнгә ҡуйып ыҫлау яҡшы. Элегерәк ҡоротто тик шулай итеп эшләгәндәр ҙә. Бының өсөн ихаталағы асыҡ усаҡ өҫтөнә 2 метр самаһы бейеклектә тар ғына ағас таҡталарҙан ылаш яһап ҡуйыла һәм баш-баш итеп йомарланған ҡорот шунда теҙеп һалына. Яңы яһалған ҡорот кәмендә аҙна-ун көн төтөндә ыҫланьп торорға тейеш. Тик шунан һуң ғына уны ашарға ла, ҡатыҡ итеп ашҡа һалырға ла, ҡышҡылыҡҡа һаҡларға ла була.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Өмөтбаев М. И. Башҡорт ҡорото // Йәдкәр. Шиғырҙар, публицистик яҙмалар, тәржемәләр, халыҡ ижады өлгөләре, тарихи-этнографик яҙмалар — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1984. — Б. 251—252. — 288 б.
- Сафин Н. М. Башкирские блюда. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1976. — 112 с.
- Бикембәтова Ф. Ырымбурҙарса ҡорот. Киске Өфө. № 50, 2007 й.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Миһранова Э. В. Ҡорот // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Вируслы гепатит
Вируслы гепатит (лат. Hepatitis viruses) — вирустар ҡуҙғыта торған бауыр шешеүенең дөйөм исеме[1]; вирустар тыуҙырған бауыр ауырыуы.
Ауырыу гепатотроплы вирустар тарафынан китереп сығарыла һәм бауыр ауырыуҙарының 60%-ын тәшкил итә. Бөтән донъя сәләмәтлек һаҡлау ойошмаһы классификацияһы (1973) буйынса билдәләнгән А, В, С, Д, Е (ВГА, ВГВ, ВГС, ВГД, ВГЕ) тибындагы вируслы гепатиттар күберәк өйрәнелгән.
Ауырыуҙы өйрәнеү тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һары ауырыуы гепатитның йоғошло тәбиғәте тураһындағы фараз Гиппократ дәүеренән (Б.Э.Т. V-IV быуат) мәғлүм. XIX быуат аҙағында Рәсәй терапевты С.П. Боткин бауыр ауырыуҙары төркөменән йоғошло-катараль һарыны («Боткин ауырыуы») айырып билдәләй. Икенсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында инъекция юлы менән күсә торған гепатит асыла. 20 быуаттың икенсе яртыһынан йоғошло гепатиттарҙың киң таралыуы теркәлә, шул сәбәпле улар интенсив рәүештә өйрәнелә башлай. 1973 йылда Америка ғалимы С. Фейнстоун А гепатитын китереп сығарыусы вирусты аса, 1975 йылда В гепатитына ҡаршы вакцина эшләнә. 1970 йылдарҙа E, J, T-TY гепатиттары һәм аҙ өйрәнелгән SEH-вирустары менән бәйле һаналған вирустар асыла. Диагноз куйыу өсөн ҡыйын һаналған хроник Д гепатитының ғәҙәти булмауы асыла. ВГА һәм ВГЕ гепатиттарын хроник йөрөтөүсөләр тасуирланмаған. ВГВ һәм ВГС төрҙәре наркомандар араһында күберәк таралған (ауырыу инъекция һәм гемоконтакт юл менән күсә); гемофилия менән ауырыусылар, гомосексуалисттар, «гемодиализ пациенттары» юғары дәрәжәлә хәтәр төркөмгә керәләр. Йоғошло ауырыу сығанағы: вирус йөрөтөүсөләр (аҫылда, сәләмәт кешеләр), персистик йоғошло ауырыуҙар, йоғошло ауырыуҙар менән зарарланған һыу һәм ашамлыҡ.
Таралыу ысылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Таралыу ысулдары буйынса вируслы гепатиттар бүленеше:
- сезонлы көсәйеү хас булған энтераль юл менән тарала торғандар (ВГА һәм ВГЕ);
- парентераль рәүештә, гемоконтакт, енси, әсәнән балаға күсеү юлы менән (вертикаль тапшырылу), шулай уҡ тығыҙ көнкүреш элемтәһе ваҡытында тарала торғандарға бүленә (ВГВ, ВГД, ВГС).
Парентераль юл менән таралыусы гепатит вирустарында иммунологик яҡтан төрлө төрҙәр йәшәйешен, мутацияһын, вирустың персистенция хәленә күсешен билдәләүсе гетероген геном була.
1960 йылдарҙа бер серотип, бер антигены булған, бауырҙа көслө ялҡынһыныу китереп сығарып, балалар һәм йәштәрҙе зарарлай торған ВГА киң тарала. Ул еңел һәм уртаса ауыр формала барып, сәләмәтләнеү менән тәмамлана. Эпидемиялары һәр 5-10 йыл һайын ҡабатлана. Бауыр циррозы менән ҡатмарланған гепатиттарҙың 50%ы ВГС ауырыуына бәйле. Аҙыҡҡа аллергия булған балаларҙа ВГВ йышыраҡ осорай.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Баширова Д.К. Клиника и лечение хронических вирусных гепатитов у детей // Казанский медицинский журнал. 1991. № 3; Закиров И.Г. Хронические вирусные гепатиты в Республике Татарстан. Казань, 2002.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский толковый словарь медицинских терминов (М.Т.Азнабаев, 2007)


text:
Ғинуар-февралдә мәшғүллек хеҙмәтенә 38700 вакансия тураһында мәғлүмәт бирелгән
Быйыл ғинуар–февралдә Башҡортостанда көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансияларҙың нисбәте 1-гә тиң булған. Рәсми теркәлгән эшһеҙлек кимәле республикала 1,5 процентты тәшкил итә.
БР Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, ошо ике айҙа республикалағы эш биреүселәрҙән 38700-ҙән ашыу вакансия тураһында мәғлүмәт бирелгән. Ошо уҡ ваҡытта февраль аҙағына ҡарата Башҡортостандың мәшғүллек хеҙмәте органдарына бирелгән заявкалар буйынса, хеҙмәткәрҙәргә мохтажлыҡ 31300 кешегә тиерлек еткән.
Үҙ сиратында февраль аҙағында мәшғүллек хеҙмәтендә иҫәптә торған эшһеҙҙәрҙең рәсми иҫәбе 31 меңгә яҡын кешене тәшкил иткән.
Шул уҡ ваҡытта, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, Башҡортостанда эшһеҙҙәр иҫәбе 139 мең кешенән аша. Дөйөм эшһеҙлек кимәле – 6,7 процент.


text:
Валоризация Башҡортостанда 940 мең самаһы кешегә ҡағыласаҡ
Яҡынса иҫәпләүҙәргә ҡарағанда, Башҡортостанда валоризация 940 мең самаһы кешегә ҡағыласаҡ. Рәсәй Пенсия Фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, пенсия уртаса 1100 һумға артасаҡ.
Ошо көндәрҙә үткәрелгән Рәсәй пенсия форумы “совет” хеҙмәт стажын ҡайтанан баһалауға һәм пенсияға йәшәү минимумы кимәленә тиклем социаль өҫтәмә билдәләүгә арналды. Унда РФ Хөкүмәте башлығы Владимир Путин пенсия системаһын үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне. Форумда Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров ҡатнашты.
— Һуңғы тиҫтә йылда пенсия һәм социаль түләүҙәрҙе арттырыу программаһын тормошҡа ашырыу өсөн әҙерлек эше республикала график буйынса алып барыла, — ти Фоат Хантимеров.
Башҡортостанда октябрҙә үк пенсионерҙың 2010 йылға йәшәү минимумы күләме — 3939 һум – билдәләнде. Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса бүлексәһе БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы менән берлектә быйыл 1 декабрҙән хеҙмәт пенсияһының база өлөшөн күтәргәндән һәм 2010 йылдың 1 ғинуарынан валоризациянан һуң, республика аҡсалата түләүҙәрҙе иҫәпкә алып та, пенсия күләме республикала йәшәү минимумына етмәгән пенсионерҙарҙың исемлеге төҙөлдө һәм аныҡланды.
Башҡортостанда төбәк ярҙам сараларын иҫәпкә алып, 115 мең самаһы пенсионер 2010 йылдың 1 ғинуарынан федераль бюджет средстволары иҫәбенә социаль өҫтәп түләүгә хоҡуҡ ала. Өҫтәмә түләү күләме бер нисә һумдан ике мең һумға тиклем тәшкил итәсәк.


text:
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙеФото: Олег Яровиков
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙе
Өфөлә Башҡорт драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов СССР-ҙың халыҡ артисткаһы Гөлли Мөбәрәковаға мөхәббәтен белдерҙе. Бөгөн, 9 сентябрҙә, ул, легендар актрисаны 80 йәше менән ҡотлап, А.С.Пушкиндың «Я помню чудное мгновенье» шиғырын уҡыны.
«Бөгөн һеҙҙе тере легендаға тиңләргә мөмкин. Иң ҡыуаныслыһы — һеҙ беҙҙең менән сәхнәгә сығаһығыҙ. Беҙ, хеҙмәттәштәрегеҙ һәм уҡыусыларығыҙ, һеҙҙең менән бер сәхнәлә эшләүебеҙгә шатбыҙ. Һеҙҙән оҫталыҡ дәрестәре һәм илһам алабыҙ», — тине Олег Закир улы һәм Мәҙәниәт министрлығының ҡотлау хатын уҡып ишеттерҙе.
Актрисаның тыуған көнөндә бөтә коллектив театрҙың ҙур залына йыйылды. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Сара Буранбаева, актер Руслан Хайсаров өлкән коллегаларына шиғыр уҡыны, актер Юнир Ҡоланбаев «Йәнбикә» спектакленән йыр башҡарҙы. Бер аҙ тулҡынланыу кисергән Гөлли Мөбәрәкова хеҙмәттәштәренә рәхмәт әйтте һәм йәш сағында булған ҡыҙыҡлы хәлде: Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең мәҙәниәт һарайында «Аҡ сирендәр» спектакленә һуңлауы һәм бының өсөн шелтә алыуы хаҡында һөйләне.
«Тормошта төрлө хәлдәр була. Танылған артистарыбыҙ менән сәхнәгә сығыу, уларҙан оҫталыҡҡа өйрәнеү иң ҡәҙерле мәлдәр булды. Быны уҡыусыларыма ла тапшырырға тырышам. Сәнғәткә тоғро булырға кәрәк, һәм ул үҙеңә йөҙләтә әйләнеп ҡайтасаҡ», — тип билдәләне Гөлли Мөбәрәкова.
Башҡорт академия драма театры музейында актрисаның юбилейына һәм Мөбәрәковтар династияһына арналған «Мөбәрәковтар: бәхетле ижад юлдары» исемле күргәҙмә асылды.
Бөгөн актриса үҙенең юбилейын сәхнәлә билдәләй. Шишмә районының мәҙәниәт һарайында «Ҡаһым түрә» спектакле сәхнәләштерелә, унда Гөлли Мөбәрәкова Әсә ролен башҡара.
15 сентябрҙә Өфөгә режиссер Сюзанна Ооржак килә һәм «Сәйер миссис Сэвидж» спектакленең репетициялары башлана. Премьера 17-18 ноябргә билдәләнгән.


text:
Ташландыҡ һыуҙы таҙартыу
Аҡҡан һыуҙы таҙартыу — көнкүреш һәм сәнәғәттә ҡулланылған ташландыҡ һыуҙы бысраҡтан һәм бактериаларҙан таҙартыу өсөн үткәрелгән саралар комлексы. Ғәҙәттә КОС установкаларҙа башҡарыла.
Таҙартыу бер нисә этапта башҡарыла:
- механик
- биологиик
- физик-химик
- дезинфекция
Механик этап[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Таҙартау ҡоролмаларына килгән һыу биологик таҙартыуға әҙерләнә. Һыуҙа иремәй торған механик ҡушылмаларҙан таҙартыла. Механик таҙартыу ҡоролиалары:
- рәшәткә
- ҡом тотҡос
- беренсе тондорғос
- мембраналы элементтар
- септиктар
Биологик этап[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Биологик этапта ташландыҡ һыу мироорганизм һәм бактериялар ярҙамында деградация үтә.
Был этапта ташландыҡ һыу минирализация үтә, һыуҙан оргпниу азот һәм фосфор алына, төп маҡсаты БПК5 күрһәткесен кәметеү.
Аэроб, шулай уҡ анаэроб микроорганизмдар ҡулланылыуы мөмкин.
Механик күҙлектән ҡарағанда биологик таҙартыу бер нисә варианттан тора: актив ләм (аэротенктар), биофильтр һәм метантенктар (анаэроб әсеү).


text:
Рәсәй һәм сит ил ғалимдары Өфөлә агросәнәғәт комплексының инновацион үҫеш перспективаларын тикшерәсәк
Бөгөн Өфөлә асылған «АгроКомплекс» XXIV халыҡ-ара махсус күргәҙмә сиктәрендә 12 мартта, агросәнәғәт комплексының инновацион үҫеш перспективаларына арналған ҙур ғилми-ғәмәли конференция үҙ эшен башлаясаҡ.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, конференция Башҡорт дәүләт аграр университеты бинаһында үтәсәк һәм үҙ асылында, «АгроКомплекс-2014» эшлекле программаның төп ваҡиғаһы буласаҡ. Рәсәй ғалимдарынан тыш, унда алыҫ һәм яҡын сит ил вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Конференцияла бер үк ваҡытта бер нисә секция асыласаҡ. Улар араһында – «Үҫемлекселек продукцияларын етештереүҙә инновацион технологиялар», «Тәбиғи ресурстарҙы етештереү һәм рациональ файҙаланыу», «Малсылыҡ һәм ветеринария медицинаһының инновацион үҫеше» һәм «Фәнде һәм тәжрибәне интеграциялау ысулы менән ауыл хужалығы производствоһы техник тәьминәтенең һөҙөмтәлелеген арттырыу».
Бынан тыш, халыҡ-ара конференция ҡатнашыусылары көнүҙәк агросәнәғәт комплексында энергетика, алдынғы технологиялар, техник һәм экологик ҡарарҙарҙы файҙаланыу менән үҫемлекселек һәм малсылыҡ сеймалдарын эшкәртеү, шулай уҡ агросәнәғәт комплексының инновацион үҫешендә иҡтисади фәндең роле мәсьәләләрен тикшерәсәк.
2014 йылда Өфөлә «АгроКомплекс»та үҙ продукцияларын Рәсәйҙең 28 төбәгенән, шулай уҡ Голландия, Германия, Ҡытай, Белорусия, Украина һәм Ҡаҙағстандан 250 компания тәҡдим итәсәк.
Күргәҙмәнең эшлекле программаһы бай йөкмәткеле һәм төрлө яҡлы. 11 марттан алып 14-нә тиклем Өфөлә тармаҡтың төрлө йүнәлештәре буйынса 25-ләгән сара – конференция, семинар һәм түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Агросәнәғәт комплексы, үҫемлектәрҙе һаҡлау һәм малсылыҡ өсөн техника өлкәһендә яңы асыштарҙың презентациялары уҙасаҡ.
Бөгөн, 11 мартта, ойошторолған «АгроКомплекс-2014» сиктәрендә, Өфөлә бер нисә сара уҙа.


text:
«Башҡортостан продукты» брендын рекламалау өсөн 964 мең һум тотоноласаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты «Башҡортостан продукты» брендын рекламалауға 964 мең һум самаһы тотонорға ниәтләй. Финанслау сығанағы — төбәк бюджеты, ведомствоның тейешле ғаризаһы дәүләт һатып алыуҙары сайтында бирелгән.
Документтарҙан күренеүенсә, брендты рекламалау өс этапта, контракт төҙөүҙән алып ағымдағы йылдың декабренә тиклем уҙасаҡ. «Башҡортостан продукты»н социаль селтәрҙәр, видео һәм аудиороликтар, киң мәғлүмәт сараларындағы мәҡәләләр, баннерҙар һәм махсус билдәләр ярҙамында популярлаштырыу планлаштырыла.
Электрон аукционда ҡатнашыу өсөн ғаризалар 7 майға тиклем ҡабул ителә. Аукцион 12 майҙа үтә.


text:
Фото:
Магнитогорскиҙың хәләл производствоһы Өфөлә сертификация үтте
Фото:
Магнитогорск икмәк комбинатында хәләл кондитер изделиелары етештереү линияһы сафҡа индерелде. Ә сертификатлаштырыуҙы предприятие Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағындағы “Хәләл” стандарты буйынса комитетта үткән. Был турала «Башинформ» агентлығына комитет рәйесе Тимур Шәңгәрәев хәбәр итте.
Әлеге ваҡытта комбинат торт, пирожный, печенье һәм башҡа төрлө кондитер изделиеларының 30 төрөн сығара. Артабан хәләл тауарҙар исемлеген күпкә арттырыу планлаштырыла.
Ислам ҡанундары буйынса тауар сығарырға ҡарар иткән икенсе төбәк предприятиеһының Башҡортостанда сертификация үтеүе беренсегә түгел. Бер йыл элек эш башлаған БР мосолмандары Диниә назараты ҡарамағындағы “Хәләл” стандарты буйынса комитет әлеге ваҡытта, беҙҙең республика етештереүселәренән тыш, Силәбе, Свердловск, Һамар, Белгород өлкәләренең бер нисә предприятиеһын берләштерә. Уларҙың продукцияһы Дүртөйлө һәм Мәләүездә республика хәләл тауарҙар күргәҙмәһендә күрһәтелде. Яҡын арала бындай күргәҙмәләрҙе Өфөлә һәм Магнитогорскиҙа үткәреү планлаштырыла.


text:
Башҡортостанда милли тикшеренеү университеты булдырыу мөмкинлеге тикшерелде
Башҡортостанда Милли тикшеренеү университеты ойоштороу һәм юғары уҡыу йорттарын Өфөлә үтәсәк ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерләү мәсьәләләре республика Президенты Рөстәм Хәмитовтың Рәсәй Федерацияһының мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Александр Климов менән осрашыуының төп темаһы булып торҙо.
Бөгөн Башҡорт дәүләт университеты, Өфө дәүләт нефть техник университеты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты «Милли тикшеренеү университеты» статусы алыуға конкурс һайлап алыуында ҡатнашыу өсөн программалар әҙерләне.
— Беҙҙең өсөн республикала милли тикшеренеү университеты булдырыу үтә мөһим. Башҡортостан Республикаһында шундай ҡеүәтле юғары уҡыу йорттары була тороп, беҙҙе урап үтеүҙәрен ғәҙелһеҙлек тип һанайым, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Александр Климов әйтеүенсә, федераль университеттар ойоштороу буйынса проектҡа киләһе йыл йомғаҡ яһаласаҡ. Әммә министр урынбаҫары раҫлауынса, программа бының менән генә тамамланмай.
— Был университеттар үҙҙәре эшкәрткән программаларҙы тормошҡа ашыра башлауға һәм үҙҙәренә алған йөкләмәләрҙе үтәүгә биш йыл ваҡыт ҡаралған. Мин әлегә ашыҡмаҫ инем, ә бер йыл көтөр инем, — тине Александр Климов.
Осрашыу барышында ҡуҙғатылған тағы бер мәсьәлә — республика юғары уҡыу йорттарын Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы (ШОС) ағзаһы булып торған дәүләттәр башлыҡтары Советы ултырыштарына һәм БРИКС дәүләттәре һәм хөкүмәттәре осрашыуына әҙерләү.
Александр Климов шулай уҡ бер нисә юғары уҡыу йортона барҙы, унда «Рәсәй Федерацияһында хәҙерге ваҡытта белем биреү хоҡуғы реформаһы: стратегия һәм системалылыҡ» темаһына семинар-кәңәшмәлә ҡатнашты.


text:
Рәсәйҙән һәм Ҡаҙағстандан өс коллектив «Урал ауазы» халыҡ-ара конкурс-фестиваленең Гран-приһын яуланы
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә оркестрҙар һәм музыка ҡоралдары ансамблдәренең «Урал ауазы» II халыҡ-ара конкурс-фестивале тамамланды.
Быйыл конкурс ШОС саммиты айҡанлы ойошторолдо. Рәсәй һәм сит ил ҡалаларынан 30-ға яҡын ижади коллектив, шулай уҡ Башҡортостан, Татарстан, Тыва, Хакасия, Саха (Яҡут) республикаларынан, Силәбе, Свердловск, Һамар, Ырымбур, Ҡурған өлкәләренән, Пермь крайынан, Санкт-Петербургтан, донъяның төрлө илдәренән — Төркиә, Ҡытай, Белоруссия, Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Ҡаҙағстандан солистар килде. Конкурс тыңлауҙары Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге республика музыкаль тәрбиә биреү гимназияһында үтте. Жюри ағзалары сараны ойоштороу һәм коллективтарҙың әҙерлек кимәлен юғары баһаланы.
Конкурс-фестивалдең Гран-приһына Түбәнге Тагил филармонияһының «Тагил гармунсылары» (художество — етәксеһе Александр Долматов) һәм Алматынан «Сазген сазы» (Ҡаҙағстан, етәксеһе — Бағдад Телегенов), оркестр номинацияһында П.М.Милославов исемендәге дәүләт Волга рус халыҡ хорының «Һамар виртуоздары» халыҡ уйын ҡоралдары ансамбле (етәксеһе — Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Павел Третьяков) лайыҡ булды.
Өфө сәнғәт училищеһының ҡурайсылар ансамбле (етәксеһе — Айрат Ҡарасов) һәм Халыҡ уйын ҡоралдары оркестры (етәксеһе — Василий Слягузов), шулай уҡ Өфө районының «Премьер квартет» (етәксеһе — Ирина Куравина), Пермь крайы филармонияһының рус халыҡ уйын ҡоралдары оркестры (художество етәксеһе — Рәсәйҙең атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, профессор Виктор Салин) беренсе урынды бүлеште.
Бәйгелә ҡатнашыусыларҙы Санкт-Петербург ҡалаһындағы В. Андреев исемендәге дәүләт академия рус халыҡ оркестрының дирижеры һәм художество етәксеһе Дмитрий Хохлов, Владимир Лавришин (Силәбе), профессор Фарух Садыков (Үзбәкстан), Стамбул консерваторияһы профессоры Джихан Юртчу һәм Башҡортостандың Халыҡ музыка ҡоралдары милли оркестры етәксеһе Рәмил Ғәйзуллин баһаланы.
Гала-концертта конкурс лауреаттары, дипломанттары һәм махсус саҡырылған ҡунаҡтар: йырсы Юмей Хонг (Ҡытай), комузда уйнаусы Закирбәк Дуйшәнбәк улы (Ҡырғыҙстан), «Айархаан» этно-төркөмө (Яҡутстан), «Сазген-сазы» фольклор-этнография ансамбле, Башҡортостандың Халыҡ музыка ҡоралдары милли оркестры сығыш яһаны.
Конкурс-фестивалде ойоштороусылар билдәләүенсә, ошондай саралар барышында дуҫтарса һәм эшлекле бәйләнештәр булдырыла, төрлө халыҡтарҙың мәҙәниәттәре байый. Ҡурайсы Рәмил Ғәйзуллиндың кавалда уйнаусы Джихан Юртчу менән берлектәге сығышы быға сағыу миҫал булды. Музыканттар төрөк һәм башҡорт көйҙәренә импровизация башҡарҙы.
«Урал ауазы» конкурс-фестивален ике йылға бер тапҡыр ойоштороу күҙаллана.


text:
Республика урмансылары Яңы йыл шыршыларын әҙерләй башланы Фото: Башҡортостандың Урман хужалығы министрлығы
Республика урмансылары Яңы йыл шыршыларын әҙерләй башланы
Республика урмансылары Яңы йыл шыршыларын әҙерләй башланы Фото: Башҡортостандың Урман хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда Яңы йыл шыршыларын әҙерләү башланды. Шыршы баҙарҙарына 120 мең ағас килтереү күҙаллана, тип хәбәр иттеләр республиканың Урман хужалығы министрлығында.
— Әлеге көндә Дыуан, Асҡын, Йылайыр, Ҡариҙел, Нуриман, Белорет һәм Бәләбәй райондарында шыршы әҙерләйҙәр. Тап ошо урмансылыҡтар «энәле матурҡайҙар» менән тәьмин итәсәк, — тине Башҡортостан Урман хужалығы министрлығының милек менән идара итеү, техник үҫеш һәм хеҙмәтте һаҡлау бүлеге етәксеһе урынбаҫары Альберт Бохаров.
Уның һүҙҙәренсә, Яңы йыл шыршыларын әҙерләү 20 декабргә тиклем дауам итә.