text:
Полиция хеҙмәткәрҙәре эске эштәр органдары системаһында рухиәт, әхлаҡ һәм закон ролен тикшерә
Рәсәй Эске эштәр министрлығы бөгөн видеоконференция режимында «РФ эске эштәр органдарында хеҙмәт итеү. Рухиәт. Әхлаҡ. Закон» исемле түңәрәк өҫтәл үткәрә. Сара Мәскәү дәүләт университетында уҙғарыла. Унда Эске эштәр министрлығы етәкселәре, руханиҙар, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, РФ Йәмәғәт палатаһы, РФ Эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы ағзалары, шул иҫәптән Мәскәү һәм бөтә Рәсәй патриархы Кирилл, Рәсәй мөфтөйҙәре советы рәйесе мөфтөй шәйех Рауил Ғәйнетдин, Рәсәйҙең йәһүд дини ойошмалары конгресы рәйесе раввин Зиновий Коган ҡатнаша. Илдең бөтә субъекттарынан түңәрәк өҫтәлдә РФ эске эштәр органдарынан 25 меңдән ашыу хеҙмәткәр ҡатнаша. Рәсәй Эске эштәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығының Ҙур залында шулай уҡ республиканың бөтә район һәм ҡалаларынан эске эштәр органдары вәкилдәре лә бар, улар махсус экрандар аша түңәрәк өҫтәл барышын күҙәтә ала.
Орашыуҙы асып, Рәсәйҙең эске эштәр министры Рәшит Нурғәлиев, Ҡазанда үткән ваҡиғалар күҙлегенән сығып ҡарағанда, теманың көнүҙәк булыуын билдәләне. Ул Эске эштәр министрлығы системаһындағы реформаның әле әҙер булмауын билдәләне. «Беҙ әле башлап ҡына торабыҙ», тине министр. Бер сәғәт эсендә генә, уның фекеренсә, хәлде яҡшыртып булмай. Ул шулай уҡ түбәндәге мәғлүмәт менән таныштырҙы: үткән йылда хеҙмәт бурысын үтәгәндә 322 полиция хеҙмәткәре һәләк булған, 3062 кеше төрлө йәрәхәт алып, зыян күргән. Ә 2010 йылда һәләк булған милиция хеҙмәткәрҙәре исемлегендә 410 кеше иҫәпләнгән.
Был һандарға комментарий биреп, Мәскәү һәм бөтә Рәсәй патриархы Кирилл полиция хеҙмәткәрҙәре араһында ҡорбандар һанының хәрби хәрәкәттәр осорондағы ҡорбандарға тиң булыуын билдәләне. Патриарх фекеренсә, илдә йәмғиәт закондары буйынса йәшәргә теләмәгән кешеләр менән ысын мәғәнәһендә йәшерен һуғыш бара. Рус православие сиркәүе башлығы граждандарҙы яҡлап һәләк булған барлыҡ полиция хеҙмәткәрҙәренә рәхмәтен белдерҙе. Ул сиркәүҙең, конфессияларҙың тәрбиәүи роле хаҡында әйтте. Уның фекеренсә, йәмғиәттә әхлаҡи татыулыҡ булырға тейеш. Әлегә йәмғиәтебеҙ был татыулыҡ нигеҙендә йәшәп килә, әммә ул тарҡала башланы. Әгәр ҙә ул тулыһынса тарҡала ҡалһа, афәт булыуы мөмкин. Ул саҡта власть вәкилдәренә, полиция хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын арттырыу ҙа ярҙам итә алмаясаҡ.
«Кеше йәнен реформалаштырыу» тураһындағы фекерҙе үҙенең сығыштарында Рәсәйҙең халыҡ артисы, Бәләкәй театрҙың художество етәксеһе Юрий Соломин, мөфтөй Рауил Ғәйнетдин һәм башҡа ҡатнашыусылар ҙа дауам итте.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов Әбйәлил районында эш сәфәрендә булдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Әбйәлил районында эш сәфәрендә булды
Рөстәм Хәмитов Әбйәлил районында эш сәфәрендә булдыФото: Андрей Старостин
13 июндә Рөстәм Хәмитов Әбйәлил районында эш сәфәрендә булды. Ул Асҡар ауылында 1 сентябрҙә файҙаланыуға тапшырылырға тейеш 139 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлөшө барышын ҡараны. Обьектта төҙөлөш һәм монтажлау эштәре тамамланған, инженер селтәрҙәре үткәрелгән. Мәктәпкәсә учреждение яңы «Көнсығыш» биҫтәһе эргәһендә төҙөлә. Уны асыу менән район үҙәгендә балалар баҡсаларына сират бөтөргә тейеш, тип хәбәр итте БР Президенты Хакимиәте матбуғат хеҙмәте етәксеһе Артем Вәлиев.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Николай Гавва ағымдағы йылда төбәктә, реконструкциялау барған мәктәпкәсә учреждениеларҙы иҫәпкә алмайынса, 28 яңы балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырыласағын хәбәр итте.
2015 йылда 32 яңы балалар баҡсаһы төҙөү планлаштырыла, 12 объектта эштәр башланған. «Шулай итеп, киләһе йылға балалар баҡсаһында урындар етмәү проблемаһы тулыһынса тиерлек хәл ителәсәк», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Бындай балалар учреждениеларын сафҡа индереүҙән уларҙы ҡарауға ла средстволарҙың артыуына (2014 йылда – 700 миллион һумға) килтереүгә ҡарамаҫтан, республика етәксеһе пландарҙың тулы күләмдә үтәләсәген билдәләне. «Сығымдарҙың финанслау күләмдәре ғәйәт ҙур, әммә республиканың хәленән килә», — тине ул.
Тикшереү барышында күп балалар баҡсалары төҙөү проектын тормошҡа ашырыу барышында төҙөлөш компаниялары объекттарҙы ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һәм сифат буйынса талаптарға ярашлы төҙөй башлауҙары билдәләнде, шул уҡ ваҡытта бер урындың үҙ хаҡы бер миллиондан 500-600 мең һумға тиклем арзанайҙы.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республикала ҡала төҙөлөшөндә «йәшел» технологиялар индереү нормативы раҫланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Башҡортостанда «Йәшәү өсөн уңайлы, тирә-яҡ мөхиткә йоғонтоһо аҙ булған күсемһеҙ милек объекттарын проектлау, төҙөү һәм реконструкциялау, тәбиғәт ресурстарын һөҙөмтәле файҙаланыу» ҡала төҙөлөшөн проектлауҙың республика нормативы раҫланды.
Норматив тирә-яҡ мөхиткә кире тәьҫирҙе кәметеү, төҙөлөштә экологик яуаплылыҡты популярлаштырыу маҡсатында әҙерләнгән. Ул ирекле нигеҙҙә ҡулланыла һәм файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ биналар, административ, офис, бизнес-үҙәктәр, ҡунаҡханалар, ятаҡтар, белем биреү, спорт, сауҙа, сауҙа-күңел асыу, шулай уҡ медицина учреждениеларына берҙәй ҡағыла.
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, төҙөлөш тармағында 2010 йылда Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығында булдырылған «Йәшел стандарттар» күсемһеҙ милек объекттарын ирекле сертификациялау системаһы киң ҡулланыла башлай. Тәү сиратта «йәшел» төҙөлөш экологик яҡтан таҙа төҙөлөш материалдарын һәм заманса технологиялар ҡулланыуҙы, электр энергияһын һәм һыуҙы, шулай уҡ энергияның икенсе сығанаҡтарын һөҙөмтәле файҙаланыуҙы күҙ уңында тота.
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев һүҙҙәренсә, төбәктә «йәшел» төҙөлөштө индереү өсөн тейешле база булдырылған. Республиканың йәшәү эшмәкәрлеге хәүефһеҙлеге ғилми-тикшеренеү институты ҡарамағында ойошторолған күсемһеҙ милек объекттарын сертификациялау органы эшләй башланы. Бөгөнгә Өфө районындағы йорт сертификацияланған, «Шүлгәнташ» дәүләт ҡурсаулығы биләмәһендә төҙөлөүсе объектты сертификациялау процедураһы бара. «Йәшел» технологиялар индереүҙең мөһимлеген раҫларға кәрәкмәй, сөнки энергияны һәм ресурстарҙы һаҡлау менән бер рәттән тирә-яҡ мөхиткә, кешенең сәләмәтлегенә зыян килмәй», — тип билдәләне министр.


text:
Өфөлә инвалидтар өсөн юридик клиника асылды
Өфөлә «Йомарт йөрәк» хәйриә марафоны сиктәрендә инвалидтар өсөн юридик клиника асылды. Тәүге көндө консультация алырға 15 кеше килде, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Квалификациялы белгестәр барлыҡ һорауҙарға яуап бирҙе, дәүләт менән гарантияланған социаль ярҙам саралары тураһында һөйләне. Проект сиктәрендә бынай ярҙам бушлай күрһәтелә.
Мөрәжәғәт иткән граждандарҙың күпселеген инвалид бала тәрбиәләгән ғаиләләрҙең торлаҡ шарттарын яҡшыртыу, шулай уҡ индивидуаль торлаҡ төҙөү өсөн уларға ер участкалары бүлеү мәсьәләләре борсой.
Осрашыу барышында инвалидлыҡ буйынса пенсия күләме, өҫтәмә түләүгә хоҡуҡ, инвалидлыҡты билдәләү һәм уның буйынса ялыу биреү механизмы мәсьәләләре лә ҡуҙғатылды.
Әлеге проектты ойоштороусылар киләсәктә граждандар менән бындай осрашыуҙарға РФ Пенсия фонды, Медицина-социаль экспертиза бюроһы, ҡала хакимиәтенең торлаҡты бүлеү һәм иҫәпкә ҡуйыу бүлеге белгестәрен йәлеп итергә планлаштыра. Шулай уҡ айырым мәсьәләләргә арналған тематик консультациялар ойоштороласаҡ.
Граждандар Октябрь проспекты, 114/1 адресы буйынса Өфө хакимиәтенең Халыҡа социаль ярҙам идаралығында һәр шишәмбе һайын 16 сәғәттән 18-гә тиклем ҡабул ителә.


text:
Фото:
Башҡортостан халыҡ-ара ЮНЕСКО акцияһында ҡатнаша
Фото:
Бөгөн «Башҡортостан һәм хәҙерге донъя» халыҡ-ара проекты старт ала. 19 июлдән 28-енә тиклем ЮНЕСКО эштәре буйынса республика Комитеты делегацияһы Финляндияла, Швецияла, Норвегияла һәм Данияла буласаҡ.
Делегация составында — республика мәктәптәре һәм юғары уҡыу йорттары етәкселәре һәм иң яҡшы уҡытыусылары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре.
Акцияның маҡсаты — халыҡ-ара хәрәкәт активистары менән танышыу, эш тәжрибәһе менән уртаҡлашыу, Бөтә донъя ЮНЕСКО мираҫы объекттарын өйрәнеү, Федор Шаляпин һәм Рудольф Нуриев исемдәре менән бәйле иҫтәлекле урындарға барыу.
Скандинавия илдәрендә ватандаштар һәм ЮНЕСКО-ның төрлө программалары вәкилдәре, атап әйткәндә, Швецияның «Life-Link» экологик программаһы активистары менән осрашыуҙар планлаштырылған.
«Башҡортостан һәм хәҙерге донъя» халыҡ-ара акцияһы ЮНЕСКО эштәре буйынса РФ Комиссияһы ярҙамында, Халыҡ-ара Диалог һәм донъя халыҡтарының мәҙәниәттәрен яҡынайтыу йылы, Бөтә Рәсәй Уҡытыусы йылы һәм Башҡортостан Рнспубликаһы йылы сиктәрендә тормошҡа ашырыла.


text:
Фото:
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе ауылдағы бөтә төр хужалыҡтарға ярҙам итергә кәрәклеген билдәләне
Фото:
— Рәсәйҙең Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооперативтары ассоциацияһы съезында беҙ ауылдарҙағы яңы эш башлаған фермерҙарға һәм эшҡыуарҙарға ярҙам, уларға «аяҡҡа баҫырға» ярҙам итеүҙең ни тиклем мөһим булыуы тураһында һөйләнек, — тине Өфөләге Бөтә Рәсәй аграр форумында Владимир Путин.
Бындай программа яҡын арала раҫланасаҡ. Уны тормошҡа ашырыуға федераль бюджеттан 2 млрд һум йүнәлтеләсәк, — тип билдәләне Владимир Путин. — Төбәктәр был эшкә үҙ өлөшөн индерер, тип уйлайбыҙ.
Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе, быйыл ғаилә һөтсөлөк фермаларын үҫтереү программаһы киңәйтеләсәк, ер участкаларын рәсмиләштереү эштәре дауам ителәсәк, тип билдәләне.
— Был маҡсатҡа былтыр федераль һәм төбәк бюджеттарынан 120 млн һум йүнәлтелде. Быйыл был сумма 1,4 млрд һум самаһын тәшкил итәсәк, — тине премьер.
Форумдың пленар ултырышында Рәсәй Хөкүмәте башлығы ауыл хужалығы етештереүселәренең табышына һалым буйынса башланғыс ставканың ғәмәлдә булыу срогын оҙайтыу мәсьәләһен күтәрҙе.
— Был мәсьәлә тикшерелә, әлегә әҙер яуабы юҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Владимир Путин. – Әммә һәр осраҡта ла беҙ агросәнәғәт комплексы мәнфәғәттәренән сығып эш итәсәкбеҙ.


text:
Фото:
«ИКЕА» август башында асыласаҡ
Фото:
25 июндә Өфөлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов IKEA-ның Рәсәйҙәге идарасы директоры Пер Вендшлаг менән осрашты. Осрашыу барышында бөтә донъяға билдәле сауҙа селтәре вәкиленә Өфөлә «ИКЕА» мегакомплексын сафҡа индереү тураһында ҡул ҡуйылған акт тапшырылды.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, был объектты асыу буйынса эш күптән һәм ныҡышмал алып барылды.
— Күренеүенсә, тырышлығыбыҙ юҡҡа сыҡманы, маҡсатыбыҙға яҡынлаштыҡ, – тине Рөстәм Хәмитов «ИКЕА» вәкилдәренә актҡа ҡул ҡуйыр алдынан. – Республика Хөкүмәте өсөн һеҙгә ярҙам итеү бик мөһим. Был эш намыҫлы һәм асыҡ эшмәкәрлек һөҙөмтәһе булыуы менән әһәмиәтле. Беҙ Башҡортостандағы бизнесҡа һәр саҡ ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.
Рөстәм Хәмитов, ғәҙеллек һәм асыҡлыҡ шарттары булдырырға кәрәк, тип билдәләне.
— Бизнес юлындағы барлыҡ ҡаршылыҡтарҙы алып ташлаясаҡбыҙ, – тип хәбәр итте республика башлығы. – Был бик ҡатмарлы, әммә кәрәкле эш. Һеҙгә уның өсөн ҙур рәхмәт. Был тәжрибә һеҙҙе сыныҡтырғандыр, тип уйлайым.
«ИКЕА»ның Рәсәйҙәге идарасы директоры Пер Вендшлаг комплексты ғәмәлгә индереүгә рөхсәтте раҫлаусы документ алыуҙары менән бик бәхетле булыуын белдерҙе.
— Һуңғы бер нисә айҙа берлектә намыҫлы эшләй алыуыбыҙҙы иҫбатланыҡ, – тине ул. – Ышаныслы партнер булыуыбыҙҙы күрһәткәнбеҙҙер, тип уйлайым. Беҙҙең инвестициялар өсөн – был бик етди аҙым. Беҙ Рәсәйҙә ҡалабыҙ һәм бизнесыбыҙҙы үҫтерәсәкбеҙ.
Бынан тыш, Пер Вендшлаг, Өфө халҡы «ИКЕА»ның асылыуын күптән көтә, тип билдәләне.
— Беҙ продукциябыҙҙы һатып алыу мөмкинлеген генә түгел, шулай уҡ яңы эш урындары ла бирәбеҙ. «ИКЕА»ны август башында асыу планлаштырыла, – тине ул.


text:
"Рәсәйҙең йәш белгестәре" ойошмаһы төҙөлә
1 октябрҙә Тулала, Фән һәм техника йортонда, Рәсәйҙең йәш белгестәре Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының ойоштороу съезы үтәсәк. Унда Федерация Советы рәйесе, "Ғәҙел Рәсәй" сәйәси партияһы лидеры Сергей Миронов, Дәүләт Думаһы депутаттары, илдең 80 төбәгенән йәштәр йәмәғәт ойошмалары активистары ҡатнашасаҡ. Башҡортостандан был форумға БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының Йәмәғәт берекмәләре һәм милли сәйәсәт мәсьәләләре буйынса комиссияһы рәйесе Искәндәр Юлдашев барасаҡ.
Съезды ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, тәүге тапҡыр Рәсәйҙә социал-демократик ҡарашлы йәштәрҙе берләштереүҙе үҙ бурысы итеп ҡуйған йәмәғәт ойошмаһы төҙөлә. Мөмкинлектәр тигеҙлеге — Рәсәйҙең уңышлы киләсәге нигеҙе. Юҡһа, күп йәш кешеләр бөгөн ғәҙелһеҙлек менән бәрелешә: уларҙың мөмкинлектәре һәм перспективалары эш һөйөүсәнлегенә һәм талантына түгел, ә, башлыса, йәшәгән урынына, социаль сығышына, аҡсаһы булыу-булмауға бәйләнгән. Яңы йәмәғәт ойошмаһы тап уларҙың мәнфәғәттәрен яҡларға йыйына.


text:
Фото:
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу миграция процестарын да күҙ уңында тотасаҡ
Фото:
Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуға әҙерлек барышында дәүләт статистика органдары миграция хеҙмәте менән бергә халыҡтың миграцион хәрәкәтен ентекле статистик иҫәпкә алыуҙы тәьмин итергә тейеш.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 2010 йылдың 14 октябренән 25-енә тиклем үтәсәк. Миграция хеҙмәте хеҙмәткәрҙәренең граждандарҙың йәшәгән урын буйынса теркәлеү һәм иҫәптән төшөүҙе күҙәтеү ҡағиҙәләрен тикшереүе мөһим әҙерлек сараһы булып торасаҡ. Бындай тикшереүҙәр республиканың бөтә райондарында һәм ҡалаларында үтәсәк. Улар теркәлмәйенсә, паспортһыҙ, ғәмәлдән сыҡҡан паспорт йәки шәхесте раҫлаусы башҡа документтар буйынса йәшәгән граждандарҙы асыҡлаясаҡ. Был иҫәп алыу барышында халыҡтың күпме булыуы тураһында тулы һәм дөрөҫ мәғлүмәт алыуҙы тәьмин итәсәк.
Башҡортостанстат мәғлүмәттәренә ҡарағанда, сираттағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреүгә әҙерлек сиктәрендә Башҡортостанстат менән Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы араһында хеҙмәттәшлекте артабан үҫтерергә ҡарар ителде.


text:
Фото:
Башҡортостан һәм Марий Иле парламентарийҙары хеҙмәттәшлеген нығыта
Фото:
Бөгөн марий парламенты вице-спикеры, социаль үҫеш буйынса комитет рәйесе Ольга Цветкова етәкселегендә Марий Иле Республикаһы Дәүләт Йыйылышы делегацияһы яуап сәфәре менән Өфөгә Башҡортостан депутаттары менән осрашыуға килде.
Бындай осрашыу былтыр апрелдә үткәрелгәйне. Ул саҡта беҙҙең республика парламентарийҙары Марий Иле Республикаһына барҙы, унда ике республиканың ҡануниәт органдары араһында Парламент-ара хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылғайны.
Башҡортостанға килгән Марий Иленән ҡунаҡтар республика парламентының эш тәжрибәһе менән танышасаҡ, ҡайһы бер сараларҙа ҡатнашасаҡ.


text:
Мәскәүҙә Рөстәм Хәмитов менән Владимир Путиндың осрашыуы үтте
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте рәйесе Владимир Путин Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән эш осрашыуы үткәрҙе. Унда йыл эсендә республиканың социаль-иҡтисади үҫеш һөҙөмтәләре тикшерелде, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте. Дөйөм алғанда, республиканың сәнәғәт, ауыл хужалығы, төҙөлөш комплексы өлкәләрендәге етештереү күрһәткестәре насар түгел.
Рөстәм Хәмитов республиканың 2011 йылда уңышлы эшләүен билдәләне. Башҡортостан Президенты Владимир Путинды төп эш һөҙөмтәләре менән таныштырҙы һәм төбәк продукты буйынса республиканың 110 процентҡа сығыуын билдәләне, был Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән юғарыраҡ – яҡынса 940-950 миллиард һум.
— Быйыл иһә төбәк продуктының күләме 1 триллион һумды тәшкил итәсәк, — тип ышандырҙы Рөстәм Хәмитов.
Республика Президенты сәнәғәт производствоһы индексының 109,7 процентҡа етеүен билдәләне.
— Предприятиеларҙың алған килеме буйынса беҙ Рәсәйҙә ныҡлы позиция биләйбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты. – Был йүнәлештә беҙ аныҡ эш итәбеҙ. Предприятиеларҙың 80 проценттан ашыуы табышлы эшләй.
2010 йылдағы ҡоролоҡтан һуң республикала ауыл хужалығындағы хәлдәр яйға һалынды. Аграрийҙар яҡшы уңыш – 3 миллион тоннанан ашыу иген алды, ике йыллыҡ мал аҙығы запастары әҙерләнде.
— Сәсеү кампанияһы менән дә проблемалар юҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк башлығы. – 2011 йылда ауыл халҡына ярайһы уҡ яҡшы ярҙам күрһәттек, Рәсәй Федерацияһы менән бергә яғыулыҡ һатып алыуға субсидия бүлдек, орлоҡ менән ярҙам иттек.
Башҡортостан Президенты төҙөлөш комплексы өлкәһендә лә уңыштар булыуын билдәләне.
Планға ярашлы республикала 2 миллион 100 мең квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән. Уларҙың 75 проценты – шәхси торлаҡ. Төбәк башлығы ауыл ерендә төҙөлөштөң әүҙем барыуын билдәләне.
— Беҙ ярҙам итәбеҙ, майҙансыҡтар бүлеп бирәбеҙ, инфраструктураны үҙ өҫтөбөҙгә алабыҙ. Һәм был һөҙөмтәләр бирә. Быйыл 2 миллион 350 мең квадрат метр торлаҡты сафҡа индереү планлаштырыла, ә 2015 йылда беҙ 3 миллион квадрат метрға сығырға тейешбеҙ.
Рөстәм Хәмитов инвестицион эшмәкәрлек, тышҡы сауҙа әйләнеше, эш хаҡының 12 процентҡа артыуы тураһында һөйләне. Осрашыуҙа мәғариф һәм мәктәпкәсә белем биреү учреждениелары хеҙмәткәрҙәренең уртаса эш хаҡын арттырыу мәсьәләләре тикшерелде.
— Быйыл беҙҙә 52 яңы балалар баҡсаһы төҙөләсәк, — тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Үткән йылда 10,5 мең урынлыҡ балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды. Был мәсьәләне төрлө ысулдар менән хәл итәбеҙ.
Рәсәй Хөкүмәте рәйесенең Башҡортостан Президенты менән эш осрашыуы барышында һаулыҡ һаҡлау өлкәһен яңыртыу мәсьәләләре лә тикшерелде. Владимир Путин һаулыҡ һаҡлау объекттары һаны менән ҡыҙыҡһынды.
— Беҙҙә 11 район-ара, биләмә-ара медицина учреждениеһы бар, — тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Уларға капиталь ремонт үткәреләсәк. 4 миллиард һумға төрлө медицина ҡорамалдары һатып алынасаҡ.
Осрашыу аҙағында Рөстәм Хәмитов республика власының халыҡҡа йөҙө менән борола башлауын билдәләне.
— Власть халыҡҡа яҡыныраҡ булырға тейеш. Эшләйбеҙ, подъездарҙы, урамдарҙы, йорт алдарын төҙөкләндереү, яҡтыртыу, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, транспорт буйынса мәсьәләләрҙе хәл итергә тырышабыҙ, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
Республиканың спорт өлкәһендәге мөмкинлектәре лә билдәләнде. 2012 йылда Өфөлә йәштәр араһында хоккей буйынса донъя чемпионаты үтәсәк.
— Быйыл Өфөлә биатлон буйынса йәйге донъя чемпионаты үтәсәк. 2013 йылдың февралендә 10-14 йәштәрҙәге балалар араһында ҡышҡы уйындар – бәләкәй Олимпия уйындарын үткәрәсәкбеҙ. Яҡынса 30 илдән меңләгән ҡатнашыусы киләсәк. Ярыштарға әҙерлек тейешле кимәлдә алып барыла.


text:
дүшәмбе, 16 гыйнвар 2017, Казан вакыты 13:56
Белорет районы Тирлән ҡасаһында унберенсе синыф уҡыусыһы Иван Первушин өлкән йәштәге бер ҡатынды уттан ҡотҡарған. Ул төндә яңғыҙ ҡатындың йортонда янғын сығыуын күреп ҡала һәм ярҙамға ашыға. Тәҙрәләрҙе ватып өйгә инә һәм фажиғәгә тарыусыны ҡотҡара. Иван Первушинға күршеләре лә ярҙамға килә. Шулай итеп, 11-се синыф уҡыусыһы кеше ғүмерен ҡотҡарып алып ҡала. Ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығында әлегә егеттең был батырлығын нисегерәк баһаларға белмәйҙәр. Өфөлә иһә иҡтисади енәйәттәргә ҡаршы көрәш идаралығы хеҙмәткәрҙәре 100 миллион һумлыҡ ялған аҡсалар тапҡан. Башҡаланың Совет районында урынлашҡан банктарҙың береһендә кредит түләүҙәрен ҡабул итеү буйынса автоматлаштырылған кассаларҙа 500 һумлыҡ 250 ялған аҡса табыла, тип хәбәр итә РИА НОВОСТИ агентлығы. Иҡтисади енәйәттәргә ҡаршы көрәш идаралығы тикшереү барышында аҡсаларҙы кем түләгәнен дә асыҡлай. Һуңынан уның фатирында 500 һумлыҡ 200 мең һәм 100 һумлыҡ 600 ялған аҡса табыла. Енәйәт эше ҡуҙғатылған.


text:
Хакимиәт авария хәлендәге йорттан унда йәшәүселәрҙе сығара алманы
Өфөнөң Калинин райсуды ошо көндәрҙә бик һирәк була торған бер хәлде ҡараны. Район хакимиәте иҫке йорттан унда йәшәүселәрҙе сығарырға талап итеп дәғүә белдергән. Уларға төҙөкләндерелгән торлаҡ тәьмин ителгән, ләкин кешеләр был йомарт тәҡдим менән файҙаланыуҙан ҡәтғи баш тартҡан. Үҙ позицияһын улар ғаиләләрендә үҙ аллы йөрөй алмаған һәм даими врач күҙәтеүенә мохтаж булған өлкән йәштәге ҡатын йәшәүе менән аңлаттылар. Бирелгән фатир иһә бишенсе ҡатта урынлашҡан. Үҙ йорттарын өфөлөләр авария хәлендә тип иҫәпләмәй һәм икенсе торлаҡ алыуға бер ниндәй дәғүә белдермәй.
Йорттоң авария хәлендә булыуы тураһында һығымта 1999 йылда төҙөлгән. Бөтә был ваҡыт эсендә йорт хужалары бер ниндәй ғәҙәттән тыш хәлһеҙ йәшәгән, тип хәбәр иттеләр Калинин прокуратураһында. Шуға күрә суд уларҙы яҡланы һәм район хакимиәте дәғүәһен кире ҡаҡты. Уның вәкиленә ҡабаттан тикшереү үткәрергә һәм, торлаҡтың авария хәлендә булыуы раҫланған осраҡта, ҡабаттан судҡа мөрәжәғәт итергә тәҡдим итте.


text:
Башҡортостандың Шаран районында күп балалы ғаиләләр өҫтәмә ташламалар менән файҙалана
Шаран районында 18 йәшкә тиклемге өс һәм унан да күберәк балалар тәрбиәләгән 451 ғаилә йәшәй. Шуларҙың 79-ында ата-әсәләрҙең дүртәр балаһы бар, ә 30-ҙан ашыу ғаиләлә биш һәм унан күберәк балалар үҫә. 68 ҡатын-ҡыҙ "Әсәлек даны" миҙалы менән бүләкләнгән.
Күп балалы ғаиләләр дәүләт менән бирелгән билдәле ташламалар менән файҙалана. Улар айлыҡ аҡсалата компенсация ала. Был категориялағы ғаиләләрҙән өс йәшкә тиклемге балаларға туҡланыуҙа ярҙам күрһәтелә.
Шулай уҡ күп балалары ғаиләләр мәктәп формаһы һатып алыуға компенсация ала, уҡыусыларға район биләмәһендә автобустарҙа йөрөү өсөн транспорт картаһы бирелә.
— 14 йәшкә тиклемге биш йәки унан күберәк балаһы булған ғаиләләр 500 һумға президент бүләге аласаҡ, — тине хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау бүлеге начальнигы Леонид Яковлев, — әле беҙ сауҙа ойошмалары менән аҙыҡ-түлек йыйылмаһын ҡайтарыуға килешеү төҙөйбеҙ.


text:
29-сы китапханала "Наркотиктарһыҙ тормош" күргәҙмәһе
Өфөнөң 29-сы китапханаһында "Наркотиктарһыҙ тормош" социаль плакаттар күргәҙмәһе асылды. Шулай итеп, китапхана коллективы "Мин тормошто һайлайым" наркотиктарға ҡаршы профилактика буйынса ижади эштәр ҡала конкурсында ҡатнашыуға үҙ уҡыусыларын йәлеп итергә ниәтләй.
Конкурста "Эссе", "Социаль реклама", "Мультимедия презентацияһы" һәм "Коллаж" номинациялары тәҡдим ителә. Ижади эштәр наркоманияны иҫкәртеүгә, балаларҙа һәм йәштәрҙә сәләмәт йәшәү рәүеше тәрбиәләүгә йүнәлтелергә тейеш.


text:
Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы водителдәрҙе юлдарҙа иғтибарлыраҡ булырға саҡыра
Һамар-Өфө-Силәбе автомобиль магистрале идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, Ырымбур өлкәһенең, Башҡортостан һәм Татарстандың федераль кимәлдәге автомобиль юлдарында һауа шарттары насар булмаҡсы. Боҙлауыҡ, томан, ҡар ятыуы көтөлә. Күреү мөмкинлеге – 500-1000 метр.
Һауа торошоноң тотороҡһоҙ булыуы сәбәпле республика юлдарында ла хәрәкәт итеү ауырлаша.
Ошоға бәйле ярҙам хеҙмәте водителдәрҙе юл ҡағиҙәләрен теүәл үтәргә саҡыра.
Автотрассалар буйлап хәрәкәт итеүгә бәйле барлыҡ һорауҙар буйынса Һамар-Өфө-Силәбе автомобиль магистрале идаралығының тәүлек әйләнәһенә эшләүсе 8 (347) 228-12-18 телефонына мөрәжәғәт итергә мөмкин.
Бынан ваҡытлыса ял итеү майҙансыҡтары хаҡында мәғлүмәт алырға була, тип хәбәр иттеләр Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
8 февраль
8 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 39-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 326 көн ҡала (кәбисә йылында 327).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Йәш герой-антифашист көнө.
- Ираҡ — Революция көнө.
- Рәсәй — Рәсәй фәне көнө.
- Рәсәй — Риелтор көнө.
- Рәсәй — Хәрби топограф көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1672 — Исаак Ньютон төҫ һәм яҡтылыҡ тураһында доклад менән сығыш яһай.
- 1724 — Рәсәй фәндәр академияһын ойоштороу тураһындағы указға Император Пётр I ҡул ҡуя.
- 1943 — Икенсе бөтә донъя һуғышы: совет ғәскәрҙәре Курск ҡалаһын ала.
- 2002 — Солт Лейк Сити ҡалаһында XIX ҡышҡы Олимпиада уйындары башлана.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1834 — Менделеев Дмитрий Иванович, Бөйөк урыҫ химигы, педагог һәм йәмәғәт эшмәкәре.
- 1828 — Жюль Верн, француз яҙыусыһы, фәнни фантастикаға нигеҙ һалыусы.
- 1873 — Ҡулаев Мөхәмәтхан Сәхипгәрәй улы, башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре, телсе, табип. Башҡорт Хөкүмәте рәйесе.
- 1920 — Закир Ханов, Башҡортостандың халыҡ артисы.
- 1931 — Таһирова Майя Авзал ҡыҙы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисткаһы.


text:
Төбәктә «Йәйғор» балалар метеостанцияһы булдырылды
Благовещенда ҡаланың балалар техник ижад үҙәге уҡыусыларының үҙаллы метеорологик күҙәтеүҙәр үткәреү мөмкинлеге тыуҙы.
— «Йәйғор» балалар метеостанцияһы заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған, уның ярҙамында уҡыусылар һауа торошо хаҡында ентекле мәғлүмәт ала, атмосфера баҫымы динамикаһын үлсәй һәм анализлай, ел йүнәлешен һәм көсөн өйрәнә. Бынан тыш, балалар үҙаллы яуым-төшөм күләмен үлсәй, — тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
Благовещен техник ижад үҙәге уҡытыусылары һүҙҙәренсә, балалар метеостанцияһы ҙур әһәмиәткә эйә, сөнки яңы уҡытыу алымы уҡыусыларҙа үҙаллы эҙләнеү, мәғлүмәт эшкәртеү һәм анализлау оҫталыҡтарын формалаштырыуҙа булышлыҡ итәсәк. Бынан тыш метеостанция асыу балаларға тәбиғәткә тағы ла яҡыныраҡ булырға ярҙам итәсәк.
Метеостанциянан тыш, үҙәктә «Ер-һауа-һыу» балалар ғилми-тикшеренеү экологик күҙәтеү лабораторияһы эшләй башланы, ул төрлө тикшеренеүҙәр үткәреү өсөн тәғәйенләнгән.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең Хәүефһеҙлек советы секретары менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең берлектәге кәңәшмәһендә ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең Хәүефһеҙлек советы секретары менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең берлектәге кәңәшмәһендә ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең Хәүефһеҙлек советы секретары менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиленең берлектәге кәңәшмәһендә ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
29 сентябрҙә Ульяновскиҙа Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең Хәүефһеҙлек советы секретары Николай Патрушев менән Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабичтың берлектәге күсмә кәңәшмәһендә ҡатнашты. Был хаҡта республика Башлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Кәңәшмәлә һыу менән файҙаланыу өлкәһендәге хоҡуҡ боҙоуҙарға ҡаршы көрәш һәм һыу ресурстарын файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген күтәреү буйынса саралар тикшерелде. Шулай уҡ оборона-сәнәғәт комплексы предприятиеларын һәм ойошмаларын кадрҙар менән тәьмин итеү мәсьәләләре ҡаралды.
Михаил Бабич һыу ресурстарының Волга буйы федераль округы өсөн әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ булыуын билдәләне. Ул тағы ла бер мөһим проблемаға – тәбиғәт-климат шарттары тәьҫирендә барлыҡҡа килгән аҙ һыулылыҡҡа туҡталды. Белгестәр баһалауынса, ул 2029 йылға тиклем дауам итәсәк. Округ йылғаларындағы һыуҙың кимәле кәмей, был экологик һәм иҡтисади проблемалар тыуҙыра. Атап әйткәндә, һыу транспортында йөк ташыу күләме кәмей, уларҙың үҙҡиммәте арта. Йылға буйлап йөк ташыуҙан мәжбүри баш тартыу йылына миллиондарса һум менән иҫәпләнгән финанс юғалтыуҙарға килтерә. Бер үк ваҡытта автомобиль юлдарында көсөргәнеш арта, һөҙөмтәлә уларҙы ремонтлау өсөн сығымдар күбәйә. Һуңғы биш йылда ошо маҡсатҡа өҫтәмә сығымдар 3 миллиард һум тәшкил иткән.
Михаил Бабич һүҙҙәренсә, Нижегородка өлкәһенең Большое Казино ҡасабаһы янында түбән баҫымлы гидроҡоролма төҙөү – проблеманы хәл итеү юлдарының береһе. 41,5 миллиард һумлыҡ проект ғәмәлгә ашырылыу кимәлендә.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле һыу менән файҙаланыу өлкәһендәге хоҡуҡ боҙоуҙарға һәм енәйәттәргә бәйле киҫкен проблемаларҙы ла билдәләне. Атап әйткәндә, ул законһыҙ рәүештә руда булмаған төҙөлөш материалдарын сығарыу темаһын күтәрҙе.
Рәсәйҙең Хәүефһеҙлек советы секретары Николай Патрушев илдең иҡтисадын һәм экологик хәүефһеҙлеген тотороҡло үҫтереү бурыстарын хәл итеү һыу ресурстарын һөҙөмтәле файҙаланыуға бәйле булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Өҫтәүенә бөгөнгө көндә аҙ һыулылыҡ, һыу ятҡылыҡтарының бысраныуы, тармаҡтағы криминаль хәлдәр менән бәйле мәсьәләләр бар.
Николай Патрушев шулай уҡ халыҡты сифатлы һыу менән тәьмин итеү, гидротехник ҡоролмаларҙың хәүефһеҙлеге, һыу менән файҙаланыу өлкәһендәге криминаль күренештәргә ҡаршы әүҙем көрәш алып барыу мәсьәләләрен хәл итеүгә иғтибарын йүнәлтте.


text:
Фото:
Өфөлә юғары уҡыу йорттары студенттары араһында республика иҡтисад олимпиадаһы үтә
Фото:
Юғары уҡыу йорттары студенттары араһында Республика иҡтисад олимпиадаһы 15 апрелдә Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы нигеҙендә үтәсәк. Студенттарҙың ижади һәләтен үҫтереү, белем кимәлен күтәреү, һәләтле йәштәрҙе асыҡлау, конкурсанттарға үҙҙәрен күрһәтергә мөмкинлек биреү, БР кадрҙар потенциалы резервын булдырыу уның төп маҡсаты иҫәпләнә.
Олимпиадала Башҡортостан Республикаһының алдынғы юғары уҡыу йорттарынан 150-гә яҡын йәш кеше ҡатнашасаҡ. Уларға предприятие иҡтисады, финанс-иҡтисади анализ, һалым һәм һалым һалыу кеүек номинацияларҙа мәсьәләләр эшләргә тура киләсәк. Бынан тыш, «олимпиясыларға» «КонсультантПлюс» белешмә-хоҡуҡ системаһы менән ғәмәлдә ҡулланып күрһәтергә кәрәк буласаҡ.
Олимпиада еңеүселәре БР Мәғариф министрлығы дипломдары, шулай уҡ “Мәғариф” өҫтөнлөклө милли проекты сиктәрендә бүленгән аҡсалата гранттар менән бүләкләнәсәк.
Был сараны БР Мәғариф министрлығы, «Респект» хоҡуҡ компанияһы ойоштора.


text:
Өфөлә файҙаланылмаған ер участкалары кире ҡайтарыла башланы
Өфө хакимиәтенең Ер ресурстары идаралығы ҡала биләмәһендәге файҙаланыуға бирелгән ерҙәргә инвентаризация үткәрә. Бының өсөн ведомство әүәлерәк төҙөлөш өсөн бүленгән ер участкаларын тикшерә. Башҡортостандың баш ҡалаһы мэрияһынан хәбәр итеүҙәренсә, ошондай ҡайһы бер участкалар төҙөүселәр менән файҙаланылмай, участкалар ташландыҡ хәлдә, уларҙы сүп-сар баҫҡан.
Миҫал өсөн, «Мастер» производство-коммерция компанияһына 2005 йылда хакимиәт-ҡунаҡхана комплексын проектлау һәм төҙөү өсөн Киров урамынан дөйөм майҙаны 5848 квадрат метрлыҡ ер участкаһы бирелгән. Компания объектты төҙөү түгел, төҙөлөш өсөн кәрәкле документтарҙы рәсмиләштереү, иҫке һәм авария хәлендәге йорттарҙа йәшәүселәрҙе яңыһына күсереүҙе лә хәстәрләмәгән. Әйтергә кәрәк, тап ошо ҡала үҙәгендәге ер участкаһын файҙаланыуҙағы төп шарттарҙың береһе булған.
Өфө хакимиәтенең суд органдарына мөрәжәғәтенән һуң, Башҡортостандың Арбитраж суды «Мастер» компанияһына хоҡуҡи баһа биргән һәм намыҫһыҙ арендаторҙан ер участкаһын бушатыуҙы талап иткән. Әлеге ваҡытта участка бушаған һәм ошо уҡ тәғәйенләнеше буйынса аукционға ҡуйылған.
Ер ресурстары идаралығында әйтеүҙәренсә, бындай участкаларҙы асыҡлау буйынса эштәр киләсәктә лә дауам ителәсәк.


text:
Силәбелә тәүге тапҡыр башҡорт Ҡыш бабайҙары конкурсы уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Силәбелә тәүге тапҡыр «Ҡыш Бабай-2016» башҡорт Ҡыш бабайҙары конкурсы уҙғарыла. Унда 18 йәштән алып Ҡыш бабайҙар ҡатнаша ала. Ғаризалар 30 ноябргә тиклем ҡабул ителә, тип хәбәр итте Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
Ҡыш бабайҙарға ике конкурста ҡатнашырға тәҡдим ителә. Тәүгеһе — дефиле. Бында ҡатнашыусылар үҙҙәренең образын күрһәтергә тейеш. Икенсе конкурс «Ҡыш бабайҙың визит карточкаһы» тип атала. Конкурсантҡа башҡортса шиғыр, йыр-моң ярҙамында үҙе тураһында һәм ни өсөн тап ул иң яҡшы Ҡыш бабай икәнлеге хаҡында һөйләргә кәрәк. Сығыш өсөн ике минут бирелә.
Конкурстың маҡсаты — башҡорттарҙың традицияларын тергеҙеү һәм һаҡлау, үҙешмәкәр артистарҙың абруйын күтәреү, халыҡ сараларын ойоштороуҙа һәм үткәреүҙә яңы ижади алымдар эҙләү. Еңеүселәрҙе Яңы йыл бүләктәре һәм аҡсалата приздар көтә. Гран-приҙың суммаһы биш мең һум тәшкил итә.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Өфөлә ҡунаҡханалар төҙөү өсөн барлыҡ шарттар ҙа булдырыласаҡ»
Өфөлә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәренең самиттарына әҙерлек сиктәрендә яңы ҡунаҡханалар төҙөү өсөн иң уңайлы шарттар булдырыласаҡ. Был хаҡта республика Президенты Рөстәм Хәмитов халыҡ-ара саммиттарға әҙерлек буйынса кәңәшмәлә хәбәр итте.
— Өфөлә ҙур халыҡ-ара саралар үтәсәк. Декабрҙә – йәштәр араһында хоккей буйынса донъя чемпионаты, киләһе йылда Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары үтә. 2015 йылда Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы һәм БРИКС илдәре башлыҡтарының самиттарын ҡабул итәбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бынан тыш, Өфөлә ете меңгә яҡын спортсы ҡатнашлығындағы Бөтә донъя уйындарын үткәреү буйынса 2021 йылға заявка биреү кампанияһында ҡатнашасаҡбыҙ. Был бик абруйлы һәм яуаплы саралар, уларҙы юғары кимәлдә үткәрергә тейешбеҙ.
Шул уҡ ваҡытта, Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, ҡунаҡханалар етешмәү мәсьәләһен хәл итеү талап ителә.
— Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы форумында алты мең кешенең ҡатнашыуы көтөлә. Өфөнөң әлеге ҡунаҡханалар комплексы менән ул кешеләрҙең барыһын да урынлаштыра алмаясаҡбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы. – Бөгөнгө көнгә республикалағы ҡунаҡханалар һаны дөйөм Рәсәй кимәленән кәмерәк. Башҡортостан Волга буйы федераль округында һигеҙенсе урында тора.
Өфөлә йәмғеһе 48 ҡунаҡхана бар. Шул уҡ ваҡытта ҡунаҡхана бизнесының табышы буйынса республика Волга буйы федераль округында – беренсе, ил буйынса етенсе урынды биләй.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Ирек Ялалов кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы ҡалала төҙөләсәк ҡунаҡханалар проекттары менән таныштырҙы. Объекттарҙы тәү сиратта «Карауанһарай» сауҙа-эш комплексы, Конгресс-холл биләмәләрендә төҙөү планлаштырыла. Шулай уҡ Ирек Ялалов башҡа проекттар тураһында ла һөйләне. Улар араһында — «Аҡбуҙат» ипподромы янындағы, Маяковский скверы ҡаршыһындағы, Революцион, Гоголь урамдарындағы, Цюрупа һәм Вәлиди урамдары киҫешкән урындағы ҡунаҡханалар, «Башҡортостан» ҡунаҡханаһына өҫтәп төҙөләсәк 139 бүлмәле бина.
— Төҙөлөштө башлар өсөн, бер нисә мәсьәләне хәл итеү зарур, — тип билдәләне Өфө мэры. – Был объекттарҙы тейешле ташламалар менән өҫтөнлөклө проекттар төркөмөнә индерергә, шулай уҡ инфраструктура булдырыуҙа ярҙам күрһәтергә кәрәк.


text:
Төбәктең юғары уҡыу йорттары студенттары Рәсәй Президенты һәм Хөкүмәте стипендияларына лайыҡ булды
Рәсәй Федерацияһы Президенты һәм Хөкүмәте стипендиялары юғары уҡыу йорттарында көндөҙгө бүлектә белем алған, уҡыуҙа һәм ғилми эшмәкәрлетә юғары ҡаҙаныштарға өлгәшкән студенттарға һәм аспиранттарға ярҙам итеү өсөн булдырылған.
Башҡортостанда 2012-2013 уҡыу йылында ил башлығы стипендияларын 27 студент һәм 7 аспирант аласаҡ. Уларҙың күпселеге Өфө дәүләт авиация техник университетында белем ала. РФ Президенты стипендиялары менән әлеге университетта уҡыған 19 студент һәм 4 аспирант билдәләнгән. Шулай уҡ исемлектә М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетынан – 4 студент, Башҡорт дәүләт университетынан һәм Өфө дәүләт нефть техник университетынан – икешәр студент һәм берәр аспирант, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университетынан 1 аспирант бар.
РФ Хөкүмәте стипендияларына 66 кеше лайыҡ булды. Бында шулай уҡ Өфө дәүләт авиация техник университеты алдынғылыҡты бирмәй: 48 студент һәм 7 аспирант. Артабан М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты (4 студент), Башҡорт дәүләт университеты (3 студент һәм 1 аспирант) һәм Өфө дәүләт нефть техник университеты (3 студент) килә.
Стипендиаттарҙың тулы исемлеге бында урынлаштырылған.


text:
Өфөлә II Төбәк-ара кадрҙар форумы уҙасаҡ
30-31 октябрҙә Өфөлә «Кешелек капиталына инвестициялар – Рәсәй төбәктәренең иҡтисади үҫешен хәл итеүсе фактор» II Төбәк-ара кадрҙар форумы үтәсәк.
Форумдың маҡсаты – Рәсәйҙең төп дәүләт һәм шәхси ойошмалары етәкселәре һәм белгестәре, шулай уҡ кадрҙар сәйәсәтен тормошҡа ашырыуға яуаплы дәүләт власы һәм идаралыҡ органдары вәкилдәре өсөн тәжрибә һәм кадрҙар менән идара итеү инновацион технологиялары менән уртаҡлашыу буйынса мәғлүмәт майҙансығы ойоштороу.
Кадрҙар форумы эшендә илдең ҙур компаниялары етәкселәре һәм эксперттар ҡатнашасаҡ, тип планлаштырыла. Башҡа ҡатнашыусылар исемлегендә – кешелек ресурстары менән идара итеү буйынса белгес-практиктар, халыҡ-ара кимәлдәге идаралыҡ һәм хеҙмәт иҡтисады өлкәһендәге бизнес-консультанттар, HR-хеҙмәте провайдерҙары һәм тренерҙары.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, төбәк-ара кадрҙар форумы программаһында – дискуссия майҙансыҡтары үткәреү. Уларҙың береһе Башҡортостан иҡтисадында йәш белгестәргә талап дисбалансы һәм уларҙы уҡыу йорттарында әҙерләү кеүек көнүҙәк темаға арналасаҡ. Был проблеманы тикшереүҙә республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова ҡатнашасаҡ.
Төбәк-ара кадрҙар форумын үткәреү урыны – БР Милли йәштәр театры.


text:
Алдағы көндәрҙә Башҡортостанда һауа торошонда киҫкен үҙгәрештәр көтөлмәй
Ағымдағы аҙна аҙағына тиклем Башҡортостанда һауа торошо артыҡ үҙгәрмәйәсәк. Республика буйынса башлыса яуым-төшөмһөҙ буласаҡ. Был турала «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева хәбәр итте.
— Төнөн уртаса температура төбәктә минус 14-15 градус тәшкил итәсәк. Көндөҙ — минус 9-14, — тип билдәләне ул. – Төньяҡ-көнсығышта ғәҙәттәгесә һауығыраҡ буласаҡ. Көндөҙ термометр бағанаһы унда минус 19-ға тиклем төшәсәк, төндә 25-30 градус һыуыҡ буласаҡ.
Шулай уҡ айырым райондарҙа бер аҙ ҡар яуыуы ла ихтимал. Анна Козаева һүҙҙәренсә, Башҡортостанда һауа торошо ғинуарҙың икенсе яртыһында үҙгәрә башлаясаҡ.


text:
Аҡһаҡ Тимер
Аҡһаҡ Тимер, Тимер ибн Тарағай Барлас (урыҫ. Тиму́р; Тамерлан) — (8 апрель[1][2] 1336, Хужа Илгәр ауылы, хәҙерге Үзбәкстан — 18 февраль 1405, Отрар, хәҙерге Ҡаҙағстан; чагатай телендә تیمور (Temür, Tēmōr) — «Тимер») — Урта, Көньяҡ һәм Көнбайыш Азия, шулай уҡ Кавказ, Волга буйы һәм Русь тарихында тәрән эҙ ҡалдырған шәхес, яулап алыусы. Атаҡлы йыhангир, әмир (1370 йылдан). Баш ҡалаһы Сәмәрҡәнд булған империяға һәм Тимуридтар династияһына нигеҙ һалыусы.
Аҡһаҡ Тимерҙең исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Риүәйәттәргә , ғөмүмән, башҡорт халҡының ауыҙ-тел ижадына ҡарағанда, уны халҡыбыҙ Аҡһаҡ Тимер тип йөрөткән. Тулы исеме Тимер ибн Тарағай Барлас (Tīmūr ibn Taraġay Barlas — (аләм-насәб-нисба) ғәрәп традицияһына ярашлы Барластан Тимер Тарағай улы. Сығатай һәм монгол телдәрендә (икеһе лә алтай телдәренән) Temür йәки Темир — аңлашылып тора, башҡортса ла «тимер».
Сыңғыҙ хан нәҫеленән булмағас, Тимер бөйөк хан исемен йөрөтә алмаған, үҙен тик әмир тип кенә атаған. Ләкин 1370 йылда сыңғыҙыйҙар менән туғанлашып, Тимер Гурган исемен алған[3] (Timūr Gurkānī, (تيموﺭ گوركان), Gurkān — күрүгән йәки хүргән, «кейәү»; монголсанан фарсылашҡан вариант. Бынан һуң Тимер, хан нәҫеле сыңғыҙыйҙар менән туғанлашып, уларҙың йорттарына иркен инә һәм теләгәнен эшләй алған[4]. Фарсы телендәге күп кенә сығанаҡтарҙа Тимур-э Лянг (Tīmūr-e Lang, تیمور لنگ) «Аҡһаҡ Тимер» тип аталғаны күренә, мыҫҡыллы ҡараш булғандыр инде[5] Был көнбайыш телдәргә (Tamerlan, Tamerlane, Tamburlaine, Timur Lenk) һәм урыҫ теленә лә ингән,әммә исемдә кире ҡараш сағылмай һәм «Тимер» исеме менән ҡатар йөрөй.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аҡһаҡ Тимер // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.


text:
Льготниктар социаль хеҙмәтләндереүҙәр пакеты алыуҙы яңырта ала
2011 йылдың 1 ғинуарынан федераль льготниктар өсөн бушлай дарыуҙар һәм санаторийға путевкалар алыу ике өлөшкә бүленде. Бушлай дарыу алыуға һәм санаторийҙа дауаланыуға (был ике статья бер финанс юлында алынды) хоҡуғын үҙендә ҡалдырыусы граждандар категорияһы 2011 йылдың беренсе кварталында, дарыу алыуға хоҡуҡты һаҡлап, путевканан баш тарта ала. Бының өсөн 2011 йылдың 1 апреленә тиклем Пенсия фондының төбәк органдарына ғариза бирергә кәрәк.
Рәсәй Федерацияһының 345-се «Дәүләт социаль ярҙамы тураһында» Федераль законға үҙгәрештәр индереү тураһында” Федераль законына тейешле төҙәтмәләр индерелде. Был турала видеоконференция режимында дарыуҙар менән тәьмин итеү буйынса федераль селектор кәңәшмәһендә Рәсәй һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министры Татьяна Голикова хәбәр итте.
Башҡортостандан видеоселекторҙа БР Хөкүмәте Аппаратының һаулыҡ һаҡлау, социаль үҫеш һәм административ органдар менән үҙ-ара хеҙмәттәшлек бүлеге мөдире Динар Вәлиуллин, БР һаулыҡ һаҡлау министры вазифаһын башҡарыусы Георгий Шебаев, Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса Территориаль органы етәксеһе Салауат Дауытов, «Башфармация» дәүләт унитар предприятиеһы генераль директоры вазифаһын башҡарыусы Минзәлә Ғәлиева ҡатнашты.
Федераль регистрҙың төбәк сегменты мәғлүмәттәренә ярашлы, 2010 йылдың 10 декабренә ҡарата Башҡортостанда дәүләт социаль ярҙамы алыу хоҡуғына эйә булған граждандар һаны 96528 кеше тәшкил итте. 2010 йылға дөйөм финанслау күләме 810865,3 мең һум тәшкил итә.


text:
Фото:
Әхәт Фәсхетдинов вафат булды
Фото:
2010 йылдың 11 ғинуарында 60-сы йәшендә Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәтен һәм сәнғәтен үҫтереүгә ҙур өлөш индергән Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған артисы, Р.Нуриев исемендәге Башҡортостан хореография училищеһы директоры Әхәт Әхмәт улы Фәсхетдинов ҡапыл вафат булды.
Әхәт Фәсхетдинов 1950 йылдың 21 мартында Башҡорт АССР-ы Баймаҡ районының Темәс ауылында тыуған. Уның ижади биографияһы 1967 йылда Башҡортостандың Халыҡ бейеүҙәре ансамблендә (хәҙерге Ф. Ғәскәров исемендәге Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле) башлана. 1987 йылда Н.К.Черкасов исемендәге Ленинград дәүләт театр, музыка һәм кинематография институтын тамамлағандан һуң Әхәт Әхмәт улы республиканың төп бейеү коллективына директор булып ҡайта. Унан һуңғы йылдарҙа Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры директоры урынбаҫары, Өфө хореография училищеһы директоры, Башҡортостан Республикаһы музыкаль-сәхнә сәнғәте ижади берекмәһе генераль директоры урынбаҫары булып эшләй. 1998 йылда Башҡорт дәүләт филармонияһының Нефтекама филиалын етәкләй, бында ул үҙенең әүҙем эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә бөгөн республикала ғына түгел, унан ситтә лә киң билдәле үҙенсәлекле ижади коллектив туплай.
2006 йылда Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы саҡырыуы буйынса гастроль-фестиваль дирекцияһын етәкләй. Уның ҡатнашлығында Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығын байрам итеү сиктәрендә мәҙәни саралар, «Туғанлыҡ» Халыҡ-ара төрки телле театрҙар фестивале һәм башҡа бик күп саралар уңышлы үтте.
2008 йылда Фәсхетдинов Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының кадрҙар һәм уҡыу йорттары бүлеге начальнигы, шул уҡ йылда Р.Нуриев исемендәге Башҡортостан хореография училищеһы директоры итеп тәғәйенләнә. Ул эшләгән осорҙа уҡыу йортона колледж статусы бирелә. Училище уҡыусылары Туапсела, Францияла хореография сәнғәте фестивалдәрендә уңышлы ҡатнаша, Германияла гастролдәрҙә була.
Етәксе вазифаларҙа эшләп, Әхәт Әхмәт улы үҙен инициативалы, тәжрибәле ойоштороусы, мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениелары коллективтарын оҫта туплаусы итеп күрһәтә, үҙ коллегалары араһында тәрән ихтирам һәм абруй ҡаҙана.
Әхәт Әхмәт улына тыуған яғына һөйөү, үҙ халҡына бирелгәнлек, эш һөйөүсәнлек, бөтмәҫ-төкәнмәҫ ижади дәрт, изгелек һәм ярҙамсыллыҡ кеүек сифаттар хас булды.
Яҡшы кеше, һәләтле етәксе Фәсхетдинов Әхәт Әхмәт улы хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
Некрологка М.Ғ.Рәхимов, К.Б.Толкачев, Р.С.Сарбаев, Н.А.Курапов, С.Н.Лаврентьев, И.Ғ.Илешев, П.Р.Качкаев, Р.Р.Сәйетов, Х.Х.Мәүлиҡасов, И.Ғ.Ғәләүетдинов, В.Г.Рихтер, Р.И.Хәлимов, А.Г.Искәндәров, Л.С.Ҡыуатова ҡул ҡуйған.


text:
Өфөлә ололар өсөн вакансиялар йәрминкәһе уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
1 октябрҙә Өфө ҡалаһының Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә Халыҡ-ара ололар көнө уңайынан пенсия алды һәм пенсия йәшендәге граждандар өсөн вакансиялар йәрминкәһе ойошторола.
Унда энергетик, хужалыҡ мөдире, шәфҡәт туташы, контролер, менеджер, вахтер, урам һепереүсе, һаҡсы, сеймал ҡабул итеүсе, иғлан йәбештереүсе, ҡарауылсы, йыйыштырыусы вакансиялары тәҡдим ителә.
Өфөләрҙе иртәнге сәғәт 10-дан 12-гә тиклем Ибраһимов бульвары, 47/1 адресы буйынса көтәләр. Өҫтәмә мәғлүмәтте (347) 251-51-55 телефоны буйынса алырға мөмин.
Вакансиялар йәрминкәһендә ҡатнашырға теләгән эш биреүселәргә (347) 251-51-75, 251-51-83 телефондары буйынса мөрәжәғәт итергә кәрәк.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, эш биреүселәргә һәм эҙләүселәргә барлыҡ хеҙмәттәр ҙә бушлай күрһәтелә.


text:
Көньяҡ Африка Республикаһының Милли Гимны
Көньяҡ Африка Республикаһының Милли Гимны — әләм һәм герб менән бер рәттән Көньяҡ Африка Республикаһының дәүләт символы.
1957—1994 йылдарҙа КАР гимны, 1918 йылда К. Я. Лангенховен яҙған һәм рухани М. Л. де Вилье көйөнә һалынған, — Die Stem van Suid-Afrika (африк. «Көньяҡ Африка тауышы») йыры була.
Был гимнды ҡара халыҡ (негрҙар) апартеид режимын хәтерләтә тип иҫәпләй, һәм Африка милли конгрессы власҡа килгәс, гимнды ҡулланыуға ҡаршы сығыш яһай.
1994 йылда Die Stem van Suid-Afrika (африк. «Көньяҡ Африка тауышы») йыры менән бер рәттән рәсми булмаған йыр, Африка Рәсми Конгрессының гимны — Nkosi Sikelel' iAfrika ҡулланыла. Был йыр шулай уҡ Замбия һәм Танзания гимны итеп ҡулланыла.
Хәҙерге, 1997 йылда ҡабул ителгән "гибрид" версияһында — беренсе ике куплет Nkosi Sikelel' iAfrika йырынан алынған, ә өсөнсө һәм дүртенсе куплет Die Stem van Suid-Afrika' йырынан алынған.
Хәҙерге гимн тексы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге гимн тексы бер нисә телдә яҙылған: 1-се куплеты — ҡоса һәм зулу телендә, 2-се куплеты — сесото телендә, 3-сө куплеты — африкаанс телендә, 4-се куплеты — инглиз телендә.


text:
Өфөлә «Ҡатын-ҡыҙ донъяһы» йәрминкәһе асылды
Өфөнөң Нефтселәр Мәҙәниәт һарайында кесе йома көндө 8 март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә арналған «Ҡатын-ҡыҙ донъяһы» йәрминкәһе асылды. Йәрминкәне ойоштороусы — «Башэкспо» Башҡортостан күргәҙмә компанияһы.
Йәрминкәлә Рәсәйҙең күп ҡалаларынан, шул иҫәптән Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан, Түбәнге Новгородтан, Һарытауҙан, Тольяттиҙан, Ырымбурҙан һәм, әлбиттә, Өфөнән 110 экспоненттың тауарҙары тәҡдим ителә.
Айырыуса Өфө күн-галантерея фабрикаһы сумкалары, Минскиҙан пальтолар, Мәскәүҙән яҙғы баш кейемдәре ҙур популярлыҡ менән файҙалана.
Йәрминкә 6 мартҡа тиклем дауам итәсәк.


text:
Миҙгелле баҫыу эштәрен башҡарыу өсөн республикаға 11,8 миллиард һум талап ителә
Башҡортостанға миҙгелле баҫыу эштәрен башҡарыуға 2014 йылда 11,8 миллиард һум финанс саралар талап ителә, шул иҫәптән 3,7 миллиард кредит ресурстары. Бының тураһында Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының видеоконференцияһы барышында республиканың ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Азат Йыһаншин хәбәр итте. Сығымдарҙың 60 процент самаһы шул уҡ ваҡытта яҙғы баҫыу эштәренә тура килә.
Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәренә кредит биргән төп ойошмалар иҫәбендә Азат Йыһаншин «Россельхозбанк»ты һәм «Рәсәй Һаҡлыҡ банкын» атаны. Бөгөнгө көнгә улар 2,2 миллиард һум (хужалыҡтар алған кредиттарҙың 88,3 проценты) һәм 290 миллион һум (11,6 процент) күләмендә кредит биргән.
Шулай уҡ видеоконференция барышында агростраховкалау темаһы ҡуҙғатылды. Азат Йыһаншиндың әйтеүе буйынса, былтыр республикала дөйөм сәсеүлек структураларында майҙандарҙы страховкалау өлөшө 8 процент тәшкил итте. Быйыл 600 меңдән ашыу гектарҙы страховкалау планлаштырыла.


text:
Евгений Маврин республиканың иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләнде Фото: Олег Яровиков
Евгений Маврин республиканың иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләнде
Евгений Маврин республиканың иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләнде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙ Указы менән Евгений Мавринды Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләне.
Республика Президентының икенсе Указы менән Александр Марьин үҙ теләге менән Башҡортостан Республикаһының иҡтисади үҫеш министры вазифаһынан бушатылды.


text:
Октябрьскийҙың машина эшләүселәре Ҡаҙағстан нефтселәре менән хеҙмәттәшлекте үҫтерә
«ОЗНА» акционерҙар компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Ҡаҙағстан Республикаһының «Кен-Сары» нефть компанияһы менән хеҙмәттәшлеген дауам итә. Йыл аҙағында компанияның Ҡаҙағстандағы партнерҙары менән Октябрьский ҡалаһында үткәрелгән техник аудит һөҙөмтәһендә февралдә яңы Арыстан ятҡылығын йыһазландырыу өсөн технология ҡорамалдарының ҙур партияһын эшләү һәм поставкалауға контракт төҙөлгәйне.
Берлектәге проекттарҙың береһе составына һурҙырғыслы янғын һүндереү станцияһы һәм резерв ҡорамалдары һәм йылытыу мейестәре булған, сәғәтенә 195 кубометр шыйыҡса етештереүсәнлегенә эйә магистраль һурҙырғыс инә. Ул тауар нефтен «КазТрансОйл» акционерҙар йәмғиәте системаһына ҡыуыуҙы тәьмин итеү өсөн тәғәйенләнгән.
Йәй аҙағына тиклем тулыһынса әҙер продукция Ҡаҙағстандың Атырау өлкәһенә файҙаланыу урынына тейәп оҙатыласаҡ. Шеф-монтаж эштәрен урында «ОЗНА» сервис компанияһы белгестәре башҡарасаҡ, тип хәбәр итә «Октябрьский нефтяник» гәзите.


text:
Йыл эсендә Өфөнөң балалар баҡсаларында урындар һаны 1035-кә артты
Үткән йылда Өфөлә биш балалар баҡсаһы төҙөлдө һәм сафҡа индерелде. Был «Ҡариҙел» биҫтәһендәге 80 урынлыҡ, Инорстағы 155 урынлыҡ, Дим биҫтәһендәге 200 урынлыҡ һәм Сипайловолағы 170 урынлыҡ ике балалар баҡсаһы.
Шулай уҡ Октябрь проспекты, 78/1, Герцен урамы, 14 һәм Беренсе май урамы, 6б адрестары буйынса урынлашҡан мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларына капиталь ремонт эшләнде, тип хәбәр итте Өфө хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Ринат Сәғитов.
Шулай итеп, үткән йыл эсендә Башҡортостан баш ҡалаһының балалар баҡсаларында урындар һаны 1035-кә артты.
— Балалар баҡсаларын төҙөү, уларға капиталь ремонт эшләү һәм кире ҡайтарыу буйынса эштәр быйыл тағы ла күберәк күләмдә башҡарыласаҡ. Алдағы ваҡытта Черниковская, 34 адресы буйынса урынлашҡан 220 урынлыҡ мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы төҙөлөп бөтәсәк, — тине матбуғат конференцияһында Ринат Сәғитов. – «Төньяҡ-көнбайыш Затон», «Колгуевский», «Сипайлово-7», «Сипайлово-2» биҫтәләрендә балалар баҡсаларын төҙөү буйынса эштәр башҡарыла.
Бынан тыш, «Көньяҡ», «Сипайлово-4», «Шакша-5», «Инорс-7», «Дим-8» биҫтәләрендә балалар баҡсалары төҙөлә башлаясаҡ. Шулай уҡ ҡаланың төрлө райондарында йәнә алты балалар баҡсаһын проектлау буйынса эш башлау планлаштырыла.


text:
Кәзә
Кәзә (лат. Capra aegagrus hircus) — ҡыуыш мөгөҙлөләр ғаиләһенән, тау кәзәләре ырыуынан булған йорт хайуаны.[1]; Кәзәләр иң беренселәрҙән булып ҡулға эйәләштерелгән хайуан.
Кәзә- талымһыҙ хайуан. Үлән йүнләп үҫмәгән ерҙәрҙә лә үҙенә ашарға таба. Башҡа малдар йөрөй алмаған ерҙәрҙе лә үҙләштерә. Үрмәләй ала. Йәшәү осоро 9-10 йыл. Иң күп йшәгәндәре 17 йәшкәсә етә. Хужалыҡ өсөн файҙаланыуға 7-8 йыл аҫырала.
Кәзәселек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Геральдика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кәзәләр ҡайһы бер ҡалалар гербында сағылыш тапҡан.
-
Һамар ҡалаһы гербында ҡыр кәзәһе
-
Козелец гербы
-
Калушин гербы
-
Гриндельвальд коммунаһы гербы
-
Вена ҡалаһының бер районы гербы
Кәзә ҡушаматы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районында Ләмәҙтамаҡ һәм Ҡотош ауылдарының ҡушаматы кәзә. Кешеләрен кәзәләр тиҙәр.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З. Г. Ураксина, 2005)


text:
Петербург һабантуйы – дуҫлыҡ һәм хеҙмәт байрамы
Июндең һуңғы йәкшәмбеһендә Петербург эргәһендәге Всеволожск районының Сярьги ҡасабаһында башҡорт һәм татар халҡының милли «Һабантуй-2010» байрамы үтте. Невалағы ҡалала һәм Ленинград өлкәһендә 250-300 мең самаһы башҡорт һәм татар йәшәй, шуға күрә лә байрамда халыҡ күп булды.
Сәсеү эштәре тамамланыуға арналған был байрам Төньяҡ баш ҡалала 30 йыл инде үткәрелә, һуңғы йылдарҙа уға дөйөм ҡала статусы бирелде һәм ул күп милләтле ҡала халҡына мәҙәни ҡиммәттәрҙе, быуаттар төпкөлөнән килеүсе традицияларҙы һаҡлап ҡалырға ярҙам итеүсе визит карточкаһына әүерелде.
— Бөгөн һабантуй – тыныслыҡ, дуҫлыҡ һәм хеҙмәт символы. Уны бөтә Рәсәйҙә, шул иҫәптән Петербургта ла үткәрәләр, – тип ҡотланы йыйылыусыларҙы Петербург һабантуйында Башҡортостан делегацияһын етәкләгән Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев.
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов исеменән вице-премьер ошо матур байрамды үткәреү мөмкинлеге биргән өсөн Санкт-Петербург етәкселегенә тәрән ихтирамын белдерҙе, шатланып ҡабул иткән һәм әүҙем ҡатнашҡан Төньяҡ баш ҡала халҡына рәхмәтен еткерҙе.
— Быуаттар төпкөлөнән килгән һабантуй бик ҙур рухи көс бирә, ауыл халҡының ғына түгел, тыуған төбәген ҡайғыртыусыларҙың, тыуған ергә һәм уның кешеләренә мөхәббәтен эш менән иҫбат итеүселәрҙең барыһының да ауыр хеҙмәтен данлай. Һабантуй үткәреү – милли мәҙәниәткә, рухи ҡиммәттәргә һәм ғөрөф-ғәҙәттәргә ихтирам, һаҡсыл мөнәсәбәт билгеһе ул, – тип уҡып ишеттерҙе ул Петербург һабантуйында ҡатнашыусыларға һәм ҡунаҡтарға Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимовтың ҡотлауын.
Байрамда хужалар исеменән Санкт-Петербург Закондар сығарыу Йыйылышы Рәйесе Вадим Тюльпанов ҡатнашты. Ул йыйылыусыларҙы байрам менән ҡотланы, уларға матур ял теләне.
Майҙан
Быйыл һабантуй ойошторолған ҙур майҙан өскә – башҡорт, татар, Петербург өлөштәренә бүленгәйне. Уларҙың һәр ҡайһында ҡунаҡтарҙы милли ризыҡтар – сәк-сәк, ҡымыҙ, бал, ҡоймаҡ менән һыйланылар, милли йырҙар һәм бейеүҙәр менән күңелдәрен астылар.
Тоҡ менән һығышыу, бағанаға үрмәләү, гер күтәреү, көршәк ватыу кеүек традицион уйындар ҙа күңелле үтте. Башҡорт «ауылында» ҡатын-ҡыҙҙар көйәнтә-биҙрәләр менән һыу ташыуҙа ярышты. Шул уҡ ваҡытта иң ҡыйыуҙар 20 метр оҙонлоғондағы бағанаға үрмәләне.
Милли көрәште ҡарарға теләүселәр ҙә күп булды. Ярышта ҡатнашыусыларҙың береһе лә бүләкһеҙ ҡалманы. Һабантуй батыры – Башҡортостан егете Рәдиф Аҡсуринға бүләк итеп тәкә бирелде. Һәр ерҙә башҡорт һәм татар йырҙары яңғыраны, бейеүҙәр башҡарылды.
Башҡорт тирмәһе
Республиканың Асҡын районынан килтерелгән башҡорт тирмәһе сағыу милли биҙәлеше менән ҡунаҡтарҙы алыҫтан уҡ йәлеп итеп торҙо. Уның эсендәге ҡулдан һуғылған келәмдәр, сигеүле таҫтамалдар, ағас һауыт-һаба, уйын ҡоралдары, көнкүреш кәрәк-яраҡтары бер кемде лә битараф ҡалдырманы. Бында теләге булған һәр кем бал айыртыу, еп иләү, ағастан уйынсыҡтар яһау эшен күҙәтте.
Стәрлетамаҡ дәүләт филармонияһының бейеү театры, «Дәрүиш» хореография ансамбле, Азамат һәм Нәсимә Тимеровтар, Алһыу Бәхтиева, Римма Амангилдина, Венер Камалов, Башҡортостандан килгән башҡа артистарҙың сығышы байрамға йәм өҫтәне.
Бөтәһе өсөн байрам
Петербургтар өсөн һабантуй — ул иң элек ғаилә байрамы. Бында улар көн буйына булалар, өлкән туғандарын һәм сабыйҙарын килтерәләр. Бөтә спорт һәм милли ярыштарҙа тап балалар – төп ҡатнашыусылар. Улар майҙанда ысын батырҙар кеүек сәмләнеп көрәшә, шау-гөр килеп арҡан тартыша, көршәк вата.
— Һабантуйҙың төп бурысы – балаларҙы үҙебеҙҙең ғәрәф-ғәҙәттәребеҙ менән таныштырыу, уларҙа тыуған яғына ҡарата һөйөү, үҙ тарихи тамырҙары менән ғорурланыу тойғоһо тәрбиәләү. Бөгөн беҙ быны үҙебеҙҙең Башҡортостанда ғына түгел, унан ситтә лә бойомға ашыра алыуыбыҙ үтә лә ҡыуаныслы, – тип аңлата Башҡортостандан байрамды ойоштороусылар.
— Санкт-Петербургта һабантуй йылдан-йыл күңеллерәк үтә һәм күп милләтле халыҡ байрамына әүерелә бара. Башҡортостан делегацияһының унда йыл һайын әүҙем ҡатнашыуы ҡыуаныслы. Башҡорт тирмәһенең, артистар сығышының һәр ваҡыт бик күптәрҙең иғтибарын йәлеп итеүе Петербургта һәм Ленинград өлкәһендә йәшәүселәрҙең башҡорт мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһыныуы тураһында һөйләй, — тине Башҡортостан Республикаһының Санкт-Петербургтағы Даими Вәкиллеге башлығы Риф Сәхәбетдинов.


text:
РусГидро Башҡортостанда сәнәғәт технопаркы төҙөйәсәк
Бөгөн Өфөлә Рәсәй Дәүләт Советы Президиумы ултырышы сиктәрендә Башҡортостан Республикаһы менән “РусГидро” компанияһы һәм “РусГидро” менән Францияның “Альстом” компанияһы араһында килешеүгә ҡул ҡуйылды.
Килешеү Башҡортостанда 67 гектар майҙанлы сәнәғәт технопаркы төҙөүҙе күҙ уңында тота. Комплекста гидротехник һәм электротехник ҡоролма етештереү заводына төп урын бирелә. Йәш компаниялар Офистар үҙәгендә ташлама менән майҙандарҙы арендаға ала аласаҡ. Бизнес-секторҙа бәләкәй һәм урта бизнес, вуз һәм ғилми-тикшеренеү институттары предприятиелары урынлашасаҡ. Сервис секторы юридик, проектлау, инжиниринг хеҙмәттәре тәҡдим итәсәк. “РусГидро” белгестәренең алдан иҫәпләүҙәре буйынса, технопарк 10 меңдән ашыу эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк.
“РусГидро” заводы “Альстом” компанияһы менән берлектә бәләкәй һәм урта ГЭС-тар өсөн ҡорамалдар етештереүсе предприятие төҙөй. Завод 2011 йылдың аҙағында эшләй башларға һәм тәүге продукцияны 2013 йылда сығарырға тейеш.
Тәүге килешеүгә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән “РусГидро” идараһы рәйесе Евгений Дод ҡул ҡуйҙы. Икенсе килешеүгә Евгений Дод менән “Альстом Гидро” президенты Филипп Коше ҡултамғаларын ҡуйҙы.
Республика иҡтисадын үҫтереү өсөн мөһим ике документҡа ҡул ҡуйыу тантанаһында Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡатнашты. “РусГидро” идараһы рәйесе Евгений Дод һәм “Альстом Гидро” президенты Филипп Коше Дмитрий Медведевҡа буласаҡ технопарктың макетын күрһәтте һәм уның техник һыҙаттары хаҡында һөйләне.
Рәсәй Президенты ҡул ҡуйылған килешеүҙе ҙур һәм етди проект тип атаны. Дәүләт башлығы унда ҡатнашыусыларҙы ҡотланы һәм проектты уңышлы тормошҡа ашырыуҙарын теләне.
Белешмә өсөн. «РусГидро» асыҡ акционерҙар йәмғиәте — электр энергияһы етештереүсе иң эре Рәсәй компанияһы. Энергетиканың 61 объектын берләштерә. Ҡайтанан тергеҙелеүсе сығанаҡтар – һыу, ел, диңгеҙҙә һыу ҡалҡыуы, геотермаль энергия нигеҙендә электр энергияһы етештереүҙә лидер.
«Альстом» компанияһы — электр энергияһы етештереү һәм тимер юл инфраструктураһы төҙөлөшө буйынса донъяла алдынғы урында. Энергетика өсөн ҡорамалдар етештереүсе иң эре йәмғиәт. Концерн 70 илдә, шул иҫәптән Рәсәйҙә эшләй. ГЭС-тар төҙөй.


text:
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының әүҙем үҫешеүсе сайты бар
Федерация Советы рәйесе Сергей Миронов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға рәхмәт хаты ебәргән. Рәсәй парламентының үрге палатаһы спикеры Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт власы закондар сығарыу (һайланма) органдары араһында Интернет селтәрендә иң яҡшы сайтҡа йыл һайын үткәрелеүсе конкурста әүҙем ҡатнашыуы һәм Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы сайтының 2009 йылда йылдам үҫешеүе өсөн башҡорт парламентына рәхмәтен еткергән.


text:
Рөстәм Хәмитов Валентина Матвиенконы Федерация Советы спикеры вазифаһына тәғәйенләнеүе менән ҡотланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Валентина Матвиенконы Федерация Советы спикеры вазифаһына тәғәйенләнеүе менән ҡотланы.
— Валентина Ивановнаны ҡотлайым! Уны сенатор вазифаһына күрһәтеү инициативаһы менән сығыш яһағандарҙың береһе булараҡ, мин хаталанманым, беҙ хаталанманыҡ. Уны Санкт-Петербург ҡалаһы халҡы ла, Федерация Советы ла яҡлап сыҡты. Валентина Ивановнаның эшмәкәрлеге емешле, тулы һәм Рәсәй Федерацияһы субъекттарының мәнфәғәттәрен яҡлауға йүнәлтелгән буласаҡ, тип ышанам, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Президент Ейәнсура районында йөрөп ҡайтты
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов 6 июндә эш сәфәре менән Ейәнсура районына барып ҡайтты. Был көндө район үҙәге Иҫәнғолда тантаналы рәүештә "Салауат" физкультура-сәләмәтләндереү комплексы асылды. Комплекс 3500 квадрат метр майҙанды биләй, унда ике бассейн, спорт, теннис, тренажер һәм фитнес залдары, бильярд һәм шахмат клубтары, массаж кабинеты, боксерҙар рингы һәм башҡа секциялар урынлашҡан. Төҙөлөшкә 119 миллион һум аҡса тотонолған.
Комплексты асыу тантанаһында Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин, "Башкирэнерго" асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры Николай Курапов, "Система-Инвест" асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директорының беренсе урынбаҫары Виктор Ганцев ҡатнашты.
Ейәнсура районы муниципаль районы хакимиәте башлығы Әлфәрис Байсурин, йөҙәрләгән малай һәм ҡыҙҙарҙың хыялы тормошҡа ашты, тип билдәләне. Физкультура-сәләмәтләндереү комплексын асыу — район өсөн ҙур ваҡиға, тине Президент.
Был көндө, Башҡортостандың башҡа бик күп төбәктәрендәге кеүек, Ейәнсура районында ла һабантуй үтте. Мортаза Рәхимов ейәнсураларҙы яҙғы баҫыу эштәрен уңышлы тамамлауҙары менән ҡотланы. Һуңынан иң яҡшы эшсәндәргә дәүләт наградалары тапшырылды.
Аҙаҡтан иң күңелле тамашалар — спорт ярыштары башланды.


text:
Фото:
Өфөлә милиция юғалған ҡыҙҙы эҙләй
Фото:
Өфө ҡалаһы буйынса Эске эштәр идаралығы хәбәрһеҙ юғалған Грушева Александра Евгеньевнаны эҙләй, ҡыҙ 2000 йылда тыуған.
БР буйынса Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 25 апрелдә милицияға балаһы юғалыуы тураһында ғариза менән ҡыҙҙың әсәһе мөрәжәғәт итә. Ата-әсәһе һүҙҙәре буйынса, ҡыҙыҡай көндөҙ Гвардейская урамындағы өйҙәренән (Шакша биҫтәһе) уйнарға сыға һәм кире әйләнеп ҡайтмай. Мәктәп уҡыусыһының үҙе менән кәрәҙле телефоны була, ләкин ул 21.00-дә һүндерелгән.
Ҡыҙ йөҙгә 9-10 йәштәрҙә, буйы 140 см, һоро ҡыҫҡа тулҡынлы сәсле, күҙҙәре һоро, тән төҙөлөшө уртаса. Күк төҫтәге спорт курткаһында, күк джинсыла, алһыу футболкала, асыҡ күк төҫтәге кроссовкаларҙа булған.
Әгәр кемдер Александра Грушеваны күрһә, йәки уның әлеге ваҡытта ҡайҙа булыуы хаҡында хәбәрҙар икән, милиция түбәндәге телефон номерҙарына шылтыратыуығыҙҙы һорай: 237-19-60, 242-13-72 йәки 02.


text:
Илдар Бикбаев Башҡортостан Президенты һайлауҙарына «Рәсәй патриоттарынан» кандидат итеп күрһәтелде
«Рәсәй патриоттары» Илдар Бикбаевты ваҡытынан алда Башҡортостан Президенты һайлауҙарына кандидат итеп күрһәтте. Ҡарар йәкшәмбе, 22 июндә, сәйәси партияның Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһе конференцияһында ҡабул ителде. 42 делегат берҙәм тауыш менән Илдар Бикбаевты һайланы. Тауыш биреү йәшерен рәүештә уҙҙы. Кандидатты партияның сәйәси советы ла хупланы. Конференцияла «Рәсәй патриоттары» лидеры Геннадий Семигиндың ҡултамғаһы ҡуйылған тейешле ҡарарҙы уҡып ишеттерҙеләр.
— Һайлау алды кампанияһының төп йүнәлеше – хәҙер «Рәсәй патриоттары» алып барған йүнәлеш, — тип һөйләне Илдар Бикбаев. — Нигеҙҙә «Берҙәм Рәсәй» ҙә, «Рәсәй патриоттары» ла Халыҡ фронты тарафынан ойошторолған, улар бергә бара. Мин тап «Рәсәй патриоттарын» һайланым, сөнки улар халыҡҡа яҡыныраҡ һәм ысын күңелдән тауыш бирә тип иҫәпләйем.
Илдар Бикбаев ябай булмаған һайлауҙарға әҙер булыуын билдәләне.
— Ғүмеремдә күп нәмәләр булды, әлбиттә, ҡыйынлыҡтар алда әле, әммә беҙ уларҙан ҡурҡмайбыҙ. Минең девиз: «Ҡыйын мәсьәләләрҙе шунда уҡ хәл итәбеҙ, мөмкин булмағандарҙы – бер аҙ һуңыраҡ». Шуға күрә һайлау алды көрәше ауырлыҡтарында мәсьәләләр күрмәйем.
Илдар Бикбаев муниципаль фильтрҙан үтеүенә һәм муниципаль район һәм ҡала округтарында депутаттарҙың етерлек ҡултамғаларын йыйыуға ышана.
— Урындағы кимәлдә «Рәсәй патриоттары» вәкилдәре булған депутаттар аҙҙан түгел, уларҙың ярҙамына ышанам, — тип билдәләне БР Президентына кандидат.
Партияның һайлауҙарҙа ҡатнашыуы менән бәйле мәсьәләләр буйынса һайлау берләшмәһенең тулы хоҡуҡлы вәкиле итеп Заһир Хәкимов тәғәйенләнде. Конференцияла шулай уҡ һайлау документтарында ҡулланыу өсөн партияның ҡыҫҡа атамаһы һәм, 2014 йылдың майында ҡабул ителгән, һайлау берләшмәһенең яңы эблемаһы раҫланды.
Партияның төбәк бүлексәһе етәксеһе Заһир Хәкимов кандидатты күрһәтеү буйынса бөтә документтар пакетын Үҙәк һайлау комиссияһына киләһе аҙнала тапшырыласағын һөйләне.
Белешмә. Илдар Зиннур улы Бикбаев 1959 йылда Иглин районының Урман ҡасабаһында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1974 йылда Өфөнөң һығылмалы валдар заводында башлай. Ленин орденлы Үҙәк дәүләт физик культура институтын тамамлаған.
Төрлө йылдарҙа Ленин орденлы Үҙәк дәүләт физик культура институтында, Мәскәү медицина стоматология институтында, Башҡорт дәүләт университетында эшләй. 1986–2013 йылдарҙа Ҡораллы Көстәр сафында хеҙмәт иткән.
II дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» орден миҙалы, «Хәрби батырлыҡ өсөн» миҙалы, Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән, «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исемгә эйә. Башҡортостан Республикаһының Йәмәғәт палатаһы составына ике тапҡыр һайланған. Башҡортостан Республикаһының Эҙәрмәндәр отряды төбәк йәмәғәт фонды советы рәйесе.


text:
Айрат Тереғолов Нестеров исемендәге Башҡорт художество музейы директоры итеп тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Айрат Тереғолов Михаил Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы директоры итеп тәғәйенләнде. Ошо хаҡта Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр иттеләр.
Айрат Рәүеф улы Тереғолов 1957 йылдың 30 октябрендә Өфөлә тыуған. 200-ҙән ашыу республика, зона, төбәк, Рәсәй, сит ил һәм халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә ҡатнашҡан. Башҡорт дәүләт педагогия институтының художество-графика факультетын тамамлаған. СССР-ҙың Рәссамдар союзы, Рәсәй Художество академияһы ағзаһы.
Айрат Тереғолов — Ғ.Сәләм исемендәге премия лауреаты, Рәсәй Художество академияһы дипломанты, «Урал-Х» төбәк сәнғәт күргәҙмәһендә Алтын миҙалға лайыҡ булған. Уның әҫәрҙәре Рәсәй һәм сит илдәрҙәге музейҙарҙа, галереяларҙа һәм шәхси коллекцияларҙа һаҡлана.


text:
Милли симфоник оркестр 23-сө ижад миҙгелен аса
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Кесе йома, 18 сентябрҙә, республиканың алдынғы ижади коллективтарының береһе – Милли симфоник оркестры рәсми рәүештә 23-сө ижад миҙгелен аса.
Программа Вена классиктарының музыкаль шедеврҙарынан тора – «Фигароның туйы» һәм «Титтың рәхимлеге» операларына увертюралар, шулай уҡ Моцарттың билдәле 40-сы һәм Бетховендың «Пастораль» симфониялары. Дирижёр — Рөстәм Сөләймәнов. Миҙгелде асыу Өфө сәнғәт училищеһының Концерт залында (Пушкин урамы, 103а) киске сәғәт 7-лә башлана.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сентябрҙә БР Милли симфоник оркестры бер нисә тапҡыр Өфө тамашасыларын башҡорт композиторҙарының юбилейҙарына арналған концерты һәм Салауат Юлаев майҙанында Классик музыка марафонында ҡатнашып ҡыуандырҙы.
Оркестр директоры Алексей Воронин һөйләүенсә, алдағы миҙгел ғәҙәттәгесә ваҡиғаларға бай булырға вәғәҙәләй. Миҙгелдең төп ваҡиғаһы – оркестр коллективы үҙ йортон туйлаясаҡ – ул «Башҡортостан» дәүләт концерт залына (элекке «Нефтсе мәҙәниәт йорто») эйә буласаҡ, унда күсеү октябрҙең аҙағына – ноябрҙең башына планлаштырылған.
Октябрҙә БР Милли симфоник оркестры опера сәхнәһе йондоҙо Дмитрий Хворостовскийға ҡушылып уйнаясаҡ. БР Халыҡ артисы, Башҡортостандың дәүләт гимны авторы Фәрит Иҙрисовтың 60 йәшенә «Совет киноһы музыкаһы» программаһы арнала. Оркестр, ноябрҙә уҙасаҡ, Волга буйы, Урал һәм Коми Республикаһы композиторҙарының «Волга һәм Урал араһында – 2014» бөтә Рәсәй музыка фестивалендә төп башҡарыусыларҙың береһе буласаҡ.
Миҙгел дауамында республиканың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова, саксафонда уйнаусы Олег Кирәев (Мәскәү), популяр Италия йырсыһы Алессандро Сафина, скрипкасы Лев Клычков (Санкт-Петербург), фортепианола уйнаусылар Майкл Булычев-Оксер (АҠШ) һәм Фернандо Калисто (Бразилия) оркестр менән соло башҡарырға планлаштыра. Америка музыкаһының алтын хиттарын Новосибирскиҙан Павел Шаромовтоң вокалсылар квинтеты тәҡдим итәсәк.
Өфөлә Башҡорт операһында баш дирижер булып эшләп киткән, Роберт Лютер бер программа менән дирижерлыҡ итәсәк. Һәм, әлбиттә, оркестрҙың үҙенең артистары – скрипкасылар Алексей Воронин һәм Илшат Мөслимов, альтсы Айгөл Моратова, флейтасы Владимир Семин, виолончелсе Аяз Нухов үҙҙәренең соло программаларын әҙерләй.


text:
Сифат өлкәһендә Президент премиялары бирелде
Башҡортостан Республикаһы Президентының 23 марттағы Указы менән 2008 йыл өсөн продукция (тауарҙар, хеҙмәтләндереүҙәр) сифаты өлкәһендә БР Президенты Премиялары бирелде.
Беренсе урын "Бәләбәй "Автонормаль" заводы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә, "Стәрлетамаҡ станоктар эшләү заводы" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә, "Башкиргражданпроект" проект институты" ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенә, "Мәләүез ағас эшкәртеү комбинаты" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә, "Башинформсвязь" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә, Башҡортостан Республикаһы "Рощинский" совхозы дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһына, Республика балалар клиник дауаханаһы дәүләт һаулыҡ һаҡлау учреждениеһына, Башҡортостан Республикаһы "Янғантау" санаторийы дәүләт унитар предприятиеһына бирелде.
Икенсе урынды биш предприятие бүлеште: "Салауатнефтемаш" асыҡ акционерҙар йәмғиәте, "Магнетрон" Өфө микроэлектроника заводы" федераль дәүләт унитар предприятиеһы, "Салауатбыяла" асыҡ акционерҙар йәмғиәте, "21-се трест" төҙөлөш компанияһы" асыҡ акционерҙар йәмғиәте, Нефтекама нефть колледжы урта профессиональ белем дәүләт белем биреү учреждениеһы.
Конкурс йомғаҡтары буйынса өсөнсө урында — Рәсәй Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Баш идаралығы 9-сы холоҡ төҙәтеү колонияһы федераль бюджет учреждениеһының "Дауыл" дәүләт унитар предприятиеһы, "Тимер-бетон изделиелар заводы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, БР Фәндәр академияһының Өфө күҙ ауырыуҙары ғилми-тикшеренеү институты дәүләт учреждениеһы, Дүртөйлө үҙәк район дауаханаһы муниципаль һаулыҡ һаҡлау учреждениеһы, Башҡортостан Республикаһы Стәрлетамаҡ ҡала ветеринария станцияһы дәүләт учреждениеһы.
Үҙ Указы менән Президент беренсе урын яулаған ойошмаларға продукция (тауарҙар, хеҙмәтләндереүҙәр) сифаты өлкәһендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Премияһы эмблемаһы менән Сифат кубоктары һәм лауреат дипломдары тапшырырға ҡарар итте. Икенсе һәм өсөнсө урын яулаусыларға дипломант статусы бирелә һәм икенсе, өсөнсө дәрәжә дипломдар тапшырыла.
Указ ҡул ҡуйған көндән көсөнә инә.


text:
Яҙ һәм хеҙмәт байрамы көндө Өфөлә урам йыйыны уҙғарылды. Уны профсоюздар ғына ойошторорға тейеш ине. Шулай ҙа берҙәм Рәсәй фирҡәһе менән фирҡәнең йәштәр ҡанаты- гвардеецтар ҙа митингҡа ҡушылды. Профсоюздар лайыҡлы эш хаҡы талап иткән плакаттар күтәреп сыҡһа, власть партияһы вәкилдәре һайлау алды вәғәҙәләре яҙылған саҡырыуҙар күтәрҙе.
Шуныһы ҡыҙыҡ- йыйын минималь эш хаҡын йәшәү минимумына тиклем күтәреүҙе талап итә. Ә президент Мортаза Рәхимов тап ике көн элгәре иң түбән эш хаҡын 3 мең ярымғаса күтәреү тураһында фарманды имзаланы. Әлбиттә, бөгөндән түгел, июль башынан, барыһына ла түгел, республика ҡаҙнаһынан финансланыусыларға. Шулай ҙа…
Беренсе майҙағы акцияға урамға халыҡты күберәк сығарыу өсөн ымһындырыу сараһы ла булды. Профсоюздар Мәжит ғафури исемендәге парктағы аттракциондарҙа бушлай йөрөү өсөн флайерҙар таратты. Родина кинотеатрында барған «Реаль атай» тип аталған киноға ташламалар ҙа бирҙе. Бынан тыш биш мең баннер, 16 меңләп листовка әҙерләнде. Тик ҡатнашыусылар өмөт иткәндән бик ныҡ ҙур айырма менән әҙ булды. Кемдер ауылға ҡайтҡан, кемдер баҡсаһында Хеҙмәт байрамын билдәләй тигәндәй.


text:
Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры Назар Нәжмигә арналған китап донъя күрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә башҡорт, татар һәм рус телдәрендә «Йырҙың булмай һуңлағаны» исемле китап донъя күрҙе. Башҡорт драма театрында уҙған Шиғриәт балында ошо китап менән таныштырыу уҙғарылды.
Баҫмала тупланған бөтә шиғырҙар һәм поэмалар Башҡортостандың халыҡ шағиры Назар Нәжмигә арналған. Авторҙар араһында танылған башҡорт, татар шағирҙары Сәйфи Ҡудаш, Мостай Кәрим, Хәсән Туфан, Рауил Бикбаев, Әнғәм Атнабаев, Ҡәҙим Аралбай, Александр Филиппов, Абдулхаҡ Игебаев, Роберт Миңнуллиндың исемдәре бар. Йыйынтыҡҡа үҙешмәкәр шағирҙарҙың — Дүртөйлө районының «Тулҡын» ижад берекмәһе ағзалары һәм Назар Нәжми исемендәге башҡорт гимназияһы уҡыусыларының әҫәрҙәре лә ингән.
Китаптың төҙөүсеһе һәм инеш һүҙ авторы Фәниә Ғәбиҙуллина баҫманы әҙерләү буйынса ҙур тикшеренеү эше башҡарған. Китап 300 дана тираж менән баҫылған.
«Яҡташым, бөйөк шағир Назар Нәжмигә бағышланған шиғырҙарҙы уҡығанда үҙем өсөн байтаҡ яңылыҡ астым һәм шуларҙың барыһын да китап уҡыусыларға еткерергә теләнем», — ти китапты төҙөүсе.


text:
Ираҡ
Координаталар: 33°20′00″ с. ш. 44°23′00″ в. д. / 33.33333° с. ш. 44.38333° в. д. (G) (O)
Ира́ҡ (ғәр. العراق, сорани عێراق), рәсми атамаһы — Ира́ҡ Республикаһы (ғәрәп. جمهورية العراق, сораниکۆماری عێراق) — Яҡын Көнсығыштағы дәүләт. 2014 йылда халҡы 36 миллиондан күберәк, территорияһы — 435 052 км². Халыҡ һаны буйынса донъяла — 39-сы, территорияһы буйынса 57-се урында тора.
Баш ҡалаһы — Бағдад. Дәүләт телдәре — ғәрәп һәм сорани теле. Федератив дәүләт, парламент республикаһы. 2014 йылдың 24 июлендә президент вазифаһына Фуад Масум ултыра. 18 провинцияға (мухафаз) бүленә.
Месопотамия уйһыулығында, Тигр һәм Евфрат йылғалары үҙәнендә урынлашҡан. Илдең көньяҡ-көнсығыш ярҙарын Фарсы ҡултығы һыуҙары йыуа. Ҡоро ерҙә көньяҡ-көнсығышта Кувейт, көньяҡта Сәғүд Ғәрәбстаны, көнбайышта Иордания һәм Сүриә, төньяҡта Төркиә һәм көнсығышта Иран менән сиктәш. Этномәҙәни күп төрлөлөгө менән айырыла. Халҡының 95 проценты самаһы ислам динен тота, ҡалған 5 проценты нигеҙҙә Көнсығыштың Ассирия сиркәүенә ҡарай.
Аграр ил. 2014 йылға ҡарата һатып алыу һәләте паритеты буйынса эске тулайым продукция 522,7 миллиард АҠШ долларын тәшкил итә. Аҡса берәмеге — Ираҡ динары.
Илдең бойондороҡһоҙлоғо 1932 йылда иғлан ителә. 1958 йылда Иордания короллеге менән берҙәм Ғәрәп Федерацияһы ойошторола. 1979 йылдың 16 июлендә Бағдадта һарай түңкәрелеше була — ил президенты әл-Бакр отставкаға ебәрелә; 1979—2003 йылдарҙа Ираҡ президенты Саддам Хөсәйен була. 2003 йылдың мартында коалиция көстәре баҫып инеүе һөҙөмтәһендә Саддам Хөсәйендең хакимлығына нөктә ҡуйыла.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Боронғо осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Месопотамияның Тигр һәм Евфрат йылғалары үҙәнендәге уңдырышлы өлкәһе Аккад, Вавилония һәм Ассирия кеүек боронғо цивилизациялар тыуыу урыны булып тора. Месопотамия ерҙәрендә тәүге дәүләттәр беҙҙең эраға тиклем IV меңъйыллыҡта барлыҡҡа килә. Оҙаҡ ваҡыт хәҙерге Ираҡ территорияһы Фарсы һәм Селевкидтар дәүләте составында була.
636 йылда Месопотамияны ғәрәптәр яулап ала һәм үҙҙәре менән ислам динен индерәләр. 762 йылда Бағдад Ғәрәп Хәлифәтенең үҙәгенә әйләнә һәм 1258 йылда монголдар баҫып алып, Бағдадты емереп, хәлифәне үлтергәнгә тиклем ошо статусын һаҡлай.
Колониаль осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1534 йылда Месопотамия территорияһын төрөк-ғосмандар яулап ала һәм ул Ғосман империяһы составында була.
- 1914 йылда Британия ғәсәкрҙәре Ираҡтың көньяғына баҫып инә, 1918 йылда иһә тотош территорияны тигәндәй үҙ контроленә ала.
- 1921 йылда Ираҡ короллеге иғлан ителә (ғәрәпсә «ярҙар араһындағы ер») Милләттәр Лигаһының Бөйөк Британияға биргән Месопотамия территорияһына хоҡуҡ мандаты 1932 йылға тиклем ғәмәлдә була.
Дәүләт ҡоролошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2005 йылда ҡабул ителгән Конституция буйынса, Ираҡ — халҡының өс төп этнодини общинаһы: шығый ғәрәптәр, ғәрәп сөнниҙәр һәм ҡурдтар консенсусы нигеҙендә ойошторолған федератив парламент республикаһы.
Саддам Хөсәйен режимы ваҡытында сөнниҙәр бер ни тиклем ил менән идара итә, ә һуңынан оппозицияла булалар. 2005 йылдың ғинуарында үткән Ойоштороу йыйылышына һайлауҙарҙа, нигеҙҙә шығый ғәрәптәр һәм ҡурдтар ҡатнаша. Сөнни ғәрәптәр һайлауҙарҙы бойкотлай. Сөнки Ойоштороу йыйылышында улар бөтөнләй булмай һәм илдең сәйәси тормошонан бөтөнләй ситләштереләләр.
2005 йылдың көҙөндә сөнниҙәр партияһы үҙ яҡлыларҙы 15 октябрҙә референдумға сығарылған яңы конституция проектын кире ҡағырға саҡыра. Улар был документтың шығыйҙар һәм ҡурдтар тарафынан көсләп тағылыуы һәм илдең дәүләт һәм территориаль бөтөнлөгөн ҡаҡшатасағын белдерә. Сөнниҙәр фекеренсә, проектта нығытылғанса Ираҡты федерализациялау төньяҡта — ҡурдтарға, көньяҡта шығыйҙарға нефть табыуҙан алған килемде үҙҙәре тотоноу мөмкинлеген бирә. Ғәрәп илдәре лигаһы килеп ҡыҫылғас ҡына сөнниҙәрҙең ҙур ойошмаһы — Ираҡтың ислам партияһы конституция проектын хупларға ризалаша. Үҙ сираттарында шығыйҙар менән ҡурдтар документтың бәхәсле пункттарын еренә еткереп эшләү өсөн парламент комиссияһы ойошторорға һүҙ бирә. 2005 йылдың 15 декабрендә уҙған Милли ассамблея — парламент һайлауҙарында шығыйҙарҙың Берләшкән Ираҡ альянсы 275 урындың 140 мандатына эйә булып, еңеү яулай һәм күпселек фракцияһы булып тора. Сөнниҙәр — 18, Ҡурд партиялары альянсы 75 мандатҡа эйә була. Ҡалған урындар төрлө ваҡ дини һәм этник партиялар араһында бүленә.
2010 йылдың 7 мартында үткән һайлауҙарҙа элекке сөнниҙәр оппозицияһы көтмәгәндә еңеү яулай. Элеке премьер-министр Айяд Аляви етәкләгән «Закон дәүләте» блогы парламентта 325 урындың 91-енә эйә була. Хөкүмәттең ғәмәлдәге башлығы Нури әл-Малики блогы бер мандатҡа ғына кәмерәк урын ала. Өсөнсө урында 70 мандат менән Ираҡ милли альянсы, ә ҡурд партияларына 43 урын ҡала.
Күп төбәктәрҙә власть хәрби хәрәкәттәрен туҡтатҡан баш күтәреүселәр ойошмаларын ҡулында ҡала. Уларҙың иң ҙуры — Ираҡтың ислам партияһы. Ул үҙенең атамаһына ҡарамаҫтан, БААС йәшерен партияһының хәрби ойошмаһы булып тора.
Парламент[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милли ассамблея (Ираҡ парламенты) 325 урынлы[2], партия исемлеге буйынса һайланған Вәкилдәр советынан тора. Юғары палата (Союз советы) әлегә ойошторолмаған.
Хөкүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хөкүмәт (министрҙар кабинеты) парламенттың иң ҙур фракцияһы тарафынан булдырыла һәм уға премьер-министр етәкселек итә. Шығыйҙар хөкүмәтте халыҡтың башҡа төркөмдәре фекерен иҫәпкә алмай ғына төҙөргә уйлаһа, АҠШ милли берҙәмлек хөкүмәте итеп төҙөүҙе һәм вазифаларҙы түбәндәгесә бүлеүҙе: премьер-министр вазифаһына (Ираҡ конституцияһы буйынса төп вазифа) — шығый, президент итеп- ҡурд, парламент рәйесе итеп сөнни вәкилен тәғәйенләүҙе талап итә. Был вазифалы шәхестәрҙең ике урынбаҫары етәкселәрен тулыландырырға, йәғни берәр вице-президент урынынһәр саҡ шығыйҙар һәм сөнниҙәр биләргә тейеш була. Американдарҙың талабы шығыйҙарҙа, бигерәк тә премьер-министр Ибраһим әл-Джаафариҙа ҡәнәғәтһеҙлек тыуҙыра, әммә американдарға уларҙы инандырыу мөмкин була. 2006 йылдың апрелендә Ибраһим әл-Джаафариға урынын Муктад әс-Садрҙың һәм Ираҡтың рухи лидеры, бөйөк аятулла Али әл-Систаниҙың яҡлауында булған Джавад (Нури) әл-Маликиға ҡалдырырға тура килә.
2008 йылда Ираҡта булған рәсәйле Лоуренс Месопотамский[3] раҫлауынса, хөкүмәт илде генә түгел, хатта Бағдадты ла контролләмәй. Уның яҡынса баһалауы буйынса, Бағдад үҙәгендә фатирҙарҙың 80 — 90 проценты ташландыҡ. «Йәшел зона» һәм Ҡурдистандан башҡа, Ираҡтың халыҡ йәшәгән биләмәләрендә ут һәм һыу юҡ, отелдәрҙә кискеһен шәхси электр генераторҙары эшләй. Телетапшырыуҙар эфиры юҡ, бары тик юлдаш тапшырыуҙары ғына бар, уларҙы үҙҙәренең электр генераторҙары[4] булған халыҡтың бай ҡатламы ғына ҡарай ала. Халыҡтың күпселеге ҡасандыр абруйлы булған үҙәктән сит илгә ҡасҡан[5].
2008 йылда Бағдадҡа 40 000 ҡасаҡ ҡайта[6]. 2009 йыл башында күсемһеҙ милек һатыу менән шөғөлләнеүсе Бағдад компанияларының береһенең директоры ҡасаҡтар ҡайтыуға бәйле, фатирҙарға һиҙелерлек хаҡ артыуын билдәләй һәм быны тәү сиратта һуғыш тамамланыу менән аңлата[7].
Рәсәй журналисы Надежда Кеворкова раҫлауынса, Ираҡта бөтөн юлдар ҡыйратылған, юл буйы территориялары тапалып, шымарып бөткән, 7 йыл оккупация осоронда ауыл хужалығы тулыһынса юҡҡа сыҡҡан, төҙөлөш эштәре адып барыу мөмкин түгел, оккупация режимы реконструкция үткәреүҙе күҙаллау мөмкинлеге бирмәй[8].
Сәнәғәт етештереүе үҫеше 2007 йылда 7,9 процент тәшкил итһә, 2008 йылда — 10,5 процент (донъяла 11-се урын), 2009 йылда 3,4 процент ҡына була[9]. Эске тулайым продукция үҫеше 2007 йылда 1,5 процент, 2008 йылда 9,5 процент, 2009 йылда 4,3 процент тәшкил итә[10].
Бер үк ваҡытта нефть табыу ниндәйҙер кимәлдә һаҡланып ҡалһа ла, уны сит илгә һатыу, бигерәк тә Төркиәгә, бик йыш күҙәтелгән саботаж арҡаһында тотороҡло түгел.
Парламент һайауҙары 2010 йылдың 7 мартында үтеүгә ҡарамаҫтан, еңеүсе партиялар ғауғалашып, яңы парламент ойоша алмай һәм бары тик 10 ноябрҙә генә хөкүмәт формалаштырыу һәм власть бүлешеү тураһында килешеү мөмкин була.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2009 йылғы баһалауҙар буйынса, Ираҡта яҡынса 31 млн халыҡ йәшәй[11].
Ҡайһы бер мәғлүмәттәргә ярашлы, Ираҡта шығыйҙар халыҡтың 65 процентын тәшкил итә, сөнниҙәр — 35 процент (күрәһең, бары тик мосолман халҡы ғына күҙ уңында тотолалыр)[10]. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса (һөҙөмтәләре БМО-ға тапшырылған 1997 йылғы халыҡ иҫәбен алыу), илдә, киреһенсә, сөнниҙәр — 66, шығыйҙар 34 процент[12]. 1997 йылғы халыҡ иҫәбен алыу Ираҡ Ҡурдистанының өс провинцияһында уҙғарылмай, шуға күрә ҡайһы бер эксперттар уның һөҙөмтәләрен шик аҫтына ҡуя[13].
Шығыйҙар — көньяҡта, ҡурдтар — төньяҡта, христиандар тарҡау йәшәй.
Саддам Хөсәйен хакимлығы осоронда шығыйҙар власть органдарында әҙ була һәм АҠШ, илгә баҫып инер алдынан, уларҙың ярҙамына өмөтләнә. Әммә шығыйҙар яйлап американдарға ҡаршы йыһат иғлан итә. Шығыйҙарҙың ҡаршылыҡ үҙәге булып Махди армияһы тора. Уны формаль рәүештә шығый лидеры Муҡтад әс-Садр етәкләй.
Ираҡта 850 мең ассириялы йәшәй. 2003 йылда Саддам Хөсәйендең режимы ҡолатылғандан һуң, уларҙы урлау, үлтереү, ҡорамдарын яндырыу күренештәре башлана.
Ираҡтағы бөгөнгө ғәрәптәрҙең, ҡурдтарҙың, Ираҡ туркомандарының, американдарҙың һәм Төркиә төрөктәренең ҡатмарлы мөнәсәбәттәре шау-шыу тыуҙырыуы менән билдәле булған «Долина волков: Ирак» нәфис фильмында асыҡ һүрәтләнә. Фильмды төшөрөүселәр уны аныҡ ваҡиғаларға нигеҙләнгән, тип билдәләй[14].
2014 йылдың февралендә «Шәхси статус тураһында Джаафари ҡануны» ҡабул ителә. Элек егеттәр һәм ҡыҙҙар 18 йәштән никахҡа инә алһа, яңы ҡанун егеттәргә — 15, ҡыҙҙарға 9 йәштән никахлашырға рөхсәт бирә[15].
Ҡурдтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Саддам Хөсәйен осоронда Ираҡтың вице-президенты ҡурд сығышлы Таха Ясин Рамаҙан була[16]. Ираҡтың иң тыныс төбәге булып ярымбойондороҡһоҙ «Ҡурдистан төбәге» тора. Унда элек бер-береһе менән дошманлашҡан ҡурд партиялары: Эрбильи һәм Дахук провинцияларының ҙур өлөшөн контролдә тотҡан Ҡурдистандың демократик партияһы (ҠДП — ДПК, лидеры Масуд Барзани) менән төп ҡалаһы Сөләймания булған Ираҡ Ҡурдистанының көньяҡ өлөшөндә власть урынлаштырған Ҡурдистандың патриотик союзы (ҠПС — ПСК, лидеры Джаляль Талабани) үҙ-ара килешә. Формаль берҙәмлеккә ҡарамаҫтан, Ираҡ Ҡурдистанының ике өлөшө лә айырым һәм төрлөсә идара ителгән территориялар. Был ойошмалар Ираҡ Ҡурдистанын Саддам Хөсәйен Фарсы ҡултығындағы һуғышта еңелгәндән һуң үҙ контроленә ала.
2003 йылдың март-апрелендә Ираҡ армияһын тар-мар иткәндән һуң, ПСК һәм ДПК-ға буйһонған пешмерга (хәрби) ҡурд отрядтары Азат Ҡурдистандан артабан хәрәкәт итеп, Киркук һәм Мосулды, уларҙың эргәһендәге курдтар йәшәгән биләмәләрҙе үҙ контроленә ала һәм киң күләмле таҙартыу операциялары үткәрә, Саддамдың «ғәрәпләштереү» сәйәсәте барышында ҡурдтарҙан тартып алынған ерҙәрҙән ғәрәп күскенселәре ҡыуыла.
Был бер яҡтан ғәрәптәр яғынан, икенсе яҡтан Киркук нефть үҙәгендә ҡурдтарҙың контроль булдырыуҙарынан ҡурҡҡан Төркиә тарафынан ҙур ҡаршылыҡтар тыуҙыра һәм, һөҙөмтәлә, Ираҡта бойондороҡһоҙ Ҡурдистан ойошторолоуы Төркиәнең үҙендә ҡурдтар хәрәкәтенең көсәйеүенә килтерә. Анкара аҙсылыҡта булған төрки телле туркомандарға ҡарата репрессиялар башланыуҙан ҡурҡып, рәсми белдереү яһай.
2003 йылдан ике ҡурд партияһы ла бер төптән эшләй: власть мәсьәләләре ике етәксе араһындағы килешеү буйынса хәл ителә, килешеүгә ярашлы уларҙың береһе — Ираҡ президенты, икенсеһе Ираҡ Ҡурдистаны президенты булып һайланырға, ә вазифалар һәм парламенттағы урындар 50-гә 50 формулаһы буйынса бүленергә тейеш була. Шуға күрә 2005 йылдың 15 декабрендәге парламент һайлауҙарына ҡурд партиялары бер исемлектән үтә һәм 275 урынлыҡ парламентта 53 урын ала.
Шунда уҡ Ираҡтың яңы Конституцияһын ҡабул итеү «Ҡурдистан төбәгенең» киң автономияһына рөхсәт бирә. Шул уҡ ваҡытта ҡурд партияларының маҡсаты бойондороҡһоҙлоҡ түгел, ә федерация була. Йәғи был көсһөҙ үҙәк власы шарттарында ҡурд хакимдары американдарҙың өнһөҙ ризалығы менән үҙ территорияларында нисек теләй шулай хакимлыҡ итә, тигәнде аңлата. 2005 йылдың апрелендә Талабани Ираҡ президенты итеп һайлана.
2006 йылдың 16 матында, газ ҡулланыу һөжүменә 18 йыл тулғанда, Талабани контролендә булған Халабджа ҡурд ҡалаһында киң күләмле тәртипһеҙлектәр башлана. Ҡоторған халыҡ төркөмө «газландырыу» мемориаль музейын яндыра, уның барлыҡ экспонаттарын юҡҡа сығара. Полицияның ут асыуы һөҙөмтәһендә 14 йәшлек үҫмер һәләк була, бер нисә кеше яралана. Ярһыған халыҡ музейҙың 80 мең кеше йәшәгән ҡалала Ираҡ Ҡудистаны властары тиҫтә йыл эсендә төҙөгән берҙән-бер бина булыуын, шул уҡ ваҡытта һыу, электр менән тәьмин итеү, юлдарҙы асфальтлау мәсьәләләре бөтөнәй хәл ителмәй, «беҙ был алдаҡсыларҙан (ҡурд сәсәймәндәренән) туйҙыҡ һәм уларҙы ҡалала күргебеҙ килмәй»[17][18], тип белдерә.
Ираҡ Ҡурдистанында сикле плюрализм йәшәй, Ираҡ Коммунистар партияһының[19] филиалы — актив, маоист йүнәлешендәге ҙур булмаған компартия эшләй. Шул уҡ ваҡытта исламистар партияһы эшмәкәрлеге рөхсәт ителмәй. Ансар әл-Исламдың ойошмаһы Халабджда ойошторған исламист анклавы 2003 йылда Американың утҡа тотоуынан һуң бөтөрөлә, әммә ҡурд исламистары Ираҡ Ҡурдистанынан ситтә лә йәшерен актив эш алып бара.
2005 йылдың 12 июнендә Ҡурдистан парламенты Масуд Барзаниҙы төбәк президенты тип иғлан итә. 2006 йылдың майында Ҡурдистан парламенты Эрбилдағы (ДПК) һәм Сөләйманиялағы (ПСК) ике көнәркәш идара үҙәге урынына берҙәм хөкүмәтте раҫлай. Яңы кабинетты Масуд Барзаниҙың туғаны Нечирван Барзани етәкләй. Вице-премьер вазифаһын ПСК вәкиле Омар Фәттәх биләй. Яңы хөкүмәткә 26 берләштерелгән министрлыҡ буйһона. Финанстар, юстиция, эске эштәр һәм пешмерг эштәре (хәрби) министрлыҡтары алдағы 6-12 айҙа үҙ-аллы эшләй. 2009 йылдың 25 июлендә Барзани дөйөм һайлауҙарҙа 68 процент тауыш йыйып, президент итеп һайлана.
2009 йылдың яҙында ПСК-нан Талабаниҙың элекке урынбаҫары Нуширван Мостафа етәкселегендә «Горран» («Перемены» — «Үҙгәрештәр») хәрәкәте айырылып сыға. Ул идара итеүсе ике партияға ла ҡәтғи оппозицияла тора, уларҙы коррупцияла һәм демократик ҡарашта булмауҙа ғәйепләй. 2009 йылдың 25 июлендә төбәк парламент һайлауҙарында 111 урындың 25-енә эйә була. «Горрандан» башҡа Ҡурдистан парламентында Ҡурдистандың ислам хәрәкәте һәм Ҡурдистандың ислам төркөмөнөң 10 депутаты ла оппозицияла тора.
Рәсәй менән мөнәсәбәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ираҡ Рәсәй Федерацияһы менән дипломатик мөнәсәбәттәргә эйә.
- 1944 йылдың 25 авгусы — 9 сентябре — миссиялар кимәлендә дипломатик мөнәсәбәттәр булдырыла.
- 3—8 ғинуар, 1955 йыл — Ираҡ хөкүмәте дипломатик мөнәсәбәттәрҙе өҙә.
- 18 июль, 1958 йыл — илселек кимәлендә дипломатик мөнәсәбәттәрҙе тергеҙеү тураһында килешеүгә өлгәшенелә.
Конституция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ираҡ конституцияһы — 2005 йылдың 15 октябрендә ҡабул дөйөм халыҡ референдумында ҡабул ителгән төп закон. Ул 5 бүлектән тора, ҡайһы бер бүлектәре главаларға бүленә, главалар — тематик өллөштәргә. Конституцияла даими һәм ваҡытлы положениелар бар, һуңғыларының мөҙҙәте төп зпконда билдәләнгән. Барлыҡ ваҡытлы положениеларҙы ла иҫәпкә алып, Ираҡ Конституцияһында барлығы 144 статья иҫәпләнә.
Иҡтисад һәм финанстар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм торошо, төп күрһәткестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2014 йылда һатып алыу һәләте паритеты буйынса тулайым эске продукт 526,1 миллиард АҠШ доллары тәшкил итеп, донъяла 36-сы урында тора[20] (йән башына 15 300 АҠШ долл. — донъяла 102-се урын[21]). Шул уҡ йылда иҡтисадтың түбәнәйеүе 2,1 процент күләмендә билдәләнә[21]. Килем — 86,03 млрд АҠШ долл., сығым — 97,57 млрд АҠШ долл., бюджет дефициты — тулайым эске продукттан 5,2 процент тәшкил итә[21]
Мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Традицион кейем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ираҡ ғәрәптәренең традицион кейеме төньяҡ ғәрәптәренең бәҙүән костюмына яҡын. Ир-ат аҫҡа табан тарайып киткән аҡ ыштан һәм билбау (натак) менән быуып ҡуйылған оҙон күлдәк (дишдаша) кейә. Һыуыҡ ваҡытта уның өҫтөнән плащ (аба) кейелә. Баш кейеме булып баш тирәләй уралған йөн жгут (агаль) ярҙамында бәйләнгән яулыҡ (яшмаг) хеҙмәт итә. Киң таралған аяҡ кейеме — ағас йәки күн сандалый, байыраҡтар араһында — йомшаҡ туфлиҙар. Көньяҡ Ираҡтағы дөгө үҫтереүселәр һәм балыҡсыларҙың кейеме бик йыш янбаштағы бәйләмесиән генә тора.
Ҡатын-ҡыҙ кейеме ыштандан, йәштәрҙә сағыу төҫтәге, ололарҙа ҡара төҫтәрҙәге оҙон күлдәктән (атаг), ебәк йәки йөн плащ-абанан тора. Баштарына ҡара яулыҡ ябыналар, уның аҫтынан маңлайҙарына яҫы туҡыма (чардаг) бәйләйҙәр. Эйәктән түшкә икенсе яулыҡ (фута) төшә; изге урындарға хаж ҡылыусы ҡатын-ҡыҙҙар аҡ яулыҡ ябына.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Embassies overseas of Republic of İraq: جريدة الصباح تنشر احصائية وزارة التخطيط لعدد نفوس سكان العراق لسنة
- ↑ Отчёт о командировке в Республику Ирак с 5 по 9 марта 2010 года члена ЦИК России Сиябшаха Магомедовича Шапиева Новости ЦИК России
- ↑ Багдадский бульвар
- ↑ Достойный отдых для радикала, или Туризм в аду
- ↑ Специальный репортаж из Ирака
- ↑ Refugees return to transformed Saab al Boor, Iraq
- ↑ Boom time in Baghdad: Return of refugees puts heat under property prices
- ↑ Багдад сегодня
- ↑ Iraq Industrial production growth rate
- ↑ 10,0 10,1 CIA — The World Factbook
- ↑ Iraq. International Monetary Fund. Проверено 27 апреля 2009.
- ↑ Le désarroi des sunnites irakiens,Courrier International № 1046, стр.18, цит. по Al-Moslim (Dallas)
- ↑ В Ираке пройдет первая за 22 года перепись населения
- ↑ Волчья долина — Ирак
- ↑ Уж замуж невтерпеж // LENTA.RU от 6 мая 2014
- ↑ ИНТЕРВЬЮ С САЛАХОМ АЛЬ-МУХТАРОМ (Часть 3)
- ↑ Halabja Monument to Kurdish victims of gas massacre
- ↑ Kurdish clash at Halabja memorial
- ↑ Официальный сайт компартии Ирака
- ↑ CIA — The World Factbook — Country Comparison:: National product // CIA; в рейтинге ЦРУ у Ирака 37-е место, минус Евросоюз, который не является страной
- ↑ 21,0 21,1 21,2 Iraq (инг.). CIA (14 октября 2015). — Справка по Ираку на официальном сайте ЦРУ. 14 октября 2015 тикшерелгән.


text:
Өфөлә Мостай Кәримгә 90 йәш тулыуға арналған күргәҙмә асылды
Бөгөн баш ҡаланың Мәжит Ғафури йорт-музейында Мостай Кәримгә 90 йәш тулыуға арналған “Ҡоштар осорам…” исемле күргәҙмә асылды. Күргәҙмә БР Яҙыусылар союзының 75 йыллығына арналған байрам саралары сиктәрендә асылды һәм шуға уны тантаналы асыуҙа БР Яҙыусылар союзы вәкилдәре һәм республика ҡунаҡтары – Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән килгән билдәле әҙиптәр ҡатнашты.
Халыҡ шағиры Мостай Кәримдең улы Илгиз Кәримов бөгөнгө күргәҙмәнең Мәжит Ғафури йорт-музейында асылыуын осраҡлы түгел, тип иҫәпләй:
– Был йорт, был шәхес атайым өсөн айырыуса мәғәнәле булды. Сөнки Мәжит Ғафури һәм Ғабдулла Туҡайҙы ул үҙенең уҡытыусылары тип иҫәпләне, уларҙың әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге менән һәр ваҡыт һоҡлана ине. Хәҙер бында, Мәжит Ғафури рухы, мираҫы һаҡланған изге йортта, Мостай Кәримдең шәхси әйберҙәре – китаптары, ҡулъяҙмалары, хаттары һәм фотографиялары күрһәтелгән. Атайым бының менән сикһеҙ ғорурланыр ине, тип уйлайым.
Күргәҙмәлә Мостай Кәримдең фотографиялары күп урын алған. Шағир ғаиләһе, яҡын дуҫтары, билдәле шәхестәр менән бергә төшкән фотолар ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Ә инде Мостай Кәримдең портреты (Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Риф Абдуллин эше) һәм шағирҙың видеопроекторҙан ағылған ҡабатланмаҫ тауышы күргәҙмәлә сихри “мостай” атмосфераһы тыуҙыра.


text:
Баш ҡалала Башҡортостандың беренсе мәҙәниәт министры хаҡында китап баҫылып сыҡты
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә «Үлемһеҙлеккә юл: Сөләймән Сәйетбатталов» тигән китап донъя күрҙе. Баҫма күренекле дәүләт эшмәкәре Сөләймән Сәйетбатталовтың тыуыуына 110 йыл тулыуға арнала. Китапта БАССР-ҙың беренсе мәҙәниәт министрының тормошо һәм эшмәкәрлеге хаҡында бәйән ителә.
Ҡушымтала Сөләймән Сәйетбатталовтың матбуғатта баҫылған мәҡәләләре, документтары һәм хаттары бирелгән. Ҡыҙы Алһыуҙың хәтирәләрендә ул үҙ республикаһының илһөйәре, кешеләр яҡшы йәшәһен өсөн бөтә көсөн һалған эшсән булып күҙ алдына баҫа. Китаптың авторы һәм төҙөүсеһе — Алһыу Сәйетбатталова. Баҫмала ғаилә архивынан фотоһүрәттәр һәм документтар файҙаланылған. Йыйынтыҡ рус телендә баҫылған.
Китап продукцияһын «Китап» нәшриәтенең фирма магазинында һатып алырға мөмкин. Адресы: Октябрь проспекты, 2.


text:
Республикабыҙ – төбәктәрҙең инвестициялар йәлеп итеү рейтингында лидер
17 декабрҙә Мәскәүҙә үткәрелгән «Төбәк үҫеш институттары һәм төбәктәрҙең инвестициялар йәлеп итеүсәнлеге: мөмкинлектәр, проблемалар, практика» VIII Рәсәй төбәктәр конгресында Башҡортостан Республикаһы «Инвестициялар һалыуҙың минималь иҡтисади хәүефтәре» номинацияһында беренсе урын яуланы. Форумды ойоштороусы – "Эксперт РА" рейтинг агентлығы. Агентлыҡ унда ҡатнашыуға Рәсәйҙең бөтә төбәктәре, федераль власть органдары, федераль үҫеш институттары (РосБР, АИЖК, ВЭБ, РВК), банкылар берләшмәһе вәкилдәрен, Рәсәй Федерацияһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Федераль фондтары етәкселәрен саҡырҙы.
Конгресс сиктәрендә конференция үткәрелде, унда төбәктәрҙең үҫеш институттары мәсьәләләре, уларҙың финанс институттарын үҫтереү менән үҙ-ара бәйләнеше, төбәктәрҙең иҡтисади үҫешенә һәм инвестициялар йәлеп итеүсәнлегенә йоғонтоһо комплекста тикшерелде. Тематик секцияларҙа торлаҡ сәйәсәте, финанс институттары һәм төбәктәрҙә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү мәсьәләләре ҡаралды.
Инвестициялар йәлеп итеүсәнлек рейтингы йомғаҡтары буйынса алдынғы төбәктәрҙе наградлау бер нисә номинация буйынса үткәрелде. Әйтергә кәрәк, «Эксперт РА» агентлығы баһалауынса, Башҡортостан Республикаһы күп йылдар дауамында алдынғы төбәк тип таныла һәм күп тапҡырҙар төп рейтинг номинацияларында еңеүгә өлгәште.
Конгреста Башҡортостандан БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Александр Марьин һәм БР-ҙың Мәскәүҙәге тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Шамил Тикеев ҡатнашты.


text:
БР Үҙәк һайлау комиссияһының яңы составы төҙөлдө
2008 йылдың 26 июнендә төҙөлгән БР Үҙәк һайлау комиссияһының вәкәләттәренең срогы сығыуы сәбәпле, әле уның яңы составы ойошторолдо.
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 71-се статьяһына ярашлы Башҡортостан Президенты Указы һәм БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Ҡарары менән 12 кешенән торған БР Үҙәк һайлау комиссияһы төҙөлдө. Нәйлә Алтынова, Хәйҙәр Вәлиев, Рифғәт Гарданов, Сергей Каменев, Ришат Лоҡманов, Руслан Ямалетдинов, Рөстәм Бикмәтов, Валерий Гета, Марина Долматова, Илдар Кәримов, Альберт Хаживәлиев, Урал Хәсәнов республика Үҙәк һайлау комиссияһы ағзалары итеп тәғәйенләнде. БР Үҙәк һайлау комиссияһы биш йыл дауамында ошо составта эшләйәсәк.
20 июндә үткән Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы ултырышында бер тауыштан әлеге БР Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиевтың кандидатураһын рәйес итеп һайлау өсөн Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһына тәҡдим итергә ҡарар ителде.
Яңы составтағы БР Үҙәк һайлау комиссияһының ойоштороу ултырышы 26 июндә үтәсәк.


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен яңыртыу өсөн республикаға йылына 2 миллиард һум самаһы шәхси инвестициялар кәрәк Фото: Олег Яровиков
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен яңыртыу өсөн республикаға йылына 2 миллиард һум самаһы шәхси инвестициялар кәрәк
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен яңыртыу өсөн республикаға йылына 2 миллиард һум самаһы шәхси инвестициялар кәрәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен яңыртыу өсөн Башҡортостанға йылына 2 миллиард һум самаһы шәхси инвестициялар кәрәк. Был хаҡта республика Хөкүмәтендә үткән кәңәшмә йомғаҡтары буйынса Премьер-министр урынбаҫары Владимир Нагорный белдерҙе.
«Быйыл Башҡортостан ҡаҙнаһынан йылылыҡ менән тәьмин итеү системаһын яңыртыу өсөн 600 миллион һумдан ашыу аҡса бүленде — 2015 йылға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк, әммә был ғына етмәй. Беҙгә торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен яңыртыуға йылына ике миллиард һум самаһы кәрәк. Ошо айырманы шәхси инвестициялар иҫәбенә компенсацияларға тейешбеҙ», — тине вице-премьер.
Бөгөн республикала ошондай проекттар әҙерләнә, тип хәбәр итте Владимир Нагорный. Атап әйткәндә, Туймазы районында 450 миллион һумға йылылыҡ менән тәьмин итеү системаһын яңыртыу буйынса проект тамамлана.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары әйтеүенсә, әлегә республикала 24 концессия килешеүе ғәмәлдә. Газпромбанк, Уралсиб, Социнвестбанк һәм ВТБ әүҙем инвесторҙар булып сығыш яһай. Инвесторҙар ҙур проекттар менән ҡыҙыҡһына, айырыуса муниципаль райондар концессия килешеүҙәренә мохтаж, тип билдәләне Владимир Нагорный.
Капитал һалыуҙарҙың дөйөм күләмендә заем аҡсаларының өлөшө торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенә инвестициялар йәлеп итеүҙең төп маҡсатлы йүнәлеше булып тора. 2016 йылға торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһенә инвестициялар йәлеп итеү күрһәткесе 21 процент тәшкил итә. Рәсәй Президенты Указына ярашлы, йылылыҡ, һыу менән тәьмин итеү, һыу бүлеү һәм таҙартыу системаһында капитал һалыуҙарҙың дөйөм күләмендә заем аҡсаларының өлөшө 30 процентҡа тиклем артырға тейеш.


text:
Фото:
Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин: берҙәм эш иткәндә генә БР Президенты Мөрәжәғәтнамәһе мәсьәләләрен үтәргә мөмкин
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президентының БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә күрһәтелгән төп мәсьәләләр шундй киң масштаблы, хатта республикала йәшәүсе һәр кешегә ҡағыла, шуға ла уларҙы берҙәм эш иткәндә генә хәл итергә мөмкин. Ошондай фекерен белдерҙе “Башинформ” агентлығына комментарийында БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин.
— Мөрәжәғәтнамәне Башҡортостан халҡына үҙенә күрә наказ кеүек ҡарарға ла мөмкин, — тине Нурмөхәмәт хәҙрәт. – Шул уҡ ваҡытта был документта күрһәтелгән мәсьәләләрҙең хәл итеү юлдары ла билдәләнгән. Был бурыстар шул тиклем глобаль, ул билдәле социаль төркөмдәр йәки власть тармаҡтарының теге йәки был вәкилдәренә генә түгел, һәр беребеҙгә ҡағыла. Тимәк, уларҙы ҡулға ҡул тотоношоп эш иткәндә генә хәл итергә мөмкин. Президент Мөрәжәғәтнамәһе тексында бар тармаҡҡа ла – иҡтисад, социаль өлкә, мәҙәниәт, граждандарыбыҙҙың рухын күтәреү кәрәклегенә лә иғтибар бирелгән. Әгәр был документта билдәләнгән маҡсаттарҙы үтәй алһаҡ, һис шикһеҙ, йәмғиәтебеҙҙең һәр яҡлап үҫеше күҙәтеләсәк, һәм Башҡортостан илебеҙ төбәктәре араһында юғары статус биләүен йәнә бер тапҡыр иҫбәтлаясаҡ.


text:
Баш ҡалала интернет ҡиммәт түгел – Яндекс Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала интернет ҡиммәт түгел – Яндекс
Баш ҡалала интернет ҡиммәт түгел – Яндекс Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
«Яндекс» компанияһы аналитиктары Рәсәй төбәктәрендә интернетты файҙаланыу буйынса мәғлүмәт баҫтырып сығарҙы. Асыҡланыуынса, Өфө тарифтары — иң арзаны. Башҡортостандың баш ҡалаһында лимитһыҙ интернеттың уртаса хаҡы — 325, Рәсәй буйынса уртаса 400 һум. Иң осһоҙ интернет — Севастополдә (айына 255 һум), иң ҡиммәте — Махачкалала (600 һумдан ашыу). 5 Гб мобиль трафик өфөлөгә 260 һумға төшәсәк, рәсәйле иһә ошо күләм өсөн яҡынса 280 һум түләй.


text:
Рөстәм Хәмитов менән Михаил Бабич Башҡорт дәүләт университетында булдыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов менән Михаил Бабич Башҡорт дәүләт университетында булды
Рөстәм Хәмитов менән Михаил Бабич Башҡорт дәүләт университетында булдыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич Башҡорт дәүләт университетында булды һәм университет ректораты менән осрашты. Осрашыу алдынан ҡунаҡтар күргәҙмәне һәм эксперименталь лабораторияларҙы ҡарап сыҡты. Был лабораторияларҙа физика һәм наноматериалдар технологияһы кафедраһы, электроника һәм наноэлектроника кафедраһы студенттары һәм аспиранттары шөғөлләнә.
Михаил Бабич билдәләүенсә, техник процеста алға китеш булһын өсөн, университеттар уҡыу йорттары ғына түгел, ә ғилми үҙәктәр ролен дә башҡарырға тейеш.
— Башҡорт дәүләт университеты республиканың төп белем биреү учреждениеһы, иң ҙур юғары уҡыу йорто булып тора. Шуға күрә һеҙ үҙ өҫтөгөҙгә ҙур яуаплылыҡ алдығыҙ, — тип мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов БДУ-ның яңы ректоры Николай Морозкинға. – Университетты үҫтерергә кәрәк, күршеләрҙән ҡалышырға ярамай. Шул уҡ ваҡытта тик Башҡорт дәүләт университетында ғына булған йүнәлештәргә — башҡорт халҡының тарихына, теленә иғтибар йүнәлтеү мөһим. Бер-ике йылдан БДУ янында ҙур ваҡиға – ШОС һәм БРИКС саммиттары үтәсәк. Ҡунаҡтарҙың бер өлөшө мотлаҡ бында киләсәк, шуға күрә быға әҙерләнергә кәрәк. Универитетта бер нисә ҙур сара үткәрелеүе ихтимал. Матди база тураһында уйларға кәрәк. Ике-өс яҡшы, заманса ятаҡ төҙөү бурысын ҡуйып, торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү өҫтөндә уйларға кәрәк. Һеҙҙең бурысығыҙ – фән өлкәһен үҫтереү, күберәк килешеүҙәр төҙөү. Һеҙгә уңыштар теләйем, — тине республика башлығы.


text:
Алыпһатарҙар эшмәкәрлеге Өфөлә һыйыр итенең ҡиммәтләнеүенә килтерҙе
Алыпһатарҙар эшмәкәрлеге Өфөлә һыйыр итенең ҡиммәтләнеүенә килтергән, шул уҡ мәлдә һатып алыу хаҡтары әүәлге кимәлендә ҡалған. Был хаҡта шишәмбе көндө Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, ит бер айҙа кинәт ҡыйбатланған.
— Әгәр бер ай элек һыйыр итенең бер килограмы ҡала буйынса уртаса 178 һум торһа, хәҙер – 212 һум, — тине ул.
Павел Качкаевтың билдәләүенсә, иткә хаҡтарҙың күтәрелеүенә бер ниндәй ҙә нигеҙ юҡ. Ауыл ерендә халыҡтан ит һатып алыу хаҡы элекке кимәлдә ҡалған – килограмға 120-150 һум. Аралашсылар хаҡтарҙы яһалма рәүештә арттыра.