text:
Кировта көрсөккә ҡаршы саралар тикшерелде
14 майҙа Кировта Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев рәйеслегендә үткән Волга буйы федераль округы төбәктәренең социаль-иҡтисади үҫеше мәсьәләләре буйынса кәңәшмә эшендә ҡатнашты.
Ултырышта ҡатнашыусылар Волга буйы иҡтисадындағы ағымдағы эштәр торошон, көрсөккә ҡаршы күрелгән сараларҙың һөҙөмтәлелеген, федераль дәүләт гарантиялары биреү алымдарын, эшһеҙлек проблемаларын һәм эш хаҡы буйынса бурыстарҙы тикшерҙе.
Кәңәшмәне асып, Дмитрий Медведев Волга буйы федераль округында эшһеҙлектең һәм эш хаҡы буйынса бурыстың артыуына бәйле борсолоу белдерҙе. Округ буйынса теркәлгән эшһеҙҙәр һаны йыл башынан 1,8 тапҡырға артҡан һәм 370 меңдән ашыу кеше тәшкил иткән. Рәсәй Президенты хеҙмәт баҙарындағы хәлде тотороҡландырыу һәм кадрҙар ҡеүәтен һаҡлап ҡалыу өсөн ҡәтғи саралар күреү зарурлығын билдәләне.
Дәүләт башлығы предприятиеларға банк кредиттары биреүгә дәүләт гарантияларын файҙаланыуҙың йоғонтоло механизмын булдырыуҙы һәм округты үҫтереүҙең инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуға, инновацияларға, инфраструктураға һәм сәнәғәткә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән берҙәм концепцияһын эшләүҙе иҡтисадта көрсөк күренештәренә ҡаршы тороуҙың тәү сираттағы бурыстары тип атаны.
Волга буйы агросәнәғәт комплексындағы хәлде тикшергәндә Дмитрий Медведев:
— Һыйыр малдары һанының кәмеүе — хәүефле билдә, сөнки беҙ һуңғы бер нисә йылда мал һаны йылдам кәмегән 90-сы йылдарҙағы һәм ошо ун йыллыҡ башындағы хәлде көйләүгә иҫ киткес ҙур тырышлыҡ һалдыҡ. Беҙ быға бик күп көс түктек һәм хәҙер быны юғалтыу иң хәүефле хата булыр ине, әлбиттә, — тине.
Ил Президенты: "Эре ауыл хужалығы проекттарын кредитлау мәсьәләһенә әйләнеп ҡайтырға, шул иҫәптән был проекттарға бирелгән субсидиялы кредиттар сиктәрендә лә", — тип билдәләне. Рәсәй Президенты ошо мәсьәләне ыңғай хәл итеү миҫалы сифатында Башҡортостан Республикаһын килтерҙе. Медведевтың фекеренсә, республикала агросәнәғәт комплексы өлкәһендә башҡарылған эштәр мөһим һәм бик ваҡытлы булып тора. Атап әйткәндә, ул: "Бының менән мотлаҡ шөғөлләнергә кәрәк, туҡталырға ярамай, шул иҫәптән ошо ҙур объекттарҙы кредитлауҙы дауам итергә кәрәк. Үҙемдең яҡтан, Хөкүмәт был йәһәттән һеҙгә мөмкин булған дәрәжәлә ярҙам итергә тейеш, тип иҫәпләйем", — тип билдәләне.
— Мин Рәсәй Президентының, дәүләт агросәнәғәт комплексына ярҙам итергә тейеш, тигән позицияһын хуплайым. Үҙ ваҡытында беҙ республикала ауылды һәләкәттән һаҡлап алып ҡалдыҡ. Хужалыҡ итеүҙең төрлө формаларын үҫтерә башланыҡ. Бөгөн дә Башҡортостанда бәләкәй фермер хужалыҡтары өсөн дә, ҙур агросәнәғәт комплекстары өсөн дә шарттар булдырыу йәһәтенән әүҙем эш алып барабыҙ, — тине Мортаза Рәхимов.
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов фекеренсә, көрсөк шарттарында Волга буйы округы иҡтисадында етештерелгән продукция экспортын арттырыу буйынса сараларҙы тормошҡа ашырырға һәм импортты алмаштырыуҙы үҫтерергә кәрәк. Билдәләнгән стратегик бурыстарҙы уңышлы тормошҡа ашырыу өсөн төбәктәрҙең мөмкинлектәрен тулыраҡ файҙаланырға һәм, инвестиция фондынан тейешенсә финанслап, федераль әһәмиәттәге инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырырға кәрәк, тип иҫәпләй Мортаза Рәхимов.
Республика Президенты, көрсөккә ҡарамаҫтан, Башҡортостан иҡтисадында һәм социаль өлкәһендә яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшелде, тип билдәләне.
Волга буйы федераль округының башҡа төбәктәре менән сағыштырғанда, республикала хәлдәр байтаҡҡа яҡшыраҡ, — тине республика Президенты.
Кировтағы кәңәшмә йомғаҡтары буйынса Мортаза Рәхимов, дәүләт башлығы ҡатнашлығындағы ошондай осрашыуҙар йышыраҡ булһын ине, тигән фекер белдерҙе. Республика Президенты, кәңәшмәлә ҡаралған мәсьәләләр төбәктәр һәм тотош ил үҫеше өсөн мөһим әһәмиәткә эйә, тип билдәләне.


c: text/html

text:
Фото:
Өфөнөң 39-сы гимназияһында «Урал батыр» эпосы донъяның төрлө телдәрендә яңғыраны
Фото:
ЮНЕСКО эштәре буйынса Башҡортостан Республикаһы комитеты һәм Өфөнөң 39-сы гимназияһы (ЮНЕСКО-ның ассоциялаштырылған мәктәбе) онлайн режимда «Урал батыр» башҡорт халыҡ эпосының Халыҡ-ара уҡыуҙарын үткәрҙе.
«Урал батыр» башҡорт, рус, татар, инглиз, әрмән, белорус, болгар, ҡытай, ҡырғыҙ, немец, украин, француз телдәрендә яңғыраны.
Гимназия директоры Ирина Кейекбаева әйтеүенсә, был проекттың үҙенсәлеге – эпос онлайн режимында өҙлөкһөҙ, һәр бүлеге төрлө илдәр телендә уҡылды. Ҙур әҙерлек эше ҡатнашыусыларға башҡорт мәҙәниәте һәм халыҡ ижады менән танышыуҙан тыш, эпосты үҙенең милли колориты аша күрһәтергә мөмкинлек бирҙе.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2012 йылда һаулыҡ һаҡлау объекттарын төҙөүгә һәм реконструкциялауға миллиард һумдан ашыу аҡса бүленгән
Быйыл һаулыҡ һаҡлау объекттарын төҙөүгә һәм реконструкциялауға республика бюджетынан миллиард һумдан ашыу аҡса бүленгән, тигән мәғлүмәт бирелә БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайтында.
Шулай итеп, Республика адреслы инвестицион программаһы сиктәрендә Октябрьскийҙа 2-се ҡала дауаханаһының перинаталь үҙәге өсөн 80 койкалыҡ акушерлыҡ корпусы төҙөлә. Октябрьский бала табыу йорто район-ара перинаталь үҙәк статусын алған, шуға күрә ҡаланан тыш ул Шаран, Туймазы, Йәрмәкәй, Баҡалы, Бишбүләк райондарын хеҙмәтләндерә. Бала табыу йортоноң бинаһы 1951 йылда уҡ төҙөлгән, һәм әле бала табыу залдарына, операциялар үткәреү, процедура һәм башҡа төрлө биналарға ҙур ҡытлыҡ кисерә, яңы тыуған сабыйҙарҙы аяҡҡа баҫтырыуҙың икенсе этабын ойоштороу мөмкинлеге лә юҡ.
2008 йылда проектлау эштәре үткәрелгән, 2009-ҙа Дәүләт экспертизаһынан ыңғай һығымта алынған. Төҙөлөш эштәрен подряд ойошмаһы быйыл март аҙағында башлаған.
– Төҙөлөштөң был этабында колонналар, бина каркасының урҙаһы монтажлана, стеналары күтәрелә, «А» блогының нигеҙе һалына. Төҙөлөш-монтажлау эштәрен 2013 йыл аҙағына тиклем тамамлау планлаштырыла, – ти ҡала дауаханаһының баш табибы Рөстәм Вәлиев.
Уның фекеренсә, яңы акушерлыҡ-педиатрия стационарын асыу бала көткән һәм бала тапҡан осорҙа ҡатын-ҡыҙҙарға махсус медицина ярҙамының сифатын күтәрергә, сабыйҙар араһында үлем һәм ауырыу осраҡтарын кәметергә, тыуым күрһәткестәрен арттырырға мөмкинлек бирәсәк.
2012 йылда Республика адреслы инвестиция программаһы менән 20 яңы һаулыҡ һаҡлау объектын төҙөү һәм әле эшләп килгән бишәүһен реконструкциялау ҡаралған.


text:
Фото:
«Ике Рөстәм» рәсәйлеләрҙе һабантуй менән ҡотланы
Фото:
«Ике Рөстәм» — Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов – Свердловск өлкәһе губернаторы Александр Мишарин менән берлектә рәсәйлеләрҙе Федераль Һабантуй менән ҡотланы.
— Беҙҙе ҡунаҡҡа саҡырҙылар, һәм беҙ – «ике Рөстәм» ихлас күңелдән килдек, — тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Президенты Свердловск өлкәһендә йәшәгән яҡташтарҙың барыһына ла ҡайнар сәләм алып килеүе һәм республика үҫеше перспективалары хаҡында һөйләне.
Рөстәм Миңнеханов һүҙҙәренсә, ул да һабантуйҙағы бар милләт вәкилдәрен берләштереү өсөн «ике Рөстәмдең» килеүенә шат. Уның билдәләүенсә, һабантуй бөгөн 55 Рәсәй төбәгендә һәм донъялағы 23 илдә байрам ителә.
— Һабантуй – ул дуҫлыҡ байрамы, һәм ул лайыҡлы үтергә тейеш, — тине Рөстәм Миңнеханов.
Татарстан Президенты Александр Мишаринды«Свердловск өлкәһенең абсолют батыры» тип атап, уға тере һарыҡ бүләк итте.
Александр Мишарин Федераль Һабантуйҙың Урал ерендә, 140-тан ашыу милләт вәкилдәре йәшәгән Свердловск өлкәһендә үтеүенә шат булыуын билдәләне. Быйылғы йыл бөтә Рәсәй төбәктәре өсөн имен һәм уңышлы булыр, тигән ышанысын белдерҙе ул һәм Федераль Һабантуйҙа ҡатнашыусыларҙы тәбрикләргә килгәндәре өсөн «ике Рөстәмгә» рәхмәт әйтте.
— Беҙ берҙәм, һәм беҙ еңелмәҫ! – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды губернатор.


text:
Ханты-Манси автономиялы округында һабантуй ойошторолдо
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Ханты-Манси автономиялы округында һабантуй уҙғарылды. Быйыл Сургут районының Лянтор халҡы һабан байрамын яңы урында – саңғы-роллер трассаһы биләмәһендә билдәләне.
Һабантуйҙы ойоштороусылар – Ханты-Манси автономиялы округы — Югра башҡорттары ҡоролтайы төбәк йәмәғәт ойошмаһы һәм Лянтор хакимиәте. Сургут районы хакимиәте, Сургут татарҙарының милли автономияһы һәм Когалымдың «Нур» татар-башҡорт ойошмаһы вәкилдәре байрамдың абруйлы ҡунаҡтары булды.
Милли уйындар һәм ярыштар араһында көрәш төп урынды биләй. Унда ике йәш категорияһында Башҡортостанда тыуып үҫкән батырҙар еңеү яуланы.
Байрам концертында башҡорт һәм татар телдәрендә йырҙар яңғыраны, милли бейеүҙәр барыһын да әсир итте. Лянторҙың үҙешмәкәр коллективтары, Нефтеюганскиҙан «Шатлыҡ» халыҡ бейеү ансамбле һәм Сургут филармонияһы артисы Светлана Люпп үҙҙәренең һәләттәрен күрһәтте.


text:
Бәләбәйҙә өс мәктәп ябыла
Был финанас көрсөккә түгел, грипп киҙеүенә бәйле. Әле районда ярты меңдән ашыу сабый иҫәкпкә ҡуйылған.
Киҫкен хәлдәр булған осраҡта карантинды билдәһеҙ ваҡытҡа тиклем оҙайтыу мөмкинлеге лә бар. Башҡортостан өсөн ҡыштың тағы ла бер әфәте-ҡар. Юлдар һәм федераль әһәмиттәге трассаларҙы ҡарҙан таҙартыу өсөн тәүлегенә биш йөҙ машина бүленә. Һауа шарттары даими үҙгәреп торһа ла, төп магистралдәрҙә транспорт тығындары һәм ҙур авариялар теркәлмәгән. Ошо турала торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Гемань Әсәҙуллин белдерҙе. Район хакимиәттәрендә айырым төркөмдәр төҙөлгән. Был комиссиялар ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү менән шөғөлләнә.


text:
1 октябрҙә БР Милли музейы һәм филиалдары ололарҙы бушлай экскурсияға саҡыра
1 октябрҙә Башҡортостан Республикаһы Милли музейының барлыҡ экспозициялары пенсионерҙар өсөн асыҡ. Өлкән йәштәге кешеләр музейҙың филиалдарындағы барлыҡ даими һәм ваҡытлыса экспозициялары менән дә бушлай таныша ала. Бындай учреждениеның бүләге традиция буйынса Ололар көнөндә уҙғарыла. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ул Рәсәйҙә 1 октябрҙә билдәләнә.
Милли музейҙан хәбәр итеүҙәренсә, төп экспозицияларҙан тыш, килеүселәр Башҡортостанда радиотапшырыуҙар башланыуға 85 йыл тулыуға арналған ҡыҙыҡлы экспозицияны ҡарай аласаҡ.
Төп музейҙың эш сәғәте: сәғәт 11-ҙән 18 сәғәткә тиклем. Адресы: Өфө ҡалаһы, Совет урамы, 14.
1 октябрҙә Асыҡ ишектәр көнөн БР Милли музейының унлаған филиалы ла үткәрә: Аксаков ғаиләһе музейы, Салауат Юлаев музейы, С.Т. Аксаковтың мемориаль йорт-музейы, Әхмәт-Зәки Вәлиди музейы, Дүртөйлө, Октябрьск, Темәс, Туймазы, Учалы ҡалалары һәм Әбйәлил районынының тарихи-тыуған яҡты өйрәнеү музейҙары.


text:
Башҡортостанда асыҡ һауала умарталыҡ музейы һәм бал эшкәртеү комбинаты барлыҡҡа килә Фото: Ксения Калинина
Башҡортостанда асыҡ һауала умарталыҡ музейы һәм бал эшкәртеү комбинаты барлыҡҡа килә
Башҡортостанда асыҡ һауала умарталыҡ музейы һәм бал эшкәртеү комбинаты барлыҡҡа килә Фото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2021 йылға тиклем Башҡортостанда асыҡ һауала умарталыҡ музейы, бал эшкәртеү комбинаты, шулай уҡ башҡорт тоҡомло бал ҡорттарын үрсетеү буйынса өлгөлө умарталыҡ барлыҡҡа килә. Республика Хөкүмәте Башҡортостанды 2017 йылда Истанбулда «Апимондия» халыҡ-ара умартасылыҡ ассоциациялары федерацияһының 45-се конгресында ҡатнашыуға әҙерләү буйынса саралар планын раҫланы. Тейешле документ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Бойороҡҡа ярашлы, 2021 йылда Өфөлә халыҡ-ара умартасылыҡ ассоциациялары федерацияһының 47-се конгресын ҡабул итеү буйынса күләмле эш башҡарыу бурысы тора. Төбәк инфраструктураһына ҙур иғтибар бүленәсәк. «Шүлгәнташ» дәүләт ҡурсаулығында 47-се Конгресс ҡунаҡтарын ҡаршы алыу өсөн тейешле шарттар булдырыласаҡ: юлдар яҡшыртыласаҡ, делегаттар сифатлы элемтә менән тәьмин ителәсәк.
Ойоштороу комитетын Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Хөкүмәт Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов етәкләне.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡ һәм Ишембай ҡалаларына эш сәфәренә сыҡты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡ һәм Ишембай ҡалаларына эш сәфәренә сыҡты.
Стәрлетамаҡта республика башлығы яңы социаль объекттар төҙөлөшө менән танышырға, сәнәғәт предприятиеларын ҡарарға һәм «Селигер 2010» Бөтә Рәсәй мәғариф форумында ҡатнашыусылар менән түңәрәк өҫтәлдә фекер алышырға иҫәп тота. Ишембайҙа Президент шулай уҡ бер нисә сәнәғәт предприятиеһы һәм социаль өлкә объекттары менән яҡындан танышырға ниәтләй.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Август кәңәшмәһе профессиональ кимәлдә булырға тейеш»
Фото:
Республика педагогтарының август кәңәшмәһенең пленар ултырышындағы сығышын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «ниңә быйыл педагогтар кәңәшмәһендә республиканың ҡала һәм райондары хакимиәте башлыҡтары ҡатнашмай?» тигән һорауға яуаптан башланы.
— Хакимиәт башлыҡтарының эштәре күп, — тине Рөстәм Хәмитов. – Уларҙың күбеһе унлаған ошондай кәңәшмәлә булғаны бар. Улар проблеманы яҡшы белә, нимә эшләргә кәрәклеген яҡшы аңлай.
Август кәңәшмәһе профессиональ булырға тейеш, тип иҫәпләй төбәк башлығы.
— Бындай форматта уҡытыусылар конференцияһы һуңғы тапҡыр үтә, — тип билдәләне ул. – «Түңәрәк өҫтәлдәр», бәхәсләшеүҙәр, фекер алышыуҙар, һорауҙар кәрәк. Ҡоро докладтар тыңлау ғына булмаһын ул. Яңы алымдарға нигеҙләнгән эш булырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһының Рәсәй Федерацияһы биләмәһендәге ҡеүәтле мәғариф кластеры булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Ил буйынса иң күп уҡытыусылар беҙҙә, мәғариф өлкәһендә 80 мең кеше эшләй, — тип билдәләне ул. — Был өлкәгә йылына 30 миллиард һум йүнәлтелә, шуға күрә белем сифаты юғары булырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов республика бюджетының һәр өсөнсө һумы мәғариф өлкәһенә йүнәлтелеүен тағы бер тапҡыр һыҙыҡ өҫтөнә алды. Был – Волга буйы федераль округында иң юғары күрһәткес.


text:
Баш ҡалала Атайҙар көнө үтәсәк
16 июндә Өфөлә Атайҙар көнөнә арналған байрам үтә. Сараны ойоштороусылар булып Башҡорт дәүләт медицина университетының Ирекмәндәр үҙәге, БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы һәм Өфө ҡала Советы янындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы сығыш яһай.
Байрамда ҡатнашыусылар өсөн төрлө конкурстар, уйындар, бүләктәр әҙерләнгән. Атайҙар һәм балалар төрлө ярыштарҙа үҙ көсөн һынап ҡарай аласаҡ, шулай уҡ үҙ ҡулдары менән әсәйҙәргә бүләктәр эшләйәсәк, иҫтәлеккә фотоға төшәсәк.
Өфөлә Атайҙар көнөнә арналған бындай байрам икенсе тапҡыр үткәрелә. Сара Конгресс-холл алдындағы майҙанда 18.00 сәғәттә башлана.


text:
«Мираҫ» ансамбле «Рәсәй төбәктәре марафоны»нда башҡорт милли колоритын күрһәтәсәк
1 августа «Сочи 2014» мәҙәни олимпиадаһының II «Рәсәй төбәктәре марафоны» проекты программаһы Кемерово өлкәһе, Ҡалмыҡстан һәм Башҡортостан ҡунаҡтарының сығыштарын тәҡдим итәсәк, тип хәбәр иттеләр «Сочи 2014» мәҙәни олимпиадаһы дирекцияһынан.
Проекттың ун икенсе көнө программаһы Кемерово өлкәһенең «Сибирский калейдоскоп» хореография ансамбле концерты менән асыла. Коллектив 1989 йылда Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, ЮНЕСКО ҡарамағындағы Бөтә донъя бейеү советы ағзаһы Виктор Селиверстов менән булдырылған.
Шулай уҡ II «Рәсәй төбәктәре марафоны» проектының ун икенсе көнө программаһында – Ҡалмыҡстандың 2008 йылда булдырылған «Allegro» ансамбленең сығышы.
Программаны Башҡортостандан «Мираҫ» ансамбленең концерт номерҙары тамамлаясаҡ. Бына инде ун йылдан ашыу коллективҡа Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Валерий Степанов етәкселек итә. Уның тырышлығы арҡаһында «Мираҫ» сәнғәте беҙҙә генә түгел, Франция, Испания, Италия, Португалия, Болгария, Венгрия һәм башҡа илдәрҙә лә яҡшы таныш. Төрлө халыҡ-ара фестивалдәрҙә әүҙем ҡатнашып, коллектив һәр ваҡыт жюри ағзаларының юғары баһаһына лайыҡ була һәм тамашасы күңелен арбай.
«Рәсәй төбәктәре марафоны» — «Сочи 2014» мәҙәни олимпиадаһы сиктәрендә иғлан ителгән Музыка йылының төп ваҡиғаларының береһе, быйыл ул бер юлы ике майҙансыҡта – Сочи һәм Лондонда үтә. Илебеҙҙең күп милләтлелеген күрһәтеү сараның төп маҡсаты булып тора. Һәр төбәк исеменән уның үҙенсәлекле мәҙәниәтен һәм традицияларын күрһәткән бер йәки бер нисә коллектив сығыш яһаясаҡ.
«Сочи 2014» мәҙәни олимпиадаһы ваҡиғаларын рәсми сайтта күҙәтеп барырға була.


text:
Уҙған ял көндәрендә республикала 20 янғын теркәлгән
Уҙған ял көндәрендә республикала 20 янғын теркәлгән, шуларҙың бишәүһе Өфөлә. Уттан ике кеше зыян күргән, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығынан.
Янғындарҙың береһе 21 августа Мәләүез районы Самаровка ауылында сыҡҡан. Йәйге ағас йорт янып китә. Янғын һүндереүселәр расчеты килеп еткәнсе, йортто ут ялмап өлгөрә, янғындың торлаҡ йортҡа һәм кәртә-ҡураға таралыу хәүефе тыуа. Янғын һүндереүселәр етеҙ эш итә һәм уның таралыуына юл ҡуймай.
Янғын арҡаһында йәйге йортта йоҡлаған ихата хужаһы зыян күрә. 31 йәшлек ир-егет аяҡ-ҡулына, битенә I, II, III дәрәжәләге термик бешеүҙәр ала. Тиҙ медицина ярҙамы бригадаһы менән ул дауаханаға оҙатыла.
Янғынға йәрәхәтләнеүсенең тәмәке тартҡанда ут менән һаҡһыҙ эш итеүе сәбәпсе булыуы ихтимал.


text:
Республикала 2017 йылға уҡытыусыларҙың эш хаҡын 35 мең һумға тиклем арттырыу планлаштырылаФото: Андрей Старостин
Республикала 2017 йылға уҡытыусыларҙың эш хаҡын 35 мең һумға тиклем арттырыу планлаштырыла
Республикала 2017 йылға уҡытыусыларҙың эш хаҡын 35 мең һумға тиклем арттырыу планлаштырылаФото: Андрей Старостин
25 декабрҙә республика Президенты Рөстәм Хәмитов мәҙәниәт һәм сәнғәтте үҫтереү, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған һәм етем балаларҙың торлаҡ хоҡуҡтарын яҡлау мәсьәләләре буйынса Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе. Шулай уҡ «2013-2017 йылдарға Башҡортостан Республикаһында мәғарифты үҫтереү» оҙайлы сроклы маҡсатлы программаһы тикшерелде.
Хөкүмәт ултырышына РФ Дәүләт Думаһы депутаттары, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, муниципаль район һәм ҡала округы хакимиәте башлыҡтары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәрҙәре саҡырылды. Сәйәси сарала профилле министрлыҡтар етәкселәре, муниципалитет башлыҡтары, профсоюз лидерҙары сығыш яһаны.
— Беҙҙең алда 2018 йылға мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын төбәктәге уртаса кимәлгә еткереү, йәғни биш йыл эсендә уны ике тапҡырҙан ашыуға арттырыу бурысы тора, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов, Хөкүмәт ултырышында сығыш яһап. – Бөгөн уларҙың хеҙмәт хаҡы төбәк буйынса уртаса кимәлдән кәмерәк. Быйыл килем айына 10 меңдән аҙ ғына ашыу тәшкил итә, йәғни республика буйынса уртаса эш хаҡының яртыһынан кәмерәк. Әлбиттә, биш йыл эсендә уртаса эш хаҡы ла ярайһы уҡ артасаҡ. Ә беҙгә бөгөнгө 10 меңдән биш йыл эсендә 20 мең һумдан ашыу булған эш хаҡы кимәленә етергә кәрәк. Киләһе йылдан был мөһим эште башлау зарур.
Йыл һайын мәҙәниәтте үҫтереүгә республика бюджетынан ике миллиард һумға тиклем аҡса бүленә. Быйыл яҡынса 50 мәҙәниәт учреждениеһында ремонт үткәрелде. Дүрт йыл эсендә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә республика Президенты гранттарын 120 ижади башланғыс алды, гранттарҙың дөйөм күләме 16 миллион һум тәшкил итте.
— 2013 йылдан башлап конкурс йомғаҡтары буйынса еңеү яулаған ижади проекттарҙы тормошҡа ашырыуға өҫтәмә рәүештә йыл һайын 100 миллион һум аҡса бүленәсәк, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Президенты. – Республика сәнғәтен бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара конкурстарҙа пропагандаларға кәрәк, иң яҡшы музыка, һынлы сәнғәт, башҡорт әҙәбиәте әҫәрҙәренең презентацияларын үткәреү зарур.
Төбәк башлығы мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен социаль яҡлау темаһына ла ҡағылды.
— Торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе элеккесә киҫкен тора, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең яртыһынан ашыуының үҙ торлағы юҡ. Торлаҡ һатып алыу өсөн ҡушып финанслау шарттарында йыл һайын кәмендә 50 миллион һум аҡса бүләсәкбеҙ. Был эшкә урындағы власть та үҙ өлөшөн индерергә тейеш.
Мәҙәниәт өлкәһендә кадрҙар тураһында һүҙ йөрөтөп, төбәк башлығы бында йыш ҡына уйланып етмәгән ҡарарҙар ҡабул ителеүен билдәләне. Мәҙәниәт учреждениеларында хеҙмәткәрҙәр йыш алмашынып тора. Алдынғы дәүләт театрҙарының, филармониларҙың, танылған коллективтарҙың профессиональ кимәле түбәнәйә, ижади әүҙемлеге кәмей.
Президент министрлыҡтың яңы етәкселегенең «хаталар өҫтөндә эш» үткәрәсәгенә ышанысын белдерҙе. Шулай уҡ ул балалар музыка мәктәптәрен сифатлы музыка ҡоралдары менән тәьмин итеү буйынса программалар ҡабул итергә, яҡшы кимәлдә музейҙар буйлап экскурсия маршруттары әҙерләргә, республика байрамдарын ойоштороуға профессиональ күҙлектән сығып етди ҡарарға, беҙҙә бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара фестивалдәр үткәрергә кәрәклеге хаҡында әйтте.
Белем биреү мәсьәләләре хаҡында һүҙ йөрөтөп, Рөстәм Хәмитов һуңғы ике йылда бында матди-техник базаны нығытыу йәһәтенән етди үҙгәрештәр булыуын билдәләне. Мәктәптәрҙе заманса ҡорамалдар – уҡытыу, спорт, медицина кәрәк-яраҡтары менән йыһазландырыу кимәле артты. Был маҡсаттарғы ике йыл эсендә өс миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән. Уларҙың 2,85 миллиарды федераль бюджеттан йәлеп ителгән. Йыл аҙағына был сумманың яҡынса 98 проценты үҙләштерелгән.
Республика дөйөм белем биреү мәктәптәрендә эшләгән уҡытыусыларҙың эш хаҡын ағымдағы йылдың дүртенсе кварталында төбәктәге уртаса кимәлгә еткерә алды. Хәҙер эш хаҡы 22,5 мең һумдан ашыу тәшкил итә. Киләһе йылдан бала баҡсалары хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы дөйөм белем биреү өлкәһендәге уртаса кимәлгә күтәреләсәк.
Төбәк башлығы, киләһе йылда дөйөм белем биреү өлкәһен яңыртыу буйынса проектты федераль финанслау тамамланасаҡ, тип билдәләне. 2014 йылдан башлап мәғариф хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын арттырыу, мәктәптәрҙең матди базаһын яңыртыу, уларҙа ремонт үткәреү, мәктәптәр өсөн автобустар һатып алыу – быларҙың барыһын да республикаға үҙенең средстволары иҫәбенә башҡарырға тура киләсәк.
— Беҙгә 2017 йылға тиклем мәғарифты үҫтереү буйынса оҙайлы сроклы маҡсатлы программаны раҫларға кәрәк, — тине Президент. – Унда беҙ үтәргә тейеш төп маҡсаттар, күрһәткестәр билдәләнгән.
Республика башлығы етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү мәсәләһен дә ҡуҙғатты. 2007 йылдан алып 1300 кеше фатирҙан асҡыс алған. Шул уҡ ваҡытта сиратҡа тороусылар һаны йыл һайын 20 процентҡа арта бара. Бөгөн 3400 кеше торлаҡҡа мохтаж. Айырыуса Өфө, Октябрьский ҡалаларында, Баймаҡ, Ишембай һәм Учалы райондарында сираттар ҙур. Был мәсьәләне хәл итеүгә әленән-әле аҡса күберәк бүленә. Быйыл ғына 750 миллион һум йүнәлтелде, әммә улар насар үҙләштерелә.
— Был ҡатмарлы тема, әммә уны хәл итергә кәрәк, – тине республика башлығы.


text:
Сентябрҙә Өфө эшҡыуарҙары өсөн бушлай консультациялар үткәреләсәк
Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары эшмәкәрлеге буйынса түләүһеҙ консультациялар дауам итә. Улар эшҡыуарҙарҙың мәғлүмәтлелеген күтәреү һәм юридик белемен арттырыу маҡсатында үткәрелә.
6 сентябрҙә «Һалым һалыуҙы ҡулайлаштырыу һәм бухгалтерлыҡ иҫәбен алып барыуға сығымдарҙы кәметеү» темаһына «Бизнес-партнер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры урынбаҫары Диана Киселева кәңәштәрен бирәсәк.
13 сентябрҙә «Фонд АЯКС» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директорының эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә булышлыҡ итеү буйынса урынбаҫары Ирек Ильясов «Бәләкәй һәм урта бизнес менән шөғөлләнеүҙең юридик аспекттары» темаһына консультация үткәрәсәк.
27 сентябрҙә «Яңы эш асыу серҙәре» темаһына Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһе директоры Лариса Землянова мәғлүмәт бирәсәк.
Консультациялар 16 сәғәттән 18-гә тиклем Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1 адресы буйынса үткәрелә. 241-47-44 телефоны аша алдан теркәлеү мотлаҡ.


text:
«Гринпис» ойошмаһы «Йәшел weekend» бөтә Рәсәй эко-акцияһы башланыуы хаҡында иғлан итте
«Гринпис» ойошмаһы ҡарамағында «Йәшел weekend» бөтә Рәсәй эко-акцияһы старт алды, ул сүп-сарҙы айырып йыйыуға һәм тәбиғәт ресурстарын һаҡлауға бағышланған. Уға илдә йәшәүсе һәр кем ҡушыла ала. Бының өсөн ни бары www.greenweekend.ru сайтында теркәлеү мотлаҡ.
«Greenpress» беренсе федераль урман мәғлүмәт агентлығы сайтында хәбәр ителеүенсә, акция 20 майға тиклем дауам итәсәк. «Йәшел ял көндәре» сиктәрендә бөтә ил буйлап кешеләр үҙҙәренең ауыл биләмәләрен сүп-сарҙан таҙартасаҡ.
Акцияла ҡатнашыусыларға изге эштәрҙе үҙаллы башҡарырға тәҡдим ителә. Мәҫәлән, сүп-сарҙы айырып йыйып, уны эшкәртеүгә ебәреү, йорт эсендә йәки эштә ресурстарҙы һаҡсыл ҡулланыу буйынса плакаттар элеү. Шулай уҡ «Йәшел weekend» сиктәрендә үҙ ирке менән акциялар үткәрергә теләгән төркөмдәр булдырырға мөмкин.
«Йәшел weekend» ҙур экологик фестиваль менән тамамланасаҡ, ул Мәскәүҙә 20 майҙа үтәсәк.
Тәүге тапҡыр бындай акция үткән йылдың октябрендә уҙғарылды, унда Рәсәйҙең 13 ҡалаһынан 10 меңгә яҡын кеше ҡатнашты. Акцияла ҡатнашыусылар 32 тоннанан ашыу сүп-сар йыйып, эшкәртеүгә ебәрҙе.


text:
Фото:
2009 йылда Башҡортостанда мең кешегә 580 «квадрат» торлаҡ сафҡа индерелде
Фото:
Былтыр Башҡортостанда бер мең кешегә иҫәпләгәндә 580 квадрат метр дөйөм торлаҡ майҙаны сафҡа индерелде. Был күрһәткесте арттырып үтәгән биләмәләр ҙә бар. Беренсе урынды Өфө районы биләй. Бында бер мең кешегә иҫәпләгәндә 4946 квадрат метр торлаҡ майҙаны файҙаланыуға тапшырылған. Иглин һәм Стәрлетамаҡ райондарында бер меңдән ашыу квадрат метр сафҡа индерелгән.
2009 йылда Башҡортостанда дөйөм майҙаны 2 миллион 352 мең квадрат метр тәшкил иткән 24,6 мең фатир төҙөлгән. 2008 йылғы кимәл һаҡлап ҡалынған. Рәсәйҙең дүрт төбәгендә: Мәскәү өлкәһендә, Краснодар крайында, Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта ғына Башҡортостандағыға ҡарағанда күберәк төҙөлә.
— Ыңғай үҫешкә шәхси төҙөлөштө тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә өлгәшелде. Шәхси средстволар һәм банкыларҙың кредиттары иҫәбенә дөйөм майҙаны 1 миллион 933,6 мең квадрат метрлыҡ 17,6 мең шәхси торлаҡ йорт төҙөлгән. Был 2008 йылғы кимәлгә ҡарағанда 19,2 процентҡа күберәк. Дөйөм республика буйынса торлаҡты сафҡа индереүҙә шәхси торлаҡ йорттар өлөшө 82,2 процент тәшкил итә.


text:
Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы Дәүләт Думаһына 21 закон проектын индерәсәк
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Дәүләт Думаһына бер нисә закон проектын тәҡдим итмәксе. Әлеге ваҡытта 21 бындай проект өҫтөндә эштәр алып барыла. Улар араһында бөтә төбәктәр өсөн дә айырыуса әһәмиәтле булғандары ла бар. Был хаҡта республиканың Дәүләт Йыйылышы рәйесе Константин Толкачев хәбәр итте.
Ул шулай уҡ, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, республика парламентарийҙары тарафынан тәҡдим ителгән барлыҡ инициативаларҙың да федераль статус алмауын билдәләне. БР Дәүләт Йыйылышы спикеры дүрт йыл элек тәҡдим ителгән закон проектын миҫалға килтерҙе, ул берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырған сығарылыш синыф уҡыусыларын армияға саҡырыуҙы кисектереүҙе күҙ уңында тота ине. БР Дәүләт Йыйылышы менән тәҡдим ителгән закон проектын депутаттар яҡлап сыҡманы. Әммә ике йылдан һуң Дәүләт Думаһы оҡшаш закон проектын ҡабул итте, тик инициатива был юлы беҙҙең республиканан түгел ине.
— Минеңсә, ике йыл элек тә был проблема көнүҙәк ине, — тине Константин Толкачев. – Тик ул ваҡытта был мәсьәләгә тейешле иғтибар бүлмәгәнбеҙ, күрәһең, һәм беҙҙең закон проекты ҡабул ителмәне.


text:
Ут
Ут — күҙгә күренгән диапозонда нурланыш менән барған интенсив окислашыу процессы. Тар мәғәнәлә — ҡыҙған газдар йәки плазма йыйылмаһы.
- Уттың килеп сығыу сәбәптәре төрлө. Ҡайһы берҙәре: яныусы материалды билдәле бер нөктәге тиклем йылытыу;
- химик реакция (шартлау);
- юғары көсөргәнешле токтың яныусы матдәгә ҡағылыуы.
Ут яныу процессының төп фазаһы һәм башҡа яныусы материалдар менән яҡын булһа үҙенән үҙе тарала. Ғәмәлдә ут температураһы яныуҙа ҡатнашҡан материалдар менән бәйле. Химик матдәләрҙеү ялҡынһыҙ яныуы ла билдәле. Яныу температураһы яныуҙы барлыҡҡа килтергән ут сығанағана, яныу процессында ҡатнашҡан материалдар, һауа баҫымына бәйле. Ялҡын төҫө яныусы материалға һәм яғыулыҡтың таҙалығына бәйле (мәҫәлән, шәм янғанда йәки усаҡ янғанда углекислый газ булған осраҡта һары-ҡыҙыл төҫ менән, углерод аҙыраҡ булғанда — ҡыҙыл төҫтә, иң таҙаһы — зәңгәр төҫтә).
Ут янһын өсөн өс компонент булыуы мөһим: яныусы яғыулыҡ, окислаусы һәм температура. Бик күп матдәләр яғыулыҡ була ала (аҫтараҡ ҡарағыҙ). Окислаусы ролендә йыш ҡына кислород була, әммә башҡа элементтра ҙа булыуы мөмкин, мәҫәлән, хлор йәки фтор. Бик ҡыҙыҡ күренеш, фтор атмосфераһында һыу тоноҡ ҡына миләүшә төҫөндә яна, яғыулыҡ урынында һыу, яныу процессында кислород бүленеп сыға. Башҡа һүҙ менән әйткәндә, окислаусы булмайынса яғыулыҡ яна алмай. Әгәр есемде йылытһаҡ, молекулалар араһындағы бәйленеш тарҡалалып яныусы компонентар барлыҡҡа килә. Мәҫәлән ағасты һауа индермәй йылытһаҡ, ул башта ағас күмеренә һәм ыҫмалаға тарҡала, артабан яныусы углеводородтар газдарға тарҡала. Ут өсөн өсөнсө компонент — температура, ул окислитель һәм яғыулыҡ үҙенсәләге менән билдәләнә. Мәҫәлән, шыйыҡландырылған кислородта үтә түбән температурала быҫҡып яна, әммә газ хәлендәге кислородта, киреһенсә тоҡанып бик тиҙ яна. Шулай итеп, өс фактоҙың берәүһе генә етмәһә лә, ут булыуы мөмкин түгел.
Йөкмәткеһе
Ут төҫө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Химиик матдәләр юғары температурала айырылып сыҡҡан ион һәм атомдары менән ялҡын төҫөн буяйҙар.
Ялҡын төҫө (йәйә эсендә яныусы матдә):
- Аҡ (алюминий, титан)
- Һары (натрий тоҙҙары)
- ҡыҙғылт һары (үҙағас)
- Ҡыҙыл(литий, кальций)
- Зәңгәр (углерод, тәбиғи газ)
- Күк (селен)
- Миләүшә-ҡыҙыл(калий)
- Йәшел (баҡыр, молибден, фосфор, барий, сурьма)
- Зәңгәр-йәшел (бор)
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Б. Ф. Поршнев фаразлауы буйынса утты иртә палеолит осоронда таш эшкәртеү ысулын үҙләштергәндә асҡандар. Синантроп ут менән файҙаланғаны билдәле. Иң тәүҙә осоусы бөжәктәрҙе ут төтөнө менәен ҡыуғандар, һуңыраҡ ҡына уттың кулинар мөмкинлектәрен өйрәнгәндәр: аҙыҡты төтөндә ыҫлағандар, һуңыраҡ асыҡ утта йәки мейес көлдөндә ҡыҙҙырғандар, неолит осоронда (керамик һауыттар етештереүҙе үҙләштергәс) һыуҙа бешерә башлағандар. Кулирания функцияһынан башҡа уттың йылытыу һәм яҡтыртыу функцияһы булыуы ла билдәле. Ут усаҡ булараҡ тәү тормош кешеләренең йәмғиәтен ойоштороуға (йыш ҡына дини һаҙаттар менән) һәм милек туплау һәләтен (фольлорҙа «ут урлау» сюжеттары) барлыҡҡа килтереүгә булышлыҡ итә. Шулай уғ неолит осронда ут балсыҡ яндырыуҙа, металл эретеүҙә, сәсәеүлек майһанын таҙартыуҙа файҙаланыла. Цивилизация үҙешкәс ут ҡорал булараҡ (грек уты, ҡыҙҙырылған ядро, ут атҡыс, Молотов коктейлы) һәм мәғлүмәт тапшырыу сараһы (оптик телеграф) булараҡ файҙаланыла.
Ут табыу ысулдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәү тормош кешеләре түбәндәге ут табыу ысулдарын ҡулланған:
- Ышҡыу. Был ысул буйынса йомшаҡ ағас ҡаты ағасҡа ышҡыла. Әгәр ҡаты ағасты йомшаҡ ағас улағында ышҡығанса, ут тиҙерәк табыла.
- Быраулау. Ҡаты ағасты йомшаҡ ағас тишегендә ҡул менән әйләндергәндә ҡыҙып ут сыға.
- Ташты ташҡа бәргәндә осҡон сыға. Ут тоҡанып китһен өсөн ағас сөрөгө әҙерләп ҡуйғандар.
- Электричество (йәшен). Кешеләр йәшендән сыҡҡан уттан файҙалана башлаған тигән фараз бар. Шулай уҡ ер аҫтынан сыҡҡан тәбиғи газға йәшен һуғып ут сығыуы мөмкин.
Көнкүрештә әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҡтыртыу, йылытыу, ашарға әҙерләү, ҡырағай хайуандарҙан һаҡлау, шартлы сигналдар тапшырыу кеүек әһәмиәтлелеге булған өсөн ут менән тәү тормош кешеләре ҡулларған һәм төрлө ут табыу ысулдарын уйлап тапҡан. Беренсе ҡулланылған ут сығанағы йәшендән янып киткәр ағас тип фаразларға була (тәбиғәт, һауа торошо шарттарын иҫәпкә алып йәшен ағастарҙы һирәк атҡан). Ағасты ағасҡа ышҡып ут табыу ысулы әһәмиәтле булмаған, ут табыу ысулын камиллаштырыу өсөн ағас,бәшмәк сөрөгөн ҡуллана башлағандар. Ҡайһы бер урындарҙа ут табыу өсөн кремни таштарын бер береһенә бәреп ут алғандар. Утты һаҡлау өсөн усаҡты һүндермәй яғынлыҡ өҫтәп торғандар.
Катализ тип аталған химик юл менән ут табыу ысулын немец химигы Дёберейнер асҡан. Уның нигеҙендә көнкүрештә ҡулланылмай торғын саҡматаш тигән прибор эшләнә, был аппараттың бер төрө Кипп аппарататы тип атала.
Артабан шырпы уйлап табалар, бензин һәм газ зажигалкаларын файһалана башлайҙар.
Ут диндә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мифологияла[1] ут ҙур урынды алып тора. Боронғо грек,боронғо Рим мифологияларында бер нисә персонаж (Гефест, Прометей, Веста, Гестия һәм башҡалар) аллалаштырылған була. Һинд мифологияһында ут аллаһы Агни исемле була, кельт мифологияһында Бригид тигән ут аллаһы була. Зороастризмда ут ғәҙеллек аллаһы ролендә була. Төньяҡ халыҡтарында ут «әсә», «хужабикә» кеүек ҡатын-ҡыҙ образында, яҡут һәм бүрәттәрҙә «хужа» ир кеше сифатында сағылыш таба. Урта быуат мистизмендә саламандра тигән уттың йәне булған тип һүрәтләнә. Иҫке стильдәге православтарҙа Пасхағы Иерусалимдә «изге ут» ҡабыҙыу йолаһы бар.
Һыу, ер, һауа менән бер рәттән ут антик философияла, шулай уҡ Гераклидта һәм алхимияла тәүге дүрт элементтың береһе булып иҫәпләнә. Көнбайыш астрологияһында ут элементы утлы зодиак билдәләре менән бәйләнгән. Ҡытай философияҙында ут Марс менән бәйләнгән элемент.
Төрлө халыҡтарҙа ут менән бәйле сихри көскә эйә булған төрлө бетеү осратырға мөмкин.
Яндырыуға бусар ителгән күренекле кешеләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сорок Севастийских мучеников (320)
- Гус, Ян (6 июль 1415)
- Жанна д’Арк (30 май 1431)
- Сервет, Мигель (27 октябрь 1553)
- Джордано Бруно (17 февраль 1600)
- Аввакум Петров (14 (24) апрель 1682)
- Кульман, Квирин (4 октябрь 1689)
- Лазо, Сергей Георгиевич? (май 1920)
- Савельева, Прасковья Ивановна (12 ғинуар 1944)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Опасный дар. Частный Корреспондент. chaskor.ru (29 ноября 2008). Тәүге сығанаҡтан архивланған 24 август 2011.


text:
Төҙөлөш тармағы өсөн вакансиялар йәрминкәһе үткәрелә
Өфө халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәте 17 октябрҙә төҙөлөш ойошмалары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үткәрә. Унда 20-нән ашыу эш биреүсе ҡатнаша, улар кәмендә 500 буш эш урыны тәҡдим итәсәк.
— Тәҡдим ителәсәк вакансиялар иҫәбендә — төҙөлөш-монтаж эштәре мастеры, прораб һәм төҙөүсе һөнәре эшселәре. Шулай уҡ йәрминкәгә килеүселәргә ҡалабыҙҙың сауҙа һәм һаҡ предприятиелары ла үҙ вакантлы урындарын тәҡдим итәсәк, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәге бүлеге – йәштәр хеҙмәт биржаһы начальнигы Ирина Турчина.
Бынан тыш, йәрминкәлә ҡатнашыусылар Өфөнөң почтальон-курьерҙар, контролерҙар һәм менеджерҙар эҙләүсе элемтә предприятиеһы менән Skype-әңгәмәләшеү үтә ала.
Йәрминкә үткәреү урыны һәм ваҡыты — Ибраһимов бульвары, 47/1, сәғәт 10-дан 12-гә тиклем.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Уҡытыу процесында 3D-ҡорамалдар ҡулланыу – заман талабы»
Бөгөн, 9 августа, Бөрөлә уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһендә электрон белем биреү мәсьәләһе төп темаларҙың береһе булып торҙо.
Һуңғы йылдарҙа республика мәктәптәрендә ҡорамалдарҙы яңыртыу буйынса ҙур эштәр алып барыла. Компьютерҙар менән тәьмин ителеш 54399 берәмеккә етте, тип хәбәр итте Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәлә сығыш яһап. Республика башлығы билдәләүенсә, бөгөн донъяла мәктәптәрҙең тулыһынса электрон форматҡа күсеүе буйынса миҫалдар бар.
— Быларҙың барыһы ла тәрән тәьҫораттар ҡалдыра. Бөгөн беҙҙең балалар үҙгәрҙе. Уларҙың өйҙәрендә компьютерҙар бар, улар башҡаса фекер йөрөтә, ә беҙ уларҙы иҫке вариант буйынса уҡытыуҙы дауам итәбеҙ, — тип билдәләне Президент. – Был яңы тормош, шуға күрә белем биреүҙә лә яңы алымдар булырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов төбәктең Мәғариф министрлығынан был йүнәлештә әүҙем эшмәкәрлек алып барыуҙарын талап итте. Республикала яңы асыштар яһаған, электрон технологияларҙы ҡулланылышҡа индергән ғалимдар бар. Әммә, Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, белем биреү өлкәһенә етди үҙгәрештәр индереү өсөн, быларҙың барыһын да бер системаға туплау шарт.
— Яңы белем биреү системаһына күсеү ваҡыт һәм аҡса талап итә, әммә быны үтәү мөһим, — тип билдәләне төбәк башлығы. – Яңы ҡорамалдар ҡиммәт тора, мәҫәлән, бер интерактив проекторҙың хаҡы яҡынса өс миллион һум тәшкил итә. Әлбиттә, барлыҡ мәктәптәрҙе лә бындай ҡорамалдар менән йыһазландырып булмаясаҡ.
Республика етәксеһе билдәләүенсә, уҡытыу процесында 3D-ҡорамалдар ҡулланыу – заман талабы. Төбәк башлығы муниципалитет етәкселәренә мәктәптәргә интерактив таҡталар һәм заманса ҡорамалдар һатып алыу өсөн мөмкинлектәр табыу тәҡдиме менән мөрәжәғәт итте.
— Ул ваҡытта балаларҙы мәктәптән сығара алмаясаҡһығыҙ, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Президенты Кореяла ҡулланылған тәжрибә тураһында һөйләне. Унда башланғыс мәктәптән алып университетҡа тиклем – бөтә мәғариф системаһы яйға һалынған. Рәсәйҙә был эш әлегә тик өлөшләтә генә башҡарыла, әммә системаның үҙе юҡ. Президент фекеренсә, бының өсөн юл карталарын, электрон белем биреү үҙәктәрен булдырыу зарур.
— Был системаны тулыландырырға кәрәк. Һәм был эште бергәләп башҡарасаҡбыҙ, — тине республика башлығы.


text:
Өфөнөң йәш парламентарийҙары Йәштәр көнөндә тематик майҙансыҡтар ойошторасаҡ
Өфө ҡала Советы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының сираттан тыш ултырышында баш ҡалала Йәштәр көнөн үткәреү мәсьәләһе тикшерелде. Байрам сиктәрендә планлаштырылған саралар араһында ҙур спот ярыштары, ҡаланы таҙартыу буйынса акциялар, йәштәр араһында ижади конкурстар бар, тип хәбәр иттеләр Йәштәр йәмәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәтенән. Бынан тыш, тематик майҙансыҡтар ойоштороласаҡ. Кискеһен байрам ҡунаҡтары өсөн шоу-программа планлаштырылған.
— Йәштәр көнөнә ҡарата саралар бер нисә ай дауамында үткәреләсәк, — тип һөйләне Өфөнөң Йәштәр палатаһы рәйесе Валентин Кудряшов. – Байрам сиктәрендә спартакиада, түңәрәк өҫтәлдәр һәм дөйөм ҡала тематик өмәләр үткәрү планлаштырыла. Был сараларҙа әүҙем ҡатнашҡан кешеләр Йәштәр көнөндә үтәсәк төп байрамда тәбрикләнәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәйҙә Йәштәр көнө 27 июндә билдәләнә. Был байрам 1993 йылда Рәсәйҙең тәүге Президенты Борис Ельциндың бойороғо менән булдырылды. Башҡортостанда йәштәр халыҡтың яҡынса дүрттән бел өлөшөн тәшкил итә.


text:
Африка
Африка — Урта һәм Ҡыҙыл диңгеҙҙән көньяҡта, Атлантик океандан көнсығышта һәм Һинд океанынан көнсығышта урынлашҡан ҡитға. Шулай уҡ Африка тип материк һәм тирә-яғындағы утрауҙарҙы атайҙар. Майҙаны 30 065 000 кв.км йәки ҡоро ерҙең 20,3 %, утрауҙары менән бергә 30,2 миллион кв. км[2], дөйөм Ер шарының 6% һәм ҡоро ерҙең 20,4% биләй. Африка территорияһында 53 дәүләт, 4 танылмаған дәүләт һәм 5 бойондороҡһоҙлоҡ алмаған территория (утрау) урынлашҡан.
Африка халҡы 1 миллиард кешегә яҡын. Бында иң боронғо кеше — гоминид ҡалдыҡтары табылған, шуға күрә Африка кешелектең боронғо тыуған иле тип иҫәпләнә. Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus africanus, A. afarensis, Homo erectus, H. habilis һәм H. ergaster һымаҡ ата-бабаларын иҫәпкә алғанда, гоминидтар ете миллион йыл элек йәшәгән.
Эфиопияла табылған Homo sapiens ғаиләһе ике йөҙ мең йыл элек йәшәгән, тип билдәләнә.
Ҡитға экваторҙа һәм бер нисә климат зонаһында урынлашҡан, был төньяҡ субтропик климат бүлкәтенән көньяҡ субтропик бүлкәтенә һуҙылған берҙән-бер материк. Даими яуым-төшөм һәм һуғарыу етешмәгәнлектән, климаттың тәбиғи көйләнеүе, яр буйҙарынан башҡа күҙәтелмәй.
Африканың мәҙәни, иҡтисади, сәйәси һәм социаль мәсьәләләрен африканистика фәне өйрәнә.
Йөкмәткеһе
Атаманың килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүҙәрәк Карфоген кешеләре ҡаланан ситтә йәшәгән кешеләрҙе «афри» тип атаған булған. Был һүҙ финикия теленә afar, «саң, туҙан» тигәнде аңлатҡан. Римлеләр Карфогенды баҫып алғас профинцияны Африка тип атар булған (лат. Africa)[3]. Һуңғараҡ барлыҡ билдәле булҡан региондарҙы һәм, ниһәйәт континентты Африка тип атағандар. Башҡа фараз буйынса «афри» халҡы исеме бербер телендәге ifri һүҙенән килеп сыҡҡан, «мәмерйә» тигәнде аңлата һәм мәмерйәлә йәшәүсе кешеләр күҙ уңында тотола. Был урында барлыҡҡа килгән Ифрика мосолман провинцияһы исемендә был лингвистика тамыры һаҡланып ҡалған.
Топонимдың башға аңлатмалары ла бар.
- I быуаттаға йәһүд тарихсыһы Иосиф Флавий был атама Авррамдың ейәне Ефер исеменәе килеп сыҡҡан тип иҫәпләй, уның вариҫтары Ливияға килеп ултырған.
- aprica тигән латин һүҙе «ҡояшлы» тигәнде аңлата, был турала VI быуатта Исидор Севильский телгә ала.
- Грек телендәге aφpίkn һүҙенән тигән фаразды Лев Африканский тәҡдим итә, «һалҡын түгел» тигәнде аңлата. Ул «һалҡын» һәм «ҡурҡыныс» тигәнде аңлатҡан φpίkn һүҙенә a-ны ҡушып, һалҡын ҡурҡыныс булмаған ил тигән аңлатма бирә.
- 1881 йылда египтолог Джеральд Мэсси мысыр телендәге af-rui-ka һүҙе менән бәйләй, был тыуған ил тигәнде аңлата"[4].
- Палеонтолог И. Ефремов фекеренсә, Африка һүҙе боронғо Та-Кем теленән алынған (боронғо грексә «Афрос» — күбек иле). Континентҡа һәм Урта диңгеҙгә яҡынлашҡанда бер нисә ағым бергә ҡушылыуып күбек барлыҡҡа килтерә.
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рельефында тигеҙлектәр өҫтөнлөк итә. Бейек һәм һуҙылыа киткән тау теҙмәләре юҡ. Иң бейек нөктәһе − Килиманджаро тауы, уның ҡарлы түбәһе 5895 м бейеклектә ята.
Ҡитға экваторҙа һәм бер нисә климат зонаһында урынлашҡан. Был ҡитға төньяҡ субтрапик климаттан көньяҡ субтрапик климатҡа һуҙылған.
Африка иң еҫе матарик. Уның күп өлөшөндә һауа температураһы +20С-тан юғары. Йыл миҙгелдәре яуған ямғыр күләме менән генә айырыла. Сахара сүллеге Африкала урынлашҡан. Бында һауа +40С-ҡа тиклем йылына.
Материк йылғаларға бай. Нил — Ер йөҙөндәге иң оҙон йылға, уның оҙонлоғо 6671 км.
Иң ситтәге нөктәлере[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Төньяҡ — Бланко мороно (Бен-Секка, Рас-Энгела, Эль-Абъяд) 37°20′28″ с. ш. 9°44′48″ в. д.
- Көньяҡ — Игольный мороно (Агульяс) 34°49′43″ ю. ш. 20°00′09″ в. д.
- Көнбайыш — Альмади мороно 14°44′27″ с. ш. 17°31′48″ з. д.
- Көнсығыш — Рас-Хафун мороно 10°27′00″ с. ш. 51°24′00″ в. д.
Сәйәси бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Африкала 55 ил һәм 5 үҙе бойондороҡһоҙлоғон иғлан иткән һәм танылмаған дәүләт бар. Уларҙың күбеһе бик оҙаҡ Европа дәүләттәренең колониялары булған һәм XX быуаттың 50-60-сы йылдарында ғына бойондороҡһоҙ була алғандар. Уға тиклем тик Мысыр (1922 йылдан), Эфиопия (Урта быуаттарҙан), Либерия (1847 йылдан) һәм КАР (1910 йылдан) бойондороҡһоҙ булғандар; КАР һәм Көньяҡ Родезияла (Зимбабве) XX быуаттың 80-90-сы йылдарына тиклем урындағы (ҡара) халыҡҡа ҡарата дискриминациялы апартеид режимы һаҡланған. Хәҙерге ваҡытта был илдәрҙең күбеһендә аҡ халыҡҡа ҡарата дискриминациялы булған режим хаким. Freedom House исемле тикшеренеү ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса һуңғы йылдарҙа күп африка илдәрендә, (мәҫәлән, Нигерияла, Мавританияла, Сенегалда, Конгола (Киншаса) һәм Экваториаль Гвинеяла) демократик режимдан авторитар режимға күсеү күҙәтелә[5].
Ҡитғаның төньяғында Испания (Сеута, Мелилья, Канар утрауҙары) һәм Португалия (Мадейра) территориялары, алыҫтараҡ Азор утрауҙары урынлашҡан.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ "World Population Prospects: The 2010 Revision" United Nations (Department of Economic and Social Affairs, population division)
- ↑ Африка // Большая Советская Энциклопедия. 3-е изд. / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Советская Энциклопедия, 1970. — Т. 2. Ангола — Барзас. — С. 435—451. — Африка
- ↑ Africa African Africanus Africus — Word Roots Medical Etymology
- ↑ Nile Genesis: An Introduction to the Opus of Gerald Massey, глава III
- ↑ Afrikas Mühen mit der Demokratie und das Versagen des Westens (нем.)
- ↑ 6,0 6,1 2007 ҡарата Өҙөмтә хатаһы:
тег дөрөҫ түгел: «pop-2007» исеме бер нисә тапҡыр, икенсе йөкмәткегә билдәләнгән
- ↑ декабрь 2007 йыл
- ↑ 8,0 8,1 8,2 2005 йыл
- ↑ 9,0 9,1 9,2 2006 йыл
- ↑ Дауамлы халҡы юҡ, сөнки был территориялар тәбиғи заповедниктар тип иғлан ителгән. 56 кеше — ғилми станция персоналы
- ↑ Кейптаун — закон сығарыу, Претория — административ, Блумфонтейн — мәхкәмә баш ҡалалары.


text:
Өфөлә ветерандар өсөн 72 фатир ремонтланды
Өфөлә Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының һәм уларға тиңләштерелгән кешеләрҙең торлаҡтарын ремонтлау әүҙем бара. Шулай ҙа ҡайһы бер райондарҙа был эш һүлпән ҡуйылған. Бөгөн Өфө хакимиәтендәге кәңәшмәлә уның башлығы Павел Качкаев ошо турала хәбәр итте.
— Дөйөм алғанда, май башына тиклем 251 фатирҙа ремонтты тамамларға кәрәк, — тине ул. – Әлеге ваҡытҡа 72-һе ремонтланған. Был фатирҙарҙың 50-һе ҡаланың Совет һәм Орджоникидзе райондарына тура килә. Ҡалғандарында иһә ремонт бик аҡрын алып барыла.
Павел Качкаев ҡаланың район хакимиәттәре башлыҡтарына, ветерандарҙың бөтә фатирҙарында ремонт Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү башланғанға тиклем тамамланырға тейеш, тигән бурыс ҡуйҙы.


text:
Рәсәй ислам университетына яңы ректор тәғәйенләнде Фото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
Рәсәй ислам университетына яңы ректор тәғәйенләнде
Рәсәй ислам университетына яңы ректор тәғәйенләнде Фото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университетына яңы ректор тәғәйенләнде. Ректор вазифаһын биләгән Ринат Раев сәләмәтлек торошона һылтанып отставкаға киткән. Баш мөфтөй указы менән уны Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты хакимиәте етәксеһе урынбаҫары вазифаһын башҡарыусы Артур Сөләймәнов алмаштырасаҡ.
Был ҡарар университет советында иғлан ителде. Мөһим сарала бөтә уҡытыусылар һәм декандар ҡатнашты. Тәлғәт Тажетдин Ринат Раевҡа ректор вазифаһында оҙайлы һәм тырыш хеҙмәте өсөн рәхмәт белдерҙе. Яңы уҡыу йылында Рәсәй ислам университетында белем биреү өсөн Иорданияның Ислам университеты профессорҙары саҡырылған, тине ул. Бынан тыш, уҡыу процесын камиллаштырыу, шулай уҡ уҡыу йортон тамамлаусыларҙы эш урындарына маҡсатлы тәғәйенләүгә айырым иғтибар бүлеү планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр мөфтиәттең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Баш ҡалала «Әҙәби троллейбус» пассажирҙары «Тамаша» журналы менән танышты
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә «Әҙәби троллейбус» акцияһы дауам итә. Был юлы 2-се троллейбус пассажирҙары «Тамаша» журналы менән танышты. Редакция хеҙмәткәрҙәре һәм пассажирҙар менән бергә күңелле маршрут буйынса журналдың ҡунаҡтары һәм дуҫтары: Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, билдәле юморист һәм сатирик Юнир Салауатов, халыҡ-ара конкурстар лауреаттары, Башҡортостандың Халыҡ уйын ҡоралдары милли оркестры артисы, думбырасы Гүзәл Үмәрғәлина, Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы, халыҡ-ара конкурстар лауреаты, ҡурайсы Илнур Хәйруллин, «Тамыр» балалар телеканалы режиссеры Ләйсән Мәзитова йөрөнө.
Пассажирҙарҙы ҡурай моңдары һәм бауырһаҡ менән ҡаршы алдылар. Сараны алып барыусы, «Тамаша» журналының бүлек мөхәррире Миләүшә Уразова һәр пассажирҙы шатланып ҡаршыланы. «Тамыр» телеканалының ижади төркөмө «Тау-тау хәбәр» программаһы өсөн акция тураһында ҡыҙыҡлы тапшырыу әҙерләне.
«Акция ысын мәғәнәһендә байрамға әүерелде. «Әҙәби троллейбус»ҡа осраҡлы килеп ингән кешеләр Юнир Салауатовтың мәҙәктәрен тыңланы, хатта башҡортса бейеү көйҙәренә бейеп тә алды. Редакция хеҙмәткәрҙәре пассажирҙарға журналдар таратты», — тип һөйләне журнал хеҙмәткәрҙәре.
«Әҙәби троллейбус» акцияһының маҡсаты — журнал уҡыусылар менән осрашыу, пассажирҙарҙы республика матбуғаты менән таныштырыу, подписка кампанияһында әүҙем ҡатнашыу. Акция Әҙәбиәт йылына арналған. «Әҙәби троллейбус» йыл буйына йөрөйәсәк. Ойоштороусыһы — республика Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы.


text:
Октябрҙә Өфөлә Auchan гипермаркеты асыласаҡ
4 октябрҙә Өфөлә «АШАН» (Auchan) гипермаркетын асыу тантанаһы планлаштырыла. Магазин «Башҡортостан сәскәләре» совхозы, Рубежная, 174 урамы адресы буйынса урынлашҡан.
Яңы гипермаркеттың сауҙа майҙаны – 13000 квадрат метр. Магазин командаһында — 445 хеҙмәткәр. Һатып алыусыларҙы хеҙмәтләндереү өсөн 44 касса ҡаралған.
«АШАН-Өфө» һатып алыусыларға 46000 төр тауар тәҡдим итәсәк. Урындағы етештереүселәр продукцияһына, шул иҫәптән «хәләл» маркаһы аҫтындағы продукттарға айырыуса иғтибар йүнәлтелгән. Бөгөнгө көнгә 70-тән ашыу тауар менән тәьмин итеүсе менән килешеү төҙөлгән.
Өфөләге «АШАН» Рәсәй биләмәһендә был селтәрҙең 45-се гипермаркеты буласаҡ. Компанияның матбуғат хеҙмәте билдәләүенсә, «АШАН» дирекцияһы өсөн Башҡортостан Республикаһы кеүек төбәктә булыу үтә мөһим. Һуңғы йылдарҙа республиканың социаль һәм иҡтисади үҫеш темптары бизнесты үҫтереү өсөн уңайлы шарттар һәм ҙур перспективалар булдыра.
Шулай уҡ «АШАН-Өфө» гипермаркетының «Метро», «ИКЕА», «Леруа Мерлен», «Касторама» кеүек популяр сауҙа комплекстары эргәһендә булыуын да билдәләп үтергә кәрәк.


text:
Республикала «Урал батыр» Сәсәндәр үҙәге ойошторолдо
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә Республика халыҡ ижады үҙәге ҡарамағында «Урал батыр» Сәсәндәр үҙәге ойошторолдо.
— Үҙәк Башҡортостан Президентына мөрәжәғәт менән сыҡҡан, халыҡ сәсәниәһе, Сибай сәсәндәр мәктәбе етәксеһе Асия Ғәйнуллинаның башланғысы буйынса ойошторола. Идея республика етәкселегендә хуплау таба. Бөгөнгә, Сибайҙан тыш, сәсәндәр мәктәптәре республиканың төрлө ҡалаларында бар: Өфөлә – Розалия Солтангәрәева, Учалыла – Ғәрифә Кудрявая, Дәүләкәндә – Зөләрәм Снигирева, Әбйәлил районында Хәнифә Әбүбәкирова етәкселегендә. Хәҙер «Урал батыр» үҙәге координациялау, ойоштороу ролен башҡарасаҡ. Алдағы проекттар буйынса документтар әҙерләнә. 2015 йылда «Урал батыр» эпосы декадалары, ауыҙ-тел әҙәбиәте декадалары ойоштороласаҡ. Башҡортостан композиторҙары өсөн дә тәҡдимдәр бар: атаҡлы бәйетсе-фольклорсы Мөхәмәтшә Буранғоловтың либреттоһы буйынса операларҙы тергеҙеү, эпос менән бәйле яңы әҫәрҙәр тыуҙырыу, — тип һөйләне Үҙәк етәксеһе Нәфисә Тулыбаева.
2015-2016 уҡыу йылдарында Сибай сәнғәт колледжында «Халыҡ художество ижады» һөнәре буйынса бюджет нигеҙендә йыл һайын абитуриенттарҙы ҡабул итеү ойоштороласаҡ. «Халыҡ художество ижады» яңы белем биреү программаһын лицензиялау буйынса эштәр дауам итә, шулай уҡ «эпостарҙы өйрәнеү», «тамаҡ менән йырлау» һәм «импровизация» эш программалары әҙерләнә. М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән бергә Сәсәндәр үҙәге Башҡортостандың, Ҡаҙағстандың, Яҡуттың һәм Тываның билдәле сәсәндәре ҡатнашлығында тамаҡ менән йырлаусылар өсөн оҫталыҡ кластары, Сибайҙа «Буранғолов уҡыуҙары» сәсәнлекте үҫтереү буйынса ғилми-ғәмәли конференциялар, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Миәкә районында «Акмулла нәсихәттәре» тигән фольклор байрамын уҙғарыу планлаштырылған.
Әҙерләнеп килгән программа пункттарының береһе – 1944 йылда һуңғы тапҡыр Мөхәмәтшә Буранғоловҡа тапшырылған «Башҡортостандың халыҡ сәсәне» исемен тергеҙеү буласаҡ.
— Таралып барған глобалләштереү шарттарында милли мәҙәниәттең күп элементтарына юғалыу ҡурҡынысы янауы бер кемгә лә сер түгел. Эпос йөрөтөүселәр иҫән саҡта, заманса һанлы техниканың ғәйәт ҙур мөмкинлектәре булғанда, илдең ғилми-тикшеренеү институттарының архив яҙмалары барҙа эпос һөйләү оҫталығын өрәнеү һәм дөрөҫ пропагандалау көсөбеҙҙән килә тип уйлайым. Республика етәкселегенең иғтибарына күрә башҡорттарҙың юғалыу өҫтөндә булған сәсәнлек йолалары һаҡланып ҡаласаҡ тигән ышаныстамын, — тип иҫәпләй халыҡ-ара һәм республика сәсәндәр конкурстары лауреаты, Сибай сәсәндәр мәктәбе етәксеһе Асия Ғәйнуллина.
Республикала шулай уҡ боронғо «Урал батыр» эпосын «Башҡорт Уралы» комплекслы биосфера резерваты составында ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мәҙәни мираҫы исемлегенә индереү өҫтөндә эш алып барыла.


text:
Аксаков байрамына Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән ҡунаҡтар килде Фото: Олег Яровиков
Аксаков байрамына Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән ҡунаҡтар килде
Аксаков байрамына Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән ҡунаҡтар килде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә XXVI Халыҡ-ара Аксаков байрамы киң билдәләнә. Ошо дата айҡанлы саралар кисә, 29 сентябрҙә, рәссам Виктор Суздальцевтың оҫталыҡ дәресе һәм балалар өсөн «Ал сәскә» интерактив программаһы менән асылды, тип хәбәр итә Өфө ҡала Советының матбуғат хеҙмәте.
С.Т. Аксаковтың мемориаль музейында музыкаль кисә һәм М.И.Глинка исемендәге йәмғиәттең вице-президенты, пианист Владимир Рябчиков менән оҫталыҡ дәресе ойошторолдо. Төп саралар бөгөн, 30 сентябрҙә уҙа. М.В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт музейында «Абрамцево — С.Т. Аксаковтың Мәскәү янындағы имениеһы» темаһына түңәрәк өҫтәл уҙғарыла. Мәскәү дәүләт һыу транспорты академияһы һәм 11-се гимназияла Аксаков дәрестәре үтте.
Бөгөн С. Т. Аксаковтың мемориаль музейында «…Тоғро дуҫ һәм тормош иптәше…» исемле фотокүргәҙмә асыла. Ул яҙыусының тыуыуына 225 йыл тулыуға бағышланған. Бынан һуң Софья аллеяһында халыҡ байрамдары ойошторола. Сарала Өфө ҡала Советы депутаттары һәм башҡа төбәктәрҙән, сит илдәрҙән килгән ҡунаҡтар ҡатнаша.
Киске сәғәт 6-ла С.Т. Аксаков һәйкәленә сәскә һалыу ҡаралған. Байрамдың икенсе көнө Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры алдында Аксаков балы менән тамамлана. Сара барышында Аксаков премияһы лауреаттарын бүләкләү тантанаһы була.
Иртәгә байрам Бәләбәй, Ҡырмыҫҡалы һәм Өфө райондарында дауам итә. Төп тантаналар Аксаковтарҙың имениеһы урынлашҡан Надеждин ауылында уҙа.


text:
Ҡоштар
Ҡоштар (лат. Aves) — умыртҡалылар төркөмөнә ҡараған ҡанатлы, ике аяҡлы, тәне ҡауырһын, йөн-мамыҡ менән ҡапланған, йылы ҡанлы, йомортҡа һалыусы хайуандар классы. Ҡоштар төҙөлөшө осоу өсөн яраҡлаштырылған, шулай булһа ла осмай торған ҡоштар ҙа бар. Ҡоштар башҡа йән эйәләренән суҡышы булыуы менән айырыла. Ер йөҙөндә бөгөнгө көндә 9800 ҡош төрө булыуы билдәле, Рәсәйҙә 600-гә яҡын төр.
Йөкмәткеһе
Күсмә ҡоштар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беҙҙә оялап, бала сығарып ҡышҡылыҡҡа көньяҡҡа осалар.
Ултыраҡ ҡоштар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йыл әйләнәһенә беҙҙә йәшәйҙәр. Ала ҡарға, һайыҫҡан, ҡоҙғон һәм башҡалар.
Күсеп йөрөүсе ҡоштар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беҙҙә оялап бала сығаралар, ә башҡа ваҡыттарын беҙҙә йәки яҡын тирәлә күсеп йөрөп үткәрәләр.
Ҡышларға килеүсе ҡоштар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төньяҡта оялап, бала сығарғас, беҙҙҙең яғтарға көҙ йәки ҡыш башында осоп киләләр.
Ҡоштарҙың күплеге йәки аҙлығы дүрт төр билдә менән күрһәтелә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бик киң таралған ҡоштар.
- Киң таралған ҡоштар.
- Һирәк осраған ҡоштар.
- Бик һирәк осраған ҡоштар.


text:
Ялыу менән Һаулыҡ һаҡлау министрлығы башлығына мөрәжәғәт итергә мөмкин
Башҡортостан халҡы медицина учреждениеһына һәм уның хеҙмәткәрҙәренә ялыу менән төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығы башлығының үҙенә мөрәжәғәт итә ала. Был турала Башҡортостан Республикаһы һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Георгий Шебаев БЮТ каналы эфирында белдерҙе.
Ул, ялыуҙар менән туранан-тура Һаулыҡ һаҡлау министрлығына (347) 250-33-10 телефоны аша мөрәжәғәт итеп, ҡабул итеүгә яҙылырға йәки рәсми хат яҙырға мөмкин, тип билдәләне.
— Беҙ тикшереп, айышына төшөнөрбөҙ, — тине Георгий Шебаев.


text:
Международный конкурс по математике «Поверь в себя»
для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний
Задания конкурса по математике «Поверь в себя» разработаны таким образом, чтобы каждый ученик вне зависимости от уровня подготовки смог проявить себя.
К ОПЛАТЕ ЗА ОДНОГО УЧЕНИКА: ВСЕГО 28 РУБ.
Конкурс проходит полностью дистанционно. Это значит, что ребенок сам решает задания, сидя за своим домашним компьютером (по желанию учителя дети могут решать задания и организованно в компьютерном классе).
Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
ТЕМА: Ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ.
Маҡсат: - ҡоштар тураһында алынған белемде нығытыу;
- мәҡәләнең йөкмәктеһен үҙләштереү;
телмәр күнекмәләрен үҫтереү;
- тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, ҡоштар донъяһында матурлыҡты күрә белеү һәм уларҙы һаҡларға өйрәтеү.
Йыһазландырыу: дәреслек,ҡояш һәм ҡоштар һүрәттәре, ағас, тағараҡ,Ф.Туғыҙбаеваның портреты, “Аҡбуҙат” журналы, сыйырсыҡ ояһы, “Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге,видеояҙма, карточкалар,«Тәбиғәттә ҡоштар тауышы» фонограммаһы.
Дәрес барышы:
–Һаумыһығыҙ, уҡыусылар!
-Һаумыһығыҙ!
Психологик минутлыҡ.
Һаумы, ҡояш!
Эй шатлыҡлы бөгөнгө иртәләр,
Ҡояш нурын һибә көлтәләп.
Һаумы, ҡояш! Һаумы, яҡты көн!
Йырсы ҡоштар – наҙлы иркәләр!
Уҡыусылар, ә хәҙер бер – берегеҙгә ҡарап,был һүрәттәге көләс ҡояш һымаҡ йылмайығыҙ.
2. Фонетик – артикуляцион күнегеүҙәр.
Тын алыу күнекмәләре:
Тышта ниндәй саф һауа! Әйҙәгеҙ ошо таҙа ҡышҡы саф һауаны танау менән тәрән һулап сығарабыҙ.
2. Артикуляцион күнегеүҙәр.
а) Компьютер ярҙамында башҡорт өндәрен ҡабатлау;
ә,ө, ҡ,ғ,ҫ,һ,ү,ң.
б) Ижектәр әйтеү;
ла-лә, ма-мә, ка-кә,ро-рө, то-тө.
Телтөҙәткес;
Тә-тә-тә - ултырабыҙ дәрестә
Са-са-са – һөйләшәбеҙ башҡортса
Ый-ый-ый-уҡыусы шиғыр уҡый
Ыш-ыш-ыш- беҙ шундай тырыш.
Башҡорт телендә дөрөҫ һөйләшер өсөн телдәрҙе тағы ла шымартып алайыҡ әле.
Бишле билдә, биш ле билдә,
Бишле билдә бик шәп шул
Бишкә уҡып, гел тырышып,
Бишле генә алам шул сто два вос
а) Компьютер ярҙамында башҡорт өндәрен ҡабатлау.
б) Бер тында ҡабатларға: ә -ө - ү - э – и, а - о - ы – у , гғ – кҡ –хһ – сҫ –зҙ – нң.
Һуҙынҡыларҙың әйтелешен рус теле менән сағыштырыу: о – оло, олатай, о – Оля, а – алма, атай,, а – Алла.
Дә - дә - дә - һөйләшәм башҡорт телендә,
Дә - дә - дә - яҙам башҡорт телендә.
3. Уҡыусылар, бөгөн беҙҙең дәрескә ҡунактар килде. Беҙ үҙебеҙ менән диалогтар ярҙамында таныштырайыҡ әле.
4. Яңы теманы үҙләштереү. Инеш әңгәмә.
- Уҡыусылар, кем яҙ миҙгелен ярата?
-Ә ни өсөн яҙ оҡшай?
-( Ҡояш ҡөндән – көн нығыраҡ йылыта.Яҙ бөтә донъя йәнләнә.Өй баштарынан тамсылар тама. Юлдарҙа, тауҙарҙа ҡар ирей.Йылғаларҙа боҙҙар китә. Беҙгә йылы яҡтарҙан ҡоштар ҡайталар.)Һуңғы һөйләмде күсереп яҙыу, баш һәм эйәрсән киҫәктәрҙе билдәләү. “Ҡоштар” һүҙен килештәр менән үҙгәртеү.
Уҡытыусы. Яҙ тәбиғәт йыш үҙгәрә. Халыҡ әйтмешләй тәбиғәт етегә төрләнә. Ә һеҙҙең йырсы ҡоштар һайрауын тыңлайһығыҙ киләме?
«Тәбиғәттә ҡоштар тауышы» фонограммаһы уйнай, кинәт кенә “өҙөлә” моң.
Ике малай килеп инә. Ҡулдарына береһе рогатка тотҡан.
-Ура! Ура! Мин тейҙерҙем. Ха – ха – ха.
-Быныһын мин атам!
1 – се малай: Ярамай, атмағыҙ!
Рәнйетмәгеҙ ҡоштарҙы!
Улар ҙур ҡыйынлыҡ менән
Сыҡты һыуыҡ ҡыштарҙы.
Улар кескенә булһа ла
Ҙур файҙа килтерәләр.
Ағастарҙы серетеүсе
Ҡорттарҙы бөтөрәләр.
2 – се малай: Йырҙары, ә моңдары
Бигерәк тәьҫир итә.
Күңелдәребеҙ күтәреп
Үҙенә әсир итә.
1 – се ҡыҙ: Ҡолға ҡәҙәр буйҙары,
Аҡылдары бер иле.
Бирегеҙ, уҡтарығыҙ!
Ике дуҫ, йүләр – тиле.
2-се ҡыҙ: Ҡоштарҙы һаҡлағыҙ!
Ҡыш килһә, асыға
Бойоға күгәрсен.
Беснәк тә елкенеп
Ем эҙләй күрәһең.
Уларға шаярып
Атмағыҙ йәйәнән
Һаҡлағыҙ уларҙы
Үлемдән, бәләнән!
Уҡытыусы: Мин һеҙҙең менән ғорурланам, уҡыусылар! Оят түгелме һеҙгә, ҙур малайҙар! Уҡтар эшләп, ваҡытығыҙҙы әрәм иткәнсе, ошо ярҙамға мохтаж ҡошсоҡтарға күстәнәс ҡуйһағыҙ, улар нисек шатланыр ине. Бына инде, ҡоштар ҙа һайрауҙарынан туҡтанылар, әйҙәгеҙ, йыр йырлап күңелдәрен күтәрәйек. (Йыр «Һандуғас»).
Балалар, бөгөнгө дәрестең темаһы: «Ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ». Дәрестең маҡсаты: ...
Уҡыусылар! Ә хәҙер 196-сы күнегеүҙәге көләмәсте ролдәргә бүлеп уҡыйбыҙ.
Һорауҙарға яуап биреү.
-Ҡоштарҙы малай таный аламы?
-Ҡоштарҙың исемдәрен иҫкә төшөрәйек әле. “Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге ярҙамында ҡабатлау.
– Урман ҡоштары араһында ниндәй ҡоштар бар?
-Йылы яҡҡа китеүсе ҡоштар, ҡышлаусы ҡоштар.
(Таҡтала ҡоштар һүрәттәре. Ошо ҡоштар араһынан ҡышлаусы ҡоштарҙы ғына эҙләп табығыҙ һәм уларҙы бына ошо ағасҡа “осороп” ебәрегеҙ. Кем ярҙам итер?).
-Бик яҡшы. Тимәк, ҡышлаусы ҡоштарға ниндәй ҡоштар инә икән?
-Сәүкә (галка), һайыҫҡан (сорока),ҡыҙылтүш (снегирь),
ҡарабаш турғай (синица), күгәрсен (голубь),һуйыр (глухарь), ҡор (тетерев), өкө (сова),тумыртҡа (дятел).Башҡортостанда етмешләп төр ҡош ҡышлай.Ә ҡышларға йылы яҡҡа китеүсе ниндәй ҡоштарҙы беләһегеҙ?
-Һандуғас(соловей), ҡарлуғас(ласточка), ала ҡарға(ворона), торна(журавль), кәкүк(кукушка), сыйырсыҡ(скворец),аҡҡош(лебедь).
5. Ял минуты. Йылы яҡҡа китеүсе ҡоштарҙы оҙатып ҡалайыҡ:
«Ҡоштар китә, ҡоштар китә
Улар осалар бейек.
Беҙ уларға ҡул болғайбыҙ,
Яҙға килегеҙ тейеп».
6. Әңгәмә.
-Ни өсөн был ҡоштарҙы ҡышлаусы ҡоштар тигәндәр?
-Улар йылы яҡҡа китмәйҙәр.
-Ә ни өсөн йылы яҡҡа китмәйҙәр?
-Һыуыҡҡа сыҙамлылар, ҡыш аҙыҡ таба алалар.
-Ә ҡышлаусы ҡоштарға нимә ҡурҡыныс: һыуыҡмы, аслыҡмы?
-Аслыҡ.
-Улар нимә ашап көн күрәләр?
-Орлоҡтар, йәшеренеп ҡалған бөжәктәр, ҡойолған япраҡтар урынында ҡалған бөрөләр менән туҡланалар.
-Ҡоштарҙың йәне бармы?
-Эйе.
-Уларҙы йәберләргә яраймы?
-Юҡ,сөнки ҡоштар – беҙҙең дуҫтарыбыҙ.
Абдулхаҡ Игебаевтың “ Күктә осор ҡош булһын,”- тигән шиғырының фонояҙмаһын тыңлау һәм видео ҡарау.
Беҙҙең Баженов ауылында ниндәй ҡоштар күргәнегеҙ бар?
Уҡыусы. Мин ауылыбыҙҙа күргән ҡоштар тураһында презентация әҙерләнем.( Компьютер ярҙамында таныштыра)
-Ҡарағыҙ әле, был нимә ул?
-Сыйырсыҡ ояһы.
-Әйе, сыйырсыҡ ояһы. Унда йәшәгән сыйырсыҡ үҙе көньяҡҡа китер алдынан һеҙгә йомаҡтар әйтеп ҡалдырғайны. Әйҙәгеҙ, яуабын уйлашайыҡ әле бергәләп.
7. Йомаҡтар сисеү. (АСО системаһын ҡулланыу:төркөмдәрҙә эш.)
1.Тыуған яҡҡа бик тоғро ҡош,
Ҡайҙа ҡына ул тормай.
Күктә, ерҙә, хатта өйҙә
Кинәнеп уйнай... (турғай).
2. Йыр – моңдарға күмә ерҙе,
Илаһи мәл – таң тыуғас.
Тәбиғәткә сикһеҙ ғашиҡ,
Һоҡланғыс ҡош... (Һандуғас)
3.«Ҡар ҙа ҡар» тип осоп йөрөй,
Ҡысҡыра юҡҡа – барға.
Үҙе уғры, үҙе яһил
Исеме уның...(ҡарға)
4. Ағас башы туҡылдыҡ,
Туҡый – туҡый туҡ булдыҡ. (Тумыртҡа)
5. Көндөҙ йоҡлай, кис олой. (Өкө).
6. Ҡолға башында йорто,
Эсендә тора йырсы. (Сыйырсыҡ).
-Ә һеҙҙең был оялағы сыйырсыҡты күрәһегеҙ киләме? Ләкин уны күрер өсөн беҙгә тиҙәйткесте дөрөҫ, тиҙ әйтерғә кәрәк.
Сыйырсыҡ, сыйырсыҡ ояңдан осоп,сыҡ!
(Видеояҙма ҡарау.)
8. Ф.Туғыҙбаева һандуғас һәм Искәндәр тураһында бик матур хикәйә яҙған.Факиһа Һаҙый ҡыҙы Туғыҙбаева 1950 йылдың1ғинуарында Бүздәк районы Бәләкәй Ҡаңны ауылында тыуған.1990 йылдан беҙ яратып уҡыған “ Аҡбуҙат “ журналының баш мөхәррире булып эшләй.Балалар өсөн яҙылған “Шаҡмаҡлы дәфтәр” , “Яңы күлдәк” хикәйәләр һәм әкиәттәр китаптары, “Ялан сәскәләре” шиғырҙар йыйынтығы авторы. Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты.
“Искәндәрҙе кем уятты?”хикәйәһендә һандуғас һеҙгә аңлашылмаған һүҙҙәр ҙә алып килгән.
Һүҙлек эше. Һүҙҙәрҙе уҡыу, мәғәнәһен аңлатыу, һүҙбәйләнештәр һәм һөйләмдәр төҙөү.
Яғымлы - ласковый
Тулҡын - волна
Бер кем дә - никто
Күктән – по небу
Уятты - разбудил
Тирбәлдерә - колеблет
Матурлыҡ – красота
Ерҙән – по земле.
Хикәйәне тасуири уҡыу һәм йөкмәткеһе өҫтөндә эшләү.
Китаптағы һорауҙарға яуап биреү.
-Ҡоштар кешегә, тәбиғәткә ниндәй файҙа килтерәләр?
-Улар зарарлы бөжәктәрҙе, ҡорттарҙы ашайҙар.Уңышты арттыралар.Донъяға матурлыҡ өҫтәйҙәр.
- Ә Һеҙ, ҡоштарға нисек ярҙам итәһегеҙ?
-Иҫке ояларын төҙәтәбеҙ, яңы оялар яһайбыҙ, ашарға ем, орлоҡ, икмәк валсығы, ярма һибәбеҙ.
-Дөрөҫ, уҡыусылар, ысынлап та, ҡоштар-беҙҙең дуҫтарыбыҙ. Беҙ дуҫтарыбыҙҙы һаҡларға бурыслыбыҙ. Сөнки ҡоштарҙың ҡайһы төрө йылдан – йыл кәмей бара. Башҡортостанда ла кайһы төр ҡоштар бик аҙ ҡалған. Уларҙың ҡайһылары «Ҡыҙыл китап»ҡа индерелгән. Яковлева Алена интернетта гиҙеп,был ҡоштар тураһында бик күп кәрәкле мәғлүмәттәр белде.Уға был эшендә өлкән синыф уҡыусыһы Ғүмәров Тимур ярҙам итте.Хәҙер Алена
“Ҡыҙыл китап”ҡа ингән ҡоштар һәм үҙе төҙөгән сканворды менән таныштырасаҡ.
Бөркөт – орёл;
Ҡарсыға – ястреб;
Ыласын – сокол;
Ҡарағош – стервятник;
Шоңҡар – кречет;
Төйлөгән – коршун.
-Ял итеү:уйын «Осто – осто».
9. Ребус сисеү: Ҡалған эшкә ҡар яуа.
(Һүрәт буйынса эш.) Эйе, балалар, бөгөнгө эште иртәгә ҡалдырырға ярамай. Ҡоштарға ла бөгөн ярҙам итәйек. Парталарҙа ятҡан карточкаларға иғтибар итегеҙ.
-Әгәр һин ҡоштарҙың ояларын туҙҙырмаһаң, балаларын алмаһаң, уларҙы үлтермәһәң – яҡшы! Әгәр шул уҡ эштәрҙе эшләүҙән башҡаларҙы тыйһаң – бик яҡшы! Әгәр инде һин ҡоштарға оялар ҙа эшләп ҡуйһаң – афарин.(Матур яҙыу минуты.Тексты күсереп яҙыу.)
10. Йомғаҡлау.
–Һеҙ был дәрестә нимәләр менән таныштығыҙ?
-“Башҡортса өйрәнәйек” мультимедия электрон дәреслеге ярҙамында ҡоштар тураһында белгәндәрҙе ҡабатланыҡ,интернетта гиҙеп “ Ҡыҙыл китап”ҡа ингән ҡоштар тураһында белдек, Ф.Туғыҙбаеваның “ Искәндәрҙе кем уятты” хикәйәһе менән таныштыҡ,уйын уйнаныҡ,видеофильм ҡараныҡ.
Уҡытыусы: Беҙҙең бөгөнгө дәрес фәһемле булды.Иң мөһиме: ҡоштар – беҙҙең ҡанатлы ярҙамсыларыбыҙ, дуҫтарыбыҙ икәнен аңланыҡ.Оҙаҡламай ҡоштар ҙа ҡайта башлар. Беҙгә уларҙы ҡаршы алырға әҙерләнергә кәрәк. Бик матур оялар, тағараҡтар эшләгәнһегеҙ, ҙур рәхмәт. Ҡоштарға ярҙам итеүҙе халыҡ айырыуса маҡтаулы эш тип иҫәпләғән. Әгәр һәр – беребеҙ үҙе йәшәгән ерендә ҡоштарға ярҙам итһә, шулай уҡ бөтә ауылдар, райондар, илдәр тәбиғәтте һаҡлау өсөн көрәш башлаһа, беҙ Кешелек донъяһын, Еребеҙҙе оло фажиғәнән ҡотҡарып ҡалырбыҙ.
Балалар! Һеҙ тәбиғәттең ысын дуҫтары булып үҫерһегеҙ тип ышанам. Бөгөн үҙегеҙ эшләгән ояларҙы, тағараҡтарҙы мәктәп, өй эргәһендә ағастарға элерһегеҙ.
Баһалау. Кемдәр дәрестә яҡшы эшләгән, хәҙер уларҙың парталарына ҡоштар килеп ҡунасаҡ.
Өйгә эш: - «һандуғас» һүҙенән һүҙҙәр төҙөү. (Ағас…)
-Яңы һүҙҙәрҙе һүҙлек дәфтәренә күсереп яҙырға һәм ятларға.
Бәләбәй районы
Баженов урта мәктәбенең
башҡорт теле уҡытыусыһы
Бикҡужина З. М.
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Президент онкодиспансер корпусы төҙөлөшө менән таныштыФото: Олег Яровиков
Президент онкодиспансер корпусы төҙөлөшө менән танышты
Президент онкодиспансер корпусы төҙөлөшө менән таныштыФото: Олег Яровиков
Шәмбе, 30 ғинуарҙа, Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Өфөлә Республика клиник онкология диспансерының яңы корпусы төҙөлөшө менән танышты.
Корпусты 2007 йылда төҙөй башлағайнылар. Әлеге ваҡытта 17000 квадрат метр майҙан менән алты ҡатлы бинаны төҙөү тамамланып килә, унда хирургия блогы, реанимация, рентгенология, эндоскопия һәм стерилләү бүлексәләре, лабораториялар урынлашасаҡ. Яңы бинаны республика Советының 2010 йылда Өфөлә үтәсәк һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫтереү мәсьәләләре буйынса ултырышы алдынан файҙаланыуға тапшырырға планлаштырыла. Төҙөлөш республика бюджеты средстволары иҫәбенә алып барыла, эштәр хаҡы 1 миллиард 060 миллион һум тәшкил итә.
Республика Президенты буласаҡ операция һәм лаборатория биналарын ҡараны, юғары технологиялы медицина ҡорамалдарының мөмкинлектәре менән ҡыҙыҡһынды. Белгестәр әйтеүенсә, заманса аппаратура яһалған операцияларҙың сифатын күтәрергә һәм медицина персоналының эш шарттарын яҡшыртырға булышлыҡ итәсәк.
Мортаза Рәхимов подрядсылар һәм диспансер етәкселеге менән клиниканың икенсе сиратын – 240 койкалыҡ корпусты төҙөү мәсьәләләрен тикшерҙе.
Республика башлығының эш сараларында Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау министры Андрей Евсюков ҡатнашты.
***
Белешмә өсөн:
Башҡортостанда онкологик ауырыуҙар менән сирләү күрһәткесе Волга буйы федераль округы төбәктәре менән сағыштырғанда тотороҡло түбән булып ҡала. 2009 йылда яман шеш менән сирләү 100 мең кешегә 275,7 осраҡ тәшкил итте. Республикала йәшәүсе 68503 кеше иҫәптә тора.
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, федераль бюджет средстволарынан Рес¬публи¬ка клиник онкология диспансерына ҡорамалдар һатып алыу өсөн Башҡортостан Республикаһына 460 миллион һум самаһы аҡса йүнәлтеләсәк. Финанслау онкологик ауырыуҙар менән сирләүселәргә медицина ярҙамын камиллаштырыуға йүнәлтелгән саралар сиктәрендә тормошҡа ашырыласаҡ. Дөйөм алғанда, был маҡсаттарға федераль бюджеттан 2010 йылда 5 миллиард һумдан ашыу аҡса бүленәсәк.


text:
Башҡортостанда беренсе Хәрби-Диңгеҙ музейы асылдыФото: Василий Коровкин
Башҡортостанда беренсе Хәрби-Диңгеҙ музейы асылды
Башҡортостанда беренсе Хәрби-Диңгеҙ музейы асылдыФото: Василий Коровкин
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә республикалағы тәүге Хәрби-Диңгеҙ музейын асыу тантанаһы булды. Моряктарға һөнәри байрамдары айҡанлы шундай бүләк яһалды. Учреждение Өфө йылға училищеһында асылды.
«Истоки» гәзите хеҙмәткәре Василий Коровкин хәбәр итеүенсә, тарихи ваҡиғаға Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары, Хәрби-Диңгеҙ флоты ветерандары, училище уҡытыусылары, Башҡортостандың Диңгеҙселәр йыйылышы һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре саҡырылғайны.
Байрам ҡунаҡтары алдында Башҡортостан Диңгеҙселәр йыйылышының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Ринат Иҡсанов сығыш яһаны. Ул хәрби-патриотик һәм рухи-әхлаҡи тәрбиә биреү ойошма эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәренең береһе булып тороуын билдәләне.
«Эшебеҙ ҡаһарманлыҡ дәрестәре, армия һәм флоттың данлы биттәрен пропагандалауға ҡоролған. Беҙ тематик кисәләр, ҡаһарманлыҡ дәрестәре үткәрәбеҙ. Ошондай музей ойоштороу идеяһы менән күптән яна инек, Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыу уңайынан ветерандар менән осрашҡандан һуң теләгебеҙҙе тормошҡа ашырырға булдыҡ. Ул ваҡытта республикала юғары хәрби дәрәжәгә эйә булған яҡташтарыбыҙ, адмиралдар һәм генералдар йыйылғайны. Бөгөн улар 33 кеше», — тине Ринат Иҡсанов.
Был Хәрби-Диңгеҙ флоты музейының тәүге сиратын асыу ғына, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды училище етәксеһе Николай Бричкин.
Музейҙа Рәсәй флоты тарихына, рус моряктарының данлы еңеүҙәренә, флотҡа нигеҙ һалыусы Петр Беренсегә, Ушаков, Нахимов, Крузенштерн, Кузнецов, Горшков, Макаров кеүек билдәле адмиралдарға арналған стендтар урын алған. Музейҙың тәүге ҡомартҡыларын, шулай уҡ һыу аҫты көстәренә, кораблдәргә, диңгеҙ авиацияһына бағышланған стендтарҙы күрергә мөмкин.
Тантанала ҡатнашыусылар Диңгеҙселәр йыйылышы вәкилдәренә һәм училище етәкселегенә изге башланғыстары өсөн рәхмәт белдерҙе, музейҙың яңы экспонаттар һәм тарихи материалдар менән тулыланыуын теләне.


text:
Баш ҡалала 1972 йыл ташҡын кимәле буйынса 2016 йылдың аналогы булып тора Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала 1972 йыл ташҡын кимәле буйынса 2016 йылдың аналогы булып тора
Баш ҡалала 1972 йыл ташҡын кимәле буйынса 2016 йылдың аналогы булып тора Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Баш ҡалала 1972 йыл ташҡын кимәле буйынса 2016 йылдың аналогы булып тора. Был хаҡта Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Сәнәғәт, инновация үҫеше һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты ултырышында төбәктең тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры урынбаҫары Виталий Тюр хәбәр итте.
«Башгидромет мәғлүмәттәре буйынса, 1972 йыл хәлдең торошо буйынса 2016 йылдың аналогы булып тора. 44 йыл элек Өфөлә һыуҙың тәүге иң ҙур кимәле 17 апрелдә 696 сантиметрға етә. Икенсеһе 1 майҙа — 772 сантиметр. Быйыл республиканың баш ҡалаһында иң ҙур кимәл 17 апрелдән 23-нә тиклем күҙаллана, һыуҙың кимәле 830 сантиметрға етеүе көтөлә, — тип билдәләне Виталий Тюр. — Беҙҙең бурыс — халыҡтың йәшәү эшмәкәрлегенең боҙолоуына юл ҡуймау, зыянды кәметеү».
Синоптиктар мәғлүмәттәре буйынса, быйыл республикалағы 33 муниципаль берәмектең 185 тораҡ пунктына һыу баҫыу янай. Насар күҙаллауҙар тормошҡа ашҡан осраҡта — 258 тораҡ пункт.
«Урал аръяғы, Ҡариҙел йылғаһы бассейнындағы биләмә хәүеф аҫтында, — тине ведомство вәкиле. — Свердловск һәм Силәбе өлкәләрендә ҡарҙа дым запасы 200-300 процент, йәғни унан Павловка һыу һаҡлағысына ҙур ағымдың килеүе көтөлә».
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, халыҡтың йәшәү эшмәкәрлеге мәсьәләләре хәл ителгән. Һыу баҫҡан осраҡта кешеләр ҡатнаш ысул менән эвакуацияланасаҡ, улар өсөн ваҡытлыса йәшәү урындары ойошторолған. Барлыҡ сараларҙы ла Башҡортостан Хөкүмәте контролгә алған. Берҙәм дәүләт ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм бөтөрөү системаһы ташҡынды хәүефһеҙ үткәрергә әҙер.


text:
Ҡырым Республикаһы Рәсәй Федерацияһы составына инде
Бөгөн, 18 мартта, Мәскәүҙә Рәсәй Федерацияһы һәм Ҡырым Республикаһы араһында Рәсәй Федерацияһына Ҡырым Республикаһын ҡабул итеү һәм Рәсәй Федерацияһы составында яңы субъекттар ойоштороу тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Документ Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путин, Ҡырым Республикаһы Дәүләт Советы Рәйесе Владимир Константинов, Ҡырым Республикаһының Министрҙар Советы Рәйесе Сергей Аксенов һәм Севастополдең йәшәйешен тәьмин итеү буйынса Севастополь ҡала идаралығын ойоштороу коодинация советы рәйесе Алексей Чалогтың ҡул тамғалары менән беркетелде.
2014 йылдың 16 мартында Автономиялы Ҡырым Республикаһында һәм Севастополь ҡалаһында дөйөм Ҡырым референдумы уҙа, уның барышында Ҡырым халҡы Рәсәй менән яңынан ҡушылыу тураһында ҡарар ҡабул итә. Килешеү Ҡырым халҡының ирекле һәм үҙ ихтиярын белдереүендә нигеҙләнә.
Ҡырым Республикаһы Килешеүгә ҡул ҡуйылған көндән алып Рәсәй Федерацияһына ҡабул ителгән тип иҫәпләнә. Ҡырым Республикаһын Рәсәй Федерацияһына ҡабул итеүҙән алып Рәсәй Федерацияһы составында яңы субъекттар – Ҡырым Республикаһы һәм Севастополь федераль кимәлдәге ҡала ойошторола.
Килешеүгә ҡул ҡуйыуға Рәсәй Федерацияһы Президенты Владимир Путиндың Дәүләт Думаһына, Федерация Советы ағзаларына, Рәсәй төбәктәре етәкселәренә һәм гражданлыҡ йәмғиәте вәкилдәренә мөрәжәғәт булышлыҡ итте.


text:
Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән!
Республика Президенты Рәсәй Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы коллективын 11 мартта билдәләнгән Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотланы. Ҡотлауҙа шулай тиелә:
"Ҡәҙерле дуҫтар!
Рәсәй Федерацияһы Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы коллективын һөнәри байрам — Наркоконтроль органдары хеҙмәткәрҙәре көнө менән ҡотлайым!
Илдең киләсәге һәм милләттең сәләмәтлеге, уларҙы наркоһөжүмдән ышаныслы һаҡлау күп яҡлап һеҙҙең эҙмә-эҙлекле, һөҙөмтәле эшегеҙгә бәйле. Шуныһы ҡыуаныслы: алты йыллыҡ эшмәкәрлек осоронда һеҙҙең идаралыҡ наркотиктар әйләнешенә контроль өлкәһендә дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу, наркотиктар менән бәйле енәйәтселеккә ҡаршы көрәштең өр-яңы системаһын ойоштороу буйынса ҙур эш башҡарҙы.
2005 йылда Наркоманияны, эскелекте һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү йылы сиктәрендә комплекслы саралар программаһын тормошҡа ашырыу Башҡортостанда наркотиктарға ҡаршы эшмәкәрлеккә мөһим этәргес бирҙе. Иҫкәртеүҙе ойоштороу буйынса 2007 йылда республикабыҙҙың илдә иң яҡшы төбәк тип танылыуы, шулай уҡ Рәсәй наркотиктар әйләнешенә конроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының 2008 йылда Волга буйы округында оператив-хеҙмәт эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынды яулауы — ошо дөйөм тырышлыҡтың емеше ул.
Рәсәй Федерацияһы Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренә йөкмәтелгән яуаплы бурыстарҙы артабан да лайыҡлы үтәр, тип ышанам.
Һеҙгә хеҙмәтегеҙҙә яңы уңыштар һәм именлек теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
Башҡортостандың профессиональ элитаһы тулыландыФото: Олег Яровиков
Башҡортостандың профессиональ элитаһы тулыланды
Башҡортостандың профессиональ элитаһы тулыландыФото: Олег Яровиков
Шаршамбы көнө БР Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларын тапшырҙы. Производство алдынғылары, ижади интеллигенция һәм йәмәғәтселек вәкилдәре төбәк башлығы ҡулынан отличие билдәләре, Хөрмәт грамоталары һәм рәхмәт хаттары алды.
—Лайыҡлы наградаларҙы тапшырыу, моғайын, иң күңелле мәлдер, — тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы. – Бөгөн бында республиканың социаль-иҡтисади именлегенә тос өлөш индергән кешеләр йыйылған бит.
Көрсөк республиканың иҡтисади күрһәткестәренә үҙ төҙәтмәләрен индерҙе. БР Президенты үҙе лә, 2009 йыл бынан алдағыһынан ҡатмарлыраҡ булды, тип таныны. Әммә башҡа субъекттар фонында Башҡортостанда хәл күпкә тотороҡлораҡ. Төбәктә производство стагнацияһына юл ҡуйылманы, эшһеҙлекте мөмкин тиклем кәметеүгә, ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәргә, бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам итеүгә өлгәшелде. Ваҡлап һатыу тауар әйләнеше кеүек күрһәткес тә 2008 йыл менән сағыштырғанда үҙгәрмәне тиерлек.
Башҡортостанда был ҡатмарлы йылда граждандарҙың йәшәү сифаты насараймаһын өсөн барыһы ла эшләнде. Көрсөккә ҡарамаҫтан, аҙ ҡатлы төҙөлөштө үҫтереү буйынса уникаль проект эшләнде һәм уңышлы тормошҡа ашырыла. Меңәрләгән бюджет хеҙмәткәрҙәре ғаиләләренең Өфө ситендә үҙ йорттары буласаҡ.
— Кәмендә 5000 коттедж төҙөләсәк, — тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы.
Әйткәндәй, торлаҡ төҙөлөшө буйынса Башҡортостан ил буйынса дүртенсе урынды биләй.
Беҙҙә тыуым артыуы ла төбәктәге хәлдең насар булмауы хаҡында һөйләй. Былтыр 55 меңдән ашыу бала тыуҙы. Ә был йәмғиәт именлегенең төп барометры. БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Бюджет, һалымдар, финанс һәм милекселек мәсьәләләре буйынса комитеты рәйесе Римма Үтәшева әйтеүенсә, йәштәрҙең киләсәккә ышанысы булғанға күрә лә тыуым арта.
БР Хөрмәт грамотаһы менән наградланған Римма Үтәшева Президентҡа дөйөм һаулыҡ һаҡлау өлкәһен һәм, атап әйткәндә, медицина хеҙмәткәрҙәрен яҡлаған өсөн рәхмәт белдерҙе. Әйткәндәй, тантана барышында традиция буйынса медиктар ҙа наградланды.
— Практик һаулыҡ һаҡлау, мәғариф берҙәмлеге һәм Президент яҡлауы арҡаһында беҙҙең медицина Рәсәйҙә алдынғы урын яуланы, – тине “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған врачы” исеменә лайыҡ булған БДМУ профессоры Гүзәл Сафуанова. – Ә ҡан ауырыуҙары менән сирләүселәр донъя стандарттары кимәлендә дауалау ала.
Ә кохлеар имплантацияны үҫтереү буйынса республика программаһы! Ҡиммәтле операциялар республика бюджетынан түләнә, әммә төбәгебеҙ властары бер ваҡытта ла кешеләрҙең һаулығын һаҡлауға аҡса йәлләмәй.
– Көнбайышта һаңғырау кешеләр бөтөнләй юҡ, — ти Мортаза Ғөбәйҙулла улы. – Был операциялар балаға тулы ҡанлы тормош ҡайтарырға ярҙам итә.
«Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһының «Экономика и управление» журналы баш мөхәррире Әнәс Мәхмүтов бүләкләнде.
— Беҙгә йыш ҡына башҡа төбәктәрҙән килгән ҡунаҡтар бер үк һорауҙы бирә: бөтә ерҙә көрсөк, ә Башҡортостанда – тотороҡлолоҡ, сағыштырмаса тыныс. Бының сәбәбе ниҙә һуң, тип һорай улар, — ти Әнәс Хөсәйен улы. – Ә беҙ уларға, беҙҙә фәнни нигеҙләнгән иҡтисадты үҫтереү программаһы бар, тип яуап бирәбеҙ...
— Һәм эшһөйәр Башҡортостан халҡы, — тип өҫтәне Мортаза Ғөбәйҙулла улы.
— Һәм аҡыллы социаль-иҡтисади сәйәсәт, реформалар трансформацияһы үткәреүсе Президент, — тип дауам итте. Мәхмүтов.
Машина эшләүселәр, металлургтар, врачтар, ғалимдар, энергетиктар, артистар, водителдәр, төҙөүселәр… Хеҙмәт кешеһе һәр ваҡыт лайыҡлы баһаланасағын тағы бер тапҡыр раҫлаусы тантанаға бөгөн төрлө һөнәр кешеләре йыйылған. Һәм был лайыҡлы кешеләр Башҡортостандың профессиональ элитаһы исемлеген тулыландырҙы.


text:
Өфөлә "Яңы ғүмерҙе һаҡлайыҡ" акцияһы үтәсәк
Акушерлыҡ һәм гинекология өлкәһендә халыҡ-ара белгестәр һәм Башҡорт дәүләт медицина университеты белгестәре ҡатнашлығында ғилми-ғәмәли конференция Өфөлә 21 майҙа үтәсәк. Сара Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үтәсәк. Конференция тамамланғас, театр алдындағы асыҡ майҙанда "Яңы тормошто һаҡлайыҡ" йәштәр акцияһы үткәрелә.
Акция Ҡаланы үҫтереү ижтимағи фонды һәм Медицина профилактикаһы үҙәге ярҙамында Өфө хакимиәте, баш ҡаланың һаулыҡ һаҡлау идаралығы инициативаһы буйынса ойошторола. Акция сиктәрендә юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары студенттары ҡатнашлығында агитбригадалар смотры үткәреләсәк.
Медицина профилактикаһы үҙәге баш врачы Сара Әхтәмова хәбәр итеүенсә, акция саралары йәштәр араһында сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауға, репродуктив сәләмәтлекте һаҡлау, әхлаҡи һәм рухи ҡиммәттәрҙе үҫтереү, үҙ-ара мөнәсәбәттәр мәҙәнилеген күтәреү проблемаларына, енси юл менән йоғоусы сирҙәрҙе иҫкәртеү проблемаһына иғтибар йәлеп итеүгә йүнәлтеләсәк.
— Саралар барышында ҡыҙҙар һәм егеттәрҙең репродуктив һаулығы мәсьәләләре буйынса акушер-гинекологтарҙың, андрологтарҙың, психотерапевтарҙың консультациялары ойоштороласаҡ, — тине Сара Хәйҙәр ҡыҙы.


text:
Рәсәйҙә социаль туризм Башҡортостан өлгөһөндә үҫтереләсәк
Башҡортостан бюджетынан яҡынса 37 миллион һум быйыл социаль туризмды үҫтереү программаһын тормошҡа ашырыуға йүнәлтеләсәк. Йәнә 15 миллион һум самаһы программала ҡатнашыусыларҙың үҙҙәре тарафынан түләнәсәк, тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһының финанс министры Рузалия Хисмәтуллина интернет менән ҡулланыусылар менән онлайн-конференцияһында. Ул бөгөнгө көнгә әлеге программаның Рәсәйҙә берҙән-бер булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Тиҙҙән башҡа төбәктәрҙең дә республика өлгөһөнсә эшләй башлауы ихтимал: Башҡортостан башланғысы федераль үҙәктә хуплау тапҡан, һәм ағымдағы йылдың декабрь уртаһында республикала бөтә Рәсәй кәңәшмәһе үтәсәк, унда Башҡортостан Рәсәйҙең башҡа төбәктәре менән тәжрибә уртаҡлашасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, программа пенсионерҙар һәм инвалидтар өсөн иҫәпләнгән һәм уларға туристик путевкаларҙы хаҡының 30 процентын ғына түләп алырға мөмкинлек бирә. Ташлама менән ял итеү хоҡуғы менән файҙаланыу өсөн Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының территориаль органына ғариза менән мөрәжәғәт итергә кәрәк.


text:
Республиканың мәктәп уҡыусылары һәм студенттары «Алтын көҙ - 2011» күргәҙмәһендә наградалар алды
«Рәсәй агросәнәғәт комплексының инновацион үҫешендә йәштәр роле» форумында «Минең бәләкәй ватаным» бөтә Рәсәй ижади эштәр конкурсына һәм «Росагролизинг» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең инновацион эшләнмәләре конкурсына йомғаҡтар яһалды. Ул «Алтын көҙ-2011» XIII Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһе сиктәрендә ойошторолдо.
Кушнаренко районы Илек ауылы мәктәбенең 10-сы синыф уҡыусыһы Лилиә Хәмитова «Ауылым тарихы» номинацияһында өсөнө урын яуланы һәм диплом, ҡиммәтле бүләк менән наградаланды, тип хәбәр итте Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.
Башҡорт дәүләт аграр университеты аспиранты Айрат Мөхәметдиновҡа «Росагролизинг» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенән Рәсәй Федерацияһының агросәнәғәт комплексына инновацион технологиялар индереү буйынса фәнни-ғәмәли эшмәкәрлектә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкәне өсөн бер тапҡыр бирелә торған исемле стипендия тапшырылды.
«Рәсәй ауыл йәштәре союзы»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһе Рәсәйҙә иң яҡшылараҙан тип танылды. Бүлек рәйесе Андрей Конновҡа ауылда йәштәр сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙа ҡаҙанған уңыштары һәм агросәнәғәт комплексына йәштәрҙе йәлеп итеү буйынса әүҙем эше өсөн Рәсәй Федерацияһының Ауыл хужалығы министрлығы рәхмәтен белдерҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, форумды асыу тантанаһында РФ Хөкүмәте рәйесенең беренсе урынбаҫары Виктор Зубков, РФ ауыл хужалығы министры Елена Скрынник, РФ спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министры урынбаҫары Олег Рожнов ҡатнашты.
Пленар ултырыштан һуң форумда ҡатнашыусылар өс тематик түңәрәк өҫтәлдә эшен дауам итте. Форумдың икенсе көнөндә илдә ауыл хужалығының көнүҙәк мәсьәләләре тикшерелде.


text:
Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары — «Росимущество» етәксеһе Ольга Дергунова менән эш осрашыуы Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары — «Росимущество» етәксеһе Ольга Дергунова менән эш осрашыуы
Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары — «Росимущество» етәксеһе Ольга Дергунова менән эш осрашыуы Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
16 сентябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары — Дәүләт милке менән идара итеү буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Ольга Дергунова менән осрашты.
Осрашыуҙа Башҡортостан хөкүмәте ағзалары, «Росимущество» һәм «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре ҡатнашты. Яҡтар Башҡортостан биләмәһендә дәүләт милке менән идара итеүҙе ойоштороу мәсьәләләрен, ҡайһы бер объекттарҙы республика һәм муниципаль милеккә тапшырыу мөмкинлеген тикшерҙе, шулай уҡ акционерҙарҙың «Башнефть» компанияһының акцияларын файҙаланыу һәм тауыш биреү тәртибе тураһында килешеүенә ҡул ҡуйҙы.
— Бөгөн «Башнефть» компанияһының акцияларын дәүләт милкенә тапшырыу буйынса эште тамамлайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Ошо килешеүҙең бөтә талаптарын үтәүҙе үҙ өҫтөбөҙгә алабыҙ. Компания үҫһен, яңы уңыштарға ирешһен өсөн федераль хөкүмәт, федераль башҡарма власть органдары, «Башнефть» менән килешеп эшләйәсәкбеҙ.
— Беҙҙең мөнәсәбәттәрҙең яңы этабы башлана. Рәсәй, биржалағы акционерҙар ғына түгел, Рәсәй субъекты ла компанияның акционерҙары буласаҡ. Был ҙур яуаплылыҡ өҫтәй. Маҡсатыбыҙ — Рәсәй мәнфәғәтендә ошо активты арттырыу буйынса ҡуйылған бурыстарға ирешеү, — тип билдәләне Ольга Дергунова.
«Росимущество» етәксеһе һүҙҙәренсә, сәфәр барышында башҡа мәсьәләләр буйынса ла һүҙ барҙы.
— «Башнефть» акцияларын тапшырыу Башҡортостандың һуңғы бер нисә йылда илебеҙ алдына ҡуйған мәсьәләләргә иғтибар итергә мөмкинлек бирҙе. Улар Урмансылар паркын тапшырыу йәһәтенән Рәсәй менән Башҡортостан араһында милекте яңынан бүлеү, ауыл хужалығы ерҙәрен һөҙөмтәле файҙаланыу һәм уларҙы федераль милектән республика милкенә күсереү мәсьәләләре, — тине Ольга Дергунова. — Минеңсә, маршрутыбыҙ башланып ҡына тора, шуға күрә яңы идеялар, яңы берлектәге проекттар көтәбеҙ һәм шулар өҫтөндә бергәләп эшләргә әҙер булыуыбыҙҙы белдерәбеҙ.


text:
Фото:
Билдәле «Сникерс»тар етештереүҙә Башҡортостан предприятиеһының киптерелгән һөтө файҙаланыла
Фото:
16 декабрҙә төбәк буйынса эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты 28 төрлө продукция сығарылған Мәсәғүт һөт-консерва комбинаты эшмәкәрлеге менән танышты. Әммә иң мөһиме – был «Сникерс», «Марс», «Крафтфудс»тар һәм башҡа популяр шоколад батондары етештереү өсөн әҙерләнгән ҡоро һөт.
Тәүлегенә уны бында 20 тоннаға яҡын етештерәләр һәм тулы күләмдә Мәскәүгә оҙаталар.
Мәсәғүт һөтсөләренең Мәскәү етештереүселәре менән тығыҙ бәйләнештәре күптән булдырылған. Мәҫәлән, «Марс» менән комбинат 2006 йылдан алып хеҙмәттәшлек итә.
Дөйөм алғанда предприятие тәүлегенә 200 тонна һөт эшкәртә. Һөт Башҡортостандың биш районынан, шулай уҡ Татарстандан, Силәбе һәм Свердловск өлкәләренән килтерелә.
Был турала ишеткәс, Рөстәм Хәмитов аптырауын белдерҙе һәм эшкә бындай ҡараш булмаҫҡа тейешлеген, әкренләп унан китергә кәрәклеген билдәләне.
Төбәк башлығы фекеренсә, комбинат сеймал сифатында башлыса үҙенең һөтөн ҡулланырға тейеш. Бының өсөн предприятие янында үҙенең фермер хужалығын ойошторорға кәрәк.
Әлеге ваҡытта Мәсәғүт һөт-консерва комбинатында һөт киптереү буйынса яңы цехты эшкә ҡушыу өсөн барыһы ла әҙер. Уны сафҡа индереү ҡоро һөт етештереү күләмен ике тапҡырға арттырырға мөмкинлек бирәсәк, тип ышана белгестәр.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың наркотиктарға ҡаршы комиссияһы ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың наркотиктарға ҡаршы комиссияһы ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың наркотиктарға ҡаршы комиссияһы ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
19 мартта Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктең наркотиктарға ҡаршы комиссияһы ултырышын үткәрҙе. Унда Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ағзалары, хоҡуҡ һаҡлау органдары һәм йәмәғәт ойошмалары етәкселәре ҡатнашты. Ултырышта 2014 йыл йомғаҡтары буйынса республикала наркоманияның хәл-торошо мониторингы һөҙөмтәләре, шулай уҡ наркотиктарға ҡаршы иҫкәртеү сараларын арттырыуҙа ведомство-ара килешеп эш итеү мәсьәләләре тикшерелде.
– Республикала наркоманияға ҡаршы алып барылған эш яҡшы һөҙөмтәләргә килтерә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Дезоморфинға бәйле проблеманың киҫкенлеген кәметеүгә өлгәштек. Бер нисә йыл ошо мәсьәлә менән шөғөлләндек. Хәҙер ҡайһы бер дарыу препараттарын һатыуға сикләүҙәр бар. Беҙ быны даими контролдә тоттоҡ.
Республика Башлығы һүҙҙәренсә, наркомандарҙы диагностикалау һәм дауалау системаһы камиллаша, кешеләрҙә наркотиктарға ҡаршы тотороҡло тәртип булдырыу буйынса социаль проекттарҙы ғәмәлгә ашырыу өлкәһендә дәүләт-шәхси партнерлыҡ үҫешә. Шуның менән бергә дөйөм хәл һәйбәт тип әйтеп булмай.
– Республикала наркомания менән сирләү кимәле күрһәткесе 100 мең кеше иҫәбенә 9-ҙан 6,7-гә тиклем кәмеүгә ҡарамаҫтан, илерткес матдәләр ҡулланыусыларҙың һаны 20 проценттан ашыуға артты, – тине Рөстәм Хәмитов.
Төбәк етәксеһе республика, муниципаль властарға, хоҡуҡ һаҡлау органдарына, белгестәргә, йәмәғәтселәргә бергә килешеп халыҡтың һаулығына ҡурҡыныс менән янаған наркотиктар һатыуҙы туҡтатырға кәрәк тип билдәләне.
– Мәғлүмәт еткереү иҫкәртеү сараларының нигеҙе булып тора. Әлегә ул етерлек күләмдә алып барылмай, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Беҙ ҡала, район, ауыл урамдарында наркотиктарға ҡаршы пропагандалауҙы күрмәйбеҙ. Плакаттар, телевидениела социаль роликтар юҡ. Беҙ ошондай эшләү сараларын күҙ уңынан ысҡындырҙыҡ.
Республика Башлығы йәштәр араһында наркотик ҡулланыусыларҙы асыҡлау буйынса әүҙем эш алып барырға, йыл һайын диспансеризация һәм социаль-психологик тест уҙғарырға, наркотик матдәләргә бәйлелек тыуған кешеләрҙе реабилитациялау менән шөғөлләнеүсе йәмәғәт ойошмаларына булышлыҡ итергә ҡушты.
Сығыштың тулы стенограммаһы республика Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Төбәктә йәшәүселәр эш хаҡын, пенсияны һәм пособиены арттырыу өсөн тауыш бирҙе — Финанс министрлығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда йәшәүселәр республиканың Финанс министрлығы үткәргән бюджет тематикаһы буйынса һорау алыу һөҙөмтәһендә эш хаҡын, пенсияны һәм пособиены арттырыу өсөн тауыш бирҙе. Һорауға яуап биреүселәрҙең 32,2 проценты тап ошо өлкәләр өҫтәмә бюджет финанслауына мохтаж тип иҫәпләй. Икенсе урында — эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү, производствоны үҫтереү (24 процент), өсөнсөлә — юлдар, урамдарҙы һәм ихаталарҙы төҙөкләндереү, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ (17,7 процент). Респонденттарҙың күбеһе бюджет аҡсаларының ҡайҙа йүнәлтелеүе хаҡында белергә теләй (67,8 процент). Һорау алыныусыларҙың өсөнсө өлөшө (33 проценты) иҫәпләүенсә, һалым түләүселәр менән шәхси эште көсәйтеү һөҙөмтәһендә һалым йыйыуҙы арттырырға мөмкин.
«Башҡортостан Республикаһы тауышы» проекты сайтындағы «Асыҡ Республика» порталында ойошторолған тауыш биреүҙә теләгән һәр кем ҡатнаша ала. Респонденттар биш һорауға яуаптың бер вариантын һайларға тейеш. Ике аҙна эсендә тикшереүҙә 283 кеше ҡатнашҡан, уларҙың өстән бер өлөшө — 20-нән 40 йәшкә тиклемгеләр. Респонденттарҙың 88,6 проценты — юғары, 10,7 проценты — урта махсус, 0,7 проценты урта белемгә эйә.
Алынған мәғлүмәттәрҙе ведомство үҙенең эшендә иғтибарға аласаҡ, тип билдәләнеләр Финанс министрлығында.


text:
Фото:
БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры үҙенең блогын асты
Фото:
БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин интернетта, «Йәнле журнал» битендә үҙенең блогын асты: http://anikerin.livejournal.com/.
Тәүге яҙмаһында ул былай тигән: «Блог булдырыу уйы күптән барлыҡҡа килгәйне, әммә нисектер һаман ҡул етмәне. Был ысынлап та шулай. Хәҙер үҙемдең көндәлегемде булдырыуға ваҡыт еткәндер, тип иҫәпләйем. Ә Башҡортостан Республикаһы Президентының блогы булыуы мине сәмләндерә генә. Йәштәр сәйәсәте министрлығына, етәксеһенә йәштәр менән тура бәйләнеш каналының булмауы бөтөнләй гөнаһ. Шулай итеп барығыҙҙы ла яңы мөмкинлектәр менән ҡотлайым».
Бындай диалог формаһының көнүҙәк булыуын һәм ҙур һорау менән файҙаланыуын билдәләү мөһим. Александр Никерин фекеренсә, «был блог – асыҡлыҡҡа һәм аралашыуға йәнә бер аҙым». Әйткәндәй, бер көн эсендә генә йәштәр ведомствоһы етәксеһенең блогы биттәрендә 700-гә яҡын комментарий ҡалдырылған.
Блогҡа инеүселәрҙе төбәктә спорт үҫеше, яңы спорт ҡоролмалары төҙөлөшө, йәштәрҙе эш менән тәьмин итеү, “фатир” мәсьәләһе, балалар тренерҙарының эш хаҡы һәм башҡа бихисап темалар ҡыҙыҡһындыра.
Бер һорау ҙа яуапһыҙ ҡалдырылмаясаҡ, тип ышандыра үҙенең блогында министр. «Һеҙҙең бар тәҡдимдәрегеҙ, тәнҡит, ярҙамығыҙ системаға һалынасаҡ һәм минең шәхси контролем аҫтында урындарға ( муниципалитеттарға һәм ойошмаларға) йүнәлтеләсәк».


text:
Башҡортостанда хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеү буйынса өҫтәмә саралар программаһы раҫланды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең Указы менән 2011 йылда хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеүгә йүнәлтелгән республика өҫтәмә саралар программаһын раҫланы.
Программаны ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү һәм үҙ-үҙеңде эш менән тәьмин итеүгә бүленгән средстволар иҫәбенә 3482 даими эш урыны булдырылырға тейеш. Эштән бушатылыу хәүефе янаған 417 хеҙмәткәр өсөн алдан һөнәри белем биреү ойоштороласаҡ, 209 инвалидҡа һәм инвалид балалар тәрбиәләгән ата-әсәләргә эшкә урынлашыуҙа булышлыҡ ителәсәк. Программа һөнәри белем биреү учреждениеларының 1818 сығарылыш уҡыусыларына стажировка ойоштороуҙы, 147 табипҡа ҡайтанан һөнәри әҙерлек үткәреүҙе, өс йәшкә тиклем бала ҡарау буйынса отпускыла булған ҡатындарға квалификация күтәреүҙе ойоштороуҙы күҙаллай.
Программаны финанслауҙың дөйөм күләме 324 миллион һумдан ашыу сумманы тәшкил итәсәк, шуларҙан яҡынса 286 миллион һумы — федераль ҡаҙнанан, 38 миллионы республика ҡаҙнаһынан бүленгән, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөгә Беренсе канал делегацияһы - «Беренсе бул!» хәйриә акцияһы ҡатнашыусылары килде
Башҡортостанға Беренсе каналдың делегацияһы килде. Өфө аэропортында «Беренсе бул!» хәйриә акцияһында ҡатнашыусыларҙы БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин, башҡа рәсми кешеләр ҡаршы алды. Беренсе каналдың «Йондоҙҙар десантында» билдәле алып барыусылар, популяр артистар, йырсылар һәм данлыҡлы спортсылар бар. Улар араһында — Екатерина Андреева, Екатерина Стриженова, Арина Шарапова, Нонна Гришаева, Петр Толстой, Виктор Гусев, Леонид Якубович, Александр Гордон, Вадим Колганов, Андрей Бахметьев, Диана Гурцкая, Анита Цой, "Ассорти" төркөмө, Юлия Ковальчук, Алексей Чумаков, Игорь Демарин, Александр Носик, Алик Гульханов, Виталий Кищенко, Мария Кожевникова, Татьяна Арнтгольц, Александр Дьяченко һәм башҡалар.
Беренсе каналдың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, быйылғы акция сиктәрендә ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар, шулай уҡ патронат һәм күп балалы ғаиләләр проблемаларына айырым иғтибар биреләсәк. Акцияла ҡатнашыусылар балалар йорттарына, балалар дауалау учреждениеларына һәм реабилитация үҙәктәренә барасаҡ, унда был учреждениеларҙың тәрбиәләнеүселәре менән туранан-тура аралаша, берлектәге спорт һәм мәҙәни сараларҙа ҡатнаша, бүләктәр тапшыра аласаҡ.
Балаларҙы яҡлау көнөндә Өфөлә Беренсе канал инициативаһы буйынса медицина ярҙамына мохтаж етем балаларға Бөтә Рәсәй Күҙ һәм пластик хирургия үҙәгендә бушлай операция эшләнәсәк. Республика балалар клиник дауаханаһының онкогематология бүлексәһенә яңы тыуған балаларға яңы ретиналь камера һәм ламинар палата асыу өсөн аҡса йыйылған. Акция сиктәрендә Өфөнөң Сабыйҙар йортона оҙаҡ көтөлгән автобус бүләк ителәсәк.
Ҡунаҡтар яңы быуын балалар баҡсаһын асыуҙа ҡатнашып, ауырыуҙарҙы алдан билдәләү өсөн медицина ҡорамалдары тапшырасаҡ. Беренсе канал йондоҙҙары балалар күргәҙмә сәнғәт үҙәген һәм реконструкциянан һуң балалар тимер юлында яңы миҙгелде асасаҡ. Сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм үҫмерҙәр реабилитация үҙәгендә акцияла ҡатнашыусылар балалар театрын асыуҙа ҡатнашып, уның тәүге спектакленең премьераһын ҡараясаҡ. Акция сиктәрендә «Родина» кинотеатрында балалар өсөн бушлай «Борцу не больно» кинофильмының һәм «Гадкий утенок» мультфильмының премьераһы, шулай уҡ уларҙы төшөргән ижади төркөм менән осрашыу үтәсәк.
1-се Республика балалар йорто тәрбиәләнеүселәре бүләккә компьютер класы аласаҡ. Йондоҙҙар балалар менән бергә үҙ ҡулдары менән йомшаҡ уйынсыҡтар эшләргә һәм Һабантуй байрамында ҡатнашырға йыйына. Балаларҙы КХЛ чемпиондары — «Салауат Юлаев» хоккей клубы менән осрашыу көтә. Өфөнөң Олимпия резервындағы теннис мәктәбендә балалар өсөн Андрей Чесноков менән Анастасия Мыскина ҡатнашлығында мастер-класс үтәсәк. Ә «Динамо» үҙәк ҡала стадионында «Беренсе канал йондоҙҙары» менән Башҡортостан Республикаһының үҫмерҙәр йыйылма командалары араһында футбол матчы үткәреләсәк. Саралар программаһында һәләтле балалар менән түңәрәк өҫтәл үткәреү ҙә ҡаралған, уларға ҡунаҡтар персональ бүләктәр — ноутбуктар әҙерләгән.
Байрам Конгресс-холл бинаһы янындағы үҙәк майҙанда башланасаҡ. Бында балалар өсөн аттракциондар, тәмлекәстәр, конкурстар һәм бүләктәр менән ысын «Балалар ҡаласығы» йәйелдереләсәк. Байрам саралары «Өфө-Арена» универсаль спорт бинаһында етем һәм инвалид балалар, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән булған балалар өсөн Рәсәй эстрадаһы йондоҙҙары ҡатнашлығындағы хәйриә концерты менән тамамланасаҡ. Республиканың иң яҡшы балалар табибы һәм педагогы Беренсе каналдан бүләккә автомобилдәр аласаҡ.


text:
Сибайҙа Урал аръяғының социаль-иҡтисади үҫеш мәсьәләләрен тикшерәләр
Бөгөн Сибайҙа БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев рәйеслегендә үткән республика кәңәшмәһендә Башҡортостандың Урал аръяғы төбәгенең социаль-иҡтисади үҫеше төп тема булды.
Һөйләшеүҙә ҡайһы бер министрлыҡтар һәм ведомстволар етәкселәре, урындағы хакимиәт башлыҡтары, предприятиелар директорҙары ҡатнаша.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар Урал аръяғының реаль иҡтисад секторы эше, ауыр хәлгә тарыған ғаиләләр менән эшләү тураһында һөйләшә. Шулай уҡ янғын именлеген тәьмин итеү ҙә ситтә ҡалманы.
Республика территорияһының өстән бер өлөшөн биләгән Урал аръяғының иҡтисади зонаһына туғыҙ район һәм бер ҡала округы инә. Бында төбәк халҡының 12 проценты йәшәй.
Башҡортостан буйынса тейәп оҙатылған продукцияның дөйөм күләмендә Урал аръяғы өлөшө 4,7 процент тәшкил итә. Сафҡа индерелгән торлаҡ өлөшө — дөйөм республика күләменең 9,3 проценты. Тулайым ауыл хужалығы продукцияһы өлөшө — 11,8 процент.


text:
Стәрлебаш районында милли мәҙәниәттәр көндәре үтте
Башҡортостандың Стәрлебаш районында милли мәҙәниәттәр байрамдары үтте. Айҙарәле ауылында – «Рус мәҙәниәте көнө», Йәлембәт ауылында «Башҡорт мәҙәниәте көнө» уҙғарылды.
Райондың рәсми сайтында хәбәр ителеүенсә, бындай милли байрамдар дауам ителәсәк әле. 28 октябрҙә Буҙат ауылында «Татар мәҙәниәте көнө» үтәсәк. Байрам программаһында милли кухня, биҙәү-ҡулланма сәнғәте, ҡул эштәре күргәҙмәһенә барыу, урындағы крайҙы өйрәнеү музейы менән танышыу, ижади коллективтар конкурсы, концерт ҡаралған.


text:
Башҡортостандың балалар баҡсалары — иң яҡшылар исемлегендә
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостандың балалар баҡсалары 2014 йылда Рәсәйҙең 100 иң яҡшы мәктәпкәсә белем биреү ойошмалары исемлегенә инде. «Киләсәк мәктәбе» Бөтә Рәсәй мәғариф форумы сиктәрендә үткәрелгән конкурс йомғаҡтары буйынса, илдең иң яҡшы балалар баҡсалары исемлегендә республиканың 24 учреждениеһы бар.
Стәрлетамаҡ ҡалаһын лайыҡлы рәүештә рекорд ҡуйыусы тип атарға мөмкин. Иң яҡшы балалар баҡсаларының һигеҙе — ошо ҡалала. Улар араһында — 4-се, 32-се, 74-се, 10-сы, 62-се, 21-се, 13-сө, 94-се мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары. Икенсе урында Өфө — 320-се, 220-се, 45-се, 270-се балалар баҡсалары. Өсөнсөлә Нефтекама — 42-се, 28-се, 38-се мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары. Иң яҡшылар исемлегендә Бөрө, Күмертау, Октябрьский, Белорет, Ишембай, Салауат, Межгорье ҡалаларының һәм Шишмә ҡасабаһының балалар баҡсалары ла бар.