text:
Башҡорттар
Башҡорттар — төрки милләт, Башҡортостан Республикаһының һәм шул уҡ исемдәге тарихи-география өлкәнең төп халҡы. Республиканан тыш башҡорттарҙың тарихи йәшәйеш төбәктәре Силәбе, Ырымбур, Свердловск, Ҡурған, Һамар, Һарытау өлкәләрендә, Татарстан Республикаһында һәм Пермь крайында бар.
Башҡорттарҙың Рәсәй Федерацияһындағы һан иҫәбе (2002) — 1 673 389 кеше, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһында — 1 221 302. Башҡорт теле Алтай ғаиләһе төрки төркөмөнөң көнбайыш тармағына инә, тармаҡланған диалект структураһы бар. Дингә ышанған башҡорттар — мосолман-сөнниҙәр.
Йөкмәткеһе
Этноним[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әлеге ваҡытта башҡо́рт этнонимының 50-нән ашыу төрө барлыҡҡа килеү варианты бар.
- XVIII быуат тикшеренеүселәре В. Н. Татищев, П. И. Рычков, И. Г. Готлиб буйынса, башҡорт һүҙе «баш ҡорт», йәғни «баш бүре» тигәнде аңлата[23][24][25].
- Тарихсы һәм тыуған яҡты өйрәнеүсе В. С. Юматов (?—1848) буйынса, башҡорт — «баш ҡорт». Бында «ҡорт» һүҙе бал ҡорто мәғәнәһендә[26].
- Рәсәй тарихсыһы һәм этнограф А. Е. Алекторов 1885 йылда яҙғанса, башҡорт — «айырым бер халыҡ»[27].
- Танылған төрки этнонимдар тикшереүсеһе Н. А. Баскаков буйынса, башҡорт һүҙе 2 киҫәктән ойоша: «badz(а)»—"үҙ", «(о)гур»—"ҡәбилә", һәм мәғәнәһе лә «ҡәбилә эсендәге үҙ кеше»[28][29].
- Этнограф-ғалим Н. В. Бикбулатов буйынса, этноним, Гардизиҙың (XI б.) тарихи яҙмаларында телгә алынған, Яйыҡ йылғаһы бассейнында хазарҙар һәм ҡыпсаҡтар араһында йәшәгән, 2000 яугиры булған легендар сардар Башгирд исеменән килеп сыҡҡан тигән фекер тәҡдим итә[30].
- Этнограф М. И. Өмөтбаев буйынса, башҡорттар борон үҙҙәрен «баш унғар» («баш уғыр»), һуңынан «башғур», һәм аҙаҡ «башҡурт» тип атай[31].
- Тел белгесе Ә. М. Аҙнабаев буйынса этноним түбәнге өлөштәрҙән тора: баш+уғыр//уғор+т: биш+уғыр+т (бында «биш» — һан, «уғыр» — ҡәбилә атамаһы, «т» — дөйөм алтай күплек күрһәткесе). Әхмәр Аҙнабаев этнонимды «венгр» (вун[32] уғар//уғыр) һәм «болғар» (бäл[33] уғор//уғар//уғыр) этнонимдарының этимологиялары менән сағыштыра[34]. Д. М. Данлоп буйынса 'башҡорт этнонимы «биш ҡәбилә, биш уғыр» тип аңлатылған beshgur, bashgur формаларынан барлыҡҡа килгән. Шулай уҡ Данлоп фекеренсә, хәҙерге телдәге Sh өнөнөң болғар телендәге L өнөнә тура килеүе нигеҙендә, башҡорт (bashgur) һәм булгар (bulgar) этнонимдары эквивалентлы булып тора[35].
- Этнограф Р. Ғ. Кузеев этноним баш — «баш», «төп» һәм ҡор(т) — «ырыу», «ҡәбилә», «бүре» һүҙҙәренән барлыҡҡа килеү варианттарын килтерә[36].
Этногенез[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорттар составында этнографик төркөмдәр (төньяҡ-көнсығыш, көньяҡ-көнсығыш, көньяҡ-көнбайыш, төньяҡ-көнбайыш), этник төркөмдәр (Кама‑Ыҡ башҡорттары, Пермь башҡорттары, Урал аръяғы башҡорттары, Ырғыҙ‑Кәмәлек башҡорттары, Ырымбур башҡорттары), этник ҡатлам төркөмдәре (мишәрҙәр, типтәрҙәр) айырып йөрөтөлә. Башҡорттар раса составы буйынса бер төрлө түгел, уға европеоид һәм монголоид расалары ҡушылыуы хас.
Башҡорттарҙың барлыҡҡа килеүе тураһында төрлө ғилми ҡараштар бар.
- Төрки — В. М. Флоринский, П. С. Назаров, С. И. Руденко, Р. Ғ. Кузеев, В. Вильяминов-Зернов, В. Н. Витевский, Д. Н. Соколов, һәм башҡалар;
- Финн-уғыр — Ф. И. Страленберг, В. Н. Татищев, Н. М. Карамзин, С. А. Токарев, Д. А. Хвольсон, И. Н. Березин, К. Уйфальфи, М. И. Өмөтбаев, В. Ф. Филоненко, Н. П. Шастина һәм башҡалар;
- иран — С. А. Ғәлләмов, С. И. Руденко, К. Ф. Смирнов, һәм башҡалар[37][38][39][40][41];
- Ҡатнаш — А. Шлецер, А. Кастрен, Н. Аристов, А. Дмитриев, С. А. Токарев һәм башҡалар.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Совет филологы, антика тарихы С. Я. Лурье иҫәпләүенсә, б.э.т. V быуатта Геродоттың «Тарих»ында аргиппей исеме аҫтында хәҙерге башҡорттарҙың ата-бабалары телгә алына[42]. Геродот хәбәр итеүенсә, аргиппейҙар «бейек тауҙар битләүендә» йәшәй[43], улар күршеләренең үҙ-ара низағтарын яйға һалалар, һәм уларҙа тыуған иленән ҡыуылған бер кем һыйынырға урын тапһа — уны бер кемдә кәмһетмәйәсәк. Агрипейҙар айырым телдә һөйләшәләр, скифса кейенәләр, ағас емештәре менән туҡланалар. Аҙыҡҡа ҡулланылған ағастың атамаһы — понтик, уның емештәре баҡса борсағына оҡшаш, әммә эсендә һөйәге бар. Бешкән емеште туҡыма аша һығалар һәм унан «асхи» тигән ҡара һут сыға. Был һутты улар һөткә болғап эсәләр. «Асхи»ның тѳпрәһенән күмәс әҙерләйҙәр[43]. С. Я. Лурье «асхи»ны «әсе» (урыҫ. кислый) төрки һүҙенә тап килтерә[42], ә телсе Ж. Ғ. Кейекбаев буйынса, «асхи» һүҙе башҡорт телендәге «әсе һыу»ҙы (урыҫ. кислая жидкость) хәтерләтә[44].
Төркиәтсе Әхмәтзәки Вәлиди күҙаллауынса, башҡорттар Клавдий Птолемейҙың беҙҙең эраның II быуатына ҡараған хеҙмәтендә скифтарҙың пасиртай тигән ырыуы исеме аҫтында телгә алына[45].
643 йылда төҙөлгән Суй-шу хроникаһында, теләү (уғыҙ) төрки ҡәбиләләре берләшмәһендә 45 ырыу, шул иҫәптән Арал һәм Каспий диңгеҙҙәре араһында йәшәүсе башукили телгә алына, көнбайыш һәм ҡытай тикшеренеүселәре уны башҡорттар тип иҫәпләйҙәр[45][46]. Ҡытай сығанаҡтарына ярашлы, VIII—IX быуаттарҙа Волга бассейнындағы һундарҙың этник вариҫтары булған ҡәбиләләр араһында 'Бо-хан һәм Бей-дин телгә алына, уларҙы волга болғарҙары һәм башҡорттарға тап килтерәләр теләү[47][45].
Беҙҙең эраның I мең йыллығы аҙағында башҡорттар көнбайышта Волга йылғаһынан алып көнсығышта Тубыл йылғаһына тиклем, көньяҡта Илек һәм Яйыҡ (Урал) йылғаларынан башлап төньяҡта Кама һәм Сылва йылғаларына тиклемге ерҙәрҙә йәшәй һәм төрлө дәүләттәр составына инә (Дәшти Ҡыпсаҡ, Төрки ҡағанаты, Хазар ҡағанаты, Волга буйы Болғары, Алтын Урҙа, Ҡазан ханлығы, Нуғай Урҙаһы, Себер ханлығы). XVI быуаттың 2‑се яртыһында башҡорттар Мәскәү батшалығына инә. Дәүләт хәрби хеҙмәт һәм башҡа йөкләмәләрҙе үтәү, яһаҡ һәм һалымдар түләү шарты менән башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы, урындағы үҙидаралығы (йыйын, ҡоролтай), традицион йолалары, байрамдары, дин тотоу ирке һаҡланыуын гарантиялай. Колониялаштырыуҙың көсәйеүе, һалымдар үҫеүе һәм йөкләмәләр һанының артыуы, башҡорттарҙың аҫаба ерҙәрен тартып алыу, урындағы үҙидаралыҡтың сикләнеүе башҡорт ихтилалдарына (XVII—XVIII бб.) сәбәп була. Төбәктең башҡа халыҡтары менән бергә башҡорттар Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—1775) ҡатнаша. 1798—1865 йылдарҙа Башҡортостанда идара итеүҙең кантон системаһы була, башҡорттар хәрби хеҙмәтле ҡатламдарға (Башҡорт полктары, Башҡорт-мишәр ғәскәре) ҡарай. XIX—XX быуат башында башҡорттар һаны арта (1897 йылда ҡарай 1311 мең кеше), мәғариф, мәҙәниәттең артабанғы үҫеше күҙәтелә.
Революциянан (1917) һуң Башҡортостан автономияһын төҙөү өсөн көрәш башлана. 1922 йылда Оло Башҡортостан ойошторолғандан һуң, башҡорттарҙың күп өлөшө унан ситтә ҡала (Туҡ-Соран кантоны, Ялан кантоны, Арғаяш кантоны). 1926 йыл аҙағында башҡорттар һаны революцияға тиклемге осор менән сағыштырғанда ике тапҡырға тиерлек кәмей һәм СССР‑ҙа 714 мең кеше тәшкил итә, БАССР‑ҙа — 584,8 мең: Граждандар һуғышы, ҡоролоҡ һәм аслыҡ эҙемтәләре үҙен һиҙҙерә. Башҡорттар һаны артыуына сәйәси репрессиялар, Бөйөк Ватан һуғышы кире йоғонто яһай. Башҡорттарҙың бер өлөшө урыҫтар, татарҙар тарафынан ассимиляциялана. Халыҡ һанының революцияға тиклемге кимәленә тик 1989 йылға өлгәшелә. Башҡорттарҙың башҡа төбәктәргә миграцияһы күҙәтелә: 1926 йылда — дөйөм һандың 18 %‑ы, 1959 — 25,4 %‑ы, 1989 — 40,4 %‑ы. Эш урындары етешмәү һәм уңайһыҙ социаль шарттар арҡаһында, нигеҙҙә, көньяҡ‑көнсығыш һәм көньяҡ райондарҙан халыҡ күсеп китә. Һуңғы йылдарҙа башҡорттарҙың Урта Азия, Ҡаҙағстан һәм башҡалар төбәктәрҙән ҡайтыу тенденцияһы (1992—96 йй. 4904 кеше) күҙәтелә. Башҡорттарҙың социаль‑демографик структураһында эшселәр синыфы, интеллигенция, инженер‑техник хеҙмәткәрҙәр һаны арта.
Иҫәбе һәм урынлашыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй империяһының беренсе бөтә халыҡ иҫәбен алыу (1897) ваҡытында милләт тураһында һорау бирелмәгән. Шул уҡ ваҡытта туған тел һәм ниндәй дингә ышаныуҙары тураһындағы һорауға яуаптар буйынса теге йәки был милләттең һан иҫәбен билдәләп була. 1897 йылда Рәсәйҙә 1 321 363 кеше туған телен башҡорт теле тип атаған. Башҡорттарҙың 99,2 % Өфө (899 910), Ырымбур (254 561), Пермь (85 395), Һамар (57 242), Вятка (13 909) губерналарында йәшәгән.
Бөтә донъяла халыҡ һанын теүәл генә билдәләүе бик ауыр. Әммә ҡайһы бер сығанаҡтарҙа донъяла башҡорттар 2 миллион тирәһе кеше тигән фаразлауҙар бар. 2010 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәренә ярашлы, Рәсәй Федерацияһында 1 584 554 башҡорт, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһында — 1 172 287 башҡорт теркәлгән[1][2][3].
Хәҙерге ваҡытта Тарихи Башҡортостанға ингән территорияларҙан тыш, башҡорттар Рәсәй Федерацияһының барлыҡ субъекттарында, шулай уҡ сит илдәрҙә йәшәйҙәр.
Урбанизация процесы ҡала халҡының 1938 йылда 5,8 %‑тан 2002 йылда ҡарата 42,4 %‑ҡа тиклем артыуына килтерә. Ҡалаларҙа башҡорттар һаны 518 мең кеше тәшкил итә, шул иҫәптән Өфөлә — яҡынса 155 мең; Стәрлетамаҡта — 41 мең; Нефтекамала — 34 мең; Сибайҙа — 29 мең; Салауатта — 28 мең; Ишембайҙа — яҡынса 20 мең; Мәләүездә — 17 мең.
Генетика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Брайан Сайкс һәм Сти́вен О́ппенгеймер R1b гаплогруппа таралышыу нигеҙендә британдар һәм башҡорттар туған халыҡтар булыу мөмкинлеген белдерҙеләр [49]. Фонетик яҡтан башҡорт өндәре ҫ, ҙ, ҡ, ө, ң инглиз телендә th, q, o, ng өндәре менән оҡшаш.
Башҡорт субпопуляция араһында иң күбеһе Y-хромосомының мутациялар — R-M269, R-M73, SRY10831.2 һәм N-tat.[50] Шул мутациялар Көнбайыш Европала һәм Көньяҡ Уралда күпләп таралған R1b гаплогруппаһына (R-M269 и R-M73), Көнсығыш Европала һәм Урта Азияла таралған R1a гаплогруппаһына (SRY10831.2) һәм N гаплогруппаһына (N-tat) инәләр.
Теле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт теле алтай телдәре ғаиләһенә ингән төрки телдәрҙең береһе (ҡыпсаҡ төркөмөнөң ҡыпсаҡ‑болғар төркөмсәһе). Башҡорттарҙың милли теле, урыҫ теле менән бер рәттән, Башҡортостан Республикаһының дәүләт теле. Шулай уҡ Рәсәй Федерацияһының Ҡурған, Свердловск, Силәбе, Төмән, Һамар, Һарытау, Чита һәм Ырымбур өлкәләрендә, Пермь крайында, Татарстанда, Коми Республикаһында, Саха Республикаһында, Урта Азия республикаларында, Ҡаҙағстанда һ. б. таралған. Башҡорт телендә һөйләшеүселәр һаны — 1057 меңгә яҡын кеше (2002).
Төп диалекттары: төньяҡ-көнбайыш, көнсығыш һәм көньяҡ. Лексик һәм фонетик‑грамматик билдәләре буйынса татар теленә яҡын.
Башҡорттарҙың күбеһе урыҫ телен, бер өлөшө мари телен, сыуаш телен, татар телен, удмурт телен һәм башҡалар телдәрҙе белә.
Ҡәбиләләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт халҡы элек ҡәбиләләргә һәм ырыуҙарға бүленгән. Ырыуҙар - араларҙан, нәҫел-зат бүленештәренән торған.
Хужалығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорттарҙың төп һөнәр–кәсебе булып игенселек, һунарсылыҡ, солоҡсолоҡ, балыҡсылыҡ, йыйыусылыҡ менән аралаш ярымкүсмә (йәйләү) малсылығы һ. б. торған.
Башҡорттарҙың хужалыҡ ҡоролошона йәшәү урынындағы тәбиғәт мөхите — дала, тау районы һәм тау итәге, гумусҡа бай тупраҡ, йылғалар, күлдәр үҙенсәлеге — барыһы тәьҫир итә. Башҡортостандың ер аҫты файҙалы ҡаҙылма байлыҡтарына — тимер мәғдәненә, нефткә, газға, төҫлө металдарға бай. Бик күп файҙалы байлыҡтар булыуы, отошло урынлашыуы һәм кеше потенциалы Башҡортостанда хәҙерге заман талаптарына яуап бирерлек хужалыҡ — сеймал табыу һәм яғыулыҡ сәнәғәтен, уларҙы эшкәртеү сәнәғәтен, ғилми учреждениелар һәм мәктәптәрҙе, ғилми нигеҙгә ҡоролған ауыл хужалығын, Фәндәр Академияһын булдырырға мөмкинлек бирә.
Кейеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XVII быуаттан башлап ҡына башҡорт милли костюмы тураһында яҙма сығанаҡтар билдәле. XVII—XVIII быуаттарҙа халҡыбыҙ күрше милләттәр менән тығыҙ мәҙәни бәйләнештә тормаған, шуға ла милли үҙенсәлектәр ҙә нығыраҡ һаҡланып килгән. Башҡорттар кейем өсөн күберәк киндерҙән, кесерткәндән һуғылған туҡыма, һарыҡ тиреһен йәнлек тиреләрен, кейеҙҙе, йөнде, мамыҡты файҙаланған. Башҡорттар сит илдәрҙән (Бөйөк ебәк юлы аша) килтерелгән ебәк, атлас, барса туҡымаларында ҡулланған, уларҙың өлгөләре боронғо ҡорғандарҙа ла табыла. Был туҡымалар ҡиммәт торған, шуға ла ебәк кейем — затлылыҡ билдәһе һаналған.
XIX быуатҡа тиклем башҡорттар сәкмән, елән, тун кейһә, был осорҙа билле бишмәт, кәзәкей, камзул һымаҡ кейемдәр киң тарала. Бигерәк тә ир-егеттәрҙең кейеме ҙур үҙгәреш кисерә. XIX быуат башындағы гравюраларҙа ир-егеттәр боронғо кейем кейһә, быуат аҙағындағы фотоларҙағы кейем айырмаһы күҙгә ташлана. Башҡорт кейемдәре, бигерәк тә, байрам өсөн кейемдәре бик күп төрлө. Көн торошона һәм миҙгеленә ҡарамай, эске кейем өҫтөнән ҡат-ҡат халат кейгәндәр.
Аш-һыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт милли аштарының төп массаһын бешерелгән, киптерелгән һәм ҡаҡланған йылҡы ите, ҡуй ите, һөт продукттары, киптерелгән еләк, киптерелгән бөртөклөләр, башҡорт балы тәшкил иткән. Был ашамлыҡтарҙың миҫалы булып ҡаҙы-ҡарта ҡаҙы (йылҡы колбасаһы), баҫтырма (ҡаҡланған ит), шулай уҡ ҡымыҙ, сейәле hары май, муйыл майы, ҡорот (ҡоро ҡорот), эремсек һәм айран тора — был ашамлыҡтарҙың бөтөнөһө лә йәйге эҫелә лә сағыштырмаса яҡшы һаҡлана һәм уларҙы юлға алыуы уңайлы. Ҡымыҙ тап юлда әҙерләнә тип иҫәпләнә — бейә һөтө һалынған һауыт эйәргә бәйләнгән һәм һабала көнө буйына сайҡалып йөрөтөлгән.
Традицион башҡорт ашамлығы бишбармаҡ бешерелгән иттән һәм һалманан (эре итеп киҫелгән туҡмастың төрө) әҙерләнә, мул итеп һуған, йәшел тәмләткестәр ҡушыла һәм, әлбиттә, ҡорот өҫтәлә. Башҡорт аш-һыуының (кухняһының) күҙгә ташланып торған тағы бер үҙенсәлеге: ашамлыҡтар янына йыш ҡына һөт продуктылары бирелә — һирәк табын ҡоротһоҙ һәм ҡаймаҡһыҙ була. Башҡорт ашамлыҡтарының күпселеге әҙерләү ябайлығы һәм туҡлыҡлы булыуы менән айырылып тора.
Айран, буҙа, ҡаҙы, ҡатлама, ҡымыҙ, манты, өйрә, ыумас ашы һәм башҡа бик күп ашамлыҡ төрҙәре Урал тауҙарынан Алыҫ Көнсығышҡа саҡлы биләмәләрҙә йәшәгән күп халыҡтарҙың милли ашамлығы тип һанала.
Ғаилә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дин[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Диндар башҡорттар — мосолман‑сөнниҙәр. Ислам диненең Башҡортостанға үтеп инеүенә мосолман илдәре менән VIII—IX быуаттарҙа урынлаштырылған сауҙа-иҡтисади бәйләнештәр булышлыҡ иткән. Башҡортостандың Ишембай районындағы Левашёв ҡәберлеге Уралдың тәүге мосолман археологик ҡомартҡыһы булып иҫәпләнә. Бында эҙләнеү барышында Ғәрәп хәлифәлегенең 706 һәм 712 йылғы өс көмөш дирһәме һәм алтын динары, шулай уҡ мәйеттәрҙең ҡулдары кәүҙә буйлап һуҙылған, баштары көнбайышҡа йүнәлтелгән иртә мосолман зыяраты ҡәберҙәре табылған[51]. VII быуатта пәйғәмбәр Мөхәммәттең үҙ сәхәбәләрен Көньяҡ Уралға ебәреүе тураһында мәғлүмәттәр бар. Төрөк дин белгесе Усман Нури Топбаш һәм Нәҡшбәндиә суфыйҙар тәриҡәтенең башлығы шәйех Мөхәммәт Назим әл-Хаҡҡани Башҡортостанға ебәрелгән өс сәхәбәне атайҙар[52]. Быны үҙ хеҙмәттәрендә тарихсылар Хисаметдин бин Шәрәфетдин һәм Таджетдин Ялсығол Әл-Башҡорди раҫлай, улар шулай уҡ башҡорттарҙан кемдәр тәүгеләрҙән булып ислам динен ҡабул итеүе хаҡында хәбәр итәләр. Хисаметдин бин Шәрәфетдин үҙенең «Болғар тарихы» китабында башҡорттарҙың ислам динен үҙ күршеләренән иртәрәк, һижрә буйынса 195 йылда (Григориан календары буйынса 748 йылда) ҡабул итеүҙәре тураһында яҙа[53]. «Кун-әл-әкбәр» («Ваҡиғаларҙың асылы») төркиҙәр тарихында башҡорттарҙың яҡынса 70 ҡалаһы һәм ҡәлғәһе булыуы, ә исламды улар һижрәнең 530 йылда (Григориан календары буйынса 1152 йылда) ҡабул итеүҙәре хаҡында телгә алына[53].
Урта Азия илдәре менән мәҙәни һәм сауҙа-иҡтисади мөнәсәбәттәре Башҡортостанда хәнәфи мәзһәбе тәғлимәтенең таралыуына булышлыҡ иткән. Башҡорттар араһында ислам диненең таралыуына шулай уҡ 922 йылда Волга буйы Болғарының исламды дәүләт дине булараҡ ҡабул итеүе лә сәбәпсе булған. Әммә Аллен Франк буйынса, «иң мөһиме башҡорттарҙың исламлаштырыу тураһындағы бик боронғо күпселек һәм йыш ҡына осраған риүәйәттәрендә — был Болғар ҡалаһы уларҙа бөтөнләй булмауы, ә исламлаштарыу Бохара, Бағдад һәм Анатолия миссионерҙарына беркетелә»[54]. Иртә осорҙа башҡорттарҙа ислам динен таратыуҙа ҙур ролде Ясауи һәм Нәҡшбәндиә тәриҡәттәренең суфый миссионерҙары башҡарған, улар Көньяҡ Уралға Урта Азияның үҙәк ҡалаларынан, тәү сиратта Бохаранан, килгән.
Ауыҙ‑тел ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт ауыҙ‑тел ижадында «Урал батыр», «Аҡбуҙат», «Иҙеүкәй менән Мораҙым», «Алпамыша менән Барсынһылыу» һәм башҡа эпостар төп урынды биләй. Әкиәт фольклоры героик, тылсымлы, көнкүреш әкиәттәренән тора. Башҡорт эпик, лирик, көнкүреш йырҙарына шиғыр һәм көй үҙенсәлектәре, бейеүҙәренә пантомима элементтары, ҡатмарлы сюжет структураһы («Байыҡ», «Перовский») хас. Башҡорт халыҡ ижады традициялары профессиональ сәнғәт һәм әҙәбиәт нигеҙенә ята. Биҙәү‑ҡулланма сәнғәте художество‑һүрәтләү сараларының күп төрлөлөгө, композицион алымдар камиллығы, орнаменттың тасуирилығы менән һыҙатлана. Аппликация, сигеү, бәйләү, кейеҙ, ағас, таш, күн, металл, буҫтауҙы художестволы эшкәртеү киң үҫеш ала.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
- ↑ 2,0 2,1 Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 3,16 3,17 3,18 3,19 3,20 3,21 3,22 3,23 3,24 3,25 Всероссийская перепись населения 2010 г. Национальный состав регионов России
- ↑ 4,0 4,1 http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim/pub-04-15.xlsx
- ↑ Агентство Республики Казахстан по статистике. Национальный состав, вероисповедание и владения языками в Республике Казахстан
- ↑ Population by national and/or ethnic group, sex and urban/rural residence: each census, 1985—2003 (инг.)
- ↑ Итоги всеобщей переписи населения Туркменистана по национальному составу в 1995 году
- ↑ http://joshuaproject.net/countries/UZ
- ↑ Национальный статистический комитет Кыргызской Республики. Численность постоянного населения по национальностям по переписи 2009 года
- ↑ Национальный статистический комитет Республики Беларусь. Национальный состав РБ согласно переписи 2009 года
- ↑ Latvijas iedzivotaju sadalijums pec nacionala sastava un valstiskas piederibas (латыш.)
- ↑ Перепись населения и жилищного фонда Республики Таджикистан 2010 года. Национальный состав, владение языками и гражданство населения Республики Таджикистан. Том III
- ↑ PCE04: ENUMERATED PERMANENT RESIDENTS BY ETHNIC NATIONALITY AND SEX, 31 DECEMBER 2011 (инг.)
- ↑ GYVENTOJAI PAGAL TAUTYBĘ, GIMTĄJĄ KALBĄ IR TIKYBĄ (Национальный, языковой и религиозный состав Литвы)
- ↑ Lewis, M. Paul (ed.) Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. (инг.). Dallas, Tex.: SIL International. (2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011. 15 апрель 2011 тикшерелгән.
- ↑ Том 4 — «Национальный состав и владение языками, гражданство». 5. Владение языками (кроме русского) населением наиболее многочисленных национальностей (с численностью 400 тысяч человек и более)
- ↑ Юсупов Р. М. Антропологические типы //Башкирская энциклопедия. В 7 т.: Т.1. A-Б. — Уфа: Башкирская энициклопедия, 2005, С.169.
- ↑ Юсупов Р. М Антропологические типы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ Лобов А.С. Структура генофонда субпопуляций башкир. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук . Уфа, 2009.
- ↑ Татары. -М.: Наука, 2001, С.42-43.
- ↑ Nemeth G. Ungarische Stammesnamen bei den Baschkiren. Hungary, Budapest, 1966.
- ↑ Немет Д. Венгерские племенные названия у башкир. Будапешт, 1966.
- ↑ Татищев В. Н. История Российская». Т. 1. — М.-Л., 1962. — С. 252.
- ↑ Рычков П. И. История Оренбургская. — СПб., 1759. — С. 10.
- ↑ Готлиб И. Г. Описание всех обитающих в Российском государстве народов и их житейских обрядов, обыкновений, одежд, жилищ, вероисповеданий и прочих достопамятностей. — СПб., 1799. — С. 85.
- ↑ Юматов В. С. О названии башкирцев // Оренбургские губернские ведомости. — № 24. — С. 297.
- ↑ Алекторов А. Е. // Оренбургский листок. — № 46.
- ↑ Баскаков Н. А. Модели тюркских этнонимов и их типологическая классификация. // Ономастика Востока. — М., 1980. — С. 199—207.
- ↑ Баскаков Н. А. О происхождении этнонима башкир. // Этническая ономастика. — М., 1984.
- ↑ Бикбулатов Н. В. Этноним «башҡорт» / Башкирская этнонимия
- ↑ Уметбаев М. И. Башкиры // Ватандаш. — 1998. — № 2. — С. 161. — ISSN 1683-3554.
- ↑ Сыуаш телендә «вун» — 10 һанын аңлата
- ↑ Сыуаш телендә «пилллек//пилек» — 5 һанын аңлата
- ↑ Аҙнабаев Ә. М. Тағы ла «башҡорт» этнонимы тураһында // Ватандаш. — 2002. — № 6. — С. 100—106. — ISSN 1683-3554.
- ↑ Danlop D. M. The History of Jewish khazars. — New Gersey, 1954. — P. 34.
- ↑ Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения — М.: Наука, 1974. — Б. 447—448. — 572 б.
- ↑ Руденко С. И. Башкиры. М.-Л., Наука, 1955, с.351.
- ↑ Мажитов Н. А., Султанова А. Н. История Башкортостана. Уфа, Китап, 2010, С.108 (Смирнов К. Ф. о дахо-массагетских корнях башкир).
- ↑ Р. М. Юсупов. Краниология башкир. Л., Наука, 1989; Юсупов Р. М. Некоторые проблемы палеоантропологии Южного Урала и этнической истории башкир//XIII Уральское археологическое совещание. Тезисы докладов, часть II, Башkортостан, Уфа, ВЭГУ, 23-25.04.1996, С. 120—123.
- ↑ Зинуров Р. Н. Башкирские восстания и индейские войны — феномен в мировой истории. Уфа, Гилем, 2001, С.11 (прабашкиры — потомки отделившихся скифов).
- ↑ Галлямов С. А. Башкорды от Гильгамеша до Заратустры. Уфа, РИО РУНМЦ Госкомнауки РБ, 1999 (О башкордах из родов Тангаур и Гайна).
- ↑ 42,0 42,1 Лурье С. Я. История Древней Греции / С. Я. Лурье. — Л., 1940. — Ч. 1. — 685 с.
- ↑ 43,0 43,1 Геродот. «История». Книга Четвёртая. «Мельпомена»
- ↑ Киекбаев Дж. Г. Некоторые вопросы изучения башкирских и татарских диалектов. — С. 19.
- ↑ 45,0 45,1 45,2 Ахметзаки Валиди Тоган История башкир — Уфа: Китап, 2010. — Б. 21—23. — 352 б. — ISBN 978-5-295-05000-8.
- ↑ Вэй Чжэн. Хроника государства Суй. — Пекин: Бона, 1958. — Гл. 84, С 18б, 3.
- ↑ Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения — М.: Наука, 1974. — Б. 427—428. — 572 б.
- ↑ 1897 й. халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре Рәсәй империяһы һәм Өфө губернияһы территориялары буйынса бирелгән
- ↑ [ http://old.archeo-news.ru/2012/07/blog-post_24.html ]
- ↑ Лобов А. С. Структура генофонда субпопуляций башкир. Диссертация кандидата биологических наук. — Уфа, 2009. — 131 с.
- ↑ Ахмад Макаров.
- ↑ В Миякинском районе установили мемориал сподвижникам пророка Мухаммада. ИА «Башинформ» (2011-06-17). 29 март 2019 тикшерелгән.
- ↑ 53,0 53,1 Уметбаев М. И. Башкиры // Ватандаш. — 1998. — № 2. — С. 161—162. — ISSN 1683-3554.
- ↑ Франк А. Дж. Исламская историография и «булгарская» идентичность у татар и башкир в России. — Казань, 2008. — С. 118.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения — М.: Наука, 1974. — 572 б.
- Руденко С. И. Башкиры: историко-этнографические очерки — Уфа: Китап, 2006. — 376 б. — ISBN 5-295-03899-8.
- Антропология башкир / М. А. Бермишева, В. А. Иванов, Г. А. Киньябаева и др. — СПб.: Алетейя, 2011. — 496 б. — ISBN 978-5-91419-386-4.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — М.: Наука, 2009. — Т. I. — 400 б. — ISBN 978-5-02-037010-4.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2012. — Т. II. — 400 б. — ISBN 978-5-91608-100-8.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2011. — Т. III. — 476 б. — ISBN 978-5-7501-1301-9.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — СПб.: Наука, 2011. — Т. IV. — 400 б. — ISBN 978-5-02-038276-3.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2009. — Т. V. — 468 б. — ISBN 978-5-7501-1199-2.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — М.: Наука, 2009. — Т. VI. — 374 б. — ISBN 978-5-02-036494-3.
- История башкирского народа: в 7 т. / гл. ред. М. М. Кульшарипов; Ин-т истории, языка и литературы УНЦ РАН — Уфа: Гилем, 2012. — Т. VII. — 424 б. — ISBN 978-5-4466-0040-3.
- Военная история башкир: энциклопедия / гл. ред. А. З. Асфандияров — Уфа: НИК «Башкирская энциклопедия», 2013. — 432 б. — ISBN 978-5-4466-0040-3.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бикбулатов Н. В., Мырҙабулатов М. В. Башҡорттар // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- http://vatandash.ru/index.php?article=1902
- Аминев З. О государственности башкир средневековья // Ватандаш. — 2016. — № 3. — С. 31—48. — ISSN 1683-3554.


c: text/html

text:
Башҡортостан Президенты план-баҙар иҡтисадын үҫтереүҙе кәрәкле тип иҫәпләй Фото: Хәлит Сафин
Башҡортостан Президенты план-баҙар иҡтисадын үҫтереүҙе кәрәкле тип иҫәпләй
Башҡортостан Президенты план-баҙар иҡтисадын үҫтереүҙе кәрәкле тип иҫәпләй Фото: Хәлит Сафин
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
«Кеше капиталы менән идара итеү: үҙгәреш стратегияһы» III Төбәк-ара кадрҙар форумының пленар ултырышында фекер алышыуҙа ҡатнашып, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов план-баҙар иҡтисадын үҫтерергә саҡырҙы.
Уның фекере буйынса, Совет заманындағы планлаштырыу нигеҙҙәре күбеһенсә артыҡ булған һәм йәмғиәтте боҙған. Әммә уларҙан баш тартыу һөҙөмтәһендә «беҙ ниндәйҙер идара итеп булмаған һәм аҙ контролле хәлгә төштөк». Берҙәм маҡсаттың булмауы предприятиеларҙың тарҡалыуына килтерә һәм, шуға күрә, тауар һатыу баҙарын юғалтыуға.
— Совет заманында Башҡортостандың нефть эшкәртеү, нефть химияһы, химия комплексы берҙәм кластер булған. Ул 40-50 йыл элек ойошторолған. Предприятиелар үҙ-ара бәйләнештә булып, ресурс ағымын дөрөҫ итеп формалаштырған. Сеймалға, һуңғы продукцияға яуаплы предприятиелар булған. Бөгөн был кластер бик күп өлөшкә бүленгән. Уның биш хужаһы бар. Һөҙөмтәлә был бөтә кластер сәйәсәте тотороҡһоҙланған. Хәҙер Совет заманына ҡарағанда нефть эшкәртеү, нефть химияһы, химия комплексы өс тапҡырға аҙыраҡ продукция етештерә. Кемгә бынан яҡшы? Беҙгәме? Юҡ. Ә был предприятиеларҙың хужалары булып киткәндәргә, бәлки, насар түгелдер. Яҡшы ағым, дөйөм алғанда, был комплексты эшләтә. Әммә беҙгә был эштә, һис шикһеҙ, планлылыҡ кәрәк. Беҙгә ошондайыраҡ структура булдырыу мотлаҡ, — тип айырып әйтте Рөстәм Хәмитов.
Республика башлығы элек бер нисә өлкә предприятиеларына ингән, берҙәм технологик сылбырҙа эшләгән төбәк-ара мега-кластерҙар тураһында хәтергә төшөрҙө. Рөстәм Хәмитов план-баҙар алымының бөгөнгө иҡтисади проблемаларҙы хәл итергә мөмкинлек бирәсәгенә ышана.
— План ҡағиҙә, ниндәйҙер йөкләмә кеүек түгел, ә стратегия һымаҡ, сәнәғәт сәйәсәтендә нимә эшләргә кәрәк буласаҡ уйланылған алым булараҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының генераль директоры Олег Добродеев менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының генераль директоры Олег Добродеев менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының генераль директоры Олег Добродеев менән осраштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
20 апрелдә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының (ВГТРК) генераль директоры Олег Добродеев менән осрашыу үткәрҙе. Яҡтар быйыл үтәсәк халыҡ-ара саммиттар сиктәрендә үҙ-ара килешеп эш итеү, шулай уҡ Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының төбәк филиалы эшен камиллаштырыу мәсьәләләрен тикшерҙе.
– Беҙ һәр саҡ һеҙҙең телерадиотапшырыуҙар компанияһына хөрмәт менән ҡараныҡ. Әлбиттә, һеҙ бик яҡшы эшләйһегеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Республикалағы филиалығыҙҙың да шулай уҡ әүҙем эшләүен теләйбеҙ. Һуңғы ваҡытта ыңғай үҙгәрештәр бар. Контент сифатының яҡшырыуын күрәбеҙ. Был беҙҙең өсөн ҡыуаныслы ваҡиға.
Республика Башлығы компанияның төбәк филиалы Башҡортостан юлдаш телевидениеһы менән хеҙмәттәшлеген дауам итеүен теләне.
– Беҙҙә яуаплы, үҙ эшенең оҫталары эшләй. Бер-береңдән өйрәнеү файҙаға ғына, – тине төбәк етәксеһе.
Олег Добродеев, үҙ сиратында, филиалда бөтә техник ҡорамалдар ҡуйылған, бөгөнгө көндә канал саммиттарҙы яҡтыртыуға тулыһынса әҙер тип билдәләне.
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының генераль директоры республика филиалы коллективының уңыштары хаҡында ла һөйләне.
– Хеҙмәткәрҙәр һаны, мәғлүмәт буйынса бында көслө компанияларҙың береһе эшләй. Бында ғәҙәти тапшырыуҙарҙы ғына күрһәтмәйәсәкбеҙ. Беҙ коллегаларыбыҙ менән компонентҡа башҡорт телендә тапшырыуҙар өҫтәү хаҡында һөйләштек.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһы 1990 йылдың 14 июлендә булдырыла. Бер нисә айҙан «Рәсәй радиоһы» эфирға сыға. 1991 йылдың 13 майында РТР, 2001 йылдан «Рәсәй» телеканалы» тип атала башлаған телеканалдың тапшырыуҙары башлана. 1998 йылда Рәсәй Президенты Указы менән Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының бөтә медиа активтары бер холдингҡа берләштерелә. Бөгөнгө көндә Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһы милли тапшырыуҙар өлкәһендә алдынғы урынды биләй.


text:
Яр Саллы ҡалаһындағы башҡорт мәктәбенә 5 йыл тулды
Яр Саллы ҡалаһында тәүге башҡорт мәктәбе 2004 йылдың сентябрендә 11-се һанлы урта мәктәп нигеҙендә асылғайны. Бөгөн бында беренсе синыфтан башлап юғары синыф уҡыусыларына тиклем башҡорт телен өйрәнәләр.
Башҡортостан делегацияһы мәктәптең уҡытыусылар коллективын һәм уҡыусыларын иҫтәлекле дата менән ҡотлау өсөн Яр Саллыға килде. Уның составына БР Мәғариф министрлығының милли мәғариф һәм төбәктәр хеҙмәттәшлеге бүлеге начальнигы Рәйсә Күзбәкова, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты белгесе Азамат Сөләймәнов, 136-се һанлы башҡорт лицейы директоры Шәмсула Хәбибрахманов һәм ошо лицейҙың бер төркөм уҡыусылары инде.
Бөгөн мәктәптә үтәсәк тантаналы йыйылышта Яр Саллы ҡалаһының “Шоңҡар” милли-мәҙәни автономияһы вәкилдәре лә ҡатнашасаҡ. Беҙҙең республика делегацияһы мәктәпкә башҡорт милли костюмдары, сувенирҙар, башҡорт телендә сыҡҡан балалар журналдары, башҡорт йырҙары яҙылған компакт дискылар бүләк итәсәк.
Белешмә өсөн. Татарстанда, 2002 йылда халыҡ иҫәбен алыу күрһәткестәре буйынса, 15 мең башҡорт йәшәй. Улар үҙ халҡының тарихына, йолаларына һәм мәҙәниәтенә һаҡсыл ҡарай, үҙ телендә һөйләшергә, халыҡ йырҙарын, дәртле башҡорт бейеүҙәрен башҡарырға теләп йәшәй. Милли үҙаңдың үҫеше, милли башланғыстарҙы тергеҙергә ынтылыу үткән быуаттың 90-сы йылдарында республикала башҡорт телен, башҡорттарҙың милли үҙенсәлеген һаҡлау өсөн башҡорт йәмәғәт ойошмаларын ойоштороуға булышлыҡ итте.
Яр Саллы ҡалаһының “Шоңҡар” милли-мәҙәни автономияһы башҡорттарҙың милли мәҙәниәтен, традиция һәм йолаларын үҫтереү, башҡорт телен өйрәнеү буйынса әүҙем эш алып бара. Был ойошма Башҡортостан Республикаһы менән тығыҙ бәйләнештә эшләй.


text:
Стәрлетамаҡта «Уңышлы ҡатын-ҡыҙҙар йондоҙлоғо» ҡала конкурсы үтте
Стәрлетамаҡта «Уңышлы ҡатын-ҡыҙҙар йондоҙлоғо» асыҡ ҡала конкурсы үтте. Унда Стәрлетамаҡ һәм Салауат ҡалаларынан төрлө һөнәргә эйә булған ҡатын-ҡыҙҙар ҡатнашты. Конкурсанттар эссе һәм видеороликтан торған йәмғеһе 12 презентация эшен тәҡдим итте.
Конкурсты ойоштороусылар араһында — ҡала округы хакимиәте һәм Башҡортостан Республикаһының «Уңышлы ҡатын-ҡыҙҙар союзы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы. Талантлы һәм уңышлы гүзәл зат вәкилдәрен асыҡлау, етәксе ҡатын-ҡыҙҙар эшмәкәрлеге, уларҙың ҡаҙаныштары тураһында йәмәғәтселек араһында яҡшы фекер тыуҙырыу – был конкурстың төп маҡсаты.
Конкурста ҡатнашыусылар «Мине борсой… Мин тәҡдим итәм» темаһына сығыш яһап, үҙҙәрен борсоған проблемалар тураһында һөйләне һәм уларҙы хәл итеү юлдарын тәҡдим итте. Ә видеороликтар гүзәл ханымдарҙың тормошона һәм ижадына арналғайны.
Ҡала хакимиәтенең киң мәғлүмәт саралары менән бәйләнештәр бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, еңеүселәрҙең исемдәре Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә арналған тантаналы йыйылышта аталасаҡ. Ул 6 мартта Ҡала мәҙәниәт һарайында үтәсәк.


text:
Раштыуа
Раштыуа (урыҫ. Рождество Христово, сиркәү славян телендә тулы исеме – Е́же по пло́ти Рождество́ Го́спода Бо́га и Спа́са нашего Іисуса Христа, старообрядсылар Рожество Христово исемен ҡуллана; грексә H katά σάpka Γέvvnσις tou Kupίou kaι Θeoύ kaι Ewtήpoς nuώv) – бөйөк крәҫтиән байрамы.
Раштыуа байрамы 25 декабрҙә байрам ителә. Юлиан календарын ҡулланған христиандар (мәҫәлән, Урыҫ Православ Сиркәүе) Раштыуаны 7 ғинуарҙа байрам итә.
Польшала Раштыуа байрамы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Польша католик илдәрҙең береһе. Унда Раштыуаны байрам итеү 24 декабрҙә башлана. Төн уртаһында тантаналы месса башлана.
- ↑ Часть поместных православных церквей, включая Русскую, для литургических целей продолжают использовать юлианский календарь; в XX—XXI веках 25 декабря по юлианскому календарю соответствует 7 января по григорианскому.


text:
«Тикшеренеүсе педагог» һәм «Оҫта уҡытыусы» республика конкурстары еңеүселәре билдәләнде
Башҡортостан Республикаһының Мәғарифты үҫтереү институты «Тикшеренеүсе педагог» һәм «Оҫта уҡытыусы» һөнәри оҫталыҡ конкурстарына йомғаҡ яһаны. Ике тур һөҙөмтәләре буйынса 28 кеш еңеүсе тип табылды. Улар иҫәбендә Баймаҡ, Бәләбәй, Белорет, Благовещен, Күмертау, Мәләүез, Межгорье, Нефтекама, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ, Өфө ҡалаларынан, шулай уҡ Әлшәй, Бәләбәй, Благовар, Борай, Ғафури, Иглин, Илеш, Кушнаренко, Нуриман, Хәйбулла райондарынан уҡытыусылар бар.
Төбәктең Мәғарифты үҫтереү институтынан асыҡлауҙарынса, быйыл конкурс киң географияһы менән генә түгел, етди предметтарҙы йәлеп итеүе менән дә айырылып торҙо: сарала башланғыс кластар, рус, башҡорт, инглиз, немец һәм татар телдәре, математика һәм физика, информатика, химия, тарих, һынлы сәнғәт, музыка һәм технология уҡытыусылары, балалар баҡсаһы логопеды һәм гимназия директоры ҡатнашты.
— Бындай бәйгеләр педагогтар өсөн мөһим һәм файҙалы, — тип иҫәпләй ойоштороусылар. – Конкурстарҙа ҡатнашып, уҡытыусы үҙенең, хеҙмәттәштәренең тәжрибәһен анализлай һәм дөйөмләштерә, тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләрен ҡуллана, уҡытыу мөмкинлектәрен, технологияһын өйрәнә, авторлыҡ программаларын һәм уҡытыу-методик комплекстар әҙерләй.


text:
Өфөлә I «Урал ауазы» Халыҡ-ара конкурс-фестивале үтәсәк
«Урал ауазы» («Зов Урала») Халыҡ-ара оркестрҙар һәм халыҡ инструменттары ансамблдәре конкурс-фестивале «Сочи-2014» мәҙәни олимпиадаһы ҡарамағында Өфөлә 26-30 мартта үтәсәк.
Конкурста Төркиә, Франция, Үзбәкстан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Татарстан, Ҡалмыҡстан, Тыванан профессиональ ансамблдәр һәм урта махсус һәм юғары уҡыу йорттары оркестрҙары ҡатнаша. Киров, Омск, Силәбе, шулай уҡ Өфө, Стәрлетамаҡ, Сибай, Учалы һәм Октябрьский ҡалаларынан ансамблдәр үҙ оҫталыҡтарын күрһәтергә килгән.
Конкурста ҡатнашыусыларҙың сығыштарына Рәсәйҙән, республиканан һәм яҡын сит илдәрҙән профессиональ жюри баһа бирәсәк. Жюри рәйесе – Рәсәйҙең халыҡ артисы, В.В.Андреев исемендәге дәүләт академия рус халыҡ оркестрының художество етәксеһе һәм дирижеры Дмитрий Хохлов (Санкт-Петербург). Бәйгене ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Х.Ф.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы, төбәктең Милли халыҡ инструменттары оркестры сығыш яһай. Конкурс-фестивалдең художество етәксеһе – Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, Башҡортостандың халыҡ артисы, төбәктең Милли халыҡ инструменттары оркестры дирижеры Рәмил Ғәйзуллин.
Ойоштороусылар билдәләүенсә, һуңынан төрки халыҡтарҙың милли инструменттары йыйылма оркестры булдырыласаҡ.
Гала-концерт 30 мартта 19 сәғәттә Башҡорт дәүләт филармонияһының Ҙур залында үтәсәк.


text:
Республика табип-физкультура диспансерында асыҡ ишектәр аҙналығы үтә
7 апрелдә Бөтә донъя сәләмәтлек көнө билдәләнә.
Ошоға бәйле 2 — 6 апрелдә Республика табип-физкультура диспансерында иртәнге 9-ҙан киске сәғәт 4-кә тиклем Асыҡ ишектәр көнө үткәрелә.
«Башинформ» агентлығына диспансерҙан хәбәр итеүҙәренсә, был арала унда бушлай консультациялар үткәреләсәк һәм физкультура, спорт, физик тәрбиә һәм сыныҡтырыу, сәләмәт тормош алып барыу, терәк-хәрәкәт аппараты ауырыуҙарынан яфаланған кешеләрҙе реабилитациялау мәсьәләләре буйынса кәңәштәр биреләсәк.
Шулай уҡ диспансерҙың Сәләмәтлек үҙәгендә лә бушлай консультациялар һәм тикшереүҙәр үткәреләсәк.
Халыҡты Республика табип-физкультура диспансеры һәм Сәләмәтлек үҙәге белгестәре ҡабул итә.


text:
Дезоморфин – республикала иң хәтәр наркотикФото: Андрей Старостин
Дезоморфин – республикала иң хәтәр наркотик
Дезоморфин – республикала иң хәтәр наркотикФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда наркотиктар араһында бөгөн иң хәтәре – дезоморфин. Был турала «Башинформ» агентлығында үткәрелгән матбуғат конференцияһында республика наркология диспансерының баш врачы Илдар Байков хәбәр итте. Наркотик матдәнең был төрөнә элек героин ҡулланған кешеләр әүҙем күсә. Бының сәбәбе икәү: дезоморфин арзан, һәм уны әҙерләү артыҡ ҡыйын түгел.
— Ингредиенттарҙы рецептһыҙ теләгән бер аптекала һатып алырға һәм 40 минут эсендә доза әҙерләргә мөмкин, — тип аңлата Илдар Рәшит улы. – Был бәләнең яртыһы ғына әле. Иң ҡурҡынысы шунда, дезоморфин составына теләһә нимәне, мәҫәлән, бензин ҡушырға мөмкин. Был бәйләнгәнлек беренсе дозанан уҡ барлыҡҡа килеүенә килтерә. Дезоморфинды юҡҡа ғына «крокодил» тип атамайҙар. Унан тире ҡата, шуға ла крокодил тиреһе менән сағыштыралар. Етмәһә, кешенең бөтә ағзалары ла зарарлана. Наркотиктың был төрөн ҡулланыусыны дауалауы сиктән тыш ауыр.
Матбуғат конференцияһында ҡатнашыусылар дезоморфинды таратыуға ҡаршы көрәш һәм наркоманияны иҫкәртеү сараларын тикшерҙе.
Былтыр Башҡортостан территорияһында меңгә яҡын хәүефле наркотикты ҡулланыу осрағы асыҡланған. Быйыл уларҙың һаны бөгөнгә 400-ҙән ашыу тәшкил итә.


text:
Халыҡ штабы ағзаларына Владимир Путиндың Рәхмәт хаттары тапшырылды
Башҡортостан Президенты, «Берҙәм Рәсәй» партияһының Юғары советы ағзаһы Рөстәм Хәмитов көн элгәре Владимир Путиндың Халыҡ штабы ағзаларына Рәсәй Президентын һайлау кампанияһында әүҙем ҡатнашҡан өсөн Рәхмәт хаттары тапшырҙы, тип хәбәр итә ER.RU.
Рәхмәт хаттары Владимир Путиндың Башҡортостандағы Халыҡ штабы етәксеһе, «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты башлығы Альберт Мифтаховҡа, партия рәйесенең Башҡортостан төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе Раил Әсәҙуллинға, шулай уҡ Рәсәй Президентына кандидаттың төбәктәге ышаныслы кешеләре Надежда Крылова һәм Рәшиҙә Солтановаға тапшырылды.
— Минеңсә, Рәсәй Президенты һайлауҙары Башҡортостанда бик яҡшы кимәлдә үтте: Владимир Путин кандидатураһы өсөн республика һайлаусыларының 75,3 проценты тауыш бирҙе, — тине «Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк башҡарма комитеты башлығы Альберт Мифтахов. – Һайлау штабы бик яҡшы эшләне. Уның ағзалары шулай уҡ Станислав Говорухиндың Рәхмәт хаттары менән наградланасаҡ. Уларҙы отчет-һайлау конференцияларында тапшырырбыҙ, тип уйлайым. Беҙҙең турала онотмағандары өсөн шатбыҙ, әлбиттә. Әммә беҙ Рәхмәт хаттары алыу өсөн генә түгел, ә тәү сиратта халыҡҡа файҙа килтереү өсөн эшләнек.
— Владимир Путиндың шәхсән үҙенән Рәхмәт хаты алып ҡыуандым, — тип билдәләне Раил Әсәҙуллин. – Бөгөн Башҡортостандың, шулай уҡ Рәсәйҙең ижтимағи-сәйәси ваҡиғаларынан ситтә торорға ярамай, тип иҫәпләйем. Һәр кешенең гражданлыҡ позицияһы асыҡ сағылыш табырға тейеш. Мин уны «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең Башҡортостан төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе етәксеһе вазифаһында күрһәттем. Һайлау тейешле кимәлдә, ғәҙел һәм асыҡ үтһен өсөн, минән торғандың барыһын да эшләнем. «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесенең төбәк йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһе артабан да граждандарға ярҙам итеп, үҙ эшен дауам итәсәк.


text:
Ольга Голодец баш ҡаланың социаль һәм сәнәғәт объекттарын баһаланыФото: Андрей Старостин
Ольга Голодец баш ҡаланың социаль һәм сәнәғәт объекттарын баһаланы
Ольга Голодец баш ҡаланың социаль һәм сәнәғәт объекттарын баһаланыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанға эш сәфәре сиктәрендә РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Ольга Голодец Өфөнөң бер нисә социаль объекттарында булды, шул иҫәптән, сентябрҙә Сипайлово биҫтәһендә асылған, 78-се балалар баҡсаһында. Ике йәштән алып ете йәшкә тиклемге 190 балаға иҫәпләнгән, өс ҡатлы бина төбәк мәктәпкәсә белем биреү системаһын модернизациялау сиктәрендә төҙөлгән. Вице-премьер, балалар өсөн булдырылған шарттарҙы юғары баһалап, бәләкәй тәрбиәләнеүселәр менән аралашты.
Артабан вице-премьер Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһен ҡараны. Ольга Голодец, «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты бергәләп ойошторған, «Авиация технологияларының техник паркы» эше менән танышты.
Уртаҡ проекттың төп маҡсаттарының береһе – инновация проекттарын ғәмәлгә индереү өсөн белгестәр әҙерләү. Уҡытыу үҙәгенән тыш, техник паркта тәжрибә-сәнәғәт участкалары бар, унда яңы технологиялар индереү стадияһына тиклем еткерелә.
Ольга Голодец авиация двигателдәрен йыйыу цехын ҡараны. Өфө моторҙар эшләү берекмәһе сығарған авиация двигателдәре менән «МиГ» һәм «Су» кеүек хәрби ҡулланыу өсөн төп самолеттар йыһазландырыла. Йыл һайын предприятие 100-ләгән двигатель сығара. Уларҙы 22 мең хеҙмәткәр эшләй.
Шулай уҡ вице-премьер авиация двигателдәрен һынау цехында булды.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк» Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк»
Рөстәм Хәмитов: «Беҙгә күберәк һөт кәрәк» Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 5 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостанға һөт етештереүҙе арттырырға кәрәк, сөнки әлеге күләм республиканың һөт заводтарын тәьмин итеү өсөн етмәй. Төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов «Һөт иле» фестивале барышында ошо хаҡта белдерҙе.
– Беҙгә һөттө күп етештергән кеүек тойола. Асылда иһә эшкәртеүсе предприятиеларҙы тәьмин итеү өсөн сеймал, һөт етмәй. Бөгөн уртаса тәьмин ителеш 70 процент самаһы. Был һөттөң юҡлығы хаҡында һөйләй. Һөттө Татарстандан, Удмуртиянан, Ырымбур өлкәһенән килтергән предприятиелар бар, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙгә күберәк һөт кәрәк. Көнөнә тиҫтәләрсә тонна һөт етештергән ҙур производстволар, мега-фермалар төҙөү зарур. Ысынында иһә шундай мөмкинлектәр бар.
Иҡтисади көрсөк арҡаһында Бүздәк районында 6,5 мең башҡа иҫәпләнгән мега-комплекс төҙөлөшө туҡтатылды, тип хәбәр итте республика етәксеһе. Әлеге ваҡытта ошо проектты тормошҡа ашырырҙай яңы инвесторҙар талап ителә.
Төбәк Башлығы фекеренсә, һорау һәм тәҡдим араһындағы айырма етди проблема булып тора.
– Әле балалар аҙығы һатылған кәштәләрҙе ҡарап сыҡтыҡ. Йәш әсәләрҙең бөгөн балалар аҙығы юҡ, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә ярҙамды онтаҡ рәүешендә бирәләр тип зарланғанын күп тапҡыр ишеткәнем булды. Ошо онтаҡты балаға биреп булмай. Шул уҡ ваҡытта бөгөн һәйбәт балалар аҙығы етештергән предприятиелар көнөнә ни бары бер-ике тонна һөт эшкәртә, – тине Рөстәм Хәмитов. – 20, иң яҡшыһы – 120 тонна кәрәк. Ул саҡта республикабыҙ сабыйҙары яҡшы сифатлы аҙыҡ ҡуллана алыр ине. Һорау бар, тәҡдим юҡ. Беҙ һәйбәт, сифатлы балалар аҙығы етештереүҙе ойошторорбоҙ, тип ышанам. Ваҡыт кәрәк.


text:
«Хәтер» акцияһында Өфө ветерандары әүҙемлек күрһәтте
Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һәм уларға тиңләштерелгән кешеләр 8-9 майҙа Өфөлә барған “Хәтер” акцияһы мөмкинлектәренән 22 меңдән ашыу осраҡта файҙаланған. Был турала бөгөн Өфө хакимиәтендәге оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Акцияла ветерандарға ташламалар тәҡдим иткән ҡаланың 592 сауҙа һәм көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиеһы ҡатнашҡан. Павел Качкаев әйтеүенсә, һуғышта ҡатнашыусылар араһында эре сауҙа селтәрҙәре магазиндары ҙур һорау менән ҡулланған – уларҙа ветерандарға ташламалар биргән 14 мең осраҡ теркәлгән. Көнкүреш хеҙмәтләндереү предприятиелары менән яҡынса өс мең самаһы тапҡыр ташламалар бирелгән, бәләкәй магазиндарҙа – алты мең тапҡыр.


text:
Өфөлә Рәил Кузеевтың ғилми хеҙмәттәре йыйынтығының беренсе томының исем туйы булдыФото: Андрей Старостин
Өфөлә Рәил Кузеевтың ғилми хеҙмәттәре йыйынтығының беренсе томының исем туйы булды
Өфөлә Рәил Кузеевтың ғилми хеҙмәттәре йыйынтығының беренсе томының исем туйы булдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
30 сентябрҙә Өфөлә ғалим-этнограф, тарих фәндәре докторы, профессор, Рәсәй Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты Рәил Кузеевтың ғилми хеҙмәттәре йыйынтығының беренсе томының исем туйы булды. Баҫма Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовтың ярҙамы менән сыға.
Республика етәксеһе ғалимдың хеҙмәттәре экспозицияһы менән танышты, ғилми берләшмәне Рәил Кузеевтың хеҙмәттәре йыйынтығының донъя күрә башлауы менән ҡотланы, шулай уҡ «IV Кузеев уҡыуҙары: Этнос. Йәмғиәт. Цивилизация» исемле халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияны асты.
— Рәил Ғүмәр улы Кузеев — республикабыҙҙың ғорурлығы. Уның этнография үҫеше, республикала, Уралда, Волга буйында халыҡтарҙың хәрәкәте хаҡында бәйән итеү өсөн күп эш башҡарыуын беләбеҙ, — тине төбәк Башлығы. — Ғалим тураһында уның хеҙмәттәренә ҡарап һүҙ йөрөтөргә кәрәк. Күреүебеҙсә, Рәил Ғүмәр улы күпме эшләргә, яҙырға өлгөргән. Һис шикһеҙ, был китаптар һәләтле, үҙ эшенә мөкиббән бирелгән ғалимдың ниндәй эштәр башҡара алыуын раҫлай. Ул беҙгә өлгө булып тора.
2015 йылдың аҙағына тиклем Рәил Кузеевтың ғилми хеҙмәттәре йыйынтығының йәнә ике томын баҫтырыу күҙаллана. Баҫманы сығарыу 2016 йылда тамамланасаҡ. Йыйынтыҡтың электрон варианты ла буласаҡ.
Рәил Кузеев тиҫтәләрсә монография, фәнни, фәнни-популяр мәҡәләләр, аналитик белешмәләр — рус, башҡорт, татар, инглиз, венгер, төрөк, фин һәм башҡа телдәрҙә донъя күргән 400-ҙән ашыу ғилми эш авторы. Йыйынтыҡҡа 80 эш һайлап алынған, улар хронология тәртибендә ете томға индерелгән. Ғалимдың беренсе томға ингән тәүге эштәре башҡорт халҡының этнографияһына арналған.


text:
Баланы уллыҡҡа алғанда бер тапҡыр түләнә торған пособие тураһында закон проекты
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитеты яҙғы сессияһын «Башҡортостан Республикаһында баланы (балаларҙы) уллыҡҡа алған граждандарға бер тапҡыр түләнә торған аҡсалата пособие тураһында» закон проектын беренсе уҡыуҙа ҡарау менән башланы.
Комитеттың 12 ғинуарҙа үткәрелгән быйылғы тәүге ултырышында депутаттар парламентҡа республика Хөкүмәте тарафынан индерелгән «Башҡортостан Республикаһында баланы (балаларҙы) уллыҡҡа алған граждандарға бер тапҡыр түләнә торған аҡсалата пособие тураһында» закон проектын ҡараны. Закон проекты уллыҡҡа алыу процесын әүҙем дәртләндереү, уллыҡҡа алынған балаларға дәүләт ярҙамын көсәйтеү аша балаларҙың ғаиләлә лайыҡлы йәшәүгә хоҡуғын яҡлауға һәм социаль етемлекте иҫкәртеүгә йүнәлтелгән.
Хәҙерге ваҡытта илдә балалары булған граждандарға дәүләт пособиеларының берҙәм системаһы булдырылған. Бындай пособие төрҙәренең береһе булып баланы ғаиләгә тәрбиәгә тапшырғанда бер тапҡыр түләнә торған пособие тора. Бындай түләүҙәр федераль бюджеттан финанслана. Шуның менән бер рәттән Рәсәй Федерацияһының күп субъекттары баланы аҫрауға алыусы ғаиләләрҙең айырым категориялары өсөн бер тапҡыр түләнә торған өҫтәмә төбәк пособиелары булдырҙы. Башлыса, баланы уллыҡҡа алыусы ғаиләләр өсөн. Бындай бер тапҡыр түләнә торған пособиеның күләме һиҙелерлек айырыла — уллыҡҡа алынған һәр бала өсөн 615 мең һумдан (Калининград өлкәһендә) — 100 мең (Пермь крайында һәм Ульяновск өлкәһендә) һәм 50 мең һумға (Киров өлкәһендә) тиклем.
«Башҡортостан Республикаһында баланы (балаларҙы) уллыҡҡа алған граждандарға бер тапҡыр түләнә торған аҡсалата пособие тураһында» закон проекты һәр уллыҡҡа алынған балаға 256-сы «Балалары булған ғаиләләргә дәүләт ярҙамының өҫтәмә саралары тураһында» Федераль закон менән билдәләнгән әсәлек (ғаилә) капиталы күләмендә бер тапҡыр түләнә торған пособие һәм пособиены тәғәйенләү тәртибен билдәләй. Баланы уллыҡҡа алыусыға бер тапҡыр бирелә торған пособиены тәғәйенләү һәм түләү уллыҡҡа алғандан һуң ғәмәлгә ашырыла. Ике һәм унан күберәк баланы уллыҡҡа алғанда бер тапҡыр бирелә торған пособие һәр балаға түләнә. Был средстволар уллыҡҡа алыусының ғаиләһенең торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға, баланы дауалауға, санатор-курорт сәләмәтләндереүгә йәки уға белем биреүгә тотонолорға мөмкин.
Сығымдар республика бюджетынан финансланасаҡ. Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет ултырышында закон проектын тәҡдим иткән БР мәғариф министры урынбаҫары Артур Суриндың һүҙҙәренә ҡарағанда, 2011 йылда был сығымдар 103 миллион 13 мең һум тәшкил итәсәк: уллыҡҡа алынған 300 балаға иҫәптән һәр балаға бер тапҡыр бирелә торған пособие индексация менән 343378 һум тәшкил итәсәк.


text:
Өфөлә үткән конференцияла «Рәсәй энциклопедистары ассоциацияһы»н булдырырға тәҡдим ителде
«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең генераль директоры Уйылдан Сәйетов Матбуғат һәм киң коммуникациялар буйынса федераль агентлыҡ ҡарамағында «Рәсәй энциклопедистары ассоциацияһы»н булдырырға тәҡдим итте. Бындай башланғыс менән ул Өфөлә «Тарихи тәжрибә, Рәсәй төбәк энциклопедистикаһы үҫешенең көнүҙәк мәсьәләләре» бөтә Рәсәй фәнни-ғәмәли конференцияһында сығыш яһаны.
— Төбәк энциклопедистикаһын артабан үҫтереү беҙҙең эшмәкәрлекте координациялауҙы талап итә, — тип белдерҙе Уйылдан Сәйетов. – Кемдер был ролде үҙ өҫтөнә алырға тейеш. Энциклопедистика илдә берҙәм организм кеүек үҫешергә тейеш. Сөнки Рәсәйҙең барлыҡ энциклопедистары бер мәғлүмәт киңлегендә эшләй.
«Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәтенең генераль директоры билдәләүенсә, мәғлүмәт киңлегендә һәм шул иҫәптән төбәк энциклопедияларында булған факттар дөрөҫлөгө һәр кемебеҙҙе һәм тәү сиратта «Ҙур Рәсәй энциклопедияһы»н ҡыҙыҡһындырырға тейеш. Сөнки төбәк энциклопедиялары уны һәм ғөмүмән мәғлүмәт киңлеген урындағы материалдар менән тулыландыра.


text:
Өфөлә йәштәр өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 9 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
12 февралдә Өфөнөң халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә — йәштәр хеҙмәт биржаһында вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк, тип хәбәр ителә ҡала хакимиәте сайтында.
Тәҡдим ителәсәк вакансиялар иҫәбендә: хәрәкәт хәүефһеҙлеге буйынса инженер, педагог, баш бухгалтер, юрист, табип, сәс алыусы, вахтер, водитель, кер үтекләүсе. Вакансия һайлауҙан тыш, Мәшғүллек үҙәге белгестәре эшмәкәрлек һәм уҡыу йүнәлешен һайлау буйынса индивидуаль консультациялар бирә, ҡыҙыҡһыныуҙарҙы һәм шәхси сифаттарҙы билдәләү маҡсатында компьютерҙа тест үткәрә.
Эш эҙләүселәр өсөн «Уңышҡа табан 10 аҙым» махсус оҫталыҡ дәресе планлаштырылған.
Вакансиялар йәрминкәһе сәғәт 10-дан 12-гә тиклем Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса уҙа.


text:
«Өфө» аэропортындағы траптарҙың береһен ҡырағай бал ҡорттары һырып алған
«Өфө» халыҡ-ара аэропортына бөгөн ҡырағай бал ҡорттарының күсе ултырған. Ғәҙәттән тыш хәл Өфө аэропортының перронында күҙәтелгән: пассажирҙарҙы самолетҡа үткәреүсе телескопик траптарҙың береһен ҡырағай бал ҡорттары күсе һырып алған.
Уларҙан ҡотолоу өсөн күс йыйыу ҡулайламаһы булған белгесте саҡыртырға тура килгән.
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр һәм социаль мәсьәләләр буйынса бүлеге начальнигы Таһир Мөхәмәтшин хәбәр итеүенсә, бындай хәлде ул тәүге тапҡыр күҙәтә. Аэропорт территорияһына күсеп йөрөүсе бал ҡорттары яңылыш килеп ингәндер, күрәһең.
Билдәләп китәйек, был арала самолетҡа йүнәлгән пассажирҙар булмаған. Бал ҡорттары берәүҙе лә саҡмаған. Күс ҙур түгел: бал ҡорттарының дөйөм ауырлығы 1,5 килограмды тәшкил иткән.


text:
16 майҙа Башҡортостан юлдаш телевидениеһында – Олимпия яҙы
16 майҙа БЮТ телеканалында «Олимпия хыялы» программалар циклы эфирға сығасаҡ. Телевизор ҡараусыларҙың Сочиҙа Олимпия уйындарының иң сағыу моменттарын иҫкә алырға тағы ла бер мөмкинселеге буласаҡ. Эфирға Башҡортостан олимпсылары һәм паралимпсыларының эксклюзив интервьюлары сығасаҡ, еңеүҙәренең уникаль кадрҙары күрһәтеләсәк.
Көн йомғаҡтары «Телеүҙәк» программаһының тура эфирында яһаласаҡ. Һәр кем телефон аша Сочи геройҙарына һорау бирә аласаҡ. 23 сәғәттә эфирҙа Олимпия уйындары-2014 еңеүселәрен, призерҙарын һәм ҡатнашыусыларын бүләкләү башланасаҡ, тип хәбәр иттеләр телеканалдың матбуғат хеҙмәтенән.


text:
2014 йылда төбәк агросәнәғәт комплексы федераль бюджеттан 1,065 миллиард һум субсидия аласаҡ
Рәсәйҙең Ауыл хужалығы министрлығында профилле департаменттар белгестәре төбәктәрге субсидиялар күсереү буйынса эш алып бара.
Дөйөм алғанда ил буйынса үҫемлекселек өлкәһенә ярҙам итеүгә быйыл 14 440,000 миллион һум бүленгән. Уларҙан өлкәне үҫтереүгә, үҫемлекселек продукцияһын эшкәртеүгә һәм һатыуға ҡыҫҡа сроклы кредиттар буйынса процент ставкаларын ҡайтарыуға 3 392,2453 миллион һум йүнәлтелгән.
Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәргә, үҫемлекселек өлкәһендә ауыл хужалығын страховкалау килешеүе буйынса өҫтәлгән, страховкалау премияларын түләүгә сығымдарҙың өлөшөн ҡайтарыу өсөн 4 997,000 миллион һум бирелә.
Ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәргә, малсылыҡ өлкәһендә ауыл хужалығын страховкалау килешеүе буйынса өҫтәлгән, страховкалау премияларын түләүгә сығымдарҙың өлөшөн ҡайтарыуға 950,000 миллион һум ҡаралған.
Тоҡом малсылығына ярҙам итеүгә илдең Ауыл хужалығы министрлығы 3 325,000 миллион һум бүлә. Уларҙан инә һарыҡтарҙы һәм кәзәләрҙе үрсетеү буйынса тотоноуҙарҙың өлөшөн ҡайтарыуға – 620,350 миллион һум, төньяҡ боландарын, маралдарҙы һәм итле йылҡы өйөрөнә – 171,000 миллион һум, шул иҫәптән малсылыҡты үҫтереүгә ҡыҫҡа сроклы кредиттар буйынса процент ставкаларын ҡайтарыуға — 3 738,977 миллион һум. Ит йүнәлешендәге тоҡомло эре мөгөҙлө малға булышлыҡ итеүгә Рәсәйҙең федераль бюджетынан 380, 000 миллион һум бүленә.
Шул уҡ арала, «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йылда өҫтә һаналып киткән маҡсаттарға республика федераль бюджеттан 1,065 миллиард һум аласаҡ.


text:
Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре 27 октябргә тиклем дауам итәсәк
Көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләре Өфөлә 27 октябргә тиклем дауам итәсәк. 3 сентябрҙә үткән матбуғат конференцияһында Өфө хакимиәтенең сауҙа һәм хеҙмәттәрҙе координациялау идаралығы начальнигы Ирина Рублева хәбәр итеүенсә, йәрминкәләр 14 майҙансыҡта һәр шәмбе һәм йәкшәмбе һайын үткәреләсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл өфөлөләрҙең үтенесе буйынса йәрминкәләр Башҡортостан баш ҡалаһында ғәҙәттәгенән алдараҡ – 5 августа уҡ башланғайны. Был ваҡыт эсендә 82 тонна йәшелсә, шул иҫәптән 32 тонна картуф, 24 тонна ит һәм 78 тонна бал һатылған.
Ауыл хужалығы йәрминкәләрендә ҡатнашыусылар һәм һатып алыусыларҙың уңайлығы өсөн сентябрь аҙаҡтарында, Дим районынан тыш, Өфөнөң һәр районында сауҙа итеү өсөн 10 сатыр урынлаштырыласаҡ. Журналистар менән аралашыу барышында Ирина Рублева хәбәр итеүенсә, баш ҡалала шулай уҡ пенсионерҙар өсөн махсус рәүештә туғыҙ сауҙа нөктәһе бүленгән, уларҙа 275 сауҙа урыны йыһазландырылған. Бынан тыш, Өфөнөң 24 сауҙа комплексында баҡсасылар өсөн 600-гә яҡын сауҙа урыны бүленгән. Әммә, бындай уңайлыҡтарға ҡарамаҫтан, халыҡ, шул иҫәптән пенсионерҙар, санкцияланмаған урындарҙа сауҙа итеүҙе өҫтөн күрә.
Шулай итеп, 2013 йылдың июнь-август айҙарында ғына сауҙа итеү өсөн тәғәйенләнмәгән урындарҙа продукция һатҡан өсөн РФ Эске эштәр министрлығының Өфө буйынса идаралығы, Йәмәғәт именлеге үҙәге хеҙмәткәрҙәре һәм Өфө райондары хакимиәттәре ҡарамағындағы комиссиялар ағзалары 1,6 меңдән ашыу протокол төҙөгән. Һалынған штрафтар күләме 1,085 миллион һум тәшкил иткән. Ә йыл башынан алып штрафтар суммаһы 2 миллион һумдан ашҡан.


text:
Ленара Иванова: «Социаль түләүҙәр һиҙелерлек булырға тейеш»
— Бөгөн республикала 48-гә яҡын төрлө пособиелар һәм түләүҙәр иҫәпләнә. Уларҙың һанын кәметергә , ә күләмен арттырырға кәрәк. Түләүҙәрҙе һиҙелерлек һәм етдиерәк яһарға, — тип белдерҙе БЮТ телеканалындағы «Неслучайные люди» тапшырыуында Башҡортостан Республикаһының хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова. — 2011 йылдың 1 ғинуарынан балаға пособие алыусы аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә түләү алыу өсөн үҙ килемен раҫларға кәрәк буласаҡ. Республикала бындай ғаиләләр 300 меңгә яҡын.
Телетамашасының киләһе йылда коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр буйынса компенсациялар тураһында студияға шылтыратыуына хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры түбәндәгесә яуап бирҙе: 2009 йылдың 1 ғинуарынан ғәмәлгә ингән натураль льготаларҙы айлыҡ түләүҙәргә күсереү буйынса законға ярашлы, булған документтарҙы 2010 йылдың 31 декабренә тиклем тапшырырға кәрәк. Был түләүҙәр уртаса 15 процентҡа индексацияланасаҡ.
— Торлаҡ-коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр өсөн түләүгә үҙ килеменең 22 проценттан ашыуын тотонған ғаиләләр ҙә субсидия алыу хоҡуғына эйә. Бындай компенсация алыусы ғаиләләр өлөшө ни бары 6,1 процент ҡына, — тине Ленара Иванова.


text:
Республикала экологик өмәләрҙә ҡатнашыусылар 11 мең тонна сүп-сар йыйған Фото: Олег Яровиков
Республикала экологик өмәләрҙә ҡатнашыусылар 11 мең тонна сүп-сар йыйған
Республикала экологик өмәләрҙә ҡатнашыусылар 11 мең тонна сүп-сар йыйған Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда тораҡ пункттарҙың биләмәләрен таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса экологик кампания башланды. Тәүге яҙғы өмәләр 11 апрелдә ойошторолдо.
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, сарала 320 меңгә яҡын кеше ҡатнашҡан, 11 мең тонна ҡаты ҡалдыҡтар йыйылған.
Биләмәләрҙе йәшелләндереү һәм юл япмаларын ремонтлау башҡарыла. Ауырғазы, Бишбүләк һәм Өфө райондарында йәшелләндереү буйынса саралар уҙғарылған. Бөгөнгө көндә 67 мең ағас һәм ҡыуаҡ ултыртылған, 102 мең квадрат метр самаһы юл япмаһы ремонтланған.
Республикала экологик кампаниялар 16 майға тиклем дауам итә.


text:
Яңы йыл алдынан социаль шыршы байрамдары үткәрелә
Күп балалы, тулы булмаған, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙән, инвалид балалар, приюттарҙа тәрбиәләнеүселәр был көндәрҙә Яңы йыл шыршыһы байрамына йөрөйҙәр. Өфө хакимиәтенең Халыҡты социаль яҡлау буйынса идаралығы уларға мәктәпкәсә тиклемге һәм мәктәп йәшендәге балаларҙы саҡыра.
Мөмкинлектәре сикләнгән сабыйҙар өсөн театрлаштырылған тамашалар ауырыу спецификаһын иҫәпкә алып төҙөлгән: бында, иң мөһиме, улар арымаһын һәм байрам атмосфераһын тулыһынса тойһон өсөн тырышҡандар.
Быйыл тәүге тапҡыр байрамға коляскаға ултырып йөрөгән инвалид балалар саҡырылған. Улар әкиәт һәм мажаралар донъяһына 29 декабрҙә, шишәмбе көнө, килә ала.
Ауырыу сәбәпле байрамға килә алмаған балаларҙы өйҙәренә барып ҡотлаясаҡтар. Был ябай бүләк тапшырыу ғына булмаясаҡ. Бына нисәнсе йыл рәттән халыҡты социаль яҡлау комитеты хеҙмәткәрҙәре, Ҡыш бабай һәм Ҡарһылыу булып кейенеп, ҙур булмаған байрамса ҡотлау ойоштора.


text:
Фото:
Башҡортостанда «Рәсәйгә һәр бала мөһим» проекты старт алды
Фото:
Кисә Башҡортостанда «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Рәсәйгә һәр бала мөһим» проекты старт алды. Дөйөм федераль проектты тормошҡа ашыра башлау хаҡында партияның төбәк сәйәси советы Президиумының быйылғы тәүге ултырышында иғлан ителде, тип хәбәр итә ER.RU. Проекттың төбәктәге координаторы итеп Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова бер тауыштан һайланды.
— Бөгөнгө көнгә Рәсәйҙә балаларҙы яҡлау буйынса бер нисә ярайһы уҡ көслө программа эшләп килә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Милана Скоробогатова. – Бөгөн беҙ йәнә бер проектҡа старт бирәбеҙ. Ул — «Рәсәйгә һәр бала мөһим» тип аталған дөйөм федераль партия проекты. Республикала әлеге проект һөҙөмтәле тормошҡа ашырылыр, тип ышанам. «Берҙәм Рәсәй» үҙ өҫтөнә лидер, координатор, партнер һәм дипломат ролен ала. Етем балалар проблемаларын хәл итеү өсөн, ул бөтә власть органдары менән диалог алып барасаҡ.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының төбәк бүлексәһе секретары Константин Толкачев Милана Скоробогатоваға бындай мөһим һәм яуаплы проектты үҙ ҡулына алырға ризалыҡ белдергәне өсөн рәхмәт әйтте һәм эшендә уңыштар теләне.


text:
18 майҙа баш ҡалала һуңғы дөйөм ҡала өмәһе үтә
18 майҙа Өфөлә һуңғы дөйөм ҡала өмәһе үтә, был территорияларҙы сүп-сарҙан таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса яҙғы айлыҡтың аҙаҡҡы сараһы буласаҡ.
2013 йылда экологик айлыҡта ҡаланың барлыҡ ойошмалары, халыҡ мәғарифы, һаулыҡ һаҡлау, төҙөлөш, сәнәғәт һәм сауҙа предприятиелары ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән. Дөйөм алғанда, 525-тән ашыу кеше. 2012 йыл менән сағыштырғанда, был 26 процентҡа күберәк. Территорияларҙы санитар таҙартыуға 16 мең берәмек техника йәлеп ителде (үткән йыл менән сағыштырмаса, 18 процентҡа күберәк).
Был ваҡыт эсендә Черкассыла ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына 105 мең кубометр сүп-сар сығарып түгелде. 2012 йылдағы күрһәткестәр менән сағыштырғанда, был алты процентҡа күберәк.
Өфөнөң «Горзеленхоз» предприятиеһы ярҙамында баш ҡала райондары 17,6 мең төрлө үҫенте алды. Уларҙы ултыртыу буйынса эштәр бөгөнгө көнгә тиклем дауам итә. Баш ҡаланың муниципаль берәмектәре йәмғеһе 24,7 мең ағас һәм ҡыуаҡҡа заявка биргән.


text:
Йәйгеһен «Өфө» аэропортынан Рәсәйҙең дүрт көньяҡ ҡалаһына осорға мөмкин буласаҡ Фото: Олег Яровиков
Йәйгеһен «Өфө» аэропортынан Рәсәйҙең дүрт көньяҡ ҡалаһына осорға мөмкин буласаҡ
Йәйгеһен «Өфө» аэропортынан Рәсәйҙең дүрт көньяҡ ҡалаһына осорға мөмкин буласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Ете авиакомпания Өфөнән Сочиға, Симферополгә, Анапаға һәм Краснодарға осорға планлаштыра, тип хәбәр итте «Өфө» аэропортының матбуғат хеҙмәте.
2015 йылда пассажир ташыусылар Рәсәй курорттарының популярлығы артыуын күҙаллай һәм илдең көньяҡ төбәктәренә осоштар йышлығын арттыра. «Таймыр» һәм «Оренбургские авиалинии» компаниялары «Өфө» аэропортынан Анапаға аҙнаһына ике тапҡыр рейс башҡарырға ниәтләй. Краснодарға «Ямал» авиакомпанияһы самолеты менән аҙнаһына бер тапҡыр осорға мөмкин буласаҡ.
Сочи — 2014 йылда популяр булған йүнәлештәрҙең береһе. 2015 йылда ла Рәсәй курорттарының баш ҡалаһы лидерҙар рәтендә ҡалыр тип күҙаллана. «Оренбургские авиалинии», «Победа», «Трансаэро» компаниялары ошо маршрут буйынса аҙнаһына ике тапҡыр осасаҡ.
«Икар» (аҙнаһына бер тапҡыр), «Red Wings» (өс тапҡыр) һәм «Оренбургские авиалинии» (ике тапҡыр) авиакомпаниялары Ҡырымға (Симферополь) осорға планлаштыра.
Алдағы өс аҙнала авиакомпанияларҙың сайтында билеттар һатыла башлай.


text:
Рөстәм Хәмитовҡа кирбес етештереү линияһын күрһәттеләр
Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, 4 августа «Ҡалтасы кирбес заводы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә Рөстәм Хәмитов заводтың етештереү линияһы менән танышты.
Бығаса предприятие муниципаль милектә булған. Банкротлыҡ арҡылы предприятиены шәхси инвестор һатып алған. Әлеге ваҡытта тәүлек әйләнәһенә эшләп, завод көн һайын 25 мең данаға тиклем шартлы кирбес етештерә.
Төп һатып алыусылар иҫәбендә — Нефтекама, Яңауыл ҡалаларының төҙөлөш ойошмалары, шулай уҡ Ҡалтасы, Краснокама, Борай һәм Бөрө райондары халҡы.
Киләсәктә предприятиела кирбес сифатын яҡшыртҡан яңы энергия һаҡлау технологияларын ҡулланылышҡа индереү, етештерелгән продукция ассортиментын киңәйтеү планлаштырыла.
Предприятиела республика Президентына әлеге ваҡытта заводтың карьерҙан сеймал сығарыуға лицензия ала алмауы хаҡында һөйләнеләр. Запастағы балсыҡ бөтһә, етештереүҙең туҡтап ҡалыуы ла бар. Был осраҡта заводтың 90-дан ашыу хеҙмәткәренең эшһеҙ ҡалыуы мөмкин. Уртаса 12 мең һум тәшкил иткән хеҙмәт хаҡын да улар ала алмаясаҡ.


text:
Өфөнөң иң яҡшы ихатаһына бүләккә байрам ойоштороласаҡ
Ufa1.ru сайты Өфөнөң иң яҡшы ихатаһына конкурс иғлан итте. Ошо рәүешле сайт Өфө халҡының иғтибарын ҡалабыҙҙың таҙалығы темаһына йәлеп итергә теләй.
Конкурс «Таҙа ҡала» проекты сиктәрендә старт ала, ул Ufa1.ru сайтының биш йыллыҡ юбилейын байрам итеүгә арнала.
— Барыһына ла таҙа, төҙөк, сүп-сарһыҙ урамдарҙы күреүе ҡыуаныслы, әммә эргә-тирәнең таҙа булыуы, тәү сиратта, һәр кешенең йәшәгән урынына ниндәй мөнәсәбәттә булыуынан тора, – тип билдәләй Ufa1.ru сайтының директоры Евгения Миңлебаева. – Шуға күрә беҙ ҡала халҡы араһында иң төҙөк ихатаға конкурс иғлан итергә ҡарар иттек.
21 июнгә тиклем теләге булған һәр кеше сайтҡа ихатаһының һәм подъезд биҙәлешенең фотоһүрәттәрен ебәрә ала. Ufa1.ru командаһы бер заявканы ла иғтибарһыҙ ҡалдырмаясаҡ. Иң матур һәм бөхтә ихатала балаларға уйын майҙансығы ҡуйыласаҡ, ә бында йәшәүселәр өсөн байрам ойоштороласаҡ.


text:
Константин Толкачев «2014 йылда Башҡортостан Республикаһында закондар сығарыу торошо тураһында» тигән доклад менән сығыш яһай Фото: Олег Яровиков
Константин Толкачев «2014 йылда Башҡортостан Республикаһында закондар сығарыу торошо тураһында» тигән доклад менән сығыш яһай
Константин Толкачев «2014 йылда Башҡортостан Республикаһында закондар сығарыу торошо тураһында» тигән доклад менән сығыш яһай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев республика парламентының яҙғы сессиялағы пленар ултырышын «2014 йылда Башҡортостан Республикаһында закондар сығарыу торошо тураһында» тигән доклад менән асты. Депутаттар бөтәһе 35-тән ашыу һорау ҡараясаҡ.
18 һорау республика закондары проекттарына бәйле. Аҙаҡҡы уҡыуҙа «Башҡортостан Республикаһында ғаиләне, әсәлекте, аталыҡты һәм балалыҡты яҡлау тураһында»ғы, «Башҡортостан Республикаһында транспорт сараларын махсус ҡуналҡаға күсереү, уларҙы һаҡлау, ошоноң өсөн сығымды ҡаплау, шулай уҡ транспорт сараларын кире ҡайтарыу тәртибе тураһында»ғы, «Мәҙәниәт тураһында»ғы төбәк закондарына үҙгәрештәр индереүҙе күҙ уңында тотҡан инициативалар ҡараласаҡ.
Туғыҙ закон проекты закон сығарыусылар иғтибарына тәүге тапҡыр тәҡдим ителәсәк. Улар араһында «Башҡортостан Республикаһында торлаҡ мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында», «Башҡортостан Республикаһында айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләре тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында», «Башҡортостан Республикаһында шәхси медицина эшмәкәрлеге тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында» закон проекттары бар.
Көн тәртибенә «Башҡортостан Республикаһында ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙең уңдырышлылығы тураһында» парламент тыңлауҙарын үткәреү тураһында мәсьәлә индерелгән.


text:
Башҡортостанда 39,5 мең самаһы туғыҙынсы класс уҡыусыһы математика буйынса Төп дәүләт имтиханын тапшыра
ӨФӨ, 2016 йыл, 31 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Бөгөн Башҡортостанда 39,5 мең самаһы туғыҙынсы класс уҡыусыһы математика буйынса Төп дәүләт имтиханын тапшыра. Шуларҙың өс меңгә яҡыны дәүләт сығарылыш имтиханын бирә, улар — һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән уҡыусылар, тип хәбәр иттеләр Мәғариф министрлығында. Имтихан үткәреү өсөн 240 имтихан тапшырыу пункты йәлеп ителгән.
Төп дәүләт имтихандары 26 майҙан 21 июнгә тиклем уҙа. Икенсе мотлаҡ фән — рус теле, уны туғыҙынсы класс уҡыусылары 3 июндә яҙа. Резерв көндәр — 15, 17, 21 июнь.
Быйыл республикала 36 меңдән ашыу туғыҙынсы класс уҡыусыһы төп дәүләт имтиханын тапшыра.


text:
“Хәтер ҡыңғырауҙары” патриотик акцияһы башланды
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү сиктәрендә Өфөлә “Хәтер ҡыңғырауҙары” патриотик акцияһы старт алды. Уны Өфөнөң йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм «Индиго» психологик-социаль оҙатыу ҡала үҙәге ойоштора.
Акцияла балалар баҡсалары, балалар берләшмәләре, үҫмерҙәр клубтары һәм йәштәр үҙәктәре тәрбиәләнеүселәре, уҡыусылар, студенттар, эшләүсе йәштәр ҡатнаша ала.
«Индиго» үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, ул дүрт этапта үтәсәк, уның барышында ойошмаларға һәм учреждениеларға Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына һәм Еңеү көнөнә арналған теләктәрен, һүрәттәрен урынлаштырыу өсөн бланкылар өлгөләре тәҡдим ителәсәк. Бөтә килтерелгән материалдар типография ысулы менән рәхмәт белдереү китаптарына индереләсәк. Һуңынан Еңеү көнөн байрам итеүгә арналған тантанала хәтер китаптары ветерандарға, Республика Хәрби Дан музейына, Өфө ҡала һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советына тапшырыласаҡ.
Конкурс материалдары 12 апрелгә тиклем Өфө ҡалаһы, Шафиев урамы, 12/2, «ИНДИГО» үҙәге, 17-се кабинет адресы буйынса ҡабул ителә.
Бланк өлгөһөн һәм акция шарттары тураһында ентеклерәк мәғлүмәттәрҙе Өфөнөң йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты рәсми сайтында табырға мөмкин – www.juniorufa.ru. Телефон: 282-63-00,223-44-49.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ әле күп нәмәлә индустриаль үҙәктәр, ә донъя постиндустриаль йәмғиәттә йәшәй» Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ әле күп нәмәлә индустриаль үҙәктәр, ә донъя постиндустриаль йәмғиәттә йәшәй»
Рөстәм Хәмитов: «Беҙ әле күп нәмәлә индустриаль үҙәктәр, ә донъя постиндустриаль йәмғиәттә йәшәй» Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика ҡалаларында йәшәү өсөн уңайлы мөхит булдырыу ысулдарына комментарий бирҙе. Был мәсьәлә кесе йома көнө Башҡортостандың баш ҡалаһында үткән «Өфө иртәгә: ыңғай үҙгәрештәр инструментарийы» урбанистик конференцияла тикшерелде.
— Ҡаларыбыҙҙы һәм ҡасабаларыбыҙҙы үҙгәртеп ҡороу яҡлымын. Сөнки беҙҙең ҡалалар, ауылдар, район үҙәктәре уңайлы, яҡшы, аҡыллы тормош өсөн тәғәйенләнмәгән. Республика етәксеһе булараҡ был хәлде үҙгәртеү өсөн ҙур көс һаласаҡмын, — тине Рөстәм Хәмитов, ултырыштан һуң журналистарҙың һорауҙарына яуап биреп. — Байтаҡ ҡына идеяларҙы, һис шикһеҙ, республика халҡынан алырға тейешбеҙ. Бындай тәжрибәм булды, «Тере Журнал»да блогта төрлө темалар: юлдар, торлаҡ, ҡалаларҙа уңайлыҡ буйынса меңләгән тәҡдимдәр алдым. Айырым биҫтәләр һәм ауыл биләмәләре кешеләре уларға тәү сиратта нимә төҙөргә, яңыртырға, үҙгәртергә кәрәк булғанын әйтһен өсөн бындай эште ентекле башҡарырға кәрәк.
Кешеләрҙең фекерҙәрен иҫәпкә алып республиканан кеүек, Мәскәүҙән дә һәм сит илдән дә профессоналдарҙы йәлеп итергә мөмкин, тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
— Сит ил белгестәренең тәжрибәһе мөһим, сөнки улар беҙҙең стереотиптар менән сикләнмәгән, бынан тыш, бөгөнгө көнгә Европаның күп кенә ҡалалары үҙ үҫешенең икенсе фазаһына күскән. Беҙ әле күп нәмәлә индустриаль үҙәктәр, ә донъя постиндустриаль йәмғиәттә йәшәй – был бөтөнләй икенсе тема һәм ҡала йәмәғәт киңлектәрен формалаштырыуға икенсе ҡараш, — тип билдәләне республика башлығы.
Рөстәм Хәмитов кешеләрҙе әүҙемерәк булырға, үҙ фекерҙәренән, идеяларынан, тәҡдимдәренән оялмаҫҡа саҡырҙы. Уның әйтеүе буйынса, был тема бик ҡыҙыҡлы, глобаль һәм кәрәкле.


text:
Мәскәүҙә Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса дөйөм Рәсәй митингыһында йөҙҙән ашыу Башҡортостан вәкиле ҡатнашасаҡ
22 февралдә Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса дөйөм Рәсәй митингыһында ҡатнашыу өсөн Мәскәүгә Башҡортостандан делегация йүнәлде. Сара 23 февралдә үтәсәк.
Халыҡ фронты, йәмәғәт һәм йәштәр ойошмалары вәкилдәре, студенттар, республиканың төрлә ҡала һәм райондарынан эшсе йәштәр – йәмғеһе йөҙҙән ашыу кеше Мәскәүгә бөгөн иртәнсәк юлланды.
Акцияла ҡатнашасаҡ кешеләрҙең һүҙҙәренсә, уларҙың барыһы ла митингыға үҙҙәре теләп һәм үҙ аҡсаларына бара.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәй Президентына кандидат Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса митинг Ватанды һаҡлаусылар көнөндә Мәскәү ваҡыты менән 13-14 сәғәттәрҙә үтәсәк. Сарала йөҙ меңдән ашыу кешенең ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Өфөнөң икенсел торлаҡ баҙарында иң ҡыйбат фатир 20 млн һумға тәҡдим ителә
Уҙған аҙнала Өфөлә икенсел торлаҡҡа хаҡ 0,1 процентҡа артҡан һәм ул хәҙер квадрат метрына 46,44 мең һум тәшкил итә. Бер, ике һәм өс бүлмәле фатирҙарға хаҡтар 0,2 процентҡа күтәрелгән. Күп бүлмәле фатирҙар 0,1 процентҡа арзанайған.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре белгесе Айгөл Степанова мәғлүмәте буйынса, әлеге ваҡытта иң арзан бер бүлмәле фатир ҡалала 1150 мең һумға тәҡдим ителә. Ул Шакша биҫтәһендә урынлашҡан, майҙаны 38 квадрат метр. Иң ҡыйбат фатир 20 миллион һум тора. Был Достоевский урамындағы биш бүлмәле фатирҙың майҙаны 202,4 кв. метр.
Иң осһоҙ бүлмәне М.Рыльский урамынан 650 мең һумға алырға мөмкин. Уның майҙаны — 14 квадрат метр. 19,7 кв. метр майҙанлы бүлмә иң ҡыйбат хаҡҡа һатыла — 1200 мең һум. Ул Рәсәй урамындағы йортта урынлашҡан.
Һатыуға ҡуйылған иң ҡиммәт коттедж 20 миллион һумға тәҡдим ителә. Аҡманайҙағы был йорттоң майҙаны - 450 квадрат метр.


text:
Өфөлә технополистың тәүге бүлеге БДУ майҙандарында ойошторола Фото: Олег Яровиков
Өфөлә технополистың тәүге бүлеге БДУ майҙандарында ойошторола
Өфөлә технополистың тәүге бүлеге БДУ майҙандарында ойошторола Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Өфөлә технополистың беренсе корпусы Башҡорт дәүләт университеты майҙандарында булдырыла. Был хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Фән буйынса Совет ултырышы йомғаҡтары буйынса хәбәр итте.
– Бөгөн Башҡорт дәүләт университеты биналарының бер өлөшө республика милкенә тапшырыла. Унда яҡынса 40 мең квадрат метр буласаҡ. Беҙ ошо бинаны төҙөкләндереүгә, яңыртыуға тотонабыҙ, бының өсөн аҡса бар. Әйткәндәй, улар нефть продукттарын ташыу буйынса ғилми-тикшеренеү институтын һатыуҙан килгән аҡса. Йыл ярымдан технополистың был өлөшө эшләй башлар тип уйлайым.
Өфө дәүләт нефть техник университеты ла үҙенең биләмәһендә технополис бүлеген урынлаштырыу мөмкинлеген ҡарай.
– Өфө нефть университеты үҙ майҙанында тикшеренеүҙәр алып барыласаҡ биләмә булдырырға тәҡдим итә. Шул иҫәптән «Башнефть», беҙҙең нефть, газ компаниялары өсөн, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Әйткәндәй, нефть университеты терәк университет статусын алды. Бынан тыш, «Газпром» өсөн дә терәк университет булып тора. Бер саҡрым алыҫлыҡта ғына урынлашҡан «Башнефть» ошо йәһәттән бик һүлпән. «Башнефть» компанияһын нефть университеты менән эшләргә «мәжбүр итергә» кәрәк.
Республика Башлығы фән менән етештереү араһында өҙөклөктө бөтөрөү өсөн технополисты тиҙерәк сафҡа индерергә кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.
– Фән, мәғариф сәнәғәт предприятиелары менән берлектә эшләргә тейеш. Һуңғы йылдарҙа беҙҙең сәнәғәтселәр төрлө сәбәптәр арҡаһында сит ил продукцияһына өҫтөнлөк бирә. Улар фәнни йүнәлештәрҙе үҫтереү, яңы технологиялар булдырыу менән ҡыҙыҡһынмай. Уларҙың барыһы ла һәйбәт: яҡшы эш хаҡы, заводтар, предприятиелар, ҡоролмалар эшләй, – тине Рөстәм Хәмитов. – Шул уҡ ваҡытта юғары уҡыу йорттары бик күп белемле белгестәр әҙерләй. Был өҙөклөк кисә генә түгел, байтаҡ йылдар элек барлыҡҡа килгән. Уны технополистар аша ҡыҫҡартырға кәрәк. Бөгөн беҙ ошондай майҙансыҡ төҙөйбөҙ.


text:
Ер көнөндә Башҡортостанда «Парктар маршы» акцияһы башлана
Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау эшендә бөтөн планета халҡын берләштереүҙе күҙ уңында тотҡан Халыҡ-ара Ер көнөндә – 22 апрелдә Башҡортостанда «Парктар маршы» республика тәбиғәтте һаҡлау акцияһы башланасаҡ. Экологик акция 1 майға тиклем дауам итәсәк.
Быйыл ул «Йәнле урмандар – уңайлы климат» девизы аҫтында үтә. Бынан тыш, акция урындағы халыҡты тәбиғәт һаҡлау эшмәкәрлегенә йәлеп итеүҙе һәм уларҙа тыуған яҡ тәбиғәтен һаҡлауға яуаплылыҡ тойғоһон уятыуҙы маҡсаты итеп ҡуя.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Парктар маршы» сиктәрендә урмандарҙы таҙалауға, урам һәм ихаталарҙағы сүп-сарҙы йыйыштырыуға, йәшелләндереүгә, инештәрҙе төҙөкләндереүгә, умырзаялар, ҡоштар һәм ҡырмыҫҡа иләүҙәрен һаҡлауға айырым иғтибар биреләсәк.


text:
Рәсәй Финанс министрлығы Башҡортостанда финанстар менән идара итеү юғары сифатлы булыуын таныны
Башҡортостан Республикаһы Рәсәйҙең төбәк финанстары менән идара итеүҙең юғары сифатына эйә булған 23 төбәге иҫәбенә инде. 2012 йыл өсөн рейтингты Рәсәй Финанс министрлығы баҫтырып сығарған.
Үткән йылда республика үҙенең позицияларын ярайһы яҡшыртты: 2011 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан «тейешле» кимәлдә идара итеүсе төбәктәр категорияһына ингәйне. Был төркөмгә яңы рейтингта 54 төбәк инә. Рәсәй Федерацияһының алты субъекты артта ҡалыусы – төбәк финанстары менән түбән сифатлы идара итеү — төркөмөн йыя.
Федераль Финанс министрлығы бер нисә йүнәлеш буйынса мониторинг алып бара: бюджет планлаштырыу сифаты, бюджетты үтәү, бурыс йөкләмәләре менән идара итеү, дәүләт милке менән идара итеү һәм дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеү, шулай уҡ муниципаль берәмектәр менән финанс мөнәсәбәттәре һәм бюджет процесының асыҡлыҡ кимәле.


text:
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалындыФото: Ксения Калинина
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалынды
«Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалындыФото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
6 ноябрҙә баш ҡалала «Өфө-Янцзы» халыҡ-ара эшлекле үҙәгенә нигеҙ ташы һалынды. Сара Ҡытайҙың Цзянси провинцияһы иҡтисады һәм мәҙәниәте көндәре сиктәрендә уҙҙы. Республикаға күргәҙмә, эшлекле һәм мәҙәни саралар ойоштороу өсөн Ҡытай провинцияһынан 200-ҙән ашыу власть һәм компания вәкилдәре килде.
«Бөгөн беҙ халыҡ-ара эшлекле үҙәккә генә түгел, хөкүмәттәр һәм эшҡыуарлыҡ мөнәсәбәттәренә нигеҙ ташы һалабыҙ. Кисә 20-нән ашыу килешеүгә ҡул ҡуйҙыҡ, уларҙың барыһы ла бойомға ашыр, тип уйлайым», — тине, тантанала сығыш яһап, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илдар Тимерғәлин.
Цзянси провинцияһы губернаторы Лу Синьше йыйылыусыларҙы сәләмләп, Цзянси Халыҡ хөкүмәте исеменән нигеҙ ташы һалыу менән ҡотланы.
«Цзянси провинцияһы Башҡортостан менән күп өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек итә, бөгөн ошо хеҙмәттәшлек яңы кимәлгә күтәрелә. «Өфө-Янцзы» бинаһының проекты Өфөләге мөһим эшлекле үҙәктәрҙең береһе буласаҡ, ул ҡалала инвестиция шарттарын яҡшыртасаҡ һәм эш урындары мәсьәләһен хәл итәсәк. Был проект хеҙмәттәшлек символына әүереләсәк. Ҡытайҙа шундай юрау бар: ҡар яуһа, уңышҡа, ҡар ҡатыш ямғыр — байлыҡҡа. Һауа торошо яҡшы тора. Барыбыҙға ла ниәттәрҙе ғәмәлгә ашырыуҙа уңыштар теләйем», — тип билдәләне ул.
Сарала республиканың иҡтисади үҫеш министры Сергей Новиков, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, Цзянси провинцияһы делегацияһы ағзалары ҡатнашты.


text:
Өфө депутаттары ҡаланың социаль-иҡтисади үҫеш программаһын ҡайтанан ҡараны
Өфөнөң 2010 йылға тиклем социаль-иҡтисади үҫеш программаһы Өфө ҡала Советы депутаттары ҡабул иткән ҡарар буйынса үҙгәртелде.
Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Әлфирә Баҡыева хәбәр итеүенсә, үҙгәртеү беренсе сиратта иҡтисади көрсөк эҙемтәләре һөҙөмтәһендә талап ителде.
— Был программа 2005 йылда әҙерләнгәйне, ул саҡта ҡалабыҙҙа һәм бөтә илебеҙҙә иҡтисади күтәрелеш осоро ине, — тине ул. – Әммә көрсөк иҡтисадтың күп тармаҡтарында етештереүҙең кәмеүенә килтерҙе. Былтыр июлдә республика көрсөккә ҡаршы программаһы ҡабул ителде, ҡаланың социаль-иҡтисади үҫеш программаһы тап шуны иҫәпкә алып ҡайтанан ҡаралды ла инде.
Беренсе сиратта, Өфө үҫешенең күҙаллау күрһәткестәре үҙгәртелде. Мәҫәлән, әгәр программаның тәүге вариантында Өфө предприятиелары тейәп оҙатасаҡ продукция күләмен 245 миллиард һумға тиклем арттырыу күҙалланһа, хәҙер был планка 242 миллиардҡа тиклем кәметелде. Йәмәғәт туҡланыуы күләмен 12 миллиард һумға тиклем арттырыу ҡаралһа, ул 11,4 миллиард һумға тиклем кәметелде. Ҡалала башта эшһеҙлек кимәле 1,3 процент буласаҡ тип күҙалланһа, ул киреһенсә 2,16 процентҡа тиклем артты.
Бынан тыш, программанан «Ҡунаҡханалар һәм ресторандар» кеүек бүлектәр алып ташланды, сөнки көрсөк шарттарында бындай объекттар төҙөүҙә ҡатмарлылыҡтар килеп тыуҙы.


text:
Парламентарийҙар "ер" һәм "социаль" закондарға үҙгәрештәр тәҡдим итә
Өфөлә парламент комитеттарының ултырыштары башланды. Кисә Дәүләт Йыйылышы бинаһында Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет, Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет ағзалары йыйылды. Яҙға закон проекттары буйынса эштең өлгө программаһында тәүге комитеттың — ете, икенсеһенең алты закон проекты бар.
Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәтте файҙаланыу буйынса комитет дүрт закон проектын ҡараны, шуларҙың береһе – “Башҡортостан Республикаһында ер мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында” БР Законының 9-сы статьяһына үҙгәрештәр индереү хаҡында”ғыһы беренсе уҡыуҙа тикшерелә.
Социаль сәйәсәт һәм һаулыҡ һаҡлау буйынса комитет беренсе уҡыуҙа өс закон проектын ҡараны. “Башҡортостан Республикаһында инвалидтарға социаль ярҙам тураһында” БР Законына индерергә тәҡдим ителгән үҙгәрештәр иғтибарҙы йәлеп итә. Улар инвалидтарға һәм инвалид балалары булған ғаиләләргә социаль ярҙам саралары күрһәтеү төрҙәрен билдәләү, Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы ҡануниәтенә ярашлы торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү тураһындағы положениеларҙы аныҡлауға йүнәлтелә.
Депутаттар комитеттар ултырыштарында ҡаралған бөтә закон проекттарын хупланы һәм Дәүләт Йыйылышы Президиумы тарафынан ғинуарҙағы ултырыштың көн тәртибенә индереүгә тәҡдим итте.


text:
1 ғинуарҙан мотлаҡ пенсия страховкалауына түләү күләме артты
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2016 йылда мотлаҡ пенсия страховкалауына түләүҙең билдәләнгән күләме 19 мең 356,48 һум тәшкил итәсәк. Сумманың үҙгәреүе хеҙмәт өсөн түләүҙең минималь күләменең айына 6204 һумға тиклем артыуына бәйле. Мотлаҡ медицина страховкалауына страховка иғәнәһе 3796,85 һум тәшкил итәсәк.
Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, йыл дауамында иҫәпкә торған йәки иҫәптән төшкән түләүселәр өсөн страховка иғәнәһенең суммаһы эшмәкәрлек башланған айҙан календарь айҙар һанына ярашлы иҫәпләнә. Тулы булмаған ай өсөн страховка иғәнәһенең билдәләнгән күләме ошо айҙың календарь көндәре һанына ярашлы билдәләнә.
2015 йылда ғәмәлдә булған мотлаҡ пенсия страховкалауына страховка иғәнәләрен түләү өсөн бюджет классификацияһы кодтары бөтөрөлгән. Билдәләнгән күләмдә түләүселәр төрлө бюджет классификацияһы кодтарына 300 мең һумдан артмаған һәм 300 мең һумдан күберәк килемдән страховка иғәнәләрен түләй.
2016 йылдың 1 ғинуарынан мотлаҡ медицина страховкалауына страховка иғәнәләрен түләү өсөн яңы код индерелде.


text:
БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы Нефтекамала ҡатын-ҡыҙҙар советтарының зона семинарын үткәрә
Бөгөн, Башҡортостан Ҡатын-ҡыҙҙар союзының барлыҡҡа килеүенә 25 йыл тулған көндә, Нефтекамала «Ҡатын-ҡыҙ һаулығы – имен әсәлек һәм балалыҡ нигеҙе» зона семинар-кәңәшмәһе үтә.
Семинарҙа ҡатын-ҡыҙҙарға медицина хеҙмәттәрен күрһәтеү өлкәһендә көнүҙәк мәсьәләләр тикшерелә, республиканың төньяҡ-көнбайыш төбәктәрендәге ҡатын-ҡыҙҙар советы етәкселәре тәжрибә уртаҡлаша. БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы доценты Нина Филлипова семинарҙа ҡатнашыусылар өсөн «Әсәлек уңышы буйынса ҡыҫҡа курс» үткәрәсәк.
Нефтекамала үткән семинар сиктәрендә урындағы етештереүселәр продукцияһы күргәҙмә-йәрминкәһе һәм ҡалала йәшәүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың ижади оҫталығы күргәҙмәһе ойошторола.
Семинар тамамланғас, ҡатын-ҡыҙҙар советы лидерҙары ҡаланың Балалар сәнғәт мәктәбе, Библиоүҙәк, тарихи-крайҙы өйрәнеү музейы эшмәкәрлеге менән танышасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубының баш тренеры Виктор Гончаренко менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубының баш тренеры Виктор Гончаренко менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубының баш тренеры Виктор Гончаренко менән осрашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубының баш тренеры Виктор Гончаренко менән осрашты. Яҡтар клубты үҫтереү мөмкинлектәрен, 2016/2017 йылдар миҙгеленә бурыстарҙы тикшерҙе.
– Беҙҙең команда яңыраҡ ҡына Рәсәй футбол Премьер-лигаһына инде. Әлегә команданың барлыҡҡа килеүе хаҡында һүҙ алып барырға мөмкин, – тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ республикала ҙур футболдың булыуын теләйбеҙ. Оҫталар командаһының булыуы ғына түгел, йәштәрҙе футболға йәлеп итеү, спортты үҫтереү йәһәтенән дә.
Башҡортостан – спорттың шәхси һәм команда төрҙәрендә ҡаҙаныштары булған биләмә, тип билдәләне республика Башлығы. Уның әйтеүенсә, Виктор Гончаренконың Белоруссияла эшләү тәжрибәһе «Өфө» футбол клубының артабанғы үҫешенә булышлыҡ итергә тейеш.
– Команда, тренерҙар, көйәрмәндәр, спорт йәмәғәтселеге, власть структуралары берләшеп, бер мәсьәләне хәл итеү өҫтөндә эшләгәндә, һөҙөмтә буласаҡ. Һуңғы ваҡытта тап шулай эшләйбеҙ ҙә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Беҙ, команда һәм структура, бер-беребеҙгә партнер булараҡ ҡарайбыҙ. Беҙҙә баҫым, көслө талаптар юҡ. Беҙ Башҡортостанда дөрөҫ футбол тарихын булдырырға теләйбеҙ.
– Клуб тейешле йүнәлештә үҫешә. Дөрөҫ әйттегеҙ, футболдың маҡсаты – балаларҙы спорт менән шөғөлләнеүгә, көйәрмәндәрҙе стадиондарға йәлеп итеү. Был да мөһим, – тине Виктор Гончаренко. – Беҙ энтузиазм менән эшкә тотонабыҙ. Миҙгелгә ныҡлап әҙерләнербеҙ һәм яҡшы һөҙөмтә күрһәтербеҙ, тип ышанам.


text:
Хәйбулла районында ете йәш ғаилә яңы торлаҡ алды
Хәйбулла районы хакимиәтендә «2013 йылға тиклем ауылды социаль үҫтереү» федераль маҡсатлы программаһы сиктәрендә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға таныҡлыҡтар тапшырыу тантанаһы үтте.
Биш ғаиләгә торлаҡ төҙөү йәки һатып алыуға субсидия алыу өсөн таныҡлыҡтар тапшырылды. Йәнә ике йәш ғаиләгә ошо уҡ программа сиктәрендә өҫтәмә социаль түләүҙәр бирелде, бындай түләүҙәр ғаиләләргә бала тыуғанда бүленә.
Сертификаттарҙы район хакимиәте башлығы Раил Ибраһимов тапшырҙы һәм йәштәргә бәхет, ғаилә именлеге, сәләмәтлек теләне.
Ғаиләләр, үҙ сиратында, район хакимиәтенә, торлаҡ программалары буйынса хеҙмәт белгестәренә иғтибарлы һәм йылы мөнәсәбәт, профессиональ эшмәкәрлек күрһәткәндәре өсөн рәхмәт әйтте.
Ағымдағы йылда «2013 йылға тиклем ауылды социаль үҫтереү» программаһы буйынса таныҡлыҡтар йәмғеһе 13 ғаиләгә тапшырылды. Йәнә 12 ғаилә «Торлаҡ» программаһы сиктәрендә торлаҡ шарттарын яҡшыртты, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенән.


text:
«Аҡ Торна» конкурсына заявкалар ҡабул итеү 15 августа тамамланасаҡ
Өфөлә үткәрелгән төрки телле шиғриәт әҫәрҙәрен тәржемә итеүселәрҙең «Аҡ Торна» Халыҡ-ара конкурсына төрлө илдәрҙән һәм Рәсәй төбәктәренән йөҙгә яҡын эш ҡабул ителгән дә инде.
Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, шиғырҙар рус теленә башҡорт, татар, ҡаҙаҡ, төрөк һәм башҡа телдәрҙән тәржемә ителгән. Конкурс географияһы киңәйә, ә конкурс эштәре араһында хәҙерге заман шағирҙарының да, милли классиктарҙың да шиғырҙары тәржемәләре бар.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, конкурсҡа заявкалар ҡабул итеү 15 августа тамамланасаҡ. Сараны ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Башҡортостан Яҙыусылар берлеге, «Мәҙәниәт» ТВ-каналы, «Имидж-Консультант» консалтинг компанияһы, «Бельские просторы» һәм «Ағиҙел» әҙәби-нәфис журналдары.
Конкурста ҡатнашыусыларҙың үҙ һәләттәрен күрһәтеү генә түгел, аҡсалата бүләк алыу мөмкинлеге лә бар. Һәр номинацияла беренсе урын яулаусыға — 50000 һум, икенсе урын өсөн – 30000 һум, өсөнсө урын алыусыға 15000 һум күләмендә бүләк тапшырыласаҡ. Башҡорт теленән иң яҡшы тәржемә авторына 30000 һум күләмендә жюриның махсус бүләге ҡаралған. Конкурстың ете ҡатнашыусыһы сувенирҙар аласаҡ.
Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте aktorna.com сайтында, шулай уҡ (347) 291-11-93, 291-11-94, 291-11-95 телефондары буйынса ойоштороу комитетында һәм concurs@aktorna.com электрон почтаһы аша алырға була.


text:
Ҡала округы Советы ултырышы асылды
Өфө ҡалаһы ҡала округы Советының сираттағы ХVI ултырышы асылды. Унда Совет депутаттары, ҡала хакимиәте вәкилдәре, муниципаль предприятиелар һәм учреждениелар етәкселәре ҡатнаша. Совет ултырышында шулай уҡ ҡала округы хакимиәте башлығы Павел Качкаев ҡатнаша.
Көн тәртибенә Башҡортостан Республикаһы Президентының БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһенең төп положениеларын тормошҡа ашырыу буйынса Комплекслы саралар программаһын үтәү, Өфөлә көрсөккә ҡаршы саралар үткәреү, яңы урамдарға Рудольф Нуриев һәм Фәйзи Ғәскәров исемдәре биреү мәсьәләләре индерелде. Бынан тыш, 2008 йылда ҡала округы бюджетының үтәлеше, мәктәптәрҙә хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙарҙы иҫкәртеү мәсьәләләрен ҡарау ҙа планлаштырыла.


text:
Слова, Содержащие "дцэс"
дцэс: энцерсдорф, экссудация, экспедицию, экспедиция, экспедиции, экспедиций, эксцентриад, экспедициям, экстрадиция, дауэсизация, экспедициях, эпидпроцесс, экспедицией, деэмульсация, спецэлектрод, экспедициями, экспедиционно, энциклопедист, экспедиционной, экспедиционную, экспедиционные, энциклопедиста, экспедиционным, экспедиционное, санэпидстанция, экспедиционная, экспедиционных, энциклопедисты, экспедиционный, энциклопедистом, радиоэкспедиций, экспедиционного, энциклопедистов, разведэкспедиций, санэпидемстанция, энциклопедически, желдорэкспедиция, шестнадцатиэтажек, энциклопедических, энциклопедическим, энциклопедические, энциклопедическое, энциклопедичность, энциклопедическом, энциклопедический, энциклопедическая, энциклопедического, энциклопедическому, шестнадцатиэтажный, электромедицинский, эмоциисопровождают, гидроэлектростанцию, гидроэлектростанция, гидроэлектростанции, гидроэлектростанций, эмоциисопровождающие, электродистанционный


text:
Өфөлә икенсел торлаҡҡа хаҡтар артыуын дауам итә
Уҙған аҙнала Өфөлә икенсел торлаҡҡа уртаса хаҡ 0,1 процентҡа күтәрелде. Бөгөн ул 46,44 мең һум тәшкил итә. Бер бүлмәле фатирҙарға хаҡтар 0,1 процентҡа төштө. Башҡа сегменттарҙа хаҡтарҙың артыуы теркәлгән: ике бүлмәлеләр – 0,3 процентҡа, өс бүлмәлеләр — 0,1 процентҡа. Күп бүлмәле фатирҙар 0,2 процентҡа ҡыйбатланған.
«Эксперт» күсемһеҙ милек агентлыҡтары селтәре аналитигы Айгөл Степанова мәғлүмәтенә ярашлы, әлеге ваҡытта ҡалала иң арзан бер бүлмәле фатир 1200 мең һумға тәҡдим ителә. Ул Ушаков урамындағы йортта урынлашҡан, майҙаны — 33 квадрат метр. Иң ҡыйбат фатир 20 миллион һум тора. Был Достоевский урамындағы биш бүлмәле фатирҙың майҙаны — 202,4 квадрат метр. Иң арзан бүлмә Губкин урамындағы йортта. Уның хаҡы — 550 мең һум, майҙаны – 11 квадрат метр. Бүлмә өсөн иң юғары хаҡ – 1350 мең һум: Пархоменко урамы, 26,2 квадрат метр.
Һатыуға ҡуйылған иң ҡыйбат коттедж 16300 мең һумға тәҡдим ителә. Ул Уптыла урынлашҡан, майҙаны - 423 квадрат метр.


text:
21 каб
(төп корпус)
тел.: (347) 273-67-08
Мөдире – Хөсәйенов Айбулат Спартак улы.
Университетты тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыуға ярҙам итеүҙең төбәктәге үҙәге 2006 йылда Мәғарифтың Федераль агенство коллегияһы, шулай уҡ БДУ-ның Ғилми Советы ҡарары менән студенттарҙы һәм университетты тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу, хеҙмәт баҙарында дөрөҫ ориентир алыуға ярҙам итеү өсөн ойошторола.
Үҙәк университет факультеттары деканаты һәм кафедралары менән тығыҙ бәйләнештә эшләй. Йәштәрҙе һәм халыҡты эш менән тәьмин итеү буйынса республика һәм ҡала үҙәктәре Өфө ҡала администрацияһының Йәштәр сәйәсәте комитеты, БДУ студенттарының профсоюз комитеты менән хеҙмәттәшлек итә.
Үҙәк Башҡарма власть органдары, халыҡты эш менән тәьмин итеү органдары, эш биреүселәрҙең берләшмәһе һәм йәмәғәт ойошмалары менән эш алып бара.
Халыҡты эш менән тәьмин итеү органдары менән вакансиялар һәм резюме буйынса мәғлүмәттәр алышыу һәр аҙна ғәмәлгә ашырыла.
Үҙәк вакансия йәрминкәләре, компаниялар һәм эш биреүселәр ойошмаларының презентациялары, түңәрәк өҫтәлдәр, осрашыуҙар, студенттарҙы һәм университетты тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу проблемалары буйынса конференциялар үткәреп тора.
Студенттарға һәм университетты тамамлаусыларға ҡаланың алдынғы кадрҙар агенстволары сайттарында урынлаштырыу өсөн конкурент булырлыҡ резюме төҙөгәндә консультациялар бирелә, ярҙам күрһәтелә. Тулы һәм ҡыҫҡа эш көнөнә эш табыу буйынса төрлө варианттар тәҡдим ителә. Студенттарҙы ҡыҫҡа ваҡытлы эшкә урынлаштырыу, хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙәр төҙөү уңышлы башҡарыла.
Үҙәк эсендә Студенттар Советы эшләп килә. Уның маҡсаты – студенттарҙы һәм университетты тамамлаусыларҙы төрлө саралар үткәреүгә ылыҡтырыу, студенттарҙы хеҙмәт баҙарына әҙерләү һ.б.
М.В.Ломоносов ис. МДУ-ның “Гуманитар технологиялар” тест үткәреү һәм үҫеш үҙәге менән берлектә абитуренттар, студенттар, университетты тамамлаусылар араһында “БДИ”, “Профориентатор” һәм “Профкарьера” программалары буйынса он-лайн тест үткәрелеп тора. Маҡсаты – тест эшләүселәрҙең профессиональ йәһәттән ҡыҙыҡһыныуҙарын, шәхес булараҡ үҫеш кимәлен, һәләттәрен диагностикалау, теге йәки был хеҙмәт төрөнә һәләттәр асыҡлана, һөнәр һайлау буйынса кәңәштәр бирелә. БДУ-ның был үҙәге Н.И.Лобачевский ис.ННДУ, В.И.Ульянов-Ленин ис. КФУ һәм МарДТУ менән бер рәттән БР юғары уҡыу йорттарының ТЭУЯИ үҙәктәре үткәрелгән сараларҙың координаторы булып тора.


text:
Башҡортостанда 40 мең кешенең эшһеҙ ҡалыуы ихтимал
Донъялағы финанс көрсөк эш хаҡтарын ваҡытында түләүгә йоғонто яһаны.
Хөкүмәт премьер-министры Раил Сарбаев белдереүенсә, көрсөккә һылтанырға кәрәкмәй, ҡайһы бер предприятиеларҙа хеҙмәт хаҡы түләмәү осраҡтарын бөтөрөргә, граждандарға тулы күләмдә эш хаҡы түләү өсөн кәрәкле ресурстарҙы табырға кәрәк. Бөгөн иһә хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов хеҙмәт баҙарында көсөргәнешле хәл килеп сығыуы ихтимал тине. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, Башҡортостанда 40 мең кешенең эшһеҙ ҡалыуы ихтимал.


text:
Фото:
Төньяҡ Осетия башҡорттары Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерләнә
Фото:
Владикавказда, Республика Дуҫлыҡ йортонда Салауат Юлаев исемендәге Башҡорт милли-мәҙәни йәмғиәтенең ултырышы үтте, унда III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек барышы тикшерелде. Ултырышта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзаһы, БР Фәндәр академияһының Социаль-сәйәси тикшереүҙәр институты директоры Рим Вәлиәхмәтов ҡатнашты. Төньяҡ Осетия башҡорттары тормошо хаҡында, йәштәрҙе Башҡортостандың юғары уҡыу йорттарында уҡытыу, башҡорт телен һаҡлау һәм өйрәнеү тураһында конструктив, фәһемле һөйләшеү үтте.
Ултырышта Төнъяҡ Осетия башҡорттарынан быйыл июндә Өфөлә үтәсәк халыҡ-ара форумға вәкил булып профессор Роберт Ғәниев барасаҡ, тигән ҡарар ҡабул ителде. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына ҡунаҡ сифатында Төньяҡ Осетия Республикаһы эске эштәр министры саҡырылды.


text:
Учалы районында «Реаль эштәр» проектына дүрт миллион һумдан ашыу бүленгән Фото: Учалы районы хакимиәте
Учалы районында «Реаль эштәр» проектына дүрт миллион һумдан ашыу бүленгән
Учалы районында «Реаль эштәр» проектына дүрт миллион һумдан ашыу бүленгән Фото: Учалы районы хакимиәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Учалы районының ҡала һәм ауыл биләмәләренә «Реаль эштәр» проектын бойомға ашырыу өсөн дүрт миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән. Ағымдағы йылдың июнь айында «Берҙәм Рәсәй» партияһы старт биргән проект Башҡортостан муниципалитеттарында әүҙем тормошҡа ашырыла.
Проекттың төп маҡсаты — халыҡ мөһим тип иҫәпләгән проблемаларҙы хәл итеү планын әҙерләү. Хәҙерге ваҡытта Амангилде ауыл советында балалар өсөн майҙансыҡ эшләнгән һәм Бәләкәй Ҡаҙаҡҡол ауылы халҡын һыу менән тәьмин итеү өсөн скважина бырауланған, тип аңлатма бирҙеләр «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк бүлексәһендә.
Мәғариф учреждениеларын ремонтлау буйынса аукцион үткәреү өсөн техник бурыстар әҙерләнгән. Подрядсы билдәләнеү менән ремонт эштәре башланасаҡ. «Ҡыҙыл башлыҡ» балалар баҡсаһының ҡыйығына капиталь ремонт яһау, Бөйҙө һәм Мансур ауылдарындағы мәктәптәрҙә, Кирәбе ауылындағы балалар баҡсаһында, Уральск ауылындағы «Ирәмәл» балалар ижады үҙәгендә тәҙрәләрҙе алмаштырыу, Илсе ауылындағы мәктәпкә канализация үткәреү ҡаралған. Комсомольск ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбенә ағымдағы ремонт эштәре талап ителә.
Мәҙәниәт учреждениеларында һәм ауылдарҙы төҙөкләндереү буйынса ремонт эштәре планлаштырылған. Ҡунаҡбай һәм Сәфәр ауылдары халҡы аҡсаны янғынға ҡаршы мотопомпа һатып алыуға, наурыҙдар иһә Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларға һәйкәлде тәртипкә килтереүгә йүнәлтәсәк.


text:
Фото:
Республикала йәниҫәптең "ҡыҙыу линияһы” эшләй башланы
Фото:
Кисә Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу – 2010 буйынса Башҡортостанстаттың "ҡыҙыу линияһы" эшләй башланы, уның номеры: 8-800-347-11-02.
Демографик статистика һәм халыҡ иҫәбен алыу бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, республиканың «ҡыҙыу линияһы» эш көндәрендә — 9 — 18 сәғәттәрҙә, ә октябрь дауамында – ялһыҙ 9 — 20 сәғәттәрҙә эшләйәсәк. Шылтыратыу абоненттар өсөн – бушлай.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 5 сентябрҙән алып Рәсәй халҡы йәниҫәп буйынса бөтә һорауҙарҙы 8-800-200-14-25 берҙәм федераль номерына шылтыратып бирә ала.
Бынан тыш, халыҡ иҫәбен алыу буйынса һорауҙарҙы интернет селтәрендә perepis-2010 порталында ла бирергә мөмкин. Әйткәндәй, был сайтта йыш бирелгән һорауҙарға яуаптар әле үк халыҡ иғтибарына сығарылған.


text:
Күмертауҙа Ҡала көнө үтте
Үткән ял көндәрендә Күмертау үҙенең 60 йыллығын билдәләне. Ҡала көнө Советтар майҙанында ойошторолдо. Унда ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары өсөн төрлө саралар үткәрелде. Балалар һәм өлкәндәр өсөн айырым майҙансыҡтар ойошторолдо, «Халыҡ музейы» һәм «Халыҡ вернисажы» социаль проекттары тәҡдим ителде.
Ҡала көнө сиктәрендә Күмертауҙың 1-се гимназияһына Советтар Союзы Геройы Николай Тимофеевич Антошкин исемен биреү тантанаһы үтте.
Ҡаланы социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереүгә өлөш индергән лайыҡлы граждандар ҡала округының Почет грамоталары менән наградланды.
Байрам ҡунаҡтары өсөн шулай уҡ киске программа ойошторолдо. Уның сиктәрендә ҡаланың иң яҡшы ижади коллективтары һәм махсус саҡырылған эстрада төркөмдәре сығыш яһаны. Йола буйынса, байрам салют менән тамамланды, тип хәбәр иттеләр Күмертау хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Беренсе ярты йыллыҡта ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау
Быйыл тәүге ярты йыллыҡта Дәүләт аҙыҡ-түлек идаралығының ҡулланыусылар баҙарында ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау һәм ҡағиҙә боҙоуҙарҙы иҫкәртеү бүлегенә Башҡортостан халҡынан 212 мөрәжәғәт килде.
Контроллек итеүсе ойошма белгестәре конфликттарҙы судҡа тиклем көйләү өсөн 41 дәғүә һәм боҙолған хоҡуҡтарҙы аяҡҡа баҫтырыу өсөн 20 дәғүә ғаризаһы төҙөргә ярҙам итте. Ирекле тәртиптә ҡулланыусыларға 1,4 миллион һумлыҡ тауарҙар, хеҙмәтләндереүҙәр һәм сифатһыҙ эштәр хаҡы ҡайтарылды.


text:
Өфөлә «Былау культы» хәйриә аш-һыу байрамында 200 мең һумдан ашыу аҡса йыйылдыФото: Алена Мәхмүтова
Өфөлә «Былау культы» хәйриә аш-һыу байрамында 200 мең һумдан ашыу аҡса йыйылды
Өфөлә «Былау культы» хәйриә аш-һыу байрамында 200 мең һумдан ашыу аҡса йыйылдыФото: Алена Мәхмүтова
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Былау культы» хәйриә аш-һыу байрамында 200 мең һумдан ашыу аҡса йыйылды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сара Рәсәй көнөндә «Ватан» майҙанында «Былау культы» Бөтә Рәсәй хәйриә марафоны сиктәрендә ойошторолдо. Уның төп бурысы — Көнсығыш аш-һыуын популярлаштырыуҙан тыш, мохтаж кешеләргә ярҙам итеү, балаларҙы дауалауға аҡса йыйыу.
Фестивалдә 15 команда, популяр Көнсығыш аш-һыуҙарының береһен әҙерләү оҫталары ҡатнашты. Өфөнөң иң яҡшы ресторандары командаһында баш ҡаланың билдәле кешеләре бер майҙанда осрашты. Бәйгелә ҡатнашыусылар араһында «Мәрхәмәт» фонды попечителдәре Гөлшат Хәмитова, йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова, мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, Башҡорт опера һәм балет театры директоры Илмар Әлмөхәмәтов бар ине. Һәр команда төрлө рецепт буйынса былау бешерҙе. Байрамда татлы Ташкент, андижан, Фирғәнә, үзбәк былауын ауыҙ итергә мөмкин булды. Уларҙың оҫталығын билдәле концепт-шеф, блогер Хәким Ғәниев, Өфө ҡалаһы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, Федерация Советы ағзаһы Лилиә Ғүмәрова, Республика кардиология үҙәгенең баш табибы Ирина Николаева, блогер Рәис Ғәбитов баһаланы.
Сараның координаторы Регина Штягина хәбәр итеүенсә, бөтәһе 225450 һумлыҡ 1503 порция былау һатылған. Йыйылған аҡса церебраль фалиж менән яфаланған 11 йәшлек Юлиә Юлдыбаеваны һәм быума сирле Сева Слюнинды дауалауға йүнәлтелә.


text:
Сибайҙа «Атайсалдың ете мөғжизәһе» һайланған
Сибай телевидениеһы һәм «Атайсал» гәзите Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте ярҙамында туризм өлкәһендә яңы «Атайсалдың ете мөғжизәһе» проектын булдырған. Уның сиктәрендә Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондарында урынлашҡан тәбиғәт һәм мәҙәниәт ҡомартҡылары хаҡында һөйләгән видеоматериалдар һәм мәҡәләләр шәлкеме әҙерләнгән.
Сибай хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, конкурстың 31 июлдә тамамланған беренсе этабында хеҙмәт коллективтарынан, предприятиеларҙан, ижади һәм йәмәғәт ойошмаларынан заявкалар ҡабул ителгән.
«Мөғжизә» тип аталырға лайыҡ булған урындар тауыш биреү һөҙөмтәһендә һайланған. Конкурсҡа йомғаҡтар Республика көнө һәм Ҡала көнө алдынан яһалған. Тантаналы саранан һуң байрам концерты ойошторолған.
Конкурста еңеүсе объекттар исемлегенә киләһеләр ингән: Талҡаҫ күле (Баймаҡ районы), Мулдаҡ күле (Әбйәлил районы), Турат сағылы (Хәйбулла районы), Ғәҙелша шарлауығы (Баймаҡ районы), Ҡәнифә юлы (Әбйәлил, Баймаҡ, Йылайыр, Хәйбулла райондары буйлап үтә), Ҡайын ҡабаҡ (Хәйбулла районы), Пәйғәмбәр ташы (Йылайыр районы). Исемлеккә шулай уҡ Арҡайым цивилизацияһының Таналыҡ, Олайыр, Оло һаҙ, Селек, Улаҡ ҡаласыҡтары ингән. Объекттарҙың барыһы ла хәҙер телевизор ҡараусыларға күрһәтеләсәк.