text:
Фото:
Социаль контракт Башҡортостанда мохтаж ғаиләләргә ярҙам итәсәк
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына төбәктә мохтаж ғаиләләр өсөн социаль контракт нигеҙендә ярҙам итеүҙең яңы формаһын индереүҙе тәьмин итергә ҡушты.
— Йыл һайын халыҡҡа социаль яҡлау сараларына 11 миллиард һумдан ашыу, йәғни республика бюджетының 13 проценты, йүнәлтелә. Пособиеларҙы уларҙа ысынлап та мохтаж булғандар алырға тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында Рөстәм Хәмитов.
Төбәк етәксеһе фекеренсә, социаль ярҙам «кешене үҙ тормошон яҡшыртыуға үҙгәртергә дәртләндерергә» тейеш. Быға күпселектә социаль контракт нигеҙендә яңы ярҙам күрһәтеү формаһы булышлыҡ итәсәк. Уға ярашлы социаль яҡлау органдары мохтаж ғаиләләргә эшкә урынлашыуҙа, профессиональ белем алыуҙа, үҙ бизнесыңды асыуҙа булышлыҡ итәсәк.
— Был осраҡта, традицион социаль пособиеға ҡарағанда, етерлек матди ярҙам күрһәтеләсәк. 2014 йылда был маҡсаттарға республика бюджетында 50 миллион һумдан ашыу ҡаралған. Мин Хеҙмәт министрлығына республикала бындай практиканы индерергә, был мөһим эштең һөҙөмтәлелеген контролдә тоторға һәм миңә уның уңыштары йәки, уны тормошҡа ашырыу барышында килеп сыҡҡан, проблемалары тураһында һөйләргә ҡушам, — тип хәбәр итте Башҡортостан Президенты.


c: text/html

text:
Башҡортостанда туристик ресурстар реестры булдырылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда төбәктең туристик ресурстар реестры эшләй башланы. Ул туристик ресурстарҙы берҙәм иҫәпләү һәм улар менән идара итеүҙе камиллаштырыу, республика туриндустрияһының мәғлүмәти ярҙамын яҡшыртыу өсөн булдырыла. Был турала Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты хәбәр итә.
Реестр Рәсәй һәм халыҡ-ара баҙарҙа төбәктең туристик потенциалын үҫтерергә, туристик хеҙмәттәрҙең сифатын күтәрергә булышлыҡ итәсәк. Реестр Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты сайтында урынлаштырылған. Шулай уҡ ҡулланыусыларға республиканың туристик порталы ла тәҡдим ителә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Бурлы тауы итәгендә, Атау йылғаһы ярында, ифрат матур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан был ауыл ҡасандыр райондағы алдынғы хужалыҡтарҙың береһе иҫәпләнгән "Йүрүҙән" совхозының бер бүлексәһе булған. Егерме йыл элек, ҙур хужалыҡтар дәррәү тарҡатыла башлаған осорҙа, Таймый ҙа иң бәләкәй хужалыҡ булып, совхоздан айырылып сыға.
Бурлы тауы итәгендә, Атау йылғаһы ярында, ифрат матур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан был ауыл ҡасандыр райондағы алдынғы хужалыҡтарҙың береһе иҫәпләнгән "Йүрүҙән" совхозының бер бүлексәһе булған. Егерме йыл элек, ҙур хужалыҡтар дәррәү тарҡатыла башлаған осорҙа, Таймый ҙа иң бәләкәй хужалыҡ булып, совхоздан айырылып сыға.
Президенттың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Владимир Путин мөһим документ өҫтөндә үҙе эшләгән. Йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә, ҡағиҙә булараҡ, асыҡ әҙерләнмәй. Ни бары бер тапҡыр ғына — 2010 йылда — Дмитрий Медведев “Рәсәй, алға!” тип аталған мәҡәләлә, буласаҡ Мөрәжәғәтнамәһенең концепцияһын киң йәмәғәтселек хөкөмөнә сығарып, бергә фекер алышырға саҡырғайны.
— Рөстәм Әхмәт улы, III съездан һуң ике йыл ваҡыт үтеп китте. Ошо арала ниндәй эштәр башҡарылды? Ул саҡта ҡуйған бурыстар үтәлдеме?
— Ассоциацияның һуңғы ике йылдағы эшмәкәрлеге тураһында һөйләр алдынан әҙерәк уның асылы тураһында әйтеп үтке килә. Беҙҙең Ассоциация сағыштырмаса йәш ойошма — ул 2006 йылда булдырылды.
— Рауил Хөрмәт улы, һеҙҙеңсә, кем ул ауыл биләмәһе башлығы?
— Биләмә башлығы – халыҡтың йәшәйеше өсөн яуап биргән вазифалы кеше.
Билдәле булыуынса, ауыл биләмәһенең юридик нигеҙе булып ауыл Советы тора. Советҡа ун депутат һайланған, һәм улар халыҡтың бөтә ҡатламын да кәүҙәләндерә.
Тәрән ятыуҙары, икһеҙ-сикһеҙ боролмалары менән йәшел талдар, бөҙрә тирәктәр араһынан ағыусы йомарт йылға бер ҡасан да үҙенең хазиналарын йәлләмәй.
Әгәр тауы бейеклеге өсөн танылһа, ошо ауылда тыуып үҫкән шәхес үҙенең юғары баҫҡыста торған ижады менән билдәле. Һүҙем үҙенсәлекле моңо менән халыҡтың һөйөүен яулаған йырсы, Башҡортостандың халыҡ артисы Роза Аҡкучукова хаҡында.
Аҡ таш мендәрем
Мин уйланып ятам бына бөгөн
Туғыҙынсы тиҫтә ҡашында.
Бәхетлемен, янда һөйгән ҡатыным,
Йомшаҡ мамыҡ мендәр башымда.
Форумда Башҡортостандан 75 делегат һәм 26 ҡунаҡ ҡатнашты. Делегация етәксеһе, республика Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова һуңғы йылдарҙа ике төбәк араһында мәҙәниәт, мәғариф, телде үҫтереү өлкәләрендә хеҙмәттәшлектең айырыуса нығыныуын билдәләне. Мәҫәлән, һуңғы осорҙо ғына алғанда, Өфөлә Татарстандың даими вәкиллеге асылды, “Татарстан — Яңы ғасыр” телеканалы үҙ эшмәкәрлеген йәйелдерә башланы.


text:
Сәнғәт
Сәнғәт ( церк.-слав. искусство (лат. experimentum — тәжрибә, ҡулланып ҡарау); иск.-слав. искоусъискомус — тәжрибә, һирәгерәк йонсотоу, язалау[1][2]) — ысынбарлыҡты образлы аңлап ҡабул итеү; үҙеңдең эске һәм тышҡы донъяға ҡарашыңды художестволы образда сағылдырыу нәтижәһе йәки барышы[3] ; авторҙы ғына түгел, башҡа кешеләрҙе лә ҡыҙыҡһындырыуға йүнәлтелгән ижад[4].
Сәнғәт (фән менән бер рәттән) — Тәбиғи фәндәр ҙәге һәм шулай уҡ донъяны Дини сүрәттә ҡабул итеү кеүек, донъяны танып-белеү ысулдарының береһе.
Сәнғәт төшөнсәһе бик киң — ул ниндәйҙер бер айырым өлкәлә үтә ныҡ үҫешкән оҫталыҡта күренергә мөмкин. Оҙаҡ йылдар дауамында сәнғәт тип кешенең матурлыҡҡа мөхәббәтен ҡәнәғәтләндереүсе мәҙәни эшмәкәрлек төрөн атанылар. Социаль-эстетик нормалар һәм баһалауҙар эволюцияһы менән бергә донъяны эстетик йәһәттән сағылдырыусы формалар тыуҙырыуға йүнәлтелгән һәр төрлө эшмәкәрлек тә сәнғәт тип аталыу хоҡуғын алды[5][6].
Бөтә йәмғиәт киңлегендә, сәнғәт - танып белеү һәм ысынбарлыҡты сағылдырыуҙың айырым бер ысулы, йәмғиәти аңдың художестволы эшмәкәрлеге формаһының береһе һәм кешенең, шулай уҡ барлыҡ кешелектең рухи мәҙәниәтенең бер өлөшө, бөтә быуындарҙың ижади эшмәкәрлегенең күп ҡырлы һөҙөмтәһе ул. Фәндә төп ижади, художестволы эшмәкәрлекте лә, шулай уҡ уның һөҙөмтәһе булған нәфис әҫәрҙе лә сәнғәт тип атайҙар.
Билдәләү төшөнсә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Примечания[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Искусство, в этимологическом словаре русского языка Макса Фасмера.
- ↑ Искусство (История слов. Часть 3) В.
- ↑ Робин Коллингвуд — Принципы искусства V. § 2.
- ↑ «Общеинтересное в жизни, — писал Чернышевский, — вот содержание искусства» [1].
- ↑ Энциклопедия социологии
- ↑ Словарь по общественным наукам.


text:
Президент республиканың көньяҡ-көнбайышы буйлап сәфәрҙә булды
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов 23 майҙа республиканың көньяҡ-көнбайыш райондары буйлап эш сәфәрендә йөрөп ҡайтты. Ул республика Советының һаулыҡ һаҡлау системаһын үҫтереү мәсьәләләре буйынса үтәсәк күсмә ултырышы сиктәрендә төҙөлгән объекттарҙа булды. Республика башлығын БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин оҙатып йөрөнө.
Үҙенең эш сәфәрен Мортаза Рәхимов Дәүләкән һәм Әлшәй райондары сигендә Ташлы йылғаһында төҙөлгән Уртатау һыу һаҡлағысынан башланы. Мөһим объект төҙөлөшө тамамланыу стадияһында: һыу һаҡлағысҡа һыу тултырыла, тирә-йүне төҙөкләндерелә, яр буйҙары йәшелләндерелә.
Мортаза Рәхимов шулай уҡ Дәүләкән һәм Әлшәй райондарында баҫыу эштәрен үткәреү барышы менән дә танышты.
Бишбүләк районындағы Мәләүез йылғаһында гидроузелы менән тирмән комплексы Президент маршрутында өсөнсө пункт булды. Был предприятиены электр энергияһы менән тәьмин итеү өсөн бында миниГЭС төҙөлдө. Тирмән тәүлек әйләнәһенә эшләй, бында он, фураж, ҡатнаш аҙыҡ етештерелә.
Тәбиғи ресурсты файҙаланыу етештерелгән продукцияның үҙҡиммәтен һиҙелерлек кәметә. Бишбүләктәр гидроэлектростанцияны артабан киңәйтергә планлаштыра.
Ауылды кадрҙар менән тәьмин итеү торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүгә бәйле булыуы барыһына ла билдәле. Тап шуға күрә Башҡортостан Президенты урындарҙа торлаҡ төҙөлөшөн шәхси контролендә тота. Был юлы ул Бишбүләк районында элекке район дауаханаһы базаһында реконструкцияланған торлаҡ йортто ҡараны. Бында 36 фатир буласаҡ, уларҙа башлыса урындағы врачтар өй туйлаясаҡ. Ошо көндәрҙә бында 159 койкалыҡ дауахана һәм көнөнә 200 кеше ҡабул итерлек поликлиника төҙөлөшө лә тамамланасаҡ.
Торлаҡ мәсьәләһен уңышлы хәл итеүҙең икенсе миҫалы — "Башҡорт МТС-ы" дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһы үҙ хеҙмәткәрҙәре өсөн Ҡырғыҙ-Миәкә ауылында төҙөгән торлаҡ йорттар. Был ике ҡатлы йорттар ОSВ-плиталарҙан йыйыла. Унда башлап өй туйлау бәхетенә эйә буласаҡ биш ғаилә барыһы ла — ауылды социаль үҫтереү программаһында ҡатнашыусылар һәм улар фатирҙы дәүләт средстволары иҫәбенә аласаҡ.
Башҡортостан республика Советының һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереү мәсьәләләре буйынса күсмә ултырышына әҙерләнә. Быйыл был сара сиктәрендә республиканың көньяҡ-көнбайышында медицина учреждениелары төҙөлә һәм реконструкциялана.
Миәкә районында Ҡырғыҙ-Миәкә ауылында Мортаза Рәхимов Үҙәк район дауаханаһының 50 койкаға иҫәпләнгән дауалау корпусы төҙөлөшөн ҡараны. Корпустың дөйөм майҙаны — биш мең квадрат метр, бында хирургия һәм бала табыу бүлексәләре урынлашасаҡ. Объектты август айында файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла. Бер үк ваҡытта дауахананың ҡалған корпустарына ла капиталь ремонт үткәрелә.
Стәрлебаш районының Стәрлебаш ауылында Мортаза Рәхимов Үҙәк район дауаханаһының 50 койка-урынлыҡ дауалау корпусы төҙөлөш майҙансығын ҡараны. Бинала хирургия, ҡабул итеү бүлексәләре һәм бала табыу йорто урынлашасаҡ. Әле бында биҙәү эштәре алып барыла.
Республика күсмә медсоветы программаһында тағы бер пункт — Стәрлетамаҡ районының Төрөшлө ауылында 50 койка-урынлыҡ һәм 100 амбулатор ҡабул итерлек яңы дауахана. Дауахананың беренсе сираты быйыл июндә файҙаланыуға тапшырыласаҡ.
Республика Советының һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереү мәсьәләләре буйынса күсмә ултырышының пленар ултырышы Стәрлебаш районы үҙәгендә үтәсәк. Ултырышты үткәреүгә бында Мәҙәниәт йорто реконструкциялана. Объектты тапшырыу өсөнсө кварталға билдәләнгән, әлеге ваҡытта төҙөүселәр бинаны йөҙләү менән шөғөлләнә. Мортаза Ғөбәйҙулла улы Мәҙәниәт йортоноң бөтә эске биналарын ҡарап сыҡты. Шулай уҡ ул никах теркәү залы, хатта кейәү егете менән кәләш бүлмәһенең биҙәлеше менән дә ҡыҙыҡһынды. Мортаза Рәхимов фекеренсә, бында барыһы ла матур булырға тейеш. Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин уға ике аҙнанан һуң бында тағы килеп, бинаны реконструкциялау нисек дауам иттерелеүен тикшереп китергә вәғәҙә итте.


text:
БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәгендә әүҙем пенсионерҙар өсөн Асыҡ ишектәр көнө уҙа Фото: БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәге
БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәгендә әүҙем пенсионерҙар өсөн Асыҡ ишектәр көнө уҙа
БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәгендә әүҙем пенсионерҙар өсөн Асыҡ ишектәр көнө уҙа Фото: БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәге
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
1 октябрҙә Башҡорт дәүләт медицина университетының Волонтерҙар үҙәге ололар өсөн Асыҡ ишектәр көнөн үткәрә.
Сараның программаһында өлкән йәштәге ирекмәндәр өсөн мөмкинлектәр һәм проекттар презентацияһы, «көмөш» волонтерҙарҙан ижади номерҙар һәм формаль булмаған шарттарҙа аралашыу ҡаралған.
«Беҙҙең ойошма биш йылдан ашыу инде ҙур тормош тәжрибәһенә эйә кешеләр менән эшләй. Улар социаль проекттарҙа ҡатнаша: балалар менән эшләй, уҡыу курстары үтә, форумдар, конференциялар ойоштороуҙа ярҙам итә. Әммә иң мөһиме — аралашыу, тәжрибә уртаҡлашыу, ҡала, республика һәм ил күләмендә уҙғарылған ваҡиғалар уртаһында булыу», — тип һөйләне БДМУ-ның Волонтерҙар үҙәге етәксеһе Алина Ғиззәтуллина.
«Оло йәштәге ирекмәндәр» йүнәлеше менән танышыу БДМУ-ның 10-сы корпусында көндөҙгө сәғәт 4-тә башлана. Адресы: Театр урамы, 2а.


text:
америкиниң террорлуқ тәшкилатиға аҗратқан мәблиғи 70 милйон долардин артуқ
америка дөләт мудапиә министирлиқи бөлгүнчи террорлуқ тәшкилати п к к / п җ к / п й д – й п г гә аҗратқан мәбләғ 70 милйон доллардин ашиду.
түркийә авази радийоси хәвири: америка дөләт мудапиә министирлиқиниң «сүрийә» доклатиға асасланғанда, америка қошма иштатлириниң өткән йили террорлуқ тәшкилати п к к / п җ к / п й д – й п г гә аҗратқан мәбләғ 70 милйон доллардин ашидикән, бу йил үчүн аҗратқан мәбләғ болса йерим милйард долларға йетидикән.
террорлуқ тәшкилатиға берилидиған тиранспорт василитири, шрапнел атидиған зәмбирәкләр, танка атидиған башқурулидиған бомбилар вә аптоматик милтиқлар қатарлиқлар үчүн 433 милйард доллар аҗритилған.
доклатта әскәртилишичә, террорлуқ тәшкилати үчүн бир даниси тәхминән 17 миң долларлиқ еғир типлиқ аптоматик милтиқлардин 3500 данә елинидикән, даниси 3500 долларлиқ « PKM » дәп атилидиған милтиқлар үчүн 20 милйон доллар аҗритилидикән. қалған тәхминән 67 милйон долларлиқ мәбләғ террорчиларниң сәһийә вә қатнаш чиқимлири үчүн аҗритилидикән.
мәлуматларға қариғанда, вашингтон террорлуқ тәшкилатиға пәқәт қорал - йарағ җәһәттинла йардәм қилмайдикән, террорчиларниң саниниму ашурмақта икән. 25 миңға йәткән террорчиларниң сани йил ахирғичә 30 миңға йәткүзүлидикән.
йәнә бир тәрәптин, америка дөләт мудапиә министирлиқи 2019 – йиллиқ хамчот лайиһәсидә, даешқа қарши күрәш даирисидә тәрбийәләш - қоралландуруш үчүн бөлгүнчи террорлуқ тәшкилати п к к / п й д ға 300 милйон доллар, даешқа қарши чегра бихәтәрлик еһтийаҗлири үчүн 250 милйон доллар болуп, җәмий 500 милйон доллар аҗратқан.
игилинишичә, америка қошма иштатлири башчилиқидики иттипақдаш күчлириниң илгири 30 миң кишидин тәшкил тапидиған «чегра бихәтәрликини қоғдаш күчи» дәп елан қилған, бирақ кейинчә «ички бихәтәрликни қоғдаш вә муқимлиқни сақлаш күчи» дәп атиған «террорчилар қошуни» тәшкил қилишиму диққәт қозғимақта икән.


text:
Республикала «Буласаҡ финансист» олимпиадаһында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеү тамамлана
«Буласаҡ финансист» олимпиадаһы Башҡортостанда 1 мартта старт ала. Иҡтисади бәйгелә ҡатнашырға теләүселәрҙең заявка биреү өсөн ике көнө ҡала.
Иң яҡшы финанс баҙары белгесе исеменә республиканың төрлө уҡыу йорттарынан мәктәп уҡыусылары һәм студенттар ҡатнаша ала. Ҡатнашыусылар Йәштәр финанс үҙәгенең www.mfc-ufa.ru сайтында теркәлә.
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, Башҡортостанда бындай сара тәүгә ойошторола. Ул БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы ярҙамы менән «Йәштәр фәне көндәре» республика фестивале сиктәрендә үткәрелә.
Олимиада ике этапта үтәсәк. 1-16 мартта һайлап алыу туры була, ҡатнашыусылар «StarMoney» виртуаль уйын терминалында үҙ оҫталыҡтарын күрһәтәсәк. Иң күп виртуаль капитал йыйыусы 30 конкурсант 28 мартта уҙғарыласаҡ финалға үтә. Унда ҡатнашыусылар финанс баҙары буйынса белемдәрен тикшерәсәк. Төрлө номинацияларҙа еңеүселәрҙе приздар көтә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 402
ЛЕБЕДИНСКИЙ Лев Николаевич (5.11.1904, Ырымбур губ. Троицк өйәҙе Миәс з‑ды ҡсб, хәҙ. Миәс ҡ., — 21.11.1992, Мәскәү), музыка белгесе, фольклорсы. Граждандар һуғышында ҡатнашыусы. Мәскәү консерваторияһын тамамлаған (1930). 1923 й. алып Рәсәй пролетар музыканттар ассоциацияһы етәкселәренең береһе (1925 й. — рәйесе, 1930—32 йй. яуаплы секретары), бер үк ваҡытта 1930—32 йй. Коммунистик акад. Әҙәбиәт, сәнғәт һәм тел ин‑тының музыка секцияһы мөдире. 1935 й. алып СССР ФА Этнография ин‑тының ғилми хеҙм‑ре, 1939—40 йй. БАССР ХКС эргәһендәге Сәнғәт эштәре б‑са идаралыҡта муз. консультант. Б.В. һуғышы йылдарында Подольск үҙешмәкәр коллективтарының художество етәксеһе. 1955—65 йй. “Совет композиторы” (“Советский композитор”) нәшриәтенең фольклор редакцияһы мөдире, 1962 й. башлап РСФСР Композиторҙар союзында эшләй: 1969 й. тиклем берләшкән фольклор комиссияһы һәм Мәскәү бүлексәһе рәйесе, 1971—74 йй. Халыҡ музыка ижады комиссияһы етәкселәренең береһе. Фәнни эштәре СССР халыҡтарының муз. фольклорына, урыҫ, башҡ. комп. ижадына, музыка башҡарыуҙың теоретик мәсьәләләренә һ.б. арналған. Оҙон көй, өзләүүҙенсәлектәрен өйрәнеүгә айырыуса иғтибар итә. “Башҡорт халҡ йырҙары” йыйынтығын төҙөүселәрҙең береһе. Башҡ. муз. фольклористика үҫешенең мөһим этабы булған “Башҡорт халыҡ йырҙары һәм көйҙәре” йыйынтығының автор‑төҙөүсеһе. Л. “Башҡорт халыҡ йырҙарын яҙыу, нотаға һалыу һәм редакторлауҙың ҡайһы бер принциптары тураһында” (“О некоторых принципах записи, фонорасшифровки и редактирования башкирской народной песни”) ҡулъяҙма методик ҡулланмаһы (Сәнғәт академияһының фольклор кабинеты фонды) халыҡ музыкаһын өйрәнеү өсөн практик ҡулланма булып тора. 1937 й. Башҡортостанда халыҡ йырсылары һәм ҡурайсыларының фонояҙмаларын эшләй. 1939 й. БАССР‑ҙың көньяҡ‑көнсығыш райондары башҡорттарының көнкүрешен, этнографияһын һәм фольклорын өйрәнеү б‑са комплекслы экспедицияға етәкселек итә. М.Ф.Буранғолов, Ә.И.Харисов, Х.Ф. Әхмәтов м‑н хеҙмәттәшлек иткән.
Хеҙм.: Композиторы Башкирии. М., 1955; Мажит Бурангулов. М., 1963.
Әҙәб.: Атанова Л.П. Собиратели и исследователи башкирского музыкального фольклора. Уфа, 1992.
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Фото:
Үҙәк дәүләт архивы Шәһәрғәзи сәсән ҡулъяҙмалары менән тулыланды
Фото:
Башҡортостан Республикаһы йәмәғәт берекмәләренең үҙәк дәүләт архивында башҡорт халҡының билдәле сәсәне Шәһәрғәзи Ғәбдиевтың шәхси документтар фондын булдырыуға арналған тантаналы сара булып үтте. Сәсәндең ҡулъяҙмаларын архивҡа Рәсәй Федерацияһының халыҡ мәғарифы отличнигы, журналист һәм яҙыусы Азамат Әғзәм улы Тажетдинов тапшырҙы. Шулай итеп, архив фонды тыуған яҡтың тарихы, ауыҙ-тел ижады, этнографияһы, этимологияһы, топонимикаһы темалары буйынса йыйылған материалдар, сәсәндең билдәле башҡорт яҙыусылары, ғалимдары менән үҙ-ара яҙышҡан хаттары менән тулыланды.
Башҡорт халҡының билдәле сәсәне Шәһәрғәзи Ғәбдиев Баймаҡ районының Икенсе Этҡол ауылында 1898 йылда тыуған. Рус-герман, граждандар, совет-фин, Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашҡан. Репрессияға эләккәндән һуң, ете йыл буйы Беломор–Балтика каналын төҙөй. Уҡытыусы була. 1979 йылда вафат була.
Сәсәндең шәхси архивы тантаналы рәүештә Башҡортостан Республикаһы йәмәғәт берекмәләренең үҙәк дәүләт архивы директоры Юлай Юлдашбаевҡа тапшырылды. Уның һүҙҙәре буйынса, документтарҙы дәүләт һаҡлауына тапшырыу үтә мөһим ваҡиға. Сөнки быға тиклем билдәһеҙ тарихи факттар менән архив фондын тулыландырыу республиканың тарихы, мәҙәниәте менән ҡыҙыҡһыныусылар өсөн оло бүләк. Ул шулай уҡ Азамат Тажетдиновтың миҫалына башҡалар ҙа эйәрер, тигән өмөт белдерҙе.


text:
Республика журналистарын киң мәғлүмәт сараларында дәүләт һәм республика халыҡтары телдәрен иң яҡшы яҡтыртыу конкурсында ҡатнашырға саҡыралар Фото: автор
Республика журналистарын киң мәғлүмәт сараларында дәүләт һәм республика халыҡтары телдәрен иң яҡшы яҡтыртыу конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
Республика журналистарын киң мәғлүмәт сараларында дәүләт һәм республика халыҡтары телдәрен иң яҡшы яҡтыртыу конкурсында ҡатнашырға саҡыралар Фото: автор
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы 2018 йылда ла Башҡортостандың дәүләт телдәрен һәм республикала йәшәүсе халыҡтар телдәрен үҫтереүгә булышлыҡ итеүгә төбәк журналистары өсөн ижади конкурс иғлан итә.
«Конкурс ошо йылдарҙа бик популяр булып китте һәм унда ҡатнашыуға ғаризалар һаны йылдан-йыл арта бара, — тип хәбәр итте Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының матбуғат киң мәғлүмәт саралары бүлеге баш белгесе Неля Ғәйнетдинова. — Быйыл да тәҡдим ителгән тема гәзит, журнал, интернет-баҫма биттәрендә, телевидение, радио эфирҙарында бөтөн яҡтан асылыр тип ышанабыҙ».
Конкурста Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығына ҡараған республика гәзит һәм журналдары, ҡала, район гәзиттәре, шулай уҡ электрон киң мәғлүмәт саралары редакциялары ҡатнаша ала. Уның шарттары ведомствоның рәсми сайтында баҫылып сыҡҡан.
Конкурсҡа 2018 йылдың 1 ғинуарынан 1 декабргә тиклем донъя күргән материалдар тәҡдим ителә. Материалдар һаны сикләнмәгән. Эштәр 2018 йылдың 10 декабренә тиклем түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450077, Өфө ҡалаһы, Киров урамы, 45, 420-се бүлмә, матбуғат киң мәғлүмәт саралары бүлеге (тел. 8(347) 218-07-72). Күрһәтелгән адрес буйынса тапшырылмаған йәки 2018 йылдың 10 декабренән һуң ебәрелгән материалдар конкурста ҡатнашмай.
http://www.bashinform.ru/news/1145696-zhurnalistov-bashkortostana-priglashayut-prinyat-uchastie-v-konkurse-na-luchshee-osveshchenie-v-smi-/


text:
Уңған һауынсы
Рәйфә Ишбулды ҡыҙы Рысыҡай ауылында Хәмдиниса Фәхрислам ҡыҙы менән Ишбулды Зѳлфәр улы Зикриндарҙың алты балалы ғаиләһендә үҫә. Рысыҡай, Шығай мәктәптәрендә бе- лем ала. Урта мәктәпте тамамлағас, тегенсе һѳнәренә уҡып сыға. Бер йыл тегенсе булып эшләгәндән һуң тыуған ауылына ҡайта. 1988 йылда “Заря” колхозына һауынсы булып эшкә урынлаша. 1998 йылда хужалыҡ үҙгәрештәр кисерә һәм ул эшләгән ферма “Ағиҙел” ауыл хужалығы етештереү кооперативы, 2003 йылдан “Союз” крәҫтиән- фермер хужалығы, 2010 йылдан “Игенсе” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте итеп үҙгәртелә. Хужалыҡтың исеме, хужалары алышынып торһа ла, үҙ эшенә тоғро булған Рәйфә Ишбулды ҡыҙы инде 27 йыл һыйырҙарынан айырылмай, яратҡан эшенә тоғро ҡала. Ошо осорҙа ул үҙен яҡшы белгес, намыҫлы, тәртипле эшсе итеп күрһәтә. Бѳгѳн ул “Игенсе” йәмғиәтенең алыштырғыһыҙ һауынсыларының береһе. Уның тѳркѳмѳндә 17 һыйыр. Улар- ҙы ҡул менән һауа. 2014 йылда Белорет муниципаль районының иң яҡшы һауынсыһы тип билдәләнә: бер һыйырҙан йылына 3100 килограмм һѳт һауа, тулайым һауым 1200 центр тәшкил итә. Был хеҙмәте ѳсѳн ул район Советының Маҡтау грамотаһына лайыҡ була. Шулай уҡ Башҡортостан Рес- публикаһы Ауыл хужалығы министрлығының Маҡтау грамотаһы менән дә бүләкләнә. Рәйфә Ишбулды ҡыҙы ѳйѳндә лә, ауыл тормошонда ла әүҙем ҡатнашырға ѳлгѳрә. Хужалыҡтарында мал тоталар. Тормош иптәше Мазһар Рафаэль улы менән ѳс бала тәрбиәләп үҫтергәндәр. Ике балаһын башлы-күҙле итеп сығарғандар, уларҙың инде үҙ донъяһы. Шулай булһа ла, ейән- ейәнсәрҙәрен тәрбиәләүҙән дә ситтә ҡалмай олатай менән ѳләсәй. - Эш хаҡы ҙур булмаһа ла, хужалыҡ фураж, бесән, утын менән ярҙам итә. Былтыр йәй дауаханала ятҡас, бесәнде лә әҙерләп бирҙеләр. Етәксебеҙ Ильяс Хафизов эшләгән кешегә һәр яҡлап ярҙам итергә тора, - ти Рәйфә Ишбулды ҡыҙы. Эшенең ауыр булыуына ҡарамай, ғүмер буйы һауынсы һѳнәренә тоғро ҡалған Рәйфә Ишбулды ҡыҙы бѳгѳн үҙ хеҙмәтенә тейешле баһа алды. Киләсәктә лә хеҙмәтенән йәм, дәрт алып йәшәүен теләйбеҙ.
Рәмилә МУСИНА.


text:
Эстония
Эстония, рәсми исеме Эстон Республикаһы (эстонса Eesti, Eesti Vabariik) — Европалағы ил, Европа Берләшмәһе һәм Төньяк Атлантик Килешеү Ойошмаһы - НАТО ағзаһы.
ГеографияҮҙгәртергә
Европаның төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан. Төньяҡта Рәсәй, көньяҡта Латвия менән сиктәш. Төньяҡтан Финн ҡултығы, көнбайыштан Балтик диңгеҙе һәм Рига ҡултығы һыуҙары менән йыуыла. Финляндия һәм Швеция менән һыу сиге бар. Диңгеҙ буйы сиге 3 794 км. Эстония составына Балтик диңгеҙе акваторияһындағы, дөйөм майҙаны 4,2 мең км² булған 1 521 утрау инә. Шуларҙың иң ҙурҙары: Сааремаа, Хийумаа,Муху, Вормси, Кихну һәм башҡалар. Утрауҙарҙың майҙаны ҙур булыуға ҡарамаҫтан, унда халыҡтың ни бары 5 проценты ғына йәшәй. Эстония йылғалары ҙур түгел, әммә тулы һыулы. .
Эстонияның майҙаны 45 226 км².
Эстонияның административ бүленешеҮҙгәртергә
Эстония Республикаһы 15 маакондтан (өйәҙҙән; эст. maakond) тора, өйәҙ башы старейшина (аҡһаҡал); эст. maavanem тип атала. Өйәҙҙәр ике төрлө муниципалитеттарға бүленә: ҡалалар (linn) һәм ҡасабалар (vald). Тағы бер административ берәмеге — ҡасаба волосы (alevvald). Ҡасаба волосы составына бер генә ҡасаба инә. Эстонияла 6 ҡасаба волосы бар: Аэгвийду, Ярваканди, Кохтла-Нымме, Лавассааре, Тоотси һәм Вяндра.
Хәҙерге Эстонияла 227 муниципалитет бар.
ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә
- ↑ Статистика ООН (2012)
- ↑ Statistikaamet: mullu rändas Eestist välja 10 000 inimest (ee). DELFI (2013-01-18). Тәүге сығанаҡтан архивланған 19 ғинуар 2013. 18 ғинуар 2013 тикшерелгән.
- ↑ 3,0 3,1 Report for Selected Countries and Subjects (инг.). МВФ (2014-10). 31 октябрь 2014 тикшерелгән.
- ↑ Площадь и население Эстонии (2012) (инг.)
- Һанлы исемлектең бер юлы


text:
20 сентябрь
20 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 263-сө көнө (кәбисә йылында 264-се). Йыл бөтөргә 102 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Иҫкәрмәләр
- 6 Йыл көндәре
Байрамдар
- Көньяҡ Корея — Рәхмәт көнө.
- Көньяҡ Осетия — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Таиланд — Милли йәштәр көнө.
- Әзербайжан — Нефтсе көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 622 — Мөхәммәдтең һәм уның менән фекерҙәш мосолмандарҙың Мәккәнән Мәҙинәгә күсенеүе (һижрәт).
- 1519 — Фернан Магеллан үҙенең экспедицияһын башлай.
- 1802 — Батша Александр I фарманы менән Рәсәйҙәге коллегиялар министрлыҡтар менән алмаштырыла, уларҙың тәүгеләре һигеҙ була: хәрби, диңгеҙ, сит ил эштәре, эске эштәр һәм полиция, юстиция, финанс, комерция һәм халыҡ мәғарифы министрлыҡтары.
- 1862 — Санкт-Петербургта Рәсәйҙәге беренсе консерваторияһы асыла.
- 1878 — Санкт-Петербургта Юғары Бестужев курстары — Рәсәйҙәге тәүге ҡатын-ҡыҙҙар университеты асыла.
- 1959 — Сибай медицина колледжы асыла[1].
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1915 — Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1940).
- 1920 — Ибраһим Абдуллин, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт яҙыусыһы, драматург, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шапошников Борис Михайлович (20.09.1882—26.03.1945) — Рәсәй империяһы һәм совет хәрби етәксеһе, дәүләт эшмәкәре. Беренсе донъя, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. Советтар Союзы Маршалы. Өс Ленин (1939, 1942, 1945), ике Ҡыҙыл Байраҡ (1921, 1944), I дәрәжә Суворов (1944) һәм ике Ҡыҙыл Йондоҙ (1934, 1938) ордендары кавалеры. Сығышы менән Өфө губернаһының Златоуст ҡалаһынан.
- Вәлиуллин Ренат Абдулла улы (20.09.1947) — рәссам, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы (1997). Сығышы менән Туймазы районының Үрге Бишенде ауылынан.
- Романов Анатолий Иванович (20.09.1947) — агроном-агрохимик, дәүләт һәм хужалыҡ эшмәкәре, ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1991). Башҡортостан Республикаһының 1-се һәм 2-се саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты, Илеш районының ветерандар советы рәйесе, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған агрономы. Сығышы менән Баҡалы районы Яңы Маты ауылынан.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1842 — Джеймс Дьюар, беренсе термос эшләгән инглиз уйлап табыусыһы.
- 1837 — Пётр Лесгафт, Рәсәй анатомы.
- 1948 — Джордж Мартин, Американың фантаст-яҙыусыһы.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1863 — Якоб Гримм, немец филологы.
- 1944 — Бәҙрүш Моҡамай, башҡорт шағиры.
- 1975 — Сен-Жон Перс, француз шағиры.


text:
Йыл сәйәси йәһәттән дә, иҡтисад һәм социаль өлкә өсөн дә еңелдән булманы, шулай ҙа Рөстәм Зәки улының һәр һынауҙы лайыҡлы үтеүен билдәләргә мөмкин. Тәү сиратта, әлбиттә, Рәсәй Президентын һәм Өфө ҡалаһы Советына депутаттар һайлау йомғаҡтарына иғтибар итергә кәрәктер. Әгәр республикабыҙ халҡының күпселеге илдә һуңғы йылдарҙа яйға һалынған социаль именлектең, сәйәси һәм иҡтисади тотороҡлолоҡтоң дауам итеүе өсөн тауыш биргән икән, тимәк, улар Федераль үҙәктең ышанысын яулап, төбәк парламенты депутаттары тарафынан һайлап ҡуйылған ғәмәлдәге Президенттың эшмәкәрлегенә ыңғай баһа бирә.
Йыл сәйәси йәһәттән дә, иҡтисад һәм социаль өлкә өсөн дә еңелдән булманы, шулай ҙа Рөстәм Зәки улының һәр һынауҙы лайыҡлы үтеүен билдәләргә мөмкин. Тәү сиратта, әлбиттә, Рәсәй Президентын һәм Өфө ҡалаһы Советына депутаттар һайлау йомғаҡтарына иғтибар итергә кәрәктер. Әгәр республикабыҙ халҡының күпселеге илдә һуңғы йылдарҙа яйға һалынған социаль именлектең, сәйәси һәм иҡтисади тотороҡлолоҡтоң дауам итеүе өсөн тауыш биргән икән, тимәк, улар Федераль үҙәктең ышанысын яулап, төбәк парламенты депутаттары тарафынан һайлап ҡуйылған ғәмәлдәге Президенттың эшмәкәрлегенә ыңғай баһа бирә.
Башҡортостан, һәр ваҡыттағыса, илдең мөһим сәйәси сараһында ҙур әүҙемлек күрһәтте — һайлау хоҡуғына эйә булғандарҙың 76,38 проценты үҙенең гражданлыҡ бурысын үтәне.
Владимир Путин өсөн — 75,28, Геннадий Зюгановҡа — 14,18, Владимир Жириновскийға — 3,64, Михаил Прохоровҡа — 3,64 һәм Сергей Мироновҡа 2,49 процент тауыш бирелгән. Һәр ваҡыттағыса, ауыл райондары ҙур әүҙемлек күрһәткән.
– Районда бер ойошма үҙ хеҙмәткәрҙәренең балаларын Өфөгә циркка алып килергә ниәтләгән икән. Күңелле сәйәхәтте 21 декабргә планлаштырғандар. Әммә ата-әсәләр ҡаршы сыҡҡан: йәнәһе, ахырызаман етә ҡалһа, ни йөрәк менән сабыйыңды әллә ҡайҙа сығарып ебәрмәк кәрәк? Аптырағас, етәкселек сәфәрҙе 26-һына күсергән – шатланып риза булғандар. Ҡайҙа логика? Донъя бөткәс, ниндәй цирк ти икән?
Ысынлап та, быйыл ахырызаман темаһын артыҡ ҡуйырттылар. Тиҙ генә тәьҫирләнеүсән, ышаныусан кешеләргә, әлбиттә, был етә ҡалды. Бәғзеләрҙең бар мөлкәтен һатып, тәбиғәт ҡосағына йәшәргә сығып китеүе, ҡайһыларҙың майшәм һәм аҙыҡ-түлек запасы туплауы мәғлүм булды.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ағас йорт бик тиҙ янып бөттө, шулай ҙа ут һүндереүселәр күрше ихаталар зыян күрмәһен өсөн бар көсөн һалды. Шуныһы ҡыуаныслы: бәлә килгән йортта бер кем дә йәшәмәгән булып сыҡты. Хужалары вафат булғандан һуң ул буш торған.
Бурҙан ҡалһа ла, уттан ҡалмай, тип бик дөрөҫ әйтелгән. Бер-ике сәғәт эсендә бынамын тигән өй көл-күмергә әйләнде.
Сентябрь аҙағында А. Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры сәхнәһендә Салауат Әбүзәрҙең “Әсир” тигән яңы пьесаһы буйынса әҙерләнгән “Ғүмерлек ғазап” исемле спектаклдең премьераһы булды. Әҫәр көслө бәрелештәрҙән тора, шул сәбәпле ул башынан аҙағынаса тамашасының иғтибарын ебәрмәй тота.
Бынан 20 йыл элек, йәғни 1992 йылда, “Каруанһарай” менән “Ялла” йырсылары “Азия тауышы” тигән халыҡ-ара музыкаль конкурста таныша, шунан бирле ике аралағы дуҫлыҡ дауам итә. Улар берлектә күңелле кисә үткәреү хаҡында һүҙ ҡуйыша. Мәҫәлән, 1998 йылда Фәррух Закиров ижадташ дуҫтарын Үзбәкстанға саҡыра, Сәмәрҡәндтә мосолмандар башҡорт йырҙарын тыңлап кинәнә. Легендар ансамблдең Башҡортостанға килеүе — ошо дуҫлыҡтың дауамы.
25 йәшлек Элина Рәсәй дәүләт сауҙа-иҡтисад университетын ҡыҙыл дипломға тамамлаған, инглиз теленән тәржемә итеү буйынса белемгә лә эйә. Һәр яҡлап үҫешкә ынтылған ҡыҙ шулай уҡ сәйәсәт менән ҡыҙыҡһына, фитнесты үҙ итә.
Ул бер нисә минут эсендә ысын мәғәнәһендә миллионерға әүерелде: “Урал-лото” уйынында 15 аҙна буйы йыйылып килгән 32 миллиондан ашыу һумлыҡ джек-потты ҡулға төшөрҙө. Әйткәндәй, Башҡортостанда ошоғаса бындай күләмдә аҡса отоусы булмаған.
Радик, әлбиттә, лотерея билеты һатып алғанда уңышҡа өмөтләнгәндер, әммә был тиклем байлыҡ тураһында хатта уйлағаны ла булмаған.
— Йәш ғаилә өсөн фатир мәсьәләһе көнүҙәк. Был берәүгә лә сер түгел. Былтыр өйләндем, ҡатыным Венера менән ҡуртымға алынған фатирҙа торабыҙ. Шуға ла торлаҡлы булыу — беҙҙең өсөн ифрат ҡыуаныслы ваҡиға. Йорт әлегә төҙөлә, уны киләһе йәй файҙаланыуға тапшырасаҡтар. Өфөлә ун йылға яҡын йәшәйем, торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү тураһында уйлана инем, ләкин ипотека алып, ғүмерлек бурысҡа батҡы килмәне.
Нефткә бай Рәсәйҙә яғыулыҡтың ҡыйбатлығына ғәжәпләнергә генә ҡала. Мәҫәлән, һуңғы осорҙа АИ-95 маркалы бензиндың хаҡы Өфөнөң ҡайһы бер яғыулыҡ станцияларында (мәҫәлән, “Лукойл”да) 30 һумдан ашып китте. Үҙебеҙҙең нефть компаниялары ла ҡалышмай. “Башнефть” менән “Башкирнефтепродукт” яғыулыҡ станцияларында ла хаҡ йыл буйы артты.


text:
Мәктәбебеҙ ғорурлығы
25 июля 2017 йыл | Мәғариф
Уҡыу йылы башында беҙ төрлө бурыстар, маҡсаттар билдәләйбеҙ, ә йыл аҙағында өлгәшелгән уңыштарҙы барлайбыҙ. Еҙем-Ҡаран урта мәктәбенең 8-се класын тамамлаған Алһыу Ҡоломбәтова өсөн быйылғы уҡыу йылы уңыштарға бай булды. Мәктәп, район, республика күләмендә уҙғарылған төрлө сараларҙа ҡатнашты, еңеү артынан еңеү яуланы. Математика, физика, йәмғиәтте өйрәнеү, тарих фәндәренән район олимпиадаларында ҙур теләк менән ҡатнашты.
Тормошо матур, яҡты
25 июля 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ
70 йыллыҡ юбилейы уңайы менән үҙемдең коллегам - математика уҡытыусыһы, хеҙмәт ветераны Зәлфирә Гәрәй ҡыҙы Әһлиуллинаның яҡты, матур
тормошо һәм хеҙмәт юлы тураһында һөйләмәксемен.
тормошо һәм хеҙмәт юлы тураһында һөйләмәксемен.
Милли биҙәк – бүләккә
25 июля 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Йырлай-йырлай таҫтамалдар сигә,
Ҡулдарында уйнай энәләр.
Биҙәктәре күҙҙең яуын ала,
Бигерәк уңған беҙҙең еңгәйҙәр.
Ҡулдарында уйнай энәләр.
Биҙәктәре күҙҙең яуын ала,
Бигерәк уңған беҙҙең еңгәйҙәр.
Табын ырыуы йәштәре йыйыны
25 июля 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Инйәр йылғаһының йәмле бер үҙәнендә урынлашҡан Абҙан турист базаһында Табын ырыуҙарының әүҙем йәштәре "Табын-фест” сараһына йыйылды.
Ентекле яуаптар алынды
25 июля 2017 йыл | Урындағы үҙидара
20 июлдә район хакимиәте бинаһында Башҡортостан Республикаһының ауыл хужалығы министры Динир Әсҡәт улы Әхмәтйәнов граждандарҙы ҡабул итте. Унда шулай уҡ район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов, "Ғафури лесхозы” директоры Павел Поляков, Ғафури ра-йоны буйынса "Лесничестволар идаралығы”ның бүлек начальнигы Әнәс Сәйфуллин ҡатнашты.


text:
1989 йыл(1989 битенән йүнәлтелде)
1989 (бер мең туғыҙ йөҙ һикһән туғыҙынсы) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса йәкшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1989 йылы, 2 мең йыллыҡтың 989 йылы, XX быуаттың 89 йылы, XX быуаттың 9 ун йыллығының 9 йылы, 1980 йылдарҙың 10 йылы.
Йөкмәткеһе
ВаҡиғаларҮҙгәртергә
ТыуғандарҮҙгәртергә
Вафат булғандарҮҙгәртергә
- 21 июль — Кәлимуллин Барый Ғибәт улы, совет архитекторы, педагог, РСФСР-ҙың атҡаҙанған архитекторы (1976).
- 27 август — Әхмәтов Михаил Владимирович, Советтар Союзы Геройы (1943).


text:
- Подробности
- Просмотров: 188
СОЦИОЛОГИЯ (лат. societas — йәмғиәт һәм ...логия), бөтөн система булараҡ йәмғиәт һәм айырым соц. институттар, процестар, төркөмдәр, берлектәр, шәхес м‑н йәмғиәт мөнәсәбәте, кеше тәртибе законлыҡтары т‑дағы фән. Ижт. фәндәр системаһында үҙәк урындарҙың береһен биләй, 40‑тан ашыу махсус тармағы (шәхес, ғаилә, бәләкәй төркөм, коллектив, мәғариф, сәйәсәт, иҡтисад С. һ.б.) бар. С. м‑н ҡайһы бер йәнәш дисциплиналар араһындағы сик башҡа фән ысулдарын файҙаланыу арҡаһында аныҡланып етмәгән. Башҡортостанда 20 б. 60‑сы йй. алып соц. структура һәм социаль стратификация (Н.А.Айытов, Ф.С. Фәйзуллин), соц. мобиллек (Айытов, М.Н.Сөләймәнов, Л.Н.Фенин, Фәйзуллин), хеҙмәт социологияһы (Т.П.Моисеева, Ф.У.Мөхәмәтлатипов), этнос (Й.М.Ғиләжетдинов, А.Й.Зарипов, Р.И.Ирназаров, М.Ж.Кейекбаев, Р.Н.Ҡотошев, А.Ш.Мәмлиев, Р.М.Төхвәтуллин һ.б.), мәғариф (Е.Ю.Бикметов, Зарипов, Ирназаров, Л.Г.Земцов, Г.А.Кабакович, В.Д.Попов, Ф.Ғ.Хәйруллин, М.Т.Шафиҡов һ.б.), ҡала һәм ауылдар (Айытов, Ю.В.Акатьев, Р.Р.Ғәлләмов, Р.Б.Камаев, Фәйзуллин, М.М.Саҙриев), фәнни‑техник ижад, техникаға мөнәсәбәт проблемалары (В.Д.Голиков, Л.А.Ширяев), фәнни‑техник прогресты тиҙләтеү (Айытов), фәнни‑техник прогресс эҙемтәләре (Е.А.Голощапов, Моисеева, Фәйзуллин), соц. планлаштырыу һәм прогнозлау (Акатьев, А.А.Байымбәтов, С.Ф.Елисеев, Камаев, Я.П.Ладыжинский һ.б.), илдең сәйәси системаһы үҫеше (Ғиләжетдинов, Ғ.Т.Ғәлиев, Ю.Н.Дорожкин, С.В.Егорышев, Ю.Н.Никифоров, Ф.Б.Садиҡов,__ М.Ә.Әйүпов һ.б.), төбәк эшмәкәрлеге һәм үҫеше законлыҡтары (Әнүәр Ә.Әхмәҙиев), федерализм һәм суверенлыҡтың соц.‑сәйәси проблемалары (Х.Б.Аҫылғужин, Фәйзуллин), эшсе көстәр һәм халыҡ миграцияһы (Ф.Б.Борханова, Р.М.Вәлиәхмәтов, Р.А.Ғәлин, Ф.А.Игебаева һ.б.), етештереү ойошмаларында соц. процестар (Н.М.Ҡарамышева) һ.б. б‑са тикшеренеүҙәр үткәрелә. 1964 й. ӨАИ‑ла Айытов тарафынан социол. лаб. ойошторола, респ. социологтары мәктәбе формалаша башлай. БР‑ҙа Рәсәй социологтар йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе эшләй. Социол. тикшеренеүҙәр Авиация техник университетында, Башҡорт дәүләт университетында, Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында, Медицина университетында, Нефть техник университетында, Социаль‑иҡтисади тикшеренеүҙәр институтында һ.б. алып барыла. Шулай уҡ ҡара: Йәмәғәтселек фекере.
Әҙәб.: Ф а й з у л л и н Ф.С. Научная социологическая школа Башкортостана //Панорама Евразии. 2008. №1.
Ф.С.Фәйзуллин
Тәрж. М.Ә.Ҡотлоғәлләмов


text:
Инсур Шәңгәрәевтең ҡулъяҙма йыйынтығына рецензия
/Күләме – 56 бит/
Ҡулъяҙма еңел уҡыла, арыу тәьсир ҡалдыра. Ҡайһы бер әсәрҙәре менән автор уҡыусыларға таныш инде. Улар һәләтле һәм өмөтлө ҡул менән яҙылған. Автор тормошто, һүҙ бәҫен белеп эш итә. Жанры буйынса ла, тематикаһы буйынса ла киң генә диапазон һиҙемләнә. Был, бер яҡтан, һәйбәт. Ләкин ҡулъяҙмаға сыбарлыҡ та хас: унда ҡыҫҡа хикәйәләр, уймаҡ хикәйәләр, нәҫерҙәр, парсалар һәм миниатюралар ингән. Ниңәлер автор уларҙың жанрын да билдәләргә ҡыйынһынған.
Һәйбәт кенә, матбуғатта басылырҙай ижад емештәре байтаҡ. Кәңәш шул: И.Шәңгәрәев газета-журналдарҙа активыраҡ сығыш яһаһын ине. Шул саҡта, могайын, ҡулъяҙма йыйынтығын проза секцияһында тикшерергә мөмкин буласаҡ.
Һүрәтләү оҫталыгы булып та, автор айырым әҫәрҙәрендә психологик тәрәнлеккә, художестволы дөйөмләштереүгә өлгәшмәгән. Айырым хикәйәләре теге йәки был ваҡыйғаны һөйләп сығыуға ғына ҡоролған. Юмористик пландағы яҙмалары ла уҡымлы ғына. Әммә уларҙа ла балҡып торған табыштар күренмәй.
Ҡыҫҡаһы, ижади активлыгын күтәрә төшөп, оҫталығын камиллаштыра барһа, Инсур Шәңгәрәев әҙәбияткә аяҡ терәп килмәксе.
Сабир Шәрипов,
«Ағиҙел» журналының проза бүлеге мөдире.
(1989 йыл - И.Ш.).
примечание.
ШАРИПОВ САБИР НАГИМОВИЧ (20.03.1948) - уроженец Белорецкого района, башкирский писатель, автор нескольких книг.


text:
Украина ике ут уртаһында
29 января 2014 йыл | Сәйәсәт
Украиналағы хәл-ваҡиғалар бар донъяны тетрәндерҙе. АҠШ-тың Сомалиҙы бомбаға тотоуы ла иғтибар үҙәгендә булды.
АҠШ һәм Көнбайыш Европа илдәре етәкселәре лә тик ятмай. Тап улар Украина оппозицияһын ғәмәлдәге власҡа ҡарата һөсләтә лә инде. Ҡайһы бер мәғлүмәт саралары әлеге сыуалыштарҙы финанслауҙы АҠШ-ҡа япһара. Был дөрөҫтөр ҙә. Сөнки Украинаның ЕС ассоцияцияһы менән килешеү төҙөшөүҙән баш тартыуынан һуң был илгә ҡарата санкция иғлан итәсәктәре хаҡында белдергәйнеләр. Санкция иғлан итеп торманылар, ә оппозиция вәкилдәрен һөсләттеләр. Украинаның көнбайыш өлөшө күптән инде уларҙың йолаһы буйынса йәшәй, Рәсәйҙе һанға һуҡмай. Араларында фашист тәғлимәтен алға һөрөүселәр ҙә бар. Оло быуын әле лә иҫләй: Украинаның көнбайышында йәшәүселәр Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фашистар яғында совет ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша. Бүре балаһын бүреккә һалһаң да урманға ҡарай, тиеүҙәре дөрөҫтөр. Нисәмә йылдар үтһә лә, фашизм идеяһын алға һөрөүселәрҙең балалары, уларҙың ярсыҡтары атай-олатайҙарының хыялын тормошҡа ашырмаҡсы итә. Виктор Януковичҡа ҡатыраҡ ҡуллы булырға кәрәк ине лә бит. Тик ул йомшаҡлыҡ күрһәтте. Башлап ебәреүселәрҙе баштан уҡ ҡулға алған осраҡта бындай хәл килеп тыумаҫ ине. Халыҡты ҡуҙғытыусыларға ҡарата Закон да бик һуңлап ҡабул ителде. Юғары Рада депутаттары быйыл 16 ғинуарҙа сыуалыш ойоштороусыларға ҡарата ҡаты Закон ҡабул иткәйне. Көнбайыш Европа илдәре һәм АҠШ Украинаның был Законын ҡаты тәнҡит утына тотто. Ә үҙҙәрендә бындай Закон күптән эшләп килә. Ҡайһы бер статьялары Украина Законынан ҡатыраҡ та. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, суверенлы дәүләттең эске эштәренә ҡыҫылалар. Балтик буйы илдәре кеүек Украинаны ла үҙ яҡтарына ауҙарып алмаҡсылар. Ошондай шарттарҙа Рәсәй Украинаға аҡсалата ярҙам күрһәтеп ҡараған ине лә бит. Күрәһең, был ғына аҙ булғандыр. Бәлки, оппозицияны ла айырым "майларға” кәрәк булғандыр. Украинаны ла Таможня союзына (Рәсәй, Белоруссия, Ҡаҙағстан) ылыҡтырырға торған бер мәлдә ошондай ыҙғыш барлыҡҡа килеүе, әлбиттә, Рәсәй файҙаһына түгел. Илдең сит ил эштәре буйынса министры Сергей Лавров хәл-ваҡиғаны көйләргә тырышып ҡарай ҙа бит. Тик был ғына аҙ, күрәһең. Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы етәксеһе Пан Ги Мун, АҠШ Президенты Барак Обама, Рәсәй Президенты Владимир Путин, Украина етәксеһе Виктор Януковичтың бергәләшеп осрашыуҙары талап ителә. Шунһыҙ хәл-ваҡиғаны көйләп булмаҫтыр. Йә Украина өс өлөшкә бүленә, йә тулыһынса Көнбайыш йоғонтоһона биреләсәк. Ҡырым ярым утрауында йәшәүселәр үҙ автономияларын даулай башланылар инде. Улар айырым дәүләтселек булдырыуҙы көҫәй.
Мәғәнәһеҙ һуғышта ҡан ҡойолаУкраина бына ике ай инде көсөргәнешле осор кисерә. Оппозиция вәкилдәре – илдең "Батковщина” һәм "Удар” партиялары ғәмәлдәге власҡа ризаһыҙлыҡ белдереп, Майҙанға сығып, урам сыуалыштары башлап ебәргәйне. Хәҙер иһә был сыуалыштар ысын мәғәнәһендә граждандар һуғышына әүерелеп бара. Эйе, ике яҡ та бирешергә теләмәй. Ә үҙҙәрен оппозицияла тип иғлан итеүселәр ни теләгәндәрен дә аңламайҙар. Украина Президенты Виктор Янукович оппозиция вәкилдәрен үҙенә саҡырып, улар менән тыныслыҡ килешеүе төҙөшөргә уйлашҡан ине. "Батковщина” партияһы етәксеһе Арсений Яценюкка юғары вазифа – вице-премьер посы ла тәҡдим ителде. "Удар” партияһы етәксеһе, билдәле бокссы Виталий Кличко ла ошондай тәҡдим алды ил етәксеһе Виктор Януковичтан. Әммә улар икеһе лә был тәҡдимдән баш тартты. Виктор Янукович ҡулы аҫтында эшләргә теләмәүҙәрен ошолай аңлатты улар. Ә власть өсөн һуғыш дауам итә. Украинаның көнбайыш өлкәләрен оппозиция вәкилдәре баҫып алып бөтөп бара. Көнсығыштағы өлкәләр Рәсәйгә теләктәшлек белдереп, киреһенсә, көнбайыштағы ватандаштарын тәнҡитләп, ҡаршылыҡ акциялары ойоштора. Ошондай шарттарҙа Виктор Януковичҡа Рәсәйгә таянырға кәрәк тә бит. Тик ул әлегә ярҙам һорап мөрәжәғәт итмәй. Дөрөҫ, Мәскәүгә килеп Владимир Путин менән кәңәшләшеп ҡайтты.
АҠШ һәм Көнбайыш Европа илдәре етәкселәре лә тик ятмай. Тап улар Украина оппозицияһын ғәмәлдәге власҡа ҡарата һөсләтә лә инде. Ҡайһы бер мәғлүмәт саралары әлеге сыуалыштарҙы финанслауҙы АҠШ-ҡа япһара. Был дөрөҫтөр ҙә. Сөнки Украинаның ЕС ассоцияцияһы менән килешеү төҙөшөүҙән баш тартыуынан һуң был илгә ҡарата санкция иғлан итәсәктәре хаҡында белдергәйнеләр. Санкция иғлан итеп торманылар, ә оппозиция вәкилдәрен һөсләттеләр. Украинаның көнбайыш өлөшө күптән инде уларҙың йолаһы буйынса йәшәй, Рәсәйҙе һанға һуҡмай. Араларында фашист тәғлимәтен алға һөрөүселәр ҙә бар. Оло быуын әле лә иҫләй: Украинаның көнбайышында йәшәүселәр Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фашистар яғында совет ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша. Бүре балаһын бүреккә һалһаң да урманға ҡарай, тиеүҙәре дөрөҫтөр. Нисәмә йылдар үтһә лә, фашизм идеяһын алға һөрөүселәрҙең балалары, уларҙың ярсыҡтары атай-олатайҙарының хыялын тормошҡа ашырмаҡсы итә. Виктор Януковичҡа ҡатыраҡ ҡуллы булырға кәрәк ине лә бит. Тик ул йомшаҡлыҡ күрһәтте. Башлап ебәреүселәрҙе баштан уҡ ҡулға алған осраҡта бындай хәл килеп тыумаҫ ине. Халыҡты ҡуҙғытыусыларға ҡарата Закон да бик һуңлап ҡабул ителде. Юғары Рада депутаттары быйыл 16 ғинуарҙа сыуалыш ойоштороусыларға ҡарата ҡаты Закон ҡабул иткәйне. Көнбайыш Европа илдәре һәм АҠШ Украинаның был Законын ҡаты тәнҡит утына тотто. Ә үҙҙәрендә бындай Закон күптән эшләп килә. Ҡайһы бер статьялары Украина Законынан ҡатыраҡ та. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, суверенлы дәүләттең эске эштәренә ҡыҫылалар. Балтик буйы илдәре кеүек Украинаны ла үҙ яҡтарына ауҙарып алмаҡсылар. Ошондай шарттарҙа Рәсәй Украинаға аҡсалата ярҙам күрһәтеп ҡараған ине лә бит. Күрәһең, был ғына аҙ булғандыр. Бәлки, оппозицияны ла айырым "майларға” кәрәк булғандыр. Украинаны ла Таможня союзына (Рәсәй, Белоруссия, Ҡаҙағстан) ылыҡтырырға торған бер мәлдә ошондай ыҙғыш барлыҡҡа килеүе, әлбиттә, Рәсәй файҙаһына түгел. Илдең сит ил эштәре буйынса министры Сергей Лавров хәл-ваҡиғаны көйләргә тырышып ҡарай ҙа бит. Тик был ғына аҙ, күрәһең. Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы етәксеһе Пан Ги Мун, АҠШ Президенты Барак Обама, Рәсәй Президенты Владимир Путин, Украина етәксеһе Виктор Януковичтың бергәләшеп осрашыуҙары талап ителә. Шунһыҙ хәл-ваҡиғаны көйләп булмаҫтыр. Йә Украина өс өлөшкә бүленә, йә тулыһынса Көнбайыш йоғонтоһона биреләсәк. Ҡырым ярым утрауында йәшәүселәр үҙ автономияларын даулай башланылар инде. Улар айырым дәүләтселек булдырыуҙы көҫәй.
АҠШ йәнә һуғыш башланыАмерика Ҡушма Штаттары етәкселеге Африка илдәренә һуғыш асыуҙы ғәҙәт итеп алды. Мысыр, Тунис, Ливия кеүек илдәрҙә боларыш булдырыуы етмәгән, үткән аҙнала Сомалиҙы ла бомбаға тотто. Йәнәһе лә, был илдә террорсылар йәшеренеп ята, имеш. Көслөнөкө - замана, тиеүҙәре дөрөҫтөр. Билдәле булыуынса, Самолиҙа 1991 йылдан бирле граждандар һуғышы бара. ”Аш-Шабаба” боевиктары Хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша. "Аш-Шабаба” террорсылар әҙерләүсе булып танылған, билдәле "Әл-Ҡаһиҙә” ойошмаһының филиалы булып тора. Пакистан етәкселеге АҠШ-тың бындай аҙымын ҡаты тәнҡит утына тотто. Илдең Премьер-министры Науаз Шәриф Вашингтонға рәсми эш сәфәре менән дә барып ҡайтты. Тик был ғына АҠШ етәкселеген яман уйҙан дүндерә алманы.
Самат ҒӘЛИУЛЛИН.


text:
Күп балалы 60 әсәй «Әсәлек даны» миҙалына лайыҡ булды
Республика Президенты Рөстәм Хәмитов күп балалы әсәләрҙе «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы. Уларҙың барыһы ла бишәр бала тәрбиәләй.
Гүзәл заттарҙың күбеһе — ауыл еренән. Ни бары туғыҙы ҡала ерендә – Стәрлетамаҡта, Өфөнөң Дим, Калинин, Ленин һәм Орджоникидзе райондарында йәшәй.
Күп балалы әсәләр араһында уҡытыусылар, табиптар, шәфҡәт туташтары,һауынсылар, ашнаҡсылар, бухгалтерҙар, етештереү өлкәһе хеҙмәткәрҙәре бар.
Шулай ҙа ҡатындарҙың күбеһе йорт хужалығын алып барыу һәм яратҡан балаларын тәрбиәләү менән шөғөлләнә.


text:
Башҡортостан халҡы «Үлемһеҙ полк» рәтен тулыландыра
Өфө ошо көндәрҙә Рәсәйҙә старт алған «Үлемһеҙ полк» акцияһына ҡушылды. «Улар һәр ваҡыт еңеү сафында барырға тейеш» девизы аҫтында барған сара Еңеү көнөн байрам итеүгә арналған.
Ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, теләгән өфөлө һуғышта алышҡан туғанының фотоһы менән транспорант әҙерләп, «Үлемһеҙ полк» колоннаһын формалаштырыуҙа ҡатнаша ала, ул 6 майҙа байрамса тантаналы атлау менән уҙасаҡ. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яҡын кешеһе тураһындағы хәтер ҡәҙерле булған һәр кемгә фронтовик туғаны тураһында мәғлүмәт табырға, шулай уҡ ветерандың фотоһы менән штендер эшләргә һәм парадҡа барырға кәрәк.
Өфөлә «Үлемһеҙ полк» төҙөлөшөн ойоштороу «Мин – Бөйөк ил гражданы» мәғариф-патриотик проекты сиктәрендә уҙа. Был акцияның маҡсаты проекттың бурыстары менән тап килә, ул иһә — Рәсәйҙең һәр ғаиләһендә Бөйөк Ватан һуғышы һалдаты тураһында хәтер һаҡлау, үҙ илең өсөн ғорурлыҡ тойғоларын булдырыу.
Өфөлөләр интернет селтәрендә «Үлемһеҙ полк»ты ойоштороуҙа, акцияның рәсми сайтында әҙерләнгән махсус Өфө битендә Бөйөк Ватан һуғышы һалдатының фотоһын һәм уның тураһында мәғлүмәтте ебәреп, ҡатнаша ала.


text:
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының ике журналисы Салауат Юлаев ордены менән бүләкләнәсәк Фото: Лариса Ветлугина коллажы
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының ике журналисы Салауат Юлаев ордены менән бүләкләнәсәк
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының ике журналисы Салауат Юлаев ордены менән бүләкләнәсәк Фото: Лариса Ветлугина коллажы
8 июлдә Башҡортостан Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов «Рәсәй» телеканалының Башҡортостанда хәбәрселәр пункты хеҙмәткәрҙәрен – «Яңылыҡтар» хәбәрсеһе Азамат Сәлиховты һәр оператор Сергей Шелепинды, – Украинала командировка ваҡытында, профессиональ бурысын үтәгәндә күрһәткән батырлығы өсөн Салауат Юлаев ордены менән бүләкләү тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы.
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының Өфө хәбәрселәр пункты хеҙмәткәрҙәренән ойошторолған, «Рәсәй» телеканалының төшөрөү бригадаһы Донецкиҙа апрель аҙағынан алып июнь уртаһына тиклем эшләне. Уларҙың сюжеттары нигеҙендә төрлө жанрҙарҙа: Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының эфир каналдарында кеүек, интернетта ла йөҙләгән материал баҫылған. Был ҡыҙыу айҙарҙа Донецкиҙағы хәүефле ваҡиғалар тураһында мәғлүмәттең байтаҡ өлөшөн ил Азамат Сәлиховтан ишетеп һәм Сергей Шелепиндың күҙҙәре менән күреп белде.
Был төшөрөү төркөмөнөң снарядтар шартлаған урындарҙа берҙән-бер хәүефле командировкаһы түгел: 2011 йылда улар Башҡортостандың Урман ҡасабаһында (26 майҙа) һәм Удмуртияның Пугачево ҡасабаһында (3 июндә) хәрби арсеналдарҙа ике ҡурҡыныс янғын эҙемтәләрен бөтөрөүҙе яҡтырта.
Азамат Сәлихов Башҡортостан буйынса Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһында үҙ хәбәрсеһе булып ике меңенсе йылдарҙың башынан алып эшләй башлай, хәбәрселәр пунктының эшмәкәрлек өлкәһенә шулай уҡ күрше Удмуртия Республикаһы һәм Ырымбур өлкәһе инә.
Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының Башҡортостанда хәбәрселәр пункты – республикала иң «етештереүсәнлеләрҙең» береһе һәм иң оҙон эш тарихына эйә. Дөйөм Рәсәй тамашасыларының алдында заманса Башҡортостандың телевизион образының күп кенә өлөшө хәҙерге уның составы менән булдырылған. Ул – 2002 йылдан алып өҙлөкһөҙ Өфөлә эшләүсе дөйөм милли телекомпанияларҙың берҙән-бер хәбәрселәр пункты.
Хеҙмәттәштәре Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиотапшырыуҙар компанияһының Өфө хәбәрселәр пункты хеҙмәткәрҙәрен Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың патриоттары, юғары кимәлдәге профессионалдар һәм яҡшы егеттәр булараҡ характерлай. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы коллективы ҡотлауҙарға ҡушыла һәм Азамат менән Сергейға репортёрлыҡ уңышын һәм кешелек бәхетен теләй.


text:
Фото:
Америка-Башҡортостан интерколледжында «Тойфл» халыҡ-ара имтиханына әҙерләнергә ярҙам итәләр
Фото:
Америка-Башҡортостан интерколледжында ҡабаттан халыҡ-ара «Тойфл» имтиханына әҙерләү буйынса тренингылар үткәрелә башлаған. Был турала «Башинформ» агентлығына белем биреү учреждениеһының директоры Вячеслав Швайко хәбәр итте.
— Бөгөнгө көндә «ТОЙФЛ» — ҙур һорау менән ҡулланылған халыҡ-ара имтихандарҙың береһе, — тине Вячеслав Дмитриевич. — Йәштәрҙең күбеһенә был имтихан буйынса яҡшы һөҙөмтәләр уҡыуҙы сит илдәрҙең юғары уҡыу йорттарында дауам итеү, халыҡ-ара мәғариф программаларында ҡатнашыу, шулай уҡ халыҡ-ара компанияларға һәм фирмаларға эшкә урынлашыу өсөн кәрәк. Шуға күрә апликанттар әҙерләүгә ориентирланған программа эшләүгә колледжда бик яуаплы ҡарағандар һәм халыҡ-ара педагогтар командаһы туплағандар. Инструкторҙар араһында — Рәмил Ибраһимов – ҙур педагогик стажы булған М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты уҡытыусыһы, шулай уҡ АҠШ-тан инглиз телле әфәнде Джереми Сэвидж, уның Бөйөк Британияның бөтә донъяға билдәле Кембридж университетынан бирелгән сертификаты бар.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Ниндәй аппарат менән дауалайҙар?
Ниндәй аппарат менән дауалайҙар?
“Сәләмәтлек” битен гел ҡарап, күҙәтеп барам. Бигерәк тә “Һорау-яуап” рубрикаһы оҡшай. Үҙемдең дә һеҙгә бер һорауым бар ине: ала (витилиго) ауырыуын берәй аппарат менән дауалап буламы икән?
Морат.
Баймаҡ районы.
Был ауырыуҙы дауалауҙың төрлө ысулы бар, әммә уның һәр береһе оҙайлы ваҡыт талап итә һәм теләгән һөҙөмтә бирмәүе лә ихтимал. Тәүге билдәләре күренә башлау менән тап уны дауалау менән шөғөлләнеүсе дерматологҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Препараттар һайлауға бик етди ҡарарға кәрәк. Уны тик табип ҡына эшләй ала. Бөгөн был сиргә ҡаршы, дарыуҙар һәм витаминдарҙан тыш, әлегә ныҡ билдәле булмаған, әммә бик һөҙөмтәле ысулдар ҙа бар. Уларға лазеротерапия, фотохимиотерапия, ультрафиолет менән нурландырыу, эпидермисты ағартыу, хирургик алым инә. Нигеҙҙә, витаминдар менән дауалау курсы тәғәйенләнә. Витилиго менән ауырыусы составында рибофлавин, тиамин, аскорбин һәм пантотен кислоталары, тимер, баҡыр тоҙҙары булған витамин эсергә тейеш. Шулай уҡ электрофорез ярҙамында дауалауҙың да юғары һөҙөмтә биреүе билдәләнә. Ауырыуҙың тәүге стадияһында лазер терапияһы ла яҡшы ярҙам итә.
Халыҡ медицинаһы иһә был сиргә ҡаршы һары мәтрүшкә һәм ҡара әнис майын тәҡдим итә.
- Һары мәтрүшкә майын алыу өсөн яңы йыйып алынған үҫемлекте ваҡлап турап, таҙа банкаға һалырға һәм өҫтөнә рафинадланған көнбағыш майы ҡойоп, ике-өс аҙнаға ҡояшлы урынға ҡуйып торорға. Шулай уҡ көнбағыш майы урынына һырғанаҡ йәки миндаль майын ҡулланһаң да була. Ваҡыты-ваҡыты менән банканы һелкетеп алырға онотмағыҙ. Был майҙы тиренең зыян күргән өлөштәренә һөртөргә.
- Ҡара әнис майын эсергә лә, тирегә һөртөргә лә ярай. Тирегә һөртөр алдынан тәүҙә уны һеркәгә манылған мамыҡ менән эшкәртергә кәрәк. Майҙы һөрткәндән һуң, ҡояш нуры аҫтында булырға кәңәш ителә. Эсеү өсөн бер балғалаҡ майҙы бер стакан һыуға ҡушып бутайҙар.
- Ҡара борос составында витилигоны бөтөрөргә ярҙам итеүсе матдә – пиперин бар. Сиргә ҡаршы ҡулланыу өсөн боросҡа бер үк күләмдә алынған аш содаһы һалып бутарға. Килеп сыҡҡан ҡатнашманы тиренең төҫһөҙ урындарына һөртөргә. Күпмелер ваҡыттан һуң тире үҙ төҫөнә ҡайтырға тейеш.
- Ҡайын дегете лә ярҙам итә. Уны дарыуханала һатып алырға була. Дауалау асылы шунда: бер ай буйы зыян күргән урындарҙы дегет менән майлайһың. Ике аҙна ял иткәндән һуң йәнә дауаланыу курсын дауам итергә.
Морат.
Баймаҡ районы.
Был ауырыуҙы дауалауҙың төрлө ысулы бар, әммә уның һәр береһе оҙайлы ваҡыт талап итә һәм теләгән һөҙөмтә бирмәүе лә ихтимал. Тәүге билдәләре күренә башлау менән тап уны дауалау менән шөғөлләнеүсе дерматологҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк. Препараттар һайлауға бик етди ҡарарға кәрәк. Уны тик табип ҡына эшләй ала. Бөгөн был сиргә ҡаршы, дарыуҙар һәм витаминдарҙан тыш, әлегә ныҡ билдәле булмаған, әммә бик һөҙөмтәле ысулдар ҙа бар. Уларға лазеротерапия, фотохимиотерапия, ультрафиолет менән нурландырыу, эпидермисты ағартыу, хирургик алым инә. Нигеҙҙә, витаминдар менән дауалау курсы тәғәйенләнә. Витилиго менән ауырыусы составында рибофлавин, тиамин, аскорбин һәм пантотен кислоталары, тимер, баҡыр тоҙҙары булған витамин эсергә тейеш. Шулай уҡ электрофорез ярҙамында дауалауҙың да юғары һөҙөмтә биреүе билдәләнә. Ауырыуҙың тәүге стадияһында лазер терапияһы ла яҡшы ярҙам итә.
Халыҡ медицинаһы иһә был сиргә ҡаршы һары мәтрүшкә һәм ҡара әнис майын тәҡдим итә.
- Һары мәтрүшкә майын алыу өсөн яңы йыйып алынған үҫемлекте ваҡлап турап, таҙа банкаға һалырға һәм өҫтөнә рафинадланған көнбағыш майы ҡойоп, ике-өс аҙнаға ҡояшлы урынға ҡуйып торорға. Шулай уҡ көнбағыш майы урынына һырғанаҡ йәки миндаль майын ҡулланһаң да була. Ваҡыты-ваҡыты менән банканы һелкетеп алырға онотмағыҙ. Был майҙы тиренең зыян күргән өлөштәренә һөртөргә.
- Ҡара әнис майын эсергә лә, тирегә һөртөргә лә ярай. Тирегә һөртөр алдынан тәүҙә уны һеркәгә манылған мамыҡ менән эшкәртергә кәрәк. Майҙы һөрткәндән һуң, ҡояш нуры аҫтында булырға кәңәш ителә. Эсеү өсөн бер балғалаҡ майҙы бер стакан һыуға ҡушып бутайҙар.
- Ҡара борос составында витилигоны бөтөрөргә ярҙам итеүсе матдә – пиперин бар. Сиргә ҡаршы ҡулланыу өсөн боросҡа бер үк күләмдә алынған аш содаһы һалып бутарға. Килеп сыҡҡан ҡатнашманы тиренең төҫһөҙ урындарына һөртөргә. Күпмелер ваҡыттан һуң тире үҙ төҫөнә ҡайтырға тейеш.
- Ҡайын дегете лә ярҙам итә. Уны дарыуханала һатып алырға була. Дауалау асылы шунда: бер ай буйы зыян күргән урындарҙы дегет менән майлайһың. Ике аҙна ял иткәндән һуң йәнә дауаланыу курсын дауам итергә.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 6
Хәҙистәрҙән һабаҡ ал!
Новости / Иман // 30-03-2018, 07:30
Ҡышҡы еләктәр Ҡыҙыл көртмәле (брусника)
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 29-03-2018, 07:00
Башҡа еләктәрҙән айырмалы рәүештә, ул бик оҙаҡ һаҡлана. Составында бик шәп антисептик – бензой кислотаһы бар. Ул еләкте зарарлы микроорганизмдарҙан һаҡлай, шунлыҡтан еләк тиҙ боҙолоп бармай. Өҫтөнә ҡайнаған һыу ҡойоп, һыуытҡысҡа ҡуйһаң да, оҙаҡ ваҡыт шул килеш кенә тора.
Көртмәлене юҡҡа ғына авитаминоздан тәҡдим итмәйҙәр. Ул шәкәргә, органик кислоталарға, калий тоҙҙарына, кальцийға, марганецҡа, тимергә, пектиндарға бай....
Яңы тыуған сабыйҙың сәсен ҡырып алыу мотлаҡмы?
Новости / Мәғариф // 29-03-2018, 06:30
Баламдың сәсен һис тә ҡырҙыртҡым килмәй, ә ололар быны талап итә. Әлегә ныҡлап формалашмаған сәс тамырсаларына зыян килтереүҙән ҡурҡам.
Сәлимә.
Әбйәлил районы.
Баланың сәсен ҡырыу йолаһы борон замандан килә. Элек-электән башҡорттарҙа баланың тәүге сәсен алыуға етди ҡарағандар. Сабыйҙың сәсен тәүге тапҡыр алыу ҡарын сәсен алыу була. Быны яңы ай тыуғанда башҡарғандар. Уны атаһынан йәки күңелгә ятҡан кешенән генә алдырырға кәрәк. Ә бына сабый сағында ҡарын сәсе алынмаған кешене рәнйетергә ярамай, тигән юрау бар. Ҡарын сәсен утҡа яғырға ярамай, уны төрөп, ҡыҫтырып ҡуялар. Беҙҙең көндәрҙә бигерәк тә олатай-өләсәйҙәр сабыйҙың сәсен алырға ҡуша, йәнәһе, баланың сәсе ҡуйы һәм матур булып үҫәсәк. Сабыйҙың тәүге сәсен алыуҙың файҙаһы һәм зыяны хаҡында белгестәр ни һөйләй икән?...
Улым менән арабыҙ һыуына...
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 28-03-2018, 07:00
Улым юғары белем алғас, Өфөлә төпләнде. Шунда өйләнде, ике йәшлек бала үҫтерәләр. Кәләш алмаҫ элек көн һайын тиерлек шылтыратты, яныбыҙға йыш ҡайта ине. Хәҙерге ваҡытта улым менән арабыҙ һалҡыная бара. Һирәк ҡайталар, аҙнаһына бер тапҡыр шылтыратамы-юҡмы, һәр саҡ ваҡыт юҡлығына зарлана. “Һағындым һеҙҙе, оҙон ялда ҡайтып бер күренегеҙ инде”, – тиһәм, сәбәбен табып, һүҙемде кире ҡағалар. Килен кеше арыу ғаиләнән, уға үпкәм юҡ, һәр саҡ яҡты йөҙлө. Улымды аяҡҡа баҫтырыуға күп көс һалдыҡ, ә ул ата-әсәһе алдында үҙен бурыслы тоймай...
Әминә....
Кейәү үләне ярҙам итә
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 27-03-2018, 09:58
Кемдәргә диффуз боғаҡ диагнозы ҡуйылған, улар был сирҙең үҙенсәлеген яҡшы белә: муйын яҫыра. Мин был сирҙе түбәндәге рецепт буйынса дауалайым. Бер ҡалаҡ кейәү үләненә (чабрец) бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 20 минут термоста төнәтәм. Һуңынан көн буйы шуны яйлап ( 2 – 3 тапҡыр) эсәм. Был дарыуҙы хәлегеҙ арыуланғансы эсергә мөмкин.
Данил.
Ейәнсура районы.
...
Биш класс белемле халыҡ артисы
Новости / Мәҙәниәт // 27-03-2018, 09:41
Ғәзизә НАСИРОВА тәбиғәттән бирелгән таланты менән ролдәрен еренә еткереп башҡарған
Быйыл Салауат башҡорт драма театры үҙенең 85 йыллыҡ юбилей миҙгелен асты. Ошо йылдар аралығында ул ил тарихында булып үткән барлыҡ ваҡиғаларҙы, тетрәнеүҙәрҙе һәм күтәрелештәрҙе кисергән. Театрҙың башланғысында һәм профессиональ үҫешендә бик күп билдәле шәхес торһа ла, ике актер ғаиләһен – Зәкиә менән Ибраһим Әхмәровтарҙы һәм Ғәзизә Насирова менән Бикташ Кәлимуллинды айырым билдәләп үтергә кәрәк. Тап ошо легендар артистар, ғүмерен сәнғәткә арнап, Салауат театрына тоғро хеҙмәт итте....
Быйыл Салауат башҡорт драма театры үҙенең 85 йыллыҡ юбилей миҙгелен асты. Ошо йылдар аралығында ул ил тарихында булып үткән барлыҡ ваҡиғаларҙы, тетрәнеүҙәрҙе һәм күтәрелештәрҙе кисергән. Театрҙың башланғысында һәм профессиональ үҫешендә бик күп билдәле шәхес торһа ла, ике актер ғаиләһен – Зәкиә менән Ибраһим Әхмәровтарҙы һәм Ғәзизә Насирова менән Бикташ Кәлимуллинды айырым билдәләп үтергә кәрәк. Тап ошо легендар артистар, ғүмерен сәнғәткә арнап, Салауат театрына тоғро хеҙмәт итте....
Тәҙрә төбөндәге дарыу Каланхоэ
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 26-03-2018, 14:06
Күптәр үҙҙәренең йортонда был гөлдө үҫтерергә тырыша. Шифалы үҙенсәлектәре өсөн уны “йорт женьшены” тип йөрөтәләр. Ысынлап та, ул бик яҡшы дауалаусы. Сөнки тымауҙан, тән янғандан ярҙам итә, киҙеү эпидемияһында ла файҙаһы тейәсәк, оҙаҡ төҙәлмәгән яраларҙы дауалау өсөн дә кәрәк буласаҡ.
Уның составында флавоноидтар, катехиндар, ферменттар, дубиль матдәләр, полисахаридтар, лимон, һеркә, ҡуҙғалаҡ кислоталары, С һәм РР витаминдары, шулай уҡ магний, кальций, кремний, марганец кеүек минераль матдәләр бар....
«Уйнағым килмәй!»
Новости / Мәғариф // 25-03-2018, 07:30
Уйынсыҡтар менән өй тулған, ә баланың һис тә уйнағыһы килмәй. Магазинға барырлыҡ түгел – яңы уйынсыҡ талап итә башлай. «Көн дә тәтәй һорайһың, кисә һатып алғаны менән йүнләп уйнаманың да!» – тип әрләй ата-әсәһе.
Барлыҡ әйберҙең мул осоронда йәшәйбеҙ, аҡсаң ғына булһын. Беҙ бала саҡта бындай уйынсыҡтар төшкә лә инмәне. Шулай аҡланып, үҙебеҙ күрмәгәнде балаға һатып алырға тырышып, саманан тыш ҡыланабыҙ түгелме? Кәштәләге тәтәйҙәр күплегенән күҙ ҡамаша, түҙмәй, йә быныһын, йә тегеһен һатып алып ҡайтабыҙ. Ә бәләкәс бер-ике сәғәттән һуң уйынсыҡтан баш тарта…...
"Оло" театрҙың капитаны
Новости / Мәҙәниәт // 24-03-2018, 07:00
йәки Етәксе кеше ял итәме?
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Илмар Рәзин улы ӘЛМӨХӘМӘТОВ – күп яҡлы талант эйәһе. Актер, тележурналист, драматург, режиссер, “Ҡолонсаҡ” һәм “Ниточка” театр фестивалдәрен ойоштороусы, Юғары театр мәктәбе уҡытыусыһы. Һәм тағы ла тынғыһыҙ, идеялы етәксе: башта – Ҡурсаҡ театры, ике йыл инде Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры директоры “йөгөн” тарта. Уның менән ике ай дауамында осрашып аралашыу мөмкинлеге булманы, сөнки үҙен популярлаштырырға яратмаған баҫалҡы етәксе тығыҙ эш графигына үҙгәрештәр индерергә теләмәне. Барлыҡ “ҡорал”ды эшкә егеп, әңгәмәгә ризалыҡ алғас, аралашыу өс сәғәт дауам итте. Илмар Рәзин улының кабинет ишеген кисектергеһеҙ проблемалар менән әленән-әле театр хеҙмәткәрҙәре шаҡыны, телефоны ла бер туҡтауһыҙ “тауышланды”. Мин хатта был арала Париж менән һөйләшеүгә лә шаһит булдым....
Әҙ ҙә етә, күп тә бөтә
Новости / Иман // 23-03-2018, 07:00
йәки Бәхет менән байлыҡ араһына тигеҙлек билдәһе ҡуйыу дөрөҫмө?
“Тиҙ ярҙам” машинаһында эшләүсе күрше ҡыҙ фәһемле ваҡиға хаҡында һөйләгәйне: “Ишембайҙа баҡсаһы булған ҡатлы-ҡатлы ифрат матур йорттар бар. Шул күркәм йорттарға ҡарап, бында бик бәхетле кешеләр йәшәйҙер инде, тип уйлай торғайным. Бер заман ошондай йорттарҙың береһендә булырға тура килде. Өс ҡатлы йорт. Уның өсөнсө ҡатында оло йәштәге әбей менән бабай “ах-ух” килеп саҡ ултыра, ауыртмаған ерҙәре юҡ. Саҡ торған көйө нишләп аҫҡы ҡатҡа ғына урынлашмағандар – аңламаҫһың. Ғүмер буйы алһыҙ-ялһыҙ эшләгәндәр, һаулыҡтарын ҡайғыртмай, донъя йыйғандар. Хәҙер байлыҡтары күп, тик уның рәхәтен күрмәйҙәр, мәшәҡәтен генә татыйҙар. Йыйған байлыҡтары ла, моғайын, күҙҙәренә күренмәйҙер. Аҙаҡ күрҙем: күп балалы бәләкәй генә йорттарҙа бәхет күберәк”....


text:
ҺӨЙӨҮ БУЛҒАН ЕРҘӘ БӘХЕТ БАР
Ике йөрәк бергә типкәндә
Һәр ҡеүәтле йылға тәүҙә кесе шишмәләрҙән юл алған кеүек, тырыш Ғәбитовтар ҙа эште колхоз-совхоздар тарҡалғандан һуң ҡарауһыҙ ҡалған ерҙәрҙе эшкәртеүҙән башлай. Күпләп эре мал үрсетәләр. Сәсеүлектәр етемһерәп ятмаһын, халыҡ эшһеҙ интекмәһен, киләсәккә ышанысһыҙ төшөнкөлөккә бирелмәһен, тигән яҡты ниәт ысынлап та матур хыялдарҙың ғәмәлгә ашыуына, бөгөнгө уңыштарына юл аса ла инде. Мәләүез районының «Иҙел» агрофирмаһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте – әлеге көндә ҙур өмөт уятҡан алдынғы хужалыҡтарҙың береһе. Күңел һалып башҡарған изге эштәрен улар ғаилә бизнесына ғына ҡайтарып ҡалмай, район, республика мәнфәғәтендә уңышлы алға әйҙәй: эш урындары булдыра, тотороҡло хеҙмәт хаҡы түләй, социаль проекттарҙы бойомға ашыра. Етмәһә, хәҙер күптәрҙең тәбиғи, сифатлы аҙыҡ-түлек файҙаланыуға өҫтөнлөк биреүен иҫәпкә алһаң, әлбиттә, үҙ тыуған ерендә ең һыҙғанып хеҙмәт иткән ялан батырҙарының абруйы юғары.
«Иҙел» агрофирмаһы директоры Данияр Ғәбитов хәләл ефетенең һәр башланғысын күтәреп алырға әҙер. Уңған ҡатын – эштә лә, ғаиләлә лә иренең уң ҡулы, төп ышанысы һәм яңы идеялар менән яныусы тоғро кәңәшсеһе. Йәмғиәттең киләсәген дөрөҫ күҙаллауҙа һәм хужалыҡты үҫтереүҙә уның да өлөшө ҙур. «Уңышыбыҙ сере – мөхәббәт, – тип йылмая Римма ханым. – Ирем минең тәҡдимдәрем менән иҫәпләшә, ә мин уның эшлеклелегенә, һиҙгер йөрәгенә, маҡсатҡа ынтылыусан көслө рухына һоҡланам. Мөхәббәт йөрәгебеҙҙе яңы асыштарға илһамландыра, ауыр эште лә еңел, ҡаршылыҡтарға бирешмәй атҡарып сығырға ярҙам итә. Ҡатын-ҡыҙға һөйгәненең ышанысын, һөйөү тулы ҡарашын тойоу мөһим. Шунда ғына гүзәл зат асыла, көсәйә, сихри нур менән балҡый һәм ошо йылылыҡты яҡындарына ла ихлас өләшә. Ирем башлаған эшкә бөтә күңелемде, белемемде, фиҙакәрлегемде һалып хеҙмәт итеүем дә – уға мөхәббәтем билгеһе».
Римма Хәйбулла районы Сиҙәм ауылында Клара Ғарифйән ҡыҙы менән Ғилметдин Ҡиям улы Юлдыбаевтарҙың татыу ғаиләһендә өсөнсө бала булып донъяға килә. Ҡыҙыҡайға дүрт йәш тигәндә Юлдыбаевтар Мәләүез ҡалаһына күсенә. Улар тәүҙә бәләкәй генә бер бүлмәлә көн итә. «Ғаиләлә уҡыуға ынтылыш көслө булды, «Башҡортостан ҡыҙы» журналын әсәйем ай һайын һағынып көтөп ала торғайны, уны ҡәҙерләп һаҡлай ине», – тип хәтерләй ул. Әсәһе менән атаһының тырышлығы һөҙөмтәһендә балаларҙың барыһы ла юғары белемгә эйә була. Клара Ғарифйән ҡыҙы «Шишмә» шифахана-профилакторийында – баш бухгалтер, ә Ғилметдин Ҡиям улы ауыл хужалығында механизатор булып оҙаҡ йылдар эшләй.
Үҙ-үҙен, яҡындарын яҡлау тойғоһо көслө булғанға, киләсәген юрист һөнәре менән бәйләргә ҡарар итә Римма. Йоматау аграр техникумын тамамлаған йәш белгесте Мәләүез районы хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығына алалар. Ситтән тороп Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтын бөткәс, тәүәккәл һәм отҡор һылыу Мәләүез районы хакимиәтенең юридик бүлегенә күсә. Уға артабан ауыл хужалығы буйынса ғына түгел, ә төрлө һорау менән мөрәжәғәт иткән граждандарҙың хоҡуғын яҡлау бурысы ҡуйыла. Ҡасандыр бер социаль-ижтимағи ҡоролошта йәшәп, яңы заманға яраҡлаша һәм үҙ милкен, хоҡуғын яҡлай алмағандарҙан көн дә быуа быуырлыҡ сират теҙелә уларҙың бүлегенә. Һәр кемен иғтибарлап тыңлап, юғары квалификациялы ярҙам күрһәтеп, олоһо һәм кесеһенең рәхмәтен һәм хөрмәтен яулай абруйлы хеҙмәткәр. Шулай ун алты йыл ғүмерен район һәм ҡала халҡына юридик һәм социаль ярҙам күрһәтеүгә арнай ул. Буласаҡ тормош иптәше менән дә ошонда киҫешә юлдары. Икеһе лә эшкә тилбер, әммә аралашыуға үтә ипле, тыныс холоҡло йәштәр шунда уҡ бер-береһен оҡшата, шулай ҙа йөрәктәрен ялмаған көслө тойғоно тиҙ генә асып һалырға ашыҡмайҙар. Тик һөйөү ҡөҙрәтен инҡар итеп буламы, бер тулҡында типкән ике ҡайнар йөрәкте барыбер килтереп ҡауыштыра яҙмыш юлдары. Мөхәббәттәре емеше – ҡыҙҙары тыуыуы ғаилә бәхетен тағы ишәйтә.
Тәжрибәле, кешеләргә миһырбанлы Римма Ғилметдин ҡыҙын юридик бүлек начальнигы вазифаһына тәғәйенләргә теләүҙәрен әйткәс, ул, ҡалалағы эшен ҡалдырып, ҙур ауыл хужалығын етәкләгән иренең ҡулы аҫтына күсергә ҡарар итеүе хаҡында белдерә. Үҙ һөнәрендә оло ихтирамға өлгәшкән ниндәй ҡатын-ҡыҙ тота килеп ҡаланы ауылға алмаштырһын инде?! Әммә гүзәл зат тәбиғәтенең нескә тормош аҡылы тәү нәүбәттә уның тәүәккәллегенә һәм, үҙ- үҙен аямай, бәхете хаҡына ҡыйыу аҙым яһауына ла бәйлелер, тигән һығымтаға киләһең, Ғәбитовтар ғаиләһенең әлеге берҙәмлегенә һоҡланып. Оҫта юрист йылдар буйына туплаған алтын тәжрибәһен, аҡыл хазинаһын уртаҡ эштәрендә, агрофирманың законлы хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлауҙа уңышлы файҙалана. Һуңғы осорҙа ғына уның квалификациялы ярҙамы предприятиеның 50 миллион һумлыҡ мөлкәтен ҡотҡарып ҡалған. Ауыл хужалығы еңел тармаҡ түгел, һәр ваҡыт хәрәкәттә һәм үҫештә булырға тейешһең, юғиһә бәләкәй генә иғтибарһыҙлыҡ йәки «хоҡуҡи наҙанлыҡ» эш барышына кире йоғонто яһауы ихтимал. Һорау ниндәй генә өлкәгә ҡағылмаһын, кадрҙар мәсьәләһе, юридик йәки социаль проблемалар ҡалҡып сыҡһынмы, барыһын да үҙ иңенә алып хәл итергә күнеккән Римма Ғәбитова.
Мәләүез районы.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 9-сы (2017) һанында уҡығыҙ.
Теги: Ҡатын-ҡыҙ


text:
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осраштыФото: Олег Яровиков
2 ноябрҙә Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты.
Төбәк башлығына экология, мәғариф, ауыл хужалығы, инвалид балалар өсөн лайыҡлы йәшәү шарттарын булдырыу, юлдар төҙөү, Өфө ҡалаһын төҙөкләндереү кеүек мәсьәләләр менән мөрәжәғәт иттеләр. Был юлы республика башлығы менән осрашыуға йәштәр ҙә килде.
Салауат ҡалаһында йәшәгән ҡатын урындағы йылға ярҙарын сүп-сарҙан таҙартыу буйынса йәмәғәт хәрәкәтен булдырған. Уның был башланғысы яҡташтары һәм муниципалитет етәкселәре араһында ла яҡлау тапҡан. Яңы экологик хәрәкәт ярҙамында Стәрлетамаҡ һәм Салауат янындағы, шулай уҡ Мәләүез районындағы йылға ярҙары суп-сарҙан таҙартылған. Әммә хәрәкәт ағзалары бының менән туҡтап ҡалырға теләмәй. Рөстәм Хәмитов проектты киң йәйелдереү маҡсатында муниципалитет башлыҡтарына был төркөм проекттарына күберәк халыҡты йәлеп итергә ҡушты.
Экологияға ҡағылышлы йәнә бер мәсьәләне Өфө студенты ҡуҙғатты. Уны баш ҡаланың көньяғындағы яр буйында сүп-сарҙың күп булыуы борсой. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Өфөнөң был өлөшөнә оҙаҡ ваҡыт берәү ҙә иғтибар бүлмәгән. Йөҙ йыл дауамында яр буйының тышҡы йөҙө үҙгәртелмәгән дә тиерлек. Республика башлығы һүҙҙәренсә, яҡын арала Башҡортостан баш ҡалаһына ингән урынды төҙөкләндереү планлаштырыла. Бының өсөн иҫке йорттарҙы һүтеп, территорияны төҙөкләндерергә кәрәк буласаҡ. Был районды төҙөкләндереү буйынса эштәр башланған да инде.
— Салауат Юлаев паркын реконструкциялауҙы киләһе йылда башлаясаҡбыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенты Президентҡа Дыуан ауылында клуб булмауы хаҡында хәбәр итте.
— Ике йыл элек иҫке клуб бинаһы авария хәлендә тип танылған һәм емерелгән, — тине ҡыҙ. – Хәҙер йәштәр аграр техникум бинаһында йыйылышырға мәжбүр.
Элек клубта музыка мәктәбе, хореография класы, китапхана урынлашҡан булған, кинолар күрһәтелгән. Әле, студент һүҙҙәренсә, йәштәргә кистәрен йыйылып аралашыр өсөн урын юҡ.
— Быйыл Баймаҡ районында 150 урынлыҡ ҙур булмаған клуб төҙөнөк, — тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Әлеге мәсьәлә хаҡында ла уйлашырбыҙ.
Президент мәҙәниәт министрына, район башлығына һәм Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьерына был мәсьәләне тикшерергә ҡушты.
Салауат ҡалаһында йәшәгән ҡатын күреү һәләтенән мәхрүм булған балалар өсөн мәктәпкәсә белем биреү һәм дөйөм белем биреү учреждениелары етешмәү проблемаһын күтәрҙе. Республикала бындай балалар өсөн ни бары ике белем биреү учреждениеһы эшләй. Улар Өфөлә һәм Бәләбәйҙә урынлашҡан, мәктәптәрҙә урындар һаны сикләнгән. Бындай балалар тәрбиәләгән ғаиләләр баш ҡалаға күсеп килергә мәжбүр. Төбәктә был өлкәлә белгестәр ҙә етешмәй.
Рөстәм Хәмитов ғәмәлдәге мәктәптәрҙең матди-техник базаһын нығытырға ҡушты. Тейешле министрлыҡтар республика ҡалаларында күреү һәләтенән мәхрүм булған балалар өсөн махсус төркөмдәр асыу мөмкинлеген тикшерәсәк. Ә йәйгеһен, республика башлығы ҡушыуы буйынса, йәйге лагерҙарҙың береһендә һуҡыр балалар өсөн заезд ойоштороласаҡ, унда квалификациялы педагогтар йәлеп ителәсәк.
Шамонин ауылы халҡының инициативалы төркөмө вәкиле төбәк башлығына әлеге ауылда юлдар булмауы хаҡында һөйләне.
Рөстәм Хәмитов был мәсьәләне шәхси контроленә алды. Шул уҡ ваҡытта ул ауыл халҡына әүҙемерәк булырға һәм идара итеүсе компания будырып, территорияны төҙөкләндерергә ҡушты.
Дөйөм алғанда Башҡортостан Президентына республикала йәшәгән туғыҙ кеше мөрәжәғәт итте. Рөстәм Хәмитов мөрәжәғәт итеүселәрҙең проблемаларын ентекле өйрәнеүҙән тыш, уларҙан ауылдарҙа йәшәү сифаты, бала баҡсаларында урындар һаны, юлдарҙың булыу-булмауы, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренә тарифтар хаҡында ла һорашты.


text:
Башҡортостан йүгереүсеһе Лилиә Шобухова - 2010 йылдың октябрендә иң яҡшыһы
Рәсәйлене, Белорет йүгереүсеһе Лилиә Шобухованы Европа еңел атлетика федерациялары ассоциацияһы октябрҙең иң яҡшы спортсыһы тип билдәләне. Был турала ассоциацияның рәсми сайты хәбәр итә.
Ир-егеттәр араһында Британия барьерисы Дэвид Грин иң яҡшыһы тип табылған.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Лилиә Шобухова октябрҙә Чикаголағы марафонда еңде һәм унда Рәсәй рекордын ҡуйҙы — 2:20.25. Донъяла был миҙгелдәге иң яҡшы һөҙөмтә был. Ошо этаптан һуң ул ваҡытынан алда 2009-2010 йылдар миҙгеленең иң абруйлы World Marathon Majors серияһы еңеүсеһе булды.


text:
- Подробности
- Просмотров: 185
СОЦИАЛЬ ТӨРКӨМ, мәнфәғәттәре, ҡиммәттәре һәм тәртип нормалары уртаҡ булған кешеләрҙең тарихи билдәле бер йәмғиәт эсендә барлыҡҡа килгән сағыштырмаса тотороҡло берлеге. С.т. соц. контролдең төрлө кимәлдәре бар: төркөм һаны кәмеү м‑н соц. контроль һәм соц. бәйләнештәр нығый бара. Ҙур С.т. — соц. синыф, страта, ҡатлам, каста, милләт, халыҡ һ.б.; уртаса — терр‑я уртаҡлығы, ҡәбилә, мәктәп, ойошма коллективы һ.б.; бәләкәй С.т. — ойошманың бүлек хеҙм‑рҙәре, ғаилә, мәктәп синыфы һ.б. айырыла. Шулай уҡ квазитөркөм — кешеләрҙең уйламағанда барлыҡҡа килгән, тотороҡһоҙ, осраҡлы берлеге була, унда кешеләр бер‑береһенән мотлаҡ нимәлер көтмәй. Шәхес бер үк ваҡытта күп төркөмгә ҡарай. БР‑ҙа С.т. өйрәнеү м‑н Башҡорт дәүләт университеты, Гуманитар тикшеренеүҙәр институты ғалимдары һ.б. шөғөлләнә. Шулай уҡ ҡара: Социаль стратификация, Социология, Этноконфессиональ төркөмдәр.
Р.З.Сәлиев
Тәрж. М.Ә.Ҡотлоғәлләмов


text:
«Тыуған яғым - йылға-күлдәр иле» темаһына
урыҫ мәктәбенең VI класында башҡорт теле дәресе
Маҡсаттар: Уҡыусыларҙың һүҙлек запасын яңы һүҙҙәр менән байытыу; үҙенсәлекле башҡорт өндәренең дөрөҫ әйтелеше өҫтөндә эшләү, үтелгән тексты, һөйләмдәрҙе иҫкә төшөрөү, диалогик телмәрҙе үҫтереү; экологик белемде киңәйтеү, тәбиғәткә һөйөү тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: тәбиғәтте, һыу ятҡылыҡтарын кәүҙәләндергән һүрәттәр, айырым һөйләмдәр яҙылған плакаттар, Башҡортостан картаһы, карточкалар.
Дәрес барышы
I. Ойоштороу мәле.
- Уҡыусылар! Башҡорт теле дәресен бөгөнгө матур көндө, тирә-яҡты, бер-беребеҙҙе сәләмләүҙән башлайыҡ.
Алтын ҡояш, һаумы!
Зәңгәр һауа, һаумы!
Шаян елкәй, һаумы!
Кескәй имән, һаумы!
Беҙ йәшәйбеҙ бер ерҙә -
Сәләмләйем һеҙҙе лә.
Ултырығыҙ балалар.
Артикуляцион күнегеүҙәр.
Таҡтаға һүҙҙәр һәм тиҙәйткестәр яҙылған.
Башҡорт өндәрен дөрөҫ әйтеү өҫтөндә эш.
тәбиғәт ҙур балыҡ Нөгөш күл киң
йылға таҙа Ыйыҡ бөгөн сүп минең
туғай оҙон бысраҡ көн күп беҙҙең
Ағиҙел яҙ ҡош төйәк Йүрүҙән иң ҙур
Тиҙәйткестәр уҡыу.
а) Һалҡын һыулы Һаҡмарҙа һайрай һары һандуғас.
б) Йәмле йәйҙә йәйләүҙә,
Йәмле йәшел болонда,
Йәйрәп йөрөй елә-елә
Йәп-йәш кенә ҡолонсаҡ.
III. Өйгә эште тикшереү.
Өйгә уҡырға бирелгән тексты һөйләтеү. ( 93-сө бит, 238-се күнегеүҙә бирелгән тексты 2 уҡыусы һөйләй.)
Текст буйынса һорауҙарға яуап биреү.
- Башҡортостан тәбиғәте ниндәй?
- Ҡағыҙ нисә йыл серей? Быяла? Ә полиэтилен серейме?
Таҡтаға һандары төшөрөп ҡалдырылған һөйләм яҙылған плакат эләм.
Уҡығаныбыҙҙы йомғаҡлау өсөн һөйләмде тултырып уҡыйбыҙ.
IV. Маҡсатты әйтеү.
Бөгөн беҙ Башҡортостан йылғалары, күлдәре тураһында һөйләшербеҙ. Тәбиғәтте һаҡлау өсөн ни эшләргә кәрәк? Бергәләп ошо һорауға яуап бирергә тырышып ҡарарбыҙ.
V. Яңы материал.
1) Дәфтәрҙә числоны, теманы, һауа торошон яҙыу.
- Бөгөн көн ниндәй? (Бер уҡыусы таҡтала һауа торошон яҙа.)
Һүҙлек эше. Таҡтаға плакат эленә.
Һүҙҙәрҙең дөрөҫ әйтелеше өҫтөндә эшләү, һүҙбәйләнештәр, һөйләмдәр төҙөү.
ҡалдырма – не оставляй
бысратма – не сори, не загрязняй
таҙарт – чисти, убирай
ташлама – не бросай
юғала – исчезает
3) Әңгәмә.
- Башҡортостан тәбиғәте бик бай. Ҡалын урмандар, мул һыулы йылғалар, бейек тауҙар, зәңгәр күлдәр иле ул. Матур шул беҙҙең еребеҙ! (Таҡталағы Башҡортостан тәбиғәтен кәүҙәләндергән һүрәттәрҙе ҡарайбыҙ.)
Ләкин был матурлыҡ һаҡлауға мохтаж. Йыл һайын, бигерәк тә йәй көндәрендә, меңәрләгән туристар тәбиғәт ҡосағына юллана. Улар унда ял итә, күңел аса, саф һауаһын һулай, тәбиғәт менән һоҡлана, урмандарында еләк-емешен йыйып кинәнә, йылға-күлдәрендә һыу инә, балыҡ тота...
Үҙеңде урманда, яланда, йылға буйында нисек тәбиғәткә зыян итмәй генә тоторға һуң? (Уҡыусылар үҙҙәренең фекерҙәрен әйтә.)
Башҡортостан картаһы менән эшләү.
- Башҡортостан ере буйлап 600-ҙән ашыу ҙур һәм ваҡ йылғалар аға. Иң ҙур йылғалар – Ағиҙел, Ҡариҙел, Әй, Дим, Йүрүҙән, Һаҡмар. Күлдәр ҙә күп беҙҙә. Иң ҙур күлебеҙ – Асылыкүл.
Карта буйынса йылғаларҙы, күлдәрҙе табабыҙ, исемдәрен дәфтәргә яҙып алабыҙ.
- Беҙҙең ауыл янында ниндәй йылғалар аға?
- Ыйыҡ, Нөгөш. (Картанан Ыйыҡ йылғаһын табабыҙ.)
- Уҡыусылар, Башҡортостанда Нөгөш тип аталған тағы бер ҙурыраҡ йылға бар икән. (Картанан Нөгөш йылғаһын күрһәтәм.)
- Ыйыҡ йылғаһы ниндәй? Уның һыуы таҙамы? Ыйыҡ тәрәнме? Ә Нөгөш?
Әйҙәгеҙ, дәфтәргә был турала яҙып ҡуяйыҡ.
- Балыҡтар ниндәй һыу ярата? Улар бысраҡ һыуҙа йәшәйме?
- Юҡ. Улар таҙа һыуҙа ғына йәшәй ала, бысраҡ һыуҙа үләләр.
- Эйе, Ерҙәге бөтә тереклек дә өсөн һыу - һауа кеүек үк иң кәрәкле нәмә. Шуның өсөн һыуҙағы йән эйәләренең күбеһе таҙа һыуҙа ғына йәшәй ала икән. Ер шарының картаһына ҡараһаң, донъяла ҙур-ҙур океандар һәм диңгеҙҙәр бар икәнен күрергә була. Улар Ерҙең иң күп өлөшөн алып тора. Диңгеҙ һыуы ниндәй?
- Тоҙло.
- Ысынлап та, диңгеҙ һыуы тоҙло, уны эсеп булмай. Эсергә яраҡлы һыу Ер шарында күп түгел, хәҙерге ваҡытта халҡы таҙа һыуға мохтажлыҡ кисергән илдәр, урындар бар. Шуға ла сөсө һыу ятҡылыҡтарын таҙа тоторға, бысратмаҫҡа кәрәк.
Нисек уйлайһығыҙ, йылғаларҙы, шишмәләрҙе, урмандарҙы ҡайһылай һаҡларға була?
Уҡыусылар менән урманды, һыуҙы һаҡлау мәсьәләһе тураһында әңгәмә ҡорабыҙ. Һәр кем үҙе уйлағанды урыҫса йәки башҡортса әйтә.
Ә хәҙер әйтелгән фекерҙәребеҙҙе йомғаҡлап, яҙып ҡуяйыҡ.
Таҡтаға беркетелгән карточкаларҙа тамамланмаған һөйләмдәр бирелгән. Бергәләп һөйләмдәрҙе тултырып әйтәбеҙ. Бер уҡыусы таҡтала яҙа бара.
һәм башҡа сүп-сарҙы урманда ҡалдырма)!
Йылғаларҙы ... (бысратма, сүп-сарҙан таҙарт).
- Дөрөҫ, уҡыусылар. Тәбиғәтте һаҡлау – бөтә кешенең бурысы. Йылға буйҙарын, урмандарҙы таҙа тотайыҡ, ағастар ултыртайыҡ. Йәнлектәрҙе, сәскәләрҙе һаҡлайыҡ.
Ял минуты.
5) Дәреслек менән эшләү. 96-сы бит, 243-сө күнегеү. Тексты уҡыу, бергәләп тәржемә итеү.
6) Викторина һорауҙарына яуап биреү.
1) Башҡортостандағы иң ҙур күл? ( Асылыкүл.)
2) Башҡортостан йылғалары исемдәрен әйтегеҙ.
3) Башҡортостандағы иң оҙон йылға? ( Ағиҙел.)
4) Ағиҙел йылғаһының урыҫса исеме? (Белая.)
5) Диңгеҙ һыуы ниндәй? (Тоҙло.)
6) Нефть һыуҙы бысратамы? (Эйе, бысрата.)
7) Йылға балыҡтары исемдәрен әйтегеҙ.
8) Башҡортостанда нисә заповедник бар? Ниндәй заповедниктар? (Өсәү. Башҡорт дәүләт ҡурсаулығы, Шүлгәнташ, Көньяҡ Урал.)
- Афарин балалар.
VI. Өйгә эш биреү.
- Һүҙҙәрҙе ҡабатлағыҙ. Тәбиғәтте һаҡлау темаһына һүрәт төшөрөгөҙ, киләһе дәрескә үҙегеҙ төшөргән һүрәт буйынса һөйләргә әҙерләнегеҙ.
VII. Йомғаҡлау.
- Балалар, тәбиғәтте һаҡлау өсөн һеҙ ниҙәр эшләй алаһығыҙ?
Уҡыусылар дәрес башында ҡуйылған һорауға яуап бирәләр.
Дәрестә өйрәнелгән һүҙҙәрҙең әйтелешен, тәржемәһен ҡабатлайбыҙ.
Таҡтаға һөйләмдәр яҙылған плакат эләм.
Бергәләп уҡыйыҡ әле. Һеҙ бындағы һүҙҙәр менән килешәһегеҙме?
йәнлеккә урман, дала, тау кәрәк.
Ә кешегә тыуған ил кәрәк!
Алдағы дәрестә беҙ тәбиғәт тураһында һөйләшеүҙе дауам итербеҙ.
VIII. Уҡыусыларҙың белемдәрен баһалау.
Номер материала: ДБ-295534
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Республика "Электропрофсоюз"ы билдәләнде
Республика "Электропрофсоюз"ы иң ҡеүәтле төбәк йәмәғәт
ойошмаларының береһе булып тора. Был йылдан-йыл Бөтә
Рәсәй кимәлендә раҫлана.
2008 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан энергетиктары
яҡшы эшләү генә түгел, шулай уҡ үҙ профсоюз эштәрен дөрөҫ
төҙөй белеүҙәрен тағы ла иҫбатланы. "Иң яҡшы беренсел
ойошма-2008" Бөтә Рәсәй конкурсында 19 территориаль
профсоюз ойошмаһы ҡатнашты. БР "Электропрофсоюз"ы был
юлы ла һынатманы. Ҡарман ГРЭС-ының беренсел профсоюз
ойошмаһы икенсе урынға лайыҡ булды, тип хәбәр иттеләр
"Башкирэнерго" асыҡ акционерҙар йәмғиәте матбуғат
хеҙмәтенән.
Призлы урындар өсөн конкуренция ярайһы уҡ көсөргәнешле барҙы,
жюри беренсел ойошмаларға туғыҙ параметр буйынса баһа
бирҙе, шул иҫәптән — профсоюз ағзалары һаны, коллектив
договорҙа ҡаралған сараларҙы үтәү, профкомдарҙың мәғлүмәт
эше алып барыу кимәле буйынса. Башҡортостан энергетикаһы
флагманы коллективы тулыһынса профсоюз ағзаларынан тора,
коллектив договорҙың бөтә пункттары һис шикһеҙ үтәлә.


text:
Фото:
Павел Крашенинников: «Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеге тәү сиратта оппозиция өсөн кәрәк»
Фото:
Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеген парламентарийҙарға ҡалдырырға кәрәк, тип иҫәпләй Дәүләт Думаһының Гражданлыҡ, енәйәт һәм процессуаль ҡануниәт комитеты рәйесе Павел Крашенинников.
— Депутаттарҙың тейелгеһеҙлеге тәү сиратта оппозицияға кәрәк, уларҙы эҙәрлекләмәһендәр өсөн, — тине ул «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһы барышында. – Тейелгеһеҙлек депутаттарға ла, судьяларға ла кәрәк, улар хәүефләнмәйенсә ҡарарҙар ҡабул итһен өсөн. Әммә уны сикһеҙ киңәйтергә лә ярамай.
Депутат билдәләүенсә, генераль прокурор тарафынан тейелгеһеҙлекте алырға ла мөмкин. Бындай осраҡтар ундан ашыу тапҡыр булған. Уның фекеренсә, был процедура ауыр түгел.


text:
Уҡытыусыларҙы дәртләндереүгә Башҡортостанға 7 миллион һум бүленгән
2014 йылда яҡшы уҡытыусыларға аҡсалата дәртләндереүҙе түләргә Башҡортостан ете миллион һум аласаҡ. Федераль бюджеттан субсидияларҙы бүлеү тураһындағы тейешле бойороҡҡа Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев ҡул ҡуйҙы.
Аҡсалата түләү уҡытыу һәм тәрбиәләү эшмәкәрлеген, уҡытыусыларҙың ижади һәм профессиональ потенциалын дәртләндереүгә йүнәлтелгән.
Билдәләнгән субсидиялар «Мәғариф» өҫтөнлөклө милли проектын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2006 йылдан алып бирелә. 2014 йылда 200 мең һум күләмендә аҡсалата дәртләндереүҙе иң яҡшы бер мең уҡытыусы аласаҡ. Башҡортостанда наградалар 35 педагогҡа тапшырыласаҡ.
Аҡсалата дәртләндереү конкурс һөҙөмтәләре буйынса түләнәсәк. Конкурсты үткәреү тәртибе һәм иң яҡшы уҡытыусыларҙы һайлау конкурсы критерийҙары Рәсәй Мәғариф министрлығы тарафынан билдәләнгән. Конкурсты үткәреүҙең төп принциптары – билдәлелек, асыҡлыҡ һәм уҡытыусылыҡ эшмәкәрлегендә стажы өс йылдан да кәм булмаған уҡытыусыларҙың унда ҡатнашыуы өсөн тигеҙ мөмкинлектәр булдырыу.


text:
«Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны эстафетаһын Баймаҡ районы ҡабул итә
Бөгөн, 23 майҙа, Мәҙәниәт йылына арналған «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республика марафоны эстафетаһы Баймаҡ районына күсә. Фестиваль штандартын район халҡына бөрйәндәр тапшырасаҡ.
— Граф күле эргәһендә, һабантуй яланында «Башҡорт аты» район фестивале үтәсәк, — тип хәбәр иттеләр район хакимиәтендә.
Фестиваль программаһында үҙәк урынды башҡорт аттары күргәҙмәһе биләйәсәк. «Кесе Арбатта» ҡулланма сәнғәт һәм ҡул эштәре экспозицияһы тәҡдим ителәсәк. Байрамда ат итенән эшләнгән ашамлыҡтарҙан, шифалы ҡымыҙ эсемлегенән ауыҙ итергә мөмкин буласаҡ.
Ойоштороусылар шулай уҡ ғәҙәти булмаған йылҡысылар һәм ҡымыҙ эшләүселәр конкурсын ойошторорға йыйына. Йола буйынса һыбай йөрөү саялығы һәм оҫталығы «Бәйге» башҡорт халыҡ ярышында сағылыш табасаҡ.
Ҡунаҡтарға художество үҙешмәкәрлегенең ҙур концерт программаһы тәҡдим ителәсәк.
Башлана 15 сәғәттә.
24 майҙа «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны Сибай ҡалаһына юлланасаҡ. Байрамдың төп сараһы — «Ирәндек моңдары» төбәк-ара йыр бәйгеһенең Гала-концерты.
— Еңеүселәрҙе бүләкләү һәм ҙур концерт ҡаланың үҙәк майҙанында үтәсәк, театрлаштырылған байрам күренеше киске һигеҙҙә башланасаҡ. Конкурс еңеүсеһе 100 мең һумлыҡ сертификат аласаҡ. Хәҙер конкурс тыңлауҙары бара. «Ирәндек моңдары» бәйгеһенен ябыу ваҡытында фестиваль штандартын сибайҙарға тапшырасаҡтар, — тип һөйләне Республика халыҡ ижады үҙәгенең бүлек начальнигы Эльвира Әхмәтйәнова.
Сибай ҡалаһы 30 майға тиклем мәҙәни баш ҡала буласаҡ, унан һуң штандартты Белорет районының Межгорье ҡалаһы ҡабул итәсәк.


text:
Өфөлә XIV Рәсәй энергетика форумы эшләй башланыФото: Олег Яровиков | Видео: Юлия Антипина, Ренат Исҡужин, Мирон Доровских
Өфөлә XIV Рәсәй энергетика форумы эшләй башланы
Өфөлә XIV Рәсәй энергетика форумы эшләй башланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
21 октябрҙә Өфөнөң «ВДНХ-Экспо» күргәҙмә комплексында XIV Рәсәй энергетика форумы үҙ эшен башланы. Унда РФ, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙең 120-нән ашыу энергетика тармағы эксперты ҡатнаша. Масштаблы осрашыуҙың маҡсаты – энергияны һаҡлау һәм «йәшел энергетика» кеүек көнүҙәк йүнәлештең һөҙөмтәлелеге өлкәһендә яңы проекттар әҙерләү. Бынан тыш, форум алдағы Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы сиктәрендә ойоштороласаҡ сараларҙың тәүгеһе, уның эшендә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы илдәре ҡатнаша.
Форумдың ойоштороусылары – Башҡортостан Хөкүмәте һәм республиканың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы һәм Сауҙа-сәнәғәт палатаһы булышлығында Башҡортостан күргәҙмә компанияһы.
Форумды һәм күргәҙмәне рәсми рәүештә асыуҙа БР Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты. Башҡортостан башлығы үҙ сығышында билдәләүенсә, Рәсәй энергетика форумы энергетика комплекстары һәм тотош тармаҡ үҫешендә һөҙөмтәле, ысын хәл итеү саралары табыу буйынса мөһим майҙансыҡҡа әйләнергә тейеш.
— Республикала – ышаныслы, эре энергия системаһы, уның эше күбеһенсә дөйөм сәнәғәтебеҙҙең эшмәкәрлеген билдәләй. Өҫтәүенә тармаҡтың үҫешенә яңы ҡеүәттәр кәрәк. Энергия объекттары төбәгебеҙҙә барлыҡҡа килһен өсөн тырышып эшләргә тейешбеҙ. Бәләкәй йәки «йәшел» энергетика әлегә башланғыс хәлдә, уның үҫеше башлана ғына, был йүнәлешкә шулай уҡ ярҙам итеү талап ителә. Беҙ гидроэнергетика буйынса өс бәләкәй станцияға, 12 микро-ГЭС-ҡа эйә. Был өлкәне үҫтереү өсөн ресурстар һәм шарттар бар. 2019 йылға тиклем республикала дөйөм ҡеүәте 40 мегаватлы биш ҡояш электр станцияһы барлыҡҡа киләсәк, киләһе йыл уртаһында уларҙың иң эреһендә, Бүребайҙа, тәү сираттағыһы файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Туймазы районында 2001 йылдан алып иң ҡеүәтле ел станцияларының береһе эшләй. Республика шулай уҡ энергия алыуҙың башҡа альтернатив сығанаҡтары өҫтөндә эшләй, атап әйткәндә, малсылыҡ, үҫемлекселек ҡалдыҡтарын газ алыу сығанаҡтары сифатында ҡулланыу, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Форумдың эшлекле программаһында – энергетика проблемаларына һәм уларҙы хәл итеү ысулдарына арналған халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференциялар, —«Предприятиеларҙы энергия менән тәьмин итеүҙә көнүҙәк мәсьәләләр», «Яңыртыла торған энергия сығанаҡтары: ҡояш, ел һәм һыу», «Smart Grid – төп энергияны һаҡлау инструменты», панель дискуссиялар.
Дүрт көнлөк форум сиктәрендә докладтар менән тармаҡтың алдынғы эксперттары, федераль һәм төбәк закондар сығарыу һәм башҡарма власть вәкилдәре, алдынғы энергетика компаниялары етәкселәре сығыш яһаясаҡ. Шулай уҡ сараның һүҙ көрәштереү майҙансыҡтарында энергетика субъекттарына күмәртә баҙары механизмының тәьҫире, ҡулланыусыларҙың селтәрҙәргә тоташтырыу ваҡытына һәм хаҡына ҡануниәт талаптарын тәьмин итеү һәм төбәк энергетикаһы менән бәйле башҡа көнүҙәк мәсьәләләр ҡуҙғатыласаҡ.
Тәүге тапҡыр форумдың программаһы тарафынан Дәүләт Думаһының Энергетика буйынса комитет рәйесе ҡарамағында консультация советының «Төбәк энергетикаһы проблемалары» күсмә киңәйтелгән эксперт секциялары ултырышы планлаштырылған.
«Энергияны һаҡлау. Электротехника. Кабель» һәм «ШОС энергетикаһы» махсуслаштырылған форум күргәҙмәләре сиктәрендә халыҡ-ара масштабындағы яңы ҡорамалдарҙы һәм технологияларҙы Рәсәйҙең 25 төбәгенән, Белоруссия, Германия, Австрия, Тайвань, Италия, Яңы Зеландия, Польша, Ирландия һәм Испания вәкиллектәренән һәм компания дилерҙарынан 150-нән ашыу предприятие тәҡдим итәсәк.
Башҡортостандан «Башэлектросервис», «Башҡортостан электротехник компанияһы», «Промтехресурсы», «АЙ-Энерджи», «Беннинг Пауэр Электроникс», «Теплоком-Өфө», «Энерготеплоучет» компаниялары ҡатнаша.
Рәсәй энергетика форумы һуңында резолюция ҡабул ителәсәк, унда Башҡортостан Республикаһында һәм Рәсәйҙә энергияны һаҡлауҙы үҫтереү буйынса пландар күрһәтеләсәк. Форум һәм уның сиктәрендә уҙғарылған саралар тәжрибә уртаҡлашыу, эшлекле бәйләнештәрҙе яйға һалыу һәм перспективалы проекттарҙы алға этәреү өсөн киң мөмкинлектәр бирә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 191
СУРТАНДЫ МӘҘӘНИӘТЕ, энеолит осоро археологик мәҙәниәте. Б.э.т. 4–3 мең йыллыҡтарға ҡарай. Суртанды күле торалары (ҡара: Суртанды торалары) исеме б‑са аталған. Башҡортостанда С.м. ҡомартҡы-лары (Ҡарабалыҡты, Мауыҙҙы, Мәсәғүт тораһы һ.б.) Көньяҡ Урал аръяғында, Көньяҡ Уралдың көнсығыш битләүҙәрендә тупланған. Торамалар уйһыу күл ярҙарында урынлашҡан, нығытмалары юҡ. Усаҡ, һикеләре булған, стеналары эре таш плиталар м‑н нығытылған йәки ташлы ерҙе өңөп эшләнгән, ҡыйыҡтары бүрәнә түшәлмә м‑н ябылған ер өйҙәр һәм ярым ер өйҙәр (һәр береһе 30—50 м2 майҙанлы 6—8 ҡаралты) торлаҡ булып хеҙмәт иткән. Ярым түңәрәк булып ултырған торлаҡтар алдында таш түшәлгән майҙан (мал һарайы, тип фараз ителә) булған. Керамика ауыҙҙары бер аҙ бөгөлгән, тешле штамп баҫып төшөрөлгән геом. фигуралар м‑н биҙәлгән, йомортҡа формаһындағы түңәрәк төплө һауыттарҙан ғибәрәт. Ерләү ҡомартҡылары табылмаған. Саҡматаш һәм йәшмә әйберҙәр (уҡ башағы, бысаҡ, ҡырғыс, сүкеш, иген төйгөстәр), баҡыр ҡоралдар табылған. С.м. халҡы неолит осороноң урындағы ҡәбиләләре нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Б.э.т. 3‑сө мең йыллыҡ аҙағында Йүрүҙән, Өршәк, Әй йй. үҙәндәрендә таралып ултырғандар. Һунар, балыҡсылыҡ, малсылыҡ м‑н шөғөлләнгәндәр. С.м. ҡәбиләләре көнсығышта – Алакүл мәҙәниәте, көнбайышта Абаш мәҙәниәте халҡы формалашыу компоненттарының береһе була. С.м. өйрәнеүселәр: О.Н.Бадер, Л.Я.Крижевская, Г.Н.Матюшин, К.В.Сальников һ.б.
Ю.А.Морозов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Газета "Йәшлек" » Медиа » Страница 3
Алмашайыҡ!
Медиа // 6-12-2017, 06:30
2005 йыл. Канада. Кайл Макдональд исемле егет ҡуртымға алынған фатирҙа йәшәй һәм үҙ өйө тураһында хыяллана. Бындай уйланыуҙар уны ҡыйыу аҙымға этәрә: Кайл бәләкәй әйберҙәрҙе – ҙурға, арзандарын ҡиммәтерәккә алмаштыра башлай. Ҡыҙыл ҡағыҙ ҡаптырғысты ул ручкаға алмаштыра, уны – ишек тотҡаһына, ишек тотҡаһын – газ мейесенә......
“Әйткәндәй”ҙә әйткәндәрҙе ишетегеҙ
Медиа // 1-12-2017, 08:00
Йәшәйеш ҡанундары шундай, бер үк төрлө тормош һикәлтәләрен төрлө кешеләр төрлөсә үтә. Хатта бер үк кеше шул уҡ һикәлтәне төрлө ваҡытта төрлөсә үтә, тиһәк тә, дөрөҫ булыр. Кемдер ыңғыраша-зарлана, ҡайһылары, тешен шығырлатып ҡыҫһа ла һыр бирмәй, икенселәре еңел генә артыла, ундайҙар тормош юлынан йылмайып-көлөп кенә атлаған һымаҡ.
Ҡайһылары – урап үтеү юлын, ҡайһылары емереү ысулын эҙләй, ә кемдәрҙер үҙ көсөнә ышанмай, бәләкәй генә һикәлтә төбөндә тапана бирә....
«Көтмәгәндә-уйламағанда»
Медиа // 24-11-2017, 07:00
Йырлы тәбрикләү – иң ҙур бүләк
Медиа // 8-11-2017, 09:00
Йылы һүҙ – йән аҙығы, ти халыҡ. Ысынлап та, күңел дәрҙе үҫтереп, тормошҡа дәрт өҫтәп ебәреү өсөн кешегә бер йылы һүҙ етә… Сөнки бер-береңә ҡарата ихлас мөнәсәбәт – тормоштоң төп нигеҙе. Тағы ла кешегә ғүмер итеү өсөн, һыу-һауанан, уттан-ерҙән ҡала, иң кәрәкле рухи аҙыҡтарҙың береһе – моң. Ошоно яҡшы аңлаусыларҙы туплаған «Юлдаш» радиоһы көн һайын иң ҡәҙерле кешеләрегеҙҙе тыуған көндәре айҡанлы һүҙ һәм моң ярҙамында тәбрикләй. Музыкаль ҡотлауҙар программаһы көндөҙгө сәғәт 2-нән 3-кә тиклем башҡорт телендә, көндөҙгө сәғәт дүрттән 6-ға тиклем татар телендә эфирға сыға. Заказдар бер ай алдан ҡабул ителә. Өфө халҡы һәм баш ҡала ҡунаҡтары ҡотлауҙы Телеүҙәккә килеп тапшыра ала. Хаттар бүлеге эш көндәрендә иртәнге сәғәт 9-ҙан киске сәғәт 5-се яртыға тиклем тәнәфесһеҙ эшләй....
Иман нуры таратабыҙ
Медиа // 3-11-2017, 07:00
Мәңгелек ҡиммәттәрҙең баһаһы төшөп, бәҫе киткән, ҡиблалар буталған заманда йәшәйбеҙ.
Хәйер, замандарҙың беҙҙең илдә еңел булғандары һирәк. Әҙәм балаһына һәр саҡ ниндәйҙер юлдар сатында, изгелек менән яуызлыҡ киҫешкән тәңгәлдәрҙә йыш торорға тура килә. Шундай саҡтарҙа күңелеңдә иман, изгелеккә инаныу булһа, ҡаршылыҡтар еңелерәк үтелә, икеләнгән мәлдәрҙә дөрөҫ һуҡмаҡҡа этәрер төшөнсәләрҙең кәрәк булыуы ла бар. «Юлдаш» радиоһында һәр йома һайын донъя күргән, йәкшәмбе көндәрендә ҡабатлана килгән «Иман» тапшырыуы радио тыңлаусыларға ябай телдә ислам ҡиммәттәрен еткереүсе лә, тәрбиәсе лә тиергә мөмкин....
“Юлдаш” иҫкәртә: “Һаҡланғанды Хоҙай һаҡлар!”
Медиа // 23-10-2017, 07:00
Заман технологиялары үҫешкән осорҙа йәшәһәк тә, күптәрҙең сәләмәтлеккә ҡағылышлы ябай ғына ҡағиҙәләрҙе белмәүе ихтимал. Сөнки бәлә ишегебеҙҙе ҡаҡмай тороп, беҙ уларға әллә ни әһәмиәт бирмәйбеҙ.
Көндәр һалҡынайыу менән киҙеү миҙгеле етеүе борсоуға һала. Сөнки грипп йылдан-йыл көслө, хроник ауырыуҙарға юлыҡтырған эҙемтәләре менән бергә килә. Прививка эшләтергәме, юҡмы? Сирҙән вакцинаһыҙ ҡотолоу юлы бармы? Бөгөн ҡайһы бер ата-әсә балаһына прививка эшләтеүгә ҡырҡа ҡаршы. Медицина алға киткән заманда күп кенә ҡурҡыныс сир юҡҡа сыҡты. Шулай ҙа прививкалар булмаған заманда кешеләрҙең төрлө ауырыуҙан күпләп ҡырылыуы тураһында оноторға ярамай. Был сирҙәрҙең юҡлығы сабыйҙарҙы тәүге көнөнән вакцинациялауға бәйле бит. Урамда ишеткән уйҙырмаларға ышанып, үҙебеҙҙең, балаларыбыҙҙың ғүмерен хәүеф аҫтына ҡуйырға ашыҡмайыҡ....
“Йәшәү йәме”н тапҡандар
Медиа // 19-10-2017, 07:00
Бындай кешеләр тураһында һөйләр булһалар, һөнәрҙәштәрем, ғәҙәттә, “көслө рухлы” тигән һүҙбәйләнеште ҡуллана. Башҡаларҙан айырылам, тиеберәк уйланғанда, эҙләнгәндә, тапшырыу геройы менән таныштырыуҙы ни рәүешле башларға тигәндә лә, әллә күпме вариант барланды. Әммә башта әлеге лә баяғы тик ошо ике һүҙ генә уралды: “көслө рухлы...”...
“Нимә оҡшамай, Рафиҡ?”
Медиа // 13-10-2017, 08:00
Әҙәби уҡыуҙар
Медиа // 27-09-2017, 11:13
Һыйламаға һыйың булмаһа ла, һыйпамаға телең булһын, ти халыҡ мәҡәле. Беҙҙең быуын ризыҡ мул, үҙ телебеҙҙә аралашып, радио тыңлап, театр-кино ҡарап, ҡыҫҡаһы, йөҙөп йөрөп эшләгән-йәшәгән дәүер тура килеүе менән бәхетле. Балалар, ейәндәребеҙгә лә шундай яҙмыш яҙһын. Телебеҙҙең күркәмлеге, һүҙ бәҫе, фекер үткерлеге «Юлдаш» каналы тәҡдим иткән әҙәби әҫәрҙәрҙә асыҡ күренә. Мәҫәлән, сентябрь башында ғалим һәм яҙыусы Әлфис Ғаязовтың «Яңғыҙҙар ташы» драмаһы М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары башҡарыуында тәүге тапҡыр эфирға сыҡты. Алдағы көндәрҙә лә халыҡ күңеленә ятыр әҫәрҙәр даими яңғырап торасаҡ. Тиҙҙән яҙыусы һәм драматург, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Таңсулпан Ғариповаға 70 йәш тула. Ошо уңайҙан «Бөйрәкәй» романынан өҙөктө автор уҡыуында тапшырабыҙ....
Эфир тулҡындарында - "Шиғриәт минуттары"
Медиа // 19-09-2017, 10:00
Шиғыр кеүек булһын бар
тормошоң,
Тормош кеүек булһын
шиғырың –
Шулай йәшәргә бит тырыштым
мин,
Икеһен дә бергә һыйҙырып!..
Рәми Ғарипов үҙенең шағирлыҡ тәғәйенләнешен шулай билдәләгән. Булмыштарына шиғри моң һалынған талант эйәләре рух илселәре миссияһын үтәй: шиғриәт, бәҫле һүҙ осҡоно менән тормошобоҙҙо яҡтырта, йөрәктәребеҙҙе сафлыҡ нурына һуғара. Заман заңын үтә лә нескә тойған, йөрәк һыҙланыуҙары аша үткәргән шағирҙар ижады күңелдәрҙә ауаздашлыҡ таба, иң тәрән эске донъябыҙ сөңгөлөнә үтеп инә. Һәм был “Юлдаш” радиоһында ла сағылыш тапмай ҡалмай....


text:
Ябай, әммә һоҡландырғыс...
Заман башҡа – заң башҡа, ти халыҡ аҡылы. Ысынлап, XX–XХI быуаттар йәмғиәт тормошона, шул йәһәттән ҡатын-ҡыҙҙың социаль роленә күп үҙгәрештәр индерҙе. Беҙҙең осорҙоң уңышлы гүзәл заты яҡшы әсә, наҙлы ир ҡатыны, уңған хужабикә генә түгел, ә зауыҡлы кейенгән эшлекле ханым да булырға тейеш.
Күҙгә ташланып бармаған, ябай, әммә килешле һәм таң ҡалдырған күркәм кейем ниндәй була? Бөгөн һүҙебеҙ – классик һәм кежуал йүнәлештәге әйберҙәрҙе уңышлы аралаштырып кейеүҙән ғибәрәт интеллектуаль стиль хаҡында.
Яҡташыбыҙ, билдәле мода белгесе Эвелина Хромченко, Катар дәүләт әмиренең икенсе хәләл ефете Шәйех Моза (Моза бинт Насер аль Миснед), Сәғүд Ғәрәбстанының батша ҡыҙы Динә Абдулазиз, эшлекле ханым Виктория Бекхэм кеүек мода алиһәләре лә ошо стилгә өҫтөнлөк бирә.
Был стилде үҙ итеүселәргә түбәндәге ҡағиҙәләрҙе иҫтә тоторға кәрәк.
1. Үҙегеҙҙе һәр ваҡыт уңышлы тойған, төҫ-ҡиәфәтегеҙгә килешле кейемдәрҙе генә һайлағыҙ.
2. Мода артынан ҡыумағыҙ, ләкин артта ла ҡалмағыҙ.
3. Сифатлы туҡымалы әйберҙәргә өҫтөнлөк бирегеҙ.
4. Гардеробта бер-береһе менән аралаштырып булған 2-3 төҫ өҫтөнлөк итһен.
5. Һәр миҙгел һайын туҙған, моданан сыҡҡан, кесерәйгән кейемдәрҙе ташлағыҙ.
6. Түбәндәге әйберҙәрҙән торған төп гардероб булдырығыҙ:
– ҡара төҫтәге трапеция рәүешендәге йәки «ҡәләм»-итәк;
– 2-3 төймәле классик жакет (ҡара, күк, көл төҫөндә);
– бәләкәй ҡара йәки күк күлдәк;
– кизе-мамыҡтан аҡ блуза;
– классик салбарҙар;
– йәйге пальто;
– тренч;
– затлы тун;
– «шанель» стилендә жакет;
– драп пальто;
– оҙон итәк;
– икеһе лә бер төҫтәге кардиган һәм топ.
Төрлө төҫтәге ебәк яулыҡтар, палантиндар һәм күн сумкалар образды тағы ла байытасаҡ. Һәр осраҡҡа тап килгән өс сумка тотоу уңайлы: А4 форматындағы ҡара төҫтәгеһен; кейемгә тап килгән аҡһыл көрән, һоро йә ҡара сағылыштағы; яурынға элеп йөрөтөрлөк бәләкәс кенә сумка.
Аяҡ кейемдәренә килгәндә, иң мөһиме – бер ҡара, бер аҡһыл көрән төҫтәге күн йә йомшаҡ күн (замша) кәмә-туфли булыуы мотлаҡ.
Был стилдә ҡара, көлһыу, аҡ, аҡһыл көрән төҫтәргә өҫтөнлөк бирелә. Сағыу төҫтәрҙәге аксессуар, блуза ярҙамында образды йәнләндереп ебәрергә мөмкин.
Шулай уҡ бер төҫтәге, ләкин төрлө фактуралағы кейемдәрҙе аралаштырып кейеү хуплана. Мәҫәлән:
– ебәк, бәрхәт, селтәр;
– джерси, замша, ебәк, күн;
– атлас, органза, затлы тире.
Матурлыҡ һәм аҡыл, икеһе бергә ҡушылып, был стилдә кейенгән гүзәл затты күркәм, ҡупшы итә.
Александр ДАНИЛОВ
фотолары.
Редакциянан. Фото төшөрөүҙе ойоштороуҙа ярҙамдары өсөн «Charuel» ҡатын-ҡыҙҙар кейеме магазины хеҙмәткәрҙәренә, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты доценты, филология фәндәре кандидаты Гөлсәсәк Саламатоваға ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.
Теги: Мода Стиль


text:
Иң ҙур ғорурлығым – Вашингтония пальмаһы
«Баймаҡ районының Моҡас ауылында йәшәүсе ҡәҙерле әсәйем Ғилминиса Дәминдәр ҡыҙы Иҙрисова сәскәле гөлдәр үҫтерергә ярата. Айырыуса иртә яҙҙан шау сәскәгә күмелгән яран гөлгә өҫтөнлөк бирә. Сәскәләр яратҡанғалыр, миңә – алтынсы балаһына, ике ул һәм өс ҡыҙы янына иш булып тыуған сабыйға, апайҙарым, ағайҙарым икенсе исем тәҡдим итһә лә, Гөлдәр тип ҡуша. Кешенең исеме, есеменә тап килә, тиҙәр бит. Шуғалырмы, әллә әсәйемә оҡшапмы, мин дә гөлдәр яратам, әммә сәскә атҡандарына түгел, эре япраҡлы, экзотик үҫемлектәргә тартылам. Әлеге көндә өйөмдә каланхоэ, драцена, аҡса гөлө (толстянка портулаковая), диффенбахия, глоксиния, һомғол неомарика, апостол ирисы, каучуклы фикус, канар хөрмәһе, хризантема, миниатюр сенполиялар (миләүшә) кеүек бүлмә үҫемлектәре күп. Неомарика веер кеүек үҫә, ҡаты япрағы эсенән бөрө килеп сыға ла йылына бер мәртәбә генә үҙенсәлекле сәскә ата. Сәскәһе бер көн генә ултыра ла шул урында яңы үҫенте барлыҡҡа килә. Канар финигын орлоҡтан үҫтереп киләм. Фикустың да төрлөһө бар. Уларҙың баш яғындағы үҫентеһен даими өҙөп, олондарын ҡалынайтып, ботаҡландырып алам.
Ә өйөмдәге иң ҙур үҫемлек – Вашингтония пальмаһы. Уны мин 11 йыл үҫтерәм. Арек ғаиләһенә ҡараған был пальма Американың беренсе президенты Джордж Вашингтондың исемен алған. Ул Америкала, Мексикала ныҡ таралған. Ә беҙгә уны 2005 йылда Сочиға ял итә барғанда Зөбәржәт һеңлем һатып алып ҡайтып бирҙе. Сәскәләргә битараф булмаған Азат ағайым гөлдөң яртыһын ай-вайына ҡуймай бүлдереп алды. Миндә ҡалған өлөшө ауырый-ауырый саҡ терелеп китте. Башта бәләкәй өйҙә йәшәгәс, бик ҡалҡа алманы, әммә ҡуйырҙы. Ҙур йортҡа күскәс иһә буйға ныҡ үҫте, әле уның оҙонлоғо ике метрға етеп бара. Азат ағайымдағы өлөшө, киреһенсә, шундуҡ буйға китте, әммә япраҡтары шыйығыраҡ булды. Пальмаға һыу йыш ҡоям, махсус биоөҫтәмәләр индерәм. Һыу һиптергәнде ярата, япраҡтары ялтырап китә. Балаларға ҡыҙыҡ булһын тип ҡай саҡ яһалма банандар эләм, аҫтына маймылдар ултыртам. Яңы йылда уны шыршы урынына биҙәйем.
Йомортҡа ҡабығын, банандың тышын ташламайым. Уларҙы һыуға һалып, бер нисә көндән шул компост менән үҫемлектәрҙе туҡландырам. Ғөмүмән, гөлдәр иртәнсәк һәм мотлаҡ йылымыс һыу ҡойғанды ярата. Был эштәрҙе кискә ҡалдырырға ярамай. Ике аҙна һайын барлыҡ гөлдәремә лә гуми өҫтәлгән һыу һибәм. Төптәрендә бәләкәй себендәр күренә башлаһа, үҫемлектәргә зыяны теймәгән махсус ағыу һалам.
Тағы шуны күҙәткәнем бар – гөлдәргә күҙ ныҡ тейә. Ҡайһы бер «ҡаты» күҙле кешеләр һоҡландымы, шундуҡ шиңәләр. Үҙ гөлдәренә үҙҙәре һоҡланып, үҫемлектәрен юҡҡа сығарған кешеләрҙе беләм. Шуға ла кеше килеп инеп, сәскәләремә ҡарай башлаһа, эстән генә күҙ тейеүҙән һаҡлаған доғаларҙы уҡыйым. «Гөлөңдөң бер генә ботағын бир әле», – тиеүселәрҙән мотлаҡ ҡул хәйере алам. Шулай иткәндә, ҡулдың ҡото китмәй.
Теги: Өйөм йәме гөл генә


text:
Өфөнөң Совет районы яңы электрон паспорт алды
Өфөнөң Совет районының электрон паспорты яңыртылды, тип хәбәр итә Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы. Мәғлүмәттәрҙе аныҡлау буйынса эште райондың территориаль һайлау комиссияһы Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм төҙөлөш идаралығы менән берлектә башҡарҙы.
Атап әйткәндә, дөйөм бүлеккә (тасуири өлөшө), шулай уҡ «Һайлаусылар иҫәбе» кеүек бүлектәргә үҙгәрештәр индерелде. 2014 йылдың 1 ғинуарына ҡарата баш ҡаланың Совет районында 127 545 кеше һайлау хоҡуғына эйә.