text:
Донъя кимәлендә үҙ урыныбыҙ бар30-12-2016, 02:49 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
курстан тайпылманыҡ.
Хәл-ваҡиғалар илдә лә, унан ситтә лә күп булды. Беренсенән, эске сәйәсәт: быйыл Рәсәйҙә парламент һайлауҙары үтте. Башҡа йылдарҙан айырмалы рәүештә Дәүләт Думаһына һайлау ҡатнаш система буйынса ойошторолдо. Фирҡәләр ҙә күп теркәлде – 20-нән ашып китте. Шулай ҙа төп урындарҙы, ғәҙәттәгесә, дүрт партия бүлеште: “Берҙәм Рәсәй”, “КПРФ”, “Ғәҙел Рәсәй” һәм “ЛДПР”. Ғөмүмән, аналитиктар билдәләүенсә, быйылғы һайлауҙар киләһеләренә репетиция ғына булды. Мәғлүм булыуынса, 2018 йылда илдә Президент һайлауы үтәсәк, ә был сәйәси сараға ныҡлы әҙерлек һәм берҙәм команда менән килеү зарур.
Икенсенән, социаль-иҡтисади хәл. Йыл дауамында Рәсәйгә ҡайһы тарафтан ғына санкциялар иғлан итеп маташманылар. Әммә беҙҙең иҡтисадыбыҙ был баҫымды ла лайыҡлы үткәреп ебәрә алды. Иң мөһиме, илдә иҡтисади тотороҡлолоҡ һаҡланды: инфляция ла, эшһеҙлек кимәле лә, уртаса айлыҡ хеҙмәт хаҡы ла шул уҡ кимәлдә ҡалды. Әлбиттә, күп нәмә инвестициялар иҫәбенә башҡарылды. Был сәйәси тактиканың бөгөнгө шарттарҙа иң ҡулай һәм ышаныслы аҙым булыуын сәйәсмәндәр үҙҙәре лә инҡар итмәй. Санкцияларға килгәндә иһә, улар беҙҙе сыныҡтырҙы ғына. Хәҙер хатта ауылдарҙа ла үҙ эшен асып, эшҡыуарлыҡ тармағын ныҡлап “ауыҙлыҡларға” йөрьәт иткән йүнселдәр һаны арта төштө. “Үҙебеҙҙеке – үҙебеҙгә” девизы принципҡа түгел, ә йәшәү мәғәнәһенә әйләнде. Ғөмүмән, һуңғы осорҙа эшҡыуарлыҡҡа иғтибар бермә-бер артты. Һәм быны хатта санкциялар, иҡтисади һыналыш менән генә лә бәйләү дөрөҫ булмаҫ. Бындай аҙымды беҙ күптән яһарға тейеш инек. Иртәме, һуңмы, тигәндәй. Эйе, ниндәйҙер кимәлдә ярҙам иттеләр, этәргес бирҙеләр, хатта сәмләндерҙеләр... Уныһына ла рәхмәт.
Ҡыҫҡаһы, эшҡыуарлыҡ үҫешә. Быйыл Өфөлә генә был йүнәлеш буйынса әллә күпме халыҡ-ара кимәлдә саралар үтте. Был исемлектә ШОС һәм БРИКС илдәренең Икенсе бәләкәй эшҡыуарлыҡ форумы булыуы ла күп нәмә хаҡында һөйләй. Ғөмүмән, иҡтисади тотороҡлолоҡто һаҡлау, һумдың нығыныуына булышлыҡ итеү, санкцияларҙы беҙҙең файҙаға эшләтеү – былар киләсәктә лә иҡтисадсыларҙың, сәйәсмәндәрҙең төп маҡсаты булып ҡаласаҡ, әлбиттә. Тик шулай ҙа төп бурыс халыҡтың йәшәү кимәлен үҫтереүгә ҡайтып ҡалырға тейештер. Сөнки етеш, бай халыҡ – ул социаль тотороҡлолоҡтоң нигеҙе генә түгел, иҡтисади үҫеш билдәһе лә.
Өсөнсөнән, быйыл ришүәтселеккә ҡаршы көрәш бик әүҙемләште. Хатта БМО конвенцияһында ҡатнашҡан дәүләттәрҙең Коррупцияға ҡаршы конференцияһын үткәрҙеләр. Мәртәбәле сарала йөҙҙән ашыу илдең ҡатнашыуы ғына ла ришүәтселектең ни тиклем көнүҙәк проблемаға әүерелеүенә һәм географияһы яғынан сикләнмәүенә асыҡ дәлил булды. Коррупцияға ҡаршы көрәш өлкәһендә ил, донъя ҡануниәтен камиллаштырыу көнүҙәк мәсьәлә булып ҡала, ти белгестәр. Әлбиттә, беҙҙә был йәһәттән ярайһы ғына тәжрибә тупланған. Президент ҡарамағында Коррупцияға ҡаршы эш иткән совет төҙөлдө, Коррупцияға ҡаршы эш иткән Милли план раҫланды, “Коррупцияға ҡаршы эш итеү тураһында” Закон үҙ көсөнә инде... Был йәһәттән беҙҙең парламент депутаттары ла Дәүләт Думаһына әленән-әле коррупцияға ҡаршы эш итеүгә йүнәлтелгән закон проекттары тәҡдим итеп тора. Әммә йәмғиәттәге ыңғай үҙгәрештәр хаҡында һүҙ йөрөтөргә иртәрәк әле. Әйтәйек, быйыл ғына республика буйынса хоҡуҡ һаҡлау органдары 800-ҙән ашыу коррупция, йөҙҙән ашыу ришүәт биреү осрағын асыҡлаған.
Дүртенсенән, донъя сәйәсәтендәге үҙгәрештәр. Моғайын, был осраҡта иң көтөлмәгән һәм шул уҡ ваҡытта күптәрҙе ғәжәпләндергән ваҡиға тип АҠШ президенты вазифаһына Дональд Трамптың һайланыуын атарға булалыр. Беҙҙекеләрҙең Украина мәсьәләһенә ҡарата тышҡы сәйәсәте лә йыл дауамында үҙгәрешһеҙ ҡалды: илдең көнсығышындағы хәрби ҡаршылыҡтарҙы сәйәси үҙгәртеп ҡороу ғына туҡтата ала.
Тормош дауам итә. Тимәк, беҙҙе тағы ла бик күп ваҡиғалар көтә.
“Дөйөм алғанда, бөгөн республикала социаль-иҡтисади хәл тотороҡло. Йыл йомғаҡтарына ҡарағанда, сәнәғәт етештереүе индексы, һалым килемдәренең үҫеш темпы Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестәрҙән юғарыраҡ булмаҡсы. Социаль йөкләмәләр тулыһынса үтәлә.
Инвестицияларға, төҙөлөшкә, эш хаҡына һәм килем кимәленә, эшһеҙлек күрһәткестәренә бәйле хәл бер аҙ ҡатмарлашҡандан һуң әле яҡшыра башланы”.
(Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһенән).


c: text/html

text:
Мәскәүҙә беренсе тапҡыр «Һылыуҡай-2013» башҡорт һылыуҙары конкурсы үттеФото: Александра Оганян
Мәскәүҙә беренсе тапҡыр «Һылыуҡай-2013» башҡорт һылыуҙары конкурсы үтте
Мәскәүҙә беренсе тапҡыр «Һылыуҡай-2013» башҡорт һылыуҙары конкурсы үттеФото: Александра Оганян
Мәскәүҙә беренсе тапҡыр «Һылыуҡай-2013» башҡорт һылыуҙары конкурсы үтте. Уны РФ Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан Республикаһының тулы хоҡуҡлы вәкиллеге, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы, Башҡортостандан Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта уҡыусы студенттар һәм аспиранттар ассоциацияһы һәм «Һомай» Өфө театр-дефилеһы ойошторҙо.
Конкурс Рәсәй дәүләт геологик эҙләнеүҙәр университетының тамаша залында уҙҙы. Еңеүсе тажына ике баҫҡыс һайлап алыу турын үткән ете башҡорт һылыуы дәғүә итте. Конкурста ҡыҙҙар үҙҙәре тураһында һөйләне, эшлекле һәм стилле башҡорт костюмдарында, мосолман кейемендә үҙҙәрен күрһәтте, күмәкләп «Ете ҡыҙ» башҡорт бейеүен башҡарҙы. Стилле башҡорт костюмдары коллекцияһын улар өсөн модельер-дизайнер, «Һомай» театр-дефиле продюсеры Венера Йомағолова әҙерләне. Шулай уҡ интеллектуаль күнекмә ҡаралғайны, уның барышында дәғүә итеүселәр жюри ағзалары һорауҙарына яуап бирҙе. Ҡатнашыусыларҙы баһалағанда актерлыҡ оҫталығына, башҡорт әҙәби телен белеүгә, сәхнәлә үҙеңде дөрөҫ тота һәм матур итеп фотоға төшөү һәләтенә айырым иғтибар бүленде.
Ҡатнашыусыларҙың сығыштарын жюри ағзалары баһаланы, уның составына РФ Президенты ҡарамағындағы БР Тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Олег Матыцин, Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Зөһрә Рәхмәтуллина, БР-ҙан Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта уҡыусы студенттар һәм аспиранттар ассоциацияһы башлығы Азат Бәҙрәнов, топ-модель Эльвира Хисаева, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһы хәбәрсеһе Гөлназ Ғәлимуллина, модельер Венера Йомағолова һәм Юғары иҡтисад мәктәбе аспиранты Илнур Әминев инде. Мәскәү эргәһенән тележурналист Гөлнара Ибраҡова шоуҙың режиссеры булды.
Конкурстың гран-прийына П.И.Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһының икенсе курс студенты Камилә Бикҡолова лайыҡ булды. Беренсе урынды – Гүзәлиә Мырҙағәлина, икенсене – Лилиә Хөснөтдинова һәм Әлмирә Солтанова, өсөнсө урынды Миләүшә Әлибаева, Гөлйыһан Ишмөхәмәтова һәм Зөбәржәт Әхмәтшина яуланы. «Тамашасы һөйөүе» титулына Циолковский исемендәге Рәсәй дәүләт технология университетының беренсе курс студенты Гүзәлиә Мырҙағалина лайыҡ булды, ул интернет-тауыш биреү барышында иң күп тауыш йыйҙы. Бөтә ҡатнашыусылар ҙа маҡтау грамоталары, ҡиммәтле бүләктәр – ювилер биҙәүестәр, сәскәләр алды. Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәгенән тәбиғи косметика йыйылмалары бөтә ҡатнашыусыларға ла бүләк ителде.
Конкурс еңеүсеһе Камилә Бикҡолова 1995 йылда Өфөлә тыуған, хәҙер П.И.Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһының оркестр факультеты студенты. Ул бөтә Рәсәй, төбәк-ара һәм халыҡ-ара конкурстар лауреаты һәм дипломанты. «Конкурстың төп маҡсаты булып лайыҡлы сығыш яһау торҙо, шуға ла минең өсөн еңеү – көтөлмәгән шатлыҡ», — тине ул. Мәскәүҙәге конкурс, асылда, артабан Өфөләге «Һылыуҡай-2014» республика конкурсы финалында ҡатнашыу өсөн һайлап алыу туры булып торҙо, унда Камилә Мәскәү исеменән сығыш яһаясаҡ. Ә Мәскәүҙә башҡорт һылыуҙары конкурсын йыл һайын үткәрергә ҡарар ителде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә «Һылыуҡай-2015» республика гүзәллек бәйгеһенең һайлап алыу туры уҙа
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Өфөлә «Һылыуҡай-2015» республика телевизион гүзәллек бәйгеһенең һайлап алыу туры уҙа. Уны Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, «Туған тел» телеканалы һәм «Һомай» дефиле-театры ойоштора. Дәүләт Думаһы депутаты Марсель Йосопов өсөнсө йыл рәттән конкурсты үткәреүҙә ярҙам күрһәтә.
Һылыуҡайҙарҙы һайлап алыу 10 мартта баш ҡалалағы күңел асыу клубтарының береһендә үткәреләсәк. Финалға сығыу өсөн ҡатнашыусылар таныштырыу, ижади һәм дефиле конкурстарында үҙҙәрен күрһәтергә тейеш. Бәйгелә 16-24 йәшлек, буйҙары 168 сантиметрҙан кәм булмаған ҡыҙҙар ҡатнаша ала.
Һайлап алыу турының баһалама ағзалары составында билдәле композиторҙар, хореографтар, продюсерҙар һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре бар.
Конкурсты ойоштороусылар билдәләүенсә, быйыл финалда Әҙәбиәт йылына арналған бер нисә ижади конкурс ҡаралған. Шуға күрә туған телдә иркен аралаша белеү — төп талаптарҙың береһе. Һайлап алыу һөҙөмтәләре буйынса киләһе этапҡа 10 ҡатнашыусы үтә. Финалда 12 һылыуҡай ҡатнаша. Шуларҙың икеһе — Әлфиә Килдейәрова менән Лениза Әбделмәнова — Мәскәү һәм Санкт-Петербург ҡалаларында уҙған «Һылыуҡай» конкурсы еңеүселәре. Улар 10 апрелдә «Башҡортостан» дәүләт концерт залында үтәсәк финалда ҡатнашыу өсөн бер айға Өфөгә килә.


text:
Планета
Плане́та (бор. грек. πλavήteς aσtέpeς «аҙашҡан йондоҙ») — Ҡояш йәки башҡа шундай йондоҙ тирәләй әйләнеп йөрөгән эре күк есеме.
Птолемей дәүерендә ғалимдар планеталар түңәрәк орбита буйлап Ер тирәләй әйләнә тип аңлатҡандар. Ер башҡа планеталар кеүек Ҡояш тирәләй әйләнә тигән гипотеза йәшәй. Бары тик XVII быуатта ғына был Галилео Галилей, планеталар йөрөшөн телескоптан күҙәтеп, был гипотезаны иҫбатлай ала. Иоганн Кеплер ентекле тикшеренеүҙәрҙән һуң, планеталарҙың түңәрәк орбита буйлап түгел, эллипс орбита буйлап хәрәкәт итеүен иҫбатлай.
Йылдан-йыл күҙәтеү ҡоролмалары сифатлыраҡ була бара. Астрономдар Ер һәм башҡа планеталарҙың әйләнеү күсәренең ауышлығын, башҡа планеталарҙағы поляр бүректәрҙе һәм миҙгелдәр алышыныуын күҙәтә. Космос эраһы башланғас ғалимдар башҡа планеталарҙа ла вулкан атылыу, ер тетрәү, ел-дауыл һәм башҡа төрлө гидрология күренештәрен аса.
1992 йылдан башлап башҡа йондоҙҙар тирәләй әйләнеп йөрөгән йөҙләгән планета барлығы асыҡлана килә[1].
Ҡояш тирәһендәге планеталарҙы ике ҙур класҡа бүлергә мөмкин: гигант планеталар һәм Ергә оҡшаш планеталар. Халыҡ-ара астрономия союзы белдереүе буйынса Ҡояш системаһында 8 планета бар. Ҡояштан Ергә ҡарай иҫәпләгәндә — Ергә оҡшаш 4 планета: Меркурий, Сулпан, Ер, Марс бар. Артабан инде 4 планета-гигант: Юпитер, Сатурн, Уран һәм Нептун килә. Ҡояш тирәләй 5 кәрлә планета әйләнә: Плутон (2006 йылға тиклем планета булып иҫәпләнә), Макемаке, Хаумеа, Эрида һәм Церера. Меркурий һәм Венеранан башҡа бар планеталарҙың да бер генә булһа ла юлдашы бар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Schneider, Jean Interactive Extra-solar Planets Catalog. The Extrasolar Planets Encyclopaedia (2010-03-06). 6 март 2010 тикшерелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 312
ЛИЗИНГ (ингл. leasing), мөлкәтте һатып алыу һәм уны эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге м‑н шөғөлләнгән физик йәки юридик шәхестәргә оҙайлы ваҡытҡа ҡуртымға биреү б‑са инвестиция эшмәкәрлеге төрө. Ҡорамалдар, транспорт саралары, производство тәғәйенләнешле биналар, ҡоролмалар һәм башҡа файҙаланғандан кәмемәй торған мөлкәт Л. предметы була ала. Л., ҡағиҙә булараҡ, 3 яҡ ҡатнаша: һатыусы, Л. биреүсе (үҙ йәки заёмға алған аҡсаһын түләп һатыусынан мөлкәт алыусы Л. компанияһы) һәм Л. алыусы (Л. биреүсенән мөлкәтте ҡуртымға алыусы; уның аҙаҡ мөлкәтте ҡалдыҡ хаҡына һатып алыу хоҡуғы була). Л. төп функциялары: финанс (һатып алыусының финанс мөмкинлектәре сикле булғанда мөлкәт алыуҙы еңелләштереү); етештереү (төп фондтарҙың яңырыуы, етештереү бурыстарын тиҙ хәл итеү); һатыу (ҡиммәтле мөлкәттең һатылыуын дәртләндереү); һалым (һалым һәм амортизация ташламалары алыу). Төп формалары: финанс Л. (Л. ваҡыты үтеүгә мөлкәт Л. алыусыға күсә), оператив Л. (мөлкәт Л. биреүсегә ҡайтарыла) һәм ҡайтарма Л. (һатыусы бер үк ваҡытта Л. алыусы булып тора). Л. компанияларын ғәҙәттә банкылар ойоштора. 2001 й. БР‑ҙа 8, 2007 й. — 30‑ға яҡын, 2011 й. 37 Л. компанияһы эшләй. Респ. а.х. тауар етештереүселәрен а.х. техникаһы һәм тоҡомло мал м‑н тәьмин итеү өсөн Л. “Башсельхозтехника” ДУАХП һәм “Башҡортостан” ААЙ киң файҙалана. 2005—07 йй. “Башавтотранс” ДУП‑ы автопаркты яңыртыу маҡсатында Л. м‑н 600‑ҙән ашыу НефАЗ автобусын, 200‑гә яҡын Мерседес‑Бенц микроавтобусын, 125 КамАЗ йөк автомобилен һәм башҡа автотехника һатып ала. 2006 й. «“Башҡортостан” авиакомпанияһы» ЯСЙ Л. м‑н Боинг‑757‑200 самолётына эйә була.
А.Ш.Ғәлимова
Тәрж. Р.Х.Сәғитов


text:
Күкбаш турғай
Күкбаш турғай, күкәнәш, ҡарабаш турғай, майгис, майсыл (рус. Лазоревка(лат. Cyanistes caeruleus— турғайҙар отрядендәге ҙур булмаған ҡошсоҡ.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғайҙан бәләкәйерәк. Ботаҡтан ботаҡҡа һикергеләп йөрөүсе ҡошсоҡ. Түбәһе сағыу күк, аҫтынан аҡ һыҙыҡтар үтә. Аҡ сикәләре ҡара һыҙыҡ менән уратылған. Ҡанаттары һәм ҡойроғо күк, арҡаһы йәшел. Кәүҙәһенең аҫ яғы һары, уртаһынан өҙөк-өҙөк ҡара һыҙыҡ үтә. Ҡарабаш турғайҙан бәләкәйлеге һәм күк башы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы яңғырауыҡлы: «тин-тин-тиррзз».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Япраҡлы урмандарҙа йәшәй. Бөжәктәр һәм уларҙың ҡурсаҡтары менән туйына. Йылы яҡҡа китмәй. Бер урындан икенсе урынға күсеп йәшәй. Ағас ҡыуыштарында оялай. Ҡыҙғылт көрән һипкелле 9—13 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Зарарлы бөжәктәрҙе ҡырып, файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
{{|de}} {{|sv}}


text:
Фото:
Республиканың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренә федераль наградалар тапшырылды
Фото:
ӨФӨ, 2017 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.
Халыҡтар берҙәмлеге көнө алдынан Башҡортостандың Профсоюздар йортонда республиканың киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәрен Рәсәй Федерацияһы Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының Почет грамоталары менән бүләкләү тантанаһы уҙҙы. Журналистар, нәшриәт, типография, редакция структуралары, радио һәм телекомпания хеҙмәткәрҙәре һөнәри эшмәкәрлектәге юғары ҡаҙаныштары өсөн лайыҡлы наградалар алды.
«Был залда тармаҡтың иң яҡшы вәкилдәре йыйылған. Һеҙҙең арағыҙҙа хеҙмәттәре күҙгә күренеп бармаған кешеләр — баҫмасылар, кадрҙар хеҙмәте вәкилдәре, корректорҙар бар. Ләкин барығыҙ ҙа дөйөм эш башҡараһығыҙ — йәмғиәттең, тамашасыларҙың һәм уҡыусыларҙың мәнфәғәттәре өсөн хеҙмәт итәһегеҙ. Һөнәрегеҙгә булған һөйөүегеҙ һәм тоғролоғоғоҙ өсөн һеҙгә рәхмәт белдерәм», — тип сәләмләне бүләкләнеүселәрҙе республиканың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе урынбаҫары Марат Ғәзизов.
Ғүмеренең күп өлөшөн яратҡан һөнәренә бағышлаған Рәзидә Әхмәтйәнова бөгөн үҙенең лайыҡлы наградаһын алды. Бына 40 йыл инде ул Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә баҫмасы булып эшләй.
«Мин нәшриәткә йәш саҡта уҡ килдем һәм 40 йыл бер цехта эшләнем, — тип һөйләне ул «Башинформ» агентлығына. — Киләһе йылда «Китап» нәшриәтенә 100 йыл тула һәм мин шуның 40 йылын яратҡан коллективым менән үтеүемә бик шатмын. Хеҙмәтемде ошондай юғары кимәлдә баһалағандары өсөн барыһына ла рәхмәт».
Тағы бер бүләкләнеүсе Оля Ниғмәтуллина — Тәтешле районынан. Ул республикала удмурт телендә сыҡҡан берҙән-бер гәзиттең — «Ошмес» («Шишмә») — яуаплы секретары.
Шун әйтергә кәрәк: бүләкләү тантанаһын мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре профсоюзының республика комитеты ойошторҙо. Федераль ведомствоның Почет грамоталарына бөтәһе 21 киң мәғлүмәт сараһы вәкиле лайыҡ булды.
2010 йылдан алып ошо грамота менән республиканың 200-ҙән ашыу матбуғат һәм полиграфия хеҙмәткәре бүләкләнгән.


text:
Бөгөн беҙ ижад тураһында мәҡәләләр Clash Royale Cheats Gems. Әгәр һеҙ эҙләсе Clash Royale Һеҙ дөрөҫ урын Hack! Был мәҡәлә уҡыусылар дауам итә, Clash Royale Cheats Gems һәм һеҙ алды, һеҙ эҙләгән.
Clash Royale был мауыҡтырғыс уйындар менән supercell. Был-ярайһы уҡ яңы уйыны өсөн android һәм ios-геймер, сөнки был рәт-рәт сығара 14 Ғинуарҙа 2016. Һеҙ мәжбүр яңыртырға базаһы тотҡан стратегия видео уйындар уйын һеҙ был жанрҙа ул, шуға күрә һеҙҙең көслө була.. Күп кенә уйындарын үткәрергә теләр инем, был кеше аҡса, ҡиммәтле таштар һатып ала, базаларҙы ныҡ ҡыҫҡа ваҡытта улар өсөн эшләйәсәк.. Ләкин уйынсыларыбыҙ бөтә булған аҡсаһы күп түгел, был уйын өсөн сарыф.
- Көрәш һеҙҙең өсөн ҡиммәтле таш ала. Clash Royale? Күберәк түгел,! Зинһар, рәхим итегеҙ Clash Royale Руби. Был Clash Royale Мгновенное взломать неограниченный һаны ҡиммәтле таштарынан генерировать. Был платформалар һәм android һәм ios булып эшләп хаклы н протестировать. Беҙҙең ҡорал хак-был онлайн hack коралы. Һәм талап итмәй загрузки 100% вируслы. Уҡыу дауам итә, һәм һеҙ иң ос һылтанмалар таба. Clash Royale Руби. Үҙе төҙөй башлай. Clash Royale аҫыл таштарҙан яһалған һәм уның менән бушлай нигеҙе ныҡ.
- Таш Булдырырға Неограниченный Һаны.
- Көн һайын яңыртыла.
- Ябай hack коралы ҡулланыу..
- Анти-хәүефһеҙлек системаһы тыйыла.
- Онлайн hack коралы, Талап итмәй загрузки.
- 100% вируслы.
- Бөтә мобиль платформаны тикшереү.
- Юҡ, root йәки кәрәк Jailbreak.
Нисек взломать ҡулланылған был коралы :
- Баҫыу “-Лай взломать” был төймәгә һеҙ йүнәлтелгән түбән була һәм взломать онлайн.
- Һеҙ положили Clash Royale ҡулланыусы исеме.
- Индерелгән һаны ҡиммәтле таштарынан, улар телисез икән,.
- Һүндерелә индереү һәм анти-бан яҡлау (Индереүгә тәҡдим ителде).
- Төймәгә басыгыз Ойошторола..
- Процесты күҙәтә
- Һеҙ Clash Royale Мгновенное таш барлыҡҡа килә.!
Иҫкәрмә : Ҡулланырға был коралы взломать онлайн! Загрузки программа менән тәьмин итеү эшләй алмай ул.. Нажмите төймәгә түбәнерәк hack.
Тикшереү һәм эшләй:
2018/05/23
Беҙ иң һуңғы, Рәхим итеп, поделите, әлеге статья, Clash Royale Cheats Gems, әгәр был ҡорал эшләйТеги: Бәрелеш Взломать Рояль


text:
- Подробности
- Просмотров: 246
РАДИОБИОЛОГИЯ, ионлаштырыусы нурланыштың тере организмдарға, экосистемаларға һәм бөтә биосфераға тәьҫире т‑дағы фән. Р. генетика, геохимия, молекуляр биология, радиохимия, ядро физикаһы һ.б. м‑н тығыҙ бәйле. Р. төп бүлектәре: ветеринар һәм йыһан Р., радиацион генетика, микробиол., селекция, радиоэкология. Р. бурыстары: радиацион зарарланыуҙы һәм организмдар нурланыш алған осраҡта радиоһиҙгерлектең төрлө булыу сәбәптәрен, нур ауырыуы һәм төрлө мутациялар барлыҡҡа килгәндә радиацияның ролен өйрәнеү; нурланыштың һуңынан беленгән эҙемтәләре (шештәр барлыҡҡа килеү, иммунитет түбәнәйеүе һ.б.) үҫешенең законлыҡтарын асыҡлау; организмды биосфераның радиоактив бысраныуынан һаҡлау сараларын, уның радиациянан һуң тергеҙелеү механизмдарын эҙләү, ветеринарияла, медицинала, микробиология сәнәғәтендә, аҙыҡ‑түлек сәнәғәтендә һ.б. ионлаштырыусы нурланышты ҡулланыуҙың яңы ысулдарын эшләү. Башҡортостанда радиобиологик тикшеренеүҙәр 20 б. 60‑сы йй. башлап алып барыла. Биохимия һәм генетика институтында (А.Х.Баймиев, Ю.В.Вәхитова, Ф.Р.Ғималов, А.В.Чемерис, Ф.М. Шакирова һ.б.) гендарҙың беренсел структураһы, уларҙың экспрессияһы, аҡһымдар һәм нуклеин кислоталар синтезы өйрәнелә. Медицина университетында 70‑се йй. аҙ. алып биологик актив матдәләрҙең синтезын һәм ҡан тамырҙары системаһы күҙәнәктәренең функциональ әүҙемлеген анализлау үткәрелә (Р.К.Данилов, В.В. Сперанский һ.б.), төрлө ауырыуҙарҙы диагностикалау һәм дауалау ысулдары эшләнә (ҡара: Медицина рентгенологияһы һәм радиологияһы).
У.Ғ.Ҡадиров, Р.С.Нәсибуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 259
СӘҢГЕЛДӘК, б и ш е к, күсермәле йәки аҫылмалы балалар карауаты. С. эшләү өсөн башҡорттар йүкә, муйыл, ҡайын, миләш ағастарын файҙаланған. Тегеү һәм биҙәү материалы итеп ат ҡылын һәм киндер еп ҡулланғандар. Бигерәк тә аҫылмалы ағас С. таралыу алған: тура мөйөшлө ҡыҫанды киндер туҡыма м‑н тарттырғандар йәки йүкә м‑н үреп сыҡҡандар, дүрт яғынан да ҡайыш йәки бау таҡҡандар. Түбә таҡтаһына беркетелгән ырғаҡҡа йәки өрлөк ағасына элеп ҡуйғандар. Туҙ һәм ҡабыҡтан эшләнгән күсермәле С. башлыса Кама буйы, Урал аръяғы һәм Урал буйының ҡайынлы урман зонаһында таралған була. Туҙ С. (оҙонлоғо яҡынса 60 см, тура мөйөш формаһында, йыш ҡына йомро мөйөшлө) ситтәрен, мөйөштәрен бөгөп һәм бергә тегеп, ҙур туҙ киҫәгенән эшләгәндәр. Артлы булһын өсөн бәләкәй генә туҙ теккәндәр, төрлө төҫтәге туҡыма киҫәктәренән арҡыры киҫешкән таҫмалар беркеткәндәр, ҡайһы осраҡта шаршауын тотор өсөн дуға кеүек бөгөлгән тимерсыбыҡ һәм элер өсөн бау таҡҡандар. Йыш ҡына С. аҫтынан бер нисә ҡайыш үткәрер өсөн тишек ҡалдырылған: береһе һыбай йөрөгәндә әсәнең яурыны аша кейҙерелгән, икенселәре баланы бәйләр өсөн файҙаланылған. Төрлө суҡтар, ситтәрен һырҙар, ҡыҙыл һәм йәшел туҡыманан семәрле геом. биҙәктәр м‑н матурлағандар. Шулай уҡ тотҡаһы нәҙек миләш ботағынан эшләнгән кәрзин рәүешендәге ҡабыҡ С. булған. Күҙ тейеүҙән һаҡлар өсөн төрлө һаҡлағыстар — энә, йөҙөк, уҡ башағы, тәңкә, сепрәккә йәки күнгә төрөп тегелгән Ҡөрьән аяттары (ҡара: Бетеү), бурһыҡ, бүре, ҡуян һәм айыу тырнағы, айыу һәм бүре теше, миләш, артыш емеше, ҡабырсаҡ һ.б. — беркеткәндәр.
Ф.Ф.Фәтихова
Тәрж. М.В.Хәкимова


text:
- Подробности
- Просмотров: 499
ГИМНАЗИЯЛАР, дөйөм белем биреү урта уҡыу йорттары (нигеҙҙә, гуманитар‑филол. йүнәлешле). Рәсәйҙә беренсе Г. 1726 й. С.-Петербургта барлыҡҡа килә, 1804 й. алып һәр губерна ҡалаһында асыла. “Университеттар ҡарамағындағы уҡыу йорттары уставы”на (1804), “Университеттар ҡарамағында торған гимназиялар һәм училищелар уставы”на (1828), гимназиялар һәм прогимназиялар уставтарына (1864, 1871) ярашлы эшләй. Халыҡ мәғарифы министрлығы ҡарамағында була һәм уның аҡсаһы иҫәбенә тотола. Г. дир. етәкселек итә; 1828 й. кластарҙа тәртипте күҙәтеү б‑са инспектор вазифаһы индерелә, Г. почётлы попечителе исеме булдырыла, пед. советтар ойошторола. Уҡыусылар м‑н тәрбиәүи эште класс тәрбиәселәре һәм күҙәтеүселәр (вазифалар 1871 й. Устав м‑н булдырыла) башҡара. Өйәҙ училищеларын тамамлаған һәм имтихан тапшырған үҫмер малайҙар, ҡатлам һәм милләтенә ҡарамаҫтан (1828—1901 йй. – тик дворян һәм чиновник балалары), ҡабул ителгән. Уҡыу түләүле булған. Уҡыу курсы 4 йыл (1828 й. алып 7, 1871 й. – 8) тәшкил иткән. 1849—52 йй. үҙгәртеүҙәрҙән һуң гимназия курсы дөйөм һәм махсус белем биреүгә (4-се кластан алып) бүленә, Г. түбәндәге типтары булдырыла: ун‑тҡа уҡырға инергә йәки хеҙмәткә әҙерләнеүселәр өсөн тәбиғи тарих һәм закон ғилеме м-н; хеҙмәткә әҙерләнеүселәр өсөн закон ғилеме м-н; ун‑тҡа уҡырға инеүселәр өсөн ҙур күләмдә латин һәм грек телдәрен өйрәнеү м-н. 1864 й. Уставҡа ярашлы, классик һәм реаль (боронғо телдәрһеҙ, әммә ҙур күләмдә тәбиғәт белеме фәне м-н) Г., ш. уҡ прогимназиялар ойошторола. 1871 й. классик Г. (8 йыллыҡ уҡытыу курсы м-н 7 класлы) берҙән-бер тип була, уның уҡыу программаһына грек, латин, немец һәм француз теле, урыҫ әҙәбиәте, тарих, география, матем., физика, закон ғилеме, филос., сәйәси иҡт., коммерция ф. башланғыс курстары, статистика, “нәфис фәндәр”, рәсем, “евангелистарҙан уҡыу”, Хоҙай Ҡануны, изге һәм сиркәү тарихтары (1828 й. алып) һ.б. индерелә; 1819 й. тиклем сәйәси иҡт., коммерция ф., “нәфис фәндәр” уҡытыла. Тамамлаусыларға юғары уҡыу йорттарына имтиханһыҙ уҡырға инеү (алтын һәм көмөш миҙалға тамамлаусылар конкурсһыҙ алынған), дәүләт һәм хәрби хеҙмәткә алыныу, өйәҙ, ҡала училищеларында, сиркәү-мәхәллә мәктәптәрендә уҡытыу һ.б. хоҡуҡтар бирелгән. 19 б. аҙ. шәхси һәм йәмәғәт Г. барлыҡҡа килә. 60‑сы йй. башлап Мариин ҡыҙ балалар уч‑щелары һәм Халыҡ мәғарифы министрлығының ҡыҙ балалар уч‑щелары урынына ҡыҙ балалар Г. асыла. Улар императрица Марияның Учреждениелар ведомствоһы һәм Халыҡ мәғарифы министрлығы ҡарамағында була һәм уның аҡсаһы иҫәбенә тотола. Бөтә ҡатлам һәм милләт ҡыҙҙары ҡабул ителгән. Уҡытыу курсы әҙерлек, 7 төп һәм 8-се пед. кластарҙан торған. Пед. класҡа, имтихан тапшырып, 7 класс белемле 16—22 йәшлек ҡыҙҙар ҡабул ителгән. Ҡыҙ балалар Г. уҡыу программаһы ир балаларҙыҡынан һөнәрҙәргә һәм йорт хужалығы эштәренә өйрәтеү дәрестәре булыуы һәм юғары уҡыу йорттарына инеү өсөн кәрәкле булған классик телдәрҙең уҡытылмауы м-н айырылған. 7 класс тамамлағандарға – башланғыс класс уҡытыусыһы, 8 класты тамамлағандарға йорт уҡытыусыһы исеме бирелгән. 1872 й. алып министрлыҡ программалары б‑са белем бирергә тейешле булған һәм урындағы уҡыу округы етәкселегенә буйһонған шәхси ҡыҙ балалар Г. барлыҡҡа килә. Иң яҡшы шәхси Г. уҡытыу курсы ир балалар Г. курсына ярашлы була.
Башҡортостанда 1828 й. — Өфө ир балалар гимназияһы, 1865 й. — Мариин ҡыҙ балалар гимназияһы, 1899 й. Өфө икенсе ҡыҙ балалар гимназияһы асыла. 1869 й. башҡорттар һәм татарҙар өсөн Г. ислам нигеҙҙәре курсы индерелә. Өфө губернаһында һәм Ырымбур губернаһында 1870 й. – 2 ир балалар (400 уҡыусы) һәм 7 ҡыҙ балалар (589); 1880 й. – 5 ир балалар (1007) һәм 7 ҡыҙ балалар (1224); 1900 й. 3 ир балалар (1092) һәм 9 ҡыҙ балалар (2052) Г. була. 20 б. башына ир һәм ҡыҙ балалар Г. өйәҙ ҡалаларында ойошторола: Бөрө ҡыҙ балалар гимназияһы (1903), Бәләбәй ҡыҙ балалар Г. (1908) һ.б. Шул уҡ ваҡытта урыҫ булмаған халыҡтар өсөн Г. уҡырға инеү мөмкинлеге бөтөнләй булмай. 1875—1900 йй. башҡорт һәм татар милләтле уҡыусылар ир балалар Г. бөтә уҡыусыларҙың уртаса — 5,7%, ҡыҙ балалар 1% тәшкил иткән. 1913 й. Өфө һәм Ырымбур губ. 4 ир балалар һәм 16 ҡыҙ балалар Г. һәм прогимназияһы, 6 шәхси Г. була. Ир балалар Г. дворян һәм сауҙагәр балалары — 30%, хәлле крәҫтиән балалары – 19%, руханиҙар балалары – 16,5% һәм башҡа ҡатлам балалары 4,5% тәшкил иткән; ҡыҙ балалар Г. дворян ҡыҙҙары – 24%, сауҙагәр ҡыҙҙары – 37%, хәлле крәҫтиән ҡыҙҙары – 30%, руханиҙар ҡыҙҙары – 4% һәм башҡа ҡатлам ҡыҙҙары — 5%. 1915 й. Өфө губ. 9 дәүләт һәм шәхси Г. 2508 кеше уҡый, шуларҙың 67-һе башҡорт һәм татар (51 ир-егет һәм 16 ҡатын-ҡыҙ) була. 1918 й. бөтә Г. бөтөрөлә һәм дөйөм белем биреү мәктәбе тип үҙгәртелә. 1990-сы йй. башлап Г. инновацион типлы уҡыу йорто булараҡ яңынан асыла башлай, улар төп дөйөм һәм урта (тулы) дөйөм белем биреүҙең дөйөм уҡытыу программаларын ғәмәлгә ашыра, уҡыусыларға гуманитар профилле фәндәр б‑са тәрән белем биреүҙе тәьмин итә һ.б. 2000 й. БР-ҙа гуманитар һәм художестволы йүнәлешле 68 (49,6 мең уҡыусы), 2006 й. – 70 (44,9 мең), 2010 й. – 79 (51,2 мең уҡыусы) Г., ш. иҫ. Аксаков гимназияһы №11, Благовещен гимназияһы №1, Гимназия №3, Гимназия-интернат №1, Гимназия-интернат №2, Дәүләткилдеев Ҡ. исемендәге һынлы сәнғәт гимназия‑интернаты, Стәрлетамаҡ гимназияһы №1, Татар гимназияһы, Әлмөхәмәтов Ғ. исемендәге гимназия-интернат, эшләй.
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Өфөлә хеҙмәтләндереү өлкәһендәге иң яҡшы предприятиелар бүләкләнәсәк
2011 йыл йомғаҡтары буйынса хеҙмәтләндереү өлкәһендәге иң яҡшы предприятиеларға наградалар тапшырыу тантанаһы кесаҙна, 2 февралдә, үтәсәк. Еңеүселәрҙе 68 номинация буйынса Kto1.ru порталының эксперттары билдәләгән.
«Башинформ» агентлығына сайт етәксеһе Артем Клименконың хәбәр итеүенсә, ҙур жюриға 800-ҙән ашыу кеше ингән, уларҙың күбеһе билдәле кешеләр: әүҙем блогерҙар йәки баһа, комментарийҙар яҙған ҡулланыусылар.
- Беҙҙең төп принцип — жюриның халыҡ өсөн асыҡ, компетентлы, хөрмәт яулаған кешеләр булыуы, — ти Артем Клименко. — Эксперттар иҫәбенә уй-фекерҙәренә ышанырға мөмкин булған кешеләр эләгә. Улар һәр ваҡыт реаль шәхестәр, башлыса, үҙҙәренең өлкәһендәге лидерҙар, төрлө статустағы, төрлө йәштәге, төрлө эш хаҡы алған, төрлө ҡарашлы төрлө һөнәр кешеләре.
Тауыш биреү йыл дауамында барҙы. Жюри номинанттарҙы «биш йондоҙ» системаһы буйынса баһаланы. Һәр эксперт үҙенең баһаһын теләгән ваҡытта үҙгәртә ала ине, шуға күрә конкурсанттар, беренсе булып ҡалыр өсөн, йыл буйы үҙенең статусына торошло булырға тейеш.
Иң яҡшылар исемлеге www.kto1.ru сайтында бирелгән.


text: Ноябрь айында район халҡы “Тамаша” журналының редакторы, райондашыбыҙ драматург Сөләймән Латыпов менән осрашты. Был осрашыу район үҙәк китапханаһында ла булып үтте. Унда Иҫке Собханғол ауылы ағинәйҙәре, район үҙәк һәм балалар китапханалары хеҙмәткәрҙәре, “Мираҫ” халыҡ фольклор ансамбле, почта бүлеге хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты. Район ағинәйҙәре етәксеһе Рәшиҙә Ғизәтуллина “Тамаша” журналының ни тиклем файҙалы һәм кәрәкле булыуы хаҡында һөйләп үтте һәм килеүселәрҙе был журналға яҙылырға саҡырҙы.Подробнее >>>


text:
Зифа, Зөлхизә, Ғәлимә...
1931 йыл. Әбйәлил районы Амангилде ауылының дин әһелдәре Тайсиндар тоҡомон тап ошо йылда, кулак мөһөрө тағып, һөргөнгә оҙаталар. Әлбиттә, тирә-яҡҡа билдәле Муллабай мулла менән уның ғаиләһе һөргөнгә беренсе сиратта ебәрелә.
...Йылдар үтер. Алыҫ Кемерово өлкәһе Прокопьевск ҡалаһы эргәһендә тотош башҡорттарҙан торған бер ауыл барлыҡҡа килер, Тайсиндар ҙа шунда йәшәр, шахтала күмер сығарыр. Егәрле, уҡымышлы был нәҫел һөргөндә лә юғалып ҡалмаҫ, яҡшы йәшәү юлдарын табыр. Ләкин тыуған яғын һағынып ғүмер итер, уны төштәрендә күрер, өндәрендә йырға һалыр. Тик хөкөм мөҙҙәте үткәндән һуң да уларға Амангилдегә ҡайтырға рөхсәт булмаҫ. Ҡайһы берҙәре, сараһыҙҙан шунда тороп ҡалып, яйланған тормоштарын дауам итер, уњѓан күмер сығарыусылар булып танылыр.
Ә Муллабай мулланың ҡатыны Камилә балаларын берәм-һәрәм булһа ла Башҡортостан яғына ебәреү яғын хәстәрләй. Амангилдегә булмаһа, башҡа ергә – тик тыуған яҡҡа яҡын булһындар, ти ул. Ћигеҙ балаћыныњ алтыћын кемгәлер эйәртеп, Башҡортостанѓа алдан оҙатһа, үҙе бер аҙҙан ҡыҙҙары Мөхтәримә һәм Нәфисә менән яңы төҙөлә башлаған ҡорос ҡойоусылар ҡалаһы Магнитогорскиға ҡайтып төшә. Әммә хәләл ефетенең һөйәктәре мәңгелеккә ят тупраҡты төйәк итеүе ғүмерлек яра булып ҡаласаҡ.
Быуат төҙөлөшө тип аталған металлургия заводына бөтә тирә-яҡтан, шул иҫәптән яҡындағы Башҡортостан райондарынан да мәжбүри рәүештә эшсе көс йыялар. Әбйәлил районы Иҙәш Ҡусҡары ауылынан төҙөлөшкә алынѓан егеттєр араћында Исламов Исмєѓил дє була.
Исмәғил менән Нәфисә Магниткала таныша ла инде. “Сөм-ҡара бөҙрә сәстәре биленә тиклем төшөп торған, һинд ҡыҙҙарына тартым сағыу һылыу әсәйемә артынан урамда баштарын бороп ҡарап ҡалырҙар ине. Ә атайым, мыҡты кәүҙәле, битендәге шаҙралары кескенә ҡояштай балҡыған уҙаман, ғүмер буйы әсәйемә һоҡланды ла, үлә яҙып көнләште лә”, – тип хәтерләй бөгөн Зифа Исмәғил ҡыҙы Юлсурина.
Атайҙары ҡулына ҡурай алып уйнап ебәреүе була, бөтөнләй башҡа кешегә әүерелә: ауыр эштән төшкән яурындары ҡайҡайып, һыны турайып киткән атаһын Зифа мөһабәт ҡаяға оҡшата ундай минуттарҙа: “Ҡарашындағы бөркөт ғорурлығы, баш бирмәҫлек саялыҡ, әйтеп бөткөһөҙ һағыш һәм һыҙланыу күңелемә уйылып ҡалған. Сал далаһында ҡыл ҡурайын уйнап үҫкән тәбиғәт балаһы атама был таш ҡалала, ят мөхиттә йәшәү үтә лә ауыр ине”.
Исмәғил алдынғы ҡорос ҡойоусы була, ә ҡатыны Нәфисә һатыусы булып эшләй. Заманына күрә етеш йәшәйҙәр, өс бүлмәле фатирҙа ғүмер итәләр. Ҡулдарынан гөл ҡойолған әсәйҙәре ҡыҙҙарына күлдәктәрҙе үҙе тегеп, ҡурсаҡтай кейендереп йөрөтә.
“Ләкин атайымдың иркен далаһына тартылыуы, мәжбүри килтерелгән ҡалала үҙен таш зиндандағылай тойоп, ғазапланыуы беҙҙең күңелдәргә лә һағыш булып күсте. Ауыр эш аҙнаһынан һуң ял көндәрендә ул “төшөрөп” ала торғайны. Бабалары ҡымыҙҙан ҡатыны эсмәгән атам ят эсемлек – хәмер шауҡымына тиҙ бирешә ине. Эсендәге һағышты ул моңға һалды. Тик ул моң бында беҙҙән башҡа бер кемгә лә кәрәкмәй, танһыҡ та, таныш та түгел! Ул моң... ул моң минең төштәремә инә... – Зифа апай был турала һөйләгәндә күҙ йәштәрен тыя алмай. – Атайым йөрәкһенеп һуҙған “Уйыл”, “Азамат”, “Зөлхизә”, “Урал”, “Сәлимәкәй”ҙең иң нескә бөгөлөшө лә һәр күҙәнәгемә һеңеп ҡалған”.
Атаһы менән әсәһе көндәр буйы эштә булғас, ҡыҙҙар күберәк өләсәләрендә үҫә. Аҡыллы инәй, Зифа араларында иң өлкәне булғанғалырмы, әйтер һүҙен уға әйтеп ҡалырға тырыша: “Һин әле бәләкәй. Ләкин тыңла һәм иҫеңдә ҡалдыр, бөгөн онотһаң да, һүҙҙәрем, ваҡыты еткәс – кәрәк саҡта хәтереңдә ҡалҡып сығыр. Уларҙы аманатым итеп Зөлхизә һәм Ғәлимә һеңлеләреңә еткер. Һеҙ – љол затынан түгел, уҡымышлы, бай тоҡомдан. Уҡырға, матур йәшәргә тырышығыҙ”.
Өләсәһе ауыҙынан сыҡҡан һәр һүҙ тормош ҡағиҙәһе булғанын Зифа үҫә төшкәс төшөнә. Улар шул тиклем ябай һәм мөһим. Мәҫәлән: “Берәйһе өйгә инеп килһә, ашатығыҙ, эсерегеҙ, шунан ғына хәбәр башлағыҙ”. Кеҫәһендә гел ҡорот киҫәге йөрөтөр өләсәһенең “Һәр өйҙә көл болғаусы бар бит” тигәне “Һәр йортта бала бар (көл болғап уйнаусы), күстәнәсһеҙ инеү килешмәй” тигән һүҙ булған икән. Былары инде кейәүгә сыҡҡас биргән кәңәштәре: “Ирең менән нисек асыуланышһағыҙ ҙа, түшәк һыуытма. Асыуланһын, айырым ятһын. Ә һин шым ғына мендәреңде ал да янына барып ят – тик арҡаңды ҡуйып ят”.
Ысынлап та, ҡайһы бер әйткәне, онотолған кеүек булһа ла, тап кәрәк мәлдә хәтеренә төшә: “Йәш саҡта мәшәҡәт менән бер-береңдең ҡәҙерен белмәйһең. Ҡартайғас кәрәк ишле булыу. Бабайың менән бер-береңә арҡа ҡуйып ултыраһың да аяҡтарыңды ергә ныҡ итеп терәйһең. Оборон тотор өсөн. Кемдән тип әйтәһегеҙме – үҙ балаларыңдан. Сөнки үҙ балаңдан ишеткән ауыр һүҙ дошман хәнйәренән үткерерәк ҡаҙала”.
“Ғаиләбеҙҙә хис-тойғолар бик тыйнаҡ белдерелә ине. Атайым менән әсәйемдең башҡорттарға ғына хас булғанса мәрәкәләп – йомшаҡ шаяртып һөйләшеүе, бер-береһенә “атаһы”, “әсәһе” тип өндәшеүе хәтерҙә ҡалған. Еткән ҡыҙ булғас, мөғжизәүи көс – мөхәббәт тураһында белергә теләп, өләсәйебеҙҙән: “Өләсәй, олатай һине яраттымы?” – тип һорайбыҙ. “Ул мине йәлләй торғайны. Йәлләгәс, яратҡандыр инде. Љышын тышта ғөсөл ҡойонғанда боҙ суҡтары булып туңған сәстәремде тыны менән өрөп йылыта ине”, – өләсәйебеҙҙең һөйөү хаҡындағы тәрән һәм ипле төшөнсәһе бөгөн бигерәк тә илаһи яңғырай”, – тип хєтер ебен ћ∆тє Зифа апай. Ҡыҙҙар өләсәләренең йомшаҡ, наҙлы телен, зирәк аҡылын күңелдәренә һеңдереп үҫә. Ләкин йөрәктә иң ныҡ уйылып ҡалған һүҙе шул була: “Башҡортостанға ҡайтып йәшәгеҙ!”
18 йәшлек Зифаның беренсе тапҡыр Өфөгә килеүе бөгөнгөләй хәтерендә. Ике туған ағаһы уны үҙенең туйына саҡыра. Милли йолалар буйынса уҙғарылған ысын башҡорт туйын күреп, ҡыҙ үҙен матур әкиәттә йөрөгәндәй хис итә. Йәштәр һылыуҙарын гел үҙҙәре менєн йөрөтә. Бына ҡайҙа талпынған икән уның күңеле! Бында бөтәһе лә башҡортса һөйләшә. Ул үҙенең айҙай түңәрәк йөҙөнән дә, ҡыҫыҡ күҙҙәренән дә, дегеттәй сәстәренән дә оялмай – бөтәһе лә уға оҡшаған. “Мин бик матур икән дә!” – быны тойоу үҙе өсөн дә көтөлмәгән асыш була. Театр, концерттарға йөрөй, ағаһының студент дуҫтары менән аралаша. Сүллектән сарсап килеп, ниһайәт, саф шишмәлә һыуһынын ҡандырған юлсы һымаҡ һиҙә ул үҙен: “Мин бында ҡалам һәм туғандарымды ла алып киләм!”
Башҡорт дәүләт педагогия институтының филология факультетына уҡырға ингәс, башта янына Зөлхизәне, унан Ғәлимәне күсерә. “Беҙ үҙебеҙҙе туған мөхитебеҙҙә һыуҙағы балыҡ һымаҡ тойҙоҡ”, – тип хәтерләй улар студент йылдарын. Ҡала ихатаһында күп милләтле мөхиттә уйнап үҫеүҙәре, баҡһаң, уларҙы үткер, ҡыйыу иткән. Ауылдан килгән үтә тыйнаҡ тиҫтерҙәре араһында был сифаттары менән айырылып торған ҡыҙҙар тиҙҙән комсомол, профсоюз башлыҡтары булып китә.
... Ҡыҙҙарҙың мәғрифәтселек юлын һайлауына ғәжәпләнергә түгел: быуаттар дауамында дин үә ғилем ярҙамында халыҡ рухын яҡтыртыуға хеҙмәт иткән нәҫелдән бит улар. Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының кафедра мөдире, профессор Зөлхизә Исламова республикала абруйлы ғалим булараҡ билдәле булһа, кесе һеңлеләре Ғәлимә Йәнсуринаны баш ҡалала иң һөҙөмтәле алымдар буйынса эшләүсе көслө инглиз теле уҡытыусыһы итеп беләләр. Ул – “Мәғариф” милли проекты сиктәрендә Рәсәйҙең иң яҡшы мөғәллимдәре конкурсы еңеүсеһе, “Йыл уҡытыусыһы-2007” республика бәйгеһе лауреаты. Хеҙмәт юлын мәктәптә башлаған Зифа апайҙары ла алдынғы уҡытыусы һәм ойоштороусы булып таныла. Бынан тыш, Зифа Исмәғил ҡыҙы оҙаҡ йылдар Белорет район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары вазифаһында эшләп, уны үҫтереүгә ҙур көс һалыусы шәхес булараҡ ихтирам яулаған. Ауыр тормош хәлендәге ҡатын-ҡыҙҙарҙы һыйындырыусы үҙәкте, инвалид балаларҙы реабилитациялау үҙәген, башҡорт лицей-интернатын, башҡорт гимназияһын, башҡорт балалар баҡсаһын асыу һәм башҡа тарихта ҡалырлыҡ бихисап күркәм эштәрҙе атҡарыу өсөн йөрәк көсөн биргән кеше ул. Зифа Юлсурина бөгөн, хаҡлы ялда булыуына ҡарамаҫтан, Республика дистанцион белем биреү үҙәгендә инвалид балаларҙың телмәрен үҫтереүсе уҡытыусы-дефектолог булып эшләүен дауам итә. Өс бер туғандың мәғариф өлкәһендәге ҡаҙаныштары өсөн юғары исемдәрен һанап сығыу ғына ла әллә күпме урынды алыр ине... Әле иһә Зифа ханым күптән йµрєгендә йөрөткән уйын ғәмәлгә ашырырға ниәтләй: күңелдәргә иман нуры һиберҙәй белем эстәп, Рәсәй ислам университетына имтихандарға әҙерләнә. “Тоҡомобоҙҙоң бер ҡыҙы – Магнитогорскиҙа йәшәүсе ике туған апайым Нәғимә Кинйәбаеваның Өфөгә килеп, дини ғилем биреүсе ошо уҡыу йортона инеүе лә хаҡ динебеҙгә тоғролоҡтары өсөн золомға дусар ителгән ата-бабаларыбыҙҙың эшен бергәләшеп дауам итәсәгебеҙгә, өҙөлгән сылбырҙың ялғанасағына ышанысты нығыта”, – ти ул.
...Апалы-һеңлеле өсәү ғүмерлек мөхәббәттәрен дә ошонда, тыуған ерҙәрендә, таба. Зифа Исмәғил ҡыҙының тормош юлдашы полковник Ирек Азат улы – Бөрйән егете. Үҫтереп, үҙ аллы тормошҡа аяҡ баҫтырған балалары өсөн ғорурланалар ҙа, шатланалар ҙа. Улдары Айрат – Дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығында дәүләт теркәүсеһе, Илфат – тєжрибєле энергетик, ҡыҙҙары Айгөл – Федераль ҡаҙнасылыҡтың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығында бүлек етәксеһе. Зөлхизә Исмәғил ҡыҙы менән уның хәләле, Башљортостандыњ атљаҙанѓан тренеры Федор Васильевичтың улы Руслан – нефтсе, “Урал” быраулау компанияһының производство-техник бүлегендә баш инженер. Ә төпсөктәре Ғәлимәнең яҙмышын балҡытҡан оло йөрәкле, ғәжәйеп талантлы уҙаман Рәшит Йәнсурин, үкенескә күрә, бик иртә яҡты донъяларҙан китеп бара – ғүмере ни бары 30 йәшендә өҙөлә. Һөйөклөһөнөң төҫө булып үҫкән ҡыҙы Лира – педагогия фәндәре кандидаты, йәш ғалимдар өсөн тәғәйенләнгән бер нисә грантҡа лайыҡ өмөтлө фән эшмәкәре.
Өләсәһе аманатын тотоп һәм атаһының, әсәһенең ғәмәлгә ашыра алмаған мөҡәддәс теләктәрен атҡарып, тыуған тупраҡтарында ғүмер итеүҙәре, балаларының, ейән-ейәнсәрҙәренең ошонда тәпәй китеүе менән бәхетле улар – Зифа, Зөлхизә, Ғәлимә. Был бәхеттең сикһеҙ оло һәм ни тиклем татлы икәнлеген сит ерҙәрҙә йәшәп, йәнтөйәкте өҙөлөп һағыныу быуындан быуынға күсеүсе, һәр күҙәнәкте биләүсе тойғо булыуын белгән кеше генә әйтә алалыр...
Теги:


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Страница 148
Нефтселәргә лә, халыҡҡа ла игелекле
Махсус бит // 4-12-2010, 16:02
Йомарт Дүртөйлө ерендә бер-бер артлы «ҡара алтын» шишмәләре асылған йылдарҙа бында республиканың төрлө төбәктәренән хеҙмәткә сәмле, романтик рухлы йәштәр эшкә ағыла. Улар араһында Туймазы егете Әмир Сафиев та була. Үҙенең урынын нефть промыслаларында күҙаллаған егетте бында тағы ла яуаплыраҡ һәм ҙурыраҡ эштәр көткән икән...
...
...
Бәләкәстәргә тылсымлы музыкаль бүләк!
Махсус бит // 4-12-2010, 16:01
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте яңыраҡ ҡына мәктәпкәсә йәштәге балалар өсөн «Беҙ йырлайбыҙ» тигән музыкаль китап сығарҙы.
Балаларға ғәжәйеп бүләк булған баҫманың формаһы бик үҙенсәлекле: сағыу һүрәттәр менән биҙәлгән картон биттәрҙә филология фәндәре докторы, БДУ профессоры Зәйтүнә Шәрипованың һәр бер нота тураһында дүрт юллыҡ шиғырҙары, шулай уҡ балалар өсөн башҡа авторҙарҙың популяр йырҙары ноталар менән бирелгән. Иғтибарҙы ныҡ йәлеп иткәне һәм иң ҡыҙыҡлыһы – һүрәттәр ете төҫтәге йәйғор һымаҡ итеп төшөрөлгән, ете нотаға ярашлы музыкаль металлофон бар. Был уникаль китаптың нәшер проекты етәксеһе – Тәслимә Вәлиева, ноталарын музыкаль мөхәррир Айһылыу Сәлмәнова эшләне, Ирина Әхмәҙуллина һүрәттәрен әҙерләне. Нәшер мөхәррире – Әлфиә Әсәҙуллина.
Дебют баҫма «Китап» нәшриәте өсөн генә түгел, бәлки Башҡортостан нәшерселәре өсөн дә күркәм яңылыҡ...
Балаларға ғәжәйеп бүләк булған баҫманың формаһы бик үҙенсәлекле: сағыу һүрәттәр менән биҙәлгән картон биттәрҙә филология фәндәре докторы, БДУ профессоры Зәйтүнә Шәрипованың һәр бер нота тураһында дүрт юллыҡ шиғырҙары, шулай уҡ балалар өсөн башҡа авторҙарҙың популяр йырҙары ноталар менән бирелгән. Иғтибарҙы ныҡ йәлеп иткәне һәм иң ҡыҙыҡлыһы – һүрәттәр ете төҫтәге йәйғор һымаҡ итеп төшөрөлгән, ете нотаға ярашлы музыкаль металлофон бар. Был уникаль китаптың нәшер проекты етәксеһе – Тәслимә Вәлиева, ноталарын музыкаль мөхәррир Айһылыу Сәлмәнова эшләне, Ирина Әхмәҙуллина һүрәттәрен әҙерләне. Нәшер мөхәррире – Әлфиә Әсәҙуллина.
Дебют баҫма «Китап» нәшриәте өсөн генә түгел, бәлки Башҡортостан нәшерселәре өсөн дә күркәм яңылыҡ...
Йырсы ла ул, баянсы ла
Махсус бит // 4-12-2010, 15:57
«Гәлсәр һандуғас» телефестивале бик күп яңы исемдәр, үҙенсәлекле матур тауышлы йырсыларҙы асты. Шуларҙың береһе – Иҙел Нурғәлин. Иҙел Бөрйән районының Иҫке Собханғол ауылында тыуып үҫкән. Әлеге көндә Өфө дәүләт сәнғәт академияһының музыка бүлегендә белем ала. Киләсәген тик сәнғәт өлкәһендә күрә сәхнәлә тәүге аҙымдарын яһаусы йәш артист....
Матбуғат яңғыҙлыҡта – иптәш, көсһөҙ саҡта – ярҙамсы
Махсус бит // 4-12-2010, 14:59
Бөтәбеҙҙә лә рухи хозурлыҡ, ләззәт, байлыҡ булыуы – тормошобоҙҙоң ысын мәғәнәһендәге нигеҙе. Кеше ергә ҡайғырып, борсолоп, яфаланып донъя көтөргә генә килмәгән, ә шатланып, ғаилә ҡороп, матур йәшәр өсөн тыуған. Ашыҡмай, кәңәшләшеп, сабырлыҡ менән көн иткәндә, һис шикһеҙ, ҡуйған маҡсатыңа ирешергә мөмкин. Ләкин тормош үҙенекен итә. Кеше аптырашта ҡала. Нәҡ ошо ваҡытта ваҡытлы матбуғат баҫмалары ярҙамға килә ала....
Улар ғаиләләре менән йыр-моңға ғашиҡ
Махсус бит // 4-12-2010, 14:55
Зилиә Бәхтиева – быйылғы «Гәлсәр»ҙәр араһында иң сағыу, талантлы йәш йырсыларҙың береһе. Шулай булмай, бәләкәй сағынан уҡ халыҡ йырҙары мөхитендә туған моңдарҙы күңеленә һеңдереп үҫкән ҡыҙҙың булмышы менән йыр-моң кешеһе булмауы мөмкин дә түгелдер.
Уның атаһы ла, әсәһе лә йырсылар, ҡурайсылар, ғөмүмән, моңло кешеләр тоҡомонан. Әсәһе яҡлап, Хәсәновтарҙың, үҙ ғаилә ансамбле бар. Әсәһе күп балалы ғаиләлә үҫкән, 11 баланың бөтәһе лә уҡытыусы һөнәрен һайлаған, уларҙың һәр береһе йыр-бейеүгә оҫта. Олатаһы ҡурайҙа уйнай....
Уның атаһы ла, әсәһе лә йырсылар, ҡурайсылар, ғөмүмән, моңло кешеләр тоҡомонан. Әсәһе яҡлап, Хәсәновтарҙың, үҙ ғаилә ансамбле бар. Әсәһе күп балалы ғаиләлә үҫкән, 11 баланың бөтәһе лә уҡытыусы һөнәрен һайлаған, уларҙың һәр береһе йыр-бейеүгә оҫта. Олатаһы ҡурайҙа уйнай....
Мәғәнәле исемеңде ҡәҙерлә
Махсус бит // 4-12-2010, 14:52
Был мәҡәләне яҙыр алдынан байтаҡ уйланып йөрөнөм. Шул саҡ бер ағай менән һөйләшеү хәтеремде яҡтыртып ебәрҙе. Уның әйткәндәренә тәүҙәрәк артыҡ әһәмиәт тә биреп өлгөрмәнем һымаҡ. Аҙаҡтан уйланып йөрөй торғас, ниндәйҙер ҡоршауҙы ысҡындырғандай булдым. Ул ағайҙың һөйләгәндәре әле булһа ҡолағымда яңғырап киткәндәй: «Балаға исемде уның мәғәнәһен аңлап еткермәйенсә ҡушабыҙ һымаҡ. Бына минең игеҙ улдарым тыуҙы. Исемдәрен дә бер-береһенә оҡшаш һүҙҙәрҙән ҡушҡайныҡ. Игеҙәктәрҙең тәүге һыңары үҙенә ҡушҡан исемде аҡланы булһа кәрәк....
«Йәшлек»тең беренсе бәпесе – Зөбәржәт
Махсус бит / Письма // 4-12-2010, 14:52
Егерме йыл ғүмер. Әҙәм балаһының ғына йөҙөндә, килеш-килбәтендә, хатта бөтөн булмышында юйылмаҫлыҡ эҙҙәрен ҡалдыра, тип йөрөһәм, баҡһаң, йылдар гәзит биттәрен дә үҙгәрмәҫлек итеп һарғайта, таушалдыра икән. Бына, егерме йыл элек сыҡҡан «Йәшлек» гәзитенең төпләмәһе ҡулыма килеп эләккәс, биттәрен бер-бер артлы ҡыҙыҡһынып аҡтарам. Ҡасандыр аҡҡа ҡара менән баҫылған хәрефтәр бер аҙ уңып, ҡағыҙға буяу ныҡ һеңеп таралғанлыҡтан, тоноҡланып ҡалған. Ә фотоһүрәттәре... күҙҙең яуын алып торған бөгөнгө сағыу төҫтәгеләре менән сағыштырырлыҡмы һуң?! Эйе, ваҡыт тигәнең үҙенекен эшләй......
Ауырлыҡҡа баш эймәйенсә
Махсус бит // 4-12-2010, 14:44
Эш ҡыуалармы, эш ҡыралармы?
Махсус бит // 30-11-2010, 12:39
Тамаҡ тамуҡҡа төшөрә, ти халыҡ. Һуңғы йылдарҙа, иҡтисадтың барлыҡ тармаҡтарына ла көрсөк килеп ҡағылғас, быға ҡәҙәре дәүләт предприятиеларында, бюджет ойошмаларында, колхоз-совхоздарҙа хеҙмәт иткән меңәрләгән халыҡ эшһеҙ ҡалды. Бығаса киләсәге өсөн рухи тетрәнеү кисермәй, нисәмә йыл фиҙакәр эшләгән, исеме маҡтау таҡтаһынан төшмәгән байтаҡ кеше, билдәһеҙлеккә ташланғанлыҡтан, баҙап, йә эскегә һалышты, йә, бөтөнләй өмөтө өҙөлөп, килеп тыуған проблемаларҙы хәл итеүҙең еңел юлын тапты – башын элмәккә тыҡты. Бәғзе берәүҙәр тамаҡ аҫрарлыҡ аҡса артынан Себер тарафтарына, Мәскәүгә, башҡа ҡалаларға китеп олаҡты, өсөнсөләр яҙмыштарын алып-һатыу менән бәйләне. Йылғырыраҡ һәм дыуамалыраҡтар үҙҙәренең предприятиеларын асырға баҙнат итте....
СПИД-ҡа ҡаршы бергәләп көрәшәйек
Махсус бит // 30-11-2010, 12:16
СПИД – иң ҡурҡыныс һәм йоғошло ауырыуҙарҙың береһе. Нисә йыл инде медицина уға ҡаршы һөҙөмтәле дарыуҙар уйлап таба алмай. Шулай ҙа табиптар бар көсөн һалып, ауырыуҙарҙың хәлен яҡшыртыу өсөн сиргә ҡаршы көрәшә.
Рафаэль Ғәли улы Яппаров етәкләгән Башҡортостан Республикаһының СПИД һәм инфекция ауырыуҙарына ҡаршы көрәшеү һәм профилактикалау үҙәгендә тап ошо эш менән шөғөлләнәләр. Уның методик ярҙамды ойоштороу бүлеге мөдире Нурфиға Карам ҡыҙы Хафизова СПИД тураһында тәфсирләп һөйләп бирҙе.
...
Рафаэль Ғәли улы Яппаров етәкләгән Башҡортостан Республикаһының СПИД һәм инфекция ауырыуҙарына ҡаршы көрәшеү һәм профилактикалау үҙәгендә тап ошо эш менән шөғөлләнәләр. Уның методик ярҙамды ойоштороу бүлеге мөдире Нурфиға Карам ҡыҙы Хафизова СПИД тураһында тәфсирләп һөйләп бирҙе.
...


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Рәсәй » Балалар китап уҡыһын
Балалар китап уҡыһын
“Берҙәм Рәсәй” партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе үҙенең яңы башланғысын тәҡдим итте – республикала “Китаптар – балаларға” тигән яңы проект старт алды. Ойоштороусылар балалар йорттарында, интернаттарҙа, ауыл мәктәптәрендә һәм дауаханаларҙа урынлашҡан китапханалар фондын тулыландырырға ниәтләй.
“Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов билдәләүенсә, бөгөн балалар әҙ уҡый, улар күп ваҡытын интернетта йәки телевизор алдында үткәрә. Магазиндарҙа китаптарҙың хаҡы ҡиммәт, балалар йорттарының һәм ауыл мәктәптәренең уларҙы һатып алырға бигүк мөмкинлеге лә юҡ. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы берәүҙәрҙең өйөндә байтаҡ китап һаҡлана. Партия ағзалары ошондай китаптарҙы балаларға бирергә тәҡдим итә.
Ҡала һәм райондарҙа, партияның урындағы бүлексәләрендә, китап ҡабул итеү пункттары ойоштороласаҡ. Өфө китапхана эше һәм киң коммуникациялар колледжы студенттары бөгөндән эш башларға әҙер. Китапханалар өсөн тәүге китаптарҙы партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе үҙе әҙерләп тә ҡуйған.
Тиҙҙән проекттың сайты һәм «ҡыҙыу линияһы» эшләй башлаясаҡ. Унда китапхана, дауахана, балалар йорттарына кәрәкле әҙәбиәткә заявка ҡалдырыу мөмкинлеге була, китаптар ҡабул итеү пункттарының адрестары ла урынлаштырыласаҡ.
Әйткәндәй
“Берҙәм Рәсәй”ҙең ”Китаптар – балаларға” проектын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та хуплауын белдерҙе.
– Китап уҡымайынса, үҙ өҫтөңдә эшләмәйенсә уңышлы кеше булыу мөмкин түгел, – тигән фекерҙә Президент. – Беҙҙең маҡсат – аҡыллы йәмғиәт. Әммә уны белемһеҙҙәр менән төҙөп булмай. Баланың иртәгәһе көнгә уңышы уның бөгөн нимә уҡыуына ла бәйле. Шуға уларға уҡыу мөмкинлеге бирергә тейешбеҙ. Яҡшы китап яҡшы менән насар, изгелек менән яуызлыҡ араһындағы сикте табырға ярҙам итә. Әлеге яңы проект – дөрөҫ юл буйлап барыу. Уны бергә тормошҡа ашырайыҡ.
“Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов билдәләүенсә, бөгөн балалар әҙ уҡый, улар күп ваҡытын интернетта йәки телевизор алдында үткәрә. Магазиндарҙа китаптарҙың хаҡы ҡиммәт, балалар йорттарының һәм ауыл мәктәптәренең уларҙы һатып алырға бигүк мөмкинлеге лә юҡ. Шул уҡ ваҡытта ҡайһы берәүҙәрҙең өйөндә байтаҡ китап һаҡлана. Партия ағзалары ошондай китаптарҙы балаларға бирергә тәҡдим итә.
Ҡала һәм райондарҙа, партияның урындағы бүлексәләрендә, китап ҡабул итеү пункттары ойоштороласаҡ. Өфө китапхана эше һәм киң коммуникациялар колледжы студенттары бөгөндән эш башларға әҙер. Китапханалар өсөн тәүге китаптарҙы партияның төбәк башҡарма комитеты етәксеһе үҙе әҙерләп тә ҡуйған.
Тиҙҙән проекттың сайты һәм «ҡыҙыу линияһы» эшләй башлаясаҡ. Унда китапхана, дауахана, балалар йорттарына кәрәкле әҙәбиәткә заявка ҡалдырыу мөмкинлеге була, китаптар ҡабул итеү пункттарының адрестары ла урынлаштырыласаҡ.
Әйткәндәй
“Берҙәм Рәсәй”ҙең ”Китаптар – балаларға” проектын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та хуплауын белдерҙе.
– Китап уҡымайынса, үҙ өҫтөңдә эшләмәйенсә уңышлы кеше булыу мөмкин түгел, – тигән фекерҙә Президент. – Беҙҙең маҡсат – аҡыллы йәмғиәт. Әммә уны белемһеҙҙәр менән төҙөп булмай. Баланың иртәгәһе көнгә уңышы уның бөгөн нимә уҡыуына ла бәйле. Шуға уларға уҡыу мөмкинлеге бирергә тейешбеҙ. Яҡшы китап яҡшы менән насар, изгелек менән яуызлыҡ араһындағы сикте табырға ярҙам итә. Әлеге яңы проект – дөрөҫ юл буйлап барыу. Уны бергә тормошҡа ашырайыҡ.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Ҙур сараның тәүге көнөндә Мәскәү ҡала һайлау комиссияһы етәксеһе Валентина Горбунова, шулай уҡ Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев сығыш яһаны. Форумда электрон тауыш биреү комплексына ингән яңы ҡоролма өлгөһө күрһәтелде. Электрон бюллетендәге мәғлүмәттең төрлө телдә бирелеүе мөмкин. Ҡоролма менән таныштырған Федераль мәғлүмәтләштереү үҙәге етәксеһе Михаил Попов билдәләүенсә, бындай комплекс нигеҙендә автоматлаштырылған эш урыны булдырырға мөмкин.
Ҙур сараның тәүге көнөндә Мәскәү ҡала һайлау комиссияһы етәксеһе Валентина Горбунова, шулай уҡ Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев сығыш яһаны. Форумда электрон тауыш биреү комплексына ингән яңы ҡоролма өлгөһө күрһәтелде. Электрон бюллетендәге мәғлүмәттең төрлө телдә бирелеүе мөмкин. Ҡоролма менән таныштырған Федераль мәғлүмәтләштереү үҙәге етәксеһе Михаил Попов билдәләүенсә, бындай комплекс нигеҙендә автоматлаштырылған эш урыны булдырырға мөмкин.
Альфред Зиннәтуллин 1959 йылда Үзбәк ССР-ының Алмалыҡ ҡалаһында тыуған. 1989 йылда Силәбе дәүләт техник университетын тамамлаған. 1990—2008 йылдарҙа “Союз” йәмғиәте рәйесе, генераль директор урынбаҫары, “Аваль” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры була, Өфөнөң Торлаҡ хужалығы идаралығында, “РосЭнергоРесурс” милли мәғлүмәт үҙәгендә эшләй. 2008 йылдан 2012 йылға тиклем — Өфөнөң Торлаҡ хужалығы идаралығында бүлек начальнигы, генераль директор урынбаҫары. 2012 йылдан алып әлегә тиклем уның директоры була.
Әммә… Сауҙа нөктәләренә инһәң, үрҙә телгә алынған һандың ысынбарлыҡҡа тап килеү-килмәүенә шикләнеп тә ҡуяһың. Миҫал өсөн, хужабикәләргә аш-һыу әҙерләргә көн дә тиерлек кәрәк булған тауыҡ йомортҡаһының бер тиҫтәһен кәмендә 50 – 60 һумға, йә иһә унан да ҡиммәтерәккә һатып алырға мөмкин. Ә бит бынан бер-ике ай тирәһе элек ул 35 һум самаһы тора ине… Белгестәр был күренеште ҡош-ҡорт аҙығына, бензинға, коммуналь хеҙмәттәргә хаҡ күтәрелеү менән бәйләй. Республикалағы ҡош фабрикалары эшмәкәрлегенә килгәндә, үҙгәрештәр юҡ: йыл башынан былтырғы кеүек үк 900 миллионға яҡын йомортҡа етештергәндәр, унан тыш магазин кәштәләрендә сит өлкәләрҙән килтерелгәне лә тулып ята.
Илебеҙ тарихындағы иң фажиғәле, иң ғазаплы осорҙарҙың береһе – үткән быуаттың 30-сы йылдары. Нахаҡҡа имгәтелгән яҙмыштар, сәбәпһеҙ өҙөлгән ғүмерҙәр... Күпме улар!
Иѕәндәрҙең ҡәҙерен бел, мәрхүмдәрҙең ҡәберен бел, тиҙәр. Башҡортостанда йәшәгән, ғәйепһеҙгә рәнйетелгән сәйәси золом ҡорбандарының “Хәтер” китабының биш томы бер нисә йыл элек баѕылып сыҡҡайны. Уның беренсеһенә генә лә 6 966 кешенең исеме теркәлгән!
Ҡасандыр бында "екке ат" тигән техника менән эш башлағандар. Бөгөнгө мөмкинлектәр ул замандағыларҙың төшөнә лә инмәгән, әлбиттә.
90-сы йылдар аҙағында юл ремонт-төҙөлөш идаралығы алдына районда ҡаты япмалы юлдарҙы төҙөү һәм тәртиптә тотоу бурысы баҫа. Эште асфальт-бетон заводының юҡлығы ғына тотҡарлай. Тиҙ арала кәрәкле ҡорамалдарҙы алып, мәсьәләне хәл итеп тә ҡуялар. Шулай итеп, 2000 йылда үҙҙәренең асфальт-бетон заводы тәүге продукцияһын бирә. Завод юл ремонт-төҙөлөш идаралығын яңы кимәлгә сығара, автомобиль юлдарын һалыу, ремонтлау, хеҙмәтләндереү бермә-бер еңелләшә.
Күптән түгел белем усағы йәнә бер етди һынауҙы лайыҡлы үтте. Бында яңыраҡ Рәсәй мәғарифты күҙәтеү комиссияһы эшләп китте, һөҙөмтәлә уҡыу йорто дәүләт аккредитацияһы алды. Был мөһим эштең үҙенсәлектәре, уның әһәмиәте хаҡында ентекләберәк таныштырыу маҡсатында, институт директоры, иҡтисад фәндәре докторы Зиннур Ғөбәйҙулла улы Йәрмөхәмәтовҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ — уға:
– Билдәле булыуынса, һәр белем учреждениеһы аккредитация һәм лицензия документтарына эйә булмай тороп, эшмәкәрлеген алып бара алмай.
— Атайым район үҙәгендә йәшәгән таныштарына ебәрҙе. Бер һөнәрең булыр, өйрән, тине, — ти бөгөн быйма баҫыу оҫтаһы Иштуған Ғәүнетдинов.
Был сағында малайға ун ике генә йәш була. Атаһы уны знакумы Герка Луканинға быйма баҫыу серҙәрен өйрәнергә оҙата. Хас та боронғоса, атайҙарса хәстәрлек күреп, улының киләсәген уйлап. Каникулының бер нисә аҙнаһы үтһә-үтә, ә улы ғүмерлек һөнәрле булып ҡала. Ҡайтҡас, малайына йөн тетеү, башҡа ҡорамалдар яһай, һатып ала. Ошонда Иштуғандың кескәй генә ҡулдары быймаларҙы үҙаллы баҫа башлай. Эйе, тәүге "ҡоймаҡ" төйөрһөҙ булмай, уның ҡарауы, ҡулдар нығына, ышаныс уяна, ныҡышмаллыҡ арта, яйлап оҫталыҡ килә.
Ошо көндәрҙә республикабыҙҙа Татарстандың Яр Саллы татар дәүләт драма театрының тамашалары үтеүе лә – быға асыҡ дәлил. Ут күршеләребеҙ дүрт көн дауамында Өфөнөң “Нур” татар дәүләт театрында баш ҡала халҡының күңелен асты.
Федоровка ауылында йәшәүсе оҫтабикәне бөтә район белә тиһәм дә, яңылыш булмаҫ, сөнки уның ҡул эштәре бер генә күргәҙмәнән ҡалмай, һәр саҡ яңынан-яңы өлгөләре менән халыҡты әсир итә. Үҙ шөғөлөнә башҡаларҙың һоҡланып ҡарауынан Рәсимә Солтанованың күңеле йәнә үҫә, талпына, ирекһеҙҙән ҡулдары энә менән епкә тартыла. Уның ҡул йылыһынан барлыҡҡа килгән илаһи мөғжизәләр һәр тарафта балҡып тора.


text:
Өфөлә өс йыл эсендә балалар баҡсаларына сират ике тапҡырға ҡыҫҡартыласаҡ
Өфөлә өс-дүрт йыл эсендә балалар баҡсаларына сират ике тапҡырға тиерлек ҡыҫҡартыласаҡ. Бындай мөмкинлекте 2012 йылда ҡалала асыласаҡ 12 яңы балалар баҡсаһы бирәсәк. Киләсәктә йәнә шул саҡлы бындай объект төҙөләсәк. Был хаҡта Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов хәбәр итте.
Ул шулай уҡ яңы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларын төҙөгәндә урындағы властың сит ил тәжрибәһенә таянасағын билдәләне. Европала айырым ашханаһы, спорт блогы, уйын бүлмәләре булмаған бәләкәй балалар баҡсаларын төҙөү тәжрибәһе таралған.
— Шәхси балалар баҡсаларын төҙөү хупланасаҡ. Был өлкәгә килгән бәләкәй һәм урта бизнесҡа ла һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк, — тип билдәләне Ирек Ялалов.
Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына сираттар буйынса тәртип булдырыу планлаштырыла. Бөгөн Өфөлә рәсми рәүештә 24 мең кеше бындай сиратта тора.
— Сиратты комплектлау менән проблемалар килеп тыуа, — тип иҫәпләй Ирек Ялалов. – Уның ҡабатланыуын булдырмау зарур. Ҡайһы бер ата-әсәләр биш-алты районда сиратҡа тора. Шуға күрә ысынында нисә сабыйҙың балалар баҡсаһына мохтаж булыуын асыҡларға бурыслыбыҙ. Был бик мөһим һорау, сөнки ул бындай учреждениелар төҙөүгә бүленгән аҡса менән бәйле. Беҙгә нисә урын кәрәклеген белмәһәк, мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары селтәрен үҫтереү программаһында хата ебәреүебеҙ ҙә бар.


text:
Өфөлә нефть-газ сәнәғәте предприятиелары консорциумының презентацияһы үтәсәк
Шишәмбе, 22 майҙа, «Газ. Нефть. Технологиялар-2012» XX халыҡ-ара махсуслаштырылған күргәҙмәһе сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының нефть-газ сәнәғәте комплексы предприятиелары консорциумының (Ufa OGE) презентацияһы үтәсәк.
Предприятиелар үҙҙәренең технологиялары һәм компетенциялары менән сығырға иҫәп тотҡан перспективалы сит ил баҙарҙары араһында Алжир, Ҡаҙағстан, Вьетнам, Малайзия, Иран, Венесуэла кеүек илдәр бар, тип хәбәр итә БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының матбуғат хеҙмәте.
Консорциумда ҡатнашыусы предприятиелар иҫәбендә Башҡортостан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, «Пакер» фәнни-производство фирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Бурсервис» фәнни-производство предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «БР Нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы институты» дәүләт унитар предприятиеһы, «Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Уралтехнострой» корпорацияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, Өфө дәүләт нефть техник университеты, «Благовещен арматура заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Башгипронефтехим» дәүләт унитар предприятиеһы, «Ишембай машиналар эшләү заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «БашИнноТек» инновация-инжиниринг үҙәге» фәнни предприятиеһы бар.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән сәнәғәт предприятиелары консорциумы араһындағы хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә II «Ҙур химия» форумында ҡул ҡуйылды.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров билдәләүенсә, хеҙмәттәшлек итеү буйынса Палатаның бындай тәжрибәһе бар. Быйыл март башында республика предприятиелары («Пакер» фәнни-производство фирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Бурсервис» фәнни-производство предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «БашИнноТек» инновацион-инжиниринг үҙәге» фәнни предприятиеһы, шулай уҡ ситтән тороп ҡатнашыусы ете ойошма) БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы етәкселегендә Алжирҙың Хасси-Мессауд ҡалаһында үткән II Халыҡ-ара нефть-газ күргәҙмәһендә ҡатнашты. Башҡортостан сит ил коллегаларына республика предприятиеларының геологик разведкалауҙағы, нефть һәм газ сығарыуҙағы, углеводород сеймалын транспортлауҙағы, белгестәр әҙерләүҙәге компетенцияларын күрһәткән иң ҙур коллектив стенд әҙерләне. Алжирҙың Энергетика һәм файҙалы ҡаҙылмалар табыу министрлығындағы осрашыуҙа Башҡортостан предприятиеларына геологик разведкалау һәм фосфат сығарыу буйынса бер нисә тендерҙа ҡатнашырға тәҡдим иттеләр. Шулай уҡ Алжир провинцияларының береһендә берлектәге технопарк булдырыу варианты ла ҡаралды.
— Нефть һәм газ химияһы ҡорамалдары етештереүселәренең (республикала ошондай 20 ойошма бар) консорциумын ойоштороу тураһындағы килешеү — үтә мөһим тема. Башҡортостандың бөгөн файҙалы ҡаҙылмалар сығарыуҙан алып эшкәртеүгә, проектлауға, сервис хеҙмәттәренә тиклем бөтә мөмкинлектәре лә бар, — тине БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты. — Компетенцияларыбыҙҙы һәм технологияларыбыҙҙы һәр беребеҙ айырым түгел, ә идара компанияһы ярҙамында берләштерелгән ҡеүәтле коллектив составында тәҡдим итеп, комплекслы рәүештә беҙ Вьетнам, Көньяҡ-Көнсығыш Азия, Африка, ғәрәп илдәре баҙарына сыға алабыҙ. Консорциум сиктәрендә бәләкәй бизнес үҫеше өсөн дә мөмкинлектәр бар. Беҙҙе бер бөтөн итеп ҡабул итәсәктәр, беҙгә ҡараш та бөтөнләй икенсе буласаҡ. Консорциум — ул һөйләшеүҙәрҙе хөкүмәт кимәлендә алып барыу мөмкинлеге, ҡаты власть вертикале булдырылған илдәрҙә тап ошо бизнес алып барыуҙың төп шарты булып тора ла инде. Бөгөн предприятиеларыбыҙҙың береһе – Благовещен арматура заводы — Иранда үҙенең мөмкинлектәрен тәҡдим итә.
Артабан консорциумдың презентациялары Ҡазанда («Нефть. Газ. Нефть химияһы» XIX халыҡ-ара күргәҙмәһе, 5-7 сентябрь), Сочиҙа («Сочи-2012» XI халыҡ-ара инвестиция форумы, 20-27 сентябрь), Вьетнамда (2012 йылдың октябре) үткәреләсәк.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының яҡын киләсәктәге планында – төҙөлөш һәм авиация тармағы предприятиеларының консорциумдарын булдырыу, тип хәбәр иттеләр Палатаның матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Әзербайжан музыкаһы
Әзербайжан музыкаһы (әзерб. Azərbaycan musiqisi) — әзербайжан халҡының музыкаль мәҙәниәте ҡаҙаныштары — үҙенсәлекле традицияларҙың күп быуаттар буйы барған тарихи формалашыу һәм үҫеү процесы. Был традициялар XX быуат башына тиклем, бер яҡтан, халыҡ ижады тамырҙарына бәйләнгән ауыҙ-тел мәҙәниәте юҫығында үҫә, икенсе яҡтан, профессиональ сәнғәт һыҙаттарын ала бара, был айырыуса муғам һәм ашуғтар ижадында асыҡ күренә.
Йөкмәткеһе
Халыҡ музыкаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ музыкаһының ҙур өлөшөн ғаилә-көнкүреш йырҙары — туй һәм матәм-ерләү (йуг, агы, мәрсиә) йырҙары — тәшкил итә. Әзербайжан халыҡ музыкаһының жанрҙары күп төрлө — йыр, бейеү, ашуғ ижады, муғам. Ҡатын-ҡыҙ бейеүҙәре — баҫалҡы, һығылмалы, лирик (Вагзалы, Оҙондара), ир-ат бейеүҙәре — йылдам, уларҙа таһыллылыҡ һәм көс-ғәйрәт сағыла (Газахы, Ғайтағы, Хан чабаны). Халыҡ бейеүҙәренең күпселеге — яңғыҙ бейеү, парлы һәм күмәк башҡарыла торғандары ла бар (халай, яллы, йорду-йорду, жәнги).
Әзербайжан халыҡ музыка ҡоралдары ла күп төрлө. Айырыуса киң таралған тынлы ҡоралдар — түтәк, балабан, зурна; ҡыллы-сиртеү ҡоралдары — тар, саз (төрҙәре: дшүрә-саз, бөйүк-саз, голтух-саз), уд, канон; ҡыллы-һыҙғыслы ҡоралдар — кәмәнчә; һуҡма ҡоралдар — дәф (шөңгөр), нағара, ғоша-нағара. Әзербайжан тарын (11 ҡыллы) XIX быуатта йәшәгән әзербайжан конструктор музыканты Садыхжан сығарған, уға «Тар атаһы» тигән ҡушамат та бирелгән[1]. 1932 йылдың 1 майында композитор Үзәйер Ғаджибәков С. Рөстәмов исемендәге беренсе ноталы әзербайжан халыҡ музыка ҡоралдары оркестрын төҙөй[2], ә 2000 йылдың ғинуарында Әзербайжан дәүләт филармонияһы эргәһендә Әзербайжан дәүләт халыҡ ҡоралдары оркестры ойошторола[3]. 2012 йылдың 5 декабрендә әзербайжан тар сәнғәте ЮНЕСКО-ның матди булмаған мәҙәни мираҫы исемлегенә индерелә[4].
Әзербайжан профессиональ музыкаһында муғам мөһим жанр һанала.
Муғам[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Муғам — шымартылған форма сиктәренә индерелгән монодиялы циклик композиция, төп үҙенсәлеге тотороҡло (ҡануни) һәм ирекле (импровизациялы) башланғыстарҙың органик синтезынан хасил. Муғамдарға күп тауышлылыҡ элементтары хас. Әзербайжанда муғам ғәҙәттә сазсылар триоһы (тарсы, кәмәнчәсе, шөңгөрсө) оҙатыуында башҡарыла, ҡайһы берҙә муғам йырлаусы үҙе шөңгөр ҡаға. Муғам речитатив рәүешендәге импровизациянан тора. Муғам йырлау материалды һәм форманы белеү йәһәтенән дә, виртуозлыҡ һәм техника йәһәтенән дә әҙерлек талап итә. Муғамдың телмәр өлөшө ғәҙәттә Яҡын һәм Урта Көнсығыштың билдәле шағирҙарының лирик ғәзәлдәренә нигеҙләнә.
2008 йылда ЮНЕСКО әзербайжан муғамын «кешелектең ауыҙ-тел һәм матди булмаған мираҫы шедеврҙары» иҫәбенә индерә[5].
Ашуғ музыкаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ауыҙ-тел традицияһы профессиональ сәнғәтенә ашуғтарҙың музыкаль-шиғри ижады ла («ашҡ» — мөхәббәт тигәндән) инә.
Әзербайжанда озандар (йәки шуара, дәдә, яншағ) ашуғтарҙың элгәрҙәре булған[6]. «Ашуғ» атамаһы Кавказ аръяғында XVI—XVII быуаттарҙа барлыҡҡа килгән[7]. Ашуғ йырҙы үҙе сазда уйнап башҡара. Айырыуса таралған жанрҙары: дастан (героик-эпик хикәйәт), дәйишмә (ярыш), устаднамә (нәсихәт йырҙары), ғәзәлләмә (маҡтау йырҙары), шикәстә, мисри (лирик йырҙар).
Ашуғтарҙың вокаль-инструменталь сәнғәте классик көйҙәргә (80-дән ашыу) ниеҙләнә, уларҙың һәр береһе бик күп импровизацион варианттарға эйә.
1928 йылда Баҡыла ашуғтарҙың беренсе республика съезы була[8]. 2009 йылда әзербайжан ашуғ сәнғәте искусство ЮНЕСКО-ның матди булмаған мәҙәни мираҫының репрезентатив исемлегенә индерелә[9].
Классик музыка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XIX быуат аҙағынан Әзербайжанға Европа, айырыуса рус музыкаль мәҙәниәте йылдам үтеп инә. Баҡыла симфоник оркестр, хосуси опера труппаһы, Рус музыкаль йәмғиәтенең филиалы ойошторола. ХХ быуат башында скрипка, фортепиано өсөн әҫәрҙәр барлыҡҡа килә. Лютеран сиркәүенә орган ҡуйылғас, уны үҙләштереү башлана. Орган өсөн тәүге әҫәрҙәр йыйынтығын Хәйәм Мирзазадә яҙа[10].
Опера сәнғәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан опера сәнғәтенә композитор Үзәйер Ғаджибәков нигеҙ һала, ул 1907 йылда Фүзулиҙың «Ләйлә менән Мәжнүн» поэмаһы буйынса шул уҡ исемдә опера яҙа. Ул муғам-опера жанрына нигеҙ һала. Был жанр үҙендә нота менән яҙылған музыканы (хорҙар, бейеүҙәр) композитор биргән текст нигеҙендәге яңғыҙ йырлы импровизация — муғам менән ҡатнаштыра[11]. Ғаджибәковтың «Аршин мал алан» опереттаһы Әзербайжан опера сәнғәтенең сираттағы ҙур ҡаҙанышы була. Р. М. Глиэр Әзербайжан театры өсөн «Шаһсенем» операһын (1927 й. пост.; 2-се ред. 1934 й. пост.) яҙа, был әҫәр әзербайжан музыкаһын ҡатмарлы профессиональ бурыстарҙы хәл итеүгә әҙерләй[12]. Классик музыкаль-сәхнә формаларындағы тәүге әзербайжан операһы "Нәргиз"де композитор М. Магомаев яҙа (1935)[13], был әҫәр Әзербайжанда 1920-се йылдарҙа булған революцион ваҡиғаларҙы сағылдыра[12]. Композитор Фикрәт Әмиров Джафар Джаббарлы драмаһы буйынса шул уҡ исемдәге «Севиль» операһын (1953) ижад итә, был әҫәр беренсе милли лирик-психологик опера була[14].
Симфоник музыка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
А.Зәйналланың «Фрагменттар» сюитаһы (1931) әзербайжан симфоник музыкаһының беренсе өлгөһө тип ҡарала.
Симфония жанры Әзербайжанда 1920-30-сы йылдарҙа тыуа (М. Магомаев, А. Зәйналлы) һәм 40-сы йылдар уртаһынан 60-сы йылдарға тиклемге осорҙа сәскә ата. Республиканың композиторлыҡ мәктәбе башында Ҡара Ҡараев тора, уның ижады милли һыҙаттарҙы заманса музыканың стиль үҙенсәлектәре менән яраштыра, әзербайжан музыкаһын донъя музыка сәнғәте майҙанына алып сыға. Ҡараевтың ике киҫәкле 1-се симфонияһы (1943) драматик һәм лирик образдарҙың киҫкен контрастары менән айырылып тора. Фашизмды еңеү айҡанлы яҙылған биш киҫәкле 2-се симфонияһында (1946) әзербайжан музыкаһы традициялары классицизм традициялары менән үрелгән (4-се киҫәктәге тасуири пассакалия муғам тибындағы тематизмға нигеҙләнгән)[15]. Ҡара Ҡараев «Ләйлә менән Мәжнүн» тигән симфоник поэманы, «Ете гүзәл» симфоник сюитаһын һәм ошо уҡ исемле операны ижад итә, был әҫәре ижадының сағыу үре тип һанала[16].
Фикрәт Әмировҡа жанрлы-лирик симфонизм, романтик патетика (халыҡ музыка ҡоралдары оркестры менән фортепиано өсөн концерт, авторҙашы А. Бабаев, 1946; «Низами» ҡыллы симфонияһы, 1947; «Әзербайжан» сюитаһы, 1950) хас.
Джаз[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан джазы 1930-сы йылдарҙа тыуа. Шул осорҙа композитор Тәүфиҡ Күлиев дирижёр Ниязи менән берлектә Баҡыла тәүге джаз оркестрын ойоштора[17]. Әммә әзербайжан джазына нигеҙ һалыусы тип Вәғиф Мостафазаде иҫәпләнә, ул джаз-муғам тигән яңы музыка жанрын сығара, джаз элементтарын әзербайжан халыҡ музыкаһы менән ҡуша. 1957 йылда йырсы Рәшид Бейбутов Әзербайжан филармонияһында джаз стилистикаһын әзербайжан халыҡ музыа ҡоралдары менән берләштергән концерт ансамблен ойоштора[18].
Популяр музыка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йырсылар Шәфҡәт Мамедова менән Бүл-Бүл хәҙерге заман милли вокаль оҫталыҡ мәктәбенә нигеҙ һала[19].
Әзербайжан поп-музыкаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан 2008 йылғы Евровидениела сығыш яһағандан һуң, илдең поп-музыкаһы яңы кимәлгә күтәрелә. 2009 йылда Әзербайжан был конкурста өсөнсө, киләһе йылына бишенсе урынды ала. Эл менән Никки 2011 йылғы Евровидениела «Running Scared» тигән йыр менән беренсе урынды яулай[20][21].
Мәйхана[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәйхана — халыҡ музыкаль-прэтик ижад йүнәлеше — һығылмалы шиғри-ритмик музыкаль жанр.
Симфо-рок-муғам[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Композитор Эльдар Мансуров «Баһрамнамә» тигән музыкаль проектты ҡуя, унда яңы музыкаль синтез — симфо-рок-муғам — ғәмәлләшә[22]. Шулай уҡ Эльдар Мансуров Әзербайжанда — «Ете гүзәл» рок-операһын яҙған тәүге композитор[23].
Йырҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әзербайжан халыҡ йыры[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ йырының жанрҙары төрлө (йола, көнкүреш, лирик, тарихи, хеҙмәт, шаян һ.б.). Ул 6/8, 3/4, 2/4 такт үлсәмдәренә буйһонған бай метроритмика менән айырылып тора. Синкопалар киң ҡулланыла; вокаль көйҙәрҙе үҫтереүҙең типик алымы — таяныс тондарҙы уратып көйләү ҡулланыла; шулай уҡ яңғыҙ башҡарыу өҫтөнлөк ала, һирәгерәк хор (унисонлы) башҡарыуы осрай. Йырҙарҙың мелодикаһына һәр ваҡыт тиерлек түбәнәйеүсән хәрәкәт, төп көйҙөң вариантлы үҫтерелеүе хас.
1927 йылда композитор һәм дирижер М. Магомаев редакцияһында Үзәйер Ғаджибәков яҙған һәм эшкәрткән тәүге «Әзербайжан төрки халыҡ йырҙары» йыйынтығы сыға[24]. Был йыйынтыҡ Әзербайжанда музыкаль фольклористикаға башланғыс һала[25].
Йырҙар һәм романстар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тәүге әзербайжан масса йырҙары Ғаджибәков һәм Магомаев тарафынан 1920—1930-сы йылдарҙа яҙыла, ә 1950-се йылдарҙан был жанр башҡа авторҙарҙың ижадында ла ныҡлы урын ала. Фортепиано өсөн үҙенең «Балалар сюитаһы» менән композитор Асаф Зәйналла әзербайжан балалар музыкаһына нигеҙ һала[26]. Ул шулай уҡ тәүге милли романстар авторы була, ә Үзәйер Ғаджибәков, көнсығыш шиғриәт формаларына таянып, романс-ғәзәл тигән яңы жанр сығара. Тәүфиҡ Күлиевтың йыр ижадында халыҡ музыкаһының һәм совет лирик йырының лад-интонация үҙенсәлектәре ҡушыла.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑
- ↑ Оркестр азербайджанских народных инструментов, Электронная энциклопедия Узеира Гаджибекова.
- ↑ Азербайджанский Государственным Оркестр Народных Инструментов, Министерство Культуры и Туризма Азербайджанской Республики.
- ↑ Four new items inscribed on UNESCO’s Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (инг.)(англ.)
- ↑ Мугам на портале ЮНЕСКО (инг.)(англ.) Ҡалып:Webarchive
- ↑ АШУГ, Музыкальная энциклопедия.
- ↑ АШУ́Г, Краткая литературная энциклопедия.
- ↑ История музыки народов СССР — М.: Советский композитор, 1970. — Т. 1. — Б. 337.
- ↑ Журнал ЮНЕСКО стр. 18
- ↑ «Белые и черные»: композитор Хайам Мирзазаде рассказал о написании музыки для органа
- ↑ Гаджибеков, Музыкальная энциклопедия.
- ↑ 12,0 12,1 Э. А. Абасова. АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ МУЗЫКА, belcanto.ru.
- ↑ Өҙөмтә хатаһы:
билдәһе дөрөҫ түгел;
МЭСтөшөрмәләре өсөн текст юҡ
- ↑ Өҙөмтә хатаһы:
билдәһе дөрөҫ түгел;
Амировтөшөрмәләре өсөн текст юҡ
- ↑ А. Бретаницкая. КАРА (Абульфаз оглы) КАРАЕВ, Belcanto.ru.
- ↑ Karl H. Wörner, Igor Boelza, Richard F. Goldman, Israel Citkowitz and Henry Cowell. Current Chronicle. The Musical Quarterly. Jul. 1954. Vol. 40, No. 3. Pp. 391—418.
- ↑ Ольга Юркина. Восточные удовольствия в Монтрё, Наша Газета (10.07.2009).
- ↑ Бейбутов Рашид Маджид оглы, Герои страны.
- ↑ Азербайджанская Советская Социалистическая Республика, БСЭ.
- ↑ Победителем Евровидения стал Азербайджан, NewsBBC (15 May 2011).
- ↑ Азербайджан стал победителем Евровидения (15 May 2011).
- ↑ Л.АББАС. "Бахрамнамэ" Эльдара Мансурова, echo-az.com (3 Декабря 2005).
- ↑ И.Рагимова. Эльдар Мансуров: «Я благодарен судьбе и чувствую себя счастливым человеком», AZE.az (29 февраля 2012).
- ↑ ВЫДАЮЩИЕСЯ МУЗЫКАЛЬНЫЕ ДЕЯТЕЛИ, Азербайджанский Музыкальный Портал.
- ↑ «Азербайджанские тюркские народные песни», Электронная энциклопедия Узеира Гаджибекова.
- ↑ Джейла ИБРАГИМОВА. Жизнь, отданная музыке, «Xəzər-Kaspiy».


text:
Индонезияның Рәсәйҙәге илсеһе Хәмид Әүәлүдин Өфөлә
Индонезия Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Хәмид Әүәлүдин етәкселегендәге Индонезияның дипломатик делегацияһы Башҡортостанға килде. Уның менән бергә Өфөгә илселек белгестәре: мәҙәниәт, мәғариф, мәғлүмәт һәм социаль үҫеш мәсьәләләре буйынса беренсе секретарь Джоханес Мангисела, сәйәсәт мәсьәләләре буйынса беренсе секретарь Додо Судраджат, элемтә бүлеге хеҙмәткәре Бамбанг Эдиярсоно килде.
Был көн программаһында — "Газ. Нефть. Технологиялар-2009" ХVII халыҡ-ара махсус күргәҙмәһен асыуҙа ҡатнашыу, Башҡорт дәүләт университетына һәм Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назаратына барыу. БДУ-ла Индонезия дипломаты университет ректоры Мөхәмәт Харрасов менән осрашасаҡ һәм студенттар, уҡытыусылар алдында инглиз телендә "Индонезия бөгөн һәм уның Рәсәй менән мөнәсәбәттәре перспективалары" темаһына лекция менән сығыш яһаясаҡ. Үҙәк диния назаратында Әүәлүдин әфәндене Рәсәйҙең Юғары мөфтийе Тәлғәт Тажетдин менән осрашыу көтә.
Шаршамбы көнөнөң үҙәк ваҡиғаһы — республика етәкселеге менән планлаштырылған осрашыу.


text:
Хеҙмәтенә күрә хөрмәте
Өфөнөң "Электроаппарат" заводы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Валерий Трофимовҡа "Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар эшләүсеһе" тигән Почетлы исем бирелде.
Был награда — Башҡортостандың һәм тотош илдең сәнәғәт ҡеүәтен үҫтереүҙә Валерий Трофимовтың ҡаҙаныштарын таныу ул. Туғыҙ йыл буйына Валерий Николаевич предприятиеға уңышлы етәкселек итә, ул 2004 йылдан "Электрозавод" Холдинг компанияһы структураһына инә. Бөтә производствоны модернизациялау туранан-тура уның етәкселегендә башланды, етештерелгән продукция структураһы һәм ассортименты үҙгәрҙе. Предприятие сығарған продукция Рәсәйҙең бөтә энергосистемаларында талап ителә.


text:
Пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереүҙе яҡшыртыу – төп хәстәрлек
“Өфө” Халыҡ-ара аэропортында аэропорт хеҙмәттәренең Өфөлә вәкиллектәре булған авиакомпаниялар хеҙмәткәрҙәре менән киңәйтелгән кәңәшмәһе үткәрелде. Авиаташыусыларҙан тыш, унда туроператорҙар, шулай уҡ маркетинг бүлеге һәм аэропорттың башҡа хеҙмәттәре вәкилдәре ҡатнашты.
«Өфө» Халыҡ-ара аэропорты” асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директорының беренсе урынбаҫары Иван Тихонов билдәләүенсә, бындай осрашыуҙар традиционға әйләнде, улар пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү сифатын яҡшыртырға һәм бөтә подразделениеларҙың үҙ-ара эш итеү мәсьәләләрен юлға һалырға ярҙам итә.
Кәңәшмәлә, 25 октябрҙә “Өфө” Халыҡ-ара аэропорты 2010 йылдың 27 мартына тиклем ғәмәлдә буласаҡ ҡышҡы расписание буйынса эшләүгә уңышлы күсте, тип билдәләнде. Көҙгө-ҡышҡы навигацияла халыҡ-ара йүнәлештәр буйынса – иң элек, Төркиәгә, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәренә, Египетҡа, Һиндостанға осоштар дауам иттереләсәк. Рәсәй һәм БДБ илдәре буйынса осоштар географияһы ла киң: бөгөн 22 авиакомпания тарафынан башҡарылған 30-ҙан ашыу йүнәлеш тәҡдим ителә.
Өфөнән Минскиға, Киевҡа, Ригаға, Дүшәнбегә һәм башҡа баш ҡалаларға авиабәйләнештәр асыу буйынса һөйләшеүҙәр алып барыла. Алыҫ сит илдәргә, мәҫәлән, Вьетнамға, Чехияға, Ҡытайға яңы рейстар асыу перспективаһы бар. Туроператорҙар вәкилдәре, бындай мәсьәләләрҙе хәл иткәндә рейстарҙың тулы булыуы, туристар тарафынан талап ителеүе төп фактор булып торасаҡ, тип иҫәпләй.


text:
Биш гәзит иң яҡшы төбәк киң мәғлүмәт саралары рейтингына инде
Башҡортостандың биш ваҡытлы матбуғат баҫмаһы «Айҙың иң яҡшы материалы» Бөтә Рәсәй урындағы һәм төбәк матбуғаты профессиональ журналистар конкурсы йомғаҡтары буйынса иң яҡшы киң мәғлүмәт саралары рейтингына инде. Рейтингыла алда "Туймазинский вестник" гәзите килә, унан ҡала «Октябрьский нефтяник», «Белебеевские известия», «Красное знамя» (Нефтекама), республика «Молодежная газета» гәзиттәре. «ТОП-83» (Рәсәй Федерацияһы субъекттары һаны буйынса) конкурсы лауреаттары араһында — Башҡортостандан 16 журналист. Был бик тос һөҙөмтәләр!
2009 йылғы урындағы һәм төбәк матбуғаты журналистары конкурсына Яңы йыл һәм Рәсәй матбуғаты көнө алдынан Район һәм ҡала гәзиттәре ассоциацияһы йомғаҡ яһаны. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, конкурста Рәсәйҙең 57 төбәгенең 222 гәзитенән 618 журналист ҡатнашты. Конкурсҡа 3200 эш тапшырылғайны.
Был конкурстың үҙенсәлеге шунда, иң яҡшы конкурс эштәре ай һайын асыҡлана. Еңеү өсөн журналисҡа айҙан-айға үҙ профессиональ кимәлен раҫларға кәрәк. Бынан тыш, жюри ағзалары булып конкурсанттар үҙҙәре тора, улар үҙ коллегаларының – конкуренттарҙың эшенә баһа бирә.
Бындай форматта конкурс 2008 йылдың апреленән үткәрелә. Профессиональ ярыш система характерында. Конкурс сиктәрендә бер үк ваҡытта өс кимәлдә иң яҡшыларҙы билдәләү мөмкинлеге бар: «Рәсәй урындағы матбуғатының иң яҡшы журналисы», «Федераль округтың иң яҡшы журналисы», «Рәсәй Федерацияһы субъектының иң яҡшы журналисы».
Конкурс шулай уҡ төрлө йүнәлештәр буйынса урындағы баҫмалар рейтингын билдәләргә булышлыҡ итә: «Төбәктең/Рәсәйҙең иң яҡшы ижтимағи-сәйәси гәзите», «Иң яҡшы экологик гәзит», «Иң яҡшы иҡтисади гәзит» һәм башҡалар. Конкурс башлыса он-лайн режимында үтә. Бөтә корреспонденция электрон почта аша ебәрелә. 2010 йылда конкурс дауам итәсәк, һәм ойоштороусылар журналистарҙы унда әүҙемерәк ҡатнашырға саҡыра.
Шуны ла әйтеп үтәйек, "Туймазинский вестник" журналистарында йыл йомғаҡтары буйынса иң күп билдәләнгән материалдар (тимәк, балдар ҙа күберәк). Венера Ильясова менән Эмиль Мусин (17-шәр билдәләнгән материал), Ләлә Латипова (15) һәм Марина Колесникова (ете материал) алда бара.


text:
Фото:
Мортаза Рәхимов Шишмә һәм Благовар райондары буйлап эш сәфәрендә
Фото:
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Шишмә һәм Благовар райондары буйлап эш сәфәрендә йөрөй. Республика башлығын агросәнәғәт комплексы объекттары ҡыҙыҡһындыра. Атап әйткәндә, ул Ҡалмыҡ тоҡомло һыйыр малы үрсеткән «Благовар-агро-инвест» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең фермаһын ҡарарға ниәтләй. Төбәк етәксеһенең «Благовар-пластмасс» производствоһына килеүе лә көтөлә.
Эш сәфәрендә БР Президентын БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов оҙатып йөрөй.


text:
Кушнаренко селекция үҙәгендә ҡарағат йыйыу башланды
Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү үҙәге селекционерҙарының элиталы емеш-еләк үҫемлектәре лә ҡоролоҡҡа һынау тотто. Бында махсус рәүештә Урал климаты шарттарында юғары уңыш бирергә һәләтле культуралар үҫтерелә. Әммә быйылғы йәйҙе ҡәҙимге тип атап булмай. Ҡояш ҡыҙҙырыуын һәм бөтөнләй ямғырҙар яумауын ҡарағат ҡына уңышлы үткәрҙе. Бының менән ул тағы ла бер тапҡыр үҙенең баҡсаларыбыҙ батшабикәһе статусын раҫланы.
— Ҡарағаттан яҡшы уңыш алдыҡ, хәҙер йыя башлаясаҡбыҙ. Крыжовник та насар түгел, август аҙағында виноград өлгөрөргә тейеш. Ҡурай еләге юҡ тиерлек, груша бөтөнләй юҡ, алма аҙ, — тип һөйләне селекция үҙәге директоры Ринат Шафиҡов.
Кисәге бер ни тиклем ямғырҙың файҙаһы аҙ булды. Хәл яҡшырһын өсөн ергә 15 сантиметр тәрәнлеккә ямғыр һеңергә тейеш, тип иҫәпләй селекционерҙар. Шуға ҡарамаҫтан, емеш ҡыуаҡлыҡтары артыҡ бирешмәне. Үҫентеләр ҙә бирешмәйәсәк: яҙғы һыу запасы һәм тамырҙарының ныҡ булыуы уларҙы ҡотҡарып ҡалырға тейеш. Ә бына ғалимдарҙың иген культуралары менән эше бушҡа булды. Ужым культураларына ғына иҫәп тоторға ҡала.


text:
Ишембайҙа балалар шиғриәте фестивале үтте
Ишембай ҡалаһында Ф.Рәхимғолова исемендәге призға Асыҡ республика балалар-үҫмерҙәр поэтик ижады конкурсы йомғаҡтары буйынса шиғриәт фестивале үтте. Бәйге Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә арналды. Үҫеп килгән быуынды ватансылыҡ, гражданлыҡ рухында тәрбиәләү, тыуған яҡтың тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәтеү, балалар һәм үҫмерҙәрҙең һәләттәрен үҫтереү конкурстың төп маҡсаттары булып торҙо.
Йәш шағирҙар фестивалендә республиканың төрлө төбәктәренән 5-16 йәштәрҙәге 200-гә яҡын кеше ҡатнашы. Уларҙың иң яҡшыларына приздар тапшырылды. Еңеүселәр өс йәш категорияһы буйынса билдәләнде. Гран-приға Межгорье ҡалаһынан Илһам Ғәлиастанов лайыҡ булды.
Конкурста ҡатнашыусылар РФ Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева менән осрашты. Депутат еңеүселәргә рәхмәт хаттары һәм махсус приздар – кеҫә телефондары тапшырҙы.
— Бындай саралар бөгөнгө көндә бик актуаль. Балаларҙың һәләттәрен асыу, үҫтереү өсөн ғәҙәти булмаған, үҙенсәлекле саралар үткәреү зарур. Әммә иң мөһиме – битараф булмау, — тип билдәләне Сәлиә Мырҙабаева. – Һәләтле балаларҙы асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү 2012-2017 йылдарға балаларҙың ихтыяжынан сығып эш итеү стратегияһының төп йүнәлештәренең береһе булып тора.


text:
Өфөлә оборона комплексы предприятиеларының эш перспективаларын тикшерҙеләр
Өфөлә «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте базаһында Башҡортостан Республикаһы Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы «Авиация ҡорамалдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте («Ростех» дәүләт корпорацияһы) менән бергә Башҡортостан Республикаһы территорияһында урынлашҡан оборона-сәнәғәт комплексы предприятиеларының техник директорҙары кәңәшмәһен ойошторҙо.
БР Сәнәғәт министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ведомство тарафынан техник белгестәрҙең бындай кәңәшмәһе өсөнсө тапҡырына үткәрелә инде, әммә был юлы предприятиелар даирәһе оборона-сәнәғәт комплексы производстволары менән генә сикләнде. Был инициативаны «Авиация ҡорамалдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре тәҡдим итте, бында ике төп маҡсат күҙ уңында тотолдо: төрлө вертикаль-интеграция структураларына ингән предприятиелар араһында кооперация бәйләнештәрен юлға һалыу һәм предприятиеларҙың техник белгестәре араһында аралашыу дефицитын бөтөрөү.
Кәңәшмәлә республика предприятиеларының һәм «Авиация ҡорамалдары» холдингының техник подразделениелары етәкселәре, республика Президенты Хакимиәте һәм БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вәкилдәре ҡатнашты.
Ултырышта Башҡортостан Республикаһы территорияһында урынлашҡан оборона-сәнәғәт комплексы предприятиеларының эш йомғаҡтары, шулай уҡ етештереү һөҙөмтәлелеген күтәреү маҡсатында бизнес-процестар ойоштороу кәрәклеге тикшерелде. Йыйылыусылар Башҡортостан Республикаһының оборона-сәнәғәт комплексы предприятиеларында проекттар менән идара итеү системаларының һөҙөмтәлелеге, ҡорамалдар әҙерләгәндә 3D-технологияларҙы ҡулланыу перспективалары тураһында һөйләште.
Кәңәшмә һөҙөмтәләре буйынса бындай сараларҙы ярты йылға бер тапҡыр үткәрергә ҡарар ителде.


text:
Декабрь башында Өфө – Аэропорт трассаһында автотранспорт хәрәкәте сикләнәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 28 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
1-5 декабрҙә Өфө – Аэропорт автомобиль юлында «Металлобаза» йәмәғәт транспорты туҡталышы эргәһендә трасса яңыртыласаҡ, тип хәбәр итә ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәте. Шуның менән бәйле юлдың был участкаһында төнгө ваҡытта автотранспорт хәрәкәте сикләнәсәк.
1 декабрҙә төнгө 12-нән алып 2 декабрҙә иртәнге 6-ға тиклем һәм 2 декабрҙә төнгө 12-нән алып 3 декабрҙә иртәнге 6-ға тиклем аэропорт яғына хәрәкәт ябыласаҡ. Ә 3 декабрҙә төнгө 12-нән алып 4 декабрҙә иртәнге 6-ға тиклем һәм 4 декабрҙә төнгө 12-нән алып 5 декабрҙә иртәнге 6-ға тиклем ҡалаға илткән юл участкаһы ябыласаҡ.
Был осорҙа ҡаршы йүнәлештәге ике һыҙат буйлап хәрәкәт итергә мөмкин буласаҡ.


text:
«РӘХМӘТ, ӘСӘЙ!»Оло йөрәкле әсә Нәркизә Шамова һәм ул үҙ балаһылай күреп үҫтергән Фидан Бикбаевтың ғәжәйеп тарихын бер мәҡәләгә түгел, тотош китапҡа ла һыйҙырып булмаҫ ине. …«Яҙмышыбыҙҙы ҡырҡа үҙгәрткән көндө һис оноторлоҡ түгел. Директор бүлмәһенә килеп ингән өс...
БӘХЕТ– КЕШЕЛӘРГӘ КӘРӘК БУЛЫУ!«Йәшерәм, йәшерәм яулығымды йәшел ҡайын артына», – бала саҡта яратҡан уйындың һамағын иҫләйһегеҙме? Кемдер яулыҡты йәһәт кенә аңғарып ҡала, кемеһелер маяның эргәлә генәлеген белмәй-тоймай отола. Берәүҙәр өлөшлө була, икенселәр булғанын да юғалта....
ЙӘШӘҮ КӨСӨ – МӨХӘББӘТТӘ!Февралдең сатлама һыуығында тыуғанғалыр, ул иҫ киткес йылы кеше. Һуғыштан һуң донъяға килгәнгәлер, ул ошо күңел сыуаҡлығын барыһына ла өләшергә, рух күтәрергә, йәшәүгә яратыу, үҙ ғүмереңә ихтирам менән бағырға бер өлгө, саҡырыу. Республикала ғына...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
М.Ғафури исем.Башҡорт академия драма театрының "Эҙләнем, бәғерем, һине..." (Т.Миңнуллин, реж. Азат Нәҙерғолов) спектаклен Ғ.Камал исем.Татар дәүләт академия театрының әҙәби-драматик бүлеге етәксеһе, билдәле театр белгесе Нияз Иғламов ҡарарға килә. Спектакль быйылғы миҙгелдең премьераһы. Тамашала ни бары ике актер - Гөлмирә Исмәғилева менән Фирғәт Ғарипов, Гөлнара Ҡаҙаҡбаева менән Артур Кәбиров алмашлап ҡатнаша.
Спектаклдә һөйләгәндәрҙең барыһы ла тәүге минуттан йөрәккә уҡ булып ҡаҙала. Был – ир менән ҡатын мөнәсәбәте тураһында ғына ябай хикәйә түгел, был – бер-беребеҙгә ҡарата бәғерһеҙлек, һәр беребеҙҙең үҙәккә үтерлек яңғыҙлығы хаҡында. Ул тағы ла (ә бәлки, тәү сиратта) шул күңел яраларын уңалтыусы, эске һыҙланыуҙарҙы еңеләйтеүсе тик бер дауа булыуы хаҡындалыр – ул да булһа, мөхәббәт, күңел йылылығы һәм яҡыныңа ҡарата иғтибар.


text:
Фото:
Америкала Әхмәтзәки Вәлидиҙең китабы баҫтырылды
Фото:
Бөтә донъяға билдәле ғалим Әхмәтзәки Вәлидиҙең «Хәтирәләр» китабы Америка Ҡушма Штаттарында инглиз телендә донъя күрҙе. Ул Чарльстон ҡалаһында баҫтырылды һәм яҡынса 500 биттән тора.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итеүенсә, «Хәтирәләр»ҙе инглиз теленә Америка ғалимы Хасан Паксой тәржемә иткән. Сығышы менән ул төрөк.
Китап «Тәржемәсе яҙмалары» тип аталған баш һүҙ менән башлана. Унда төрөк телендәге ҡайһы бер һүҙҙәрҙе инглиз теленә тәржемә итеү үҙенсәлектәре хаҡында бәйән ителә, шулай уҡ Хасан Паксой үҙенең 1980-се йылдарҙа уҡ башлаған был эшмәкәрлеге хаҡында һөйләй.
Әхмәтзәки Вәлидиҙең улы, Билькент университеты профессоры Сүбиҙәй Туған инглиз телендәге «Хәтирәләр»ҙең бер экземплярын Башҡортостандың Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханаһына тапшырған.


text:
Рәсәйҙә торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыу һәм модернизациялау программаһы әҙерләнгән
"2010-2020 йылдарға торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыу һәм модернизациялау комплекслы программаһы" федераль маҡсатлы программалар концепцияһы әҙерләнгән.
2020 йылға тиклем күп фатирлы йорттарҙың милек хужаларын норматив сифатлы коммуналь хеҙмәттәр һәм, коммуналь инфраструктураның нәтижәле һәм ышаныслы эше менән бергә, коммуналь хеҙмәткә осһоҙ хаҡтар менән тәьмин итеү был программаның төп маҡсаты иҫәпләнә.
Беренсе этапта (2010 — 2011 йылдар) федераль маҡсатлы программаны ғәмәлгә ашырыу өсөн норматив нигеҙ әҙерләү һәм комплекслы үҫеш программаһын һәм мәғлүмәт ресурстарының берҙәм муниципаль базаһын әҙерләү, оҙайлы ваҡытҡа тәғәйенләнгән тарифтар билдәләүгә һәм концессион килешеүҙәр төҙөүгә күсеү кеүек бер нисә пилот проектын эшкә ҡушыу ҡаралған.
Икенсе этапта (2012 — 2015 йылдар) Программа механизмдарын киң ҡулланыу, шул иҫәптән кредитлау механизмдарын эшкәртеп бөтөрөү, тәү сиратта уртаса ҙурлыҡтағы ҡалалар өсөн, тарифтарҙы көйләүҙең яңы алымдарын ҡулланыу планлаштырыла.
Өсөнсө этапта (2016 — 2020 йылдар) күп фатирлы йорттарҙа реконструкциялау үткәреүгә бар кимәлдәге бюджеттарҙан субсидияларҙы күпкә ҡыҫҡартыу юлы менән бергә торлаҡ фондын реконструкциялауҙы милекселәр иҫәбенә финанслау системаһына күсеү, шулай уҡ коммуналь инфраструктураға киң масштаблы инвестициялар һәм күпләп инвесторҙарҙы йәлеп итеү планлаштырыла.
Федераль маҡсатлы программаларҙың финанс тәьмин ителеше федераль бюджет һәм бюджеттан тыш сығанаҡтарҙан саралар йәлеп итеү ярҙамында инвестициялау системаһын күҙ уңында тота.


text:
- Подробности
- Просмотров: 466
ҠАҘАЯҠ (Pteridium), гиполепис һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған абаға һымаҡтар заты. 8 төрө билдәле, сүллек, дала һәм поляр райондарҙан башҡа бөтә Ер шарында таралған. Башҡортостанда ябай Ҡ. үҫә. Бейеклеге 50—120 см булған оҙон тамырһабаҡлы күп йыллыҡ үлән. Япрағы (вайялары) оҙон һаплы, асыҡ йәшел төҫтә, тиресәле, ҡаты, ике, өс тапҡыр ҡауырһын һымаҡ теленмә, оҙон тамырһабаҡта яңғыҙар урынлашҡандар. 1‑се тәртип сегменттары ланцет формаһында, ҡапма‑ҡаршы, аҫҡылары һаплы, 2‑се тәртип — киң төплө оҙонса‑ланцет формаһында, ултырма. Сорустары (спорангиялар төркөмдәре) япраҡ өлөштәренең төрөлгән ситтәре аҫтында бөтөн һыҙат булып урынлашҡан (ялған япма). Споралары һорғолт һары, бөртөклө‑төйөрсөклө. Споралары июль— сент. оса. Һирәкләнгән ылыҫлы, япраҡлы урмандарҙа һәм уларҙың ситтәрендә, ҡырҡылған урмандарҙа, ҡоро битләүҙәрҙә, ҡыуаҡлыҡтар араһында үҫә. Кальцефил. Декоратив, ағыулы үҫемлек. Тамырһабағында алкалоидтар, сапониндар бар; халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Инсектицид үҙенсәлектәргә эйә.
Ә.Х.Ғәлиева
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Внимание
- Подробности
- Просмотров: 485
“ҠОЛОЙ КАНТОН”, “Ҡ о л ы й к а н т о н”, башҡ. халыҡ йыры, оҙон көй. Тәүге тапҡыр 1920 йй. яҙып алына (яҙманың авторы билдәһеҙ), бер нисә вариантта “Советская музыка” (“Совет музыкаһы”, 1951. №3) ж. баҫтырыла. Йырҙың артабанғы яҙмалары С.Ә.Галин, Л.Н.Лебединский, К.Й.Рәхимов, И.В.Салтыков, Н.Д.Шоңҡаров тарафынан башҡарыла. Драматик характерҙағы йыр. Кантон башлығы Мөхәмәтҡолой Көсөков (ҡара: Көсөковтар) исеме м‑н аталған. Сюжет нигеҙендә үҙенең ҡанһыҙлығы м‑н билдәле булған Ҡолой т‑да хикәйә ята. Силәбе өлк. Арғаяш р‑нында йырҙың геройын белемле һәм мәрхәмәтле кеше итеп һүрәтләгән варианты ла таралған. Йыр айырыуса Урал аръяғы башҡорттары араһында киң билдәле. Көйҙөң киң интервал — секстанан башланыуы һыҡтау булып яңғырай, был тәьҫирҙе артабан ҡатмарлы орнаментика көсәйтә. Башҡарыусылар араһында Баймаҡ халыҡҡурайсылар ансамбле, М.Ф.Буранғолов, Т.М.Дәүләтшин, З.З.Илбаева, Ф.Ә.Килдейәрова, Ғ.З.Сәфәрғәлин, Ғ.С.Әлмөхәмәтов, Р.С.Әхмәҙиева. Йырҙы Ш.Ш.Ибраһимов — хор (a cappella), В.И.Виноградов, З.Л.Компанеец, А.М.Ҡобағошов, Рәхимов тауыш һәм фп. өсөн эшкәрткән.
Әҙәб.: Башкирское народное творчество. Т.8. Песни (дооктябрьский период). Уфа, 1995; Камаев Ф.Х., Шоңҡаров Н.Д. 400 башҡорт халыҡ йыры=Камаев Ф.Х., Шонкаров Н.Д. 400 башкирских народных песен. Өфө, 2011.
Г.С.Хәмитова
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Туризм буйынса агентлыҡ етәксеһенең яңы урынбаҫарын тәғәйенләне
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең бойороғо менән БР Туризм буйынса агентлығы етәксеһе урынбаҫары итеп Сергей Клименконы тәғәйенләне.
Сергей Михайлович Клименко 1981 йылда Өфөлә тыуған. Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлай, маркетолог квалификацияһына эйә.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 2002 йылда «Вся Уфа» продюсер үҙәге» муниципаль унитар предприятиеһында хәбәрсе булып башлай.
2004 – 2008 йылдарҙа «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһында эшләй.
2009 йылдан — «Эфир» телерадиокомпанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры.


text:
Билдәле ҡумыҙсы Роберт Заһретдинов Салауат Юлаев ордены менән наградланды
Республика Президенты Указы менән билдәле ҡумыҙсы Роберт Заһретдинов Салауат Юлаев ордены менән наградланды. Был юғары наградаға Роберт Абдрахман улы «мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендәге юғары ҡаҙаныштары өсөн» лайыҡ булды, тиелә документта.
Үткән йылдың декабрендә танылған музыкант һәм педагог, «Донъяның виртуоз ҡумыҙсыһы» халыҡ-ара конкурсы лауреаты Роберт Заһретдинов үҙенең 80 йәшлек юбилейын билдәләне. Бөгөн, 13 мартта, Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында уның юбилей кисәһе үтә. Программала республиканың билдәле артистары ҡатнаша.
Ә инде 14-15 мартта Робер Заһретдинов Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылында үтәсәк төбәк-ара ҡумыҙсылар һәм өзләүселәр конкурсы жюрийын етәкләйәсәк.


text:
Фото:
Баймаҡ районы етәкселегендә үҙгәрештәр
Фото:
Баймаҡ районы муниципаль район Советының 2011 йылдың 29 мартындағы ҡарарына ярашлы, Баймаҡ районы муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһына контракт буйынса Илшат Ситдыҡов тәғәйенләнде.
Илшат Ситдыҡов 1961 йылда Баймаҡ районының Темәс ауылында тыуған. 1992 йылда Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1978 йылда Баймаҡ районының Һәүәнәк совхозы эшсеһе булараҡ башлай.
Совет Армияһы сафында хеҙмәт итеп ҡайтҡандан һуң Йылайыр совхоз-техникумында уҡый, унда комсомол ойошмаһы секретары була.
1985 – 1991 йылдарҙа — Йылайыр совхоз-техникумында бүлексә идарасыһы, директор урынбаҫары.
1991 – 1995 йылдарҙа — Баймаҡ районы Һәүәнәк совхозы директоры.
1995 — 2001 йылдарҙа — Баймаҡ ҡалаһы һәм Баймаҡ районы хакимиәте башлығы.
2001 – 2011 йылдарҙа — «Баймаҡ» тәжрибә-етештереү хужалығы федераль дәүләт унитар предприятиеһы директоры.
2011 йылдың февраленән әлегә тиклем – Баймаҡ районы муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы.


text:
Башҡортостанда Япония технологиялары буйынса сүп-сар яғыу заводы төҙөләсәк
Шишәмбе, 11 октябрҙә, «Башҡортостан – Япония» телекүпере барышынды Японияның Mitsubishi Heavy Industries компанияһы менән республикала сүп-сар яғыу заводын төҙөү тураһындағы ниәттәр протоколына ҡул ҡуйылды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ағымдағы йылдың сентябрендә республиканың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында компания вәкилдәре ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү өлкәһендә экологик саф технологиялар ҡулланылған завод презентацияһын тәҡдим иткәйне.
Төбәктә ҡулланыу ҡалдыҡтарын утилләштереү буйынса завод төҙөү проектының өҫтөнлөктәре байтаҡ. Иң мөһиме – уны ҡала эсендә лә, шулай уҡ ҡала янында ла төҙөргә була.
— Завод төҙөү өсөн бер нисә урын ҡаралды, — тине республиканың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Азат Ҡотлоәхмәтов. – Улар араһында Өфө районының Сергеевка ауылы – төҙөү өсөн иң ҡулайлыһы.
Объект төҙөү өсөн кәрәкле участка майҙаны 2,5 гектар тәшкил итә. Компания заводты 32 ай эсендә төҙөп бөтөргә планлаштыра.
Алда проектты финанслау механизмын тикшереү тора. Проекттың хаҡы яҡынса 3 миллиард 200 миллион һум тәшкил итә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Бөгөнгө көндә Японияла 180 бындай завод эшләй. Япония белгестәре хәбәр итеүенсә, тирә-яҡ мөхиткә завод бер ниндәй ҙә зыян килтермәй.


text:
«Йөрәк серен йәшерен тотҡан һәр саҡ ота!»
Зәйнәб Биишева. Был исем әҙәбиәтебеҙ йылъяҙмаһына алтын хәрефтәр менән теркәлгән. Йылдар үтеү менән бөйөк яҙыусының ҡабатланмаҫ таланты нығыраҡ баҙыҡлана бара, уның шәхесенә һәм әҙәби мираҫына ҡыҙыҡһыныу ҙа көсәйә.
Ырымбур губернаһының Бөрйән-Ҡыпсаҡ волосына ҡараған Байыулы (хәҙерге Туйөмбәт) ауылында йәшәгән Ғабдулла Биишевтарҙың көнитмеше күпселек башҡорт ярлыларының ХХ быуат башындағы тормошонан әллә ни айырылмаған тиерлек. Был дәүер Рәсәй тарихында юҡҡа ғына «ҡара реакция йылдары» тип аталмаған. Батшалыҡ үткәргән сәйәсәт һөҙөмтәһендә, ер-һыуҙары талап алынып, йәшәү сығанаҡтарынан мәхрүм ителеп, башҡорт халҡының тамам бөлгөнлөккә төшөүе ул замандарҙа күп кенә демократ рухлы рус уҡымышлыларын хатта «башҡорт үлә, башҡорт бөтә» тигән һығымталарға ла этәрә. Әйткәндәй, ярлы хәлфәнең ишле ғаиләһендәге балаларҙың етемлеккә дусар булыуы, 1908 йылдың һалҡын ғинуар уртаһында тыуған төпсөк Зәйнәбтең михнәтле бала сағы – ошо осорҙа донъяға килгән күпселек башҡорт яҙыусыларының биографияһына хас күренеш. Батыр Вәлид, Рәшит Ниғмәти, Сәләх Кулибай, Мөхөтдин Тажи, Хөсәйен Ҡунаҡбай, Хәбибулла Ибраһимов, Әмир Чаныш, Хәбибулла Ғәбитов, Афзал Таһиров, Хәй Мөхәмәтйәровтар – үкһеҙ, бөтөнләй ата-әсәһеҙ, Һәҙиә Дәүләтшина, Ғабдулла Амантай, Ғәлимов Сәләмдәр – атайһыҙ, ярым етем... Зәйнәб Биишеваның «етем тормошоноң бер һәйбәт яғы бар: ул – йәшәргә лә, үлергә лә тулы ирек, шуға етем кеше үҙе уйлап, үҙе хәл итергә өйрәнә» тигәнендә әсе дөрөҫлөк бар, ундайҙарға бәләкәйҙән үҙ йүндәрен үҙҙәре күреп, тормош нужаһын үҙ елкәләрендә татырға тура килә. Нисек кенә булмаһын, бала сағы әллә күпме ваҡыттан һуң да Зәйнәб өсөн ҡараңғылыҡ упҡыны, ҡурҡыныс, шомло донъя булып кәүҙәләнә, шуға ла Октябрь алып килгән үҙгәрештәрҙе ул, яҡтылыҡҡа алып сыға торған оло юл, тип ҡыуанып ҡаршылай.
«Бөйөк Октябрь беҙгә бөтәһенән элек ошо ҡырағайлыҡтан ҡотолоу, үҙеңде бәхетле итеп тойоу юлын асты» – шулай асыҡлап яҙасаҡ һуңынан әҙибә иҫтәлектәрендә. Уныңса, яңы тормоштоң бәхете тап белем алыуҙан башлана, һәм 1920 йылда Хәлимә апаһы уҡытҡан Аҡман ауылындағы мәктәп тупһаһына аяҡ баҫыу менән ул белем донъяһына сума: бер ҡышта уҡ башланғыс мәктәпте тамамлай, ауыл китапханаһындағы барлыҡ әҙәби китаптарҙы уҡып сыға. 1924 йылдың йәйендә Ташлыла ике айлыҡ уҡытыусылар курсынан һуң Каруанһарайға уҡырға йүнәлтмә биреүҙәрен ул үҙе өсөн мөғжизә – бәхет ҡапҡаһы асылыу һымаҡ ҡабул итә. Асылда, Зәйнәбте генә түгел, бик күптәрҙе 1920 йылда асылған Башҡорт милли мәғариф институтында (БИНО) уҡыу мөмкинлеге оҙаҡ көтөп алынған яҡты киләсәктең реаль кәүҙәләнеше рәүешендә уғата рухландыра.
…Шул саҡтағы студент – буласаҡ журналист, сәйәси репрессия тамуғын үткән Ҡасим Аҙнабаев яҙыуынса, «Башҡортостандың Шәһит Хоҙайбирҙин, Дауыт Юлтый, Хафиз Ҡушаев, Әхсән Мөхәмәтҡолов, Зиннәт Булашов, Шаһиәхмәт Дауытов, Фәтхи Әхмәҙуллин кеүек күренекле партия һәм совет хеҙмәткәрҙәре, Ғөбәй Дәүләтшин, Булат Ишемғол, Төхфәт Йәнәби һәм Имай Насыри кеүек йәмәғәт эшмәкәрҙәре – яҙыусылар төрлө ваҡытта Ырымбурға килгәндә, иң тәүҙә Каруанһарайҙа була һәм студенттар менән һөйләшмәйенсә китмәй ине».
…Бындай рух күтәренкелеге БИНО 1924 йылда педагогик техникумға үҙгәртелгәс тә һүрелмәй, киреһенсә, дөрләп китә. Зәйнәбтең уҡырға килеүе тап ошо күтәрелеш мәлдәренә тура килә…
…Өсөнсө курста уҡып йөрөгән Зәйнәбкә иң-иң кәрәге, әлбиттә, дәфтәр. Студенттарса һыҙғыслай-һыҙғыслай, ҡулында ни бар – ҡәләмме-ручкамы, ҡыҙылмы, күк ҡарамы, шуның менән ашыға-ашыға теркәгән шиғыр үрнәктәре, йырҙар, күҙәтеүҙәр, сценарий өлгөләре, «Сәсән» журналында тәүләп баҫыласаҡ (1930) «Гөрләүектәр араһында» исемле хикәйәһе...
Шулар эсендә тотош бер бүлек – «Көндәлек». Ҡыуаныстың сиге юҡ: кәрәгенсә шымартып, ваҡ-төйәктән таҙартып, олоғайғас матурлап яҙылған иҫтәлек-хәтирә түгел бит был, ә күрһәтелгән датала (1928 йылдың 14 июненән 23 авгусына тиклем) көндәге тәьҫораттарҙы нисек бар, шулай теркәгән ысын документ!
…Шуны ғына өҫтәге килә: текстың тел-стиленә артыҡ төҙәтмәләр индермәйенсә, йәғни Зәйнәб Биишева үҙе яҙғанса, мәшһүр әҙибәнең өлкән улы Тельман Ғәзиз улы Әминевтың фатихаһы менән беренсе тапҡыр баҫыла.
филология фәндәре докторы,
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 1-се (2018) һанында уҡығыҙ.
Теги: Зәйнәб Биишева


text:
Әлеге акция кереп өсөн генә түгел, хаҡиҡый хужалары счеттарҙа йәштә 18 йәки.
Әлеге акция буласаҡ активына көнөндә 23 араһында-м – 24декабрь 2016 (МСК).
GMT-был эквивалент КСТ -9.30 сәғ., ТЭЦ-1 сәғәт, ПТЗ + 8сәғ.
Хужа булыу хоҡуғы өсөн бонус, уйынсылар кертергә тейеш, тулы булмаған тигәндә, £10.
Бонус 50% һеҙҙең беренсе тиклем депозит £250 буласаҡ өҫтәлде т һеҙҙең иҫәптәге.
Әлеге акция ғына эшләй һеҙҙең беренсе депозит был көндө.
Бонус буласаҡ инә һеҙҙең дауамында иҫәбенә 3 эш көнө тамамланғандан һуң акцияла.
Стандартные талаптар буйынса вейдер х суммаһының бонус, ҡулланыла тиклем бонус йәки теләсә ниндәй ти выигрыш мөмкин изъятый.
Бонусы аҡса алған әлеге акция, мөмкин булһа ла ҡулланылырға уйындары беҙҙең өсөн уйындар слот.
Иҫәптән төшөрөү саралары тамамланғансы тигровая, аннулируется барыһы да бонустар һәм выигрыш был, оносма счетына.
Максималь суммаһы конвертаци бонусы саралары күп буласаҡ 4 тапҡыр Күләме бонус. Бонусы аҡса үҙгәрештәр автомат рәүештә тамамланғандан һуң тигровая,.
Бары ставкалары, сделанные уйындарында реаль аҡса, ярҙам итәсәк отыгрыш. Ставкалары яһалған был уйнарға бушлай уйындар буласаҡ зачитаться был талаптар буйынса отыгрыш бонус,.
Нисек булһа ла зачислиться бонус дауамында ғәмәлдә була 28 көн. Әгәр ҙә Һеҙ выполните талаптар буйынса был осорҙа оторван, ҡалған бонусы аҡсалары списание һеҙҙең менән счет.
Уйынсыларына ул иҫтә тоторға кәрәк: бер генә бонус буласаҡ, актив, теләсә ҡайһы ваҡыт миҙгелдә. Рәхим итеп, перейдите" “минең счеты тарихы” өлөш посмотрите сиратында бөтә желающих бонус.
Стандарт
Шарттар ҡулланырға. Администрацияһы хоҡуҡын үҙе артынан ҡалдыра сығарырға, килешеүҙе өҙөргә булһа ла үҙгәртергә, ниндәй ҙә булһа конкурс йәки акцияһы (йәки уның ҡағиҙәләре) теләсә ҡайһы ваҡытта һәм башҡа алдан хәбәр итеү.
Управленческий ҡарар өҫтәрәк ҡушыла окончательно бөтә осраҡтарҙа ла.


text:
Башҡортостанда 2012 йылда 107 мең сит ил кешеһе теркәлгән
Башҡортостанда 2012 йылда 107 мең сит ил кешеһе иҫәпкә торған. Уларҙың күпселеге – Үзбәкстан, Тажикстан, Әзербайжан граждандары. Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы 1162 кешегә Рәсәй Федерацияһы гражданлығы биргән.
Үткән йылда 16 мең эшкә рөхсәт ҡағыҙы һәм 19 мең хеҙмәт патенты теркәлгән. Сит ил хеҙмәткәрҙәре менән түләнгән һалымдар күләме 90 миллион һумдан ашҡан. Миграция ҡануниәтен боҙған өсөн һалынған штрафтар 80 миллион һум тәшкил иткән. Дөйөм алғанда, миграция ағымы, 2011 йыл менән сағыштырғанда, 15 процентҡа артҡан. Был хаҡта Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығынан хәбәр иттеләр.


text:
ЖУРНАЛҒА ХАТ КИЛЕП ТӨШТӨХӘЛИҘӘ ЧЕМБАРИСОВАНЫҢ «ҮКЕНЕС» ИСЕМЛЕ ХИКӘЙӘҺЕН УҠЫП СЫҠҠАНДАН ҺУҢ УЙЛАНЫУҘАР Хәлиҙә Чембарисованың «Башҡортостан ҡыҙы» журналының 4-се һанында донъя күргән «Үкенес» исемле хикәйәһен тетрәнеп уҡып сыҡтыҡ. Хикәйәнең беренсе юлдарын уҡыу менән үк...
БӘХЕТ МЕНӘН ТЫУҒАН ӘСӘЙЕМ...Әсәйем, Миңсрур Йәһүҙә ҡыҙы Байбулова, ғүмерен балалар уҡытыуға бағышланы. Свердловск педагогия институтының дефектология факультетын тамамлап, Сибай коррекцион интернат-мәктәбендә 1993 йылға тиклем эшләне. Профсоюз рәйесе булараҡ, төрлө...
«Ҡартлығым бәхетле – шуға һөйөнәм»Нигеҙ һалырҙан алда буласаҡ күршеңде ҡара, тиҙәр. Мин, бура күтәрмәһәм дә, үҙемде бәләкәстән ҡурсалап үҫтергән күрше инәйҙәремдән уңдым. Мәктәпкә төшкәнсе, балалар баҡсаһына бармай ҡалғанда күрше әбейҙәр һәр саҡ үҙҙәре янына алып ҡалыр ине....
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Эшҡыуарҙарға күсемһеҙ милекте һатып алыу ваҡытын ете йылға тиклем оҙайталар
Башҡортостанда бәләкәй һәм урта бизнес вәкилдәре ҡуртымға алынған, дәүләт һәм муниципаль милекселектә торған милекте һатып алыуға өҫтөнлөклө хоҡуҡты ғәмәлгә ашырғанда, уның хаҡын ете йыл буйына бүлеп түләй алалар. Быға ҡағылышлы закон проектын БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары кесе йома көнө Бюджет, һалым, финанстар һәм милек мәсьәләләре буйынса комитет ултырышында ҡараны һәм хупланы.
Ғәмәлдәге закондарға ярашлы, бүлеп түләү срогы өс йылдан ашмаҫҡа тейеш. Закон проекты менән шулай уҡ һатып алынған бина майҙанын бер меңдән ике мең квадрат метрға тиклем арттырыу ҡарала. Законды ҡабул итеү республикала эшҡыуарлыҡты үҫтереү өсөн күпкә уңайлыраҡ шарттар булдырыр, тип күҙаллана.
Закон проекты БР Дәүләт Йыйылышы ултырышында икенсе һәм өсөнсө уҡыуҙа ҡараласаҡ.