text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Дөйөм халыҡ тауыш биреүендә ҡатнашыусы кандидаттар исемлеген етәкләне
Фото:
15 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Дөйөм халыҡ тауыш биреүендә (праймеризда) ҡатнашыусы кандидаттар ҡатнашлығында кәңәшмә үткәрҙе.
Кандидаттар исемлегендә йәмғеһе 120 кеше бар, улар иҫәбендә — Дәүләт Думаһы депутаттары, алдынғы экономистар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, спортсылар, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре. Исемлекте Рөстәм Хәмитов етәкләне.
— Декабрь айында — һайлауҙар, — тине Президент. – Унда яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшеү өсөн беҙгә көндән-көн әүҙемерәк эшләргә кәрәк. «Берҙәм Рәсәй» партияһы һәм һайлауҙа ҡатнашасаҡ башҡа партиялар ҙа көстәрен бергә туплап, үҙ сафтарына партия яҡлыларҙы ла, һәм был процестарҙы ойоштора алырлыҡ интеллектуаль көстәрҙе лә йәлеп итәсәк. Шуның өсөн һайлау ваҡытында үҙ позицияларыңды яҡлау менән оҙатып барылған еңел булмаған көрәш көтөлә.
Быға бәйле Рөстәм Хәмитов хәлдең киҫкенләшеүен дә фараз итә.
— Ләкин был сәйәси тормош, — тине ул. – Һәм быға йәмғиәттә төрлө тәҡдимдәр, төрлө фекерҙәр булырға тейеш, тигән күҙлектән сығып, төплө аҡыл менән ҡарарға кәрәк. Ваҡыт барыһын да ишетеүҙе, тыңлауҙы һәм барыһына ла ярҙам итеүҙе талап итә, тип тағы ла бер әйтәм. Беҙ алып барасаҡ сәйәсәт тәү сиратта халыҡ фекеренә таянһын өсөн, республикала йәшәүсе кешеләргә ярҙам итергә кәрәк.
Власть үҙенән-үҙе эш итә алмай, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика Президенты. Ул тәү сиратта халыҡҡа таянырға һәм уның мәнфәғәтен яҡларға тейеш. Ләкин бындай үҙ-ара килешеп эш итеүҙәр, уның фекеренсә, һуңғы йылдарҙа күҙәтелмәне.
— Быйыл хәл үҙгәрә, — тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов. – Был Халыҡ фронты формалашыуына бәйле, һәм был йәмәғәт хәрәкәте көсәйә бара. Халыҡ фронты һәм партиялар, был осраҡта «Берҙәм Рәсәй», аша власҡа үҙ фекерҙәрен еткереп, сәйәсәттә ҡатнаша алыуына халыҡ ышана.
— Беҙҙең алда ҙур һынау – праймериз үтеү тора, — тине республика Президенты. – Халыҡ лидерҙар, үҙҙәре ышанған кандидаттар өсөн тауыш бирәсәк. Шуның өсөн был – үҙ-үҙебеҙҙе һынау осоро, яуаплы процедура. Беҙ барыбыҙ ҙа борсолабыҙ һәм дөрөҫ эшләйбеҙ, сөнки был – сәйәсмәндәр рейтингтары, теге йәки был сәбәптәр буйынса бөгөн был эшмәкәрлек менән мәшғүл булған кешеләр рейтингтары.
Рөстәм Хәмитов 120 кешенең 15-ләбе генә был исемлектең лидерҙары буласағын һәм Дәүләт Думаһы депутаттары булып китәсәген иҫкә төшөрҙө. Шуға күрә исемлектә булған кешеләрҙең байтағы Рәсәй парламенты составына инмәйәсәк. Әммә уларҙың күпселеге Өфө ҡалаһы Советына, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға һайлауҙарҙа ҡатнаша аласаҡ.
Һуңғы ваҡытта кешеләр власҡа нығыраҡ ышана башланы, тип белдерҙе ул, һәм кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы халыҡҡа яҡыныраҡ булырға саҡырҙы. Ләкин Рөстәм Хәмитов ситуацияны ҡаҡшатырға маташыусылар ҙа барлығын белдерҙе, шуға күрә барыһына ла әҙер булырға кәрәк. Был бер-беребеҙҙе аңларға, бер бөтөн итеп күрергә, барыһын да берләшергә мәжбүр итергә тейеш.
— Халыҡ беҙҙән эш һәм хеҙмәт хаҡы менән бәйле мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе көтә, — тине Президент. – Беҙҙең бурыс – кешеләргә эш биреү, инвесторҙар йәлеп итеү, яңы эш урындарын булдырыу, административ ҡаршылыҡтарҙы бөтөрөү. Халыҡты иҡтисади тормошҡа йәлеп итергә тейешбеҙ. Әгәр эш урындарын булдыра алмайбыҙ икән, кешеләргә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнеү мөмкинлеге бирергә кәрәк. Халыҡҡа был йәһәттән ярҙам итеү зарур.
Эшһеҙлек кәмеүгә табан бара, республикала уның күрһәткесе уртаса Рәсәйҙекенән түбәнерәк, тине Рөстәм Хәмитов.
— Эш урындарын булдырыу беҙҙең төп бурысыбыҙ булып тора. Бының өсөн тәү сиратта ауыл ерендә предприятиелар булдырыу зарур. Ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү буйынса предприятиелар төҙөү өҫтөндә эшләргә кәрәк. Магазиндарҙа үҙебеҙҙә етештерелгән продукция һатылырға тейеш. Республика етештереүселәре ассоциацияһының йыйылышы хаҡында кисә уҡыным. Мине ишетеүҙәре бик яҡшы. Халыҡ беҙҙең тәҡдимдәрҙе хуплай. Әгәр был эштәрҙе башҡармаһаҡ, беҙ алға китә, үҫешә алмаясаҡбыҙ.
Башҡортостан Президенты торлаҡ мәсьәләһе хаҡында ла әйтте.
Республикала, Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, үҙҙәрен торлаҡ менән тәьмин итә алмаған кешеләр бик күп. Улар – инвалидтар, балалар йортонда тәрбиәләнеүселәр. Уларға ла ярҙам итергә кәрәк.
— Һеҙҙең күптәрегеҙҙе Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың киләһе саҡырылышында күрергә теләр инем, — тип мөрәжәғәт итте ҡатнашыусыларға Рөстәм Хәмитов. – Беренсе аҙымды яһанығыҙ инде. Халыҡ һеҙҙе йәмәғәт фекере лидерҙары, төплө аҡыллы кешеләр итеп күрә. Беҙ бергә эш итәсәкбеҙ. Берҙәмлекте тарҡатырға тырышыуҙы мин хыянат итеп ҡабул итәсәкмен. Беҙҙең сафтарҙа хыянат, һатылыу булмаясаҡ. Сөнки беҙ республикабыҙҙың үҫеше өсөн эшләйбеҙ. Бысраҡ сайттарҙа аноним рәүештә урынлаштырылған мәғлүмәткә ышанырға кәрәкмәй.
Билдәләп үтәбеҙ, Дөйөм халыҡ праймеризы 21 июлдә башланып, 8 авгусҡа тиклем дауам итәсәк. Кандидаттарҙы һайлап алыу республика буйынса 17 майҙансыҡта үтәсәк.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсылары һәм тренерҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Өфөнөң яңыртылған «Нефтсе» стадионында Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы уйынсылары һәм тренерҙар штабы менән осрашты. Уҙған аҙнала улар миҙгелде уңышлы тамамланы һәм Рәсәй Премьер-лигаһында урындарын һаҡлап ҡалды. Осрашыуҙа футбол миҙгеле йомғаҡтары, «Өфө» футбол клубын үҫтереү мөмкинлектәре һәм киләсәккә пландар тикшерелде.
Рөстәм Хәмитов спортсыларҙы Рәсәйҙең юғары футбол лигаһында уңышлы сығыш яһауҙары менән ҡотланы.
— Дүрт йыл эсендә «Өфө» футбол клубы менән ҙур юл үттек. Бының менән генә туҡталырға ярамай. 2015/2016 йылдар миҙгелендә үҙ майҙаныбыҙҙа яҡшыраҡ уйнау зарур. Беҙгә 17 үк булмаһа ла, 10-12 еңеү яуларға кәрәк, — тине республика етәксеһе.
Клуб Премьер-лиганың башҡа командалары менән бер кимәлдә булһын өсөн тулыһынса финансланасаҡ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды төбәк Башлығы. Уның сығанаҡтары билдәләнгән дә инде.
Башҡортостан Башлығы һүҙҙәренсә, төбәктә профессиональ клубтың булдырылыуы спорт төрҙәрен үҫтереүгә, шулай уҡ республиканың донъя күләмендә танылыуына ҙур өлөш индерә.
— Өфө сит ил баҫмаларында иң күп һылтанма яһалған Рәсәйҙең ун ҡалаһы исемлегенә инә. Мин тәүҙә быны инвестиция эшмәкәрлеге һөҙөмтәһе тип уйланым. Һуңынан асыҡланыуынса, мәҡәләләрҙең 70 проценты «Өфө» футбол клубына бәйле. Футбол — ул халыҡ-ара ваҡиға. Һеҙҙең хаҡта бөтә илдәрҙә лә беләләр. Һеҙҙең клуб ҡаланы, республиканы бөтә донъяға таныта. Бөгөнгө көндә беҙ ошо йүнәлештә эшләйбеҙ, — тип билдәләне Башҡортостан Башлығы.
Клуб етәкселеге һәм уйынсылар республика Башлығына Башҡортостан футболына, үҙ майҙандарында уйын үткәреү өсөн уңайлы шарттар булдырырға һәм күнекмәләрҙе ойошторорға ярҙам иткәне өсөн рәхмәт әйтте.
Рөстәм Хәмитов «өфөләрҙең» уйынын ҡарарға кәм тигәндә 10 мең кешенең килеүен теләне һәм клубтың президенты, Башҡортостан Хөкүмәтенең вице-премьеры Марат Мәһәҙиевҡа көйәрмәндәрҙең уңайлығы өсөн транспорт логистикаһын хәл итергә ҡушты. Төбәк Башлығы шулай уҡ, алдағы йылдарҙа «Өфө» футбол клубының Ағиҙел йылғаһы буйындағы уҡыу-күнекмә базаһын төҙөкләндереү планлаштырыла, тип билдәләне.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Өфө» клубы 2010 йылдың 23 декабрендә «Башинформсвязь — Динамо» командаһы базаһында булдырылған. 2012 йылдан ул Милли футбол лигаһында сығыш яһай башланы. Милли футбол лигаһы беренселегенең 2013/2014 йылдар миҙгеле йомғаҡтары буйынса баш ҡала клубы дүртенсе урын алды һәм Премьер-лигала урын яуланы.
2014/2015 йылдар миҙгелендә команда турнир таблицаһында 12-се урынды биләне һәм Премьер-лигала сығыш яһау хоҡуғын һаҡлап ҡалды. Ағымдағы йылдың август айынан спортсылар уйындарҙы үҙ майҙанында — яңыртылған «Нефтсе» стадионында уҙғарасаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Төбәктә «Ҡалдырма, әсәй!» китабын уҡып сыҡҡандан һуң ике баланы тәрбиәгә алғандар
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Республикала Айгиз Баймөхәмәтовтың «Ҡалдырма, әсәй!» тип аталған китабының исем туйы үтә. Мәҙәниәт йорттарында һәм мәктәптәрҙә автор һәм уның коллегалары менән ойошторолған ижади осрашыуға олоһо ла, кесеһе лә килә. Сараның ойоштороусылары булып Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы һәм Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай сығыш яһай.
Айгиз Баймөхәмәтовтың балалар йортонда тәрбиәләнгән Ильяс исемле етем малай тураһында автобиографик повесы ҙур баһа алды. Китап бер нисә тапҡыр баҫылып сыҡты, рус һәм сыуаш телдәренә тәржемә ителде. Автор әйтеүенсә, уға уҡыусыларҙан хаттар йыш килә.
«Мин китапты былтыр көҙ уҡып сыҡтым. Уҡығанда күҙҙәремә йәштәр тығылды. Ошо әҫәрҙе уҡығандан һуң әсәйем балалар йортонан сабый алды. Беҙ, уның ике өлкән ҡыҙы, ҡаршы килмәнек. Хәҙер әсәйебеҙ бер түгел, ике бала тәрбиәләй», — тип яҙғандар авторға Ғафури районынан.
«Социаль етемлек йылдан-йыл арта бара. Бөгөн ата-әсәһе иҫән була тороп та балаларҙың 90 проценты балалар йорттарында йәшәй. Шуға күрә китаптың исеме лә саҡырыу булып яңғырай. Быға ҡаршы нисек көрәшергә? Бары тик үҫеп килеүсе быуынды ошондай әҫәрҙәр ярҙамында тәрбиәләп кенә», — тип иҫәпләй автор.
2013 йылда китап «Башҡортостандың иң яҡшы башҡорт китабы» VIII республика конкурсы еңеүсеһе булды, 2015 йылда уның авторына Шәйехзада Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы тапшырылды. Танылған ҡәләм оҫталары Ноғман Мусин, Рафаэль Аҙнағолов, Суфиян Поварисов, Ҡәҙим Аралбай, Хәсән Назар, Таңсулпан Ғарипова, Гүзәл Ситдиҡова, Советтар Союзы Геройы Ҡотдос Латипов әҫәргә юғары баһа бирҙе.
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия театрында «Ҡалдырма, әсәй!» повесы буйынса спектакль сәхнәләштерелә.


text:
Ноябрҙә рәсәйҙәрҙе өҫтәмә ял көнө көтә Фото: Олег Яровиков
Ноябрҙә рәсәйҙәрҙе өҫтәмә ял көнө көтә
Ноябрҙә рәсәйҙәрҙе өҫтәмә ял көнө көтә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Халыҡтар берҙәмлеге көнөн байрам итеүгә бәйле ноябрҙә рәсәйҙәрҙе өҫтәмә ял көнө көтә.
Рәсәй Хеҙмәт кодексының 112-се статьяһына ярашлы, 4 ноябрь — Халыҡтар берҙәмлеге көнө — байрам көнө булып тора. Быйыл Халыҡтар берҙәмлеге көнө йомаға тура килә. Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһы булғанда рәсәйҙәр өс көн рәттән — 4, 5 һәм 6 ноябрҙә ял итә. Кесаҙна, 3 ноябрҙә, эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара.
Белешмә. Халыҡтар берҙәмлеге көнө 2005 йылдан алып билдәләнә. Байрам 1612 йылда Минин менән Пожарскийҙың халыҡ ополчениеһы тарафынан Мәскәүҙе Польша баҫҡынсыларынан азат итеү хөрмәтенә булдырылды.


text:
«Сода» үҙ продукцияһын «туранан-тура һатыуға» тотондо
«Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, БДБ илдәрендәге берҙән-бер аш содаһы етештереүсе, яңы «туранан-тура һатыу» сәйәсәтен алып бара. Уның төп маҡсаты — ҡулланыусыларға яҡыныраҡ булыу.
Компанияның матбуғат хеҙмәтенән аңлатыуҙарынса, бынан ары һатып алыусылар продукцияға телефон аша заказ бирә ала, был иһә документтар әйләнешен күпкә еңелләштерәсәк. Предприятие продукцияны һаҡлау урынына алып барып еткереүҙе лә үҙ өҫтөнә ала.
Проект сиктәрендә аш содаһының һәм кер йыуыу онтағының тәүге тонналары ваҡлап һатыусылар келәттәренә алып барылған да инде.
Акционерҙар йәмғиәте белгестәре, һатып алыусылар менән туранан-тура аралашыу, таратыусылар сылбырын ҡыҫҡартыу уларҙың тауарына хаҡтарҙы кәмерәк итәсәк, тип ышана. Бынан тыш, үҙҙәренең автотранспорты ла эшһеҙ тормаясаҡ, йөк менән даими тәьмин ителәсәк.
Февралдә старт алған яңы коммерция проекты ҡулланыусылар ихтыяждарын өйрәнеү нигеҙендә бөтөн продукция линейкаһын яҡшыртырға мөмкинлек бирә, тип билдәләнеләр «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә.


text:
Республика Президенты Иҫке Собханғол ауылының һул яҡ ярындағы биҫтәлә мәктәптә булды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Иҫке Собханғол ауылының һул яҡ ярындағы биҫтәлә урынлашҡан мәктәптә булды. Ул Бөрйән районы үҙәгенең иң ҙур биҫтәләренең береһе, унда 1000-дән ашыу кеше йәшәй. Үҙ ваҡытында бында күбеһенсә урындағы урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре йәшәгән.
Белем биреү йорто яҡшыларҙан түгел. Мәктәп 1957 йылда һалынған, капиталь ремонт бында булмаған. Бина ағастан һалынған бер ҡатлы, спорт залы, уҡыу оҫтаханаһы юҡ. Үҙенең функцияларын үтәмәгән, ағас нигеҙ айырыуса ҡурҡыныс уята. Мәктәп мейес менән йылытыла. Кабинеттар ҙа санитар-гигиена нормаларына яуап бирмәй. Мәктәп һыу менән тәьмин ителмәй, канализацияһы юҡ.
Әлеге ваҡытта бында 100 бала белем ала. 30 ғаилә балаларын район үҙәге мәктәбенә йөрөтә. Биҫтәлә яҡшы балалар баҡсаһы ла юҡ.
Башҡортостан Президенты, бер ҡыйыҡ аҫтына мәктәпте һәм балалар баҡсаһын берләштерәсәк, заманса бина төҙөү өсөн проект-смета документтарын әҙерләргә йөкләмә бирҙе. Артабан был объект төҙөлөшөн республика адреслы инвестиция программаһына индереү мәсьәләләре ентекләп өйрәнеләсәк.


text:
Башҡортостан халҡы 8, 9 һәм 10 мартта ял итәсәк
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 112-се статьяһына ярашлы, 8 март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө байрам көнө булып тора. 7 марттағы эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, хеҙмәткәрҙәр ял һәм байрам көндәрен рациональ файҙаланһын өсөн 11 марттағы, йәкшәмбеләге, ял көнө йомаға, 9 мартҡа, күсерелгән.
Шулай итеп, быйыл байрам арҡаһында Башҡортостан Республикаһында 8, 9 һәм 10 март ял көндәре булып тора.
РФ Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп һәм өҫтәмә түләүле отпуск бирелгәндә байрам көнө 8 март отпускының календарь көндәре иҫәбенә индерелмәй.


text:
Зөһрә Рәхмәтуллина: «Салауат Низаметдинов тормош һәм мөхәббәт йырсыһы ине»
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Инвалидтарҙың ижад йортонда күренекле композитор Салауат Низаметдиновтың хәтер кисәһе үтте. Концертҡа уның ижадын хөрмәтләүселәр, уҡыусылары һәм коллегалары, туғандары һәм дуҫтары, йәмәғәтселек һәм ижади интеллигенция вәкилдәре, башҡорт эстрадаһы «йондоҙҙары» йыйылды.
Йырсылар Вәхит Хызыров, Әлфиә Юлсурина, Лилиә Ишемйәрова, Рафаэль Рәхмәтуллин, Вилдан Яруллин йәшәү, һөйөү хаҡында йырҙар башҡарҙы. Улар тиҫтә йылдар дауамында телетапшырыуҙарҙа һәм радио эфирҙарында яңғырай. Был әҫәрҙәр республиканың эстрада йыры мәҙәниәтенең ынйыларына әүерелгән.
Маэстроның уҡыусылары уның инструменталь әҫәрҙәрен башҡарҙы. Зөһрә Ҡотлогилдина (уның шиғырҙарына композитор 30-ҙан ашыу йыр яҙған) һәм композитор хаҡындағы шиғырҙарҙы рус теленә тәржемә иткән Кристина Андрианова үҙҙәренең әҫәрҙәрен уҡыны.
— Салауат Низаметдинов тормош һәм мөхәббәт йырсыһы ине. Заман рухын һәм кеше күңелен һиҙгер тойған һәләтле композитор республиканың музыка мәҙәниәтен үҫтереү өсөн күпте эшләне. Салауат Низаметдинов үҙенең ижадында, уҡыусыларында, балаларында, уны яратыусыларҙың хәтерендә йәшәй. Композиторҙың йырҙарын башҡаралар һәм тыңлайҙар икән, ул үлемһеҙ. Уның йырҙарында — мөхәббәт, изгелек, ышаныс, өмөт, — тип билдәләне үҙ сығышында Дәүләт Думаһының Мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина.


text:
«Ҡағыҙ бумы!» сиктәрендә баш ҡалала 48 тоннанан ашыу макулатура йыйылған
Өфөнөң Ленин районы уҡыусылары «Ҡағыҙ бумы!» акцияһының икенсе этабы сиктәрендә 17 тоннаға яҡын макулатура йыйған.
Шулай итеп, акция йомғаҡтары буйынса Башҡортостан баш ҡалаһының Киров һәм Ленин райондарында йәмғеһе 48 тоннанан ашыу макулатура йыйылған, тип хәбәр ителә Башҡортостандың Экология порталында.
Тәбиғәтте һаҡлау акцияһының киләһе этаптары Өфөнөң Дим һәм Совет райондарында дауам итәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Ҡағыҙ бумы!» Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә үткәрелә. Ҡалдыҡтарҙы айырып йыйыу һәм эшкәртеү мәсьәләһенә йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеү, тәбиғәт ресурстарына һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү, шулай уҡ балаларҙы ҡаланы таҙартыу эшмәкәрлегенә йәлеп итеү акцияның төп маҡсаттары булып тора.
Эшкәртеүгә йүнәлтелгән бер тонна макулатура дүрт кубометрға яҡын ағасты һаҡлай, ә был биш ҙур ағас тигән һүҙ.


text:
Рөстәм Хәмитов «2013 йылда Республика көнөнә әҙерлек һәм уны үткәреү тураһында»ғы Указға ҡул ҡуйҙы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «2013 йылда Республика көнөнә әҙерлек һәм уны үткәреү тураһында»ғы Указға ҡул ҡуйҙы. Указға ярашлы, Республика ойоштороу комитеты составы раҫланды, ул байрамға әҙерлек сараларына контроллек итәсәк.
Ойоштороу комитетына ҡала һәм район хакимиәттәре менән берлектә ауылдарҙы байрамса биҙәү, тантаналы саралар үткәреү, мәҙәни һәм спорт сараларын, йәрминкәләр, күсмә сауҙа нөктәләрен ойоштороу бурыстары йөкмәтелде.
БР буйынса Эске эштәр министрлығына — саралар ваҡытында йәмәғәт тәртибен һаҡларға, төбәктең Һаулыҡ һаҡлау министрлығына медицина персоналының дежурлығын ойошторорға ҡушылды.


text:
Өфө трикотаж фабрикаһында бөтә донъя кимәлендәге продукция сығарасаҡтар
Өфө трикотаж фабрикаһы өсөн яңы йыл глобаль үҙгәрештәрҙән башланды. Бында производство корпусында Германияның Stoll фирмаһының унынсы класлы яңы ун ике бәйләү машинаһы урынлаштырыла.
Яңы ҡорамал элеккеләренән ептәрҙе ишеүҙә киңерәк мөмкинлектәргә эйә булыуы менән айырылып тора. Бында етештерелгән юғары сифатлы, төрлө нәфис биҙәкле туҡыма Италияның Calvin Klein һәм Chanel фирмалары трикотажынан һис тә ҡалышмаясаҡ.
— Яңы ҡорамалды индереү етештереүҙе ике тапҡырға тиерлек арттырырға мөмкинлек бирәсәк, — ти «Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте производство етәксеһе Лилиә Ҡәйүмова. – Тимәк, беҙ продукциябыҙ ассортиментын да ярайһы уҡ киңәйтәсәкбеҙ.
Бынан тыш, Өфө трикотаж фабрикаһында яңы эш урындары барлыҡҡа киләсәк. Тегенселәр һәм бәйләүселәр йыя башланылар ҙа инде.


text:
Рәсәйҙәге ҡымыҙҙың 63 проценты Башҡортостанда етештерелә
2012 йылда Рәсәйҙә ҡымыҙ етештереү күләмдәре 18,2 процентҡа артҡан. Илдәге ҡымыҙҙың күпселек өлөшө, йәғни 63 проценты Башҡортостанда етештерелә. Ростов һәм Тверь өлкәләренә — 6,1-6,9 процент, Ярославль өлкәһенә 5,5 процент тура килә. Рәсәйҙәге ҡымыҙҙың яҡынса ундан бер өлөшө Алтай крайында, Саха (Якутия), Мари Иле республикаларында етештерелә, тип хәбәр ителә көн һайын үткәрелгән аграр күҙәтеү буйынса махсус сайтта.
2012 йылда Рәсәйҙә ҡымыҙ етештереү өлкәһендә Вола буйы федераль округы абсолют лидер булған. Бында продукция күләменең 74 проценты етештерелгән.
«Һөт продукцияһы баҙары: 2013-2016 йылдарға прогноз» тикшеренеүендә хәбәр ителеүенсә, илдә ҡымыҙ етештереү күләмдәре 2009-2012 йылдарҙа арта барған. 2010 йылда продукция етештереү күләменең үҫеш темпы максималь – 47,4 процент булған. 2012 йылда был күрһәткес 18,2 процент тәшкил иткән. Шул уҡ ваҡытта, 2011 йылда етештерелгән продукция күләмдәре менән сағыштырғанда, 2012 йылда ҡымыҙ етештереү күләме көн һайын уртаса 519,1 килограмға артҡан, тип хәбәр итә РБК.


text:
Башҡортостанда дәүләт-шәхси партнерлыҡ проекттарын әҙерләү һәм тормошҡа ашырыу тәртибе раҫланды
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән республика ҡатнашлығында Дәүләт-шәхси партнерлыҡ проекттарын әҙерләү һәм тормошҡа ашырыу тәртибе раҫланды. Документта дәүләт власының башҡарма органдары һәм урындағы үҙидара органдары менән дәүләт-шәхси партнерлыҡ проекттарын әҙерләү, координациялау һәм тормошҡа ашырыу механизмдары билдәләнгән.
Белгестәр фекеренсә, Башҡортостанда дәүләт-шәхси партнерлыҡ механизмдарын файҙаланыу ихтыяжы ҙур. Тәү сиратта һүҙ социаль әһәмиәтле объекттар тураһында бара. Инвестиция проекттарынан айырмалы рәүештә, дәүләт-шәхси партнерлыҡ өлкәһендәге проекттарҙы тормошҡа ашырыу башланғысы менән дәүләт сығыш яһай. Шул уҡ ваҡытта бындай партнерлыҡ механизмдары шәхси партнерҙарға ижтимағи инфраструктура объекттарын үҫтереүҙә ҡатнашырға мөмкинлек бирә.
— Төбәктә дәүләт-шәхси партнерлыҡ проекттарын уңышлы тормошҡа ашырыу өсөн ҡайһы бер шарттарҙы үтәү мәһим. Атап әйткәндә, һөҙөмтәле административ структура, тейешле инвестицион мөхит һәм, әлбиттә, урындағы ҡануниәт булыуы шарт. Был талаптарҙы эҙмә-эҙлекле үтәйбеҙ, — тип билдәләне Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин.
Тулыраҡ мәғлүмәт республиканың хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында урынлаштырылған.


text:
Республикала йыл башынан алып тулайым һауым 115 мең тоннанан артты
2014 йыл башынан алып Башҡортостанда тулайым һауым 115 мең тоннанан артты, уларҙың 49,8 мең самаһы һатылған. Был ваҡыт эсендә ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермаларында 52,9 тоннанан ашыу һөт һауып алынған, 46,5 тоннанан ашыуы һатылған.
Лидерҙар булып элеккесә Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары хужалыҡтары ҡала, унда бер айҙан ашыу ваҡыт эсендә 3,6 –нан ашыу һәм 3,9 тонна самаһы,тейешенсә, һөт етештерелгән. 3,4 самаһы һәм 3,5 тоннанан ашыу һатылған.
Дөйөм республика буйынса хәҙер һәр һыйырҙан тәүлек һайын 9,6-шар килограмм һөт һауып алалар. Был 2013 йылдың ошо уҡ ваҡытына ҡарағанда 200 грамға күберәк.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, һәр һыйырҙан иң юғары һауымды Ауырғазы, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Өфө һәм Саҡмағош райондары малсылары ала, 11-15-шәр килограмм.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, ошо уҡ райондар республикала һәр һыйырҙан һауым буйынса иң яҡшы күрһәткестәргә өлгәшә – 2014 йыл башынан алып 400-500-шәр килограмм.
Шул уҡ ваҡытта Саҡмағош районы хужалыҡтарында көн һайын уртаса 15-шәр килограмм һөт алалар. Йыл башынан алып уларҙың һәр береһенә 509-шар килограмм һөт тура килә, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтан.


text:
Өфөлә “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе бара
Өфөлә “Эске туризм өлкәһендә инновациялар” Бөтә Рәсәй кәңәшмәһе асылды.Уны ойоштороусылар — РФ спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығы, Туризм буйынса федераль агентлыҡ, БР Хөкүмәте, БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы. Кәңәшмәлә Татарстандан, Ставрополье крайынан, Нижегород, Вологда, Силәбе, Ульяновск, Төмән, Мәскәү, Тобольск Сыуаш Республикаһы,Татарстандан, Ставрополье крайынан, Нижегород, Ҡурған, Вологда, Силәбе, Ульяновск, Төмән, Мәскәү, Ярославль, Пенза, Һамар, Липецк өлкәләренән туризм өлкәһендә урындағы үҙидара һәм федераль һәм төбәк башҡарма власть органдары вәкилдәре, шулай уҡ эре туристик фирмалар етәкселәре ҡатнаша. Тәүҙә ҡунаҡтар туристик индустрия күргәҙмәһе менән танышып сыҡты. Унда республиканың санатор- курорт учреждениелары, тау саңғыһы үҙәктәре, профилле вуздар, эске туризм буйынса махсуслашҡан туристик операторҙар, экскурсиялар бюроһы үҙ эшмәкәрлектәре менән таныштырҙы.
Кәңәшмәнең пленар өлөшөндә БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев сығыш яһаясаҡ. Шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы миҫалында туризмдың инновацион үҫеше тураһында Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис иниституты ректоры, БР Дәүләт Йыйылышы –Ҡоролтай депутаты Александр Дегтярев һөйләп үтәсәк.
Кисен туристик индустрияның иң яҡшы вәкилдәрен бүләкләү ҡаралған.


text:
Рәсәй көнөндә Бәләбәй йәштәре Республика башлығы ҡулынан паспорттар алды
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй көнөндә Бәләбәй районы йәштәренә паспорттар тапшырҙы. "Бөгөн дәүләтебеҙҙең төп байрамы - Рәсәй көнө. Беҙ донъялағы иң ҙур илебеҙ, уның бөйөк тарихы, мәҙәниәте менән ғорурланабыҙ. Ватаныбыҙ өсөн хеҙмәт итәбеҙ һәм бөтә ауырлыҡтарҙы үтәсәкбеҙ. Еңел түгел икәнлеге барыһына ла мәғлүм, проблемалар бар, әммә улар йәмғиәттең үҙгәрә барыуына бәйле. Күптәр совет осоронда тыуған, әле иһә баҙар иҡтисады хөкөм һөрә. Иҡтисадты үҙгәртеп ҡорорға кәрәк, ул тиҙ генә эшләнмәй. Барығыҙҙы ла байрам менән ҡотлайым. Айырыуса, йәштәргә рәхмәтлемен, улар - илдең киләсәге", - тине Республика башлығы Рөстәм Хәмитов, йәштәргә паспорттар тапшырыу тантанаһында.


text:
«Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы – 2012» конкурсының лауреаттары билдәләнде
Өфөлә «Башҡортостан баш ҡалаһының йыл уҡытыусыһы – 2012» конкурсының лауреаттары билдәләнде. Улар – Калинин районындағы 56-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Әлфиә Бабикова; Дим районындағы 101-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы Анна Беляева; Орджоникидзе районындағы 83-сө лицейҙың тел белгесе Евгения Зыятдинова; Октябрь районындағы 84-се татар гимназияһының һәм Киров районындағы 9-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары Людмила Зонова һәм Марина Лийв; Киров районындағы 9-сы урта мәктәптең музыка уҡытыусыһы Роза Палатова; Киров районындағы 3-сө гимназияның башланғыс кластар уҡытыусыһы Инна Первушина; Калинин районындағы 118-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе уҡытыусыһы Маргарита Потапова; Совет районындағы 107-се лицей уҡытыусыһы Лимма Сержанина; Октябрь районындағы 93-сө гимназияның рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Татьяна Шумулинская.
Шулай уҡ финалистар «Башҡортостан баш ҡалаһының иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2012», «Башҡортостан баш ҡалаһының иң яҡшы татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – 2012» номинацияларында ла билдәләнде. Улар – Октябрь районының 159-сы дөйөм урта белем биреү мәктәбенән Зилә Әхмәҙиева; Октябрь районының М.Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейынан Миңлениса Ғәзизуллина; Орджоникидзе районының 64-се гимназияһынан Гөлсинә Ғайсина һәм Гүзәл Ҡорамшина; Калинин районының 112-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенән Гүзәл Ҡаһирова; Киров районының 11-се Аксаков гимназияһынан Альбина Ласынова; Ленин районының 1-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенән Әлмира Хәйретдинова.
10 февралдә улар фекер алышыуҙарҙа ҡатнашасаҡ. Еңеүселәрҙең һәм призерҙарҙың исемдәре 17 февралдә билдәле буласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов 82,4 процент тауыш йыйған – БР Үҙәк һайлау комиссияһы
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Комиссияларҙың 97 процент протоколдарын эшкәрткәндән һуң президентлыҡҡа ярышта Рөстәм Хәмитов беренселек итә, тип хәбәр итте БР Үҙәк һайлау комиссияһы секретары Марина Долматова. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, республика етәксеһе һайлаусыларҙың 82,4 процент тауышын йыйған. Юнир Ҡотлоғужин 9,89 процент тауыш алған. Һайлаусыларҙың Иван Сухаревҡа яҡынса ышаныс һөҙөмтәһе – 4,4 процент. Илдар Бикбаев республика һайлаусыларының 2,54 процент тауышын йыйған. Һайлаусыларҙы исемлеккә индереү мәғлүмәттәре буйынса, һайлауҙарға халыҡтың 76,69 проценты барған.
Берҙәм тауыш биреү көндө 2014 йылдың 14 сентябрендә Башҡортостан территорияһында 22 һайлау кампанияһы уҙҙы. Уларҙың иң мөһиме – ваҡытынан алда республика Президентын һайлау.
— Тауыш биреү республикала яҡшы, ғәҙәттән тыш хәлдәрһеҙ уҙҙы. Дөйөм алғанда, ул Башҡортостан өсөн ғәҙәти күренеш, — тип билдәләне Башҡортостан юлдаш телевидениеһына интервьюла төбәк етәксеһе Рөстәм Хәмитов.
Төбәк башлығының һүҙҙәре буйынса, республикабыҙ өсөн һайлауҙарға йөрөү кимәле юғары булды, әммә рекордлы түгел. Рөстәм Хәмитов һайлауҙарҙың һуңғы һөҙөмтәһен көтөргә саҡырҙы. Еңеү осрағында республика башлығы әүәлге курсты дауам итәсәген белдерҙе.
— Йүнәлеш берәү генә – кешеләр өсөн эшләү.


text:
Ғафури районында Мәҙәниәт йылы театрлаштырылған тамаша менән асылды
Ғафури районының «Сәйетбаба» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәгендә һәм Сәйетбаба мәҙәни һәм ял итеү үҙәгендә республикалағы Мәҙәниәт йылына старт бирелде. Был көндө сәхнәлә «Аулаҡ» исемле театрлаштырылған тамаша күрһәтелде.
Тамашала «Сәйетбаба» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге, Сәйетбаба мәҙәни һәм ял итеү үҙәге, райондың Ҡаранйылға, Ҡолҡан, Усман ауыл клубы хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.
Элек йәштәр йыш ҡына аулаҡҡа йыйылған. Аулаҡ өйҙә өлкәндәр булмағанда үткәрелгән. Ул кисәләрҙә йәштәр төрлө уйындар уҙғарған, ҡыҙҙар һәм егеттәр йырҙар йырлаған, төрлө-төрлө тарихтар һөйләгән.
Ҡуйылған тамашанан өлкән быуын кешеләре йәшлектәрен иҫкә төшөрҙө. Ә йәштәр башҡорт халҡының тағы ла бер йолаһы менән яҡынданыраҡ танышты.


text:
Белем көнөндә Өфө дәүләт авиация техник университетында 1800 студент билеты тапшырыласаҡ
Быйыл Өфө дәүләт авиация техник университеты бюджет нигеҙендә көндөҙгә бүлеккә 1800 студентты ҡабул иткән. Магистратураға 357 кеше алған. Имтихандарһыҙ инеү урындарына 432 студент алынған. Беренсе курс студенттарының 60 процентын егеттәр тәшкил итә. Беренсе курстар араһында ҡаланыҡылар 70 процент, уларҙың 35 проценты – өфөләр.
Юғары уҡыу йортона, Башҡортостан халҡынан тыш, Алтай крайы, Ханты-Манси автономиялы округы, Красноярск, Силәбе, Ырымбур абитуриенттары ингән. Академик бакалавриатҡа конкурс 4,7 процент тәшкил иткән, ғәмәли бакалавриат – 2,9 процент, специалитет – 6,6 процент. Бөтәһе 7059 ғариза ҡабул ителгән.


text:
Биш айҙа тышҡы сауҙа әйләнеше 4,2 миллиард доллар тәшкил итте
Башҡортостан Республикаһының 2010 йылдың ғинуар-май айындағы тышҡы сауҙа әйләнеше 4,2 миллиард АҠШ доллары тәшкил итте, был республиканың бөтә тышҡы сауҙа тарихында иң юғары биш айлыҡ күрһәткес һәм 2009 йылдың шул уҡ осоро менән сағыштырғанда 2,3 тапҡырға артығыраҡ булды. Был мәғлүмәттәрҙе Сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министрлығы килтерә.
Башҡортостан тышҡы иҡтисади бәйләнештәрҙе туҡтауһыҙ үҫтереүен һәм тышҡы сауҙа күләмдәрен арттырыуын дауам итә. Республиканың тышҡы иҡтисади хеҙмәттәшлек географияһы киңәйә. Быйыл республика продукцияһын донъяның 81 иле һатып алды, үҙ сиратында, республика 55 сит ил тауарҙарын һатып алды. Беҙҙә Европа илдәре, АҠШ, Ҡытай, Һиндостан, Төркиә, Япония, ғәрәп донъяһы илдәре һәм башҡа дәүләттәр менән ныҡлы иҡтисади бәйләнештәр юлға һалынды.
Республиканың тәүге ун партнерына Нидерландтар, Франция, Латвия, Чехия, Ҡаҙағстан, Төркиә, Польша, Венгрия, Ҡытай, АҠШ кеүек илдәр инә, улар менән тышҡы сауҙа әйләнеше күләме республика тышҡы сауҙа әйләнешенең 2/3 өлөшөн тәшкил итә.
Тышҡы сауҙаның географик структураһында элеккесә БДБ-нан тыш илдәр өҫтөнлөк ала, улар өлөшөнә бөтә тауар әйләнешенең 85 проценты тура килә.


text:
Өфөлә «Башҡортостан Республикаһында халыҡ сәләмәтлеге көндәре» акцияһы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә «Башҡортостан Республикаһында халыҡ сәләмәтлеге көндәре» акцияһы үтте
Өфөлә «Башҡортостан Республикаһында халыҡ сәләмәтлеге көндәре» акцияһы үттеФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
28 майҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов В.И.Ленин исемендәге паркта үткәрелгән «Башҡортостан Республикаһында халыҡ сәләмәтлеге көндәре» акцияһында ҡатнашты. Был сара Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы һәм Республика кардиология диспансеры тәҡдиме менән икенсе йыл рәттән ойошторола.
Рөстәм Хәмитов Өфө поликлиникаларындағы Сәләмәтлек үҙәктәренең күргәҙмәһе ҡуйылған «Дөрөҫ туҡланыу фонтаны» һәм «Һаулыҡ фонтаны» майҙансыҡтарын ҡараны. Бында ҡала халҡы өсөн офтальмолог, стоматолог, гастроэнтеролог, терапевт һәм эндокринолог эшләне, шулай уҡ ҡандағы шәкәр кимәлен тикшертергә мөмкин ине. Теләүселәр кардиограмма яһатты, дауалау физкультураһы буйынса инструкторҙың күҙәтеүендә тренажерҙа, йүгереү юлында үҙ көсөн һынап ҡараны, белгес менән кәңәшләште.
«Йәшел сауҡалыҡ» шифаханаһы стенды янында республика Башлығы «Витаминлы» һәм «Тынысландырыусы» үлән сәйҙәрен тәмләп ҡараны, һуңынан балалар, үҫмерҙәр һәм студенттар өсөн «Зарядка» флешмобында ҡатнашты. Уны «Мәрхамәт» хәйриә фонды ойошторған.
Халыҡ сәләмәтлеге көндәре сиктәрендә йәштәр һәм үҫмерҙәр араһында алкоголизмды, наркоманияны һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеүгә йүнәлтелгән «Тәмәке урынына алма» һәм «Туҡта» акциялары үткәрелде.
Рөстәм Хәмитов күсмә диагностик модулдәрҙең эше менән танышты. Онкомодулдә маммолог һәм онколог ҡабул итте, ә күсмә кардиология модулендә ҡанды, артериаль ҡан баҫымын тикшерткәндән һәм ЭКГ үткәндән һуң табип-кардиолог консультация бирҙе. Республика кардиология диспансеры вәкилдәренең төбәк Башлығына хәбәр итеүҙәренсә, былтыр күсмә модуль Башҡортостандың 32 районына барған. 138 мең кеше тикшереү үткән, пациенттарҙың 29 процентында гипертония асыҡланған. Был иһә сирҙе ваҡытында дауаларға мөмкинлек биргән.
«Башҡортостан Республикаһында халыҡ сәләмәтлеге көндәре» акцияһында 700-ҙән ашыу кеше ҡатнашты.


text:
Республикала бүре һәм төлкө тиреләрен йыйыу иғлан ителде
Быйыл мартта Башҡортостанда бүре һәм төлкө тиреләрен йыйыу иғлан ителде. Йәнлектәрҙе атып алыу республика биләмәһендә ҡырағай йыртҡыс хайуандарҙың иҫәбен көйләү һәм ҡотороҡ ауырыуы менән көрәш маҡсатында үткәрелә.
Бүре тиреһе өсөн һунарсылар 5000 һум күләмендә премия аласаҡ, ә төлкө тиреһе 500 һумға баһаланған, тип хәбәр итә БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәте.
Был саралар «Башҡортостан Республикаһы экологияһы һәм тәбиғәт ресурстары» айырым маҡсатлы республика программаһы сиктәрендә финанслана.
Әлеге ваҡытта һунарсыларҙан тиреләр ҡабул итеү менән шөғөлләнәсәк ойошманы билдәләүгә конкурс иғлан ителгән.
Өҫтәмә мәғлүмәтте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының рәсми сайтынан алырға мөмкин: www.mprrb.ru


text:
Бөгөн Рәсәйҙә – Ватан Геройҙары көнө
Бөгөн Рәсәй өсөнсө тапҡыр Ватан Геройҙары көнөн билдәләй. Был өр-яңы иҫтәлекле даталарҙың береһе календарҙа 2007 йылдың 28 февралендә, ул саҡтағы РФ Президенты Владимир Путин ярашлы федераль законға ҡул ҡуйғандан һуң, барлыҡҡа килде, һәм шул ваҡыттан алып “Рәсәйҙең Хәрби дан көндәре һәм иҫтәлекле даталары тураһында”ғы Федераль законда билдәләнә. Иҫтәлекле дата сифатында 9 декабрь шуның өсөн һайлана: тап ошо көндө (иҫке стиль буйынса 26 ноябрь) 340 йыл элек император Екатерина II Еңеүсе Изге Георгий орденын булдыра, уның менән яуҙа ҡаһарманлыҡ, батырлыҡ һәм ҡыйыулыҡ күрһәткән яугирҙарҙы наградлайҙар. 1917 йылға тиклем был көндө Рәсәйҙә Георгий кавалерҙары байрамы билдәләнә. Хәҙер 9 декабрҙә Советтар Союзы Геройҙарын, Рәсәй Геройҙарын, Изге Георгий ордены һәм Дан ордены кавалерҙарын хөрмәтләйҙәр.
Ватан Геройҙары көнө хәрби батырлыҡтар һәм Рәсәй армияһы Геройҙары тарихын берләштерергә, йыш ҡына үҙ ғүмерен фиҙа ҡылып, Тыуған иле хаҡына батырлыҡ яһаған кешеләр хаҡында хәтергә төшөрөргә тейеш.
Башҡортостан энциклопедияһында 305 Советтар Союзы Геройҙары һәм Рәсәй Геройҙарының, 37 Дан ордендарының тулы кавалерының исемдәре бирелгән, улар йә республика биләмәһендә тыуған, йә унда йәшәп киткән, йә демобилизацияланғандан һуң килеп төпләнгән.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн Башҡортостанда ике генә Советтар Союзы Геройы ҡалған – улар отставкалағы майор Тазетдин Баһауетдин улы Ғиләзетдинов һәм отставкалағы полковник Александр Степанович Пикунов. Икеһе лә Өфөлә йәшәй.


text:
Төбәктә быйыл тәүге экологик өмә 9 апрелдә уҙғарыла Фото: Андрей Старостин
Төбәктә быйыл тәүге экологик өмә 9 апрелдә уҙғарыла
Төбәктә быйыл тәүге экологик өмә 9 апрелдә уҙғарыла Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
2016 йылда Башҡортостанда тәүге экологик өмә 9 апрелдә уҙғарыла. Башҡортостан Хөкүмәте төбәктә тораҡ пункттарҙың биләмәһен таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса экологик өмәләр үткәреү тураһында ҡарар ҡабул итте. Экологик кампания 9 апрелдән 14 майға тиклем дауам итә.
Министрлыҡтарға, дәүләт комитеттарына, ведомстволарға, ойошмаларға, профсоюз комитеттарына һәм башҡа йәмәғәт берләшмәләренә беркетелгән биләмәләрҙә саралар уҙғарыуҙы тәьмин итергә ҡушылған. Муниципаль район һәм ҡала округтары хакимиәттәренә лә тәҡдимдәр шул уҡ.
6 июндә төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы эшкә йомғаҡ яһаясаҡ.


text:
Иҫтәлекле урындар һәм ҡоролмаларҙың берҙәм реестры булдырыласаҡ
Волга буйы федераль округында 22 июлгә тиклем иҫтәлекле урындар һәм ҡоролмаларҙың берҙәм реестры булдырыласаҡ.
Бөгөнгө көндә Волга буйы федераль округында 10,5 мең самаһы Бөйөк Ватан һуғышына арналған иҫтәлекле урындар һәм ҡоролмалар иҫәпләнә. Уларҙың күбеһе 15 йылдан ашыу элегерәк асылған һәм капиталь йәки ағымдағы ремонтҡа мохтаж. Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Леонид Гильченко әйтеүенсә, иҫтәлекле урындарҙы паспортлаштырыу һәм тотоу буйынса эште айырым контролгә алырға кәрәк, тип хәбәр итә REGNUM мәғлүмәт агентлығы.


text:
Аҡ ала тумыртҡа
Аҡ ала тумыртҡа, аҡ сыбар тумыртҡа(урыҫ. Белоспи́нный дя́тел, лат. Dendrocopos leucotos) — тумыртҡалар ғаиләһенән булған оҙон үткер суҡышы менән ағасты соҡоп тапҡан ем менән туҡлана торған урман ҡошо.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡ. Кәүҙәһенең аҫҡы яғы аҡ, һырты ҡара таплы аҡ. Ҡанаттары, ҡойроғо аҡ һыҙыҡлы ҡара төҫтә. Түбәһе һәм ҡойроҡ аҫты сағыу ҡыҙыл. Башҡа тумыртҡаларҙан аҡ төҫтәге һырты менән айырыла. Көслө һәм әсе тауышлы: «кик-кик-кик» 'йәкн яңғырауыҡлы: «ҡыжжжҡ-ҡыжжжҡ».
Ағас бөжәктәре, уларҙың ҡурсаҡтары менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң генә таралған. Ағас ҡыуыштарында оялай. 5—6 бөртөк аҡ йомортҡаһы (була. Зарарлы бөжәк¬тәрҙе ҡырып, ҙур файҙа килтерә.
Ылыҫлы урмандарҙа йәшәй. Ағас ҡыуышында оя ҡоралар. Үҙағасты суҡышы менән соҡоп алған ҡарышлауҡтар менән туҡлана. Инә һәм ата тумыртҡа тотороҡло пар төҙөйҙәр. Йомортҡаны икеһе лә алмашлап баҫалар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- А. И. Иванов, Е. В. Козлова, Л. А. Портенко, А. Я. Тугаринов. 2. // Птицы СССР — М.: Издательство Академии наук СССР, 1953. — 344 с. (урыҫ.)


text:
Төрөк университетында Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте буйынса студенттар конференцияһы үтте
Билкент төрөк университетында Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте буйынса студенттар конференцияһы булып уҙҙы. Студенттар алдында БР Милли сәйәсәт һәм мәҙәниәт министрлығы вәкиле, тарих фәндәре кандидаты Әхәт Сәлихов сығыш яһаны. Уҙған быуаттарҙа республиканың тарихы һәм мәҙәниәте тураһында ул фото- һәм видеоматериалдар файҙаланып һөйләне. Студенттар башҡорт мәҙәниәтенең бөгөнгө торошо менән дә ҡыҙыҡһынды.
Әйткәндәй, бындай конференция былтыр ҙа уҙғарылғайны. Унда башҡорттар тураһында доклад менән Әхмәт-зәки Вәлидиҙең ҡыҙы Иҫәнбикә туған сығыш яһаны.
Фәнни-ғәмәли конференцияны Билкент университеты студенттарының Төрөк халыҡтарын өйрәнеү йәмғиәте ойошторҙо.


text:
Рөстәм Хәмитов Австрияның рәсми делегацияһы менән осрашты
Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Австрия Республикаһының Рәсәй Федерацияһындағы Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы Илсеһе Маргот Клестиль-Лёффлер менән эш осрашыуы үткәрҙе. Осрашыуҙа шулай уҡ илселектең сауҙа советнигы Дитмар Фелльнер һәм илселектең икенсе секретары Флориан Гродер ҡатнашты.
Осрашыуҙа эшлекле бәйләнештәрҙе нығытыу, Австрия һәм Башҡортостан араһында тауарҙар әйләнешен арттырыу мәсьәләләре тикшерелде. Дипломатик миссия башлығы менән аралашыу барышында Рөстәм Хәмитов сит ил инвесторҙарына республикала эшләү өсөн уңайлы шарттар гарантиялауын һыҙыҡ өҫтөнә алды, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәтенән.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Башҡортостан юғары технологиялар өлкәһендә Австрия менән хеҙмәттәшлекте үҫтереү яҡлы. Уның һүҙҙәренсә, республикала Көнбайыш Европа илдәрен ҡыҙыҡһындыра алған заманса эшләнмәләр бар.
— Бөгөн беҙ инвесторҙар йәлеп итеү буйынса эшмәкәрлек алып барабыҙ.
Тәү сиратта юғары технологиялар өлкәһендә хеҙмәттәшлекте үҫтерергә теләр инек. Был металдарҙы эшкәртеү өсөн яңы прецизион электрохимия станоктарын етештереү. Улар медицина, приборҙар һәм автомобилдәр эшләү өлкәләре өсөн ҡорамалдар етештерергә мөмкинлек бирәсәк. Австрияла бындай станоктарҙы берлектә етештерергә тәҡдим итә алыр инек, артабан уларҙы Көнбайыш Европа илдәренә сығарырға була, — тине Президент. – Австрия сәнәғәтселәре һәм етештереүселәре өсөн иң уңайлы шарттар булдырасаҡбыҙ. Административ кәртәләр, бизнесты ҡыҫырыҡлау булмаясаҡ, ул бюрократик структураларҙан яҡлаулы буласаҡ, тип гарантиялайбыҙ. Был минең шәхси гарантиям, — тип ышандырҙы Рөстәм Хәмитов.
Маргот Клестиль-Лёффлер һүҙҙәренсә, Австрия иҡтисады һәм Башҡортостан Республикаһы иҡтисады структураһы тураһында һүҙ йөрөткәндә, бында уртаҡ йүнәлештәр күп һәм хеҙмәттәшлек итеү өсөн ҙур потенциал бар.
— Беҙҙә юғары технологиялар, туризм өлкәләрендә эшләүсе фирмалар бихисап, улар үҙ тәжрибәһе, белеме менән уртаҡлаша алыр ине. Белеүемсә, Башҡортостанды «Рәсәй Швейцарияһы» тип атайҙар. Австрияла урындағы ауыл хужалығы продукцияһы юғары баһалана. Арттырып әйтергә теләмәйем, әммә Австрияның ауыл хужалығы продукцияһы Европала иң яҡшыһы һанала. Был йәһәттән тәжрибә уртаҡлаша алыр инек, тип уйлайым. Австрия инвесторҙары өсөн власть органдары менән мөнәсәбәттәрҙә үҙҙәрен яҡлаулы тойоу мөһим, — тине Клестиль-Лёффлер әфәнде.


text:
БР буйынса Рәсәй реестры Идаралығының Октябрьский бүлексәһе адресын үҙгәртте
Башҡортостан Республикаһы буйынса Рәсәй реестры Идаралығының Октябрьский ҡалаһындағы бүлексәһе хеҙмәткәрҙәре яңы бинала эшләй башланы.
Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, унда граждандарға консультациялар биреү өсөн айырым кабинеттар барлыҡҡа килгән, ҡабул итеү бүлмәһе ике тапҡырға артҡан, архив майҙаны киңәйгән. Теркәлгән хоҡуҡтар тураһында мәғлүмәт алыу һәм хоҡуҡты дәүләт теркәүе өсөн түләү башҡарырға банк терминалы ҡуйыу планлаштырыла.
Ғариза биреүселәр беренсе ҡатта ҡабул ителә. Был иһә күсемһеҙ милеккә хоҡуҡтарҙы һәм күсемһеҙ милек менән алыш-биреш итеүгә бәйле килешеүҙәрҙе теркәү өсөн дәүләт функцияларын башҡарыу буйынса административ регламент талаптарына яуап бирә. Бүлексә шәмбе көндәрендә лә эшләй. Былар барыһы ла граждандарға уңайлы булһын өсөн эшләнә.
Яңы бина Комсомол урамы, 23б адресы буйынса урынлашҡан. Телефон номерҙары: (34767) 6-39-44, 6-00-74, 6-64-47.


text:
Рөстәм Хәмитов пассажирҙар йөрөтөү баҙарын тәртипкә килтереү өсөн көстәрҙе берләштереүҙе талап иттеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов пассажирҙар йөрөтөү баҙарын тәртипкә килтереү өсөн көстәрҙе берләштереүҙе талап итте
Рөстәм Хәмитов пассажирҙар йөрөтөү баҙарын тәртипкә килтереү өсөн көстәрҙе берләштереүҙе талап иттеФото: Олег Яровиков
7 июлдә Республика Йортонда Рөстәм Хәмитов хоҡуҡ тәртибен һаҡлауҙы тәьмин итеүҙә даими эшләп килгән координация кәңәшмәһенең ултырышын үткәрҙе, унда пассажирҙарҙы йөрөтөү мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
— Был эшмәкәрлектең ҡайһы бер йүнәлештәре буйынса хәл борсоуға һала. Тәү сиратта, туҡталыштарҙағы этеш-төртөш. Маршрут такси водителдәренең тупаҫ мөнәсәбәте. Машрутта хәүефле ярыштар. Кешеләр, билдәһеҙ техник тороштағы һәм аңлайышһыҙ водитель йөрөткән транспортҡа ултырып, көн һайын стресс кисерә. Был «уҙышсылар» бер ниндәй ҙә яуаплылыҡ йөрөтмәй. Һөҙөмтәлә – бик күп һәләкәттәр, кешеләр үлә, йәрәхәт ала. Водителдәрҙең физик торошона бер кем дә яуаплылыҡ йөрөтмәй. Ә улар йонсоп ҡайһы берҙә руль артында йоҡлап китә. ЮХХДИ рейдтары йыш ҡына иҫерек «маршрут» водителдәрен асыҡлай, — тине Рөстәм Хәмитов.
— Хәл ахырына еткән тип иҫәпләйем. Түҙергә һәм бының менән килешергә башҡаса ярамай. Автомобилдәр паркының техник хәле, водителдәрҙең физик торошо, теге йәки был маршрутта һәр автобустың йөрөү хоҡуғы ныҡ ҡаты күҙәтелергә тейеш. Юлдарҙа «ралли», линияларҙа «һулаҡай» йәки эшләмәгән транспорт саралары булмаһын, ә туҡталыштарҙа тәртип урынлашһын өсөн, яуаплылыҡ аныҡ кемгә ҡарағанлығы буйынса – ЮХХДИ-ға, Юл хужалығы идаралығына, муниципалитеттарға бүленергә тейеш, — тип белдерҙе республика башлығы.
— Системалы ведомство-ара эш итеү юҡ, бының тураһында һөйләргә кәрәк тип уйлайым. Республиканың транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты ҡарамағында был йүнәлеш буйынса ведомство-ара комиссия ойошторолған. Әммә уның эшендә аныҡ һөҙөмтәләр күрмәйем. Пассажирҙар йөрөтөү торошо тураһында, ҡабул ителгән саралар һәм уларҙың һөҙөмтәлелеге тураһында даими докладтар ҙа юҡ.
«Беҙ кешеләрҙе сифатлы, ә иң мөһиме хәүефһеҙ транспорт хеҙмәттәре менән тәьмин итергә тейеш. Һәр тармаҡ был мәсьәләне хәл итеүҙә аныҡ, һөҙөмтәле һәм формализмһыҙ эшләргә тейеш», — тигән бурыс ҡуйҙы Рөстәм Хәмитов».
«Тәртип булдырыуҙан рәсми пассажирҙар йөрөтөүселәр ҙә йәлеп итергә кәрәк, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов — Уларҙың был маршруттарҙа эшләргә хоҡуҡтары булмаған йөрөтөүселәрҙе ҡыҫырыҡлап сығарыу өсөн мөмкинлектәре етерлек».
— Ни өсөн муниципаль власть быларҙы ҡарамай? Тәртипкә килтереү – муниципалитеттың беренсе бурысы. Республика власының түгел, ә муниципалитеттың. Һеҙҙең тәртипкә килтереү өсөн бөтә хоҡуғығыҙ бар. Һеҙҙең хеҙмәттәрегеҙ, кешеләрегеҙ бар. Һеҙҙең йөкләмәләрегеҙ бар һәм һеҙ уларҙы үтәргә тейешһегеҙ. Барыһын да йәлеп итегеҙ: прокурорҙарҙы, эске эштәр министрлығын, юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһын, республика власын. Яуаплы — муниципалитет, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Минең тәҡдимем шундай – хәлде асыҡларға. Беҙҙең даими эшләп килгән координация кәңәшмәһенең киңәйтелгән ултырышының протоколы һәм ҡарары ныҡ ҡаты буласаҡ. Беҙ был мәсьәләне ҡаты контролгә ҡуясаҡбыҙ. Бынан тыш, был мәсьәлә хәл ителгән ҡалаларға: Мәскәүгә, Санкт-Петербургҡа, бер нисә миллионлы ҡалаға мотлаҡ барып килергә кәрәк – унда, ысынлап-та, кешеләр был мәсьәләне хәл итеү итеү ең һыҙғанып тотондо. Ҡағыҙҙа түгел, ә ысынбарлыҡта. Беҙҙән башҡа был эште бер кем дә эшләмәй. Шулай итеп хәл итәсәкбеҙ, — тине төбәк башлығы.
Ул шулай уҡ кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙан кешеләрҙе йөрөтөү өлөшөндә юлдарҙа нимә булғанына айырыуса иғтибар итергә ҡушты.


text:
Башҡортостанда “Изгелек ҡыл балаға” хәйриә акцияһы тамамландыФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда “Изгелек ҡыл балаға” хәйриә акцияһы тамамланды
Башҡортостанда “Изгелек ҡыл балаға” хәйриә акцияһы тамамландыФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда 1 декабрҙән 12-һенә тиклем Милләт сәләмәтлеге лигаһы һәм Бакулев исемендәге Бөтә Рәсәй йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы ғилми үҙәге тарафынан ойошторолған “Изгелек ҡыл балаға” (“Прикоснись к сердцу ребенка”) акцияһы барышында тыумыштан йөрәк ауырыуына дусар балаларҙы дауалауға 10 миллион һум иғәнә йыйылды. Средстволар әле лә килеүен дауам итә. Был һан Мостай Кәрим исемендәге БР Милли йәштәр театрында үткәрелгән акцияға йомғаҡ яһауға арналған хәйриә концертында иғлан ителде.
Рәсәйҙә «Изгелек ҡыл балаға» акцияһы 1999 йылдан алып ойошторола. Уны башлап ойоштороусы булып Милләт сәләмәтлеге лигаһы президенты, А.Н. Бакулев исемендәге Бөтә Рәсәй йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы ғилми үҙәге директоры, Рәсәй медицина фәндәре академияһы академигы Лео Бокерия тора. Был хәйриә проектының маҡсаты – йәмәғәтселекте тыумыштан йөрәк сирен тулыһынса дауалау мөмкинлектәре менән таныштырыу һәм был диагноз менән балаларҙы дауалауға адреслы финанс ярҙамы йәлеп итеү. Бакулев үҙәгенән врачтар бригадаһы тыумыштан йөрәк сирле балаларға диагностика һәм консультация үткәреү өсөн урындарға бара, бала саҡта йөрәгенә операция яһатҡан спортсылар командаһы ҡатнашлығында футбол матчы һәм хәйриә концерты үткәрелә.
— Был акцияны беҙ бынан ун йыл элек, йөрәк сире менән тыуған сабыйынан күп йәш ата-әсәләр баш тартҡан осорҙа, – тип аңлатты Лео Бокерия. — Ул саҡта беҙ тәүге тапҡыр хәйриә акцияһын Мәскәүҙә үткәрҙек, һәм уның менән шунда уҡ Рәсәйҙең башҡа төбәктәрендә лә ҡыҙыҡһындылар. Быйыл ул Башҡортостанда – йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһын үҫтереү өсөн бик күп эшләнгән республикала ойошторолдо.
Республика кардиология диспансерында А.Н. Бакулев исемендәге Бөтә Рәсәй йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы ғилми үҙәгенең төп врач-кардиологтары 90 баланы һәм сабыйҙар йортонан 14 бәләкәй пациентты тикшерҙе. Тикшереү һөҙөмтәләре буйынса балаларҙың ҡайһы берҙәрен Мәскәүҙәге Бакулев үҙәгенә ебәрергә ҡарар ителде, ә ҡайһы берҙәренә Өфөлә Республика кардиоүҙәгендә операция яһаласаҡ.
Акцияны үткәреүҙә ярҙам иткәндәре өсөн рәхмәт билдәһе итеп академик Лео Бокерия БР Президенты Мортаза Рәхимовҡа “Изгелек ҡыл балаға” акцияһының ун йыллығы хөрмәтенә юбилей миҙалы һәм Раил Сарбаевҡа иҫтәлекле бүләк тапшырҙы. Үҙ сиратында, Премьер-министр ҙа Лео Бокерияға сувенир – йөрәк тотоп тороусы ике ҡул – бүләк итте.
— Кешеләргә ярҙам итеүҙән дә изгерәк һәм хөрмәтлерәк эш юҡ, ә инде йөрәккә операция яһау һәләтенә һәр кем эйә түгел. Һәм беҙ илебеҙҙә академик Бокерия кеүек талантлы кешеләр булыуына бик шатбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Раил Сарбаев.
Акция һөҙөмтәләре буйынса уны ойоштороуҙа ярҙам иткәндәре өсөн республиканың ҡайһы бер министрлыҡтары һәм ведомстволары вәкилдәре, шулай уҡ унда туранан-тура ҡатнашҡандары өсөн Республика кардиология диспансеры, Республика балалар клиник дауаханаһы һәм Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһы врачтары рәхмәт хаттары менән бүләкләнде.


text:
Төбәктең ике предприятиеһы сифат өлкәһендә РФ Хөкүмәте премияларына лайыҡ булды
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте сифат өлкәһендә 2013 йыл өсөн премиялар биреү тураһында ҡарар ҡабул итте.
Документҡа ярашлы, Хөкүмәт премияһына «продукция һәм хеҙмәтләндереүҙәр сифаты өлкәһендә өлгәшелгән һөҙөмтәләр һәм юғары һөҙөмтәле сифат менеджменты алымдарын индергән өсөн» Рәсәйҙең ете ойошмаһы лайыҡ. Бүләкләнгәндәр иҫәбендә – Башҡортостандың ике предприятиеһы. Ул – «Янган-Тау» шифаханаһы» дәүләт унитар предприятиеһы һәм Октябрьский ҡалаһының «Пакер» ғилми-етештереү фирмаһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу өсөн машиналар һәм ҡорамалдар эшләүҙә махсуслашҡан).


text:
Өфө халҡы интернет аша табипҡа яҙылып булмауға зарлана
Өфө халҡы интернет аша табипҡа яҙылып булмауға зарлана.
Поликлиникалағы бөтмәҫ сират пациенттар һәм табиптар араһында аңлашалмаусанлыҡ тыуҙыра. Регина Кудрякова өс айлыҡ сабыйын сират арҡаһында неврологҡа күрһәтә алмауына зарлана. Йәш әсә табипҡа сайт аша ла яҙылып ҡарай, тик һөҙөмтә юҡ. Оло йәштәгеләр, йәштәр, йәш балалы әсәләр сәғәттәр буйы сиратта тора. Электрон сират та хәлде ыңғай яҡҡа үҙгәртмәне, ти ауырыуҙар. Өфөнөң 1-се поликлиникаһы сират менән колл үҙәк асып көрәшә. Әлбиттә бындай юл мәсьәләне бөтөнләй сисмәһә лә, поликлиникаға шылтырата алыусыларҙың һаны артты, ти баш табип урынбаҫары. Бигрәк тә райондарҙан килгән пациенттарға ауырға тура килә. Билдәләнгән ваҡытҡа табипҡа инә алмайбыҙ, ти улар. Әлегә халыҡты хеҙмәтләндереүҙең яңы ысулы ҡайһы бер поликлиникаларҙа үҙләштерелә генә. Уларҙың күбеһе һаман элекке схема буйынса эшләй. Шуға ла сирлеләр икешәр аҙна буйына сират көтә.


text:
Ассоциация
Ассоциация (союз; лат. associo — ҡушылыу) —ойошмаларның уҙ эшсәнлеген координациялау, шулай уҡ милеккә ҡағылышлы ғөмөми мәнфәғәттән сығып эш итеү һәм яҡлау маҡсатында төҙөлгән ирекле берләшмәһе. Ассоциация ағзаларының мөстәҡиллеге һәм юридик зат булыу хоҡуғы һаҡлана. Ассоциация уҙ ағзаларынын йөкләмәләре өсөн яуап бирмәй, уларға ҡарата юғары орган булып һаналмый. Шулай да ассоциация уҙ составына кергән субъекттар эшсәнлегенә, бирелгән хоҡуҡтарына нигеҙләнеп идарә итеүгә йоғонто яһай. Ассоциация ойоштороусылар шартнамә һәм устав нигеҙендә эш итә.
Ассоцацияның төп бурыстары — баҙар мөнәсәбәттәрен үҫтереү, конверсиялауҙың төбәк программаһын төҙөү, берҙәм хаҡ сәйәсәтен эшләү һ.б. Башҡортостан иҡтисадында 20 быуат 90 сы йылдар башында барлыҡҡа килгән ирекле берекмәләрҙең иң таралған формалары — * крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары ассоциацияһы,
- БР ауыл хужалығы кооператорҙары ассоциацияһы, дәүләт сәнәғәт предприятиелары ассоциацияһы. (70 тән ашыу).
- “Ауыл йорто” ассоциация(1991),
- БР Тауар етештереүселәр федерацияһы,
- “Суперконцентрат” ассоциация(1991),
- Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы,
- Башҡортостан сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы (1993),
- БР Страховкалаусылар ассоциацияһы,
- БР Аудиторҙар Ассоциация(1997),
- “БР Күсемһеҙ милек баҙарының профессиональ ҡатнашыусылары” ассоциацияһы(1999),
- БР Эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы(2000),
- БР Автомобиль сервисы һәм транспорт пркдприятиелары ассоциацияһы(2001),
- БР Крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары һәм ауыл хужалығы кооператорҙары ассоциацияһы(2005),
- Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы(2006) һ.б. ойошторола.
Иҡтисади реформаларҙы тормошҡа ашырыуҙа терреториаль дәүләт идаралығы органдары эшен координациялау, төбәк-ара программаларҙы эшләү һәм бойомға ашырыу маҡсатында төбәк-ара ассоциация һәм союздар булдырыла. 1991 йылда БР “Оло Урал” ассоциацияһы ағзаһы була, уға шулай уҡ 6 өлкә (Пермь, Силәбе, Свердловск, Ырымбур, Төмән, Ҡурған) һәм Удмурт Республикалары инә. 2011 йылға ҡарата БР ҙа 236 ассоциация теркәлгән.


text:
Силәбелә һабантуй үтте
Силәбелә Юрий Гагарин исемендәге мәҙәниәт һәм ял паркында милли-мәҙәни байрам — һабантуй үтте.
Силәбеләр һәм байрам ҡунаҡтары алдында Башҡортостан Республикаһының Учалы районынан артистар сығыш яһаны. Улар дәртле бейеүҙәр һәм күңелле йырҙар башҡарҙы.
Һабантуйҙа БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия буйынса идаралыҡ начальнигы вазифаһын башҡарыусы Фәнил Ҡоҙаҡаев етәкселегендәге рәсми делегация ҡатнашты.
Байрамда ҡатнашыусыларға Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов тәбрикләү хаты ебәрҙе. Һабантуй — ул бөтә халыҡтарҙың дөйөм байрамы, тип билдәләне Мортаза Рәхимов. Силәбе өлкәһе менән Башҡортостан Республикаһы араһында ике төбәк халҡының дуҫлығына һәм үҙ-ара аңлашып йәшәүенә нигеҙләнгән ныҡлы сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник һәм мәҙәни бәйләнештәр булдырылған. "Башҡорттар хәҙерге Силәбе өлкәһе территорияһында борон-борондан йәшәй. Өлкә етәкселеге аҡыллы сәйәсәт алып барыу һөҙөмтәһендә башҡорттар туған телен өйрәнеү мөмкинлегенә эйә. Башҡорт милли сәнғәтенә ярҙам итеү, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе һәм традицияларҙы, милли мәғарифты һәм матбуғатты һаҡлау йүнәлешендә күп эшләнә", — тиелә Башҡортостан башлығы ҡотлауында.
Теләүселәрҙең барыһы ла һабантуй өсөн традицион көрәш, тоҡ менән һуғышыу, гер күтәреү, бағанаға үрмәләү ярыштарында ҡатнаша алды. Байрам ҡунаҡтары башҡорт милли аш-һыуын да тәмләп ҡараны. Һабантуй аҙағында йәштәр өсөн дискотека ойошторолдо.


text:
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары – Бөтә Рәсәй студент олимпиадаһы призерҙары
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенттары “Авиацион двигательдәр һәм энергетика ҡоролмалары” Бөтә Рәсәй студент олимпиадаһынан 15 призерҙар һәм ҡатнашыусылар дипломдары алып ҡайтты.
Йыл һайын үткәрелгән сара П.А.Соловьев исемендәге Рыбинск дәүләт авиация технология академияһында үтте.
ӨДАТУ-ның матбуғат хеҙмәтенән ”Башинформ” агентлығына хәбәр итеүҙәренсә, Рәсәй вуздарынан һәм Харьков авиацион университетынан 50 студент дүрт фәнде белеү буйынса ярышты: авиацион двигательдәр теорияһы, авиацион двигательдәр конструкцияһы, авиацион двигательдәрҙе етештереү технологияһы, авиацион турбомашиналар теорияһы һәм иҫәптәре.
Һөҙөмтәлә ӨДАТУ-ның йыйылма командаһы дөйөм команда иҫәбендә икенсе урынға сыҡты, ә икенсе номинацияларҙа призлы урындар яуланы.
Шәхси беренселектә көрәшеп, Марат Дауытов, Андрей Каменский, Юлия Хохлова һәм Вячеслав Шабельник төрлө дәрәжәләге дипломдар менән бүләкләнде. Уларҙы ярыштарға әҙерләүсе етәкселәре: “Авиацион двигательдәр” кафедраһы профессоры Хәйҙәр Ғүмәров, “Техмаш” кафедраһы доценты Александр Винокуров, “Авиацион двигательдәр” кафедраһы асситенты Руслан Ямалиев һәм ошо уҡ кафедраның инженеры Николай Сенюшкин.


text:
Иршат Фахретдинов Дәүләт Думаһының Почет билдәһе менән бүләкләнде
Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фахретдинов «Парламентаризм үҫешенә өлөш индергәне өсөн» Дәүләт Думаһының Почет билдәһе менән бүләкләнде. Наградаға халыҡ тарафынан һайланған кеше оҙаҡ йылдар буйына уңышлы эше өсөн лайыҡ булды.
Иршат Фахретдинов 1965 йылдың 1 февралендә Ишембай районында тыуған. 1986 йылда М.В.Фрунзе исемендәге Омск юғары дөйөм ғәскәр команда училищеһын, БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын (2002 йыл), Ҡораллы Көстәр Генераль штабының Хәрби академияһында яңынан әҙерләү һәм квалификацияны арттырыу факультетын (2009 йыл) тамамлаған. Юридик фәндәр кандидаты дәрәжәһе бар.
Афғанстанда, Чечняла, Абхазияла хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнаша, әлеге ваҡытта запастағы полковник.
Иршат Фәхертдинов – бишенсе (2008-2011) һәм алтынсы (2008-2011) саҡырылыш Дәүләт Думаһы депутаты. Дәүләт Думаһының Депутат этикаһы мәсьәләләре буйынса комиссия ағзаһы булып тора.
Ул Бөйөк Ватан һуғышы һәм хәрби хәрәкәт ҡатнашыусыларs менән эшкә ҙур иғтибар бүлә. Депутат даими рәүештә Өфөлә Дмитрий Медведевтың төбәк Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашыуҙар үткәрә, төрлө хәрби конфликттарҙы Иҫкә алыу көндәрендә әүҙем ҡатнаша.


text:
Адмирал (күбәләк)
Адмирал[1][2] (лат. Vanessa atalanta) — нимфалидтар (Nymphalidae) ғаиләһендәге көндөҙгө күбәләк.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Алғы ҡанаттарының өҫкө яғындағы, артҡы ҡанаттарының тышҡы ҡаймаһындағы арҡырыы ҡыҙыл һыҙыҡ менән айырыла; ҡанат йәйеме 6 см-ға ҡәҙәр. Һәр ваҡыт күсеп йөрөй. Яҙын Урта диңгеҙ буйынан осоп ҡайта, йәй дауамында көҙ көнө көньяҡҡа осоп китеүсе бер быуын үҫтерә. Ҡайһы ваҡыт ҡышлай. Яҡты урындарҙа: урман аҡландарында, болондарҙа, баҫыуҙарҙа, йыш ҡына ҡала зонаһында сәскә клумбаларында һәм парктарҙа осорай.
Күбәләк ҡорто кесерткәндә һәм шайтан таяғында үҫә. Адмирал һаны шаҡтай күп, ләкин гел күсеп йөрүе сәбәпле уны осратыуы ҡыйын.
Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Бөжәктәр (урыҫ.)
- Ҡалып:Книга:Быллавоусые чешуекрылые Средней Азии (урыҫ.)


text:
Идёт приём заявок на самые массовые международные олимпиады проекта "Инфоурок"
Для учителей мы подготовили самые привлекательные условия в русскоязычном интернете:
1. Бесплатные наградные документы с указанием данных образовательной Лицензии и Свидeтельства СМИ;
2. Призовой фонд 1.500.000 рублей для самых активных учителей;
3. До 100 рублей за одного ученика остаётся у учителя (при орг.взносе 150 рублей);
4. Бесплатные путёвки в Турцию (на двоих, всё включено) - розыгрыш среди активных учителей;
5. Бесплатная подписка на месяц на видеоуроки от "Инфоурок" - активным учителям;
6. Благодарность учителю будет выслана на адрес руководителя школы.
Подайте заявку на олимпиаду сейчас - https://infourok.ru/konkurs
Международный конкурс по математике «Поверь в себя»
для учеников 1-11 классов и дошкольников с ЛЮБЫМ уровнем знаний
Цели конкурса: повысить интерес учеников к математике, усилить внутреннюю мотивацию, веру в себя и свои силы. Ученики отвечают на задания прямо на сайте конкурса, учителю не нужно распечатывать задания. Для каждого ученика конкурс по математике «Поверь в себя» - это прекрасная возможность проявить себя и раскрыть свой потенциал.
Подробнее о конкурсе - https://urokimatematiki.ru/
Документы в архиве:
Название документа З.Биишева Мастер и подмастер.doc
Тема: Зәйнәб Биишева «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәте. (v синыф).
Маҡсат: 1) З.Биишеваның «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәтен анализлау;
2) «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәте нигеҙендә уҡыусыларҙың фекер ҡеүәһен үҫтереү, телмәр байлығын арттырыу;
3) З.Биишеваның әҫәре аша балаларға изгелек, мәрхәметлек, хеҙмәткә, хеҙмәт кешеһенә ихтирам тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: З.Биишеваның тормошон һәм ижад юлын сағылдырған альбом, яҙыусының ижадына арналған гәзит, «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәте, карточкалар, китаптар күргәҙмәһе, көршәк, көршәк ярсыҡтары, ҡырҡылған “4”, “5” билдәләре.
Дәрес барышы
Ойоштороу мәле. Сәләмләү.
Һаумыһығыҙ, уҡыусылар!
Һаумыһығыҙ, уҡытыусы!
1-се слайд:
(Психологик комфорт ойоштороу. Яҡшы кәйефле битлек. Уҡыусылар шиғырҙы йылмайып, күтәренке тауыш менән һөйләйҙәр)
Башланып китте дәрес,
Беҙ матур ултырабыҙ.
“4”-ле, “5”-ле билдәләрен
Көн һайын арттырабыҙ.
Тимәк, кәйефегеҙ күтәренке. Бик яҡшы! Дәресте башлайыҡ.
ІII. І Артикуляцион күнегеүҙәр. Һорауҙарға яуап алыу.
– Ә хәҙер, уҡыусылар, телебеҙҙе шымартып алайыҡ. Экранға ҡарағыҙ.
2-се слайд:
ҒӘ - ҒӨ - ҒҮ ҠӘ - ҠӨ - ҠҮ
ӘҒ - ӨҒ - ҮҒ ӘҠ - ӨҠ – ҮҠ
- уҡытыусы уҡый;
бергәләп уҡыу;
беренсе юлын малайҙар, икенсе юлын ҡыҙҙар уҡый.
Һүҙлек диктанты (һүҙҙәрҙе әйтеп яҙҙыртыу, һуңынан бер парта артында ултырған уҡыусылар дәфтәрҙәре менән алмаша, уҡытыусы һүҙҙәрҙе таҡтаға яҙа, уҡыусылар уларҙы тәржемә итергә тейештәр, бер-береһенең хаталарын табып төҙәтәләр).
III. Өй эшен тикшереү.
Уҡытыусы: Уҡыусылар, үткән дәрестә беҙ ниндәй әҫәр менән таныштыҡ?
Уҡыусы: «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәһен уҡыныҡ.
Уҡытыусы: Хикәйәнең авторы кем?
Уҡыусы: Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева.
Уҡытыусы: Өйгә ниндәй эш бирелде?
Уҡыусы: Хикәйәне аҙағына тиклем уҡып бөтөргә ҡушылды, таныш булмаған һүҙҙәрҙе дәфтәргә яҙып килергә.
Уҡытыусы: Һүҙлек дәфтәрҙәрегеҙҙе асып, аңлашылмаған һүҙҙәрҙең мәғәнәләрен дәфтәргә яҙып китәйек.
IV. Һүҙлек эше
һөнәрсе – мастер
өйрәнсек – подмастерье
табыш – доход
ҡылыҡ – поведение, пооступок
йоҡа – тонкий (-ая,-ое)
туҙбаш йылан – уж
Ял минуты. «Был дуҫың менән күреш!» уйыны.
V. Дәрестең темаһы, маҡсаты менән таныштырыу.
1. Маҡсатты әйтеү:
- Уҡыусылар, беҙ бөгөнгө дәрестә нимә эшләрбеҙ икән? Моғайын, ошо һүрәттәргә ҡарап, һорауға яуап табырһығыҙ тип уйлайым.
3-сө слайд:
(Уҡыусыларҙың яуаптарын тыңлап ҡарау)
- Дәрестә беҙ яңы һүҙҙәр менән танышасаҡбыҙ, яҙасаҡбыҙ, уҡырға ла, уйнарға ла өлгөрәсәкбеҙ.
Уҡытыусы: Яҡшы. Һүҙҙәр менән дә таныштыҡ. Бөгөн дәрес барышында беҙ «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» әҫәрен анализлаясаҡбыҙ. Был әҫәр менән автор ни әйтергә теләгәнен беләсәкбеҙ – был беҙҙең бөгөнгө маҡсатыбыҙ. Тимәк, кем һуң ул Һөнәрсе? Һөнәрсе – ул үҙ эшенең оҫтаһы, Өйрәнсек – һөнәргә өйрәнеүсе кеше. Бөгөн дәрестә һеҙ өйрәнсек булырһығыҙ. Үҙ белемдәрегеҙ менән һеҙ командаларға бүленеп, тылсымлы көршәк төҙөйәсәкһегеҙ. Ә мин – һөнәрсе. Йәғни, һеҙҙе дөрөҫ юлға төшөрөүсе, һөнәр алыуға ярҙам итеүсе. Бына был минең көршәгем. (Уҡытыусы өҫтәлгә ваза ҡуя.) Ул – тылсымлы. Тылсымын дәрес аҙағында белерһегеҙ. (Уҡытыусы көршәктең ярсыҡтарын таратып бирә, һорауҙар бирелә бара, яуап биргән рәт көршәк төҙөй бара.)
Әҫәрҙе анализлау.
Һорауҙарға яуап биреү:
Ни өсөн, ауыл халҡы, ғүмер буйы көршәк эшләгән кешегә « Өйрәнсек» тип исем ҡушҡан?
Уның көршәктәре нисек булған?
Ауылда шундай уҡ оҫталар булғанмы?
Ә уның исеме кем?
Ни өсөн ауыл халҡы уға “Һөнәрсе” исемен биргән?
Ул ниндәй эштәр башҡарған?
«Көршәк көршәк булыр инде ул» тигән һүҙҙәр кемде характерлай?
Һөнәрсе менән Өйрәнсектең үҙ-ара мөнәсәбәте нисек булған?
Ни өсөн?
Уны нимәлә күреп була?
Карточкалар менән эшләү. Бирелгән характеристикалар «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәтендә ҡайһыһы Һөнәрсегә, ҡайһыһы Өйрәнсеккә тап килә?
- оҫта
- йәмһеҙ, тупаҫ көршәктәр
- тынғы белмәгән
- ҡомһоҙ
- ғәмһеҙ
- һәр ваҡыт эҙләнгән, өйрәнгән.
- «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәтен һөйләгән олатайҙың исеме кем?
- Хикәйәт буйынса көршәк ниндәй?
- ҡомартҡы көршәк ҡайһы яҡтарҙан килгән? Хикәйәнән табып уҡып күрһәтергә.
VI. Йомғаҡлау
Уҡытыусы: Уҡыусылар, был әҫәре менән автор беҙгә нимә еткерергә теләне икән?
Уҡыусылар яуабы.
Уҡытыусы. Эйе, тимәк хеҙмәтте яратырға, хеҙмәт кешеһен хөрмәт итергә, ялғандың ҡойроғо ҡыҫҡа икәне онотмаҫҡа, ғәҙел, хеҙмәт һөйгән кеше булып үҫергә кәрәк. Бына таҡтаға ҡарағыҙ, был һеҙҙең көршәгегеҙ – һеҙҙең хеҙмәтегеҙ. Был көршәкте һеҙ үҙ ҡулдарығыҙ, үҙ көсөгөҙ менән төҙөнөгөҙ һәм белемегеҙҙе күрһәттегеҙ.
Баһалау.
Уҡытыусы. Ә мин әйткән тылсымлы көршәктә баһалар ята. (“4”, “5” билдәләре таратып бирелә.)
Өйгә эш. «Һөнәрсе менән Өйрәнсек» хикәйәтенән мәҡәлдәр табып, мәғәнәһенә төшөнөп, дәфтәргә яҙып килергә.
Самые низкие цены на курсы профессиональной переподготовки и повышения квалификации!
Предлагаем учителям воспользоваться 50% скидкой при обучении по программам профессиональной переподготовки.
После окончания обучения выдаётся диплом о профессиональной переподготовке установленного образца (признаётся при прохождении аттестации по всей России).
Обучение проходит заочно прямо на сайте проекта "Инфоурок".
Начало обучения ближайших групп: 18 января и 25 января. Оплата возможна в беспроцентную рассрочку (20% в начале обучения и 80% в конце обучения)!
Подайте заявку на интересующий Вас курс сейчас: https://infourok.ru/kursy
УЖЕ ЧЕРЕЗ 10 МИНУТ ВЫ МОЖЕТЕ ПОЛУЧИТЬ ДИПЛОМ
от проекта "Инфоурок" с указанием данных образовательной лицензии, что важно при прохождении аттестации.
Если Вы учитель или воспитатель, то можете прямо сейчас получить документ, подтверждающий Ваши профессиональные компетенции. Выдаваемые дипломы и сертификаты помогут Вам наполнить собственное портфолио и успешно пройти аттестацию.
Список всех тестов можно посмотреть тут - https://infourok.ru/tests


text:
Март айында Башҡортостан халҡын бер юлы өс ял көнө көтә
Рәсәйҙә, илдең хеҙмәт ҡануниәтенә ярашлы, 23 февраль – Ватан һаҡсылары көнө һәм 8 март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө – эшләмәгән ял көндәре булып тора.
Хеҙмәткәрҙәр ял һәм эшләмәгән байрам көндәрен рациональ файҙаланһын өсөн, Рәсәй Хөкүмәте ҡарары менән ял көнө дүшәмбенән, 24 февралдән, дүшәмбегә, 3 ноябргә, күсерелә.
Шул уҡ ваҡытта дүшәмбе, 24 февралдә, эш оҙайлығы бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Шул арала, тағы ла бер эшләмәгән байрам көнө – 8 март – ял көнө – шәмбегә тура килә. Ял һәм эшләмәгән байрам көнө тап килгән осраҡта ял көнө байрам һуңғы эш көнөнә күсерелә
Шуға күрә, ял көнө шәмбенән, 8 марттан, дүшәмбегә, 2014 йылдың 10 мартына, күсерелә. Шул уҡ ваҡытта йома, 7 мартта, эш оҙайлығы бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Тимәк, байрам көндәренә бәйле Башҡортостанда ял көндәре булып 2014 йылдың 22, 23 феврале, 8,9 һәм 10 марты иҫәпләнә.
Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 120-се статьяһы нигеҙендә йыллыҡ төп һәм йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә 23 февралдәге һәм 8 марттағы ял һәм байрам көндәре отпускының календарь көндәренә индерелмәй.
Алдан хәбәр ителеүенсә, 2014 йылда рәсәйлеләр 118 көн ял итәсәк, ә Башҡортостан халҡын, мосолман байрамдары булғанлыҡтан, өҫтәмә өс ял көнө көтә.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, Ураҙа байрамы, Ҡорбан ғәйете һәм Республика көнөн байрам итеүгә бәйле 28 июль, 4 һәм 11 октябрь эшләмәгән байрам көндәре тип иғлан ителгән.


text:
Сәйәси буталсыҡ араһында милли батыр Салауат Юлаевтың тыуған көнө һиҙелмәйенсә генә үтеп китте
Уға тик милли батырҙың тормош һәм ижад юлын өйрәнгән ғалимдар ғына иғтибар итте. Ғалим Мирас Иҙелбаев Салауат Юлаевтың бала, үҫмер сағына бәйле ваҡиғалар өйрәнелмәгән, Ырымбур, Эстониялағы архив материалдары менән ентекләп танышырға, Салауат исемен мәңгеләштереү, донъя кимәленә сығарыу өсөн фильм төшөрөү һәм фәнни эштәрҙе сит телдәргә тәржемә итеп баҫтырырға кәрәк тип белдерҙе. Салауат Юлаевтың исеме күптәрҙе бергә туплай. Һуңғы йылдарҙағы Салауат йыйындары, ғәмәли конференциялар юғары кимәлдә уҙҙы. Быйыл хоккей командаһының чемпион исемен яулауы Салауат исемен бик күп тарафтарҙа яңғыратты. Милли батырҙы пропагандалауҙа Салауат йыйындарының да әһәмиәте арта. Быйыл ул Салауат ҡалаһында уҙасаҡ. Мәҙәниәт һәм Милли сәйәсәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, йыйынға әҙерлек ҙур кимәлдә ҡуйылған. Театрлаштырылған тамашала ҡатнашасаҡ ҡунаҡтар өсөн тейешле шарттар тыуҙырыу, транспорт, йәшәү урыны, хәүефһеҙлек мәсьәләләре хәл ителә. Байрамда 60 меңгә яҡын кеше килеүе көтөлә. Йыйынға махсус саҡырыласаҡ ҡунаҡтар һаны ғына 4 меңдән ашыу. План буйынса, байрам майҙанында 80 тирмә урын аласаҡ, бәйгегә 200 ат йәлеп ителәсәк. Ат ярыштарының тәүге репетицияһын бер аҙна алдан уҡ башлау күҙаллана. Байрамдың төп үҙенсәлегенә әйләнгән "Салауат йыйыны батыры" һәм "Сая ҡыҙ" бәйгеләрендә ҡатнашыусылар исемлеге билдәләнгән.


text:
«Берҙәм Рәсәй» оппозиция менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер
«Берҙәм Рәсәй» оппозиция менән хеҙмәттәшлек итергә әҙер. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында «Берҙәм Рәсәй»ҙең төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт Мифтахов хәбәр итте.
— Беҙ барлыҡ конструктив сәйәси көстәр менән хеҙмәттәшлек итәсәкбеҙ, — тине ул. – Партиялар менән генә түгел, ә, мәҫәлән, йәмәғәт хәрәкәттәре менән дә.
Альберт Мифтахов һүҙҙәренсә, бындай хеҙмәттәшлек күҙәтелә лә инде. Һуңғы ваҡытта власть структураларына һәм хатта «Берҙәм Рәсәй»ҙең үҙенә элекке оппозиционерҙарҙың килеүе быға асыҡ миҫал булып тора. Республикала һәм дөйөм илдә булған эш тәртибен тәнҡитләп, конструктив альтернатива тәҡдим итеүселәрҙең фекеренә ҡолаҡ һалғандар.
Берҙәм рәсәйлеләр «Яблоко» менән дә хеҙмәттәшлек итергә әҙер. Альберт Мифтахов һүҙҙәренсә, ул үҙе Явлинскийға, Болдыревҡа, Лукинға һәм партияның башҡа вәкилдәренә ихтирам менән ҡарай.


text:
Рөстәм Хәмитов республика Профсоюздар федерацияһының XXV конференцияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов республика Профсоюздар федерацияһының XXV конференцияһында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов республика Профсоюздар федерацияһының XXV конференцияһында сығыш яһаныФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
15 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Профсоюздар федерацияһының XXV конференцияһында сығыш яһаны, унда һуңғы биш йылдағы эшмәкәрлеккә йомғаҡ яһалды һәм алдағы биш йылға мөһим бурыстар билдәләнде. Конференцияла Рәсәйҙең Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы рәйесе Михаил Шмаков ҡатнашты.
Республика Башлығы ғәҙел эш хаҡы түләү, халыҡтың сәләмәтлеген нығытыу, квалификацияһын күтәреү, лайыҡлы һәм сифатлы тормош тәьмин итеү йәһәтенән хеҙмәткәрҙәрҙең мәнфәғәттәрен яҡлау өлкәһендә профсоюздар эшмәкәрлегенең мөһимлеген билдәләне.
– Республикала хеҙмәт баҙарындағы хәл ҡатмарлаша. Беҙ мәшғүллекте арттырыу буйынса саралар күрәбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы. – Уңышлы, шул иҫәптән хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеү программаһы буйынса эшләгән төбәктәр иҫәбенә инәбеҙ. Беҙ 218 миллион һум алдыҡ, республика бюджетынан 12 миллион һум самаһы аҡса бүленде. 4,5 мең кешегә алдан һөнәри белем бирелде, меңгә яҡынына ваҡытлыса эш урыны табылды. Был хеҙмәт баҙарындағы ҡатмарлы хәлде йомшарта. Быйыл да ошо эшмәкәрлекте дауам итеү өсөн мөмкинлек буласаҡ.
Рөстәм Хәмитов предприятиеларҙы яңыртыуҙа ярҙам итеү, «күләгәле» эш хаҡына ҡаршы көрәш, социаль партнерлыҡ механизмдарын үҫтереү, эш биреүселәрҙең территориаль берекмәләрен булдырыу һәм нығытыу, йәштәрҙе эшкә урынлаштырыуҙа ярҙам күрһәтеү Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы алдында торған төп бурыстар тип атаны.
– Ҡайһы саҡта хеҙмәт коллективтарында кешеләрҙең мәнфәғәттәрен һеҙҙән башҡа бер кем дә яҡлай алмай. Һеҙ хеҙмәткәр һәм эш биреүсе мөнәсәбәттәрен көйләүсе, – тип билдәләне республика Башлығы. – Шуға күрә кешеләрҙең яҙмышы өсөн яуаплы икәнлегегеҙҙе аңлап эшләргә кәрәк.


text:
Республикала математика буйынса йөҙөшәр балды ике сығарылыш уҡыусыһы йыйған
Башҡортостанда математика буйынса йөҙөшәр балды тик ике сығарылыш уҡыусыһы ғына йыйған. Икенсе мотлаҡ предмет буйынса 22532 кешенең 1191-е (5,3 проценты) тесты насар яҙған. Былтыр ундайҙар 5,8 процент ине. 285 кеше 80 һәм унан да күберәк балл йыйған. Быйыл, рус теле менән осраҡтағы кеүек, иң түбәнге сик кәметелгән. Быныһында – 20 балға тиклем, тип хәбәр иттеләр Төбәк мәғлүмәттәрҙе эшкәртеү үҙәгендә.
Математика буйынса ҡуйылған балдар менән килешмәү тураһында аппеляциялар Мәғарифты үҫтереү институты бинаһында (Өфө ҡалаһы, Минһажев урамы, 120) 19 һәм 20 июндә 10-дан алып 17 сәғәткә тиклем үтәсәк. Ғаризалар үрҙә күрһәтелгән адрес буйынса эш ваҡытында (9-ҙан алып 18 сәғәткә тиклем) йәғни электрон почта аша apellyatsiya@mail.ru адресы буйынса (2014 йылдың 19 июлендә 9 сәғәткә тиклем тәүлек әйләнәһенә) 1АП формаһы буйынса ҡабул ителә.


text:
Силәбе өлкәһендә башҡорт таҫтамалы байрамы үтте
Силәбе өлкәһенең Златоуст ҡалаһында, «Башҡорт биҙәктәре» ҡатын-ҡыҙҙар клубы һәм «Башҡорт Ҡоролтайы» Силәбе өлкәһе йәмәғәт ойошмаһы ойошторған, башҡорт таҫтамалы байрамы үтте. Был турала «Башҡортостандың мәҙәни донъяһы» интернет-порталы хәбәр итә. Клубтың залдарында ҡул менән сигелгән башҡорт таҫтамалдары, етендән һәм кесәрткәндән таҫтамалдар күрһәтелеп ҡуйылған. Ҡайһы бер туҡыма эштәренең йәше – 100 йылдан ашыу. Клуб етәксеһе Рәйсә Хужина, таҫтамалда кешеләр, башҡорт йолалары һәм ғөрөф-ғәҙәттәре тураһында иҫтәлек йәшерелгән, тип билдәләй. Халыҡ йолаһы буйынса яңы тыуған баланы аҡ таҫтамал менән ҡабул иткәндәр. Туйға килен төрлө сағыу биҙәкле бик күп таҫтамал әҙерләгән. Туй арбаһының дуғаһы сағыу таҫтамал менән биҙәлгән. Йәш ҡатын иренең өйөнә килгәс, туғандары уның ҡул эшен лайыҡлы баһалаһын өсөн, йортта таҫтамалдарын элгән. Шулай уҡ башҡорттарҙа ҡунаҡта аҡһаҡалдың ҡулбашына һәм ҡунаҡтарҙың алдына таҫтамал һалғандар.


text:
Указға ҡул ҡуйылды
2009 йылдың 31 декабрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов «Башҡортостан Республикаһы дәүләт граждандар хеҙмәте вазифаларын биләүгә дәғүә итеүсе граждандарҙың һәм Башҡортостан Республикаһы дәүләт граждандар хеҙмәткәрҙәренең табыштары, мөлкәте һәм милек характерындағы йөкләмәләре тураһында мәғлүмәттәр биреүе тураһында»ғы Указға ҡул ҡуйҙы.
Указ менән тейешле Положение раҫланды. Дәүләт граждандар хеҙмәте вазифаларын биләүгә дәғүә итеүсе граждандың һәм дәүләт граждандар хеҙмәткәренең, шулай уҡ уның хәләл ефетенең һәм балиғ булмаған балаларының табыштары, мөлкәте һәм милек характерындағы йөкләмәләре тураһында белешмә формалары раҫланды.
Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә Башҡортостан Республикаһы Президенты акттарын ошо Указға ярашлы хәлгә килтереү буйынса тәҡдимдәр индерергә ҡушылды.
Указ рәсми баҫылып сыҡҡан көндән алып көсөнә инә.


text:
Өфө автоинспекторҙары яңы тыуған сабыйҙарға балалар автокреслолары бүләк итте Фото: Эске эштәр министрлығының БР буйынса матбуғат хеҙмәте
Өфө автоинспекторҙары яңы тыуған сабыйҙарға балалар автокреслолары бүләк итте
Өфө автоинспекторҙары яңы тыуған сабыйҙарға балалар автокреслолары бүләк итте Фото: Эске эштәр министрлығының БР буйынса матбуғат хеҙмәте
Өфөлә баш ҡала автоинспекцияһы 20 һәм 25 ноябрҙә билдәләнгән Бала көнө һәм Әсә көнөнә арнап бүләктәр – балалар креслоларын тапшырыу акцияһын үткәрҙе. Бер юлы юл полицейскийҙары йәш ата-әсәләргә сабыйҙарҙы ни өсөн билдәләнгән торошта йөрөтөргә кәрәклеген аңлатты. «Сәғәтенә ни бары 50 километр тиҙлектә генә барған хәлдә лә бәрелеш йәки ҡапыл туҡтау ваҡытында пассажирҙың ауырлығы 30 тапҡырға арта. 10 килограмлыҡ бала 300 килограмм булып китә. Бындай ауырлыҡты ҡулда күтәреп тотоп булмай, һәм бала креслоның арҡаһына йәки алғы тәҙрәгә бәрелеү һөҙөмтәһендә ҡаты йәрәхәт аласаҡ. Шул сәбәпле лә баланы үҙең менән бергә эләктерергә ярамай – бәрелеш ваҡытында һеҙ уны үҙегеҙҙең ауырлығығыҙ менән имгәтәсәкһегеҙ», — тип аңлатты Эске эштәр министрлығының Өфө буйынса идаралығының Юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы пропаганда бүлеге хеҙмәткәрҙәре.
Акция Өфөнөң 8-се бала табыу йортонда уҙҙы. Бер ай элек быға оҡшаш сараны автоинспекторҙар 6-сы бала табыу йортонда үткәрҙеләр, һәм ҡаланың бөтә бала табыу йорттарын солғап алырға ниәтләнәләр.


text:
Рөстәм Хәмитов Ғафури районындағы һабантуйҙа ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов Ғафури районындағы һабантуйҙа ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов Ғафури районындағы һабантуйҙа ҡатнаштыФото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
6 июндә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ғафури районы Красноусол ауылында уҙғарылған һабантуйҙа ҡатнашты. Республика етәксеһе аграрийҙарҙы яҙғы баҫыу эштәренең тамамланыуы менән ҡотланы һәм райондың алдынғы хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырҙы.
– Ғафури районы – көслө кешеләрҙең тыуған төйәге. Ғафуриҙарҙың тарихы бик бай, тәбиғәте лә ғәжәйеп матур. Бөтә яҡтан да ышаныслы район тип әйтергә була. Мин уның киләсәктә лә шундай булып ҡалыуын теләйем, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Байрамда ижади коллективтар сығыш яһаны, район ауыл хужалығы предприятиеларының тирмәләр күргәҙмәһе һәм төрлө конкурстар ойошторолдо. Республика Башлығы милли көрәш һәм ат ярыштары майҙансығын ҡараны, район халҡы менән аралашты.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәрҙең исемлеге Башҡортостан Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Ер файҙаланыуҙы контролләүҙең яңы ҡағиҙәләре эшҡыуарҙар мәнфәғәтен яҡлаясаҡ
Өфө ҡалаһы ҡала округы биләмәһендәге ерҙәрҙе файҙаланыуҙың муниципаль ер контроле тураһындағы Положениеға ҡала Советы депутаттары ҡарары менән индерелгән үҙгәрештәр, беренсе сиратта, шәхси эшҡыуарҙарҙың мәнфәғәтен яҡларға тейеш. Был хаҡта ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллин хәбәр итте.
Индерелгән үҙгәрештәргә ярашлы кесе эшҡыуарлыҡты ерҙәрҙе файҙаланыу буйынса контролләү өс йылға бер үткәреләсәк. Юридик ойошмаларҙың йәки шәхси эшҡыуарҙарҙың эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген башлағандан йәки дәүләт теркәүе үткәндән һуң өс йылдан алда үткәрелергә тейеш түгел.
Шул уҡ ваҡытта муниципаль инспекторҙар пландан тыш күсмә тикшереүҙәр үткәрергә хоҡуҡлы. Күпселек осраҡтарҙа уларҙы үткәреү өсөн прокуратура органдары менән килешеү талап ителә.


text:
Республикала 46 мең тонна иген культуралары орлоғо һалынған
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, яҙғы сәсеүгә Башҡортостан аграрийҙары 46 мең тонна орлоҡ һалған, планға ҡарата был 16 процент тәшкил итә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, был эш түбәндәге райондарҙа яҡшы ойошторолған: Бишбүләк, Ейәнсура, Илеш (планға ҡарата 30-шар процент), Көйөргәҙе (43%), Миәкә (31%), Стәрлетамаҡ (53%), Тәтешле (34%) һәм Шаран (31%) райондары.
Шул уҡ ваҡытта страховка фондына әлеге ваҡытта өс мең тонна орлоҡ һалынған, планға ҡарата был алты процентты тәшкил итә. Тәүгеләрҙән булып норманы Мәләүез аграрийҙары үтәгән, улар планға ярашлы 1300 тонна орлоҡ һалған.
Бер үк ваҡытта күсмә фонд да тулылана. Унда әле 17 мең тонна орлоҡ тупланған, йәғни планлаштырылғандың 30 проценты. Асҡын, Бөрйән, Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондары аграрийҙары был эште тулы күләмдә үтәгән.
Шулай уҡ страховка фондына 563 мең тонна (24%) күп йыллыҡ үләндәр орлоғо һалынған. Башҡортостандың өс районында – Дәүләкән, Ишембай һәм Мәләүездә был йүнәлештә нормалар тулыһынса үтәлгән.


text:
Республика Президенты иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Республика Президенты иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә дәүләт наградаларын тапшырҙы
Республика Президенты иң яҡшы хеҙмәткәрҙәргә дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Республика Йортонда предприятиеларҙың һәм ведомстволарҙың иң яҡшы хеҙмәткәрҙәрен дәүләт наградалары менән бүләкләү тантанаһы үтте. Наградаларҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов тапшырҙы.
— Һеҙ ысынлап та был наградаларҙы лайыҡлы хеҙмәтегеҙ менән ҡаҙандығыҙ, — тип йыйылғандарға мөрәжәғәт итте республика етәксеһе. — Эшегеҙҙе ташламай, намыҫлы эшләргә һәм йәштәргә, һеҙҙе уратып алған кешеләргә өлгө күрһәтеүегеҙҙе теләйем. Ул бөгөн тормошҡа, эшкә позитив мөнәсәбәттең бик мөһим өлгөһө. Матди байлыҡ, килем артынан уҙыш осһоҙ-ҡырыйһыҙ була башланы. Аҡса һәм власть – ул иң мөһиме түгел. Иң мөһиме – ил, республика, айырым предприятие үҫешенә йүнәлтелгән хеҙмәт, ошо хеҙмәттең һөҙөмтәһе, ижтимағи үҙаң.
Президент тантананың Олимпия уйындары көндәрендә үтеүен билдәләп үтте.
- Һеҙҙең наградаларығыҙ олимпияныҡы кеүек. Был шулай уҡ ҡыуаныслы. Бына беҙ кистәрен спортсылар нисек призлы урындарҙы яулауҙарын ҡарайбыҙ. Был шулай уҡ көн һайын эшләгән ҙур хеҙмәттең һөҙөмтәһе. Шулай уҡ һеҙ ҙә, тик һеҙҙең дистацияғыҙ ҙурыраҡ. Ул йөҙ метр ҙа, трамплиндан һикереү ҙә түгел, ә предприятиеға бирелгән тотош ғүмер. Әлбиттә, һеҙҙең наградаларығыҙ был мәғәнәлә тағы ла ҡиммәтлерәк.
Был көндө «Башҡортостан Республикаһы алдында ҡаҙаныштары өсөн» орденын Белореттан хирург Анатолий Елосов алды. Башҡортостан Республикаһының Почетлы грамоталары менән «Башкиравтодор» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең Әбйәлил филиалы шоферҙары Нәғим Ҡарнаев һәм Ирек Ырыҫҡужин, «Урал аръяғы» машина-технологик станцияһы шоферы Рәмил Хәлитов, Илеш районынан иретеп йәбештереүсе Лаис Баянов, Ишембайҙан токарь Александр Видинеев, Учалынан таҙартыу ҡоролмалары операторы Әлфиә Камалова, Нефтекама автомобилдәр заводы токары Владимир Степанов, Күмертау авиация заводы герметизациялаусыһы Наил Тимербаев, Октябрскиҙан слесарь Азамат Шакиров бүләкләнде.
«БР атҡаҙанған машина эшләүсеһе» исеменә «Витязь» машина эшләү компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте токары Юрий Голощапов, «Күмертау авиация предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте участка начальнигы Евгений Кошкаров, «Мотор» Ғилми етештереү предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте идарасыһы Владимир Петошин лайыҡ булды. Яңауыл урмансылығы лесничийы Айрат Дәүләтбаев «БР атҡаҙанған урмансы»һы булды. «БР атҡаҙанған хеҙмәтләндереү өлкәһе хеҙмәткәре» исемен Өфөнөң «Салават-Мастер» көнкүреш хеҙмәттәре үҙәге кейем бесеүсеһе Надежда Ларионова алды.
30 бүләкләнеүсе иҫәбендә шулай уҡ ҡала һәм район хакимиәттәре, министрлыҡтар һәм ведомстволар хеҙмәткәрҙәре булды.


text:
«Салауат Юлаев» хоккей клубының элекке тренеры Сергей Михалев Силәбе өлкәһендәге юл-транспорт фажиғәһендә һәләк булдыФото: Андрей Старостин
«Салауат Юлаев» хоккей клубының элекке тренеры Сергей Михалев Силәбе өлкәһендәге юл-транспорт фажиғәһендә һәләк булды
«Салауат Юлаев» хоккей клубының элекке тренеры Сергей Михалев Силәбе өлкәһендәге юл-транспорт фажиғәһендә һәләк булдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
21 апрелдә иртән Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры Сергей Михалев коллегаһын, тренер Валерий Белоусовты ерләүҙән ҡайтып килгәндә Әшә янында юл-транспорт фажиғәһендә һәләк булды. Ошо хәбәрҙе «Салауат Юлаев» хоккей клубының матбуғат хеҙмәтендә раҫланылар. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, Михалев ултырған «Шкода Октавия» автомобиле ҡаршы һыҙатҡа сыға һәм йөк машинаһына бәрелә. Юл-транспорт фажиғәһе иртәнге 6-сы ярты тирәһендә Һамар — Өфө — Силәбе трассаһында теркәлә. Ваҡиғаның сәбәптәре асыҡлана.
Сергей Михалев 70-се йылдарҙан алып башҡорт клубы составында уйнай. Карьераһы тамамланғас, тренер булып эшләй, «Салауат Юлаев»тың баш тренеры (1979-1990) була. 2005 йылда баш тренер вазифаһына Өфө клубына кире ҡайта, уның етәкселегендә юлаевсылар 2007-2008 йылдар миҙгелендә Рәсәй чемпионатында алтын миҙал яулай. 2015 йылдың февраленән Сергей Михалев клубта спорт мәсьәләләре буйынса генераль менеджер вазифаһын биләне.


text:
Белем көнө уңайынан «Китап» нәшриәтендә балалар өсөн яңы йыйынтыҡтар донъя күрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Белем көнө алдынан Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәтендә кескәйҙәр өсөн сағыу һүрәттәр менән биҙәлгән баҫмалар донъя күрҙе.
Салауат Кәримдең «Тәүге дәрес» китабына мәктәп тормошо һәм хәҙерге заман балаларының күңелле мажаралары хаҡында 24 хикәйә ингән. Улар тәрбиәүи характерҙағы фәһемле хикәйәләр. Әҫәрҙәрҙең төп геройҙары — ябай малайҙар һәм ҡыҙҙар. Ошо хикәйәләр аша бәләкәстәр тирә-йүнде танып беләсәк, үҙҙәренең йортон, яҡындарын яратырға, дуҫлыҡтың ҡәҙерләргә өйрәнәсәк, шулай уҡ тыуған яғы менән танышасаҡ. Рус һәм башҡорт телдәрендәге баҫма кесе һәм урта мәктәп йәшендәге балалар өсөн тәғәйенләнгән.
Ҡадир Әлибаевтың «Күңелле иртә» һәм Вәрис Аҡбашевтың «Беҙ — Ағиҙел балалары» шиғри йыйынтыҡтарында иң бәләкәстәр өсөн әҫәрҙәр урын алған. Тәбиғәт күренештәре, тирә-йүн тураһындағы шиғырҙар балаға ысынбарлыҡтың яңы сиктәрен асырға ярҙам итә, тыуған төйәкте яратырға өйрәтә.
Баҫмаларҙы «Китап» нәшриәте магазинында һатып алырға мөмкин.


text:
Тема: Аныҡлаусы. Салауат Юлаев
“Тыуған илем”.
Маҡсат: Аныҡлаусы тураһында төшөнсә биреү; һүҙ байлыҡтарын арттырыу,
телмәр үҫтереү; әҙиптең шәхесенә, ижадына һөйөү тәрбиәләү.
Йыһазландырыу: кроссворд, дәреслек, тәбиғәт темаһына слайдтар, интерактив таҡта.
Дәрес барышы
1. Ойоштороу моменты. Һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Әйҙәгеҙ әле, алған белемдәрегеҙҙе ҡулланып, бер-беребеҙ менән аралашып, дәресебеҙҙе уңышлы ғына итеп үткәреп ебәрәйек. Уның өсөн иң тәүҙә телдәребеҙҙе башҡорт теленә күсереп алайыҡ.
2. Фонетик күнегеү өҫтөндә эш
ә - әсәй - мать, thank - благодарность
ө - өй - дом, bird - птица
ү - үлән - трава, throw - бросать
ң - моң - мелодия thing - вещь
ҙ - ҙур - большой there - там
ҫ - кеҫә - карман think - думать
һ - һауа - воздух heart - сердце
3. Үткән теманы ҡабатлау
- Молодцы, уҡыусылар! Ә хәҙер үткән дәрестә нимә үттегеҙ, нимәләр тураһында белдегеҙ, шуларҙы иҫкә төшөрөп үтәйек.
(үткән дәрестә үтелгәндәрҙе иҫкә төшөрөү өсөн, уҡыусыларға һорауҙары менән кроссворд таратып бирелә. Паралель рәүештә, уҡыусылар буш шаҡмаҡтарҙы интерактив таҡтала ла тултыралар).
С А Л А У А Т
А Ҙ Н А Л И Н
Х А Л Ы Ҡ
Б А Ш Ҡ О Р ТО С Т А Н
М И Л Л И
Б А Й Ы Ҡ
П У Г А Ч Е В
Ә С Ә Һ Е
Я Ҡ Ш Ы
1. Һеҙ үткән дәрестә ниндәй батыр, герой тураһында белдегеҙ? (Салауат)
2. С.Юлаевтың атаһы кем? (Аҙналин)
3. С.Юлаев - … батыры. (халыҡ)
4. С.Юлаев ҡайҙа тыуған? (Башҡортостан)
5. Ул башҡорт халҡының ниндәй батыры? (милли)
6. 16-17 йәшендә ниндәй сәсән менән осраша? (Байыҡ)
7. Кем етәкселегендәге Крәҫтиән һуғышында ҡатнаша? (Пугачев)
8. Иң беренсе хәреф танырға кем өйрәткән? (әсәһе)
9. Ул ниндәй белем һәм тәрбиә ала? (яҡшы).
- Бик яҡшы, уҡыусылар! Беҙ был кроссвордҡа тағы ла әйләнеп ҡайтырбыҙ.
4. Дәрескә маҡсат ҡуйыу:
- Уҡыусылар, С.Юлаев - батыр, яугир ғына түгел, ә шағир ҙа булған. Уның күп кенә шиғырҙары бар. Бөгөн беҙ һеҙҙең менән уның бер шиғырын уҡып үтәсәкбеҙ . Беҙгә был шиғыр нимә тураһында, ниндәй темаға һәм нисек итеп яҙылғанын белергә кәрәк буласаҡ.
5. Яңы материал өҫтөндә эш:
(Интерактив таҡтала бер-бер артлы слайдтар алыштырып, тәбиғәт күренештәрен күрһәтеү һәм уҡыусыларҙан нимәләр күреүҙәрен һорау.)
1-се слайд: йылға, һыуҙар;
2-се слайд: тауҙар;
3-сө слайд: урмандар, ағастар.
- Быларҙың бөтәһен бергә нисек итеп әйтер инегеҙ? (тәбиғәт, беҙҙең тыуған яғыбыҙ һ.б.)
- Ә һеҙ ошо темаға шиғыр яҙһағыҙ, нисек атар инегеҙ, ниндәй исем ҡушыр инегеҙ? (балалар яуаптары)
- Ә бына С.Юлаев уны “Тыуған илем” тип атаған. Шиғырҙы уҡырҙан алда, уҡыусылар, ошо шиғырҙан һүҙлек-дәфтәрҙәргә таныш булмаған ауыр һүҙҙәрҙе яҙып алайыҡ.
а) Һүҙлек эше: ҡыр - край
төйәк - родная земля, родина
һөйә - любит
яҙмыш - судьба, участь
хәбәр - весть
күгәреп - синеть, голубеть (күк һүҙенән)
изге - священный, добрый
б) Шиғыр өҫтөндә эш:
1. Шиғырҙы уҡытыусы үҙе уҡып сыға.
2. Магнитафондан диктор уҡыуын тыңлатыу (паралель рәүештә экрандан шиғырҙың һүҙҙәрен күрһәтеү).
3. Шиғырҙы тәржемә итеү (бының өсөн уҡыусылар бер-нисә төркөмдәргә бүленеп эшләйҙәр һәм үҙаллы тәржемә итәләр)
4. Тәржемәләрҙе тикшереү.
- Беҙ тәржемә иттек, ә бына М.Кәрим был шиғырҙы нисек тәржемә итте икән? Тыңлап ҡарайыҡ әле (бер уҡыусы уҡып ишеттерә).
- Матур шиғыр. Тимәк һүҙ бында нимә тураһында булды инде? (Уҡыусыларҙың яуаптары: тәбиғәт, тыуған ил, Урал тауы һ.б.)
- Ә бына минең, тыуған, татлы һүҙҙәре ниндәй һорауға яуап бирә? (уҡыусыларҙың яуаптары һәм тағы ла ошоға оҡшаш бер нисә миҫал ҡарап үтеү).
- Тимәк, был һүҙҙәр ниндәй һорауҙарға яуап бирәләр? Ә рус телендә һеҙ уларҙы нимә тип йөрөтәһегеҙ? Башҡортса нисек була? (уҡыусыларҙың яуаптары һәм экранда кроссвордтағы АНЫҠЛАУСЫ тип килеп сыҡҡан һүҙҙе күрһәтеү)
- Был һүҙҙәрҙең аҫтына ниндәй һыҙыҡ менән һыҙабыҙ?
- Әлеге мәлдә ошондай таҙа һыуҙар, йылғалар, бейек ҡарлы тауҙар, матур урмандар бар микән? (әңгәмә)
6. Теманы нығытыу: 213-сө күнегеү (яҙма)
214-се күнегеү (ваҡыт ҡалһа)
7. Йомғаҡлау:
- Бөгөнгө көндә, С.Юлаев кеүек батыр, уның кеүек ғорурланырлыҡ егеттәребеҙ бар микән? Һеҙҙең синыфта бармы? Кем ул? (әңгәмә)
8. Өйгә эш: Шиғырҙың 2 куплетын ятларға.
9. Баһалау.
Конспект урока на тему "Аныклаусы. Салават Юлаев. Тыуган илем." в 8 классе - изучение башкирского языка как государственного. На данном уроке при помощи кроссворда про Салавата Юлаева обучающиеся сами определяют тему урока - Аныклаусы. У обучающихся углубляются знания про батыра Салавата Юлаева.Также на уроке изучается стихотворение Салавата Юлаева "Тыуган илем". Большое внимание уделяется словарной работе, правильному произношению башкирских специфических букв. Используя определения ученики учатся правильно составлять предложения. Воспитательный
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


text:
Дәүләт Думаһы экс-депутаты Эрнст Исаев БР Хөкүмәте вице-премьеры булыуы ихтимал
Рәсәйҙең ҡайһы бер мәғлүмәт агентлыҡтары Башҡортостан Хөкүмәтендә көтөлгән үҙгәрештәр тураһында мәғлүмәт таратты. Атап әйткәндә, ИТАР-ТАСС–Волга буйы, Дәүләт Думаһы "Берҙәм Рәсәй"ҙән депутат Эрнст Исаевтың вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатты, тип хәбәр итә. Мәғлүмәт агентлығы хәбәр итеүенсә, Закондар сығарыу Палатаһы «Исаевты Башҡортостан Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары – ауыл хужалығы министры вазифаһына тәғәйенләү менән бәйле, уның депутатлыҡ вәкәләттәрен һалыу тураһында яҙма ғаризаһы нигеҙендә был ҡарар өсөн тауыш бирҙе».
БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәтендә был мәғлүмәтте кире лә ҡаҡманылар, раҫламанылар ҙа. Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығында иһә был хәбәргә шикләнеп ҡаранылар. Бөгөн иртәнсәк министр креслоһында элеккесә Азат Йыһаншин ултыра ине.
БР Ауыл хужалығы министрлығындағы сығанаҡ хәбәр итеүенсә, ихтимал, Исаевты элек Шамил Вахитов биләгән БР Хөкүмәте вице-премьеры вазифаһына тәғәйенләйәсәктәре тураһында һүҙ баралыр. Мәғлүм булыуынса, 10 декабрҙә Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин үҙ бойороғо менән Шамил Вахитовты Рәсәй ауыл хужалығы министры урынбаҫары итеп тәғәйенләгәйне. Унан алда Вахитов — Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, ә уға тиклем БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, республиканың ауыл хужалығы министры вазифаһын биләгәйне.


text:
«Башҡортостан Республикаһында мәғариф тураһында»ғы закон яҙғы сессия аҙағынаса ҡабул ителәсәк
«Башҡортостан Республикаһында мәғариф тураһында»ғы закон яҙғы сессия аҙағынаса ҡабул ителәсәк. Был хаҡта БР Дәүләт Йыйылышының Мәғариф, фән, мәҙәниәт, спорт һәм йәштәр эштәре буйынса комитеты рәйесе Рауил Бикбаев хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, ғәмәлдәге федераль ҡануниәткә ярашлы, төбәктәр кимәлендә белем биреү системаһы эшмәкәрлегенең төп принциптарын билдәләгән документты ҡабул итеү сроктары сикләнгән.
— Закон ағымдағы йылдың июнендә икенсе һәм өсөнсө уҡыуҙарҙа ҡабул ителергә тейеш. Федераль закон беренсе сентябрҙән үҙ көсөнә инәсәк, шуға күрә беҙ төбәк кимәлендә был ваҡытҡа тиклем бүленгән вәкәләттәр йәһәтенән үҙ законыбыҙҙы ҡабул итергә тейешбеҙ, — тип хәбәр итте Рауил Бикбаев.
Закон республика белем биреү системаһының нигеҙе булып торасаҡ, тип иҫәпләй БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова.
— Республика парламентының үткән ултырышында беренсе уҡыуҙа ҡабул ителгән закон проекты әҙерләнгән ваҡытта уҡ ҙур эштәр башҡарылған ине, — тип һөйләне вице-спикер. – Шуға күрә бөгөнгө көнгә барлыҡ бәхәсле мәсьәләләр ҙә хәл ителгән. Закон проекты республиканың Дәүләт Йыйылышы сайтында йәмәғәт тикшереүенә сығарылған, тәҡдимдәр индерергә ваҡыт. Беҙҙең өсөн ата-әсәләрҙең дә, педагогтарҙың да фекерҙәрен ишетеү мөһим. Республика парламенты депутаттарының, педагогтарҙың оло хеҙмәте ярҙамында беҙҙә фундаменталь документ булдырылды.


text:
«Профсоюз дисконт картаһы» мөмкинлектәре артты
«Профсоюз дисконт картаһы» проекты мөмкинлектәрен арттырҙы. «Башинформ» агентлығына БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, республика профсоюз ойошмалары ағзалары хәҙер бындай карта ярҙамында түләүле стоматология хеҙмәттәрен ҡулланғанда ташламалар алыу мөмкинлегенә эйә. Бынан тыш, әлеге ваҡытта проектҡа ҙур банктарҙың береһен йәлеп итеү мәсьәләһе хәл ителә, унда профсоюз ағзалары ташламалы кредитлау менән файҙаланасаҡ, тип күҙаллана.
«Профсоюз дисконт картаһы» проекты республикала быйыл февралдә старт алды. Проектта ҡатнашыусы компанияларҙың хеҙмәттәрен һәм тауарҙарын ташламалар менән алыу уның төп маҡсаты иҫәпләнә. Бындай тауарҙар һәм хеҙмәттәр иҫәбенә бөгөн аҙыҡ-түлек продукттары, АЗС-та яғыулыҡ ҡойҙороу, бөҙрәхана һәм туристик фирмалар хеҙмәттәре инә. Проектта ун биштән ашыу компания ҡатнаша, уларҙың иҫәбе артабан арта ғына барасаҡ.
Хеҙмәткәрҙәргә «Профсоюз дисконт картаһы» предприятие һәм ойошмаларҙың профкомдарында бирелә.


text:
«ОЗНА» немец партнерҙары менән берлектә «Лукойл-Коми» өсөн һурҙырыу станцияһы төҙөргә ниәтләй
Башҡортостандың «ОЗНА» һәм Германияның SULZER (Зульцер) менән Leistritz (Ляйстриц) компаниялары бергә «Лукойл-Коми» компанияһы өсөн мультифазалы һурҙырыу станцияһы төҙөлөшөнә тендерҙа ҡатнаша. «ОЗНА» генераль подрядсы итеп билдәләнгән.
«ОЗНА» компанияһының Октябрьский ҡалаһында урынлашҡан производство дивизионына Германиянан килгән ҡунаҡтарҙың визиты барышында техник һәм коммерция мәсьәләләре тикшерелгән. Килеүҙәренең маҡсаты — SULZER һәм Leistritz һурҙырғыстарын ҡулланып, һурҙырыу станцияларын етештереү буйынса «ОЗНА»-ның производство мөмкинлектәрен өйрәнеү.
«ОЗНА» компанияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, осрашыу барышында немец компанияһы менән Рәсәй һәм сит ил территорияһында ғәмәлгә ашырылған башҡа проекттар сиктәрендә лә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре ҡаралған.


text:
Рөстәм Хәмитов хәрби хәрәкәттәр барышында йәрәхәтләнгән Башҡортостан яугирҙарына матди ярҙам күрһәтергә бойороҡ бирҙе
Президент Рөстәм Хәмитовтың бойороғо буйынса Башҡортостандың махсус тәғәйенләнештәге отряды хеҙмәткәрҙәренә республика бюджетынан матди ярҙам күрһәтеләсәк.
4 — 10 майҙа Чечняның Урус-Мартан районында хәрби бурысын үтәгәндә РФ Эске эштәр министрлығы эске ғәскәрҙәренең «Булат» махсус тәғәйенләнештәге отрядының (ул Өфөлә урынлашҡан) алты хеҙмәткәре төрлө дәрәжәләге йәрәхәттәр алғайны, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған республика марафоны старт ала Фото: Олег Яровиков
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған республика марафоны старт ала
Өфөлә Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған республика марафоны старт ала Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Әҙәбиәт йылында Башҡортостанда үтәсәк сараларҙың күбеһе Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланған.
2 февралдә Еңеү паркында Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллыҡ юбилейы сиктәрендә марафон башлана.
— Беҙ Мәңгелек утты ҡабыҙасаҡбыҙ, ул бөтә республиканы урап сығасаҡ, — тип хәбәр итте Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова.
Йыл дауамында республиканың Мәғариф министрлығы Еңеүҙең 70 йыллығына арналған шиғыр һөйләүселәр конкурсын уҙғарасаҡ. Әҙәбиәт йылының саралар планына ярашлы, масштаблы ваҡиғаларҙың күбеһе юбилей датаһы билдәләнгән май айына тап килә. Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, БР Яҙыусылар союзы, Башҡорт дәүләт университеты һәм М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты «Фронтовик яҙыусыларҙың һуғыштан һуңғы әҙәбиәтте үҫтереүҙәге роле һәм уларҙың китаптарының яҙмышы» фәнни-практик конференцияһын ойоштора. Еңеү көнө хөрмәтенә Яҙыусылар союзы китап уҡыусыларҙы яҙыусы фронтовиктар менән осрашыуға саҡыра.
Ҡайһы бер ижади проекттар республиканың күренекле әҙиптәренә арнала. БР Милли әҙәби музейы Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәте менән берлектә башҡорт шағиры Шәриф Биҡҡолға (1924-1995) бағышланған «Фронтовик-шағир» тип исемләнгән әҙәби-музыкаль кисә әҙерләй. Учалы районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Талха Ғиниәтуллиндың тормошона һәм ижадына арналған әҙәби-музыкаль байрам ойошторола.
Республика райондарындағы һәм ҡалаларындағы халыҡ театрҙары иҫтәлекле датаға ҡарата тамашалар әҙерләй башланы ла инде. Иң яҡшы спектаклдәрҙе «Алтын тирмә» халыҡ театрҙары фестивалендә күрһәтәсәктәр.


text:
Социаль ышаныслы ойошмалар бюллетене сығарылды
«Башҡортостан Республикаһы бизнес-берләшмәһенең социаль яуаплылығы» бюллетене БР Профсоюздар федерацияһы, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, БР Эш биреүселәр союзы һәм БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән берлектә социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү буйынса Республика өс яҡлы комиссияһы тарафынан сығарылған.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бюллетенгә республиканың үҙ хеҙмәткәрҙәренә социаль гарантиялар тәьмин итеүҙә иң яҡшылар булараҡ билдәләнгән предприятиелары ингән. Был ойошмалар хеҙмәтте һаҡлау һәм хеҙмәтсәндәрҙең һаулығын һаҡлау өлкәһендә әүҙем сәйәсәт үткәреү буйынса күп йыллыҡ тәжрибә туплаған һәм иҡтисади көрсөк шарттарында ла үҙ хеҙмәткәрҙәренең тормош кимәлен яҡшыртыу өсөн өҫтәмә мөмкинлектәр таба.
БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерхановтың фекеренсә, был баҫмала килтерелгән миҫалдар бизнестың социаль яуаплылығын күтәреүгә этәргес булып хеҙмәт итәсәк һәм республика граждандарының көнкүрешен яҡшыртыуға булышлыҡ итәсәк.