text:
Александр Никерин: Башҡортостандың киләсәге йәштәрҙең тормош позицияһына һәм белеменә бәйләнгәнФото: Андрей Старостин
Александр Никерин: Башҡортостандың киләсәге йәштәрҙең тормош позицияһына һәм белеменә бәйләнгән
Александр Никерин: Башҡортостандың киләсәге йәштәрҙең тормош позицияһына һәм белеменә бәйләнгәнФото: Андрей Старостин
— Беренсе башҡорт йәштәре ҡоролтайының төп бурыстарының береһе – йәштәргә үҙҙәренең, тотош башҡорт этносының, шулай уҡ Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең артабанғы үҫеше уның тормош позицияһына һәм ҡарарҙар ҡабул итеү һәләтлелегенә, үҙ интеллектуаль потенциалын күтәрергә ынтылышына бәйләнгән, — тине съезда сығыш яһап БР йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры Александр Никерин. — Тап йәштәр республикабыҙҙың социаль-иҡтисади, шулай уҡ рухи-әхлаҡи үҫешендә төп көстәрҙең береһе булып тора.
Йәштәр ведомствоһы етәксеһе иҫәпләүенсә, ҡоролтай делегаттары үҙҙәрен борсоған мәсьәләләрҙе тикшереү генә түгел, уларҙы хәл итеүҙең тәғәйен юлдарын тәҡдим итергә тейеш.
— Беҙ донъя киңлегендә башҡорт йәштәренең позицияһын билдәләргә тейешбеҙ, — тине Александр Никерин. — III мең йыллыҡ башҡорттарының йәш вәкиле кем һуң ул? Беҙ данлыҡлы ата-олатайҙарыбыҙ менән ғорурланабыҙ, уларҙың эшмәкәрлектәре, ҡаҙаныштары алдында баш эйәбеҙ. Беҙ Салауат Юлаев, Әхмәт-Зәки Вәлиди, Мифтахетдин Аҡмулла, Мөхәмәтсәлим Өмөтбаев кеүек башҡорт халҡының данлы улдарының идеяларын лайыҡлы дауам иттереүселәр булырға тейешбеҙ.
Александр Никерин шулай уҡ Исламда сағылған ғаилә ҡиммәттәре һәм рухи-әхлаҡи ҡиммәттәр тураһында ла онотмаҫҡа кәрәклегенә иғтибар йүнәлтте. Уның фекеренсә, тап улар йәштәрҙең рухи-әхлаҡи үҫешенең идеологик нигеҙе булып торорға тейеш.


c: text/html

text:
Фото:
Өфөлә ХII «Туризм. Спорт. Ял. Шифаханалар» төбәк-ара күргәҙмәһе асылды
Фото:
Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында бөгөн ХII «Туризм. Спорт. Ял. Шифаханалар» төбәк-ара күргәҙмәһе асылды.
Төбәктең Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, Башҡортостан Республикаһының Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Мәғариф министрлығы ярҙамында сараны «БашЭКСПО» күргәҙмә үҙәге ойоштора.
Күргәҙмәлә Башҡортостан, Урал, Волга буйы һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән, шулай уҡ яҡын сит илдәрҙән унлаған предприятие экспозициялары эшләй. Улар спорт-туристик ҡорамалдар, спорт кейемдәре һәм инвентары, кемпинг, ял һәм балыҡ тотоу өсөн тауарҙар тәҡдим итә. Башҡортостан, Краснодар крайы һәм башҡа перспективалы төбәктәрҙең шифахана һәм профилакторийҙары, ял базаһы һәм спорт лагерҙары күргәҙмә ҡунаҡтары өсөн – йәйге ял төрҙәрен, ә туристик фирмалар яңы ҡыҙыҡлы маршруттар тәҡдим итә.
Сараны асыу тантанаһында БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты рәйесе Руслан Кинйәкәев, Башҡортостандың Туриндустрия союзы рәйесе Кинйә Кускилдин, министрлыҡтар вәкилдәре ҡатнашты.
Руслан Кинйәкәев һүҙҙәренсә, һуңғы ваҡытта өлкәлә ҙур үҙгәрештәр булды. Шулай итеп, финанслау күләмдәре 40 тапҡырға арттырылды, Башҡортостанда эске һәм ситтән килеү туризмын үҫтереү буйынса оҙайлы сроклы маҡсатлы программа ҡабул ителде, икенсе йыл инде социаль туризм программаһы бойомға ашырыла. Республиканың күпселек муниципаль берәмектәре туристик паспорттарын булдырҙы. Дәүләт комитеты сайтында «Барыһы ла туризм хаҡында» бүлеге эшләп килә, унда төбәктең туристик мөмкинлектәре тураһында тулы мәғлүмәт алып була.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, эш программаһы сараларға бай: күргәҙмә сиктәрендә презентациялар, семинарҙар һәм түңәрәк өҫтәлдәр үткәреләсәк.
Күргәҙмә 5 апрелгә тиклем эшләйәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе иң ҙур экспортер булыуын тағы бер раҫланы
Берләштерелгән двигателдәр эшләү корпорацияһы предприятиеһы — «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте 2011 йыл йомғаҡтары буйынса федераль холдингыларҙың иң эре ун бүлексәһе исемлегенә инде.
«Эксперт-Урал» төбәк аҙналығы менән «Эксперт-Урал» аналитика үҙәге Урал һәм Көнбайыш Себер компанияларының рейтингын төҙөгәндә отчет осорондағы экспорт күләме һайлап алыуҙың төп критерийы булған. «Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең экспорт күләме 14,39 млрд һум тәшкил итә, был предприятиеға 2010 йыл менән сағыштырғанда бер баҫҡысҡа күтәрелеп, алтынсы урынға сығырға мөмкинлек биргән.
Берекмәнең корпоратив коммуникациялар идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, былтыр Өфө моторҙар эшләү берекмәһе менән етештерелгән двигателдәр һигеҙ илгә — Әзербайжанға, Алжир, Белоруссия, Вьетнам, Ҡытай, Һиндостан, Көньяҡ Корея һәм Угандаға оҙатылған.


text:
Башҡортостанда йәнә бер урман янғыны асыҡланған
Башҡортостанда бөгөн йәнә бер урман янғыны асыҡланған. Яңауыл районы Николо-Березовка участка урман хужалығының 99-сы кварталында урман яныуы хаҡында мәғлүмәт диспетчер пультына бер нисә минут элек килде. БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, унда янғын-химия станцияһы бригадаһы, шулай уҡ урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре йүнәлтелгән. Ғәҙәттән тыш хәл сәбәптәре һәм янғын ялмап алған урман территорияһы әлегә асыҡлана.
Йылайыр һәм Ейәнсура районындағы ике янғынға килгәндә, улар хаҡында яңы мәғлүмәт әлегә юҡ. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Йылайыр урман хужалығында 33 гектар майҙанда урман һәм уға ҡараған территория яна. Был йыл башынан алып беҙҙең республикала әлегә иң ҙур янғын.


text:
Фото:
Стәрлетамаҡта төҙөлөш материалдары предприятиелары етәкселәре үҙ бурыстарын тикшерҙе
Фото:
Стәрлетамаҡта төҙөлөш материалдары етештереүсе предприятиелар етәкселәренең республика күсмә кәңәшмәһе үткәрелде.
Кәңәшмә башланғанға тиклем унда ҡатнашыусылар Стәрлетамаҡ предприятиеларында булды һәм Ҡала Мәҙәниәт йорто фойеһында урындағы төҙөлөш материалдары етештереүселәрҙең һәм проект ойошмаларының күргәҙмәһен ҡараны.
Стәрлетамаҡ – мөһим сәнәғәт производствоһы үҙәге, унда ҙур химия, нефтехимия, машиналар эшләү, эшкәртеү сәнәғәте, шулай уҡ республиканың төҙөлөш индустрияһы предприятиелары урынлашҡан. Дүрт айлыҡ йомғаҡтар буйынса Стәрлетамаҡ 19 миллиард һумлыҡ сәнәғәт продукцияһы етештергән. 450 миллион һумдан ашыу килем алынған. Стәрлетамаҡта боҙ аренаһы менән физкультура комплексын төҙөү дауам итә, дүрт айҙа 6 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән. Бөтә төҙөлөш предприятиелары һәм ойошмалары тарафынан башҡарылған төҙөлөш-монтаж эштәре күләме 711 миллион һумлыҡ булды — былтырғы ошо уҡ осорға ҡарата 127 процент. Был һандарҙы тәбрикләү һүҙендә ҡала хакимиәте башлығы Вахит Әбдрәхимов килтерҙе.
Хәҙерге ваҡытта ҡала хакимиәте торлаҡ объекттары төҙөлөшөн арттырыу буйынса саралар күрә: ҡаланың Көньяҡ-Көнбайыш һәм Көнбайыш райондарында күп фатирлы һәм аҙ ҡатлы йорттар төҙөлөшө өсөн яңы майҙансыҡтар әҙерләнгән.
БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин төҙөлөш тармағы республиканың йәшәйеш мөхитен һәм бөтә иҡтисадын формалаштырыу, хәүефһеҙ торлаҡ, мәҙәни-көнкүреш шарттарын тәьмин итеү буйынса социаль, иҡтисади һәм техник бурыстарҙы хәл итеүҙе билдәләүе хаҡында иҫкәртеп уҙҙы.
Төҙөлөш иҡтисад секторҙары араһында беренселәрҙән булып финанс-иҡтисади көрсөктө үҙендә тойҙо. Республикала финанслауҙың бөтә сығанаҡтары иҫәбенә инвестициялар күләме 2009 йылда унан алдағы йыл кимәленә ҡарата 30 процентҡа кәмене һәм ни бары 140 млрд. һум тәшкил итте. Шуға ҡарамаҫтан, республикала торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен кәметмәү өсөн саралар күрелде. Дәүләт ярҙамы саралары ҙур роль уйнаны. Һуңғы йылдарҙа шәхси торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүгә баҫым яһала. «Үҙ йортом» аҙ ҡатлы торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү республика маҡсатлы программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла. Республика Австрия инвесторҙары менән партнерлыҡта аҙ ҡатлы еңел йыйыла торған панель йорттар сығарыу буйынса өр-яңы производствоны ойоштороу инициаторы булып тора.
— Республика төҙөлөш баҙарын сит ил продукцияһына тиң юғары сифатлы төҙөлөш материалдары, изделиелар һәм конструкциялар менән тәьмин итеү, төҙөлөш үҙҡиммәтен һәм тотоноу сығымдарын кәметеү, шулай уҡ уңайлы йәшәү шарттары булдырыу – бына төҙөлөш материалдары етештереүҙе үҫтереүҙең төп бурыстары. Республикала төҙөлөш материалдары сығарыу яҡшы темптар менән бара, шул иҫәптән сит ил партнерҙары менән берлектә лә. Бөгөн сит илдәр яғынан республика иҡтисадына йәлеп итергә мөмкин булған инвестицияларҙың һәр һумы — ул өҫтәмә эш урындары, өр-яңы технологиялар. Был беҙҙә ярайһы уҡ яҡшы юлға һалынған, — тип иҫәпләй Рауил Ибәтуллин.


text:
2012 йылда Берҙәм дәүләт имтихандарын апрелдә тапшыра башлаясаҡтар
Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы 2012 йылда Берҙәм дәүләт имтихандарын тапшырыу срогын һәм расписаниеһын раҫланы. Ведомство бойороғо һәр фән буйынса имтихан оҙайлылығын, БДИ ваҡытында файҙаланыу рөхсәт ителгән өҫтәмә ҡорамалдар һәм материалдар исемлеген билдәләй.
Документҡа ярашлы, быйыл уҡыуын тамамлаған һәм аҡларлыҡ сәбәптәр буйынса төп ағымда имтихан тапшыра алмаған уҡыусылар өсөн БДИ 20 апрелдә рус теленән имтихан менән башланасаҡ. 23 апрелдә сит телдәр, география, химия һәм тарих буйынса БДИ үтәсәк. 26 апрелдә — математиканан, 2 майҙа информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары, биология, йәмғиәтте өйрәнеү, әҙәбиәт һәм физика буйынса имтихандар үткәреләсәк. Әгәр кемдер эшен эшләп өлгөрмәһә йәки аҡларлыҡ сәбәптәр буйынса имтиханға килә алмаһа, бөтә фәндәр буйынса БДИ-ны 4 майҙа тапшыра аласаҡ.
Берҙәм дәүләт имтихандарының төп ағымы 28 майҙа информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары, биология, тарих фәндәренән имтихандар менән башлана. 31 майҙа сығарылыш уҡыусылары рус теленән мотлаҡ имтихан тапшырһа, 4 июндә уларҙы – сит телдәр һәм химия, 7 июндә – математика буйынса икенсе мотлаҡ имтихан, 13 июндә — йәмғиәтте өйрәнеү, физика, 16 июндә география һәм әҙәбиәттән һынауҙар көтә. Һәр ваҡыттағыса, аҡларлыҡ сәбәптәр арҡаһында имтиханға килә алмаған йәки эшен эшләп өлгөрмәгән уҡыусылар өсөн резерв көндәр ҡаралған.
18 июнь — сит телдәр, йәмғиәтте өйрәнеү, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары; 19 июнь — география, химия, әҙәбиәт, тарих, физика; 20 июнь — рус теле; 21 июнь — математика.
Әгәр сығарылыш уҡыусылары рус теле йәки математиканан бирелгән Берҙәм дәүләт имтиханы өсөн насар билдәләр алһа, уны ҡайтанан тапшыра ала: 31 майҙа — рус теле; 7 июндә — математика; 7-һендә — рус теле; 10 июлдә — математика; 16 июлдә — рус теле, математика.
Бынан алдағы йылдарҙа мәктәпте тамамлаған уҡыусылар һәм башланғыс йәки урта һөнәри белем биреү учреждениеларын тамамлаусылар БДИ-ны июлдә тапшыра ала: 7 июль — рус теле, химия, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары; 10 июль — математика, география, сит телдәр; 12 июль — йәмғиәтте өйрәнеү, әҙәбиәт, физика; 14 июль — биология, тарих; 16 июль — бөтә фәндәр буйынса (аҡларлыҡ сәбәптәр арҡаһында билдәләнгән ваҡытта айырым фәндәр буйынса БДИ тапшыра алмаған уҡыусылар өсөн).
Бөтә төбәктәрҙә лә Берҙәм дәүләм имтихандары урындағы ваҡыт менән иртәнге сәғәт 10-да башланасаҡ. Математика, физика, әҙәбиәт, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологиялары буйынса берҙәм дәүләт имтихандарының оҙайлылығы — 4 сәғәт (240 минут); тарих, йәмғиәтте өйрәнеү фәне буйынса — 3,5 сәғәт (210 минут); рус теле, биология, география, химия, сит телдәр буйынса 3 сәғәт (180 минут) тәшкил итәсәк. Үҙең менән аудиторияға линейка, программалап булмаған калькулятор һәм транспортир ғына алырға рөхсәт ителә.


text:
Өфөлә «Изге ҡулдарҙан китап» эстафетаһында ҡатнашыусылар күп балалы ғаиләләргә ярҙам итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
14 июлдә «Китап» нәшриәте магазинында Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы уңайынан «Изге ҡулдарҙан китап» акцияһында ҡатнашыусыларҙың сираттағы осрашыуы була. Эстафета Башҡортостандың Халыҡтар дуҫлығы йорто директоры Азат Ибраһимовҡа тапшырыла. Сара көндөҙгө сәғәт 2-лә башлана.
«Китап» нәшриәтенең эстафетаһы милли баҫмаларҙы пропагандалау, йәш быуынды тәрбиәләү һәм китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу маҡсатында уҙғарыла. Эстафетала ҡатнашыусылар нәшриәт магазинында китап һайлап алып, уларҙы ойошмаларға, күп балалы ғаиләләргә бүләк итә.
Акция 10 июндә старт алды. Уны Башҡортостандың Яҙыусылар союзы рәйесе Наил Ғәйетбаев башлап ебәрҙе. Сарала Өфө сәнғәт академияһы профессоры Таңсулпан Бабичева, Мәжит Ғафури исемендәге Мәҙәниәт фонды рәйесе Люция Камаева, популяр йырсы, музыкант Радик Динәхмәтов, республиканың һуҡырҙар өсөн махсус китапханаһы директоры урынбаҫары Олег Кушнерук һәм Башҡортостандың Милли симфоник оркестры етәксеһе Алексей Воронин ҡатнашты.


text:
Октябрь проспектында участкаларҙың береһендә хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә
Өфөлә Октябрь проспектындағы 14-се йорт эргәһендә ремонт эштәре үткәреү менән бәйле, Бабушкин урамынан Галле ҡалаһы урамына тиклем участкала 18 сентябрҙән 1 октябргә тиклем автотранспорт хәрәкәте өлөшләтә сикләнәсәк.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, ремонт эштәренең тәүге этабында, 18 сентябрҙән 25-енә тиклем, проспект йоп һанлы йорттар яғынан ябыласаҡ, ә икенсе этапта, 25 сентябрҙән 1 октябргә тиклем, — таҡ һанлы йорттар яғынан.
Тимәк, беренсе этапта Октябрь проспекты буйынса автотранспорт хәрәкәте ике яҡҡа ла таҡ һанлы йорттар яғынан йөрөйәсәк, ә икенсе этапта — йоп һанлы йорттар яғынан.
Өфө хакимиәтенең коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы уңайһыҙлыҡтар тыуҙырғаны өсөн халыҡтан ғәфү үтенә һәм өфөләрҙән алдан үҙ маршруттарын планлаштырыуҙарын, шулай уҡ Октябрь проспекты буйлап автотранспорт һәм йәйәүлеләр йөрөү тәртибен күҙәтеүҙәрен үтенә.


text:
Рөстәм Хәмитов республиканың яңы саҡырылыш парламенты эшмәкәрлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне
Иҡтисадты үҫтереү республиканың бишенсе саҡырылыш парламенты депутаттары хәл итәсәк төп бурыс булып тора. Был хаҡта 9 сентябрҙә үткән брифингта Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов әйтте.
– Бурыстар асыҡ һәм аңлайышлы: тәү сиратта иҡтисадты үҫтерергә тейешбеҙ. Был беҙҙең төп тезис булып тора. Халыҡтың йәшәү сифатын яҡшыртыу өсөн барыһын да эшләргә кәрәк. Республикабыҙ, ҡала һәм ауылдарыбыҙ йәшәү өсөн иң уңайлы урындарға әүерелергә тейеш. Беҙҙең эшмәкәрлек ошо маҡсаттарға йүнәлтелгән.
Республика башлығы фекеренсә, шулай уҡ власть органдарының эш алымдарын ҡайтанан ҡарап сығыу зарур.
– Һайлау алды кампанияһы барышында власты яңыртыу кәрәклеге хаҡында гел әйтә килдек, — тине Рөстәм Хәмитов. – Яңы кешеләр килеүҙән тыш, эшләү стилен үҙгәртергә кәрәк. Парламентта яңы кешеләр күп буласаҡ, улар депутаттарҙың 60 процеттан ашыуын тәшкил итәсәк. Бынан тыш, халыҡ менән эш итеү, аралашыуҙың яңы алымдарын булдырыу, кешеләрҙе ишетә һәм тыңлай белеү, уларҙың мөрәжәғәттәренә яуап биреү мөһим. Был беҙҙең эшмәкәрлектең төп принциптары булып тора. Һәр парламентарий ошо йүнәлештә эшләр, тип ышанам. Был үтә мөһим. Һайлау алды кампанияһы барышында күп нәмәләр вәғәҙә ителде, хәҙер уларҙы тормошҡа ашырырға ваҡыт.


text:
Башҡортостанда 603 кеше талпан тешләүенән зыян күрҙе
Республикала тәүге май байрамдарынан һуң талпан тешләүенән зыян күреүселәр һаны 603-кә етте. Был тешләнгән урынын тапҡандан һуң дауалау-профилактика учреждениеларына мөрәжәғәт иткәндәре генә. Зыян күреүселәрҙең 40,6 проценты – балалар. Роспотребнадзорҙың Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, мөрәжәғәт иткәндәрҙең 28,2 процентына иммуноглобулин профилактикаһы үткәрелгән.
Беренсе апрелдән, талпандар әүҙемләшә башлаған осорҙан алып, «Башҡортостан Республикаһында гигиена һәм эпидемиология үҙәге» федераль дәүләт һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы лабораторияһы менән 378 бөжәк тикшерелгән. 14 паразиттың (3,7%) талпан энцефалиты вирусы менән зарарланғанлығы асыҡланған. Шуныһы тынысландыра, 2010 йылдың ошо уҡ датаһына республика халҡы 1167 талпанды тикшереүгә алып килеп, шуларҙың 19-ының зарарлы булыуы асыҡланғайны.
Быйыл кешеләрҙең вируслы талпан энцефалиты менән ауырыу осрағы теркәлмәне.


text:
Өфө һәм Силәбе өлкәһе эшҡыуарҙары араһында телекүпер үткәреләсәк
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге вәкиле Амур Хәбибуллин менән Башҡортостан юлдаш телевидениеһының генераль директоры Ғәлим Яҡупов Өфө һәм Силәбе өлкәһе эшҡыуарҙары араһында телекүпер үткәреү тураһында һөйләшеп килеште.
Яҡтар БЮТ телеканалын Силәбе өлкәһендә популярлаштырыу, республиканың популяр артистары ҡатнашлығында концерттар ойоштороу, ҡиммәтле приздар отоу буйынса уйындар үткәреү мәсьәләләрен тикшерҙе.
Һөйләшеү барышында шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллеге эшмәкәрлеген һәм республиканан ситтә йәшәгән башҡорт халҡының тормошон яҡтыртыу буйынса ОТВ (Силәбе өлкәһе каналы) менән БЮТ телеканалы араһында төҙөлгән килешеүҙе 2013 йылға оҙайтыу тураһында һөйләшеп килешелде, тип хәбәр итте Даими вәкиллектең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.


text:
Ғәрәп теле
Ғәрә́п теле́ (ғәр. العربية, әл-ғәрәбиә) Афро-Азия ғаиләнең семит тармағына ҡарай. Ғәрәп телендә һөйләшеүселәр һаны — яҡынса 300 миллион кеше. Ҡөрьән китабы яҙылған классик ғәрәп телен бөтә донъя мосолмандары дини маҡсаттарҙа ҡуллана.
Йөкмәткеһе
- 1 Тарихы
- 2 Классик, әҙәби һәм һөйләш телдәре
- 3 Ғәрәп яҙмаһы
- 4 Ғәрәп теле фонетикаһы
- 5 Ғәрәп теленең грамматикаһы
- 6 Ғәрәп теленең башҡа телдәргә йоғонтоһо
- 7 Ғәрәп яҙмаһы башҡорт телендә
- 8 Ғәрәп телендә һөйләшеүселәр
- 9 Әҙәбиәт
- 10 Һылтанмалар
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп теле афро-азиатик ғаиләнең семит тармағына ҡарай. Был тармаҡҡа ҡараған телдәрҙең байтағы — «үле» телдәр, тулыһынса ҡулланыуҙан сыҡҡандар йә дини маҡсаттарҙа ғына ҡулланыла. Ғәрәп теле иһә, киреһенсә, донъя буйлап киң таралған. Быға ислам диненең үҫешеүе, айырыуса мосолмандарҙың изге китабы, ғәрәп телендә яҙылған Ҡөрьән сәбәбсе.
«Ғәрәп теле» термины тәү башлап беҙҙең эраға тиклемге яҡынса III быуатҡа ҡараған боронғо йәһүд сығанаҡтарында осрай. VII быуат баштарында беренсе яҙма ҡомартҡы — Ҡөрьән китабы пәйҙа була. Шул осорҙа ислам менән бергә ғәрәп теле киң тарала башлай. Бер быуат самаһы үтеүгә, ғәрәп теле Урта Азиялағы Амударъя йылғаһынан алып Атлантик океанға тиклем һуҙылған, хатта Европаның Иберий ярымутрауына үтеп ингән ҙур империяның рәсми теленә әүерелә.
Бөгөнгө көндә ғәрәп теле донъяла иң таралған телдәрҙең береһе булып тора.
Классик, әҙәби һәм һөйләш телдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп теленең бер-береһенән байтаҡҡа айырылып торған өс формаһы бар.
Классик ғәрәп теле, шулай уҡ ул Ҡөрьән ғәрәп теле исеме аҫтында билдәле — Ҡөрьән китабы яҙылған һәм ислам дәүеренә тиклемге дәүерҙән алып Ғәрәп хәлифәлеге тарҡалыуына тиклем ҡулланылған тел варианты. Теорияла классик ғәрәп телендә синтаксик һәм грамматик нормалар билдәләнә, шулай уҡ классик һүҙлек бирелә. Әммә ысынбарлыҡта хәҙерге авторҙар бер ҡасан да тиерлек саф классик ғәрәп телендә яҙмай, уның урынына иһә хәҙерге стандарт ғәрәп теле исеме аҫтында билдәле әҙәби телде ҡуллана. Телдең был варианты ғәрәп баҫмаларында, радио, телевидение, реклама, фильмдарҙа ҡулланыла, ҡайһы бер ғәрәп халыҡтары өсөн ул — һөйләү теле. Ғәрәп телендә һөйләшеүсе белемле кешеләрҙең күбеһе әҙәби ғәрәп телен аңлай, төрлө диалекттарҙа һөйләшкән ғәрәптәр өсөн ул — аңлашыу ысулы.
Ғәрәп һөйләү теленә уның төрлө ерҙә, төрлө милләт тарафынан ҡулланылған диалекттары керә. Был диалекттар шул тиклем бер-береһенән айырыла, хатта ҡайһы бер тел белгестәре уларҙы айырым телдәр тип ҡарай. Телдең диалекттары ғәҙәттә рәсми булмаған һөйләшеү мөхитендә, мәҫәлән, сериалдарҙа һәм ток-шоуҙарҙа, шулай уҡ ҡайһы берҙә яҙма рәүештә шиғырҙарҙа һәм рекламала ҡулланыла.
Мөхәммәт пәйғәмбәр дәүерендә үк ғәрәп теленең төрлө диалекттары булыуы иғтибарға лайыҡ. Мөхәммәт пәйғәмбәр үҙе Мәккәнең, Ғәрәп ярымутрауының көнбайыш өлөшө диалектында һөйләшә, Ҡөрьән нәҡ ошо диалектта яҙыла. Әммә был осорҙа Ғәрәп ярымутрауының көнсығыш диалектының абруйы юғарыраҡ була, һәм ахырҙа Ҡөрьән ошо диалектҡа ярашлы үҙгәртелә.
Төп ғәрәп теле диалекттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәрәп ярымутрауы төркөмө:
-
- хәлийә диалекты(Кувейт, Ираҡ, Сәғүд Ғәрәбстаны, Бәһрәйен, Ҡатар, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре, Оман)
- бәһрәни диалект (Бәһрәйен, Оман)
- нәджди диалект (Сәғүд Ғәрәбстаны)
- омани диалект (Оман)
- хиджази диалект (Сәғүд Ғәрәбстаны)
- шиһи диалект (Оман)
- зофари диалект (Оман)
- күвәйти диалект (Кувейт)
- йәмәни диалект (Йемен, Сәғүд Ғәрәбстаны, Сомали)
- Ираҡи төркөм (йәки Месопотамия төркөмө):
- Сүриә—Палестина төркөмө
- Мысыр төркөмө (йәки нили төркөм):
-
- тшади диалект (Чад, Судан, Көньяҡ Судан)
- судани диалект (Судан)
- сәиди диалект (Мысыр)
- мысри диалект (Мысыр)
- джуби диалект (Көньяҡ Судан)
- Мәғриби төркөм
-
- мәғриби диалект (Марокко)
- тунис диалекты (Тунис, Ливия, Алжир)
- Алжир диалекты (Алжир)
- Ливия диалекты (Ливия)
- хәсәниә диалекты (Алжир, Мали, Мавритания, Марокко, Көнбайыш Сахара)
- Джиджәл диалекты (Алжир)
- Мальт диалекты (Мальта)
- Сахара диалекты (Алжир, Нигер)
Ғәрәп яҙмаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп яҙмаһының төп үҙенсәлеге шул: бында текст уң яҡтан башланып, һулға табан китә. Тыныш билдәләренән өтөр аҫтан өҫкә ҡарай күтәрелеп, осо уңға бөгөлә (،), ә һорау билдәһе уң яҡҡа ҡаратып ҡуйыла (؟). Цифрҙар иһә уңдан һулға түгел, ә һулдан уңға уҡыла.
Ғәрәп яҙыуында баш хәрефтәр юҡ. Унда һөйләм башында ла, яңғыҙлыҡ исемдәрҙә лә шул уҡ юл хәрефтәре яҙыла.
Ғәрәп яҙмаһының йәнә бер үҙенсәлеге — бында һүҙҙәге бөтә хәрефтәр бергә ҡушып яҙылмай, бер үк һүҙ икегә, өскә, хата унан да күберәк өлөшкә бүлеп яҙыла. Сөнки ғәрәп телендә үҙенән һуң килгән хәрефкә ялғап, тоташтырып яҙып булмай торған өҙөк хәрефтәр бар. Ошо сәбәптән һәр хәрефтең дүрт төрлө яҙылышы бар:
- яңғыҙ — хәрефтең яңғыҙ яҙылышы;
- башта — һүҙ башында йәки һүҙ эсендәге өлөш башында яҙылышы;
- уртала — һүҙ йәки өлөш уртаһында яҙылышы;
- аҙаҡта — һүҙ йәки өлөш аҙағында яҙылышы.
Ғәрәп теле фонетикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һуҙынҡылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп телендә а, ә, у, ү, и, ы һуҙынҡылары бар. Улар әйтелеше буйынса ҡыҫҡа һуҙынҡыларға һәм оҙон һуҙынҡыларға бүленә. Оҙон һуҙынҡылар хәрефтәр ярҙамында яҙылһа, ҡыҫка һуҙынҡылар иһә хәрефтәрҙең өҫтөнән йә аҫтынан ҡуйылған махсус тамғалар — хәрәкәләр ярҙамында билдәләнә. Ғәрәптәр ғәҙәттә хәрәкәһеҙ уҡып, яҙалар, шулай ҙа уларҙы Ҡөрьәндә һәм ғәрәп теле һүҙлектәрендә осратырға мөмкин.
Тартынҡылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп телендә 28 тартынҡы өн бар. Тартынҡылар араһында айырыуса эмфатик тартынҡылар тип аталған дүрт д, т, с, ҙ өндәре үҙенсәлекле. Улар дад, та, сад, ҙа хәрефтәре ярҙамында яҙыла. Эмфатик тартынҡылар башҡаларынан ҡатыраҡ әйтелеүе менән айырыла. Был тартынҡылар артынан килгән һуҙынҡыларға ла йоғонто яһай — улар артынса ә, ү, и урынына а, у, ы һуҙынҡылары ҡулланыла. Бындай өндәр донъяның башҡа бер телендә лә осрамай, шуға ла ғәрәптәр үҙҙәрен ҡайһы берҙә Дад кешеләре тип атай.
Тамаҡ төбө тартынҡылары араһында ғайн һәм ъәйн хәрефтәре менән билдәләнгән өндәр шулай уҡ иғтибарға лайыҡ. Уларҙың тәүгеһе башҡорт телендәге ғ хәрефе менән оҡшаш яңғыраһа, икенсеһе иһә тамаҡ мускулдары ҡыҫылғанда барлыҡҡа килә. Ғәҙәттә был өн башҡорт теленә күскән һүҙҙәрҙә ғ хәрефе менән алмаштырыла йәки бөтөнләй төшөп ҡала.
Ғәрәп теленең грамматикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Семит ғаиләһенә ҡараған башҡа телдәрҙәге кеүек үк, ғәрәп теленә лә ҡатмарлы һәм ғәҙәти булмаған морфология (һүҙҙәрҙең тамырҙан барлыҡҡа килеү ысулы) хас. Тамыр ғәҙәттә өҫ тартынҡынан тора. Был тамыр артабан бихисап яңы һүҙҙәр сығанағына әүерелә. Мәҫәлән, «к-т-б» тамырынан ғына ошондай һүҙҙәр барлыҡҡа килә:
- كَتَبَ — КәТәБә — ул яҙҙы
- أَكْتُبُ — әКТүБү — мин яҙам
- كِتَابٌ — КиТә:Бүн — китап
- كُتُبٌ — КүТүБүн — китаптар
- كَاتِبٌ — Кә:ТиБүн — яҙыусы
- كُتَّابٌ — КүТТә:Бүн — яҙыусылар
- مَكْتَبَةٌ — мәКТәБәтүн — китапхана
һ.б.
Ғәрәп грамматикаһында өс килеш (төп килеш,төшөм килеш һәм эйәлек килеш), өс һан (берлек, икелек, күплек), ике род (الجنس, женес) (مذكر, мөзәккәр — ир һәм المؤنث, мөэннәс — ҡатын-ҡыҙ) һәм өс торош (билдәһеҙлек, билдәлелек һәм нейтраль) бар. Аныҡлаусылар, исемдәр кеүек үк, килеш, һан, род һәм торош менән үҙгәрә.
Ҡылымдар өсөн зат (беренсе, икенсе һәм өсөнсө), род һәм һан хас. Улар үткән һәм үткән булмаған заман, төп йүнәлеш һәм төшөм йүнәлеше, хәбәр, бойороҡ, ихтималлыҡ, шарт һөйкәлеше һәм көслө һөйкәлеш (һуңғыһы семит ғаиләһенә ҡараған телдәргә хас) менән үҙгәрә. Бынан тыш сифат ҡылымдар, ҡылымдан яһалған исемдәр ҡулланыла.
Ғәрәп теленең башҡа телдәргә йоғонтоһо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Инглиз, испан һәм уларға туғандаш телдәр хөкөм һөргән көнбайыш илдәрҙә тәү ҡарашҡа ғәрәп теле яҡын да булмаған һымаҡ. Шулай ҙа ғәрәп теле — инглиз, француз, португал, испан һәм башҡа телдәр өсөн байтаҡ һүҙҙәр сығанағы. Урта быуат осоронда әҙәби ғәрәп теле Европа мәҙәниәтенә, айырыуса фәндәр, математика һәм фәлсәфә өлкәһенә ҙур йоғонто яһаған, һөҙөмтәлә, Европа телдәре һүҙлеге лә бихисап һүҙҙәрҙе унан алған.
Ғәрәп теленән алынған һүҙҙәр «ал-» тип башланыуынан танылып тора. Португал телендә, мәҫәлән, aldeia (ауыл) йәки Algarve, инглиз телендә күптәргә таныш algebra (алгебра), alchemy (алхимия) һәм alcohol (алкоголь).
711 йылдан алып 1492 йылға тиклем, Иберий ярымутрауында ислам дине хөкөм һөргән осорҙа испан теленең Кастилия һәм башҡа күп диалекттарына ғәрәп теленән күп һүҙҙәр инеп ҡала. Хәҙерге испан һүҙлеге ғәрәп теленән бихисап һүҙҙәрҙе үҙ эсенә алған, шулар иҫәбендә taza (сынаяҡ), loco (диуана) һәм café (ҡәһүә). Бынан тыш, Испанияла байтаҡ географик атамалар ғәрәп телендә.
Ғәрәп теле шулай уҡ, башлыса XIX быуаттағы Мәғриб илдәренең һәм Алжирҙың Франция тарафынан оккупацияһы арҡаһында, француз теленә лә көслө йоғонто яһаған. Күп француз һүҙҙәре, шулар араһында bougie (шәм), sucre (шәкәр) ғәрәп һүҙҙәренән барлыҡҡа килгән.
Ғәрәп теленең башҡорт теленә йоғонтоһо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ислам донъяһына ҡараған фарсы, төрөк, ҡаҙаҡ, һинд һәм башҡа телдәр менән бер рәттән, башҡорт теленең һүҙлегенә бихисап ғәрәп һүҙҙәре кергән. Ғәрәп теленән һүҙҙәр үҙләштереү, башҡорттарға ислам дине килеп кергәс, сама менән 7-8 быуаттарҙа башланған булырға тейеш, тип фараз итеп була. Мәҫәлән, иң киң таралған һүҙҙәр — хәләл, харам, гөнаһ һ.б.
Хәҙерге йәнле башҡорт һөйләштәрендә ғәрәп һүҙҙәре менән йәнәшә шул уҡ мәғәнәне аңлатҡан төп башҡорт һүҙҙәрен ҡулланыу хас. Мәҫәлән, ғөрөф-ғәҙәт һүҙе урынына йола, нәҫел һүҙе урынына ырыу, тоҡом, гөнаһ һүҙе урынына яҙыҡ һүҙе йыш ҡулланыла. Лексик яҡтан был һүҙҙәр башҡорт телендә — синоним хоҡуғында.
Ғәрәп теле — сингармонизмлы тел түгел, бында һүҙҙең тамырында ҡалын һуҙынҡылар ҙа, йомшаҡ һуҙынҡылар ҙа булырға мөмкин. Башҡорт теле бер һүҙҙең тамырында ике рәттең һуҙынҡылары (ҡалын йәки йомшаҡ һуҙынҡылар) булыуға юл ҡуймай. Ғәрәп һүҙҙәре, башҡорт һүҙлегенә ингәндә, һуҙынҡы өндәр тулыһынса башҡорт теленә хас булған сингармонизм законына буйһона. Мәҫәлән, дауа, ғалим, әҙәм һ.б.
Ғәрәп яҙмаһы башҡорт телендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Х быуаттан башҡорттар мөхитенә ғәрәп хәрефе менән яҙылған төрлө китаптар, яҙмалар килеп инә. Аҙмы-күпме ваҡыт үтеүгә, башҡорттар үҙҙәре лә шул хәреф менән яҙа башлағандар. Үҙ заманының уҡымышлылары ҡулдан күп нәмә яҙып ҡалдырғандар, улар араһында тарихи документтар менән шәжәрәләр ҙә, эпос, легендалар һәм башҡалар ҙа бар. Боронғо ҡәбер таштарындағы, һәр төрлө һәйкәлдәрҙәге яҙыуҙар ҙа ғәрәп хәрефе менән башҡарылған. XIX быуатта, XX быуат башында байтаҡ китап, әҙәби әҫәрҙәр, журнал, газета, һәр төрлө мөһим документтар шул ғәрәп хәрефе менән баҫылған. 1928-1930 йылдарға тиклем партия, совет учреждениеларында эш йөрөтөү ҙә ғәрәп хәрефе менән алып барылған.
Ғәрәп телендә һөйләшеүселәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп теле 300 миллиондан ашыу кеше өсөн туған тел. Башлыса улар 22 ғәрәп иле — Ғәрәп лигаһының ағзалары: Алжир, Бәһрәйен, Джибути, Мысыр, Иордания, Ираҡ, Йемен, Ҡатар, Коморҙар, Кувейт, Ливан, Ливия, Мавритания, Марокко, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре, Оман, Палестина, Сәғүд Ғәрәбстаны, Сүриә, Сомали, Судан, Тунис илдәрендә йәшәй.
Ғәрәп теле рәсми телдәрҙең береһе рәүешендә ғәрәп булмаған өс илдә — Израиль, Чад, Эритреяла ҡабул ителгән.
Ғәрәп теле халыҡ-ара тел статусына эйә. Ул — Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы ҡулланған алты телдең береһе. Ул, бынан тыш, — Африка берләшмәһе, Ислам конференцияһы ойошмаһы, Ислам үҫеш банкы һымаҡ халыҡ-ара ойошмаларҙың рәсми теле булып тора.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Павел Гусиерин. «Арабский язык в современном мире»
- «Арабский язык» сайты
- «Arabic.ru» сайты
- Илдус Әмирхан «Тәҗвид фәне»
- Вашкевич Н.Н. «Звуковые и грамматические особенности арабского языка»
- Ғәли Ишбулатов «Ғәрәп яҙмаһын өйрәнеүселәргә әлифба»
- Жәлил Кейекбаев «Ғәрәп һәп фарсы телдәренән ингән һүҙҙәрҙә сингармонизм»
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәләүетдинов И. Ғ. Ғәрәп теле // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Ar-Ru.ru — Ғәрәп-урыҫ һүҙлеге (урыҫ.)
- Umkin.ru — Урыҫ-ғәрәп һүҙлеге (урыҫ.)
- Madaris.ru — Ғәрәп телен өйрәнеүсе мосолмандар өсөн сайт, видео-дәрестәр (урыҫ.)
- Arabic.ru — Ғәрәп теле һәм ғәрәп донъяһы (урыҫ.)
- Arabi.ru — Ғәрәп телен һәм мәҙәниәтен һөйөүселәр форумы (урыҫ.)
- Arabic-Keyboard.org — Ғәрәп клавиатураһы (урыҫ.)


text:
Сибайҙа «Фронт әхирәттәре» клубында ҡатнашыусылар тәбрикләнде
Сибай ҡалаһының Балалар сәнғәте мәктәбендә «Фронт әхирәттәре» хәрби-патриотик клубы ағзалары менән осрашыу кисәһе үтте. Сараны урындағы йәмәғәт эшмәкәре Рафаил Йософбаев ойошторҙо, тип хәбәр иттеләр ҡала округы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Рафаил Йософбаев ҡатын-ҡыҙҙарға – фронт әхирәттәре берләшмәһе ағзаларына рәхмәт һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итте, сараға йыйылыусыларҙы фотоһүрәттәрҙә сағылдырылған клуб тарихы менән таныштырҙы. Шулай уҡ ун йыл дауамында клубта хәрби йырҙар башҡарыусы Оксана Бабошкина концерт номерҙары менән сығыш яһаны.
Һуғышта ҡатнашыусылар фронттағы хәлдәр тураһында һөйләне. Осрашыуға йыйылыусылар һуғыш яланынан ҡайтмаған һәм һуғыштан һуң һәләк булғандарҙы бер минут тынлыҡ менән иҫкә алды.
Киләһе осрашыу май байрамдарына билдәләнгән. Сәнғәт мәктәбендә шөғөлләнеүсе егет һәм ҡыҙҙар «Фронт әхирәттәре» клубы өсөн концерт номерҙарын күрһәтергә ниәтләй.


text:
Григорий Рапота Мортаза Рәхимовты ҡотланы
Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота Башҡортостан Республикаһының тәүге Президенты Мортаза Рәхимовты юғары дәүләт наградаһы – I дәрәжә “Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены алыуы менән ҡотланы.
Ҡотлауҙа былай тиелә:
“Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Һеҙҙе юғары дәүләт наградаһы — I дәрәжә “Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены менән бүләкләү айҡанлы ихлас ҡотлауҙарымды ҡабул итегеҙ! Һеҙҙең Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһындағы оҙаҡ йылдар уңышлы хеҙмәтегеҙҙе Рәсәй Президенты лайыҡлы баһаланы. Төбәктең уңышлы үҫеше һәм кешеләрҙең тормош кимәлен күтәреү Һеҙҙең хеҙмәт һөҙөмтәһе булып тора.
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы – йылдам үҫешеүсе төбәк, унда инвестиция ҡеүәте мөмкин тиклем күберәк файҙаланыла, сәнәғәт һәм аграр секторҙа иҡтисади үҫеш өсөн шарттар тыуҙырыла. Рәсәйҙең башҡа төбәктәре менән бәйләнештәр нығына. Республикалағы ыңғай үҙгәрештәр күп йәһәттән Һеҙҙең шәхси ҡатнашлыҡ һәм төбәктәге бөтә проблемаларға иғтибар биреүегеҙ һөҙөмтәһендә мөмкин булды.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ һәм уңыштар теләйем.
Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Г.А. Рапота”.


text:
Өфөлә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы асылды
Төрлө тарафтарҙан килгән делегаттарҙы теркәү кисә үтте. Һуңынан улар Өфө менән танышты. Бөгөн башта Дәүләт Йыйылышы-Ҡоротай йортонда кесе кәңәшмә үтте, унан һуң республика президенты, башҡа рәсми вәкилдәр һәм делегаттар Салауат Юлаев һәйкәленә сәскәләр һалды. Пленар ултырыш төштән һуң үтте.
Бөтә Донъя башҡорттары ҡоролтайы 15 йыл элек ойошторолдо. Башҡорт халҡының йыйындары-Ҡоролтайҙар үткәреү йолаһы тарих төпкөлөнән килә. 90-сы йылдарҙа был йолаға әйләнеп ҡайтыу көн талабына әйләнә, сөнки үҙгәртеп ҡороу елдәренең йәмәғәтселеккә кире йоғонтоһо тиҙ саралар күреүҙе талап итә.
Үткән йылдар осоронда Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡорт халҡын берләштереүгә тос өлөш индерҙе. Әле ул республиканың ҡала-райондарында, Рәсәйҙең 30 һәм донъяның 12 төбәгендәге башҡорттарҙың ижтимағи ойошмаларын берләштерә.
Делегат һәм ҡунаҡтарға Башҡортостан менән танышыу бер ҡыуаныс, ә бына Өфө халҡына ул әллә ни йыуаныс бирмәй, ҡала урамдарында юлдарҙы ябып бөттөләр. Шуға күрә алдағы байрам көндәрен файҙаланып күптәр ҡаланан ситкә тәбиғәткә сығыуҙы хуп күрә.
Әйтелеүенсә, Өфөлә берюлы әллә нисә байрам. 12-һендә ҡала көнө менән Рәсәй көнө, Ҡоролтай ҙа ошо даталарға иҫәпләп йыйылды. 12-се июндә Ишембайҙа Ырыуҙар ташы мемориал комплексы асыла, ошонда уҡ Торатау итәгендә Cалауат йыйыны үтә.
Төрлө тарафтарҙан йыйылған башҡорттар көнүҙәк проблемалар хәл итеү өсөн ҡор йыйғанда, бер-нисә милли ойошма башҡорт халҡына, республика һәм Рәсй президенттарына хат күндерҙе. Тик уларҙың етәкселәренең исемдәре йәмәғәтселеккә ул тиклем билдәле түгел. Был хаттарҙың төп асылдарына килгәндә, ул сәйәси мәлде күҙ уңында тота. Шулай уҡ хат авторҙары Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының яңы етәкселеге эше менән асылда риза булмауҙарын белдерә.
Башҡортостан ил төбәктәре араһында иң беренсе булып төбәк-ара осоштар башланы. Ошо маҡсатта «Өфө» халыҡ-ара аэропортында «Арҡайым» милли авиакомпанияһы булдырылды, уға осҡостар һатып алынды. Бөгөн Өфө-Сибай-Өфө йүнәлешендә рейсы буйынса тәүге осош булды. Осҡос Сибайҙан Өфөгә Ҡоролтай делегаттарын барып алды.
Хәҙер Нефтекамала аэропорт төҙөкләндерелә, киләсәктә Белорет, Бөрйән, башҡа төбәктәргә осош башлау күҙаллана. Республикала һауа транспортын үҫтереү буйынса 2020 йылға тиклем иҫәпләнгән программаға ярашлы, артабан күрше өлкә- республикаларға ла һауа бәйләнеше буласаҡ.


text:
Башҡортостанда праймериз старт алды
Башҡортостанда «Берҙәм Рәсәй» һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты праймеризы старт алды. Тәүге һайлау бөгөн Өфө ҡалаһының Дим районында үтә. Праймериз асыуҙа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе сәйәси советы секретары Константин Толкачев, БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк Координация советы ағзалары ҡатнашты.
Дәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидаттар һайлау буйынса тауыш биреү процедураһында Өфөнән, Шишмә һәм Өфө райондарынан 300-гә яҡын вәкил ҡатнаша. Үҙ программаларын осрашыуҙа 39 кандидат тәҡдим итә. Улар араһында – Дәүләт Думаһының ғәмәлдәге депутаттары, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтына ҡараған йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре.
Тәүге халыҡ тауыш биреүе үткән Балалар ижады һарайы сәхнәһенән үҙ программаларын Рәсәй Паралимпия йыйылма командаһы ағзаһы Рима Баталова, «Рәсәй терәге» дөйөм Рәсәй бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ йәмәғәт ойошмаһы вице-президенты Виктор Климов, Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаева тәҡдим итте. Был программалар республика халҡының тормош сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән.
Праймеризда ҡатнашыусылар үҙҙәренең хеҙмәт ҡаҙаныштары, шулай уҡ йәмәғәт эшмәкәрлеге тураһында һөйләне. Кандидаттар уйлауынса, халыҡ һаулығы, медицина хеҙмәтләндереүе сифатын яҡшыртыу, мәғариф, халыҡты сәләмәт тормошҡа йәлеп итеү мәсьәләләре артабанғы эштең өҫтөнлөктәре булырға тейеш. Сығыш яһаусыларҙың күпселеге фекеренсә, йәшәү шарттары мәсьәләләре лә мөһим: торлаҡ, хеҙмәт хаҡы, эшкә урынлашыу.
Фекер алышыу һорау-яуап режимында үтә. Праймериз процедураһы йәшерен тауыш биреү менән тамамланасаҡ. Барлыҡ вәкилдәргә бюллетендәр бирелгән. Тауыш биреү тейешле кандидаттарҙың фамилиялары ҡаршыһына билге ҡуйыу рәүешендә үтә. Аҙаҡтан комиссия уларҙы ҡушып, тауыштар һанаясаҡ. Шулай итеп, һәр кандидаттың рейтингы билдәләнәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда праймериз 17 майҙансыҡта үтәсәк. Дәүләт Думаһына депутатлыҡҡа кандидаттар исемлегенә 123 кандидат ингән. Иң лайыҡлыларын «Берҙәм Рәсәй» һәм Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты вәкилдәре билдәләйәсәк.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры Эрнст Исаев һорауҙарға тура эфирҙа яуап бирәсәк
Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры, ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев бөгөн, 23 апрелдә, Башҡортостан юлдаш телевидениеһында тура эфирҙа республика халҡының һорауҙарына яуап бирәсәк. «Власть менән һөйләшеү» программаһы сиктәрендә сәғәт ярым дауамында Эрнст Исаев ауыл һәм урман хужалығы, экология мәсьәләләре буйынса телевизор ҡараусылар менән аралашасаҡ.
Студияға 8 (347) 2-921-005 һандарына шылтыратып, тамашасылар үҙҙәренең һорауҙарын бирә аласаҡ. Бынан тыш, Илеш районы үҙәгендә күсмә телестудия эшләйәсәк. Тура эфир урындағы ваҡыт менән 20.00-дә башлана, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Башҡортостанда «Асыҡ республика» проекты тормошҡа ашырыла, республика етәкселегенең халыҡ менән тура эфирҙа аралашыуы уның бер пункты иҫәпләнә. Айҙың һәр дүртенсе дүшәмбеһе халыҡ һорауҙарына Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбаҫарҙары яуап бирә. Был республика проекты скитәрендә үткәрелгән икенсе тапшырыу. Беренсе тапшырыуҙа халыҡ һорауҙарына республика Хөкүмәте вице-премьеры, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афонин яуап биргәйне.


text:
Шаран районында СССР-ҙың Почетлы доноры дауаханаға китаптар тапшырҙы
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Шаран районында Әҙәбиәт йылы сиктәрендә «Дауаханаларға китап бүләк ит» акцияһы бара. Яңауыл ауылынан педагогик хеҙмәт ветераны, журналист Александр Асмаев Үҙәк район дауаханаһына 80 китап бүләк итте. Улар араһында нәфис, фәнни-популяр, сәйәси әҙәбиәт бар. Күбеһен «Ҡаһарманлыҡ» серияһынан китаптар тәшкил итә.
— Мин ошо китаптарҙың барыһын да уҡып сыҡтым һәм ҙур ҡәнәғәтлек алдым, — ти Александр Асмаев. — Хәҙер иһә уларҙың сирлеләргә сырхауҙарын тиҙерәк еңеп сығырға ярҙам итеүҙәрен теләйем.
Александр Асмаев тәүге һөнәре буйынса фельдшер. Ул медицина өлкәһендә оҙаҡ эшләп өлгөрмәй. Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлағас, уҡытыусы булып китә. 1972 йылдан хаҡлы ялға сыҡҡансы тарихтан, инглиз теленән уҡыта. Оҙаҡ йылдар «Чолман» республика гәзитенең үҙ хәбәрсеһе була.
Александр Асмаев — СССР-ҙың Ҡыҙыл Тәре йәмғиәтенең Почетлы доноры. Ул 77 тапҡыр ҡан биреп, кеше ғүмерҙәрен ҡотҡарған, тип хәбәр итте Шаран районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе Рәил Мусин.


text:
Өфөгә Карлсруэ ҡалаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы делегацияһы киләсәк
Карлсруэ ҡалаһының (Германия Федератив Республикаһы) Сауҙа-сәнәғәт палатаһы делегацияһының Өфөгә эш визиты 20-22 майға планлаштырылған. Делегацияны Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Вольфганг Гренке етәкләйәсәк.
Программа сиктәрендә дүшәмбе, 20 майҙа, делегация Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осраша.
21 майҙа ҡунаҡтар Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһына бара. Артабан делегация «Өфө-Арена»ла асыласаҡ «Газ. Нефть. Технологиялар-2013» күргәҙмәһе менән танышасаҡ. 22 майҙа Германия вәкилдәре Өфөнөң Когресс-холында ойоштороласаҡ Euromoney инвестиция форумында ҡатнашасаҡ.


text:
Өфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк Фото: Андрей Старостин
Өфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк
Өфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөлә баш ҡаланың иң яҡшы уҡытыусыһы билдәләнәсәк. 18 ғинуарҙа «Орион» балалар ижады һарайында (Таллин урамы, 17) педагогик оҫталыҡ бәйгеһен асыу тантанаһы уҙа. Бер үк ваҡытта «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы» конкурсы ойошторола.
Конкурсанттар тәжрибәләре менән уртаҡлаша, асыҡ дәрестәр, кластан тыш саралар үткәрә. Уҡытыусыларҙы оҫталыҡ дәрестәре, асыҡ лекциялар, фекер алышыуҙар көтә. Һынауҙарҙы абруйлы жюри баһалай.
Өфө ҡалаһы мәғариф идаралығында асыҡлауҙарынса, конкурс барышында абсолют еңеүсенән тыш рус теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусылары билдәләнәсәк. Йәш педагогтарға ярҙам итеү өсөн быйыл «Педагогик дебют», башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары өсөн «Педагогик өмөт» номинациялары булдырылған.
«Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы» конкурсы тәүге тапҡыр 1997 йылдың ғинуар айында ойошторолдо. Бөгөнгә унда баш ҡаланың ике меңдән ашыу уҡытыусыһы ҡатнашҡан, шуларҙың 100-ҙән ашыуы еңеүсе булған.
Сара көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана.


text:
PR-белгестәр бөгөн үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй
Бөгөн PR-белгестәр үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. 28 июль көнө осраҡлы һайланмаған. Тап ошо көндә 2004 йылда Дөйөм Рәсәй эшселәр профессияһы, хеҙмәткәрҙәр вазифалары һәм тариф разрядтары классификаторына йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса белгестәрҙең квалификацияһын билдәләүсе характеристика индерелгән. Ә теүәл бер йылдан һуң был профессияны дәүләт теркәүе үтә. Һөнәрҙе теркәү процесы иһә Рәсәй йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса ассоциацияһы инициативаһы менән 2001 йылда уҡ башлана.
Дәүләт кимәлендә танылыуы был һөнәрҙе йәшерен профессиялар рәтенән сығара. «Пиар» бизнес үҫешенә йоғонто яһаған маркетинг, реклама һәм башҡа өлкәләр кеүек кәрәкле инструмент статусын ала. Йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса белгестәр бөгөн илебеҙҙең һәм республикабыҙҙың бар эре компанияларында хеҙмәт итә.


text:
1 июндә Якутов исемендәге паркта балалар байрамы ойошторола
1 июндә, Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә, Якутов исемендәге паркта балалар өсөн сағыу байрам үтәсәк.
Уны үткәреү инициаторҙары – онкологик һәм гематологик сирле балаларҙы дауалағанда һәм реабилитациялағанда ярҙам күрһәтеүсе «ДАНКО» хәйриә фонды. Ойоштороусылар әйтеүенсә, был сара ошондай ҡот осҡос сиргә дусар булған балаларға йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеү маҡсатында үткәрелә.
Байрам программаһы төрлө күңел асыу сараларына бай — паркта артистар сығыш яһаясаҡ, балалар бейеү һәм йыр коллективтары үҙ таланттарын күрһәтәсәк, шулай уҡ балалар һәм өлкәндәр ҡатнашлығында төрлө конкурстар, иллюзионистар шоуы ойоштороласаҡ. Шаян аниматорҙар көн буйына бәләкәй тамашасыларҙың күңелен асасаҡ. Бөтә ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы күңелле сюрприздар һәм приздар көтә.
— Шулай итеп, көндәлек тормошта шатлыҡ-ҡыуаныстан мәхрүм балаларға беҙ ҡыуаныслы мәлдәр бүләк итергә теләйбеҙ, — ти «ДАНКО» хәйриә фондының мәғлүмәт бүлеге етәксеһе Алексей Дербеко. – Байрамға килеүселәрҙең һәр береһе был балаларға ярҙам итә ала. Байрамдың төп маҡсаты — онкологик сирле балаларға ярҙам күрһәтеү өсөн средстволар йыйыу.
Сәғәт 12-лә башлана.


text:
Республиканың айырым райондарында үлән яна
Республикала 50-гә яҡын урында үлән яна. Бындай янғындар электр бағаналары, трансформаторҙар эшенә хәүеф менән янай. Бөрө районы Березовка ауылы янында ла яландарҙа кипкән үлән яна. Уҙған аҙнала ошо арҡала бер нисә ауылда янғын хәүефе килеп тыуған. Ярҙамға Благовещен, Бөрө ҡалаларынан янғын һүндереү отрядтары саҡырылған. Айырым ҡала һәм райондар биләмәләрен ут ялмап алғанда яғын һүндереүселәр был хеҙмәттең 359 йыллығын билдәләргә әҙерләнә. Улар башҡала майҙандарында балалар менән осраша, уларға янғын һүндереү үҙенсәлектәре хаҡында һөйләй. Ошондай саралар 30-сы апрелгә тиклем башҡаланың 14 майҙансығында ойоштороласаҡ. Янғын һүндереү хеҙмәте вәкиле Сабит Ҡырымбаев.


text:
Төбәктә «Реаль эштәр» проекты буйынса граждандар сходы тамамланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда «Реаль эштәр» проекты сиктәрендә ағымдағы йылға наказдар билдәләнде. Бөтә республика буйынса халыҡ менән осрашыуҙар үткәрелде, унда урында йәшәүселәр мөһим проблемаларҙы күтәрҙе.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһендә хәбәр итеүҙәренсә, сходтар нигеҙендә «проблемалар банкы» булдырылған. Яҡын көндәрҙә проекттың төбәк штабы ултырышы уҙа, унда эш өсөн өҫтөнлөклө йүнәлештәр билдәләнә. Һуңынан депутаттарға наказдар бирелә. Быйыл уларҙы үтәү өсөн 152 миллион һум күләмендә аҡса бүленгән. Кешеләр үҙҙәре лә ҡулынан килгәнсә булышлыҡ күрһәтә ала.
Былтыр партия проекты сиктәрендә халыҡтың 900-гә яҡын башланғысы тормошҡа ашырылған. Граждандар сходында 36 мең кеше ҡатнашҡан, 14 меңе наказдарҙы тормошҡа ашырыу менән мәшғүл булған. Ул саҡта проекттың бюджеты, муниципалитеттар һәм халыҡтың берлектә финанслауын иҫәпкә алып, 220 миллион һум самаһы тәшкил иткән.


text:
Республика башлығы Башҡортостанда радиоактив ҡалдыҡтарҙы күмеү пунктын урынлаштырыуға ҡаршы
Башҡортостандың Иглин районы Ләмәҙ ҡасабаһында Рәсәй атомы радиоактив ҡалдыҡтарҙы күмеү пунктын урынлаштырырға планлаштырыуы тураһында таралған имеш-мимештәргә бәйле, республика башлығының матбуғат сәркәтибе Артем Вәлиев «Башинформ» агентлығына, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республикала радиоактив ҡалдыҡтарҙы күмеү пунктын урынлаштырыуға ҡаршы, тип белдерҙе.
«Башҡортостан етәкселегенә беҙҙә ядро ҡалдыҡтарын күмеүҙе урынлаштырыу тураһында тәҡдим менән бер кем дә сыҡманы. Президенттың был мәсьәлә буйынса позицияһы ҡәтғи: ул – ҡаршы. Бөгөн был инициативаны кем күтәреүен асыҡлаясаҡбыҙ», — тип белдерҙе БР Президентының матбуғат сәркәтибе.
Был турала мәғлүмәт “Росатом”дың һатып алыуҙар сайтында быйыл 22 июлдә урынлаштырылған. Баҫтырылған мәғлүмәттәргә ярашлы, һатып алыуҙы ойоштороусы — «Радиоактив ҡалдыҡтар менән эш итеү буйынса милли оператор» федераль дәүләт унитар предприятиеһы. Башҡортостан Республикаһынан тыш бында Рәсәйҙең һигеҙ төбәге (Красноярск крайы, Томск, Силәбе, Свердловск, Һамар, Һарытау, Архангель өлкәләре һәм Ҡалмыҡ республикаһы) ингән. Әлеге ваҡытта бөтә 9 лот та активлаштырылмаған, сөнки уларҙың статусы «кире ҡағылған» тип билдәләнгән. Әммә социаль селтәрҙәрҙә Иглин районында Европанан ядро ҡалдыҡтарын күмеү ҡәберлеген урынлаштырыу буйынса лотты яңыртыуҙары тураһында хәбәрҙәр таралды. Әлеге ваҡытта быны дәлилләрлек рәсми мәғлүмәттәр юҡ. Рәсәй атомы етәкселегенән дә аңлатма алып булманы.


text:
Өфө коляскалағы мушкетерҙар турнирын ҡабул итә
2 — 4 апрелдә Өфөлә, Башҡортостан Республикаһының Юғары спорт оҫталығы мәктәбендә, терәк-хәрәкәт аппараты имгәнгән спортсылар араһында коляскала фехтование буйынса бөтә Рәсәй турниры үтәсәк.
Ярыштарҙы РФ Коляскала фехтование федерацияһы, Башҡортостан Республикаһы Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы, БР Фехтование федерацияһы, «Яңырыу» төбәк йәмәғәт ойошмаһы, Башҡортостан Республикаһы физик мөмкинлектәре сикләнгән спортсыларҙың паралимпия һәм сурдолимпия хәрәкәте ассоциацияһы ойоштора.
Ярыштарҙа 16 йәштән үткән спортсылар ҡатнаша ала.
2 апрелдә рапирала фехтование буйынса шәхси ярыштар үтә.
3 апрелдә — ҡылыстарҙа фехтование буйынса шәхси һәм команда ярыштары.
4 апрелдә — шпагаларҙа фехтование буйынса шәхси һәм команда ярыштары.


text:
Башҡортостан Мәғариф министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советын Лида Исаргакова етәкләне
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Профсоюз федерацияһының социаль-гуманитар бүлеге мөдире, республиканың Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, педагогия фәндәре кандидаты Лида Исаргакова Башҡортостан Мәғариф министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы башлығы итеп тәғәйенләнде.
Быға тиклемге етәксе Михаил Бирюков вәкәләттәренең ваҡыты үтеүгә бәйле уларҙы тапшырҙы.
Белешмә. Башҡортостан Мәғариф министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы 2013 йылда ойошторолдо. Ул саҡта советҡа республика Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы доценты Ғәлиә Мөхәмәтйәнова етәкселек итте. Әлеге ваҡытта ул — Башҡортостан Йәмәғәт палатаһының йәмәғәт контроле һәм йәмәғәт советтары менән үҙ-ара эш итеү буйынса комиссияһы рәйесе.


text:
Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы – ышаныслы тәьмин итеүсе
2010 йылдың беренсе кварталында сеймал менән тәьмин итеүселәрҙең эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре буйынса «Нижнекамскшина» асыҡ акционерҙар йәмғиәте (Татарстан) — Стәрлетамаҡ нефтехимия заводының күптәнге партнеры — Башҡортостан предприятиеһына «ышаныслы» категорияһын биргән, тип хәбәр итә «Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәте.
СКС-30 АРКМ-15, СКС-30 АРКМ-27, СКС-30 АРК маркаһындағы синтетик каучуктар күрһәтелгән спецификацияларға һәм техник шарттарға тулыһынса тап килә. Баһалау халыҡ-ара сифат менеджменты системаһы сиктәрендә сеймал ташыуҙы ойоштороу, перспективалылыҡ һәм сеймал менән тәьмин итеүсенең лояллек дәрәжәһе буйынса үткәрелгән.
Предприятие етәксеһе Алексей Изотов әйтеүенсә, сифат — компания менән төп корпоратив өҫтөнлөктәр иҫәбенә индерелгән, йәмғиәт үҫешен билдәләүсе факторҙарҙың береһе.


text:
Рөстәм Миңлеханов: «Беҙ Башҡортостан һәм Татарстан базаһында ҡеүәтле кластер ойоштороу бурысын ҡуябыҙ»
— Үҙенең менталлеге, йәшәү рәүеше, йолалары һәм дине буйынса ла Татарстан менән Башҡортостандан көслөрәк субъекттар юҡ,- тип белдерҙе Башҡортостан делегацияһының күрше республикаға рәсми визиты йомғаҡтары буйынса үткән брифингыла Татарстан Президенты Рөстәм Миңлеханов.
Татарстан Президенты ике республиканың төп тармаҡтарының һәм министрлыҡтарының бергә эшләй башлауын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Бынан тыш, беҙ Рөстәм Зәки улы менән күләмлерәк мәсьәләләрҙе лә ҡарайбыҙ, — тине Рөстәм Миңлеханов. - Башҡортостан һәм Татарстан — Рәсәйҙең нефть химияһы үҙәктәре, һәм был үҙәктәрҙе үҫтереү мөһим. Уларҙың артабанғы үҫеше күп осраҡта сеймал менән тәьмин итеүҙән торасаҡ.
Татарстан Президенты, ике туғандаш республика территорияһы аша үткән продукт үткәргесен тергеҙеү Татарстан менән Башҡортостан базаһында донъя кимәлендәге ҡеүәтле кластер ойошторорға мөмкинлек бирәсәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Татарстан Президенты журналистарға әле тормошҡа ашырылған берлектәге проекттар хаҡында, атап әйткәндә, «КамАЗ»дың бер нисә Башҡортостан предприятиеһы менән хеҙмәттәшлек итеүе тураһында һөйләне.
— Был мәсьәләлә тулыһынса аңлау, яҡлау таптыҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Татарстан башлығы.
Ул йәнә Башҡортостандағы коллегалар тәҡдим иткән IT-ҡорамалдар эшләнмәләрен билдәләп үтте.
— Был өр-яңы эшләнмәләр һәм уларға беҙ етди иғтибар бирәсәкбеҙ, — тип билдәләне Рөстәм Миңлеханов. — Беҙҙең йәһәттән халыҡҡа күрһәтергә тейешле IT-класындағы бихисап хеҙмәттәр бар.
Татарстан Президенты электрон карта буйынса пилот проекты сиктәрендәге күләмле эшләнмәләрҙе лә билдәләп китте.
— Мәҙәниәт, мәғариф өлкәһендә берлектәге ҡыҙыҡлы пландар бар. Йүнәлештәр күп һәм улар барыһы ла үҫтереләсәк, — тип ышандырҙы Рөстәм Миңлеханов.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевтың Мөрәжәғәтнамәһендә үҫештең өҫтөнлөклө йүнәлештәре күрһәтелгән»
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президенты Дмитрий Медведевтың 30 ноябрҙә булған Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәтенә аңлатма бирҙе. Республика башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Рөстәм Хәмитов Президент Мөрәжәғәтнамәһендәге Рәсәй төбәктәренең, атап әйткәндә, Башҡортостандың эске үҫешенә ҡағылған иң мөһим идеяларҙы билдәләне.
«Беҙ балаларыбыҙҙың, йәш быуындың киләсәге хаҡына эшләйбеҙ. Эшмәкәрлегебеҙҙең төп принцибы – халыҡ власть өсөн түгел, ә власть халыҡ өсөн», – тине Рөстәм Хәмитов. Башҡортостан Президенты Дмитрий Медведевтың төбәктәрҙең инвестицион күркәмлеген арттырыу тураһындағы белдереүенең көнүҙәк булыуына иғтибарҙы йүнәлтте. Рөстәм Хәмитов, Башҡортостанда инвестициялар йәлеп итеүгә айырым иғтибар бирелә һәм был эш дауам итәсәк, тине.
«Һуңғы өс айҙағы эшебеҙ дөрөҫ йүнәлештә барыуыбыҙҙы күрһәтте. Беҙ йәмғиәтебеҙҙәге заманса тенденцияларҙы дөрөҫ баһаланыҡ һәм ошо ҡағиҙәләр юҫығында эш итәбеҙ», – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.


text:
Фото:
«Китап» нәшриәтендә Рафаэль Сафиндың «Ҡыр ҡаҙҙары» тигән китабы сыҡты
Фото:
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә БР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, билдәле шағир һәм драматург Рафаэль Сафиндың «Ҡыр ҡаҙҙары» тигән китабы сыҡты.
Яҙыусының яңы йыйынтығына төрлө йылдарҙа ижад ителгән әҫәрҙәре ингән. Ул тематик принцип буйынса төҙөлгән. Уҡыусы бында шиғырҙар һәм поэмаларҙы ла, драма әҫәрҙәрен дә табасаҡ. Пьесаларҙың береһе — «Ҡыр ҡаҙҙары» — китапҡа исем биргән.
Рафаэль Сафин – ижады XX быуат уртаһында яралған шағир. Уның менән бергә Рәми Ғарипов, Марат Кәримов, Абдулхаҡ Игебаев кеүек күренекле шағирҙар әҙәбиәттә үҙ юлын башлаған.
Китап башҡорт телендә нәшер ителгән. Тиражы — 2000 экземпляр.


text:
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдары 31 декабрҙән 9 ғинуарға тиклем дауам итәсәк
Башҡортостанда Яңы йыл каникулдары 31 декабрҙән 9 ғинуарға тиклем дауам итәсәк. Был көндәр ял көндәре тип иғлан ителде, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте.
— 2012 йылда 1 һәм 7 ғинуарҙағы байрам көндәре ял көндәренә тура килә. Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 112-се статьяһына ярашлы, ял һәм байрам көндәре тап килгән осраҡта ял көнө байрамдан һуң килгән эш көнөнә күсерелә. Тимәк, ял көндәре йәкшәмбе 1 ғинуарҙан һәм шәмбе 7 ғинуарҙан 2012 йылдың 6 һәм 9 ғинуарына күсерелә, тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Эльмира Кожаева.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында Башҡортостанда 2012 йылда 1 – 9 ғинуар ял көндәре булып тора. 2011 йылдың 30 декабрендә эш көнө ҡыҫҡартылмай.
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп йәки йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә 1, 2, 3, 4, 5 һәм 7 ғинуарҙағы ял һәм байрам көндәре отпускының календарь көндәренә индерелмәй.


text:
Яңауылда ғәҙәттән тыш хәл һөҙөмтәһендә бөтә зыян күреүселәргә компенсация түләнәсәк- БР Президенты
Газ балоны шартлау һәм янғын ваҡытында кешеләр үлеү трагедияһы һөҙөмтәһендә, Яңауылда Совет урамы буйынса йортта йәшәүсе-зыян күреүселәргә компенсация түләнәсәк. Был хаҡта, дүшәмбе Яңауыл районы хакимитендә үткәргән ғәҙәттән тыш хәлде бөтөрөү буйынса ашығыс комиссия ултырышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов иғлан итте. Республика башлығы, быға оҡшаш ғәҙәттән тыш хәлдәрҙәге кеүек, һәләк булыусыларҙың ғаиләләренә 1 миллион һумдан да кәм булмаған компенсация түләнәсәк, тип билдәләне. Атап әйткәндә, 2012 йылдың ғинуар аҙағында Приют ҡасабаһында. Шулай уҡ компенсацияны бөтә зыян күреүселәр аласаҡ, уларҙың күләме алған тән йәрәхәттәре ауырлығына бәйле буласаҡ. Мөлкәтен юғалтыусыларға ла зыянды ҡаплау ҡаралған. Махсус ойошторолған комиссия зыян күреүселәр менән берлектә юғалтыу һәм мөлкәттең боҙолоуы тураһында акт төҙөйәсәк, һуңынан, актланған документтарға ярашлы тейешле түләүҙәр тәғәйенләнәсәк.
Бынан тыш, ошо уҡ ултырышта Президент трагедия һөҙөмтәһендә зыян күреүселәргә бөгөн һәм иртәгә ашығыс матди ярҙам күрһәтергә: мохтаж булғандарға беренсе кәрәк-яраҡ әйберҙәр – йылы кейемдәр, көндәлек предметтары алыу өсөн кисектергеһеҙ тотоноуҙарға бишешәр мең һум аҡса түләргә бойорҙо, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Өфөлә Затон йылылыҡ электр үҙәге төҙөлә башланыФото: Андрей Старостин | Видео: Ренат Искужин, Мирон Доровских
Өфөлә Затон йылылыҡ электр үҙәге төҙөлә башланы
Өфөлә Затон йылылыҡ электр үҙәге төҙөлә башланыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
6 июлдә Өфө районының Дмитриевка ҡасабаһында «Интер РАО» асыҡ акционерҙар йәмғиәте «Башҡортостан генерациялаусы компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең филиалын – Затон йылылыҡ электр үҙәген төҙөй башланы. Ошо ваҡиғаға арналған тантанала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.
Башҡортостандың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегенә ингән объект Өфөнө электр менән тәьмин итеүҙе яҡшыртырға һәм ҡаланың һалына башлаған биҫтәләрен йылылыҡ менән тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк. Затон йылылыҡ электр үҙәген төҙөү Өфөнөң энергия ҡоролмаһында энергия ҡеүәтенең дефицитын кәметәсәк, халыҡты һәм сәнәғәт объекттарын электр менән тәьмин итеүҙең ышаныслылығын арттырасаҡ. Затон йылылыҡ электр үҙәге эшләгән йылылыҡ энергияһы менән һалына башлаған «Забелье» биҫтәһе ҡулланыусылары тәьмин ителәсәк.
– Был республикабыҙ, ҡалабыҙ өсөн мөһим һәм бик кәрәкле объект. Ошо станция Өфөлә энергия, йылылыҡ менән тәьмин итеү буйынса мөмкинлектәрҙе киңәйтәсәк, – тине Рөстәм Хәмитов.
Киләһе йылда Ағиҙел йылғаһы аша икенсе күперҙе һалыу тамамланасаҡ һәм Затон яғына транспорт ағымы артасаҡ, тип хәбәр итте республика Башлығы.
«Интер РАО» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Борис Ковальчук һүҙҙәренсә, проектты ғәмәлгә ашырыу 2008 йылда башланған, әммә 2010 йылда төҙөлөш эштәре туҡтатылған.
– 2010 йылдан алып 10 миллиард һум самаһы аҡса һалынған. Подрядчик менән бөгөнгө килешеү ошо уҡ суммаға финанслауҙы күҙ уңында тота. Төҙөлөш хаҡы буйынса был «Интер РАО» төркөмөндә генә түгел, илдә төҙөләсәк иң осһоҙ станцияларҙың береһе. Шуға күрә быны һөҙөмтәле проект тип иҫәпләйбеҙ. Ул эш урындарын булдырыуҙы, төбәктә «Башҡортостан генерациялаусы компанияһы»ның үҫеш перспективаларын тәьмин итәсәк, – тине Борис Ковальчук.
Станциялағы ҡоролмаларҙың күбеһе Рәсәйҙә етештерелгән. Төп яғыулыҡ булараҡ тәбиғи газ файҙаланыласаҡ. 2016 йылдың аҙағында төҙөлөш эштәрен тамамлау планлаштырыла.


text:
Республика башлығы Архангель районында юл-транспорт ваҡиғаһында һәләк булғандарҙың ғаиләләренә ҡайғы уртаҡлашыу белдерҙе
Башҡортостан Президенты 20 мартта Архангель районында автомобиль аварияһында кешеләр үлеү сәбәпле ғаиләләренә, туғандарына һәм яҡындарына ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе. Был хаҡта төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
«Бөгөн Архангель районында ете кеше ғүмерен алып киткән ҡурҡыныс фажиғә булды. «Булгаков-Инйәр-Белорет» автомобиль юлында йөк һәм пассажирҙар автомобиль транспорттары бәрелеү сәбәбе арҡаһында Өфө һәм Баймаҡ районы кешеләре вафат булды. Бөтә республика исеменән һәләк булғандарҙың туғандарына һәм яҡындарына ауыр ҡайғыларын уртаҡлашам. Беҙ һеҙҙең менән бергә ҡайғырабыҙ, һыҙланыуығыҙҙы һәм тултыра алмаҫлыҡ юғалтыуығыҙҙы уртаҡлашабыҙ. Республика һеҙҙе ҡайғығыҙ менән яңғыҙлыҡта ҡалдырмаясаҡ, кәрәкле ярҙам күрһәтәсәк. Был ауыр сәғәттәрҙә көс, батырлыҡ һәм сыҙамлыҡ һеҙгә, — тиелә республика башлығының ҡайғы уртаҡлашыу тексында.


text:
Эске яныулы двигатель
Эске яныулы двигатель (Дви́гатель вну́треннего сгора́ния (сокращённо ДВС)) — эш зонаһында янған яғыулыҡтың (шыйыҡ йәки газ хәлендәге углеводород яғыулығының) химик энергияһын механик эшкә әүрелдереүсе йылылыҡ машинаһы, двигатель төрө.
Эске яныулы двигателдәрҙең етешһеҙлектәре:
- ҙур күләмле, ауыр;
- шаулы;
- зарарлы ташлантыларҙы сығарыу системаһы кәрәк;
- сағыштырмаса ҙур булмаған эшләү ресурсы;
- һыуытыу һәм майлау кәрәк;
- проект, етештереүе һәм хеҙмәтләндереүе ҡатмарлы;
- тоҡандырыуы ҡатмарлы;
- туҙа торған деталдәре күп;
- күп яғыулыҡ тотона.
Эске яныулы двигателе камил булмаған йылылыҡ машинаһы булыуға ҡарамаҫтан (ҡулланылған яғыулыҡ иң яҡшы аккумуляторҙар менән сағыштырғанда ла күберәк энергия туплаған), автономиялы эшләгәне өсөн киң таралған, мәҫәлән транспортта.
Йөкмәткеһе
Эске яныулы двигатель төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Поршенлы двигателдәр — яныу камераһы цилиндр эсендә яғыулыҡтың химик энергияһы, әйләнмә хәрәкәтте ынтылышлы хәрәкәткә (ru:возвратно-поступательное движение) һәм, киреһенсә, ынтылышлы хәрәкәтте әйләнмә хәрәкәткә әүерелдереү механизмы (ru:кривошипно-шатунный механизм) ярҙамында механик энергияға әүрелә.
Карбюраторлы бензин двигателдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яныусан ҡатнашма карбюраторҙа әҙерләнә, һуңынан һиптереүсе форсункалар ярҙамында цилиндрға бөркөтөлә. Ҡатнашма тоҡандырыу шәме (ru:Свеча) ярҙамында тоҡандырыла.
Инжекторлы бензин двигателдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яғыулыҡты аралаштырғыс инжектор ярҙамында цилиндрға бөркөтәләр. Яныусан ҡатнашма цилиндр эсендә барлыҡҡа килә.
Дизель двигателе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Юғары баҫымлы дизель яғыулығы цилиндрға бөркөтөлә. Барлыҡҡа килгән яныусан ҡатнашма шунда уҡ яна. Яғыулыҡ юғары температура һәм һәм цилиндр эсендәге юғары баҫым һөҙөмтәһендә тоҡана.
Газ двигателе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Нормаль шарттарҙа газ хәлендәге яғыулыҡ ҡулланыусы двигателдәр.


text:
Башҡортостанда башҡарма власть органдары хеҙмәттәшлеге мәсьәләләре буйынса координацион Совет ойошторолдо
14 декабрҙә Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Президенты ҡарамағында Башҡортостан Республикаһы башҡарма власть органдарының, федераль башҡарма власть органдарының территориаль органдары һәм Башҡортостан Республикаһында урындағы үҙидара органдарының үҙ-ара эшмәкәрлеген ойоштороу мәсьәләләре буйынса координация советы төҙөү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы.
Төрлө власть органдары араһында килешеп эш итеүҙе һәм үҙ-ара бәйләнеште тәьмин итеүҙә булышлыҡ күрһәтеү, Башҡортостандың ижтимағи-сәйәси һәм социаль-иҡтисади үҫешендәге мөһим мәсьәләләрҙе даими тикшереү, берлектәге сараларҙы планлаштырыу һәм тормошҡа ашырыу, мәғлүмәттәр алмашыу координация советы бурыстары иҫәбенә инә.
Координация советы рәйесе функциялары Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа йөкмәтелә.
Совет составына шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе, Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе, Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт именлеге ведомство-ара советы секретары, БР Хөкүмәте Президиумы ағзалары, БР буйынса эске эштәр министры, РФ Граждандар оборонаһы эштәре, ғәҙәттән тыш хәлдәр һәм стихия ҡазалары эҙемтәләрен бөтөрөү министрлығының БР буйынса баш идаралығы начальнигы, БР Муниципаль берәмектәр ассоциацияһы идараһы рәйесе, Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы, шулай уҡ федераль башҡарма власть органдарының БР буйынса территориаль органдары етәкселәре инде.


text:
Альберт Мифтахов Башҡортостан Президенты Хакимите Етәксеһенең эске сәйәсәт буйынса урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең бойороғо менән Альберт Мифтаховты Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимите Етәксеһенең эске сәйәсәт буйынса урынбаҫары итеп тәғәйенләне, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Белешмә. Альберт Ленар улы Мифтахов 1959 йылдың 15 сентябрендә Өфөлә тыуған. Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1981 йылда Өфөнөң Октябрь районының 13-сө киске урта мәктәбендә тарих уҡытыусыһы булып башлай.
1982-1984 йылдарҙа – Башҡорт дәүләт университетының ВЛКСМ комитеты секретары урынбаҫары. 1984-1987 йылдарҙа – Башҡорт дәүләт университеты аспиранты. 1987-1989 йылдарҙа – Башҡорт дәүләт университетының ВЛКСМ комитеты секретары. 1989-1991 йылдарҙа – ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты секретары, беренсе секретары. 1991-1994 йылдарҙа – Таможня хеҙмәтләндереү үҙәге директоры. 1998-2002 йылдарҙа — «Сим» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең дөйөм мәсьәләләр буйынса директор урынбаҫары. 2002-2009 йылдарҙа – «Монтажводстрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең дөйөм мәсьәләләр буйынса директор урынбаҫары, иҡтисад буйынса директор. 2009-2012 йылдарҙа – «Новые Системы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең башҡарма директоры. 2012-2013 йылдарҙа – «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе башҡарма комитеты етәксеһе.
2014 йылдың ғинуарынан әлегә тиклем – Башҡортостан Республикаһы Президенты Секретариаты начальнигы.


text:
Баймаҡ районында «Ағас ултырт» экоакцияһы үтте
Баймаҡ районында «Ағас ултырт» экологик акцияһы үтте, унда Аҡморон ауылындағы ҡарттар йортонда йәшәүсе оло быуын кешеләре ҡатнашты. Был социаль учреждение биләмәһен 30-ға яҡын шыршы үҫентеләре биҙәне. Барлыҡ үҫентеләр ҙә Баймаҡ питомнигынан килтерелде.
Ололар өсөн был сараны Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының Сибай территориаль комитеты ойошторҙо. Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Ағас ултырт» акцияһы 2007 йылдан алып үткәрелә. Дөйөм алғанда был ваҡыт эсендә комитет ҡарамағында булған биләмәләрҙә яҡынса 150 шыршы ултыртылған.


text:
Фото:
Сергей Лаврентьев муниципаль берәмектәр сайттарын үҫтерергә саҡырҙы
Фото:
БР Президенты ҡарамағындағы дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев район һәм ҡала хакимиәттәре башлыҡтарын Башҡортостандың муниципаль берәмектәре рәсми сайттарын үҫтереүгә күберәк иғтибар бүлергә саҡырҙы.
— БР Президенты хакимиәтенең Ижтимағи-сәйәси үҫеш һәм мәғлүмәт сәйәсәте идаралығы үткәргән тикшереү һөҙөмтәләренә ҡарағанда, Башҡортостандың 54 муниципаль районынан 19-ының үҙ сайттары юҡ, — тине Сергей Лаврентьев. – Үҙ сайттары булған райондарға килгәндә, уларҙың 18 процентында хатта иң кәрәкле мәғлүмәт – төп вазифауи кешеләрҙең фамилиялары һәм исемдәре, уларҙың контакт мәғлүмәттәре лә бирелмәгән.
Бындай хәлде, Сергей Лаврентьев фекеренсә, ҡәнәғәтләнерлек тип атап булмай. Етмәһә, беҙҙең төбәк властың асыҡлығын баһалау буйынса эксперимент сифатында һайланған һәм был күрһәткес буйынса Һамар өлкәһе менән сағыштырыласаҡ. Шуға күрә республиканың муниципаль хакимиәттәренә электрон ресурстарҙы тулы программа буйынса файҙаланырға кәрәк.
— Ҡала һәм район хакимиәттәренең рәсми сайттары менән бер рәттән, муниципаль берәмек Советының да үҙ интернет-ресурстары булырға тейеш, – тип иҫәпләй Сергей Лаврентьев. – Әлегә был йүнәлештә эш насар бара, һәм Өфө ҡала Советы менән Шаран район Советының ғына үҙ сайттары бар. Советтың үҙ сайты булмаған осраҡта, уның эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәтте ҡала һәм район хакимиәте сайтында булһа ла урынлаштырырға кәрәк. Әммә былар төрлө власть органдары булыу сәбәпле, мөмкин тиклем ҡыҫҡа ваҡыт эсендә Советтар үҙ интернет-ресурстарын булдырырға тейеш.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттары менән осрашты
Фото:
16 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөлә, Республика Йортонда, республиканан һайланған алтынсы саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаттары менән осрашты. Осрашыуҙа «Берҙәм Рәсәй» партияһының федераль исемлеге буйынса һайланған ун депутат — Римма Баталова, Александр Дегтярев, Павел Качкаев, Виктор Климов, Рафаэль Мәрҙәншин, Әнүәр Мәхмүтов, Сәлиә Мырҙабаева, Зөһрә Рәхмәтуллина, Иршат Фәхретдинов, Марсель Йосопов, коммунистар партияһынан ике депутат – Андрей Тычинин менән Александр Ющенко һәм Либераль-демократик партиянан Иван Сухарев ҡатнашты.
Рөстәм Хәмитов депутаттарҙы һайлауҙа еңеүҙәре менән ҡотланы һәм федераль парламенттың түбәнге палатаһындағы әлеге Башҡортостан депутаттары составының ярайһы күләмле булыуын, дөйөм алғанда 16 кешенән тороуын билдәләне. Улар араһында — «Берҙәм Рәсәй» партияһынан 12 депутат, КПРФ-тан — икәү, ЛДПР һәм Ғәҙел Рәсәйҙән берәр депутат бар. Был республика өсөн яңылыҡ, сөнки бығаса Дәүләт Думаһында ике фирҡә – «Берҙәм Рәсәй» менән компартия ғына күрһәтелә килде, хәҙер иһә уларҙың һаны дүртәүгә етте.
— Беҙгә тап ошо кәрәк тә инде, — тине Рөстәм Хәмитов. — Быны беҙ алға хәрәкәт итеү, демократлаштырыу тип атайбыҙ.
Төбәк башлығы властың монополиялашыуына ҡаршы булыуын, бөгөнгө көндә илдең сәйәси майҙанында күрһәтелгән барлыҡ сәйәси көстәрҙең үҙ-ара диалог алып барыуы яҡлы икәнлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм был диалог һәм хеҙмәттәшлектең дауам ителеренә ышанысын белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов яңы саҡырылыш Думаһы депутаттарын яуаплылыҡ тойоп эшләргә, республикаға файҙа килтерергә саҡырҙы һәм хәл итеүҙе талап иткән өҫтөнлөклө бурыстарҙы әйтеп ишеттерҙе. Шул уҡ ваҡытта ул федераль министрлыҡ һәм ведомстволар менән үҙ-ара хеҙмәттәшлекте арттырыу кәрәклегенә баҫым яһаны. Был, тәү сиратта, Башҡортостандың федераль инвестицион программаларҙа ҡатнашыуына ҡағыла. Стратегик йүнәлеш сифатында республика башлығы, был процеста депутаттар корпусының ҙур роль уйнауын билдәләп, федераль һәм республика кимәлендәге власть органдары араһында вәкәләттәрҙе бүлеүҙе һәм бюджет-ара мөнәсәбәттәрҙе камиллаштырыуҙы атаны.
— Беҙҙең башланғыстарҙы, республика мәнфәғәттәрен яҡлауҙа иң әүҙем позицияла торорға тейешһегеҙ,— тине Рөстәм Хәмитов. — Республикаға ресурстар, финанстар, ҙур инвестицион проекттар, кадрҙарҙы йәлеп итеү өсөн бөтә мөмкинлектәрҙе лә ҡулланырға кәрәк. Илдә булған иң ҡыҙыҡлы һәм заманса бар нәмәне, һис шикһеҙ, Башҡортостанға йүнәлтергә тырышыу мотлаҡ.
Республика Президенты Башҡортостан мәнфәғәте өсөн Дума депуттары менән тығыҙ хеҙмәттәшлеккә әҙер булыуын белдерҙе.


text:
Өфөлә ике яңы почта бүлексәһе асылды
Өфөлә ике элемтә бүлексәһе асылды — Сипайловола Баязит Бикбай урамы, 17-се йорт һәм Димдә Генерал Күсемов урамы, 15/1 йорт адрестары буйынса. Был турала Башҡортостан Республикаһы Федераль почта элемтәһе идаралығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Дим һәм Сипайлово почта хеҙмәтләндереүҙәре менән тәьмин итеү яғынан Өфөнөң иң проблемалы микрорайондары булып тора. Сипайловола дүрт кенә элемтә бүлексәһе эшләй, ә Димдә — өсәү.
Башҡортостан Республикаһы Федераль почта элемтәһе идаралығы директоры Ирек Ғәлимов әйтеүенсә, яңы бүлексәләр асыу сираттарҙы кәметергә һәм почта объекттарына эште тигеҙ бүлергә булышлыҡ итәсәк. Федераль почта элемтәһе идаралығы етәксеһе, киләһе йылда почта селтәрен киңәйтеү һәм модернизациялау буйынса эш дауам иттереләсәк, тип ышандырҙы. Йыл башында уҡ Рәсәй Почтаһы Ҡандрала үҙ көстәре менән төҙөлгән бүлексәне асасаҡ. Шулай уҡ Башҡортостанда реконструкциялағандан һуң ете элемтә бүлексәһе асырға планлаштырыла, уларҙың икәүһе Өфөлә урынлашасаҡ. Бынан тыш, баш ҡаланың эшләгән бүлексәләре базаһында өҫтәмә рәүештә оҙайтылған эш графигы менән ике посылкалар биреү үҙәге асыласаҡ.


text:
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградалары менән билдәләндеФото: Эдуард Дилмөхәмәтов
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградалары менән билдәләнде
Өфөлә республиканың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре дәүләт наградалары менән билдәләндеФото: Эдуард Дилмөхәмәтов
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
16 июндә Республика йортонда дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Хөкүмәт наградаларын һәм маҡтаулы исемдәрҙе Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе Сергей Молчанов тапшырҙы. Ул бүләкләнеүселәргә Рөстәм Хәмитов исеменән намыҫлы хеҙмәттәре, төбәктең социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индергәндәре өсөн рәхмәт белдерҙе.
Бөгөн сәнәғәт, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, спорт кеүек тармаҡтарҙың 66 хеҙмәткәре награда алды. Улар араһында ауыл биләмәләре башлыҡтары, ауыл советтары рәйестәре, хакимиәт, министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре, йәмәғәт ойошмалары етәкселәре һәм ағзалары, төҙөлөш тармағы хеҙмәткәрҙәре, табиптар, музыка мәктәптәре һәм колледждары уҡытыусылары, китапханасылар һәм журналистар, водителдәр һәм элемтә хеҙмәткәрҙәре бар.
«Бөгөн бында төрлө һөнәр вәкилдәре, талантлы, сағыу шәхестәр йыйылған, — тип мөрәжәғәт итте Сергей Молчанов. — Һеҙ юғары оҫталығығыҙ, күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәтегеҙ, иҡтисад, социаль өлкә, мәҙәниәт, спорт, фән, мәғариф өлкәһен үҫтереүгә ҙур өлөш индергәнегеҙ өсөн ошо наградаларға лайыҡ булдығыҙ. Барығыҙҙы ла республикабыҙ, илебеҙ өсөн яуаплылыҡ тойғоһо, илебеҙҙе тыныс, тотороҡло итеп күрергә ынтылыу берләштерә. Һәр берегеҙ ватансылыҡ, юғары профессионаллек, яуаплылыҡ кеүек сифаттарға эйә. Һеҙҙең хеҙмәтегеҙ арҡаһында республика илдең уңышлы төбәге, ышаныслы һәм ныҡлы терәге һанала. Республикабыҙ иҡтисад, төҙөлөш, инвестиция, социаль яҡлау, мәшғүллек, мәҙәниәт, спорт, медицина, мәғариф, фән, йәштәр сәйәсәте өлкәһендә яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә. Беҙ иртәгәһе көнгә ышаныс менән ҡарайбыҙ, һәм мин республиканың киләсәге һеҙҙең ышаныслы ҡулдарҙа икәненә инанам».


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
Рауил Бикбаев Тормошо hәм Ижады
Әҙиптең шәжәрәһе Аҫылгәрәй Бикбай Ҡотлоәхмәт Хәсән Мөхәмәтша Шәрәфетдин Төхфәтулла Рауил
Өләсәһе Өләсәһе Мәүлитбикә - Табылдиндар ҡыҙы – һүрәт төшөрөргә әүәҫ булған Ул шулай уҡ сәсән телле зат булған. Ауылдағы төрлө хәлдәр,ҡылымһыр ҡылыҡтар тураһында төртмә таҡмаҡтар сығарырға яратҡан. Кесе улы Ғизетдин Алыҫ Көнсығышта һалдат хеҙмәтендә вафат булғас, уға оло бәйет бағышлаған.
Шағирҙың биографияhы Рауил Бикбаев тыуып –үҫкән Туҡсоран буйындағы Үрге Ҡунаҡбай ауылы ҡыпсаҡ ырыуы нигеҙләгән боронғо ауылдарҙан иҫәпләнә. Күренекле шағир, әҙәбиәт белгесе,1938 йылдың 12 декабрендә Ырымбур өлкәһе Покровский районы Үрге Ҡунаҡбай ауылында ауылында тыуып үҫкән .
Бикбаевтар ғаиләһе Бикбаевтар бик матур ғаилә ҡоралар. Биш бала үҫтерәләр.1938 йылдың декабрь айында донъяға килгән Рауил шул ишле ғаиләлә, етеш тормош шарттарында иркен үҫә.
Атаһы Төхфәтулла Бикбаев Туҡсоран буйы башҡорто. Йорт һалырға ағасы, яғырға утыны булмаған яландарҙа халыҡ барыбер әмәлен тапҡан, гөрләтеп донъя көтөр өсөн көс-ғәйрәт туплай алған.
Әсәһе Хәлле ғаилә – кулак, тип, Архангель губернаһындағы Котлас лагерҙарында бик күп нужалар күрә. Ыҙа-яфаларға сыҙай алмай, 1936 йылда ауылына ҡасып ҡайта.Армиянан ҡайтҡан Төхфәтулла Рәҡиәгә өйләнә, шулай ғына кире һөрөлөүҙән ҡотола
Белем алыу Күрше Ғәбдрәфиҡ ауылына күсеп, шунда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлаған. Аҙаҡ Аҡ-булаҡ Педагогия училищеһендә белем алғас, Өфөлә Башҡорт дәүләт университетында башҡорт филология факультетында уҡый. Артабан Өфө Фәндәр академияһында аспирантура үтеп, филология фәндәре кандидаты дәрәжәһенә ирешә. Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында 30 йыл (1965-1995) тирәһе ғилми хеҙмәткәр булып эшләй, докторлыҡ диссертацияһы яҡлай.
Шағирҙын Ижады: Рауил Бикбаев төрлө күләмдәге ундан артыҡ поэма ижад итте. Илленсе-алтмышынсы йылдарҙа яҙылған шиғырҙарынан алып яңы мең йыллыҡ башланған осорҙарҙа ижад ителгән әҫәрҙәренә тиклем Рауил Бикбаев ижадында халыҡ яҙмышын, илдең бөгөнгөһөн һәм киләсәген ҡурсалау һәр саҡ үҙәктә булды. Шағир ғәзиз милләте һәмБашҡортостаны өсөн иң кәрәкле һүҙҙе иң тейешле ваҡытта әйтә белә. Шуға ла уның шиғри юлдары уҡыусыларҙың рухи юлдашына әйләнә, телдән-телгә күсә, сәхнәләрҙә яңғырай, дәреслектәргә инә. Быға миҫал итеп бик күп шиғырҙарҙы, «Һыуһаным - һыуҙар бирегеҙ!», «Халҡыма хат», «Баҙар балтаһы», «Система», «Барокамера»,«Хазина» һ.б. ҙур хеҙмәт башҡарҙы. Башҡортса һәм русса фундаменталь шиғри антологияларҙы уҡыусыларға еткереүгә лә ул күп көс һалды. Ҡәләмдәштәре хаҡында әйтелгән һүҙҙәр, төрлө жанрҙар буйынса ғилми тикшеренеүҙәр, яҙыусыларҙың съездарындағы бай йөкмәткеле докладтар, публицистик сығыштар, шиғри тәржемәләр, һуңғы йылдарҙа үҙенсәлекле күренешкә әйләнгән шиғри хәҙистәр үҙҙәре махсус томдарҙы тәшкил итерлек. Рауил Бикбаевтың «Сәфәрҙәрҙә сығам сәхәрҙәрҙә» китабы башҡорт әҙәбиәтендә сәйәхәтнамә жанрын өр-яңы баҫҡысҡа күтәрҙе.
Ғүмер уртаһы Көндәремде ваҡлыҡтарҙан әрсеп, Һөҙөп ташлап шау-шыу туртаһын, Юлдарыма хафа менән бағам Еткән саҡта ғүмерем уртаһы... (1976)
Бураҙналар (1985) Туҙан бөртөгөләй кесерәйҙем Тал сыбығы булып бөгөлөп төштөм, Йондоҙҙарға саҡлы ҙурайҙым, Мәғрур имән булып турайҙым. (1985)
Яҙмышым (1988) Бөгөнгө көн менән төн шикелле Бүленмәгән тигеҙ яҙмышым. Үтә көнөм, төнөм хаҡлыҡ тиеп, Ғәҙелһеҙлек менән алышып... (1988)
Барыһы ла беҙҙең намыҫта. Халҡыма хат. Башҡорт балаһы мин, Ер хәтерендә Мең йыл уйылып ҡалған эҙем бар. Быуындарға ялғап быуындарҙы, Илде тотҡан телем, һүҙем бар. Шул тел менән халҡым хаҡ яҙмышын Ҡайһы быуаттарға яҙмаған. Күпме аҫыл ерҙәренән яҙған, Күпме аҫыл ирҙәренән яҙған, Күпме аҫыл йырҙарынан яҙған, Тик моңонан, теленән яҙмаған (1991)
Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны (2003) Ниндәй заман! Ҡуҙғалды бар илдәр... Һәр хәбәрҙе тертләй-тертләй көтәм. Иҫкән ел дә гүйә уйҙарыма, Юлдарыма мина һалып китә. (2003)
Йөҙ ҙә бер хәҙис Кешелектең төп ҡиммәте иман, тигән, Имандың һәр тармағына инан, тигән, Иман нурын һанлаусының Хикмәт тулы һүҙҙәренә Һис шикләнмәй инан, тигән. (2001-2003) “Хәҙистәр үҙҙәренең кешелеклеге, тәрән фәлсәфәһе, тапҡыр теле менән мине ғүмерлеккә арбаны», тип яҙа Рауил Бикбаев
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт гимны Башҡортостан, һин һөйөклө ғәзиз ер, Халҡыбыҙҙың изге Ватаны. Сал Уралдан ҡалҡа бар тарафҡа Тыуған илдең тыныс ар таңы. Дан һиңә, Башҡортостан! Илен һөйгән азат халҡына дан! Рәсәй менән бөйөк берҙәмлектә Сәскә ат, Башҡортостан! (2008) (Р. Бикбаев менән Р. Шәкүр һүҙҙәре)
Халҡыма бер һүҙ Мин аҡһаҡты бар яһаным — Аяҡлыға булһын һабаҡ. Мин сулаҡты бар яһаным — Зарланмаһын ҡуллы ҡабат. Мин күҙһеҙҙе бирҙем ергә — Күҙ ҡәҙерен белһен күҙле. Мин телһеҙҙе бирҙем ергә — Һүҙ ҡәҙерен белһен һүҙле. Бәндәләрҙән ҡаҙытамын Мәңгелек йорт — гүр-ҡәберҙе. Бәлки, шул саҡ ҡәҙерләрҙәр Нур ғүмерҙе, ғәзиз ерҙе.
Шағирҙың шиғырҙар һәм поэмалар ингән йыйынтыҡтары: «Дала офоҡтары» (1964) «Ҡош юлы» (1967), «Бураҙналар» (1985), «Звездный дом» (1985), «Поющие скалы» (1986), «Время. Поэт. Народ.» (1986), «Эволюция современной башкирской поэзии» (1991), «Һыуһаным - һыуҙар бирегеҙ!» (1991), Шайехзада Бабич. Жизнь и творчество. (1995), «Шағир һүҙе - шағир намыҫы» (1997), «Ай күргәндәй, ҡояш алғандай» (1998) һ.б.
Эшмәкәрлеге: Аҡ-Болаҡ педагогия училищеһын, Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын тамамлай. Аспирантуранан һуң оҙаҡ йылдар Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының ғилми хеҙмәткәре булып эшләй. 1995 йылдан Башҡортостан Яҙыусылар союзының идара рәйесе вазифаһын башҡара. Рауил Бикбаев университетта уҡыған йылдарында яҙыша башлай. "Дала офоҡтары" тигән тәүге шиғырҙар йыйынтығы 1964 йылда донъя күрә. Шунан бирле ул ике тиҫтәгә яҡын китап сығарҙы, хәҙерге башҡорт поэзияһының кимәлен билдәләрлек күренекле шағир булып танылды. Рауил Бикбаев поэзияһында халыҡ яҙмышына бәйле проблемалар күтәрелә, заман, ил, халыҡ, киләсәк алдында яуаплылыҡ тураһында һүҙ бара. "Карауанһарай", "Баҙар балтаһы", "Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ!" поэмаларында, "Халҡыма хат" шиғырында был бигерәк тә асыҡ күренә. Рауил Бикбаев – күренекле әҙәбиәт ғалимы. Ул филология фәндәре докторы, профессор. Хәҙерге башҡорт поэзияһының үҫеү проблемаларына арналған күп ғилми хеҙмәттәрҙең авторы. Уның бигерәк тә Ш.Бабич ижадын өйрәнеү, әҫәрҙәрен халыҡҡа ҡайтарыу буйынса хеҙмәте ҙур.
Ул Шəйехзада Бабич, Рəми Ғарипов əҫəрҙəрен ентекле өйрəнеүгə һəм халыҡҡа еткереүгə күп көсһалды, Мостай Кəрим, Баязит Бикбай, Рəшит Ниғмəти һəм башҡа бик күп шағирҙарҙың ижади портреттарын яҙҙы,башҡорт əҙəбиəтенең алты томлыҡ тарихын баҫтырып сығарыуға күп көс һалды. Рауил Бикбаевтың Өфөлə, Мəскəүҙə, Ҡазанда башҡорт, рус, татар телдəрендə егерменəн ашыу китабы баҫылды. Шиғриəттəге һəм фəн өлкəһендəге хеҙмəттəре өсөн Рауил Бикбаевҡа 1993 йылда Башкортостандың халыҡ шағиры тигəн исем бирелде. Ул — Башкортостандың атҡаҙанған фəн эшмəкəре, Башкортостандың Салауат Юлаев исемендəге дəүлəт премияһы, Ғəлимов Сəлəм исемендəге йəштəр премияһы, Рəми Ғарипов исемендəгепремиялар лауреаты.1966 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Ҡулланылған әҙәбиәт Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе / Баш мөхәррир Р.З.Шәкүров. Өфө: Башҡорт энциклопедияһы дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 696 бит, һүрәттәре менән. Рауил Бикбаев. Яңғыҙ ҡоштоң осоп барғаны /Шиғырҙар. Рауил Бикбаев: " Халҡым яңылышмаһын ине" 1967 йыл: Ҡош юлы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1967. 1976 йыл: Ғүмер уртаһы: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1976. 1985 йыл: Бураҙналар: Шиғырҙар, поэмалар. Өфө, 1985. Ғ. Хөсәйенов. Рауил Бикбаев. Тормошо һәм ижады. Өфө-2008 Берйән Байым. Ижадсылар. Өфө-2008
Рауил Бикбаев поэзияһында халыҡ яҙмышына бәйле проблемалар күтәрелә, заман, ил, халыҡ, киләсәк алдында яуаплылыҡ тураһында һүҙ бара. "Карауанһарай", "Баҙар балтаһы", "Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ!" поэмаларында, "Халҡыма хат" шиғырында был бигерәк тә асыҡ күренә. Рауил Бикбаев – күренекле әҙәбиәт ғалимы. Ул филология фәндәре докторы, профессор. Хәҙерге башҡорт поэзияһының үҫеү проблемаларына арналған күп ғилми хеҙмәттәрҙең авторы. Уның бигерәк тә Ш.Бабич ижадын өйрәнеү, әҫәрҙәрен халыҡҡа ҡайтарыу буйынса хеҙмәте ҙур.
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


text:
Башҡортостанда пенсионерҙарҙы уҡыу һәм сәйәхәт итеү көтә
«Ижтимағи электрон гәзит»тә республика Президентының онлайн-конференцияһында ҡатнашыусыларҙың береһе «Халыҡ университеттары» программаһының ыңғай һөҙөмтәләре хаҡында әйтеп үтте һәм пенсионерҙар менән эшләү дауам ителәсәкме, тип ҡыҙыҡһынды. Кеше хаҡлы ялға сыҡҡас, уның йәмғиәт менән бәйләнеше өҙөлөргә тейеш түгел, тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов, «шуға күрә беҙ яңы мөмкинлектәр тәҡдим итәбеҙ». Өсөнсө быуын университеттарынан тыш, «социаль туризм» программаһы әҙерләнә. Әлегә төп йүнәлеш – райондарҙан Өфөгә. Сит илдәрҙе үҙләштереү планлаштырыла: Литва туристары менән алмашыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылған. Пенсионерҙар күрше ҡалаларға – Ырымбурға, Ҡазанға сәйәхәт ҡыла. «Был эште мотлаҡ арттыра барасаҡбыҙ»,— тине Рөстәм Зәки улы.


text:
Республикала Яңы йыл байрамдарында пенсия таратыу графигы билдәле булды Фото: Олег Яровиков
Республикала Яңы йыл байрамдарында пенсия таратыу графигы билдәле булды
Республикала Яңы йыл байрамдарында пенсия таратыу графигы билдәле булды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2016 йылдың 4 ғинуарынан Башҡортостанда 3-сө һәм 4-се көндәр өсөн пенсия таратыла башлай. 5 ғинуарҙан 10-на тиклем пенсия почтаның эш режимын иҫәпкә алып түләнәсәк. 11 ғинуарҙан пенсия ғәҙәти тәртип буйынса килтерелә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Рәсәй Пенсия фондының Өфөнөң Октябрь районы буйынса идаралығында һәм Рәсәй Пенсия фонды төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Ағымдағы йылдың декабрендә пенсионерҙарға графиктағы үҙгәрештәр хаҡында хәбәр ителде.
«Бүлексә 1 миллион 141 мең пенсионерға пенсия түләй. Уларҙың 46 проценттан күберәге — почта элемтәһе ойошмалары, 53 проценттан ашыуы кредит ойошмалары аша хеҙмәтләндерелә», — тип белдерҙе Рәсәй Пенсия фондының идара ағзаһы, Башҡортостан буйынса идарасыһы Фоат Хантимеров.


text:
Өфө – сауҙа майҙандары иҫәбе буйынса Рәсәйҙә икенсе урында
Миллионлы халҡы булған ҡалалар араһында сауҙа майҙандары менән тәьмин ителеше буйынса Өфө Екатеринбургтан һуң икенсе урында тора – бер мең кешегә 850 квадрат метр. Сағыштырыу өсөн: бер мең мәскәүлегә 735 “квадрат” тура килһә, Петербург халҡына – 760, Ҡазан халҡына – 710.
Иҡтисадтағы көрсөк күренештәренә ҡарамаҫтан, 2009 йылда Өфөлә бөтәһе бергә 105 мең квадрат метрлыҡ 188 сауҙа объекты төҙөлгән һәм сафҡа индерелгән. Төҙөлөшкә һалынған капитал 1,9 миллиард һум тәшкил иткән. Яңы сауҙа майҙандарын файҙаланыуға тапшырғандан һуң 3058 яңы эш урыны барлыҡҡа килгән.
Бөгөн Өфөлә үткән матбуғат конференцияһында Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Марат Ғәлиуллиндың әйтеүенсә, 2008 йыл менән сағыштырғанда был секторҙы инвестициялау ике тапҡырға кәмегән.
Әлеге ваҡытта Өфө ҡулланыусылар баҙары инфраструктураһы иҫәбендә 2920 стационар сауҙа предприятиеһы, 1259 ваҡлап һатыу итеүсе сауҙа объекты һәм 97,6 мең урынға иҫәпләнгән 1217 йәмәғәт туҡланыу предприятиеһы бар.
Баш ҡала хакимиәте мәғлүмәте буйынса, әле Өфөлә 34 эре сауҙа объекты төҙөлә. Уларҙың дөйөм майҙаны 914 мең квадрат метрға тиң.
2009 йылда республиканың баш ҡалаһында эконом класындағы «Байрам», «Полушка», «Магнит» сауҙа селтәрҙәренең 18 магазины, өйгә яҡын урынлашҡан 100-ҙән ашыу магазин асылған. Күмәртәләп сауҙа итеү форматында эшләгән сауҙа комплекстары ҙур популярлыҡ менән ҡуллана. 2009 йылда дөйөм майҙаны бөтәһе бергә 24 мең квадрат метр тәшкил иткән бындай 14 сауҙа комплексы асылған.


text:
Фото:
Азамат Илембәтов Федоровка районында булды
Фото:
Үткән ял көндәрендә Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов эш сәфәре менән республиканың Федоровка районында булды.
Бында ул социаль торлаҡ төҙөү һәм ауыл хужалығы өлкәләрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡушҡан эштәрҙең нисек башҡарылыуын тикшерҙе.
Шулай итеп, Динес ауылында премьер малсылыҡ фермаларын реконструкциялау барышы менән танышты. Реконструкция «Һөтсөлөк малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөтсөлөк-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» программаһы сиктәрендә үткәрелә. Быйыл программаға район хужалыҡтарының береһе – Фрунзе исемендәге ауыл хужалығы етештереү кооперативы индерелде.
Район үҙәгендә Азамат Илембәтов «Ҡыңғырау» бала баҡсаһына капиталь ремонт үткәреү, социаль торлаҡ төҙөү барышы менән танышты.
Һәйет ауылы эргәһендә йылға аша күпер асыу ҙа сәфәрҙең мөһим объекттарының береһе булды.


text:
«Мираҫ» ансамбле сит илдәргә гастролгә юллана
Иртәгә, 14 июлдә, «Мираҫ» фольклор бейеү ансамбле Францияға юлланасаҡ. Рәсәй һәм Франция дуҫлығы йылы сиктәрендә башҡорт ансамбле үҙ республикаһы һәм иле исеменән киң сараларҙа ҡатнашасаҡ.
— Беҙ Европаға үҙебеҙҙең сәғәт ярымлыҡ программабыҙҙы алып барабыҙ, — тип һөйләне ансамбль етәксеһе Валерий Степанов. — Гастролгә бөтә коллективыбыҙ менән тиерлек сығабыҙ, беҙҙә бейеүселәрҙән тыш, музыканттар һәм йырсыларыбыҙ ҙа бар бит. Был сәфәр Өфө ҡалаһы хакимиәте ярҙамы менән тормошҡа ашырыла. Беҙгә бик яуаплы миссия йөкмәтелгән, һәм беҙ уны үтәргә тырышасаҡбыҙ.
Франциянан коллектив Швейцарияға юл тотасаҡ: уларҙы бында Европаның был туристик «мәккәһе» тарафынан йыл һайын үткәрелгән традицион фольклор фестивале көтә.


text:
Башҡортостандың Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы етәксеһе алмашынды
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостандың Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығы етәксеһе вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп Илдар Мәүлитбирҙин тәғәйенләнде. Әлегә тиклем ул ведомство начальнигы урынбаҫары вазифаһын биләне.
2010 йылдан Башҡортостандың Мәғариф өлкәһендә контроль һәм күҙәтеү идаралығын етәкләгән Альмира Ғәниева үҙ теләге менән хаҡлы ялға сыҡты, тиелә республика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың бойороғонда.


text:
Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонын төҙөү Ҡариҙел районындағы законһыҙ сүплектәр мәсьәләһен хәл итергә тейеш
Ҡариҙел районында Башҡортостандың төньяҡ-көнсығыш райондарын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү буйынса урта сроклы комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу буйынса БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы эш төркөмөнөң күсмә ултырышы үтте, район биләмәһен санитар таҙартыу схемаһын эшләү мәсьәләһе ундағы төп темаларҙың береһе булды.
Ҡариҙелдәге күсмә ултырышта ҡатнашыусылар билдәләүенсә, бөгөнгө көндә ҡалдыҡтар менән эш итеү системаһы уларҙы күмеүгә йәки шәхси объекттарҙа оҙайлы ваҡыт һаҡлауға нигеҙләнгән. Сүп-сарҙы айырып йыйыу системаһы булмауы арҡаһында аҙыҡ-түлек ҡалдыҡтары менән бергә токсик компоненттары булған башҡа ҡалдыҡтар ҙа сүплеккә сығарып түгелә. Былар барыһы ла тирә-яҡ мөхиткә кире йоғонто яһай.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы белгестәре фекеренсә, Ҡариҙелдә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны төҙөлөшөн ҡайтанан башлау район биләмәһендәге санкцияланмаған сүплектәр проблемаһын хәл итергә мөмкинлек бирәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, был объект 2011-2015 йылдарға Республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү буйынса урта сроклы комплекслы программаһы сараларына индерелгән.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, күсмә ултырыш йомғаҡтары буйынса Ҡариҙел районы хакимиәтенә территорияны санитар таҙартыу схемаһын әҙерләүгә бәйле эштәрҙе әүҙемләштерергә, шулай уҡ Ҡариҙелдә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонын төҙөү буйынса проект-тикшеренеү эштәрен яңыртыу өсөн рөхсәт биреүсе документтарҙы әҙерләргә кәңәш ителгән.


text:
Башҡортостандың 24 районында бесән әҙерләү буйынса план тулыһынса үтәлгән
Башҡортостандың ауыл хужалығы предприятиеларында 670 мең тонна бесән (92 процент), 1314 мең тонна сенаж (62 процент) әҙерләнгән, бер шартлы мал башына иҫәптә был уртаса 13,8 центнер мал аҙығы берәмеге тәшкил итә.
БР Ауыл хужалығы буйынса консультация үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, 24 районда — бесән, ике районда сенаж әҙерләү буйынса план тулыһынса үтәлгән.
Иң күп бесән түбәндәге райондарҙа әҙерләнгән: Ейәнсура (20 мең тонна), Күгәрсен (20 мең тонна), Көйөргәҙе (26,1 мең тонна), Мәләүез (24 мең тонна) һәм Хәйбулла (24,8 мең тонна) райондары. Сенаж әҙерләү буйынса Дүртөйлө (72,6 мең тонна), Илеш (58,3 мең тонна), Ҡырмыҫҡалы (50 мең тонна), Стәрлетамаҡ (59,3 мең тонна) һәм Саҡмағош (63,9 мең тонна) райондары аграрийҙары алда килә.
Архангел, Благовещен һәм Яңауыл райондары һәр шартлы мал башына запастар буйынса юғары күрһәткестәргә эйә, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостанда мөһим дарыуҙарға өҫтәмә хаҡты төбәк властары билдәләйәсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Рәсәй Хөкүмәте 6 майҙағы 434-се ҡарары менән ғүмер өсөн мөһим һәм кәрәкле дарыуҙар исемлегенә ингән препараттарға хаҡтарҙы төбәк кимәлендә контролдә тотоу тәртибен раҫланы. Документ Министрҙар кабинеты сайтында баҫылған.
Ҡарарға ярашлы, бындай дарыуҙарға өҫтәмә хаҡты төбәк властары билдәләй. Тимәк, аптекаларҙа мөһим дарыуҙарҙың хаҡы һатыу һәм төбәктә билдәләнгән өҫтәмә хаҡҡа бәйле буласаҡ.
Ҡарар дарыуҙар менән күмәртәләп һатыу итеүсе ойошмаларға, дарыуханаларға, фармацевтика эшмәкәрлеге алып барыу өсөн лицензияһы булған эшҡыуарҙарға, медицина ойошмаларына ҡағыла.
Төбәк дәүләт контроле системалы рәүештә күҙәтеүҙе, тикшереүҙәр үткәреүҙе, тәртип боҙоуҙарҙы бөтөрөү һәм тәртип боҙоусыларҙы яуаплылыҡҡа тарттырыу буйынса саралар күреүҙе күҙ уңында тота.
Ғүмер өсөн мөһим һәм кәрәкле дарыуҙар исемлеге менән бында танышырға мөмкин.


text:
Башҡортостанда көҙгө саҡырылыш тамамлана
Башҡортостан республикаһы Волга- Урал хәрби округында егеттәрҙе хәрби хеҙмәткә саҡырыу һәм оҙатыу эше буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбендә. 2007 йылдың яҙғы саҡырылышында республиканан 7 мең 880-дән ашыу егет хәрби хеҙмәткә алынды.
2008-се йылдан армияла хеҙмәт итеү бер йылға ҡаласаҡ. Ошо сәбәпле хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар һаны ла артасаҡ. Киләһе йылда республика 19 меңдән ашыу егетте хәрби хеҙмәткә оҙатыр тип көтөлә. Бының өсөн буласаҡ һалдаттарҙы алдан хәрби хеҙмәткә әҙерләү мөһим. Республика хәрби хеҙмәткә саҡырыу буйынса ҡуйылған планды һәр саҡ үтәй. Әммә ҡыйынлыҡтарҙа юҡ түгел, һуңғы йылдарҙа Ҡораллы көстәргә саҡырылыусыларҙың һаулыҡтары борсолоу тыуҙыра.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Межрегионгаз» йәмғиәте башлығы менән осрашты
Фото:
5 августа Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов «Межрегионгаз» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең генераль директоры Кирилл Селезнев менән эш осрашыуы үткәрҙе. Башҡортостан менән «Газпром» асыҡ акционерҙар йәмғиәте подразделениеларының төрлө йүнәлештәр буйынса артабан хеҙмәттәшлек итеү проблемалары ҡаралды.
Атап әйткәндә, республика территорияһында газ концернының социаль проекттарын тормошҡа ашырыу хаҡында һүҙ барҙы, газ үткәреү программаһына бәйле мәсьәләләр тикшерелде.
Осрашыу барышында Рөстәм Хәмитов менән Кирилл Селезнев шулай уҡ «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендәге хәлде тикшерҙе. Предприятиены артабан модернизациялау, бөтә социаль бурыстарҙы үтәү зарурлығы билдәләнде.


text:
Бәләкәй бизнес Башҡортостанға йыл эсендә дүрт миллиард һум аҡса килтерҙе
Башҡортостан бюджетына бәләкәй һәм урта бизнестан һалым килемдәре 2011 йыл дауамында 16 процентҡа артып, 4 миллиард һумдан ашыу тәшкил итте. Бөгөн төбәктә йәмғеһе 112 мең бәләкәй һәм урта бизнес субъекты иҫәпләнә. Беҙҙә иҡтисади секторҙа эшләгән һәр дүртенсе хеҙмәткәр әлеге өлкәлә мәшғүл. Был күрһәткес буйынса республика Рәсәй төбәктәре араһында тәүге унау иҫәбендә. Бындай мәғлүмәттәр менән, республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында Башҡортостан Хөкүмәте эшмәкәрлеге тураһында отчет менән сығыш яһап, республика Президенты Рөстәм Хәмитов таныштырҙы.
Ул шулай уҡ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү буйынса республика программаһын тормошҡа ашырыуға 2011 йылда 380 миллион һум аҡса бүленеүе хаҡында әйтте. Был сумманың дүрттән өс өлөшө ҡушып финанслау тәртибендә федераль бюджеттан йәлеп ителде. Һөҙөмтәлә дүрт меңгә яҡын эшҡыуар ярҙам алды. Туғыҙ меңгә яҡын эш урыны һаҡланып ҡалды, һәм ике меңдән ашыу яңы эш урыны булдырылды.
2011 йылда бәләкәй бизнесҡа ярҙам итеү механизмы принципиаль үҙгәртелде, тине Рөстәм Хәмитов. Төп нигеҙ яйлап ҡына муниципаль кимәлгә күсерелә. Кемгә һәм нисек ярҙам итеү мәсьәләләре хәҙер урындарҙа үҙаллы хәл ителә. Һөҙөмтәлә республиканың 55 муниципалитетына эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү өсөн яҡынса 180 миллион һум аҡса бүленде.
Шулай уҡ 2011 йылда төбәктең ҡала һәм райондарында Микрофинанслау үҙәгенең һигеҙ өҫтәмә офисы асылды, уларҙа эшҡыуарҙар кредит юллай ала, шулай уҡ бушлай консультациялар ала. Бынан тыш, уларға оҡшаш үҙәктәр Һаҡлыҡ банкы менән берлектә Өфөлә һәм Стәрлетамаҡта асылды. Уларҙа үткән йылдың ноябренән алып 200-ҙән ашыу бәләкәй бизнес субъекты ярҙам алды.
Шулай уҡ, Башҡортостан Президенты фекеренсә, бәләкәй бизнес беҙҙә, илдең күпселек төбәктәрендә кеүек үк, күп ауырлыҡтарға осрай. Административ кәртәләр әле булһа бар. Республика етәкселеге был мәсьәләләрҙе хәл итеү өҫтөндә эшләйәсәк.


text:
аҙна
Содержание
Башкирский[править]
Морфологические и синтаксические свойства[править]
аҙ-на
Произношение[править]
- МФА: [ɑðʼnɑ]
Семантические свойства[править]
Значение[править]
- неделя ◆ Майҙың тәүге аҙнаһы үтеп тә китте — Вот и прошла первая неделя мая. ◆ Бер аҙналай интегеп, табипҡа барҙым — Промучившись с неделю, я пошёл к врачу. ◆ Кесе йома төндә Ҡояш тотоласаҡ, уның тәьҫире бөтә аҙнаға һуҙыласаҡ — В четверг ночью будет солнечное затмение; его влияние будет продолжаться всю неделю (из гороскопа).


text:
Стәрлетамаҡтың коммерция күсемһеҙ милек баҙары былтыр тотороҡло булды
Башҡортостандың ҙурлығы буйынса икенсе ҡалаһы — Стәрлетамаҡта 2010 йылда коммерция күсемһеҙ милек баҙарында хәл артыҡ үҙгәрмәне. Былтыр дүртенсе кварталда производство-склад күсемһеҙ милке секторында хаҡтар һәм ҡуртым ставкаларының бик аҙға ғына кәмеүе күҙәтелде.
Күсемһеҙ милек буйынса «Азимут» Берҙәм мәғлүмәт хеҙмәте аналитигы Екатерина Иманғолова хәбәр итеүенсә, баҙарҙың иң үҫешкән сегменты булып сауҙа күсемһеҙ милке ҡала. Уға ҡуртым буйынса тәҡдимдәрҙең 42 проценттан ашыуы һәм һатыу буйынса тәҡдимдәрҙең 50 проценттан ашыуы тура килә.
Стәрлетамаҡта коммерция күсемһеҙ милек объекттарының һәр квадрат метры өсөн уртаса хаҡ ете меңдән 30,5 мең һумға тиклем етә. Ә уртаса ҡуртым ставкалары – һәр квадрат метры өсөн 120 һумдан 300 һумға тиклем.


text:
Өфөлә донорлыҡ акцияһы үтте
Башҡортостандың баш ҡалаһында «Йөрәктән йөрәккә» донорлыҡ акцияһы үтте, тип хәбәр итә төбәктең Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте. Сара инициаторы булып республика Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Координация советы сығыш яһаны. Быйыл акция икенсегә үткәрелде. Дүрт көн эсендә 200-гә яҡын шәхси һаҡ предприятиеһы хеҙмәткәре ҡан тапшырҙы.
Донорҙар ҡанына ихтыяж һәр саҡ арта. Был ҡан ебәреүҙе талап иткән операциялар һанының артыуы һәм шулай уҡ юғары технологиялы медицина ярҙамының үҫеүенә бәйле. Ошоға бәйле гражданлыҡ йәмғиәтенең барлыҡ секторҙары вәкилдәрен донорлыҡты үҫтереүгә йәлеп итеү зарур, тип иҫәпләй белгестәр.


text:
Төбәктә күп йылдар эсендә тәүге тапҡыр аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың төшөүе теркәлгәнФото: автор фотоһы
Төбәктә күп йылдар эсендә тәүге тапҡыр аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың төшөүе теркәлгән
Төбәктә күп йылдар эсендә тәүге тапҡыр аҙыҡ-түлеккә хаҡтарҙың төшөүе теркәлгәнФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Июль айында Башҡортостанда күп йылдар эсендә тәүге тапҡыр дефляция теркәлгән. Республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе Гүзәл Аҫылова хәбәр итеүенсә, аҙыҡ-түлеккә хаҡтар 0,1 процентҡа төшкән. Шишәмбе, 6 сентябрҙә, Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитеты ултырышында баҙарҙағы хәл тикшерелде.
«Байтаҡ йылдар инде ҡытлыҡ күҙәтелмәй. Ғинуар-июль айҙары йомғаҡтары буйынса аҙыҡ-түлеккә ҡулланыусылар хаҡы индексы 103,4 процент тәшкил иткән. Июлдә инфляцияның кире күрһәткесе теркәлгән — 99,9 процент. Бындай хәлдең күптән булғаны юҡ ине. Тауар запастары күләме 22,9 миллиард һум тәшкил иткән. Ҡабаттан иҫәпләү яһағанда был 42 сауҙа көнө тәшкил итә. Ошондай күрһәткестәр беҙгә бер ни ҙә янамай тип раҫларға хоҡуҡ бирә», — тип иҫәпләй Гүзәл Аҫылова.
Аҙна һайын хаҡтар кимәленә мониторинг үткәреү буйынса саралар уҙғарыла, тип хәбәр итте дәүләт комитеты етәксеһе. Контролерҙар бер тапҡыр ҙа тауарҙарға ҡытлыҡ арҡаһында хаҡтарҙың артыуын теркәмәгән. Башҡортостанстат мәғлүмәттәре буйынса, бөгөн аҙыҡ-түлектең арзанлығы буйынса республика һигеҙенсе урынды биләй.


text:
дүшәмбе, 23 гыйнвар 2017, Казан вакыты 01:28
Башҡортостандан элекке сенатор Игорь Изместьевҡа ҡарата тағы бер ғәйеп тағылған. Ул Урал Рәхимовты үлтерергә тырышыуға шикләнә. Был турала сығанаҡтарға билдәһеҙ булып ҡалырға тырышҡан кеше белдергән. Быға тиклем Игорь Изместьев нотариус Галина Перепелкина менән флот офицеры Олег Булатовты үлтереүҙә, ҙур миҡдарҙа ришүәт биреүҙә ғәйепләнә ине. Хәҙер ошоларға 2003-сө йылдағы ваҡиғалар өҫтәлгән. Златоуста типографияны үртәү, 2003-сө йылдың сентябрендә террор ғәмәле ҡылырға маташыу. Ул саҡта мина һалынған автомобиль табып зарарһыҙландырылғайны.


text:
«Шүлгәнташ» ҡурсаулығында Көньяҡ Урал мәмерйәләрен һаҡлау мәсьәләләре тикшереләсәк
Көньяҡ Урал мәмерйәләрен һаҡлау һәм рациональ файҙаланыу мәсьәләләре 1-3 мартта Бөрйән районында беренсе фәнни-ғәмәли семинарҙа тикшереләсәк. Уны ойоштороусылар булып «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы ҡарамағындағы мәмерйәләрҙе һаҡлау һәм райиональ файҙаланыу буйынса эш төркөмө, Урал төбәгенең Спелеологтар ассоциацияһы, республиканың Спелеология һәм спелеотуризм федерацияһы сығыш яһай.
Семинарҙа «Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты составына ингән айырыуса һаҡланған тәбиғәт территорияларының 40-ҡа яҡын хеҙмәткәре, спелеологтар ҡатнашасаҡ.
«Башинформ» агентлығына «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы белгесе Ольга Червяцова хәбәр итеүенсә, Башҡортостан вәкилдәренән тыш, семинарҙа Свердловск, Ырымбур, Ленинград өлкәләренән һәм Пермь крайынан белгестәр ҡатнашасаҡ.
Семинар программаһында ғилми-популяр лекциялар, тематик экскурсиялар, шулай уҡ мәмерйә биләмәһен сүп-сарҙан таҙартыу буйынса саралар ҡаралған.


text:
Баш ҡалала «Балҡантау рухы» исемле фантастик повесть донъя күрҙе
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә танылған шағирә һәм журналист Лариса Абдуллинаның «Балҡантау рухы» китабы донъя күрҙе. Китапҡа уҡыусылар өсөн фантастик повесть ингән.
Өс үҫмер Салауат, Айбулат һәм Хансура тылсымлы тауҙың эсенә килеп инә һәм бер нисек тә унан сыға алмай. Малайҙарҙы ҡыҙыҡлы мажаралар көтә: улар атайҙарының бала сағына барып эләгә, Асылыкүл төбөнә төшә, иң яҡшы компьютерҙың кешегә оҡшаш итеп яһалғанлығын белә. Һынауҙар аша үткәс, үҫмерҙәр шәжәрәләрен белгән осраҡта ғына тауҙан сыға аласағын аңлай.
«Беҙҙең быуын «Бәләкәй принц» йәки «Зөбәржәт ҡала тылсымсыһы» китаптарын уҡып үҫте. Хәҙерге үҫмерҙәр уҡымай тиерлек. Мин тап балалар өсөн ҡыҙыҡлы китап яҙырға теләнем. Бик күп шиғырҙар, романдар яҙабыҙ, әммә һәр яҙыусы балалар өсөн бер әҫәр булһа ла ижад итмәһә, тиҙҙән уҡыусыларыбыҙҙың ҡалмауы ихтимал, — тип иҫәпләй Лариса Абдуллина. — Миңә балаларҙың повесымды нисек ҡабул итеүе ҡыҙыҡ. Ике улымдың да китаптағы ваҡиғаларға мөнәсәбәте ҡапма-ҡаршы булды».
Лариса Абдуллинаның яңы китабы яҡшы баһа алды. Благовар районында уҡыусылар менән осрашыу, яңы китап тураһында фекер алышыу ойошторолдо. Рәсимә Ураҡсина исемендәге фонд Дәүләкән районы (яҙыусының тыуған яғы) китапханаларына 20 дана китап бүләк итте. Бөгөн Башҡортостандың Мәғарифты үҫтереү институтында «Балҡантау рухы» китабы буйынса асыҡ дәрес күрһәтелә.


text:
Һамарҙа экологик именлек буйынса конференция үтте
Һамарҙа «Экологик хәүефтән һаҡлау көндәре үткәреүҙе ойоштороу — Рәсәй Федерацияһы төбәктәре практикаһы һәм тәжрибәһе» Бөтә Рәсәй конференцияһы үткәрелде. Был сараны Дөйөм Рәсәй Экологик хәүефтән һаҡлау көндәрен ойоштороу комитеты, Бөтә Рәсәй тәбиғәтте һаҡлау йәмғиәте, Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы һәм Һамар өлкәһе Хөкүмәте ойошторҙо.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, конференцияла республикабыҙ профсоюздары вәкилдәре ҡатнашты. Бөтәһе конференцияға илдең төрлө төбәктәренән – Санкт-Петербургтан алып Камчатка крайына тиклем 150-нән ашыу ҡатнашыусы йыйылды. Бында Башҡортостандан тыш, тағы ике төбәктән – Татарстан Республикаһынан һәм Мәскәү өлкәһенән профсоюз вәкилдәре килгәйне.


text:
Рөстәм Хәмитов «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумы эшендә ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумы эшендә ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Асыҡ инновациялар» халыҡ-ара форумы эшендә ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
31 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Асыҡ инновациялар» Мәскәү халыҡ-ара инновацион үҫеш форумы эшендә ҡатнашты. Республика етәксеһе Рәсәй төбәктәре, «Сколково» фонды, РОСНАНО стендтарын ҡараны. Шулай уҡ форум майҙансығында Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең сәнәғәт һәм сауҙа министры Денис Мантуров менән осрашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Форумда журналистар менән осрашыу барышында Рөстәм Хәмитов, «беҙҙең республика илдең инновация яғынан алға киткән төбәктәре иҫәбенә инә, беҙ Рәсәй Федерацияһы Инновацион төбәктәре ассоциацияһында торабыҙ», тип билдәләне.
Президент «күргәҙмә барыһын да ҡыҙыҡһындыра, ул бик мөһим» тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Республика төрлө сәбәптәр арҡаһында быйыл үҙ экспозицияһын ҡуймаһа ла, ике-өс йылдан мотлаҡ үҙ продукцияһын күрһәтәсәк, тине ул.
Республиканың Рәсәйҙең Инновацион төбәктәре ассоциацияһында ҡатнашыуы ни тиклем файҙалы, тигән һорауға яуап биреп, Рөстәм Хәмитов, «был Ассоциация үҙенә тиңдәрҙе берләштерә. Был эштә ысын мәғәнәһендә алға киткән төбәктәр, бер-береһенә ярҙам итеп, ниндәйҙер бер дөйөм идеология барлыҡҡа килтерә. Әгәр ниндәйҙер тәғәйен проекттар тураһында һүҙ алып барғанда, был инде федерация субъекттарының өҫтөнлөгө. Ә бына норматив документация әҙерләү, Рәсәй Федерацияһы бюджетында инновацион үҫешкә юл барлыҡҡа килһен өсөн аҡса эҙләү – был тап Ассоциацияның бурысы. Ассоциация – ул үҙе тирәләй лидерҙар ойошҡан ядро. Улар бөтә ил өсөн финанс эҙләп таба һәм ошо тематиканы алға һөрә», тине.