text:
Александр Васильев Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Александр Юрьевич Васильев Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте бойороғо менән республиканың иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде.
Александр Васильев стратегик идара итеү һәм административ үҙгәртеп ҡороуҙар блоктарына контроллек итәсәк, тип хәбәр итә министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте. Кадрҙар, административ-хужалыҡ, мәғлүмәт-техник хеҙмәттәре кеүек тәьминәт бүлексәләре уға буйһонасаҡ.
Белешмә. 1993 йылда Александр Васильев «Сәнәғәт электроникаһы» белгеслеге буйынса Өфө дәүләт авиация техник университетын ҡыҙыл дипломға тамамлай. 2004 йылда «Финанстар һәм кредит» белгеслеге буйынса Бөтә Рәсәй финанс-иҡтисади ситтән тороп белем биреү институты дипломын ала.
1994 — 1996 йылдарҙа Александр Юрьевич Өфөнөң Ленин районы буйынса дәүләт һалым инспекцияһының дәүләт һалым инспекторы булып эшләй. 1996 йылдан 2008 йылға тиклем Рәсәй федераль һалым хеҙмәтенең Башҡортостан республикаһы буйынса идаралығында хеҙмәт итә. Өлкән дәүләт һалым инспекторынан алып Идара етәксеһе урынбаҫарына тиклем хеҙмәт юлы үтә.
2008 йылда Александр Васильев банк өлкәһенә эшкә күсә. 2008 йылда «БТА Банк» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең өҫтәмә офисы идарасыһы вазифаһында банктың ошо структур бүлексәһенең эшмәкәрлеген ойоштороу өсөн яуап бирә. 2009 йылдан алып «АФ Банк» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары менән эшләү мөмкинлеген камиллаштыра. 2011 йылдың апреленән әлегә тиклем Өфөләге «КИТ Финанс Инвестиция банкы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең кредит-касса офисына етәкселек итә.


c: text/html

text:
Фото:
Иглинда мәктәп уҡыусылары шиғырҙар һәм йырҙар аша тыуған төбәгенең героик тарихын өйрәнә
Фото:
Иглин ауылының балалар китапханаһында «Сирень – ул Еңеү символы» акцияһы үтте, унда урындағы 3-сө мәктәптең 4-се — 5-се класс уҡыусылары һәм шағир-патриот Михаил Юрьев ҡатнашты. Акцияға исем итеп уның һуғыш тураһындағы шиғырҙарының береһендәге һуңғы юлдар алынған.
Балаларға данлы яҡташтары – Советтар Союзының алты Геройы – Михаил Анискин, Виктор Безценный, Александр Вакульский, Павел Пономарев, Иван Силантьев һәм Михаил Шишков тураһында һөйләгәс, шағир ғәрәсәтле һынау йылдарында Ватан һағына баҫҡан Башҡортостандың Иглин районы яугирҙарына арналған «Геройҙар төбәге» шиғырын уҡыны. Бөйөк Ватан һуғышы яуҙарында 7,5 мең иглинлы башын һалған.
Артабан балалар Юрьевтың «Һуғыш ҡаһармандары» йырын башҡарҙы һәм райондың героик тарихы буйынса конкурста ҡатнашты, уның еңеүселәренә шағир һәм композитор Михаил Юрьев «Яугир» («Боец») шиғырҙар йыйынтығын тапшырҙы.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Санкт-Петербургта Башҡортостандың 90 йыллығын билдәләнеләр
Башҡортостан Республикаһының Санкт-Петербургтағы Даими вәкиллегендә ҡала хакимиәте вәкилдәре, тарихсы ғалимдар, Санкт-Петербург һәм Ленинград өлкәһенең башҡорт йәмәғәт ойошмалары, башҡорт милли-мәҙәни берләшмәләре активистары ҡатнашлығында Рәсәй Үҙәк Совет власының Башҡорт хөкүмәте менән Башҡортостан совет автономияһы тураһында Килешеүенә ҡул ҡуйыуҙың 90 йыллығына арналған тантаналы йыйылыш үткәрелде.
Республика ғалимдарының тарихи ваҡиғалар аспекттарын һәм Килешеүгә ҡул ҡуйыу тәүшарттарын сағылдырыусы материалдары буйынса Башҡортостан Республикаһының Санкт-Петербургтағы Даими вәкиле Риф Сәхәбетдинов сығыш яһаны. Үҙешмәкәрлек коллективтары көсө менән концерт күрһәтелде, ҡурай моңо һәм башҡорт халыҡ йырҙары яңғыраны. Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимовҡа арналған "Яҙмыш ҡушыуы буйынса беренсе" фильмын ҡарау ойошторолдо. Башҡортостан Республикаһы Президенты исеменән Риф Сәхәбетдинов ижтимағи хәрәкәттә әүҙем ҡатнашыусы, меценат, Санкт-Петербургта башҡорт ижади сараларын ойоштороусы Камил Хәйруллинға тантаналы рәүештә Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһын тапшырҙы.


text:
Республикала йәштәр профсоюз форумы уҙғарыласаҡ
Өфөлә VIII республика йәштәр профсоюз форумы үтәсәк. Иҡтисадтың төрлө тармаҡ предприятиелары вәкилдәре Башҡортостан баш ҡалаһында 21-23 сентябрҙә йыйыласаҡ. Форумды ойоштороусы булып БР Профсоюздар федерацияһы сығыш яһай. Семинарҙа тармаҡ йәштәр советтары һәм профсоюз комитеттарынан йәмғеһе 100 делегат ҡатнашасаҡ.
Ойоштороусылар сарала ҡатнашыусылар өсөн төрлө эшлекле уйындар һәм тренингтар әҙерләгән. Бынан тыш, форумда фотоконкурс ойоштороласаҡ.
Шулай уҡ сарала «Хеҙмәт итеүсе йәштәр өсөн иң яҡшы предприятие» республика конкурсы проектын әҙерләү планлаштырылған. Бынан тыш, ҡатнашыусыларҙың Рәсәй Федерацияһының хеҙмәт ҡануниәте буйынса белемдәрен тикшерәсәктәр, һөҙөмтәләр буйынса командалар рейтингы төҙөләсәк. Спорт ярыштары ла ойоштороласаҡ.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты вәкилдәре сарала ҡатнашыусылар менән хеҙмәт итеүсе йәштәр өсөн торлаҡ мәсьәләһен тикшерәсәк. Форумдың аҙаҡҡы көнөндә йомғаҡ яһаласаҡ – номинациялар буйынса еңеүсе командалар, шулай уҡ иң әүҙем ҡатнашыусылар билдәләнәсәк.


text:
Федоровка районындағы иҫке мәсет яңы һулыш алды
Федоровка районының Сытырман ауылында яңыртылғандан һуң ҡайтанан мәсет асылды. Ғибәҙәтхана асыу тантанаһында Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, район хакимиәте вәкилдәре, күрше ауыл мосолмандары, урындағы халыҡ ҡатнашты.
Мәсет 1791 йылда төҙөлгән. Революциянан һуң ул эшләүҙән туҡтаған. Бинала тәүҙә мәктәп урынлашҡан, унан һуң ауыл клубы, колхоз идараһы, балалар баҡсаһы урын алған. Һуңғы йылдарҙа ул ныҡ иҫкергән, ярым емерек хәлдә булған.
Иҫке мәсетте тергеҙеү идеяһын Иҫке Сытырман ауылында тыуып үҫкән Фәнил Мауҡаев тәҡдим иткән. Был мәсьәләне хәл итеү өсөн, ул күп йылдар төрлө инстанцияларға йөрөгән, хаттар яҙған. Яуап ала алмағас, активист ярҙам һорап бай яҡташтарына мөрәжәғәт иткән. Улар был идеяны хуплаған.
Эш барышында шулай уҡ иҫке зыяратты уратып ҡоймалар ҡуйылған. Мәсет тергеҙеү эшенә Мәләүездән мулла Барый Мәмбәтҡолов та әүҙем ҡушылған. Мәсет ике йыл эсендә яңыртылған.


text:
Башҡортостан Президенты Указы менән кадрҙар буйынса комиссия булдырылды
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы кадрҙар буйынса комиссия булдырыу тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Был – дәүләт граждан хеҙмәтенең дәүләт һәм етәксе вазифаларына, шулай уҡ республика ҡарамағындағы ойошмалар етәкселәре вазифаһына тәғәйенләү өсөн кандидаттар һайлау менән шөғөлләнәсәк коллегиаль кәңәшмә органы, тип хәбәр иттеләр Президенттың матбуғат хеҙмәтенән.
Республика дәүләт органдарына һәм урындағы үҙидара органдарына кадрҙар мәсьәләһе буйынса тәҡдимдәр әҙерләү, төбәктең кадрҙар сәйәсәте буйынса башҡа көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшереү шулай уҡ комиссия бурыстарына инә.
Комиссия эшенә ғалимдарҙы, йәмәғәтселек вәкилдәрен, бойондороҡһоҙ эксперттарҙы йәлеп итеү планлаштырыла.
Кадрҙар буйынса комиссия составында – 17 кеше. Уның рәйесе булып республика Президенты Рөстәм Хәмитов сығыш яһай.


text:
Башҡорт дәүләт педагогия университетында БР Президенты стипендиялары тапшырылды
Республика көнө алдынан М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының иң әүҙем һәм һәләтле студенттары тәбрикләнде. Улар БР Президенты стипендиаттары дипломдарына, шулай уҡ БДПУ-ның исемле стипендияларына лайыҡ булды.
Студенттарҙы университет ректоры Раил Әсәҙуллин, тарих фәндәре докторы, профессор, РФ юғары мәғарифының почетлы хеҙмәткәре, БР мәғариф отличнигы, Ватан тарихы кафедраһы мөдире Марат Янборисов ҡотланы. БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Эльвира Юнысова сараның почетлы ҡунағы булды.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, БР Президенты стипендиаттары исеменә быйылғы уҡыу йылында 15 кеше – ике аспирант һәм 13 студент лайыҡ булды. Йәнә 10 студент уҡыуҙағы юғары ҡаҙаныштары һәм ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлектәре өсөн Кузеев, Аҡмулла, Кейекбаев, Леонтьев һәм башҡа танылған ғалимдар исемендәге дипломдар менән бүләкләнде.


text:
Өс йылда йорттарға капиталь ремонт үткәреүгә республикала 6,8 млрд һум йүнәлтеләсәк
Һуңғы өс йылда капиталь ремонтҡа Башҡортостанда Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды, республика бюджеты, муниципаль берәмектәр һәм милекселәр средстволары иҫәбенән 6,8 млрд һум йүнәлтелгән, тип хәбәр иттеләр Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының Йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығында.
2011 йылда Башҡортостанда Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды средстволарын йәлеп иткән капиталь ремонт программаһында Өфө, Октябрьский, Туймазы, Күмертау, Бөрө, Дүртөйлө һәм Благовещенск кеүек ете ҡала ҡатнаша. Дөйөм майҙаны 410 мең кв. метрлыҡ 75 йортҡа капиталь ремонт үткәреү планлаштырыла. 17 084 кеше йәшәү шарттарын яҡшыртасаҡ.
Был программаны тормошҡа ашырыуға 398,9 млн һум йүнәлтеләсәк, шул иҫәптән: Фонд средстволары – 275,5 млн һум, республика ҡаҙнаһынан – 50,3 млн һум, муниципаль берәмектәрҙән – 50,3 млн рублей, торлаҡ хужалары средстволары – 22,8 млн һум.
Аҡсаны файҙаланыуға һәм эштәр барышына контроллек итеү маҡсатында аҙна һайын мониторинг һәм күсмә тикшереүҙәр алып барыла.
Әлеге ваҡытта 2011 йылға капиталь ремонт программаһына индерелгән 75 йорттоң барыһында ла ремонт эштәре раҫланған графиктарға ярашлы алып барыла.
Өфөлә 11 күп фатирлы йортта капиталь ремонт бара. Был программа сиктәрендә 71 лифтты яңыртыу планлаштырыла. Әлеге мәлдә 25 лифтты алмаштырыу буйынса эштәр башланған да инде.
Йәнә кәңәшмәлә билдәләнеүенсә, Башҡортостанда тәүге тапҡыр 2011-2015 йылдарға иҫәпләнгән норматив хеҙмәт ваҡытын тултырған лифттарҙы алмаштырыу һәм модернизациялау буйынса адреслы программа ғәмәлгә ашырыласаҡ. Был программа сиктәрендә ағымдағы йылда 10 млн һум бүлеү ҡаралған. 2015 йылға тиклем йәмғеһе 1458 лифтты алмаштырыу күҙаллана.


text:
Өфөлә милләт-ара татыулыҡҡа бағышланған конференция асылды
«Рәсәй һәм уның төбәктәре граждандар берҙәмлеген һәм милләт-ара татыулыҡты эҙләп» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһы Өфөлә үҙ эшен башланы. Сараны ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы, республика Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара академияһы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Этнологик тикшеренеүҙәр институты сығыш яһай. Форум Башҡортостан Республикаһында Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылына йомғаҡ яһауға арналған.
Рәсәйҙең һәм яҡын сит илдәрҙең 25 төбәгенән ғалимдар Рәсәй граждандар милләте, милләт-ара татыулыҡты нығытыу мәсьәләләрен, бөгөнгө милли сәйәсәткә ҡағылышлы һорауҙарҙы тикшерәсәк. Атап әйткәндә, донъяла, Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда этник-ара һәм конфессия-ара мәсьәләләрҙе хәл итеү тәжрибәһе һәм ошо юҫыҡта бөгөн ҡулланылған саралар тикшереләсәк. Рәсәйҙең полиэтник төбәктәрендә дәүләттең кадрҙар сәйәсәтен тормошҡа ашырыу мәсьәләләренә айырыуса иғтибар бүленәсәк.
Пленар ултырыш менән бер рәттән фәнни форум программаһында өс секция ултырышы ла ҡаралған. Конференция һөҙөмтәләре материалдар тупланмаһы формаһында донъя күрәсәк.


text:
Апайлы-һеңлеле ҡорған бәрәкәтле донъя«Был ике тыйнаҡ һылыу үҙҙәренең ниндәй дәрәжәләге оло эштәр атҡарғанын төшөнөп тә бөтмәйҙер тип уйлайым», – ти жюри рәйесе, Рәсәй дәүләт китапханаһы генераль директоры Виктор Федоров «Деловой Мир Башкортостана» гәзите етәкселәре Ләлә Әйүпова менән...
Һыуынмаһын ошо йылылыҡ!«Башҡортостан ҡыҙы», йыллыҡ йомғаҡтарҙы барлап, «Милли биҙәк», «Әсә йөрәге», «Өйөм йәме гөл генә» бәйгеләренең еңеүселәрен бүләкләне....
«Башҡортостан ҡыҙы»ның 2016 йыл лауреаттары!Тамара Ишбулды ҡыҙы Юлдашева – беренсе һанда баҫылған «Юҡ, китмәй ул бәхет һис ҡасан да» исемле шиғри шәлкеме өсөн. Ғәлиә Әхәт ҡыҙы Сәлихова – йыл дауамында «Психолог нимә ти?» рубрикаһын даими алып барып, журналыбыҙҙа көнүҙәк мәсьәләләрҙе ...
Күңел ҡушыуы«Башҡорт милли күлдәктәрен яратам, рәхәтләнеп кейеп йөрөйөм. Уларҙы районыбыҙҙа төрлө сараларҙа ҡатнашыусы ҡатын-ҡыҙҙар һорауы буйынса ла тегергә тура килә. Күңелемдә һәр саҡ заманса мосолман кейеме булдырыу теләге ятты. Әлеге күлдәк менән...
Башҡорт сәхнәһе алиһәһеСССР-ҙың һәм РСФСР-ҙың халыҡ, БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, профессор Гөлли Мөбәрәковаға – 80 йәш …Гөлли Мөбәрәкова – XX быуат аҙағы – XXI быуат башындағы башҡорт театрының төп көстәренең береһе....
Хыялдар тормошҡа аша…Халыҡ ижады геройҙарының ҡаршыһына бер-бер килеп: «Ҡайһы яҡҡа китергә?» – тигән һорау тыуа. Әкиәт тормоштан алынһа ла, кеше иһә ысынбарлыҡта ваҡыт һәм йәшәгән урыны арауығында, теге йәки был социаль ҡыҫала йәшәй, эшләй. Сибай ҡалаһы...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Стипендиялар 29 процентҡа артты
Күпселек Рәсәй студенттарының стипендиялары быйыл 29 процентҡа артасаҡ. Был хаҡта «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сәйәси клубы ултырышында Дәүләт Думаһы депутаты, «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Мәғарифты модернизациялау» проекты координаторы Николай Булаев хәбәр итте.
— Беренсенән, стипендия 9 процентҡа индексацияланды, — тип комментарий бирҙе ул. – Икенсенән, стипендия фонды 20 процентҡа арттырылды. Был юғары уҡыу йорттары кәрәк тип тапҡан студенттарға стипендияны үҙҙәре арттыра алһын өсөн эшләнде.
Стипендияларҙы арттырыуға средстволар бүлеү өсөн кәрәкле төҙәтмә ил бюджетына индерелгән дә инде, тип билдәләне Николай Булаев.
— «Берҙәм Рәсәй»ҙең барлыҡ депутаттары ла был төҙәтмә өсөн тауыш бирҙе, — тине ул. – Башҡа фракциялар – яҡлап сыҡманы.
Николай Булаев һүҙҙәре буйынса, илдә стипендия фонды бындай күләмдәрҙә һуңғы 15 йылда арттырылмаған. Улар һуңғы тапҡыр 2008 йылда индексацияланған.
Стипендияларҙы арттырыу яҡынса алты миллион кешегә ҡағыласаҡ – Рәсәйҙең дәүләт һәм муниципаль юғары уҡыу йорттарында нәҡ шул сама студент белем ала. Индексациялауға тиклем студенттарҙың стипендия күләме 1200 һум тәшкил итте.


text:
Клонлаштырыу
Клонлаштырыу — организмды енесһеҙ үрсетеү юлы менән (шулай уҡ вегетатив юл менән) генетик яҡтан шул организмға оҡшаш бер йәки бер нисә күсермәһен ҡайтанан сығары.
Клон инглиз һүҙе. Клон һүҙен баштараҡ (ингл. cloning бор. грек. kλώv үҫенте тигәнде аңлата) бер үҫемлектән вегетатив юл менән үҫеп сыҡҡан үҫемлектәр өсөн ҡулланалар. Был үҫентеләр тәү ағастың теүәл күсермәһе булалар. Был юл менән үҫентеләр алыуҙы клонлаштырыу тип атайҙар.
Терминды ҡулланыу даирәһе киңәйә һәм бактерия культураларын үрсетеү өсөн ҡуллана башлайҙар.
Һуңыраҡ клонлаштырыу тип оҡшаш организмдар сығарыу технологияһын атайҙар. Күҙәнәккә яңы төшсә урынлаштырыла һәм яңы организм үҫтерелә. Яңы организм генетик яҡтан сыганаҡ организмдан бер яғы менән дә айырылмай. Был технология буйынса беренсе сүмесбаштар һәм киң билдәле һарыҡ Долли алына.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мы (роман) (1920) — Е. И. Замятин
- Геном (роман) (1999) — Сергей Лукьяненко
- Люди и слепки — З. Ю. Юрьев
- О дивный новый мир (1932) — О. Хаксли


text:
Өфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр Фото: Олег Яровиков
Өфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр
Өфө хакимиәтендә 2015 йылдың башынан ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары хаҡында һөйләнеләр Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфө хакимиәте ағымдағы йылдың тәүге кварталында ҡала бюджетын нисек файҙаланыуҙары тураһында мәғлүмәт бирҙе. Ошо осорҙа бюджет сығымдары 11 миллиард 668 миллион һум тәшкил иткән. Өфө хакимиәтенең финанс идаралығы етәксеһе урынбаҫары Елена Корбан һүҙҙәренсә, был уҙған йылдағы күрһәткестән 13 процентҡа юғары.
«Социаль өлкәгә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа һәм төҙөкләндереүгә киткән сығымдар сығым йөкләмәләренең 63 процентын тәшкил итә. Мәғарифҡа — 4,5 миллиард, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа 2,1 миллиард һум тотонолған», — тип хәбәр итте Елена Корбан ҡала хакимиәтендә уҙған матбуғат конференцияһында.
Уның һүҙҙәренсә, милли иҡтисадҡа сығымдарҙың дөйөм суммаһы 2,9 миллиард һум тәшкил иткән. Быға автомобиль юлдарын һалыу, төҙөкләндереү, пассажирҙарҙы электр транспортында ташыу буйынса алынып етмәгән килемдәрҙе ҡаплау, дөйөм ҡулланылыштағы юлдарҙы төҙөү, капиталь ремонтлау инә.


text:
Мортаза Рәхимов "Салауат Юлаев"тың баш тренеры менән осрашты
Йома көндө, 15 майҙа, Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Өфөнөң "Салауат Юлаев" хоккей клубының яңы баш тренеры Вячеслав Быков һәм уның ярҙамсыһы Игорь Захаркин менән осрашты.
Осрашыу башында Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәсәй йыйылма командаһы кәңәшсе-тәрбиәселәрен Швейцарияла хоккей буйынса донъя чемпионатында еңеүҙәре менән ҡотланы.
— Донъя беренселегендә еңеүегеҙ менән һеҙ бөтә рәсәйҙәргә ҙур шатлыҡ бүләк иттегеҙ, — тине республика башлығы.
Башҡортостан Президенты, милли йыйылма команданың дөйөм уңышына Башҡортостан Республикаһынан спортсылар — Александр Еременко, Александр Пережогин, Виталий Прошкин, Александр Радулов, Олег Твердовский, Алексей Терещенко — ҙур өлөш индерҙе, тип билдәләне.
Мортаза Рәхимов Вячеслав Быковҡа "Салауат Юлаев" клубының баш тренеры вазифаһында уңыштар теләне:
— Һеҙ илдең йыйылма командаһының һәм беҙҙең хоккей клубының лидерлыҡ позицияларын нығыта алырһығыҙ, тип ышанам, — тип билдәләне республика башлығы.
Вячеслав Быков республика Президентына Өфө командаһы тренерҙар штабының яҡын аралағы эш пландары тураһында һөйләне. Шулай уҡ "Салауат Юлаев" составындағы үҙгәрештәр ихтималлығы тикшерелде.
Вячеслав Быков һәм Игорь Захаркин Башҡортостанда хоккей үҫеше кимәлен юғары баһаланы:
— Өфөлә көн ярым булыу эсендә беҙ шул тиклем күңел йылыһы тойҙоҡ һәм һеҙҙә хоккейҙы ысынлап яратыуҙарын күрҙек. Һәм беҙ көйәрмәндәребеҙҙең ышанысын аҡлау өсөн үҙ характеры, үҙ йөҙө булған команда булдырырға тырышасаҡбыҙ. Мин яҡындағы ике йылда тап Өфөлә эшләй аласағыма бик шатмын, — тине Вячеслав Быков.
Осрашыуҙа "Салауат Юлаев" хоккей клубының күҙәтеү советы рәйесе, "Башкирэнерго" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директор Николай Курапов ҡатнашты.


text:
Өфөлә баш һәм муйын яман шешен бушлай диагностикалау көндәре уҙа
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфө IV Европа баш һәм муйын яман шешен иртә диагностикалау аҙналығында ҡатнаша. 15-16 сентябрҙә иртәнге сәғәт 9-ҙан 3-кә тиклем белгестәрҙән бушлай кәңәштәр алырға мөмкин, тип хәбәр итә «Бергәләп яман шешкә ҡаршы» фонды.
Алдан яҙылырға кәрәкмәй. Белешмә өсөн телефон: 216-36-71. Үҙең менән паспорт талап ителә.
15 сентябрҙә Муниципаль-ара онкология үҙәктәрендә (32-се, 43-сө, 13-сө, 50-се, 48-се поликлиникалар эргәһендә) тикшереүҙәр уҙғарыла, 16-да Республика клиник онкология диспансеры поликлиникаһында ауыр сирлеләр ҡабул ителә. Адресы: Октябрь проспекты, 73/1.
Акция Владивосток, Волгоград, Краснодар, Красноярск, Мәскәү, Нижневартовск, Пермь, Петропавловск-Камчатский, Һамар, Санкт-Петербург, Сорғот ҡалаларында ойошторола. Уның сиктәрендә табиптар өсөн лекциялар, семинарҙар һәм оҫталыҡ дәрестәре үткәрелә.
Тулыраҡ мәғлүмәтте 8-800-505-89-47 телефоны буйынса (шылтыратыу бушлай) йәки www.днидиагностики.рф сайтында алырға мөмкин.


text:
Республиканың Йәштәр палатаһы ҡала һәм райондарҙа Йәштәр советтары менән үҙ-ара эш итеүен әүҙемләштерә
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ағзалары республиканың муниципаль райондары һәм ҡала округтары Советтары ҡарамағындағы Йәштәр советтары вәкилдәре менән бер нисә күсмә ултырыш үткәрҙе. Унда йәштәр парламентаризмын үҫтереү буйынса көнүҙәк мәсьәләләр, Йәштәр советтары эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре, был өлкәләге практик эшләнмәләр, Йәштәр советтарының Башҡортостандың Йәшәтәр палатаһы менән үҙ-ара килешеп эш итеүе тикшерелде.
— Ағымдағы йылда Йәштәр йәмәғәт палатаһы Башҡортостандың барлыҡ райондарында ла Йәштәр советтары менән ултырыштар үткәрергә планлаштыра, — тип билдәләне Йәштәр палатаһы рәйесе Николай Самойленко. – Был төбәктәге Йәштәр советтарының үҙ-ара килешеп эш итеүенә булышлыҡ итәсәк. Саралар бик әүҙем үтә, республика йәштәре көнүҙәк мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә ҡатнашырға, райондарының көслө яҡтарын үҫтерергә теләй. Иң актуаль мәсьәләләр буйынса йәштәр һәм башҡарма власть вәкилдәре ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәлдәр үткәрелә, унда был проблемаларҙы хәл итеү механизмдары тикшерелә.


text:
Ғәмәл
Ислам дине буйынса бәндәләрҙең ғәмәлдәре һигеҙ төргә бүленә. Фарыз, Важиб, Сөннәт, Мөстәхәб. Мөбах, Харам, Мәкрүһ, Мөстәҡрәһ.
- Фарыз — ислам дине буйынса мосолмандар өсөн мотлаҡ үтәлергә тейеш ғәмәл.
Фарыз ғәмәлдәрҙе үтәгән кеше — сауаплы, үтәмәгән кеше — гонаһлы була. Фарыз ғәмәлгә ышанмаған кеше ҡафыр тип иҫәпләнә. Фарыз ғәмәлдәр: Ислам диненең барлығына ышаныу, һәр көн биш тапҡыр намаҙ уҡыу, Рамаҙан айында ураҙа тотоу, йыл һайын зәкәт биреү,дәүләте етерлек кеше. ғүмерендә бер мәртәбә, Мәккәи Мөкәрәмәгә барып, Хаж ҡылыу.
- Важиб — уны ҡылған кеше сауаплы булыр, ҡылмағаны гонаһлы булыр. ВАжиблығына ышанмаған кеше ҙур гонаһлы булыр. Важиб ғәмәлдәр: Витр намаҙын уҡыу, Ғәйет намаҙҙарын уҡыу, фытыр саҙаҡаһы биреү,ҡорбан салыу.
- Сөннәт — уны ҡылған кеше сауаплы булыр, әммә ҡылмаған кеше гонаһлы булмаҫ.Ләкин Мөхәммәд СҒС шәфғәттәренә лайыҡ булмаҫ. Ғәмәлдәр: һәр эште бисмилланан башлау,Көрьән уҡыр алдынан «Әүҙү».. не әйтеү, сөскөргәндә «Әлхәмдүиллаһ» тип әйтеү, иманы кешегә сәләм биреү һ. б.
- Мөстәхәб — уны ҡылған кеше сауаплы булыр, ҡылмаған кеше гонаһлы булмаҫ. Мөстәхәб ғәмәлдәр: нәфел намаҙҙары уҡыу, нәфел ураҙалар тотоу, нәфел саҙаҡалар биреү, буш ваҡытта Ҡөрьән уҡыу кеүек ғәмәлдәр.
- Мөбах — уны ҡылған кеше лә, ҡылмаған кеше лә сауаплы ла булмаҫ, гонаһлы ла булмаҫ. Мөбәх ғәмәлдәр: хәләл ризыҡты туйғансы ашау, эсеү, ултырыу. тороу, зарарһыҙ һүҙҙәрҙе һөйләмәү.
- Харам — уны ҡылған кеше ҙур гонаһлы булыр, уны хәләл тигән кеше кафыр булыр. Харам ғәмәлдәр: йән эйәһен үлтереү, кешене йә хайуанды йәберләү, ғәйбәт һөйләү, уғырылыҡ ҡылыу, иҫерткес эсемлектәр эсеү кеүек ғәмәлдәр.
- Мәкрүһ — уны ҡылған кеше гонаһлы булыр. Уны дөрөҫ тигән кеше лә гонаһлы булыр. Мәҡрүһ ғәмәлдәр: отош уйындары уйнау, әҙәпһеҙ йырҙар йырлау, кеше алдында әҙәпһеҙ ҡыланыу.
- Мөстәҡраһ — уны ҡылған кеше гонаһлы булмаһа ла, әҙәпһеҙлек ҡылған булыр. Мөстәҡраһ ғәмәлдәр: баҙарҙа йәки урамда ашау, ауыҙҙы ҡапламайынса иҫнәү, ҡысҡырып кикереү


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
30 июндә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы. Сәнәғәт, төҙөлөш һәм архитектура, транспорт, ауыл хужалығы, ветеринария, аҙыҡ-түлек индустрияһы һәм йәмәғәт туҡланыуы, дәүләт хеҙмәте, муниципаль идара итеү, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, мәҙәниәт һәм сәнғәт, матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары өлкәләрендә эшләгән 57 хеҙмәткәр, шулай уҡ профсоюз хәрәкәте эшмәкәрҙәре ордендар, почет грамоталары, исемдәр һәм рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.
– Был наградаға тырыш хеҙмәтегеҙ менән лайыҡ булдығыҙ. Күп коллективтар, ойошмалар һеҙҙең менән ғорурлана, намыҫлы эшләүегеҙҙе белә, һәм артабан да шулай буласаҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бөгөн республика төп иҡтисади күрһәткестәр, инвестиция әүҙемлеге мәсьәләләре һәм үҫеш буйынса үҙен ышаныслы тоя.
Республика төрлө федераль рейтингтарҙа үҙ позицияһын яҡшыртты һәм илдең алдынғы төбәктәренең береһе булып тора, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы.
– Ошо эшмәкәрлек кешеләрҙең тормош сифатын яҡшыртыуға, ҡала, ауылдарыбыҙҙы матурайтыуға, мәктәптәр, балалар баҡсалары, юлдар, дауаханалар төҙөүгә йүнәлтелгән, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Барығыҙға ла эшегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм. Артабан да шулай әүҙем эшләрһегеҙ, илебеҙ өсөн хеҙмәт итерһегеҙ, тип ышанам. Дәүләт, кемдең ҡайҙа эшләүенә ҡарамаҫтан, барыһына ла ярҙам итәсәк. Властың бурысы – мохтаждарға ярҙам күрһәтеү, яҡшы эшләргә тырышыусылар өсөн шарттар булдырыу, яҡшы эшләүселәрҙе дәртләндереү. Һеҙ тап шундай кешеләр. Республика халҡы һеҙҙең менән ғорурлана.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәр исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Автор: воспитатель Саиткулова Гульфина Загафуровна МАДОУ ЦРР - детский сад “Айыукай” г.Баймак
Йыһазландырыу: келәмдәр түшәлгән эскәмйәләр, бер яҡ ситтә яҫтыҡтар ята, өй ултыра, ҡаҙ йөндәре тултырылған кәрзиндәр.
Ишеккә шаҡыу. Хужабикә ишекте аса. Тәрбиәсе менән балалар килеп инә.
-Һаумыһығыҙ хужабикә, беҙ һеҙ саҡырылғанығыҙса ғаҙ өмәһенә килдек.
-Эйе, әйҙәгеҙ үтегеҙ, ултырышығыҙ, эште оҙаҡҡа һуҙҙмай башлайыҡ инде.
1-се бала – Бисмиллаһи – ррәхмани – рахим!
Эшем-эшем, эшҡары.
Дошман һүҙе эшҡары,
Тиҙ бөтһөн, уңай бөтһөн,
Икенсегә етмәһен,
Оҙаҡ көнгә үтмәһен! - тип әйтеп ҡаҙ йолҡа башлайҙар. Иҙән уртаһында бер кәрзин ултыра, шунда ҡаҙ йөнөн һалалар.
Тәрбиәсе – ҡаҙҙарығыҙ һимеҙ булған икән, йөндәре лә яҡшы.Быны ошо йөндәрҙән йомшаҡ-йомшаҡ яҫтыҡтар ҙа эшләрһегеҙ (әҙер яҫтыҡтарға күрһәтеп ). Әйҙәгеҙ ҡаҙҙарҙы йолҡа-йолҡа шиғырҙар ҙа һөйләп алайыҡ. Йолҡоуы ла күңеллерәк булыр.
2-се бала- Ҡаҙ ҡанаты ҡат-ҡат була,
Ир ҡанаты ат була.
Ҡыҙ ҡанаты бер була ла,
Аҫыл затлы ир була!
3-сө бала- Ҡыҙҙар йыйылған өйгә,
Ҡыҙҙар килгән өмәгә.
СКАЧАТЬ РАБОТУ ПОЛНОСТЬЮ
Поделиться:
1 комментарий
-
спасибо


text:
Бөгөн — Башҡортостандың Дәүләт флагы көнө Фото: Олег Яровиков
Бөгөн — Башҡортостандың Дәүләт флагы көнө
Бөгөн — Башҡортостандың Дәүләт флагы көнө Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
25 февраль — Башҡортостан Республикаһының Дәүләт флагы көнө, ул 2002 йылдан алып билдәләнә.
Конкурсҡа флагтың ике варианты ла тәҡдим ителә. Комиссия рәссамдар Урал Мәсәлимов менән Ольга Асабина эшләгән флаг вариантына өҫтөнлөк бирә. Башҡортостандың флагы йәшел, аҡ һәм күк төҫтәрҙән (аҫтан өҫкә) тора. Йәшел төҫ — азатлыҡты, тормоштоң мәңгелек булыуын; аҡ төҫ — тыныслыҡты, республика халыҡтарының үҙ-ара хеҙмәттәшлеккә әҙерлеген; күк төҫ — уларҙың уй-ниәттәренең изге булыуын, сафлыҡты аңлата. Йәшел төҫ Ислам төҫө булып һанала. Ләкин был төҫ мосолман булмаған илдәрҙең — Ирландия, Мексика, Португалия, Италия, Боливия, Бразилия, Венгрия, Болгарияның дәүләт флагтарында ла бар. Флагтың аҡ төҫөнөң уртаһында ете таждан торған стилләштерелгән ҡурай сәскәһен үҙ эсенә алған түңәрәк төшөрөлгән. Ҡурай сәскәһе — дуҫлыҡ билдәһе, уның ете тажы, риүәйәт буйынса, Башҡортостан халыҡтарының берләшеүенә башланғыс һалған ете ырыуға ишара.
Уҙған йылдарҙа Дәүләт флагы республиканың дәүләт һәм ижтимағи тормошонда айырылғыһыҙ һәм ҡәҙимге атрибутҡа әйләнде. Ул Башҡортостандан ситтә лә билдәле — илдең төрлө төбәктәрендә республика вәкиллектәре биналары өҫтөндә елберҙәй, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙә рәсми делегацияларыбыҙҙың юлдашы булып тора.


text:
Ирек Зарипов Елена Мухина исемендәге премияға лайыҡ булды
Паралимпия уйындарының күп тапҡыр чемпионы Ирек Зарипов Елена Мухина исемендәге милли премия лауреаты булды. Ул «ИНВА-спорт» номинацияһында наградаға лайыҡ булды.
Бөйөк гимнаст, 1978 йылда абсолют донъя чемпионы Елена Мухина исемендәге премия Мәскәү Паралимпия комитеты башланғысы менән Рәсәй Паралимпия комитеты менән булдырылған. Әле премия тапшырыу тантанаһы өсөнсө тапҡыр уҙғарыла.
Сарала Рәсәй Паралимпия комитеты президенты, Рәсәйҙә кеше хоҡуҡтары буйынса вәкил Владимир Лукин, Халыҡ-ара Паралимпия комитеты башлығы сэр Филип Крэйвен (Бөйөк Британия), РФ Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министы урынбаҫары Павел Колобков, илдәрҙең паралимпия комитеттары президенттары ҡатнашты.
— Күп премиялар бар, әммә быныһы уникаль, — тип билдәләне Лукин. – Ул бөйөк гимнаст исемен йөрөтә, әммә ләкин тик спорт премияһы ғына булып тормай. Ул күп һөнәр кешеләрен, күпте күргән, ауырлыҡтарҙы ихтыяр көсө менән еңеп сыҡҡан кешеләрҙе берләштерә.


text:
Өфөлә рәссам Ян Крыжевскийҙың шәхси күргәҙмәһе асыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
29 ғинуарҙа Өфөлә, Михаил Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында Ян Крыжевскийҙың «Өфө — Нью-Йорк — Өфө» тип аталған шәхси күргәҙмәһе асыла. Был уның 40 йылдан ашыу ижади эшмәкәрлеге осоронда Тыуған илендәге тәүге шәхси күргәҙмәһе.
Трансреализм алымына нигеҙ һалыусыларҙың береһе булған рәссам үткән быуаттың 90-сы йылдарында Америка Ҡушма Штаттарына күсеп китә. 2014 йылдың аҙағында республика башлығы Рөстәм Хәмитовтың ярҙамы менән АҠШ-тан кире ҡайта.
Экспозицияла 50-гә яҡын эш — М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы йыйылмаһынан әҫәрҙәр, Вологда художество музейынан 18 рәсем, авторҙың һуңғы йылдарҙа төшөргән эштәре урын аласаҡ. Өфөләр рәссамдың тыуған ҡалаһына ҡайтҡас яҙған картиналарын да күрәсәк.
Республика Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, М.В.Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейында реконструкциянан һуң музейҙың тарихи бинаһы асылды. Ул Лаптев тигән сауҙагәрҙең йортонда урынлашҡан. Унда даими һәм ваҡытлы күргәҙмәләр эшләй. Даими экспозицияға боронғо рус сәнғәте әйберҙәре — иконалар, һауыттар һәм башҡа предметтар ҡуйылған.
Шулай уҡ XVIII — XX быуат башындағы рус сәнғәте күргәҙмәһен дә ҡарарға мөмкин. Унда Левицкий, Верещагин, Толстой, Айвазовский, Щедрин, Харламов һәм башҡа билдәле рәссамдарҙың әҫәрҙәре урын алған. Бынан тыш, Михаил Нестеровтың киңәйтелгән экспозицияһы, Давид Бурлюктың ижады, шулай уҡ элек күргәҙмәгә ҡуйылмаған әҫәрҙәр тәҡдим ителгән.


text:
Ҡоролоҡтан зыян күргән хужалыҡтарҙы яҡлау
"Росагролизинг" асыҡ акционерҙар йәмғиәте быйыл ҡоролоҡтан зыян күргән ауыл хужалығы етештереүселәренә ҡарата лизинг түләүҙәрен ваҡытында индермәгән өсөн штраф санкцияларын туҡтатты. Шулай уҡ уларға бер йылға тиклем кисектереү бирергә ҡарар ителде.
Бының өсөн лизинг алыусы РФ Ауыл хужалығы министрлығы тарафынан раҫланған ҡоролоҡтан зыян күргән хужалыҡтар реестрына индерелергә тейеш. Бынан тыш, уның лизинг түләүҙәре буйынса ағымдағы бурысы ла булмаҫҡа тейеш.


text:
якшәмбе, 22 гыйнвар 2017, Казан вакыты 11:06
Президент Мортаза Рәхимов фәрманы менән ойоштороу комитеты төҙөлдө. Уға премьер-министр Раил Сарбаев рәйеслек итә. Шулай ҙа ойоштороу комитетының тәүге ултырышын уның урынбаҫары , Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалтдинов уҙғарҙы. Тәүге ултырышта байрамды ҡасан, нисек, ниндәй көстәр менән уҙғарыу мәсьәләләре ҡаралды. Мәҫәлән мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы 8-се майҙағы Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк концерт һәм президент исеменән ветерандарҙы ҡабул итеүгә яуаплы. Райондарҙан 260-лап ветеран саҡырыла, улар менән бергә ҡабул итеүҙә 50-ләп чиновник ҡатнаша. 9-сы майҙа Еңеү паркында сәскә гөлләмәләре һалына, ветерандар өсөн фронт 100 грамы ла ойошторола. Фидус Ямалтдинов һуғышта ҡатнашыусыларҙың йылдан йыл кәмей барыуына борсолоп тереләрҙең ҡәҙерен белеп ҡалырға саҡырҙы. Башҡортостанда 14 мең 300 һуғыш ветераны тере.


text:
Өфө сәнғәт академияһы студенттары Италияла үткән халыҡ-ара конкурс еңеүселәре иҫәбендә
Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы студенттары аккордеон, баян, фортепианола уйнаусы йәш башҡарыусыларҙың «Пианелло Валь Тидонэ» халыҡ-ара музыкаль конкурсында тулы бүләктәр комплектын яуланы. Сара Италияның Пианелло ҡалаһында үтте.
«Башинформ» агентлығына Сәнғәт академияһында хәбәр итеүҙәренсә, конкурстың I премияһына «Аккордеон. Баян» номинацияһында Өфө дәүләт сәнғәт академияһының 1 курс студенты, аккордеонсы Жен ХеИн лайыҡ булды. Шул уҡ номинацияла III премияға 3 курс студенты Алмагөл Лоҡманова (профессор Рәжәп Шәйхетдинов класы) эйә булды.
Конкурстың II премияһына «Фортепиано» номинацияһында 1 курс студенты, пианинст О-Южин (профессор Рөстәм Шәйхетдинов класы) лайыҡ булды. Сараның бүләктәр тапшырыу тантанаһы боронғо ҡәлғәлә үткәрелде.


text:
Ҡыш бабайҙар парады арҡаһында 26 декабрҙә Өфөлә юл ябыласаҡ
Яңы йыл алдынан үткәрелеүсе традицион Ҡыш бабайҙар парады арҡаһында Өфөлә 26 декабрҙә транспорт хәрәкәте ябыласаҡ. Әммә оҙаҡҡа түгел – ни бары 10 минутҡа. Әйткәндәй, юл бер сәғәт айырма менән ике тапҡыр ябыласаҡ.
Ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, башта 14.40-тан 14.50-гә тиклем Октябрь проспекты менән Көньяҡ тыҡрығы киҫелешендә хәрәкәт туҡтатыласаҡ. Ә бер сәғәт үткәс, 15.40-тан 15.50-гә тиклем, — Октябрь проспектының «Ҡала советы» туҡталышы районында юл ябыласаҡ.
Бынан тыш, ошо уҡ көндө 9.00-дән 16.00-гә тиклем Рус драма театры алдында, шулай уҡ Өфө мэрияһы алдында Көньяҡ тыҡрығына тиклем транспорт сараларын ҡалдырыу тыйыла. Ҡала властары водителдәргә маршруттарын һәм парковка урынын алдан билдәләүҙәрен һорап мөрәжәғәт итә.


text:
Төбәктә «Урал батыр эҙҙәре буйлап» конкурсы ойошторола
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
24 июндән 26-на тиклем Учалы районында «Урал батыр эҙҙәре буйлап» республика конкурсы ойошторола. Бәйгенең маҡсаты — Урал батыр образы аша үҫеп килеүсе быуында үҙ халҡыңа, тыуған ергә, уның тарихи үткәненә һөйөү, милли ғорурлыҡ тойғоһо тәрбиәләү.
Конкурста «Урал батыр» эпосын белгән, 18-35 йәшлек яҡшы физик әҙерлекле йәштәр ҡатнаша ала. Әбйәлил, Бөрйән, Стәрлетамаҡ, Учалы райондары вәкилдәре ҡатнашырға теләк белдерҙе лә инде, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығынан.
24 июндә көндөҙгө сәғәт 2-лә ярыштарҙы тантаналы асыу була. Был көндө ҡатнашыусылар «Тере һыу» ижади конкурсында башҡорт халыҡ уйын ҡоралдарында уйнау һәм халыҡ бейеүен башҡарыу оҫталығын күрһәтәсәк.
25 июндә Ирәмәл тауына артылыу һәм һуңынан Ағиҙел йылғаһы башына төшөү иң ауыр һынауҙарҙың береһе буласаҡ. Был этап «Урал батыр эҙҙәре буйлап» тип атала. 26 июндә «Урал батыр билбауы» конкурсында Ҡалҡан күлендә йөҙөү ярыштары ойошторола. Артабан конкурсанттар ат егеү һәм ҡороҡ һалыу оҫталығын күрһәтәсәк.
26 июндә бәйгегә йомғаҡ яһала. Сараны ойоштороусылар — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы һәм Учалы районы хакимиәте.
«Урал батыр» — халҡыбыҙҙың боронғо эпик әҫәре. Әҫәр учалылар өсөн бик ҡәҙерле. Сөнки райондағы күп урындар: Яйыҡ һәм Иҙел йылғаларының башы, Йәнбирҙе һәм Йәнбикә йылғалары эпоста һүрәтләнгән ваҡиғаларға бәйле.


text:
Фото:
Михаил Бабич РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе эшмәкәрлеге менән танышты
Фото:
РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе эшмәкәрлеге менән танышты.
РФ Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе, Башҡортостан буйынса Баш федераль инспектор Петр Капишников йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе асылғандан алып (2011 йылдың 28 сентябре), төрлө мәсьәләләр буйынса бында 9 меңдән ашыу кешенең мөрәжәғәт итеүе хаҡында хәбәр итте. Тикшереү һөҙөмтәләре буйынса, мөрәжәғәттәрҙең 40 проценты нигеҙле тип танылды. Уларҙың бер өлөшө хоҡуҡи консультация талап итә ине, ҡайһы берәүҙәре РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә һәм тейешле ведомстволарҙа тикшереү үтә. Көн һайын РФ Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә 40-тан алып 100-гә тиклем һорау килә.
Халыҡ менән эшләү өсөн бында барлыҡ шарттар ҙа булдырылған: килгән кешеләрҙе мөмкин тиклем тулыраҡ мәғлүмәт менән тәьмин итеү, шулай уҡ РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе һәм РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы мобиль күсмә йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе менән видеобәйләнеш булдырыу мөмкинлектәрен биргән заманса техник ҡорамалдар бар.
РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле мобиль йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһен ҡараны. Уны ойоштороусылар һүҙҙәренсә, Рәсәйҙә бындай бүлмәләр башҡа юҡ. РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы күсмә ҡабул итеү бүлмәһе – заманса мобиль комплекс, уның ярҙамында йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе хеҙмәткәрҙәре Өфөгә килә алмаған граждандарҙың проблемаларын хәл итеү маҡсатында республиканың төрлө төбәктәренә бара ала.
Күсмә мобиль йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе бер аҙ тәжрибә лә туплаған. Үткән йылдың авгусында мобиль йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе ике тапҡыр Иглин районының Урман ауылында булған. Февралдә ул Кушнаренко һәм Шишмә райондарында эшләгән. Петр Капишников һүҙҙәренсә, бындай мобиль йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе урындарҙа ҙур һорау менән ҡуллана, сөнки мөрәжәғәт итеүселәр һаны бик күп.
Михаил Бабич бындай тәжрибәнең Волга буйы төбәктәре өсөн көнүҙәк булыуын билдәләне.


text:
Торомтай
Торомтай (урыҫ. Обыкнове́нная пустельга́, лат. Falco tinnunculus) — ыласын һымаҡтар отрядына инеүсе оҙон осло ҡанатлы, ҡыҫҡа ҡойроҡло, күкшел буҙ һыртлы, ҡыҙғылт һары ҡорһаҡлы, кимереүселәр һәм бөжәктәр менән туҡланған ваҡ йыртҡыс ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күгәрсен ҙурлығында.Осҡанда оҙон ҡанаттары һәм ҡойроғо күҙгә салына. Ата ҡоштоң т-бәһе һәм ҡойроғо күкһел һоро. Ҡанат остары ҡара. Дөйөм төҫөерән, ҡорһаҡ яғы асығыраҡ уҡ башағына оҡшаған ҡара тартар менән сыбарланған. Инә һәм йәш ҡоштарҙың һырты ҡара таплы көрәнһыу ерән.Кәүҙәләренең аҫ яғы буй ала, һорғолт аҡ. Ялан торомтайынан тырнаҡтарының ҡара булыуы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы яңғырауыҡлы:"кли-кли-кли".
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡая таштарҙа, һирәк ағаслы урмандарҙа йәшәй. Башлыса сысҡан, ваҡ ҡош-ҡорт менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ағас баштарында һәм ҡыуышында, ҡая таштарҙа оялай. Ерәнһыу көрән таптар менән сыбарланған 4-5 йоиортҡа һала. Сысҡандарҙы ҡырып файҙа килтерә.
Осоуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
{{|be-x-old}} {{|de}}


text:
Быҫҡаҡ ямғыр
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 25.02.2011 13:03
Армияға алынғанда ул, мин тыуған ауылды бүтән күрә алмам инде, мәңгелек кә хушлашыуым ошолор, тип уйланы. Һуғышҡа ла китмәне – уныһы бынан дүрт йыл элек бөткәйне, төрмәгә лә ултыртманылар – унан да һәммәһе әйләнеп ҡайт май, ә күңел төшөнкөлөгөнә бирелеүенең төп сәбәбе һуғыштан да, төрмәнән дә яман: Сания уны яратманы.
Бынан әллә өс йыл, әллә дүрт йыл элек уларҙың 2-се бригадаһы Яйыҡ аръяғындағы туғайҙа бесән йыя ине. Бесәнде күтәремләп кәбәнгә ир-аттан Ғабдулла, Мәхмүт һала, Ғабдулла ағайҙың ҡатыны Сәкинә башта ҡабул итеп, ипләп һалып тора. Сәмиғ бакуйҙан йыйылған бесәнде һөйрәткегә тейәй ҙә кәбән төбөнә килтереп ауҙара.
Сәмиғҡа ул йәйҙә ун бише тулғайны. Һуғыш йылдарында үгәй әсәйе менән (үҙ әсәһен иҫләмәй, ул бәләкәй саҡта уҡ үлгән, атаһы һуғышта хәбәрһеҙ юғалды) аслыҡтан саҡ тере ҡалды, шулай ҙа йыбытҡы түгел, һуңғы йылда ҡапыл буйға тар тылды һәм егет ҡорона инеп, тулы хоҡуҡлы эшсе рәүешендә колхоз эш тә рендә ҡатнашып йөрөй. Һөйрәтке артынан Ғабдулла ағайҙың ҡыҙы Сания тырмай.
Ул Сәмиғтан бер йәшкә генә бәләкәй. Ошо йәйгә тиклем Сәмиғ уға иғтибар ҙа ит мәне, йөрөймө шунда, йөрөй, бар ҡыҙҙар ише бер ҡыҙ инде. Әсәһе һымаҡ һары башлы.
Эшләгәндә улар бөтөнләй һөйләшмәй тиерлек. Сания уға, исмаһам, бер тапҡыр күтәрелеп ҡараһасы! Әллә оялды, әллә атаһынан тартынды, белмәҫһең. Бәлә кәйерәк саҡта, мәктәп йылдарында, бындай ҡыҙҙар, ғәҙәттә, малайҙар менән ша яра, көлә, уларҙы мыҫҡыл да итергә тырыша, йөҙ-күҙҙәренә лә оялмай тура ҡарай, үҙҙәрен дә һаҡлай-ҡурсалай ала, телсән, ә үҫә килә тартына, хатта ҡы рағай лана йәки эреләнә башлай.
Иртәнән бирле аяуһыҙ ҡыҙҙыра. Томра. Төш етеүгә бейек күк йөҙөн томан һымаҡ һоро нәмә ҡаплай башланы, унан ҡайҙандыр бәләкәй генә болот киҫәге пәй ҙә булды ла ҡаса-боҫа ҡояшҡа табан йөҙҙө. Оҙаҡламай уны ҡаплап та алды, бер өлөшө ҙурайып, ҡабара барып, ҡара ямғыр болотона әүерелде. Шунан ялағай ялтлап, күк күкрәне, әйтерһең дә, әлеге болот ямалған ерҙәренән шатырҙап йыр тылып китте һәм урман аръяғында ямғыр яуғаны күренде – уның шаулауы һә тигәнсе туғайға ла килеп етте. Сәмиғ, йәнә берәй күбә тейәп кәбән төбөнә алып барып өлгөрөрмөн, тип уйлағайны ла, тейәп бөтөп арҡанды ла тартҡайны, әм мә ҡуҙғалырға ла өлгөрмәне, баш осонда ғына күк күкрәне лә шаулап ямғыр ҡоя башланы. Сәмиғ тейәгән йөгө эсенә соҡоп инеп ултырҙы. Сания ла берәй ер гә йәшенгәндер. Күкте тәртипһеҙ телгеләп ялағай уйнай, дөбөр-шатыр күк күк рәй. Берсә баш осонда, берсә саҡ ҡына ситтәрәк. Сәмиғ йәшендән ҡурҡмай, дө рөҫөрәге, күк күкрәүе ҡурҡыныс түгеллеген, ә йәшен ҡурҡыныс икәнен яҡшы бе лә. Йәшен – һауа һелкенеүе генә. Ялт итеп ҡалды, һин иҫән, тимәк, теймәне, үтеп китте. Әгәр һине йәшен уты ата икән, уның атыу тауышын ишетмәй ҙә ҡала саҡһың, аңлап та өлгөрә алмаясаҡһың, бәреп йығасаҡ… Эргәлә генә ялтлап үтте, тауышы ла ҡолаҡ төбөндә генә яңғыраны. Шул мәл көт мәгәндә уның өңөнә Сания килеп сумды ла, ҡото алынып: «Ой, ой, бис милла, бис милла, ҡурҡам!» – тип һөйләнде. Тағы ялағай ялтланы, мылтыҡтан атҡан ише атып ебәрҙе. Яҡында ғына, хатта көкөрт еҫе сыҡты, күк, әйтерһең дә, улар сум ған өйөмгә тоҫҡап атты. Сания йәнә сыйылданы, Сәмиғҡа нығыраҡ һыйынды. «Ҡурҡ ма,– тине Сәмиғ эре генә. – Әгәр йәшен атмаһа, күк күкрәүе ҡурҡы ныс түгел. Һауа ғына шартлай». Ҡыҙ уны аңламаны, ахыры, һәр дөбөрҙәгән һайын Ал лаһы Тәғәләне ярҙамға саҡырҙы, Сәмиғҡа нығыраҡ һырыҡты. Егет уны уң ҡу лы менән ҡосаҡланы, лыс һыу ситса күлдәге аша тәненең йылылығын тойҙо, яҡын да ғына һипкелле йөҙөн күрҙе, ямғыр сылатҡан һары сәстәренән аңҡыған үлән-ялан еҫтәрен һуланы һәм, ҡатын-ҡыҙ тәне яҡынлығының ләззәтен бе рен сегә тойоп, ямғырҙың мәңге тынмай яуыуын теләне. Бесәнде һыулап, ямғыр үтеп киткәс, күк күкрәүе туҡтағас, ҡыҙ ҡапыл торҙо ла өңдән сыҡты һәм, яңынан ҡы рағайға, ятҡа әйләнеп, ҡоя башлаған кәбәнгә табан йүгерҙе… Сәмиғ ул көн дә ге йәшенде, ялағайҙы, бесән өйөмө араһында бергә ултырған ҡыҙ ҙы, уның тәне йылыһын, сәстәренең иҫерткес еҫен һис онота алманы һәм ошо ваҡиғанан ике йыл ваҡыт үткәс, Сания тамам үҫеп етеп, аҡ йөҙлө, оҙон толом ло сибәр ҡыҙ ға әүерелгәс, уны яратҡанын аңланы. Элек, мөхәббәтһеҙ йәшәгән саҡта, уның йө рәге нисектер буш, тыныс һәм һалҡын ине, хәҙер тәмле- тат лы мөхәббәт тул ҡыны уның күкрәген тултырҙы, йөрәген ян дыр ҙы. Ул гел генә ҡыҙ тураһында уй лап йөрөй башланы, минут һайын уны күр геһе килеп тор ҙо. Кистәрен клуб янын да гармун уның тураһында ғына уйнаны, гар мунсы «Ғә лиәбаныу»ҙы йыр ла ны, ә Сәмиғҡа «Саниябаныу» тип ише телде. Ул ата һының һуғыш алдынан ғы на алған пинжәген, итеген кейҙе (һуғышҡа атаһы таушалған сарыҡ кейеп кит те), хәҙер улары Сәмиғҡа тап-таман ине, һәм кис етеү менән клубҡа ашыҡ ты. Санияны күргәс тә ҡыҙҙан күҙен ал маны, янды-көйҙө, зарыҡты, баш ҡа егет тәр ҙән көнләште. Һәм ҡыҙға үҙеңдең яра тыуыңды һүҙҙәр менән аң ла тыуҙы, ҡай ҙа лыр аулаҡта йәки ҡараңғы мө йөш тә икәүләп кенә ултырыуҙы, хат та ҡо саҡ лау мөм кинлеген башына ла килтермәне. Ул йылдарҙа бит егеттәр ме нән ҡыҙҙар асыҡ тан-асыҡ осрашмай торғайны, клубтағы тансанан йәки ки но нан һуң оҙата барышманылар, өй алдындағы эскәмйәлә төн уртаһына тиклем шы бырҙашып ултырманылар, ә урам буйлап етәкләшеп йәки ҡултыҡлашып үтеү хаҡында уйлау – Аллам һаҡлаһын… Шулай ҙа, ғашиҡтар төнөн ҡайҙалыр ос раша, тип тә һөйләйҙәр. Ауылдың көндөҙгө, барыһына ла күренеп торған өҫкө тормошо, тыйнаҡ, әҙәпле һәм гонаһһыҙ. Кешеләр баҫыу- яланда эшләй, кис тә рен сәй эсә, өй алдындағы эскәмйәгә сығып һөйләшеп ултыра, бисә-сәсә үҙ хә бә рен һүтә, ир-ат иген, уңыш, бесән, һауа торошо ха ҡында һөйләшә, кәңәшләшә, күҙ бәйләнгәс һәр ҡайһыһы өйөнә ҡайта, йоҡларға ята, һәм һәр йортта төнгө серле тормош башлана. Өйләнмәгән егет баҡсалар ар ты нан яңғыҙ йәшәгән ҡа тын өйөнә килә, артҡы ҡапҡанан керә лә һаҡ ҡына тәҙрәгә сиртә йәки бикләнмәгән солан ишегенән сысҡан етеҙ леге менән инеп юғала. Өйләнгән ир кистән по жаркаға кәрт һу ғырға китә лә ҡайтышлай тол ҡатын йортона борола. Төн ур та һында ауыл си тенә сыҡһаң, тыҡрыҡҡа боролған албаҫтыны йәки шайтанды тү гел, ә ҡо саҡ лашып йәки етәкләшеп йөрөгән парҙарҙы осратаһың. Ә Сәмиғ клубтан әхи рәт тәре менән ҡайтырға сыҡҡан Санияны күҙ ҡараштары менән генә оҙата ла буш һәм ҡараңғы урамдар буйлап яңғыҙ ҡаңғырып йөрөй. Ғаб дулла ағайҙың өйө тап ҡырына килеп, ҡараңғы тәҙрәләргә оҙаҡ ҡына ҡарап тора – ошо тәҙрәләр артында ул, моғайын да, йоҡлайҙыр. Йоҡоға китер алдынан уның хаҡында әҙ генә булһа ла уйланымы икән? Ә иртәнсәк уны, йоҡоһо бөт мә гән Сәмиғты, үгәй әсәһе әрләп-ҡарғап уятасаҡ: «Төнө буйы ҡайҙалыр темеҫкенеп йөрөйһөң дә, үләкһә, хәҙер бер нәмә лә белмәй йоҡлайһың!..» Шулай ҙа бер көн егет Санияға мөхәббәт хаты тапшырырға йөрьәт итте. Һүҙҙә рен ялҡынлы мөхәббәт шиғырҙары, мөхәббәт хаттары өлгөләре яҙылған, йәш тәр араһында ҡулдан-ҡулға йөрөгән дөйөм дәфтәрҙән күсереп яҙҙы. Хатты Са нияға Сәмиғтың ике туған апаһы тапшырҙы. Күпме көтһә лә, яуап булманы.
Шулай ҙа әлеге хаттан һуң Сания уға икенсе төрлөрәк ҡарағандай тойолдо – ҡа ра күҙҙәре менән ата ла оҙон керпектәрен аҫҡа төшөрә һала.
Ысын ғазап Муллаҡаев Фуат армиянан ҡайтҡас башланды. Оҙон кәүҙәле был егет гимнастерка кейеп йөрөй, билдә – яҫы командир ҡайышы, ҡулда – сәғәт.
Ауыл дың аҫыл егете инде, күп ҡыҙҙар хыялланған кейәү. Муллаҡаевтар – көслө нә ҫел, күбеһе төрлө кимәлдәге түрә-ҡара. Фуаттың атаһы Муллаҡаев Шайкамал – 2-се бригада бригадиры, ағаһы ауыл Советында ултыра, йәнә бер ағаһы ра йонда ниндәйҙер начальник. Фуатты ҡайтыу менән тигәндәй колхоздың ком соргы итеп тәғәйенләнеләр. Ул ҡара буҫтауҙан галифе тектереп кейҙе. Ауылдың иң шәп кейәүе ул булмай, кем булһын сибәркәйҙәр өсөн? (Хәйер, ҡайһы берәү ҙәр Санияны ғәҙәти ҡыҙ тип иҫәпләне.) Ә Фуат клубта Санияны тансаға са ҡыр ғас (ә ул, Сәмиғ, дегәнәк япрағы, үҙе саҡырырға оялды), көнләшеүенән шартлай яҙҙы.
Клуб тан сыҡҡас, улар кеше алдында ғына икеһе ике яҡҡа китә, унан ҡай һы лыр мө йөштә осраша, тип уйланы. Йәшерен осрашыуҙарҙың ниндәй генә картина- һү рәттәрен күҙ алдына килтермәй Сәмиғтың көнсөл хыялы! Нишләргә белмәй урам дарҙы ҡыҙыра, тыҡрыҡтарҙың, ҡапҡа төптәренең ҡараңғы мөйөштәрен бай ҡай, көтөү йөрөгән ерҙәрҙе, колхоз амбарҙары арттарын ҡарай, унан йылға бу йына төшә, әммә тегеләрҙе бер ерҙә лә таба алмай. Ә уның уларҙы тап иткеһе, тот ҡоһо килә, үҙенең йөрәгенә һуңғы үлемесле яра-йәрәхәт алып, үкереп илағыһы, унан үлгеһе килә. Ә иртәгәһенә Сания уға йәнә нисектер икенсе төрлө, сер лерәк ҡараған төҫлө тойола… Көҙ етте, көҙ менән армияға китер ваҡыт етте. Хеҙмәткә китәһе егеттәр үҙҙә ренең ҡыҙҙары менән иҫке зыяраттағы ҡарт ҡайындар аҫтында осрашты.
Ҡыҙ ҙар егеттәргә сигелгән кисет йәки ҡулъяулыҡ бүләк итә, уларҙы көтөргә вәғә ҙә бирә. Сәмиғ Санияны ҡайынлыҡҡа саҡырып хат ебәрҙе. Иртәгә китәм тигән көндөң кисенә килде лә ҡыҙҙы көтә башланы. Әтәстәр өсөнсөгә ҡыс ҡырғансы көттө лә ҡуйҙы. Килмәне! Иртәгәһенә иртәнсәк колхоздың йөк ма ши наһы ку зовына менеп баҫты, күренмәне – Сәмиғты атаһы һуғышҡа киткәс үгәй әсәһе нән тыуған һеңлекәше генә оҙатып ҡалды.
Поезд уны, әйткәндәй, үҙ ғүмерендә тәүгә ултыра ине поезға, Мәскәүҙең үҙенә үк килтереп төшөрҙө. Хеҙмәткә стройбатҡа эләкте. Белеме – ауыл мәк тә бе нең дүрт кенә синыфы, русса белмәй, Башҡортостандан бер яҡташы булмаһа, бөтөнләй юғалыр ҙа ине. Тәүге мәлдәрҙә шул аңлатып, кәрәк ерҙә уның өсөн яуап биреп йөрөнө. Йәш кеше бит, яйлап өйрәнде яңы тормош-көнкүрешкә, ауыл егетенә ни, эше лә әллә ни ауыр тойолманы, иптәштәре менән дә уртаҡ тел тапты. Һуғыштан һуңғы йылдарҙа ҡарт һалдаттар йәш һалдаттарҙы бигүк ҡы йырһытмай ине, «дедовщина» тигән нәмә булманы. Йөҙ-ҡиәфәте азиатса, исеме русса булмаһа ла, әллә ни бәйләнмәнеләр Сәмиғҡа.
Отрадный тигән йәш ҡалала төҙөнөләр өйҙәрҙе. Кирбес һалырға, панелдәр бер кетергә, бейеклеккә менергә-төшөргә өйрәнде һәм яйлап үгәй әсәйҙән туҡтау һыҙ әрләнгән-йәберләнгән ауыл малайынан һалдат-төҙөүсегә, эш кешеһенә әүе релә барҙы. Таш-кирбес эшенә ныҡлап төшөндө, үҙенең аңы барып етә, төшө нә алмаҫлыҡ төрлө кешеләр тормошо, ҡабатланмаҫ яҙмыштар менән тулы ошо таш араһындағы ҡатмарлы, үҙгәреүсән, ҡаршылыҡлы Мәскәү тормошона ла өйрәнде. Хәйер, ул ошо аңлайышһыҙ тормош-көнкүрештең тышҡы яғын, өҫтөн генә күрә, ишетә ине, кистәрен уттары ымһындырғыс янған бихисап йорттар эсендә ниндәй тормош барғанын, ниндәй йырҙар йырланғанын, бә хе те нән иҫе реп унда кемдәр бейей йәки оло ҡайғынан стенаға менер хәлгә етә – бы лар бөтәһе лә уның өсөн аңлай алмаҫлыҡ оло сер булып ҡалды.
Ауылды һағынманы, әммә Санияны онотманы, уны гел генә уйланы, йыш ҡына төштәрендә күрҙе. Ҡыҙ тураһында уйлаған саҡта күкрәгендә барлыҡҡа килгән тәмле-татлы тойғо төйөрө уны бер ҡасан да ебәрмәне. Бер нисә тапҡыр хат яҙыр ға ултырып ҡараны, әммә башланы ла йыртып ырғытты. Сөнки яуап булмая сағын белә ине, ә хатын Сания әхирәттәренә күрһәтәсәк, улар уны уҡы ғас Сә миғтан хахылдашып көләсәк.
Әммә көндәр, аҙналар, айҙар үткән һайын Сәмиғ – рус иптәштәре атағанса, Са ша – ҡайғыға һирәгерәк һабыша, элекке тойғолары ҡайнарлығы һүрелә һәм кү ңеленә яйлап-яйлап яңы теләктәр, ылығыуҙар, яңы тормош ауаздары инә бара ине. Тирә-яғында икенсе көй-моңдар яңғырай, икенсе ҡатын-ҡыҙҙар ҡа рашы менән осраша, бит-йөҙөнә бүтән елдәр ҡағыла, йөрәгенә башҡа тормош саҡы рыуҙары инә – былар барыһы ла уны ымһындыра, шул уҡ ваҡытта ҡурҡыта ла. Урал аръяғында йәшәүсе ҡыҙҙың төҫ-башы онотолмай, тик ваҡыт үткән һайын, сик һеҙ далалағы һоро томанға уранған һымаҡ, нисектер то ноҡ лан ғандан-то ноҡ лана бара.
Бер йылдан ул русса һупаларға апаруҡ өйрәнеп алды. Шулай ҙа был ят һәм бай телдең бөтә мөмкинлектәренең бер бәләкәй генә өлөшөн үҙләштергәнен яҡшы аңлай ине. Иптәштәре менән һөйләшә-аралаша ала, хәҙергә шул еткән, йәшәй-йәшәй ныҡлап өйрәнер әле. Отпускыға ҡайтманы, ә демобилиза цияланырға ваҡыт еткәс… ауылға ҡайтҡыһы килмәгәнен аңланы. Унда уны кем көтә? Үгәй әсә? Ә Сания күптән кейәүҙәлер, итәк тулы бала аҫрайҙыр. Ике йыл эсен дә ул күпмелер дәрәжәлә Мәскәүгә, ҙур ҡаланың иҫерткес һәм илерткес һауаһына күнекте, уның ҙур мөмкинлектәрен күрҙе. Етмәһә, «дембель» һал дат тар араһынан төҙөлөшкә эшселәр йыя башланылар, ваҡытлыса прописка, дө йөм ятаҡтан карауат вәғәҙә иттеләр. Оҙаҡ уйлап торманы Сәмиғ – ауылға ҡайт ҡы һы кил мәгәс, бүтән варианты ла юҡ – өгөтләгәстәре китте-барҙы вер бов ка ла нып.
Зеленоград… Төҙөлөштә төрлө өлкәнән, төрлө ауылдарҙан Сәмиғ һымаҡ вербов каланып килгән әллә күпме ҡыҙҙар эшләй. Ул саҡта лимит, лимитчик ти гән һүҙ юҡ ине әле. Һуғыш йылдарында, унан һуңғы йылдарҙа ҡыҙҙарҙы Мәскәү тирә һендә торф ятҡылыҡтарын үҙләштереүҙә файҙаландылар һәм уларҙы тор фушкалар тип атайҙар ине. Һуңынан төҙөлөшкә штукатур, маляр булып кил гән ҡатын-ҡыҙҙарҙың барыһына ла торфушкалар тигән уртаҡ ҡушамат таҡ тылар.
Сәмиғ эшендә әлеге торфушкалар менән бик аралашманы, уларҙы бытовкала – иртәнсәк кейем алыштырғанда, көндөҙөн ҡапҡылағандарында, ял ит кән дәрен дә, домино һуҡҡандарында ғына күрҙе. Бытовкала ҙур титан ултыра, уға һыу тултырыу, ҡайнатыу, тәртиптә тотоп, йыйыштырыу менән дорфа, һү ге нергә, тартырға, эсергә әүәҫ Клава исемле йәмһеҙ ҡатын шөғөлләнә, ҡыҫҡаһы, хужабикә. Күптән бергә эшләгән ерҙә ҡабул ителгәнсә, бында ла уларҙың бер-бере һенә мөнәсәбәттәре ябай, ихлас, егеттәр, шаярған булып, теге йәки был ҡыҙҙың осаһын, түшен тотоп алырға ла күп һорамаҫ, ундай осраҡта тегеһе, әсе һүгенеп, ҡулына һуҡҡан йәки этәргән була, шунан бер-береһен шаярталар, ал дайҙар, төрлө кәмит уйлап сығаралар. Сәмиғ улар араһында ала ҡарға рә үе шендә йөрөй. Телсән ҡыҙҙар яйы килгән һайын унан көлә, шаярта, хатта мыҫ ҡыл итә – йәнәһе, ул үтә тыйнаҡ, ир түгел, ахыры, әллә ыштаныңды һалдырып тик шереп ҡа райыҡмы? Ир булһаң, Клаваға өйләндерәбеҙ, тип көлә маляр Валя. Был һүҙҙәр гә Сәмиғ оялышынан ҡыҙарына-бүртенә, яуап ҡайтара алмай хәбәрҙәренә, мин үтә оялсан шул, хатта ҡыҙҙар көлә, тип уйлай, бөтөрөнөп уйлай.
Бер ваҡыт эш курткаһы кеҫәһенән записка тапты. Уҡыны. Бер ҡыҙ үҙенең уны «яра тыуын» белдергәйне: «Ҡараҡайым минең һинең ҡара күҙҙәреңдең бер ҡарашынан йөрәгем туҡтай»,– тигән. Записка авторы уға эштән һуң иҙелмә узе лы артындағы эскәмйәлә осрашыу тәғәйенләгән. «Кил һәм үҙеңдең киң күк рә ге ңә мине ҡыҫ. Минең шунда ирегем килә». «Клава» тигән ҡултамғаһы ла бар.
Ауыҙынан гел араҡы, тәмәке еҫе аңҡып торған дорфа, нәҙек сираҡлы Клава әллә ысынлап уға ғашиҡ булғанмы? Ун йәштәр самаһы оло ла бит әле Сәмиғтан.
Рус түгел, дүрт класс белемле ябай эшсе, ауыл тиреҫенән сыҡҡан дегәнәк япрағы Клаванан башҡа кемгә генә оҡшай алһын инде? Әҙерәк йөҙө-башы булған, күҙ-ҡаш уйната белгән һәр ҡыҙ майор тураһында хыяллана, хатта яҡшы эш ха ҡы алған түрә-ҡараға ла өмөт итә. Шуға ла иҙелмә узелы артындағы эс кәм йәгә барырға уның уйында ла юҡ.
Куртка кеҫәһендә шул уҡ ҡул менән яҙылған икенсе записканы тапҡас, уның кә йефе ҡырылды. Клава янына килеп, уға ҡағыҙҙы тотторҙо ла, мөмкин тиклем йом шағыраҡ, хатта йылмайып, быны һин яҙҙыңмы, тип һораны.
– Һин нәмә, о… ел?! – тип яуапланы ҡатын ҡағыҙға ҡараған килеш.– Ир кәрәк булһа, мин һинән арыуыраҡты ла таба алам! – Улайһа, кем яҙған һуң? – Мин ҡайҙан беләйем? Бәлки, Надькалыр. Улар Валька менән шулай фигли- мигли уйнарға бик әүәҫ.
Надька? Валя менән билдәле, бында бер ниндәй ҙә сер юҡ, ул мөмкинлек сыҡҡан һайын Сәмиғты шаяртырға, төрткөләргә ярата, ә бына Надька мут ҡына йыл мая ла серле ҡараш һирпә. Башҡа егеттәр кеүек кистәрен ҡатын-ҡыҙ дөйөм ятағына йөрөмәгәс, Сәмиғ уны эштән тыш бер ҡасан да күргәне юҡ, ә эштә ул маляр, буяу һыланып ҡатып бөткән ыштанда, шундай уҡ әрпеш курт ка ла йөрөй. Шулай ҙа ул Сәмиғҡа оҡшай ине. Сания һымаҡ һары сәсле, киң яңаҡ лы булғаны өсөндөр, бәлки.
Ғашиҡ һүҙҙәре яҙылған өсөнсө хатты уның эш курткаһының арҡаһына бу лавка менән беркетеп киттеләр. Нисек эләктергәндәрен ул күрмәне лә, һиҙмәне лә.
Ке йемен алыштырып кейеп, эш урынына килгәс, эргәһендә эшләүсе утыҙ ҙар тирә һендәге өйләнгән Миша Лунин шәйләп, ҡағыҙҙы йолҡоп алды, уҡығас, көлөп Сәмиғҡа һондо.
– Во бля, һиңә бит Клавка ышҡыла.
– Клавка түгел ул, Надька.
– Ә бында Клавка тип яҙылған.
– Һорашып белдем инде: Надька. Тик ниңә шулай шаяртҡанын ғына аңлай алмайым.
– Һин нимә, бисәләрҙе белмәйһеңме ни? Тимәк, оҡшатып йөрөй.
– Ҡуйсәле.
– Минең кәңәш: осрашыуға саҡыр, киноға алып бар.
Сәмиғ Луниндың кәңәшен ысынға алманы, шундуҡ онотто. Ә Лунин онот маған, дүшәмбе көн эшкә килеү менән: – Йә, осрашыуға саҡырҙыңмы?– тип һораны.
– Юҡ.
– Ну һин, ауыл дегәнәге, тешләр, тип ҡурҡаһыңмы ни? – Килмәй ул.
– Ҡайҙан беләһең? Бәлки, килер. Килмәһә – нимә юғалтаһың? Һәм бына Сәмиғ, был эштең килеп сыҡмаҫын аңлай-белә тороп, үҙенең оялсан лығын көскә еңеп, Надька янына барҙы ла тоноҡ тауыш менән: – Надя, мин һине бөгөн кис киноға саҡырам, сәғәт һигеҙҙә кинотеатр ал дында көтәм. Киләһеңме?– тине.
– Белмәйем,– тине ҡыҙ, йәшел күҙҙәре менән атып. – Бәлки, килермен дә.
Кисен, ял көндәрендә генә кейә торған салбарын, вельвет курткаһын кейеп, Сә миғ кинотеатрға килде, ике билет һатып алды. Ҡыҙҙы көтә башланы. Ғү мерендә икенсе тапҡыр көтә ине ҡыҙ кешене. Тегеләй-былай йөрөп алған була, сә ғәтенә күҙ һала – «Победа» маркалы ул сәғәтте яңы ғына алғайны. Ун минут ҡына ҡала сеанс башланыуға, биш минут, ә Надька юҡ та юҡ. Килмәҫкә булды, ахы ры, тип ҡурҡып та бөттө. Беренсе ҡыңғырау алдынан ғына күренде. Яңы күл дәк кейгән, ирендәрен буяған, сәстәрен бөҙрәләткән, үҙе оялсан-ҡәнәғәт йыл мая. Йылмайыуы ла бытовкалағы ише мыҫҡыллы түгел, нисектер, һөй мәлекле, тыныс, етди. Өҫтөнән буяу ҡатып бөткән бысраҡ эш кейемен һалғас, ифрат матур икән дә, әйтерһең дә, асылған сәскә! Һәм Сәмиғ ошонда, кинотеатр ал дында, аҡылы менән түгел, ә тулҡынланған йөрәге менән ҡабаланмай ғына ат лап килгән ошо рус ҡыҙы йөҙөндә ихлас көлөп-йылмайып үҙенең яҙмышы кил гәнен тойҙо. Ошо көндән алып тормошоноң бөтә ҡыуаныс-шатлыҡтары, ҡай ғы-хәсрәттәре әлеге рус ҡыҙы менән бәйле буласаҡ.
Кинозалға инеп ултырғас, экрандағы бер-бер артлы алышынған кадрҙарҙа бер нәмә лә аңламаны, эргәһендәге ҡыҙ тәненең йылылығын, ултырғысҡа ҡаҙаҡ лап ҡуйғандай ҡуҙғалырға, хәрәкәтләнергә ҡурҡып, ҡыҙҙың уның бар булмышын ток һымаҡ ниндәйҙер көслө нәмә менән уратып-сырмап алған кеүек тойҙо.
Мөнәсәбәттәре етди дауам итеп алып киткәс, ул куртка кеҫәһендә йөрөткән хаттарҙы күрһәтте.
– Быларҙы һин яҙҙыңмы? – Валя яҙҙы.
– Нимә тип яҙҙы? – Бәй, уның үҙенән һора. Мин ҡайҙан беләйем? – Ә Клава, һин яҙған, тине.
– Клава әйтер...
– Һин яҙмағас, теге ваҡыт ниңә киноға килдең? – Егет кеше саҡырғас, ниңә бармаҫҡа? Миңә Миша Сопов бәйләнә башланы.
Эсеп килә лә һәрмәнә башлай. Шуға ла унан ҡотолорға кәрәк ине.
- Назад
- Вперёд >>


text:
Ойошҡан енәйәтселеккә ҡаршы көрәш проблемаларына арналған ведомство-ара семинар
Рәсәй Эске эштәр министрлығы Өфө юридик институтының "Ойошҡан енәйәтселеккә, террорсылыҡҡа һәм экстремизмға ҡаршы көрәштең актуаль проблемалары" ғилми-тикшеренеү лабораторияһы һәм Бөтә Рәсәй полиция ассоциацияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе бөгөн Өфө юридик институтында "Ойошҡан енәйәтселеккә, экстремизмға һәм халыҡ-ара террорсылыҡҡа ҡаршы көрәш буйынса закондарҙы камиллаштырыуҙың хәҙерге заман проблемалары" ведомство-ара семинары үткәрә. Унда БР буйынса Эске эштәр министрлығы, РФ Прокуратураһы ҡарамағындағы Тикшереү комитетының БР буйынса Тикшереү идаралығы, РФ Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы вәкилдәре, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институты хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша.
Семинарҙа енәйәттәрҙе асыу һәм тикшереүҙең хоҡуҡи, процессуаль һәм криминалистик проблемалары, ойошҡан енәйәтселеккә, экстремизмға һәм халыҡ-ара террорсылыҡҡа ҡаршы көрәш өлкәһендә Рәсәй закондарын камиллаштырыу мәсьәләләре тикшереләсәк.


text:
Башҡортостандың ижади коллективтары Ҡытайға гастролдәргә сығырға ниәтләнә
ӨФӨ, 2014 йыл, 7 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Башҡортостан Республикаһы бизнесы көндәре» сиктәрендә Ҡытайҙа БР проекттарының презентацияһы уҙҙы һәм ҡыҙыҡлы мәҙәни проекттар тураһында килешеүҙәр өлгәшелде.
БР Мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова рәсми саралар сиктәрендә Чунцин ҡалаһының Туризм идаралығы директоры урынбаҫары менән осрашты. Осрашыуҙа мәҙәниәт өлкәһендә – Ҡытай һәм Башҡортостандың ижади коллективтары менән алмашыу һәм уртаҡ ваҡиға, мәҙәни-танып белеү туризмын үҫтереү буйынса төбәктәр араһында хеҙмәттәшлек перспективалары тикшерелде. Атап әйткәндә, Ҡытай Халыҡ Республикаһында Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле һәм Милли симфоник оркестрының гастролдәре тураһында һөйләшеүҙәр башланды. Киләһе йылда Чунцин ҡалаһында Мәҙәниәт аҙнаһына Башҡортостан Республикаһы коллективтарын саҡырыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығынан.


text:
5 февраль
5 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 36-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 329 көн ҡала (кәбисә йылында 330).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1924 — ВВС радиоһы теүәл ваҡыт сигналдарын тапшыра башлай.
- 1928 — D витамины яһалма юл менән синтезлана.
- 1960 — Башҡортостандың Туймазы ҡалаһына нигеҙ һалына.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1911 — Хәйҙәршин Ғәйнанша Хәйҙәрша улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
- 1924 — Мөхәмәтйәнов Шәкирйән Юныс улы (Александр Матросов), Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугир, Советтар Союзы Геройы (1943).
- 1940 — Сәбилә Сөләймәнова, педагог-методист һәм тел ғалимы, педагогия фәндәре кандидаты. 1985—1988 йылдарҙа БАССР-ҙың мәғариф министры.
- 1999 — Василий Леонтьев, күренекле ғалим-экономист, 1973 йылғы Нобель премияһы лауреаты.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1977 — Иҙрисов Ғилемхан Иҙрис улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1945).


text:
Хәйбулла районында йыл эсендә әсәлек капиталына 259 сертификат тапшырылған
Икенсе бала тыуғанда ғаилә капиталын биреү программаһы тормошҡа ашырыла башлағандан алып Хәйбулла районында РФ Пенсия фонды идараһы менән әсәлек (ғаилә) капиталына 1785 сертификат тапшырылған, уларҙан 259 сертификат 2012 йылда бирелгән.
Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, бындай сертификат ярҙамында 700-ҙән ашыу ғаилә торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан. Бөгөнгө көнгә 339 кеше әсәлек капиталы средстволары менән тулыһынса файҙаланған.
Әсәлек капиталы средстволары элеккесә йышыраҡ торлаҡ кредиттарын һәм займдарҙы ҡаплауға ҡулланыла. Сертификат ярҙамында 728 ғаилә тулыһынса йәки өлөшләтә торлаҡ кредиттарын ҡаплаған. Ике ғаилә әсәлек капиталын балаларҙы уҡытыуға йүнәлткән.
2013 йылдың 1 ғинуарынан әсәлек капиталы суммаһы 21 мең һумға артып, 408 мең 960 һумға етте.


text:
чәршәмбе, 18 гыйнвар 2017, Казан вакыты 02:29
Башҡортостан депутаттары машиналарын балалар өсөн уйын майҙансыҡтарына ҡуйыусылар, шулай уҡ ҡорос аттарында тротуар буйлап елдерергә яратыусылар менән көрәшә. Республика парламентында был туралағы ҡанун проекты ике уҡыу үткән. Тағы бер уҡыу 3- сөһө 31-се ғинуарҙағы ултырышта буласаҡ. Беренсе булып Сибай ҡалаһы хакимиәте ошо мәсьәләне күтәргән.
Водительдәр менән көрәштә Башҡортостанда эштәр ысынлап та хәтәр тора. Республика гаишниктары декабрь аҙаҡтарында Таҙа тәҙрә операцияһы иғлан иткәйне. Уның барышында автомобиль тәзрәләренећ якты үткәреү кимәле тикшерелә. Кағидә буйынса, быяланы караүғылатыусы пленкалар 75 процент яктылыкты үткәрергә тейеш. Сөнки хоҡуҡ һаҡлаусылар әйтеүенсә, юл фажиғәләренећ џәр етенсеџендә тап караћғы пленка менән капланған тәзрәләр сәбәпсе. Бындай сара былтыр ҙа үткәйне. Ҡайһы бер водительдәр юл ситенә туҡталып быялаларындағы пленкаларҙы һыҙырып таҙартырға мәжбүр булғайны.


text:
Благовещен арматура заводы хеҙмәткәренә «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» исеме бирелде
Благовещен арматура заводы хеҙмәткәре Анатолий Киселев «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе» исеменә лайыҡ булды. Тейешле указға 20 февралдә РФ Президенты Дмитрий Медведев ҡул ҡуйҙы.
Был юғары исем Анатолий Киселевҡа машиналар эшләү өлкәһендәге ҡаҙаныштары һәм күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн бирелде.
Билдәләп үтергә кәрәк, был республика эшселәренең әлеге өлкәләге берҙән бер ҡаҙанышы түгел. Атап әйткәндә, яңыраҡ Дмитрий Медведев Указы менән бындай исем Өфө агрегат производство берекмәһе хеҙмәткәре Владимир Антипинға ла бирелде.


text:
Профсоюздар премьерға теләктәшлек белдерә
Хөкүмәт рәйесе финанс көрсөк шарттарында профсоюздарҙың кәйефе менән танышты.
Был тәү сиратта Башҡортостанда 30 миллиард һум күләмендәге төбәк-резерв фонды менән бәйле. Республика барлыҡ социаль йөкләмәләрен теүәл үтәй. Ҡайһы бер йүнәлештәрҙә иһә дәүләт ярҙамы тағы ла артырға тейеш.
Был торлаҡ менән тәьмин итеү, эшҡыуарлыҡ, ауыл хужалығы һәм сәнәғәт тармаҡтарына ҡағыла. Хөкүмәт премьер-министры республика етәкселегенең тиҫтә йылдан ашыу тормошҡа ашырған эҙмә-эҙлекле сәйәсәте көрсөккә ҡаршы һөҙөмтәле саралар күрергә мөмкинлек бирҙе, тип билдәләй.
Сарбаев әфәнде әйтеүенсә, Башҡортостан иҡтисады айырым тармаҡҡа ғына ҡоролмаған. Шуға ла ширҡәттәр эшмәкәрлегенә донья баҙарындағы финанс көрсөк ҙур йоғонто яһамаған. Башҡортостан бар социаль йөкләмәләрен тулыһынса үтәйәсәк, тине хөкүмәт рәйесе.
Финанс көрсөккә ҡарамаҫтан, республикала ауыр хәлдә ҡалған ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе балаларҙың йәйге ялына 6 миллион һумдан ашыу аҡса бүленә. Статистика мәғлүмәттәре буйынса, һуңғы йылдарҙа үҫмерҙәр енәйәтселеге кәмеүе күҙәтелһә лә, мәсьәлә киҫкен ҡала. Милли сәйәсәт министры Илдус Илешев әйтеүенсә, шулай ҙа тынысланырға иртәрәк. Ҡайһы бер райондарҙа мәсьәлә ҡатмарлаша бара. Бәлиғ булмағандар араһындағы енәйәттәр уртаса республика күрһәткесенән ике тапҡырға күберәк.
Дыуан һәм Күмертау белгестәренең ошо йәһәттәге эшмәкәрлеген комиссия ағзалары ҡәнәғәтләнерлек тип тапманы. Йәй балаларҙы һауыҡтырыу учреждениеларының береһе лә ябылырға тейеш түгел. Киреһенсә, курорт һәм шифаханаларҙа халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәктәрендә балалар өсөн күберәк урын бүлеү кәрәк. Быйыл һауыҡтырыу учреждениеларында ял итеүселәр аҙыраҡ көтөлә.
Республика лагерҙары бөтәһе 370-380 мең баланы ҡабул итергә әҙерләнә. Белгестәр аҙ сығымдар талап иткән ял төрҙәренә иғтибар бүлергә саҡыра. Йәйге каникулда 27 меңдән ашыу үҫмер эш менән тәьмин ителәсәк. Республикала 46 муниципаль лагерь эшләй. Быйыл уларҙың һәр береһе мәғариф министрлығы менән килешеп эшмәкәрлек программаһын төҙөргә тейеш.


text:
«Өфө» аэропорты Мысырға яңынан даими рейстар асты
Мысырҙағы ҡатмарлы сәйәси хәлдәр арҡаһында Ҡыҙыл диңгеҙ курорттарына турпутевкалар һатыуҙы туҡтатыу арҡаһында барлыҡҡа килгән ике айлыҡ тәнәфестән һуң «Өфө» халыҡ-ара аэропорты был ил менән ҡайтанан даими авиабәйләнеш булдырылыуы хаҡында белдерҙе.
Өфөнән Хургадаға беренсе самолет 10 апрелдә үк юлланасаҡ. «Ай флай» авиакомпанияһы артабан осоштар йышлығын аҙнаһына ике тапҡырға еткерергә планлаштыра. Әлегә иһә рейстар аҙнаһына бер тапҡыр башҡарыласаҡ.
Шуны ла билдәләргә кәрәк, Европа илдәренең күбеһе Мысырҙа ял итеүҙе хәүефһеҙ тип таба.


text:
2014 йылда Салауат Юлаев проспектында 840 энергия һаҡлаусы яҡтыртҡыс ҡуясаҡтар
Өфөнөң Салауат Юлаев проспектында 2014 йылда 420 ябай яҡтыртҡысты 840 энергия һаҡлаусы яҡтыртҡысҡа алмаштырырға планлаштыралар, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
450 яҡтыртҡыс ҡуйылған да инде. Бынан тыш, бында кабель линияһын алмаштырырға планлаштыралар. Белгестәр билдәләүҙәренсә, яҡтыртҡыстарҙың иҫәбе артыуҙан ҡулланыласаҡ ҡеүәт артмаясаҡ.
Шулай уҡ 2014 йылда Бөрө трактында эштәр планлаштырылған: бында энергия һаҡлаусы яҡтыртҡыстар менән таяуҙар ҡуялар, бөтәһе бергә 280 дана буласаҡ. Был объект буйынса бөтә эштәр 2014 йылдың июль аҙағына тамамланасаҡ.
Билдәләп үтергә кәрәк, Өфөлә 2004-2013 йылдарҙа яҡтыртҡыс нөктәләренең иҫәбе ике тапҡырға артты: 28 меңдән 56,5 меңгә тиклем.


text:
Баш ҡалала «Реаль эштәр» проекты сиктәрендә хоккей майҙансығы асылаФото: «Берҙәм Рәсәй» партияһы төбәк башҡарма комитетының матбуғат хеҙмәте
Баш ҡалала «Реаль эштәр» проекты сиктәрендә хоккей майҙансығы асыла
Баш ҡалала «Реаль эштәр» проекты сиктәрендә хоккей майҙансығы асылаФото: «Берҙәм Рәсәй» партияһы төбәк башҡарма комитетының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә «Реаль эштәр» проекты сиктәрендә хоккей майҙансығы асыла. Халыҡ һайланыусылары һайлаусыларҙың наказдарын үтәүен дауам итә, тип хәбәр итә «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһе. Тиҙҙән Совет районында яңы спорт объекты барлыҡҡа киләсәк.
Комсомол урамындағы 37-се йортта йәшәүселәр граждандар сходында заманса балалар өсөн уйын һәм хоккей майҙансығы төҙөү тураһында ҡарар ҡабул итте. Улар республика Дәүләт Йыйылышы депутаты, «Берҙәм Рәсәй» фракцияһы ағзаһы Тимур Хәкимовҡа үҙ наказын бирҙе. «Реаль эштәр» проектын тормошҡа ашырыу барышында балалар өсөн уйын компексы йәй көнө үк ҡоролған. Хәҙер төҙөүселәр икенсе объектты ла файҙаланыуға тапшырырға әҙер. Майҙансыҡты төҙөгәндә вандализмдан һаҡлаусы заманса материалдар ҡулланылған. Йәйгеһен бында мини-футбол һәм башҡа уйындар, ҡышын хоккей уйнарға мөмкин буласаҡ.


text:
Әбйәлил районында башҡорт йырҙары конкурсының еңеүселәре билдәләнде
Әбйәлил районы үҙәгендә БАССР-ҙың атҡаҙанған йырсыһы, халыҡ йырҙарын башҡарыусы Бибикамал Мәһәҙиеваның тыуыуына 100 йыллыҡҡа арналған башҡорт йырҙарын башҡарыусыларҙың республика зона конкурсы үтте.
Музыкаль ярыш бында беренсе тапҡыр уҙғарылды. Конкурстың төп маҡсаты – башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыу йолаларын һаҡлау һәм үҫтереү.
Асҡар ауылына йыр ярышына Әбйәлил, Баймаҡ, Ейәнсура, Учалы райондарынан һәм Сибай ҡалаһынан 40-тан ашыу башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарыусы йыйылғайны.
16 йәшкә тиклемге категорияла Гран-прины 1-се Асҡар мәктәбе уҡыусыһы Индира Шәһимәрҙәнова яуланы. Өлкән йырсылар араһында иң яҡшыһы тип Баймаҡ районынан Фәттәх Аралбаев танылды. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына республика Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова хәбәр итте.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Урман ауылын тергеҙеүҙе тикшерҙе һәм Иглиндағы төҙөлөш эштәренең сифатын баһаланы
Фото:
26 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Иглин районына эш сәфәре барышында ағымдағы йылдың май айында хәрби часть келәттәрендәге ғәҙәттән тыш хәлдән һуң Урман ауылындағы тергеҙеү эштәрен тамамлау менән танышты.
Республика башлығы 1 сентябрҙә эшләй башлаясаҡ мәктәпте ҡараны. Бинала капеталь ремонт тамамлана. Рөстәм Хәмитов объектты ваҡытында файҙаланыуға тапшырыуҙы талап итте һәм мәктәп янында волейбол майҙансығы булдырырға бойорҙо.
Ауылдың балалар баҡсаһына хәҙер 22 бала йөрөй. 1 сентябрҙән мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһына 90 бала йөрөйәсәк, ә киләһе йылдан, балалар баҡсаһы Үҙәк хәрби округынан муниципалитет балансына күскәс, уны тулы ҡеүәтенә файҙаланыу планлаштырыла – учреждение 120 балаға иҫәпләнгән. Шулай итеп, балалар баҡсаһында урын етмәү менән бәйле көсөргәнешлек ауылда ике тапҡырға кәмейәсәк.
Шартлауҙан зыян күргән торлаҡ йорттарҙа тәҙрәләр тулыһынса пластик быяла пакеттарға алмаштырылған, эштән сыҡҡан бүлмә ишектәре урынына яңылары ҡуйылған, фатирҙарҙа газ плиталары һәм колонкалары монтажланған. Йылытыу миҙгеле башланыуға сафҡа индереләсәк яңы ҡаҙанлыҡ төҙөү эштәре августа башланасаҡ. Рөстәм Хәмитов ихаталарҙы төҙөкләндереү, атап әйткәндә йорт янындағы территорияларҙы йәшелләндереү кәрәклегенә иғтибарын йүнәлтте.
Башҡортостан Президенты ауыл халҡы менән аралашты һәм ремонт тамамланған бер нисә фатирҙы ҡарап сыҡты.
Иглин ҡасабаһында Рөстәм Хәмитов зыян күреүселәр өсөн төҙөлгән яңы йорттарҙағы төҙөлөш-монтажлау эштәренең сифатын баһаланы. Бында коттедж тибындағы 13 йорт һәм 3 күп фатирлы йорт төҙөлә. Хәҙер төҙөлөш эштәре тамамланған тиерлек. Яңы фатир асҡыстарын 6 сентәбрҙә тапшырырға планлаштырыла.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов 8-се ҡала клиник дауаханаһын асыу тантанаһында ҡатнашты
Фото:
26 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөнөң 8-се ҡала клиник дауаханаһын реконструкциянан һуң асыу тантанаһында ҡатнашты. Объектты ремонтлауға – 123 миллион һум, ҡорамалдар һәм мебель һатып алыуға 26 миллион һум тотонолдо. Реконструкция бер йыл дауам итте.
Поликлиника бинаһы 1951 йылда төҙөлгән, дөйөм майҙаны – 4 мең квадрат метр. Ул 30 мең өфөлөнө хеҙмәтләндерә.
Республика башлығы ҡан тапшырыу, хирургия һәм стоматология бүлектәрендә булды. Президент дауахана хеҙмәткәрҙәре менән аралашты.
— Һеҙ ҡалала һәм, атап әйткәндә, һеҙҙең поликлиникала цивилизациялы медицина хеҙмәтләндереүенә йәнә бер аҙым яһанығыҙ, — тине Президент. – Медицина дәүләт ярҙамынан тыш эшләй алмай. Был өлкәне үҫтереү өсөн йыл һайын 30 миллиард һум аҡса сарыф ителә. Был бик ҙур һан. Әммә быға ҡарамаҫтан, медицина артабан да үҫтерелә. «Һаулыҡ» милли проектын иҫәпкә алып, эш бер нисә йүнәлештә алып барыла. Алдағы ике йылда Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау өлкәһен үҫтереүгә яҡынса 15 миллиард һум йүнәлтеләсәк.
Республика башлығы һүҙҙәренсә, бер көн эсендә барыһын да эшләп бөтөп булмай, бының өсөн ваҡыт кәрәк. Президент шулай уҡ, төбәктә медицина хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡы 12-14 мең һум тәшкил итә, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Бындай аҡсаға кешеләр фатир түгел, бүлмә лә һатып ала алмай. Торлаҡ мәсьәләһенә килгәндә, сығымдарҙың ҡайһы бер өлөшөн дәүләт үҙ өҫтөнә алырға тейеш. Мәҫәлән, бушлай ер участкаларын бүлеү, инженер коммуникациялары үткәреү, ташламалар булдырыу, — тине Рөстәм Хәмитов.
— Әлегә беҙ ярлы йәшәйбеҙ. Яҡын арала табиптарҙың эш хаҡы бер нисә тапҡырға арта, тип вәғәҙә итә алмайым, — тип билдәләне төбәк башлығы. – Быға ҡарамаҫтан, үҙгәрештәр буласаҡ. Был юлдың башы ғына әле. Әлбиттә, яңыртыуға ресурстарҙы дәүләт алдағы йылдарҙа ла бүлергә тейеш.
Рөстәм Хәмитов медицина хеҙмәткәрҙәренә ныҡлы һаулыҡ теләне:
— Һеҙ башҡа кешеләрҙе һауыҡтыраһығыҙ, ә үҙегеҙҙең сәләмәтлек тураһында йыш ҡына онотаһығыҙ. Һау-сәләмәт булығыҙ, ә ҡалғаны – булыр.


text:
Телмәр үҫтереүҙә психология фәненең роле.
Башҡорт телен укытыу методикаһы үҙенең үҫешендә психология фәне ҡаҙаныштарына ла нигеҙләнә. Укытыу процесы ике яклы. Унда укытыусы һәм укыусы йәки өйрәтеүсе һәм өйрәнеүсе ҡатнаша. Укыусыларҙың йәш үҙенсәлектәрен өйрәнеү, шуға яраштырып, дидактик материалдың күләмен, йөкмәткеһен билдәләү, укыусылар тарафынан яһалған лексик, грамматик
орфографик, стилистик хаталарҙың сәбәптәрен һәм башкорт теленең мәктәп курсын өйрәнеүҙәге ҡайһы бер ҡыйынлыктарҙы асыклау, укытыуҙың иң ҡулай юлдары психология фәненә нигеҙләнеп өйрәнелә.
Башҡорт теле уҡытыусыһы уҡытыу (өйрәтеү) психологияһының төп нигеҙҙәрен белергә тейеш. Психология фәне уҡыусыларҙың телмәр эшмәкәрлегенең үҫеү юлдарын, йүгерек уҡыу һәм яҙыу, дөрөҫ яҙыу күнекмәәрен, телмәр үҫеше факторҙарын, эстән һөйләү телмәренең ролен өйрәнергә ярҙам итә.
Уҡытыусы уҡыусыларҙың грамматик төшөнсәләрҙе, орфографик һ.б. ҡағиҙәләрҙе үҙләштереү мөмкинлектәрен, күнекмәләрен анализлай белергә, теге йәки был проблемангың иң мөһим өлөшөн күрһәтә алырға тейеш. Теге йәки был методты, алымды, күнегеүҙәр төрөн ҡулланған саҡҡта укыусының ниндәй һәләте үҫә йәки күнегә, йә булмаһа уның ниндәй психологик үҙенсәлегенә таянып уҡытыу (өйрәтеү) процесын хәл итергә тигән максаттан сығыпэш итеү — укытыусыға бик тә мөһим.
Әйтергә кәрәк, уҡыусыларға тәҡдим ителгән эш алымдары (күҙәтеү, күргәнде телдән һәм яҙма хикәйәләү, характеристика биреү, хәтерләү, иғтибарҙы үҫтереү, ишеткәнде хәбәр итеү, инша һәм изложение, күреү һәләтен үҫтереүсе диктант, анализлы күсереп яҙыу, диктант, тәғәйенләнгән тексты ятҡа белеү) теге йәки был фонетик, грамматик, стилистик ҡағиҙәләрҙе нығытыу өсөн генә бирелмәй. Улар икенсе бер мөһим маҡсатты ла күҙ уңында тота, йәғни уҡыусының күреү үткерлеген, күргәнде хәтерендә ҡалдыра алыуын, орфоэпик һәм орфографик күнекмәләрен, тасуири уҡыу һәм телмәр ишетеү һәләтлеген үҫтерә.
Психология уҡытыусыға үҙенең һәр уҡыусыһын, уларҙың психологик үҙенсәлектәрең өйрәнергә, үтелә торған материалды аңлау һәм хәтерләү өсөн уларҙың әҙерлеген асыҡларға ярҙам итә.
Уҡытыуҙын төрлө этабында уҡытыусының психологик күҙәтеүҙәр алып барыуы һәм уҡыусыларҙағы үҙгәреште өйрәнеп тороуы һорала; дәрестә теге йәки был метод һәм алымдарҙы ҡулланыу уҡыусыларҙың һәләттәре үҫеүенә йәки уларҙа ниндәй күнекмәләр барлыҡҡа килеүенә ни дәрәжәә тәьҫир итә, уҡыусы , күпме эшләй ала, эшкә ҡатнашыу дәрәжәһе нисек, фән менән ҡыҙыкһыныуы үҫәме, уның хәтер һәм аң дәрәжәһе, телмәре, уйлай белеү йәки фекерләү дәрәжәһе нисек, уның актив йәки пассив булыуы, анализлай һәм йомғаҡлай белеү һәләте, эшләү темпы нисек, ни өсөн теге йәки был уҡыусы материалды аңламай йәки өйгә эште эшләргә өлгөрмәй һ.б. шундай мәсьәләләр менән уҡытыусы ҡыҙыҡһынып торорға тейеш була.
Дәрестә бирелә торған материал, ҡулланған метод һәм алымдар һәм бирелгән күнегеүҙәр уҡыусыларҙың йәш һәм белем айырмалыҡтарын иҫтә тотоп һайланырға тейеш. Ул метод һәм алымдар уҡыусыларҙың психологик үҙенсәлектәрен, уларҙың фекер эшмәкәрлектәрен һәм ғөмүми үҫеш дәрәжәләрен иҫәпкә алып ҡулланғанда ғына уңышлы һәм максатлы була ала; уларҙың алған белем һәм телмәр күнекмәләре лә ныҡлы була.
Психологтарҙың күрһәтеүенсә, урта йәштәге мәктәп уҡыусыларының үҫеш дәрәжәләрен иҫәпкә алып, киңерәк, катмарлырак материал бирелә, программа һәм дәреслектәр ҙә шуға тура килтереп төҙөлә. Был йәштәге укыусылар абстракт күренештәрҙе сағыштырып карай, текстар өҫтөндә аналитик-синтетик
күнегеүҙәр эшләй беләләр, йомғаклау, һығымта яһарға өйрәнәләр. Шуға күрә укыусыларҙың активыктарын үҫтерерлек проблемалы һорауҙар куйырға, күҙәтеү йәки тикшеренеүҙәренә таянып, үҙҙәре һығымта яһарлык йүнәлеш бирергә тейеш.
Дәрестән тыш эштәр вакытында ла укыусыларҙың шәхси айырмалыктарын, үҙенсәлектәрен иҫтә тоторға һәр бер укытыусыны айырым өйрәнергә кәрәк. Сөнки укыусыларҙың телмәрҙәре төрлөсә.
Туған телгә өйрәнеү ул укыусының үҙ аллы фекер йөрөтөү һәләтен, һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереүҙә, байытыуҙа һәм камиллаштырыуҙа, уның шәхесен һәр яклап үҫтереүҙә һәм формалаштырыуҙа берҙән-бер корал булып һанала. Тел булмаһа, кешенең матди байлыкты етештереү һәләте ә, ижтимағи эшмәкәрлеге лә юк һәм булмаясак та. Кешенең фекерләүе тел сараларынан башка һис мөмкин түгел. Кешенең фекерләү кеүәһе, уй-тойғолары, хистәре һис шикһеҙ тел саралары ярҙамында телмәр аша, йәғни һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр һәм һөйләмдәр менән генә тыңлаусыға еткерелә.
Укытыусы укыусыларҙың грамматик төшөнсәләрҙе, орфографик һ.б. кағиҙәләрҙе үҙләштереү мөмкинлектәрен, күнекмәләрен анализлай белергә, теге йәки был проблемангың ин мөһим өлөшөн күрһәтә алырға тейеш. Теге йәки был методты, алымды, күнегеүҙәр төрөн кулланған сакта укыусының ниндәй һәләте үҫә йәки күнегә, йә булмаһа уның ниндәй психологик үҙенсәлегенә таянып укытыу (өйрәтеү) процесын хәл итергә тигән маҡсаттан сығып эш итеү — укытыусыға бик тә мөһим.
Әйтергә кәрәк, укыусыларға тәңкдим ителгән эш алымдары (күҙәтеү, күргәнде телдән һәм яҙма хикәйәләү, характеристика биреү, хәтерләү, иғтибарҙы үҫтереү, ишеткәнде хәбәр итеү, инша һәм изложение, күреү һәләтен үҫтереүсе диктант, анализлы күсереп яҙыу, диктант, тәғәйенләнгән тексты ятка белеү) теге йәки был фонетик, грамматик, стилистик кағиҙәләрҙе нығытыу әсән генә бирелмәй. Улар икенсе бер мөһим максатты ла күҙ уңында тота, йәғни укыусының күреү үткерлеген, күргәнде хәтерендә калдыра алыуын, орфоэпик һәм орфографик күнекмәләрен, тасуири укыу һәм телмәр ишетеү һәләтлеген үҫтерә.
Укытыусы укыусыларҙың грамматик төшөнсәләрҙе, орфографик һ.б. кағиҙәләрҙе үҙләштереү мөмкинлектәрен, күнекмәләрен анализлай белергә, теге йәки был проблемангың ин мөһим өлөшөн күрһәтә алырға тейеш. Теге йәки был методты, алымды, күнегеүҙәр төрөн кулланған сакта укыусының ниндәй һәләте үҫә йәки күнегә, йә булмаһа уның ниндәй психологик үҙенсәлегенә таянып укытыу (өйрәтеү) процесын хәл итергә тигән максаттан сығыпэш итеү — укытыусыға бик тә мөһим.
Дәрестән тыш эштәр вакытында ла укыусыларҙың шәхси айырмалыктарын, үҙенсәлектәрен иҫтә тоторға һәр бер укытыусыны айырым өйрәнергә кәрәк. Сөнки укыусыларҙың телмәрҙәре төрлөсә.
Туған телгә өйрәнеү ул укыусының үҙ аллы фекер йөрөтөү һәләтен, һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереүҙә, байытыуҙа һәм камиллаштырыуҙа, уның шәхесен һәр яклап үҫтереүҙә һәм формалаштырыуҙа берҙән-бер корал булып һанала. Тел булмаһа, кешенең матди байлыкты етештереү һәләте ә, ижтимағи эшмәкәрлеге лә юк һәм булмаясак та. Кешенең фекерләүе тел сараларынан башка һис мөмкин түгел. Кешенең фекерләү кеүәһе, уй-тойғолары, хистәре һис шикһеҙ тел саралары ярҙамында телмәр аша, йәғни һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр һәм һөйләмдәр менән генә тыңлаусыға еткерелә.
Автор: Юсупова Раузиня Юмабаевна


text:
Төбәктең «Интеллум» командаһы «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» донъя рейтингының тәүге йөҙ иҫәбенә инде
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Уйын технологиялары республика ассоциацияһының «Интеллум» командаһы «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» уйындарының бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара майҙансыҡтарында уңышлы сығыш яһаны. Тәүҙә команда Рәсәй чемпионатында ҡатнашыу өсөн Санкт-Петербург ҡалаһына юлланды. Бәйге 2001 йылдан бирле ойошторола, ошо йылдар эсендә Өфө дүрт тапҡыр ғына турнирға һайлап алыуҙы үтте. Был юлы өфөләр 74 команда араһында 32-се урынды яуланы.
Рәсәй чемпионатынан һуң Санкт-Петербург интеллектуаль клубының 15 йыллығына арнап үткәрелгән интеллектуаль уйындар фестивалендә Башҡортостан менән легендар Максим Поташевтың командалары өсөнсө урынды бүлеште.
Санкт-Петербургта сығыш яһағас, «Интеллум» Молдоваға, «Знатокиада 2015» уйындарына юл тотто. Илдәрҙең Олимпия кубогында өфөләр Израилдең йыйылма командаһы менән 11-се урынға лайыҡ булды. Яҡташтарыбыҙ «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» уйынсыһы Григорий Алхазов етәкләгән Молдова йыйылма командаһын, шулай уҡ Белоруссия, Румыния, Болгария һәм Грузия йыйылмаларын артта ҡалдырҙы.
Уңышлы сығыш яһау «Интеллум» командаһына «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» донъя рейтингының тәүге йөҙ иҫәбенә инергә мөмкинлек бирҙе. Хәҙер унда 24 000 ашыу команда иҫәпләнә. Быға тиклем Өфөнөң бер командаһы ла донъяның абруйлы тәүге йөҙ командаһы исемлегенә эләкмәне, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Фәнгә ярҙам итеү һәм уны үҫтереү фондынан.


text:
Республиканың һуғыш сәнғәте оҫталары Анапанан Үҫмерҙәр уйындарынан бик күп миҙалдар менән ҡайттыФото: Андрей Старостин | Видео: Мирон Доровских
Республиканың һуғыш сәнғәте оҫталары Анапанан Үҫмерҙәр уйындарынан бик күп миҙалдар менән ҡайтты
Республиканың һуғыш сәнғәте оҫталары Анапанан Үҫмерҙәр уйындарынан бик күп миҙалдар менән ҡайттыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Анапала Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған VIII Асыҡ бөтә Рәсәй үҫмерҙәр һуғыш сәнғәте уйындары үтте.
«Башинформ» агентлығында ошо ваҡиға уңайынан матбуғат конференцияһы булды.
Рәсәй Һуғыш сәнғәте союзының республика филиалы вице-президенты Александр Соснин һәм Башҡортостандың баш кардиохирургы Владимир Плечев журналистар менән осрашты. Улар ярышҡа йомғаҡ яһаны.
Уйындарҙа спортсылар, судьялар, тренерҙар һәм делегация вәкилдәре менән бергә 4000 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Ярыштарҙа 71 төбәк, шул иҫәптән Камчатка һәм Хабаровск крайҙары, Сахалин өлкәһе, Яҡут һәм Тыва республикалары вәкилдәре сығыш яһаны. Шулай уҡ Ҡырым Республикаһынан һәм Севастополдән спортсылар килгәйне.
«Былтырғы кеүек үк уйындарҙа ҡатнашыусылар һынау режимында ГТО физкультура-спорт комплексы нормативтарын тапшырҙы, — тип һөйләне Александр Соснин. — Был башланғысҡа Олимпия комитеты һәм Рәсәйҙең Спорт министрлығы ярҙам күрһәтте. Бөтәһе 3,5 меңдән ашыу кеше ГТО нормативтарын тапшырҙы».
Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында һәләк булған спортсылар хөрмәтенә һәйкәл асыу тантанаһы һәм Рәсәй олимпия чемпиондарының хәрби дан ҡалалары буйлап Ҡырым Республикаһына автоуҙышы башланыуы Үҫмерҙәр уйындары барышында мөһим ваҡиғаларҙың береһе булды.
Шуны билдәләп үтергә кәрәк: Рәсәй Спорт министрлығының талабы буйынса, уйындарҙа аккредитацияланған спорт төрҙәре генә ҡатнаша ала.
«Дөйөм команда иҫәбе буйынса беҙ 11-се урын яуланыҡ. Бөтәһе 49 миҙал, шуларҙың 13-ө — «алтын», 12-һе — «көмөш» һәм 24-е — «бронза». Айырыуса тай боксы һәм бөтә стилдәге каратэ федерациялары вәкилдәре айырылып торҙо. Киокусинкай, сито-рю һәм ушу вәкилдәре шәхси зачетта миҙалдар менән билдәләнде».
Йәш сағында көрәш менән шөғөлләнгән Владимир Плечев йәштәрҙе секцияларға яҙылырға, остаздарҙы иһә уларҙы спортҡа әүҙемерәк йәлеп итергә саҡырҙы. Кардиохирург булараҡ, ул көрәштең һаулыҡты нығытыу өсөн иң яҡшы сара булыуын билдәләне.


text:
Фото:
«Янғантау» шифаханаһына йәнә бер награда
Фото:
Екатеринбургта «Урал туризмы индустрияһы: дауаланыу һәм ял» халыҡ-ара күргәҙмәһендә «Янғантау» шифаханаһының уңышлы презентацияһы үтте. Салауат районы ынйыһының күләмле һәм бай мәғлүмәтле экспозицияһы күргәҙмәлә ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы шифахана-курорт дауалауы өлкәһендә сифаттың юғары халыҡ-ара стандарттарына таянып, ҡунаҡсыллыҡ йолалары нигеҙендә эшләүе менән билдәле шифахананың уңыштары менән таныштырҙы.
Күргәҙмәлә ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтарҙа «Янғантау» ижади коллективының сығышы сағыу тәьҫораттар ҡалдырҙы, үҙҙәре етештергән продукция ассортименты ла хайран итте. Конкурс һөҙөмтәләре буйынса «Янғантау» курорты «Күрһәтелгән хеҙмәттәрҙең юғары кимәле һәм күргәҙмә эшенә креатив ҡарашы өсөн» Гран-при менән билдәләнде.


text:
Былтырғы йомғаҡтар буйынса Башҡортостан башҡарма власть органдары һөҙөмтәле эшләгән субъекттар иҫәбендә ҡалды
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Башҡортостан башҡарма власть органдары һөҙөмтәлелеге күрһәткестәре буйынса илдең алдынғы егерме субъекты исемлегенә инде. Баһалағанда былтырғы һөҙөмтәләр, өс йыллыҡ динамика иҫәпкә алынған. Йомғаҡтар кесаҙна Рәсәй Хөкүмәте ултырышында иғлан ителде.
«Был рейтинг төбәктәр һәм федераль үҙәк өсөн бик файҙалы тип иҫәпләйем. Сөнки ул урындағы властың иғтибарын киҫкен мәсьәләләргә йүнәлтә һәм ошо һандар кемдең нисек эшләүен күрһәтә», — тине ултырышта Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев.
Рәсәй Министрҙар кабинеты сайтында хәбәр ителеүенсә, тәүге тиҫтәгә Татарстан, Чечен, Ингушетия республикалары, Воронеж, Липецк өлкәләре, Санкт-Петербург, Төмән, Тамбов өлкәләре, Ямал-Hенец, Hенец автономиялы округтары, Мари Иле, Мордва республикалары, Мәскәү өлкәһе, Башҡортостан, Ханты-Манси автономиялы округы – Югра, Новосибирск өлкәһе, Краснодар крайы, Әстрхан, Магадан, Сахалин өлкәләре инде.
Төбәктәрҙәге башҡарма власть органдары эшмәкәрлеген баһалау тураһында доклад Рәсәй Президентына тапшырылған. Рейтингта иҡтисад, социаль өлкә үҫешен билдәләгән үҙенсәлектәр, урындағы халыҡтың фекере иҫәпкә алына.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йыл һөҙөмтәләре буйынса төҙөлгән рейтингта Башҡортостан иң яҡшы ун төбәк иҫәбендә ине. Дәртләндереү маҡсатында республика 165,3 миллион һум күләмендә грант алды.


text:
Эшҡыуарҙарҙы форумға саҡыралар
Республика эшҡыуарҙарын "Рәсәй-Европа: бәләкәй һәм урта бизнесҡа сикһеҙ хеҙмәттәшлек" бизнес-форумына саҡыралар. Ул 10-11 ноябрҙә Мәскәүҙә, Мәскәү Хөкүмәтенең күргәҙмә залында, үтәсәк.
Форумда Рәсәйҙең әҙер бизнес-проекттары (шул иҫәптән инвестицион проекты ла) булған төрлө эшмәкәрлек өлкәһендәге сәнәғәт компанияларының Европа бизнесы вәкилдәре менән һөйләшеүҙәре ойоштороласаҡ. Бының өсөн Мәскәү эшҡыуарҙар ассоциацияһы ҡатнашыусыларға проекттар әҙерләүҙә ярҙам күрһәтәсәк һәм потенциаль партнерҙар йәлеп итеү өсөн был проекттарҙы Европа илдәрендә рекламалауҙы тәьмин итәсәк.
Форум Мәскәүҙә ете сәнәғәт күргәҙмәһе менән параллель рәүештә үтәсәк, һәм унда ҡатнашыусылар был күргәҙмәләргә бушлай бара аласаҡ.
Форумда ҡатнашыу өсөн заявка тултырырға һәм уны түбәндәге адрес буйынса ойоштороу комитетына ебәрергә кәрәк: Мәскәү, Станиславский урамы, 22, 2-се корпус. Проекттар һәм хеҙмәттәшлек тураһында тәҡдимдәр исемлеге www.atlasinvest.ru сайтында урынлаштырыласаҡ.


text:
Башҡортостан Президенты мәктәп автобустары һатып алыуға аҡса бүлергә ҡушты
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Премьер-министрының беренсе урынбаҫары – финанстар министры вазифаһын башҡарыусы Айрат Ғәскәровҡа мәктәп автобустарын һатып алыу һәм ҡайтарыу өсөн республика ҡаҙнаһынан финанс средстволар бүлеү буйынса тәҡдимдәр әҙерләргә ҡушты.
«Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә һәм Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2009 йылдың 30 июнендәге 652-р һанлы бойороғона ярашлы, 2006 йылдан 2009 йылға тиклем республика дөйөм белем биреү учреждениеларына федераль һәм республика бюджеты средстволары иҫәбенә 516 автобус ҡайтарылды.
Шуның менән бергә бөгөнгө көндә мәктәп автобустары йәнә 70-тән ашыу дөйөм белем биреү учреждениеларына кәрәк.
Һатып алынасаҡ транспорт төпкөл торама пункттарҙа йәшәгән уҡыусыларҙы көн һайын мәктәпкә ойошҡан рәүештә ташырға мөмкинлек бирәсәк. Мәктәп автобустары зона, район, республика ярыштары, күмәк мәҙәни саралар, олимпиадалар, конкурстар үткән урындарға барыу өсөн талап ителә.


text:
Төбәктә һауым күләмдәре арта
Республика хужалыҡтарында һауым күләмдәре арта. Һәр һыйырҙан уртаса 10,8 килограмм һөт һауып алына, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Һауым буйынса иң яҡшы күрһәткестәр был көндәрҙә Стәрлетамаҡ (бер һыйырҙан тәүлегенә 16,7 килограмм һөт һауып алына), Саҡмағош (15,5), Тәтешле (14,7), Өфө (14,6), Мәләүез (14,3) һәм Ауырғазы райондарында (13,2) күҙәтелә.
2013 йыл башынан алып һауым буйынса бер меңлек сикте Саҡмағош, Стәрлетамаҡ, Тәтешле, Мәләүез, Өфө һәм Дүртөйлө райондары үткән.
Республика буйынса тулайым һауым 276800 тоннанан ашыу тәшкил итә, 120690 тоннаға яҡын һөт һатылған.


text:
«Таврида» форумында республика журналистары Халыҡ фронты эксперттарының тәжрибәһен үҙләштерә Фото: Олег Яровиков
«Таврида» форумында республика журналистары Халыҡ фронты эксперттарының тәжрибәһен үҙләштерә
«Таврида» форумында республика журналистары Халыҡ фронты эксперттарының тәжрибәһен үҙләштерә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан журналистары Ҡырымда «Таврида» форумында Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты сменаһында ҡатнаша. Төбәк һәм урындағы киң мәғлүмәт сараларының йәш журналистары өсөн ойошторолған сара бөгөн, 27 августа, башланды.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының оҫталыҡ дәрестәрендә 500 кеше: йәш журналистар, блогерҙар, киң мәғлүмәт сараларының баш мөхәррирҙәре, абруйлы эксперттар, юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары ҡатнаша. «Россия сегодня» халыҡ-ара мәғлүмәт агентлығы, ТАСС, Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһы вәкилдәре белем биреү программаһы һәм лекция менән сығыш яһаясаҡ.
«Быйыл Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты сменаһына илебеҙҙең бөтә төбәктәренән йәш журналистар йыйылды. Уларҙың күбеһе яңы ғына эшләй башлауға ҡарамаҫтан, яҙған мәҡәләләре ярҙамында төбәктәрендәге хәлде үҙгәртә, урындағы властың иғтибарын халыҡтың проблемаларына йүнәлтә алды. Сменаның программаһына килгәндә, уға белем биреү лекциялары һәм оҫталыҡ дәрестәре, тренингтар, текст яҙыу, инфографика, видеосюжеттар эшләү буйынса практик эштәр инә. Лекциялар ваҡытында журналистар фекер алыша, тәжрибә уртаҡлаша, медиа өлкәһе вәкилдәре менән аралаша ала», — тине Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы рәйестәше, Дәүләт Думаһы депутаты Ольга Тимофеева.
Башҡортостандан форумда Анастасия Жилкина («Ufa1.ru» сайты), Илдус Сәфәров («Күмертау ваҡыты» гәзите), Константин Корепанов («ProUfu» мәғлүмәт порталы), Гөлнара Ахмельдинова («РИК-ТВ» телеканалы, Бөрө) ҡатнаша.


text:
Ҡәҙим Аралбайға 75 йәш тулыу уңайынан юбилей саралары үтә
Хәйбулла районында Башҡортостандың халыҡ шағиры, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ҡәҙим Аралбайға 75 йәш тулыу уңайынан юбилей саралары үтә. Ҡәҙим Әбделғәлим улы Аралбаев 1941 йылдың 1 сентябрендә Хәйбулла районы Таңатар ауылында тыуа. Урта мәктәпте тамамлағас, колхозда шофер булып эшләй. Хәрби хеҙмәттә лә шоферҙар взводы командиры була. БДУ тамамлағас, Бөрйән, Баймаҡ райондары мәктәптәрендә урта мәктәп директоры урынбаҫары булып эшләй. Башҡортостан Фәндәр академияһында аспирантурала уҡый. Ләкин уны шиғриәт донъяһы нығыраҡ тарта. Ул «Ағиҙел» журналына эшкә күсә. Яҙыусылар союзы идараһында секретарь, «Китап» нәшриәтендә директор, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары була. Шундай яуаплы урындарҙа эшләү менән бергә ул башҡорт шиғриәтенең йөҙөн һәм ҡеүәтен билдәләүсе шағир булып ижад итә.


text:
Фото:
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгендә яңы етәксе
Фото:
Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәген Рәсәй Фәндәр академияһының Нефтехимия һәм катализ институты директоры, химия фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты Усеин Джемилев етәкләйәсәк. Фәнни йәмәғәтселек менән тәҡдим ителгән кандидатураны Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең дөйөм йыйылышына килгән Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та хупланы.
Сарала билдәләнеүенсә, Өфө ғилми үҙәгенең һәм республиканың академик фәненең 60 йыллыҡ тарихында юғары етәкселәр бер ҡасан да дөйөм йыйылыштарҙа ҡатнашмаған.
— Беҙҙең өсөн был оло хөрмәт, был беҙҙе ҡанатландыра, — тине Усеин Джемилев.


text:
Өфөлә Мостай Кәрим әҫәрҙәренең береһе буйынса спектакль күрһәтелә
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
15 майҙа Салауат башҡорт драма театры артистары өфөләргә һуңғы премьераларының береһен тәҡдим итә. Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры сәхнәһендә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең «Ауыл адвокаттары» повесы буйынса «Ерҙәштәр» спектакле ҡуйыла. Уны Мәскәү режиссеры Антон Федоров сәхнәләштергән.
«Спектакль бик ҡыҙыҡлы килеп сыҡты. Ул Мостай Кәримдең көслө әҫәрҙәренең береһенә нигеҙләнгән, — тип билдәләне театрҙың баш режиссеры Зиннур Сөләймәнов. — Режиссер Антон Федоров Мостай Кәрим һалған мөхитте тыуҙыра алған. Спектакль ике сәғәт бара».
Костюмдар буйынса рәссам — Наталья Юганова, музыкаль яҡтан биҙәүсе — Алексей Айги һәм Антон Федоров. Ролдәрҙе Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Миңнулла Иҙрисов, Башҡортостандың халыҡ артистары Гөлшат һәм Рим Зыязетдиновтар, Гөлсәсәк Шәрипова, Башҡортостандың атҡаҙанған артистары Яҡуп Шәрипов, Нәүфилә Яҡупова, Фәтих Ҡолһарин, Гөлфирә Сәфиуллина, артистар Рөстәм Фазылов, Ринат Ибәтуллин, шулай уҡ театрҙың йәш артистары башҡара. Артистар әйтеүенсә, уларға Антон Федоров менән эшләүе оҡшаған. Театр артабан да йәш режиссер менән хеҙмәттәшлек итергә ниәтләй.
Спектакль рус теленә синхрон тәржемә ителә. Киске сәғәт 7-лә башлана.


text:
Баш ҡалала Шәһит Хоҙайбирҙин һәйкәленә сәскәләр һалындыФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Шәһит Хоҙайбирҙин һәйкәленә сәскәләр һалынды
Баш ҡалала Шәһит Хоҙайбирҙин һәйкәленә сәскәләр һалындыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Өфөлә яҙыусы, журналист, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре Шәһит Хоҙайбирҙин һәйкәленә сәскәләр һалынды. Уның тыуған көнө уңайынан ойошторолған тантанала Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов, Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков, Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары, республика баҫмалары хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.
Тиҙҙән Матбуғат йорто алдындағы һәйкәлгә мемориаль таҡта ҡуйыласаҡ, ул әҙер ҙә инде.
«Беҙ һәйкәлгә мемориаль таҡта ҡуйылырға тейеш тип иҫәпләйбеҙ, сөнки унда Шәһит Хоҙайбирҙиндың исем-фамилияһы ғына яҙылған. Өфөләрҙең һәм баш ҡала ҡунаҡтарының барыһы ла уның кем икәнлеген белмәй», — тине Башҡортостан Журналистар союзы рәйесе Артур Дәүләтбәков.
Яҙыусы һәм дәүләт эшмәкәренең тыуған көнө айҡанлы саралар республика Хөкүмәтендә дауам итә. Унда Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреттарын бүләкләү тантанаһы була. Элекке йылдарҙа награда шәхестең тыуған төйәгендә — Күгәрсен районы Хоҙайбирҙин ауылында тапшырыла ине.
Өфөлә Шәһит Хоҙайбирҙинға һәйкәл 1981 йылдың 4 декабрендә асыла. Һәйкәлдең скульпторҙары — Тамара Нечаева, Борис Фузеев, архитекторы — Фәрит Рехмуков.


text:
МТС паркы 815 берәмеккә тулыланасаҡ
Башҡортостанда республика машина-технология станцияларының матди-техник базаһын нығытыу дауам иттерелә. 2009 йылғы баҫыу эштәрендә ҡатнашасаҡ машиналар паркы уҙған йыл менән сағыштырғанда 815 берәмеккә артасаҡ, шул иҫәптән 437 үҙ йөрөшлө машинаға.
2008 йылда республиканың ауыл хужалығы етештереүселәре финанслауҙың бөтә сығанаҡтары иҫәбенә малсылыҡ өсөн өс мең самаһы төрлө техника, машиналар һәм ҡорамалдар һатып алған. Дөйөм алғанда, 3,3 миллиард һумға. Был сумма 2007 йылғы шул уҡ күрһәткестән 1,6 тапҡырға күберәк. Республика лизингы буйынса бюджет средстволары иҫәбенә һуңғы ике йылда 800 берәмек ауыл хужалығы техникаһы һатып алынған. Аҡсалата сағылышта был 620 миллион һум.


text:
«Виртуаль Башҡортостан» конкурсы заявкалар ҡабул итеүен дауам итә
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Республикала «Виртуаль Башҡортостан» конкурсына заявкалар ҡабул итеү дауам итә. Конкурста ҡатнашыусылар – республика һәм муниципаль мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениеларының интернет сайттары.
Конкурстың маҡсаты – Башҡортостандың мәҙәниәт өлкәһен үҫтереүгә тәьҫир иткән иң яҡшы интернет-ресурстарҙы асыҡлау, популярлаштырыу һәм уларға ярҙам итеү.
Конкурста коллектив йәки шәхси интернет-ресурсҡа эйә булған учреждениелар ҡатнаша ала. Сифат критерийҙары – үҙенсәлеклек, идеяларҙы ғәмәлгә ашырыу һәм асыу тулылығы, контенттың актуаллеге һәм үҙенсәлеклеге, эҙләү системаларында сайттың күренеүсәнлеге, ҡыҙыҡлы дизайн.
Конкурс еңеүселәрен иғлан итеү һәм бүләкләү тантанаһы Мәҙәниәт йылын тантаналы ябыу сиктәрендә уҙасаҡ.
Конкурстың ойоштороусылары – Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» мәғлүмәт-аналитика интернет-порталы.
Ҡатнашыуға заявканы rcnt-red@mail.ru тигән электрон адресҡа 2014 йылдың 1 ноябренә тиклем ебәрергә һәм һайлап алыу турында үҙеңдең ҡатнашыуың тураһында (347) 289-66-47 телефоны буйынса хәбәр итергә кәрәк.


text:
Өфө аэропортында ЯК самолеты ултырыш һыҙатынан ситкә сығып киткән
Сочи-Өфө рейсын башҡарыусы самолеттың Өфө аэропортында ни сәбәпле ултырыш һыҙатынан ситкә сығып китеүенә бәйле тәүге мәғлүмәт барлыҡҡа килде. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, шасси төҙөк булмаған. Шулай уҡ ғәҙәттән тыш хәлгә һауа шарттары сәбәпсе булыуы ихтимал. Иртәнге сәғәттәрҙә Өфөлә күк күкрәп ямғыр яуҙы, көслө ел сыҡты. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, бөгөн Өфө аэропортында “КрасАвиа” авикомпанияһының ЯК-42 самолеты ултырыш һыҙатынан ситкә сығып китте. Борттағы 118 пассажир, шул иҫәптән 29 бала ла иҫән. Бәхеткә, йәрәхәтләнеүселәр юҡ. Әле осош һыҙатында авария эҙемтәләрен бөтөрәләр. Самолет туҡталыш урынына ҡуйылған.


text:
Башҡортостан иң йәш автопаркы булған төбәктәр иҫәбенә инә Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан иң йәш автопаркы булған төбәктәр иҫәбенә инә
Башҡортостан иң йәш автопаркы булған төбәктәр иҫәбенә инә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан Рәсәйҙә иң йәш автомобилдәр паркы булған 15 төбәк иҫәбенә инә. Республикала еңел автомобилдәрҙең уртаса йәше 10,7 йыл тәшкил итте.
«Автостат» агентлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, илдә еңел машиналарҙың уртаса йәше — 12,4 йыл. 30 төбәктең паркы ошо күрһәткестән йәшерәк булыуы асыҡланған. Башҡортостан машиналарҙың уртаса йәше 10,7 йыл тәшкил иткән рейтингта 13-сө урынды биләй.
Тикшеренеүҙә Рәсәйҙең 83 төбәге ҡатнашҡан. Иң «оло» парк Алыҫ Көнсығышта һәм Себерҙә теркәлгән. Мәҫәлән, Камчатка крайында йәшәүселәр 20 йылдан ашыуыраҡ тарихы булған автомобилдәрҙә йөрөй. Был Калининград өлкәһенә лә ҡағыла — бында еңел машиналарҙың уртаса йәше — 18,4 йыл. Иң йәш автомобилдәр — Татарстанда, Ханты-Манси округында, Пермь крайында, Мәскәүҙә һәм Һамар өлкәһендә. Уларға 10 йыл да юҡ.


text:
«Ҙур химия» форумы магистраль үткәргес төҙөүгә бәйле мәсьәләләрҙе хәл итергә ярҙам итәсәк
Өфөләге «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы власть һәм бизнесҡа конструктив диалог алып барырға, шулай уҡ нефть химияһы тармағын үҫтереү кеүек көнүҙәк мәсьәләләр буйынса уртаҡ фекергә килергә мөмкинлек бирә. Был турала Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов белдерҙе.
— Татарстан менән Башҡортостандың еңел углеводородтарҙың киң фракцияһын транспортлау өсөн «Көнбайыш Себер — Урал — Волга буйы» магистраль үткәргесен төҙөү буйынса берлектәге проекты Ямал-Ненец автономиялы округы губернаторы Дмитрий Кобылкинда яҡлау тапты, — тип хәбәр итте Рөстәм Миңнеханов. — Бөгөнгө көндә углеводород сеймалы сығарған төбәктәр һәм уны эшкәртеүсе төбәктәр араһында ҙур географик айырма бар. Бөгөн Татарстан, Башҡортостан һәм Ямал-Ненец автономиялы округы араһында был йүнәлештәге эштәребеҙҙе билдәләүсе документҡа ҡул ҡуйылды. Өс төбәктең бөтә көсөн бергә туплау Ямал-Ненец автономиялы округы ятҡылыҡтарындағы эйәрсән газды һөҙөмтәле файҙаланыуҙы тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк. Был проектҡа Төмән өлкәһе лә ҡушылырға әҙерҙер, тип уйлайым.
Татарстан Президенты әйтеүенсә, ошоноң арҡаһында Волга буйы нефть химияһы комплекстарының ҡеүәттәрен сеймал менән тулыһынса тәьмин итергә мөмкин буласаҡ.
Ямал-Ненец автономиялы округы губернаторы Дмитрий Кобылкин һүҙҙәренсә, транспорт инфраструктураһын булдырыу талап ителә.
— Сеймалды һәм әҙер продукцияны транспортлау өсөн тимер юл селтәрҙәренең үткәреү һәләтен дә арттырырға кәрәк, — тип билдәләне губернатор. — Был форумды үткәреү ошо мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә айырыуса көнүҙәк. Беҙ үткәргес торба төҙөлөшө буйынса үҙ-ара килешеп эш итеү мөмкинлектәрен билдәләргә ниәтләйбеҙ.


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фонды Башҡортостандың халыҡты аҙ ҡатлы йорттарға күсереүгә финанс ярҙамы алыуға заявкаһын ҡабул итте
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды шишәмбе, 31 ғинуарҙа, Башҡортостандың аҙ ҡатлы төҙөлөштө үҫтереү кәрәклеген иҫәпкә алып граждандарҙы авария хәлендәге йорттарҙан яңыһына күсереүгә финанс ярҙамы алыуға заявкаһын ҡабул итте. Фонд идараһы уны бер ай эсендә ҡарарға тейеш.
Дәүләт корпорацияһынан хәбәр итеүҙәренсә, Башҡортостан Фондтан 12,21 млн һум алырға планлаштыра. Был аҡсаны Баймаҡ ҡалаһы һәм Ауырғазы районында граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан аҙ ҡатлы йорттарға күсереүгә йүнәлтеү күҙаллана.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт яһау һәм авария хәлендәге йорттарҙан граждандарҙы яңыһына күсереү програмаларын тормошҡа ашырыу өсөн Фонд средстволарынан Башҡортостанға 10,7 млрд һум бүленгәйне. Өҫтәп финанслау тәртибендә төбәк 4,2 млрд өҫтәне. Был средстволар 214773 кеше йәшәгән 1170 күп фатирлы йортҡа капиталь ремонт үткәреүгә, шулай уҡ 589 авария хәлендәге йортта йәшәгән 15719 кешегә яңы йорттарҙан фатир биреүгә йүнәлтелгән.