text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Тамырҙарымда башҡорт ҡаны аҡҡаны менән ғорурланам
Тамырҙарымда башҡорт ҡаны аҡҡаны менән ғорурланам
«Ата-бабам күптән донъя ҡуйған,
Көл-тупраҡҡа инде әйләнгән…
Әммә йәнем мең-мең быуат аша
Улар рухы менән бәйләнгән!» – тип яҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Абдулхаҡ Игебаев. Эйе, нисәмә йыл, быуат үтеп китһә лә, ата-бабаларыбыҙ рухы мәңгегә йөрәктәрҙә һаҡлана килгән.
Урал! Ниндәй изге, күңелгә яҡын ер! Аллаһы Тәғәләнән ҙур бүләк булып ҡалдырылған илаһи Урал ере! Ғорур сая тауҙар, сылтырап аҡҡан шишмәләр, зифа ҡайындар – һинең тәбиғәтең, ғәзиз төйәгем, бер һүҙ менән генә әйтеп үтерлек түгел, уны йыр ғына көйләй алыр…
Татлы солоҡ балы, шифалы, тән һәм күңел йәрәхәттәрен дауалаусы ҡымыҙ – бындай милли ризыҡтар тик һиндә генә бар, ғәзиз еркәйем! Һыҙылып аҡҡан ҡурай моңо ғына ни тора! Үлгәндәрҙе терелтер, яралыларҙы шәбәйтер ошо изге моң көпшәһе. Туған-тыумасаны йыйған шәжәрә байрамдары, кейеҙ баҫыу, ҡаҙ өмәһе, туй йолалары, һабантуйҙар үтә ҡыҙыҡ һәм фәһемле лә. Тыуған ауылым, атай йорто, йүгереп йөрөгән һуҡмаҡ юлдарым… Тәүге тапҡыр тәпәй баҫып, көндәремдең иң яҡтыларын һиндә ҡаршыланым. Бынан тыш, ҙур бүләк итеп, тылсымлы ҡораллы ла иттең мине, Уралым! Ул да булһа – туған әсә телем, башҡорт теле…
Сеү… Мин Уралдың тауышын ишеткәндәй булам… Эйе, Урал тауышы. “Юҡ, мин ышанмайым! Шулай яратҡас, һөйгәс, ни өсөн һуң мине һаҡламайҙар? Ни өсөн мин үҙемде кәмһетелгәндәй тоям? Ҡайҙа юғала бара тел асҡыстары, ата-бабаларығыҙ ҡалдырған ҡиммәттәр, йола-кәсептәр?” – тип ыңғырашты ла тынып ҡалды ул.
Миндәге ғәмһеҙлек бөттө, хәсрәтем ҡуҙғалды. Уйлана биргәс, һорауҙың ысынлап та урынлы булыуына төшөндөм. Йәнгә ғәзиз матурлыҡтар күҙ алдында шиңә бара, ата-бабаларыбыҙҙан ҡалған ҡомартҡылар онотола килә һәм, һыуҙар кәмегән шикелле, туған телебеҙ ҙә ҡорой. Был бик аяныслы.
Милли батырыбыҙ, бөйөк Салауат еребеҙ, халҡыбыҙ азатлығы өсөн үҙен аямай һуғыша. Бының өсөн уны язалап, мәңгелеккә һөргөнгә оҙаталар. Аяуһыҙ йәлләт язаларын татыған мәлдә Салауат үҙе тураһында уйлағандырмы? Рухи аҙыҡ ҡалдырыусы, халыҡ күңеленә нур сәсеүсе сәсәндәребеҙ, шағирҙарыбыҙ тырышып-тырмашып бушҡа ғына ижад иткәнме ни? “Башҡорттарым, уҡыу кәрәк, уҡыу кәрәк!” – тип кешеләр күңеленә аҡ юл ярыусы Аҡмуллабыҙ юҡҡа ғына ғилемгә өндәгәнме ни? Әлбиттә, юҡ! Салауат та, Аҡмулла ла – барыһы ла киләсәк быуын тураһында уйлаған. Уларҙың юлын дауам итеүселәр беҙ, киләсәк быуын, зәңгәр күк аҫтында, тыныс ерҙә бәхетле тормошта йәшәһен өсөн бар көсөн һалып көрәшкән. Ә беҙ уларҙың өмөтөн аҡлайбыҙмы һуң? Минеңсә, юҡ… Донъяның әлеге хәлен күрһәләр, уларҙы, киреһенсә, һары һағыш сорнап алыр ине…
“Кеше ҡайҙалыр ашыға, уҫаллана, йөҙҙәрендә яуызлыҡ уты уйнай”, – тигән һүҙҙәрҙе өләсәйемдән йыш ишетергә тура килә. Ысынлап та, күбеһе тыуған иленән ҡасып, сит ерҙәргә ашҡына. “Сит илдә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул” мәҡәле был хәлгә тап килеп кенә тора. Ниңәлер бәндә, бәхет эҙләп, алыҫтарға талпына. Ләкин яңы атҡан таңды тыуған төйәгеңдә ҡаршылау, меңләтә бәхет бит ул. Шулай сит ерҙәргә барып, үҙ теленән яҙғандар бихисап. Ҡатнаш ғаилә ҡороу арҡаһында башҡорт ҡаны сит ҡан менән ҡатнаша. Был осраҡта тел генә түгел, тарих та онотола. Тел – ул тылсымлы ҡорал. Тел бөтһә, халыҡ та юҡҡа сыҡты тигән һүҙ. Ә беҙ яйлап шуға барабыҙ ҙа.
Башҡорт теле бөтөнләй юғалғандай кеүек. Беренсенән, ғаиләлә бала тыуып, теле асылыу менән, ата-әсә уны үҙҙәренә сит телдә өндәшергә өйрәтә. Был – ҙур хата. Сөнки тәрбиәнең башы – ғаиләлә. Сабый саҡтан сит телгә һөйөү уянһа, үҫкәс, туған телен өйрәнеүгә теләк бер ҙә булмаясаҡ. Икенсенән, мәктәптәрҙе лә әйтеп үтергә кәрәктер. Башҡорт балалары башҡорт илендә иң тәүгеләрҙән булып үҙ телен өйрәнергә тейеш. Тик ниңәлер уҡыу йорттарында рус теле һәм әҙәбиәтенә бихисап дәрес бүленә, хатта берҙәм дәүләт имтиханында ла уҡыусылар тап ошо фәндән балдар мөһим тип һанай. Ә башҡорт теле дәрестәре күп осраҡта аҙаҡҡы урындарҙы биләй. Шуға күрә лә йәштәр күберәк рус телендә аралаша. Ниңә әле һин үҙ телеңдә һөйләшмәйһең, тиеүгә тиңдәштәремдең: “Был бит заманса күренеш. Башҡалар русса һөйләшкәндә, уларҙан артта ҡалырға йыйынмайым. Мин бер кемдән дә кәм түгелмен!” – тигән яуабы телде мыҫҡыл итеүҙе аңлата. Ә телеңде мыҫҡыллау – үҙ-үҙеңдән көлөү. Йәштәрҙең белемһеҙлеге лә шунан килә. Балалар тураһында әйтеп тораһы ла түгел. Күбеһе һүҙҙәрҙең асылын аңламай. Боронғо халыҡ ғөрөф-ғәҙәттәре, традициялары һаҡланмай. Артабан да шулай барһа, милләтебеҙ бөтөнләй юҡҡа сығасаҡ. Тик быны аңламауыбыҙ икеләтә үкенесле.
Эште ваҡытында башламау һуңлау тигәнде аңлатмай. “Ҡалған эшкә ҡар яуыр”, – тигән боронғолар. Туған телгә, тыуған илгә һөйөү хисен арттырыу ҙур көс талап итмәй. Бының өсөн бары тик ҙур теләк һәм берҙәмлек кенә кәрәк. Минең уйлауымса, был проблеманың хәл итеү юлын мәктәптәрҙә башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре һанын арттырыуҙан башлау мөһимдер. Шулай уҡ һәр бер ҡалала, уҡыу йорттарында башҡорт теле менән бәйле ойошмалар, түңәрәктәр асыу кәрәк. Уларҙың фәһемле булыуы мөһим. Боронғо халыҡ йолаларының нисек башҡарылыуын һөйләү генә түгел, ә уларҙы күрһәтеп, уйын формаһында, йәйләүҙәрҙә, тәбиғәттә үткәреүе балаларҙың күңелендә ҡыҙыҡһыныу уятасаҡ. Ошолар телебеҙ үҫешенә ҙур йоғонто яһауына ышанам. Шулай уҡ хыял тоҡсайында Башҡорт халыҡ университетында уҡып сығыу теләге йәшәй. Ләкин бындай уҡыу йорто, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әлегә юҡ. Йолалар, тел, музыка, бейеү, тарих һәм башҡа кафедралар булып, унда уҡыһам, минән дә бәхетлерәк кеше булмаҫ ине!
Барыһы ла – беҙҙең ҡулда. Тик беҙ генә киләсәк тарихты төҙөйбөҙ. Башҡорт моңон, телебеҙҙе юғалтһаҡ, донъябыҙҙан ни ҡалыр? Киләсәгем матур, милләтем һәм телем – башҡорт, динем – ислам, ырыуым – Ҡыпсаҡ булып ҡалһын өсөн йәнемде, ҡулдан килгәнсә бар көсөмдө һаласаҡмын. Алдағы тормошомда ниндәй генә хәл-ваҡиғалар көтһә лә, тамырҙарымдан башҡорт ҡаны аҡҡанда, бирешмәйәсәкмен! Азатлыҡ һәм тыуған ер хаҡын һаҡлап ҡалдырырға тырышасаҡмын.
“Сая бөркөт күктә осҡанда,
Һуҙылып аҡҡан саҡта ҡурай
моңдары,
Салауат рухлы уландар тере
саҡта,
Мәңге һөйләр башҡорт телкәйе!
Мәңге йәшәр башҡорт илкәйе! ” – тигән уйҙарым дөрөҫ булыр тигән ниәттәмен.
Теле барҙың – иле бар, тигән ата-бабаларыбыҙ. Ошо еремдән атлап йөрөгән сағымда, ҡапыл абынһам да: “Мин – башҡортмон! Беҙ бирешкәндәрҙән түгел!” – тип, күкрәгемде ҡағып, мәңге бөтмәҫ юлымдан атлауымды дауам итермен...
Гөлдәниә АҘНАБАЕВА,
Кинйә Арыҫланов исемендәге
9-сы башҡорт гимназияһының
11-се класс уҡыусыһы.
Мәләүез ҡалаһы.
Көл-тупраҡҡа инде әйләнгән…
Әммә йәнем мең-мең быуат аша
Улар рухы менән бәйләнгән!» – тип яҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Абдулхаҡ Игебаев. Эйе, нисәмә йыл, быуат үтеп китһә лә, ата-бабаларыбыҙ рухы мәңгегә йөрәктәрҙә һаҡлана килгән.
Урал! Ниндәй изге, күңелгә яҡын ер! Аллаһы Тәғәләнән ҙур бүләк булып ҡалдырылған илаһи Урал ере! Ғорур сая тауҙар, сылтырап аҡҡан шишмәләр, зифа ҡайындар – һинең тәбиғәтең, ғәзиз төйәгем, бер һүҙ менән генә әйтеп үтерлек түгел, уны йыр ғына көйләй алыр…
Татлы солоҡ балы, шифалы, тән һәм күңел йәрәхәттәрен дауалаусы ҡымыҙ – бындай милли ризыҡтар тик һиндә генә бар, ғәзиз еркәйем! Һыҙылып аҡҡан ҡурай моңо ғына ни тора! Үлгәндәрҙе терелтер, яралыларҙы шәбәйтер ошо изге моң көпшәһе. Туған-тыумасаны йыйған шәжәрә байрамдары, кейеҙ баҫыу, ҡаҙ өмәһе, туй йолалары, һабантуйҙар үтә ҡыҙыҡ һәм фәһемле лә. Тыуған ауылым, атай йорто, йүгереп йөрөгән һуҡмаҡ юлдарым… Тәүге тапҡыр тәпәй баҫып, көндәремдең иң яҡтыларын һиндә ҡаршыланым. Бынан тыш, ҙур бүләк итеп, тылсымлы ҡораллы ла иттең мине, Уралым! Ул да булһа – туған әсә телем, башҡорт теле…
Сеү… Мин Уралдың тауышын ишеткәндәй булам… Эйе, Урал тауышы. “Юҡ, мин ышанмайым! Шулай яратҡас, һөйгәс, ни өсөн һуң мине һаҡламайҙар? Ни өсөн мин үҙемде кәмһетелгәндәй тоям? Ҡайҙа юғала бара тел асҡыстары, ата-бабаларығыҙ ҡалдырған ҡиммәттәр, йола-кәсептәр?” – тип ыңғырашты ла тынып ҡалды ул.
Миндәге ғәмһеҙлек бөттө, хәсрәтем ҡуҙғалды. Уйлана биргәс, һорауҙың ысынлап та урынлы булыуына төшөндөм. Йәнгә ғәзиз матурлыҡтар күҙ алдында шиңә бара, ата-бабаларыбыҙҙан ҡалған ҡомартҡылар онотола килә һәм, һыуҙар кәмегән шикелле, туған телебеҙ ҙә ҡорой. Был бик аяныслы.
Милли батырыбыҙ, бөйөк Салауат еребеҙ, халҡыбыҙ азатлығы өсөн үҙен аямай һуғыша. Бының өсөн уны язалап, мәңгелеккә һөргөнгә оҙаталар. Аяуһыҙ йәлләт язаларын татыған мәлдә Салауат үҙе тураһында уйлағандырмы? Рухи аҙыҡ ҡалдырыусы, халыҡ күңеленә нур сәсеүсе сәсәндәребеҙ, шағирҙарыбыҙ тырышып-тырмашып бушҡа ғына ижад иткәнме ни? “Башҡорттарым, уҡыу кәрәк, уҡыу кәрәк!” – тип кешеләр күңеленә аҡ юл ярыусы Аҡмуллабыҙ юҡҡа ғына ғилемгә өндәгәнме ни? Әлбиттә, юҡ! Салауат та, Аҡмулла ла – барыһы ла киләсәк быуын тураһында уйлаған. Уларҙың юлын дауам итеүселәр беҙ, киләсәк быуын, зәңгәр күк аҫтында, тыныс ерҙә бәхетле тормошта йәшәһен өсөн бар көсөн һалып көрәшкән. Ә беҙ уларҙың өмөтөн аҡлайбыҙмы һуң? Минеңсә, юҡ… Донъяның әлеге хәлен күрһәләр, уларҙы, киреһенсә, һары һағыш сорнап алыр ине…
“Кеше ҡайҙалыр ашыға, уҫаллана, йөҙҙәрендә яуызлыҡ уты уйнай”, – тигән һүҙҙәрҙе өләсәйемдән йыш ишетергә тура килә. Ысынлап та, күбеһе тыуған иленән ҡасып, сит ерҙәргә ашҡына. “Сит илдә солтан булғансы, үҙ илеңдә олтан бул” мәҡәле был хәлгә тап килеп кенә тора. Ниңәлер бәндә, бәхет эҙләп, алыҫтарға талпына. Ләкин яңы атҡан таңды тыуған төйәгеңдә ҡаршылау, меңләтә бәхет бит ул. Шулай сит ерҙәргә барып, үҙ теленән яҙғандар бихисап. Ҡатнаш ғаилә ҡороу арҡаһында башҡорт ҡаны сит ҡан менән ҡатнаша. Был осраҡта тел генә түгел, тарих та онотола. Тел – ул тылсымлы ҡорал. Тел бөтһә, халыҡ та юҡҡа сыҡты тигән һүҙ. Ә беҙ яйлап шуға барабыҙ ҙа.
Башҡорт теле бөтөнләй юғалғандай кеүек. Беренсенән, ғаиләлә бала тыуып, теле асылыу менән, ата-әсә уны үҙҙәренә сит телдә өндәшергә өйрәтә. Был – ҙур хата. Сөнки тәрбиәнең башы – ғаиләлә. Сабый саҡтан сит телгә һөйөү уянһа, үҫкәс, туған телен өйрәнеүгә теләк бер ҙә булмаясаҡ. Икенсенән, мәктәптәрҙе лә әйтеп үтергә кәрәктер. Башҡорт балалары башҡорт илендә иң тәүгеләрҙән булып үҙ телен өйрәнергә тейеш. Тик ниңәлер уҡыу йорттарында рус теле һәм әҙәбиәтенә бихисап дәрес бүленә, хатта берҙәм дәүләт имтиханында ла уҡыусылар тап ошо фәндән балдар мөһим тип һанай. Ә башҡорт теле дәрестәре күп осраҡта аҙаҡҡы урындарҙы биләй. Шуға күрә лә йәштәр күберәк рус телендә аралаша. Ниңә әле һин үҙ телеңдә һөйләшмәйһең, тиеүгә тиңдәштәремдең: “Был бит заманса күренеш. Башҡалар русса һөйләшкәндә, уларҙан артта ҡалырға йыйынмайым. Мин бер кемдән дә кәм түгелмен!” – тигән яуабы телде мыҫҡыл итеүҙе аңлата. Ә телеңде мыҫҡыллау – үҙ-үҙеңдән көлөү. Йәштәрҙең белемһеҙлеге лә шунан килә. Балалар тураһында әйтеп тораһы ла түгел. Күбеһе һүҙҙәрҙең асылын аңламай. Боронғо халыҡ ғөрөф-ғәҙәттәре, традициялары һаҡланмай. Артабан да шулай барһа, милләтебеҙ бөтөнләй юҡҡа сығасаҡ. Тик быны аңламауыбыҙ икеләтә үкенесле.
Эште ваҡытында башламау һуңлау тигәнде аңлатмай. “Ҡалған эшкә ҡар яуыр”, – тигән боронғолар. Туған телгә, тыуған илгә һөйөү хисен арттырыу ҙур көс талап итмәй. Бының өсөн бары тик ҙур теләк һәм берҙәмлек кенә кәрәк. Минең уйлауымса, был проблеманың хәл итеү юлын мәктәптәрҙә башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәре һанын арттырыуҙан башлау мөһимдер. Шулай уҡ һәр бер ҡалала, уҡыу йорттарында башҡорт теле менән бәйле ойошмалар, түңәрәктәр асыу кәрәк. Уларҙың фәһемле булыуы мөһим. Боронғо халыҡ йолаларының нисек башҡарылыуын һөйләү генә түгел, ә уларҙы күрһәтеп, уйын формаһында, йәйләүҙәрҙә, тәбиғәттә үткәреүе балаларҙың күңелендә ҡыҙыҡһыныу уятасаҡ. Ошолар телебеҙ үҫешенә ҙур йоғонто яһауына ышанам. Шулай уҡ хыял тоҡсайында Башҡорт халыҡ университетында уҡып сығыу теләге йәшәй. Ләкин бындай уҡыу йорто, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, әлегә юҡ. Йолалар, тел, музыка, бейеү, тарих һәм башҡа кафедралар булып, унда уҡыһам, минән дә бәхетлерәк кеше булмаҫ ине!
Барыһы ла – беҙҙең ҡулда. Тик беҙ генә киләсәк тарихты төҙөйбөҙ. Башҡорт моңон, телебеҙҙе юғалтһаҡ, донъябыҙҙан ни ҡалыр? Киләсәгем матур, милләтем һәм телем – башҡорт, динем – ислам, ырыуым – Ҡыпсаҡ булып ҡалһын өсөн йәнемде, ҡулдан килгәнсә бар көсөмдө һаласаҡмын. Алдағы тормошомда ниндәй генә хәл-ваҡиғалар көтһә лә, тамырҙарымдан башҡорт ҡаны аҡҡанда, бирешмәйәсәкмен! Азатлыҡ һәм тыуған ер хаҡын һаҡлап ҡалдырырға тырышасаҡмын.
“Сая бөркөт күктә осҡанда,
Һуҙылып аҡҡан саҡта ҡурай
моңдары,
Салауат рухлы уландар тере
саҡта,
Мәңге һөйләр башҡорт телкәйе!
Мәңге йәшәр башҡорт илкәйе! ” – тигән уйҙарым дөрөҫ булыр тигән ниәттәмен.
Теле барҙың – иле бар, тигән ата-бабаларыбыҙ. Ошо еремдән атлап йөрөгән сағымда, ҡапыл абынһам да: “Мин – башҡортмон! Беҙ бирешкәндәрҙән түгел!” – тип, күкрәгемде ҡағып, мәңге бөтмәҫ юлымдан атлауымды дауам итермен...
Гөлдәниә АҘНАБАЕВА,
Кинйә Арыҫланов исемендәге
9-сы башҡорт гимназияһының
11-се класс уҡыусыһы.
Мәләүез ҡалаһы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.
[/aviable]


c: text/html

text:
Аксессуарҙар
Аксессуарҙар
-
Шляпа (4)
-
Шеф-ашнаҡсы шляпа PDF форматында шаблон сигеүле буй сепрәк£ 1.73 Өҫтәргә корзину
-
Бала & Өлкәндәр күләме – Мал-Тыуар Шляпу – PDF файл выкройки£ 4.95 Өҫтәргә корзину
-
Ҡапсыҡҡа кейем-һалым PDF форматында шаблон сигеүле буй сепрәк – 4 Күләме (Баланың взрослому)£ 4.60 Өҫтәргә корзину
-
George Flat Cap PDF Sewing Pattern£ 4.03 Select options
-
Чехол өсөн гитара PDF форматында шаблон сигеүле буй сепрәк£ 6.33 Өҫтәргә корзину
-
Мини Top Hat шаблон форматында электрон копияһын алырға, PDF£ 5.18 Өҫтәргә корзину
-
Лоскутное алъяпҡыс PDF форматында шаблон сигеүле буй сепрәк£ 3.45 Өҫтәргә корзину
-
Стеганый Авент календарь PDF форматында шаблон сигеүле буй сепрәк£ 3.45 Өҫтәргә корзину

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Новости библиотеки
"Кемдә типмәне икән ул, комсомол йөрәге?"
1918 йылдың 29 октябрендә эшсе һәм крәҫтиән йәштәре союзының I Бөтә Рәсәй съезында Рәсәй йәштәренең коммунистик союзы – РКСМ ойошторола, 1924 йылда ул – Ленин комсомолы, ә 1926 йылда Бөтә Союз коммунистик йәштәр союзы тип үҙгәртелә. Комсомолдың данлы үткән юлы, намыҫлы хеҙмәт менән яуланған хәрби һәм хеҙмәт наградалары хәҙер тарихта ғына ҡалды. Әммә комсомол мәктәбен үткән күптәр уны бөгөн йәшлегенең иң сағыу һәм матур осоро тип иҫкә ала һәм уның эшмәкәрлеген, тәрбиәүи әһәмиәтен юғары баһалай. Бөгөн үҙәк китапхананың уҡыу залында "Кемдә типмәне икән ул, комсомол йөрәге?" тип исемләнгән тарихи дәүер кисәһе булып үтте.


text:
(«Ваҡыт!» гәзите, №7-8 (38-39), 27.07.2012)
Беҙ был («Яулыҡ, дини байрамдар кемгә ҡамасаулай?» һәм «Әҙәпле ҡатын-ҡыҙ – хазина» тигән) мәҡәләләрҙе Салауат районының урындағы башҡорт баҫмаһы – «Йүрүҙән» гәзитенең интернет-сайтынан алдыҡ. Аңлауыбыҙса, уларҙа «Иман» рубрикаһы актуаль темаларға һәм көслө, үткер итеп яҙылған материалдарға бай. Шуларҙың араһынан мосолман башҡорт халҡы өсөн иң ауыр һәм иң оят темаларҙың береһе булып ҡала килгән яулыҡ (хиджәб) мәсьәләһенә ҡағылышлыларын үҙебеҙҙең гәзиттә лә тәҡдим итмәксебеҙ. Ниңә район һәм ауыл кимәлендәге бәләкәй түрәләр тарафынан яулыҡ ябынған ҡатын-ҡыҙҙарға ҡарата агрессив көрәш бара – бөгөн дөйөм халыҡ алдында ҡалҡып сыҡҡан ошо ҙур проблемаға иғтибар йүнәлтелгән был мәҡәләләрҙә. Авторҙарҙың береһенә эйәреп, беҙ ҙә, «Ваҡыт!» гәзите, үҙ уҡыусыларыбыҙҙы ошо көнүҙәк мәсьәлә буйынса фекер алышырға саҡырабыҙ. Ә «Йүрүҙән» тигән яҡшы гәзит сығарыусы коллегаларыбыҙға, Аллаһы Тәғәлә иман, сәләмәтлек һәм бәрәкәт бирһен, тип теләп ҡалабыҙ.
Яулыҡ, дини байрамдар кемгә ҡамасаулай?
Йәки ни өсөн мосолман ҡәрҙәштәребеҙ ғәҙелһеҙлек менән көрәшергә мәжбүр?
Һуңғы йылдарҙа дин йәмғиәтебеҙҙә киң таралды. Һәр ауылда тиерлек мәсеттәр асыла, дини байрамдар үткәрелә, йәштәр никах уҡытып өйләнешә, бәпестәргә муллалар исем ҡуша.
Хәҙер урамдарҙа мосолманса кейенгән йәштәрҙе йыш күрергә була. Был иһә йәштәребеҙҙең иманға тартылыуы хаҡында һөйләй. Ләкин бөгөнгө Европа кейеменә күнеккән йәмғиәтебеҙ һаҡаллы, түбәтәй кейгән, хиджәб ябынған егет-ҡыҙҙарҙы ҡабул итергә әҙер түгел. Дини уҡыу йорттарын тамамлаған, мосолман ҡанундары менән йәшәгән, шуға ярашлы кейенгән йәштәргә эшкә урынлашыуы ла ауыр. Сөнки ундайҙарҙы күпселек эш биреүселәр өнәп етмәй. Хәҙер үҙәк телевидение, төрлө матбуғат биттәре мосолманса кейенгән кешеләрҙе ваһһабсылар, террорсылар, тип күрһәтеп, йәмғиәттә кире фекер тыуҙыра. Шуға күрә был мәсьәлә ике яҡлы бәхәскә алып килә.
«Һаҡаллы» һәм «яулыҡлы» йәштәр проблемаһын республика матбуғат баҫмалары ла күтәреп сыҡты, Өфөлә ошо мәсьәләгә арналған түңәрәк ҡор үткәрелде. Унда дин әһелдәре менән йәмәғәт һәм дәүләт эшмәкәрҙәре был бәхәсте ыңғай сисеү юлдарын эҙләне.
Беҙҙең районда ла бындай, мосолман кейеменә ҡарата, бәхәсле осраҡтар булғаны бар. Күптән түгел Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов граждандарҙы ҡабул иткәндә, бер ауылдың имам-хатибы уға уҡытыусы ҡатынының дини ҡанундарға ярашлы кейенеүенә мәғариф етәкселегенең ҡаршы килеүе һәм был үҙ сиратында гражданлыҡ хоҡуғының боҙолоуына илтеүе хаҡында һөйләне. Хөкүмәт вәкиле был ғәҙелһеҙлекте инҡар итмәне.
Район мәғариф бүлеге етәкселеге иһә мәктәп Уставына һылтана. Уҡытыусылар ошо ҡағиҙә-талаптарҙы үтәргә тейеш, тип баралар унда. Был да аңлашыла, балаларҙың күбеһенең ата-әсәһе хиджәб бөркәнеп, оҙон итәкле күлдәккә уранған уҡытыусыға риза булмаҫ ине. Сөнки Совет осорондағы быуын ул саҡтағы атеизм ҡарашлы яҙыусыларҙың балаларҙы мәҙрәсәләрҙә сыбыҡлап, төрлөсә язалап уҡытҡан «яуыз» абыстайҙарҙы, мулла-мәзиндәрҙе һүрәтләгән әҫәрҙәрен уҡып, аңына дин әһелдәре хаҡында кире фекер һеңдергән. Колхозлашыу заманында үҫкәндәр, пионерҙар, комсомолдар осоронда тәрбиәләнгәндәрҙең күптәре әле лә Аллаһты ла, мулланы ла танырға теләмәй. Ул төшөнсә бөгөнгө мәғариф системаһында ла һаҡланып килә. Мәктәп программаһына дин дәрестәрен индерергә ашыҡмайҙар бит.
Ә дин әһелдәре бының менән килешмәй. Райондың имам-мөхтәсибе Мөҙәрис хәҙрәт Фәрхиев былай ти: «Бөгөн Башҡорт дәүләт университетында, педагогия университет-училищеларында мосолман дине буйынса кейенеүсе студенттар бихисап. Уларға уҡырға, һөнәр алырға рөхсәт ителә, ә ни эшләп ошо белгестәр аҙаҡ мәктәптә уҡыта алмай? Улар бит яулыҡ ҡына ябынып йөрөй, йөҙ-ҡулдары асыҡ ҡала, ғәрәп илдәрендәге кеүек пәрәнжә ябынып йөрөһә, тағы бер хәл. Ҡайһы берәүҙәргә кейем генә түгел, Ураҙа, Ҡорбан ғәйете кеүек дини байрамдар ҙа хеҙмәткә хоҡуғын боҙа, имеш. ӘлхәмдүлиЛләһ, юғары дәүләт етәкселәре, депутаттар – барыһы ла дин яҡлы. Был дин мәсьәләләрен улар дөрөҫ хәл итеренә ышаныс бар».
Мөҙәрис хәҙрәт бөгөнгө эскелек, ғаиләләр тарҡалыуы, суицид осраҡтары күбәйеүенең диндең артта ҡалыуында күрә. Уның фекеренсә, балаларҙы тәрбиәләүҙә дин яҡшы роль уйнар ине. Йәмғиәттә тәртипһеҙлек, енәйәтселеккә лә урын ҡалмаҫ ине.
Ни тиһәң дә, бөгөн был мәсьәлә актуаль булып ҡала. Диндарҙар үҙ ҡанундарынан сыҡмаҫҡа тырыша, ә мәғариф ғәмәлдәге Устав менән эшләү яғында. Был ике яҡлы бәхәсте, бәлки, бергәләп хәл итеү юлын эҙләрбеҙ? Ошо темаға фекер алышырға саҡырабыҙ, хөрмәтле гәзит уҡыусылар!
Айҙар НОҒАМАНОВ.
18 октябрь, 2011 йыл.


text:
Баймаҡ районы Темәс ауылында республика мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең конференцияһында үҙешмәкәр сәнғәт коллективтарын үҫтереү буйынса бурыс ҡуйылғайны
Баймаҡ районы Темәс ауылында республика мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең конференцияһында үҙешмәкәр сәнғәт коллективтарын үҫтереү буйынса бурыс ҡуйылғайны
Республика башлығы Рөстәм Хәмитовтың ҡарары буйынса ун дүртенсе октябрҙә Борай районында «Таланттарҙың мең төҫө» исеме аҫтында республика смотр конкурсы старт алды. Сара республиканың туғыҙ төбәген урап үтәсәк.Әбйәлил районына барлығы күрше ете төбәктән хеҙмәт коллективтарынан торған ҡатнашыусылар йыйылды. Улар араһында төрлө һөнәр эйәләре‐ уҡытыусылар, янғын һүндереүселәр, тәрбиәселәр ҙә бар ине. Әйтергә кәрәк, иң тәүҙә һәр кем үҙ төбәгендә үҙешмәкәр смотрҙар үткәрә. Шуларҙың иң сағыуҙарын иһә хеҙмәт коллективтары фестивалға алып килгән.
Дөйөм алғанда, бындай конкурстар уҙғарыу, уларҙа ҡатнашыу ҙур әһәмиәткә эйә. Сөнки, әҙерлек барышында коллектив нығына һәм дуҫлаша. Икенсенән, ябай хеҙмәт кешеләре сәхнә түренә сығып күңелендә ятҡан ижади сағылыштарҙы, йәшерен һәләттәрҙе тулыһынса аса ала.
Конкурста иһә шулай уҡ һәр төбәктә мәҙәниәткә, ижадҡа булған мөнәсәбәт сағылды. Ҡайһы бер райондарҙың сығышында иһә яңғыҙ башҡарыусылар күберәк булһа, Баймаҡ районынан фестивалда барлығы йөҙгә яҡын кеше ҡатнашты.
Фестиваль ун бишенсе ноябргә тиклем республиканың төрлө төбәктәрендә үтәсәк. Иң сағыу хеҙмәт коллективтары иһә туғыҙынсы декабрь баш ҡаланың конгресс‐холында сығыш яһаясаҡ.


text:
Һайлау-2016
Дәүләт Думаһына депутаттар һайлауға әҙерлек әүҙем бара. Әле иң мөһим осорҙарҙың береһе – өгөтләү мәле. Әҙерлек барышын беҙҙең хәбәрселәр ҙә күҙәтә. Дәүләт автоматлаштырылған системаһы һайлау көнө бер ниндәй тотҡарлыҡһыҙ эшләргә тейеш. Килгән мәғлүмәт онлайн режимда күрһәтелеп барасаҡ. Системаны алдан тикшереү төп шарт. Кандидаттарҙың агитация материалдары, банерҙар, телевидение, радио аша үтәсәк роликтарҙың дөрөҫлөгө һәм законға ярашлы булыуын территориаль һайлау комиссиялары күҙәтә. Һайлауҙар ялыуһыҙ булмай. Урындағы мәсьәләләрҙе хәл итеүҙе һорап күптәр Рәсәй үҙәк комиссияһына мөрәжәт итә. Әгәр ялыуҙар тура беҙҙең исемгә ебәрелһә, улар тиҙерәк хәл ителер ине, ти Башҡортостан үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе. Һайлау кампанияһының барышын граждандарҙың һәм һайлау хоҡуҡтарын яҡлау гильдияһының төбәк бүлеге лә күҙәтә. Уларҙың төп маҡсаты – тауыш биреү законға ярашлы үтергә тейеш. Гильдияға теләгән һәр кем мөрәжәғәт итә ала. Ҡыҙыу линия һәм электрон адрес та булдырылған.
Хәбәрҙәр
Ни өсөн Сибайҙа Ветерандар урамында ашығыс ярҙам машиналары йөрөй алмай?
Сибайҙа Ветерандар урамындағы 9-сы йорт эргәһендә ашығыс ярҙам машинаһы юлға һибелгән ваҡ ташҡа батҡан. Шаһиттар хәбәр итеүенсә, Ветерандар урамындағы туғыҙынсы йорт ихатаһына ваҡ таш ташығандар. Машиналар көн һайын батып ултыра, тәгәрмәс аҫтынан ваҡ таштар ике метрға осоп китә.Ҡала хакимиәте...
Уралдағы ер тетрәүе сәбәпсе түгел
Өфөнөң Совет районындағы тарихи йорттарҙың береһендә йәшәгән кешеләр кис һайын ҡурҡыу тойғоһон баҫып йоҡларға ята. 111 йәшлек өй ҡыйығынан нигеҙенә тиклем серек. Әммә “емерек хәлдә” тигән дәрәжәһе элек булған, хәҙер юҡ. Лазовский урамындағы беренсе йорт 1907 йылда төҙөлгән. Тик бында йәшәгән...
Константин Толкачев кандидатураһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай рәйесе итеп тәҡдим ителде
“Берҙәм Рәсәй” сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһе Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтайҙың 6-сы саҡырылышының яңы рәйесе итеп йәнә Константин Толкачев кандидатураһын тәҡдим итте. Был урынға шулай уҡ Наил Ғиззәтуллиндың кандидатураһы тәҡдим ителгәйне. Күпселек тауыш менән Константин...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй оборона министрлығы Урта диңгеҙҙә Ил-20 самолеты һәләкәте өсөн Израиль ғәйепле, тип белдерҙе. Израиль, үҙ сиратында, Сүриә етәксеһе Башар Асад хөкүмәтен, Иран һәм “Хезболла” ойошмаһын ғәйепләй. Рәсми Мәскәү күп йылдар дауамында Сүриә биләмәһендә Израиль мәнфәғәттәрен иҫәпкә алып килде,...
«Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнгән күп балалы әсәләргә бер тапҡыр бирелә торған матди ярҙамдың күләме арта
2019 йылдың 1 ғинуарынан «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнгән күп балалы әсәләргә бер тапҡыр бирелә торған матди ярҙамдың күләме 17 мең 241 һумға етәсәк. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ошо туралағы указға ҡул ҡуйҙы. Республикала әле 46 меңгә яҡын күп балалы ғаилә йәшәй. Шуларҙан 7 мең...
Эсәр һыуға ҡытлыҡ юҡ
Октярбрьский ҡалаһында һыу менән тәьмин итеү системаһы төҙөлөшө тамамланды. Хәҙер ҡалала эсәр һыу мәсьәләһе хәл ителде. Яңы комплекс эшмәкәрлеге менән эш сәфәре ваҡытында Республика етәксеһе Рөстәм Зәки улы хәмитов танышты. Был лабораторияла эсәр һыу сифаты тикшерелә. Бының өсөн Октябрьский...
Әбйәлил районындағы аварияға бәйле яңы мәғлүмәттәр билдәле булды
Юл-транспорт фажиғәһендә бер кеше һәләк булған, өсәүһе йәрәхәтләнгән. Уларҙың икәүһе бик ауыр хәлдә. Кисә Әбйәлил районында Дэу Нексия һәм коляскалы Урал мотоциклы бәрелешкәйне. Өс тәгәрмәсле транспорт водителе һәләк булды.
Башҡортостанда урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһы уңышлы эшләй
Проект менән Рәсәй төбәктәре лә ҡыҙыҡһына. Башҡортостан хөкүмәтендә уҙған Президиум ултырышында программа 2030-сы йылға тиклем дауам итәсәк, тип билдәләнде. Уға ярашлы, документтың эшмәкәрлек итеү даирәләре киңәйә һәм проект 10 йүнәлеш буйынса тормошҡа ашырыласаҡ. Йәғни, халыҡтың күберәк...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй президенты Венгрия етәксеһе Виктор Орбан менән осрашты. Владимир Путин әйтеүенсә, ике ил араһында тауар әйләнеше, Европа берлегенең санкцияларына ҡарамаҫтан, тәүге ярты йылда ғына 30 процентҡа артҡан. Венгрия етәксеһе ике ил араһында финанстар һәм энергетика өлкәһендә бәйләнештәрҙе...
Яңы депутаттарға тантаналы рәүештә танытмалар тапшырыласаҡ
Әле Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙа ниндәй эштәр атҡарыла, яңы һайланған депутаттар ниндәй маҡсаттар менән йәшәй? Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың элекке вице-спикеры бүлмәһен бушатырға әҙерләнә. Хәҙер бында яңы һайланған депутат эшләйәсәк. Шағирә үҙе менән китаптарын, журналдар, докладтар һәм ҡулъяҙмаларын...
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың тәүге ултырышы 28 сентябргә билдәләнде
Республика башлығы Рөстәм зәки улы ошо туралағы указға ҡул ҡуйҙы.Республика парламентына депутат мандаттарын алты партия вәкилдәре алды. “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһенән 79, Рәсәй Коммунистар партияһынан - 15, ЛДПР-ҙан 7, Ғәҙел Рәсәйҙән-5, Рәсәй патриоттарынан-2, Йәшеләр фирҡәһенән 1 һәм үҙ-үҙен...
Башҡортостан кесе эшҡыуарлыҡты үҫтереү юлдарын тикшереү үҙәгенә әйләнә
Беҙгә кесе эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итергә кәрәк. Был турала мәскәүҙә ТАСС агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Республика башлығы белдерҙе. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, республика төбәк тулайым продуктының 30 проценты кесе һәм урта бизнесҡа тура килә, шул уҡ ваҡытта экспортҡа сығарылған...
Үтенес кире ҡағылды
Бөгөн республика юғары суды ришүәт алыуҙа ғәйепләнеүсе прокурорҙың аппелеция ғаризаһын тикшерҙе. Өфөнөң Киров районы суды үткән аҙнала уны ике айға һаҡ аҫтына алыу ҡарарын сығарғайны. Хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов беҙҙең студия менән тура эфирға сыға.
Башҡорт театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды. Федор Волков исемендәге награда профессиональ сәнғәтте үҫтереүгә көс һалған алдынғы коллективтарға тапшырыла. Премияны йыл һайын иң күбе 3 театр ала, уға 100 мең һумлыҡ аҡсалата дәртләндереү ҙә ҡаралған....
Өфө студенттары күреү мөмкинлегенән мәхрүмдәр өсөн донъяны аса
Улар баш ҡалалағы билдәле биналарҙың макеттарын төҙөй. Һуҡырҙар уларға ҡағылып таныша, экскурсия ҡыла ала. Студенттар проектты артабан үҫтереүгә 200 мең һумлыҡ грант та алған. Тағы ла ПВХ, пластик, биналарҙың макеттарын эшләүҙә төҙөлөштә ҡулланылған материалдарҙың барыһы ла тиерлек файҙаланыла....
Балалар поликлиникаларына 400 миллион һум
Башҡортостанда балалар поликлиникаларын ҡорамалдар менән өҫтәмә йыһазландырыуға яҡынса 400 миллион һум аҡса бүленә. Был маҡсатҡа федераль бюджеттан 292 миллион һум, республика ҡаҙнаһынан 108 миллион һум аҡса бүленә. Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был сара тәүге...
Күп балалы ғаиләләргә ярҙам
Киләһе йылдан Башҡортостанда өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә федераль бюджеттан да ярҙам ҡаралған. Әгәр быға тиклем төбәктәр өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә ярҙам күрһәтеүгә — 70, ә федераль үҙәк 30 процент бүлһә, киләһе йылдан был тәртип киреһенсәгә үҙгәрә. Шуға...
Демографик хәлде яҡшыртыуға 15 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә
Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығынанан хәбәр итеүҙәренсә, аҡса демографик хәлде яҡшыртыуҙан тыш, Рәсәй Президентының «май» Указдарын тормошҡа ашырыу барышында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен үҫтереүгә, республикала уңайлы инвестиция мөхите булдырыуға, дәүләт милкен файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген...
Өфөлә йәмәғәт транспортына юл хаҡы артты
Баш ҡаланың ҡайһы бер маршрут автобустарында хәҙер 30 һум түләргә тура килә. Быны бензинға хаҡтар артыуы менән аңлаталар. Мәҫәлән, Дим биҫтәһенә хаҡы быға тиклем 25 һум торһа, 15 сентябрҙән ул 30 - ға етте. Биҫтәнең үҫеүе, күпселек халыҡтың Өфөлә эшләүен иҫәпкә алғанда, был яңылыҡ пассажирҙарҙы...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй һәм Төркиә 15-се октябргә тиклем Сүриәнең Идлиб виләйәтендә хөкүмәт ғәскәрҙәре һәм ҡораллы оппозиция араһында махсус биләмә булдырырға һөйләшеп килеште. Владимир Путин менән Рәжәп Эрдоган араһындағы һөйләшеүҙәрҙең төп һөҙөмтәһе шунан ғибәрәт. Хәбәрселәр алдында сығыш яһап Рәсәй...
Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә ТАСС агентлығында хәбәрселәр менән осрашты
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн Мәскәүҙә ТАСС агентлығында Рәсәй һәм сит илдәрҙең киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре менән осраша. Ул ШОС һәм БРИКС илдәренең Өфөлә үтәсәк бәләкәй эшҡыуарлыҡ форумына арнала. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, эшҡыуарлыҡ иҡтисадты яңы кимәлгә сығара ала. ШОС...
Теүәл ун йыл элек Башҡортостандың Дәүләт гимнының һүҙҙәре ҡабул ителде
Ун биш йыл Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Иҙрисов ижад иткән гимн көйө һүҙһеҙ генә яңғыраны, ә 2008 йылда көйгә Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, шағир Рәшит Шәкүр һәм Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбай һүҙҙәре ҡушылып, республикабыҙҙың дәүләт символы тулыланды....
Ут һүндерелде, ауылдарға ҡурҡыныс янамай
Ырымбур өлкәһендә сыҡҡан дала янғынын ике төбәк сигендә урынлашҡан ауылдарға янамай. Был хаҡта бөгөн Республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан хәбәр иттеләр. Ҡоро үлән янып китеү сәбәпле кисә Медногорск ҡалаһында ғәҙәттән тыш хәл индерелгәйне. Ут Ейәнсура районы сигендә урынлашҡан бер-нисә...
Цифралы десант Баймаҡта
Рәсәй-Башҡортостан каналының “Цифралы десанты” республика буйлап үҙенең сәйәхәтен дауам итә. “Башҡортостан” дәүләт теллерадиокомпанияһы һәм РТРС хеҙмәткәрҙәре Баймаҡҡа барып, цифралы телевидениеның үҙенсәлектәре менән урындағы халыҡты таныштырҙы. «Рәсәй-Башҡортостан» телеканалының цифралы десанты...
Республикала картуф йыйыу миҙгеле башланды
Хужалыҡтар быйылғы уңыш үткән йылдарҙағынан күпкә мулыраҡ, тип белдерә. Быйыл Башҡортостанда 60 меңгә яҡын гектарҙа картуф сәселгән. Дания һәм Эрнест Кәримовтар өсөн картуф сәсеү һәм уны йыйып алыу айырым бер йолаға әйәләнгән. Улар йылда бер төптән кәм тигәндә 10-ға яғын картуф ала. Уның сере...
Башҡортостанда һөт тармағын үҫтереү программаһы раҫланды
Программа 2030 йылға тиклем иҫәпләнгән. Уны тормошҡа ашырыуға 37 миллиард һум аҡса йәлеп ителә, уның– 35 миллиард һумы – бюджеттан тыш сығанаҡтарға тура килә. Программа республика баҙарын урындағы һөт ризыҡтары менән тәьмин итеүҙе арттырыуға булышлыҡ итер, тип көтөлә. Төбәктә 20-...
Башҡортостан – Рәсәйҙә тауар балы етештереү буйынса беренсе урында
Был хаҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов 2021 йылда умартасылыҡ буйынса «Апимондия» халыҡ-ара конгресына әҙерлек мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә белдерҙе. . Республикала 350 мең күс иҫәпләнә, йыл һайын 5-6 мең тонна тауар балы етештерелә. Ул илебеҙҙә етештерелгән бөтә тауар балының һигеҙ проценты...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
“Мангхут” дауылы Ҡытайға ябырылды. Гонконгта 900 авиарейс кисектерелгән. Макаола диңгеҙ, һауа транспорты хәрәкәте туҡтатылған. Тайфун сәбәпле, шулай уҡ Макаола тарихта тәүге тапҡыр уйын автоматтары салондары ябылған. Синоптиктар мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ел тиҙлеге сәғәтенә 205 километрға етә....
Башҡортостанда эшһеҙҙәр кәмегән
Башҡортостанда эшһеҙлек 2013 йыл менән сағыштырғанда биш тапҡырға кәмегән. Был хаҡта республика башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәрендә 50 мең буш эш урыны тәҡдим ителә. Рөстәм Зәки улы билдәләүенсә, эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәлен яҡшрытыу буйынса етди саралар күрелә...
Башҡортостанда онкологиянан үлем осраҡтары артҡан
Республикала яман шештән вафат булыусылар һаны 7% артҡан.Илдең 30 төбәгендә был ауырыуға бәйле хәл киҫкен булып ҡала. Белгестәр фекеренсә, онкологиянан үлем осраҡтары артыуының сәбәбе — махсус медицина ярҙамының аҙ булыуына бәйле.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитетында Мәғлүмәт сәйәсәте, Мәғариф һәм фән комиссиялары “Башҡорт телендәге киң мәғлүмәт сараларында әҙәби тел ҡағиҙәләрен һаҡлау” темаһына киңәйтелгән ултырыш үткәрҙе. Сараны комиссия рәйесе Артур Дәүләтбәков алып барҙы.
Көн тәртибе һәм сығыш яһаусылар менән таныштырғандан һуң, Артур Хәсән улы: “Бер-беребеҙҙе ғәйепләмәй генә, матбуғат баҫмаларында тел йәһәтенән киткән хаталар тураһында һөйләгән докладсыларҙы тыңлайыҡ. Доклад яһаусылар килтергән миҫалдарға иғтибар итеп, башҡаса хаталарға юл ҡуймайыҡ тип, күҙгә-күҙ ҡарап һөйләшеүгә саҡырам”, – тине.
“Юлдаш” радиоһының теле” тип аталған сығышында гәзитебеҙҙең үҙ хәбәрсеһе Ансар Нуретдинов дикторҙар тарафынан йыш ебәрелгән хаталарҙы миҫалдар менән нигеҙләп һанап үтте. “Гәзит һәм журналдарҙа әҙәби тел нормаларын һаҡлау” тураһында БДУ-ның башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетының журналистика кафедраһы профессоры, филология фәндәре докторы Фәнил Күзбәков сығыш яһаны. БДУ-ның Бөрө филиалы доценты Гөлнур Ҡасҡынова алты район баҫмаларын берләштергән “Йәнтөйәк” тип исемләнгән гәзиттең һуңғы һандарына, Нефтекамала нәшер ителгән “Ҡурай” гәзитенең стиленә байҡау яһаны.
Матбуғат һәм киң мәғлүмәт агентлығы етәксеһе урынбаҫары Марат Ғәзизов, сығыш яһағандарҙы тыңлағандан һуң, үҙ фекере менән уртаҡлашты.
– Күтәргән мәсьәләләрҙең тамыры, нисек кенә булмаһын, кадрҙар әҙерләүгә барып тоташа. Матбуғат саралары, юғары уҡыу йорттары араһында тығыҙ бәйләнеш булдырыу мөһим. Бөгөн ҡайһы гәзиттең генә баш мөхәррирен тотоп һорама, юғары уҡыу йортонан сейле-бешле кадрҙар килә, тип әйтәсәк. Уларҙы эшкә өйрәтеп алыу күп ваҡыт талап итә. Бер-ике йылда йәш белгес ҡәләмен шымартып ала ла аҡсалыраҡ ергә эшкә китә. Бөгөн күтәрелгән проблема шул тиклем етди икән, әйҙәгеҙ журналистарҙы йыйып семинар, конференциялар үткәрәйек. Агентлыҡ йыл әйләнәһенә район һәм ҡала гәзиттәренең хеҙмәткәрҙәре менән берлектә тиҫтәләгән семинар ойоштора. Шулай ҙа, бөгөнгө саранан һуң, БДУ-ның журналистика кафедраһы нигеҙендә киңәйтелгән фәнни-ғәмәли конференция уҙғарыуҙың кәрәклегенә инандым, – тине Марат Әсҡәт улы.
Сарала утыҙҙан ашыу кеше ҡатнашты. Уларҙың һәр береһе – башҡорт теленең киләсәге өсөн янып-көйгән шәхестәр. Әлеге ултырышта күтәрелгән мәсьәләләрҙе хәл итеү, киләсәктә ошондай хаталарҙы бөтөрөү юлдарын да һәр кем үҙенсә күрә. Вәкил Хажин, Гүзәл Хәсәнова, Нурислам Ҡалмантаев, Фәнзил Санъяров, Сәлмән Ярмуллин, Луиза Сәмситова, Вельмир Аҙнаев, Миңдебай Юлмөхәмәтов, Мөнир Ҡунафин, Рөстәм Нурыев, Әхмәр Үтәбай тос фекерҙәре менән сығыш яһаны. Улар нигеҙендә комиссия ҡарар сығарҙы. Был йүнәлештәге артабанғы эш тап ошо ҡарарға нигеҙләнеп атҡарыласаҡ.


text:
Йәй. Бөтәһе лә рәхәтләнеп ял иткәндә Әбделмәмбәт мәктәбенең гер күтәреүселәре һаман спорт залында. “Ни эшләйҙәр?” — тиһегеҙме? Улар: Марсель Ибәтуллин, Нәйлә Ғәлина, Айбулат Сөләймәнов, Алина менән Батырша Боҫҡоновтар ал-ял белмәй ярышҡа әҙерләнә. Шулай көс йыя-йыя, улар 25 июнь иртәһендә физкультура уҡытыусыһы Зиннур Боҫҡонов етәкселегендә Беларусь Республикаһының баш ҡалаһы Минскиға гер спорты оҫталары араһындағы донъя чемпионатына юлланды.
Район, зона, республика күләмендә сығыш яһап, тәжрибә туплаған спортсыларыбыҙ сит илдә лә һынатманы. Биш уҡыусы ла, классик йүнәлештә көс һынашып, үҙ йәше һәм ауырлыҡ категорияһы буйынса 1-се урынды алыуға өлгәште. Тырышҡан – ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан, тиҙәр бит. Тырышлыҡ еңеүҙәргә илтә. Район, республика, ил данын күтәргән Әбделмәмбәт уҡыусылары яңы ерҙәр, яңы ҡалалар күреп, киләсәккә ҙур пландар, матур тәьҫораттар менән ҡайтты.
— Гер күтәреү менән VII кластан шөғөлләнәм. Бына инде дүрт йыл ауыр атлетика менән дуҫмын. Быға тиклем Белорет, Ағиҙел, Стәрлетамаҡ, Мәләүез ҡалаларында ярыштарҙа даими ҡатнашып, тик призлы урындар алып киләм. Минскиҙа үткән ярышта 16 килолыҡ герҙе 120 тапҡыр күтәрҙем. Сит илгә сығыуым беренсегә, әммә һуңғыһы булмаҫына ышанам, – тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты класташым Айбулат Сөләймәнов.
Быйыл IX класҡа барасаҡ Марсель Ибәтуллин да ярыштан ҙур ниәттәр менән ҡайтҡан.
— V класта уҡығанда өлкән ағайҙарға эйәреп, тәүге тапҡыр гер күтәреп ҡараным, шунан алып был спорт төрөн үҙ итәм. Башлап китеүе, әлбиттә, еңелдән булманы. Уңыштарыма уҡытыусым Зиннур Ғүмәр улының да йоғонтоһо бик ҙур. Сит илгә ярышҡа барыу ҡурҡытманы, киреһенсә, сәмләнеп әҙерләндек. Төрлө төбәктән килгән спортсылар күпкә тәжрибәле булһа ла, һынатманыҡ. Тырышыуыбыҙҙың бушҡа китмәүенә бик шатмын. Гер күтәреү үҙемә бик оҡшай, сөнки егет кеше көслө, физик яҡтан ныҡ булырға тейеш тип һанайым, — ти ул.
Тырышып гер күтәргән Батырша Боҫҡоновҡа ҡарап, мәктәбебеҙҙә спорттың киләсәге өмөтлө, тигән уйға киләһең. Быйыл III класты ғына тамамлауына ҡарамаҫтан, спорт менән етди шөғөлләнә ул. Йәш спортсы дүрт килолыҡ герҙе 3 минут эсендә 89 тапҡыр күтәргән. Бынан тыш, Айбулат, Марсель, Батырша ҡышын үҙҙәрен хоккейсы итеп таныта, волейболды, футболды, лаптаны, көрәште лә үҙ итәләр.
Нәйлә Ғәлина менән Алина Боҫҡонова 10 — 14 килолыҡ герҙәр менән эш итеп, үҙ йәше, ауырлыҡ категорияһында ал бирмәне. Башҡорт ҡыҙҙарының саялығын тағы ла бер раҫлап ҡайтыуҙары беҙҙең өсөн ҙур ҡыуаныс!
Ғөмүмән, был биш уҡыусы өсөн йәй ҙур сәйәхәт, бай иҫтәлектәр менән башланып китте. Ҡайтҡанда баш ҡалабыҙ Мәскәү менән танышыу, иҫтәлекле урындарында булыу — үҙе ҙур бәхет. Ошондай ҡыҙыҡлы ла, мауыҡтырғыс та сәфәр бүләк иткәндәре өсөн етәкселәре Зиннур Ғүмәр улы Боҫҡоновҡа, мәктәп директоры Инсур Рәмил улы Үтәбаевҡа, бағыусыларға бик рәхмәтле улар.
Әленән-әле яңы ҡалалар, Яңы үрҙәр яулаған уҡыусыларға “Афарин” тип әйтергә ҡала. Уларға тағы ла ҙурыраҡ бейеклектәргә үрләргә насип булһын!


text:
"Башҡорт пираттары" алтын өсөн көрәшергә ниәтләй
Башҡортостандың следж-хоккей буйынса командаһы чемпионатҡа әҙеләнә. 17 кешенән торған командала чемпионатҡа әҙерлек етди бара. Әбйәлил районынан килгән Флорид Кәримов командала бер ай элек кенә шөғөлләнә башлауына ҡарамаҫтан, һиҙелерлек уңыштарға өлгәшкән дә инде. Следж-хоккей Паралимпиадаға ингән спорт төрө. Уйынсылар махсус саналарҙа йөрөй һәм ике сәкән менән ҡораллана. Шулай ҙа күнекмәләргә ғәҙәти хоккейсылар кеүек үк көн һайын йөрөргә кәрәк, ти Айрат Уразаев. Рәсәйҙә спорттың был төрө менән алты команда шөғөлләнә. Өфө командаһын туплау тәжрибәле следж-хоккейсы Алексей Канатниковҡа йөкмәтелгән. Команданың етәксеһе Алексей Канатников билдәләүенсә, бер йыл эсендә спортсылар бик күпкә өйрәнә. Командала шөғөлләнергә теләгән 60-ҡа яҡын кеше араһынан бары тик 17-һен генә һайлап алғандар, сөнки экипировкаға етерлек аҡса бүленмәй, ти тренер.Был саналар спортсылар өсөн яңыраҡ ҡына ҡайтарылған. Улар үҙебеҙҙең илдә заказ буйынса һәр бер хоккейсыға яраҡлаштырып эшәнгән. Әйткәндәй, улар элекке Канадала эшләнгәндәргә ҡарағанда еңелерәк тә, уңайлыраҡ та. Следж-хоккей клубы бер йыл элек Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт Министрлығы, республиканың хоккей федерацияһы һәм «Салауат Юлаев» хоккей клубы ярҙамында барлыҡҡа килә. Әле бында 15 йәштән алып 34 йәшкәсә спортсылар шөғөлләнә. Киләсәктә республиканың следж-хоккей командаһына финанс яҡтан ярҙам күрһәткәндә, тағы ла бер-нисә команда туплау ҙа күҙ уңында тотола, ти тренер Алексей Канатников.
Хәбәрҙәр
Башҡорт театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды. Федор Волков исемендәге награда профессиональ сәнғәтте үҫтереүгә көс һалған алдынғы коллективтарға тапшырыла. Премияны йыл һайын иң күбе 3 театр ала, уға 100 мең һумлыҡ аҡсалата дәртләндереү ҙә ҡаралған....
Өфө студенттары күреү мөмкинлегенән мәхрүмдәр өсөн донъяны аса
Улар баш ҡалалағы билдәле биналарҙың макеттарын төҙөй. Һуҡырҙар уларға ҡағылып таныша, экскурсия ҡыла ала. Студенттар проектты артабан үҫтереүгә 200 мең һумлыҡ грант та алған. Тағы ла ПВХ, пластик, биналарҙың макеттарын эшләүҙә төҙөлөштә ҡулланылған материалдарҙың барыһы ла тиерлек файҙаланыла....
Балалар поликлиникаларына 400 миллион һум
Башҡортостанда балалар поликлиникаларын ҡорамалдар менән өҫтәмә йыһазландырыуға яҡынса 400 миллион һум аҡса бүленә. Был маҡсатҡа федераль бюджеттан 292 миллион һум, республика ҡаҙнаһынан 108 миллион һум аҡса бүленә. Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был сара тәүге...
Күп балалы ғаиләләргә ярҙам
Киләһе йылдан Башҡортостанда өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә федераль бюджеттан да ярҙам ҡаралған. Әгәр быға тиклем төбәктәр өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә ярҙам күрһәтеүгә — 70, ә федераль үҙәк 30 процент бүлһә, киләһе йылдан был тәртип киреһенсәгә үҙгәрә. Шуға...
Демографик хәлде яҡшыртыуға 15 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә
Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығынанан хәбәр итеүҙәренсә, аҡса демографик хәлде яҡшыртыуҙан тыш, Рәсәй Президентының «май» Указдарын тормошҡа ашырыу барышында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен үҫтереүгә, республикала уңайлы инвестиция мөхите булдырыуға, дәүләт милкен файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген...
Өфөлә йәмәғәт транспортына юл хаҡы артты
Баш ҡаланың ҡайһы бер маршрут автобустарында хәҙер 30 һум түләргә тура килә. Быны бензинға хаҡтар артыуы менән аңлаталар. Мәҫәлән, Дим биҫтәһенә хаҡы быға тиклем 25 һум торһа, 15 сентябрҙән ул 30 - ға етте. Биҫтәнең үҫеүе, күпселек халыҡтың Өфөлә эшләүен иҫәпкә алғанда, был яңылыҡ пассажирҙарҙы...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй һәм Төркиә 15-се октябргә тиклем Сүриәнең Идлиб виләйәтендә хөкүмәт ғәскәрҙәре һәм ҡораллы оппозиция араһында махсус биләмә булдырырға һөйләшеп килеште. Владимир Путин менән Рәжәп Эрдоган араһындағы һөйләшеүҙәрҙең төп һөҙөмтәһе шунан ғибәрәт. Хәбәрселәр алдында сығыш яһап Рәсәй...
Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә ТАСС агентлығында хәбәрселәр менән осрашты
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн Мәскәүҙә ТАСС агентлығында Рәсәй һәм сит илдәрҙең киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре менән осраша. Ул ШОС һәм БРИКС илдәренең Өфөлә үтәсәк бәләкәй эшҡыуарлыҡ форумына арнала. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, эшҡыуарлыҡ иҡтисадты яңы кимәлгә сығара ала. ШОС...
Теүәл ун йыл элек Башҡортостандың Дәүләт гимнының һүҙҙәре ҡабул ителде
Ун биш йыл Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Иҙрисов ижад иткән гимн көйө һүҙһеҙ генә яңғыраны, ә 2008 йылда көйгә Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, шағир Рәшит Шәкүр һәм Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбай һүҙҙәре ҡушылып, республикабыҙҙың дәүләт символы тулыланды....
Ут һүндерелде, ауылдарға ҡурҡыныс янамай
Ырымбур өлкәһендә сыҡҡан дала янғынын ике төбәк сигендә урынлашҡан ауылдарға янамай. Был хаҡта бөгөн Республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан хәбәр иттеләр. Ҡоро үлән янып китеү сәбәпле кисә Медногорск ҡалаһында ғәҙәттән тыш хәл индерелгәйне. Ут Ейәнсура районы сигендә урынлашҡан бер-нисә...
Цифралы десант Баймаҡта
Рәсәй-Башҡортостан каналының “Цифралы десанты” республика буйлап үҙенең сәйәхәтен дауам итә. “Башҡортостан” дәүләт теллерадиокомпанияһы һәм РТРС хеҙмәткәрҙәре Баймаҡҡа барып, цифралы телевидениеның үҙенсәлектәре менән урындағы халыҡты таныштырҙы. «Рәсәй-Башҡортостан» телеканалының цифралы десанты...
Республикала картуф йыйыу миҙгеле башланды
Хужалыҡтар быйылғы уңыш үткән йылдарҙағынан күпкә мулыраҡ, тип белдерә. Быйыл Башҡортостанда 60 меңгә яҡын гектарҙа картуф сәселгән. Дания һәм Эрнест Кәримовтар өсөн картуф сәсеү һәм уны йыйып алыу айырым бер йолаға әйәләнгән. Улар йылда бер төптән кәм тигәндә 10-ға яғын картуф ала. Уның сере...
Башҡортостанда һөт тармағын үҫтереү программаһы раҫланды
Программа 2030 йылға тиклем иҫәпләнгән. Уны тормошҡа ашырыуға 37 миллиард һум аҡса йәлеп ителә, уның– 35 миллиард һумы – бюджеттан тыш сығанаҡтарға тура килә. Программа республика баҙарын урындағы һөт ризыҡтары менән тәьмин итеүҙе арттырыуға булышлыҡ итер, тип көтөлә. Төбәктә 20-...
Башҡортостан – Рәсәйҙә тауар балы етештереү буйынса беренсе урында
Был хаҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов 2021 йылда умартасылыҡ буйынса «Апимондия» халыҡ-ара конгресына әҙерлек мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә белдерҙе. . Республикала 350 мең күс иҫәпләнә, йыл һайын 5-6 мең тонна тауар балы етештерелә. Ул илебеҙҙә етештерелгән бөтә тауар балының һигеҙ проценты...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
“Мангхут” дауылы Ҡытайға ябырылды. Гонконгта 900 авиарейс кисектерелгән. Макаола диңгеҙ, һауа транспорты хәрәкәте туҡтатылған. Тайфун сәбәпле, шулай уҡ Макаола тарихта тәүге тапҡыр уйын автоматтары салондары ябылған. Синоптиктар мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ел тиҙлеге сәғәтенә 205 километрға етә....
Башҡортостанда эшһеҙҙәр кәмегән
Башҡортостанда эшһеҙлек 2013 йыл менән сағыштырғанда биш тапҡырға кәмегән. Был хаҡта республика башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәрендә 50 мең буш эш урыны тәҡдим ителә. Рөстәм Зәки улы билдәләүенсә, эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәлен яҡшрытыу буйынса етди саралар күрелә...
Башҡортостанда онкологиянан үлем осраҡтары артҡан
Республикала яман шештән вафат булыусылар һаны 7% артҡан.Илдең 30 төбәгендә был ауырыуға бәйле хәл киҫкен булып ҡала. Белгестәр фекеренсә, онкологиянан үлем осраҡтары артыуының сәбәбе — махсус медицина ярҙамының аҙ булыуына бәйле.
Башгидрометүҙәк Агиҙел йылғаһының һайайыуы тураһында иҫкәртә
Йылғаның кимәле 10 көн дауамында 120 сантиметрға төшкән. Бындай хәл 2012 йылдың сентябрь айында теркәлгәйне. Унда Ағиҙел 161 сантиметрға тиклемге кимәлгә еткәйне. Әле һыуһаҡлағыстарҙа һыу бар. Предприятиялар ғәҙәттәге режимда эшләй. Әгәр ҙә һауа шарттары ошолай була ҡалһа, Ағиҙелдең кимәле тағы ла...
Бөрйән районында 3 гектарҙан ашыу майҙанда урман яна
Бөгөн алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, ут һүндерелмәгән. Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тәбиғи янғындар хәүефе тураһында бынан бер-нисә көн элек үк иҫкәрткәйне. 15 сентябрҙән Башҡортостанда 5 класлы янғын хәүефе иғлан ителгән, төбәктә янғын сығыу ихтималлығы 20 сентябргә...
45 әсәгә "Әсәлек даны" миҙалы тапшырылды
Бөгөн Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова төбәк башлығы Рөстәм Зәки улы исеменән 45 әсәгә "Әсәлек даны" миҙалын тапшырҙы. Әсә булыу бәхетен тойоп йәшәгән һәм башҡа йәш әсәләргә, ҡыҙ-ҡырҡынға өлгө булған ҡатындар залда. Уларҙың һәр береһе тормош мәғәнәһен бала тәрбиәләүҙә...
Цифралы десант Баймаҡта
Рәсәй-Башҡортостан каналының “Цифралы десанты” республика буйлап үҙенең сәйәхәтен дауам итә. Бөгөн “Башҡортостан” дәүләт теллерадиокомпанияһы һәм РТРС хеҙмәткәрҙәре Баймаҡҡа барып, цифралы телевидениеның үҙенсәлектәре менән урындағы халыҡты таныштырасаҡ.
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Көнсығыш хәрби округы биләмәһендә рәсәй Ҡораллы көстәренең “Көнсығыш-2018” тип аталған күнекмәләре үтә. Маневрҙарҙың өсөнсө көнөндә Рәсәй һәм Ҡытай десантсылары вертолеттан төшөп шартлы дошмандың позицияларын утҡа тотто. Рәсәй, Ҡытай, Монголия Ҡораллы көстәренең “Көнсығыш-2018” ...
Ер һатып алып йорт төҙөргәме әллә әҙер яңы фатирға күсергәме?
Был һорау хәҙер күп ғаиләләрҙе борсой. Быйыл ғинуарҙан алып июлгә тиклем генә Башҡортостан халҡы 29 меңдән артыҡ торлаҡ кредитын рәсмилләштергән. Халыҡтың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн ниндәй саралар күрелә? Нурмөхәмәтовтар ғаиләһе быға тиклем эш урынынан бирелгән фатирҙа йәшәгән. Балалары ...
Киләһе аҙнанан Башҡортостанда көндәрҙе һыуытасаҡ
Аҙна уртаһынан һауа температураһы 10 градусҡа тиклем төшәсәк. Ямғыр яуасаҡ. Ял көндәре 22 һәм 23 сентябрҙә тағы ла нығыраҡ һыуытасаҡ, тип хәбәр итә синоптиктар.
Республикабыҙҙы һәм башҡорт балын донъяға танытыу йәһәтенән был ғәйәт мөһим сара
Бер-нисә минут элек кенә Республика йортонда Апимондия конгресын үткәреү һәм ойоштороу буйынса кәңәшмә тамамланып тора. Башҡортостан етәксеһе Рөстәм Зәки улы сығыш яһап, әҙерлекте тиҙләтергә ҡушты. Республикабыҙҙы һәм башҡорт балын донъяға танытыу йәһәтенән был ғәйәт мөһим сара, тине Рөстәм Хәмитов...
Өфө “Шаляпин кистәре “ Халыҡ-ара опера сәнғәте фестиавлен ҡаршы ала
Фестиваль күптән көтөлгән опера - Фауст менән асыласаҡ. Тәүге премьера көнөндә операның Мефистофель партияһында яҡташыбыҙ, Башҡортостандың халыҡ артисы, Мариин театры солисы Асҡар Абдразаҡовтың сәхнәгә сығыуы көтөлә. Әле һуңғы репетициялар бара. Доктор Фаустың тарихы – романтик-композиторҙарҙың...
Уңған ҡулда-бәрәкәт
Күмертау ҡалаһында йәшәүсе Владимир Лопин баҡсаһында виноградтың 180 сортын үҫтерә. Теүәл егерме йыл Владимир Лопин виноград үҫтереү эше менән мауыға. Баҡсасылыҡ менән шөғөлләнгән уҙаманға танышы бер нисә виноград ҡауығын килтерә. Тәүҙә һынау өсөн генә уны ултыртып ҡараным, ә хәҙер...
Хеҙмәт кешеһенең именлеге һағында
Башҡортостанда социаль-хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләү эшмәкәрлеге сирек быуатлыҡ юбилейын билдәләй. Өс яҡлы комиссияның сираттағы ултырышы тантаналы шарттарҙа үтте.Власть, бизнес һәм профсоздар араһындағы хеҙмәттәшлек өлкәһендә Башҡортостан туплаған тәжрибә Рәсәй төбәктәре өсөн өлгө. Ошо хаҡта Өс...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Көнсығыш хәрби округы биләмәһендә Рәсәй Ҡораллы көстәренең “Көнсығыш-2018” тип аталған хәрби күнекмәләре үтә. 1981 йылдан алып ғәскәрҙәрҙең хәрби әҙерлеген тикшереү буйынса бындай күләмле маневр үткәрелгәне юҡ ине. Һиндостанда хажиҙар менән автобус тау юлынан осҡан. 50 кеше һәләк булған, 20...
Халыҡ барыбер риза түгел
Өфөлә Менделеев урамындағы 16 ҡатлы йорттар араһында автомобиль ҡуйыу урыны эшләргә уйлайҙар. Әммә халыҡ әйтеүенсә, бында тотонолған машиналар һатыу баҙары буласаҡ. Ошо сәбәпле йорттарҙа йәшәүселәр урам йыйыны үткәрҙе. Дүрт ейән-ейәнсәргә өләсәй булып өлгөргән Әнисә Мусина кескәйҙәре өсөн...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Аҡ ала тумыртҡа
Аҡ ала тумыртҡа, аҡ сыбар тумыртҡа(рус. Белоспи́нный дя́тел, лат. Dendrocopos leucotos) — тумыртҡалар ғаиләһенән булған оҙон үткер суҡышы менән ағасты соҡоп тапҡан ем менән туҡлана торған урман ҡошо.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡтан ҙурыраҡ. Кәүҙәһенең аҫҡы яғы аҡ, һырты ҡара таплы аҡ. Ҡанаттары, ҡойроғо аҡ һыҙыҡлы ҡара төҫтә. Түбәһе һәм ҡойроҡ аҫты сағыу ҡыҙыл. Башҡа тумыртҡаларҙан аҡ төҫтәге һырты менән айырыла. Көслө һәм әсе тауышлы: «кик-кик-кик» 'йәкн яңғырауыҡлы: «ҡыжжжҡ-ҡыжжжҡ».
Ағас бөжәктәре, уларҙың ҡурсаҡтары менән туҡлана. Ултыраҡ ҡош. Киң генә таралған. Ағас ҡыуыштарында оялай. 5—6 бөртөк аҡ йомортҡаһы (була. Зарарлы бөжәк¬тәрҙе ҡырып, ҙур файҙа килтерә.
Ылыҫлы урмандарҙа йәшәй. Ағас ҡыуышында оя ҡоралар. Үҙағасты суҡышы менән соҡоп алған ҡарышлауҡтар менән туҡлана. Инә һәм ата тумыртҡа тотороҡло пар төҙөйҙәр. Йомортҡаны икеһе лә алмашлап баҫалар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- А. И. Иванов, Е. В. Козлова, Л. А. Портенко, А. Я. Тугаринов. 2. // Птицы СССР — М.: Издательство Академии наук СССР, 1953. — 344 с. (рус.)


text:
- Подробности
- Просмотров: 516
ВЕРНИКОВСКИЙ Александр Иосифович (25.6.1867, Өфө губ. Бәләбәй өйәҙе Верниковский утары — 16.1. 1928, Өфө), дәүләт эшмәкәре. Титулярный советник. Дворяндарҙан. 1906 й. алып Халыҡ азатлығы партияһы ағзаһы. Ҡазан ветеринария ин‑тын тамамлаған (1894). 1895 й. башлап Өфө өйәҙенең Минйәр табип участкаһының ветеринар врачы, 1901 й. — Өфө ит аҙыҡтарын тикшереү станцияһы (станция эргәһендә ветеринария һәм статистика б‑са китапхана, патологоанатомик музей булдыра) мөдире. 1909 й. алып Өфө ҡала думаһы гласныйы; Өфө ҡала башҡармаһы ағзаһы, бүлек мөдире, 1914—17 йй. Өфө ҡалаһы башлығы. 1917 й. башлап йәмәғәт ойошмаларының Өфө губерна ком‑ты президиумы рәйесе, бер үк ваҡытта 1917—19 йй. Өфөнөң участка мировой судьяһы, Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышына һайлауҙар б‑са Өфө округ комиссияһы рәйесе. Өфө губерна ХКС‑ының эске эштәр һәм һаулыҡ һаҡлау бүлектәрендә эшләй. 1920—22 йй. Байкал аръяғында чума эпидемияһына ҡаршы саралар ойоштороуҙа ҡатнаша. 1922 й. сент. алып БАССР игенселек ХК‑ның ветеринария идаралығы нач. урынбаҫары.
С.М.Исхаҡов, В.В.Латипова
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Төбәктә 140 эш урынына иҫәпләнгән шампунь етештереү цехы эшләй башлай
Төбәктә 140 эш урынына иҫәпләнгән шампунь етештереү цехы эшләй башлай Фото: асыҡ сығанаҡтарҙан
ӨФӨ, 2018 йыл, 25 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы барышында Башҡортостан Хөкүмәте һәм «Юнистрой» компанияһы директоры инвестиция килешеүе төҙөнө. Унда Благовещен ҡалаһында шампунь, косметик һәм текстиль-ярҙамсы саралар етештереү буйынса цех эшләтеп ебәреү тураһында әйтелгән.
Төҙөлөш тамамланғас заводҡа 140-лаған кешене эшкә алалар.
«Цех, мәҫәлән, туҡымаға һыу һеңдермәү сифаты биргән препараттар етештерәсәк. Бер үк ваҡытта заводта шампундәр, шыйыҡ һабын, металл эшкәртеү һәм скважиналар быраулауҙа ҡулланылған иретмәгә өҫтәмәләр өсөн майлау-һыуытыу шыйыҡсалары етештереү ойоштороласаҡ», – тип яҙа РБК-Өфө.
http://www.bashinform.ru/news/1163772-v-bashkirii-zapustyat-tsekh-po-proizvodstvu-shampuney-na-140-rabochikh-mest/


text:
- Подробности
- Просмотров: 758
ЛЕКСИКОЛОГИЯ (гр. lexikos — һүҙгә ҡағылышлы һәм ...логия), телдең һүҙлек составын өйрәнеүсе тел ғилеме бүлеге. Л. бурыстары: телдең һәм телмәрҙең төп билатераль (ике яҡлы) берәмеге булараҡ һүҙ проблемаларын; лексик берәмектәрҙең типтарын һәм уларҙың функцияларын; телдең һүҙлек составы төҙөлөшөн, уның тулыланыу һәм үҫеш юлдарын; лексика һәм телдән тыш ысынбарлыҡты өйрәнеү. Л. һүҙ структур (һүҙҙең айырым һәм оҡшаш критерийҙарын билдәләй), семантик (һүҙ мәғәнәләренең типтарын, уларҙы сикләү критерийҙарын, уларҙың үҙгәреү һәм үҫеш ысулдарын асыҡлай; ҡара: Семасиология) һәм функциональ (тел төҙөлөшөндә һәм телмәрҙә һүҙҙең урынын, уның башҡа берәмек кимәлдәре м‑н мөнәсәбәтен, ярашыу үҙенсәлектәрен өйрәнә) һ.б. аспекттарҙа ҡарала; һүҙҙе һүҙлек һәм текст берәмеге булараҡ өйрәнеүҙең сиктәре билдәләнә. Һүҙҙәрҙе парадигматик (ҡара: Парадигма) һәм синтагматик мөнәсәбәттәргә нигеҙләнгән булыуына ҡарап бүләләр: антонимдар, омонимдар, паронимдар, тематик төркөмдәр, лексик‑семантик һәм функциональ‑семантик ерлектәр һ.б. Тел лексикаһының тулыланыу ысулдары: 1) яңы һүҙҙәр яһалыу (ҡара: Һүҙьяһалыш); 2) яңы лексик мәғәнәләр формалашыу; 3) һүҙбәйләнештәр яһалыу (ҡара: Синтаксис); 4) үҙләштерелгән һүҙҙәр.
Башҡ. Л. тарихы лексикографиның формалашыуы һәм үҫеше м‑н билдәләнә; башҡорт теленең лексикаһын сағылдырған һүҙлектәр төҙөү эше 20 б. 30—40‑сы йй. лексикологик мәсьәләләрҙе төрлө яҡлап өйрәнеүгә мөмкинлек бирә. Башҡ. теленең һүҙлек составын өйрәнеүгә иң тәүгеләрҙән булып Н.К.Дмитриев мөрәжәғәт итә. Ж.Ғ.Кейекбаевтың башҡ. лексикаһына тулы һәм фәнни яҡтан нигеҙләнгән характеристика биргән хеҙмәттәре башҡ. Л. үҫешендә мөһим урын биләй. К.Ғ. Ишбаев, Ғ.Ғ.Ҡаһарманов, З.Ғ.Ураҡсин, М.Х.Әхтәмов һ.б. тикшеренеүҙәре ҙур өлөш индерә. Т.М.Ғарипов, Н.Д.Ғарипова, Э.Ф.Ишбирҙин, Р.Н. Тереғолова һ.б. хеҙмәттәрендә башҡ. теленең үҙләштерелгән лексикаһына ентекле анализ яһала. Яҙма ҡомартҡыларҙың лексикаһын өйрәнеү (И.Ғ. Ғәләүетдинов, Р.Х.Халиҡова, Ҡ.З. Әхмәров һ.б.) тарихи Л. нигеҙ һала. Һүҙҙәрҙең тарихын, тел һәм экстралингвистик факторҙарҙы (Ғәләүетдинов, Ишбирҙин һ.б.) иҫәпкә алып, лексик системаның формалашыуын һәм үҫешен өйрәнеү уның тикшеренеү объекты иҫәпләнә; тарихи Л. үҫешенә этимология йоғонто яһай.
20 б. аҙ. алып сағыштырма Л. (ҡара: Сағыштырма тел ғилеме) айырым иғтибар бүленә; унда һүҙҙәрҙең һәм уларҙың тупланмаларының структур‑семантик оҡшашлыҡтары һәм айырымлыҡтары, төрлө системалы телдәрҙең лексик мөнәсәбәттәренең үҙенсәлектәре асыҡлана; тикшеренеү һөҙөмтәләре тәржемә һүҙлектәре төҙөгәндә киң ҡулланыла. Л. ғәмәли аспекты булараҡ телмәр мәҙәниәте мөһим соц. функцияға эйә. Башҡ. Л. б‑са тикшеренеүҙәрҙә ш. уҡ когнитив лингвистика ҡаҙаныштары ла ҡулланыла. Башҡ. Л. көнүҙәк мәсьәләләренә арналған байтаҡ тематик йыйынтыҡтар Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты тарафынан баҫтырып сығарыла (башҡ. лексикаһының үҫеш тенденциялары, номинация теорияһы, һүҙҙең мәғәнәһе һәм төшөнсәһе араһындағы мөнәсәбәт һ.б.); башҡорттарҙың мәҙәниәтен сағылдырған лексиканы тасуирлауға айырым иғтибар бирелә. Л. диалектология, терминология, ономастика, фразеология һәм тел ғилеменең башҡа бүлектәре, ш. уҡ лингвокультурология, психолингвистика, социолингвистика, этнолингвистика һ.б. фәнни дисциплиналар м‑н бәйле.
Әҙәб.: Башкирская лексика: темат. сб. Уфа, 1966; И ш б е р д и н Э.Ф. Историческое развитие лексики башкирского языка. М., 1986; Актуальные проблемы башкирской лексикологии и лексикографии. Уфа, 1994.
Ғ.Ғ.Ҡаһарманов
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
МӨКӘРӘМӘ АҠБУТИНА
Мөкәрәмә Аҡбутина 1949 йылда Юнай ауылында тыуған. Урта мәктәпте тамамлағас, колхозда төрлө эштә эшләй. Хәҙерге ваҡытта Үтәғол ауылында йәшәй, хаҡлы ялда. "Йәмһибә" фольклор ансамбленең әүҙем ағзаһы. Шиғырҙар яҙа, улар район гәзитендә даими баҫылып торалар.
Йәйге таңда фашист ҡоҙғондары
Илебеҙгә үлем ташланы.
Дәррәү күтәрелде барса халыҡ
Үлемесле алыш башланды.
Тыуған ерҙең һәр аҙымы өсөн
Ҡосоп ауҙы һалдаттар.
Улар ҡаны һеңгән байраҡты тотоп,
Алға барҙы ҡалған яуҙаштар.
Ер һелкетеп туптар шартлағанда
Яу яланын ташлап ҡасманы .
Үлем сәсеп торған дошман утын
Үҙ күкрәктәре менән ҡапланы.
Тылдағылар көндө-төнгә ялғап
Ураҡ урып, урман ҡырҡтылар.
Дошманға булған асыу-нәфрәтте
Ҡорал итеп яуға оҙаттылар.
Ғәрәсәтле һуғыш, аслыҡ заманының
Ауыр йөгөн халҡым күтәрҙе.
Батыр улдар, гүзәл ҡыҙҙарыбыҙ
Ят тупраҡта ҡалды күптәре.
Байрам итә илем 70-се яҙын,
70-се яҙын бөйөк Еңеүҙең.
Насип булһын тыныс, шат йәшәргә
Был байрамдың 80, 90 һәм йөҙөн!


text:
Көйөргәҙе районы
Көйөргәҙе районы (рус. Куюргазинский район) — Башҡортостан Республикаһы составындағы муниципаль район. Административ үҙәге — Ермолаево ауылы.
Йөкмәткеһе
ГеографияҮҙгәртергә
Район Башҡортостандың көньяғында урынлашҡан, Ырымбур өлкәһе менән сиктәш. Көйөргәҙе районының майҙаны 2 370 км² тәшкил итә. Район биләмәһе Дөйөм һырттың Төньяҡ тармағы сиктәрендә 400 метрға хәтле бейеклектә тора. Климаты йылы, ҡоро. Ағиҙел ҡушылдығы Мәләүез, Оло Юшатыр ҡушылдыҡтары Оло Көйөргәҙе һәм Кесе Юшатыр менән гидрографик селтәр барлыҡҡа килтерә. Һелтеләнгән ҡара ер өҫтөлөк итә. Имән, йүкә, ҡайын һәм башҡа төр япраҡлы ағастар урманы райондың 7 % территорияһын биләй. Газ, нефть, һоро күмер һәм башҡа төр файҙалы ҡаҙылмалар киң таралған. Күмерҙең эйәрсәндәре — янған тоҡом (тәбиғи шарттарҙа үҙенән-үҙе янған балсыҡ) һәм кварц ҡомдары — бик ҙур ҡиммәткә эйә. Шулай уҡ гипс, ҡом, балсыҡ, суглинок, агроном рудалары ятҡылыҡтары бар. Был районда сәнәғәт һәм ауыл хужалығы үҫешкән. Ауыл хужалығы менән мәшғүл ерҙәр 190,8 мең. га (район биләмәһенең 80,5%-ты), шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр— 124,7 мең. га, көтөүлектәр — 57,9 мең. га, сабынлыҡтар — 8,3 мең. га. Игенселек хужалығы бик үҫешкән. Сөгөлдөрсөлөк, көнбағыш игеү, ит- һөт малсылығы һәм һарыҡсылыҡ.
Район территорияһы аша Өфө-Ырымбур һәм Яңы Мораптал — Түлгән тимер юлы, Өфө-Ырымбур һәм Ира- Мораҡ — Сибай — Магнитогорск, Ермолаево-Федоровка автомобиль юлдары үтә.
ТарихҮҙгәртергә
Район 1935 йылдың 31 ғинуарында төҙөлгән, үҙәге Ермолаево ауылы .Эреләтеү сәйәсәте нигеҙендә 1962 йылда Мәләүез районы составына күсерелә. 1965 йылда район Күмертау районы составына индерелгән.Үҙәге Күмертау ҡалаһы. 1990 йылдан алып был район үҙәге киренән Ермолаево ауылына күсерелә. Башҡортостан Республикаһы Юғары Советының 1992 йылдың 17 ноябрендәге Указы менән Көйөргәҙе районы итеп үҙгәртелә.
ХалҡыҮҙгәртергә
2002 йылдағы иҫәп алыу мәғлүмәттәре буйынса райондың милли составы: башҡорттар — 43,1 %, урыҫтар — 28 %, башҡа милләттәр — 28,9 %.[11]
Административ бүленешҮҙгәртергә
2008 йылдың ноябрендәге мәғлүмәттәр буйынса район составына 91 ауылды берләштереүсе 12 ауыл советы биләмәһе бар.[12]
- Бахмут үҙәге Бахмут ауылы
- Ермолаево — Ермолаево ауылы
- Илкәнәй — Илкәнәй ауылы
- Иҙәк — Ишмәт — Иҙәк — Ишмәт ауылы
- Керәүле-Илюшкин — Керәүле-Илюшкин ауылы
- Ленин — Бөгөлсән ауылы
- Мораптал — Яңы Мораптал ауылы
- Отрада — Иҫке Отрада ауылы
- Свобода — Свобода ауылы
- Таймаҫ — Яңы Таймаҫ ауылы
- Шәбағыш — Шәбағыш ауылы
- Яҡшымбәт — Яҡшымбәт ауылы
МәғарифҮҙгәртергә
Районда 57 дөйөм белеем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 17 урта, музыка һәм спорт мәктәптәре, профессилналь училище; 24 китапхана, 47 мәҙәниәт учреждениеһы, 1 үҙәк район һәм 2 участка ауыл хәстәханаһы бар. Башҡорт телендә «Юшатыр» һәм урыҫ телендә «Куюргаза» гәзиттәре нәшер ителә.
ТранспортҮҙгәртергә
Район территорияһы буйлап Өфө—Ырымбур тимер юлы, Р-240 «Өфө — Ырымбур» федераль автомобиль юлы үтә.
Билдәле шәхестәрҮҙгәртергә
- Арыҫланов Ғәфиәтулла Шаһимәрҙән улы (1915—1945), Икенсе Кинйәбыҙ ауылынан, башҡорттар араһынан беренсе Советтар Союзы Геройы, 1939 йылғы Фин һәм Бөйөк Ватан һуғыштары ҡаһарманы.
- Биктимеров Сәлмән Ғәлиәхмәт улы (1913—1970) — Икенсе Кинйәбыҙ ауылынан, Советтар Союзы Геройы.
- Ғайсин Хәсән Назар улы — Икенсе Кинйәбыҙ ауылынан, Советтар Союзы Геройы.
- Недошивин Вениамин Георгиевич (5.10.1917—25.01.1988) — Советтар Союзы Геройы (1944). Совет-фин (1939—1940) һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. 1944—1963 йылдарҙа СССР дәүләт именлеге һәм эске эштәр органдары хеҙмәткәре. Подполковник. Сығышы менән Ермолаевка ауылынан[13].
- Вәхитов Шәүәли Мөхәмәт улы-Ялсыҡай ауылынан, Социалистик Хеҙмәт Геройы, һауынсы
- Абдуллина Гөльямал Кәлимулла ҡыҙы (9.12.1957), хеҙмәт ветераны, «Искра» хужалығының элекке машина менән һыйыр һауыу операторы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
- Аҙнабаев Марат Тәлғәт улы — Яҡшымбәт ауылынан табип-офтальмолог.
- Кинйә Арыҫланов — Беренсе Кинйәабыҙ ауылынан 1773—1775 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышы полковнигы, башҡорт дворяны, абыҙ, философ, дин белгесе, старшина.
- Арыҫланов Нурамбәк Ғиниәт улы (15.07.1928—30.06.2012), иҡтисадсы-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының почётлы академигы (2002). Иҡтисад фәндәре докторы (1985), профессор (1987). Рәсәй Федерацияһының (1996) һәм Башҡорт АССР‑ының (1981) атҡаҙанған фән эшмәкәре, Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2009). Кинйәабыҙ ауылынан[14].
- Раил Байбулатов — Яманғол ауылы, яҙыусы.
- Баязит Бикбай — Ҡалта ауылынан, шағир, С. Юлаев исемендәге премия лауреаты.
- Диҡҡәт Бураҡаев — Үрге Мотал ауылы, геолог.
- Йомағолов Илшат Хәлил улы — Тимербай ауылынан, актёр, драматург.
- Мәнди Ҡотош - Ҡыпсаҡи — Бесәнсе ауылынан, 18 быуат шағиры.
- Мөхәммәт Исҡужин — Урта Мотал ауылынан, мәғрифәтсе.
- Тамара Ғәниева-Кинйәбай ауылынан, шағир.
- Алмира Бикҡолова — Ҡалта ауылынан, химия фәндәре профессоры, академик.
- Ишмөхәмәтов Ғәфүр Шәкүр улы (10.09.1948), табип-ғалим, һаулыҡ һаҡлау өлкәһе һәм йәмәғәт эшмәкәре. 1999—2012 йылдарҙа Өфө ҡалаһындағы 22-се дауахананың баш табибы. Медицина фәндәре кандидаты. Башҡортостан Республикаһының 3-сө саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты. Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың атҡаҙанған табибы. Зәк-Ишмәт ауылынан.
- Айрат Ҡобағошов — Таймаҫ ауылынан, композитор.
- Өлфәт Ҡобағошов — Таймаҫ ауылы, рассәм-скульптор, Кинйә Арыҫланов һәйкәле авторы.
- Ҡотлогилдина Зөһрә Сәлимйән ҡыҙы (20.08.1951), башҡорт журналисы, шағир һәм балалар яҙыусыһы. 1979 йылдан СССР Журналистар союзы, 1989 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1995), Баязит Бикбай (2011) һәм Рәми Ғарипов исемендәге (2012) премиялар лауреаты.
- Сабир Кинйәкәй — Түбәнге Мотал ауылынан, шағир, Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк була.
- Солтангәрәев Рәшит Ғимран улы — Таймаҫ ауылынан, яҙыусы,
- Фәхретдинова Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы (1.08.1938), дерматовенеролог-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Медицина фәндәре докторы (2000), профессор (2004). Рәсәй Федерацияһының почётлы юғары һөнәри белем биреү хеҙмәткәре (2003). Төкән ауылынан[15].
- Шәмсетдин Зәки — Иҙәк — Ишмәт ауылынан, суфый-шағир.
- Әлибаев Сәғит Рәхмәт улы — Яманһары ауылынан, БАССР-ҙың беренсе мәғариф халыҡ комиссариаты рәйесе.
- Әлмөхәмәтов Ғәзиз Сәлих улы — Иҫке Мораптал ауылынан, беренсе профессиональ йырсы, композитор.
Иҫтәлекле урындарҮҙгәртергә
- Кинйә мәмерйәһе
- Урта Мотал ауылындағы ҡыҙыл еректәр. Улар «Ҡыҙыл китап»ҡа индерелгән. Бик һирәк ерҙәрҙә үҫә.
- Туғай Кинйәһе (Беренсе Кинйәабыҙ) ауылы тарихи-мәҙәни ҡурсаулығы.
- Ермолаевка ауылындағы 18 быуат ҡарағайҙары. Улар ауылға нигеҙ һалыусы Шотт баяры тарафынан ултыртылған.
- Бағырлы Усман (әүлиә) ҡәберлеге. Яманһары ауылы.
- Татырлы (тоҙло)шифалы батҡаҡлыҡ. Яҡут ауылынан 2 км алыҫлыҡта ята.
- Ҡуяныш йылғаһы һыуһаҡлағысы.
- Юшатыр йылғаһы һыуһаҡлағысы.
ҺылтанмаларҮҙгәртергә
ИҫкәрмәләрҮҙгәртергә
- ↑ Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
- ↑ 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
- ↑ Предварительная оценка численности населения Республики Башкортостан на 1 января 2016 года по муниципальным образованиям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 февраль 2016. 21 февраль 2016 тикшерелгән.
- ↑ Население Башкортостана: XIX—XXI века: статистический сборник/ Территориальный орган Федеральной службы государствеңой статистики по Республике Башкортостан.- Уфа: Китап, 2008.- 448 с.:ил.
- ↑ Закон Республики Башкортостан «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населеңых пунктов» (Принят Государствеңым Собранием — Курултаем Республики Башкортостан 18 ноября 2008 года)
- ↑ Недошивин Вениамин Георгиевич — Башҡорт энциклопедияһы (Тикшерелгән 27 сентябрь 2017)
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Арыҫланов Нурамбәк Ғиниәт улы (Тикшерелгән 29 июнь 2018)
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Фәхретдинова Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы (Тикшерелгән 16 июль 2018)


text:
Пластмассалар
Пластма́сса (пласти́к ма́сса, пла́стик) — органик материал, синтетик йәки тәбиғи юғары молекулалар берләшмәһе. Синтетик полимерҙарҙан алынған пластмасса киң ҡулланыла. Мономер углерод (C), водород (H) и кислород (O), азот (N) һәм башҡа химик элементтарҙан тора. Мономерҙарҙың оҙон сылбырға берләшмәһе полимер тип атала.
Мәҫәлән, этилен мономеры. Мономер этилендан, киң ҡулланалған пластмасса, полиэтилен барлыҡҡа килә. Пластмасса тәбиғи хәлдә юҡ, уны кеше ҡатнашлығында ғына алып була. Мономерҙы билдәле температура һәм баҫым аҫтында реакцияға керетәләр. Полимер порошок йәки гранула төслө алына.
Ғәҙәтә пластмасса алыу өсөн нефттән алынған мономерҙар ҡулланыла. Ҡайһы бер тикшереүҙәр нефттең 4% ғына пластик алыу өсөн файҙаланылыуын күрһәтә.


text:
Главная страница
Случайная страница
КАТЕГОРИИ:
Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника
Тәфсир фәне
Тәфсир фәне. Бынан алда әйтеп киткәнсә, тәфсир һүҙе ғәрәпсәнән «аңлатма биреү, асыҡлау» тип тәржемә ителә. Исламда иһә был һүҙ менән Ҡөрьәнде аңлатыусы, асыҡлаусы фәнде атайҙар. Үткән дәресебеҙҙә беҙ хәҙистәр тураһындә һөйләшкәйнек. Хәҙистәр, йә иһә Пәйғәмберебеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) һүҙҙәре Ҡөрьәнде аңлата ла инде. Пәйғәмбәребеҙҙең Ҡөрьәнде аңлатыусы иң бөйөк ғалим булыуы, хатта ғалимдарҙың уҡытыусыһы булыуы ғәжәйеп хәл түгел. Аллаһы тәғәлә Ҡөрьәнде Пәйғәмберебеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) нәҡ үҙенә бирҙе лә инде! Бирҙе һәм уны кешеләргә аңлат тип бойорҙо. Бының турала Ҡөрьәндә шулай тиелә:
...Һәм кешеләргә иңдерелгән нәмәне уларға аңлатыу өсөн, һиңә Зикер (Ҡөрьәнде) иңдерҙек — моғайын, улар уйлап ҡарар! («Ән-нәхл» сүрәһе, 44 аят).
Шулай булғас, Ҡөрьәндең һәр аятында ни тураһында һүҙ барғанын иң яҡшы белгән кеше Пәйғәмбәребеҙ (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) үҙе ине. Унан һуң – уның уҡыусылары, йә иһә сәхәбәләр. Тимәк, беҙ тәфсирҙе там булараҡ белергә теләһәк, теге йә был аят тураһында ниндәй хәҙис, йә ниндәй сәхәбә һүҙе барлығын өйрәнергә тейешбеҙ. Шулай итеп, тәфсир ғалимы – ул Ҡөрьәнде яттан белеүсе кеше генә түгел, ләкин Ҡөрьәндең һәр аятының тарихын, индерелеү сәбәбен, уның нимә тураһында һөйләгәнен белгән кеше. Әлбиттә ки, Ислам дине фәндәре бер береһе менән бәйле. Мәҫәлән, ғәрәп телен белмәйенсә, Ҡөрьән аяттарының нескәлектәрен аңлау мөмкинме? Юҡ, әлбиттә. Шулай уҡ, хәҙистәрҙе там белмәгән кеше Ҡөрьәнде нисек тәфсирләһен? Әлбиттә, тәфсирләй алмаясаҡ. Бынан тыш, беҙҙән алда йәшәгән ғалимдар тәфсир фәне буйынса ниндәй китаптар яҙған? Уларҙы уҡымайынса, ул ғалимдарҙың хеҙмәттәренә таянмайынса, беҙ теге йә был аяттың тәфсирен уйлап сығара алмайбыҙ, ундай хаҡыбыҙ ҙа юҡ. Ул тәфсир китаптары күп булған, ләкин иң дөрөҫтәре, иң таралғандары, мәшһүрҙәре һәм танылғандары ошо: Ибн Кәҫир, Ҡуртубий, Табарий, Джәләләйн, Суютый, Фәтхул ҡадир, Бәғәүий, Сәғдий. Быларҙан башҡа тәфсирҙәр ҙә бар, ләкин был фәнде аңлар өсөн ошолар ҙа етер ине. Тәфсир нисек ҡылыныуын яҡшыраҡ аңлар өсөн, «Фәтихә» сүрәһен иҫкә төшөрәйек. Был сүрә «Әлхәмдү лилләһи раббил ғәләмин» тип башлана. Тәфсир фәне ошо сүрә тураһында Пәйғәмбәребеҙҙең (саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм) ни әйкәнен, «Фәтихә»нең ҡайҙа һәм ни өсөн уҡылғанын, уны уҡыған өсөн кешегә ниндәй сауаптар вәғәҙә ителгәнен һәм башҡа нескәлектәрҙе өйрәнә. Шуны ла өҫтәп әйтер кәрәк: һәр ғалимдың ниндәйҙер көслө яҡтары, йәғни яҡшыраҡ белгән фәндәре була. Ошо көслө яҡтарын ҡулланып, тел ғалимы «Фәтихә» сүрәһен филологик яҡтан, хәҙис ғалимы «Фәтихә» сүрәһе тураһында әйтелгән хәҙистәрҙе, аҡида ғалимы ошо сүрәнең мосолмандарҙың үҙаңына ниндәй файҙа килтергәнен аңлата... Ысынлап та, Ҡөрьән ул сиге-ҡырыйы күренмәгән океан кеүек, уның тәрән мәғәнәһен һәм гүзәллектәрен бөтә ғалимдар ҙа бергәләп аңлата башлаһалар ҙа, Ҡөрьәндең серҙәре бөтмәҫ ине.
Тәфсир фәненең бик әһәмиәтле булыуын шунан аңлайбыҙ: Ислам дине иң тәүҙә Ҡөрьәнгә таяна, ә Ҡөрьәнде аңлау тәфсир фәненә таяна. Тәфсирҙе аңлар өсөн, әлбиттә, был фәндең китаптарын уҡыу ғына етмәй, шулай уҡ уның ҡағиҙәләрен дә белер кәрәк. Юҡһа хәҙерге заманда ҡайһы бер кешеләр Ҡөрьәнде аңлатам тип төрлө мәҡәләләр йә китаптар яҙа, тапшырыуҙар яһай, ә үҙҙәре ғәрәп телен дә, хәҙистәрҙе лә, сираны, аҡиданы һәм башҡа фәндәрҙе лә белмәй. Ошо юл менән Ҡөрьәнде аңлатырға теләүселәр тураһында Әбү Бәкр тигән иң бөйөк сәхәбә ошолай тигән: «Аллаһы Тәғәлә китабы тураһында белмәгән нәмәмде һөйләһәм, ниндәй күк йөҙө мине ҡаплар, ниндәй ер мине үҙ өҫтөндә тотор!». Шулай Әбү Бәкр һәм Ғүмәр кеүек сәхәбәләр уларға «фәлән аяттың тәфсирен бир» тигәндә, артыҡ һүҙ әйтеп хата эшләргә ҡурҡҡандар – беҙ ҙә уларҙан өлгө алырға тейешбеҙ. Аллаһы Тәғәлә барыбыҙға ла Үҙ китабының асылын дөрөҫ аңларға ярҙам итһен, әмин.
Ун алтынсы дәрес тамам.
17-се дәрес


text:
- Подробности
- Просмотров: 687
ВАҠЫТЛЫ МАТБУҒАТ, билдәле бер ваҡыт эсендә, бер баш аҫтында сыҡҡан йәки сығарылған баҫмалар (гәзиттәр, журналдар, бюллетендәр, йыйынтыҡтар һ.б.); иң мөһим киң мәғлүмәт сараларының береһе. В.м. мәғлүмәт бирә, йәмәғәтселек фекерен тыуҙыра, идара итеү системаһында халыҡ м‑н бәйләнеш булдырырға ярҙам итә, ш. уҡ аң-белем таратыу, мәҙәни-рекреатив, тәрбиәүи функциялар үтәй. Башҡортостанда В.м. 19 б. уртаһында үҫеш ала. Тәүге ваҡытлы баҫма — “Оренбургские губернские ведомости” гәз. — 1838 й. Өфө губерна типографияһында сыға башлай. 19 б. 70‑се йй. тәүге журналдар нәшер ителә. В.м. ш. уҡ ваҡытлы йыйынтыҡтар (бер йәки бер нисә авторҙың әҫәрҙәрен йәки айырым бер темаға төрлө рәсми, ғилми, мәғлүмәти материалдарҙы үҙ эсенә алған баҫмалар), бюллетендәр (ниндәйҙер бер мәсьәләләр теҙмәһенә арналған баҫмалар) һ.б., мәҫ., “Библиотеки Башкирии”, “Мозаика”, “Фольклор народов России” йыйынтыҡтары, “Башкирская нефть”, “Бюллетень строительного комплекса Республики Башкортостан” (“Башҡортостан Республикаһының төҙөлөш комплексы бюллетене”; 1992 й. алып) бюллетендәре һ.б. ҡарай. БР‑ҙа ваҡытлы матбуғат 6 телдә (башҡ., урыҫ, мари, татар, удмурт, сыуаш) баҫыла. Ҡайһы бер баҫмалар материалдарын бер үк ваҡытта башҡ., урыҫ һәм инглиз телдәрендә сығара. Элемтә, мәғлүмәт технологиялары һәм киң коммуникациялар өлкәһендә күҙәтеү б-са федераль хеҙмәттең БР б‑са идаралығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2011 й. ҡарата 632 гәзит, 186 журнал, 12 йыйынтыҡ, 13 бюллетень, 1 альманах, 8 белешмә теркәлгән.
С.А.Алиева
Тәрж. М.Ә.Ҡотлоғәлләмов


text:
Карате
Карате яп. 空手道, А [ka'ɽate]; карате-до: "буш ҡул юлы") — япон хәрби сәнғәте.
Вазифаһы – һуғышҡанда дошманыңдың, ярыштарҙа көндәшеңдең һөжүмдәренән һаҡланыу, кәрәк булған осраҡта, дөрөҫ итеп яуап ҡайтара алыу. Фәлсәфәүи яҡтан, карате үҙ тәнеңә үҙең хужа булырға, уның менән идара итергә өйрәтә.
Советтар Союзына каратеның нисәнсе йылдарҙа үтеп кергәнен теүәл генә әйтеп булмай. Берәүҙәр, алтмышынсы-етмешенсе йылдарҙа, ти. Әммә, 1930 йылдарҙа уҡ НКВД карате менән таныш булған, тиеүселәр ҙә бар. Халыҡ карате тураһында беренсе тапҡыр кинофильмдарҙан ҡарап белә башланы («Не бойся, я с тобой»). 1980 йылдарҙа каратены өйрәтеү һәм файҙаланыу закон тарафынан тыйылған була.
Каратела шәкерттәрҙең һәм остаздарҙың разряды (ун кью) бар. Уларҙың һәр береһе билдәле бер төҫ менән билдәләнә. Японияла элек бындай бүленеш булмаған, аҡ пояс ҡына ҡулланылған. Шунан һуң остаз шәкертенә билдәле бер ваҡыттан һуң ҡара пояс биргән. Ләкин Европа халҡының менталитеты башҡа. Уларға үҙҙәренең нимәгә ирешкәндәрен белеп торорға кәрәк. Шуға күрә төҫлө поястар системаһы Европа кешеләре өсөн керетелә. Хәҙер инде был Японияның үҙендә дә ҡулланыла. Һәр бер дәрәжәнең үҙенең талаптары бар, һин быға әҙерлегеңде күрһәтергә тейеш. Ҡара поясҡа имтихан тапшырыу 7-8 сәғәткә һуҙыла, ҡайһы берҙә хатта бер нисә көн буйына тапшыралар. Ниндәй разрядка икәнлегенә ҡарап, оҫталығыңды ла күрһәтергә тейешһең. Ҡара поясҡа тапшырғанда 20-30 кешегә ҡаршы торалар.
Каратеның ҡағиҙәләре күп, ауыр йәрәхәттәрҙән һаҡларға ярҙам итә. Башҡа ҡул менән һуғырға ярамай. Арҡаға һуғыу тыйыла.
Йөкмәткеһе
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Haines В. A. Karate’s history and traditions — Rutland, 1968.
- Bishop M. Okinawan karate: teachers, styles and secret techniques, 2nd ed — Boston, 1999.
- Долин А. А., Попов Г. В. Кемпо — традиция воинских искусств — М., 1991.
- Милковский Е. Искусство спортивной борьбы Японии — Минск, 1991.
- Стивенс Дж Три Мастера Будо — Киев, 1997.
- Фунакоши Г. Карате-до Ньюмон — Ростов-на-Дону, 1999.
- Фунакоси Г. Карате-до: мой способ жизни — 2000, Киев.
- Хассел Р.Дж., Отис Э. Полный курс карате — М., 2003.
- Потаев В. С. Карате: от новичка до мастера. — Улан-Удэ, 2015.
- Феномен карате-до: философские, этико-психологические и юридические аспекты / Отв. ред Д. И. Дубровский — М.: ПИК ВИНИТИ, 1989. — 147 б.


text:
Көс — есемгә башҡа есемдәрҙең тәьҫир итеү үлсәменең физик дәүмәле.
Көс- теләһә ниндәй ирекле есемдең хәрәкәтен үҙгәртеүсе йәки беркетелгән есемдә эске көсөргәнеш барлыҡҡа килтереүсе тышҡы фактор .[1][2][3][4][5][6].
Тәьҫир һәр ваҡыт есемдәр тыуҙырған һәм ҡабул иткән ҡырҙар тарафынан ғәмәлгә ашырыла. Төрлө тәьҫирҙәр дүрт фундаменталь тәҫир итешеүгә ҡайтып ҡала; Элементар киҫәксәләр физикаһы стандарт моделенә яраҡлы был фундаменталь тәьҫир итешеүҙәр(көсһөҙ, электромагнит, көслө һәм бәлки ) калибрлаусы бозондар (калибровочные) менән алмашыу юлы менән ғәмәлгә ашырыла [3].
Көстө билдәләү өсөн F билдәһен ҡулланалар —
Көс ингән иң әһәмиәтле закон- Ньютондың икенсе законы. Уға яраҡлы инерциаль хисап системаларында материаль нөктәнең тиҙләнеше йүнәлеше менән һалынған көскә тап килә, модуле буйынса көс модуленә пропорциональ һәм материаль нөктәнең массаһына кире пропорциональ була.
СИ берәмекәр системаһында көс үлсәнеше LMT-2, берәмеге - Nyuton, SGSta - dina (dyn).
Көс менән бәйле эштәрҙе төрлө осорҙа Архимед (б.э. тиклем III быуат), Аристотель (б.э. тиклем IV быуат), Исаак Ньютон (XVIII быуат, Isaak Newton)) яҙған.
Өс быуат дауамында (17-19 быуаттар) Ньютон механикаһы ғына ҡулланыла. XX быуатта Альберт Эйнштейн (Albert Einstein) Ньютон механикаһының тик юғары булмаған тиҙлектәр осрағы өсөн яраҡлы булыуын иҫбатлаған һәм юғары тиҙлектәр өсөн дөйөм механиканы тәҡдим иткән.


text:
Хайуандар илендә / Йорт ҡоштары
Йомортҡа тын аламы?/Тәскирә Даянова
Йәмил тауыҡтар менән дуҫлашты. Ат йәки һыйыр эргәһенә барыу, барыбер, шөрләтә бит инде. Ә тауыҡтар үҙҙәре ҙур ҙа түгел, әрһеҙҙәр ҙә. Бер тапҡыр икмәк ашатҡайны, эйәләшеп тә киттеләр. Йәмилде күреү менән йүгерешеп киләләр, икмәк һорайҙар. Ут-ҡыҙыл кикрекле әтәс кенә башта ҡырын ҡарап, ҡанат сыйып маташты. Хәҙер инде ул да өйрәнде.
Тауыҡтар көндә йомортҡа һала, Йәмил бер туҫтаҡ итеп йыйып өйгә индерә. Ҡайһы саҡ төшөрөп ватып та ҡуя. Өләсәһе асыуланмай. Малай йомортҡаны көнөнә өс ашарға риза, тик өләсәһе генә тыя.
- Улай ярамай, йомортҡаны күп ашау зыянлы, - ти.
Иң аптыратҡаны себеш сығыу күренеше булды. Нисек инде шып-шыма йоп-йомро әйберҙән йомшаҡ ҡына сипелдәк йән эйәһе килеп сыға?
- Өләсәй, йомортҡа эсендә нимә ашай? Нисек тын ала? Ишеге лә, тәҙрәһе лә юҡ.
- Иғтибарлап ҡара әле. Берәй нимә күрәһеңме?
- Эйе. Ваҡ ҡына төртөктәр. Бик күп үҙҙәре. Ә-ә, аңланым, өләсәй. Себешкә шунан һауа инәме?
- Ай, улым, йомро баш та инде! Рәхмәт яуғыры. Әйҙә, себештәрҙе ашарға өйрәтәйек.


text:
Мәҙәни яңылыҡтар
Башҡортостанда кейеҙ оҫталары башҡорт тирмәһенә ҡурай темаһына ете паннонан торған (170-кә 140 см ҙурлыҡта) эске байрамса биҙәүес проектын эшләне. Проектты Бөрйән районында 2018 йылдың июнендә үткән «Тамға» художество кейеҙ оҫталары симпозиумында ҡатнашыусылар тормошҡа ашырҙы. «Урал» галереяһында проект сиктәрендә эшләнгән эштәр күргәҙмәһе асылды. Панно халыҡ көйҙәре, эпостар башҡырыласаҡ, сәсәндәр ярышасаҡ, ҡурай һәм ҡумыҙ яңғыраясаҡ тирмәне биҙәр тип күҙаллана. Ҡатнашыусылар араһында Өфөнән Резеда Шағиева һәм Ольга Серебренникова, Ейәнсура районынан Гөлфиә Вәлитова, Иглин ауылынан Александр Матвеев һәм башҡа билдәле кейеҙ оҫталары. Шулай уҡ эштә Өфө, Октябрьский, Учалы, Нефтекама, Ағиҙел, Сибай ҡалалары, Кушнаренко, Дүртөйлө, Баймаҡ һәм Бөрйән райондары рәссамдары ҡатнашты.


text:
Яңылыҡтар
Республиканың Күп функциялы үҙәктәрендә паспорттар бирелә башланы
1 февралдән республикала Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәктең 15 офисында Рәсәй паспорттары бирелә башланы.
Элек Күп функциялы үҙәк офистары аша документтар тапшырыла ғына, ә паспорттар Федераль миграция хеҙмәте идаралығында бирелә ине.
Хәҙер рәсмиләштерелгән Рәсәй Федерацияһы гражданы паспорттарын түбәндәге адрестар буйынса алырға мөмкин:
Өфө ҡалаһы, Яңы күпер урамы, 8;
Өфө ҡалаһы, Интернациональ урамы, 113;
Өфө ҡалаһы, Г.Мушников урамы, 17;
Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 30/5;
Октябрьский ҡалаһы, Кортунов урамы, 15;
Туймазы ҡалаһы, Салауат Юлаев урамы, 69а;
Стәрлетамаҡ ҡалаһы, Хоҙайбирҙин урамы, 83;
Салауат ҡалаһы, Ленин урамы, 11;
Талбазы ауылы, Ленин урамы, 113;
Нефтекама ҡалаһы, Төҙөүселәр урамы, 59;
Дүртөйлө ҡалаһы, Матросов урамы, 1;
Ағиҙел ҡалаһы, Тәүге төҙөүселәр урамы, 7а;
Николо-Березовка ауылы, Төҙөүселәр урамы, 33;
Сибай ҡалаһы, Горький урамы, 74;
Мәсәғүт ауылы, И.Усов урамы, 3.
Киләсәктә Рәсәй паспорттарын Башҡортостан Республикаһы буйынса Күп функциялы үҙәктең бөтә «Минең документтарым» офистарында бирә башлау күҙаллана.
Тулыраҡ мәғлүмәт – Дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү буйынса күп функциялы үҙәк сайтында.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.


text:
Республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы: сусҡа комплексында сыҡҡан янғында мең баш самаһы сусҡа балаһы һәләк булды
Республиканың Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы: сусҡа комплексында сыҡҡан янғында мең баш самаһы сусҡа балаһы һәләк булды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2017 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлфиә Әғлиуллина/.
Кисә Өфөнөң Максимовка биҫтәһендәге сусҡа фермаһында янғын теркәлде. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса баш идаралығындағы дежурный сусҡа комплексында ут сығыуы хаҡында хәбәр ала. Ваҡиға урынына 17 берәмек техника һәм 49 кеше ебәрелә.
Ғәҙәттән тыш хәлдәр ведомствоһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, янғын һүндереүселәр килеп етеүгә бинаның ҡыйығын ут ялмап алған була. Янғындың майҙаны 200 квадрат метр тәшкил итә.
«Утта һәләк булған һәм зыян күргән кешеләр юҡ. 921 ике айлыҡ сусҡа балаһы һәләк булған, 12 мең баш самаһы сусҡа ҡотҡарып ҡалынған», — тип асыҡлыҡ индерҙеләр Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында.
Киске сәғәт 8-гә янғын тулыһынса һүндерелде. Фажиғә урынында тикшереүсе эшләй, янғындың сәбәбе асыҡлана.
http://www.bashinform.ru/news/1089824-mchs-bashkirii-pri-pozhare-v-svinokomplekse-pogiblo-pochti-tysyacha-golov-porosyat-/?utm_source=vk&utm_medium=manager&utm_campaign=smm


text:
- Подробности
- Просмотров: 534
“ИРӘНДЕК АЙЫУЫ”, тәбиғи алтын киҫәге. 1992 й. Йылайыр свитаһының вулканоген‑ултырма тоҡомдарын ҡаплаған делювиаль ултырмаларҙа, Баймаҡ р‑ны Күсей а. янында элекке Һунар‑Үҙәк руднигынан көньяҡ‑көнсығышҡа табан 2 км алыҫлыҡта Ирәндек һыртының көнсығыш итәгендә “Ирәндек” с‑зы механизаторы Р.И.Үтәғолов таба. Төҫө һары, яңы киҫелешендә салт һары. Формаһы пластинкалы. Пластина йөҙөнөң бер яғы һәм сите шыма, йышылған. Оҙонлоғо яҡынса 31 см, киңлеге 18,5 см. Ҡалынлығы — ситтәрендә 0,5 см, урта өлөшөндә 1,5 см тиклем. Дөйөм күләме 310 см3, ҡатнашмалар һәм ҡабығы яҡынса 5%‑ын тәшкил итә. Уртаса тығыҙлығы 15,43 г/см3. Ауырлығы 4 кг 788 г. Йәнселгән урыны юҡ. Химик составы б‑са юғары пробалы платина-иридий‑палладийлы алтын. БР-ҙың Милли музейында һаҡлана.
Б.Д.Мәһәҙиев
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Йәш гвардия активистары микрозаймдар биреүсе ойошмаларға ҡаршы пикет үткәрҙе
Республика милли банкы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Башҡортостанда ошондай 90 ойошма бар. Уларҙа алған аҡсаны күпкә арттырып ҡайтарып бирергә кәрәк. Ошо сәбәпле фажиғәле хәлдәр йыш теркәлә. Рәсәйҙә микрофинанс ойошмалары эшмәкәрлеген лицензияларға тәҡдим ителә.
Хәбәрҙәр
“Тэфи-төбәк” телевизион конкурсында финалға сығыусылар исемлеге иғлан ителде
Краснодарҙа абруйлы “Тэфи-төбәк” телевизион конкурсында финалға сығыусылар исемлеге иғлан ителде. Улар араһында беҙҙең телекомпания ла бар. “Башҡортостан” дәүләт телевидение һәм радиотапшырыуҙар компанияһы ике номинацияла финалға сыҡты. “Спорт программалары” номинацияһында “Хоккей24” проекты һәм “...
Тыва милли оркестры Өфөгә килә
27 октябрь Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы сәхнәһендә Тыва милли оркестры сығыш яһаясаҡ. Рәсәйҙең мәҙәниәт министрылығы ярҙамы менән ойошторолған сара Тыва республикаһының илдең башҡа өлкөләре менән мәҙәни бәйләнештәрен нығытыу маҡсатынан уҙғарыла. Программала халыҡ һәм...
Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры труппаһы “Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?” спектакле менән Ханты-Манси һәм Ямал-Ненец автономиялы округтарына барып ҡайтты. Ноябрьск ҡалаһы - Ямал-Ненец автомномиялы округының иң ҙур ҡалалары иҫәбенән. Унда 100 меңдән ашыу кеше йәшәй, шуның...
Иғтибар үҙәгендә ислам дин
Өфөлә "21 быуаттың мәғариф киңлегендә ислам идеалдары һәм ҡиммәттәре" исемле халыҡ-ара фәнни-ғәмәли конференция үтә. 11-се тапҡыр ойошторолған сара быйыл Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының 230 йылылығына бағышланған.
Легаль булмаған автобустарҙы тикшереү артабан да дауам итәсәк
Өфө урамдарында пассажир ташыусы легаль булмаған автобустарҙы тикшереү артабан да дауам итәсәк. Хәбәрсебеҙ Закир Шәрипов пассажирҙарҙың тамам үҙәгенә үткән Үҙәк баҙар туҡталышынан беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға.
“Кобра-1600” робот комплексы
Дәүләт обороһы заказы буйынса беренсе тапҡыр үҙәк хәрби округының инженер бригадаһына “Кобра-1600” робот комплексы сафҡа индерелә. Заманса робот шартлау ҡоролмаларын алыҫтан юҡ итеү мөмкинлеген бирә. Сценарий буйынса инженер бригадаһы ҡотҡарыусылары емерелгән бинаны таҙарта. Өйөм аҫтында шикле...
Ҡорал теркәлгән ғаиләләр иҫәпкә ҡуйыласаҡ
Террорға ҡаршы комиссия ултырышында бөгөн Радий хәбиров шундай күрһәтмә бирҙе. Ул мәғариф объекттарын һаҡлауға арналды. Быйыл апрелдә Стәрлетамаҡ ҡалаһында булған фажиғә һәр кемдән уяулыҡ талап итә. Радий Хәбиров мәктәптәрҙе һаҡлауҙы көсәйтергә һәм видео күҙәтеү ҡоролмалары менән йыһазландырыуҙы...
Стәрлетамаҡта 650 бала эвакуацияланды
Бөгөн Стәрлетамаҡтағы гимназияларҙың береһендә 650 бала эвакуацияланды.Мәктәп эсен төтөн баҫа башлағас, уҡыусыларҙы имен урынға сығарырға ҡарар ителә. Тиҙ арала уҡыу йортона 10 берәмек техника, 32 ҡотҡарыусы килеп етә. Улар ашханала ҡыҫҡа ялғаныш һәм шул сәбәпле төтөн сығыуын асыҡлай.
Халыҡ шағиры Мостай Кәримдең тыуыуына 99 йыл тулды
Республикала уға бағышланған тантаналы саралар үтте. Башҡортостанға бөйөк шәхесте иҫкә алырға уның яҡындары, дуҫтары, ижадын һөйөүселәр йыйылды. “Ташта үҫкән гөлдәр бәйләмен” мөхәббәт менән тиңләгән Мостай Кәримгә уның ижадын һөйөүселәр үҙҙәренең хистәрен шулай уҡ гөлләмәләр менән белдерә. Халыҡ...
Республикала легаль булмаған автобустар тикшерелә башланы
Стәрлетамаҡ ҡалаһында хоҡуҡ һаҡлау һәм күҙәтеү органдары менән берлектә рейд уҙғарылды. Көндөң беренсе яртыһында уҡ туҡтатылған автобустарҙың күбеһе транспорт картаһыҙ булыуы асыҡланды. Ҡала урамдарында легаль булмаған автобустар водительдәре юл инспекторҙары туҡтатып кәрәкле документтарын...
Республика өсөн эшләргә
Бөгөн Республика Хөкүмәтендә үткән оператив кәңәшмәлә лә халыҡты медицина хеҙмәтләндереүе төп мәсьәләләрҙең береһе булды. Радий Фәрит улы етәкселәрҙе халыҡҡа яҡыныраҡ булырға саҡырҙы.
Республика етәксеһе райондарҙың эшмәкәрлеге менән танышты
Республикала фельдшер-акушерлыҡ пункттары эшмәкәрлегенә айырым иғтибар биреләсәк. Был хаҡта Башҡортостан етәксеһе вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров белдерҙе. Төбәк башлығы был вазифаға тәғәйенләнгәндән һуң тәүге тапҡыр райондарҙың социаль-иҡтисади хәле менән урында танышты. Бәләбәйҙәге...
Өфөлә йәшәүсе ҡыҙҙың мәрхәмәтле аҙымы бар халыҡты тетрәндерҙе
Ул салырға тип килтерелгән атты күҙ йәштәре менән ялбарып үлемдән алып ҡала. Аҡса түләп малҡайҙы һатып ала. Хәҙер инде оло йөрәкле ҡыҙ кинәйәле пландар ҡора, атты өйрәтеп төрлө ярыштарҙа ҡатнашырға ниәтләй. Алты йыл дауамында ат спорты менән шөғөлләнгән Станислава күптәнге хыялын тормошҡа ашырған....
Депутат билдәһе
Беҙҙең телеканал Псков өлкәһендә Басср-ҙың юғары советы депутаты Олег Красавиндың йондоҙо табылыуы тураһында хәбәр иткәйне. Ул Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан яугирҙың улына тапшырылырға тейеш ине. Әммә, значок бөгөн Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай музейына бүләк ителде. Ни өсөн ғаилә ҡомартҡыһы...
Республикабыҙҙәң тәүге президенты беҙҙең телеканалаға интервью бирҙе
Өфөләге ”Әр-рәхим” мәсете төҙөп бөтөү өсөн бөтә мөмкинлектәр бар, башҡортостан етәксеһе вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбировҡа һәр кем ҡулынан килгәнсә ярҙам итергә тейеш. Был турала Башҡортостандың тәүге президенты Мортаза Рәхимов беҙҙең телеканалға биргән интервьюһында белдерҙе. Мортаза Ғөбәйҙулла...
Ташҡындың сәбәбе бер - законһыҙ төҙөлгән күпер
Зубово ҡасабаһында яҙғы ташҡындан зыян күреүселәр ғәйеплеләрҙе хөкүмгә тарттырырға талап итә. Апрель айында Бәрҫеүән йылғаһы ярҙарынан сығып йөҙгә яҡын йортто һыу баҫҡайны. Урындағы халыҡ билдәләүенсә, ташҡындың сәбәбе бер - законһыҙ төҙөлгән күпер. Тик Зубово ауылы хакимиәте лә, башҡа...
Яҡын арала республикала “Транспорт картаһы” булдырыла
Һаҡ булығыҙ, Өфө урамдарында легаль булмаған автобустар. Уларҙың 42 проценты пассажирҙарҙы ҡанунһыҙ хеҙмәтләндерә. Йәғни, 1 мең 300 автобус рейсҡа бер ниндәй рөхсәтһеҙ сыға. Тап улар оҙон аҡса артынан ҡыуып башҡала юлдарында хәүеф тыуҙыра ла инде. Яҡын арала республикала “Транспорт картаһы”...
Ҡаланың бер осонан икенсеһенә - медицина тикшеренеүе артынан
Өфөнөң үҙәгендә йәшәгән әсәләргә табиптарға күренеү өсөн бәләкәй сабыйҙары менән алыҫ араға йөрөгә тура килә. Ә яңы төҙөлгән микрорайондарҙа поликлиникалар бөтөнләй юҡ. Бер йәше тулған һәр балаға мотлаҡ медицина тикшереүнеүе үтергә кәрәк. Шуға йәш әсә Зилә Авзалова йәшәгән урыны буйынса Өфөнөң 6...
Салауат ҡалаһында инвалидтар юлһыҙ интегә
Салауат ҡалаһының Спутник биҫтәһендә йәшәүсе халыҡ дүрт йыл юл мәсьәләһен хәл итә алмай. Асыҡланыуынса, яңы урамда күп балалы һәм инвалид тәрбиәләнгән ғаиләләргә ер бүленеп бирелә, ә юл һалыу күҙ уңында тотолмай. Инвалидтарҙың күбеһе коляскала булыу сәбәпле, урамда йөрөй ҙә алмай. Ә ҡала хакимиәте...
Уңайлы мөхит
Ҡала халҡы өсөн уңайлы мөхит булдырыу бик мөһим һәм уға етди иғтибар биреләсәк. Был турала Республика башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбиров белдерҙе. Төбәк етәксеһе әйтеүенсә, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтарының эше халыҡ өсөн уңайлы шарттар тыуҙырыу йәһәтенән дә баһаланасаҡ. Төбәк...
Өфө ШОС һәи БРИКС илдәренең кесе эшҡыуарлыҡ форумы
Башҡортостанда ШОС һәм БРИКС дәүләттәренән иҡтисади мөмкинлектәре барлана. Өфөлә ошо илдәрҙәге эшҡыуарҙар форум асылды. Донъя кимәлендәге әһәмиәтле сара тураһында хәбәрсебеҙ Ғәлимйән Ибәтуллин һөйләргә әҙер. Ул беҙҙең студия менән тура бәйләнешкә сыға. Ғәлимйән, Хәйерле көн, Өфөлгә форумдың тәүге...
Уҡытыусыны ҡарауға алған
Өфө районында йәшәүсе Гладковтар ғаиләһе оло йәштәгеләрҙе һәм инвалидтарҙы опекунға алыу законына таянып яңғыҙ ҡалған элекке уҡытыусыһын опекунға алған. Оло кешеләргә ярҙам итеү маҡсаты менән эшләнелгән проект ярҙамында республикала 92 ғаилә барлыҡҡа килгән. Евгения Гладкова һәм уның элекке...
Өсөнсө хеҙмәт семестры ябыҡ
Башҡортостандың студент отрядтары өсөнсө хеҙмәт семестрын ябырға әҙерләнә. 25 октябрҙә Өфөлә уларҙың слеты уҙа. Быйыл унда Өфөнән, Стәрлетамаҡтан, Туймазынан, Бөрөнән, Мәсәғүттән, Күмертауҙан 500-ҙән ашыу кеше килеүе көтөлә. Сара сиктәрендә Өфө һәм республика райондары юғары уҡыу...
Бәләбәй районында Анатолий Романовтың 70 йәшлек юбилейы билдәләнде
Ваҡытында генерал-полковник Чечняла Берләштерелгән федераль ғәскәрҙәр төркөмөнә етәкселек итә. 95-сы йылда Грозныйҙа уға һөжүм ойошторола, террорсылар машинаһын шартлата. Бәхеткә күрә, данлыҡлы генерал иҫән ҡала. Әммә, дауаланыу сәбәпле ул тантанаға ҡайта алманы. Был видеокадрҙарҙа...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Баварияла һайлауҙа Ангела Меркель блогына ингән христиан-социаль берлек 1950 йылдан иң насар һөҙөмтә күрһәтте. Фирҡә беренсе урында ҡалһа ла, төбәк парламентында күпселекте юғалтты һәм министрҙар кабинеты ағзаларын үҙаллы билдәләй алмаясаҡ. Христин-социаль союз килеп тыуған хәлдән сығыу өсөн “...
Ни өсөн Өфөлә поликлиникалар етмәй?
Өфө ҡала хакимиәте торлаҡ йорттар төҙөүселәрҙе мәктәп, балалар баҡсалары һәм поликлиникалар төҙөүгә йәлеп итеүе ихтимал. Хакимиәт башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Салауат Хөсәйенов төҙөүселәр ғәмәлдәге инвестиция килешеүҙәре сиктәрендә был бурысты үҙҙәренә алыуы мөмкин, тип белдерҙе. ...
Табиптан тикшерел
Республиканың медицина-генетика үҙәгендә айырым йүнәлеш буйынса эшләүсе табиптар пациенттарҙы ҡабул итә башланы. 35 йәшен саҡ тултырған, ике бала әсәһе Альмира Ғәрифуллина ярты йыл элек инсульт кисерә. Нәҫелдә бындай сиргә дусар булыусылар юҡ, ти ул. Шуға ла табиптар ҡатынды медицина-...
14 йәшлек бала һәләк булды
Ғафури районында үҙәк район дауаханаһында 14 йәшлек бала һәләк булды. Тәфтиш комитеты тикшереү башланы. Үлем сәбәптәрен асыҡлау өсөн суд-медицина экспертизаһы үткәрелә. Дауахананан медицина документтары тартып алынған. Быға тиклем Асҡын районында 2 йәшлек сабыйҙың үлемендә ғәйепле.
Пассажирҙар ташыу өлкәһендә тәртип ҡасан булыр?
Өфөлә пассажирҙар ташыу өлкәһендә тәртип урынлаштырыу буйынса тәҡдимдәр әҙерләүгә һанаулы ғына көндәр ҡала. Ул арала башҡалала тап пассажир автобустары ҡатнашлығында авариялар теркәлә. Юл-транспорт фажиғәләрендә кешеләр йәрәхәттәр алыуға ҡарамаҫтан, автобус водителдәре аҡса артынан ҡыуып...
«Комендант сәғәте» ҡышҡы ваҡытҡа күсте
Башҡортостанда бәлиғ булмағандар өсөн «комендант сәғәте» ҡышҡы ваҡытҡа күсте. 30 апрелгә тиклем 17 йәшкәсә балалар һәм үҫмерҙәр ата-әсәһенән йәки опекунынан башҡа төнгө сәғәт 10-дан иртәнге 6-ға тиклем йәмәғәт урындарында йөрөмәҫкә тейеш. Кире осраҡта ата-әсәләргә 100-500 һум штраф ҡаралған.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
- Подробности
- Просмотров: 452
ДӘҮЛӘТБАЕВТАР, башҡорт ихтилалында (1662 — 64) ҡатнашыусылар, бер туғандар. Нуғай даруғаһы Ҡыпсаҡ улусы башҡорттарынан. Тархандар. Ишмөхәмәт Д., Ишембәт Д., 1662 й. көҙөндә Минзәләлә Ҡазан воеводаһы кенәз Ф.Ф.Волконскийҙың ихтилалды баҫтырыуға йүнәлтелгән ғәскәренә ҡушыла. 1663 й. яҙында баш күтәреүселәр яғына сыға. Нуғай даруғаһында баш күтәреүселәр етәкселәренең береһе була. Өфө һәм Кама аръяғы сик һыҙығы ҡәлғәләре янында һуғыша. Ҡазан даруғаһы, Нуғай һәм Себер даруғалары башҡорттарының Өфөгә берлектәге походы барып сыҡмағас, Өфө воеводаһы кенәз А.М.Волконский м‑н көрәште туҡтатыу т‑да һөйләшеүҙәр алып бара. Ҡазан даруғаһы баш күтәреүселәре м‑н тыныслыҡ т‑да һөйләшеүҙәр үткәреүгә булышлыҡ итә. 1675 й. мартында Мәскәүҙә Нуғай даруғаһы башҡорттарының Ҡырым ханлығына походта ҡатнашыуы т‑да килешеүгә ҡул ҡуя. Дәүләткилде Д., Дәүәнәй Д., 1663 й. яҙында баш күтәреүселәргә ҡушыла, Ишмөхәмәт Д. м‑н берлектә Өфө янындағы һуғыштарҙа ҡатнаша. 1664 й. мартында Ҡонҡас Д. урынына аманатҡа алына, һуңынан азат ителә. 1675 й. йәйендә ҡалмыҡтарға әсирлеккә эләгә. Ҡонҡас Д., 1662 й. аманат итеп Өфөгә ебәрелә, 1664 й. азат ителә. 1675 й. Ишмөхәмәт Д. м‑н бергә Мәскәүҙә килешеүгә ҡул ҡуйыуҙа ҡатнаша.
И.Ғ.Аҡманов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Башҡортостандың Конгресс-бюроһы Рәсәйҙең ивент-тармағында «Йыл перспективаһы» тип танылдыФото: Башҡортостандың Конгресс-бюроһы
Башҡортостандың Конгресс-бюроһы Рәсәйҙең ивент-тармағында «Йыл перспективаһы» тип танылды
Башҡортостандың Конгресс-бюроһы Рәсәйҙең ивент-тармағында «Йыл перспективаһы» тип танылдыФото: Башҡортостандың Конгресс-бюроһы
ӨФӨ, 2018 йыл, 19 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
19 ғинуарҙа Санкт-Петербургта VI Евразия ивент-форумы барышында EFEA Awards һөнәри премияһын тапшырыу тантанаһы уҙҙы. Билдәле эксперттар һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренең тауыш биреү йомғаҡтары буйынса, ил баҙарында эшләгән тармаҡтың төп компаниялары, шулай уҡ йылдың иң яҡшы саралары — форумдар, күргәҙмәләр, конгрестар, фестивалдәр махсус приздар һәм дипломдар менән бүләкләнде. Премия биш номинация буйынса тапшырылды: «Йыл проекты», «Йыл ойоштороусыһы», «Йыл майҙансығы», «Йыл ваҡиғаһы», «Йыл асышы». Премияның ойоштороу комитеты булдырған «Йыл перспективаһы» махсус номинацияһына Башҡортостандың Конгресс-бюроһы лайыҡ булды.
«Башҡортостан Республикаһы — 2017 йылда Рәсәйҙең осрашыуҙар индустрияһы баҙарында үҙе хаҡында белдергән конгресс төбәге. Награда эшебеҙҙең ҡанунға ярашлы һөҙөмтәһе булды, — тип билдәләне Башҡортостандың Конгресс-бюроһы директоры Николай Фадеев. — Әлеге көндә Өфө илдең заманса конгресс-эшлекле инфраструктураларының береһенә эйә, ә дестинация үҙе, үҙенсәлекле ивент- һәм MICE-тәҡдимдәр иҫәбенә баҙар эксперттары тарафынан Рәсәй эшлекле туризмының ҡыҙыҡлы һәм перспективалы йүнәлеше сифатында таныла».
Төбәктең ҡаҙаныштары араһында — Башҡортостандың «Апимондия» бөтә донъя умартасылар конгресын һәм ApiExpo күргәҙмәһен уҙғарыуға ғаризаһының еңеүе, Russian Business Travel&MICE Award 2017 премияһы версияһы буйынса Өфөләге Конгресс-холдың «Иң яҡшы конгресс-күргәҙмә һәм эшлекле үҙәк» номинацияһында еңеүе, ивент-баҙарҙа ҡатнашыусылар өсөн конгресс- һәм MICE-тармаҡ стандарттарына өйрәткән конференциялар ойоштороу, Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә ҙур халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә, форумдарҙа ҡатнашыу, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Конгресс-бюроһынан.