text:
Jooble - это один сайт, на котором Вы можете искать работу по всему Интернету.узнать больше
Работа Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
Популярные вакансии Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
администратор Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
директор Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
на дому Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец консультант Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
автомобиль Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
администратор офиса Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
анализ Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
база данных Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
без опыта работы Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
бизнес Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
бизнес процесс Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
вахта Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
ветеринар Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
ветеринарный врач Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель е Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель кат Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель категории c Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель категории д Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель категории е Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель на грузовой автомобиль Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель с автомобилем Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель с категорией b Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель экспедитор Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
водитель-экспедитор категории е Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
врач Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
выборы Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
главный Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
график Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
дежурная Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
дежурный администратор Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
делопроизводства Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
директор компании Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
директор магазина Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
дополнительная Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
другая должность Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
другие страны Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
интересная Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
кассир Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
категорийный Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
книжный магазин Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
компьютер Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
консультант Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
культуры Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
магазин Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
мероприятие Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
мобильная связь Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
мобильные телефоны Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
мода Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
на телефоне Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
не полный день Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
не полный рабочий день Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
неделя Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
обучение Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
офис Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
парикмахер Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
пекарь Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
пекарь на хлебобулочные изделия Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
пк Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
планирование Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
подходит всем Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
представитель Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец в салон связи Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец в салон сотовой связи Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец-консультант в салон связи Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продавец-консультант в салон сотовой связи Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
продажи Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
процессов Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
рабочий Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
разное Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
регион Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
ремонт Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
руководство Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
с пк word Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
салон Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
связь Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
сменный Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
сотрудник Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
сотрудник для работы на дому Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
сотрудник на телефон Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
специалист Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
специалист по социальной работе Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
специалист по учету Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
техник Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
технический Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
товар Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
торговый Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
транспорт Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
тренинг Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
уборщик Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
уборщик производственных и служебных помещений Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
уборщик производственных помещений Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
упаковка Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
упаковщица Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
упаковщица на вахту Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
учебный центр Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
учет Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
центр Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
Поиск работы по городам, работа Стерлибашевский район, Республика Башкортостан
работа Стерлибашево, Республика Башкортостан
работа Янгурча, Республика Башкортостан
работа Турмаево, Республика Башкортостан


c: text/html

text:
Алина Сөләймәнова «Вся Уфа» телеканалын етәкләне Фото: Башҡортостан юлдаш телевидениеһы сайтынан
Алина Сөләймәнова «Вся Уфа» телеканалын етәкләне
Алина Сөләймәнова «Вся Уфа» телеканалын етәкләне Фото: Башҡортостан юлдаш телевидениеһы сайтынан
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Алина Сөләймәнова «Вся Уфа» телеканалының генераль директоры итеп тәғәйенләнде. Был хәбәрҙе телекомпанияла раҫланылар, әммә телеканал коллективын яңы генераль директор менән таныштырмағандар әле.
Алина Сөләймәнова Башҡорт дәүләт университетының журналистика факультетын тамамлаған. Башҡортостан юлдаш телевидениеһы һәм «Рәсәй. Башҡортостан» каналдарында барған тапшырыуҙар авторы һәм алып барыусы, улар араһында «Говорят, что...», «Знак вопроса» һәм «Уфимское Времечко» бар. Бронза Орфейға эйә булыусы, бик күп халыҡ-ара һәм Рәсәй конкурстары һәм фестивалдәре лауреаты. Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы ағзаһы.
«Вся Уфа» телеканалы тәүлек әйләнәһенә Өфөлә һәм Башҡортостандың биш ҙур ҡалаһында күрһәтә. «Вся Уфа» продюсер үҙәге 1999 йылда ҡала хакимиәте ҡарамағындағы муниципаль телекомпания булараҡ ойошторолған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Тартус
Тартус (араб.: طرطوس) — Сүриәлә ҙурлығы буйынса икенсе урындағы порт ҡалаһы. Беренсе урындағы порт ҡалаһы Латакия.
Латинса яңғырашы (Antaradus), тәре йөрөтөүселәр һәм ҡаланы Антартус (Antartus) йәки Тортоса (Tortosa) тип атағандар.
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тартус Дәмәшке(Дамаск) ҡалаһынан төньяҡ-көнбайышта 220 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡан. Латакиянан (Мөхәфәзә үҙәге) көньяҡҡа ике сәғәтлек юл. Ливан сигенәсә 25 саҡырым. Портта совет, хәҙерге ваҡытта Рәсәй Федерацияһы хәрби-диңгеҙ базаһы урынлашҡан.
Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тартус климаты уртаса, урта диңгеҙ климаты. Йәйге уртаса һауа температураһы 30-35 °C, ҡышҡыһын 5-10 °C-ҡаса түбәнәйергә мөмкин.Ҡайһы саҡ хатта, нүлгәсә. Йыллыҡ яуым-төшөм — 1000 мм.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Финикийҙар заманынан алып Тартуста бер аҙ емереклектәр һаҡланып ҡалған. Ул замандарҙа Сүриәнең Урта диңгеҙҙәге берҙән-бер утрауы Арвадҡа күсенеү бик әһәмиәтле һәм мөһим эш булып торған.
Ҡала Бөйөк Константин I хөрмәтенда торған, сөнки Дева Марияға табынған. Беренсе ғибәҙәтхана Тартуста III быуатта төҙөлгән тип иҫәпләнелә. Ул ике йөҙ йылдан һуң ер тетерәү һөҙөмтәһенә емерелә. Сиркәү Тартуста тәре йөрөтөүселәр ваҡиғаһына бәйле төҙөлә. Был сиркәүҙә боронғо миһраб та һаҡлана. Уны күрер өсөн бар Ер шарынан бик күптәр хаж ҡыла. Мосолмандао ҡаланы баҫып алғас, сиркәү мәсет ролен дә үтәй. Ғосманлы дәүерендә ул француздарҙың хәрби казармаһы булған. Хәҙерге ваҡытта музей.
Бер саҡ Тартус тамплиерҙар күҙәтеүе аҫтында була. Был саҡ улар һаҡланыусы ҡоралдарҙы яңырта, шулай уҡ Авард утрауында ла. Саладин 1188 йыл тамплиерҙарҙан ҡаланы тартып ала, тамплиерҙар үҙҙәре ҡалала йәшеренә. Әммә ҡала тамплиерҙар күҙәтеүе аҫтында 1291 йылғаса ҡала. Улар Арвадҡа ҡасҡас та 10 йылғаса тороп ҡала.
Тартустың тарихи үҙәге яңы биналарҙан тора. Әммә улар боронғо крепость(тәре йөрөтөүселәрҙән ҡалған) диуарҙар өҫтөнән эшләнгән. Йырын иҫке ҡаланы яңыһынан айырып тора.
Рәсәй хәрби базаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тартуста Рәсәйҙең СССР-ың элекке биләмәләренән тыш, сит илдәрҙәге берҙән бер хәрби базаһы урынлашҡан. Ул рәсәйҙең хәрби-диңгеҙ көстәрен тәьмин итеүсе пункт[1], Унда Рәсәйҙең Урта диңгеҙҙәге хәрби караптары туҡтап тәьминәт ителеп китә. Хәрби база [1971 йыл]]дан алып эшләп килә. База Урта диңгеҙҙәге хәрби караптарҙы йүнәтеү, яғыулыҡ һәм башҡа материалдар менән тәьмин итеү өсөн булдырылған. Ул һыуҙа йөҙөп йөрөүсе ике ПМ-61М причалынан, плавмаоҫтахананан(алты ай һайын алмаштырылып тора), һаҡлағыстарҙан, казарманан һәм төрлө хужалыҡ обьектарынан тора. Обьектты 50 Рәсәй хәрби морягы хеҙмәтләндерә.[2].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4


text:
Фото:
Сиркәүҙәрҙә Президент хөрмәтенә ғибәҙәт ҡылдылар
Фото:
Рус Православие сиркәүенең Өфө епархияһы ғибәҙәтханаларында Рөстәм Хәмитовтың Башҡортостан Республикаһы Президенты вазифаһына инеүе уңайынан ғибәҙәт ҡылыу саралары үтте. Быға дүшәмбе көндө Өфө һәм Стәрлетамаҡ архиепископы Никон фатихаһын биргән.
Үҙенең доғаларында дин әһелдәре һәм православие динен тотоусылар төбәктең яңы башлығына ныҡлы сәләмәтлек һәм республика мәнфәғәте өсөн хеҙмәтендә уңыштар һораны. Шуның менән бергә православие динен тотоусылар өсөн яңы Президенттың вазифаға тотоноу көнө 1621 йылда Өфө Алла Анаһы иконаһының халыҡҡа күренгәнен байрам итеү менән тап килеүе лә символик мәғәнәгә эйә. Һуңынан был ваҡиға урынында төҙөлгән ғибәҙәтхана һәм икона Өфө епархияһында айырым хөрмәтләнә.


text:
Өфөлә йәйге лагерҙарға путевкалар йәрминкәһе үтте
Өфөлә, Профсоюздар йортонда, йәйге һауыҡтырыу лагерҙарына путевкалар йәрминкәһе үтте.
Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәлә республика предприятиеларының 30-ға яҡын ҡала яны йәйге һауыҡтырыу лагерҙары, муниципаль, дәүләт һәм профсоюз лагерҙары ҡатнашҡан. Быйыл Башҡортостан территорияһында Өфө, Стәрлетамаҡ, Бәләбәй, Бөрө, Күмертау, Мәләүез, Стәрлебаш, Әлшәй, Ғафури райондары лагерҙары балалар өсөн йәйге ял тәҡдим итә. Ғәҙәттәгесә йәрминкәгә медицина, мәғариф, мәҙәниәт кеүек бюджет өлкәһе профсоюз ойошмалары, шулай уҡ балансында балалар лагерҙары булмаған предприятиелар ҙур ҡыҙыҡһыныу белдерҙе.


text:
Өфөлә Евразия гуманистик форумы асылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә Евразия гуманистик форумы асылды
Өфөлә Евразия гуманистик форумы асылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөләге Конгресс-холда Евразия гуманистик форумы асылды. Был ваҡиға — Рәсәйҙең Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһында рәйеслеге мәлендә уҙғарылған сараларҙың һуңғыһы. Дөйөм алғанда, форумда Ҡаҙағстан, Үзбәкстан, Ҡырғыҙстан, Ҡытай, Тажикстандан һәм Рәсәй төбәктәренән ике мең самаһы вәкил ҡатнаша. Сара эксперттар һәм ҡатнашыусыларҙың юғары кимәле менән айырылып тора.
«Беҙгә, Башҡортостан халҡына, Шанхай рухы — ошо ойошмалар сиктәрендә үҙ-ара эш итеү ойошторолған принциптар һәм ҡиммәттәр бик яҡын. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы сиктәрендә хеҙмәттәшлек бер-береңә ышаныс, үҙ-ара файҙа, тигеҙлек, төрлө мәҙәниәттәрҙе хөрмәтләү һәм берлектәге үҫешкә ынтылыу менән айырылып тора», — тип билдәләне, форумды асып, республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов.
Форумдың төп темаһы — заманса шарттарҙа кешенең, йәмғиәттең үҫеше мәсьәләләре. Дүрт көндә биш ғилми-ғәмәли конференция, шул иҫәптән Аҡмулла, Аитов, Гумилев уҡыуҙары; өс дискуссия майҙансығы; дискуссия клубы һәм 25 секция ултырышы уҙғарыла. Сара барышында үҙенсәлекле күргәҙмә һәм «Көмөш Аҡбуҙат» халыҡ-ара кинофестивален ойоштороу ҡаралған. Ултырыштарҙа илһөйәрлек һәм толерантлыҡ мәсьәләләре, милләт-ара тыныслыҡты, туған телдәрҙе һаҡлау проблемалары күтәреләсәк, дәүләт һәм йәмғиәт үҫешенең тарихи-философик аспекттары, мәғрифәтселек традициялары тикшереләсәк.
Дәүләт Думаһы депутаты Василий Лихачев, ултырыштың пленар өлөшөндә сығыш яһап, Дәүләт Думаһы рәйесе Сергей Нарышкиндың сәләмләүен уҡып ишеттерҙе.
«Бөгөн күҙәтелгән хәл-ваҡиғалар алдыбыҙға мөһим бурыс ҡуя: яңы логистика, халыҡ-ара кимәлдәге проблемаларға яңыса ҡарау һәм «Халыҡ-ара берләшмә артабан нисек булыр?» тигән һорауға яуап бирергә ынтылыу кәрәк», — тип билдәләне докладсы. Өфөләге форум төрлө конфессия вәкилдәренең, сәйәси ҡараштарҙың һәм көстәрҙең, тыныслыҡ өсөн яуаплы кешеләрҙең осрашыу урыны булырға тейеш, тип иҫәпләй Василий Лихачев.
Тулыраҡ программа — Евразия гуманистик форумының рәсми сайтында.


text:
Рәсәйҙең нефть-газ химияһы тармағын үҫтереү буйынса кәңәшмә
17 ноябрҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Түбәнге Кама ҡалаһында Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин үткәргән “Рәсәйҙә газ һәм нефть химияһын үҫтереү буйынса саралар тураһында” мәсьәләһе буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты.
Унда нефть һәм газ химияһы сәнәғәтенең технологик кимәлен күтәреү, тармаҡта дәүләт менән бизнестың үҙ-ара эш итеүе мәсьәләләре, шулай уҡ тейешле продукция баҙарын монополияға ҡаршы көйләү проблемалары тикшерелде.
Владимир Путин, донъя кимәлендә сей нефть экспортының 9-10 процентын Рәсәй тәьмин итә, тип билдәләне. Шул уҡ ваҡытта, полимер кеүек, эшкәртелгән юғары технологиялы продукт экспортында уның өлөшө 1 проценттан да кәмерәк тәшкил итә. Һәм киреһенсә, нефть химияһы продукцияһын эске ҡулланыуҙың өстән бер өлөшөнән ашыуы импортҡа тура килә.
— Ябайлаштырып әйткәндә, беҙ ябай сеймал һатабыҙ, ә һуңынан сит илдәрҙән әҙер продукт һатып алабыҙ, күп осраҡта үҙебеҙҙең үк сеймалдан етештерелгәндер әле, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Путин.
Владимир Путин хәлде үҙгәртергә саҡырҙы. Ул, ватан нефтехимияһының мөһим бер өҫтөнлөгө бар – Рәсәй нефтехимияһы уникаль сеймал базаһына эйә, тип иҫәпләй. Хөкүмәт Рәйесе әйтеүенсә, дәүләт ярҙамына “ныҡлы аяҡҡа баҫҡан һәм конкуренцияға һәләтле компаниялар” ғына иҫәп тота ала.
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе нефть эшкәртеү производстволарына сеймалды килтереү хаҡтары, сроктары һәм күләмдәре тураһында килешеүҙәрҙең үтәлеүен күҙәтеүгә алырға ҡушты. Шулай уҡ Владимир Путин тармаҡты ҡайтанан йылдам техник ҡоралландырыу, инновацияларҙы киң индереү кәрәклегенә иғтибар йүнәлтте.
Илдең нефть-газ химияһы сәнәғәтендә эштәрҙең торошо тураһындағы мәсьәлә буйынса Башҡортостан Президенты ла үҙ фекерен белдерҙе. Мортаза Рәхимов, был тармаҡ Рәсәй иҡтисадының мөһим өлөшө булып тора һәм илдең киләсәге уны уңышлы үҫтереүгә бик ныҡ бәйләнгән, тип билдәләне. Республика башлығы, Башҡортостанда яғыулыҡ-энергетика комплексын яңыртыу мәсьәләләренә ҙур иғтибар бирелә, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Үҫеш стратегияһы, беренсе сиратта, инновацион эшмәкәрлекте әүҙемләштереүгә, яңы производстволар һәм яңы продукция төрҙәре үҙләштереүгә, булған ҡеүәттәрҙе эш менән тәьмин итеүгә, предприятиеларҙы һәм уларҙың структура подразделениеларын реформалаштырыуға йүнәлтелгән.
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәйҙең газ һәм нефть химияһын үҫтереү буйынса кәңәшмә үткәреүҙең мөһимлеген билдәләне.
— Актуаль һәм эшлекле һөйләшеү алып барылды. Нефтехимия сәнәғәте кеүек, илдең мөһим тармағын артабан үҫтереү буйынса көнүҙәк мәсьәләләр тикшерелде, — тине Мортаза Рәхимов.


text:
Редакция меһманлири
«Алақилиримиз үзүлмисекән»
Ғәйрәт ИБРАЙИМ: Өткән һәптидә Алмутида «Аламәт» продюсерлиқ мәркизиниң уюштуруши билән «Қәлб күйлири» намлиқ концерт өтти. Мәзкүр концерт «Аламәт» продюсерлиқ мәркизиниң қурулғиниға бәш жил толушиға вә Қазақтан хәлқи Ассамблеясиниң 20 жиллиғиға беғишлинип, униңға Қазақстан уйғур эстрада юлтузлиридин ташқири ШУАРлиқ нахшичи Ғәйрәт Ибрайим қатнашти.
Мәхсәт — уйғурни дунияға тонутуш
Рейгас Харрис — уйғур тилини бемалал билидиған инглиз қизи. У Лондон университетиниң музыка факультетида оқутқучи. Йолдиши хәлиқара уйғур PEN клубиниң әзаси, шаир Әзиз Әйса мәзкүр университетта тәтқиқат паалийити билән бәнт. Йеқинда улар Алмута шәһиригә кәлгинидә улар билән учришип сөһбәтләштуқ.


text:
Йыл башынан республикала хеҙмәт биржаһы ярҙамында 75 меңдән ашыу кеше эшкә урынлашҡан
2012 йыл башынан республиканың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә яраҡлы эш табыуҙа ярам итеүҙе һорап 107 меңдән ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Уның ярҙамында Башҡортостанда йшәгән 75 меңдән ашыу кеше был ваҡыт эсендә эшкә урынлашҡан.
БР Халыҡ мәшғүллеге дәүләт хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта төбәктә 25 меңдән ашыу рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙ иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта, 2012 йылдың август-октябрь айҙарына тикшеренеүҙәр мғлүмәттәре буйынса, эшһеҙҙәр һаны, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы стандарттарына ярашлы, Башҡортостанда 126,8 мең кешегә етә.
Рәсми рәүештә теркәлгән эшһеҙлек кимәле ноябрь аҙағына республикала 1,2 процент тәшкил итте. Дөйөм эшһеҙлек кимәле, Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһына ярашлы, төбәктә 6,1 процентҡа тиң.
Көсөргәнешлек коэффициенты, йәғни эшһеҙҙәр менән вакансиялар нисбәте 0,8-гә етә. Ағымдағы йылдың тәүге 10 айы эсендә республиканың вакансиялар банкына йәмғеһе 270 мең буш эш урыны тураһында мәғлүмәт ҡабул ителгән. Бөгөнгө көндә хеҙмәт биржаһында 32 мең вакансия иҫәпләнә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостанда иҡтисади йәһәттән әүҙем граждандарҙың һаны әлеге ваҡытта ике миллион кешенән ашыу тәшкил итә.


text:
Дәүләт Йыйылышы депутаттары күп фатирлы йорттарҙа ремонт сифатын контролдә тотоуҙы көсәйтәсәк
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының Елена Родина етәкселегендәге профилле Комитет ултырышында торлаҡ сәйәсәте һорауҙары тикшерелде. Ултырышты асып, етәксе Комитеттың яҙғы сессия ваҡытындағы ҡайһы бер эштәренә йомғаҡ яһаны. Атап әйткәндә, отчет осоро эсендә Дәүләт Йыйылышы ҡарауына дүрт БР закон проекты һәм бер ҡарар проекты индерелде. Дәүләт Думаһынан килгән 36 закон проекты ҡаралды. Күсмә ултырыш, түңәрәк өҫтәл кеүек эш формалары әүҙем ҡулланылды. Көҙ дауамында Комитетҡа 409 граждан мөрәжәғәте теркәлде, Комитет рәйесе һәм уның урынбаҫары үҙҙәре граждандарҙы ҡабул итте. Улар һөҙөмтәһендә парламентарийҙарға 44 кеше үҙ проблемалары тураһында үҙе һөйләне. Шулай итеп, закон проекты эшенең яҡынса программаһы тулыһынса үтәлде.
БР торлаҡ-коммуналь хужалығы министры урынбаҫары Альфред Зиннәтуллин депутаттар алдында «Башҡортостан Республикаһында торлаҡ фондын хосусилаштырыу тураһында»ғы БР законының үтәлеше тураһында доклад менән сығыш яһаны.
Доклад яһаусы, 1992 йылда ҡабул ителгән закон ваҡыт үтеү менән бер аҙ үҙгәрештәр кисерҙе, тип хәбәр итте. Төбәктә хосусилаштырыу буйынса алып барылған эштәр һөҙөмтәһендә, 2011-2012 йылдарҙа муниципаль милектән 368 мең квадрат метр торлаҡ шәхси мөлкәткә күсерелде. Шул уҡ ваҡыт арауығында хосусилаштырыу буйынса ҡаланың торлаҡ фонды 300 мең квадрат метрға кәмене, ә ауылдыҡы 68 меңгә. Федераль ҡануниәтте үтәү буйынса эштәр киләһе йылдың мартына тиклем дауам итәсәк. Белгестәр күҙаллауы буйынса, хосусилаштырыу срогы аҙағында республикала шәхси милеккә тик төҙөкләндерелмәгән йорттар ғына күсмәй ҡаласаҡ.
Был мәсьәлә буйынса өҫтәмә докладсы булып республиканың мәғариф министры урынбаҫары Венера Вәлиева сығыш яһаны, ул етем балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү һәм хосусилаштырыу эшендә уларҙың ҡатнашлығы буйынса Башҡортостанда барлыҡҡа килгән хәл тураһында һөйләне. Министрлыҡ тарафынан үткәрелгән мониторинг мәғлүмәттәре буйынса, республикала 1381 бәлиғ булмаған кешенең үҙ милкендә торлаҡ бар. Шул уҡ ваҡытта, төбәктә дөйөм етем балалар иҫәбенең 80 проценты – социаль етемдәр, улар хосусилаштырыуҙа балаларҙың мотлаҡ рәүештә ҡатнашыуы тураһындағы закон нормаларына эләкмәй, тип хәбәр итте етәксе. Шуға ҡарамаҫтан, ведомство балалар хоҡуғын һаҡлауҙы контролдә тота.
Көн тәртибендә киләһе «Башҡортостан Республикаһында торлаҡ мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында» БР законына үҙгәрештәр индереү тураһында» һәм «Башҡортостан Республикаһында ҡала төҙөлөшө эшмәкәрлеген көйләү тураһында» БР законының 18-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы республика закон проекттары ҡаралды.
Беренсе проект күп фатирлы йорттарҙа дөйөм милекте ремонтлау менән шөғөлләнеүсе махсус коммерцияһы булмаған ойошмалар эшмәкәрлегенә ҡарата тикшереүҙәр һәм дәүләт торлаҡ күҙәтеүен үтәү менән бәйле. Икенсе проект территорияларҙы планлаштырыу буйынса документтарҙы әҙерләү тәртибен билдәләй. Ике проект та Комитет рәйесе урынбаҫары Рөстәм Ишмөхәмәтов тарафынан әҙерләнде һәм һуңғы уҡыуҙа ҡарарға тәҡдим ителде.
Киләһе «Башҡортостан Республикаһында торлаҡ мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында» Башҡортостан Республикаһы законынының 13-сө статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы закон проектын Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Камил Мансуров тәҡдим итте. Башланғыс намыҫһыҙ төҙөүселәрҙән зыян күргән граждандарҙы яҡлау һәм уларға ярҙам итеү менән бәйле.
Бынан тыш, депутаттар ултырышта федераль закон проекттары буйынса БР Дәүләт Йыйылышының өс ҡарарын тикшерҙе.


text:
Салауат Харасов республиканың Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе итеп һайланды
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 19-сы ултырышында депутаттар Башҡортостан Республикаһы Контроль-иҫәп палатаһы рәйесе вазифаһына Салауат Харасовты тәғәйенләне. 2008 йылдың 15 майынан БР Контроль-иҫәп палатаһын етәкләүсе Валерий Кургузов күптән түгел икенсе эшкә күсеү сәбәпле эштән китеү тураһында ғариза биргәйне.
Салауат Фәттәх улы Харасов 1961 йылдың 10 майында Тажикстанда тыуған. 1982 йылда – Новосибирск юғары хәрби-сәйәси училищеһын, ә 1997 йылда Башҡорт дәүләт университетын тамамлаған, белгеслеге – юриспруденция.
1978-1992 йылдарҙа Ҡораллы Көстәр сафында хеҙмәт иткән; 1992-1994 йылдарҙа РФ Эске эштәр министрлығының Өфө юғары мәктәбендә уҡыған; 1994 йылдан 2002-гә тиклем – РФ Федераль һалым полицияһы хеҙмәте Идаралығында; 2002-2003 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы Министрҙар Кабинеты Аппаратының яғыулыҡ-энергетика комплексы, химия тармағы һәм ер аҫты байлыҡтарынан файҙаланыу бүлегенең баш белгесе булып эшләгән.
2003 йылдан 2009 йылға тиклем — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппаратының хоҡуҡ экспертизаһы һәм административ органдар бүлегенең баш белгесе, бүлек мөдире урынбаҫары, БР Хөкүмәте Аппаратының суд вәкәләтлеге һәм административ органдар бүлеге мөдире урынбаҫары; 2009 йылдан — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенең коррупцияға ҡаршы сәйәсәтте ғәмәлгә ашырыу бүлеге мөдире.


text:
Июндә нисек ял итәбеҙ
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, биш көнлөк эш аҙнаһында 12 июнь байрам көнө менән бәйле 2010 йылдың 12,13,14 июне ял көндәре булып тора.
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 112-се статьяһына ярашлы, 12 июнь – Рәсәй көнө – байрам көнө булып тора.
2010 йылда 12 июнь – Рәсәй көнө байрамы аҙнаның ял көнөнә – шәмбегә тура килә. Тимәк, 12 июнь шәмбенән ял көнө 14 июнь дүшәмбегә күсерелә. 2010 йылдың 11 июне йома көндө эш оҙайлылығы бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.


text:
Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы йәнә граждандарҙы ҡабул итә
БР буйынса Эске эштәр министрлығының Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә 29 июндә 15 -17 сәғәттәрҙә сираттағы ҡабул итеү үткәрелә. Мөрәжәғәт итеүселәрҙе министрлыҡ ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзаһы, «Язалауҙарға ҡаршы комитет» төбәк-ара йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан вәкиллеге етәксеһе Владислав Садиҡов һәм Экстремизмға ҡаршы тороу үҙәге начальнигы Станислав Ишмаков ҡабул итә.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө, Ленин урамы, 7, Коммунистик урамынан инергә. (347) 279-40-93 телефоны аша алдан яҙылырға мөмкин.


text:
Өфө менән Бишкәктең туғандаш ҡалалар тип иғлан ителеүе ихтимал Фото: Елена Арямнова
Өфө менән Бишкәктең туғандаш ҡалалар тип иғлан ителеүе ихтимал
Өфө менән Бишкәктең туғандаш ҡалалар тип иғлан ителеүе ихтимал Фото: Елена Арямнова
Йома, 13 сентябрҙә, Бишкәктә ШОС илдәренең саммиты сиктәрендә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы Йәштәр советының алтынсы ултырышы үтә. Башҡортостан исеменән форумда Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты рәйесе Урал Килсенбаев сығыш яһай.
ШОС илдәренең йәш эшҡыуарҙары араһында эшлекле бәйләнештәр булдырыу фекер алышыуҙың төп темаһы булып тора. Форумда ҡатнашыусылар быны хеҙмәттәшлектең яңы кимәленә күтәрелеү тип иҫәпләй, сөнки бығаса бындай килешеүҙәр бөтөнләй төҙөлмәгән булған.
Рәсәй «Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының студенттар яҙы»н, кулинария бәйгеләрен, инновацион форум һәм эшҡыуарҙар форумын, йәштәр араһында КВН, Ырымбурҙа «Күршеләр» халыҡ-ара лагерын үткәрергә планлаштыра. Өфө ситтә ҡалмаясаҡ. 2014 йылда Башҡортостан баш ҡалаһында инновацион форум һәм йәштәр араһында КВН үтәсәк.
Урал Килсенбаев Бишкәк ҡалаһының Кәңәш етәксеһенә Башҡортостан баш ҡалаһы мэры Ирек Ялаловтан Өфө менән Бишкәкте туғандаш ҡалалар тип иғлан итеү тәҡдиме күрһәтелгән рәсми хат тапшырҙы, тип хәбәр иттеләр «2015 йылда Өфө ҡалаһында ШОС һәм БРИКС сараларын үткәреү өсөн шарттар булдырыу буйынса проекттарға ярҙам итеү офис-төркөмө» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Танып башҡорттары – сәхнәлә30-12-2016, 01:31 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Ҡатнашыусылар араһында фермер хужалыҡтарында эшләгәндәр, йыраҡ Себергә йөрөгәндәр, уҡытыусылар, тәрбиәселәр, медицина хеҙмәткәрҙәре, эшҡыуарҙар, оло йәштәге апайҙар булды.
– Ябай халыҡ араһында таланттар шул тиклем күп, уларҙы һайлап алып, дәртләндереп сәхнәгә сығарыу – ижадҡа битараф булмаған бөтә яуаплы кешеләрҙең бурысы. Ауыл йәшәй. Тимәк, мәҙәниәтебеҙҙең киләсәге өмөтлө. Милләтте, динде һаҡлау кешенең үҙенән тороуын да оноторға ярамай, – тине жюри ағзаһы Рәзидә Әхмәтова.
Фольклор кисәләре – иҫтә ҡалырлыҡ фәһемле сара. Тушҡыр ауылында сәнғәтте үҫтереүгә күп көс һалған фәһемле шәхестәр бар. Шулар араһында һәүәҫкәр шағирә, йырсы һәм оҫта ойоштороусы Гөлшат Ихсанованы телгә алыр инем. Ул үҙенең шиғырҙарына көйҙәр ҙә ижад итә. Был тамашаға ла сценарийҙы ул үҙе яҙған.
Бик үҙенсәлекле башланды кисә. “Тыуған ауылым” көйө оҙатыуында шәжәрә ағасы янында әбейҙәр һәм малайҙар ауылдың тарихы тураһында әңгәмәләште. Өс йөҙ йыл тарихы булған ауылдың ҡайҙан килеп сыҡҡанын, кемдәр был төбәккә килеп ултырғанын асыҡланылар. Башҡорт ырыуы вәкилдәре Байрамша, Ғәбйәлил, Бикташ, Ураҙмәт бабайҙар нәҫеленән беҙ. Улар заманында бик данлыҡлы кешеләр булған, өс тапҡыр хажға барған диндарҙар.
1920 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса, Тушҡырҙа 1675 башҡорт йәшәгән. Был мәғлүмәт йәш быуында милләтебеҙгә иғтибар һәм ихтирам тәрбиәләүҙә мөһим дәлил булып тора. Мәғлүмәттәр Салауат Хәмиҙуллиндың “Танып ырыуы башҡорттары” китабынан, район тарихы тураһындағы сығанаҡтарҙан һәм урындағы тарихсылар, Тушҡыр ерлегендә йәшәп ижад иткән яҙыусылар китаптарынан алынды.
Сәхнәгә “Ҡартаймаҫтар” йыр ансамбле сыҡҡас, зал алҡыштарға күмелде. Жюри ағзалары бер тауыштан уларҙы “Башҡорт халыҡ йырҙарын иң оҫта башҡарыусы коллектив” номинацияһында еңеүсе тип таныны. Күп йылдар төрлө байрамдарҙа, район кимәлендәге фестивалдәрҙә ҡатнашып уңыштар яулаған ансамбль ул. Үҙенә генә хас репертуары бар, сәхнә костюмдары ла үҙенсәлекле. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Тушҡыр егете Рифҡәт Ғәбделйәнов та байрамға яҡташтарын тәбрикләргә ҡайтҡан. Нефтекама филармонияһында эшләгән егет халҡыбыҙға ижад емештәрен бүләк итте, “Тушҡырыма” йырын ҙур илһам менән башҡарҙы.
Беҙҙең төбәктә бейеү ансамблдәре лә күп. “Чиборио” удмурт халыҡ ансамбле дәртле бейеү башҡарҙы. Асавка ауылы ҡыҙҙарының боронғо удмурт бейеүе иң уңышлы сығыштарҙың береһе булды. Тушҡыр ауылынан әсәле-ҡыҙлы Ирина Ғәлиәхмәтова һәм Венера Хәмәтнуровалар рус халыҡ бейеүен профессиональ кимәлдә башҡарҙы. Диана Хисмәтова үзбәк бейеүе менән таң ҡалдырҙы.
Йыр – сәнғәттең әсәһе, ә уның алтын бағанаһы – заман эстрадаһы. “Тыуған яҡ моңдары” йыр бәйгеһендә йәш йырсылар Эльмира Рәхимова, Илнур Хәсәнйәнов, Руфина Исмәғилева сәхнә биҙәге булды.


text:
Башҡортостандың Стандартлаштырыу үҙәгенә «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» программаһының Алтын дипломы тапшырылды
Башҡортостандағы Стандартлаштырыу, метрология һәм һынау үҙәге «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» программаһының Алтын дипломына лайыҡ булды. Сифат буйынса иң яҡшы төбәк комиссияларын наградлау тантанаһы көн элгәре Техник көйләү һәм метрология буйынса федераль агентлыҡ коллегияһы ултырышынды Мәскәүҙә үтте.
Техник көйләү һәм метрология буйынса федераль агентлыҡ етәксеһе Григорий Элькин 2011 йылда төп йүнәлештәр буйынса эшкә йомғаҡ яһаны һәм 2012 йылға ведомство пландары хаҡында һөйләне. Коллегия ултырышынан һуң «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» бөтә Рәсәй конкурс-программаһында еңеүсе предприятиеларҙы наградлау тантанаһы үтте.
Быйыл республиканың ике предприятие етәксеһе награда алды. Программаның юғары наградаһы — «Сифат лидеры» призына «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте лайыҡ булды. «Аҙыҡ-түлек тауарҙары» номинацияһының төп наградаһы — «Сифат тәме» призы «Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте продукцияһына бирелде.


text:
Ғәҙеллек тантанаһына ышаныс
Башҡортостанда суд приставтары төбәк ҡаҙнаһын сама менән 3 миллиард һумға тулыландырған. Суд приставтары һөнәри байрамдары айҡанлы уҙып барған йылға йомғаҡ яһай. Быйыл туғыҙ айҙа ведомство хеҙмәткәрҙәре 609 мең документ буйынса ҡарар сығарған. Бурыслыларҙан 8 миллиард 800 миллион һум аҡса ҡайтарылған. Законды үтәмәгән 1 мең 150 кешегә ҡарата енәйәт эше ҡуҙғатылған. Бынан тыш, суд приставтары 12 меңдән ашыу хеҙмәткәргә 240 миллион һумлыҡ эш хаҡы буйынса бурысты ҡаплатҡан.


text:
Фото:
Федоровка районында «Йәш геологтар» лагерының республика слеты тамамланды
Фото:
Федоровка районында Башҡортостан ҡала һәм ауылдарынан 20 команда ҡатнашҡан XXIV «Йәш геологтар» Республика ялан профилле лагеры эшен тамамланы.
Лагерҙы ойоштороусы булып, дәрестәр үткәреүҙә БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Башҡорт дәүләт университеты һәм башҡа ғилми үҙәктәр һәм ойошмаларҙың алдынғы белгестәренең әүҙем ҡатнашлығында, БР Мәғариф министрлығы сығыш яһаны. БР буйынса буйынса Ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыу идаралығы һәм бер нисә геология предприятиелары бағыусы ярҙамын күрһәтте.
Слетта мәктәп, гимназиялар һәм өҫтәмә белем биреү учреждениелары тәрбиәләнеүселәре ҡатнашты. Сараға әҙерлек йыл дауамында алып барылған. Балалар берекмәләр һәм түңәрәктәр дәрестәрендә геология нигеҙҙәрен өйрәнгән, һәр төрлө конкурстарҙа, конференция һәм олимпиадаларҙа ҡатнашҡан. Һәм тырыш хеҙмәт һөҙөмтәһендә уҡыусылар ялан профилле лагерында ҡатнашыуға ирешкән.
Слетта киләһе йылдың авгусында Томскиҙа үтәсәк Бөтә Рәсәй геология олимпиадаһында ҡатнашыуға һайлап алыуға ярыштар үтте.
БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, слет программаһына геология маршруты, минералогия һәм геологияның башҡа өлкәләре буйынса ярыштар һәм конкурстар индерелгән булған. Командалар күргәҙмә материалдары менән таныштырған һәм йыл дауамында алып барған ялан һәм тикшеренеү эштәре буйынса отчеттарын яҡлаған.
Һөҙөмтәлә Туризм һәм крайҙы өйрәнеү үҙәгенең “Гелиос” командаһы (Салауат) беренсе урын яулаған. Икенсе урын— Өфөнөң 40-сы мәктәбенең «Контакт» командаһында. Почетлы өсөнсө урын «ВНИИГИС» фәнни-производство предприятиеһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте командаһына эләккән (Октябрьский).


text:
Фото:
Уҡыуҙағы ҡаҙаныштарға – юғары награда
Фото:
БР Мәғариф министрлығында Әхмәт-Зәки Вәлиди стипендиаттарын тантаналы ҡотлап үттеләр. Быйылғы йылда стипендияны дүренсе тапҡыр тапшыралар. Уға дәғүә итеүселәр — Башҡортостан тарихын өйрәнеүгә бәйле фәнни-тикшеренеү эшмәкәрлегендә уңыштарға өлгәшеүсе 15 студент һәм вуз аспиранттары. Һәләтле йәштәрҙе БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров ҡотланы.
— Республика етәкселеге тарафынан һәләтле йәштәргә ҙур иғтибар бүленә, — тине ул. — 1994 йылдан алып өлкәлә юғары һәм урта профессиональ белем биреү учреждениеларының 335 студентына, аспирант һәм докторына БР Президенты стипендияһы тапшырылып килә. М.Аҡмулла, И.Ш.Мөҡсинова, М.Кәрим стипендиялары ла булдырылған.
— Ә.-З. Вәлиди стипендияһы 2005 йылда күренекле ғалим, сәйәси эшмәкәр, Башҡорт автономиялы республикаһына нигеҙ һалыусы Әхмәт-Зәки Вәлиди Туғандың тыуыуына 115 йыл тулыу айҡанлы булдырыла.
— Был стипендия социаль ярҙам ғына булып тормай, шулай уҡ Башҡортостан фәне һәм мәҙәниәте традицияларын аяҡҡа баҫтырыу һәм һаҡлау, йәш ғалимдарҙы күренекле фән эшмәкәрҙәре өлгөһөндә тәрбиәләү һәм уларҙың фәнни мираҫын тулы үҙләштереү маҡсатында булдырылған, — тип билдәләне мәғариф министры.
БР хөкүмәте ҡарары менән үткән йыл стипендия күләме арттырылды. 2005-2007 йылдарҙа студенттар 600 һум алһа, хәҙерге сумма 1200 һум тәшил итә. Аспиранттар иһә элекке 1200 һум урынына 2000 һум аласаҡ.


text:
Рәмил Ғәйзуллин Санкт-Петербург академия филармонияһында сығыш яһаясаҡ
26 декабрҙә Дмитрий Шостакович исемендәге Санкт-Петербург академия филармонияһында «Көнсығыштың музыка риүәйәттәре» концерты үтә. Программа арҙаҡлы композиторҙар: Фәриҙә Яруллина һәм Мукан Түлебаевтың 100 йыллығына, Ариф Меликовтың 80 йәшлек юбилейына – арналған.
Уларҙың әҫәрҙәренән өҙөктәрҙән тыш, кисәлә башҡорт, татар, үзбәк һәм башҡа авторҙарҙың музыкалары яңғыраясаҡ. Атап әйткәндә, Башҡортостан музыка мәҙәниәтен Нур Дауытов менән Морат Әхмәтовтың әҫәрҙәре сағылдырасаҡ.
БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, концертта БР Милли халыҡ инструменттары оркестрының художество етәксеһе, Рәсәйҙең атҡаҙанған артисы, БР-ҙың халыҡ артисы Рәмил Ғәйзуллин ҡатнаша. Ул Василий Андреев исемендәге Дәүләт рус академия оркестры менән солист һәм дирижер сифатында сығыш яһаясаҡ.


text:
Тәүхид
Тәүхид- ул Аллаһы Тәғәлә бер икәнлеген, Уның бер ниндәй ҙә тиңдәше юҡ икәнлеген әйрәтә торған фән. Тәүхид фәне «лә иләһә илләаллаһ» һүҙенең мәғәнәһен, нигеҙҙәрен, шарттарын һәм «лә иләһә илләаллаһ» тигән иман кәлимәһен нимәләр боҙоуын, юҡҡа сығарыуын өйрәтә.
«Лә иләһә илләаллаһ»[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кешеләрҙе иң беренсе намаҙға түгел, ә, пәйғәмбәрҙәр кеүек, имандың асылына — «лә иләһә илләаллаһ» ҡанунына өндәргә кәрәк. Көмөштәй шишмә һыуын бер тамсы ағыу боҙған кеүек, «Лә иләһә илләаллаһ» кәлимәһен боҙоусы нәмәләр бар. Улар иманға зарар итеп, кешене бөтөнләй юлдан яҙҙыра. Ҡайһы бер мосоландар үҙҙәренең «Лә иләһә илләаллаһ» кәлимәһенә ана шундай төрлө зарар һалыусы сирҙәрҙе эләктереп, ахыр сиктә ғәзиз имандарын юғалтып, аҙашып, ҡафыр-мөртәткә әйләнә.
«Лә иләһә илләаллаһ» кәлимәһен юҡҡа сығара торған нәмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сихыр ғилеме
- Күрәҙәселек
- Йондоҙнамә
- Оло ширк
- Харамды хәләл, хәләлде харам тиеү
- Ҡәберҙәге әүлиәләргә табыныу
- Боттарға, һындарға табыныу
- Рыя ғәмәлдәр(маһайыу, маҡтаныу)
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ваҡыт-Урал (гәзит) № 5 14 март 2011 миләди йыл , 9 рәббиғәл -ахыр 1432һижри йыл


text:
Раил Сарбаев торлаҡ фонды адреслы программаларын тормошҡа ашырыу буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Раил Сарбаев торлаҡ фонды адреслы программаларын тормошҡа ашырыу буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Раил Сарбаев торлаҡ фонды адреслы программаларын тормошҡа ашырыу буйынса кәңәшмә үткәрҙеФото: Олег Яровиков
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев муниципаль район һәм ҡала округы хакимиәте башлыҡтары менән Хөкүмәт Йортонда торлаҡ фондында капремонт һәм авария хәлендәге торлаҡтан граждандарҙы икенсеһенә күсереү кеүек адреслы программаларҙы үтәү мәсьәләләренә бәйле кәңәшмә үткәрҙе. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондының финанс ярҙамын алыу шарттарын муниципалитеттарҙың үтәүенә кәңәшмәлә айырыуса иғтибар бирелде.
— Республикала торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә алып барылған реформалар арҡаһында беҙ 2008-2009 йылдарҙа күп фатирлы йортҡа капиталь ремонт һәм авария хәлендәге торлаҡтан граждандарҙы икенсеһенә күсереү кеүек адреслы республика программаларын өҫтәп финанслауға Дәүләт корпорацияһы – Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондына дүрт заявка әҙерләнек һәм уны яҡлай алдыҡ, — тине БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Ғеман Әсәҙуллин. — Республикаға Фонд менән бүленгән сумма ике йылда 7,3 млрд. һумға етте, шул иҫәптән капремонтҡа һәм авария хәлендәге йорттарҙан күсереүгә 4,7 млрд. һум. Фонд, республика, муниципаль берәмектәр бюджеттарының һәм милекселәрҙең үҙҙәренең сараһын иҫәпкә алып, адреслы программаларҙы дөйөм финанслау 10 млрд. 180 млн. һум тәшкил итте. Фонд менән 2012 йылға тиклем үҙләштерелергә тейешле финанс лимитын республика срогынан алда үҙләштергән.
Күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү буйынса өс адреслы программа үтәлгән, уға ярашлы республиканың 26 муниципаль районында дөйөм майҙаны 2,6 млн. кв. метрлыҡ 750 күп фатирлы йорт ремонтланған. Һөҙөмтәлә 162 меңдән ашыу граждан торлаҡ шарттарын яҡшыртҡан. Торлаҡҡа капиталь ремонт үткәреүҙә 473 подряд ойошмаһы ҡатнашҡан, шуларҙың 392-һе – бәләкәй бизнес ойошмалары, ремонт арҡаһында 26470 кеше эш менән тәьмин ителгән.
Республикала “Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү Фонды тураһында”ғы Федераль Закондың 14-се статьяһында ҡаралған Фонд саралары иҫәбенән финанс ярҙамын алыу шарттарын теүәл үтәү өсөн республикала тәғәйен саралар күрелә. Бөгөн республикала күп фатирлы йорттар менән күп осраҡта идара итеүсе компаниялар һәм милекселәр ширҡәте идара итә.
Ағымдағы йылда республика өсөн билдәләнгән өҫтәмә сараларҙы алыу йәһәтенән, муниципаль берәмектәр торлаҡ өлкәһендә түбәндәге күрһәткестәргә етергә тейеш: шәхси компаниялар менән идара ителеүсе күп фатирлы йорттар өлөшө — 80 процент, торлаҡ милекселәре ширҡәттәре булдырылған йорттар иҫәбе – 10 процент, коммуналь өлкәлә хеҙмәтләндереүсе ойошмаларҙың 50 проценты шәхси компания булып, инженер инфраструктураһы объекттарын ҡуртымға алыу йәки концессион килешеүҙәр нигеҙендә ҡулланырға тейеш.
— 2008-2009 йылдарҙа адреслы программаларҙа ҡатнашҡан 26 муниципаль берәмек үрҙә һаналған шарттарҙы үтәүгә яҡынлашҡан, — тине Ғеман Әсәҙуллин.
Быйыл февралдә Фонд республикала сираттағы тикшереү үткәрергә ниәтләй. Авария хәлендәге торлаҡтан икенсеһенә күсереү программаларын үтәүгә айырыуса иғтибар итәсәк. Беренсе сиратта ваҡытында файҙаланыуға тапшырылыуына комиссияла шик тыуҙырған йорттар ҡараласаҡ. Икенсе торлаҡҡа күсерелгән граждандарҙы исемдәре буйынса тикшерәсәктәр, эштәре судта ҡаралған граждандарҙы иҫәпкә алмағанда, был эш 1 мартта тамамланырға тейеш.
Ғеман Әсәҙуллин министрлыҡ һәм ведомстволар, шулай уҡ республиканың муниципаль берәмектәре көйлө, берҙәм эшләгәндә, быйыл да Фондтан финанс ярҙамы алыуға өмөт ҙур булыуын билдәләне.
—Башҡортостан билдәләнгән лимитты 2009 йыл аҙағына тиклем алып бөттө, — тине БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев. – Республика нисәмә йылдар эсендә беренсе тапҡыр капремонтҡа һәм авария хәлендәге торлаҡтан икенсеһенә күсереүгә шундай ҙур күләмдә матди ярҙам алды. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү Фонды етәкселеге әйткән бонустарҙы ла алырға ине, был йәнә 1,5 млрд.һум. Беҙҙең өсөн был сара – Башҡортостан халҡының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға өҫтәмә мөмкинлек ул.


text:
Туғаҙаҡ
Туғаҙаҡ (лат. Otis tarda, урыҫ. Дрофа) — оҙон, көслө аяҡлы, оҙон муйынлы, ҡыҫҡа суҡышлы бәләкәй генә страусҡа оҡшаған ҡош. Күп илдәрҙә далала йәшәй, ауыр оса, шәп йүгерә, үҫемлек һәм ваҡ хайуандар менән аҙыҡлана, ауырлығы 16 кг-ға етә торған эре ҡоштар.
Был ҡошто башҡорттар туғаҡ, туҙаҡ, дөйәғош тип тә йөрөтәләр.
Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Оҙонлоғо 1 метр, ҡанаттарының иңе 2—2,4 метр, ауырлығы 7—12 килограмм. Башы, муйыны, ҡанаттарының өҫкө яғы һоро; һырты йыш ҡара һыҙыҡлы — ерән һары; кәүҙәһенең аҫҡы өлөшө аҡһыл һары. Эйәгендә йомшаҡ һоро ҡауырһындарҙан һаҡалы бар. Күҙҙәре көрән, суҡышы ҡара, аяҡтары һоро. Башҡа ҡоштар менән бутау мөмкин тугел. Шым ҡош, ҡайһы ваҡыт тоноҡ ҡына тырылдай йәки тамаҡ төбөнән «ҡоңҡ» тигән тауыш сығара. Ҡарағуралы дала йәки ваҡ ҡыуаҡлы яландарҙа йәшәй.
Тереклек итеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Туғаҙаҡ дала ҡошо. Евразияның урманлы далаларында ла осрай. Үлән уҫентеләре һәм орлоҡтары, еләк, бәжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Ояһын ерҙә соҡоп яһай. Ҡара-көрән таплы 2—3 бөртөк йәшкелт һоро йомортҡаһы була.
Туғаҙаҡ һәм кеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XX быуат башында туғаҙаҡ иң күп һанлы ҡоштар иҫәбендә булған. Әммә улар йәшәгән сиҙәм ерҙәрҙе эшкәртеү башланғас был ҡоштарҙың һаны ҡырҡа кәмене. Ҡош ите деликатес тип һанала, шуға ла браконьерҙар ҡулынан күпләп ҡырыла. Көҙ көнө ҡанаттары сыланып, ҡырауҙа туңып боҙланһа ҡош оса алмай. Шул ваҡытта вәхшиҙәрсә таяҡ менән һүғып үлтереүселәр ҙә бар.
Башҡортостанда ла хәҙер бик һирәк, айырым йылдарҙа ғына осрай.


text:
Социаль хеҙмәткәрҙәрҙең һөнәри байрамы үткәрелә
Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында йома, 8 июндә, Бөтә Рәсәй социаль хеҙмәткәрҙәр көнөнә арналған тантана үткәрелә.
Социаль хеҙмәткәрҙәр байрамы 2000 йылда Рәсәй Президенты указы менән булдырылған. Шулай ҙа социаль яҡлау хеҙмәте күпкә иртәрәк барлыҡҡа килгән. 8 июнь датаһы ла осраҡлы түгел. Тап ошо көндө 1701 йылда Петр I дәүләт социаль яҡлау системаһына нигеҙ һалыусы указ ҡабул итә.
Әле республиканың социаль яҡлау органдарында 13 меңгә яҡын хеҙмәткәр эшләй.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, байрам программаһында «Иң яҡшы социаль хеҙмәткәр» республика конкурсының һәм беренсе «Мин яратам һине, тормош!» оло йәштәгеләр ижады фестивале еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы ла ҡаралған.
Башлана — 16.30-ҙа.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Евразия йөрәге» фестивале – республикабыҙ байрамы ул Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов: «Евразия йөрәге» фестивале – республикабыҙ байрамы ул
Рөстәм Хәмитов: «Евразия йөрәге» фестивале – республикабыҙ байрамы ул Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов 25-29 майҙа Өфөлә «Евразия йөрәге» халыҡ-ара сәнғәт фестивален ойоштороу һәм үткәреү кимәлен юғары баһаланы.
– Мин ошо йыр-моң байрамында тамашасы булараҡ ҡатнаштым. Амфитеатр буйлап йөрөнөм, халыҡ менән аралаштым. Барыһы ла быйыл ошондай ҡыҙыҡлы мәҙәни сара ойошторған өсөн рәхмәт әйтә. Мәҙәни мөмкинлек күҙлегенән ҡарағанда, республикала йәшәүселәрҙең ҡеүәте ҙур. Байрамға республикабыҙҙың бөтә муниципалитеттары, ҡалалары вәкилдәренең килеүен беләбеҙ, – тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Бөгөнгө байрам – республикабыҙ, халҡыбыҙ байрамы ул. Беҙ йыл һайын ошондай әһәмиәтле саралар уҙғарырға тырышырбыҙ.
Республика етәксеһе Өфө амфитеатрын асыҡ һауала концерттар ойоштороу өсөн үҙенсәлекле майҙансыҡ булараҡ һаҡлап ҡалыуҙың мөһимлеген билдәләне.
– Ял итеү өсөн бик яҡшы урын барлыҡҡа килде. Бында Конгресс-холл, Салауат Юлаев һәйкәле, амфитеатр урынлашҡан. Ошонда меңдәрсә кешенең ял итергә килеүен күрәм. Спиртлы эсемлектәрҙең булмауы ла һәйбәт, – тине Рөстәм Хәмитов.– Мәҙәни мөмкинлек күҙлегенән ҡарағанда, республикала йәшәүселәрҙең ҡеүәте ҙур. Симфоник йәки этник концерт булһынмы, тиҫтәләрсә мең кеше килә һәм ҡыҙыҡһынып ҡарай. Балалар бик күп. Был да мөһим. Беҙ яңы аралашыу мәҙәниәтен булдырабыҙ. Был киләсәктә лә дауам итер тип өмөтләнәм.


text:
Маҡсатлы программаға ярашлы 10 һөтсөлөк фермаһы реконструкцияланды
Башҡортостанда 2013 йыл башынан алып «500 ферма» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға ярашлы 10 һөтсөлөк фермаһы тулыһынса модернизацияланды
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, уларҙың һуңғы дүртәүһе ошо көндәрҙә махсус комиссия тарафынан Стәрлетамаҡ районының «Дуҫлыҡ» ауыл хужалығы предприятиеһы яуаплығы сикләнгән йәмғиәтенең Оло Аксаков һәм Ишпарсово ауылдарында, шулай уҡ Көйөргәҙе районының «Осҡон» ауыл хужалығы предприятиеһына ҡараған Көйөргәҙе һәм Абдул ауылдарында ҡабул ителде.
Министрлыҡта билдәләүҙәренсә, әлеге ваҡытта был комплекслы программа буйынса республикала тағы 80 һөтсөлөк фермаһы реконструкциялана.


text:
Тирлән фажиғәһенә 15 йыл
1994 йылдың 7 авгусында туҡтауһыҙ яуған ямғырҙар арҡаһында Белорет районындағы Тирлән һыуһаҡлағысы йырыла.
Фажиғәлә 30-ҙан ашыу кешенең ғүмере өҙөлә. Тирлән халҡына тәбиғәт ҡазаһын бөтөрөүҙә барлыҡ республика халҡы ярҙам итте. Кешеләр кейем-һалымын да, аҙыҡ-түлеген дә оҙатты унда.
Район-ҡалалар көсө менән ике биҫтә төҙөлдө. Был йәһәттән тирләндәргә иң ҙур ярҙам президент Мортаза Рәхимовтан булды. Сөнки ул ошо барлыҡ эштәрҙе еренә еткереүҙе үҙ контролендә тотто.Хәҙер урындағы быуала яңы плотина. 1994 йыл ғәрәсәте ҡорбандары иҫтәлегенә ташһын ҡуйылған.


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ реформаларын яҡтыртыу буйынса конкурсҡа эштәр ҡабул итеү оҙайтыла
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ реформаларын иң яҡшы яҡтыртыу буйынса конкурсҡа эштәр 2011 йылдың 25 февраленә тиклем ҡабул ителә. Конкурсҡа республика һәм муниципаль кимәлдәрҙә торлаҡ-коммуналь өлкәләге үҙгәрештәрҙе яҡтыртыу буйынса проекттар ҡабул ителә. Унда торлаҡ-коммуналь комплексты реформалаштырыу барышын һәм бурыстарын халыҡҡа аңлатыусы теле- һәм радиокомпаниялар, матбуғат баҫмалары, интернет-сайттар ҡатнаша ала.
Конкурс йыл һайын киң мәғлүмәт сараларының уҙған йылдағы эшмәкәрлек һөҙөмтәләре буйынса үткәрелә һәм еңеүселәрҙе наградлау менән тамамлана. Еңеүселәргә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте дипломдары һәм аҡсалата премиялар тапшырыла:
1-се урын өсөн — 50 мең һум (бер премия);
2-се урын өсөн — 30 мең һум (бер премия);
3-сө урын өсөн — 20 мең һум (бер премия);
Конкурста ҡатнашыу шарттары менән БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы сайтында танышырға мөмкин.
Премия фонды средстволары конкурста ҡатнашҡан предприятиелар, ойошмалар, учреждениелар хеҙмәткәрҙәренә премияларға тотонола.


text:
Беренсе канал Башҡортостан тураһында фильм төшөргән
Беренсе канал Башҡортостан тураһында документаль фильм төшөргән. Был маҡсат менән «Хочу знать» программаһының тележурналистар төркөмө Михаил Ширвиндт менән Әбйәлил, Баймаҡ, Бөрйән, Йылайыр райондарында һәм Сибай ҡалаһында булып ҡайтҡан.
Сибай хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге хәбәр итеүенсә, ҡунаҡтар башҡорт халҡының кәсептәре, кәрәк-яраҡтары, тормошо, ғөрөф-ғәҙәттәре менән ҡыҙыҡһынған. Сибайҙағы Халыҡ мәҙәниәте һәм ял үҙәгенең уникаль эштәре, кейеҙҙән яһалған изделиелар, ҡулдан эшләнгән таҫтамалдар, ҡорама изделиелар, балсыҡ, таштан эшләнгән әйберҙәр камераға төшөрөлгән.
Шулай уҡ өзләү һәм думбыра, ҡубыҙ, ағас ҡубыҙ кеүек милли башҡорт музыка ҡоралдарында уйнау ҙа төшөрөлгән.
Видеоматериалдар башҡорт тапшырыуҙарының береһендә күрһәтеләсәк.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Белорет районында булды
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов эш сәфәре менән Белорет районында булды. Республика башлығы «Асы» шифаханаһының ял үҙәге төҙөлөшө, шулай уҡ шифахананы артабан төҙөкләндереү менән танышты.
Сәфәрҙә Мортаза Рәхимовты БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин оҙатып йөрөнө.


text:
БР Милли симфоник оркестрының яңы директоры итеп билдәле Өфө музыканты тәғәйенләнде
Башҡортостан Республикаһы Милли симфоник оркестры директоры вазифаһын башҡарыусы итеп республиканың атҡаҙанған артисы, коллектив концертмейстеры Алексей Воронин тәғәйенләнде, тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығында. Оркестрҙың элекке директоры Владимир Рихтер хаҡлы ялға китте.
Алексей Воронин Өфөнөң музыка донъяһында иҫ киткес скрипкасы булараҡ билдәле. Ырымбур музыка училищеһын, Өфө дәүләт сәнғәт институтын (академияһын), институт янындағы Михаил Швайштейн класында аспирантураны тамамлаған. Шуның менән бергә скрипка класы буйынса Башҡортостан Республикаһының тәүге аспиранты була. Аспирантураны тамамлағандан һуң ҡыллы музыка ҡоралдары кафедраһында уҡытыусы булып эшләй.
1992 йылда скрипкасыны Өфөнөң яңы ижади коллективы составына – «Шарк» симфоник оркестрына (хәҙерге БР Милли симфоник оркестрына) саҡыралар. Ойошторолғандан алып Алексей Воронин төп артист була, 1994 йылдан алып бөгөнгө көнгә тиклем – БР Милли симфоник оркестры концертмейстеры.
БР Мәҙәниәт министрлығының Почет грамоталары менән бүләкләнгән, «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы» исемен йөрөтә.


text:
Республикала Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы участкаһының икенсе сиратын төҙөү башландыФото: Илья Панченко
Республикала Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы участкаһының икенсе сиратын төҙөү башланды
Республикала Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы участкаһының икенсе сиратын төҙөү башландыФото: Илья Панченко
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Белорет районында Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлы участкаһының икенсе сиратын төҙөү башланды, уны төҙөү тамамланғас, Белорет — Магнитогорск, Белорет — Учалы һәм Белорет — Өфө автомобиль юлдарын тоташтырыусы урау юл тулыһынса файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Төҙөлөш эштәрен тамамлау өсөн республика бюджетынан 400 миллион һумдан ашыу аҡса бүленгән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлының урау участкаһы 2006 йылда төҙөлә башланғайны. Ошо осорҙа Ағиҙел йылғаһы аша 190 метрлыҡ күпер һалынды, Пугачев карьеры янындағы тимер юлы аша 59,2 метр оҙонлоғондағы юл үткәргес файҙаланыуға тапшырылды.
Урау юлдың беренсе сираты 2011 йылдың октябрендә асылды. Бөтәһе 11,2 саҡрым юл сафҡа индерелде.
Автомобиль юлының икенсе участкаһы төҙөлгән участканы Ҡаҙыш ауылы эргәһендәге Белорет — Өфө трассаһы менән тоташтырасаҡ.
Һөҙөмтәлә урау юлдың оҙонлоғо 21,2 километр тәшкил итәсәк. Бынан тыш, проектта Белорет — Учалы — Миәс автомобиль юлына һәм Ломовка ауылына инеү юлын төҙөү ҡаралған.
Башҡарылған эштәрҙең сифатын Белорет юл ремонт-төҙөлөш идаралығының асфаль-бетон заводы ҡарамағындағы һәм Өфө «Башкиравтодор» асыҡ акционерҙар йәмғиәте лабораториялары тикшерә.
Юлдарҙы төҙөкләндереү барышында йөҙҙән ашыу юл билдәләре, 3,5 мең метр барьер-ҡоймалар һәм Боғанаҡ ауылы халҡы өсөн автобус павильоны ҡуйыласаҡ.
Эштәрҙе тамамлау ваҡыты – 2015 йылдың 24 октябре.
Стәрлетамаҡ — Белорет — Магнитогорск автомобиль юлының урау участкаһын файҙаланыуға тапшырыу Белорет ҡалаһы урамдарында транзит транспортын кәметергә мөмкинлек бирәсәк. Был экологик хәлде яҡшыртасаҡ, юл-транспорт хәрәкәте хәүефһеҙлеге кимәлен күпкә арттырасаҡ. Бынан тыш, Белорет – Учалы – Миәс, Стәрлетамаҡ – Белорет – Магнитогорск юлдары буйлап йөрөгән транзит транспорты өсөн ара ҡыҫҡара, шуға ярашлы Белорет районында, республикала тораҡ пункттар араһында транспорт бәйләнеше яҡшырасаҡ, тип хәбәр иттеләр Белорет районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Төбәктән суд приставы Рәсәй Мөфтөйҙәр Советы рәхмәтенә лайыҡ булды
Рәсәй Федераль суд приставтары хеҙмәте Башҡортостан буйынса идаралығының Нуриман районы бүлегенән суд эшмәкәрлегенең билдәләнгән тәртибен тәьмин итеү буйынса суд приставы Данил Минһазов хәйриә эшмәкәрлеге, Ватаныбыҙҙың рухи һәм мәҙәни мираҫын һаҡлау һәм арттырыу буйынса әүҙем эш алып барғаны өсөн Рәсәй Мөфтөйҙәр Советынан рәхмәт хаты алды. Шул рәүешле уның Нуриман районы Ҡыҙыл Яр ауылында мәсет төҙөлөшөнә индергән тос өлөшө билдәләнде, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.
Данил Минһазов әйтеүенсә, төҙөлөшкә рөхсәт алыу буйынса бер ниндәй ҙә ҡатмарлыҡтар тыумаған. 2008 йылдың 11 июлендә эшкә тотоналар. Мәсет йәмәғәтселек аҡсаһына төҙөлгән. Бөтәһе лә ярҙам итә: эшҡыуарҙар, уҡытыусылар, судьялар, пенсионерҙар һәм башҡа ауыл халҡы.
Хәҙер мәсеттә, традицион мосолман йолаларынан тыш, бәлиғ булмаған балаларын ҡарауға алимент түләү тураһында рәсми ҡағыҙ алған кешеләр менән әңгәмәләр үткәрелә.


text:
Башҡортостан экологтары «ЭКА-МИР-2011» бөтә Рәсәй форумында ҡатнашасаҡ
Башҡортостан активистары «ЭКА-МИР-2011» бөтә Рәсәй форумында ҡатнашасаҡ. Ул 1-6 сентябрҙә «Орленок» балалар үҙәге нигеҙендә Краснодар крайында үтәсәк. Форумдың төп маҡсаты –экология мәсьәләләрен хәл итеү, «йәшел» иҡтисадты үҫтереү, эко-инновацияларҙы ҡулланылышҡа индереү һәм Рәсәйҙә «йәшел» идеяларҙы таратыу өҫтөндә эшләгән власть, бизнес, гражданлыҡ йәмғиәте, киң мәғлүмәт саралары, фәнни берләшмә вәкилдәренең үҙ-ара аралашыуы өсөн майҙан булдырыу.
«ЭКА» төбәк-ара экология йәмәғәт ойошмаһы етәксеһе Гүзәл Латыпова һүҙҙәренә ҡарағанда, илдең һәм донъяның төрлө төбәктәренән 500 тирәһе власть, бизнес мөхит вәкиле, эксперттар үҙ илендә эко-иҡтисадты һәм «йәшел» сәйәсәтте үҫтереү тәжрибәһе менән уртаҡлашасаҡ. Экологик таҙа транспорт, сүп-сар эшкәртеү, ҡалдыҡтары булмаған етештереү, аҙ ҡатлы эко-төҙөлөш, «йәшел» эшҡыуарлыҡ, эко-мәҙәниәт, эко-мәғариф һәм эко-журналистика форум эшенең төп йүнәлештәре буласаҡ.
Бынан тыш, форум сиктәрендә Рәсәйҙә тәүге «Йәшел муйынсаҡ» матурлыҡ эко-конкурсы үткәреләсәк.


text:
Башҡортостандың идара итеүсе компаниялары етәкселәре һөнәри яраҡлылыҡҡа имтихан тапшырасаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
Лицензиялауға дәғүә итеүсе идара итеүсе компаниялар етәкселәре өсөн лицензия комиссиялары булдырыу һәм имтихандар графигы төҙөү 1 декабргә тиклем тамамланырға тейеш. Бының хаҡта РФ төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалығы министры Михаил Мень Рәсәйҙең дәүләт торлаҡ инспекторҙары менән кәңәшмәлә белдерҙе.
Март уртаһына тиклем бөтә идара итеүсе компаниялар башлыҡтары һөнәри яраҡлылыҡҡа имтихан тапшырырға тейеш буласаҡ. Әммә торлаҡ ҡануниәтен белеүгә квалификация имтиханын иң тәүҙә дәүләт торлаҡ инспекторҙары тапшырасаҡ – улар өсөн ул Мәскәүҙә 21 ноябрҙә үтә. Был имтихан идара итеүсе компанияларҙы лицензиялау буйынса кампанияның башланғысы буласаҡ.
Ике сәғәт дауамында дәүләт торлаҡ инспекторҙарына 100 һорауға яуап бирергә кәрәк. Артабан һәр имтиханды тапшырыусы менән Рәсәй төҙөлөш министры урынбаҫары, баш дәүләт торлаҡ инспекторы Андрей Чибис әңгәмә үткәрәсәк. Төбәк торлаҡ инспекторҙарына граждандарға капиталь ремонттан һуң йорттарҙы ҡабул итергә һәм, 2015 йылдың 1 майына тулыһынса тамамланырға тейеш, идара итеүсе компанияларға лицензиялауҙа ҡатнашырға ярҙам итергә кәрәк буласаҡ.
— 1 апрелгә тиклем бөтә идара итеүсе компаниялар лицензия алыуға заявка бирергә тейеш, юғиһә уларҙың йорттары менән идара итеү муниципалитеттар тарафынан һатыуға ҡуйыласаҡ, —тип билдәләне Михаил Мень.
Идара итеүсе компанияларҙы лицензиялау тураһындағы федераль законға 2014 йылдың илендә ҡул ҡуйылған. Хәҙер күп фатирлы йорттар менән идара итеү баҙарында лицензиялары булған идара итеүсе компаниялар, ә етәксеһе квалификация аттестатына эйә булғандары ғына ҡатнашырға хоҡуҡлы.


text:
«Башҡортостан Республикаһында ҡулланыусылар кәрзине тураһында»ғы закон проекты әҙерләнде
«Башҡортостан Республикаһында ҡулланыусылар кәрзине тураһында»ғы закон проекты әҙерләнде. Документ РФ субъекттарында йәшәүсе халыҡтың төп социаль-демографик төркөмдәре өсөн ҡулланыусылар кәрзинен билдәләү буйынса методиҡ реконмендацияларға ярашлы әҙерләнде, тип хәбәр иттеләр БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Был рекомендациялар 2013 йылдың 28 ғинуарында Рәсәй Хөкүмәте ҡарары менән раҫланған.
«Башҡортостан Республикаһында ҡулланыусылар кәрзине тураһында»ғы закон проектын әҙерләү буйынса эш 2012 йылдың йәйендә башланды. Бының өсөн махсус эш төркөмө булдырылды, уның составына республиканың Финанстар министрлығы, Иҡтисади үҫеш министрлығы, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Федераль дәүләт статистика хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Территориаль органы (Башҡортостанстат), шулай уҡ төбәктең Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Профсоюздар федерацияһы вәкилдәре инде.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат секретары Эльмира Кожаева хәбәр итеүенсә, алдағы арала закон проекты БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарына тикшереүгә ебәреләсәк.


text:
Фото:
Башҡортостанда иң яҡшы эшсе ҡатын-ҡыҙ ауыл мәктәбендә инглиз теленән уҡыта
Фото:
Башҡортостанда предприятиелар һәм ойошмаларҙың эшсе йәштәре араһында үткәрелгән «Эшсе ҡатын-ҡыҙ-2012» һөнәри оҫталыҡ конкурсында Асҡын ауылы 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең инглиз теле уҡытыусыһы Лариса Динисламова Гран-при яуланы.
«Иң һөйкөмлө» номинацияһында Бөрйән районы Иҫке Собханғол ауылының «Масим» йәштәр-үҫмерҙәр клубының социаль педагогы Регина Юлбирҙина еңеп сыҡты. «Каустик» асыҡ акционерҙар йәмғиәте аппаратсыһы Ольга Башкатова иң оригиналь тип танылды. Нефтекаманан «Башҡортостан энергия һатыу компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте агенты Луиза Минильшина жюри ағзаларын моңло тауышы менән арбаны, уға «Артистарса оҫта» номинацияһы бирелде. Өфөнән «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы белгесе Екатерина Ключникова «Тамашасылар һөйөүе» призына лайыҡ булды. FilterNews эшлекле мәғлүмәт порталы үҙ номинацияһын булдырҙы — «Эшлекле мисс». Уға «Салауатнефтемаш» асыҡ акционерҙар йәмғиәте бухгалтеры Алина Тимерғәлиева лайыҡ булды.
Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Ғизәтуллин фекеренсә, әлеге конкурс йәштәр араһында эшсе һөнәрҙәрҙең абруйын пропагандалауҙа һөҙөмтәле сара булып тора.


text:
Йәйге профилле лагерҙар программалары конкурсына заявкалар ҡабул ителә
19 мартҡа тиклем БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы йәштәр сәйәсәте учреждениелары һәм балалар йәштәр йәмәғәт ойошмалары араһында йәйге профилле лагерҙар программалары республика конкурсына заявкалар ҡабул итә.
Ведомствонан хәбәр итеүҙәренсә, конкурстың бурыстары — балаларҙың, үҫмерҙәрҙең һәм йәштәрҙең рухи, интеллектуаль, ижади, физик һәм социаль ихтыяждарын тормошҡа ашырыуға йүнәлтелгән профилле лагерҙар инновацион программаларын һәм проекттарын асыҡлау.
Ярышта район һәм ҡалаларҙың йәштәр сәйәсәте учреждениелары, республика балалар йәштәр йәмәғәт ойошмалары ҡатнаша ала. Материалдарҙа программаның социаль-тәрбиәүи әһәмиәтен сағылдырыу ғына түгел, уның авторҙары программаны тормошҡа ашырыуҙың иҡтисади маҡсатҡа ярашлылығын иҫәпкә алырға тейеш.
Һөҙөмтәләр комиссия раҫлауына 26 марттан һуң сығарыласаҡ. Йомғаҡтар буйынса БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы конкурста еңеүселәрҙең программаларын финанслау тураһында бойороҡ проектын БР Хөкүмәте ҡарауына индерәсәк.
Эштәр Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10 адресы буйынса ҡабул ителә. Белешмәләр өсөн телефон: 251-57-19.


text:
ӨДАТУ Халыҡ-ара йыһан станцияһы экипажы менән бәйләнешкә сығасаҡ
Шәмбе, 25 февралдә, Өфө дәүләт авиация техник университетының телекоммуникацион системалар кафедраһы нигеҙендә эшләүсе Йыһандан мәғлүмәт ҡабул итеү һәм эшкәртеү үҙәгендә «ӨДАТУ – Халыҡ-ара йыһан станцияһы» тип аталған радиобәйләнеш ойоштороласаҡ.
Юғары уҡыу йортоноң матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, сарала университет студенттары һәм уҡытыусылары ҡатнашасаҡ. Бәйләнеш «һорау-яуап» форматында үтәсәк, Халыҡ-ара йыһан станцияһы экипажына биреләсәк һорауҙар конкурс нигеҙендә һайлап алынды. Бәйге студенттарҙың «Инфокосмос» конструкторҙар бюроһы менән ойошторолғайны.
Сара 20 сәғәттә 6-сы корпуста, 406-сы бүлмәлә башланасаҡ.


text:
Бөтә донъя башҡорттар ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары ҡымыҙҙы алкоголле эсемлектәр иҫәбенә индереүгә ҡырҡа ҡаршы
Бөтә донъя башҡорттар ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары Вәлиәхмәт Бәҙретдинов, ҡымыҙҙы алкоголле эсемлектәр иҫәбенә индереү бөтөнләй дөрөҫ булмаясаҡ, тип иҫәпләй.
Вәлиәхмәт Бәҙретдиновтың «Башинформ» агентлығына әйтеүенсә, ҡымыҙ, кефир кеүек үк, бер ҡасан да алкоголь булманы.
— Ҡымыҙ – ғәжәп шәп эсемлек, — тине ул. – Уны хатта еңелсә алкоголле эсемлектәргә индереү ҙә дөрөҫ түгел. Был тәбиғи дарыу. Үпкә ауырыуҙарынан йонсоған рус яҙыусыларының барыһы ла ҡымыҙ эсеп һаулығын нығытҡан. Лев Николаевич Толстой, мәҫәлән, даими рәүештә Һамар башҡорттарына килгән һәм беҙҙең традицион эсемлекте яратып эскән. Бейә һөтө кеше өсөн үҙенә күрә бер бүләк ул.
Уның әйтеүенсә, төрки халыҡтарының тарихы аттар һәм ҡымыҙ менән тығыҙ бәйле. Уларҙың береһе лә тиерлек бер ҡасан да ҡеүәтле спиртлы эсемлектәр ҡулланмаған, һәм араларында алкоголиктар ҙа булмаған.
— Ҡымыҙ эсеү һәм эскеселек араһындағы айырма – ер менән күк араһы кеүек, — тип һығымта яһаны Вәлиәхмәт Бәҙретдинов.


text:
Йәмәғәт палатаһы үҙ эшен камиллаштыра
Өсөнсө саҡырылыш Йәмәғәт палатаһының сираттағы ултырышында «Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһы тураһында» Башҡортостан Республикаһы законына үҙгәрештәр индереү тураһында» Башҡортостан Республикаһы закон проекты ҡаралды. Закон проекты менән республиканың Йәмәғәт палатаһы Аппаратын дәүләт ҡаҙна учрежденияһы категорияһына индерергә тәҡдим ителде. Палата ағзаларының был вәкәлләтәрҙе бойомға ашырыуы менән бәйле сығымдар, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән ҡаралған тәртиптә ҡайтарыласаҡ, тип яҙылған закон проектында.
Ултырыштың көн тәртибенә шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһында Рәсәй Федерацияһы Президентының 2012 йылдың 7 майындағы Указдарын тормошҡа ашырыу барышы тураһында»ғы мәсьәлә ҡуйылды. Владимир Путин 2012 йылдың 7 майында ижтимағи сәйәсәт, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, милләт-ара татыулыҡ, фән мәсьәләләренә ҡағылышлы бер нисә указға ҡул ҡуйғайны, унан һуң йыл ярым ваҡыт үтте. Был мәсьәлә буйынса доклад менән БР Йәмәғәт палатаһының социаль сәйәсәт буйынса эш төркөмө етәксеһе Мәхмүзә Ғәйнуллина сығыш яһап, Президент Указдарын үтәү маҡсатында республикала ҙур эштәр алып барыла, тип хәбәр итте.
Шулай уҡ ултырышта «Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһы ағзаларының вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу һәм Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһы ағзаларының вәкәләттәрен тергеҙеү тураһында» мәсьәлә ҡаралды. Июль аҙағында, Йәмәғәт палатаһының алты ағзаһы Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға депутатлыҡҡа кандидат булып теркәлеү сәбәпле, Палата составынан сыҡҡайны. Уларҙың өсөһө – Эльвира Айытҡолова, Наил Ғиззәтуллин һәм Александр Дегтев республика парламенты депуттары итеп һайланды һәм улар Палата составынан сығырға тейештәр. Тағы ла өс ағза – Юрий Акшенцов, Мәхмүзә Ғәйнуллина һәм Булат Йомадилов – Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһына эшкә кире ҡайтыу тураһында ғариза бирҙе.


text:
Өфөлә Имамдарҙың квалификацияһын күтәреү үҙәге асылды
Өфөлә Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты базаһында Волга буйы федераль округы имамдарының квалификацияһын күтәреү буйынса курстар асылды.
— Волга буйы дини эшмәкәрҙәренең квалификацияһын күтәреү буйынса Үҙәк асыу тураһында ҡарар быйыл май айында Өфөлә Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабичтың округ мосолмандары дини назараттары етәкселеге менән үткәргән кәңәшмәһендә ҡабул ителгәйне. Уҡытыу программаһына 72 уҡыу сәғәте индерелгән, шуның 36-һы — теологияға, 36-һы гуманитар һәм дини фәндәргә бүленгән. Рәсәй ислам университеты уҡытыуҙы М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты менән берлектә алып барасаҡ. Юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин раҫлаған тейешле программа ла төҙөлгән, — тине Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты ректоры Ринат Раев.
— Бөгөн йәштәр менән күп эштәр алып барыла, экстремизм күренештәренә юл ҡуймау буйынса саралар үткәрелә. Шуға күрә имамдарҙың белем кимәле юғары булырға тейеш, уларға Ҡөрьәнде лә, дини ҡанундарҙы ла, психологияны ла белергә кәрәк, — тип билдәләне Тәлғәт Тажетдин.


text:
Ай башынан алып һыуҙа 17 кешенең ғүмере өҙөлгән
Ай башынан алып республика һыу ятҡылыҡтарында 17 кеше һәләк булған, шуларҙың береһе бала, 15 кеше ҡотҡарылған.
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, күңелһеҙ статистика кешеләрҙең ябай хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәүе арҡаһында һәләк булыуын йәнә бер раҫлай.
— Һыу инеү миҙгеле республикала асылмаған әле, — ти матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Алина Ғәниева. — Әлеге ваҡытта пляждар һәм кеше күпләп ял иткән урындарҙы асыуға әҙерлек алып барыла.
Шаршамбы, 19 майҙа, берҙәм дежур-диспетчер хеҙмәтенә Стәрлебаш районының Корнеевка ауылында ҡаза булыуы тураһында хәбәр килде.
— Дуҫтар компанияһы ял итеү өсөн йыһазландырылмаған быуаның яр буйында ял итә, — ти Алина Ғәниева. — Көндөҙ, бер аҙ һыуынырға теләп, 22 йәшлек йәш кеше һыуға инә. Көтмәгәндә ул бата башлай. Үкенескә күрә, дуҫтарының ҡотҡарырға теләүе уңыш менән тамамланмай. Батҡан кешенең кәүҙәһен киске эңерҙә туғандары ярҙан 50 метр алыҫлыҡта таба.
Ҡотҡарыусылар һыу инергә яратыусыларҙы иҫкәртә: йыһазландырылған ҡомлоҡтарҙа ғына һыу инегеҙ, айыҡ булмаған хәлдә һыуҙан алыҫ тороғоҙ, балаларығыҙҙы күҙ уңынан ысҡындырмағыҙ.


text:
Әбйәлил районында 20-нән ашыу йәш ғаилә үҙҙәренең торлаҡ шарттарын яҡшыртты
Әбйәлил районы хакимиәтендә 2011-2015 йылдарға «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһы һәм 2011-2015 йылдарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы сиктәрендә йәш ғаиләләргә социаль түләүҙәр таныҡлығын тапшырыу тантанаһы уҙҙы.
Әбйәлилдән 19 йәш ғаилә район хакимиәте башлығы ҡулынан торлаҡ һатып алыуға йәки шәхси йорт төҙөүгә 11 002 320 һумға социаль түләүҙәр таныҡлыҡтары алды. Бынан тыш, ике йәш ғаилә бала тыуғанда (уллыҡҡа алғанда) бирелә торған 392 000 һумлыҡ социаль түләүҙәр таныҡлығы алды.
Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2007 йылдан алып өҫтә һанап киткән программалар буйынса Әбйәлилдең 130 йәш ғаиләһе дөйөм 49 миллион һумдан ашыуға социаль түләүҙәр алды. Бөгөнгө көнгә 2011-2015 йылдарға «Торлаҡ» федераль маҡсатлы программаһының «Йәш ғаиләләрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү» ярҙамсы программаһында ҡатнашыусылар исемлегендә 740-тан ашыу йәш ғаилә сиратта тора, 2011-2015 йылдарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж йәш ғаиләләргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү республика программаһы буйынса 32 ғаилә иҫәпләнә.


text:
Башҡортостан балалар баҡсалары өсөн федераль бюджеттан 300 миллион һум аласаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан балалар баҡсалары өсөн федераль бюджеттан 300 миллион һум аласаҡ
Башҡортостан балалар баҡсалары өсөн федераль бюджеттан 300 миллион һум аласаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
2015 йылда Башҡортостан мәктәпкәсә белем биреү системаһын модернизациялауға 300 миллион һум аласаҡ. Дөйөм күләме 10 миллиард һум булған субсидиялар 2013-2020 йылдарға «Мәғарифты үҫтереү» дәүләт программаһы буйынса Рәсәй Федерацияһының 85 субъекты араһында бүленгән. Рәсәй Хөкүмәте сайтында субсидиялар биреү тәртибен регламентлаусы ҡарар һәм бойороҡ баҫылған.
Аҡсаларҙы балалар баҡсаларында өҫтәмә урындар булдырыуға, мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары өсөн биналар алыуға, балалар баҡсалары биналарын төҙөүгә, реконструкциялауға һәм төҙөкләндереүгә, шулай уҡ ошо өлкәләге дәүләт ҡарамағында булмаған секторҙы үҫтереүгә йүнәлтергә мөмкин.
Төбәктең сығым йөкләмәләрен федераль бюджеттан ҡушма финанслау кимәле 95 проценттан юғары һәм 75-тән кәм булырға тейеш түгел.


text:
Йыл башынан Рәсәйҙәге банктар иҫәбе 19-ға кәмегән
Йыл башынан Рәсәйҙәге банктар иҫәбе 19-ға кәмегән. 2011 йылдың 1 сентябренә ҡарата кредит учреждениелары һаны тураһында мәғлүмәтте РФ Үҙәк банкыһының Сит ил һәм ижтимағи бәйләнештәре департаменты тапшырҙы. 1 ғинуарҙа илдә 1012 банк иҫәпләнһә, хәҙер уларҙың һаны 993 тәшкил итә. Филиалдар һаны 102 берәмеккә кәмегән – 2926-нан 2824-кә.
Вкладтарҙы страховкалау системаһында 903 банк ҡатнаша. Вкладтарҙы страховкалау буйынса агентлыҡ мәғлүмәтенә ярашлы, йыл башынан Рәсәйҙә 11 страховкалау осрағы теркәлгән.
— Әле тамамланмаған ағымдағы йылдың түләүҙәр күләме былтырғы һәм унан алдағы йылдар күрһәткестәренән ашты, ул 2008 йылдың рекордлы кире күрһәткестәренә яҡынлашты. Көрсөк эҙемтәләре әле булһа һиҙелә, — тине Вкладтарҙы страховкалау буйынса агентлыҡтың генераль директоры Александр Турбанов Дәүләт корпорацияһы сайтындағы интервьюһында.
Йыл эсендә — 2010 йылдың 1 сентябренән 2011 йылдың 1 сентябренә тиклем – илдә банктар иҫәбе 43-кә кәмегән.
Башҡортостанда бөгөнгө көндә 78 кредит ойошмаһы эшләй. Йыл башында уларҙың һаны 77 ине.


text:
Республика Рәсәйҙең бюджет системаһына 380 миллиард һум аҡса килтерҙе
Башҡортостан Рәсәйҙең бюджет системаһына 2011 йылда яҡынса 380 миллиард һум аҡса йүнәлтте, был элекке йыл менән сағыштырмаса өстән бер өлөшкә күберәк. Бындай мәғлүмәт менән, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында сығыш яһап, төбәк башлығы Рөстәм Хәмитов таныштырҙы.
Шул уҡ ваҡытта, уның һүҙҙәренсә, һалым һәм һалым булмаған килемдәрҙең дөйөм күләменең үҫеш темптары Башҡортостанда уртаса Рәсәйҙекенә ҡарағанда түбәнерәк булып ҡала. Йән башына бюджет тәьмин ителеше лә илдәге урта күрһәткестән артта ҡала. Бындай осраҡта бюджетҡа өҫтәмә килемдәр йәлеп итеү мөһим.
— Былтыр республикала Бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү программаһы тормошҡа ашырыла башланы, — тине Рөстәм Хәмитов. – Программа сиктәрендә әлегә сығымдарҙың яҡынса 70 проценты ғына тормошҡа ашырыла. Быйыл 100 процент кимәлгә сығыу зарур. Ағымдағы йыл аҙағына беҙ шулай уҡ өс йыллыҡ бюджетҡа күсәсәкбеҙ. Барлыҡ был саралар планлаштырыу мөмкинлектәрен арттырасаҡ, эшмәкәрлекте тәртипкә һаласаҡ. Кәмселектәрҙе «ямау» сәйәсәтенән оҙайлы сроклы пландарға нигеҙләнгән уйлап эшләнелгән системалы эшкә күсергә ваҡыт.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, республикала бюджетты тулыландырыу мәсьәләһен хәл итергә эре һалым түләүселәр менән маҡсатлы эшләү ҙә ярҙам итәсәк. Башҡортостан Хөкүмәте эре бизнес менән эшселәргә социаль гарантия һәм эш хаҡын индексациялау тураһында килешеүҙәр төҙөү тәжрибәһен йәйелдермәксе.
Урындарҙа проблеманы хәл итеү өсөн республика Хөкүмәте 2011 йылда муниципаль бюджеттарҙың төбәк бюджетына бәйле булыуын кәметеү буйынса эште әүҙемләштерә башланы. Һалым һалыуҙың ябайлаштырылған системаһын ҡулланып алынған һалымдарҙың 50 процентын муниципалитеттар кимәленә йүнәлтеүҙе күҙ уңында тотҡан тейешле закон ҡабул ителде.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, дәүләт сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләрен хәл итеүҙә дәүләт заказы системаһын яңыртыу ҙа ҙур ярҙам итте. Ике ҡатмарлы процесс – дәүләт һатып алыуҙар системаһын эҙмә-эҙлекле үҙәкләштереү һәм электрон сауҙаға күсеү уңышлы үҙләштерелде.
— 2011 йылда Башҡортостан Республикаһының Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты менән 24 миллиард һум дөйөм суммаға яҡынса 8,5 мең электрон сауҙа үткәрелде, — тине Рөстәм Хәмитов. – Был дәүләт ихтыяждары өсөн иғлан ителгән аукциондарҙың дөйөм һанының 90 проценты самаһы.
Башҡортостан Президенты фекеренсә, асыҡлыҡ былтырғы бюджет процесының яңы элементы булды. «Халыҡ бюджеты» программаһы сиктәрендә тәүгә йәмәғәт ойошмалары ҡатнашлығында бюджет параметрҙары буйынса тармаҡ тыңлауҙары үткәрелде. Тәҡдимдәрҙе тикшереү барышында бюджет сәйәсәтенең әһәмиәтле йүнәлештәре билдәләнде. Бюджетты проектлауҙа улар иҫәпкә алынасаҡ.


text:
Екатеринбургта «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективы етәксеһен тәбрикләнеләр
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Екатеринбургта «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективына нигеҙ һалыусы һәм уның етәксеһе Фәймә Йосопованың 65 йәшлек юбилейы уңайынан байрам концерты ойошторолдо. Концерт барышында Башҡортостандың талантлы артисы һәм хореограф Урал Мортазин башҡорт халыҡ бейеүҙәре буйынса оҫталыҡ дәресе күрһәтте.
«Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективы — Екатеринбургта «2009 йылда өлкә милли мәҙәниәттәр конкурстары лауреаты», 2011 йылда Свердловск өлкәһе Мәҙәниәт һәм туризм министрлығының «Үҙешмәкәр халыҡ ижады коллективы» тигән юғары исемгә лайыҡ булған берҙән-бер коллектив. Былтыр уға 15 йыл тулды. Ошо йылдар эсендә «Йәдкәр» күп тапҡыр төбәк башҡорт мәҙәниәте фестивалдәрендә сығыш яһаны, 2003 йылдан «Екатеринбург шишмәләре» халыҡ ижады фестивалдәрендә даими ҡатнаша. Ҡалалағы бер милли байрам да театр коллективынан тыш үтмәй, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
Юбиляр Фәймә Йосопова «Йәдкәр» башҡорт халыҡ театр коллективын, Свердловск өлкәһе башҡорттары үҙәген етәкләй, шулай уҡ Өфөлә үткәрелгән Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы делегаты ла.


text:
Төбәктең бала йорттарында тәрбиәләнеүселәр «Йондоҙлоҡ» бөтә Рәсәй конкурсы финалында ҡатнашасаҡ
Стәрлетамаҡ һәм Бөрө ҡалаларының бала йорттарында, шулай уҡ Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се Республика бала йортонда тәрбиәләнеүселәр «Йондоҙлоҡ» бөтә Рәсәй балалар художестволы ижады конкурсының аҙаҡҡы этабында ҡатнашасаҡ. Сара Мәскәүҙә үтәсәк.
РФ Мәғариф һәм фән министрлығы менән ойошторолған бәйгелә Рәсәйҙең 24 субъектынан ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған 12-17 йәштәрҙәге 200-гә яҡын бала ҡатнашасаҡ.
Һөҙөмтәләр буйынса дүрт номинацияла лауреаттар һәм дипломанттар билдәләнәсәк.
«Йондоҙлоҡ» конкурсы һәләтле етем балаларҙы асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү маҡсатында үткәрелә. Бынан тыш, ойоштороусылар иҫәпләүенсә, унда ҡатнашыу бала йорттарында тәрбиәләнгән малай һәм ҡыҙҙарға һәләттәрен асыҡлау, тиҫтерҙәре менән аралашыу, яңы дуҫтар табыу мөмкинлеген бирә.


text:
«Ҡыҙыл таң» гәзите журналисы – иң яҡшы йәш драматург
12 — 15 ноябрҙә Ҡазанда «Иҙелем аҡсарлағы» Бөтә Рәсәй йәш яҙыусылар конкурсының йомғаҡлау өлөшө үткән. Күренекле әҙиптәр Ғәзинур Морат, Ләбиб Лерон, Өлфәт Зәкирйәнов, Марат Закир, Илһөйәр Ихсанованан торған жюри илдең төрлө төбәктәренән ебәрелгән йөҙҙән артыҡ эште баһалаған.
30 йәшкә тиклемге ижадсылар үҙ көсөн сәсмә әҫәр, шиғриәт, балалар әҙәбиәте һәм драматургия номинацияларында һынаған. «Ҡыҙыл таң» журналисы Айҙар Зәкиев беренсе урын алған.
«Ҡыҙыл таң» гәзитенең бөгөнгө һанында әйтелеүенсә, йәш драматургтың әлегә бер әҫәре лә сәхнәләштерелмәгән, әммә уның ижады менән ҡыҙыҡһыныусы театрҙар бар. Редакция хеҙмәткәренә киләсәктә был маҡсатҡа ирешеп, ижад доньяһында яңы үрҙәр яулауын теләй. Коллегаларҙың теләктәренә «Башинформ» агентлығы ла ҡушыла.


text:
Өфөлә «Сауҙа эволюцияһы - 2010» семинары үтә
25 мартта Башҡортостан Республикаһының Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығының конференц-залында бушлай «Сауҙа эволюцияһы — 2010: Персоналдың нәтижәлелеге» практик семинары үтә.
Семинарҙы ойоштороусылар — Башҡорт сауҙа ассоциацияһы, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, БР Эшҡыуарлыҡ һәм сауҙа буйынса дәүләт комитеты ҡатнашлығында «Сауҙа проекты» компанияһы.
Семинар нигеҙендә тәүге тапҡыр персонал менән эшләүҙең аныҡ методикаһы һәм техникаһы тәҡдим ителәсәк. Республиканың иң яҡшы тренерҙары персонал мотивацияһы, адаптация, эшкә ҡабул итеү, персоналдың нәтижәле эшләүен котролләү, шәхси коммуникацион һөҙөмтәлелек темаларына мастер-кластар үткәрә.
Дәрестәр иртәнге 11.00-дән киске 17.00-гә тиклем алып барыласаҡ. Семинар дауамында ҡатнашыусылар үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған бар һорауҙарға ла яуап аласаҡ.


text:
В ПОМОЩЬ УЧИТЕЛЮ ОТ ПРОЕКТА "ИНФОУРОК":
СКАЧАТЬ ВСЕ ВИДЕОУРОКИ СО СКИДКОЙ 86%
Видеоуроки от проекта "Инфоурок" за Вас изложат любую тему Вашим ученикам, избавив от необходимости искать оптимальные пути для объяснения новых тем или закрепления пройденных. Видеоуроки озвучены профессиональным мужским голосом. При этом во всех видеоуроках используется принцип "без учителя в кадре", поэтому видеоуроки не будут ассоциироваться у учеников с другим учителем, и благодарить за качественную и понятную подачу нового материала они будут только Вас!
МАТЕМАТИКА — 603 видео
НАЧАЛЬНАЯ ШКОЛА — 577 видео
ОБЖ И КЛ. РУКОВОДСТВО — 172 видео
ИНФОРМАТИКА — 201 видео
РУССКИЙ ЯЗЫК И ЛИТ. — 456 видео
ФИЗИКА — 259 видео
ИСТОРИЯ — 434 видео
ХИМИЯ — 164 видео
БИОЛОГИЯ — 305 видео
ГЕОГРАФИЯ — 242 видео
Десятки тысяч учителей уже успели воспользоваться видеоуроками проекта "Инфоурок". Мы делаем все возможное, чтобы выпускать действительно лучшие видеоуроки по общеобразовательным предметам для учителей. Традиционно наши видеоуроки ценят за качество, уникальность и полезность для учителей.
Сразу все видеоуроки по Вашему предмету - СКАЧАТЬ
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Средняя общеобразовательная школа № 8»
городского округа город Октябрьский Республики Башкортостан
ЧТО В ИМЕНИ ТВОЕМ.. .
Автор: Ахметзянова Камилла Салаватовна
МБОУ «СОШ №8», ученица 6а класса
Руководитель: Илюза Раисовна Гафарова
учитель башкирского языка и литературы,
МБОУ «СОШ №8»
г.Октябрьский
2015г.
Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы Октябрьский урта белем биреү мәктәбенең 8-се һанлы муниципаль бюджет учрежденияһы
ИСЕМЕНӘ КҮРӘ ЕСЕМЕ
Авторы: 8-се урта мәктәбенең,
6а класс уҡыусыһы, Әхмәтйәнова
Камилла Салауат ҡыҙы
Етәксеһе: башҡорт теле һәм
әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Илүзә Рәис ҡыҙы Ғафарова
Октябрьский – 2015
План
Инеш…………………………………………………………………………4
I бүлек. Исемдәр донъяһы…………………………………………………5
1.1. Исемдәр донъяһы ……………………………………………………….5
1.2. Башҡорт исемдәренең килеп сығышы………………………………...6
II бүлек. Исемдәрең бигерәк матур, кемдәр ҡуштылар икән. ……….9
2.1. Исемдәрәрем бигерәк матур……………………………………………9
2.2. Исемдәрен кемдәр ҡушҡан?...................................................................11
2.3. Исеменә күрә есеме……………………………………………………13
Һығымта……………………………………………………………………15 Ҡулланылған әҙәбиәт……………………………………………………..16
Ҡушымта……………………………………………………………………17
Инеш
Мин үҙемдең фәнни-тикшеренеү эшемде ғилми етәксем менән берлектә Маҡсат итеп “өс быуын кешеләре араһында, ниндәй исемдәр киң таралғанын” тикшереүгә бағышланым. Тикшеренеү эшем ике бүлектән, һығымтанан, ҡулланылған әҙәбиәттән тора. I бүлек Исемдәр донъяһы 2 параграфтан тора, II бүлек «Исемдәрең бигерәк матур, кемдәр ҡуштылар икән?» 3 параграфтан тора.
Маҡсаттан сығып ҡуйылған бурыстар:
Бөгөнгө көндә исемгә ҡарата ҡарашты билдәләү.
Башҡорт исемдәренең бөгөнгө йәмғиәттә тотҡан урынын билдәләү,
ата-әсәләрҙең ниндәй исемдәргә өҫтөнлөк биреүен ҡарап үтеү,
Ниндәй ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ исемдәре әлеге көндә популяр;
Ни өсөн ата-әсәләр тап ошондай исем, ә башҡа исемде ҡушмауы асыҡлау;
Кешеләргә үҙ исемдәре оҡшаймы, юҡмы икәнен билдәләп үтеү.
Тикшереү объекты: кешеләргә тыуғанда бирелгән исемдәр.
Тикшереү предметы: анкета мәғлүмәттәре, балаларҙың исемдәре буйынса статистик мәғлүмәттәр, исемдәр тураһында китаптар.
Исемдәр донъяһы
Бала тыуа, донъяға яңы кеше килә. Баланың донъяға килеүе беҙҙең йәмғиәттә уға исем ҡушып, тыуыу тураһында таныҡлыҡ биреп беркетелә. Балаға исемде ата-әсәһе ҡуша. Күп ата-әсәләр балаға исемде алдан уйлап, туғандары менән кәңәшләшеп ҡуша. "Исем кешенең яҙмышына тәьҫир итә, яҙмышын билдәләй", тигән ҡараш йәшәй. Исем һайлағанда уның яҡшы мәғәнәле булыуы, башҡортса-русса әйтелеше һәм яҙылышы иҫәпкә алына.
Шулай уҡ исемдәрҙең тәрбиәүи мәғәнәһен дә иҫтән сығармаҫҡа кәрәк. Бала бәләкәйҙән үҙ исеменең мәғәнәһен белеп, исемен яратып үҫһә, ул балала үҙенең милләтенә ҡарата ғорурлыҡ уяна. Һәр кеше исемен ғорур йөрөтһөн, исеменән оялып, исемен әйтергә уңайһыҙланып йөрөмәһен өсөн ата-әсә баланы бәләкәйҙән өйрәтергә тейеш. Исем ҡушҡанда ата-әсәнең ниндәй теләк, ниндәй уй менән шул исемде ҡушыуын балаға аңлатыу уға ыңғай тәҫир итә, сөнки исемдәрҙең күбеһендә балаға ҡарата тик изге теләктәр: һаулыҡ, оҙон ғүмер, бәхет, мул тормош, аҡыллы, тәүфиҡлы булыу төшөнсәләре һаҡланған. Сөнки бала исемен ғүмере буйына йөрөтә.
Ҡайһы бер халыҡ вәкилдәренең беҙ исеменә ҡарап милләтен билдәләй алабыҙ. Исем кешенең визит карточкаһы, шәхес таныҡлығы һымаҡ. Ул шәхестең ниндәй илдән, ниндәй милләт икәнен күрһәтеп тора.
Быуаттар буйына ижад ителгән исемдәр һәм исем ҡушыу йолалары бөгөнгө көндә беҙҙең рухи байлығыбыҙҙың ҙур бер өлөшөн тәшкил итә. Йола буйынса борон тәүге исемде кендек инәһе ҡушҡан. Кендек әбейе яңы тыуған сабыйҙы ҡабул итеп алғас, баланың бер ҡулына ебәк еп бәйләп, ҡолағына шыбырлап ҡына, исеменең шулай булһын, тип бер исем әйтеп йүргәккә төргән. Исемде ырыу аҡһаҡалдары, ата-бабалар, ололар ҡушҡан. Халыҡ йолаларына, ғөрөф-ғәҙәттәренә нигеҙләнеп барлыҡҡа килгән “исем туйы” үткәрелгән. Быуаттар буйына формалашып бөгөнгәсә беҙгә килеп еткән, һаҡланған- исем ҡушыу йолалары.
Башҡорт исемдәренең килеп сығышы
Боронғо башҡорт тормошоноң һәр яғы: хужалығы, көнкүреше, йәмғиәт төҙөлөшө, ғөрөф- ғәҙәттәре, донъяға ҡарашы, табыныу йолалары, туған-ҡәрҙәшлек мөнәсәбәттәре, матурлыҡ төшөнсәһе һ.б. халыҡтың бөтә булмышы кеше исемдәрендә сағылыш алған.
Иң боронғо төрки тамырлы башҡорт исемдәре: Күк есемдәре: ай, ҡояш, йондоҙ. Мәҫәлән: Айгөл, Айсыуаҡ, Айгиз, Айназ, Айнур, Айзат, Айбикә, Айрат, һ.б.;
Бәйле тәбиғәт күренештәренә илаһилаштырып. Мәҫәлән: Гүзәл, Айһылыу, Зифа, һ.б.;
Һүҙҙең тылсымлы көсөнә ышаныуҙы белдергән: ҡош-ҡорт, йәнлек, хайуандар атамаларынан. Мәҫәлән: Ыласын;
Боронғо күсмә тормошҡа бәйле, ырыу-ара бәйләнештәр;
Халыҡ тарихында билдәле булған күп төрлө мәғәнәле исемдәр барлыҡҡа килгән;
Ғәрәп теленән ингән һүҙҙәр ислам диненә генә бәйле килмәй: ғилем, белем, әҙәбиәт, мәҙәниәт йоғонтоһо менән инеүен күрәбеҙ. Мәҫәлән: Ғәлим, Азамат – бөйөк, мәшһүр һ.б;
Фарсы теленән үҙләштерелгән исемдәрҙең дә бер өлөшө мәғәнәһе яғынан төп башҡорт һәм ғәрәп исемдәрен ҡабатлап, синоним исемдәр яһай. Мәҫәлән: Айһылыу, Ҡәмәр, Маһия, Маһира;
Фарсы теленән ингән исемдәрҙең бер төркөмө йәмғиәттәге ижтимағи мөнәсәбәтте күрһәткән һүҙҙәргә ҡайтып ҡала. Мәҫәлән: Баныу, Биби.
Үҙләштерелгән исемдәр төркөмөнә совет дәүерендә барлыҡҡа килгән исемдәр ҡарай. Мәҫәлән: Колхозбәк, Советбәк, Совет, Совхоз, Женотдел тигән исемдәр барлыҡҡа килгән.
Революция юлбашсыларының исемдәре, революцияға бәйле ваҡиғалар атамалары кеше исеменә әйләнә. Мәҫәлән: Вил ( Владимир Ильич Ленин), Вилена, Ленар (ленинская армия), Люция (революциянан), Октябрина, Рифмир (революционный мир), Марат, Феликс, Фрунзе.
Бер төркөм исемдәр Бөйөк Ватан һуғышы осоронда барлыҡҡа килде. Мәҫәлән: Анфиса, Флорида, Франгиза, Моряк, Эльза, Эльвира, Лариса, Лиза һ.б.;
Һуғыштан һуңғы исемдәр араһында бөтөнләй мәғәнәһеҙ исемдәр осратып була. Мәҫәлән: Рафинад, Винегрет, Лек, Академия, Юрис, Филиал, Эдик, Валерик һ.б.;
Башҡорт исемдәре лексик-семантик яҡтан түбәндәге төркөмдәргә бүленә:
Йәнлек, ҡош-ҡорт атамаларынан яһалған кеше исемдәре;
табыныу йолаларына бәйле исемдәр;
баланы һаҡлау йолаларына бәйле исемдәр;
яҡшы, изге теләк теләп ҡушылған исемдәр;
ваҡыт (көн,ай, йыл миҙгелдәре) төшөнсәһенә бәйле исемдәр;
тәбиғәт күренештәренә бәйле исемдәр;
тормошта , көнкүрештә төрлө ваҡиғаға бәйле исемдәр;
баланың ҡиәфәте, төҫ-башы һ.б. үҙенсәлектәренә ҡарап ҡушылған исемдәр;
төрлө төҫ атамаларына бәйле исемдәр;
туғанлыҡ-ҡәрҙәшлек һәм мөнәсәбәтте белдергән һүҙҙәргә бәйле исемдәр;
этнонимдарға бәйле исемдәр;
ер-һыу атамаларына бәйле исемдәр;
үҫемлектәр, ағастар, иген, сәскә атамаларына бәйле исемдәр;
һандарға, һан төшөнсәһенә бәйле исемдәр;
эш, хеҙмәт, яу ҡорамаладарына бәйле исемдәр;
аҙыҡ-түлек, кейем-һалым атамаларына бәйле исемдәр;
таш-металл атамаларына бәйле кеше исемдәре;
социаль титулдарға, дәрәжә атамаларына бәйле исемдәр;
әйтелеш оҡшашлығына ҡоролған исемдәр.
Әлбиттә, насар, йәмһеҙ исемде йөрөткән кешенең һис кенә лә ғәйебе юҡ, сөнки бер кем дә үҙенә исемде үҙе һайламай. Үҙ зауҡығыҙға ҡарап балағыҙға исем ҡушығыҙ. Уға оҙон ғүмер, бәхет теләгеҙ!
II бүлек «Исемдәрең бигерәк матур, кемдәр ҡуштылар икән?»
2.1. “Исемдәрем бигерәк матур”
Кеше исемдәре һәм уларҙың килеп сығышы менән ғалимдар элек-электән ҡыҙыҡһына килгән. Мин дә ғилми етәксем менән класташтарымдың исемдәрен тикшереү маҡсатын ҡуйҙым. Беҙҙең класта барлығы 26 уҡыусы. Эште еңелләштереү маҡсатында Т.Кусимованың “Исемдәр донъяһында” тигән китабына нигеҙләнеп киләһе таблицаны төҙөнөм.
Ҡатын-ҡыҙҙар исеме
Исем
Ниндәй телдән ингән
Нимә аңлата
Тәржемә
Камилла
ғәрәп теле
кәмселекһеҙ
Камилла
Дарья
рус теле
бүләк
Дарья
Виктория
латин теле
еңеү
Виктория
Регина
ғәрәп теле
гүзәл, ҡупшы, роза сәскәһе
Рәғинә
Милана
латин теле
милая
Милана
Валерия
латин теле
яҡшылыҡ, ғорурлыҡ
Валерия
Елизавета
рус теле
Алланың ант биреүе
Елизавета
Диана
латин теле
һунарсылыҡ аллаһының исеменән
Диана
Гульназ
фарсы теленән
гөл кеүек наҙлы
Гөлназ
Ильфия
татар теле
яҡшылыҡ теләүсе
Илфиә
Евгения
ғәрәп теле
айырыуса талантлы
Евгения
Ир-аттар исеме:
Исем
Ниндәй телдән ингән
Нимә аңлата
Тәржемә
Никита
ғәрәп теленән
көс
Никита
Ильнур
башҡорт теле
ил нуры
Илнур
Виталий
латин теленән
оялсан, маҡсатҡа ынтылышлы
Виталий
Артем
ғәрәп теленән
намыҫлы, кешелекле
Артем
Раймонд
немец теленән
кәңәш биреүсе
Раймонд
Марсель
латин теленән
һуғыш аллаһы Марс
Марсель
Даниил
фарсы теле
белемле,аҡыллы
Даниил
Вадим
рус әҙәбиәте аша ингән һүҙ
йәлеп итеүсе
Вадим
Шулай итеп башҡорт теленән – 5%
немец теленән – 5%
фарсы теленән – 10%
ғәрәп теленән – 26%
рус-латин – 47%
татар теленән – 5%
латин – 31% ингән исемдәр.
Беҙҙең мәктәптең уҡыусылар мөхитенә күҙ һалғанда бында күп милләтле уҡыусылар белем ала. Бик һирәк урыҫ, сыуаш һәм башҡа милләт балалары уҡый. Тикшереү һөҙүмтәһенә ҡарап шуны әйтергә була, ата-әсәләр исем ҡушҡанда дөйөм төрки тамырлы төп башҡорт һүҙҙәренән яһалған исемдәргә өҫтөнлөк бирәләр.
Исем ҡушҡанда уның яңғырашына, мәғәнәле булыуына, урыҫса-башҡортса әйтелешенә иғтибар итәләр. Бала исемен ғүмер буйы йөрөтә, исем кешенең бер сифатына әйләнә. Ҡыҙҙар исеменә ҡарағанда, малайҙарға исем ҡушыуҙа ҙур яуаплылыҡ ята, сөнки уларҙың исеме киләсәктә тағы ла бер кешенең исеменә әйләнә. Башҡорт исемдәренең тәрбиәүи мәғәнәһен дә, иҫтән сығармаҫҡа кәрәк. Бала бәләкәйҙән үҙ исеменең мәғәнәһен белеп, исемен яратып үҫһә, ул балала үҙенең милләтенә ҡарата ғорурлыҡ уяна. Исем ҡушҡанда ата-әсәнең ниндәй теләк, ниндәй уй менән, шул исемде ҡушыуҙы балаға аңлатыу уға ыңғай тәҫир итә, сөнки исемдәрҙең күбеһендә балаға ҡарата тик изге теләктәр: һаулыҡ, оҙон ғүмер, бәхет, мул тормош, аҡыллы, тәүфиҡлы булыу төшөнсәләре һалынған.
2.2 “Исемдәрең матур кемдәр ҡушҡан?”
Башҡорт халҡы элек-электән яңы тыуған балаға исем ҡушыуға бик яуаплы ҡараған. Исем ҡушыу ғаиәнең генә түгел, ә бала йәшәгән төбәктең байрамына әйләнгән. һәр кем йәш балаға, исем туйы менән ҡотлап, бүләктәр алып килер булған. Баланың ата-әсәһе ҡунаҡ иткән, һыйлаған, ҡунаҡтарға үҙ бүләктәрен әҙерләгән.
Башҡорт исемдәренең тәрбиәүи мәғәнәһе лә бар. Бала бәләкәйҙән үҙ исеменең мәғәнәһен белеп, исемен яратып үҫә, унда үҙенең исеменә ҡарата ғорурлыҡ уяна. Һәр кеше исемен ғорур йөрөтһөн, боҙмаһын, үҙгәртмәһен, оялмаһын, сөнки атай-әсәй был исемде яратып, матур теләктәр менән ҡуша.
Шуға ла халыҡта “исемеңә тап төшөрмә”, “исемеңде сығарма” тигән һүҙҙәр бар.
“Исемдәрҙе күбеһенсә кемдәр ҡуша”,- тигән һорауға яуап алыу маҡсатында мин түбәндәге һорау-анкетаны төҙөнөм.
Һорау- анкета:
Исемегеҙ нисек?
Нимә аңлата?
Кем ҡушҡан?
Исемегеҙҙе үҙгәртә алһағыҙ, үҙгәртер инегеҙме?
«Исемде үҙгәртһәң, яҙмышың үҙгәрә» тигән ырымға ышанаһығыҙмы?
Һөҙөмтәһе
Шулай итеп:
1. Үҙ исемдәренең атамаһын белеүсе – 5
атамаһын белмәүсе – 14
2. Кемдәр ҡушҡан ата-әсәй – 9
әсәй – 11
өләсәй - 3
апай - 1
3. Исемде үҙгәртергә теләүселәр
эйе - 3
юҡ – 21
4.“Исемеңде үҙгәртһәң, яҙмышың үҙгәрә” тигән ырымға ышанаһыңмы? эйе - 12
юҡ – 11
белмәйем – 1
Тикшереү һөҙөмтәләренә ҡарап шуны әйтергә була, күп кеше үҙенең исеменә битараф. Мәғәнәһе, атамаһы тураһында уйланмай. Исем биреүсе ғүмер бүләк итеүсе – әсә кеше булып ҡала. Бик һирәк олатай – өләсәй, ағай-апай тәҡдименә ҡолаҡ һалыусы бар. Хатта күрше ҡушҡан исемдәр ҙә бар.
Шуныһы ҡыуандыра күп класташтарым үҙ исемдәре менән ҡәнәғәт. Һәм барыһы ла ырымға ышаныусан булып сыҡты. Бер яҡтан ҡараһаң һәр кеше ниндәй кимәлдә булһа ла үҙ исеме тураһында уйлана, ҡыҙыҡһыныу белдерә.
“Исем кешенең яҙмышына тәьҫир итә, яҙмышын билдәләй”, тигән ҡараш йәшәгән борон халыҡтарҙа. Ҡайһы бер халыҡ вәкилдәренең беҙ исеменә ҡарап милләтен билдәләй алабыҙ. Исем кешенең визит карточкаһы, шәхес таныҡлығы һымаҡ ул шәхестең ниндәй илдән, ниндәй милләт икәнен күрһәтеп тора“,- тип билдәләп үтә Таңһылыу Кусимова.
Ырымға ҡараш та бик ҡыҙыҡлы булып сыҡты. Класташым Камилла үҙенсәлекле дәлил килтерҙе. Ырымға ышыныуҙың ыңғай яуабын бирҙе. Ике туған апаһы Светлана мәсеткә барып исемен Сәлимә тип үҙгәрткәс яҙмышы яҡшы яҡҡа борола, дин юлына таба.
“Исеменә күрә есеме”
Ата-әсә, бала- бауыр ите, тип көтөп алған балаһын ҡәҙерләп, һөйөп уға оҙон ғүмер, бәхет теләп исем ҡушҡан. Шулай итеп, халыҡтың донъяға ҡарашы, фекерләү ҡеүәһе, аҡылы, миләтебеҙҙең быуаттар буйына йәшәү рәүеше, халыҡ тарихы, тормош фәлсәфәһе, эске донъяһы бай һәм төрлө мәғәнәле, тәрән йөкмәткеле исемдәр һәм исем ҡушыу йолаларын тыуҙырған. Билдәле ғалим Борис Хигир үҙенең бик күп хеҙмәттәрендә кешенең исеме уның киләсәген билдәләй тип бара. Уның хеҙмәттәренә күҙ һалғас шуны билдәләп үттем.
Мәҫәлән, Тимур тигән исемде ул “тимер”гә яҡын итә. Был балалар тыумыштан изгелекле, тыңлаусан, ағыраҡ ҡына ҡыйыуһыҙ булып үҫәләр. Төрлө ҡатмарлы хәлдәрҙә лә юғалып ҡалмайҙар. Киләсәкте ҡайғыртып йәшәйҙәр. Маҡсат ҡуялар, ләкин күп ваҡыт уларға ныҡышмалылыҡ етешмәй.
Алһыуҙар тырыш уҡыусы булалар. Ләкин ҡайһы ваҡыт дәрестә иғтибарһыҙыраҡтар. Теремектәр, спорт менән мауығалар. Тормоштарын спортҡа бағышларға ла мөмкиндәр. Тормошта маҡсат ҡуялар икән, һис шикһеҙ ирешәләр. Оялсандар, шуға ҡарамаҫтан уларҙың дуҫтары күп. Ғәҙелдәр, тормошҡа ыңғай ҡараусандар.
Гөлназ тәбиғәте буйынса тыныс һәм тыңлаусан. Улар теүәл фәндәрҙе үҙ итә. Гөлназдарға конкретлылыҡ, маҡсатҡа ирешеүсәнлелек хас. Ваҡыттың һәр минутын ҡәҙерләп торалар. Һәр эште уйлап эшләйҙәр. Бик һирәк яңылышалар.
Башҡорт исемдәренең килеп сығышы тураһында һөйләшкәндә уларҙың лексик-семантик төркөмдәргә бүленешен ҡарап үткәйнек. Борон башҡорттар ваҡыт төшөнсәһен белдереүсе исемдәр бик күп ҡушҡандар һәм әле лә был актуаль булып ҡала. Боронғо йола буйынса ай тыуған, ай тулған ваҡытта, айлы төндә тыуған балаларға “ай” һүҙе менән исем ҡушҡандар.
Ай һымаҡ нурлы, ай һымаҡ матур йәки тормош йәме булһын тигән теләк ата-әсәләр балаларына Айһылыу, Айҙар тип ҡушҡандарҙыр. Минең уйлауымса, һәр ата-әсә балаһына исем ҡушҡанда уның киләсәген күҙаллап эш иткәндер, тулы мәғәнә, ниндәйҙер зауыҡ һалырға тырышҡандыр.
Русланға арыҫлан һымаҡ батыр, Гөлназға гөл кеүек наҙлы, Лилиәгә сәскә һымаҡ нәзәҡәтле булыуын теләгәндәрҙер.
Һығымта
Фәнни эшемде бөйөк Гомер һүҙҙәре менән тамамлағым килә. “Йәмғиәттә исемһеҙ кеше булыу мөмкин түгел. Ниндәй кеше булыуыға ҡарамаҫтан, билдәлеме, ябаймы, һәр кем тыуғас та ата- әсәһенән наҙлы исем ала”.
Күп быуаттар дауамында, бар халыҡтар ҙа балаға ҡарата бер төрлө ҡарашта йәшәйҙәр: бала ныҡ, көслө, аҡыллы, матур, һәләтле, ғилемле, тәүфиҡлы булһын. Ошо изге теләк балаға исем ҡушыуға һәм һәр баланың исемендә сағылыш ала килә.
Шуныһы ҡыуаныслы исемдәр араһында бик матур, үҙенсәлекле, хатта әлеге ваҡытта һирәк осрай торған исемдәр осраттырға мөмкин. Мәҫәлән: Урал, Ильяс, Камилла, Гөлназ, Илфиә, Илнур, Гүзәл, Ғәзинур һәм башҡалар.
Шулай уҡ модалы, популяр тип һаналған исемдәр ҙә күп ҡушыла. Милләте башҡорт, татар тип тормайҙар ата-әсәләр Валерия, Артем, Марсель, Милана, Диана, Ангелина, Артур, Аделина тигән исемдәр ҡушалар.
Ниндәй генә исем булмаһын, минеңсә, исемеңә тап төшөрмәй йәшәү мөһим. Башҡорт халҡы, донъялағы бөтә халыҡтар кеүек, үҙенең йәшәү дәүерендә үҙ исемдәре йыйылмаһын һәм исем ҡушыу йолаларын тыуҙырған. Башҡорт исемдәре төрлөлөгө һәм бай йөкмәткелелеге менән айырылып тора.
Үҙеңдең зауығыңа, теләгеңә ҡарап исемде һайлай ғына бел!
Ҡулланылған әҙәбиәт
Баскаков Н.А. Каракалпакско-русский словарь.- М., 1958
КусимоваТ.Х., Би33оловаС.(. Башҡорт исемдәре.- Өфө: Башҡортостан. 2000
Гөмәр Саттар – Мулилле. Татар исемнәре ни сөйли? – “Раннур” нәшрияте, 1998
Саттаров Г.Ф. Исемең матур, кемнәр куйган? – Казан: Тат.кит.нәшр., 1989
Тихонов А.Н., Боярииова Л.З., Рыжкова А.Г. Словарь русских личных
имен – М: Школа – Пресс, 1995
Хигир Б.Ю. Восточные имена народов России.- М, 2007
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Краткое описание документа:
Мин үҙемдең фәнни-тикшеренеү эшемде ғилми етәксем менән берлектә Маҡсат итеп “өс быуын кешеләре араһында, ниндәй исемдәр киң таралғанын” тикшереүгә бағышланым. Тикшеренеү эшем ике бүлектән, һығымтанан, ҡулланылған әҙәбиәттән тора. I бүлек Исемдәр донъяһы 2 параграфтан тора, II бүлек «Исемдәрең бигерәк матур, кемдәр ҡуштылар икән?» 3 параграфтан тора.
Маҡсаттан сығып ҡуйылған бурыстар:
Бөгөнгө көндә исемгә ҡарата ҡарашты билдәләү.
Башҡорт исемдәренең бөгөнгө йәмғиәттә тотҡан урынын билдәләү,
ата-әсәләрҙең ниндәй исемдәргә өҫтөнлөк биреүен ҡарап үтеү,
Ниндәй ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ исемдәре әлеге көндә популяр;
Ни өсөн ата-әсәләр тап ошондай исем, ә башҡа исемде ҡушмауы асыҡлау;
Кешеләргә үҙ исемдәре оҡшаймы, юҡмы икәнен билдәләп үтеү.
Тикшереү объекты: кешеләргә тыуғанда бирелгән исемдәр.
Тикшереү предметы: анкета мәғлүмәттәре, балаларҙың исемдәре буйынса статистик мәғлүмәттәр, исемдәр тураһында китаптар.
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Башҡортостандың бишбәйгеселәре беренсе тапҡыр Рәсәй Кубогын яуланы
Беренсе тапҡыр Башҡортостан спортсылары заманса бишбәйге буйынса команда зачетында Рәсәй Кубогын яуланы. Ярыштар Мәскәүҙә уҙҙы.
Мәскәү командаһы икенсе урынды яуланы, призерҙар өслөгөн Һамар өлкәһенең йыйылма командаһы «бикләне».
Чемпиондар составына Гөлназ Ғөбәйҙуллина, Александра Бербега һәм Ульяна Баташова инделәр.
Бынан тыш, шәхси зачетта Гөлназ Ғөбәйҙуллина, Мәскәү спортсыһы Доната Римшайтеға юл биреп, икенсе урынды яуланы. Өсөнсө урынды Мәскәү командаһының тағы лә бер вәкиле – Анна Савченко биләне.


text:
Фото:
Өфөлә Илдар Абдразаҡовтың хәйриә концерты үтәсәк
Фото:
27 декабрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында билдәле опера йырсыһы Илдар Абдразаҡовтың хәйриә концерты үтә.
Раштыуа концерты «Мәрхәмәт» хәйриә фонды менән ойошторола. Проектты ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, концертҡа контрамаркалар бирелмәйәсәк, билет хаҡы 2-10 мең һум торасаҡ. Саранан алынған аҡса фонд ҡарауында булған балаларҙы дауалау өсөн тәғәйенләнә.
Проект кураторы Зарема Мирсаяпова хәбәр итеүенсә, концерттың тәүге өлөшөндә йырсы романстар башҡарырға планлаштыра, икенсе өлөштә Илдар Абдразаҡов Башҡортостандың Милли симфоник оркестры оҙатыуында итальян композиторҙары операларынан ариялар башҡарасаҡ.


text:
Республика артистары Ҡырымдағы байрамда сығыш яһаясаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Ижад миҙгеле тамамланғас, Башҡорт дәүләт филармонияһы артистары өсөн йәйге һабантуйҙар мәле башлана. Яҙғы баҫыу эштәре тамамланғас, республиканың барлыҡ райондарында һәм күрше төбәктәрҙә һабан байрамы ойошторола.
Быйыл филармонияның ижади коллективтары һәм солистары Бөтә Рәсәй һабантуйында ҡатнаша, тип хәбәр итте Башҡорт дәүләт филармонияһының матбуғат секретары Лиана Сөләймәнова. Байрам 7 июндә Ырымбур өлкәһе Һаҡмар районы Татар Ҡарғалыһы ауылында уҙа.
Башҡортостандың халыҡ артисы Артур Туҡтағолов етәкселегендәге «Далан» фольклор-эстрада төркөмө 6 июндә — Ямал-Ненец автономиялы округының Муравленко, 7-дә — Ноябрьск, 13-дә Салехард һәм Яңы Уренгой ҡалаларында сығыш яһай.
12 июндә, Рәсәй көнөндә, Башҡорт дәүләт филармонияһының бер төркөм артистары Ҡырым Республикаһының Белогорск ҡалаһы, 18-дә Мәскәү тамашасылары өсөн музыкаль программа тәҡдим итә.


text:
Республикала зыянға эшләүсе предприятиелар иҫәбе кәмегән
Башҡортостанстатта беренсе квартал йомғаҡтары буйынса республика ойошмалары эшмәкәрлегенең финанс һөҙөмтәләре донъя күрҙе. 2012 йылдың ғинуар-мартында эре һәм урта предприятиялар 22,8 млрд һум күләмендә табыш алған. Уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата был 68,9 процентты тәшкил итә. Ошо уҡ ваҡытта зыянға эшләгән ойошмалар өлөшө 2011 йылдың ғинуар-мартындағы 24,9 проценттан 22,1 процентҡа тиклем (1412 предприятиеның 312-һе) кәмегән.
Рентабелһеҙ эшләгән предприятиеларҙың зыян күләме уҙған йыл менән сағыштырғанда 3,2 тапҡырға йәки 10,8 млрд һумға артып, 15,6 млрд һумды тәшкил иткән. Иң ҙур зыян суммаһы — 12,4 млрд һум — күсемһеҙ милек менән бәйле операцияларға, арендала һәм хеҙмәттәр күрһәтеүҙә күҙәтелде, тип хәбәр иттеләр Башҡортостанстатта. Йәнә унда билдәләүҙәренсә, 2011 йыл менән күрһәткестәрҙе сағыштырғанда «бәләкәй предприятиелар иҫәбенә инмәгән, 15-тән кәмерәк хеҙмәткәре булған ойошмалар, бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары, банктар, страховкалау һәм бюджет ойошмалары иҫәпкә алынмаған».


text:
Республика драматургтар конкурсы еңеүселәре аталды
Яңы йыл алдынан Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы Башҡортостан Яҙыусылар союзы менән берлектә иң яҡшы драма әҫәрҙәренә конкурс иғлан иткәйне. Конкурс драматургия өлкәһендә яңы сағыу әҫәрҙәрҙе билдәләү, драматургияға йәш таланттарҙы ылыҡтырыу, хәҙерге театр талаптарына яуап бирерлек әҫәрҙәрҙе булдырыу маҡсатында үткәрелде.
Министрлыҡтың сәнғәт бүлегенең баш белгес-эксперты Эльза Ҡарамурзина хәбәр итеүенсә, конкурс ике номинация буйынса үткәрелде: «Ирекле темаға пьеса» һәм «Үҫмерҙәр һәм балалар өсөн пьеса». Конкурстың ойоштороу комитетына бөтәһе 34 әҫәр килде.
Элек театрҙарҙа ҡуйылмаған, баҫылып сыҡмаған, башҡа конкурстар премиялары менән наградланмаған драма әҫәрҙәрен генә тәҡдим итеү конкурстың мотлаҡ шарты булып торҙо. Күптән түгел Мәжит Ғафури исемендәге башҡорт дәүләт академия драма театрының баш режиссеры, жюри рәйесе А. Абушахманов етәкселегендәге жюри ағзалары конкурста еңеүселәрҙе билдәләне.
Шулай итеп, “Ирекле темаға пьеса” номинацияһында I урын Салауат Әбүзәргә “Хыялый” пьесаһы өсөн бирелде. Икенсе премияны Фаяз Йомағужин (“Кактус сәскә атҡанда”) менән Гөлшат Әхмәтҡужина (“Баландың әсе емеше”) бүлеште. Был номинацияла III урынға “Бөгөн беҙҙә туй” пьесаһы менән Наил Ғәйетбаев сыҡты. Уның ҡарауы, “Үҫмерҙәр һәм балалар өсөн пьеса” номинацияһында Наил Әсхәт улы I урынды яуланы. Был конкурста уға “Өфө түбәтәйе” әҫәре еңеү килтерҙе. II урын — Лилиә Ҡәйепованың “Марс-500, йәки Марста йәшәү бармы?”, III урын Таңсулпан Ғарипованың “Маҡтымһылыу, Әбләй һәм ҡара юрға” пьесаһына бирелде.
Жюри ағзалары шулай уҡ «Дебют» махсус призын булдыры. Ул Сәнғәт академияһы студенты Айгөл Әхмәҙиеваға «София теоремаһы» пьесаһы өсөн тапшырылды.
Конкурста еңеүселәрҙең әҫәрҙәре республиканың профессиональ драма театрҙары сәхнәләрендә ҡуйыу өсөн тәҡдим ителәсәк.