text:
Конгресс-холда милли ихаталар күргәҙмәһе асылды
«Рәсәй йәмғиәтендә милләт-ара татыулыҡты нығытыу буйынса саралар тураһында»ғы мәсьәлә буйынса Рәсәй Дәүләт советы Президиумы ултырышы алдынан Конгресс-холда милли ихаталар күргәҙмәһе асылды.
Республиканың милли һәм тарихи-мәҙәни үҙәктәре ҡунаҡтарға үҙҙәренең экспозицияларын — Башҡортостанда йәшәгән халыҡтырҙың торлағын, эске йыһаздарын, кейем, сувенирҙар, милли аш-һыуын тәҡдим итә. Бында йәмғеһе 10 милли ихата күрһәтелгән. Улар араһында башҡорт, рус, татар, сыуаш, мари, удмурт һәм башҡа халыҡтарҙыҡы бар.
Бынан тыш, Конгресс-холдың икенсе ҡатында Башҡортостан Милли музейы раритеттары экспозицияһы ла урын алған.


c: text/html

text:
Өфөләге «Европа»лағы янғынды Хөкүмәт комиссияһы тикшерәсәк
Өфөләге «Европа» сауҙа үҙәгендәге янғын сығыу сәбәптәрен тикшереү менән махсус Хөкүмәт комиссияһы шөғөлләнәсәк. Уға киләсәктә бындай һәләкәттәрҙе иҫкәртеү бурысы ла йөкмәтелгән. Комиссия төҙөү тураһында бойороҡҡа Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн ҡул ҡуйырға йыйына. Был турала ул «Йәнле журнал»дағы үҙ блогында хәбәр итте.
«Бөтә хеҙмәттәрҙең эше әүҙемләштереләсәк, бөтә етәкселәр һәм яуаплы кешеләр был өлкәлә етешһеҙлектәргә юл ҡуйыу ниндәй эҙемтәләргә килтереү ихтималлығын яҡшы аңлағандыр, тип ышанам», — тип яҙҙы Президент.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ йәмәғәтселекте әүҙемерәк булырға һәм бындай һәләкәттәрҙе иҫкәртеүгә һәм уның эҙемтәләрен бөтөрөүгә булышлыҡ итергә саҡырҙы. Ул республика халҡына халыҡ күпләп йыйылған урындарҙа янғын хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙоуҙар тураһында Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығына һәм хоҡуҡ һаҡлау органдарына ғына түгел, уның шәхси блогына ла хәбәр итергә тәҡдим итте.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Эске эштәр министрлығының Йәмәғәт советы 1 июндә граждандарҙы ҡабул итә
1 июндә көндөҙгө 3-тән 5-кә тиклем БР буйынса Эске эштәр министрлығында граждандарҙы ҡабул итеү ойошторола, уны ведомствоның Йәмәғәт советы ағзалары, БР буйынса Эске эштәр министрлығы Шәхси хәүефһеҙлек идаралығының оператив-тәфтиш часы начальнигы вазифаһын башҡарыусы Рөстәм Нурислам улы Вәлиев менән «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы генераль директоры урынбаҫары Алик Фәиз улы Шакиров үткәрә.
Ҡабул итеү Ленин урамы, 7 адресы БР буйынса Эске эштәр министрлығының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә үтә, бинаға Коммунистик урамынан инергә.


text:
Башҡортостанда «Дача миҙгеле» асыла
3 майҙа Өфөлә «Дача миҙгеле. Яҙ» III махсуслаштырылған күргәҙмә-йәрминкәһе асыла. Уның ойоштороусылары булып «Башҡортостан күргәҙмә компанияһы» менән Башҡорт дәүләт аграр университеты сығыш яһай.
Был ваҡиғаны баҡсасылар түҙемһеҙлек менән көтә. Өфөләге иң ҙур йәрминкә майҙанында төбәктең алдынғы питомниктары вәкилдәре миҙгел яңылыҡтарын һәм популяр йәшелсә культуралары орлоғонан алып ғәжәйеп сәскә төрҙәренә тиклем продукцияһының иң яҡшы өлгөләрен тәҡдим итәсәк.
«Дача миҙгеле. Яҙ» күргәҙмә-йәрминкәһендә Башҡортостандың, шулай уҡ яҡын-тирәләге төбәктәрҙең тәжрибә хужалыҡтары һәм емеш совхоздары ҡатнашасаҡ.
Йәштәр һарайы алдындағы майҙанда алдынғы питомниктар һәм орлоҡсолоҡ хужалыҡтарының емеш ағастары үҫентеләре, сәскә үрсетмәләре, декоратив ҡыуаҡтар, йәшелсә-емеш һәм сәскә орлоҡтары, ашламалар, үҫемлектәрҙе һаҡлау саралары тәҡдим ителәсәк. Ябыҡ экспозицияла гөлдәр, баҡса инвентары, йылытыу һәм һыу һибеү системалары урынлашасаҡ.
Йәштәр һарайы фойеһында етештереүселәр үҙҙәренең мунса һәм мейес ҡорамалдары, баҡса инструменттары, ашламалар һәм башҡаһы менән таныштырасаҡ. Ошонда уҡ йәшелсәләрҙән мул уңыш алыуға өлгәшеү алымдары темаһына семинар үткәреләсәк.
Күргәҙмәгә килеүселәр өсөн тағы бер яңылыҡ: Россельхозбанк ҡала халҡына бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итеү буйынса яңы кредит программалары, шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы һәм крәҫтиән-фермер хужалыҡтарын кредитлау тураһында мәғлүмәт бирәсәк.
Күргәҙмә-йәрминкәнең төп үҙенсәлеге – бында килгәндәр Башҡорт дәүләт аграр университеты белгестәренән консультация ала аласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтың сәнәғәт предприятиелары менән танышты
Фото:
Стәрлетамаҡ районы буйынса эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов «Башҡортостан сода компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә булды. Предприятиеның инженер-производство үҙәгендә республика башлығы технологик процестарҙы яҡшыртыу, продукцияның сифатын арттырыу һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау мәсьәләләрен өйрәнеүсе лабораторияны ҡараны.
Шулай уҡ бында Рөстәм Хәмитов ағас-полимер плиталар эшләү өсөн ҡулланылған полимерҙар етештереү менән танышты. Бөгөн республикала тик сеймал ғына етештерелә, ә әҙер продукцияны ситтән алалар.
— Беҙҙең төп маҡсаттар – Башҡортостанда импортты алмаштырыу һәм әҙер продукцияны алыу, — тине төбәк башлығы. – Әлегә беҙҙең бизнес баҙар талаптарына берҙәй тәьҫир итмәй. Был йүнәлештә эште әүҙемләштерергә кәрәк.
Бынан тыш, Башҡортостан сода компанияһы территорияһында республика Президенты заманса һауаны бүлеү ҡорамалының төҙөлөшө менән танышты. Ҡорамал ябай һауанан уның компоненттарын: кислород, азот, анион, ксенон һәм криптонды бүлеү өсөн файҙаланыласаҡ. Яңы ҡулайламаның төҙөлөшө тураһында ҡарар 2011 йылда иҫке ҡулайламаның үҙ ресурстарын бөтөрөү менән бәйле ҡабул ителде.
Яңы линияның проект ҡеүәте сәғәтенә газ рәүешендә 20 мең кубометр азот, ете мең кубометр техник кислород һәм дүрт килограмм шыйыҡ техник кислород алырға мөмкинлек бирәсәк. Шундай ысул менән алынған азотты Стәрлетамаҡтың нефть-химия профилендәге сәнәғәт предприятиелары файҙаланасаҡ.
Предприятиеның белгестәре Рөстәм Хәмитовҡа хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта ҡорамалды монтажлау эштәре 99,5 процентҡа тамамланған. Ҡулайламаны сафҡа индереү ағымдағы йылдың июленә билдәләнгән. Капитал һалыуҙар күләме бер миллиард һум тәшкил итте.
Шулай уҡ сәфәр барышында республика башлығы «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең дистиллерлы шыйыҡсаның фильтрланыу бүлексәһен ҡараны. Был сода етештереүҙең ҡалдығы органик булмаған тоҙҙар иретмәһенән тора. Әлеге ваҡытҡа тиклем был шыйыҡса шламтуплауыстарҙа йыйылды, унда ҡаты һәм таҙартылған өлөштәргә бүлеү процесы барҙы. Һуңынан таҙартылған өлөшө Ағиҙел йылғаһына түгелде, ә ҡалғаны шламтуплауыстарҙа йыйылды.
Яңы ҡорамалда дистилле шыйыҡса ҡаты һәм шыйыҡ фазаларға фильтрҙан аша үтеү ваҡытында бүленә. Килеп сыҡҡан продукттарҙы ауыл хужалығында һәм төҙөлөш материалдарын етештереүҙә мелиорант сифатында файҙаланырға мөмкин буласаҡ. Хәҙер соданы етештереү тулыһынса ҡалдыҡһыҙға әйләнәсәк.
Был ҡулайлама Германияның ANDRITZ AG концернынан килтерелгән. Быға оҡшаш дистилле шыйыҡсаны бүлеү ҡулайламаһы Рәсәйҙә әлегә тиклем юҡ ине. Инвестиция тотоноуҙарҙың күләме 600 миллион һумлап тәшкил иткән. Сафҡа индереү ағымдағы йылдың өсөнсө кварталына билдәләнгән.
Рөстәм Хәмитов ҡулайламаны ҡараны, белгестәр менән аралашты. Компания вәкилдәре төбәк башлығына предприятиеның таҙартыу ҡорамалдарын киңәйтеү буйынса алдағы пландары тураһында һөйләне.


text:
Фото:
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары тәғәйенләнде
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары итеп Илдар Йәһүҙинды тәғәйенләне. Әлегә тиклем ул «Башкиргражданпроект» проект институты ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль планлаштырыу оҫтаханаһы начальнигы булып эшләгән.
Йәһүҙин Илдар Риф улы 1960 йылда Күгәрсен районының Подгорный ауылында тыуған. 1985 йылда Өфө нефть институтын тамамлай.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1977 йылда Мәләүез район мәҙәниәт йортонда биҙәүсе-рәссам булып башлай.
1978 – 1980 йылдарҙа Совет Армияһында хеҙмәт итә.
1985 – 2005 йылдарҙа Федоровка районының баш архитекторы, Федоровка районы хакимиәте башлығы урынбаҫары булып эшләй.
2006 – 2007 йылдарҙа Федоровка районы хакимиәтенең төҙөлөш һәм архитектура бүлеге начальнигы вазифаһын башҡара.
2007 – 2008 йылдарҙа БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығының архитектура һәм ҡала төҙөлөшө органдары эшмәкәрлеген координациялау бүлеге начальнигы була.
2008 йылдан әлеге ваҡытҡа тиклем «Башкиргражданпроект» проект институты ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль планлаштырыу оҫтаханаһы начальнигы вазифаһын башҡарған.


text:
Донъя ғалимдары Өфөлә Рәсәй һәм Көнсығыш илдәренең үҙ-ара эш итеү мәсьәләләрен тикшерәФото: Олег Яровиков
Донъя ғалимдары Өфөлә Рәсәй һәм Көнсығыш илдәренең үҙ-ара эш итеү мәсьәләләрен тикшерә
Донъя ғалимдары Өфөлә Рәсәй һәм Көнсығыш илдәренең үҙ-ара эш итеү мәсьәләләрен тикшерәФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Башҡортостанда тыуған, Совет дипломаты, атаҡлы ижтимағи-сәйәси эшмәкәр Кәрим Хәкимовтың 125 йыллығына арналған «Рәсәй һәм Көнсығыш илдәре: үҙ-ара эш итеү һәм хеҙмәттәшлек тармаҡтары» эре халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференция уҙа. Рәсәйҙән һәм сит илдәрҙән алдынғы шәрҡиәтселәр ислам һәм уның заманса донъялағы роле, Көнсығыш мәҙәниәте, шулай уҡ заманса халыҡ-ара мөнәсәбәттәрҙә көнүҙәк мәсьәләләр хаҡында һөйләй.
Конференцияла ҡатнашыусыларға Башҡортостан Президенты исеменән тәбрикләү телмәрен Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Евгений Маврин уҡып ишеттерҙе. Ул Рәсәйҙең ислам донъяһы менән боронғо тәрән хеҙмәттәшлек традицияларының күбеһенсә Кәрим Хәкимовтың дипломатик эшмәкәрлеге менән нығытылғанын билдәләне. Бөгөн Башҡортостанда ғилми шәрҡиәт мәктәптәрен яңынан тергеҙеүгә ҙур иғтибар бүленә, телдәр һәм мәҙәниәттәр диалогына ярҙам күрһәтелә.
Конференцияның пленар ултырышынан һуң ғалимдар «Көнсығыш йәмәғәт фекерендә һәм мәҙәниәттә: тарих һәм хәҙерге заман», «Көнсығыш илдәре менән дәүләт үҙ-ара эш итеү һәм хеҙмәттәшлек сәйәсәте хеҙмәтендә тыуған ил дипломатияһы», «Рәсәйҙең һәм Көнсығыш илдәренең иҡтисади хеҙмәттәшлеге», «Тарихи процеста һәм заманса донъяла ислам факторының роле» темалары буйынса түңәрәк өҫтәлдәрҙә ҡатнаша.
Форумды ойоштороусылар – Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте, республика Хөкүмәте, БР Мәғариф министрлығы, БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, Башҡорт дәүләт университеты.


text:
Республиканың байтаҡ райондарында күп йыллыҡ үләндәрҙе сабыу башланды Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
Республиканың байтаҡ райондарында күп йыллыҡ үләндәрҙе сабыу башланды
Республиканың байтаҡ райондарында күп йыллыҡ үләндәрҙе сабыу башланды Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостандың 41 районында бесән һәм сенаж әҙерләү өсөн күп йыллыҡ үләндәрҙе сабыу башланды.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта 19 мең гектар самаһы майҙанда үлән сабылған, был пландың 4 процентын тәшкил итә.
Бөгөн Ғафури, Илеш, Ҡалтасы һәм Саҡмағош райондарында эштәр юғары темпта бара. Бында планлаштырылған майҙандарҙың 10-21 процентында үлән сабылған.
Министрлыҡта билдәләүҙәренсә, төбәктә 5,3 мең тонна бесән һәм 11,6 мең тонна сенаж әҙерләнгән, был пландың бер процентын тәшкил итә. Әлеге көнгә шартлы бер баш малға 0,1 центнер аҙыҡ берәмеге әҙерләнгән.


text:
Башҡорт Википедияһында – 30 мең мәҡәлә
Көн элгәре Башҡорт Википедияһы мәҡәләләр һаны буйынса 30 меңлек сикте үтте, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев. Юбилейлы мәҡәлә «Кувейт» исеме аҫтында донъя күрҙе.
— Башҡорт Википедияһында сираттағы «мәҡәлә ҡойоу» башланды. Махсус компьютер программаһы ярҙамында дәүләттәр тураһындағы мәҡәләләр урынлаштырылды. «Кувейт» исемлеһе 30 меңенсе булды. Әммә ирекмәндәр ҡулдан яҙыу ысулын да онотмай. Ошо көндәрҙә Башҡортостан яҙыусылары һәм шағирҙары тураһында ҡулдан яҙылған мәҡәләләр урынлаштырылды, — тип аңлатты Рөстәм Нурыев.
Уның һүҙҙәренсә, һуңғы материалдар араһынан 1736 йылдың 24 ғинуарына тиклем Себер юлының Балыҡсы улусында (бөгөнгө көндә Башҡортостандың Асҡын районы биләмәһе) йәшәп килгән Һөйәнтүҙ ауылы тураһыдағы материал айырыуса иғтибарға лайыҡ. Был көндө Ырымбур экспедицияһы етәксеһе Алексей Тевкелев башҡорт ихтилалын баҫтырғанда ауылды юҡҡа сығарырға ҡуша. Аяныслы ваҡиғаларҙың шаһиты Петр Рычков былай тип яҙып ҡалдырған: «Һөйәнтүҙ ауылының олоһонан алып кесеһенә тиклем барлыҡ кешеләре, ҡатын-ҡыҙҙары һәм бала-сағаһы бер төн эсендә ут менән, ҡорал менән ҡырып бөтөрөлдө, ә йорттары янып көлгә ҡалды...» Башҡорт халҡы Тефкелевҡа Тәфтиләү тигән исем таға һәм ҡанлы йәштәр менән һуғарылған «Тәфтиләү» йырын ижад итә. Унда шундай һүҙҙәр бар: «... Ҡара ла ғына урман ҡая бите, Шаулайҙыр ҙа кисен, ел саҡта. Ташҡайҙарға соҡоп яҙҙым ҡарғыш, Ейәндәрем уҡыр бер саҡта...» Ейәндәре был фажиғә тураһында хәтерләй һәм был аяныслы тарихты Википедия биттәренә лә күсереп яҙҙы.
Теләгән һәр кем Википедиялағы мәғлүмәт менән ирекле файҙалана һәм уларҙы тарата ала. Шулай уҡ теләүселәр был мәғлүмәтте тулыландыра ла ала. Махсус биттә мәҡәлә тураһында уй-фекерҙәрегеҙҙе урынлаштырыу мөмкинлеге бар. Үткән йылдың ғинуар айында Башҡорт Википедияында әүҙем яҙышыусылар һаны 44 кеше тәшкил итһә, шул уҡ йылдың декабрендә был һан 69-ға етте. 2012 йылың һуңғы айында әлеге ресурстың башҡорт бүлегенә уҡыусылар 750 мең тапҡыр ингән. Башҡорт Википедияһы яңы мөхәррирҙәр һәм уҡыусылар көтөп ҡала.


text:
Башҡортостан Президенты Хакимиәтендә структура үҙгәрештәре
Рөстәм Хәмитов үҙ Указы менән президент хакимиәте структураһына етди үҙгәрештәр индерҙе.
Республика башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Указға ярашлы БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт конфессия-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет, БР Президенты Секретариаты, БР Президентының Эштәр идаралығы, Эске сәйәсәт идаралығы, Матбуғат хеҙмәте һәм мәғлүмәт идаралығы, Тышҡы һәм төбәк-ара бәйләнештәр идаралығы ойошторолдо.
Шулай уҡ БР Президенты Секретариаты начальнигы һәм төбәк башлығының матбуғат секретары вазифалары индерелде.
Граждандарҙың мөрәжәғәттәре менән һөҙөмтәле эшләүҙе ойоштороу, ойошмалар хаттарын кисекмәҫтән ҡарау Граждандар һәм ойошмалар мөрәжәғәттәре менән эшләү буйынса яңы идаралыҡҡа йөкмәтелде. Уның составына БР Президентының йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре эшен ойоштороу буйынса бүлек инде.
Башҡортостандың Ведомство-ара йәмәғәт именлеге Советы Аппараты структураһында ла үҙгәрештәр булды. Уның составында: терроризмға һәм наркоманияға ҡаршы эшмәкәрлекте яраштырыу буйынса бүлек, административ органдарҙың эшенә анализ яһау бүлеге һәм коррупцияға ҡаршы сәйәсәтте тормошҡа ашырыу буйынса бүлек.
Президент Указы менән айырым структура подразделениелары һәм вазифалар бөтөрөлдө, башҡа ҡайһы бер үҙгәрештәр индерелде.


text:
Өфөлә спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеү тәжрибәһе менән алмашыу буйынса халыҡ-ара конференция бараФото: Андрей Старостин
Өфөлә спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеү тәжрибәһе менән алмашыу буйынса халыҡ-ара конференция бара
Өфөлә спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеү тәжрибәһе менән алмашыу буйынса халыҡ-ара конференция бараФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова, Арина Рәхимҡолова/.
«Өфө-Арена» комплексында спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеүҙе ойоштороу тәжрибәһе менән алмашыу буйынса халыҡ-ара конференция бара. Ҡатнашыу өсөн Башҡортостандың баш ҡалаһына Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләттәрҙең министрҙары етәкселегендә 17 милли делегация һәм Көньяҡ-Көнсығыш Азия дәүләттәре ассоциацияһы, Азия һәм Тымыҡ океан өсөн иҡтисади һәм социаль комиссия, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы, Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе кеүек төбәк халыҡ-ара ойошмаларҙың, дәүләт-ара берләшмәләрҙең етәкселәре килде.
«Хәҙерге ваҡытта беҙҙең төп бурыс — күләмле спорт сараларын транспорт менән тәьмин итеүҙе ойоштороу тәжрибәһе менән алмашыу һәм транспорт инфраструктураһы объекттары мираҫын файҙаланыу мөмкинлеген тикшереү», — тине Рәсәйҙең транспорт министры Максим Соколов.
Уның һүҙҙәренсә, әлеге көндә 2018 йылда үтәсәк футбол буйынса донъя чемпионатына әҙерлек осоро башланды.
«Чемпионат уйындары дүрт сәғәт бүлкәтендә урынлашҡан Рәсәйҙең 11 ҡалаһында уҙасаҡ. Ҡалалар араһы 600 саҡрым тәшкил итәсәк», — тип билдәләне министр.
Аралар алыҫ булғанлыҡтан, авиация төп транспорт төрө буласаҡ.
Министр Санкт-Петербургта һәм Түбәнге Новгородта яңы метрополитен станцияларын төҙөү пландары хаҡында ла һөйләне. Был автомобилдәргә һәм йәйәүлеләргә йөрөүҙе еңелләштерәсәк. Санкт-Петербургты һәм Мәскәүҙе тоташтырыу өсөн М-11 юғары тиҙлекле автомобиль юлын төҙөү буйынса күләмле проект ғәмәлгә ашырыла.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев билдәләүенсә, «халыҡ-ара кимәлдәге спорт сараларын — йәйге биатлон, йәштәр командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионаттарын, Бөтә донъя балалар уйындарын үткәреү йәһәтенән тәжрибәбеҙ ҙур. Логистиканы ойоштороу, транспорт мәсьәләһен хәл итеүҙә лә тәжрибәбеҙ етерлек».


text:
Пифагор
Пифагор Самосский (бор. грек. ΠuθaYόpaς ὁ Eάuιoς, лат. Pythagoras; 570—490 йылдар б.э.т.) — боронғо грек философы, математигы һәм мистигы, дини-фәлсәфәүи мәктәп һәм пифагореизмға нигеҙ һалыусы.
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса философтар
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Пифагор
- Боронғо Греция астрономдары
- Алфавит буйынса астрономдар
- Боронғо Греция математиктары
- Алфавит буйынса математиктар
- Боронғо грек философтары
- Б. э. т. VI быуат философтары
- Б. э. т. VI быуат математиктары
- Б. э. т. VI быуат астрономдары
- Натурфилософтар


text:
«Башҡортостан» дәүләт концерт залын асыу – ҙур мәҙәни ваҡиғалар теҙмәһенә тәүге аҙым – Рөстәм ХәмитовФото: Андрей Старостин
«Башҡортостан» дәүләт концерт залын асыу – ҙур мәҙәни ваҡиғалар теҙмәһенә тәүге аҙым – Рөстәм Хәмитов
«Башҡортостан» дәүләт концерт залын асыу – ҙур мәҙәни ваҡиғалар теҙмәһенә тәүге аҙым – Рөстәм ХәмитовФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
5 декабрҙә Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһында Мәҙәниәт йылы тамамланыуға арналған тантанала ҡатнашты. Сара ҡабаттан асылған «Башҡортостан» дәүләт концерт залында (элекке «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы) уҙҙы.
Бинаны капиталь ремонтлау 2013 йылда башланды. Уға сифатлы яҡтыртыу һәм тауыш ҡорамалдары, ҙур һәм бәләкәй залдарҙың дизайнын һәм формаларын үҙгәртеү, инженер коммуникацияларын алмаштырыу (йылытыу, елләтеү, һыу менән тәьмин итеү, канализация, электр селтәре), янғын һүндереү системаһын монтажлау инде. Сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн уңайлы мөхит булдырыуға айырыуса ҙур иғтибар бүленде: инвалидтар өсөн өс лифт һәм пандустар, айырым санузелдар төҙөлдө. Тамашалар залы акустикалы профессиональ концерт залы итеп үҙгәртелде. Түбәне һәм стеналарҙы йөҙләү өсөн заманса акустик материалдар ҡулланылған. Капиталь ремонт эштәрен башҡарыуға 986 миллион һум йүнәлтелгән.
Республика етәксеһе беренсе һәм өсөнсө ҡаттарҙағы фойены ҡараны, камера залының акустик мөмкинлектәрен баһаланы, унда мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова Россиниҙың фортепиано өсөн һалынған «Севильский цирюльник» операһынан өҙөк башҡарҙы. Дәүләт концерт залы асылыу айҡанлы Милли симфоник оркестр залында музыканттар башҡорт композиторы Айрат Кәримовтың вальсын уйнаны.
Әлеге көндә был симфоник, шулай уҡ эстрада концерттары, театр постановкалары һәм шоу-программалар уҙғарыу өсөн үҙенсәлекле концерт майҙансығы, тип билдәләне «Башҡортостан» дәүләт концерт залы директоры Алмас Сәйетов.
Тантаналы сарала Мәҙәниәт йылына йомғаҡ яһап, Рөстәм Хәмитов 11 билдәле артистарға, рәссамдарға, музыканттарға, педагогтарға һәм башҡа мәҙәниәт эшмәкәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырҙы.
— Оҙаҡ йылдар хыялланған ошондай матур залды күргәс, башҡарған эштәребеҙҙең мөһимлеген аңлайһың. Мөмкинлектәр, проектлаусылар, ошондай гүзәллек тыуҙырыусы кешеләрҙе таптыҡ, һәм барыһы ла килеп сыҡты. Бөтәһе лә әҙер булмаһа ла, был инде яңы, күркәм бина. Был ҙур мәҙәни ваҡиғалар теҙмәһенә тәүге аҙым, — тине Башҡортостан Президенты.
Башҡортостан ҡалаларында һәм райондарында мәҙәни үҫеште, кешеләрҙе халыҡ сәнғәте традицияларына йәлеп итеүҙе, гастролдәр эшмәкәрлеген үҫтереүҙе республика етәксеһе Мәҙәниәт йылының төп уңышы тип атаны.
Концерт «Башҡортостан» ҡунаҡхана комплексының ал яғында видеопроекциялы шоу һәм байрам салюты менән тамамланды.
Сығыштың ентекле стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәр исемлеге БР Президентының рәсми сайтында бирелгән.


text:
«Голос. Дети» проектында ҡатнашыусы Наилә Өмөтбаева популярлыҡ яулай
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Беренсе каналдың «Голос. Дети» проектында үҙ көсөн һынап ҡараған Ишембай ҡыҙы Наилә Өмөтбаеваның «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге рәсми төркөмөндә ҡатнашыусылар күбәйә. Ҡыҙҙың уңышлы сығышы хаҡында «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр иткәйне.
Наилә Эдит Пиафтың «Non, je ne regrette rien» («Бер нәмәгә лә үкенмәйем») йырын башҡарҙы. Һуңғы минутта ҡыҙға Пелагея боролоп ҡараны.
14 йәшлек йырсы бөтә һорауҙарға ла ихлас яуап бирә. Проектта ул күҙлек, эшләпә кейеп сығыш яһаны.
Йыр менән Наилә ете йәштән шөғөлләнә башлай. Ишембай ҡалаһы Балалар сәнғәт мәктәбендә Земфира Шәмсетдинова һәм Елена Близнецова класында уҡый. «Голос. Дети» проектында ҡатнашыу өсөн ғаризаһын 2013 йылда уҡ ебәрһә лә, уңыш ике йыл үткәс кенә йылмайҙы.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйылғы миҙгелдә Башҡортостандан тағы бер башҡарыусы — Мәләүез ҡалаһынан Мария Мирова ҡатнаша.


text:
Баш ҡалала йәйге китап уҡыу ихаталары һәм асыҡ һауалағы залдар эшләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Шаршамбы, 29 июлдә, көндөҙгө сәғәт 12-лә Өфөләге «Тулҡын» паркында 14-се ҡала китапханаһының йәйге «Китап уҡыусы ихатаһы» эшен дауам итәсәк. Бында китапхана яҙҙырған яңы гәзит-журналдар, сағыу балалар әҙәбиәте, «Йәйгелеккә кәңәштәр» файҙалы мәғлүмәт урын аласаҡ. Донъялағы буккроссингҡа ярҙам итеү йәһәтенән китаптар «ирекле сәйәхәт»кә сыға, теләүселәр ҡыҙыҡлы һәм файҙалы әҙәбиәт менән алмаша аласаҡ. Кескәйҙәрҙе «Яратҡан әкиәтселәр» кроссворды көтә, уны сисеүселәргә татлы бүләктәр ҡаралған.
Шул уҡ көндө киске сәғәт 5-тә «Библиосквер» йәйге уҡыу залында «Өфө кистәре» фольклор клубы йәштәре менән осрашыу ойошторола.
30 июлдә киске сәғәт 5-се яртыла 18-се китапхана Нижегородка биҫтәһендә йәшәүселәрҙе 47-се балалар баҡсаһы биләмәһендә «Асыҡ һауалағы йәйге китапхана»ны асыу тантанаһына саҡыра. Унда классик һәм заманса әҙәбиәт, балалар өсөн баҫмалар һәм журналдар тәҡдим ителәсәк. Һауа торошо яҡшы торғанда йәйге китапхана 31 авгусҡаса көн һайын көндөҙгө сәғәт 4-тән 6-ға тиклем асыҡ буласаҡ, шәмбе һәм йәкшәмбе — ял көндәре, тип хәбәр иттеләр Өфөнөң Ленин районы хакимиәтенән.


text:
Башҡортостанда «Иң ҙур ҡыҫтыбый» әҙерләнәсәк
Донъялағы иң ҙур ҡыҫтыбый Өфөлә 3 сентябрҙә үтәсәк «Һөт иле — 2011» Бөтә Рәсәй фестивалендә әҙерләнәсәк. Был хаҡта Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьеры — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында хәбәр итте. «Аҡбуҙат» ресторан комплексы ашнаҡсылары ҡыҫтыбыйҙы Ленин майҙанында тамашасылар – баш ҡала халҡы һәм ҡунаҡтары контроле аҫтында әҙерләйәсәк. Ғәйәт ҙур милли ризыҡ «Рәсәй Рекордтар китабы»на инергә тейеш.
Байрам ҡунаҡтары алдында ашнаҡсылар сөсө ҡамырҙан 2 метр диаметрындағы йәймә йәйәсәк. Бының өсөн «Ағиҙел» Башҡортостан художество промыслаһы» дәүләт унитар предприятиеһы оҫталары 2,5 метрҙан ашыу оҙонлоҡтағы уҡлау эшләгән.
Ҡыҫтыбый күмерҙә ҡыҙҙырылған табала бешереләсәк. Таба ҙурлығы ла иғтибарға лайыҡ — 6,25 кв.м., уны ҡыҙҙырыу өсөн 50 килограмдан ашыу күмер кәрәк буласаҡ. Эслеге – һөт һәм аҡ май ҡушылған картуф иҙмәһе. Шуныһы мөһим: ҡыҫтыбый әҙерләү өсөн Башҡортостанда етештерелгән продукттар ғына файҙаланыласаҡ.
Рекорд теркәлгәндән һуң байрамға килгән һәр кеше милли ризыҡтан ауыҙ итә аласаҡ. Әйткәндәй, ҡыҫтыбыйҙы тәмле һәм файҙалы һөт менән ашауың яҡшыраҡ.


text:
Республикала Йәмәғәт палатаһының дүртенсе составы ойошторолдо
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда Йәмәғәт палатаһының яңы составы ойошторолдо. 29 июндә Башҡортостан Башлығы Указы менән раҫланған күренекле йәмәғәт эшмәкәрҙәре конкурс нигеҙендә Йәмәғәт палатаһы составына ун биш йәмәғәт берләшмәләре вәкилен ҡабул итеү тураһында ҡарар ҡабул итте. Улар — Дамир Әхтәмов, Сергей Гладких, Анатолий Дубовский, Гүзәл Егорова, Лида Исаргакова, Вәкил Ильясов, Дмитрий Казанцев, Юнир Минишев, Марат Рахманов, Тамара Танһыҡҡужина, Алина Трусова, Рим Фаррухшин, Хайрат Таҡтаев, Әнүәр Шәңгәрәев, Денис Йомаҙилов. 2015 йылдың 1 июлендә Башҡортостан Республикаһының дүртенсе состав Йәмәғәт палатаһының беренсе ултырышы буласаҡ.
«Республика Башлығы Указы буйынса Йәмәғәт палатаһы ағзалары алмаштырылды. Был бик яҡшы, был — яңы идеялар, яңы фекерҙәр, — тип иҫәпләй Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Шамил Ганцев. — Бөгөн беҙ йәмәғәт ойошмалары иҫәбенә Палатаны яңырттыҡ».
Шамил Ганцев яңы состав Башҡортостан халҡының йәшәү сифатын яҡшыртыу өсөн төбәк Хөкүмәте һәм Рәсәйҙең Йәмәғәт палатаһы менән әүҙем эш алып барыр, тигән ышаныс белдерҙе. Уның әйтеүенсә, Йәмәғәт палатаһы Рәсәйҙең йәмәғәт тормошо менән берләштерелгән гражданлыҡ йәмғиәте институтына әүерелергә тейеш.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы тураһында»ғы Законға ярашлы, Йәмәғәт палатаһы составына Башҡортостан Башлығы раҫлаған ун биш кеше һәм йәмәғәт берләшмәһе, башҡа коммерцияға ҡарамаған ойошма вәкилдәре инә.
Башҡортостан Республикаһы Башлығының 2015 йылдың 10 июнендәге 128-се указы менән Йәмәғәт палатаһының ун биш ағзаһы раҫланды.


text:
Республиканың 12 районы шәкәр сөгөлдөрө сәсеүлектәрендә рәт араһын йомшартыуҙы тамамланы
Республиканың 12 районы эшсәндәре шәкәр сөгөлдөрө сәсеүлектәрендә рәт араһын йомшартыуҙы тамамланы. Бындай эшкәртеү ҡый үләндәре менән көрәшеү өсөн быйылғы йәйҙә үтә көнүҙәк. Сөнки мул яуым-төшөм культуралы үҫемлектәргә лә, ҡый үләндәре вегетацияһы өсөн дә уңайлы булды.
Ауыл халҡы икенсе техник культура – көнбағышты ла онотмай. Рәт араһын эшкәртеү 205764 гектар майҙанда үткәрелгән, был пландың 88 процентын тәшкил итә, тип хәбәр итә БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.
Һигеҙ райондың — Архангел, Белорет, Дүртөйлө, Илеш, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош, Шарандың аграрийҙары сәсеүлектәрҙә химик утауҙы тамамланы. Республика буйынса был эш йәмғеһе 74 процентҡа үтәлгән, йәғни 889 мең гектар майҙанда башҡарылған.


text:
Башҡорт авторҙарының әҫәрҙәре Халыҡ-ара төрки телле конкурсының төбәк этабы еңеүселәре булдыФото: Олег Яровиков | Видео: Ренат Искужин, Мирон Доровских
Башҡорт авторҙарының әҫәрҙәре Халыҡ-ара төрки телле конкурсының төбәк этабы еңеүселәре булды
Башҡорт авторҙарының әҫәрҙәре Халыҡ-ара төрки телле конкурсының төбәк этабы еңеүселәре булдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Мәхмүт Ҡашғари исемендәге III халыҡ-ара хикәйәләр бәйгеһенең төбәк этабы еңеүселәренең исемдәре билдәле булды. Конкурста ҡатнашыусыларҙы бүләкләү тантанаһы 18 ноябрҙә Өфөлә «Башинформ» мәғлүмәт агентлығында уҙҙы. Унда бәйгенең башҡорт этабын ойоштороусылар ҡатнашты – Башҡортостан Яҙыусылар союзы, «Ағиҙел» һәм «Башҡортостан ҡызы» республика журналдары редакциялары, шулай уҡ Евразия Яҙыусылар союзы рәйесе Якуб Омероглы һәм Эсхешехир (Төркиә) ҡалаһы губернаторы Гюнгер Азим Туна.
XI-XII быуаттың атаҡлы төрөк филологы һәм һүҙлексеһе исемен йөрөткән әҙәби конкурста Башҡортостандан 33 автор ҡатнашты. БР Яҙыусылар союзы рәйесе Наил Ғәйетбаевтың әйтеүенсә, конкурс башҡорт әҙәбиәте һәм прозала яңы исемдәр асыу өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Башҡорт яҙыусылары Гөлсирә Ғизәтуллина һәм Тәскирә Даянова уҙған йылдарҙағы әҙәби конкурстарҙа республиканан лауреаттар булды. Уларҙың хикәйәләре төрөк теленә тәржемә ителде һәм төрки журналдарында донъя күрҙе.
— Башҡорт яҙыусыларының төрки әҙәбиәте һәм мәҙәниәте донъяһына ла шулай уҡ өлөш индереүенә ышанғы килә. Конкурс – ул авторҙарыбыҙҙың оҫталығын күрһәтеү өсөн үҙенсәлекле майҙансыҡ, уның ярҙамында Башҡортостан яҙыусыларының исеме төрөк уҡыусыһына билдәле була, — тип билдәләне «Башҡортостан ҡызы» журналының баш мөхәррире Гөлназ Ҡотоева.
«Ағиҙел» журналының баш мөхәррире Әмир Әминев һөйләүенсә, конкурсҡа ебәрелгән эштәрҙән жюри бишәүһен һайлап алды. Улар араһында тәүге өс урынды яулаусылар асыҡланды. «Француз» хикәйәһе менән шағирә Тамара Ғәниева өсөнсө урынды яуланы. «Был прозалағы минең тәүге тәжрибәм. Һәм күрәһең уңышлы килеп сыҡты», — тип билдәләне автор. Жюриның берҙәм тауышы менән икенсе урында – Сибайҙан Миләүшә Ҡаһарманова. Уның «Сәләм» хикәйәһе – шулай уҡ шағирәнең хикәйәләү жанрын үҙләштереү миҫалы. Ишембай ҡалаһының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге гимназия-интернатының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлнур Аҙнабаева беренсе урынға лайыҡ булды.
— Конкурсҡа тәҡдим иткән хикәйәм «Фортуна» тип атала. Был тәүге етди әҫәрҙәремдең береһе, ошондай ҙур конкурста уны юғары баһалағандары өсөн бик шатмын, — тип һөйләне Гөлнур Аҙнабаева. — Хикәйәләү нигеҙенә ғаиләм тормошонан, туғандарымдың береһе – бүлеү буйынса Чечняға мәргән булып эләккән һәм 1996 йылда хәрби ваҡиғалар ваҡытында һәләк булған, йәш егеттең тарихы ятты. Уның исеме Фәрғәт, дуҫтары шаяртып «Фортуна» тип йөрөттө, ул тормош уға уңышлы ҡарай тип ышанды, хатта армияла хеҙмәт иткәндә лә мотлаҡ иҫән ҡайтасағын яҙҙы. Уның яҙмышын, туғандарының, дуҫтарының, полкташтарының уның тураһында хәтирәләрен ошо әҫәрҙә һөйләргә булдым. Был тарихта Чечня һуғышы ваҡытында Рәсәйҙә тотош бер быуын йәш һәм яҡшы егеттәрҙең һәләк булыуы тәьҫир итте.
Конкурстың шарттары буйынса, иң яҡшы хикәйә авторын 1000 лира күләмендәге аҡсалата премия менән бүләкләнеләр, икенсе һәм өсөнсө урын яулаусылар ҙа шулай уҡ аҡсалата премиялар алды. Бынан тыш, төбәк этабын ойоштороусылар үҙҙәренең дәүртләндереү бүләктәрен әҙерләгәйне. «Ағиҙел»дең бүләгенә Учалынан Спартак Ильясов, «Башҡортостан ҡызы» журналы бүләгенә Әбйәлил районының Теләш ауылынан Зөһрә Башарова лайыҡ булды.
Гөлнур Аҙнабаеваның «Фортуна» хикәйәһе киләһе турҙа ҡатнашыу өсөн Төркиәгә ебәреләсәк. Халыҡ-ара бәйге еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы декабрҙә Әзербайжандың баш ҡалаһы Бакула уҙасаҡ.
Халыҡ-ара конкурс ойоштороусыһы, Евразия яҙыусылары берләшмәһе рәйесе Якуб Омероглы билдәләүенсә, әҙәби бәйгелә 25 төрки телле ил һәм төбәк ҡатнаша. Конкурсты уҙғарыуҙа Төркиәнең Эсхешехир ҡалаһы хакимиәте булышлыҡ итә. «Был конкурс бөтә төрки телле донъя өсөн ҙур ҡиммәткә эйә һәм халыҡ шағиры Юнус Эмре, халыҡ төрөк аҡыл эйәһе Насреддин Ходжа кеүек уның билдәле вәкилдәренең, ябай булмаған тарихи шәхестәрҙең глобаль идеяларын уҡыусыларға еткерергә ярҙам итә», — тип өҫтәне Эсхешехир губернаторы Гюнгер Азим Туна


text:
Фото:
Шамил Вахитов БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
Фото:
2010 йылдың 4 авгусындағы Башҡортостан Президенты Указы менән Шамил Вахитов БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнгән.
Биографик белешмә. Шамил Хөснулла улы Вахитов 1954 йылдың 4 февралендә Мәләүез районы Ергән ауылында тыуған.
Юғары белемле. Башҡортостан ауыл хужалығы институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген “Стәрлетамаҡ” совхоз-техникумын тамамлағандан һуң 1973 йылда Мәләүез районының СССР-ҙың 50 йыллығы исемендәге колхозда ветеринар- техник булып башлай.
1973-1975 йылдарҙа Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә.
1975-1985 йылдарҙа — Мәләүез районы СССР-ҙың 50 йыллығы исемендәге колхозда һөтсөлөк комплексы идарасыһы, колхоз рәйесе урынбаҫары, рәйесе.
1985-1989 йылдарҙа —КПСС-тың Мәләүез ҡала комитетының икенсе секретары.
1989-1991 йылдарҙа—БАССР халыҡ депутаттарының Мәләүез район Советы башҡарма комитеты рәйесе.
1991-1992 йылдарҙа — БАССР халыҡ депутаттарының Мәләүез район Советы рәйесе.
1992-1995 йылдарҙа — Мәләүез районы хакимиәте башлығы— район Советы рәйесе.
1995-1997 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры урынбаҫары.
1997-2001 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Ер ресурстары һәм ер төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты рәйесе.
2001-2007 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры урынбаҫары — Башҡортостан Республикаһы Ер ресурстары һәм ер төҙөлөшө буйынса дәүләт комитеты рәйесе.
2007 йылдан алып әлеге көнгә тиклем – БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары – БР ауыл хужалығы министры.
Шамил Вахитов — Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре, “Халыҡтар дуҫлығы” һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры.


text:
Иртәгә Өфөлә сәнәғәт предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк
Иртәгә, 1 сентябрҙә, Өфөнөң сәнәғәт предприятиелары 400-гә яҡын вакансия тәҡдим итәсәк. Вакансиялар йәрминкәһендә баш ҡала сәнәғәтенең 25-ләгән эре предприятиеһы ҡатнашасаҡ. Улар араһында Өфө моторҙар эшләү берекмәһе, Өфө приборҙар эшләү берекмәһе, «Магнетрон» һәм Өфө тепловоздар ремонтлау заводы бар.
— Йәрминкәлә билдәләнгән вакансияларҙың күбеһе, беҙҙең сәнәғәткә кәрәклеһе, – эшсе һөнәрҙәре. Мәҫәлән, гальваниктар, радиомеханиктар, слесарҙар, токарҙар, штамповкалаусылар, иретеп йәбештереүселәр, шымартыусылар һәм фрезеровщиктар талап ителә. Эш биреүселәр менән тәҡдим ителгән хеҙмәт хаҡының кимәле алты меңдән егерме меңгә тиклем. Инженер-техник эшселәр вакансияларына килгәндә иһә, иртәгә үтәсәк йәрминкәлә улар ҙа күрһәтеләсәк, уларҙың эш хаҡы яҡынса 10-15 мең һум тәшкил итә, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфө Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең эш биреүселәр менән бәйләнештәр бүлеге инспекторы Рамилә Лушникова.
Сәнәғәт предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса Өфө хеҙмәт биржаһы бинаһында иртәнге сәғәт 10-да башлана.


text:
Хоҙайбирҙин премиялары тапшырылды
Башҡалала бөгөн бюджет тармағы хеҙмәткәрҙәре – уҡытыусы, табиптарға, башҡа һөнәр эйәләренә социаль торлаҡ асҡыстары тапшырылды.
Быйыл наградаға өс кеше лайыҡ булды. Баһалама комиссияһы «Башҡортостан радиоһы» комментаторы Флүрә Солтанованың «Оло Башҡортостан», «Алыҫ араларҙы яҡынайтып» тапшырыуҙары циклын юғары баһаланы.
Премия шулай уҡ Таһир Ишкининға «Аҙна шаңдауы» мәҡәләләр серияһы өсөн бирелде. Лауреаттарҙың өсөнсөһө - Юрий ЕргИн. Ул архив материалдарын туплап, ваҡытлы матбуғаттағы көнүҙәк сығыштары өсөн бүләкләнә.
Журналистар премияһы Күгәрсен районының Хоҙайбирҙин ауылында тапшырыла.


text:
"Өс Таған" - Повесть - Мостай Кәрим
- Подробности
- Родительская категория: Әҙәбиәт
- Опубликовано 09.10.2009 17:36
"ӨС ТАҒАН" - Мостай Кәрим
Бөркөтлө
Һеҙҙең Бөркөтлөлә булғанығыҙ бармы? Юҡмы ни? Донъялағы иң матур ауылдарҙың береһен күрмәй нисек түҙәһегеҙ икән? Ҡыйындыр, әлбиттә. Ә бит Бөркөтлөнө күреү генә түгел, шунда тыуып, шунда үҫкән кешеләр бар. Уларға рәхәт, исмаһам, тыуҙыңмы, рәхим ит: Бөркөтлө.
Шулай ҙа кешеләрҙе аңламаҫһың. Бөркөтлөләр үҙ ихтыярҙары менән ҡайҙағылыр алыҫ ҡалаларға, күҙ күрмәҫ, ҡолаҡ ишетмәҫ илдәргә барып йөрөп ҡайталар. Күргәндәрен мәрәкә итеп һөйләйҙәр. (Мин һуғышты әйтмәйем. Унда берәү ҙә мәрәкә күрәйем тип бармаған.)
Йорттан сыға алмағандары лимон-әфлисундар үҫкән йыраҡ ерҙәр, шаулы диңгеҙҙәр, ҡыш булмай торған илдәр, төн булмай торған яҡтар тураһында хыялланалар. "Их, шуларҙы барып күрһәң ине!" - тиҙәр. Ә бына: "Их Бөркөтлөнө күрһәң ине!" - тип уфтанған кешене, ниңәлер, осратырға тура килмәне. Кешеләрҙең шундай ҡыҙыҡһынмаусан булыуына аптырарһың. Ҡыҙғаныс, әлбиттә.
Бөркөтлөлә, әйткәнемсә, донъя күргән кешеләр байтаҡ. Күрмәгәндәре лә сей наҙан түгел. Аҡты ҡаранан айыралар. Ана һарыҡ көтөүсеһе Шәрифулланы ғына тыңлап ҡарағыҙ. Алтмышҡа етеп, ситкә аяҡ атлағаны юҡ, ә үҙе ер шарын биш бармағы кеүек белә. "Ҡыҙыл буяуҙы Ҡыҙыл диңгеҙ һыуынан, ҡара буяуҙы Ҡара диңгеҙ һыуынан, аҡ буяуҙы Аҡ диңгеҙ һыуынан яһайҙар, йәнә һары диңгеҙ, Йәшел диңгеҙ, Зәңгәр диңгеҙ бар... - ти ул. - Йылы яҡта шундай тигеҙ далалар бар, ҡояш сыҡҡанда йомортҡа тәгәрәтеп ебәрһәң, ҡояш батҡансы туҡтамай барасаҡ", - ти.
Ә Бөркөтлө ҡарағас, ҡайын, ҡарағай урмандары менән ҡапланған тауҙар араһында - Урал итәгендә ултыра. Уның ике яғында ике ҙур күл. Береһен - Ҡалҡанкүл, икенсеһен Ҡылыскүл тип атап йөрөтәләр. Ҡалҡаны алыҫыраҡ, Ҡылысы ауыл эргәһендә генә. Тау битләүендә үлән йәшәреүгә Ҡалҡандың һыуы йылынып та өлгөрә, ә Ҡылыстың һыуы йәй уртаһында ла, боҙ кеүек, һалҡын була, инһәң, тәнде ҡурып ала.
Донъяла бер нәмә лә үҙ-үҙенән генә яралмай. Әлеге күлдәрҙең барлыҡҡа килеүе тураһында ошондай әңгәмә йөрөй. Имеш, борон-борон заманда, Уралды илбаҫарҙарҙан һаҡлағанда, бәһлеүәнгә уҡ тейгән. Ул гөрһөлдәп ергә ауған. Уң ҡулындағы ҡылысы бер яҡҡа, һул ҡулындағы ҡалҡаны икенсе яҡҡа барып төшкән. Ҡалҡан төшкән ерҙә йылы күл, ҡылыс төшкән ерҙә һалҡын күл ҡалҡҡан. "Ни өсөн шулай ике төрлө һыу сыҡҡан?" - тип һораһағыҙ, баяғы Шәрифулла былай тип яуап бирер: "Сөнки ҡылыс йән ҡыя торған яман ҡорал, ә ҡалҡан йән һаҡлай торған яҡшы нәмә",- тиер.
Бөркөтлөнөң күрке күлдәр генә түгел. Уның тирәһендә кемуҙарҙан ярышып күккә үрләгән тауҙар, тау араларындағы йәшел үҙәндәр, ҡаяларҙан урғылып сыҡҡан шишмәләр, таштан-ташҡа һикереп уйнаған ҡыр кәзәләре, яҙғы шарлауыҡтарҙан көҙгө ҡырауҙарға тиклем тынмай һайраған ҡоштар йәм өҫтөнә йәм өҫтәй. Яҙғы күкрәүҙәр ваҡытында бында тауҙар гөрләп тора. Әйтерһең, улар үҙҙәре күкте күкрәтәләр. Урмандарҙа беләк йыуанлығы көпшәләр үҫә, аҡландарҙа турғай башы ҙурлығы еләктәр бешә. Кеше аяғы баҫмаған түбәләрҙә бөркөттәр бала сығара. Улар йыш ҡына саңҡ-саңҡ итеп ауыл өҫтөнән осоп үтәләр. Ана шул бөркөттәр инде бынан бик күп йылдар әүәл ауылға исем биргәндәр: Бөркөтлө.
Күкрәктауҙағы әңгәмә
Ҡылыскүл эргәһендәге бейек түбәне Күкрәктау тип йөрөтәләр. Уның төньяҡ битләүен ҡуйы ҡарағай урманы ҡаплаған, ә көньяҡ битләүе тап-таҡыр сиҙәмлек. Бер ҡараһаң, ул яртылаш сәсе алынған малай башына оҡшап ҡуя. Был яҡта ул шулай: ағастар тауҙарҙың төньяҡ итәктәренә һыйынып үҫәләр. Әйтерһең, улар тауҙарҙы һалҡын елдәрҙән ышыҡлар өсөн шулай итәләр.
Күкрәктау башына менеп ҡараһаң, күк сите әллә ҡайҙа алыҫҡа күсеп китә. Түбәндә Яйыҡ буйына ултырған Тирмә ауылының йорттары умарталыҡтағы умарталар саҡлы ғына күренә. Ә Урал итәгендә көтөүселәр яҡҡан усаҡтың төтөнө Шәрифулла төрөпкәһенән сыҡҡан төтөн хәтле генә. Тик әллә ҡайҙа ятҡан Кирәмәт кенә аяҙ көндәрҙә ҡараған һайын яҡынайған һымаҡ күренә. Тулҡын-тулҡын булып күгәреп ятҡан бүтән түбәләр араһында уның ғына башы ҡояшта ялтырап ағарып тора, йәйге селләгә тиклем унда ҡар ята.
Кирәмәт башына менеү тураһында күп малайҙар хыяллана. Ләкин унда менеү өсөн ҡара урмандар, текә ҡаялар, тәрән соҡорҙар аша уралып-уралып киткән тар, хәтәр һуҡмаҡ менән бер көн, бер төн барырға кәрәк. Ирмен тигән кеше Кирәмәткә менмәй ҡалмаҫ, әлбиттә.
Ә хәҙергә Күкрәктауҙың көньяҡ битләүендә Шәрифулланың һарыҡтары керт-керт үлән ашап йөрөй. Тау башында эреле-ваҡлы биш кеше ултыра. Һары мыйыҡлы, ас яңаҡлы Шәрифулла ағай үҙе инде. Ә ҡалған дүртеһе тураһында һеҙҙең хатта ишеткәнегеҙ ҙә юҡтыр. Ғәжәп тә түгел. Уларҙың әлегә һис ни менән дан ҡаҙанғандары юҡ шул. Өсөһө кисә генә төрлө-төрлө билдәләр менән бишенсе класты тамамлап сыҡты. Тәртип яғы ла ал да гөл генә булманы. Шулай ҙа ҡойроҡ-фәлән эйәрмәне.
Ыҫмала төҫлө ҡара ҡуйы сәсле, ҡылыс танаулы, сандыр малай Ғабдулла исемле. Уның сәсенә ҡулыңды тейҙерһәң, бармаҡтарың сатнап йәбешер һымаҡ. Йәмшек танаулы, табаҡ битле йыуаны - Вәзир, һыуыҡта ла, эҫелә лә уның ике бит алмаһы гел ҡыҙарып янып тора. Вәзирҙең күҙҙәрен сылт-сылт йома торған ғәҙәте бар. Бер саҡ яңы килгән уҡытыусы апай, үсекләшә тип уйлап, ошо ҡылығы өсөн уны кластан да ҡыуып сығарҙы. Үҙе шундай булһа ла рогатканан һәләк мәргән ата ул. Өсөнсөһө - Бөркөтлөлә берҙән-бер ерән сәсле, һипкелле малай Айҙар. Уның "Ҡыр кәзәһе" тигән ҡушаматы ла бар. Шәп йүгергән өсөн шулай тип йөрөтәләр. Дүртенсеһе саҡ ҡына ситтәрәк ултыра. Уның әле етеһе лә тулмаған. Сысҡан ҡойроғо кеүек кенә толомона матур ҡыҙыл таҫма ҡушып үргән. Исеме лә матур уның - Гөлнур. Тик алғы тештәре генә юҡ. Теш булмағас, ауыҙында һис кенә лә һүҙ тормай.
Шәрифулла ағай бик серле тауыш менән нимә тураһындалыр әңгәмә һөйләй. Ҡалған дүртеһе тын да алмай тыңлап ултыра. Байыр яҡҡа тәгәрәгән ҡояштың һарғылт нурҙары Шәрифулланың ыҫланған мыйыҡ остарына төшөп йымылдайҙар. Йымылдайҙар ҙа уның аҫҡы ирененә һикереп төшәләр. Шуға күрә уның ауыҙынан сыҡҡан һәр һүҙе ниндәйҙер бер яңы серҙе аса һымаҡ.
Нимә һөйләй икән ул? Әйҙәгеҙ, ҡолаҡ һалып ҡарайыҡ.
- ...Кирәмәт башына менеү - бөркөт осор бейеклеккә күтәрелеү тигән һүҙ ул. Төндәрен уның өҫтөндә, - ти Шәрифулла, - усаҡ тирәһендә әйләнгән күбәләктәр төҫлө, йондоҙҙар һикерешеп уйнай. Улар түбән үк төшәләр - үрел дә тот үҙҙәрен! Ҡайһы бер үтә шуҡтары, яңылыш ҡаяға һуғылып, селпәрәмә лә киләләр. Ана шуны инде йондоҙ атылыу тиҙәр.
Әммә Кирәмәттең ҙур хәсрәте бар. Уның башындағы кескәй генә күлдә әүәл заман алтын-көмөш балыҡтар мыжғып торған. Бәлки йондоҙҙар шулар менән шаярыр өсөн тау түбәһенә төшкәндәрҙер ҙә. Балыҡтарҙың күптән инде заты ҡороған, ә йондоҙҙар иҫке ғәҙәттәрен һаман да ташламағандар. Балыҡтарҙы бер яман кеше һәләк иткән. Ул күлгә бер генә суртан ебәргән. Шул суртан аҙмы-күпме ғүмер үтеүгә алтын-көмөш балыҡтарҙы йотоп бөтөргән. Тау быға ҡайғырған. Шул ҡайғынан түбәһендәге күле лә кибә башлаған. Ул кибеп бөтһә, Кирәмәт дөм һуҡыр булып ҡаласаҡ. Ҡояш яҡтыһын да, болоттар аҡҡанын да, йондоҙҙар йымылдауын да күрмәйәсәк. Теге ҡомһоҙ суртан да дөмөгөүен дөмөккән, тик күлдәге йән эйәләрен бөтөрөп дөмөккән.
Әгәр батыр егеттәр табылып, беҙҙең Ҡылыстағы төҫлө алтын-көмөш балыҡтарҙы шунда илтеп ебәрмәһәләр, ул күл кибәсәк. Кирәмәт хәсрәтенән ишелеп төшәсәк. Көндәрҙән бер көндө анау аҡ нур сәсеп торған бейек тау урынында бушлыҡ тороп ҡалһа, бик күңелһеҙ буласаҡ. Шулай түгелме ни, егеттәр?
Егеттәр өндәшмәне.
Башлыҡ һайлау
Ҡояш алыҫтағы урманға барып төртөлгәндә, Шәрифулла һарыҡтарын фермаға табан ҡыуып китте. Малайҙар ҙа ҡайтыр яҡҡа ыңғайланы. Башлап Вәзир өндәште:
- Кирәмәттең хәле мөшкөл икән...
- Бер суртан арҡаһында... - тип ҡушылды Айҙар.
- Суртан түгел, бер яман кеше арҡаһында, - тип төҙәтте Ғабдулла. - Кирәмәтте был хәлдә ҡалдырырға ярамай.
- Күп итеп ыуылдырыҡ йыяйыҡ та,- тип кәңәш бирҙе Вәзир, - илтеп һалайыҡ. Балыҡ ул ыуылдырыҡтан ярала.
Айҙар уны ҡырт киҫте:
- Ыуылдырыҡ түгел, тере балыҡ ебәрергә көрәк!
- Ҡыҙыл ыуылдырыҡ магазинда лә бар,- тип хәбәр итте Гөлнур.
Малайҙар бер-береһенә ҡарашып алдылар. Шундай ҙур эш тураһында кәңәш барғанда был "ике ҡолаҡтың" артыҡ булыуы һәр кемгә асыҡ ине. Ҡарышырға урын ҡалдырмаҫлыҡ итеп, Айҙар һеңлеһенә бойороҡ бирҙе:
- Ысҡын бынан! Ләкин Гөлнур ҡарышты:
- Ысҡынмайым.
- Шыл тиҙәр һиңә!
- Шылмайым, үҙең шыл. Айҙар ҡаты бойороҡто ҡапыл йомшаҡ вәғәҙәгә алмаштырҙы:
- Тыңлаһаң, турғай балаһы тотоп бирермен, һылыуым, хатта икене.
- Антмы?
- Ант!
Гөлнур шунда уҡ ауыл яғына тороп йүгерҙе. Сыбар күлдәге генә елберләп ҡалды.
Беҙҙең яҡта кешеләр етди нәмә тураһында аяғөҫтө баҫып һөйләшмәйҙәр. Аҡылды ултырып йыялар. Малайҙар йәшел үлән өҫтөнә аҡыл йыйырға ултырҙылар.
"Кирәмәтте ҡотҡарырғамы, юҡмы?" - тигән һорауҙы ҡабатлауҙың кәрәге юҡ ине. Ул һис шикһеҙ ҡотҡарылырға тейеш. Ә ҡотҡарыу юлдары тураһында фекер төрлөсәрәк булды. Айҙар колхоздың балыҡсылар бригадаһына барып ярҙам һорарға кәңәш итте. Вәзир уны үсекләргә үк кереште:
- Ярҙам, ярҙам, имеш... Бар, бөтә ауылға сығып ҡысҡыр, ярҙам, һора. Бахыр. - Ул теш араһынан серт итеп төкөрөп ҡуйҙы.
- Башта уҡ ант итәйек, - тине Ғабдулла,- был - сер. Өндә лә, төштә лә, аҫһалар ҙа, киҫһәләр ҙә серҙе сисмәҫтән булһын. Кем дә кем телен тыя алмай, ул һатлыҡ йән тип аталасаҡ. Антмы?
Үҙе ҡуш ҡулын маңлайына ҡуйып ант итте:
- Ант!
Уның артынан Вәзир менән Айҙар ҡабатланы:
- Ант!
- Ант!
- Ыуылдырыҡлыһын һайлап ҡына беҙгә дәү бер күнәк балыҡ тоторға кәрәк, - тине Ғабдулла.
Вәзир һикереп үк торҙо:
- Ниңә уны тотоп торорға? Мин Ҡылыстағы балыҡсыларҙың балығы ҡайҙа торғанын беләм. Эңер төшкәс, бер түгел, ике күнәк сәлдереп килтерәм мин һеҙгә. Тик һалып торорға мурҙа ғына булһын.
- Батмай. Тура эште кәкере ҡул менән эшләмәйҙәр! - Был һүҙҙәрҙе Ғабдулла әйтте. Ләкин улар баяғы Шәрифулла һүҙҙәре ине.
Вәзир ҙә тиҙ генә ҡойолоп төшмәне:
- Ҡалайыраҡ эре сирттергән була, - тине ул, һуҙа биреп, - әйтерһең, башлыҡ...
- Малайҙар! - тип ҡысҡырҙы Айҙар. - Беҙгә, ысынлап та, бер башлыҡ кәрәк. Кем башлыҡ була?
Ҡалған икәү, йәнәһе төптән уйлаған булып, байтаҡ ҡына өндәшмәй торҙо. Сөнки кәңәш ваҡытында һәр һүҙгә тиҙ үк ҡушылып барыу ир кешегә килешмәй. Шулай ҙа Айҙар тәҡдимен иғтибарға алмау мөмкин түгел ине.
- Башлыҡты һайларға кәрәк, - тине һайлау-һайланыуҙарҙың рәтен яҡшы уҡ белгән Ғабдулла.
Шул саҡ Вәзир үҙенең барлы-юҡлы баҫалҡылығын бөтөнләй юғалтып ташланы. Ул, ҡыҫыҡ ҡара күҙҙәрен сылт-сылт йомоп, ялбарырға тотондо:
- Малайҙар, ә, малайҙар, минең бер генә лә башлыҡ булғаным юҡ...- Хатта уның тауышы ҡалтыранды. - Айҙар ҡыш буйы класта староста булды, Ғабдулла стена газетаһына һайланды, район слетына барҙы. Бер мин генә...
Вәзирҙең уң күҙенән бер бөртөк йәш бына-бына тәгәрәп төшәм тигәндә, Ғабдулланың, тау еле кеүек, һалҡын тауышы уны тыйып ҡалды:
- Башлыҡты һорап алмайҙар!
Ләкин Вәзир өмөтөнән тиҙ генә баш тартманы. Ул үҙенсә шундай хәйләкәр юл уйлап тапты:
- Шыбаға! Кем өҫкә сыға, шул башлыҡ була.
Инде уға Айҙар ҡаршы төштө:
- Шыбағаны уйында ғына тоталар. Тапҡан уйын! Кемуҙарҙан ярышырға ла, уҙған кеше башлыҡ була.
Хәҙер Вәзир арҡа терәберәк һүҙ башланы:
- Харап икән. Йүгеректе башлыҡ итергә, имеш. "Башлыҡ" ул "аяҡ" һүҙенән түгел, "баш" һүҙенән алынған - белмәһәң, бел. Иң йәтеше уның мәргәнлектә ярышыу. Кем мәргән ата, шул командир. Ана, Ғабдулла әйтһен!
Ғабдулла, әлбиттә, үҙ фекерен әйтеүҙән баш тартманы:
- Иң дөрөҫөн әйтәйемме?
- Әйт!
- Иң дөрөҫө - көрәштә көс һынашыу. Кем алышта еңә, шул башлыҡ.
Ғабдуллаға ҡаршы төшөү урынһыҙ булһа ла, малайҙар оҙаҡ бәхәсләштеләр. "Ҡара көс күрһәтеп кенә башлыҡ булыу замандары үткән инде", - тигән өсөн Вәзирҙең саҡ-саҡ ҡына яңағына эләкмәне. Шулай ҙа, аҙаҡ килеп, ғәҙеллек еңде. Өсөһөнөң дә һүҙе һүҙ булды.
Башта малайҙар үҙҙәре ултырған ерҙән ауыл ситендәге яңғыҙ ҡарағасҡа тиклем йүгереп уҙышырға булдылар. Өсөһө лә, балаҡтарын төрөп, Айҙар таяҡ менән һыҙып билдәләгән һыҙыҡҡа баҫтылар.
Вәзир команда бирҙе:
- Раз, два, пли!
Йәйәнән ысҡынған уҡ шикелле, Айҙар шунда уҡ атлығып алға сыҡты. Их, йүгерә лә һуң! Табандары ергә лә теймәй, тик үксәләре генә алмаш-тилмәш ялтырап бара. Байтаҡ ара Ғабдулла ла унан артыҡ ҡалышманы. Вәзир, инәһенә эйәрер-эйәрмәҫ барған ялҡау ҡолон һымаҡ, артта уҡ тороп ҡалды. Уның Айҙарға асыуы килде: "Ерән шайтан! - тине ул эсенән. - Ботон таш менән бәреп һындыраһыңмы ни? һөрлөгөп тә китмәй бит, исмаһам!" Айҙарҙың һөрлөгөргә самаһы юҡ ине. Ул, Ғабдулланы дилбегә буйы артта ҡалдырып, ҡарағасты килеп ҡосаҡланы. Ғабдулла икенсе урынды алды.
Ярты юлға еткәс, Вәзир лап итеп ергә ултырҙы. Уң аяғын күтәреп, нимәлер соҡонорға тотондо. Күрәһең, табанына сүп кергәндер. Бер аҙҙан ул, аҡһай биреп, иптәштәрен ҡыуып етте.
- Ниңә шул тиклем йән-фарман сабаһың, аяҡтарыңды ҡыҙғаныр инең саҡ ҡына, - тип көлдө унан Айҙар.
- Аяғыма сүп керҙе,- тине Вәзир.- Мине ярышта ҡатнашмаған тип иҫәпләгеҙ!
Вәзирҙең аяҡ табанына, белгестәрсә ентекләп, тикшереү үткәрҙеләр. Ләкин унда былтырғы яраларҙың йөйҙәренән башҡа телгә алырлыҡ һис нәмә табылманы. Вәзир, бәхәскә инмәй генә, үҙенең еңелеү оятын күтәрергә мәжбүр булды.
Эште оҙаҡҡа һуҙмай, ярыштың яңы төрө башланды. Тәүҙә өсөһө лә һәр саҡ янда йөрөй торған ҡоралдарын - рогаткаларын салбар кеҫәләренән һурып сығарҙылар. Бер тауыштан ярыштың шарттары раҫланды. Ҡарағастың түбәндә генә һерәйеп торған ҡоро ботағына Айҙарҙың сигелгән түбәтәйен ҡуйҙылар. Ҡарағастан утыҙ аҙым үлсәп, таяҡ ҡаҙанылар. Ошонан тороп атырға тейештәр. Кеҫәләрҙә һәр саҡ йөрөй торған запастан иң йоморо, иң шыма өсәр таш алдылар. Өс атыуҙа түбәтәйгә кем күберәк тейҙерә, тимәк шул ота. Сиратты алфавит буйынса билдәләнеләр. Беренсе булып Айҙар атты. Тәүге таш выжлап осоп китте, ләкин ҡайҙа барып тейгәнен берәү ҙә күрмәне. Икенсеһе шап итеп ҡарағастың үҙенә һуғылды. Өсөнсөһөн Айҙар бик оҙаҡ тоҫҡаны. Инде быныһы түбәтәйҙе осороп алып китергә тейеш ине. Ләкин таш үҙ юлына китте, түбәтәй ҡымшанмай тора бирҙе.
Икенсе булып майҙанға Вәзир сыҡты. Башта ул бик етди ҡиәфәт менән бер талай сәпкә ҡарап торҙо. Ашыҡмай ғына рогаткаһын ҡорҙо. Бына ул тоҫҡай башланы. Тап шул ваҡытта уның йәлпәк танауына бер серәкәй килеп ҡунды.
Ләкин Вәзирҙең уға иҫе китмәне. Быны күреп торған Айҙарҙың эсе бошто: "Ҡурҡаҡ һин, серәкәй,- тип әрләне ул эсенән теге оҙон морондо. - Танауына ҡунғансы, күҙенә килеп инһәң, ни ерең кәмер ине, йүнһеҙ... Етмәһә, минең сигелгән түбәтәйгә ата". Айҙар һуҡранып та бөтә алманы, түбәтәй осоп та китте.
- Бер ҡоймаҡты майланыҡ, - тине Вәзир эре генә. Ғабдулла йүгереп барып түбәтәйҙе кире урынына ҡуйҙы. Икенсе атыуҙа түбәтәй, йәмшәйеп, тағы ла килеп төштө. Был юлы Айҙарҙың башы сатнап китте. Таш, әйтерһең, уның түбәтәйенә түгел, маңлайына килеп тейҙе. Вәзир үҙенекен ҡабатлай бирҙе:
- Ике ҡоймаҡты майланыҡ!
Өсөнсө атыу бәхәсле булын сыҡты. Түбәтәй төшөүен төштө, ләкин ул ботаҡ һелкенеүҙән генә төштө. Таш был юлы түбәтәйгә түгел, ботаҡҡа тейгәйне. Вәзир тағы ла тантаналыраҡ итеп йәнә ҡысҡырған булды:
- Өс ҡоймаҡты майланыҡ!
- Майламайыраҡ тор әле... - тине Айҙар, эстән һөйөнөп, - майың етмәҫ!
- Күҙең ҡыҙамы? Эсең әрнейме?- Өсөнсө атыуҙың буш булыуын Вәзир үҙе лә белә ине. Ләкин маһайған йүгеректе үсекләгеһе килде уның. - Бына шулай атырға кәрәк, Айҙар мырҙам, - тип кәпрәйҙе ул. - Был һиңә тыр-мыр йүгереү түгел.
- Шул тиклем маҡтаныуҙан нисек телдәре талмай, - тип бошондо Ғабдулла. - Вәзирҙең өсөнсө ташы барыбер иҫәпләнмәй. Харамлашһа ла!
Вәзир ҙә артыҡ ныҡышманы. Сөнки ул Ғабдулланың уҙа алмаҫын яҡшы белә ине. ысынлап та, Ғабдулла, өс атыуҙан бары бер генә тейҙереп, икенсе урынға сыҡты.
Яңғыҙ ҡарағастың күләгәһе Вәлиҙәрҙең картуф баҡсаһына барып еткәндә, көрәш майҙаны асылды. Шыбаға буйынса, тәүҙә Вәзир менән Айҙар, устарына төкөрөп, ҡара-ҡаршы килеп баҫтылар.
- Алыш бармы, еңеш бармы? - тине Айҙар.
- Алыш та бар, еңеш тә бар! - тин, Вәзир тағы бер тапҡыр усына төкөрҙө.
Һабантуй майҙанындағы көрәшселәргә оҡшатып, улар яурынға яурын һуғып алдылар. Шунан һуң ғына, бер-береһенең күлдәген арттан бороп тотоп, билдән алыштылар. Улар, орсоҡ кеүек әйләнеп, байтаҡ йөрөнөләр, икеһе лә мышнап төштө. Ләкин берәү ҙә бил бирмәй. Малайҙарҙың көс бер сама булһа ла, Айҙар киҫкә кеүек ауыр Вәзирҙе күтәреп сөйөргә иҫәп тотмай ине. Ул бер нисә тапҡыр, үҙе ҡырын йығылып, Вәзирҙе баш аша осорорға маташып ҡараны, әммә теге гөрҫ итеп уның өҫтөнә ауып торҙо. Хатта бер ваҡыт Айҙарҙың үпкәһе боғаҙына килгәндәй булды.
Алыш тауышһыҙ-тынһыҙ дауам итте. Аяҡ салыу кеүек харамлашыуға берәү ҙә барманы. Бер саҡ иҫләмәгәндә генә Вәзир Айҙарҙы бөрөп алды ла, билен өҙөрҙәй ҡыҫып, күкрәгенә күтәрҙе. Айҙарҙың яҙғы себешкенән яңы ғына ҡотолоп килгән аяҡтары ерҙән өҙөлдө. Улар, таяныс эҙләгән шикелле, тыбырсынырға тотондолар, тик таяныс таба алманылар. Вәзир, ҡырын йығыла биреп, оҙонса буйлы ҡаҡса Айҙарҙы баш аша ырғытты. Шул ваҡыт нимәлер пыр-р-р итеп йыртылып китте.
Тәгәрәп ятҡан Айҙарҙың ике усында Вәзир өҫтөндәге зәңгәр күлдәктең ике итәге ине. Хужа өҫтөндә бары ике еңе менән яғаһы ғына эленеп ҡалған. Вәзирҙең ғәҙәттән тыш батыр ҡиәфәтен башта күргән Ғабдулла ҡысҡырып көлөп ебәрҙе. Ҡабырғаһы менән осло ташҡа барып төшкән Айҙар, ауыртыныуын онотоп, Ғабдуллага ҡушылды:
- Юлбарыҫ тиреһе ябынған баһадир! Хаха-ха!
Әлегә бер нәмә лә аңламаған Вәзир, битендәге тирен һөртмәксе булып, күлдәк итәген ҡапшаны. Ләкин ҡулы яланғас ҡорһағына тейҙе. Ул бары шунда ғына Айҙар ҡулындағы сепрәктәрҙең ҡайҙан йолҡоп алынғанын төшөндө.
Вәзир бына хәҙер йә ҡысҡырып илар, йә Айҙар менән һуғыша башлар тип көтәһегеҙҙер, бәлки. Көтмәгеҙ, көтөүегеҙ бушҡа сығасаҡ. Вәзир донъяның ваҡ-төйәгенә иҫе китеп бара торған малай түгел. Йәнә шуны ла әйтеп үтергә кәрәк. Кейем-һалым һандығы уның бөтөнләй үк буш та түгел. Өйҙә тағы бер күлдәге бар. Тик бына төҫөн генә хәтерләүе ҡыйын. Дөрөҫөрәге, уның төҫө юҡ. Көн ашаған.
Шулай ҙа "Юлбарыҫ тиреһе ябынған баһадир" иптәштәренә ҡушылып көлмәне. Ниңәлер, көлгөһө килмәне. Танауын йыйыра биреп, ғорур ғына әйтеп ҡуйҙы:
- Баш һау булһа, мал табылыр әле.- Был саҡ ул үҙендә дейеүҙе еңерлек көс һиҙҙе. Автомобиль тәгәрмәсенә тын өргән шикелле, кемдер уның беләктәренә көс өрөп тултыра, уның мускулдары ҡабарып тулыша ла таш булып ҡата, имеш.
Көрәш әле бөтмәгәйне. Вәзир Ғабдулла ҡаршыһына килеп баҫты:
- Алыш бармы, һалыш бармы?
- Алыш та бар, һалыш та бар!
Сәмләнеүҙең сигенә еткән Вәзир йән асыуы менән Ғабдулланың салбар ҡайышынан эләктереп алды. Ләкин Ғабдулла көрәште ҡабул итмәне. Сөнки "дошмандың" өҫтөндә күлдәге лә, билендә ҡайышы ла юҡ ине. Етмәһә, салбары ла өлтөрәп кенә тора. Ҡыҫҡаһы, уның тотонор нәмәһе юҡ ине. Айҙар үҙ ҡайышын сисеп Вәзиргә бирҙе. Баштарын сайҡай-сайҡай һөҙөшөргә килгән йәш үгеҙҙәр кеүек ғәйрәтләнеп, малайҙар бер-береһенә ташландылар. Алыш был юлы баяғынан да яманыраҡ барҙы. Хәйләкәр Вәзир, бил бирмәҫкә тырышып, осаһын һуҙып, гел эйелеп йөрөнө. Ул башта Ғабдулланың хәлен бөтөрөргә иҫәп тотто. Ләкин беше имән кеүек Ғабдулла тиҙ генә әлһерәп төшә торғандарҙан түгел ине. Ул Вәзирҙең хәйләһенә ирек ҡуйҙы. Бара торғас, улар алышҡан ер, үләне тапалып, тап-таҡыр булып ҡалды.
Үҙәнгә һалҡынса шыйыҡ эңер төшә башланы. Ә "батырҙар" йән-фарман килеп һаман алыша бирҙе. Вәзирҙең итләс арҡаһына бөрсөк-бөрсөк тир бәреп сыҡты. Ә Ғабдулланың күлдәгендә әле дым күренмәй ине. "Уңған аттың тире сыҡҡансы, ялҡау аттың йәне сығыр", - тигәндәре ошо булалыр инде.
Вәзир көйөнә йөрөп, Ғабдулла ялҡыуҙың сигенә сыҡты. Ул, ҡапыл теҙләнеп, Вәзирҙең күкрәк аҫтына инде. Күҙ асып йомғансы, тегене яурынына алды ла зырылдатып әйләнергә тотондо. Әйләнеп-әйләнеп йөрөнө лә, үҙе йығылып, Вәзирҙе баш аша тәгәрәтеп ебәрҙе. Оҙаҡ барған ҡаты алыш шулай кинәт кенә тамам булды.
Нимә тип былай көс һынашыуҙарын малайҙар онотоп та өлгөргәйне инде. Арала иң зирәк иҫәпләнгән Айҙар, беренсе булып, бәхәстең башын хәтергә төшөрҙө.
- Һайлауҙар бөттө, - тине ул.- Башлыҡҡа суҡмарҙы тапшырырға ваҡыттыр инде.
Дүрт күҙ берсә Ғабдуллаға төбәлде. Иң күп отош, әлбиттә, уның яғында ине. Хәтер ҡалыуҙың йәки үс һаҡлауҙың нимә икәнен белмәй торған Вәзир тәүбашлап Ғабдулла алдына килеп баҫты:
- Теләһәң утҡа, теләһәң һыуға алып ин! Беҙ һинең тоғро юлдаштарың.
- Малайҙар, - тине Ғабдулла, - әкиәттә лә бит батырҙар өсәү булған: береһе йүгерек, береһе мәргән, береһе көрәшсе. Ҡалай һәйбәт булып сыҡты.
- Юҡ инде, иптәшкәй, баш берәү генә була, һин - Башлыҡ, һиңә - ура! - Айҙар тауҙарҙы яңғыратып һөрән һалды.
Башлыҡҡа хас етди тауыш менән Ғабдулла үҙенең беренсе фарманын халыҡҡа иғлан итте:
- Кирәмәтте ҡотҡарыу өсөн төҙөлгән отрядҡа "Өс таған" тип исем ҡушырға. Ризамы?
- Риза. Артистар бейей торған шундай бейеү ҙә бар хатта, - тип өҫтәне Вәзир. Айҙар баш ҡына ҡаҡты.
Ошо тарихи фарманды ҡабул иткәндән һуң, малайҙар ҡосаҡлашып ауыл яғына атланылар. "Өс таған" был мәлдә үҙен мәңге ҡаҡшамаҫлыҡ итеп һиҙә ине.
Вәзирҙең беренсе һәләкәте
Уң ҡулы менән Башлыҡты ҡосаҡлап барғанда, мәргәндең күңеле үҫеп китте. Ун ике йәшкә тиклем башлыҡ булмай йәшәгән икән, бынан һуң да йәшәр. Бына ниндәй кәрәкле кеше ул!
Вәзирҙең кемгәлер яҡшылыҡ ишләгеһе, кемделер ҡыуандырғыһы килде. Ул салбарының һул кеҫәһендәге һалҡын ғына тос нәмәне ҡапшап ҡараны.
- Малайҙар, ә, малайҙар, туҡтағыҙ әле, - тине ул. - Башлыҡҡа ҡоралһыҙ йөрөү килешмәҫ. Мә, Ғабдулла, ал. - Ул кеҫәһенән һөйәк һаплы боронғо бәке сығарып Ғабдуллаға һуҙҙы.
Башлыҡ менән йүгеректең дүрт күҙе һигеҙ булды. Бындай затлы нәмәне улар беренсе тапҡыр күрәләр ине.
- Ҡайҙан ҡулға төшөрҙөң быны?
- Һорашып торма, биргәндә ал.
Ләкин Башлыҡ бүләкте алырға ашыҡманы. Бәке оҡшаны уға, бик оҡшаны. Тик: "Был нәмә Вәзир ҡулына яҙып-яңылышып килеп инмәнеме икән", - тигән шик уны тыйып ҡалды. Сөнки мәргән ҡулына ундай малдар кереп сыҡҡылай ине шул.
- Ҡайҙан алдың, дөрөҫөн әйт. Юғиһә бәкеңә бармаҡ осомдо ла тейҙермәйем.
- Дөрөҫө ни инде уның... Биргәс, ал да ҡуй.
- Ҡайҙан алдың тиҙәр һиңә?
- Ҡайҙан тип ни... Дөрөҫө генә... - Вәзир ҡапыл төйөлөп ҡалды.
- Нимә, дөрөҫө генә?
- Дөрөҫөн генә әйткәндә, бая мин уны Шәрифулланың сумкаһынан сәлдерҙем. Ниңә, оҡшамаймы ни? - Был ваҡыт Вәзир үҙенең яҙа атҡанын һиҙеп ҡалғайны инде.
- Урланыңмы? - Башлыҡ ике юлдашын ике яҡҡа этәреп ебәрҙе. Күҙҙәренән уның уҫал осҡондар сәсрәп сыҡты. - Урланыңмы, эт ҡайышы?
- Урламаным, сәлдерҙем, - тип аҡланды Вәзир, - һабы күренеп тора ине.
- Ух, бәке ҡарағы! - Ғабдулла уға бер ҡунып та төштө. Икенсе һелтәгәндә уның ҡулын Айҙар тотоп ҡалды.
-- Ҡулыңды бысратма шуға һуғып, - тине ул.
Башлыҡ шунда уҡ үҙенең икенсе фарманын иғлан итте:
- Көтөүсе Шәрифулланың һөйәк һаплы бәкеһен урлаған өсөн, ҡараҡ Вәзирҙе "Өс таған"дан сығарып ташларға. Бынан һуң уға ҡул бирмәҫкә, һүҙ ҡушмаҫҡа. Мәсхәрә!
- Ҡараҡҡа мәсхәрә! - тип ҡабатланы Айҙар.
Вәзир, үҙ хәленең бөтә әшәкелеген аңлап, башын түбән эйҙе. Уның күҙҙәре үлән төбөндәге үҙенең бәләкәс кенә өңөнән имгәкләп сығып килгән ҡуңыҙға туҡталды. Ҡуңыҙ тишектән сыҡҡас, тирә-яҡҡа һынаулы ҡараш ташлағандай, саҡ ҡына туҡтап торҙо ла үҙ юлына китеп барҙы. Уның эштәре Вәзирҙекенә ҡарағанда шәберәк ине.
Мәргән өҫтөндәге зәңгәр сәләмәләрҙе киске һалҡынса ел тартҡылай. Буй-буй ҡара эҙ ҡалдырып, маңлайынан тир аға, күҙҙәре ғәҙәттәгенән дә йышыраҡ сылтлап йомола. Тик иҙеүендәге ҙур аҡ төймә генә, һис нәмә булмағандай, үҙ урынында тыныс ултыра. Был минутта Вәзирҙәге берҙән-бер аҡ тап ана шул төймә ине. Ошо мәлдә ситтән генә берәй кеше ҡарап торһа, ул былай тип әйтер ине: "Ер йөҙөндә хәҙер иң ҡайғылы кеше Вәзир. Ҡыҙғанығыҙ уны, ғәфү итегеҙ",- тиер ине. Ләкин мәргәндең элекке иптәштәре уға ситтән генә ҡараманылар. Ҡыҙғаныу, ғәфү итеү кеүек йомшаҡлыҡтарға улар күңелендә урын ҡалмағайны.
Был кистә "Өс таған" буйынса өсөнсө фарман яңғыраны:
- Бәкене хәҙер үк хужаһына илтеп бирергә, Шәрифулланың аяғына йығылып, ғәфү үтенергә! Әгәр ҡарышһа, "ҡараҡ" тигән яманатты бөтә ауылға таратырға!
Башлыҡ икенсе фармандың аҙағын яңынан ҡабатланы:
- Ҡараҡҡа ҡул бирмәҫкә, һүҙ ҡушмаҫҡа! Мәсхәрә!
- Мәсхәрә!
"Өс таған"дың икеһе, ҡапыл боролоп, ҡайтыр яҡҡа китте. Бер-ике аҙым атлағас, улар артҡа әйләнеп, Вәзиргә мыҫҡыллы ҡараш ташланылар, һәм теш араһынан төкөрөп ҡуйҙылар.
Өсөнсө "таған" һерәйеп баҫып ҡалды. Оҙаҡ торҙо ул. Бөгөн донъя бөтһә, ул Башлыҡтың һуңғы фарманын, бәлки, үтәмәҫ тә ине. Ләкин иртәгә лә көн бар бит. Шуны уйлап, Вәзир туп-тура ферма яғына йүгерҙе. Шәрифулла, эшен бөтөрөп, ҡайтырға сыҡҡайны.
- Бына, ағай, Күкрәктауҙа таптым...- тип шыуҙырҙы ул. Дөрөҫөн әйтеп, ғәфү һорарға уның көсө етмәне.
- Вәт маладис, мырҙам! Ғәҙел егет икәнһең. Рәхмәт үҙеңә, - тине Шәрифулла.
Ләкин бындай маҡтауҙар һәм рәхмәттәр "ғәҙел егетте" ҡыуандырманы. Сөнки был юлы бер рәхмәт Вәзирҙе мең бәләнән дә ҡотҡарасаҡ түгел ине .


text:
Фаил Абдраҡов иҫтәлегенә композиторҙар конкурсы Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
6 февралдә Мәләүездә Фаил Абдраҡов иҫтәлегенә һәүәҫкәр композиторҙарҙың республика конкурсы үтә. Быйыл ул Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арнала.
Фаил Абдраҡов (1950-2010) — һәүәҫкәр композитор, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре. Уның йырҙарын республика артистары башҡара, улар халыҡ араһында ла бик популяр.
Конкурста өс йәш категорияһы буйынса һәүәҫкәр композиторҙар ҡатнаша. Ике номинация ла ҡаралған: инструменталь жанр һәм вокал жанры. Бәйгелә ҡатнашыусылар ике әҫәр тәҡдим итергә тейеш. Хәрби-патриотик темаға яҙылған әҫәрҙәргә өҫтәмә балдар ҡаралған.
Жюри составында профессиональ композиторҙар эшләй. Иң яҡшы әҫәрҙәр авторы тип танылған конкурсант Фаил Абдраҡов исемендәге Гран-приға лайыҡ буласаҡ.
Ойоштороусылары — Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәгенең Күмертау филиалы, Мәләүез районы хакимиәтенең Мәҙәниәт идаралығы, Мәләүез Ҡала мәҙәниәт һарайы.


text:
Өфө руханиҙары асарбаҡтарға йылы аш тәҡдим итте
Өфө епархияһы тәғәйен йәшәр урыны булмаған кешеләрҙе йылы аш менән һыйланы. Улар өсөн Колхоз баҙары алдындағы майҙанда туҡланыу ойошторолдо. Һәр асарбаҡ аш, икмәк һәм компот алды. Ашатыу сират тәртибендә, талаш-тартышһыҙ үтте.
Өфө епархияһының мәғлүмәт-аналитика хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әүәлге наркомандар — православие үҙәгендә реабилитация үткән һәм мохтаждарға ярҙам итергә ҡарар иткән кешеләр был сараның инициаторҙары булып сығыш яһаған. Элекке наркомандар киләсәктә өйһөҙҙәр өсөн кейем-һалым йыйыуҙы ойошторорға, бындай кешеләргә даими йыуыныу өсөн мөмкинлек булдырырға һәм уларҙы эшкә урынлаштырыуҙа булышлыҡ итергә планлаштыра. Өфө епархияһынан йылы ашты асарбаҡтар һәр йәкшәмбе ала аласаҡ.


text:
Өфөлә Ленин майҙанында фонтан төҙөйәсәктәр
Ленин майҙанында циферблат рәүешендә фонтанды 2015 йылдың ғинуарына төҙөйәсәктәр. Генераль төҙөүсене билдәләүгә конкурс документтары дәүләт һатып алыуҙары сайтында баҫылған.
Эштәргә заказ биреүсе – Өфө хакимиәтенең Коммуналь хужалыҡ һәм төҙөкләндереү идаралығы. Контракттың башланғыс (максималь) хаҡы – 55,3 миллион һум, проект ҡала бюджетынан финансланасаҡ.
Яҡынса төҙөлөш майҙаны – 338 квадрат метр. Башҡарыусылар фонтандың биш йыл дауамында эшләүен гарантияларға тейеш.
Аукцион 2014 йылдың 14 июлендә үтәсәк, эштәрҙе 2015 йылдың 31 ғинуарына тиклем тамамларға планлаштыралар.


text:
Бюджет хеҙмәткәрҙәре санатор-курорт дауаланыуға бушлай путевка ала аласаҡ
Башҡортостан профсоюздары тырышлығы менән хәҙер бюджет тармағы хеҙмәткәрҙәре санатор-курорт дауаланыуға бушлай путевкаларҙы элеккегә ҡарағанда күберәк ала аласаҡ, тип хәбәр итә БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәте.
БР Хөкүмәтенең 2009 йылда ҡабул ителгән «Башҡортостан Республикаһы дәүләт учреждениелары белгестәрен санатор-курорт дауалау менән тәьмин итеү буйынса социаль хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү тәртибен раҫлау тураһында» Ҡарарында путевкалар бүлеү нормаһында 100 мохтаж булыусыға бер бушлай путевка бүлеү ҡарала. Республика профсоюздары был норманы үҙгәртеүҙе һәм 100 эшләүсегә бер путевка бүлеүҙе талап итте. Был күберәк бюджет хеҙмәткәрҙәрен санатор-курорт дауалау менән “солғап алырға” мөмкинлек бирәсәк.
Быйыл республика бюджетынан был маҡсаттарға 7,7 миллион һум аҡса бүленде, был бюджет өлкәһендә эшләүсе 555 хеҙмәткәргә санатор-курорт учреждениеларында сәләмәтлеген нығытырға булышлыҡ итәсәк. Ике аҙна ял итеү һәм кәрәкле дауаланыу алыу мөмкинлеге 29 ноябрҙән үк башлап бирелә. Хәҙерге ваҡытта Башҡортостанда дәүләт учреждениеларында 59957 хеҙмәткәр эшләй.
Өфө өс яҡлы комиссияһы сиктәрендә профсоюздар Өфө ҡалаһы ҡала округы муниципаль учреждениелары белгестәрен санатор-курорт дауалау менән тәьмин итеү буйынса социаль хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү тәртибен раҫланы. Уға ярашлы, 2011 йылдың 1 ғинуарынан Өфөнөң бюджет тармағы хеҙмәткәрҙәре лә ошондай уҡ принцип буйынса санатор-курот дауалауы менән тәьмин ителәсәк.


text:
Әбйәлил районы халҡы Яңы йылға ҙур бүләктәр алды
Әбйәлил районы үҙәге Асҡар ауылының Көнсығыш-2 микрорайоны халҡы өсөн өйҙәренә зәңгәр яғыулыҡ үткәреү Яңы йылға ҙур бүләк булды, тип хәбәр итә район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге. Был микрорайонда йорттар ун йылдан ашыу элек төҙөлә башлаған. Күптәр әллә ҡасан йорт һалып, элеккесә, мейескә утын яғып, йәшәгән. Ике ай эсендә тиерлек «Коммунальник» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре һигеҙ километрлыҡ трасса һалған. Газ үткәргес төҙөгәндә заманса полиэтилен торбалар ҡулланылған. Микрорайондың өстән бер өлөшөнә газ үткәрелгән. Киләһе йылда эштәр дауам итәсәк.
Хәмит ауылы халҡы өсөн иһә почта бүлексәһенең яңы бинаһын асыу Яңы йылға бүләк булды. Бәләкәй, әммә уңайлы бүлмәлә бөтә шарттар ҙа булдырылған – йылы, яҡты, уңайлы. Бында интернет менән ҡулланырға, көнкүрештә кәрәкле әйберҙәр һатып алырға ла була. Почта бинаһын төҙөү өсөн ағас район хакимиәте менән бүленгән, ә бинаны ауыл халҡы үҙе төҙөгән.
Райондың төньяғында урынлашҡан Аһылай ауылында ла өй туйлау буласаҡ. Бында капиталь ремонттан һуң фельдшер-акушерлыҡ пункты һәм ауыл мәҙәниәт йорто бинаһы үҙ ишектәрен асасаҡ. Был объекттарға ремонт үткәреү үтенесе менән ауыл халҡы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовҡа уның Әбйәлил районына визиты барышында йыл башында мөрәжәғәт иткән. Республика башлығы ауыл халҡы мөрәжәғәтен үҙ контроленә аған, һәм бөгөн был мәсьәләләр хәл ителгән.


text:
Күмертау авиация етештереү предприятиеһында «Рәсәй вертолеттары» холдингы өсөн һынау үҙәге булдырыла Фото: Олег Яровиков
Күмертау авиация етештереү предприятиеһында «Рәсәй вертолеттары» холдингы өсөн һынау үҙәге булдырыла
Күмертау авиация етештереү предприятиеһында «Рәсәй вертолеттары» холдингы өсөн һынау үҙәге булдырыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
«Рәсәй вертолеттары» холдингы «Күмертау авиация етештереү предприятиеһы» (КүмАЕП) асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә «Ка» маркалы вертолеттарҙың йөрөтөүсе системаларын һынау буйынса тәжрибә үҙәген ойоштора. «Рәсәй вертолеттары» хәбәр итеүенсә, үҙәк эшләй башлағас, холдингта һынауҙар үткәреүгә сығымдарҙы кәметергә мөмкин буласаҡ тип көтөлә.
Апрелдән Ка-62 вертолетының тәжрибә өлгөһө «Воротыновка» аэродромында урынлашҡан яңы майҙансыҡта һынау үтә башлай.
— Әлеге мәлдә күҙәтеү пунктында монтажлау һәм биҙәкләү эштәре тамамлана, ә Ка-62 вертолеттарын һынау өсөн стенд әҙер, — тип хәбәр итте «Рәсәй вертолеттары» холдингының генераль директоры урынбаҫары Андрей Шибитов. — Хәҙер Ка-62 корпусы буйынса техник мәсьәләләр хәл ителә. Ағымдағы йылдың апрелендә ошо вертолеттың тәжрибә өлгөһөн һынау өсөн әҙер майҙансыҡты тапшырыу күҙаллана.
Ка-226(Т), Ка-52 «Аллигатор» һәм Ка-52К вертолеттарының йөрөтөүсе системаларын һынау өсөн майҙансыҡтар төҙөү 2015 йылдың аҙағында тамамланасаҡ.
Һынау стендтарының дөйөм майҙаны бер квадрат километрҙан ашыу. Ул КүмАЕП-тың осоу-һынау станцияһынан 11 километр алыҫлыҡта урынлашҡан. Аэродром биләмәһендә Ка-62, Ка-226(Т), Ка-52 «Аллигатор» һәм Ка-52К вертолеттарын һынау өсөн өс майҙансыҡ, яғыулыҡ-майлау материалдары базаһы һәм күҙәтеү пункты буласаҡ.
Әлеге көндә КүмАЕП-та етештереүҙе диверсификациялау бара. Ул ҡорамалдар һәм агрегаттар етештереүҙе, шулай уҡ тәжрибә үҙәктәрен булдырыуҙы күҙ уңында тота. Был иһә КүмАЕП вертолеттар ғына түгел, «Рәсәй вертолеттары» холдингының башҡа предприятиелары өсөн дә ҡорамалдар һәм агрегаттар етештерәсәк тигән һүҙ.


text:
Йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабы Өфөлә үтәсәк
Дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабы быйыл Өфөлә яҡынса 18 октябрҙә үтәсәк. Унда шул уҡ исемле төбәк конкурстары еңеүселәре ҡатнашасаҡ. «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Татарстандың дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы V республика конкурсы Ҡазанда көн элгәре тамамланған.
Ике көн дауамында конкурста ҡатнашыусылар социаль-психологик тренингылар үткән, «Минең шәхси ҡаҙаныштарым» темаһына үҙҙәре менән таныштырған, авторлыҡ программаһын яҡлаған, шулай уҡ «Минең позициям» ток-шоуында ҡатнашҡан.
Конкурс һөҙөмтәләре буйынса, еңеүселәр аҡсалата премия аласаҡ, уларҙың күләме 10-дан 40 мең һумға тиклем. Бынан тыш, республика конкурсында еңеүселәр дәүләт йәштәр сәйәсәте өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең һөнәри оҫталығы конкурсының бөтә Рәсәй этабында үҙ республикаһы исемен яҡлар өсөн Өфөгә юлланасаҡ.


text:
Ишембайҙа «Тау һауаһы-2013» бөтә Рәсәй фестивале үтә
Ишембайҙа «Тау һауаһы-2013» бөтә Рәсәй асыҡ балалар фестивале үтә. Быйыл сараға 13 йәшкә тиклемге спортсылар араһында рус һәм халыҡ-ара шашка буйынса Волга буйы федераль округы беренселеге статусы бирелде.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, ярыштар ҡыҙҙар һәм малайҙар араһында өс йәш категорияһы буйынса үтәсәк: 9 йәшкә, 11 йәшкә һәм 13 йәшкә тиклемге спортсылар.
Фестивалдә йөҙҙән ашыу кеше ҡатнаша, улар араһында Ҡытай шашкасылары ла бар.
24 июндә рус шашкаһы буйынса аҙаҡҡы уйындар үтә. Артабан халыҡ-ара шашка буйынса турнирҙар башлана.


text:
Башҡортостанда төбәктәге иң эре ит эшкәртеү цехын асыу планлаштырыла
Башҡортостанда ит эшкәртеү комплексын төҙөү дөйөм аҙыҡ-түлек производствоһы үҫеше өсөн стимул буласаҡ. Был турала матбуғат конференцияһында республиканың иҡтисади үҫеш министры Евгений Маврин белдерҙе.
— Әлеге ваҡытта Башҡортостандың өс районында эре ит эшкәртеү үҙәктәрен төҙөүҙе күҙаллаған ҡыҙыҡлы инвестиция проекты әҙерләнә, улар сусҡасылыҡ комплекстарына иҫәп тотоп төҙөләсәк, — тине министр. – Шул иҫәптән республикала һәм яҡын-тирәлә тиңдәше булмаған ҙур, заманса һуғым цехы барлыҡҡа киләсәк, йыл дауамында унан миллионға тиклем баш мал үтәсәк.
Дөйөм агросәнәғәт комплексына килгәндә иһә, Евгений Маврин һүҙҙәренсә, быйыл тармаҡта йәнләнеү күҙәтелә. Әммә яҡын арала ҙур үҫеш көтөлмәй – ул йылына яҡынса ике процент кимәлендә фаразлана, сәнәғәттә иһә был күрһәткес биш-алты процент самаһы тәшкил итәсәк.


text:
Вячеслав Зайцевтың Мода йортонда Өфө трикотаж фабрикаһында әҙерләгән коллекцияны һатыу асыласаҡФото: Ренат Байғужин
Вячеслав Зайцевтың Мода йортонда Өфө трикотаж фабрикаһында әҙерләгән коллекцияны һатыу асыласаҡ
Вячеслав Зайцевтың Мода йортонда Өфө трикотаж фабрикаһында әҙерләгән коллекцияны һатыу асыласаҡФото: Ренат Байғужин
Өфө трикотаж фабрикаһында (Tricardo сауҙа маркаһы) тегелгән кейем-һалым Мәскәүҙә Вячеслав Зайцевтың Мода йортонда һатыласаҡ. Бының тураһында модельер Вячеслав Зайцев Башҡортостандың баш ҡалаһында үткән, Өфө трикотаж фабрикаһы менән бергәләп эшләнгән, яңы көҙ-ҡыш коллекцияһының презентацияһында хәбәр итте.
Өфөлә яңы коллекцияның тик бер өлөшөн генә күрһәттеләр. Тулыһынса презентация октябрҙә Мәскәүҙә Fashion Week Mercedes-Benz Russia Мода аҙналығында үтәсәк. Тәүге тапҡыр ир-аттар коллекцияһы тәҡдим ителәсәк, ә ағымдағы йылдың сентябрендә подиумда балалар өсөн кейемдәр ҙә барлыҡҡа киләсәк.
— Трикотаждың киләсәге ҙур, мин быны 60-сы йылдарҙың урталарында аңланым, — тине Вячеслав Зайцев. — Айырыуса ул мәктәп формаларын етештереүҙә көнүҙәк. Трикотаж – «тын алыусан», уңайлы, хәрәкәт иткәндә ҡыҫмай торған материал. Беренсе синыф уҡыусыларының ата-әсәләренең баһаламалары буйынса фекер йөрөткәндә, трикотаждан мәктәп формаһы балаларға оҡшай.
Яңы коллекцияны эшләгәндә «йыуыу» технологияһы файҙаланылған – кейемдәр уларға билдәләнгән параметрҙар биреү өсөн айырыусы реагенттар менән эшкәртелгән.
— Был технологияны Рәсәйҙә әле бер кем дә ҡулланмай, — тип һөйләне Өфө трикотаж фабрикаһының етештереү начальнигы Римма Сафина. — Беҙҙең мастерҙар бер нисә тапҡыр Төркиәгә уҡырға барҙы, Италия фабрикалары хеҙмәткәрҙәренән консультация алды. Һөҙөмтәһе бар, һатып алыусылар баһаланы.


text:
Операцион система
Операцион система — данныйҙарҙы индереү-сығарыу ойоштороусы, систем программалар һәм ҡулланыусы программаларын эшмәкәрлеген тәьмин итеүсе программалар комплексы. Операцион системаны өс иң мөһим өлөшкә бүлеп була: ядро, данныйҙар һаҡлауғыс система, командалар интерпритаторы (ҡулланыусының).
Иң мөһим өлөштәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ядро — аппарат саралыры һәм программалар башҡарылыуын үтәүсе, идара итеүсе операцион системаның иң мөһим өлөшө.
- Данныйҙар һаҡлаусы система — һаҡлау ҡоролмалары менән идара итеүсе, һәм данныйҙарҙы яҙыу һәм (йәки) уҡыуын башҡарған операцион системаның өҫтәмә өлөшө. Данныйҙар һаҡлаусы системаның бер төрө — файл системаһы.
- Командалар интерпритаторы — ҡулланыусының компьютер менән эшмәкәрлеген ойоштороусы программа.
Төп функциялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡушымталарҙы оператив хәтергә йөкмәтеү һәм уларҙы башҡарыу.
- Периферия ҡоролмаларына универсаль рәүештә мөрәжәғәт итеү. Миҫал: индереү-сығарыу ҡоролмалары.
- Оператив хәтер менән идара итеү (процесстар араһында хәтерҙе бүлеп таратыу, виртуаль хәтер).
- Энергияға талапһыҙ информация һыҡллауғыстарындағы данныйҙарға мөрәжәғәт итеү менән идара итеү; күбеһенсә файл системаһы ярҙамында.
- Ҡулланыусы интерфейсын булдырыу.
- Селтәр операцияларын булдырыу, шул иҫәптән стек протоколдарын булдырыу.
Өҫтәмә функциялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мәсьәләләрҙе параллель һәм псевдопараллель рәүешетә башҡарыу (күпмәсьәләлек).
- Процесстар араһында аралыштырыусы булыу: данныйҙар менән алмашыу, бер-береһен синхронизациялау.
- Системаны ҡурсалау; ҡулланыусы данныйҙарын һәм программаларҙы, ҡулланыусының эшмәкәрлегенән (яуызлыҡ уй менән йәки белмәгәнлектән) йәки ҡушымталарҙан ҡурсалау.
- Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын сикләу һәм күпҡулланыусылыҡ эшләү режимы (аутентификациялау, авторизациялау).
Операцион система төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Операцион системалар хисап аппаратына, лицензияһына һәм башҡарыласаҡ маҡсатына ҡарап күп төрҙәргә бүленә. Төрҙәр иһә үҙ сиратында тармаҡтарға бүленә.
Компьютерҙарҙа киләһе ике операцион система төрҙәре киң таралған: Microsoft Windows, Unix һәм Unix системаһына хас булған (шул иҫәптән Macintosh) операцион системалары.


text:
алдым
Яҙ үтеп, йәй булғанда.
Алып ҡуяйым, тинем мин,
Ҡулда аҡса булғанда.
Һандыҡ алдым һаҡлыҡҡа —
Нәмә һалдым һаҡларға.
Үҙем үлһәм, йыйынтығым
Мираҫ булыр балаларға.
Өй түрендә ултырған күркәм һандыҡтың ҡапҡасына эс яҡтан ошондай юлдар яҙылған. Аҫтында “ғаилә йондоҙнамәһе” теркәлгән. Ғаиләләге һигеҙ баланың тыуған ваҡытын яҙып, шул көндәге һауа торошона ярашлы, киләсәктә һәр балаһының холоҡ-фиғелен дә юраған әсәйем. Шунда уҡ затлы әйберҙәр араһында беҙ бала саҡта әсәйемдең бер нисә бөхтә дәфтәре лә һаҡлана торғайны.


text:
Ғалимдар хеҙмәттәшлектең стратегик йүнәлештәрен тикшерҙе
Өфөлә «Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһында (ШХО) ҡатнашыусы илдәрҙең хеҙмәттәшлек һөҙөмтәлелеген арттырыуҙың стратегик йүнәлештәре һәм юлдары: иҡтисад, экология, демография» Халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды. Унда Рәсәйҙән, Ҡытайҙан, Ҡаҙағстандан, Үзбәкстандан, Тажикстандан һәм Израилдән 300 ғалим ҡатнашты.
Төрлө илдәр ғалимдары белдергән төп тезис: Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһына ингән дәүләттәргә сәйәси һәм иҡтисади проекттарҙы фәнни экспертиза фильтры аша үткәрергә кәрәк. Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең стратегик бурыстарына транспорт һәм сәнәғәт инфраструктураһын үҫтереү, мультимодаль логистика, сауҙа һәм туризм үҙәктәре ойоштороу инә. Ә уларҙы фәнни берләшмә ярҙамына мөрәжәғәт итмәйенсә тороп хәл итеп булмай, тип иҫәпләй конференцияла ҡатнашыусылар.
Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәренең макроэкономика мәсьәләләре лә ҡуҙғатылды. Ҡаҙағстан Иҡтисад институтының глобалләштереү һәм төбәк интеграцияһын тикшереүҙәр бүлеге мөдире Булат Хөсәйенов, донъя экспортында ШХО илдәренең өлөшө 11 йылда 2,4 тапҡырға артты, тип билдәләне. Хәйер, ШХО илдәренә индерелгән продукция өлөшө лә 2001 йылдан 2012 йылға тиклемге осорҙа 2,5 тапҡырға артты. Әммә Урта Азияла социаль-иҡтисади хәл тотороҡло түгел, шуға күрә илдәребеҙҙең һәр ҡайһыһының оҙайлы ваҡытҡа иҡтисади үҫеш стратегияһын эшкәртеү генә түгел, дөйөм интеграцион макроэкономик модель тураһында ла уйлау урынлы булыр.
ШХО эшенең сәйәси яғына килгәндә, ғалимдар, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһына ингән илдәр аҡрынлап геосәйәсәттә лә үҙ йоғонтоһон арттыра бара, тигән уртаҡ фекергә килде. Әммә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы майҙанында хәүефһеҙлекте тәьмин итеүҙең берҙәм системаһын булдырыу йүнәлешендә әүҙемерәк эшләргә кәрәк.
Конференцияла иҡтисад, экология, демография һәм һаулыҡ һаҡлау темаларына 80-дән ашыу доклад яһалды, тип хәбәр иттеләр “Башинформ” агентлығына.


text:
Башҡортостанда 20 градусҡа тиклем һыуытасаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Һуңғы көндәрҙә үҙәк Рәсәй биләмәһендә, шул иҫәптән Башҡортостанда аномаль йылы һауа торошо өҫтөнлөк итте. Айҙың икенсе ун көнлөгөндә термометр күрһәткестәре норманан ете градусҡа юғарыраҡ булды.
Синоптиктар хәбәр итеүенсә, киләһе аҙнала көндәрҙең болотло булыуы, ҡар яуыуы, буран сығыуы һәм һауа температураһының бер аҙ түбәнәйеүе көтөлә. Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы буйынса Башҡортостан идаралығы начальнигы Людмила Вафинаның һүҙҙәренсә, шишәмбе, 23 декабрҙә, һауа температураһы көндөҙ һәм төндә нуль градус тирәһе буласаҡ.
— 23 декабрҙән һауа температураһы түбәнәйә. Аҙна уртаһында ҡар яуыуы, буран сығыуы, юлдарҙы көрт баҫыуы ихтимал. 26-27 декабрҙә яуым-төшөм кәмейәсәк. Төндә минус 15-20, аяҙайтҡанда минус 25 градусҡа тиклем төшәсәк. Ял көндәрендә көндөҙ 17-20 градус һалҡын буласаҡ, — тип һөйләне Людмила Вафина.
Уҙып барған йылдың һуңғы көндәрендә һауа температураһы түбән буласаҡ, яуым-төшөм көтөлмәй. Синоптиктар әйтеүенсә, төбәктә һалҡын һауа торошо һаҡланасаҡ.


text:
Көслө агросәнәғәт комплексы - Рәсәйҙең ҡеүәтле үҫеш шарты
Өфөлә Рәсәй Федерацияһының Волга буйы федераль округындағы агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының республика, край, өлкә комитеттары рәйестәренең зона кәңәшмәһе үтә. Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов унда ҡатнашыусыларға тәбрикләү һүҙе ебәрҙе. Унда шулай тиелә:
"Хөрмәтле иптәштәр!
Һеҙҙе Башҡортостан Республикаһының ҡунаҡсыл ерендә ихлас тәбрикләйем!
Волга буйы федераль округы Рәсәй Федерацияһында һәр ваҡыт төп ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәрҙең береһе булды. Тулайым ауыл хужалығы продукцияһы сығарыу буйынса ул илдә тоторoҡло рәүештә алдынғы урындарҙы биләй. Башҡортостан Республикаһы үҫемлекселек һәм малсылыҡ продукцияһы етештереүгә тос өлөш индерә, йыл һайын ул дөйөм Рәсәй күләменең дүрт проценттан ашыуын етештерә.
Һөҙөмтәле аграр сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙа агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының эшмәкәрлеге ҙур роль уйнай. Профсоюз сағылдырған дәүләт һәм ауыл эшсәндәре мәнфәғәттәре төп нәмәлә тап килә. Тармаҡты үҫтереү, яҡшы хеҙмәт өсөн лайыҡлы эш хаҡы, хәүефһеҙ хеҙмәт шарттары, хеҙмәт коллективтарында сәләмәт микроклимат, ауылда тотороҡлолоҡ булдырыу — социаль партнерлыҡтың төп бурыстары. Уларҙы хәл итеү юлдары Агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының Башҡортостан республика комитеты, Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығы, республиканың Аграр союзы, республиканың Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ассоциацияһы араһындағы агросәнәғәт комплексы буйынса Тармаҡ килешеүендә, коллектив договорҙарҙа бирелгән.
Һеҙҙең форум Рәсәй Федерацияһы агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзын ойоштороуҙың 90 йыллығы йылында үтеүе менән дә мөһим. Агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының тарихы ил тарихы менән тығыҙ бәйләнгән. Ул һәр ваҡыт аграр үҙгәртеп ҡороуҙар үткәреүҙә, баҫыу һәм ферма эшсәндәренә, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәте хеҙмәтсәндәренә ярҙам итеүҙә дәүләттең тәүәккәл союздашы булды. Профсоюз бюджеты, колхозсыларҙың үҙәкләштерелгән фонды, социаль страховкалау фонды средстволарына меңәрләгән профсоюз ауыл клубтары, спорт ҡоролмалары, китапханалар, малсылар һәм механизаторҙар йорттары, шулай уҡ ауыл шифаханалары һәм балалар сәләмәтләндереү лагерҙары төҙөлдө.
Һеҙҙе һәм һеҙҙең йөҙҙә Рәсәй Федерацияһы агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының бөтә ағзаларын матур юбилей менән ихлас ҡотлайым! Киләсәктә лә агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзы ауыл эшсәндәренең, профсоюз ағзаларының социаль-хеҙмәт хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен әүҙем яҡлаусы, туплаусы булып ҡалыр, тип ышанам. Һәр төбәктәге көслө агросәнәғәт комплекстары — бөтә Рәсәйҙең ҡеүәтле үҫеш шарты!
Һеҙгә уңышлы эш һәм республикабыҙҙа булыуҙан яҡшы тәьҫораттар алыуығыҙҙы теләйем. Ныҡлы сәләмәтлек, именлек һәм бәхет, Ватаныбыҙ хаҡына изге эштәрегеҙҙә уңыштар һеҙгә!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
Башҡортостан делегацияһының Америка Ҡушма Штаттарына рәсми визиты тамамландыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан делегацияһының Америка Ҡушма Штаттарына рәсми визиты тамамланды
Башҡортостан делегацияһының Америка Ҡушма Штаттарына рәсми визиты тамамландыФото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
21-25 июлдә Башҡортостан Республикаһы делегацияһы эш визиты менән Америка Ҡушма Штаттарында булды. Делегацияны Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкләне. Делегация составында Хөкүмәт, Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ағзалары, муниципалитет башлыҡтары, финанс һәм сәнәғәт ойошмалары етәкселәре булды.
22 июлдә Башҡортостан Президентының визиты айҡанлы Хьюстонда Техас штатының эшлекле даирәһе менән бизнес-форум ойошторолдо. Сараны Рәсәй-Америка сауҙа палатаһы ойошторҙо. Рөстәм Хәмитов Башҡортостандың иҡтисади мөмкинлектәре тураһында һөйләне, Америка бизнесмендарының һалым ташламаларына һәм башҡа мәсьәләләргә ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирҙе. Атап әйткәндә, Башҡортостанда транспорт-логистика терминалдарын төҙөү, медицина үҙәктәрен асыу, ауыл хужалығы комплекстарын булдырыу буйынса инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыу тураһында һүҙ барҙы.
Техастың административ үҙәге – Остин ҡалаһында Рөстәм Хәмитов штаттың Ауыл хужалығы департаменты етәксеһе Тодд Стэлс менән осрашты. Һөйләшеү барышында Техастан тоҡомло мал һатып алыу мөмкинлектәре тикшерелде. Департамент етәкселеге был тәҡдимде хупланы.
Техас штатының Транспорт департаментында Башҡортостанда автомобиль юлдары өсөн стабилизатор етештереү буйынса завод төҙөү проекты тикшерелде.
23 июлдә Рөстәм Хәмитов Көньяҡ-көнбайыш тикшеренеү институтында булды. Был уҡыу йорто Американың коммерцияға ҡарамаған ҙур учреждениеларының береһе булып тора. Ул аэрокосмос технологиялары, энергияны һаҡсыл файҙаланыу өлкәләрендә тикшеренеүҙәр үткәреү һәм эшләнмәләр әҙерләү буйынса махсуслашҡан.
Башҡортостан Президенты Көньяҡ-көнбайыш тикшеренеү институты президенты Дэн Бейтс менән осрашты, институттың презентацияһы менән танышты һәм тикшеренеү лабораторияларын ҡарап сыҡты. Рөстәм Хәмитов бындай ғилми үҙәктәрҙе Рәсәй төбәктәрендә лә булдырыу кәрәклеген билдәләне һәм ошо юҫыҡта килешеү төҙөргә тәҡдим итте. Килешеү сиктәрендә ошондай уҡ тикшеренеү институтын Башҡортостанда асыу мөмкинлеге тикшереләсәк.
Капитолийҙа (Техас штаты) Рөстәм Хәмитов һәм губернатор Рик Перри ике яҡлы хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеү әҙерләү тураһында һөйләшеп килеште. Республика Президенты саҡырыуы буйынса губернаторҙың Башҡортостанға яуап визиты сиктәрендә уға ҡул ҡуйыу планлаштырыла. Рик Перри республикаға килергә риза булыуын белдерҙе.


text:
Республика Президенты Нуриман районында күп функциялы үҙәк офисын тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Республика Президенты Нуриман районында күп функциялы үҙәк офисын тикшерҙе
Республика Президенты Нуриман районында күп функциялы үҙәк офисын тикшерҙеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, Нуриман районы буйынса эш сәфәре барышында, Красная Горка ауылында асылыуға әҙерләнгән муниципаль һәм дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәк офисын тикшерҙе. Бында биш тәҙрә эшләйәсәк, уларҙа 136 төр хеҙмәт күрһәтеү планлаштырыла. Үҙәк быйыл мартта эшләй башларға тейеш.
Күп функциялы үҙәк элек урындағы дауахана бүлектәренең береһе булған бинала урынлашҡан. Ул ныҡ насар торошта былтыр октябрҙә капиталь реконструкциялауға ҡабул ителә, ремонтлауға 17 миллион һумдан ашыу аҡса сарыф ителгән. Хәҙер дауахана хәленән бер ниндәй эҙ ҙә ҡалмаған, был яңы заманса офис. Ул Красная Горканың ғына түгел, ә бөтә район халҡын хеҙмәтләндереүгә иҫәпләнгән, бында рәсми мәғлүмәттәр буйынса 20,5 мең кеше йәшәй. Сменаһына 100-150 мөрәжәғәт ҡабул итеү күҙаллана.
— Юғары кимәлдә әҙерлек булғанда, был күп функциялы үҙәкте тиҙерәк асырға кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов, офис етәксеһе Хәлис Камалетдиновҡа мөрәжәғәт итеп. – Бөгөн кешеләр төрлө инстанциялар буйынса йүгереүҙәрен дауам итә, сәғәттәр буйына сираттарҙа ултыра, ә бында дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәрен бер урында алырға мөмкин буласаҡ. Бынан тыш, бөтә республика буйынса күп функциялы үҙәктәр менән күберәк халыҡты уратып алыуҙы арттырыу буйынса эште дауам итәсәкбеҙ.
БР Президентының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йылдың икенсе кварталы аҙағына тиклем Башҡортостанда дөйөм алғанда туғыҙ күп функциялы үҙәк эшләй башлаясаҡ, шул иҫәптән Ермолаев, Талбазы, Үрге Йәркәй район үҙәктәрендә, Приют ҡасабаһында, Нефтекама, Стәрлетамаҡ (икенсе офис) ҡалаларында. Быйыл республика буйынса бөтәһе 23 күп функциялы үҙәк асыласаҡ, шулай итеп, күп функциялы үҙәк хеҙмәте менән халыҡты уратып алыу 40 процент тәшкил итәсәк.


text:
Башҡорт йәштәре иттифағы яңы эшләү алымдарға күсә
Хәҙер улар Өфөлә түгел, райондарға сығып кәңәшмәләр үткәрә башланы.
Фекер бер-төрлө вазифаларҙы биләүсе өлкән ағай-апайҙар йәштәр проблемаларына иғтибарҙы көсәйтергә тейеш. Егеттәр һәм ҡыҙҙар үҙҙәре инде битарафлыҡтан арынып, етди тәҡдимдәр менән әүҙемлек күрһәтергә бурыслы. Тап ошондай эшмәкәрлекте Башҡорт йәштәре иттифағы тәҡдим итә. Әбйәлил районы иһә тәжрибә майҙансығы итеп алынды ти Башҡорт йәштәре иттифағы рәйесе Фәүзил Маликов, Башҡорт йәштәре иттифағы ағзалары йәштәрҙе исламға йәлеп итеүҙе лә тәү маҡсаттарҙың береһе, тип иҫәпләй. Иттифаҡ ағзаларын элек митингтарға сығарған Фәнзил Әхмәтшин хәҙер түбәтәй кейгән һәм һаҡал үҫтереп ебәргән. Тормошҡа дин күҙлегшенән ҡарап ул дини ҡанундар ярҙамында күп кенә насар холоҡтарҙан арынырға саҡыра.
Фекер алышыуҙан һуң Башҡорт йәштәре иттифағының Әбйәлил районындағы бүлексәһе ойошторолдо. Тап ошо бүлексәгә хәҙер яуаплы бурыс-урындағы хакимиәт, йәштәр палатаһы менән берлектә йәштәрҙең көнүҙәк мәсъәләләрен хәл итеү йөкмәтелә. Иттифаҡ ағзалары был башланғыс республиканың башҡа райондарында ла яҡлау табыр тип ышана.


text:
«Өфө» аэропорты көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерләнеп бөтөп килә
ӨФӨ, 2014 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
«Өфө» халыҡ-ара аэропортында көҙгө-ҡышҡы осорға әҙерлек тамамланып килә, тип хәбәр итә Өфө авиация үҙәгенең матбуғат хеҙмәте. Аэропорттың ер өҫтө осоштарын тәьмин итеү хеҙмәттәре һәм бүлектәре транспортҡа һәм махсус техникаға миҙгелле хеҙмәтләндереү үткәрҙе, технологик һәм янғын-техник ҡорамалдарының, аэродромдың һәм осоу-ултырыу һыҙаттарының, коммуникация сараларының файҙаланыу әҙерлеген тикшерҙе. Пассажирҙарҙы һәм һауа караптарын хеҙмәтләндереүҙә ҡатнашҡан бүлексәләр персоналдары махсус инструктаж һәм уҡыу үтте. «Аэропорт персоналының профессиональ белемен автоматик рәүештә контролдә тотоу системаһы (WTEST)» өсөн тест һорауҙары әҙерләнгән. «Өфө» аэропорты тәүге тапҡыр күнекмә самолетында ер өҫтө хеҙмәттәре дәрестәрен үткәрҙе.
2014-2015 йылдың көҙгө-ҡышҡы осорон айырым шарттар айыра: һауа караптарын хеҙмәтләндереү бер үк ваҡытта халыҡ-ара терминалын төҙөү һәм аэродром ҡоролмаларын реконструкциялау менән бара. Пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү хәүефһеҙлеген һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлауҙы арттырыу маҡсатында перронда һауа караптарын боҙ менән ҡапланыуҙан һаҡлаусы шыйыҡса менән эшкәртеү өсөн махсус майҙансыҡ төҙөлә һәм йыһазландырыла. Өфө аэропорты өсөн был яңы ҡоролма шыйыҡсаны йыйыу һәм утилләштереү системаһы менән йыһазланған. Ҡабул ителгән саралар ҡар яуғанда, боҙлауыҡ ваҡытында, һауа температураһы ҡапыл кәмегәндә осоштарҙың хәүефһеҙлеген һәм даимилығын тәьмин итергә мөмкинлек бирәсәк.
Көҙгө-ҡышҡы миҙгел шарттарындағы эшкә аэропорт 26 октябрҙә тотона.


text:
Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты ҡаҙаныштары юғары баһаланды
Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты ҡаҙаныштары Рәсәй Ауыл хужалығы академияһы үҫемселек бүлегенең юғары баһаһына лайыҡ булды. Был хаҡта Татар ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтында
ошондай уҡ институттарҙың фәнни –производство эшмәкәрлегенә йомғаҡлау яһалғанда әйтелде.
Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының ҡаҙаныштары аҙ түгел. Быйыл институт дүрт патент һәм алты авторҙар танытмаһын алды. РФ Селекция ҡаҙаныштары исемлегенә Башҡорт ҡыҙыл һабаҡлы ҡарабойҙай, Башҡорт Бельфлер, Кушнарен алма ағастары индерелде. Институт һигеҙ инновацион проектта ҡатнашыу конкурсында еңеү яуланы. Уның ҡаҙаныштары шулай уҡ “Алтын көҙ -2009” агросәнәғәт күргәҙмәһенең миҙалдары һәм дипломдары менән билдәләнде.


text:
Изге Ҡорбан байрамы менән!
Башҡортостан Республикаһы Президенты республика мосолмандарын изге Ҡорбан байрамы менән ҡотланы. Ҡотлауҙа былай тиелә:
“Башҡортостан Республикаһы мосолмандары!
Барығыҙҙы ла исламдың төп байрамдарының береһе – изге Ҡорбан байрамы менән ихлас ҡотлайым!
Ҡорбан килтереү байрамы исламдың күп быуатлыҡ мәҙәниәтендәге йолаларҙы, мосолмандың иң яҡшы сифаттарын – миһырбанлыҡты, шәфҡәтлелек һәм рәхмәтле булыуҙы, рухи сафлыҡҡа һәм камиллыҡҡа ынтылышты сағылдыра. Башҡортостанда был боронғо байрам киң һәм күңелле билдәләнә. Йыл һайын хаж ҡылына, мәсеттәрҙә тыуған ерҙең именлеге хаҡында доғалар яңғырай. Ислам динен тотоусылар өсөн был байрам көндәре – рухи камиллыҡ һәм мохтажлыҡ кисереүселәргә иғтибар осоро ул.
Халыҡтар араһындағы татыулыҡ, төрлө милләт һәм дин вәкилдәре менән әхлаҡлылыҡты һәм йәмғиәт рухлылығын тергеҙеүҙәге берлектәге эш республикабыҙҙың лайыҡлы ҡаҙаныштарының береһе булып тора.
Беҙ мосолмандарҙың Башҡортостан тормошондағы ролен юғары баһалайбыҙ. Улар ғаилә мөнәсәбәттәрен, рухи һәм әхлаҡи нигеҙҙәрҙе нығытыуға, хәйриәлекте үҫтереүгә, экстримизмға һәм башҡалар менән иҫәпләшмәүсәнлеккә ҡаршы көрәшкә булышлыҡ итеүсе шарттар булдырыуға үҙ өлөшөн индерә.
Республика өсөн традицион конфессиялар вәкилдәренең тырышлығы киләсәктә лә Ватаныбыҙҙың рухи тергеҙелеүенә, халыҡтар араһында үҙ-ара килешеп йәшәүгә һәм татыулыҡҡа йүнәлтелер, тип ышанам.
Ысын күңелдән һеҙгә һәм яҡындарығыҙға тыныслыҡ һәм именлек, ныҡлы сәләмәтлек, бәхет теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов.”


text:
Республикала һалым түләүселәр өсөн семинарҙар ойошторола
Рәсәй Федераль һалым хеҙмәтенең БР буйынса Идаралығының район-ара инспекциялары яҡын арала республиканың район үҙәктәрендә һәм ҡалаларында һалым түләүселәргә семинарҙар ойоштора. Унда йыл башында көсөнә ингән һалым ҡануниәтенә индерелгән үҙгәрештәр, шулай уҡ бурысты мәжбүр итеп түләтеү, һалым декларацияларының төрлө формаларын тултырыуҙа ебәрелгән хаталар һәм барып етмәгән түләүҙәр менән бәйле мәсьәләләр тикшереләсәк.
Иң күп һалым түләүселәр менән тәүге семинар Өфөлә 15 мартта үткәрелә. Артабан бындай саралар башҡа ауыл-ҡалаларҙа дауам итәсәк: атап әйткәндә, 19 мартта – Баймаҡта, 23 мартта – Нефтекамала, 24 мартта – Сибайҙа.
Быларҙан тыш, Октябрьский ҡалаһында 18 мартта “ҡыҙыу телефон линияһы” үткәрелә. Ҡала халҡы физик шәхестәрҙең килемен декларацияла күрһәтеү, вазифалы кешеләрҙең һәм шәхси эшҡыуарҙарҙың паспорт мәғлүмәттәре үҙгәргәндә документтар тапшырыу, шулай уҡ һалым декларацияһын электрон төрҙә ебәреү менән бәйле һорауҙарға тулы яуап аласаҡ.


text:
Фото:
Дәүләт Думаһында Башҡортостандың иҡтисади һәм мәҙәни ҡаҙаныштары күргәҙмәләре асылды
Фото:
Рәсәй Дәүләт Думаһында Башҡортостан Республикаһының мәҙәни һәм иҡтисади ҡаҙаныштарына арналған күргәҙмәләр асылды. Улар Дәүләт Думаһында 21 марттан 25-нә тиклем үтәсәк Башҡортостан көндәре сиктәрендә ойошторолған.
Беренсе ҡатта милли башҡорт аштары, башҡорт балы, халыҡ кәсептәре изделиелары, ҡурай, милли башҡорт кейеме һәм сувенирҙар күрһәтелгән.
Икенсе ҡатта пленар ултырыштар залы алдында республиканың иҡтисади ҡаҙаныштары тураһында мәғлүмәт биреүсе стендтар ҡуйылған. Бында республиканың агросәнәғәт, энергетика комплекстары, урман хужалығы тарихы, шулай уҡ энергияны һаҡсыл файҙаланыу һәм төбәктең инвестицион үҫеше буйынса республика программалары күрһәтелгән. Икенсе ҡатта башҡорттарҙың боронғо йолаларына ярашлы биҙәлгән башҡорт тирмәһе урынлашҡан.
Күргәҙмә экспозициялары менән Дәүләт Думаһы депутаттары, шулай уҡ Башҡортостан делегацияһы ағзалары танышып өлгөрҙө. Делегация составында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе Константин Толкачев, Өфө ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев, республика Дәүләт Йыйылышы депутаттары, БР Президенты Хакимиәте, БР Хөкүмәте вәкилдәре һәм башҡа рәсми кешеләр бар.


text:
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителдеФото: Олег Яровиков
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителде
Ике быуын Домашниковтарҙың ижады Өфө тамашасыларына тәҡдим ителдеФото: Олег Яровиков
«Болоттар» заманса сәнғәт үҙәге Өфө тамашасыларына «Домашниковтар. Атаһы һәм улы» сәнғәт күргәҙмәһен тәҡдим итте. Экспозиция 20-се быуаттың билдәле рәссамы Борис Домашниковтың тыуыуына 90 йыллыҡҡа арналған. Рәссамдың исеме Башҡортостандың һынлы сәнғәт йылъяҙмаһында күптән мөһим урындарҙың береһен биләгән. Уның һуңғы күргәҙмәһе 10 йылдан элегерәк уҙҙы.
Борис Домашниковтың рәсемдәре Рәсәйҙең һәм донъяның эре музейҙарында, шәхси коллекцияларҙа, шул иҫәптән Дәүләт Третьяков галереяһында, Сәнғәт академияһында, Дәүләт Көнсығыш халыҡтарының сәнғәт музейында, Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт музейында урынлашҡан.
Виктор Борисович — күренекле рәссамдың улы, шулай уҡ художестволы ижад юлын һайлаған һәм үҙенең шәхси төшөрөү алымын тапҡан. Уның эштәре шулай уҡ экспозицияла күрһәтелгән.
Ике быуын Домашниковтарҙың эштәре беренсе тапҡыр бергә бындай форматта күрһәтелә. Үҙәктең бөтә күргәҙмә залын биләгән, экспозиция рәссамдарҙың 120 эшенән тора. Домашниковтарҙың эштәрен берләштереү идеяһын сәнғәт белгесе, «Болоттар» Үҙәгенең күргәҙмә эшмәкәрлеге етәксеһе Ирина Зиновьева тәҡдим итә.
— Ул өлкән Домашниковты хәтергә алыу һәм кесе Домашниковтың атаһы алдында үҙенсәлекле ижади отчет биреү булып тора. Күргәҙмә рестроспективалы, оҫталарҙың төрлө ижад дәүерҙәрен үҙ эсенә ала. Борис Федоровичтың эштәренә хис-тойғоға бай лирика хас, уның картиналары бөйөк һәм монументаль, — тип һөйләне Ирина Зиновьева. — Виктор Борисович пейзаждар төшөрә, уның ижади яҙыу рәүеше икенсе, уның эштәренең палитраһы – йомшаҡ, асыҡ, еңел. Викторҙың күп кенә рәсемдәре дингә арналған.
Күргәҙмәне асыу көнөндә Борис Домашников менән таныш булған билдәле рәссамдар Вера Гарбуз, Виктор Иванов, Вәкил Шәйхетдинов, Михаил Кузнецов, БР Рәссамдар союзы ағзалары килгәйне.
«Болоттар»ҙа күрһәтелгән рәсемдәрҙе һатып алырға мөмкин. Коллекцияның иң ҡиммәтле эше – Борис Домашниковтың «Октябрь. Иҫке Өфө». Ул ике миллион ярым һум тора. Күргәҙмә 29 апрелгә тиклем эшләйәсәк.


text:
Өфө яҙыусылары ижадын мәктәптәрҙә өйрәнәсәктәр
Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҙып барыусы йылда мәктәптә һәм вуздарҙа уҡытыусыларҙы хәҙерге заман Өфө әҙәбиәтен уҡытыуға әҙерләү буйынса масштаблы кампания башланы. Был эштең «нигеҙе» сифатында БДПУ-ның рус әҙәбиәте тарихы кафедраһы октябрҙә дүрт йөҙ битлек «Современная уфимская художественная проза (1992 — 2012)» исемле хрестоматия сығарҙы. Хрестоматияны төҙөүсе Ирина Прокофьева аңлатыуынса, филология факультетында «Литературное уфаведение» дисципланаһы (16 лекция сәғәте һәм 16 практик дәрес) бар, әммә уҡытыусылар алдында, ниндәй материал тәҡдим итергә, тигән проблема килеп баҫты.
Ноябрҙә һәм декабрҙә педагогия университеты Өфө һәм Башҡортостан райондары уҡытыусылары өсөн «Современная уфимская русскоязычная художественная проза» электив курсын тормошҡа ашырыуҙың методик аспекттарына арналған ике семинар үткәрҙе. Хрестоматияны презентациялауҙан һәм яҙыусылар менән осрашыуҙан тыш, БДПУ-ның рус әҙәбиәте һәм рус теле кафедралары доценттарының докладтары, Өфө яҙыусылары ижады буйынса мәктәп дәрестәре оҫталыҡ кластары ойошторолдо.
БДПУ-ның мәғлүмәт-библиография бүлеге мөдире Петр Федов, мәктәптә «литературное уфаведение» дисциплинаһын уҡытыу сифаты буйынса дөйөм рус әҙәбиәтен уҡытыуҙан ҡалышыуын, балаларға иҫкергән, күңелһеҙ һәм ныҡ идеологиклаштырылған текстар тәҡдим ителеүен билдәләп үтте. БДПУ-ның рус әҙәбиәте кафедраһы үҙ алдына был хәлде үҙгәртергә тигән маҡсат ҡуйҙы.
Яңы йылда мәктәп уҡытыусылары менән эш дауам иттерелә.


text:
Өфө режиссерының фильмы бөтә Рәсәй ҡыҫҡа метражлы кино фестивале лауреаты булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө режиссеры Вадим Вәлиуллиндың «Кредит» исемле фильмы «Ҡыҫҡаса» бөтә Рәсәй ҡыҫҡа метражлы кино фестивале лауреаты булды. Фильм иң яҡшы сценарий өсөн бүләкләнгән.
Фильмда дауалап булмай торған сиргә дусар булған ҡыҙҙың ипотека кредитын түләүе хаҡында бәйән ителә. 2016 йылдың июнендә «Кредит» «Кинотавр» кинофестивалендә еңеүсе булды.
Кисә Калининград ҡалаһында «Ҡыҫҡаса» фестивале тамамланды. Сараны ябыу тантанаһы ҡаланың үҙәк паркында уҙҙы. Конкурсҡа 38 картина тәҡдим ителгән. Өс көн эсендә тамашасылар 130-ҙан ашыу ҡыҫҡа метражлы фильм ҡараны. Жюриҙы продюсер, «Профит» студияһы етәксеһе Игорь Толстунов етәкләне. Баһалама ағзалары араһында режиссер Валерий Тодоровский, актерҙар Рената Литвинова, Данила Козловский, кино тәнҡитсеһе Ирина Любарская һәм «Кинопоиск» порталының баш мөхәррире Михаил Клочков та бар ине. «Ҡыҫҡаса» бөтә Рәсәй ҡыҫҡа метражлы кино фестивале 2013 йылда булдырылған, уның төп программаһында илебеҙҙә төшөрөлгән фильмдар тәҡдим ителгән.


text:
«Яҙғы йәйғор»ҙа Ригала башҡорт йырҙары яңғыраны
Латвия башҡорттары ҡоролтайы «Бал» ансамбленең әүҙем ижади эшмәкәрлеге арҡаһында Латвияның бөтә фольклор фестивалдәрендә башҡорт йырҙары яңғырай. Сираттағы ошондай сара Ригала – «Яҙғы йәйғор» фольклор фестивале үтте, уны RSEBAA (Рига халыҡ-ара юғары иҡтисад һәм идара итеү мәктәбе) халыҡ-ара мәҙәниәт үҙәге ойошторҙо. Унда Латвияның милли йәмғиәттәре һәм милли ижади коллективтары ҡатнашты.
«Яҙғы йәйғор» фестивале — был «Бөтә ғаилә өсөн байрам» проектының икенсе этабы. Беренсе этабында «Илдәр һәм ҡитғалар буйлап» Яңы йыл концерты ойошторолдо, ул быйыл ғинуарҙа үтте. «Яҙғы йәйғор» ижади программаһы тамашасыларҙы Латвия, Рәсәй, Германия, Белоруссия, Испания һәм башҡа илдәр халыҡтарының йыр һәм бейеү мәҙәниәте менән таныштырҙы.
«Латвия башҡорттары ҡоролтайы» ватандаштар берекмәһенең «Бал» ансамблендә ҡатнашыусылар Артур Закиров менән Рина Хәмитова үҙ сығыштарын үҙ этник тыуған иле — Башҡортостан йырҙарына һәм бейеүҙәренә һәм алдағы III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арнаны. Проект етәксеһе Светлана Самбуоская менән RSEBAA ректоры Ирина Сенникова ансамблгә диплом тапшырҙы һәм үҙ халҡының милли мәҙәниәтен һаҡлаған һәм фестивалдә әүҙем ҡатнашҡан өсөн рәхмәт белдерҙе.


text:
Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһына 45 йыл
Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы быйыл көҙ үҙенең юбилейын билдәләй. Рәсәйҙең алдынғы ижади юғары уҡыу йорттарының береһе, музыка, театр һәм һынлы сәнғәт өлкәһендә профессиональ кадрҙар әҙерләүсе республикалағы берҙән-бер күп профилле уҡыу йорто — 45 йыллыҡ юбилейын билдәләй.
Өфө дәүләт сәнғәт академияһы, (йәғни элекке исеме Өфө дәүләт сәнғәт институты) Дворяндар Йыйылышы Депутаттар бинаһында 1968 йылда асыла. Унда бөйөк рус йырсыһы Федор Шаляпин сығыш яһаған. Бөгөн бинаға мемориаль таҡтаташ ҡуйылған һәм унда урынлашҡан Концерт залына Ф.И. Шаляпин исеме бирелгән.
Әлеге ваҡытта сәнғәт академияһында 4 факультет һәм 24 кафедрала 21 һөнәр буйынса 700-ләп студент белем ала, юғарыу уҡыу йортон тамамлау буйынса программаларҙа аспирантура, ассистент-стажировка һәм докторантурала уҡытыу эше алып барыла.
Профессор-уҡытыусылар составында 130-ҙан ашыу кеше, улар иҫәбендә фән докторҙары һәм кандидаттары, 28 уҡытыусы Рәсәй Федерацияһының почетлы исемдәренә эйә, 75-е — Башҡортостан Республикаһының почетлы исем эйәләре, 52 — Халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй конкурстары лауреаттары.
Академияның ректоры – Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, профессор, сәнғәт фәне кандидаты Әминә Әсфәндиәрова.
Уҡыу йортон тамамлаусылар республикала, Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә радио һәм телевидениела, сәнғәт һәм мәҙәниәт уҡыу йорттарында, музыкаль учреждениеларҙа, театрҙарҙа эшләйҙәр.
Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһына 45 йыл тулыуға арналған тантаналы сара 25 сентябрҙә Өфө сәнғәт училищеһының Концерт залында уҙасаҡ.


text:
Республика көрәшсеһе Ҡазанда уҙған донъя чемпионатында илдең йыйылма командаһы өсөн алтын миҙал яуланы
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Татарстандың баш ҡалаһы Ҡазанда Көрәш буйынса IV донъя чемпионаты һәм Билбау көрәше буйынса VIII донъя чемпионаты уҙҙы. Ярыштарҙа донъяның 20 иленән килгән спортсылар ҡатнашты. 90 килограмға тиклемге ауырлыҡ үлсәмендә көрәш буйынса Рәсәйҙең йыйылма командаһы составында Башҡортостан көрәшсеһе Наил Мөхәмәтйәнов сығыш яһаны. Ныҡышмалы көрәштә ул алтын миҙал яуланы һәм донъя чемпионы исеменә лайыҡ булды.
Республикабыҙҙың башҡа көрәшселәре лә һынатманы. 100 килограмдан ашыу ауырлыҡ үлсәмендә ирекле стилдә билбау көрәше буйынса Рөстәм Арыҫланов икенсе, 62 килограмға тиклемге ауырлыҡ үлсәмендә классик стилдә Илфат Ибәтуллин өсөнсө урын алды, тип хәбәр итте «Башҡортостандың милли һәм билбау көрәше федерацияһы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Вәкил Ильясов.
Вәкил Ильясов үҙе лә баш судья урынбаҫары сифатында көрәш буйынса донъя чемпионатында ҡатнашты, Башҡортостан вәкиле Ғәлим Лоҡманов ярыштарҙың төп секретары булды.