text:
Республикала эш хаҡы буйынса бурыс кәмей
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтендә эш хаҡы буйынса бурысты ҡайтарыу мәсьәләләре буйынса Ведомство-ара координацион совет ултырышында эш хаҡы буйынса бурысты бөтөрөү барышы тикшерелде.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов хәбәр итеүенсә, дөйөм алғанда, республика буйынса июнь башынан эш хаҡы түләү менән хәл яҡшырған. Эш хаҡы буйынса бурыс күләме 1,2 тапҡырға кәмегән һәм хәҙер 82,2 миллион һум тәшкил итә. Хеҙмәтсәндәренә эш хаҡы түләү буйынса бурысы булған предприятиелар һаны ай башынан алып 27 процентҡа кәмене. Эш хаҡын ваҡытында алмаған хеҙмәткәрҙәр һаны 8356 кешенән 6973-кә тиклем кәмене.
Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер ҡалаларҙа һәм райондарҙа хәл ҡатмарлы булып ҡала. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡта июндең тәүге ун көнлөгөндә хеҙмәткәрҙәр алдында бурыс 4,5 тапҡырға артты.
Эш хаҡы буйынса бурысты бөтөрөү тураһында отчет яһау өсөн ултырышҡа ҡайһы бер предприятиелар етәкселәре лә саҡырылғайны.


c: text/html

text:
Өфөлә «Башҡортостан Республикаһында электрон белем биреү» ассоциацияһының ойоштороу конференцияһы үтәсәк
18 апрелдә Өфөлә «Башҡортостан Республикаһында электрон белем биреү» мәғариф учреждениелары ассоциацияһының ойоштороу конференцияһы үтә.
БР Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығынан хәбәр итеүҙәренсә, методологик һәм технологик йүнәлештәрҙә электрон белем биреү системаһын булдырыуға булышлыҡ итеү, халыҡ-ара сифат стандарттарын индереү ассоциацияның төп бурыстары булып тора.
Конференцияла БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Дмитрий Шаронов, республиканың Мәғлүмәт технологиялары буйынса агентлығы етәксеһе Илдар Ямалов, төбәктең Фәндәр академияһы президенты Рәмил Бәхтизин, республиканың алдынғы юғары уҡыу йорттары етәкселәре ҡатнашасаҡ.
Ойоштороу форумы «Башинформ» агентлығының конференц-залында үтәсәк. Башлана – 15 сәғәттә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Төбәктең иң яҡшы уҡытыусыһы 10 апрелдә билдәле буласаҡ
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы–2012» республика конкурсында еңеүсе 10 апрелдә М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында үтәсәк тантаналы сарала билдәле буласаҡ. Йола буйынса унда барлыҡ ҡатнашыусылар саҡырыла.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, һөнәри оҫталыҡ конкурсы 2 апрелдә башланды. Унда ҡатнашыу өсөн баш ҡалаға 123 уҡытыусы килде.
Бәйге сиктәрендә педагогтар ике этап аша үтте. Беренсе һынау – инновацион проект презентацияһы, асыҡ дәрес һәм уны анализлау, шулай уҡ уҡыусылар һайлаған тема буйынса класс сәғәте үткәреү.
Икенсе турҙа тәүге этап һөҙөмтәләре буйынса иң күп балл йыйыусы 15 кеше ҡатнашты. Финалистар оҫталыҡ дәрестәрен үткәрҙе, лекциялар менән сығыш яһаны һәм фекер алышыуҙа ҡатнашты.
Бөтә тур һөҙөмтәләре буйынса жюри ағзалары еңеүсене һәм призерҙарҙы билдәләне. Әммә конкурс йолаһы буйынса, уларҙың исемдәре әлегә сер булып һаҡлана, улар «Йыл уҡытыусыһы» бөтә Рәсәй конкурсының республика этабын ябыу тантанаһында әйтеп ишеттереләсәк.
Тантаналы сара 11 сәғәттә башлана.


text:
Бөгөн Рәсәйҙә матәм көнө
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев 7 декабрҙе Пермь фажиғәһендә һәләк булыусылар буйынса Бөтә Рәсәй матәм көнө тип иғлан итте.
Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәбеҙ, Пермь ҡалаһындағы ҡот осҡос янғын үткән шәмбе сыҡты. Алдан фаразлауҙар буйынса, янғындың сәбәбе - ябыҡ бинала пиротехника ҡулланыуҙың ябай ҡағиҙәләрен боҙоу. Һөҙөмтәлә йөҙҙән ашыу кеше һәләк булды, ауыр йәрәхәттәр алыусылар һаны бихисап.
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Пермь ҡалаһының төнгө клубында янғын сығыу сәбәпле Пермь крайы губернаторы Олег Чиркуновҡа ҡайғы уртаҡлашыу телеграммаһы ебәрҙе.
“Башҡортостан халҡын Пермдәге фажиғә — төнгө клубта сыҡҡан янғын арҡаһында кешеләрҙең һәләк булыуы тураһындағы хәбәр — тетрәндерҙе. Крайҙа йәшәүселәрҙең барыһының да, һәләк булыусыларҙың яҡындарының һәм туғандарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ”, — тиелә Мортаза Рәхимовтың телеграммаһында.


text:
Балан
Балан (лат. Viburnum) — айыу баланы һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты.
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Япрағы ҡойолоусан, тармаҡлы ҡыуаҡ йәки бәләкәй ағас, бейеклеге 2—5 м. Ҡайырыһы буй ярыҡтары булған һоро‑ҡуңыр төҫтә. Үрендеһе яланғас, көлһыу аҡ төҫтә, шыма, ҡайһы ваҡыт ҡырлы. Япрағы ябай, сите эре киртләсле 3—5 айырсалы, аҫтан төклө, һаплы, ҡапма‑ҡаршы. Сәскәһе аҡ, ситтәгеләре — эре, йәйенке, стериль; урталағылары — ваҡ, ҡыҫҡа ҡыңғыраулы, ике енесле; сәскәлеге — сатыр һымаҡ һепертке. Май—июндә сәскә ата. Емеше һарғылт ҡыҙыл, төшлө, август—сентябрҙә өлгөрә. Урманда, йылғаның һыубаҫар туғайҙарында, күл ярҙарында, һаҙлыҡ ситтәрендә үҫә; респ. бөтә терр‑яһында таралған.
Файҙаланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Декоратив, дарыу үҫемлеге. Составында витаминдар, дуплау матдәләре, органик кислоталар, шәкәр, микроэлементтар булған емеше, аҙыҡ булараҡ, яңы йыйылған һәм эшкәртелгән килеш ҡулланыла, ҡоштар өсөн аҙыҡ.
Таралышы һәм экология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яҡынса 200 төрө билдәле, Евразия һәм Төньяҡ Американың уртаса һәм субтропик бүлкәттәрендә таралған. Төньяҡ ярымшар киңлектәрендә урта бүлкәттә Андтарҙа, бер аҙ Антиль утрауҙарында һәм Мадагаскарҙа ла осрай. Башҡортостанда ябай балан үҫә. Балан ҡыуағы йылға күл буйҙарында, урман ситтәрендә үҫә.Республикабыҙҙың бар райондарында ла осрай. Ағиҙел, Дим, Ҡариҙел ярҙарында күберәк күҙәтелә Күпселек төрҙәре күләгәле урындарҙы ла үҙ итә. Һыуға талымһыҙ Орлоҡтан, ботаҡтарҙан үрсей.


text:
Өфөлә яңы автобус маршруты барлыҡҡа килде
ӨФӨ, 2014 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Өфөлә «4-се бала табыу йорто — Дим — «Миловка паркы» тигән 254-се автобус маршруты барлыҡҡа килде. Әлегә автобустар һуңғы туҡталыш булған, Романовка һәм Мармылев ауылдарына тиклем генә бара. Баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, «Миловка паркы» торлаҡ комплексы төҙөлөп бөткәс автобустарҙың хәрәкәте яңы биҫтәгә тиклем оҙайтыласаҡ.
Яңы маршрут буйынса 13 урынлыҡ «ГАЗелдәр» йөрөй. «Миловка паркы»на кешеләр күскәндән һуң был йүнәлеш буйынса ҙурыраҡ автобустар ебәреләсәк.
254-се маршрут буйынса хәрәкәт 6 сәғәт 40 минутта башлана, 21 сәғәттә тамамлана. Автобустар 20 минутлыҡ ара менән йөрөй.


text:
Фото:
Башҡортостанда Польша мәҙәниәте көндәре башланды
Фото:
Бөгөн Өфөлә күренекле поляк композиторы һәм музыкант Фредерик Шопендың тыуыуына 200 йыл тулыуға арналған Башҡортостанда Польша мәҙәниәте көндәре асылды.
Өфөнөң 17-се ҡала китапханаһында поляк классик музыкаһы концерты үтте, «Поляктар Көньяҡ Уралда. Тарихи-мәҙәни мираҫ очерктары» китабын презентациялау үткәрелде.
Бөгөн шулай уҡ Сергей Аксаковтың Йорт-музейында Республика поляк үҙәгенә һәм Альберт Пенькевич исемендәге Милли поляк йәкшәмбе мәктәбенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе, филология фәндәре докторы, профессор Юлия Чумакованың хәтер кисәһе һәм “Аҡыллы шиғриәт биттәре” («Мудрые поэзии страницы») исемле поляк шағирҙары шиғырҙарының рус теленә тәржемәһе йыйынтығын презентациялау үткәреләсәк.
Иртәгә ҡунаҡтар Өфө районының Шемәк ауыл Советы Октябрьский ауылына барасаҡ, унда поляктарҙың нәҫелдәре — Вольдзики ауылы халҡы менән «Поляк ғаиләһе: кисә, бөгөн, иртәгә» ижади осрашыуы һәм «Тере поляк фольклоры» күргәҙмәһен презентациялау планлаштырылған.
Башҡортостанда Польша көндәре сиктәрендә Өфөнөң Совет районының 100-сө урта мәктәбендә «Александр Пушкин һәм Адам Мицкевич – ике халыҡ шағирҙары» асыҡ сараһы үтәсәк.
Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының филология факультеты базаһында «Рәсәйҙә поляк телен һәм Польшала рус телен уҡытыу аспекттары: тәжрибә, проблемалар, перспективалар» түңәрәк өҫтәле ойоштороласаҡ.


text:
Фото:
Иршат Фәхретдинов: «Ҡырымды һәм Севастополде ҡушыу — Ҡара диңгеҙ флоты позицияларын нығытыуҙа кәрәкле аҙым»
Фото:
Ишембай ҡалаһының 1-се гимназияһында, Ҡырымдың Рәсәй составына ҡушылыуына арналған, «Беҙ бергә!» бөтә Рәсәй акцияһы сиктәрендә, тантаналар уҙҙы. Бындай сараларҙы үткәреү башланғысы менән «Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһы сығыш яһаны. Ишембай районы хакимиәте хәбәр итеүенсә, был сарала Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдинов ҡатнашты.
«Ҡырым кирегә ҡайта!», «Беҙ бергә, бер ғаилә!» — бындай кәйефтәрҙе уҡыусыларҙың сағыу плакаттары сағылдыра.
Өлкән синыф уҡыусылары Рәсәй-Ҡырым мөнәсәбәттәре формалашыуы тарихын белеүҙе мауыҡтырғыс дәрес-студияла һәм класс сәғәтендә күрһәтте.
— Коллегаларым менән бергә, был тарихи ваҡиға бойомға ашырылғанда, үҙем дә тулҡынланыуҙы йәшереп ҡала алманым, — тип Ҡырымды Рәсәй составына ҡабул итеү тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйыу тантанаһына комментарий бирҙе Иршат Фәхретдинов. — Беҙ бөтәбеҙ ҙә Хөкүмәттең генә түгел, ә Рәсәй Президенты Владимир Путиндың да эшмәкәрлегенә ғорурландыҡ. Стратегик мөнәсәбәттә Ҡырымды һәм Севастополде ҡушыу – ул Ҡара диңгеҙ флоты позицияларын нығытыуҙа кәрәкле аҙым.
Ҡырымды Рәсәйгә ҡушыуҙан ике яҡ та ота: ҡырымдар бынан алып тотороҡло һәм стратегик көслө дәүләт ҡанаты аҫтында үҫешә ала, рәсәйлеләр үҙ сиратында иҡтисади һәм сәйәси ҡараштан перспективалы төбәкле булды, тип билдәләне депутат.


text:
Төҙөүселәр инновацион технологияларҙы һайлай
Башҡортостан үҙенең инновацион технологияларҙы һайлауын раҫланы. Был турала БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығының сәнәғәт һәм социаль тәғәйенләнештәге объекттар төҙөлөшөндә инновацион технологияларҙы файҙаланыуға арналған кәңәшмәһендә әйтелде. Кәңәшмәлә дәүләт учреждениелары етәкселәре, министрлыҡтар, ҙур төҙөлөш һәм проект компаниялары вәкилдәре ҡатнашты.
Министрҙың беренсе урынбаҫары Рәмил Хәлимов юғары сифатлы төҙөлөш материалдарын дөрөҫ һайлауҙың мөһимлегенә иғтибар йүнәлтте. Бигерәк тә төҙөлөштәге заманса технологиялар тураһында белеү зарурлығы, сифатлы материалдар һәм уларҙы етештереүселәр тураһында тулы ентекле мәғлүмәт булдырыу кәрәклеге һыҙыҡ өҫтөнә алынды.
Министр урынбаҫары Урал Ураҡсин төҙөлөш тармағында сифатлы материалдарҙы файҙаланыу мөһимлеге тураһында һөйләне. Алдынғы төҙөлөш технологиялары, заманса материалдар, тәьмин итеүсе менән оҙайлы хеҙмәттәшлек, компания имиджы тураһында хәстәрлек – былар барыһы ла ҡуйылған маҡсатҡа һәм көтөлгән иҡтисади һөҙөмтәгә өлгәшеүгә булышлыҡ итеүсе төп факторҙар булараҡ билдәләнде.
Башҡортостан Республикаһының фасад материалдары баҙарын үҫтереү тенденциялары һәм перспективалары менән Эксперт фасад төҙөлөшө ғилми үҙәге рәйесе Илдар Садиҡов таныштырҙы.


text:
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов прокуратура хеҙмәткәрҙәрен һөнәри байрамы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
12 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Республика етәксеһе Башҡортостан прокуратураһы коллективын һөнәри байрамы менән ҡотланы һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы.
– Прокуратура – хоҡуҡ һаҡлау системаһының мөһим тармағы, ул дәүләттең ышаныслы терәге, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен һаҡлауҙа ныҡ тора. Енәйәтселеккә, иҡтисади һәм социаль өлкәләрҙәге хоҡуҡ боҙоуҙарға, экстремизмға һәм коррупцияға ҡаршы көрәштең һөҙөмтәлелеге, халыҡтың хоҡуҡтарын яҡлау күп осраҡта һеҙҙең хеҙмәтегеҙгә бәйле, – тине Рөстәм Хәмитов. – Закондың көсөнә ышаныс – һәр беребеҙҙең шәхси һәм йәмәғәт хәүефһеҙлегенең мөһим шарты. Һеҙ уны көндәлек намыҫлы эшегеҙ менән нығытаһығыҙ.
Башҡортостан Башлығы енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәште, террористик һәм экстремистик күренештәрҙе бөтөрөүҙе республика прокуратураһы алдында торған төп бурыстар тип атаны. Уның һүҙҙәренсә, уларҙы уңышлы хәл итеү иҡтисади үҫеш динамикаһын, йәмғиәттәге социаль тотороҡлоҡто, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙы билдәләй.
– Һуңғы йылдарҙа республика прокуратураһының халыҡ мәнфәғәттәрен ҡайғырта башлауы мөһим. Прокуратура эшендә ошо йәһәттән ыңғай үҙгәреш күҙәтелә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Прокуратура граждандарҙың законлы мәнфәғәттәрен, хеҙмәт һәм социаль хоҡуҡтарын яҡлай, эш хаҡы буйынса бурыстарҙы түләтеү менән шөғөлләнә, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендә тәртип урынлаштыра, етемдәр, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларҙың торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүҙә ярҙам күрһәтә. Халыҡ, ошондай үҙгәреште күреп, прокуратураға ярҙам һорап мөрәжәғәт итә. Эшмәкәрлегегеҙҙең ошо йүнәлешен үҫтереүегеҙҙе һорайым, сөнки йәмғиәткә таянып ҡына һеҙ эшләй һәм ыңғай һөҙөмтәләргә ирешә аласаҡһығыҙ.


text:
2015 йылдан Башҡортостанда физик шәхестәрҙең милегенә һалым яңыса иҫәпләнәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
2015 йылдың 1 ғинуарынан физик шәхестәргә милек һалымы уның кадастр иҫәбенән сығып иҫәпләнәсәк. Бөгөнгө көндә ул инвентарь хаҡы нигеҙендә билдәләнә.
Ағымдағы йылдың октябрь аҙағында республиканың Дәүләт Йыйылышы депутаттары шуға ярашлы закон ҡабул итте, ә ноябрҙә Өфө ҡала советы парламентарийҙары ла һалым күләмен билдәләне. Ул объекттың кадастр хаҡынан 0,1-ҙән 2 процентҡа тиклем тирбәлә. Кадастр хаҡын Росреестр сайтында кадастр картаһынан ҡарап белергә мөмкин.
Инвалид бала тәрбиәләгән ата-әсәләр (балалыҡҡа алыусылар, опекундар), етем балалар, ата-әсәләр (балалыҡҡа алыусылар, опекундар) һәм күп балалы ғаиләләрҙә ҡарауһыҙ ҡалған 18 йәшкә тиклемге балалар торлаҡҡа һалым түләүҙән азат ителә. Әгәр ҙә улар был милекте эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегендә файҙаланмаһа һәм уның кадастр хаҡы 300 миллиондан артмаған осраҡта.
Тулыһынса һалым түләтеү 2019 йылда башлана.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Һайлау кампаниялары бер ваҡытта ла еңел үтмәй»
— Был һайлау кампанияһы ауыр буласаҡ, һайлау кампаниялары бер ваҡытта ла еңел үтмәй, — тине Рөстәм Хәмитов республика парламентарийҙары алдында сығыш яһап. – Сөнки йәмғиәттә барлыҡҡа килгән скептицизм, ялған, яла яғыуҙар аша үтергә тура килә. Быларҙың барыһы ла буласаҡ.
Республика етәксеһе билдәләүенсә, оппозиция үҙенең ҡарарҙарын һәм тәҡдимдәрен үткәреү өсөн власть өсөн көрәшергә тырышасаҡ.
— Быға айыҡ аҡыл менән ҡарарға кәрәк. Артыҡ эмоциялар кәрәкмәй, — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. – Йыш ҡына эмоцияларға бирелеп, көсөбөҙҙө, ыңғай потенциалыбыҙҙы юғалтабыҙ. Оппозицияға шул кәрәк тә инде – көсөбөҙҙө бөтөрөү өсөн, аңлайышһыҙ, конфликтлы ваҡиғалар булдырыу.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, беҙ ошо ваҡиғалар солғанышында буласаҡбыҙ.
— Әммә бындай хәлгә тыныс, айыҡ аҡыл менән ҡарарға кәрәк, һәм, минеңсә, бындай эшмәкәрлек ыңғай һөҙөмтә бирәсәк, — тигән ышаныс белдерҙе республика башлығы.


text:
Рудольф Нуриев исемендәге халыҡ-ара балет сәнғәте фестивалендә «Фронт хаттары» спектакле күрһәтелдеФото: Андрей Старостин
Рудольф Нуриев исемендәге халыҡ-ара балет сәнғәте фестивалендә «Фронт хаттары» спектакле күрһәтелде
Рудольф Нуриев исемендәге халыҡ-ара балет сәнғәте фестивалендә «Фронт хаттары» спектакле күрһәтелдеФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында Рудольф Нуриев исемендәге XХ Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивалендә ғәҙәти булмаған спектакль күрһәтелде.
Наталья Сац исемендәге Мәскәү дәүләт академия балалар музыка театрының «Фронт хаттары» балеты Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланған. Спектаклдең нигеҙендә — һалдаттарҙың һуғыштан яҙған хаттары. Уларҙы Мәскәү театрҙары актерҙары уҡый.
— Мин ошо спектаклде фронтта һәләк булған туғандар, яҡындар һәм дуҫтарҙың иҫтәлегенә арнайым. Тамашала ғүмерҙең һәм мөхәббәттең барыһынан да мөһимерәк булыуын күрһәтергә теләнек, — тип һөйләне хореограф Нина Мадан.
Спектакль бер нисә театрҙа ҙур уңыш менән үтте, Мәскәүҙә, Красноярскиҙа, Мари илендә ҡуйылды. Өфөнән һуң «Фронт хаттары» балеты Һарытау тамашасыларына тәҡдим ителәсәк.
Гала-концерттың икенсе һәм өсөнсө бүлектәрендә халыҡ-ара конкурстар лауреаттары — Анкара дәүләт опера һәм балет театры (Төркиә), Рәсәйҙең Ҙур театры, Э.Сапаев исемендәге Мари опера һәм балет театры, М.Йәлил исемендәге Татар опера һәм балет театры солистары, шулай уҡ Р.Нуриев исемендәге башҡорт хореография колледжы уҡыусылары сығыш яһаны.


text:
Бөгөн юғары уҡыу йорттарында БР Президенты стипендиялары тапшырыла
Бөгөн, 7 октябрҙә, республиканың юғары уҡыу йорттарында Башҡортостан Республикаһы Президенты стипендиаттарын тәбрикләү тантаналары дауам итәсәк.
Тантаналар был көндә Башҡорт дәүләт университетында, Башҡорт дәүләт аграр университетында, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһында, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында, Зәйнәб Биишева исемендәге Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһында һәм Бөрө дәүләт социаль-педагогия академияһында үтәсәк. Стипендиялар тапшырыу тантаналары 8 октябрҙә Башҡорт дәүләт университетындағы, Өфө дәүләт авиация техник университетындағы һәм Башҡорт дәүләт медицина университетындағы саралар менән тамамланасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, иң яҡшыларға БР Президенты стипендияларын билдәләү традицияһы 1994 йылда башланды. Быйылғы уҡыу йылында президент стипендиаты кеүек юғары статусҡа юғары уҡыу йорттарының 130 студенты, урта һөнәри белем биреү учреждениеларының 125 уҡыусыһы, 25 аспирант һәм 19 докторант лайыҡ булды.


text:
Республикала һәр һыйырға 10,6 килограмм һөт тура килә
Башҡортостанда һәр һыйырҙан 10,6 килограмм һөт һауып алына. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2013 йыл башынан алып тулайым һауым 252 мең тоннаға еткән, шуларҙың 118 мең тоннаһы ауыл хужалығы предприятиеларына тура килә. Был ваҡыт эсендә 107,4 мең тонна һөт һатылған.
Шул уҡ ваҡытта иң күп һөт Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондарында һауылған. Урындағы хужалыҡтарҙа көн һайын 100-шәр тонна һөт етештерелә.
Был райондарҙың ауыл хужалығы предприятиелары һауым буйынса бер меңлек сикте уҙған да инде – шул тәртиптә 1159 һәм 1063 тонна.


text:
Юнир Ҡотлоғужин Башҡорт дәүләт университеты участкаһында һайланы Фото: Андрей Старостин
Юнир Ҡотлоғужин Башҡорт дәүләт университеты участкаһында һайланы
Юнир Ҡотлоғужин Башҡорт дәүләт университеты участкаһында һайланы Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Юнир Ҡотлоғужин ваҡытынан алда Башҡортостан Президентын һайлауҙа Башҡорт дәүләт университеты һайлау участкаһында тауыш бирҙе. Тормош иптәше Флүзә менән ул Зәки Вәлиди урамындағы участкаға теүәл иртәнге сәғәт 9-ҙә килде.
— Минең өсөн был айырыуса һайлауҙар, — тип тәьҫораттары менән уртаҡлашты кандидат. – Һауа торошо яҡшы, кәйефтәр күтәренке. Яҡындағы биш йылда республиканың киләсәген билдәләү өсөн уңайлы осор.
Юнир Ҡотлоғужин 1976 йылдан алып һайлау хоҡуғына эйә. Советтар заманында, участкалар иртәнге сәғәт 6-ла асылып төнгө 12-лә бикләнгәндә халыҡтың әүҙемлеге юғарыраҡ ине, тип билдәләне ул.


text:
Библия, Ҡөрьән, Танах һәм Ганджур китаптары Рәсәй халыҡтарының тарихи мираҫы тип танылған
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Библия, Ҡөрьән, Танах һәм Ганджур китаптары дәүләт кимәлендә Рәсәй халыҡтарының тарихи мираҫы тип танылған. Владимир Путин «Экстремистик эшмәкәрлеккә ҡаршы эш итеү тураһында»ғы Федераль законға үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы Федераль законға ҡул ҡуйҙы.
Документҡа ярашлы, христианлыҡтың, исламдың, иудаизмдың, буддизмдың рухи нигеҙҙәрен тәшкил иткән Библия, Ҡөрьән, Танах һәм Ганджур китаптары, уларҙың йөкмәткеһе һәм цитаталары экстремистик материал була алмай.
Документ Дәүләт Думаһы һәм Федерация Советы тарафынан 2015 йылдың 18 ноябрендә ҡабул ителде.


text:
Төҙөлөштөң яңы технологиялары энергия ҡулланыуҙы кәметергә мөмкинлек бирә
Бөгөн Өфөлә «Барыһы ла төҙөлөш һәм ремонт өсөн» махсуслаштырылған күргәҙмәһе сиктәрендә «Энергоэффектив биналар: төҙөлөш, реконструкция, файҙаланыу» ғилми-ғәмәли конференцияһы үтте.
— Башҡортостанда 90 проценттан ашыу торлаҡ йорт йылылыҡ ҡулланыу кимәленең иҫке нормативтары буйынса эшләнгән, — ти техник фәндәр докторы Вадим Бабков. – Улар экономиялы түгел. Хәҙер яңы нормативтар ваҡыты етте – йылылыҡ ҡулланыу 40 процентҡа кәмергә тейеш. Быға яңы технологиялар ярҙамында ирешергә мөмкин. Улар менән билдәләнгән кимәлдән дә күберәк экономия яһарға була. Энергия сарыф итеүҙе беҙҙең климатҡа оҡшаш көнбайыш илдәре кимәленә еткеререү мөмкинлеге лә күҙҙалана.
Конференцияла ҡатнашыусылар төҙөлөштә файҙаланыусы заманса материалдар, климат системалары, сәнәғәт инновациялары тураһында һөйләне. Атап әйткәндә, йылылыҡ һаҡлаусы стеналар тураһында мәсьәлә күтәрелде. Вадим Бабков әйтеүенсә, Башҡортостанда бындай стеналарҙың алты варианты әҙерләнә.
Республикала иҫке торлаҡ йорттарҙы санациялау программаһын ғәмәлгә ашырыу тураһында доклад менән Өфө дәүләт нефть техник университеты аспиранты Никита Самофеев сығыш яһаны. Уның әйтеүенсә, Башҡортостанда 50-80-се йылдарҙа төҙөлгән йорттарҙың күбеһендә тыш яғынан сатнаған урындар бар.
— Бындай йорттарҙың яҡын арала авариялы торлаҡ исемлегенә инеүе бар, — тип белдерҙе докладсы. – Улар санация программаһы буйынса ремонтлана.


text:
Өфөлә Муса Гәрәев исемендәге аллея булдырылды
Өфөнөң Затон биҫтәһендә ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев исемендәге аллея булдырылды. Ағас ултыртыуҙа дөйөм белем биреү мәктәп-интернаты уҡыусылары һәм педагогтары, 6795-се хәрби часть хеҙмәткәрҙәре һәм Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының Һөнәри әҙерлек үҙәге уҡыусылары ҡатнашты.
Өфөнөң Ленин районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, ағас ултыртыу акцияһында йәмғеһе 200-гә яҡын кеше ҡатнашҡан. Улар 30 ҡайын ағасы һәм 30 тирәк ултыртҡан.


text:
Кыйтга хоккей лигаһының иң яҡшы клуб һәм уйынсыларҙы билдәләне
«Салауат Юлаев» Гагарин кубогын ала алмаһа ла, байтаҡ номинацияларҙы иң уңышлыһы тип табылды. Всеволод Бобров исемендәге премия даими чемпионат еңеүсеһе, иң һөҙөмтәле команда тип танылған «Салауат Юлаев»ҡа тапшырылды.
Норвегиянан килгән Патрик Тороссен Иң файҙалы уйынсы номинацияһында билдәләнде. Алтын сәкәнгә Александр Радулов лайыҡ булды.
Ул шулай уҡ Дмитрий Калинин менән бергә миҙгелдең иң яҡшы хоккейсыларына тапшырыла торған «Алтын шлем» номинацияһында ла бүләкләнде.


text:
Бөгөн Башҡортостанда 600-гә яҡын уҡыусы, йомғаҡлау иншаһын ҡабаттан яҙҙы
Берҙәм Дәүләт имтиханына үтеү өсөн яҙма эште, улар- декабрҙә үтә алмаған. Был юлы ла “икеле” алғандарға мөмкинлек 4-се майҙа һуңғы тапҡыр бирелә. Инша яҙыу — ун беренсе класс уҡыусылары өсөн мотлаҡ. Уның һөҙөмтәләре Берҙәм дәүләт имтиханына инеү хоҡуғын бирә. Мөмкинлектәре сикләнгән уҡыусылар инша урынына изложение яҙа ала. Әгәр ҙә уҡыусы эште башҡара алмай икән, ул Берҙәм дәүләт имтиханына индерелмәй. Инша яҙыу өсөн 3 сәғәт 55 минут ваҡыт бирелә. Текста кәм тигәндә 250 һүҙ булырға тейеш.


text:
Өфөнөң лимонарийында банандар өлгөрәФото: Олег Яровиков
Өфөнөң лимонарийында банандар өлгөрә
Өфөнөң лимонарийында банандар өлгөрәФото: Олег Яровиков
Ике-өс айҙан банандың тәүге уңышын алырға ниәтләй Өфө лимонарийы белгестәре. Был үҫемлектең емештәре ҙур түгел, бер бармаҡ үлсәмендә. Агентлыҡ хәбәрсеһенә экскурсиялар ойоштороусы Розалия Хәйруллинаның һөйләүенсә, өс йыл элек лимонарийға япон кәрлә бананының бик һирәк осраусы төрөн бүләк иткәндәр. Был үҫемлек ҙур емеш суҡтары булған ғәҙәти пальмаға бөтөнләй оҡшамаған. Яңы төр ҙур булмаған ҡыуаҡты хәтерләтә, ә белгестәр уны бөтөнләй үлән тип йөрөтә.
Кәрлә банан үҙ ғүмерендә бер тапҡыр сәскә ата, һәм емештәре өлгөргәс, һәләк була. Банандың сәскә атыуына һоҡланып ҡарайһың, шул уҡ мәлдә экзотик үҫемлектән бер ҙә айырылғы килмәй. Лимонарий хеҙмәткәрҙәре тороп ҡалған тамырынан артабан яңы үҫемлек үҫтереп алырға ниәтләй.
Лимонарий әлеге ваҡытта сәскәгә төрөлгән баҡсаға оҡшаш. Алһыу һәм аҡ олеандр сәскә менән ҡапланған. Кофе ағасы, лимондар, фей-хоа сәскә атырға ултыра. Инжир емешкә тумалған. Хеҙмәткәрҙәр ҡырыҫ тәбиғәт шарттарында экзотик емештәрҙең өлгөрөү серҙәрен асырға әҙер. Лимонарийға экскурсия бигерәк тә мәктәп уҡыусыларына ҡыҙыҡлы буласаҡ. Энциклопедия иллюстрацияларынан ҡарағансы, үҫемлектәрҙе яҡындан, ҡул менән тотоп ҡарап өйрәнеү күпкә отошлораҡ бит.


text:
Глеб Голубевтың баҫма графикаһы күргәҙмәһеФото: Олег Яровиков
Глеб Голубевтың баҫма графикаһы күргәҙмәһе
Глеб Голубевтың баҫма графикаһы күргәҙмәһеФото: Олег Яровиков
БР Рәссамдар союзының Бәләкәй күргәҙмә залында Өфөнөң билдәле рәссам-графигы, 2-се Балалар художество мәктәбе директоры Глеб Голубевтың 50 йәшенә арналған шәхси күргәҙмәһе асылды. Экспозицияға авторҙың баҫма графика техникаһында яһаған эштәре инде.
Глеб Голубев – атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре һәм БР Рәссамдар союзы ағзаһы. 2000 йылдан ул Өфөнөң 2-се Балалар художество мәктәбенә етәкселек итә, ә һынлы сәнғәт, рәсем һәм композициянан бында 1982 йылдан алып уҡыта. Ҡасандыр ул үҙе лә ошо мәктәптә билдәле башҡорт рәссамы һәм графигы Зөфәр Ғаяновта уҡыған, тап ул артабанғы һөнәр һайлауына йоғонто яһай ҙа инде. Һынлы сәнғәттә оҫталыҡ серҙәренә ул Башҡорт дәүләт педагогия институтының (хәҙер – Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге университет) художество-графика факультетында эйә була. Уның курсташтары – бөгөн Башҡортостандың танылған рәссамдары һәм графиктары Рәйес Ғәйетов, Ринат Миңлебаев, Ләйсән Рәхмәтуллина.
— Әлбиттә, мин графика менән генә түгел, китап иллюстрацияһы менән дә шөғөлләнәм, акварель менән яҙам. Ә бына майлы буяуҙар менән күптән эшләгәнем юҡ. Юбилей күргәҙмәмдә лә экспозиция бер бөтөн, тупланған булһын өсөн баҫма графиканы ғына ҡуйырға булдым, – тип аңлата рәссам.
Баҫма графиканың тәү ҡарашҡа ҡәтғилегенә һәм ике төҫ – аҡ һәм ҡара – менән генә сикләнеүенә ҡарамаҫтан, рәссамдың эштәре күп яҡлы һәм нескә фәлсәфәүи мәғәнәгә эйә.
— Мин башҡа төҫтәр менән эксперимент яһарға һәм уларҙы баҫма графикала файҙаланырға ынтылмайым, – ти Глеб Голубев. — Ә был ике ҡапма-ҡаршы төҫ – аҡ һәм ҡара, “төрлө төҫтәр” менән иғтибарҙы тарҡатмай, идея йөкмәткеһен һыҙыҡ өҫтөнә ала.


text:
Бер өлөшлөләр
Бер өлөшлөләр (лат. Liliopsida, Monocotyledones, Monocotyledoneae, ингл. monocots) — ябыҡ орлоҡло сәскәле үҫемлектәр типында 50 000 мең төрҙө берләштергән үҫемлектәр классы. Бер өлөшлөләрҙә орлоҡ яралғанда бер орлоҡ өлөшө үҫемлектең беренсе япрағы була. Бер өлөшлөләр күп кенә билдәләре менән ике өлөшлөләрҙәр айырылып тора:
- суҡ тамыр системаһы булыуы;
- япраҡтары ябай төҙөлөшлө, һеңерсәләре дуға һымаҡ йәки параллель урынлашҡан;
- сәскәләре өс быуынлы, йәғни уларҙың кәсә һәм таж япраҡтары өскә ҡабатлана;
Был классҡа кергән иң әһәмиәтле ғаиләләр — ләлә сәскәлеләр һәм ҡыяҡлылар.


text:
Рөстәм Хәмитов социаль туризм программаһын боҙоп күрһәтергә тырышыуҙарын туҡтатты
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса республика ойоштороу комитеты ултырышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетын социаль туризмға айырым иғтибар бүлергә саҡырҙы.
— Был программаға тап төшөрөргә кәрәкмәй. Кешеләрҙе йәшәү һәм ял итеү өсөн яраҡһыҙ профилакторийҙарға, сәйер структураларға йүнәлтмәгеҙ. Кешеләрҙе социаль туризм программаһы буйынса тейешле урындарға ебәрмәүҙәре тураһында ялыуҙар байтаҡ. Ял урынына улар унда өҫтәмә стресс кисерә һәм ауырып ҡайта, — тип билдәләне республика башлығы.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, социаль туризмды үҫтереү республика маҡсатлы программаһы Башҡортостанда 2011 йылдан алып ғәмәлгә индерелә. Уҙған өс йылда уны тормошҡа ашырыуға 130 миллион һумдан ашыу бүленгән. Программа сиктәрендә өс туристик маршрут йүнәлеше эшләй: Башҡортостан Республикаһы, Рәсәй Федерацияһы һәм сит илдәр буйлап. Быйыл туристик путевка менән һигеҙ меңдән ашыу өлкән йәштәге кеше тәьмин ителде.


text:
Башҡортостан башлығы Бешкәктә Ҡырғыҙстандың Пермьер-министры Джоомарт Оторбаев менән осрашты
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
8 сентябрҙә Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге Башҡортостандың рәсми делегацияһы Ҡырғыҙстан Республикаһының баш ҡалаһы Бешкәккә барып етте. Хөкүмәт Йортонда Башҡортостан етәксеһе Рөстәм Хәмитовтың Ҡырғыҙстандың Пермьер-министры Джоомарт Оторбаев менән осрашыуы уҙҙы, тип хәбәр итә Башҡортостан башлығының матбуғат хеҙмәте.
Республика башлыҡтары, Башҡортостан һәм Ҡырғыҙстан араһында булған, төбәктәрҙең хеҙмәттәшлегенә ҡағылған бер төркөм мәсьәләне тикшерҙе. Һүҙ ике төбәк араһында мәҙәни алмашыу һәм иҡтисади бәйләнештәр өлкәһендә үҙ-ара килешеп эш итеү тураһында барҙы.
— Беҙҙә мәҙәни-гуманитар йүнәлеш үҫешә ала, бик әүҙем диаспора бар, уларҙың пландары, идеялары байтаҡ. Был юҫыҡта ошо компонентты ла ҡарарға тәҡдим итер инек, — тип билдәләне Ҡырғыҙстандың Премьер-министры Джоомарт Оторбаев. – Башҡортостан предприятиеларының минераль ашламалар, нефть продукттары буйынса потенциалын иҫәпкә алғанда, беҙ республикағыҙ менән тура бәйләнештәребеҙҙе тәрәнәйтеүҙә ҡыҙыҡһынабыҙ, унан да бигерәк Ҡырғыҙстандың Таможня союзына инеүе менән бәйле мөмкинлектәребеҙ ярайһы уҡ киңәйә. Берҙәм иҡтисади киңлек, тауар һәм хеҙмәттәрҙе пошлинаһыҙ индереү мөмкинлеге буласаҡ, шул юҫыҡтан интеграцион берләшмәгә ингәндән алып ағымдағы йылдың аҙағына тиклем ғәмәлгә ашыра алырлыҡ потенциалды ҡарарға тәҡдим итәбеҙ. Был иҡтисади бәйләнештәребеҙҙе нығыраҡ яҡынайтасаҡ. Бында инвесторҙарҙың продукцияларын етештерергә һәм Таможня союзына ингән бөтә илдәрҙең бик күләмле баҙарына уны сығарырға мөмкин тип фараз итергә була. Беҙҙә Таможня союзы илдәре менән сағыштырмаса етештереүҙең үҙҡиммәте күп тапҡырға түбәнерәк, ә баҙарға сығыу юлы берҙәм. Шулай уҡ граждандарҙың сәфәргә йөрөүҙәрен, туризмды, мәҙәни йүнәлеште ҡарарға, Мәҙәниәт көндәрен уҙғарыу тураһында уйлаштырырға мөмкин.
— Дөйөм алғанда сәфәребеҙ аныҡ сифатҡа эйә. Беҙҙең бизнес вәкилдәре бында килеп ҡайтты, улар миңә бәйләнештәр булдырыу мөмкин булған тармаҡтарҙы атаны: ул ауыл хужалығында, машина эшләүҙә, – тип айырып әйтте Рөстәм Хәмитов. — Бында берләштерелгән эшмәкәрлекте башлау өсөн территорияғыҙға предприятиеларыбыҙҙың «форпостарын» урынлаштырыу тураһында уйлайбыҙ.
— Билдәле бер ҡорамалдар йыйыу, республикағыҙға бер төркөм компетенцияларҙы күсереү буйынса етди тәҡдимдәребеҙ бар. Килешеү төҙөү тураһындағы тәҡдимегеҙҙе хуплайым. Үҙ-ара эш итә алырлыҡ йүнәлештәребеҙ байтаҡ. Беҙҙе ауыл хужалығы, мәҫәлән, һеҙҙән емеш-еләк, йәшелсә культураларын килтереү мөмкинлеге ҡыҙыҡһындыра. Уртаҡ сауҙа-логистик үҙәктәр булдырыу тураһында уйлаштыра алабыҙ. Беҙҙең тышҡы сауҙа күләмдәре үҫә бара. Былтыр улар ике тапҡырға тиерлек артты. Быйыл да һандарҙың яҡшы булыуына ышанам, — тип өҫтәне Башҡортостан етәксеһе.


text:
Өфөлә Волга буйының «Йәш Гвардия» төбәк бүлексәләре етәкселәренең осрашыуы уҙҙы
ӨФӨ, 2014 йыл, 24 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Волга буйы федераль округы буйынса «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы» бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы төбәк бүлексәлеренең етәкселәре киңәйтелгән кәңәшмәгә йыйылды. Улар ойошманың киләсәге, алдағы йылдарға уның үҫеш стратегияһы тураһында һөйләште. Кәңәшмәгә төбәк бүлексәләренең 13 етәксеһе, шулай уҡ «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы» бөтә Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының Координация советы рәйесе Денис Давыдов килгәйне.
Әңгәмә барышында йәш гвардиясылар алдағы ике йылға ойошма стратегияһының төп йүнәлештәрен тикшерҙе. Бынан тыш, сарала ҡатнашыусылар проект эшмәкәрлеген үҫтереүҙә үҙ ҡараштарын белдерҙе. «Йәш Гвардия» эшенең төп йүнәлештәре әүҙем тикшерелде, йәмғиәттең талаптарына һәм проблемаларына тап килгән, саралар үткәреүҙең яңы форматтары тәҡдим ителде.
— Уҙған кәңәшмә сиктәрендә төрлө төбәктәрҙән килгән егеттәр һәм ҡыҙҙар менән һөҙөмтәле аралаша, уларҙан кире бәйләнеш ала һәм «Йәш Гвардия» үҫешенә ҡағылған теләктәрҙе теркәй алдыҡ. Был беҙҙең өсөн бик мөһим, сөнки стратегик ҡарарға күмәкләп, төбәктәрҙең фекерҙәренә таянып киләбеҙ, — тип билдәләне Денис Давыдов.
«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы» Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Владимир Яковлев илдең бөтә территорияһында ойошманы уңышлы үҫтереү өсөн уҙған сараның әһәмиәтен билдәләне.
— Нәҡ диалогта һәм кире бәйләнеш эшендә эшмәкәрлектең дөрөҫ йүнәлешен табырға мөмкин. Өҫтәүенә үҫеш стратегияһын әҙерләүҙән тыш, фекер алышыу һәм Рәсәйҙең төрлө субъекттарындағы «Йәш Гвардия» төбәк бүлексәләренең эшмәкәрлек итеү тәжрибәһе менән уртаҡлашыу бик мөһим, — тине ул.


text:
Судьялар балалар йортона хәйриә ярҙамы күрһәтте
Башҡортостандың Юғары суды коллективы аҡыл йәһәтенән артта ҡалған балалар йәшәгән Серафимовка балалар йорто – интернатына хәйриә ярҙамы күрһәтте.
Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, үҙҙәренең инициативаһы менән йыйған аҡсаға суд хеҙмәткәрҙәре үҫтереүсе уйындар, уҡыу кәрәк-яраҡтары, йомшаҡ уйынсыҡтар, тренажерҙар, спорт ҡорамалдары, китаптар һәм һәр төрлө татлы ашамлыҡтар һатып алған.
Юғары суд вәкилдәре бар республиканан йыйылған 4-18 йәштәрҙәге 450 бала йәшәгән коррекцион учреждениеға бүләктәрҙе үҙҙәре алып барған.
Интернат етәкселеге күрһәтелгән ярҙамға ҙур рәхмәтен белдергән. Ҡунаҡтарға балалар үҙ ҡулдары менән эшләгән әйберҙәрен күрһәткән, уҡыу биналары, теген оҫтаханаһы менән таныштырған, үҙҙәренең ҡаҙаныштары хаҡында һөйләгән.


text:
Республика парламентарийҙары Башҡортостандың экология ҡануниәтен камиллаштыра
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу буйынса комитеты ағзалары үҙҙәренең ултырышында «Башҡортостан Республикаһының Экология кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы закон проектын ҡараны.
Республиканың Экология кодексына үҙгәрештәр индереүгә федераль ҡануниәттәге үҙгәрештәр сәбәп булды. Улар – радиоактив ҡалдыҡтар менән эш итеүҙең берҙәм дәүләт системаһын булдырыуға йүнәлтелгән, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендә дәүләт контролен ойоштороу системаһына һәм был контролде башҡарырға хоҡуҡлы башҡарма власть органдары эшмәкәрлегенә аныҡлыҡ индереүгә, шулай уҡ терминологияны федераль законға ярашлы тәртипкә килтереүгә йүнәлтелгән үҙгәрештәр. Закон проекты республика парламентының пленар ултырышының көн тәртибенә индерелеп, беренсе уҡыуҙа ҡаралһын өсөн, уны Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы Президиумына ебәрергә тәҡдим ителде.
Республиканың экология ҡануниәтен камиллаштырыу кәрәклеге хаҡында үткән йылдың ноябрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең БР Дәүләт Йыйылышына «Халыҡ өсөн эшләү» мөрәжәғәтнамәһендә әйтеп үткәйне. Рөстәм Хәмитов экология мәсьәләләрен хәл итеүҙә урындағы власть органдарының хоҡуҡтарын киңәйтеү маҡсатында депутаттарға ҡайһы бер норматив хоҡуҡи акттарҙы ҡайтанан тикшереү буйынса инициатива менән сығыш яһарға тәҡдим иткәйне.


text:
Фото:
Бөрө йәш гвардиясылары «Таҙа ҡала» экологик акцияһы уҙғарҙы
Фото:
Бөрө районы «Йәш Гвардия» активистары «Таҙа ҡала» экологик акцияһын уҙғарҙы. Активистар скверҙарҙы, парктарҙы, йылға һәм күл буйҙарын беренсе тапҡыр ғына таҙартмай, төҙөкләндереү менән шөғөлләнә, сәскәләр һәм ағастар ултырта, тик барыбер сүп-сар кәмемәй. Шуға күрә йәштәр, «Бросил мусор — не забудь хрюкнуть» тигән плакаттар күтәреп, урамдарға сыҡты, тип хәбәр итә ER.RU.
— Халыҡ әле һаман, әгәр үҙҙәре ҡаланы ҡарамаһа, ул бер ҡасан да таҙармаясаҡ икәненә төшөнә алмай. Кешеләрҙең емергес эшмәкәрлеге ҡаланың матур мөйөштәре, урамдары, йылға һәм күл буйҙарының аҡрынлап стихиялы сүплеккә әйләнеүенең сәбәбе булып тора. Быға ҡаршы көрәшергә кәрәк. Шуға күрә лә беҙ проблеманы халыҡҡа ошо юл менән еткерергә булдыҡ. Беҙҙең активистар таҙалыҡҡа өндәп ҙур булмаған плакаттар йәбештерҙеләр һәм элделәр. Юҡҡа ғына халҡыбыҙ «Таҙартҡан урында, түгел, ә сүпләмәгән ерҙә таҙа» тип әйтмәгән бит, — тип үҙ фекерен белдерҙе Бөрө Йәш гвардиясылар етәксеһе Александр Обухов.
Плакаттар менән ҡоралланып, акцияла ҡатнашыусылар үтеп барған водителдәрҙе һәм йәйәүлеләрҙе таҙалыҡҡа һәм тәртипкә саҡырҙы. Һирәктәр генә иғтибар йүнәлтте. Күптәр иһә, үҙҙәренең эштәре буйынса ашыҡҡан булып, йәштәрҙе күрмәҫкә тырышты.
Йәш гвардиясыларҙың акцияһы ике этапта үтәсәк. Тәүҙә улар кешеләргә тирә-яҡ мөхитте бысратыуҙың зыяны тураһында мәғлүмәт еткерәсәк, артабан ҡала паркын йыйыштырыуға тотонасаҡ. Йәш гвардиясылар өлгәшелгәндә туҡталып ҡалырға йыйынмай.
— Ҡаланы таҙараҡ яһау беҙҙең көсөбөҙҙән килә. Бының өсөн теләк һәм ваҡыт кәрәк. Әгәр кем дә булһа беҙгә ҡарап башҡаса сүпләмәһә, был беҙҙең бәләкәс кенә еңеүебеҙ буласаҡ, — тип билдәләне йәш гвардиясы Роман Яныбаев.


text:
Республикала 900 мең тоннаға тиклем картуф йыйып алыу планлаштырыла
Ошо көндәрҙә республикала картуф йыйыу башлана. Мәләүез, Өфө, Иглин һәм Шишмә райондары хеҙмәтсәндәре был эшкә тәүгеләрҙән булып тотондо.
Билдәле булыуынса, картуфты «икенсе икмәк» тип атайҙар, шуға күрә был культура уңышының мул булыуы мөһим. БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко һүҙҙәренсә, ағымдағы йылда республикала картуф сәсеүгә 94 мең гектар ер бүленгән. Уның уңышы гектарынан 100 центнерға тиклем тәшкил итә. Шулай итеп, Башҡортостандың ауыл хужалығы етештереүселәре 900 мең тоннаға тиклем картуф йыйып алырға планлаштыра. Шул уҡ ваҡытта картуфҡа йыллыҡ ихтыяж республикала 550-600 мең тонна тәшкил итә. Тимәк, ул Башҡортостандан ситтә һатыуға ла етәсәк.
Өфөлә иһә картуф 15 сентябрҙән башлап көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләрендә һатыла башлаясаҡ.


text:
Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы һатып алыусыларҙы республикала етештерелгән продукцияны алырға саҡыра
Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы 14 июлдә «Аҙыҡ-түлек баҙарында Башҡортостан Республикаһы етештереүселәренең продукцияһын һатыу тураһында» темаһына түңәрәк өҫтәл үткәрҙе.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың аҙыҡ-түлек баҙарында маҡсатлы рәүештә үҙебеҙҙең республикала етештерелгән продукцияны һатырға кәрәк, тигән тәҡдиме сараны үткәрергә сәбәп булды.
Түңәрәк өҫтәл эшендә ассоциация ағзалары ҡатнашты – сауҙа селтәрҙәре һәм баҙар етәкселәре, Башҡортостандың Һөтсөлөк союзы һәм Икмәк бешереүселәр союзы вәкилдәре, Ауыл хужалығы министрлығы, БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты, Өфө хакимиәте вәкилдәре ҡатнашты.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар төп теманы тикшереү һөҙөмтәләре буйынса ҡарарҙар ҡабул итте. Беренсенән, республикала етештерелгән продукцияны популярлаштырыу маҡсатында әлеге йылдың 25 июленән «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһын тәҡдим итергә һәм башлап ебәрергә.
20 июлгә тиклем акцияны тормошҡа ашырыу тураһындағы положение әҙерләнергә: акцияла республика предприятиеларының, сауҙа ойошмаларының һәм етештереүселәрҙең ҡатнашыу шарттары тураһында, һәм берҙәм макет һәм эмблема раҫланырға тейеш.
Икенсенән, сауҙа предприятиеларына һәм етештереүселәргә «Үҙебеҙҙекен һайла – үҙебеҙҙекен һатып ал!» акцияһын хуплап, магазиндарҙы тейешенсә биҙәргә тәҡдим ителде, мәғлүмәти ярҙам күрһәтеүҙе ойошторорға кәрәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығына продукция ассортименты менән ҡуша республика етештереүселәренең берҙәм реестрын булдырырға тәҡдим ителде. Был сауҙа компанияларына баҙар буйынса тулы һәм ышаныслы мәғлүмәт бирер һәм артабан килешеп эшләү мөмкинселеге тыуһын өсөн эшләнә.
Бынан тыш, Башҡортостанда етештерелгән аҙыҡ-түлек продукцияһы, етештереүселәр, сертификация, яңы сыҡҡан продукция, аҙыҡ-түлек сифаты һәм хәүефһеҙлеге тураһында барлыҡ мәғлүмәт булған Берҙәм мәғлүмәт үҙәген булдырырға кәрәк.


text:
Йылайыр районында Балалар һабантуйы үтә
2 июндә Йылайыр районында, өлкәндәр өсөн һабантуйҙан тыш, быйыл Балалар һабантуйын да ойошторорға булғандар. Район хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был көндө балаларҙы яланда әкиәт геройҙары ҡаршы аласаҡ. Сара республикала Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына һәм Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә ҡарата үткәрелә.
Программала төрлө милли уйындар, спорт ярыштары, күргәҙмәләр ҡаралған. Шулай уҡ байрам ҡунаҡтары сувенирҙар һатып алып, төрлө ризыҡтарҙан ауыҙ итә аласаҡ.
Дөйөм алғанда Балалар һабантуйы сараларға бай булмаҡсы, тип билдәләнеләр район хакимиәтенән.


text:
Был аҙнала Башҡортостанға Япония делегацияһы киләсәк
15 июндә Башҡортостанға Рәсәй һәм яңы бойондороҡһоҙ дәүләттәр менән сауҙа буйынса ассоциация (РОТОБО, Япония) делегацияһы килә. Япония делегацияһын бай һәм эстәлекле программа көтә. Ул өс көнгә иҫәпләнгән һәм эшлекле форум үткәреүҙе, төбәктең сәнәғәт предприятиеларына һәм фәнни ойошмаларына барыуҙы, төбәк потенциалы менән танышыуҙы үҙ эсенә ала.
РОТОБО-ның Башҡортостанға визиты яуап сәфәре булып тора: былтыр ноябрҙә беҙҙең республика делегацияһы был илдә булып ҡайтҡайны. Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 2010 йылдың 12 ноябрендә Японияла Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән Японияның Рәсәй һәм бойондороҡһоҙ дәүләттәр араһында сауҙа буйынса ассоциацияһы (РОТОБО) араһында хеҙмәттәшлек ниәттәре протоколына ҡул ҡуйылғайны. Документ аҫтына ҡултамғаларын БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – БР Хөкүмәте Аппараты етәксеһе Илшат Тажетдинов һәм РОТОБО президенты Такаси Нисиока ҡуйғайны.
РОТОБО-ға 200-ҙән ашыу ағза инә. Улар иҫәбендә Японияның Mitsui, Sumitomo, Mitsubishi, TOYOTA, Honda, Nissan, SONY, Panasonic, TOSHIBA кеүек киң билдәле сәнәғәт һәм сауҙа корпорациялары, страховка һәм йөк-пассажирҙар ташыу компаниялары, банкылар, ғилми институттар, киң мәғлүмәт саралары, урындағы үҙидара органдары һәм башҡа ойошмалар бар.
Япония делегацияһының Өфөнөң иҫтәлекле урындары менән танышыуы 16 июндә Башҡортостандың Археология һәм этнография музейына сәфәрҙән башланасаҡ. Артабан, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың РОТОБО делегацияһы ағзалары менән протокол осрашыуынан һуң, көндөң икенсе яртыһында Конгресс-холда Японияның хөкүмәт структуралары һәм эшлекле даирәләре вәкилдәре делегацияһы ҡатнашлығында Япония менән Башҡортостан Республикаһы араһында сауҙа һәм инвестицион хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса конференция-семинар үтәсәк.
Эшлекле форум дауамында машина эшләү һәм энергия һаҡлауҙан алып баш ҡала инфраструктураһын һәм туризмды үҫтереүгә тиклем бөтә яҡтарҙы ҡыҙыҡһындырырҙай туғыҙ төп йүнәлеш буйынса хеҙмәттәшлек юлдары тикшереләсәк.
17 июндә Башкортостан Республикаһының «Нефть-химия эшкәртеү институты» дәүләт унитар предприятиеһына, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә, «ЕСМ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә барыу планлаштырылған. Ошо уҡ көндө Япония делегацияһы вәкилдәренең икенсе төркөмө «СП Витценманн-Руссия» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенә (Өфө), «БелЗАН» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә (Бәләбәй) барасаҡ. Бынан тыш, Япониянан килгән ҡунаҡтар Әлшәй районындағы йылҡысылыҡ фермаһында булып, башҡорт ҡымыҙын тәмләйәсәк.
РОТОБО делегацияһының визиты 18 июндә «Русгидро-Альстом» технопаркы биләмәһенә эш сәфәре менән тамамланасаҡ.


text:
Фото:
Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай
Фото:
12 декабрҙә, Рәсәй Конституцияһының 20 йыллығын байрам иткән көндө, ил Президенты Владимир Путин Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһай. Был документ дәүләт башлығының илдәге эштәр хәле, эске һәм тышҡы сәйәсәттең төп йүнәлештәре хаҡында нисек күҙаллауын сағылдыра.
Дәүләт башлығының парламентҡа сираттағы мөрәжәғәтнамәһе Кремлдең Георгий залында Мәскәү ваҡыты менән сәғәт 12-лә меңләгән саҡырылған кешеләр алдында уҡып ишеттерелә. Сарала ҡатнашыусылар араһында депутаттар һәм сенаторҙарҙан тыш – хөкүмәт ағзалары, Конституция, Юғары һәм Арбитраж судтары етәкселәре, төбәктәр етәкселәре, субъекттарҙың закондар сығарыу йыйылышы рәйестәре, традицион конфессиялар башлыҡтары, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, ҙур киң мәғлүмәт саралары етәкселәре.
Президенттың матбуғат сәркәтибе Дмитрий Песков «Россия 24» каналына хәбәр итеүенсә, Владимир Путиндың телмәре бер сәғәтләп барасаҡ.


text: Ағиҙел буйында ятҡан Иҫке Йәнйегет – райондың иң ҙур һәм төҙөк ауылдарының береһе. Бай тарихы, сағыу шәхестәре менән республика кимәлендә лә яҡшы билдәле ул. Арҙаҡлылар исемлеген Башҡортостандың халыҡ артисы Филүс Гәрәев, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан танылған драматург Ғамир Насыри башлап ебәрһә, артабан – данлыҡлы уҡытыусылар, ғалимдар, табиптар, хәрбиҙәр һәм башҡа тармаҡтарҙа шөһрәт ҡаҙанған алдынғылар. Уларҙың фотоһүрәттәре, тормошо, эшмәкәрлеге хаҡында ҡыҫҡаса белешмәләр мәктәптәге, китапханалағы стендтарға ҡуйылған. Ҡайһы берҙәренә арнап махсус альбомдар ҙа төҙөлгән.


text:
Фото:
Мәғариф министрлығында Уҡытыусы йылының һуңғы наградалары тапшырылды
Фото:
Башҡортостан мәғариф министрлығында Яңы йыл алдынан республиканың иң яҡшы педагогтарын наградлау тантанаһы үтте. Уны БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – мәғариф министры вазифаһын башҡарыусы Зөһрә Рәхмәтуллина үткәрҙе.
Вице-премьер, уҙып барыусы йыл – Уҡытыусы йылы мәғариф өлкәһендә төрлө сараларға бик бай булды, тип билдәләне. Уларҙың күбеһе ижтимағи аңда уҡытыусыларға ҡарата игелекле һәм ихтирамлы мөнәсәбәт тәрбиәләүгә, педагогтарҙың профессиональ үҫешенә булышлыҡ итеүгә йүнәлтелде. Быларҙың барыһының да һөҙөмтәһендә 2010-2012 йылдарға «БР-ҙың педагогик кадрҙары» республика программаһы ҡабул ителде.
— Хәҙерге йәмғиәттә уҡытыусылар — хөрмәтле, кәрәкле, талап ителгән категория. Уҙып барыусы йыл беҙҙең барыбыҙға ла был турала тағы бер тапҡыр иҫкәртте, — тине Зөһрә Йыһанур ҡыҙы.
Был юлы 12 педагог республиканың юғары дәүләт наградаһына лайыҡ булды. Уларҙың унына «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы» тигән почетлы исем бирелде. Өфө дәүләт авиация техник университеты профессоры Рөстәм Монасипов һәм Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһының беренсе проректоры Наталья Солодилова «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре» исеменә лайыҡ булды.


text:
Магнитогорскиҙа яңы хәләл производство Башҡортостанда сертификация үтте
Рәсәйҙә ҡош итенән продукция етештереүсе иң ҙур предприятиеларҙың береһе — «Магнитогорск ҡошсолоҡ комплексы» базаһында асылған Силәбе өлкәһендә беренсе хәләл продукция сығарыу цехы БР Мосолмандарының Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитетта сертификация үтте.
Цехты асыуҙа Башҡортостандан делегация ла ҡатнашты, уның составына БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, уның беренсе урынбаҫары Әйүп Бибарсов һәм Диниә назараты ҡарамағындағы «Хәләл» стандарты буйынса комитет рәйесе Тимур Шәнгәрәев инде.
Бөгөн «Магнитогорск ҡошсолоҡ комплексы» көн һайын 120 тоннаға яҡын ит сығара. Шуның хәләл продукция өлөшө 30 процент тәшкил итә. Әммә киләсәктә предприятие етәкселеге тулыһынса хәхәл продукция сығарыуға күсеү ихтималлығын кире ҡаҡмай.


text:
Тәтешлелә балалар биш халыҡтың мәҙәниәте һәм йолалары менән таныша
Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы сиктәрендә 9 декабрҙә Тәтешле районы үҙәгендә — Яңы Тәтешле ауылында башланғыс класс уҡыусылары өсөн «Берҙәм ғаиләлә» тип исемләнгән иртәлек үтә. Ул «Яңы Тәтешле» удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге менән ойошторолған.
Удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Антонида Шәйбәкованың әйтеүенсә, балалар Тәтешле районында йәшәгән биш халыҡтың – башҡорттар, татарҙар, удмурттар, рустар һәм мариҙарҙың мәҙәниәте һәм йолалары менән таныша. Иртәлекте алып барыусылар балаларға милли костюмдарҙы күрһәтә, Рәсәй Федерацияһының Башҡортостан, Татарстан, Удмуртия, Мари Иле кеүек республикалары тураһында һөйләй. Мәктәп уҡыусылары өсөн милли уйындар, бейеүҙәр ҙә әҙерләнгән.
— Иртәлек өсөн балалар халыҡ йырҙары өйрәнде, уҡытыусылар уларға бейеү һалды, — тип билдәләне Антонида Шәйбәкова. – Удмурт тарихи-мәҙәни үҙәге хеҙмәткәрҙәре тантана өсөн күргәҙмә материалдар, әсбаптар әҙерләгән.


text:
Фото:
Октябрьскийҙа яңы футбол майҙаны барлыҡҡа киләсәк
Фото:
Октябрьский ҡалаһында яһалма япмалы футбол майҙаны барлыҡҡа киләсәк. Әлеге ваҡытта «Нефтселәр» мәҙәниәт һәм ял паркы стадионында уны һалыу буйынса эштәр тамамланды ла инде.
Был объектты төҙөү «2006-2015 йылдарға Рәсәй Федерацияһында физик культураны һәм спортты үҫтереү» федераль маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә федераль һәм муниципаль бюджеттарҙан бергәләп финанслау нигеҙендә алып барылды.
98-гә 60 метр ҙурлығында яңы уйын майҙансығы республикала иң ҙурҙарҙың береһе буласаҡ. Әлеге ваҡытҡа тиклем бындай япмалы футбол майҙандары Башҡортостандың өс ҡалаһында – Өфөлә, Стәрлетамаҡта һәм Сибайҙа ғына бар ине.
Футбол майҙанын рәсми асыу 14 авгусҡа планлаштырылған. Бер үк ваҡытта бында яңы майҙансыҡта тәүге ярыштар — футбол буйынса Бөтә Рәсәй үҫмерҙәр турниры үтәсәк.
Октябрьскийҙа бөгөн спорт объекттары төҙөүгә, спортты үҫтереүгә һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауға ҙур иғтибар бирелә. Яһалма япмалы футбол майҙанынан тыш, ҡала спортсылары Спорт һарайы эргәһендә 20 метрға 40 метр ҙурлығында ошондай уҡ бәләкәй майҙансыҡ та алды. Бынан тыш, тиҙҙән ҡалала боҙ һарайы һәм аквапарк та төҙөү планлаштырылған.


text:
Башҡортостанда мәғариф буйынса республика август кәңәшмәһе үттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда мәғариф буйынса республика август кәңәшмәһе үтте
Башҡортостанда мәғариф буйынса республика август кәңәшмәһе үттеФото: Олег Яровиков
Традицион республика август кәңәшмәһендә ҡатнашыусыларҙы быйыл ике районда – Саҡмағош һәм Бүздәктә ҡаршыланылар. Педагогтар форумында Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов, РФ мәғариф һәм фән министры урынбаҫары Иван Лобанов, БР Президенты ҡарамағындағы Дәүләт советнигы Сергей Лаврентьев, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина, республика министрлыҡтары һәм ведомстволары етәкселәре, юғары уҡыу йорттары ректорҙары, мәғариф бүлектәре начальниктары, төбәктең мәғариф учреждениелары директорҙары һәм педагогтары ҡатнашты.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, уҡытыусыларҙың оло форумының “даими теркәлеү урыны” юҡ. Күсмә сара булараҡ, уны үткәреү мөмкинлеге бирелгән район һәм ҡалаларға педсовет үҫешкә импульс бирә. Ауыл һәм ҡалаларҙа мәктәптәр, балалар баҡсалары, юлдар төҙөлә һәм реконструкциялана, эргә-тирәләге территориялар төҙөкләндерелә. Бындай эштәр быйыл да башҡарылған. Педагогтар кәңәшмәһендә ҡатнашыусылар өсөн ике маршрут әҙерләнде. Көндөң беренсе яртыһында ҡунаҡтар белем биреү объекттары менән танышты, төшкө аштан һуң пленар ултырыш үтте.
Иҫәбе буйынса 14-се август кәңәшмәһен һис арттырмайынса халыҡ трибунаһы тип атарға мөмкин. Уҡытыусылар конференцияһы алдынан төбәк башлығы “Живой Журнал”дағы үҙенең блогы аша республика халҡына мәғариф өлкәһенә ҡағылышлы һорауҙарын, уй-теләктәрен ебәреү тәҡдиме менән мөрәжәғәт итте. Уларҙың иң мөһимдәре һәм көнүҙәктәре Рөстәм Хәмитовтың докладына инде. Блоггерҙар ҡағылған темалар күп төрлө ине — һәр кемгә яҡын, һөҙөмтәле, хәүефһеҙ һәм сифатлы белемдән алып – баҙар ихтыяжына яуап биреүгә тиклем.
Тармаҡ үҫешенең ошо һәм башҡа төрлө стратегик мәсьәләләрен республиканың закондар сығарыу һәм башҡарма власы, урындағы үҙидара, мәғариф идаралығы органдары вәкилдәре, мәктәп директорҙары, уҡытыусылар тикшерә.
Республика кәңәшмәһендә башланған һөйләшеү район һәм ҡала кимәлендәге август кәңәшмәләрендә, педагогтар коллективтарында дауам ителәсәк.


text:
Күмертауҙа Һаулыҡ аҙналығы үтәсәк
16-21 сентябрҙә Күмертауҙа Һаулыҡ аҙналығы уҙасаҡ. Был акция «Күмертау – спорт һәм һаулыҡ ҡалаһы!» девизы аҫтында үтә һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалауға, ҡала халҡын физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеүгә йәлеп итеүгә, шулай уҡ республика ярыштарында сығыш яһау өсөн Күмертауҙың йыйылма командаһын туплау маҡсатында иң көслө командаларҙы һәм спортсыларҙы асыҡлауға йүнәлтелгән. Ярыштар ҡаланың барлыҡ спорт майҙансыҡтарында һәм белем биреү учреждениеларының спорт залдарында үтәсәк. Һаулыҡ аҙналығының төп сараһы – 21 сентябрҙә ҡала майҙанында старт аласаҡ йүгереү буйынса ярыш. Йола буйынса, ярышта ҡатнашҡан иң оло, иң йәш һәм иң етеҙ кешеләргә наградалар тапшырыласаҡ, тип хәбәр иттеләр Күмертау хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Тыва Республикаһы гимны
Мен тыва мен (башҡ. Мин тывамын) — Рәсәй составындағы Тыва Республикаһының дәүләт гимны. 2011 йылдың 11 Август (Урағай) көнөндә ҡабул ителгән. Һүҙҙәр һәм музыка авторҙары — Окей Шанагаш һәм Кантомур Сарығлар, Монголияла йәшәгән цэнгэл тывалары, 2011 йылда "Тыва Республикаһының атҡаҙанған эшмәкәре" маҡтаулы исеменә лайыҡ була. Дәүләт гимны статусына һәм тыва әҙәби теленә тура килеү өсөн, гимн тексын тыва шағиры Александр Даржай үҙгәрткән.
Гимн тексы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙер гимн тексы тыва телендә генә бар.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
У Тувы появился новый гимн (урыҫ.)


text:
Республика мосолмандары Мордовия мөфтөйө Әбделкәрим Әбдрәшитовтың һәләк булыуы сәбәпле яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлаша
Ошо көндәрҙә Мордовияның 30 йәшлек мөфтөйө Әбделкәрим Әбдрәшитов автомобиль аварияһында һәләк булды. Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты төбәк руханиҙары исеменән мөфтөй туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашты.
— Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты был ҡайғылы хәбәрҙе ҙур ауырлыҡ менән ҡабул итте, — тиелә мөрәжәғәттә. – Әбделкәрим хәҙрәт ислам дине идеалдарына әүҙем хеҙмәт иткән ваҡытында арабыҙҙан бик иртә китеп барҙы. Был Мордовия руханиҙары ғына түгел, бөтә Рәсәй Федерацияһы мосолмандары өсөн дә ҙур юғалтыу. Мөфтөй Әбделкәрим Әбдрәшитов туғандарының һәм яҡындарының ҡайғыһын уртаҡлашабыҙ һәм был ҡайғылы көндәрҙә Аллаһы Тәғәләнән уларға сыҙамлыҡ һорайбыҙ.
Мөрәжәғәткә Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, уның урынбаҫарҙары һәм мөфтиәт бүлектәре етәкселәре ҡул ҡуйҙы.


text:
Өфөлә йәнә «Симфония төнө» концерты ойошторолаФото: Олег Яровиков
Өфөлә йәнә «Симфония төнө» концерты ойошторола
Өфөлә йәнә «Симфония төнө» концерты ойошторолаФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Шаршамбы, 10 июндә, Өфөлә «Симфония төнө» акцияһы уҙғарыла. Был хаҡта Башҡортостан Милли симфоник оркестрының XXIII ижад миҙгелен ябыу концертында иғлан ителде.
Быйыл асыҡ һауала классик концерт «Башҡортостан» дәүләт концерт залы алдындағы майҙанда ойошторола. Былтырғы миҙгелдә Башҡортостан Милли симфоник оркестры ошо бинаға күсте. Әле байрам программаһы әҙерләнә.
Сәғәт ярымлыҡ концерт киске сәғәт 8-ҙә башлана.
«Башҡортостанда тыуғандар» исеме аҫтындағы open air тәүге тапҡыр 2013 йылдың 5 сентябрендә Конгресс-холл артындағы майҙансыҡта ойошторолдо. Тамашасылар иғтибарына Роберт Юлдашев, Әлфиә Кәримова, Олег Кирәев, Илһам Вәлиев, Артур Нәзиуллин, Сыңғыҙ Ханнанов үҙҙәренең ижадын тәҡдим итте, республиканың Милли симфоник оркестры сығыш яһаны. Программаның художестволы етәксеһе һәм дирижеры — Рөстәм Сөләймәнов.
2014 йылда Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы республика Башлығы грантына асыҡ һауала «Симфония төнөн» үткәрҙе. Программаны Линар Дәүләтбаев етәкселегендәге Йәштәр симфоник оркестры әҙерләне. Концертта Артур Ҡәйепҡолов, Ян Лейше, Гөлнара Вәлиева, Иҙел Аралбаев, Дилара Иҙрисова, Шәүрә Сәғитова, Рөстәм Хәмиҙуллин һәм башҡа артистар ҡатнашты.


text:
Күмертауҙа 40 ғаилә фатир алды
Күмертауҙа 40 ғаиләгә яңы фатирҙарҙан асҡыстар тапшырылды. Авария хәлендәге йортта йәшәгән ғаиләләр торлаҡты Энергетиктар урамында ҡалҡып сыҡҡан яңы йорттан алды. Өй туйлаусыларҙың барыһы ла әлегә тиклем һигеҙ фатирлы ағас йорттарҙа йәшәгән.
Граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү буйынса федераль программаны, шулай уҡ 2012 йылға Башҡортостан Республикаһының граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан күсереү буйынса адреслы программаһын бойомға ашырыу сиктәрендә бындай шатлыҡлы ваҡиға икенсе йыл рәттән тормошҡа ашырыла. Былтыр Күмертауҙа йәшәгән 63 ғаилә торлаҡ менән тәьмин ителде.
Ағымдағы йылдың йәйендә йорт алды биләмәһен төҙөкләндереү планлаштырыла.
Был маҡсаттарға йәмғеһе 59 миллион һум аҡса тотонолдо, уларҙың 36 миллион һумға яҡыны – федераль бюджеттан, яҡынса 13 миллион һумы – республика бюджетынан һәм 10 миллионы Күмертау бюджетынан йәлеп ителде, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Википедия:Көйләүҙәр белешмәһе
Шәхси көйләүҙәр[вики-тексты үҙгәртергә]
Теркәлгән ҡатнашыусы шәхси биттәр менән бергә Википедияны үҙе теләгәнсә көйләү мөмкинселегенә эйә була. Уларҙы «Көйләүҙәр» битендә эшләргә була, бының өсөн иң өҫкө юлдағы «көйләүҙәрем» яҙыуына сиртеү етә.
Был яҙыуҙың урыны Википедияның интерфейсына бәйле булып үҙгәреп тора. Биттең өҫтөндә лә йәки биттең өҫкө уң яғында, асылған менюла ла булырға мөмкин. Әгәр «Көйләүҙәр» яҙыуын таба алмай икәнһегеҙ, «Махсус биттәр» бүлеген ҡарағыҙ.
«Көйләүҙәр» битендә һеҙ үҙгәртә алған бүлектәрҙең исемдәре күренә. Үҙгәрергә теләгән бүлектең исеменә баҫығыҙ. Ул бүлектең көйләү тәҙрәһе асыласаҡ.
«Ҡулланыусы мәғлүмәттәре»:
- «Имза өсөн (ҡушма) исемегеҙ» юлына яҙған исемегеҙ, һеҙ өс йәки дүрт тильда (~~~~); ҡуйған ваҡытта күренәсәк;
- Керетелгән электрон почта адресығыҙ википедияла күрһәтелмәй, ләкин уны үҙегеҙҙең шәхси битегеҙгә ҡуйһағыҙ спамға дусар ҡалыуығыҙ мөмкин;
- «Башҡа ҡатнашыусыларға һиңә электрон хат яҙыуҙарына рөхсәт бир» һайланмаһын билдәләмәһәгеҙ башҡа ҡатнашыусылар википедия аралашсылығы менән һеҙгә электрон хат яҙа алмаясаҡтар.
«Тышҡы күренеш» бүлегендә үрнәктәрҙе ҡарай алаһығыҙ; бер үрнәк оҡшаһа, һайлап «Һаҡларға» төймәһенә баҫығыҙ. Тик ғәҙәттәге «Моно-книга» үрнәгенән башҡаларында ҡайһы бер башҡорт хәрефтәре күренмәй.
«Формулаларҙың күренеше» бүлегендә математик формулаларҙың ниндәй синтаксис менән яҙыласағын һайлай алаһығыҙ. Әгәр вики-тамғалауҙы ҡулланырға һәм мәҡәләләрҙә формулаларҙың дөрөҫ күренеүен теләһәгеҙ, «ТеХ билгеләүендә ҡалһын» һайланмаһын билдәләмәгеҙ.
«Мөхәррирләү»:
- Әгәр «Һәр бүлек өсөн „үҙгәртергә“ һылтанмаһын күрһәт» һайланмаһын асһағыҙ, башлыҡтарҙың уң яғында «үҙгәртергә» яҙыуы күренәсәк; уға сирткән ваҡытта тик был ғына эс бүлектең мөхәррирләү тәҙрәһе асыласаҡ. Әгәр һеҙҙең «Бүлектәрҙе сысҡандың уң төймәһе менән башлыҡтарына баҫып төҙәт (JavaScript)» һайланмаһы асыҡ булһа, мөхәррирләү тәҙрәһен асыу өсөн уҡты ул эс башлыҡ исеме өҫтөнә килтереп сысҡандың уң төймәһенә баҫыу етә, тик бының өсөн браузерығыҙҙа Java-скрипттарҙың үтәлешенә рөхсәт бирелгән булырға тейеш. Был һайланмаларҙың икәүһен дә бер ваҡытта ғәмәлгә керетергә була.
- юл һәм бағана параметрҙары мәҡәлә мөхәррирләү тәҙрәһенең дәүмәлдәрен билдәләйҙәр. «Юл һаны» мөхәррирләү тәҙрәһендә нисә юлдың күренәсәген, йәғни бейеклеген, «Бағаналар һаны» иһә бер юлда нисә хәрефтең күренәсәген, йәғни киңлеген билдәләй. Әгәр мөхәррирләү тәҙрәһенең монитор экранын тултырып асылыуын теләһәгеҙ «Төҙәтеү майҙанын браузер тәҙрәһе киңлегенә килтер» һайланмаһын асығыҙ. Үҙегеҙгә оҡшағанын төрлөсә үҙгәртеп һайлай алаһығыҙ.
- «Мөхәррирләгән ваҡытта ярҙамсы төймәләрҙе күрһәт (JavaScript)» һайланмаһын ғәмәлгә керетһәгеҙ төҙәтеү тәҙрәһенең аҫтында мөхәррирләү ҡоралдары күренәсәк.
- Көйләүҙәр битендәге «Белгертелмәһә, төҙәтеүҙәрҙе әҙ әһәмиәтле тип билдәлә» һайланмаһы асыҡ булған ваҡытта, яңы мәҡәлә яҙһағыҙ йәки булған мәҡәләне етди рәүештә төҙәтһегеҙ, мөхәррирләү тәҙрәһе аҫтындағы «Әҙ әһәмиәтле үҙгәреш» һайланмаһын ябырға онотмағыҙ. Шулай уҡ был һайланма ғәҙәттә ябыҡ булған ваҡытта, булған бер мәҡәләгә әҙ генә төҙәтеүҙәр керетһәгеҙ, мәҡәләне һаҡлар алдынан был һайланмәны билдәләргә онотмағыҙ.
«Көн һәм ваҡыт»:
Ғәҙәттә, һеҙҙең имзағыҙҙың аҙағына гринвич ваҡыты (UTC) ҡуйыла. Әгәр имзағыҙҙың эргәһендә урындағы ваҡыттың күрһәтелеүен теләһәгеҙ, гринвич ваҡыты (UTC) менән урындағы ваҡыттың айырмаһын керетегеҙ йәки, браузерығыҙ урындағы ваҡытҡа көйләнгән булһа, «Браузерҙан ал» төймәһенә баҫығыҙ. Был биттә шулай уҡ, Википедиялағы имзағыҙҙың аҙағына ҡуйыласаҡ дата форматын да һайлай алаһығыҙ.
«Башҡа көйләүҙәр»:
- Википедияның ҡайһы бер мәҡәләләре ике-өс һөйләмдән ғибәрәт. Бындай мәҡәләләрҙе «күҙәтеү исемлегендә» башҡа төҫ менән айырып күрһәтеү өсөн «Өлгө итеп синыфландырыу өсөн иң аҫҡы сик» һайланмаһы бар. Ул юлға керетелгән һан, мәҡәләнең «тулы мәғлүмәтле» булып булмауын билдәләй (нисә билдәгә тиклем мәҡәләләр тулы мәғлүмәтле булып һаналмаясаҡтар) һәм ул мәҡәлә тейешле төҫ менән билдәләнә. Был һанды тикшереп ҡарап һайлап алығыҙ.
- «Эстәлекте күрһәт (өстән күп башлығы булған биттәр өсөн)» һайланмаһы, оҙон мәҡәләнең бөтә башлыҡтарын күрергә ярҙам итә һәм улар буйынса кәрәкле эс бүлеккә күсергә була.
Үҙгәртеүҙәр керетелгәндән һуң «Һаҡларға» төймәһенә баҫырға онотмағыҙ.
Башҡа бүлектәрҙең көйләүҙәрен, уларҙың яҙыуҙары буйынса аңларға була.


text:
Башҡортостандың ике предприятиеһы Берлинда “Йәшел аҙна”ла ҡатнашасаҡ
15 ғинуарҙа Берлинда иң ҙур аграр форум — “Йәшел аҙна” халыҡ-ара ауыл сәнәғәте күргәҙмәһе асыласаҡ.
Был абруйлы агрофорум Германияла 1926 йылдан башлап йыл һайын үткәрелә. “Йәшел аҙна” ауыл хужалығы ҡаҙаныштарының, аҙыҡ-түлек тауарының һәм баҡсасылыҡтың үҙенсәлекле күргәҙмәһенә әйләнгән. 2010 йылда ла ҙур үҙгәрештәр көтөлмәй.
Рәсәй Федерацияһының делегацияһы бына инде 15 йыл мәртәбәле халыҡ-ара күргәҙмәлә ҡатнаша. Быйыл үҙенең ҡаҙаныштарын Рәсәйҙең 16 төбәге күрһәтәсәк, шул иҫәптән Волга буйы федераль округынан ике төбәк: Башҡортостан һәм Һарытау өлкәһе. Рәсәй экспозицияһына ғәҙәттәгесә 6 мең квадрат метрлыҡ айырым бина бүленгән.
Илебеҙҙең милли экспозицияһында яңы технологиялар һәм ауыл хужалығы производствоһы, аҙыҡ һәм етештереү сәнәғәте өлкәһендәге фәнни ҡаҙаныштар, аҙыҡ-түлектең тулы ассортименты, халыҡ промыслалары әйберҙәре күргәҙмәгә ҡуйыласаҡ.
Башҡортостандың ике предприятиеһы – “Башспирт” асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән “Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса башҡорт фәнни-тикшеренеү үҙәге” дәүләт учреждениеһы делегаттар иҫәбендә. Европа халҡы “Башҡорт стандарты”, “Уфимка”, “Федор Шаляпин”, “Платиналы”, “Баланлы”, “Аҡ сәй”, “Ҡырағай бал” кеүек спиртлы эсемлектәрҙең юғары сифатын баһалай аласаҡ. Даими ҡатнашыусы һәм призлы урындар алыусы “Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса башҡорт фәнни-тикшеренеү үҙәге” был юлы ла конкуренттарына бер ниндәй ҙә өмөт ҡалдырмаясаҡ. Башҡорт ҡортсолары быяла, пластик һәм сувенир ағас һауыттарға һалынған тәбиғи бал менән ҡыуандырасаҡ. Шулай уҡ умартасылыҡ продукттары нигеҙендә эшләнгән косметика тәҡдим итәләсәк.
Делегация етәксеһе - Башҡортостандың ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рәмил Нуриәхмәтов. Республика делегаттары иҫәбендә “Алексеевский” совхозының генераль директоры Евгений Майстренко, Бөрө районы муниципаль район хакимиәте башлығы Николай Хорошилов һәм «Башспирт» вәкилдәре бар.


text:
Рөстәм Хәмитов Федераль власть органдары коллегияһын етәкләйәсәк
Башҡортостанда Федераль власть органдары коллегияһы ойошторола. Уға республика территорияһында эшләүсе хоҡуҡ һаҡлау, күҙәтеү, контроллек итеүсе һәм башҡа федераль власть органдарының территориаль подразделениелары етәкселәре инә. Яңы кәңәшмә органын Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов етәкләйәсәк, тип хәбәр итә төбәк башлығының матбуғат хеҙмәте.
Республика Хөкүмәтендәге кәңәшмәлә билдәләүҙәренсә, Башҡортостанда федераль һәм республика власть органдары, асылда, дөйөм бурыстарҙы хәл итеп, тығыҙ бәйләнештә эшләргә тейеш. Коллегия ултырыштары барышында федераль ведомстволар компетенцияһындағы киҫкен мәсьәләләр ҡараласаҡ, Башҡортостандың социаль-иҡтисади һәм стратегик үҫеше туранан-тура уларҙы хәл итеүгә бәйләнгән.
Коллегия республикала дәүләт бурыстарын федераль һәм төбәк мәсьәләләренә айырып ҡарау практикаһын тамырынан бөтөрөү маҡсаты менән төҙөлдө. Рөстәм Хәмитов фекеренсә, уларҙың иң мөһимдәрен бергәләп хәл итергә кәрәк.
«Башҡортостанда эшләүсе федераль ведомстволар һәм республика власть органдары төбәгебеҙҙең инвестициялар йәлеп итеүсәнлеген күтәреү өсөн барыһын да эшләргә тейеш. Бының өсөн беҙгә һәр органдың айырым аҙымдары дөйөм эшкә ҡамасауламаһын өсөн үҙ-ара килешеп эш итергә кәрәк», — тине Рөстәм Хәмитов.


text:
Фото:
Өфөлә 34 ветеран ҡаланың юғары наградаларын алды
Фото:
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 69 йыллығы алдынан Өфөлә йәшәүсе 34 ветеран ҡаланың юғары наградаһына – Почет грамотаһына һәм «Ҡала алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» билдәһенә лайыҡ. Йола буйынса ветерандарға наградаларҙы депутаттар тапшыра. Өфө ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко үҙе дүрт ветеранда булды. Грамота һәм аҡсалата премиянан тыш, уларҙың һәр ҡайһыһы бүләктәр – тонометр, сәскәләр һәм сәйгә татлы ашамлыҡтар кәрзинен алды, тип хәбәр итә ҡала Советының матбуғат хеҙмәте.
Ҡала Советы депутаттары ветерандарға наградаларҙы тапшырыуҙы 8 һәм 9 майҙа дауам итә. Элек бүләкләүҙәр тантаналы шарттарҙа мәҙәниәт һарайҙарында һәм Республика Хәрби Дан музейында уҙа торғайны. Ике йыл элек быға оҡшаш бүләктәр тапшырыуҙы өйҙәрендә үткәрергә ҡарар ителде. Был ҡарар ветерандарҙың йәше һәм һаулығы менән аңлатыла. Сөнки уларҙың күбеһе 90 йәштән өлкәнерәк, ә фронтҡа ҡасып киткән 16 йәшлек малайҙарға кәм тигәндә 85. Уларҙың күптәре өсөн күмәк йыйылыштар, алыҫ юлдар йонсотҡос.


text:
Башҡортостан аграрийҙары 1 миллиард 375 миллион һум күләмендә федераль субсидиялар аласаҡ
Рәсәй Федерацияһы Ауыл хужалығы министрлығы менән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте араһында 2011 йылда ауыл хужалығы производствоһына ярҙамға субсидиялар бүлеү тураһында Килешеүгә ҡул ҡуйылды.
Был документҡа ярашлы, субсидиялар Башҡортостан агросәнәғәт комплексы үҫешенең төп йүнәлештәренә дәүләт ярҙамы сифатында биреләсәк.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Валентина Әптекәеваның хәбәр итеүенсә, федераль ҡаҙнанан бүленгән субсидиялар күләме 1 миллиард 375 миллион һум тәшкил итәсәк. Беренсе кварталда уҡ республика аванс рәүешендә йыллыҡ лимиттың 30 процентын алырға тейеш.


text:
Республикала вакансиялар һаны артҡан Фото: Олег Яровиков
Республикала вакансиялар һаны артҡан
Республикала вакансиялар һаны артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Йыл башы менән сағыштырғанда, республикала «рәсми» вакансиялар һаны 23 меңдән 36 меңгә тиклем артҡан. Йыл башынан хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек коэффициенты 1,2-нән 0,8-гә тиклем кәмегән.
Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, бөгөн республикала рәсми рәүештә теркәлгән 25,6 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә, йәғни йыл башы менән сағыштырғанда 1,8 процентҡа кәмерәк.
Ошо ваҡыт эсендә 35 муниципалитетта эшһеҙҙәр һаны кәмегән. Бындай күренеш айырыуса Нефтекамала, Сибайҙа, шулай уҡ Стәрлебаш, Федоровка, Ҡариҙел, Бишбүләк, Ауырғазы һәм Ғафури райондарында теркәлгән.
Республиканың 27 ҡала һәм райондарында, киреһенсә, эшһеҙҙәр артҡан. Күбеһе — Туймазыла, Октябрьскийҙа, Салауатта, шулай уҡ Илеш, Ейәнсура, Шаран, Бүздәк һәм Архангел райондарында.
Быйыл февраль-апрель айҙарында эшсе көстәрҙе тикшереү һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостанда 124 мең эшһеҙ кеше иҫәпләнгән (былтыр — 131 мең). Дөйөм эшһеҙлек кимәле иҡтисади яҡтан әүҙем халыҡ һанынан 6,3 процент тәшкил иткән. Ил буйынса был күрһәткес 5,9 процентҡа тиң, Волга буйы федераль округында — 5,2 процент.


text:
«БашФармация» һәм «Таттехмедфарм» хеҙмәттәшлек итәсәк
«Таттехмедфарм» дәүләт унитар предприятиеһына килгән Башҡортостан Республикаһының «БашФармация» дәүләт унитар предприятиеһы генераль директоры Марсель Тойғонов ике төрҙәш предприятие хеҙмәттәшлегенең юлға һалыныуы тураһында белдерҙе. Татарстан предприятиеһының матбуғат хеҙмәтенә һылтанма яһап, «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығынан хәбәр итеүҙәренсә, эште ойоштороу буйынса күршеләрҙең тәжрибәһен үҙләштереү – эш сәфәренең төп маҡсаты.
Марсель Тойғонов келәттәрҙе, аптекаларҙы, «Таттехмедфарм»дың офисын ҡараған. Етәксе, шулай ҙа, Татарстанда дарыуҙар менән тәьмин итеү системаһына күберәк иғтибар биргән.
«Таттехмедфарм» бик һәйбәт тойғолар ҡалдырҙы, — тине Марсель Тойғонов. — Дәүләт аптекалары эшен ойоштороу системаһы ла оҡшаны, шәхси эшҡыуарҙарҙы, медицина учреждениеларын дарыу саралары менән тәьмин итеү эшенең ҡуйылыуы ла шәп. Дарыуҙарға үҙәкләштерелгән һатып алыу булдырылғанда экономияланған сараларҙың күләме ғәжәпләндерә. Татарстандағы коллегаларыбыҙҙың тәжрибәһе бик мөһим беҙгә, шуға күрә «Таттехмедфарм» предприятиеһы менән киләсәктә хеҙмәттәшлек итергә өмөтләнәбеҙ.


text:
11 мартта «Өфө» универмагында бүләктәр уйнатыласаҡ
«Өфө» универмагы һәм «Президент-отель» ҡунаҡхана комплексы реклама акцияһын үткәрә. «Өфө» универмагында мең һумдан ашыу хаҡҡа тауар һатып алған һәр кеше мотлаҡ бүләк аласаҡ («Мегаполис» мәҙәни-күңел асыу үҙәгенән киноға, боулинг һәм бильярдҡа саҡырыу билеттары). Бынан тыш, һатып алыусы бүләктәр уйнатыуҙа ҡатнашасаҡ, унда төп приз - «Президент-отель» комплексында сихри уикенд.
Бүләктәр уйнатыу 11 мартта «Өфө» универмагында үтәсәк.
Киске сәғәт 7-лә башлана.


text:
«Китап» нәшриәтендә Ирек Зарипов тураһында китап сыҡты
«Китап» нәшриәтендә Ирек Зарипов тураһында китап сыҡты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Барый Ноғомановтың Туринда (Италия), Ванкуверҙа (Канада) Паралимпия уйындары еңеүсеһе Ирек Зарипов тураһындағы «Бәхет үҙ ҡулыңда» («Счастье в твоих руках») повесы Сочиҙа Олимпия уйындары асылыуға арналды.
Ирек Зарипов 18 йәшендә аварияға эләгә, ауыр операция үткәрә.
«Мин үҙ илемә файҙалы булырға тейеш»,— тип йыш ҡабатлай ул. Төрлө спорт төрҙәре менән әүҙем шөғөлләнә башлай. Хәҙер Ирек Зарипов – саңғы спортында һәм биатлонда иң яҡшыларҙың береһе. Был ҡаҙаныштарға ҙур ихтыяр көсө һәм Ватанға һөйөү арҡаһында өлгәшелде. Ул «Бәхет үҙ ҡулыңда» повесының идея йөкмәткеһен билдәләй.
Китап киң уҡыусылар даирәһе өсөн тәғәйенләнгән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, саңғы ярыштары һәм биатлон буйынса Ванкуверҙа ҡышҡы Паралимпия уйындарының дүрт тапҡыр чемпионы Сочиҙан һуң спорт карьераһын тамамлай. Ирек Зарипов үҙе әйтеүенсә, ҡарар инде ҡабул ителгән һәм үҙгәрмәйәсәк.
— Сочиҙа минең өсөн үҙенсә бер хушлашыу гастроле буласаҡ, — тип раҫланы Рәсәй паралимпия йыйылма командаһы лидерҙарының береһе һәм күптән түгел Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы депутаты. — Минең спорт менән хушлашыуым юғары нотала үтер тип ышанам, унан һуң тулыһынса сәйәси эшмәкәрлеккә күсергә планлаштырам.


text:
Республика башлығы «Кроношпан» предприятиеһының экологик хәүефһеҙлеген гарантияланыФото: Андрей Старостин
Республика башлығы «Кроношпан» предприятиеһының экологик хәүефһеҙлеген гарантияланы
Республика башлығы «Кроношпан» предприятиеһының экологик хәүефһеҙлеген гарантияланыФото: Андрей Старостин
— «Кроношпан» заводы иң юғары экологик талаптар буйынса төҙөләсәк, ул бик яҡшы һәм хәүефһеҙ, сәнәғәт заводтары тирә-яҡ мөхиткә зыян килтермәүҙең эталоны буласаҡ, — тип билдәләне Башҡортостан Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов 28 апрелдә үткән матбуғат конференцияһы барышында. БР Президенты журналистарҙы һәм йәмәғәтселекте Өфө районы халҡының борсолоу өсөн сәбәптәре юҡ тип ышандырҙы.
— Был предприятиеның төҙөлөш проекты дәүләт һәм дәүләткә ҡарамаған экспертизаларҙы, йәмәғәт-экологик тикшереүҙе үтте. Уларҙың йомғаҡтары буйынса ыңғай һөҙөмтәләр алынды. Бөтә документтарға нигеҙләнеп, Өфө районы төҙөлөштө башларға ҡарар ҡабул итте. Бөгөн киләсәк заводтың майҙансығында юл һалыу буйынса эштәр алып барыла, план буйынса предприятие 1-1,5 айҙан төҙөлә башлаясаҡ, — тип һөйләне төбәк башлығы.
Рөстәм Хәмитов яңы ағас эшкәртеү заводының өфөлөләр өсөн хәүефһеҙлеге һорауына яуап биреп, Өфөлә һәм баш ҡаланың эргәһендә бысраҡ, экологик камиллашмаған предприятие төҙөлмәйәсәк, тип өҫтәне.
— Мин шулай уҡ бөтә Өфө халҡы кеүек тирә-яҡ мөхиткә зыян булмауҙа ҡыҙыҡһынған кеше. Баш ҡаланың, Шаҡшаның, эргә тирәләге территорияларҙың халҡын ихтирам итәм һәм уларҙы алдарға хоҡуғым юҡ. Завод иң юғары экологик талаптарға ярашлы төҙөләсәк. Әгәр экологик ойошмалар талаптарҙың үтәлмәүен күрһә һәм вәғәҙәләр боҙолһа – теләһе ҡайһы ваҡытта завод төҙөлөшө туҡтатыласаҡ, — тине Президент.
Башҡортостан Президенты, «Кроношпан» предприятиеһы республиканың урман хужалығында тәртип урынлаштырыуҙа, яңы юғары түләүле эш урындары булдырыуҙа ярҙам итәсәк, тип билдәләне.


text:
Йыл башынан Башҡортостанда аҙыҡ-түлеккә хаҡтар туғыҙ процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
Йыл башынан Башҡортостанда аҙыҡ-түлеккә хаҡтар туғыҙ процентҡа артҡан
Йыл башынан Башҡортостанда аҙыҡ-түлеккә хаҡтар туғыҙ процентҡа артҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Йыл башынан Башҡортостанда аҙыҡ-түлеккә хаҡтар туғыҙ процентҡа, Волга буйы федераль округында — 9,3, Рәсәйҙә 9,8 процентҡа артҡан. Рәсми статистика буйынса, республикала ҡулланыусыларҙың йыллыҡ инфляцияһы 114,5 процент кимәлендә. Рәсәй буйынса — уртаса 115,8 процент. 1 октябрҙә үткән Башҡортостан Хөкүмәте ҡарамағындағы штаб ултырышында Премьер-министр урынбаҫары Илдар Тимерғәлин шундай мәғлүмәттәр килтерҙе.
Аҙыҡ-түлектең төп төрҙәренең хаҡтарына даими мониторинг штаб эшендә айырым урын алып тора. Был улар нигеҙһеҙ үҙгәргән осраҡта тиҙ арала ҡарар ҡабул итеү мөмкинлеген бирә.
«Ҡайһы бер тауарҙарға эмбарго һалыуға йылдан ашыу ваҡыт үтте. Ошо осорҙа эшмәкәрлегебеҙ эске аҙыҡ-түлек ресурстарын мобилизациялауға, етештерелгән ауыл хужалығы продукцияһының тауарлылығын күтәреүгә һәм етештереүҙе артабан үҫтереү өсөн шарттар булдырыуға йүнәлтелде, — тип билдәләне Илдар Тимерғәлин. — Республикала урындағы етештереүселәрҙең продукцияһын һатыуҙы үҫтереү буйынса эш алып барыла. Ауыл хужалығы продукцияһын һәм аҙыҡ-түлекте сауҙа нөктәләре аша һатыу өсөн шарттар тыуҙырыла. Йәрминкәләрҙә урындар арттырыла, фермер баҙарҙары ойошторола. «Башҡортостан аҙыҡ-түлеге» республика сауҙа селтәрен булдырыу буйынса эш бара».
Ултырышта тауар баҙарында тигеҙлелекте тәьмин итеү һәм ауыл хужалығы продукцияһына, сеймалға һәм аҙыҡ-түлеккә хаҡтың артыуына юл ҡуймау мәсьәләләре ҡаралды.


text:
Өфөлә студент спорты үҫеше перспективалары һәм проблемалары тикшереләсәк
Башҡортостанда 13 сентябрҙә студенттар спорты үҫеше перспективаларын һәм проблемаларын БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, "Буревестник" физкультура-спорт клубы етәкселәре, физкультура факультеттары декандары, физик тәрбиә биреү кафедралары мөдирҙәре һәм республиканың юғары уҡыу йорттарындағы спорт клубтары рәйестәре тикшерәсәк.
Кәңәшмә БР юғары уҡыу йорттарының юбилейлы XX Универсиадаһы алдынан йәштәр ведомствоһының конференц-залында үтә.
Сара сиктәрендә студенттар баскетболының үҫеш перспективалары буйынса ла фекер алышыу көтөлә. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2010-2011 уҡыу йылында Башҡортостанда Рәсәй Студент баскетболы ассоциацияһы чемпионатының этаптары үтергә тейеш.


text:
Колизей
Координаталар: 41°53′24″ с. ш. 12°29′32″ в. д. / 41.8901694° с. ш. 12.4922694° в. д. (G) (O) (Я)
Колизей (лат. colosseus — бик ҙур) йәки Флавий амфитеатры (лат. Amphitheatrum Flavium) — Боронғо Римдәге архитектура ҡоматрҡыһы, амфитеатр; боронғо заманда төҙөлөп беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған мәшһүр ҡоролма. Травертин менән биҙәлгән.
Римдә Эсквилин, Палатин һәм Целиев ҡалҡыулыҡтарының уйпатлығында урынлашҡан.
Флавийлар династияһы императорҙары берләшеп төҙөгән боронғо донъяның ҡоролмаһы һигеҙ йыл буйы төҙөлә: Веспасиан императоры дәүерендә беҙҙең эраның 72 йылда башлана, беҙҙең эраның 80 йылында тамамлана һәм император Тит изге тип иғлан итә. Амфитеатр Нейрон алтын йорто урынында урынлаша.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төҙөлөш тәүшарты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Колизей тарихы 68 йылдан башлана, был ваҡытта ун дүрт йыл буйы сикләнмәгән власть менән хакимлек итеүсе Неронды, хыянат итеүсе проториан гвардияһы һәм хөкөм итеүсе сенат, Рим янындағы виллала үҙ-үҙенә ҡул һалырға мәжбүр итә. Нерондың үлеме ун һигеҙ айлыҡ граждандар һуғышына сәбәпсе була, һуғыш 69 йылда тамамлана. Һуғышта Тит Флавий Веспасиан еңеп сыға, беҙҙең көндәрҙә уны Веспасиан тип йөрөтәләр.
Император булғансы Веспасиан66 йылда башланған йәһүдтәр восстаниеһын баҫтыра. Бынан һуң, Нерон һәм граждандар һуғышы сарыф иткән дәүләт финанстарын тәртипкә килтереү өсөн бай бай көнсығыш сигендә Веспасиан менән Тит һалым йыя. 71 йылда улар йәһүдтәрҙе еңеүҙе байрам итеү өсөн Римгә әйләнеп ҡайта.
Веспасиан император булып алған, үҙенән алдан килеүсе Нерон тураһында хәтерҙе юҡҡа сығарып, Рим үҙәген реконструкциялап үҙ культын булдыра. Бер хәл ителмәгән мәсьәлә ҡала: Рим үҙәгендә эргәһендәге паркы менән 120 гектар ер биләгән Алтын йорт тип аталған Нерон һарайы менән нимә эшләргә. Веспасиан был урында империя учреждениеларын урынлаштырырға, йорт янындағы күлде күмергә, уның урынына халыҡ күңел асһын өсөн амфитеатр төҙөргә ҡарар итә. Нерон файҙаланған ерҙә амфитеатр төҙөп халыҡҡа тапшырыу яҡшы уйланған ҡарар була.[1]
Амфитеатр төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Император Веспасиан йәһүдтәрҙе еңгәс амфитеатр төҙөй башлай. Амфитеатр һуғыштан һуң килгән табышты һатыу аҡсаһына төҙөлгән тип иҫәпләнә.[2]
Иудеяла ҡулға алынған 100 мең тотҡон ҡол итеп Римгә килтереле. Ҡолдар карьерҙан таш сығарыу һәм 20 миль алыҫлыҡҡа Римгә ташыу кеүек ауыр эштә файҙаланылалар. Колизей төҙөлөшөндә професиональ төҙөүселәр, инженерҙар, художниктар, декораторҙар командаһы ҡатнаша.[3]
Амфитеатр төҙөлөшө император Тит хакимлек иткән осорҙа 80 йылда тамамлана. "Тамашалар китабы"нда императорҙы Цезарь тип атап Мапциал былай тип яҙҙы:[2]
Колизей Боронғо Римдә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Колизей асыу тантанаһында төрлө уйындар үткәрелә; был турала Светоний яҙа[4]:
Тәүҙәрәк Колизей төҙөүсе император нәҫеле исеменән Флавий (лат. Amphitheatrum Flavium) амфитеатры тип атала, хәҙерге (лат. Colosseum, Colosaeus , итал. Colosseo) исеме, VII быуаттан башлап, уның ғәйәт ҙур булғаны өсөн йәки уның эргәһендә, Нерон төҙөткән, ғәйәт ҙур статуя булған өсөн тағылған (лат. Amphitheatrum Flavium).
Римдә йәшәүселәр һәм ҡунаҡтар өсөн Колизей оҙаҡ ваҡыт күңел асыу урыны була, бында гладиаторҙар һуғышы, йәнлектәрҙе һөсләтеү, диңгеҙ бәрелештәре кеүек тамашалар күрһәтелә.
Императоре Макрин дәүерендә 217 йылда Колизей янғындан көслө зыян күрә, һәм Александр Север указы менән реставрациялана. 248 йылда император Филипп Римдең мең йыллығын Колизейҙа үткәрә. Гонорий 405 йылда, ул заманда өҫтөнлөк алған, христианлыҡ рухы менән килешмәй тип гладиатор һуғыштарын тыя. Әммә хайуандарҙы һөсләтеү уйындары Теодорих үлгәнсе дауам итә.[5] Шунан һуң Флавий амфитеатрына аяныслы ваҡыт етә.
Колизей Урта быуаттарҙа һәм Яңы быуатта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Варварҙар ябырылғандан һуң Флавий амфитеатры буш ҡала һәм емерелә башлай. XI быуаттан 1132 йылға тиклем Франджипани и Аннибальди фамилиялы нәҫелдәрҙең ҡоролмаға хужа булыу өсөн бәхәс урынына әйләнә. Аннибальди үҙ өлөшөн император Генрих VII тапшыра, ә үл үҙ сиратында Рим сенатына һәм халҡына тапшыра. 1332 йылға тиклем урындағы аристократия үгеҙҙәр көрәшен үткерә, ошо ваҡыттан башлап Колизей емереле башлай.
1349 йылға Римдәге ер тетрәүҙә Колизейҙың көньяҡ өлөшө емерелә.[6] Бынын һуң төҙөлөш өсөн таш сығарыу урыны итеп ҡарай башлайҙар, ватылмаған урынынан да таш ватып алып башҡа төҙөлөштә ҡулланы башлайҙар. Шулай итеп, XV һәм XVI быуаттарҙа Рим папаһы Павел венециан һарайы өсөн, кардинал Риарио — канцелярия һарайы (Cancelleria), Павел III — палаццо-Фарнезе һарайы төҙөү өсөн таш ала. Шулай булыуға карамаҫтан, амфитеатр йәмһеҙленһә лә, уның ҙур өлөшө һаҡланып ҡала. Сикст V кейеҙ фабрикаһы итеү өсөн нийәтләнә, ә Климент IX Колизейҙы селитра эшләү заводына әйләндерә.
XVIII быуат уртаһында папалар боронғо төҙөлөш сәнғәтенә ыңғай ҡарай башлай, Бенедикт XIV (1740-58) уны һаҡлау яғында була. Ул Христостың дәртле рухына бағышланған урып тип, ҡаны ҡойолған христиан ыҙа сигеүселәре хөрмәтенә арена уртаһына ҙур тәре ҡуйырға, Голгофта еңеү билдәһе итеп тирә яғына алтарь ҡуйҙырта. 1874 йылда был тәре һәм алтарь Колизейҙан алып ташлана. Бенедикт XIV-нәң һуң килеүсе папалар, айырыуса Пий VII һәм Лев XII ҡоролманың һаҡлау хәстәрлеген күрә, бинаны һаклау өсөн эстән нығытмалар эшләтә. Пий IX эстәге баҫҡыстырҙы йүнәтеү хәстәрлеген күрә.
Бөгөнгө көндә Колизей һаҡлана, ватылған таштары мөмкин ҡәҙәр урынына ҡуйылған. Арена урынында ҡаҙыу эштәре аҫтында кешеләрҙе һәм хайуандарҙы сығарыу өсөн подвалы булыуын күрһәтте. Быуаттар буйы кисергән михнәттәргә, емерелеүҙәргә, элекке тышҡы һәм эске биҙәлеше бөтөүгә ҡарамаҫтан, Колизей бөгөн дә үҙенең ҡырыҫ бөйөклөгө менән һоҡландыра.
Ямғыр һыуы үтеп инеүе, атмосфера бысраныуы (күберәк автомобиль төтөнө менән) һәм ҡала транспорты йөрөүҙән вибрация нәтижәһендә Колизей хәле бөгөн киҫкен хәлдә.
Хәҙерге көндә Колизей Рим символына һәм туристар килә торған урынға әүрелде. XXI быуатта 2007 йылдың 7 июлендә тауыш биреү буйынса Колизей Донъяның 7 Яңы мөғжизәһе тип танылды.
Колизей архитектураһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Римдең башҡа амфитеатрҙары кеүек үк Флавий Амфитеатры эллипс формаһында төҙөлгән, эсенде шулай уҡ эллипс формаһында арена, арена тирәләй ҡулса буйлап тамашасылар өсөн урын ҡуйылған. Башҡа ҡоролмаларҙан Колизей үҙенең ҙурлығы менән айырылып тора. Был иң ҙур амфитеатр: тышҡы эллипс оҙонлоғо 524 м, эллипстың ҙүр күсәре — 187,77 м, бәләкәй күсәре — 155,64 м, арена оҙонлоғо — 85,75 м, киңлеге 53,62 м; стеналар бейеклеге — 48—50 метрға тиклем. Эсенә 50 меңгә тиклем тамашасыны һыйҙырған. Флавий амфитеатры 13 метр ҡалынлығындағы фундамент өҫтөндә төҙөлгән.
Колизей стеналары Тиволи ҡалаһы эргәһендә алынған эре таштарҙан һәм блоктарҙан төҙөлгән. Блоктар барлығы 300 тонна ҡорос бәйләүестәр менән нығытылған, эске биҙәү өсөн урындағы туф һәм кирбес ҡулланылған. 80 инеү-сығыш юлы булған. Тамашысылар 15 минут эсендә залды тултыра алған һәм бушата алған.
Тамашасылар өсөн урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
354 йылға Хронограф буйынса амфитеатр 87 000 кеше һыйҙырған, әммә хәҙерге иҫәпләүҙәр буйынса Колизей 50 000 кешене һыйҙыра ала. Рәттәр кешенең дәрәжәһе һәм ҡатламына ҡарап бүленгән. Арена яҡшы күренгән урындар император һәм весталдар өсөн тәғәйенләнгән. Шул уҡ кимәлдә сенаторҙар урын алған, уларға үҙҙәре менән ултырғыс алып килергә рөхсәт ителгән. Ҡайһы бер урындарҙа V быуаттағы сенаторҙарҙың исемдәре сыйып яҙылған. Сенат кимәленән өҫтәрәк рәттә Боронғо Римдың өҫтөнлөклө ҡатламы — һыбайлылар урын алған, уларҙан өҫтәрәк Рим граждандары өсөн рәттәр ҡуйылған. Улар ике категорияға бүленгән: хәлле граждандар һәм әҙ тәьмин ителгән ярлы граждандар.
Һуңыраҡ, император Домициан хакимлек иткән заманда ярлы граждандар, ҡолдар һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсон, иң бейектәге рәт төҙөлгән.
Йыш ҡына баҫып ҡарай торған урындар булған. Бынан тыш, ҡәбер ҡаҙыусыларға, актёрҙарға һәм элекке гладиаторҙарға Колизейға инеү тыйылған булған.
Колизей образы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эйфель башняһы Париж символы, «Биг-Бен» — Лондон символы, Мәскәү Кремленың Спасс башняһы — Мәскәү символы, Пиза башняһы — Пиза символы, Карл күпере — Прага символы булған кеүек Колизей ҙа донъялағы иң мөһәбәт ҡоролма булараҡ Рим символына әйләнде. Карталарҙы Римды Колизей рәсеме менән күрһәтәләр.
Колизей образын ҡулланған башҡа өлгөләр:
- Брюс Ли менән Чак Норрис һуғышҡанын Колизейҙа төшөрәләр.
- Песня рок-группы Ария рок-төркөмө йыры, «Колизей».
- Age of Empires, Civilization III, Civilization IV, Assassin's Creed: Brotherhood, Ryse:Son Of Rome уйындарында.
- «Гладиатор» (2000) фильмы
- «Телепорт» фильмы, (2008)
Гладиаторҙар тураһында фильмдар Колизейҙа төшөрөлмәй, сөнки киноға төшөү өсөн бик насар һаҡланған. Колизей урынына ҙурлығы буйынса икенсе урында булған Тисдре ҡалаһындағы Марк Антоний Гордиан амфитеатрында (Эль-Джем, Тунис) төшөрәләр. Колизей
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Берд М., Хопкинс М. «Колизей», 2007, с. 32
- ↑ 2,0 2,1 Берд М., Хопкинс М. «Колизей», 2007, с. 34
- ↑ Building the Colosseum (инг.)
- ↑ Светоний. Жизнь двенадцати цезарей: Тит, VII, 3. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.
- ↑ Claridge Amanda Rome: An Oxford Archaeological Guide — First. — Оксфорд, Великобритания: Oxford University Press, 1998, 1998. — P. 276–282. — ISBN 0-19-288003-9.
- ↑ История Рима / Рим развлекается
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Колизей // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)
- Берд М., Хопкинс М. Колизей = M. Beard, K. Hopkins «The colosseum» — Москва: Эксмо, 2007. — ISBN 978-5-699-23900-9.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сайт о Колизее (англ., ит.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.
- Конструкция Колизея в журнале «Архитектура и строительство». Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.
- 3D-обзор Колизея. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.
- Колизей. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.
- Колизей вчера и сегодня. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 декабрь 2012.


text:
Марат Латипов Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы итеп тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәте
Марат Латипов Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы итеп тәғәйенләнде
Марат Латипов Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы итеп тәғәйенләнде Фото: Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Эске хеҙмәт полковнигы Марат Латипов Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы итеп тәғәйенләнде. 8 мартта Рәсәй Президенты Владимир Путин тейешле указға ҡул ҡуйҙы. Документ хоҡуҡи мәғлүмәттәрҙең интернеттағы рәсми порталында баҫылған.
Белешмә. Марат Рәис улы Латипов 1966 йылдың 17 сентябрендә Өфөлә тыуған. 1988 йылда Тольяттиҙағы юғары хәрби төҙөлөш команда училищеһын тамамлаған.
1988 йылдың июленән 1990 йылдың майына тиклем — 25852-се хәрби частың янғынға ҡаршы хеҙмәт начальнигы. 1988 йылдан алып 2008 йылға тиклем Эске эштәр министрлығы һәм Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы бүлектәрендә етәксе вазифаларҙа эшләй.
2008 йылдың 11 апреленән — Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы урынбаҫары — Дәүләт янғын күҙәтеүе идаралығы етәксеһе (Башҡортостандың янғын хәүефһеҙлеген күҙәтеү буйынса баш дәүләт инспекторы). 2010 йылдың 1 декабренән — Күҙәтеү эшмәкәрлеге идаралығы начальнигы.
2016 йылдың 1 февраленән Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостандағы баш идаралығы начальнигы вазифаһын ваҡытлыса башҡарған.


text:
Башҡортостан ҡануниәтселәренең инициативаһы федераль кимәлдә ҡараласаҡ
Дәүләт Думаһы Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы тарафынан закон сығарыу инициативаһы тәртибендә индерелгән «Рәсәйҙең Административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында кодексына үҙгәрештәр индереү тураһында» федераль закон проектын ҡараясаҡ.
Бынан алда Дәүләт Думаһы Советы был мәсьәләне киләһе йылдың ғинуарына закон проекттары эше программаһына индереү тураһында ҡарар ҡабул итте.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, республика депутаттары тәҡдим иткән проект ҡомарлы уйындар ойоштороу һәм үткәреү буйынса эшмәкәрлекте дәүләт көйләүе тураһында закондарҙы боҙған өсөн яуаплылыҡты билдәләүгә ҡағыла, тип хәбәр итә Башҡортостан парламенты матбуғат хеҙмәте.


text:
Дәүләт Йыйылышы Секретариаты етәксеһе урынбаҫары Башҡортостан Президентының Рәхмәт хатын алды
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Дәүләт Йыйылышы Секретариаты етәксеһе урынбаҫары Александр Морозов дәүләт хеҙмәтендә күп йылдар буйына уңышлы эшмәкәрлеге һәм республика ҡануниәте үҫешенә тос өлөш индергәне өсөн Башҡортостан Президентының Рәхмәт хаты менән бүләкләнде. Тейешле указ БР рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында баҫылған.
Башҡортостан Республикаһының 1-се класлы ысын дәүләт советнигы Александр Герасимович Морозов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Секретариатында 1995 йылдан алып эшләй. Дәүләт Йыйылышының Закондар сығарыу Палатаһының ойоштороу бүлеген, ойоштороу идаралығын етәкләй, 2002 йылдан Секретариат Етәксеһенең ойоштороу мәсьәләләре буйынса урынбаҫары вазифаһын биләй.


text:
Хәйбулла районында ҡояш электр станцияһын төҙөү тамамлана
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
«Хевел» компанияһының ҡояш модулдәрен етештереү буйынса Яңы Чебоксар заводы Хәйбулла районында Бүребай ҡояш электр станцияһының икенсе сираты өсөн ҡорамалдар тейәүҙе тамамланы. Районда ҡояш электр станцияһының дөйөм ҡеүәте 20 МВт тәшкил итәсәк. Был хаҡта Башҡортостан Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Быйыл июнь-сентябрь айҙарында Бүребайҙа төҙөлөүсе объектҡа 80 меңдән ашыу ҡояш модулдәре килтерелгән. Яңы объектты ноябрь аҙағында уҡ файҙаланыуға тапшырыу күҙаллана. Бүребай ҡояш электр станцияһының беренсе сиратын төҙөү былтыр октябрҙә тамамланды. Март айында станция электр энергияһы һәм ҡеүәттең күмәртә баҙарына сыҡты.
Бөгөн төбәктә Бүребай һәм Бөгөлсән ҡояш электр станцияларының беренсе сираты эшләй. Бынан тыш, тағы ла өс объект: Бүребай ҡояш электр станцияһының — икенсе, Бөгөлсән ҡояш электр станцияһының икенсе һәм өсөнсө сираты төҙөлә.


text:
Башҡортостан юлдаш телевидениеһында 1 апрелдә - тик балалар ғына
1 апрель Башҡортостан юлдаш телевидениеһында Балалар көнө тип иғлан ителде. «Тамыр» балалар һәм үҫмерҙәр телеканалына 20 йыл тулыуҙы шулай билдәләргә булдылар.
Башҡортостан юлдаш телевидениеһының йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса төркөмдөң алдынғы белгесе Лия Ғөбәйҙуллина хәбәр итеүенсә, был көндө «Гора новостей», «Тау-тау хәбәр», «Царь горы», «Сәңгелдәк» кеүек билдәле телепроекттарҙы алып барыусылар «Тәмле», «Йырым булһын бүләгем», «Вечер.com», «Тылсымлы ҡурай» һәм, иң мөһиме, «Яңылыҡтар»ҙа яңы ролдәрҙә сығыш яһаясаҡ. Был үҙгәрештәрҙә — беренсе апрель шаяртыуы ла, эксперимент та, шулай уҡ телевидениеның бәләкәй хеҙмәткәрҙәре һәм балалар телевидениеһы авторҙары хеҙмәтенә тейешле баһа биреү.


text:
Фото:
33 дәғүәсе кадастр инженеры аттестатын алыуға имтихан тотасаҡ
Фото:
Башҡортостан Республикаһы буйынса Росреестр Идаралығында кадастр инженерҙарына белдерелгән талаптарға ярашлылыҡты тикшереү өсөн квалификацион имтихандар тапшырыуға дәғүәселәргә рөхсәт биреү буйынса коммиссия ултырышы үтте.
Идаралыҡтың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, кадастр инженерының квалификация аттестатын алыуға имтихан биреүгә 33 кеше үткән. Өсөһө заявкала ҡайһы бер документтар етмәгәнгә күрә төшөп ҡалған.
Сарала шулай уҡ квалификация имтиханын тапшырыуға дәғүәселәрҙең өс төркөмө ойошторолған һәм уларҙың составы раҫланған


text:
Ғинуарҙа бюджет килемдәре 7 миллиард һумдан ашып китте
Быйыл 1 февралгә ҡарата Башҡортостандың тупланма бюджеты килемдәр буйынса 7155,9 миллион һумға үтәлде, йәғни уҙған йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 102,1 процент. Сығымдар буйынса – 4324,1 миллион һумға.
Был турала Башҡортостан Республикаһының Финанс министрлығында хәбәр иттеләр. Ғинуар айында килемдәр буйынса бюджет үтәлеше 5643,8 миллион һум тәшкил итте, шунан һалым һәм һалым булмаған килемдәр — 4067,9 миллион һум.
Бюджетты тулыландырыуҙың төп сығанаҡтары булып физик шәхестәр табыштарына, ойошмалар килеменә, милеккә һалымдар тора. Ойошмалар килеменә һалымдар кереме уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 179,2 миллион һумға, йәғни бер ярым тапҡырға артты. Акциздар кереме 66,4 миллион һумға, йәғни 6,4 процентҡа кәмене. Дәүләт милкендә булған мөлкәтте файҙаланыуҙан табыштар, уҙған йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда 2,6 тапҡырға артып, 1107,2 миллион һум тәшкил итте.
Ғинуар айында республика бюджеты сығымдары 3489 миллион һум күләмендә финансланды. Быға түбән торған бюджеттарға финанс ярҙамы күрһәтеү, республика учреждениелары хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләүгә, медикаменттар, аҙыҡ-түлек продукттары һатып алыуға, граждандарға социаль ярҙам сараларын тормошҡа ашырыуға, пособиелар түләүгә һәм башҡаларға сығымдар инә. Капитал һалыуҙарҙы финанслауға 100,3 миллион һум, йәғни Башҡортостан бюджетының бөтөн сығымдарының 2,9 проценты йүнәлтелде. Үрҙә күрһәтелгән йүнәлештәргә бөтөн төбәк бюджеты сығымдарының 90,2 проценты тура килә.
1 февралгә урындағы бюджеттар килемдәре — 2487,7 миллион һумға, сығымдар 1793,8 миллион һумға үтәлде.


text:
Ауыл хужалығы продукцияһының күләме 10 айҙа 107 миллиард һум тәшкил итте
Башҡортостанда 2013 йылдың 10 айында ауыл хужалығы продукцияһы күләме 107 миллиард һум тәшкил итте, былтырғы ошо уҡ ваҡыттағы күрһәткестән 16 процентҡа тиерлек күберәк.
Сағыштырыу өсөн: дөйөм ил буйынса был күрһәткес 101,8 процент тәшкил итә.
Республикала малсылыҡ продукцияһы 60 миллиард һумлыҡ етештерелгән, йәғни былтырғы кимәлдең 99,5 проценты, үҫемлекселек – 47 миллиард һумлыҡ, йәғни 139, 5 проценты, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Шул уҡ ваҡытта ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермер хужалыҡтарында 2013 йылдың ғинуарынан алып октябренә тиклем һөт былтырғы кимәлдә етештерелгән – 512 мең тонна.
Бынан тыш, тереләй ауырлыҡта 220 мең тонна ит етештерелгән, шуның 101 мең тоннаһы һатылған. Был уҙған йылдың ошо уҡ ваҡыттағы кимәленә ҡарата 110 процент, тип билдәләнеләр министрлыҡта.


text:
Башҡортостанда 1,2 процентҡа ҡулланыу хаҡтары артты
2012 йылдың апрелендә 2011 йылдың декабренә ҡарата тауар һәм хеҙмәттәргә ҡулланыу хаҡтары 101,2 процентты тәшкил итте. Рәсәй буйынса уртаса алғанда был 0,6 процентҡа түбәнерәк, тип хәбәр иттеләр Башҡортостанстатта.
Әгәр ошо уҡ осорҙа Волга буйы федераль округы субъекттары буйынса ҡулланыу хаҡтарын анализлаһаҡ, бында индекс 101,2 проценттан алып 102,2 процентҡа тиклем үҙгәрә.
Аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар артыҡ үҙгәрмәгән – ни бары 0,1 процентҡа артҡан. Аҙыҡ-түлеккә ҡарамаған тауарҙар 0,3 процентҡа ҡыйбатланған. Үткән айҙа иң күбе хеҙмәттәргә хаҡ күтәрелгән – плюс 0,4 процент.


text:
Фото:
Өфө журналисы бер йәйҙә бөтә республиканы тиерлек урап сыҡҡан һәм «Trekkingmania» проектында иң яҡшыһы исеменә лайыҡ булған
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфө журналисы Елена Колоколова дүрт ай эсендә үҙенең ғаиләһе — тормош иптәше һәм дүрт йәшлек улы менән бөтә Башҡортостанды тиерлек урап сыҡҡан һәм «Trekkingmania» әүҙем ял яратыусылар өсөн күләмле проект призеры булған. Уйынды Өфө сәйәхәтселәре Анна һәм Роберт Вәлиевтар ойошторған. Ҡатнашыусылар туризм, экология, ҡала, саралар, әүҙемлек категорияларына ҡараған эштәрҙе башҡарып, улар өсөн балл йыйырға тейеш булған. Уйында еңеп сығыу өсөн Өфөләге иҫтәлекле урындарҙы фотоға төшөрөү, Башҡортостан һәм Силәбе өлкәһе буйлап походтарға сығыу, спорт менән шөғөлләнеү, ҡалала һәм унан ситтә экологик хәлде яҡшыртыу шарты ҡуйылған.
Проект 18 майҙа башланған, 1 октябрҙә тамамланған. Уйында 200-гә яҡын команда ҡатнашыу теләген белдергән. Ойоштороусылар тәҡдим иткән 170 эште бер кем дә башҡарып сыға алмаған. Өфөнән Азамат Сәйәхетдинов һәм Эльвира Хадимуллина 168 эште үтәп, иң күп балл йыйған. Икенсе урында — «Йәмәғәт электрон гәзите» журналисы Елена Колоколова. Өсөнсөлә — профессиональ туристар Дарья һәм Максим Струговтар.
«Беҙ проектҡа июнь айында ҡушылдыҡ. Тәүҙә ҡыҙыҡһыныу ғына булды, һәр эште башҡарған һайын ҡомар уянды. Ошо ваҡыт эсендә ғаиләбеҙ менән 167 эште үтәнек, Башҡортостандағы һәм Силәбе өлкәһендәге 63 туристик объектта булдыҡ, Өфөләге барлыҡ иҫтәлекле урындарҙа фотоға төштөк, республикабыҙҙың иң матур урындарын күрҙек», — тип һөйләне Елена Колоколова.
Шулай уҡ «Trekkingmania» уйынында ҡатнашыусылар 129 туҡталҡаны таҙартҡан, 114 килограмм макулатура тапшырған, 15 ағас ултыртҡан.
Беренсе урын яулаған пар — Азамат һәм Эльвира — уйын башланғанда саҡ осраша башлаған. «Trekkingmania» проекты уларҙың хис-тойғоларын тикшереү сараһы ла булған, еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһында егет ҡыҙға тәҡдим яһаған. Ҡатнашыусылар фекеренсә, уйын уҙған йәйҙең иң иҫтәлекле ваҡиғаһы булып хәтерҙәрендә ҡалған. Ойоштороусылар призерҙарға ҡиммәтле бүләктәр тапшырған. Киләһе йылда проекттың икенсе миҙгеле планлаштырылған.


text:
«Экологик агромаркет» ауыл хужалығы йәрминкәһенең икенсе объекты асылды
Ҡорбан ғәйете көнөндә баш ҡалабыҙҙа даими эшләүсе «Зинино» – «Экологик агромаркет» ауыл хужалығы йәрминкәһенең икенсе объекты асылды. Уның менән бер рәттән, ит йәрминкәләре лә эшләй башланы. Улар 31 декабргә тиклем дауам итәсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: «Өфө ҡалаһының Колхоз баҙары» сауҙа комплекстары төркөмө һәм «Меркурий» сауҙа үҙәге «һамар – Силәбе» автотрассаһы эргәһендәге Жилино менән Зинино ауылдары араһында «Зинино» сауҙа-йәрминкә комплексын төҙөй. Төҙөлөштөң дөйөм майҙаны 16 гектар майҙанды биләй. 5 сентябрҙә сауҙа урынының тәүге сираты сафҡа индерелгәйне. Ул ваҡытта йәрминкә майҙансыҡтары һәм 400 автомашинаға тәғәйенләнгән автопарк асылды. Быға тиклем Өфөнөң Калинин районында ла ошондай уҡ «Шаҡша» тип аталған ауыл хужалығы йәрминкәһе уңышлы эш башлағайны.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, экологик агромаркеттың асылыуы Ҡорбан ғәйетен байрам итеүгә бағышланған. Шуға ла мөһим объекттарҙың эшләй башлауы мосолмандарҙың матур йолалары менән билдәләнә. Унда намаҙ уҡыласаҡ, ҡорбан салынасаҡ һәм хәйер таратыласаҡ.
Ауыл хужалығы йәрминкәһенә килеүселәр комплекста Башҡортостанда етештерелгән сифатлы һәм тәмле аҙыҡ-түлекте һатып алыу мөмкинлегенә эйә буласаҡ. «Зинино» сауҙа-йәрминкә комплексына Көньяҡ автовокзалдан – 124-се, “Дан бульвары” туҡталышынан 24-к һәм 163-д һәм «Сипайлово» һауыҡтырыу комплексынан 278-се маршрут автобустары менән барырға була. Комплекс көн һайын сәғәт иртәнге туғыҙҙан киске һигеҙгә тиклем эшләйәсәк.


text:
«Милләт ғорурлығы» - Оксана Савченкола
Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Рәсәйҙең паралимпия йыйылма командаһы спортсыларына һәм уларҙың тренерҙарына наградалар тапшырҙы.
Наградлау тантанаһы Социаль партнерлыҡ лигаһы менән 2007 йылда башланған оҙайлы ваҡытҡа иҫәпләнгән "Сәләмәт балалар — көслө Рәсәй" акцияһы йомғаҡтары буйынса үтте. Был акция үҫеп килеүсе йәш быуынды рухи һәм физик яҡтан үҫтереүгә, спортты, лидерлыҡ һәм сәләмәт тормош алып барыуҙы пропагандалауға йүнәлтелгән һәм РФ Төбәктәр үҫеше министрлығы менән Сочи-2014 Олимпиадаһының ойоштороу комитеты ярҙамында үкәрелә.
Бүләкләнгәндәр араһында яҡташыбыҙ — Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенты Оксана Савченко ла бар ине.
Оксана өсөн был беренсе награда түгел. Оксана — туғыҙ тапҡыр донъя чемпионы, өс тапҡыр олимпия уйындары чемпионы, Европа чемпионы, ете донъя рекорды ҡуйған кеше.
Оксанаға юғары йәмәғәт наградаһы — «Милләт ғорурлығы» орденының йондоҙо бирелде. Оксана менән бергә был награданы 30-лаған спортсы, меценат һәм етәкселәр алды.
Әлеге ваҡытта Оксана Савченко 2012 йылда Лондонда үтәсәк Паралимпия уйындарына әҙерләнә.
Шаршамбы, 22 сентябрҙә, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетында Оксана һәм университеттың тағы бер ғорурлығы — Вадим Боровиктың юғары уҡыу йорто ректоры Раил Әсәҙуллин һәм студенттар менән осрашыуы үтә.