text:
Ғәлимов Сәләм Ғәлим улы
Ғәлимов Сәләм Ғәлим улы (18 ғинуар 1911 — 19 июнь 1939) — башҡорт шағиры, журналист һәм ғилми хеҙмәткәр. 1934 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сәләм Ғәлим улы Ғәлимов 1911 йылдың 18 ғинуарында Пермь губернаһы Екатеринбург өйәҙенең (хәҙерге Силәбе өлкәһе Сосновка районының Тәгеш ауылында тыуған.
Мәктәпте тамамлағас, 1928—1930 йылдарҙа ауылда уҡытыусы, комсомол ойошмаһы секретаре булып эшләй, колхоз ойоштороуҙа ҡатнаша, ауыл хәбәрсеһе була.
1930 йылда «Башҡортостан» гәзите редакцияһына эшкә саҡырыла. 1937 йылда Башҡорт дәүләт пединститутын (хәҙерге Башҡорт дәүләт университеты) тамамлай. Артабан Өфөләге Башҡортостан тел һәм әҙәбиәт фәнни-тикшереү институтында ғилми хеҙмәткәр булып эшләй.
1938 йылда СССР фәндәр академияһының Ленинград филиалына аспирантураға уҡырға ебәрелә, ул унда ҡаты сирләп китә һәм 1939 йылдың 19 июнендә Ленинград ҡалаһында вафат була.
Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәлимов Сәләм башҡорт шиғриәтендә беренсе булып лирик, эпик һәм новаторлыҡ алымдарын ҡуллана.
Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Тревога: Поэма һәм шиғырҙар. — Өфө: Башгосиздат, 1932. — 90 б.
- Тревоганан һуң: Шиғырҙар. — Өфө: Башгосиздат, 1934. — 64 б.
- Шоңкар: Поэма. — Өфө: Башгосиздат, 1936. — 35 б.
- Бала: Поэма. — Өфө: Башгосиздат, 1940. — 72 б.
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аралбаева Л. Силәбелә башҡорт шағиры Ғәлимов Сәләмдең юбилейы уңайынан күргәҙмә асылды. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, 2016, 22 ғинуар[1].
- Башҡорт АССР-ында әҙәбиәт, музыка һәм һынлы сәнғәттәге иң яҡшы әҫәрҙәр һәм юғары башҡарыу оҫталығы өсөн йәштәргә 1967 йылдан 1990 йылғаса Башҡортостан комсомолының «Ғәлимов Сәләм исемендәге премия»һы бирелде.
- Шағирҙың тыуған төйәге Силәбе өлкәһе Сосновка районында 2011 йылда «Ғәлимов Сәләм исемендәге әҙәби премия» булдырылған. Уның лауреаттары өс номинацияла («Нәфис әҙәбиәт», «Тыуған яҡты өйрәнеү» һәм «Журналистика») билдәләнә[2].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 с. (рус.)
- Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ.Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 б.
- Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. (рус.)
- Живые родники (История, литература и культура Башкортостана). — Уфа: Китап, 2006. — 232 с. (рус.) — ISBN 5-295-03683-9
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- 18 ғинуарҙа тыуғандар
- 1911 йылда тыуғандар
- Пермь губернаһында тыуғандар
- Сосновка районында (Силәбе өлкәһе) тыуғандар
- 19 июндә вафат булғандар
- 1939 йылда вафат булғандар
- Санкт-Петербургта вафат булғандар
- Башҡорт шағирҙары
- Силәбе өлкәһе башҡорттары
- Сәләм Ғәлимов
- Башҡорт дәүләт университетын тамамлаусылар
- «Башҡортостан» гәзите журналистары
- СССР Яҙыусылар союзы ағзалары


c: text/html

text:
Фото:
Мәғариф министрлығында ҡышҡыһын ниндәй шарттарҙа саңғыла физкультура дәресен уҙғарырға рөхсәт ителгәнен аңлаттылар
Фото:
ӨФӨ, 2018 йыл, 22 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Һыуыҡтар менән бәйле Башҡортостан Мәғариф министрлығында ниндәй температура булғанда тышта физкультура менән шөғөлләнергә, йәғни саңғы әҙерлеге дәресен уҙғарырға рөхсәт ителгәнен аңлаттылар. Ведомствола раҫланған СанПиН нормаларына һылтаналар. Уға ярашлы, 12 йәшкәсә балалар ел иҫмәгәндә, һауа температураһы -9 градустан түбән булмағанда саңғыла йөрөй ала. Ел булғанда, уның тиҙлегенә ҡарап, температура сигенең -3 градусҡа саҡлы күтәрелеүе ихтимал.
12-13 йәштәге үҫмерҙәргә: саңғыла елһеҙ -12 градуста йөрөргә ярай. Елдең тиҙлеге секундына 10 метрға тиклем етһә, был сик -9, -5 градусҡа ҡәҙәр күтәрелә.
14-15 йәшлек уҡыусылар урамда ел булмағанда 15 градус һыуыҡта шөғөлләнә ала. Ел иҫкәндә – 12...-8 градуста.
16-17 йәштәге үҫмерҙәргә ел булмағанда был сик бер градусҡа кәметелә, йәғни -16 градусҡаса. Ел иҫкән көндө -15, -10 градус сик булып тора.
Елдең тиҙлеге секундына 10 метрҙан артҡанда урамда дәрестәр уҙғарылмай.
Балаларға урамдағы физкультура дәресенә махсус өҫ кейеме: ел үтмәгән куртка, йылы, һыу үтмәгән спорт салбары, йылы эс кейеме, саңғыла йөрөү өсөн спорт башлығы, бейәләй йәки махсус бирсәткә, йөн ойоҡ кейергә кәрәк.
Саңғы ботинкалары иркен, йомшаҡ һәм һыу үткәрмәй торған булырға; саңғы оҙонлоғо санғысының буйына тап килергә (ҡулды өҫкә күтәргәндәге оҙонлаҡта йәки саҡ ҡыҫҡараҡ); саңғы таяҡтары саңғысының буйына һәм ауырлығына тап килергә тейеш. Улар иңбаш кимәленә етһә, дөрөҫ һайланған (коньки йөрөшө өсөн аҙыраҡ оҙонораҡ кәрәк) тип иҫәпләнә. Пластик саңғыларҙы һауа температураһына ҡарап, махсус парафин менән эшкәртергә кәрәк.
Тән туңыу билдәләре: тән ағара, асыҡ урындар – ҡолаҡтар, танау, сикәләр тойоу һәләтен юғалта.
http://www.bashinform.ru/news/1105833-v-minobrazovaniya-bashkirii-razyasnili-pri-kakikh-usloviyakh-zimoy-mozhno-provodit-uroki-fizkultury-/

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Лайткоин (ЛТК) Чарли ли ойошторола., Google хеҙмәткәрҙәренә һәм элекке экс-Инжиниринг компанияһы Директоры өҫтәрәк. Төп тармағы булып тора Лайткоин Биткоин-клиенттар, улар асыҡтан-асыҡ исходным коды клиент аша сығарған Github н. Лайткоин октябрендә сығарыла. 2011. Оҙайлы ваҡыт дауамында ярайһы, был капитализацияһы буйынса икенсе криптовалюта. Был’s, ни өсөн был кешеләр атай “көмөш цифрлы.” Әлеге мәлдә, Алтынсы барып Лайткоин, Биткоин юғалтыу, Эфириум, Пульсация, Аҡса һәм Биткоин Джероламо. Баҙар капитализацияһы $8.383.386.336, һәм 1 Тигеҙ ЛТК 0,01799050 БТЦ, йәки $152,24. Бер йыл 2017, өҫкә хаҡы взлетающий 1,250%.
Litecoin селтәрендә етештереү планлаштырыла. 84 миллион лайткоин, был дүрт тапҡырға күберәк аҡса берәмеге буласаҡ, тип биткоин. Рәт-рәт кеүек Биткоин, Лайткоин сығарыу. Яңғыҙ йәки был предприятиеларын килтерергә мөмкин, улар ғына беҙ ҙә кәңәш майнинг болот инә. 3 компания Hashflare Сервис болот майнинг, IQMining йәки Генезис Тау. Sha256 айырмалы рәүештә, уның менән bitcoin., Версия дөрөҫлөгөн иҫбатлау сифатында ҡулланылған ябай эштәрендә алгоритмдарҙы перемешивании лайткоин scrypt. Ҙур күләмле иҫтәлектәр, уның етештереүсәнлеге инеүенә бәйле ҙур дәрәжә..
Күп кенә кешеләр йыш ҡына алтын менән сағыштыра Биткоин, әйткәндәй, был’ы инвестициялар өсөн идеаль вариант. Ярай шул саҡта, Аҡса Лайткоин тип ҡарарға мөмкин—функциональ саралар йыйылмаһы менән алмашыу мөмкинлеге требуемый. Лайткоин’ы ваҡытта яҡынса быуын 2.5 ҡаршы минут 10 бер минут Биткоин, тиҙ тигәнде аңлата тапҡыр күберәк килешеүҙе раҫлау.
Улай ғына ла түгел, Актив айырып шаһиты Лайткоин (SegWit) молниеносно һәм селтәрен йәйелдереү (ЛН), селтәр һиҙелерлек яҡшыртты тип’s һауыт. Биткоин технологик һәм атом алмаштырыу мөмкинлеген биргән туранан-тура лайткоин своп, Эфириум, Vertcoin, һәм Decred—блокчейн, атом ҡулланыу ОСП.
Бөтә технологиялар, үрҙә телгә, протестировать селтәрендә беренсе тапҡыр күрһәтә һәм litecoin. Һәр команда үҙенең иң яҡшы продукт эшләй тырыша.. Litecoin-был артыҡ һығылмалы һәм тиҙ ҡарағанда, Биткоин, һынауҙар үткәреүгә һәм яңы идеялар менән улар был мөмкинлекте ул бик тиҙ һыналған.
Минең ҡараш менән, Лайткоин’s иң төп һәм иң мөһиме—Биткоин конкурент түгел, әммә Zcash. Был’ы Zerocash буйынса протокол төҙөлгән, тип тәьмин хосуси-операция һаҡлау. Был анонимность, эдвард сноуден. сығыуға ярҙам итер тип криптовалюта, ул тип “иң ҡыҙыҡлы альтернатива Биткоин.”
Һәм техник яҡтан менән, Сауҙа өсөн булған барлыҡ килешеүҙәрҙең лайткоин криптовалюта шанс булыу яҡшыраҡ.Ул’s план ниндәй ысул популярлығы ҡазандың Биткоин Лайткоин мөмкин.. Әммә нисек өлгөрә криптовалютный, бер нисә валюта һанлы, танылыу ала алмай.
Авторы: Ричард Abermann
Хәбәрҙәр оҡшай:
Марк Цукерберг тағы...
Биткоин айырмалы рәүештә өҫтәмә...
Был Coinsource йәйелдереү...


text:
Спайстар модала түгел
Йыл башынан алып тәмәке ҡатнашмалары менән сауҙа итеүсе 72 кеше енәйәт яуаплылығына тарттырылған, ә тартып алынған наркотиктар күләме центнерға еткән. Бында 77, 5 килограмм каннабис, 11,6 кг героин, 4,5 мәк һаламы, 4,3 гашиш майы һәм составында JWH-018 синтетик каннабиноиды булған 1,7 кг тәмәке ҡатнашмаһы инә. Наркополицейскийҙар тәмәке ҡатнашмаларын ҡулланыуҙың артыуын билдәләй, айырыуса был йәштәр мөхитендә күҙәтелә, һәм был модаға профилактик саралар һәм оператив рейдтар ярҙамында ҡаршы торорға тырыша. Рейдтар клубтар һәм күңел асыу үҙәктәрендә лә үткәрелә.
— Кешеләр тәмәке ҡатнашмаларына көслө тәьҫирле синтетик наркотиктар инеүен белергә тейеш. Уларҙы ҡулланғандан һуң йәштәр бик йыш көслө баш ауыртыуы, күтәрелгән ҡан баҫымы, күңел болғаныуы, аң юғалтыу, галлюцинациялар менән дауаханаларға эләгә. Спайстар ҡулланғандан һуң суицидтар факты ла теркәлгән. Һәм был “еңел” наркотик тәьҫирендә булған йәш егеттең әсәһе менән ағаһын һуйғанын өфөлөләр яҡшы хәтерләйҙер, әлбиттә, — тип иҫкәртә Башҡортостан наркоконтроленең матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре.


text:
Арка
Арка —дуға рәүешендә эшләнгән стенала (тәҙрәләрҙә, ҡапҡаларҙа, ишектәрҙә) йәки терәктәр араһында уйым йәки архитектур ҡоролма. Күп осраҡта арка стенала тәҙрә, ишек уйымдары өсөн эшләнә. Эсе материал менән тултырылған аркалар ҙа осрай. Бындай аркаларҙың маҡсаты — стенаның ныҡлығын арттырыу, аҫта ятҡан ҡатламға ауырлыҡ әҙерәк төшһөн өсөн эшләнә. Архитекторҙар төҙөлөш материалдарының ныҡлығын иҫәпләй белмәгән ваҡытта уҡ, был архитектура алымы билдәле булған.
Арка төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ярымтүңәрәк арка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ярымтүңәрәк арка — түңәрәктең яртыһы формаһындағы арка, түңәрәктең үҙәге менән арканың таяныу урына бер кимәлдә урынлаша.
Йәйә арка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәйә арка – сирек түңәрәк формаһындағы арка. Боронғо Римдә бындай аркаларҙы тәҙрә уйымдарына ҡуйғандар.
Уҡ арка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Көнсығышта аркалар ҡыҫылып, бер-береһе менән киҫешеп уҡ аркаға әйләнә.


text:
Гумбольдт исемендәге Берлин университеты
Гумбольдт исемендәге Берли́н университе́ты (нем. Humboldt-Universität zu Berlin, ҡыҫҡаса HU Berlin, лат. Alma Mater Berolinensis) — Берлиндын 4 университеты араһында иң олоһо.
Университет 1809 йылдын 16 авгусында Вильгельм фон Гумбольдт тарафынан асыла. 1828 йылда исеме Фридрих Вильгельм Университеты тип исем алмаштырыла.
1812 йылдан университетта ректор вазифаһында Фридрих Карл Савиньи эшләй.
1830 йылдан ректор вазифаһында Георг Вильһельм Фридрих Гегель эшләй.
1949 йылдан хәҙерге исем менән йөрөй.
Беренсе факультеттар: юридик, медицина, фәлсәфә һәм теология факультеттары. Беренсе Ректор — Теодор Шмальц.
Юридик факультеты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Берлин университетының юридик факультеты хоҡуҡ тарихы мәктәбе ояһы. Факультетта Фридрих Карл Савиньи (1779—1861) эшләй: «Хәҙерге рим хоҡуғы системаһы» китабы баҫтырыла.
Георг Пухта (1789—1846) «Институция курсы», «Ябай хоҡуҡ» китаптарын баҫтыра.
Тамалаусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Генрих Гейне, Адельберт фон Шамиссо, Людвиг Фейербах, Отто фон Бисмарк, Карл Маркс, Франц Меринг, Вильгельм Либкнехт и Карл Либкнехт, Альфред Вегенер, Алиса Саломон, Курт Тухольский.
Ректорҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Фридрих Карл фон Савиньи
- Иоганн Готлиб Фихте
- Георг Вильһельм Фридрих Гегель
- Фридрих Шлейермахер
- Карл Вейерштрасс
- Теодор Моммзен
- Рудольф Вирхов
- Макс Планк
- Артур Кронфельд
Һәм башҡа ғалимдар.


text:
Беҙ һеҙҙең өсөн эшләйбеҙ
14 июля 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Социаль страховкалау фонды бик күп йүнәлештәрҙә эшмәкәрлек алып бара. Уларҙың барыһы ла социаль яҡтан мөһим әһәмиәткә эйә. Әсәлек һәм балалыҡты яҡлау, ваҡытлыса эшләмәү пособиеларын түләү, һөнәри рисктарҙы страховкалау, льготалы граждандарҙы санатор-курорт путевкалары менән тәьмин итеү, шулай уҡ инвалидтарҙы реабилитациялау техник саралары һәм протез-ортопедия изделиелары менән тәьмин итеү - былар барыһы ла фондтың эшмәкәрлек төрҙәре.
Өфө белгестәре ҡабул итте
04 июля 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
-Үҙәк район дауаханаһы поликлиникаһына әленән-әле республика клиник дауаханаһынан табиптар бригадаһы килеп, районыбыҙ халҡын ҡабул итеүҙәр үткәреүе, әлбиттә, яңылыҡ түгел. Күптәрҙең был хаҡта алдан уҡ белеп, табип ҡабул итеүенә яҙылып, тикшерелеүгә килеүе лә сер түгел. Алдағы көндәрҙә лә республика тар белгестәренең Ғафури пациенттарын ҡабул итеүҙәре даими уҙғарылып торасаҡ,- тине район поликлиникаһы мөдире Зәбиҙә Ҡужина.
Упҡынға илткән юлдар
20 июня 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Шешәгә ҡулың һуҙғансы,
Ныҡлап уйлансы, кеше.
Тышы быяла булһа ла,
Эсе бит уның ағыу.
Яҙмамды ошо һүҙҙәр менән башлағы килә. Эйе, быяла эсендәге ябай ғына эсемлек күпме кешеләрҙе ағыулай, насар юлға баҫтыра, ғаиләләрҙе тарҡата, балаларҙы етем ҡалдыра, ғүмерҙәрҙе өҙә. Ҡасандыр дарыу өсөн генә ҡулланылған эсемлек ысынлап тороп ағыуға әйләнде. Кешеләр араҡы менән генә сикләнмәй, теләһә ниндәй йыуынғыстар, лосьондар эсеп тә үҙ-үҙҙәрен ағыулай. Былтыр Иркутск өлкәһендә булған фажиғәле хәлдәр күп нәмә тураһында һөйләй. Ә ил буйынса эсеп үлеүселәр күпме?
Ныҡлап уйлансы, кеше.
Тышы быяла булһа ла,
Эсе бит уның ағыу.
Яҙмамды ошо һүҙҙәр менән башлағы килә. Эйе, быяла эсендәге ябай ғына эсемлек күпме кешеләрҙе ағыулай, насар юлға баҫтыра, ғаиләләрҙе тарҡата, балаларҙы етем ҡалдыра, ғүмерҙәрҙе өҙә. Ҡасандыр дарыу өсөн генә ҡулланылған эсемлек ысынлап тороп ағыуға әйләнде. Кешеләр араҡы менән генә сикләнмәй, теләһә ниндәй йыуынғыстар, лосьондар эсеп тә үҙ-үҙҙәрен ағыулай. Былтыр Иркутск өлкәһендә булған фажиғәле хәлдәр күп нәмә тураһында һөйләй. Ә ил буйынса эсеп үлеүселәр күпме?
“Наркотиктарға - юҡ!”акцияһы
20 июня 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Уҡыу йылы барышында мәктәптәрҙә төрлө саралар уҙғарылды. Улар араһында "Наркотиктарға - юҡ!” исеме аҫтында уҙғарылған акция айы-рыуса иғтибарҙы йәлеп итә.
Был темаға һүрәттәр конкурсы ла иғлан ителеп, еңеүселәр билдәләнде. Иң-иңдәр иһә район мәҙәниәт һарайында сығыш яһаны. Красноусолдағы 3-сө мәктәп уҡыусыларының (һүрәттә) сығышы үҙенсәлеклелеге менән айырылып торҙо. Бер иштән футболка кейеп сығыуҙары, берҙәм сығыш яһауҙары баһалама ағзалары тарафынан һәйбәт баһа алды. Уҡыусыларға кесе йәштән наркотик һәм башҡа аңды томалаусы нәмәләрҙең зыяны хаҡында аңлатып тороу кәрәк, тип иҫәпләй сараны ойоштороусылар.
Был темаға һүрәттәр конкурсы ла иғлан ителеп, еңеүселәр билдәләнде. Иң-иңдәр иһә район мәҙәниәт һарайында сығыш яһаны. Красноусолдағы 3-сө мәктәп уҡыусыларының (һүрәттә) сығышы үҙенсәлеклелеге менән айырылып торҙо. Бер иштән футболка кейеп сығыуҙары, берҙәм сығыш яһауҙары баһалама ағзалары тарафынан һәйбәт баһа алды. Уҡыусыларға кесе йәштән наркотик һәм башҡа аңды томалаусы нәмәләрҙең зыяны хаҡында аңлатып тороу кәрәк, тип иҫәпләй сараны ойоштороусылар.
Гиппократ антына тоғро ҡалып...
16 июня 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Йылдың-йылы июндең өсөнсө йәкшәмбеһендә Медицина хеҙмәткәрҙәре көнө билдәләнә. Районыбыҙ медицина хеҙмәткәрҙәре лә 18 июндә һөнәри байрамдарын ҡаршылай. Гиппократ антына тоғро ҡалып, улар тәүлек әйләнәһенә кешеләр һаулығы һағында тора: тәүге ярҙам күрһәтә, ауырыуҙарҙы ҡарай, дауа билдәләй, ҡатмарлы операциялар яһай. Һөнәри байрамдары алдынан яңыраҡ ҡына үҙәк район дауаханаһында баш табип булып эш башлаған Алик Рәмил улы ЙӘНЕШЕВҡа мөрәжәғәт иттек. Һүҙ – уға:


text:
«Һаумы, һаумы, әкиәт!»
Баҫылды : 13-06-2017, 17:02 | Категория: Яңылыҡтар
Просмотров 204
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:06-2017
-
- Рубрика:Яңылыҡтар
- Автор:Зөбәйҙә ИСЛАМОВА
-
- Район:
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:
-
Өфөлә һигеҙенсе тапҡыр бөтә донъя халыҡтары әкиәттәрен яттан һөйләү буйынса «Һаумы, һаумы, әкиәт!» ҡала конкурсының гала-концерты үтте. Башҡорт, татар, урыҫ, үзбәк, ҡырғыҙ, дағстан, эскимос, албан, итальян әкиәттәре буйынса «Йәш әртистәр» араһында бәйге ойошторолдо. Улар һүҙ оҫталығында — тасуири һөйләүҙә, өндәрҙе дөрөҫ әйтеүҙә, маһирлыҡта, сәхнә һәм өҫ кейемдәре биҙәлешендә лә көс һынаны. Гран-приға 166-сы башҡорт балалар баҡсаһынан 3 йәшлек Нургиз Ғәлиәстанов лайыҡ булды. М. Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейы уҡыусыһы Нурсилә Фазлетдинова, шулай уҡ 75-се «Аҡбуҙат» башҡорт балалар баҡсаһы һәм 122-се башҡорт гимназияһы уҡыусылары еңеүселәр тип табылды. Һәр бер конкурсант дипломға һәм төрлө бүләктәргә эйә булды.
Зөбәйҙә ИСЛАМОВА.
(голосов:0)
Оҡшаш материал
Комментарийҙар


text:
Башҡорт видеоблогеры Илсур Сөләймәнов сит ил вуздарында уҡыу өсөн грантты нисек алыу хаҡында һөйләне
ӨФӨ, 2018 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Сит ил вуздарында уҡыу күпме тора һәм уға грантты нисек алырға — беренсе башҡорт видеоблогы авторы Илсур Сөләймәнов яңы яҙмаһын ошо темаға арнаған. Ул 20 ғинуарҙа һорау-яуап рәүешендә төшөрөлгән.
Илсур Сөләймәнов ҡулланыусыларҙан килгән һорауҙарға яуап бирә. Бер үк ваҡытта ул Бөйөк Британияның иҫтәлекле урындары һәм үҙенсәлектәре менән дә таныштыра.
2017 йылдың октябрендә Бөйөк Британияла йәшәгән Илсур Сөләймәнов башҡорт телен яҡлау маҡсатында тәүге YouTube-каналын асты. Үҙенең каналында ул сит илдә белем алыу, университетҡа инеү тәжрибәһе, төрлө конференцияларҙа ҡатнашыуы, гранттар, визалар һәм ватандаштарыбыҙ тураһында һөйләй.
http://www.bashinform.ru/news/1106874-bashkirskiy-videobloger-ilsur-suleymanov-rasskazal-kak-poluchit-grant-na-obuchenie-v-zarubezhnykh-vu/


text:
23 июль
23 июль — григориан стиле буйынса йылдың 204-се (кәбисә йылында 205) көнө. Йыл аҙағына тиклем 161 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Көньяҡ Осетия — Киң мәғлүмәт сараһы хеҙмәткәрҙәре көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғәлимов Миҙхәт Әбделнасир улы (23.07.1932) — 1962-1994 йылдарҙа Өфөләге 21-се төҙөлөш тресы бригадиры, Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978), РСФСР-ҙың атҡаҙанған төҙөүсеһе (1967). Сығышы менән Иглин районы Иҫке Юрмаш ауылынан.
- Мифтахов Мансур Сәһәрйәр улы (23.07.1947) — ғалим-химик, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы (1998), химия фәндәре докторы (1988), профессор (1991). Рәсәй Федерацияһының (2007) һәм Башҡортостан Республикаһының (1994) атҡаҙанған фән эшмәкәре. Рәсәй Федерацияһының Дәүләт премияһы лауреаты (1992). Сығышы менән Миәкә районы Боғҙан ауылынан.


text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 12(2011) » Страница 2
Балалар баҡсаһына йөрөтөргәме, юҡмы?
Махсус бит / Проблема // 15-02-2011, 10:05
Мәктәпкәсә йәштәге баланы балалар баҡсаһына урынлаштырыу бер мәсьәлә булһа, икенсеһе – унда баланың күнегеп китеүе. Сөнки ғаиләлә һәр саҡ ата-әсәһенең, башҡа туғандарының иғтибары үҙәгендә булып өйрәнгән бәләкәскә ят мөхиткә, тәрбиәселәргә һәм балаларға өйрәнеп китеүе еңелдән түгел. Шуға күрә балалар баҡсаһына биреү мәсьәләһен, уның төрлө яҡтарын уйлап, өйҙә яҡшыраҡ булырмы, балалар баҡсаһындамы – сағыштырып ҡарап хәл итергә кәңәш итер инек....
Ҡаш төҙәтәбеҙ тип, күҙ сығарабыҙ түгелме?
Новости / Мәғариф // 15-02-2011, 10:03
Тормош – тере организм. Ул барлыҡҡа килә, үҫә, үҙгәрә, камиллаша йәки, киреһенсә, тарҡала. Шуға күрә лә тормоштағы бер нәмәне лә даими һәм мәңгелек тип әйтеп булмай. Тормоштоң һәр өлкәһендә лә динамика йәки көрсөк барлыҡҡа килә. Әле бөтә донъяны иңләп алған финанс көрсөгө лә тәбиғи ҡануниәттең бер сағылышы. Шул иҫәптән мәғариф системаһындағы көрсөк тә. Ошо «упҡын»дан сығыу өсөн реформалар, йәғни үҙгәртеп ҡороуҙар фарыз. Шуға ла «бөйөк реформаторҙар» ҡыйыу рәүештә тәүҙә юғары белем системаһын үҙгәртергә тотондо. Һәм бына, ниһайәт, сират урта белем биреү системаһына килеп етте. 9 февралдә Дәүләт Думаһы ултырышында сығыш яһаған РФ мәғариф һәм фән министры Андрей Фурсенко был турала ап-асыҡ белдереү яһаны. Уның фекеренсә, совет мәктәбе иҫкерҙе һәм әлеге көндә мәғарифты нигеҙенән үҙгәртеп ҡорорға кәрәк. Нимә тәҡдим итә һуң реформатор? Һәм ниңә уның тәҡдимдәре депутаттар араһында бәхәстәр тыуҙырҙы?...
Ҙур спорт тирәләй
Новости / Спорт // 15-02-2011, 10:01
Тихонов «Спартак»Ҡа ҡайтты...
Билдәле футболсы, 40 йәшлек ярымһаҡсы Андрей Тихонов 11 йылдан һуң яратҡан командаһына әйләнеп ҡайтты. «Спартак» клубында һигеҙ йыл уйнап, уның составында һигеҙ тапҡыр Рәсәй чемпионы булған спортсы оҙаҡ йылдар төрлө командаларҙа сығыш яһаны. 2000 йылда ҡайһы бер сәбәптәр арҡаһында «Спартак»тан китеп, Андрей башта Израилдең «Маккаби» клубында һигеҙ уйын уҙғарып, һамарҙың «Кр. Советов» клубына юллана. Унда дүрт миҙгел сығыш яһағандан һуң, ике йыл «Химки» командаһында көн күрә. Һуңынан хатта Ҡаҙағстанға барып сыға. 2010 йылда ҡабат «Химки»ға әйләнеп ҡайта. Һәм бына йәнә «Спартак», тик хәҙер уйынсы-тренер булараҡ сығыш яһаясаҡ....
Билдәле футболсы, 40 йәшлек ярымһаҡсы Андрей Тихонов 11 йылдан һуң яратҡан командаһына әйләнеп ҡайтты. «Спартак» клубында һигеҙ йыл уйнап, уның составында һигеҙ тапҡыр Рәсәй чемпионы булған спортсы оҙаҡ йылдар төрлө командаларҙа сығыш яһаны. 2000 йылда ҡайһы бер сәбәптәр арҡаһында «Спартак»тан китеп, Андрей башта Израилдең «Маккаби» клубында һигеҙ уйын уҙғарып, һамарҙың «Кр. Советов» клубына юллана. Унда дүрт миҙгел сығыш яһағандан һуң, ике йыл «Химки» командаһында көн күрә. Һуңынан хатта Ҡаҙағстанға барып сыға. 2010 йылда ҡабат «Химки»ға әйләнеп ҡайта. Һәм бына йәнә «Спартак», тик хәҙер уйынсы-тренер булараҡ сығыш яһаясаҡ....
ӨФӨ ФУТБОЛСЫЛАРЫ ҠЫУАНДЫРА
Новости / Спорт // 15-02-2011, 10:00
Башҡортостандың «Өфө» футбол клубына ҙур өмөт бағлайбыҙ. Күптән түгел ул Кисловодск ҡалаһына үҙенең тәүге сборына барҙы. Өфө футболсыларының тренерҙар штабы фекеренсә, беҙҙең клубты көслө һәм перспективалы тип билдәләргә нигеҙ бар. Был хаҡта матбуғат конференцияһында футбол командаһының генераль директоры Алексей Ощепков та билдәләп үтте. Шулай уҡ журналистар менән осрашыуға футбол клубының техник директоры Илдус Биглов һәм баш ҡалабыҙ көйәрмәндәренең иң яратҡан футболсыларының береһе, ярымһаҡсы Наил Хәбибуллин килде....
Башҡортостан – Рәсәйҙең хоккей үҙәге
Новости / Спорт // 15-02-2011, 09:58
– Башҡортостан Рәсәйҙең хоккей үҙәгенә әйләнде. Бөгөн иһә донъя үҙәгенә лә әйләнеп бара. Сөнки Өфөлә 2013 йылда үҫмерҙәр араһында донъя беренселеге уҙасаҡ. Бында хоккей уйыны үҫешһен өсөн барыһы ла эшләнә. Бына әле лә йәштәр хоккей лигаһының Көнбайыш һәм Көнсығыш конференциялары араһында икенсе тапҡыр уҙғарылған «Кубок вызова» бәйгеһен матур байрамға әйләндерер өсөн барыһы ла юғары кимәлдә ойошторолған, – тине данлыҡлы ҡапҡасы, Рәсәй хоккей федерацияһы президенты Владислав Третьяк....
Моң тыуҙырыусы
Новости / Мәҙәниәт // 15-02-2011, 09:57
“Сәнғәт” тигән сихри донъяла моңланып, илһамланып һәм моңһоуланып көнөн-төнөн ижадсы йөрәге яна, тик башҡалар ғына күрмәй уның серле хыял диңгеҙен. Моң даръяһында йәшәүсе ижадсыларыбыҙҙың береһе – композитор Салауат Рафиҡ улы Сәлмәнов. Ни өсөн уны яҙмыш сәнғәт юлынан алып киткәне лә аңлашыла. “Атанан күргән уҡ юнған” тигән мәҡәл бар халҡыбыҙҙа. Салауат ағай билдәле композитор Рафиҡ Сәлмәновтың ғаиләһендә 1952 йылда тыуа. Музыка мәктәбен, сәнғәт училищеһын, Гнесиндар исемендәге Рәсәй музыка академияһын тамамлағандан һуң уның педагог һәм музыка белгесе булараҡ хеҙмәт юлы башлана. 1980 – 1988 йылдарҙа Учалы ҡалаһының музыка училищеһында уҡыта, 1989 йылдан Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында студенттарҙы музыка серҙәренә өйрәтә. Композиторҙар класында махсус курс, музыковедтарҙа полифония, оркестровка һ.б. предметтар буйынса дәрестәр алып бара. Уның уҡыусылары – халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй конкурстары лауреаттары, РФ һәм БР Композиторҙар союзы ағзалары. Шулар араһында Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре И. Хисаметдинов, БР-ҙың халыҡ артисы, Халыҡ инструменттары милли оркестры етәксеһе Р. Ғәйзуллин, Милли симфоник оркестры дирижеры Р. Сөләймәнов һ.б. бар....
Эй, кешеләр, үҙе иҫән саҡта Белһәгеҙсе шағир ҡәҙерен!..
Конкурстар // 15-02-2011, 09:56
1. Шағирҙың ысын исеме...
а/ Рауил
б/ Рәмил
в/ Рәмзил
г/ Рамазан...
а/ Рауил
б/ Рәмил
в/ Рәмзил
г/ Рамазан...
Уның ҡыуышына һуҡмаҡ таҡырайып бөткәйне
Әҙәбиәт // 15-02-2011, 09:53
УРТАСА РИШҮӘТ – 33 МЕҢ ҺУМ
Экономика // 15-02-2011, 09:52
Бер кемгә лә сер түгел – «Рәсәйҙә медицина бушлай» тигән һүҙҙәр үҙен аҡламай. Эш дауаланыу препараттарын һатып алыуҙа ғына түгел, һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә ришүәт биреүҙең «сәскә атыуы»нда. Йыл һайын һаулыҡ һаҡлау өлкәһе республикабыҙҙа ришүәтселек киң таралған тармаҡ булараҡ билдәләнә. Һәр хәлдә, ҡуҙғатылған енәйәт эше тап ошо хаҡта һөйләй....
«Хис-тойғолар бер ҙә уңмаған»
Рубрикалар // 15-02-2011, 09:49
Өфөнөң Киров районы ЗАГС хеҙмәткәрҙәре Изге Валентин көнөнә ҡарата мәғәнәле тантана үткәрҙе – 50 йыл бергә йәшәгән һигеҙ парҙың алтын юбилейын билдәләне
Шуныһы ҡыҙыҡ, сәстәре көмөшләнгән, йөҙҙәрендә ваҡыт бураҙналары сағылыш тапҡан апай-ағайҙарҙың күпселегенең никахы бынан ярты быуат элек нәҡ февраль айында теркәлгән. Уларҙың мәртәбәле юбилейы нәҡ Ғашиҡтар көнөнә тап килеүе менән икеләтә байрам төҫө алды. Ә Башҡортостан Президентының ҡотлау адресы матур тантанаға рәсмилек өҫтәне....
Шуныһы ҡыҙыҡ, сәстәре көмөшләнгән, йөҙҙәрендә ваҡыт бураҙналары сағылыш тапҡан апай-ағайҙарҙың күпселегенең никахы бынан ярты быуат элек нәҡ февраль айында теркәлгән. Уларҙың мәртәбәле юбилейы нәҡ Ғашиҡтар көнөнә тап килеүе менән икеләтә байрам төҫө алды. Ә Башҡортостан Президентының ҡотлау адресы матур тантанаға рәсмилек өҫтәне....


text:
Иглин районында яугир ҡаһарманлығына һәйкәл асылды
Иглин районында тантаналы парадта һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары, хакимиәт, ауыл биләмәләре, предприятие һәм ойошма вәкилдәре, мәктәп уҡыусылары ҡатнашты.
Байрам колоннаһы район үҙәгенең үҙәк майҙанынан алып Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугирҙар иҫтәлегенә ҡуйылған обелискыға тиклем атлап үтте. Тантаналы йөрөштә ҡатнашыусылар мемориалға сәскәләр һалды. Бынан һуң тантаналы митинг үтте.
Бөгөн Иглинда яугир батырлығына йәнә бер һәйкәл асылды. Икенсе донъя һуғышы ваҡытындағы артиллерия тубы ҡасабаның үҙәк майҙанында постаментҡа урынлаштырылған.
Елена Иглина исемендәге паркта Дан аллеяһында ҡуйылған Советтар Союзы Геройҙары бюстарына һәм һәләк булған яугирҙар һәйкәленә сәскәләр һалыу ойошторолдо. Һуғыш йылдарында был юғары званиеға алты иглинлы лайыҡ булған — Иван Силантьев, Виктор Безценный, Михаил Шишков, Михаил Анискин, Александр Вакульский, Павел Пономарев.
Әлеге ваҡытта паркта байрам концерты бара, ялан кухняһы һәм ветерандар өсөн байрам ашы ойошторолған.
Кискеһен халыҡ уйындары үткәреләсәк, улар дискотека һәм еңеү салюты менән тамамланасаҡ.


text:
Бөгөн – башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаевтың тыуған көнө
Башҡорт халҡының милли батыры Салауат Юлаев 1754 йылдың 16 июнендә Себер даруғаһы Шайтан-Көҙөй улусының Тәкәй ауылында тыуған. Юлай Аҙналиндың улы, 1771-72 йылдарҙа уҡ Шайтан-Көҙөй улусы старшинаһы вазифаһын башҡара, 1773 йылдың 10 ноябрендә ихтилалға ҡушыла һәм 1773-75 йылғы Крәҫтиәндәр һуғышында Емельян Пугачев яғында ҡатнаша, уның иң яҡын көрәштәшенә әйләнә.
1773 йылдың ноябрь-декабрендә Салауат Юлаев Ырымбур эргәһендәге алыштарҙа ҡатнаша, 1774 йылдың ғинуар-мартында Пермь провинцияһында һәм Өфө провинцияһының төньяҡ өлөшөндә ихтилал етәкселәренең береһе була. Дүрт меңдән ашыу кешенән торған ғәскәргә етәкселек итә; уның отряды 1774 йылдың 12 ғинуарында Красноуфимск ҡәлғәһен һуғышһыҙ ала, 18-25 ғинуарҙа Көңгөр ҡалаһын ҡамауҙа ҡатнаша, 19 февралдә — Красноуфимск ҡәлғәһе эргәһендә, март башында — Ҡазан губернаһының Сарапул ҡалаһы эргәһендә, 14 һәм 17 мартта Себер даруғаһы Сызгин улусының Боғалыш ауылы (хәҙерге Свердловск өлкәһе) янында хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша.
Апрель — майҙа Салауат Юлаев Өфө провинцияһы халҡын Баш ихтилалсылар ғәскәренә туплау менән шөғөлләнә, уны аҡса, аҙыҡ-түлек һәм ҡоралдар менән тәьмин итә. Май башында Салауат Юлаевтың отряды Үрге Эҫем заводы эргәһендә Михельсон етәкселегендәге хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғышҡа инә…
Шул уҡ йылдың июнендә Емельян Пугачев Салауат Юлаевты бригадир итеп үрләтә. Июлдән ноябргә тиклем Салауат хәҙерге Башҡортостан территорияһында ихтилалсылар хәрәкәтенә етәкселек итә. Өфөнө яулап алырға маташа, Ҡатау-Ивановск заводын ҡамауға ала. Баш ихтилалсылар ғәскәрен еңгәндән һәм Пугачевты ҡулға алғандан һуң да көрәшеүен дауам итә. Уның отрядының хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы һуңғы һуғышы 20 ноябрҙә Ҡатау-Ивановск заводы эргәһендә була, 25 ноябрҙә ул генерал-майор Фрейман командаһы тарафынан ҡулға алына.
1774 йылдың ноябренән 1775 йылдың июленә тиклем барған оҙайлы тикшереүҙәрҙән һуң Салауат Юлаев атаһы менән бергә ҡамсы менән һуҡтырылыуға (175 тапҡыр), танау япраҡтарын ҡырҡыуға һәм маңлайы менән сикәләренә ҡыҙҙырып "3", "Б", "И" тамғаларын (“енәйәтсе”, “боласы”, “хыянатсы” – "злодей", "бунтовщик", "изменник") баҫыуға дусар ителә, ә 2 октябрҙә Рогервик ҡәлғәһенә ғүмерлек һөргөнгә оҙатыла. 1800 йылдың 26 сентябрендә Салауат Юлаев вафат була.
Салауат Юлаев шағир ҙа була, уның шиғриәт мираҫынан беҙҙең көндәргә 500-ләп юлы килеп еткән. Ижадының һуңғы осорона ҡараған дүрт юллыҡ йырҙарында ул ихтилалдың еңелеү сәбәптәре тураһында фекер йөрөтә, туған халҡының һәм башҡорт еренең яҙмышы өсөн борсолоуын белдерә. Тәүге тапҡыр рус телендә уның әҫәрҙәрен 1880 йылда уҡ Ф. Д. Нефедов “Салауат, башҡорт батыры” («Салават, башкирский батыр») очеркында баҫтырып сығара.
Граждандар һуғышы йылдарында Айырым Башҡорт кавалерия дивизияһының сәйәси бүлеге «Салауат» гәзите сығара, Бөйөк Ватан һуғышы барышында С. Юлаев исемендәге 1292-се танкка ҡаршы истребитель артиллерия полкы ойошторола, «Салауат Юлаев» бронепоезы һәм истребителе төҙөлә. Административ район, ҡала, урамдар, хоккей клубы, теплоходтар, мәмерйәләр Салауат Юлаев исеме менән атала, Салауат районының Малаяҙ ауылында һәм Палдиски (Эстония) ҡалаһында музейҙар асылған, һәйкәлдәр ҡуйылған. Уға «Тау бөркөтө» балеты, С. П. Злобиндың романы, «Салауат Юлаев» операһы һәм нәфис фильмы, башҡа әҙәби әҫәрҙәр бағышланған.


text:
Ҡырмыҫҡалы районында ситтән килеүселәр ҡол хеҙмәтен ҡулланған
Ҡырмыҫҡалы районының Ҡабаҡ ауылында хоҡуҡ һаҡлау органдарына Ғафури районынан 55 йәшлек ҡатын ярҙам һорап мөрәжәғәт иткән. Ул өйҙәге тотҡонлоҡтан ҡасҡан, унда ҡатынды ике аҙнанан ашыу тотҡандар. Асыҡланыуынса, уны Ростов өлкәһенең кешеләре эшкә яллаған. Башҡортостанда улар аккумуляторҙар һәм ҡаҙ мамығын һатып алыу менән шөғөлләнгән. Ялланған эшсегә көнөнә 500 һум түләргә вәғәҙә иткәндәр, ысынында иһә өйгә бикләп ҡуйып ҡол кеүек эшләткәндәр. Түләргә йыйынмағандар. Ҡатын бер-нисә тапҡыр ҡасып ҡараған, ләкин уны кире ҡайтарып торғандар. Һуңғы тапҡырында ул ҡасып китә алған, һәм ҡасҡынды ауыл халҡы һыйындырған, ә «эш биреүселәрҙе» полицейскийҙар ҡулға алған. Тикшереү комитетында законһыҙ рәүештә иректән мәхрүм итеү факты буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған, тип хәбәр иттеләр БР Эске эштәр министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Октябрҙә IV Башҡортостан татарҙары съезы үтәсәк
20 — 25 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан татарҙарының IV съезы үтәсәк. Был хаҡта Башҡортостан татарҙары конгресы башҡарма комитетының киңәйтелгән ултырышында «Башҡортостан татарҙары» берләшмәһе рәйесе урынбаҫары Мәжит Хужин хәбәр итте.
Фекер алышыуҙа йәмәғәт берләшмәһе ағзалары, Татарстандың Башҡортостан Республикаһындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Альберт Мәҡсүтов, республикала йәшәгән татар йәмәғәт берләшмәләре вәкилдәре, Бөтә донъя татарҙар конгресы ағзалары һәм башҡалар ҡатнашты.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар татар йәмәғәт ойошмаларының үҙ-ара эш итеүе, Башҡортостан һәм Татарстан етәкселеге менән мөнәсәбәттәр, татар халҡы мәҙәниәтен һәм традицияларын һаҡлау, милли мәнфәғәттәрҙе яҡлау мәсьәләләрен тикшерҙе.
Мәжит Хужиндың билдәләүенсә, Башҡортостандың 39 районынан йыйылған 200-ҙән ашыу делегат IV Башҡортостан татарҙары съезында республиканың татар йәмәғәт берләшмәләре мәнфәғәтен яҡлаясаҡ. Форумға Башҡортостан етәкселеге вәкилдәре, муниципалитет хакимиәте башлыҡтарының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫарҙары, Бөтә донъя татарҙар конгресы ағзалары саҡырыласаҡ.


text:
Республика сәйәхәтселәре Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы хөрмәтенә хәтер маршруты буйлап сәфәргә сыҡтыФото: Олег Яровиков
Республика сәйәхәтселәре Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы хөрмәтенә хәтер маршруты буйлап сәфәргә сыҡты
Республика сәйәхәтселәре Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы хөрмәтенә хәтер маршруты буйлап сәфәргә сыҡтыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
13 мартта Өфөнөң Телеүҙәк бинаһынан Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы хөрмәтенә хәтер экспедицияһы башланды. «Башинформ» хәбәр итеүенсә, унда ҡатнашыусылар ҡаргиҙәрҙә бер нисә көндә 400 саҡрымдан ашыу юл үтергә ниәтләй. Сәйәхәтселәр үҙҙәре менән иң ҡиммәтле хәрби ҡомартҡыны — Еңеү байрағын да алған.
Был Рус география йәмғиәтенең төбәк бүлексәһе ҡатнашлығында ойошторолған тәүге экспедиция түгел. 14 февралдән 19-на тиклем 20-нән ашыу кеше 10 ҡаргиҙәрҙә һәм өс автомобилдә Аксаков эҙҙәре буйлап уҙышта ҡатнашты. Экспедиция Әҙәбиәт йылына бағышланды.


text:
«Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара форумында ҡатнашыусылар: «Халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытырға һәм мәҙәниәтебеҙ менән таныштырырға теләйбеҙ»Фото: Олег Яровиков һәм автор
«Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара форумында ҡатнашыусылар: «Халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытырға һәм мәҙәниәтебеҙ менән таныштырырға теләйбеҙ»
«Төркиҙәр алтыны» халыҡ-ара форумында ҡатнашыусылар: «Халыҡтар араһындағы дуҫлыҡты нығытырға һәм мәҙәниәтебеҙ менән таныштырырға теләйбеҙ»Фото: Олег Яровиков һәм автор
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн Өфөләге Конгресс-холда «Төркиҙәр алтыны» йәштәр мәғариф форумын асыу тантанаһы уҙҙы. Сараның төп маҡсаты — йәштәр мөхитендә милләт-ара мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыу һәм Рәсәй халыҡтары мәҙәниәттәрен үҙ-ара байытыу. Тантанала Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов, федераль һәм республика ведомстволары етәкселәре ҡатнашты.
«Рәсәй — төрки донъяһының бер өлөшө, уның географик һәм тарихи үҙәге. Рәсәйҙә йәшәгән бөтә халыҡтар менән дуҫлыҡ, Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе илдәре һәм алыҫ сит илдәрҙәге халыҡтар менән яҡшы мөнәсәбәттәр беҙҙең өсөн өҫтөнлөклө булып тора. Илдәге барлыҡ халыҡтар ҙа Рәсәй дәүләтселегенең барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рәсәй Президенты Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары Магомедсалам Магомедов, форумда ҡатнашыусыларҙы сәләмләп. — Ошо көндәрҙә Өфөлә үтәсәк форум Рәсәй халҡының берҙәмлеген тәьмин итеүҙә тағы ла бер аҙым буласаҡ, туғандаш, күрше илдәрҙәге йәштәрҙең дуҫлығын нығытыуға булышлыҡ итәсәк. Милли сәйәсәтебеҙ тәү сиратта һеҙгә — киләсәк быуынға йүнәлтелгән».
Өфөлә 250 йәштәр лидерҙары осрашты. Ҡатнашыусыларҙың географияһы ла киң: Башҡортостан, Татарстан, Саха (Яҡут), Тыва, Ҡарасәй-Черкес, Хакасия, Ҡабарҙа-Балҡар һәм Рәсәйҙең башҡа төбәктәре. Форум эшендә йәмәғәт ойошмалары етәкселәре, йәш белгестәр, студенттар араһынан төрки халыҡтары вәкилдәре ҡатнаша.
«Мин Ҡаҙағстан университеты магистратураһының беренсе курсында белем алам, мине Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы программаһы буйынса ебәрҙеләр. Форумдың йөкмәткеһе төрки халыҡтарҙың милли традицияларына һәм мәҙәниәттәренә бәйле диссертациямдың темаһына яҡын. Ҡаҙағстандың төрлө ҡалаларынан 20-нән ашыу кеше килдек», — тип хәбәр итте Астана ҡалаһынан Гөлсинә Кайсанова.
Форумда ҡатнашыусы йәштәр туғандаш мәҙәниәттәр хаҡында төшөнсәһен киңәйтергә, үҙҙәренең илдәре һәм төбәктәренең ҡеүәтен күрһәтергә ниәтләй. Күпселеге милли кейемдә, уйын ҡоралдарын алып килгән, видеопрезентация әҙерләгән.
Сараны ойоштороусылар — Рәсәйҙең Йәмәғәт палатаһы һәм Башҡортостан Хөкүмәте ярҙамында Йәштәр эштәре буйынса федераль агентлыҡ, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Әхлаҡлылыҡ һәм мәҙәни мираҫты һаҡлау фонды. Форумдың эше 16 апрелгә тиклем дауам итә.


text:
Мул уңыштың сере бар
Көл – бик яҡшы ашлама. 10 литрлы биҙрәгә бер стакан көл һалып, бер көн ултырталар. Һарҡындыһын ҡыяр, помидор төбөнә һибәләр, һауыт төбөндә ҡалған көлдө ҡурай еләге тирәһенә һалалар.
Теплицала помидор эҫенән әлһерәп ултырғанда, ташҡабаҡ һәм цукини серегәндә, борос һәм баклажан емешкә тумалмағанда, ҡыяр емеш бирмәгәндә бор кислотаһы ярҙамға килер. 2 грамм бор кислотаһын ярты литр эҫе һыуҙа яҡшылап иретәләр ҙә ҡояшта йылынып торған 10 литр һыуға ҡушалар. Ошо иретмәне үҫемлектәргә һибәләр.
Баҡса еләгенә бәпембә төнәтмәһе һиптерһәгеҙ, ауырыу һәм ҡоротҡостарҙан ҡотолорһоғоҙ. 700-800 грамм бәпембә япрағын турарға ла 40-50 градус йылылыҡтағы 10 литр һыу ҡойорға, шунан дүрт сәғәткә ултыртып ҡуйырға кәрәк. Иҫкә төшкән һайын болғатырға. Һуңынан һөҙөп, еләктәргә һиптерергә. Быны аҙна-ун көн һайын ҡабатлап торорға.
Кебләнән (үлән бете) ҡотолоу өсөн 500 грамм ҡарағай йә шыршы энәһенә ике литр һыу ҡойоп, ҡараңғы урында бер аҙна төнәтәләр. Үҫемлектәргә һибер алдынан ете өлөш һыу ҡушалар.
Һуған ҡыяғының осо ағарған, башҡа өлөштәре лә аҡһылланып тора икән, азот етмәй, тигән һүҙ. Хәлде нашатыр иретмәһе ҡотҡара ала. 10 литр һыуға өс ҡалаҡ нашатыр спирты һалына. Киске яҡта ошо иретмәне һуғандың төбөнә генә һибергә кәрәк.
Ҡыярҙан орлоҡ алырға теләһәгеҙ, уның формаһына иғтибар итегеҙ. Түңәрәкләп ҡырҡҡанда киҫәк өсмөйөштө хәтерләтһә – ата, дүртмөйөшкә оҡшаһа, инә була. Орлоҡто инә ҡыярҙан алырға кәрәк.
Һауа торошо тотороҡһоҙ булғанда, ҡапыл һыуытып ебәргәндә, үҫемлектәргә һуған ҡабығы төнәтмәһен һибәләр. 10 литр һыуға ярты литр банкалағы һуған ҡабығын һалып ҡайнаталар ҙа 12 сәғәт төнәтәләр, һөҙәләр. Биш өлөш һыуға бер өлөш ошо төнәтмәне өҫтәп, үҫемлектәргә һиптерәләр.
Помидорҙы үҫтергәндә иң ҙур хата – йәшелсәләргә һыуҙы көн һайын аҙ-аҙлап һибеү. Үҫентеләрҙе күсереп ултыртҡандан һуң бер нисә аҙна ғына ошолай итергә кәрәк. Артабан иһә аҙнаһына бер-ике тапҡыр, әммә һыуҙы күберәк, бер ҡыуаҡ төбөнә 3 – 5 литр һибеү яҡшы. Шулай иткәндә, помидорҙың тамырҙары һыу эҙләп, бик тәрәнгә төшә (1,5 метрға тиклем), был иһә уға һауа торошо алмашынғанда бирешмәҫкә ярҙам итә.
Борос менән баклажандың төбө һәр саҡ дымлы булыуы яҡшы, юғиһә сәскәһе йә тумаланған емеше ҡойолоуы бар.
Редис, салат, кресс-салат та һыуһыҙ тора алмай. Дым етмәгәндә, улар ҡата, иртә һабаҡ ебәрә башлай. Уларға аҙнаһына ике тапҡыр һыу һибәләр.
«Тамсылап һыу һибеү» – бик уңайлы ысул. Был бигерәк тә йылытмала (теплица) ҡулланыу өсөн йәтеш: ер өҫтө ҡоро ҡала, тимәк, күп ауырыуҙарҙан ҡотолоу сараһы ла. Шулай уҡ баҡсаһынан алыҫта йәшәгәндәр өсөн дә яҡшы. «Тамсылап һыу һибеү» өсөн пластик шешәләр кәрәк була. Уларҙың төбөн ҡырҡалар, ә ҡапҡасын ике миллиметр самаһы ҙурлыҡта бер нисә урындан тишәләр. Йәшелсәнән 15 – 20 сантиметр ситтәрәк, тамырына зыян килтермәй генә, бәләкәс кенә соҡор ҡаҙалар. Уның төбөнә туҡыма киҫәге, ҡоро үлән йә башҡа нәмә һалып ҡалдыралар – был бәләкәс кенә тишектәр ҡапланмаһын өсөн эшләнә. Шунан соҡорға шешәне, ҡапҡаслы яғын аҫта ҡалдырып, ауып китмәҫлек итеп күмәләр. Эсенә һыу ҡоялар ҙа ҡырҡылған төбө менән ҡаплап ҡуялар (скотч менән йәбештерергә мөмкин). Һыу үҫемлектең тамырына ғына аҡрынлап ағып торасаҡ. Был ысул тупраҡ артыҡ ҡомло булғанда ғына бик шәп түгел – һыу тиҙ ағып бөтәсәк.
Теги:


text:
«Полиэф» инженерҙарының һөнәри оҫталығы бөтә Рәсәй кимәлендә билдәләнгән
«Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре “Йыл инженеры” бөтә Рәсәй конкурсында икенсегә лауреат исемен алды. Масштабы, маҡсаттары, төрлө инженер һәм тикшеренеү өлкәләрен үҙ эсенә алыуы арҡаһында был конкурс илебеҙҙең иң яҡшы инженер көстәрен билдәләүсе күләмле һәм абруйлы сара иҫәпләнә.
Диплом һәм сертификаттар, билдәләр һәм иҫтәлекле миҙалдар тапшырыу Мәскәүҙә, Рәсәй фәнни һәм инженер йәмәғәт ойошмалары берекмәһенең Инженер даны залында үтте.
«Полиэф» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, предприятиеның баш технологы Евгений Семенько «Сәнәғәт производствоһын ойоштороу һәм идара итеү» номинацияһында лауреат исемен алған. 11-се ағып төшкән һыуҙарҙы таҙартыу һәм ҡалдыҡтарҙы зарарһыҙландырыу цехы начальнигы Радик Фәхретдинов «Химия» номинацияһында бүләкләнгән.


text:
Фото:
Вице-премьер Айрат Ғәскәров Башҡортостан парламентының Почет билдәһенә лайыҡ булды
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары – БР финанс министры Айрат Ғәскәров республика парламентының юғары наградаһына лайыҡ булды. «Башҡортостан Республикаһы ҡануниәтен үҫтереүгә айырыуса ҙур өлөш индергәне өсөн» Почет билдәһен уға бөгөн Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Президиумы ултырышында республика парламенты спикеры Константин Толкачев тапшырҙы.
«Айрат Рафиҡ улы беҙҙең Дәүләт Йыйылышы эшендә бик һөҙөмтәле ҡатнаша, — тип билдәләне Константин Толкачев. – Закон проекттарын тәҡдим итеп, беҙҙең ҡануниәт органы ҡарауына сығарылған теге йәки был мәсьәләгә анализ яһағанда ул һәр ваҡыт ентеклелеге, әҙәплелеге, тәфсиллеге менән айырылып тора».
Айрат Ғәскәров БР Дәүләт Йыйылышы Рәйесен, финанстар өлкәһендә Башҡортостан ҡануниәте кимәле һәр ваҡыт юғары булһын өсөн барыһын да эшләйәсәкмен, тип ышандырҙы.
Константин Толкачев шулай уҡ БР Дәүләт Йыйылышы Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты рәйесе Дмитрий Купцовҡа, БР Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәте етәксеһе Тимур Шакировҡа Дәүләт Думаһы Почет грамоталарын тапшырҙы.


text:
Фото:
Рәсәй төбәктәренең мөфтөйҙәр делегацияһы Төркиәгә барҙы
Фото:
Рәсәй мөфтөйҙәр советы тарафынан илебеҙҙең төрлө төбәктәренән мөфтиәт вәкилдәре өсөн ойошторолған бер аҙналыҡ мәҙәни-танышыу сәфәре тамамланды. Башҡортостан Республикаһынан сәфәрҙә Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф мәсьәләләре буйынса урынбаҫары Руслан хәҙрәт Саяхов ҡатнашты.
Төркиәлә Рәсәйҙең мосолман руханиҙары вәкилдәре үҙ коллегалары менән осрашты, улар төрөк дини ойошмаларының дини мәғарифты һәм эшмәкәрлекте ойоштороу тәжрибәһе менән уртаҡлашты, башланғыс, урта һәм юғары кимәлдәге дини уҡыу йорттарына барҙы.
Мәҙәни программа сиктәрендә делегация Истанбул, Бурсу, Елову ҡалаларына барҙы, унда бик күп үҙенсәлекле архитектура ҡомартҡыларын ҡараны.


text:
Баш ҡалала сәнәғәт предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк
Иртәгә, 8 декабрҙә, Өфөлә сәнәғәт предприятиелары өсөн вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк. Унда 15 эш биреүсенең ҡатнашыуы көтөлә. Сәнәғәт предприятиеларында булған буш эш урындарынан тыш, йәрминкәлә иҡтисадтың башҡа тармаҡтарынан да вакансиялар тәҡдим ителәсәк.
— Иртәгә беҙҙең йәрминкәгә килеүселәргә инженер-техник белгестәр, менеджер, коммерция директоры, логист, экономист, һаҡсы вакансиялары тәҡдим ителәсәк. Бынан тыш, теләгән һәр кем беҙҙең вакансиялар альбомы менән файҙалана аласаҡ, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчина.
Ғәҙәттәгесә, вакансиялар йәрминкәһе 10-12 сәғәттәрҙә ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә (Ибраһимов бульвары, 47/1) үтәсәк.


text:
Бөгөн Күмертауҙа Халыҡтың финанс белемен арттырыу көнө ойоштороласаҡ
Бөгөн Күмертауҙа иҡтисади йүнәлештә бер нисә сара үткәреләсәк: әлеге шишәмбе, 20 март, бында Халыҡтың финанс белемен арттырыу көнө тип иғлан ителде.
Уны үткәреү инициативаһы менән сығыш яһаусылар – Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, банктар берләшмәһе вәкилдәре, Өфөнөң Йәштәр финанс үҙәге һәм башҡа йәмәғәт ойошмалары – урындағы халыҡ өсөн сараларға бай программа әҙерләгән. Ҡаланың иҡтисади йәһәттән әүҙем халҡына түңәрәк өҫтәл һәм эшлекле конференция эшендә ҡатнашыу файҙалы буласаҡ, ә мәктәп уҡыусылары һәм студенттар тематик уйындарҙа һәм оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнаша аласаҡ. Бынан тыш, көн дауамында ҡаланың иң ҙур бинаһында – Балалар ижады йортонда финанс йәрминкә ойоштороласаҡ, уның сиктәрендә теләгән һәр кем банк, страховкалау компанияһы һәм башҡа финанс ойошмалар вәкилдәренә һорауҙарын бирә аласаҡ.


text:
Төбәктең бала йорттарында тәрбиәләнеүселәр «Йондоҙлоҡ» бөтә Рәсәй конкурсы финалында ҡатнашасаҡ
Стәрлетамаҡ һәм Бөрө ҡалаларының бала йорттарында, шулай уҡ Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге 1-се Республика бала йортонда тәрбиәләнеүселәр «Йондоҙлоҡ» бөтә Рәсәй балалар художестволы ижады конкурсының аҙаҡҡы этабында ҡатнашасаҡ. Сара Мәскәүҙә үтәсәк.
РФ Мәғариф һәм фән министрлығы менән ойошторолған бәйгелә Рәсәйҙең 24 субъектынан ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған 12-17 йәштәрҙәге 200-гә яҡын бала ҡатнашасаҡ.
Һөҙөмтәләр буйынса дүрт номинацияла лауреаттар һәм дипломанттар билдәләнәсәк.
«Йондоҙлоҡ» конкурсы һәләтле етем балаларҙы асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү маҡсатында үткәрелә. Бынан тыш, ойоштороусылар иҫәпләүенсә, унда ҡатнашыу бала йорттарында тәрбиәләнгән малай һәм ҡыҙҙарға һәләттәрен асыҡлау, тиҫтерҙәре менән аралашыу, яңы дуҫтар табыу мөмкинлеген бирә.


text:
Көнбағыш сәсеүлектәре майҙанының 63 проценты йыйып алынған
Әлеге ваҡытта Башҡортостан аграрийҙары 135 мең гектарҙан көнбағыш йыйып алған, ул ошо культураға бүленгән сәсеүлек майҙанының 63 процентын тәшкил итә.
Һәр гектарҙан уртаса уңыш 12,4 центнер тәшкил итә, һәм бөтәһе 168 мең тонна көнбағыш орлоғо һуғып алынған. Был майлы культуранан бөгөн иң юғары уңышты – гектарынан 19 центнерҙан ашыу – Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез һәм Стәрлетамаҡ райондарында алалар.
Иң күп уңышты Стәрлетамаҡ районы (22,8 мең тонна), Мәләүез (18,7 мең тонна) һәм Көйөргәҙе районы (13 мең тонна) игенселәре йыйып алған.
Архангел, Дыуан һәм Яңауыл район хужалыҡтары эштәрҙе тулыһынса тамамлаған, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостан башлығын һайлау ваҡытынан алда үтәсәк
Башҡортостан Республикаһы башлығын һайлау ваҡытынан алда – 2014 йылдың 14 сентябрендә үтәсәк. Бындай ҡарарҙы Рәсәй Президенты бөгөн Рөстәм Хәмитов менән осрашыу барышында ҡабул итте. Башҡортостан Президенты вәкәләттәре 2015 йылға тиклем ҡаралған.
Осрашыу барышында республика башлығы, «кешеләрҙең ҡарашын һайлауҙарҙа, уларҙан эшебеҙҙе нисек баһалағандарын һорап, белергә мөмкин. Шуның менән бәйле минең Һеҙгә, Владимир Владимирович, бер үтенесем бар: Башҡортостан Республикаһы башлығы вазифаһына көҙгө һайлауҙарҙа ҡатнашыу өсөн ваҡытынан алда отставкаға ебәреүегеҙҙе һорайым», тип билдәләне.
— Иҡтисад һәм социаль өлкә үҫешендә ыңғай динамиканы иҫәпкә алып, һеҙҙә эшһеҙлек минималь кимәлдә һәм бөтә социаль параметрҙар етерлек юғары кимәлдә торған төҫлө. Һеҙҙең быйыл да, киләһе йыл да еңеүгә бөтә мөмкинлектәрегеҙ бар кеүек тойола. Әммә, әгәр Һеҙгә ниндәйҙер төшөнсәләр буйынса быйыл һайланыуығыҙ уңайлыраҡ булһа, мин быға ҡаршы түгел. Рәхим итегеҙ, — тине Рәсәй Президенты.
Республика ҡануниәтенә ярашлы, хәҙер Рөстәм Хәмитов Башҡортостан башлығы һайлауҙарында ҡатнаша ала. Республика Президенты 28 апрелдә матбуғат конференцияһы барышында киләсәк төбәк башлығы һайлауҙарында ҡатнашырға ниәтләнеүе тураһында хәбәр иткәйне.


text:
Һигеҙ кандидат Башҡортостан Президенты һайлауҙарына күрһәтелде
Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы Президент вазифаһына кандидат Ришат Мәғәсүмовтан документтар ҡабул итте. Башҡортостан Республикаһында «Рәсәй пенсионерҙар партияһы – ғәҙеллек өсөн» сәйәси партияһының төбәк бүлексәһе БР «Закон һәм тәртип» Ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын һаҡлау йәмғиәте Төбәк ижтимағи ойошма рәйесе Ришат Мәғәсүмовты тәҡдим итте.
Башҡортостан Президенты һайлауҙарыны һигеҙ кандидат булды. Күрһәтеү буйынса документтарҙы «Берҙәм Рәсәй» тарафынан күрһәтелгән Башҡортостан Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рөстәм Хәмитов; «Рәсәй патриоттары»нан Илдар Бикбаев; «Граждандар көсө»нән Рәил Сарбаев; «Ғәҙел Рәсәй»ҙән Константин Шаһиморатов; ЛДПР-ҙан Иван Сухарев; «Рәсәй Федерацияһы Коммунистар партияһы» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһе секретары Юнир Ҡотлоғужин; «Рәсәй коммунистары» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһенән Рәсих Хәмитов тапшырған.
Кандидаттарҙы күрһәтеү 9 июлгә тиклем дауам итәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Тәтешле, Балтас һәм Борай райондары активы менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Тәтешле, Балтас һәм Борай райондары активы менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Тәтешле, Балтас һәм Борай райондары активы менән осрашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Балтас, Борай һәм Тәтешле райондары активы менән осрашыу үткәрҙе. Унда биләмәләрҙе социаль-иҡтисади үҫтереү мөмкинлектәре тикшерелде.
Төбәк иҡтисады заман талаптарын үтәй, тип билдәләне республика етәксеһе.
– Улар – тәүге ярты йыллыҡтағы яҡшы һалым килемдәре. Ил Президентына хәбәр иттем, ул беҙҙе хуплай, республикаға ҡарата мөнәсәбәте яҡшы, – тине Рөстәм Хәмитов. – Сәнәғәт етештереүе индексы – 100 проценттан ашыу. Инвестициялар буйынса ҙур, ҡатмарлы программаларҙы дауам итәбеҙ. Әммә беҙ ҡабул иткән бөтә йөкләмәләрҙе үтәйбеҙ. Социаль мәсьәләләрҙе юғары кимәлдә хәл итеүебеҙ хаҡында ла һөйләнем, сөнки кешеләр тураһында хәстәрлек – беҙҙең төп бурысыбыҙ.
Төбәк Башлығы «Башҡортостандың 100 йыллығына– 100 яңы объект» проектын тормошҡа ашырырға тәҡдим итеүе хаҡында иҫкә төшөрҙө.
– Улар – мәктәптәр, дауаханалар, газ, һыу үткәргестәр, социаль объекттар. Яҡын арала ошо программаны ҡабул итәсәкбеҙ. Һәр район, ҡала, муниципалитет ниндәй социаль объекттар төҙөргә кәрәклеген билдәләргә тейеш. Быға балалар баҡсаһындағы ҡыйыҡты йәки күтәрмәне ремонтлау инмәй. Һәйбәт, сифатлы, ҙур объекттар хаҡында һүҙ бара, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе. – Борай районы башлығы менән бында ниндәй эштәр башҡарырға мөмкин булыуын тикшерҙек. Мәҫәлән, һыу менән тәьмин итеү системаһы. Был проблемаға тиҫтә йылдан ашыу ваҡыт үткән. Ул арзан түгел, ләкин өс йылда мәсьәләне хәл итергә мөмкин.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, эшҡыуарҙарҙы ошо эшкә әүҙемерәк йәлеп итергә кәрәк.
– Предприятиеларыбыҙ араһында «Газпром нефтехим Салауат» инвестициялар буйынса айырыуса яҡшы эшләй. Уларҙың программалары – 120 миллиард һумдан ашыу. Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты, Сибайҙа, Хәйбулла районында эшләгән предприятиелар буйынса һөҙөмтәләр һәйбәт. Өфө моторҙар эшләү берекмәһе лә шулар иҫәбендә. Бер нисә оборона предприятиеһы үҫешә. Әммә был ғына аҙ, – тип билдәләне төбәк Башлығы. – Сәнәғәтселәр яғынан инвестициялар кәрәк. Шуға күрә юбилейға әҙерлеккә уларҙы мотлаҡ йәлеп итәсәкбеҙ. Яңы объекттар төҙөү, иҫкеләрен яңыртыу, эш урындары булдырыу буйынса эштәр буласаҡ.
Республика етәксеһе фекеренсә, Башҡортостанда тыуып үҫкән илебеҙ эшҡыуарҙары ла проектты финанслау сығанағы була ала.


text:
- Подробности
- Просмотров: 437
БОЛОН СПИРУЛИНАҺЫ (Spirulina platensis), еп һымаҡ зәңгәрһыу йәшел ылымыҡ төрө. Күҙәнәктәре тура мөйөш формаһында йәки квадрат, оҙонлоғо 2—6 мкм, киңлегенән 2—3 тапҡырға бәләкәйерәк, йомро. Кәҫлектәре сағыу зәңгәрһыу йәшел. Трихомаһы зәңгәрһыу йәшел, киңлеге 6—8 мкм, бер аҙ быуылған, ҡайһы ваҡыт грануляциялы, осона табан тараймаған йәки бер аҙ тарайған (диам. 26—36 мкм булған дөрөҫ төҙөлөшлө спираль барлыҡҡа килтерә, әйләнеш араһы 43—57 мкм). Күҙәнәктәр бүленеү юлы м‑н үрсей. Һыуҙа үҫә. Башҡортостанда Ағиҙел й. урта ағымында ғына табылған. Б.с. нигеҙендә эшләнгән препараттар медицинала ҡулланыла. Һирәк осраған ылымыҡ төрө.
Ф.Б.Шкундина
Тәрж. М.Н.Моратшина


text:
Һәр һумдың урыны бар29-09-2012, 01:55 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Республиканың мәғариф министры Әлфис Ғаязовтың әйтеүенсә, был сумма кабинеттарҙы, мәктәп ашханаларын йыһазландырыуға, уҡыусыларҙы йөрөтөү өсөн транспортҡа, китапханалар фондын тулыландырыуға, дөйөм белем биреү учреждениелары етәкселәре һәм педагогтарҙың һөнәри оҫталығын күтәреү, дистанцияла уҡытыуҙы ойоштороу, энергияны һаҡлауға йүнәлтелгән сараларҙы тормошҡа ашырыу, биналарға капиталь ремонт үткәреү өсөн тотонола. Йыл аҙағына ҡәҙәр 400 мәктәптә компьютер кластары асыу, дәрестә мәғлүмәти-коммуникация технологияларын ҡулланған 18 мең педагогты ноутбук менән тәьмин итеү күҙаллана. Ғөмүмән, федераль ҡаҙнанан алынған субсидияның күләме буйынса Башҡортостан илдә дүртенсе урында бара.
Республика ҡаҙнаһынан бүленгән аҡса иһә уҡытыусыларҙың эш хаҡын күтәреүгә йүнәлтелгән. Һөҙөмтәлә уның күләме 18 мең 427 һумға еткерелгән.
— Күптән түгел федераль ҡаҙнанан тағы ла 70 миллион 360 мең һумдан ашыу субсидия бүленде, — ти Әлфис Суфиян улы. — Был аҡса яңы асылған балалар баҡсаларын йыһазландырыуға тотоноласаҡ.
Ғарифулла ҠОТЛОҒӘЛЛӘМОВ, Дәүләкән районы хакимиәтенең мәғариф идаралығы етәксеһе:
— Федераль ҡаҙнанан килгән аҡсаның 22 миллион һумдан ашыуы райондың мәғарифын үҫтереүгә бүленде. Һөҙөмтәлә ҡаланың 5-се гимназияһына капиталь ремонт яһалды, ике автобус алдыҡ, мәктәп китапханаларын 1 600 мең һумлыҡ дәреслек, әҙәби әсбап менән тулыландырҙыҡ. Шулай уҡ белем биреү учреждениеларының медицина блоктарын, спорт залдарын йыһазландырҙыҡ. Ғөмүмән, ярҙам ифрат ҙур булды.


text:
Башҡортостан уҡытыусылары мәғариф хеҙмәткәрҙәре конкурстарында әүҙем ҡатнаша
Башҡортостан мәғариф өлкәһендә инновацион программалар конкурсында еңеүселәр иҫәбе буйынса илдә Мәскәүҙән ҡала икенсе урынды биләй. Был турала бөгөн Башҡортостан Республикаһы уҡытыусыларының Х съезы пленар ултырышында Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы рәйесе Валентина Иванова хәбәр итте. Уның әйтеүенсә, республика мәктәптәр һаны һәм мәғариф системаһының үҫеш кимәле буйынса ла алдынғылар рәтендә.
— Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы бөгөн илдең төрлө төбәктәрендә 270 мең уҡытыусыны берләштерә, — тине Валентина Иванова. – Беҙҙең ойошма биш йылдан ашыу эшләп килә һәм даими рәүештә уҡытыусылар форумдары ойоштора, мәғариф программаларын һәм стандарттарын тикшереүҙә ҡатнаша.
2009 йылда Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы ҡатнашлығында Омск, Брянск өлкәләрендә, Хабаровск крайында һәм тағы бер нисә төбәктә уҡытыусылар съездары үткәрелде. Ә әлеге ваҡытта йыйылыш ағзалары Рәсәй уҡытыусыһының профессиональ кодексын тикшереүгә тотондо.
Бөтә Рәсәй педагогтар йыйылышы даими рәүештә йәш уҡытыусылар һәм уҡыусылар өсөн конкурстар ойоштора, уларҙа Башҡортостан вәкилдәре юғары һөҙөмтәләр күрһәтә. Мәҫәлән, күптән түгел “Юрий Гагарин вариҫтары” конкурсында Өфө ҡалаһының 1-се мәктәбенән дүрт уҡыусы федераль турҙа еңеүгә өлгәште.
— Быйыл РФ Мәғариф һәм фән министрлығы, М.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты менән берлектә ил уҡытыусыларының беренсе конгресын һәм башҡа саралар үткәрергә планлаштырабыҙ. Унда беҙ Башҡортостандан ҡатнашыусылар күп булыр тип өмөтләнәбеҙ, — тине Валентина Иванова.


text:
Фото:
Геннадий Шмаль: Башҡортостан нефтселәре – нефть сәнәғәтенең алтын фонды
Фото:
«Газ. Нефть. Технологиялар-2010» XVIII Халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе экспоненттарының 70-тән ашыуы —Башҡортостан предприятиелары. Улар бергә тулы производство циклын төҙөй: углеводородлы сеймал табыуҙан алып юғары өҫтәмә хаҡлы һуңғы продукция алыуға тиклем.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министры Юрий Пустовгаров һүҙҙәренә ҡарағанда, Өфө нефть-газ күргәҙмәһе төбәктең төп компетенцияһын күрһәтә. Рәсәй Нефть-газ сәнәғәтселәре союзы президенты Геннадий Шмаль уның менән тулыһынса килешә.
— Дөйөм алғанда, илдә хәл ярайһы уҡ ҡатмарлы, әммә Башҡортостан заводтары был яҡтан алдынғыларҙың береһе булып тора, — тип иҫәпләй Геннадий Шмаль. – Шуға күрә һәр ошондай күргәҙмә беҙҙең нефть-газ комплексын нисек тағы ла һөҙөмтәлерәк яһарға мөмкин булыуы хаҡында белемебеҙҙе арттыра. Республика етәкселеге яғынан даими иғтибар булмаһа, беҙ ошондай күргәҙмәләр ойоштора, ә иң мөһиме, нефть эшкәртеүҙә, табыуҙа, нефть һәм газ менән бәйле башҡа йүнәлештәрҙә әлегеләй юғары күрһәткестәргә өлгәшә алмаҫ инек.
Бөгөн Башҡортостан яғыулыҡ-энергетика комплексының иң ҙур һәм юғары технологиялы предприятиелары «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте холдингы составында эшләй. Улар углеводородлы сеймал эҙләү һәм табыу, уны эшкәртеү һәм нефть продукттарын һатыу менән шөғөлләнә. Был йүнәлештәрҙең һәр береһендә Башҡортостан нефтселәре юғары һөҙөмтәләр күрһәтә.
— Быйыл беҙҙең бөтә нефть компаниялары араһында «Башнефть» нефть табыу күләме буйынса лидер булып тора, был күрһәткес буйынса ул «Роснефть», «Лукойл», «Сургутнефтегаз» кеүек гиганттарҙан алда бара, — тине Рәсәй Нефть-газ сәнәғәтселәре союзы президенты. – Быға фиҙакәр хеҙмәт, яңы технологиялар индереү аша өлгәшелә. Башҡортостандың нефть сәнәғәтенә 80 йылдан ашыу. Башҡортостан нефтселәре һәр ваҡыт беҙҙең нефть сәнәғәтенең алтын фонды булып торҙо һәм торасаҡ.


text:
Белем усағына хәүефһеҙ юлдан
08 августа 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
Яңы уҡыу йылы башланыуға һанаулы ғына көндәр ҡалып бара. Бер нисә аҙнанан балалар шау-гөр килеп мәктәп ишеген асасаҡ.
Власть халыҡты онотмай
08 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Күптән түгел Дәүләт Думаһы депутаты А. Н. Изотов Яңғыҙҡайын ауылында булып, ошо тирәләге ауылдар халҡы менән осрашты.
Әҙерлек ҡәнәғәтләнерлек кимәлдә
08 августа 2017 йыл | Ауыл хужалығы
Баҫыуҙарҙа тулҡынып ултырған игендәр өлгөрөп, ураҡҡа төшөр мәл дә етте. Хәйер, үткән йылдарҙа был ваҡытҡа ужым культуралары уңышын йыйыу тамамлана торғайны. Ә быйыл тәбиғәт шарттары ураҡ эштәрен бер аҙға кисектерҙе. Район хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге начальнигы вазифаһын башҡарыусы Р.Р.Аҡбашев менән сираттағы әңгәмәбеҙ игенселәрҙең көсөргәнешле осорға - ураҡ эштәренә әҙерлек торошо хаҡында.
Мырҙаҡайҙар – Өфөлә
08 августа 2017 йыл | ---
Сәйетбаба ауылы мәҙәниәт йортонда уңышлы эшләп килгән оло кешеләрҙең "Мырҙаҡай” бейеү ансамбле "Байыҡ” республика телевизион бейеү конкурсының 2-се турына саҡырыу алған. Өр-яңы костюмдар тектереп, яңы бейеү өйрәнеп ентекле әҙерләнгән бейеүселәребеҙ баш ҡалабыҙ Өфөгә 23 августа юлланасаҡ.
Сағыу, халыҡсан бейеүҙәре менән республика тамашасыһы һөйөүен яулап өлгөргән ансамбль 1 октябрҙә Ололар көнөнә арналған Гала-концертта ла сығыш яһаясаҡ. "Мырҙаҡай”ҙарға уңышлы сығыштар теләргә генә ҡала.
Сағыу, халыҡсан бейеүҙәре менән республика тамашасыһы һөйөүен яулап өлгөргән ансамбль 1 октябрҙә Ололар көнөнә арналған Гала-концертта ла сығыш яһаясаҡ. "Мырҙаҡай”ҙарға уңышлы сығыштар теләргә генә ҡала.
Мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам ит
08 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
30 сентябргә тиклем райондың бөтә почта бүлексәләрендә лә "Йәнә мәктәпкә” акцияһы үтәсәк.
Акция барышында бөтә уҡыу кәрәк-яраҡтарын: ҡәләм-ручкалар, дәфтәр-альбом, көндәлектәр, рюкзактарҙы, беренсе класҡа барыусылар өсөн махсус йыйылманы почта бүлексәләрендә һатып алыу мөмкин буласаҡ. Шулай уҡ ололар һәм балалар өсөн төрлө китаптар ҙа тәҡдим ителә.
Билдәле булыуынса, 1 июлдән "Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” акцияһы ла старт алды. Ғафуриҙар был акцияға әүҙем ҡушылып, ауыр тормош хәлендә ҡалыусы ғаилә һәм балаларҙы мәктәпкә әҙерләүгә тос ҡына өлөш индерҙеләр. Улар араһында мәктәп кәрәк-яраҡтары һатып алып ғаиләләргә һәм балаларға социаль ярҙам бүлегенә тапшырған Афған ветерандары - Хәйруллиндар, Рәхмәтуллиндар, Исхаҡовтар һәм Кәримовтар ғаиләләрен айырым билдәләп үтергә була. Акцияла шулай уҡ КПРФ вәкиле Ф. Арсланова һәм Красноусол ауылынан Бабиндар ғаиләһе лә әүҙем ҡатнашты. Улар башҡаларҙы ла был изге эштән ситтә ҡалмаҫҡа саҡыра.
Мәктәп формаһы, яҙыу кәрәк-яраҡтары ғаилә һәм балаларға социаль ярҙам үҙәгендә ҡабул ителә.
Акция барышында бөтә уҡыу кәрәк-яраҡтарын: ҡәләм-ручкалар, дәфтәр-альбом, көндәлектәр, рюкзактарҙы, беренсе класҡа барыусылар өсөн махсус йыйылманы почта бүлексәләрендә һатып алыу мөмкин буласаҡ. Шулай уҡ ололар һәм балалар өсөн төрлө китаптар ҙа тәҡдим ителә.
Билдәле булыуынса, 1 июлдән "Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” акцияһы ла старт алды. Ғафуриҙар был акцияға әүҙем ҡушылып, ауыр тормош хәлендә ҡалыусы ғаилә һәм балаларҙы мәктәпкә әҙерләүгә тос ҡына өлөш индерҙеләр. Улар араһында мәктәп кәрәк-яраҡтары һатып алып ғаиләләргә һәм балаларға социаль ярҙам бүлегенә тапшырған Афған ветерандары - Хәйруллиндар, Рәхмәтуллиндар, Исхаҡовтар һәм Кәримовтар ғаиләләрен айырым билдәләп үтергә була. Акцияла шулай уҡ КПРФ вәкиле Ф. Арсланова һәм Красноусол ауылынан Бабиндар ғаиләһе лә әүҙем ҡатнашты. Улар башҡаларҙы ла был изге эштән ситтә ҡалмаҫҡа саҡыра.
Мәктәп формаһы, яҙыу кәрәк-яраҡтары ғаилә һәм балаларға социаль ярҙам үҙәгендә ҡабул ителә.


text:
Республикала «Ауыл табибы» программаһы тулыһынса тормошҡа ашырыла — Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан Рәсәйҙең «Ауыл табибы» программаһына ярашлы медицина хеҙмәткәрҙәрен йәлеп итеү буйынса бурыстар тулыһынса үтәлгән төбәктәре иҫәбендә. Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайтында илебеҙ төбәктәрендә ошо программаның ғәмәлгә ашырылыуы тураһында мәғлүмәттәр бирелгән.
Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәттәре буйынса, 2012 йылда ауыл ерендә урынлашҡан медицина учреждениеларына 35 йәшкә тиклемге 610 табип, 2013 йылда — 275, былтыр 50 белгес ебәрелгән. 935 табиптың барыһына ла аҡса түләнгән. Быйыл тағы ла 100 белгесте йәлеп итеү ҡаралған. Ағымдағы йылда индерелгән яңы ҡағиҙәләргә ярашлы, хәҙер «Ауыл табибы» программаһында 45 йәшкә тиклемге табиптар ҙа ҡатнаша ала.
Программа тормошҡа ашырыла башлағандан алып илдә ауыл еренә 15 меңдән ашыу йәш белгес йәлеп ителгән. Ауылдағы медицина учреждениеларында эшләүсе табиптар арта. Әгәр ҙә 2007-2011 йылдарҙа уларҙың һаны яҡынса дүрт процентҡа кәмеһә, 2012-2014 йылдарҙа был 14,7 процентҡа артҡан, тип хәбәр ителә Рәсәйҙең Һаулыҡ һаҡлау министрлығы сайтында.


text:
Был Еңеү
Тәүлек Дозаһы Ала Һәм Кофе Слот Угробить Отош Бирә, Һеҙ Рәхәт Бирергә Кәрәк Тип Һеҙ, Актив Һәм Саф Булып Ҡала Өсөн
Бер ҡасан да уйлай, шул тиклем ҡатмарлымы ни кофе машиналарҙы эксплуатациялау., яҡшы яһалған кофела бер ваҡытта ла еңелдән булманы, был ваҡытлы һәм башҡа һеҙгә һис бер нәмә лә бирмәй доза освежение. Ни өсөн идеаль сынаяҡ кофе әҙерләү өсөн шул тиклем көс ала, ә беҙгә бар нәмә күпкә яҡшыраҡ.
Һуңғы стресс һәм казино онлайн уйнай, алға бара ала. попойка, бонус уйын автоматтары булған бушлай онлайн. Освежение уның дозаға эйә булып, һеҙҙең ярҙам һәм уларҙың оживленный көн дауамында әүҙем булып ҡалды һәм бер ҡасан да белә һеҙҙе,, был яҡтан һеҙгә уңыштар менән леди, уны күберәк һеҙҙең эшләү мөмкинлеге күп булырға мөмкин, д дозаһын ала освежение.
Getting Foxy Is The Way To Go Online Slots Free Bonus – Хәҙер Уйнай!
Возврат һеҙҙең бирә Слот уйнай башланы, һеҙ күрмәгән, һеҙ булып, дөрестен һәм дә мәлих талисман төлкө, нимә күренә унда’ы бала тура килә ТВ-шоу һәм һеҙҙең күңеле саф була.. Был ҡыланыштары менән уны тотҡан ваҡытта һеҙ күп өлөшө смешно. -Шуның өсөн, Был тулы булмаған бәләкәй булғанлығын башҡа мил тағы бер ҡат еңә талисман биреү слот.
Был ярҙам итәсәк һезгә бушлай онлайн уйын автоматтары эшләп төлкө бонус, шанс өйөмдәре, ҡырағай картаһын өҫтәлгә килтереп. Ул һәм уның эсенә бар нәмә эшләүҙең яңы тәртибе менән генә бар, шуға күрә идеаль рәттән еңеүсе була һәм был һеҙҙең шанс барлыҡҡа килеүе мөмкин арта.
Аҡса Юҡ, Проблема Юҡ
Беҙ телгә, тип казино биреү демо-режим Слот биреп еңеү яуланы.? Был еңеү яулар өсөн унда мобиль слот, демон режим һеҙ әйбәтерәк мөмкинлек бирә. шулай оҙаҡ, шул тиклем телисез икән,. Нисек кенә һеҙ аласаһы күҙ алдына тураһында һөйләне, нисек тәғәйенләнгән уйын, ҡабатлау булмаһын өсөн, реаль аҡса уйында аласыз күсергә.
Был’s тураһында Барыһын аҡса
Тик һеҙ шул тиклем’тағы бер демо-режим слот казино килешеү реаль отош алырға мөмкинлек бирә һеҙҙең бөйөк британия. Һеҙ ябай ғына аҡса эшләргә мөмкин, бер ниндәй ҙә гарантия. Һуң, уйын тамамланды, был ваҡытта алыу өсөн аныҡ эштәр, приготовить т носки һәм шулай үҙенең мажаралары подтягивать. Реаль аҡсаны нисек уйнай? Ярай ни рәт-рәт прокаты машиналар һәм үҙ иҫәбенән аҡса күсерә башланы.. Әгәр уңыш һеҙгә яҡтан булған ханым, һеҙ беркасан ла беләһеңме, уны еңеү мөмкин һеҙгә ябай атҡаҙанған.
Тимәк Нимә Эшләйбеҙ Слот Бушлай Онлайн Бонус?
Беҙ еңәбеҙ тип эшләһәләр биреү һәм аҡса темаһына слот отош ихтимал.. Обзор онлайн ентекле күҙәтеү тураһында төшөнсә бирҙе һәм бирә һезгә бирелә слот слот тапҡыр еңеү яулап, уйындар тураһында барғанда, был турала бара. Аккумулятор күтәрергә мөмкинлек бирәсәк көп булды, һеҙгә еңеү. Еңеү мөмкин һеҙгә үҙ мөмкинлеген арттырыу һәм тәгәрмәстәре яһаны, тип күп тапҡыр һаны.
Ул мөмкин булған ваҡытта, ҡасан, һеҙгә аллаһ бирер һәм һеҙ экранда матур владимир бонус өлөшөн барлыҡҡа фокс.. Көршәк, алтын тәңкәләре тултырылған владимир Фокс һәм переполненных башлай, әңгәмәләште һәйбәт булыр, тип, ул мәңге бар булып һине ташлаған, былай ғына, һеҙҙең өсөн бер нисә һан цифр сумма бара..
Түләү Ысулы
Төрлө түләү ысулдары һеҙҙең сығара ала.. Бушлай бонус уйын автоматтары өсөн наслаждаться онлайн, Бөйөк еңеү казино слот өсөн мобиль етештереү буйынса һеҙгә ярҙам бирер дербетов карталар аша түләргә, кредит картаһы, интернет-тапшырыу, күп кенә мобиль һәм башҡа алдынғы кош финанс учреждениеһы, һеҙҙең өсөн уңайлы һәм ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү. Телефон иҫәбенә түләргә йәки һеҙ хатта аласыз депозитный счет телефон слот.
Көтөргә түгел,, ҙур еңеү яулап алға барыу өлөшөндә эшләргә һәм эштәрендә уңыштар биреп ҡуйған һәм үҙе уйнаған ваҡытта һеҙ слот. Һеҙгә был өҫтәмә бонус һәм уңайлы менән үҙе ташлай ала. кофемашина доза освежение слот.
Слот Бушлай Онлайн Бонус – Шулай Һаҡланһын, Еңеп Һеҙҙең Менән Бөйөк Британия Казино


text:
- Подробности
- Просмотров: 369
ҠУРТЫМ, килешеү нигеҙендә хаҡ түләп мөлкәткә ваҡытлыса эйә булыу һәм уны файҙаланыу. Килешеү предметы — ер участкалары һ.б. айырым тәбиғәт объекттары, биналар, ҡоролмалар, пр‑тиелар, ҡорамалдар, транспорт саралары һ.б. күсемле һәм күсемһеҙ милек.
Башҡортостанда Ҡ. үҙенсәлекле формаһы булып керҙәшлек торған, башта ул аҫабалыҡ хоҡуғын юғалтҡан башҡорттарға (ҡара: Аҫаба, Керҙәштәр), 17 б. алып башҡ. улустары терр‑яһында хужалыҡ ҡороу мөмкинлеген алған килмешәк халыҡҡа, башлыса крәҫтиәндәргә һ.б. күсеп килеүселәргә (ҡара: Күскенселек хәрәкәте) ҡағылған. Башҡорттар (ҡара: Аҫаба) аҫаба ерҙәрен (ҡара: Башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы) аҡсалата йәки әйберләтә оброкка айырым кешегә йәки кешеләр төркөмөнә Ҡ. биргән. Төбәккә күсеп килгән төрлө халыҡ вәкилдәренә урманлы, һөрөнтө ерҙәр, сабынлыҡтар, балыҡлы, мәғдәнле һ.б. урындар (уларҙың сиге геогр. ориентирҙар б‑са билдәләнгән; ҡара: Ерҙе файҙаланыу) 2 йылға һәм унан күберәк ваҡытҡа бирелгән. Башҡ. ер биләүселәренә эшләү йәки улар өсөн яһаҡ, һалым һәм йөкләмәләрҙең бер өлөшөн түләү, дәүләткә бурыстарын ҡайтарыу йыш ҡына Ҡ. шарттары булған. Дөйөм Рәсәй ҡануниәте м‑н көйләнгән (ҡара: Ер сәйәсәте), өйәҙ һәм губерна учреждениеларында Ҡ. яҙмаларында рәсмиләштерелгән; 18 б. тиклем телдән килешеү осраҡтары ла булған (ҡара: Бобылдәр). 18 б. тиклем башҡорттарҙың аҫаба ерҙәрен оҙаҡҡа Ҡ. биреү тыйылған (Собор уложениеһы, 1664 й., 1694 й. Өфө воеводалары наказдары һ.б.). 18 б. Ҡ. ваҡытын оҙайтыуҙы (1753 й. 13 окт. указ һ.б.) һәм башҡорттарҙың аҫаба ерҙәрен бер ниндәй түләүһеҙ файҙаланыуҙы [указдар (1736 й. 11 февр.), 1738 й. 17 мартындағы, 1739 й. 20 авг., 1754 й. 16 мартындағы һ.б. указдар] рөхсәт иткән айырым указдар ҡабул ителгән.
19 б. Генераль ыҙанлау һәм Махсус ыҙанлау уҙғарыу барышында Ҡ. төп шарттарын (ер биләмәләренең майҙаны, файҙаланыу ваҡыты, хаҡы һ.б.) көйләгән указдар ҡабул ителә. Указға (1832 й. 10 апр.) ярашлы, улус халҡының 2/3 өлөшө риза булған осраҡта, кантон башлығы һәм йорт старшинаһы таныҡлығы м‑н аҫаба башҡорттарҙың үҙ ерҙәрен 12 йылға тиклем (мәғдән йәки башҡа минералдар табылған хәлдә, 30 һәм унан да күберәк йылға) оброк түләү шарты м‑н Ҡ. биреү хоҡуғы булған (Ҡ. аҡсаһының 2/3 өлөшө ер хужалары араһында бүленгән, 1/3 өлөшө йәмәғәт ихтыяждарына тотонолған). “Башҡорттар тураһында положение”ға ярашлы, аҫаба башҡорттарҙың һалым һалынмаған ер биләмәһенең бәләкәй өлөшөн генә (ҡара: Ер биләү) ҡыҫҡа ваҡытҡа Ҡ. бирергә мөмкин булған (ҡарарҙар улус сходында сығарылған), “Башҡорт дайсаларын ыҙанлау тураһында положение” б‑са, ерҙе ауыл кешеләренә (һәр ир-атҡа 30 дисәтинә) һәм дәүләткә, ш. уҡ заводтар төҙөү һәм мәғдән сығарыу өсөн Ҡ. биреү рөхсәт ителгән. Революциянан (1917) һуң Ҡ. бөтөрөлә.
Яңы иҡтисади сәйәсәт йылдарында ваҡ (тирмәндәр, май һығыу заводтары һ.б.) һәм эре (ҡара: Ҡуртым предприятиеһы) пр‑тиелар Ҡ. бирелә башлай. Ерҙе Ҡ. биреү тергеҙелә. Төп Ҡ. биреүселәр — үҙ ерҙәрен эшкәртеү мөмкинлеге булмаған ярлы халыҡ ҡатламдары, Ҡ. алыусы‑ лар хәлле крәҫтиәндәр була. 20‑се йй. 2‑се ярт. индустриялаштырыу һәм коллективлаштырыуға йүнәлеш алынғандан һуң, Ҡ. биреү мөмкинлеге кәмей. 30‑сы йй. башында — дәүләт пр‑тиеларын, 1937 й. а.х. тәғәйенләнешендәге ерҙәрҙе айырым кешеләргә Ҡ. биреү туҡтатыла. Артабан СССР‑ҙа Ҡ. мөнәсәбәттәре сикләнгән характерҙа була, тик ҡала ерҙәрен һәм махсус тәғәйенләнешле ерҙәрҙе сауҙа, склад ҡоролмаларын һ.б. ваҡытлыса урынлаштырыу өсөн Ҡ. биреү һаҡлана.
90‑сы йй. башынан Ҡ. респ. бөтә халыҡ хужалығы тармаҡтарында ла киң тарала. Ҡ. мөнәсәбәттәре хоҡуҡи яҡтан РФ‑тың Гражданлыҡ кодексы, федераль закондар һәм БР закондары м‑н көйләнә.
И.М.Байназаров, Д.Ғ.Күскилдин, Ә.З.Әсфәндиәров
Тәрж. Ф.Ә.Ҡылысбаев


text:
Куйбышев тимер юлының Мәскәү йүнәлеше ҙур һорау менән файҙалана
Мартта Куйбышев магистрале станцияларынан алыҫ араға йөрөүсе поездарҙа 393 мең пассажир сәфәргә сыҡҡан.
Куйбышев тимер юлының йәмәғәтселек менән бәйләнеш хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, иң күп пассажирҙар Куйбышев тимер юлының Һамар, Пенза, Башҡортостан бүлексәләренән ултырған. Һамар бүлексәһендә 130 меңдән ашыу пассажир тимер юл транспорты менән файҙаланған, Пензала – 103 меңдән ашыу. 80 меңгә яҡын пассажир Куйбышев магистраленең Башҡортостан бүлексәһенән оҙон юлға сыҡҡан.
Белгестәр әйтеүенсә, алыҫ араға йөрөүсе поезд пассажирҙарының әүҙемлегенә ниндәйҙер кимәлдә “Рәсәй тимер юлдары” асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән индерелгән һәм йыл әйләнәһенә ғәмәлдә булған тарифтарҙың һығылмалы графигы ла йоғонто яһайҙыр, моғайын.
Йола буйынса, Мәскәү тарафы һорау менән файҙаланған йүнәлеш булып ҡала. Март айында Куйбышев тимер юлы оҙатҡан пассажирҙарҙың 40 проценты Мәскәүгә йүнәлгән. Мәскәү йүнәлешендәге сәфәрҙәрҙең күбеһе элеккесә эш буйынса тип билдәләнә.
Йәйге отпускылар һәм каникулдар миҙгеле еткәс, ғәҙәттәгесә, көньяҡ йүнәлешендә пассажирҙар ағымы артасаҡ.


text:
Мөбәрәков урамындағы янғынды һүндереүгә 21 берәмек махсус техника йәлеп ителдеФото: Ксения Калинина
Мөбәрәков урамындағы янғынды һүндереүгә 21 берәмек махсус техника йәлеп ителде
Мөбәрәков урамындағы янғынды һүндереүгә 21 берәмек махсус техника йәлеп ителдеФото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөләге Мөбәрәков урамындағы янғынды һүндереүгә 21 берәмек махсус техника йәлеп ителде. «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 13 мартта «Юридик институт» туҡталышы янында 12 ҡатлы йорттоң ҡыйығы янды.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса баш идаралығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, янғын һөҙөмтәһендә 80 квадрат метр майҙанда техник ҡат уттан зыян күргән. Халыҡ тиҙ арала эвакуацияланған. Янғынды һүндереүгә 48 кеше һәм 21 берәмек махсус техника, шул иҫәптән Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығынан 33 хеҙмәткәр һәм 12 берәмек техника йәлеп ителгән. Янғын һүндерелгән, зыян күреүселәр юҡ.


text:
Килем ауылында татар халҡының йола байрамы үтәсәк
15 июлдә Бүздәк районының Килем ауылында «Онота алмайым, онотмайым, ауылым урамдарын» тип аталған татар йола байрамы үтәсәк, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Килем» татар тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Гүзәл Латипова.
Байрам дауамында асыҡ һауалағы майҙанда ауылдың иң төҙөк ихатаһы, иң яҡшы баҡса, иң матур йорт билдәләнәсәк, ауылдың иң оло кешеләре, быйыл алтын һәм көмөш туйын билдәләүсе парҙар, юбилярҙар бүләкләнәсәк. Балалар ҙа иғтибарһыҙ ҡалмаясаҡ: үҫеп килеүсе быуындың иң әүҙемдәре бүләктәр менән билдәләнәсәк.
Ауыл халҡы һәм ҡунаҡтары алдында Килем ауыл советы хакимиәте башлығы Гөлназ Шәйәхмәтова, урындағы мәсеттең имам-хатибы Мәхмүт Үлмәҫҡолов, Килем аҡһаҡалдары һәм ауылдың почетлы граждандары сығыш яһаясаҡ.
Байрам урындағы фольклор коллективтарының концерты менән тамамланасаҡ.


text:
Төрөк-курд ҡаршылығы
Төрөк-курд ҡаршылығы — Төркиә хөкүмәте менән Төркиә составында курд автономияһы булдырыу өсөн көрәшкән Курдистан Эшсе партияһы яугирҙәре араһындағы ҡораллы ҡаршы тороу, 1984 йылдан бирле бара.
XXI быуат башына курдтар үҙ дәүләтселегенә эйә булмаған иң ҙур милләт булып ҡала. Төркиә менән Антанта араһындағы Севр солох договоры (1920) бойондороҡһоҙ Курдистан ойоштороуҙы күҙҙә тота. Ләкин договор үҙ көсөнә инмәй ҡала һәм Лозанна договорына (1923) ҡул ҡуйғанда юҡҡа сығарыла. 1920—1930-сы йылдарҙа курдтар бер нисә тапҡыр төрөк властарына ҡаршы баш күтәрә, ләкин уңышҡа өлгәшә алмай.
1961 йылда Ираҡта курд ихтилалы башлана, өҙөклөктәр менән бер нисә тиҫтә йыл дауам итә. Курд милләтселегенең көсәйеүе һөҙөмтәһендә 1978 йылда Курдистан Эшсе партияһы (КЭП) тип аталған хәрби-сәйәси ойошма барлыҡҡа килә. Көрәшенең башында (1984—1993) ул Төркиәлә курдтарҙың үҙ аллы дәүләтен булдырырға тырыша, ләкин 1993 йылда был ынтылышты Төркиә составында курд автономияһы барлыҡҡа килтереү маҡсатына алмаштыра. Был осорҙа курдтар ныҡлы ҡыҫым аҫтында йәшәй: курд телен файҙаланыу тыйыла, курд милләте танылмай (рәсми властар курдтарҙы «тау төрөктәре» тип атай).
1984 йылдың 15 августында КЭП Төркиәнең көнсығыш һәм көньяҡ-көнсығыш төбәктәрендә партизандар һуғышын башлай. Партизандарҙы баҫтырыуға даими төрөк армияһы йәлеп ителә, был төбәктә ғәҙәттән тыш хәл индерелә. Төп курд базалары Ираҡтың төньяғында урынлаша. Ике ил хөкүмәттәренең килешеүе буйынса, төрөк именлек көстәренә партизан отрядтарын эҙәрлекләп Ираҡ территорияһына инеү хоҡуғы бирелә[1]. 1990-сы йылдарҙа Төркиә Ираҡта хәрби операциялар алып бара (1995 һәм 1997 йылдарҙа иң күләмлеләре була).
Америка һәм Израиль махсус хеҙмәттәренең Кенияла КЭП лидеры Абдулла Оджаланды ҡулға алыуы (1999 йылдың 15 феврале) Төркиәнең курд партияһына ҡаршы көрәшендә иң ҙур уңыш була. Үҙен тотоп алғандарынан аҙ ғына элгәрерәк (1998 йылдың 1 сентябрендә) Абдулла Оджалан КЭП-ты ваҡытлыса солох иғлан итергә саҡырған була, ә үҙе тотолғас, хәрби көстәрҙе Ираҡ төньяғына тартырға ҡуша. Ошо мәлдән КЭП-тың партизан һуғышы һүнеүгә китә. 2000-се йылдар башында Төркиәнең көньяҡ-көнсығышында хәрби хәрәкәттәр ғәмәлдә туҡтала, әммә 2005—2006 йылдарҙа партизандар йәнә әүҙемләшә. Элеккесә, улар Ираҡтың төньяғындағы базаларҙан эш итә. 2008 йылдың февралендә төрөк армияһы һуңғы тиҫтә йылда был базаларға ҡаршы иң ҙур операцияны үткәрә.
2008 йылға хәрби хәрәкәттәрҙә һәләк булғандар һаны яҡынса 40 мең тип баһалана[2].
2011 йылдың авгусында төрөк армияһы Курдистан территорияһына уңышһыҙ һауа рейдтары үткәрә.
2011 йылдың 13 сентябрендә Төркиәнең эске эштәр министры Наим Шаһин Ираҡ Курдистаны территорияһына төрөк ғәскәрен индереү ниәте тураһында белдерә.
2011 йылдың 10 октябрендә Ираҡ Курдистанындағы КЭП базаларының береһен һауанан бомбаға тотоу һөҙөмтәһендә 14 ҡурд партизаны, улар араһында КЭП етәкселегенән дә бер нисә кеше һәләк була.
2011 йылдың 19 октябрендә Хаҡкәри провинцияһының Чукуржа районында ҡурд партизандары был төбәктәге 19 хәрби объектҡа һөжүм итә, был бәрелештә, Төркиә Генштабы башлығы белдереүенсә, төрөк армияһы 26 һалдатын юғалта[3]. КЭП-ҡа яҡын торған[4] Firat мәғлүмәт агентлығы мәғлүмәттәре буйынса, төрөк яғында 87 һалдат һәләк була, 60-лабы яралана, курд яғынан 7 партизан үлтерелә[5].
2011 йылдың 21—23 октябрендә курд партизандары төпләнгән тип иҫәпләнгән урындарҙы һауанан оҙайлы бомбаға тотоу һөҙөмтәһендә Чукуржа районында 36 курд партизаны һәләк була. Курд яғы һәм иҫән ҡалған шаһиттар курд партизандарына ҡаршы химик ҡорал ҡулланылыуы тураһында белдерә[6][7]. Төрөк хәрби командованиеһы ғәйепләүҙе кире ҡаға. Бойондороҡһоҙ немец эксперттары тикшереү үткәрә[8].
2015 йылдың 25 июлендә Курдистан эшсе партияһы Төркиә менән артабан солох мөмкин булмауы тураһында белдерә. Был төрөк Хәрби һауа көстәренең Ираҡ территорияһында Ислам дәүләтенеке булған биләмәләрҙе лә, курдтарҙың позицияларын да бомбаға тотоуының һөҙөмтәһе була[9]. Ваҡытлыса солох 2013 йылдан террорсы Ислам дәүләтенә ҡаршы бергәләп эш итеү кәрәклеге арҡаһында урынлаштырылған була.
2015 йылдың 21 декабрендә Жизрә һәм Силопи ҡалаларында КЭП боевиктарына ҡаршы киң күләмле операция башлана. Унда төрөктәрҙән 10 мең полицейский һәм һалдат, танкылар ҡатнаша. КЭП баш күтәреүселәре Жизрә өйәҙенә инеү юлдарын бикләй, баррикадалар ҡора һәм йырындар ҡаҙа. Улар шулай уҡ торлаҡ йорттарға штурмды кире ҡағыу өсөн ут нөктәләре урынлаштыра. Жизрә тирәһендәге ҡалҡыулыҡтарға урынлашҡан танкылар КЭП позицияларын утҡа тота. 30 бронялы машинанан торған хәрби конвой бер районды штурмлай. 19 ғинуарҙа Силопи ҡалаһындағы террорсылыҡҡа ҡаршы операцияны тамамлау тураһында иғлан ителә. 2016 йылдың 1 февралендә БМО-ның Кеше хоҡуҡтары буйынса юғары комиссары Зәйд Раад әл Хөсәйен Жизрә ҡалаһында тыныс халыҡты танкыларҙан атыу тураһындағы хәбәрҙәр айҡанлы етди борсолоу белдерә. Был кешеләр аҡ флагтар тотоп һәләк булғандарҙың мәйеттәре һалынған машиналар менән үтә. Юғары комиссар Төркиә властарына ентекле тикшереү үткәрергә ҡуша. Жизрә өйәҙендәге операция 2016 йылдың 11 февралендә тамамлана.[10][11][12][13]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Дибо Кава.
- ↑ Nedim Şener 26 yılın kanlı bilançosu (Turkish). Milliyet (24 June 2011).
- ↑ 26 Turkish soldiers killed in Kurdish attacks. Zee News. 26 октябрь 2014 тикшерелгән.
- ↑ Turkish air raids kill 7 Iraqi civilians
- ↑ [1]
- ↑ [2]
- ↑ [3]
- ↑ [4]
- ↑ Курдские повстанцы: Смысла в мире с Турцией больше нет — Новости@Mail.ru
- ↑ В ходе продолжающейся силовой операции против боевиков РПК убито более 100 террористов
- ↑ В ООН назвали преступлением обстрел военными мирных граждан в Джизре
- ↑ Давутоглу: антитеррористическая операция в Силопи окончена
- ↑ Силы безопасности Турции завершили контртеррористическую операцию на юго-востоке страны — МВД


text:
Ауылымдың данлыҡлы Элгеләү тауы тарихын оло быуын кешеләренән, мәктәптең Тыуған яҡты өйрәнеү музейынан алған мәғлүмәттәргә нигеҙләнеп, һеҙгә яҙып ебәрергә булдым әле.
Элгеләү – Граждандар һуғышы ваҡытында барлыҡҡа килгән атама. Әүәл-әүәлдән төрлө һуғыш-талауҙар Мәһәҙей халҡының да теңкәһен генә ҡоротҡан. Ҡаҙаҡ баҫҡынсылары ла, урыҫ байҙары ла, хатта граждандар һуғышы осоронда аҡтары ла, ҡыҙылдары ла, ауылды йыш ҡына талап, мал-тыуарын ҡыуып, кейем-һалым, кәсеп-шөғөл ҡорамалдарын, барлы-юҡлы ҡәҙерле, затлы әйберҙәрен, аҙыҡ-түлеген, йортта һәм хужалыҡта ҡулланылған йыһаздарын, биҙәнеү-төҙәнеү әйберҙәрен ҡурҡытып йә булмаһа талап алып китә торған булған. Бола ваҡытында халыҡ бик ныҡ яфа сиккән. Ауыл кешеләре үҙҙәрен, әйберҙәрен һаҡлап алып ҡалыу әмәлен тапҡан. Улар төйнәр нәмәләрен төйөнсөктәргә төйнәп, тау башына, уның ҡараңғы үҙәктәренә алып барып йәшергән. Ергә һалһаң, дым тарта, ҡош-ҡорт, сысҡан-фәлән тейә, тип ҡайһыларын ағас ботаҡтарына мендереп элгеләгәндәр. Ауылды яндырыр һәм талар алдынан һәр кем үҙенең кәрәк-яраҡ әйберҙәрен ошо тауға мендереп, ағастарға элеп йәшергән. «Элеү» һүҙенән тауҙың атамаһы барлыҡҡа килгән. Ошо ваҡиғаларҙан һуң был тауҙы Элгеләү тауы тип атап йөрөтә башлағандар. Ул – Мәһәҙей тирәһендәге иң олпат тауҙарҙың береһе (мәғлүмәт биреүсе – ветеран уҡытыусы, 1953 йылғы Фәнүзә Рәжәп ҡыҙы Ишбаева).
Оло олатайым бейек Элгеләүҙе ҡыҙырып, ҡурай уйнап, ҡаяларҙы шаңғыратып, халыҡ йырҙарын йырлап, тәбиғәтебеҙҙе күҙ ҡараһылай һаҡлаған. Әйткәндәй, үҙе ысын тәбиғәтебеҙ һаҡсыһы булған, ағастарҙы киҫеүгә юл ҡуймаған. Был турала уҡытыусым, мәктәптең тыуған яҡты өйрәнеү музейы етәксеһе Сәйҙә Ғәбдинур ҡыҙы Сәйәхованан белдем.
Әле Өфө ҡалаһында йәшәгән Ейәнсура районынан сыҡҡан шағир, Мәһәҙей кейәүе Мәхмүт Һибәт улы Уразаев Элгеләүгә, ҡайны тейеш кешеһе, урман ҡарауылсыһы, минең оло олатайым, йәғни 95 йәшлек өләсәйем Нәғимә Сәғәҙей ҡыҙының атаһы Сәғәҙей Сәйәх улы Сәйәхов мәрхүмгә арнап шиғыр ҙа яҙған:
Түбәләре ҡалай юғары,
Тауға баҫҡан тау шул Элгеләү.
Дәртле ирҙәрҙең шул йолаһы –
Бейектәргә менеп көй көйләү.
Бейектәрҙә таш та ҡанатлы,
Ай, бейек тә үр шул Элгеләү.
Йәнгенәңә өҫтәр нур, яҡты
Бейектәргә менеп көй көйләү.
Көй көйләйем әле, көй ҡалыр,
Бер хәтерләр, бәлки, Элгеләү.
Үҙе бер ғүмерҙер, бер дандыр –
Бейектәргә менеп көй көйләү.
Тауҙың икенсе исеме – Маяҡ. Уҙған быуаттың 30-сы йылдарында геологтар төрлө урындарҙа ҡаҙылма байлыҡтар эҙләп йөрөгән. Соҡорҙар ҡаҙғандар һәм ундағы матдәләрҙең составын тикшергәндәр. Шул ваҡытта тау теҙмәләренең иң бейек түбәләренә өс терәүле бағаналар ултыртып киткәндәр. Улар ориентир ролен үтәгән. Тарихтан билдәле булыуынса, боронғо Грецияла һәм башҡа илдәрҙә яр буйҙарында караптарға ориентир булһын өсөн порттарға бейек маяҡтар төҙөгәндәр. Уларҙың өҫтөндә төндә ут янып торған. Шуға күрә был Элгеләү тауы түбәһен Маяҡ тип йөрөткәндәр икән.
Яңы ғына барлыҡҡа килгән Совет дәүләтенә күтәрелеп китеү өсөн ҡаҙылма байлыҡтар кәрәк булған.
– Беҙҙең Мәһәҙей ауылынан да ХХ быуаттың икенсе яртыһында Шаһымгәрәй Шәғәлин тигән кеше геолог булып йөрөгән, – тип һөйләне уҡытыусым, музей етәксеһе Сәйҙә Ғәбдинур ҡыҙы.
Был тау исеме килеп сығыуының өсөнсө варианты ла бар:
– Элгеләүҙең түбәһенә менеп, тирә-яҡты күҙәтһәң, уның һырты ырғаҡҡа, элгескә оҡшап та ҡуя. Ә түбәһен аҫтан ҡарағанда, осло ғына элгес кеүек ҡая текәләнә, бейегәйә. Бәлки, ошо һыртының ырғаҡ кеүек бөгөлөп тороуы йәки түбәһенең ҡапыл текәләнеүе «Элгеләү» атамаһын биреүгә сәбәп булғандыр ҙа, – тип фаразлауын белдерҙе юғары белемле географ, мәҙәниәт йортоноң художество етәксеһе, район Советы депутаты, ауылыбыҙҙың ер-һыу атамалары тарихын яҡшы белеүсе Баязит Ғәбдинур улы Сәйәхов.
Илнар МӨХӘМӘТЙӘНОВ ,IX синыф уҡыусыһы.
Бөрйән районы, Мәһәҙей мәктәбе.


text:
Фото:
Дмитрий Медведев «Берҙәм Рәсәй» рәйесе итеп һайланды
Фото:
«Берҙәм Рәсәй» партияһының XIII съезы делегаттары Дмитрий Медведевты партия рәйесе итеп һайланы. РФ Хөкүмәте башлығы уның кандидатураһын хуплағандары өсөн барыһына ла рәхмәт әйтте һәм артабан берлектә емешле эшләйәсәктәренә ышаныс белдерҙе.
Съезда йәмғеһе 2476 кеше ҡатнашты. Башҡортостан делегацияһы съезға республика Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендә килде.
— «Берҙәм Рәсәй»ҙең үҙ эшмәкәрлегендә яңы этапҡа күсеүе, элекке механизмдарҙың эшләмәүе лә аңлашыла, эштәрҙе заманға яраҡлы үҙгәртеп ҡорорға, шул иҫәптән, тактиканы һәм стратегияны үҙгәртергә кәрәк, — тине республика башлығы журналистар менән әңгәмәләшкәндә.
— Партия бөгөн бер тауыштан үҙенең башлығын, Дмитрий Анатольевич Медведевты, һайланы. Сөнки барыһы ла Дмитрий Медведевтың яңы быуын идарасылары вәкиле булыуын, системалы, етди кеше икәнен белә һәм яҡшы аңлай, һәм, һис шикһеҙ, партия өсөн бындай кимәлдәге лидер – алға табан ҙур аҙым ул, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Уның әйтеүенсә, съезда республика партияһынан делегация ҡатнашыуы ла ҙур роль уйнай.
— Көн элгәре съезда дискуссиялар үтте, һәм беҙҙең делегаттар уларҙа әүҙем ҡатнашты. Шулай уҡ Рәсәй Хөкүмәтендә эшләгән бик күп кешеләр менән осрашып, практик мәсьәләләр буйынса һөйләшеп өлгөрҙөм, шуға күрә был съезд бөтә яҡтан да файҙалы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Президенты.


text:
Айға үрелгән – нурға күмелгән
Ун бер йыл буйы “Сәләм” тапшырыуында беҙгә “Хәйерле иртә!” теләп уятҡан, матур көнгә көйләгән мөләйем алып барыусыбыҙ Фаягөл Дәүләтйәрова ҡайҙа булды икән, тигән хаттар ҙа килде беҙгә. Баҡтиһәң, Яңы йыл алдынан уның улы тыуған. Баһадирҙай ныҡ булһын өсөн, бәпескә Азамат тигән исем һайлағандар. “Малайыбыҙ илаҡ түгел, атаһына оҡшап тыныс, күҙ теймәһен. Төрлө китаптар уҡып, әсә булырға етди генә әҙерләнгәйнем, көтөлмәгән эштәр, мәшәҡәттәр ҙә етерлек шулай ҙа. Сабый ғына булһа ла, бәпестең үҙ холҡо, аңлашып йәшәргә тырышабыҙ инде, теләктәрен ҡабул итеп, хөрмәт итеп. Кеше һәр нәмәгә күнә, өйрәнә, тигәндәре дөрөҫ икән. Мин дә хужабикә ролен ихлас башҡарам. Шамонин ауылында, үҙ йортобоҙҙа тыныс ҡына йәшәп ятабыҙ. Оҙаҡ йылдар көсөргәнешле эшләгәндән һуң ошондай ял да – бәхет”, – тип ҡыуанысы менән уртаҡлашты һылыуҡай.
П.И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһы аспирантураһын уңышлы тамамлап, Е.Ф. Светланов исемендәге дәүләт симфоник оркестрында уйнап йөрөгән талантлы скрипкасы һылыуыбыҙ Айһылыу Сәйфуллина яҙмышын үҙгәртеп ебәрерҙәй һайлау алдында тора. Үткән йәй Испанияла ойошторолған урыҫ-испан йәштәр оркестры менән Андалусияла сығыштар яһап йөрөгәнендә уны Америка Ҡушма Штаттарына уҡырға саҡырғандар икән. Хәҙер һылыуҡай сит ҡитғала уҡыуҙы дауам итергәме, әллә Рәсәйҙә карьера эшләргәме, тигән һайлау алдында тора. Әйткәндәй, яңыраҡ скрипка моңон яратыусылар өсөн ижадташ дуҫы Александр Маломожнов менән бергә Өфөлә бик үҙенсәлекле тамаша ла ойоштороп шатландырҙы һәләтле ҡыҙ.
Стәрлетамаҡ йырсыһы Айгөл Әсәҙуллина март айында буласаҡ концертын әҙерләү менән мәшғүл. Күңеле тыныс уның, сөнки үҙе лә аңғармаҫтан төрлө ваҡиғаларға тарып ҡына торһа ла, изгелектәре арҡаһында фатихаларын да алып йөрөй. «Яңыраҡ киоск эргәһенән үтеп барһам, ерҙә йомарланып аҡсалар ята, һанап ҡараһам, өс мең һум. Аптырап, ни эшләргә белмәй тирә-яғыма ҡарап торам. Бер әбей тирләп-бешеп эргәнән үтеп китте лә аҡса тапҡан ерҙә эй өйөрөлә. Күҙәтеүемде аңғарып, пенсия алғайным, ҡайтышлай төшөп ҡалған, ти. Аҡсаһын ҡулына тотторғас, ҡыуанысынан илап ебәрҙе. Фатихаларын биреп, доғаларын уҡып китеп барҙы. Ә мин ата-әсәйемә биргән тәрбиәләре өсөн эстән генә рәхмәт уҡыным. Иң ҡыҙығы: бер-нисә көндән ғүмерҙә булмаған хәл – лотореяға ике мең аҡса оттом”, – тип мажаралары менән бүлеште моңло тауышлы һылыу.
“Яратыуҙан тыуһын һәр бала”, “Күҙ теймәһен үҙеңә”, “Үҙемдең туғандарым” һәм башҡа халыҡ күңеленә хуш килгән йырҙар авторы, йырсы Светлана Насирова – Сөләймәнова яңыраҡ Ишембай ҡалаһынан Өфөгә күсте. Бәләкәй ҡалала үҙ эшеңде алып барыуы уңайлы, тип ризалашмаған ирен ул, һинең өсөн генә йырҙар яҙырмын, эшеңде Өфөлә лә дауам итерлек итеп ҡанатландырырмын, тип саҡ күндергән икән. Ир – баш, ҡатын – муйын, тигәндәре дөрөҫтөр, баш ҡала яғына юлды бора алған. Ирен ҡанатландырам тип, үҙе лә илһамланып киткән, элек йырҙарҙың көйөн генә яҙһа, хәҙер һүҙҙәрен дә үҙе ижад итә башлаған. Тормош иптәшен Светлана ысынлап та дәртләндереп уңышҡа әйҙәй алған, уның машинаһында гел генә ҡатынының үҙенә бағышлаған “Баламдың атаһына”, “Күҙ теймәһен үҙеңә”, “Рәхмәт, һиңә, матурым” тигән йырҙары яңғырап тора, тиҙәр.
Теги:


text:
Йәрмәкәй районында ауыл халҡы үҙ көсө менән юл төҙөгән
Йәрмәкәй районының Түбәнге Олойылға ауыл советында 500 метр оҙонлоғондағы яңы юл төҙөлгән. Дөйөм өмә һәм шәхси техникаһы булған граждандарҙы йәлеп итеү арҡаһында уны төҙөү 95 мең һумға барып баҫҡан.
Бындай үҙенсәлекле вариант район етәкселеге менән тәҡдим ителгән, ә халыҡ был башланғысты күтәреп сыҡҡан. Экскаватор, грейдер һәм тейәгес юлсыларҙан ҡуртымға алынған, төҙөлөш материалдары иһә ауыл янындағы карьерҙарҙан алынған.
Йәрмәкәй районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сифатлы яңы юл бер нисә көн эсендә ҡалҡып сыҡҡан. Төҙөлөш барышында һәр йорт хужаһы төп юлдан үҙенең ҡапҡаһына тиклем ҡырсынташ һәм юлдарҙы ямғыр һыуынан йыуылыуҙан һаҡлаясаҡ торбалар һалыу мөмкинлеген тапҡан. Был уңыштан рухланып, ауыл халҡы юлда артабан дауам итергә теләк белдергән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ауыл биләмәләре территорияһын төҙөкләндереү буйынса муниципаль берәмектәргә ярҙам итеү тураһында ҡарарға ҡул ҡуйғайны. Был документҡа ярашлы, һәр ауыл 100-әр мең һум ярҙам ала. Йәрмәкәй районының Түбәнге Олойылға ауыл советында яғыулыҡ-майлау материалдарына һәм махсус техниканы арендалауға сығымдар тап ошо суммға барып баҫҡан. Бындай эштәрҙе башҡа ауылдарҙа ла йәйелдерергә ҡарар ителгән. Сөнки райондағы һәр ауылда яҡшы юл япмаларына мохтаж урамдар бар.


text:
- Подробности
- Просмотров: 368
ҠУРҒАШ (Plumbum), Pb, Д.И.Менделеев периодик системаһының IV төркөм химик элементы. Ҡ. — зәңгәрһыу‑һоро төҫтәге һығылмалы йомшаҡ, ауыр металл; tиреү 327,4°С; tҡайнау 1725°С, тығыҙлығы 11340 кг/м3. Химик яҡтан әүҙем түгел, ҡоро һауала окисланмай, дымлы һауала тоноҡлана, окисел плёнкаһы м‑н ҡап лана. Кислород м‑н — бер нисә окисел, металдар м‑н иретмәләр барлыҡҡа килтерә (натрий, кальций, магний уның ныҡлығын, ҡатылығын арттыра, химик тотороҡлолоғон кәметә, баҡыр коррозияға сыҙамлылығын арттыра). Азот м‑н тәьҫирләшмәй, йылытҡанда галогендар, көкөрт, ҡуйыртылған көкөрт, тоҙ к‑талары, зәһәр һелтеләр м‑н тәьҫирләшә. Азот, уксус к‑таһы, ҡайһы бер органик к‑талар (мәҫ., лимон к‑таһы) Ҡ. һыуҙа эреүсе (ацетат, нитрат, хлорат), аҙ эреүсе (хлорид, фторид) һәм эремәүсе (сульфат, карбонат, хромат, фосфат, сульфид) тоҙҙар барлыҡҡа килтереп эретә. Ҡ. һәм уның берләшмәләре ағыулы. Башҡортостанда Ҡ. баҡыр колчеданы мәғдәндәрендә (0,01— 0,1%), полиметалл мәғдәндәрендә (0,1— 0,8%), Ҡужа ятҡылығының барит мәғдәндәрендә (2%; Бөрйән р‑ны) һәм Үрге Әшә ятҡылығының ҡурғаш‑цинк мәғдәндәрендә (2,6%; Белорет р‑ны) бар. Төп минералы — галенит.
Башҡортостан баҡыр‑көкөрт комбинатының, Учалы тау‑байыҡтырыу комбинатының һ.б. төҫлө металлургия пр‑тиеларының ҡалдыҡ һаҡлағыстарында туплана (0,09—0,12%). 1978 й. алып “Салаватстекло” ААЙ Ҡ. окисы өҫтәмәләрен гәлсәр әйберҙәр етештереүҙә файҙалана. Ҡ. — радиациянан һаҡлау өсөн (радиоактив матдәләрҙе һаҡлау өсөн контейнерҙар, рентген кабинеттарының аппараттары һ.б.), химия сәнәғәтендә конструкция материалы сифатында, электр кабелдәренең тышлығын (коррозиянан һәм механик ватылыуҙан һаҡлау), электродтар, аккумуляторҙар яһау өсөн, Ҡ. изотоптары тау тоҡомдарының йәшен билдәләү өсөн ҡулланыла.
Н.В.Давиденко, В.Н.Никонов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Процессор
Үҙәк процессор
Структура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Процессор (ингл. Central Processing Unit) һәр бер компьютерҙың мөһим өлөшө. Мейе кәүҙә менән идара иткән кеүек, процессор копьютерҙың башҡа өлөштәре менән идара итер өсөн сигналдар ебәрә.
Процессор инструкциялар тип аталған исемлек буйынса эшләгән электрон машина. Процессор инструкциялар яҙылған исемлекте уҡый, һәм уларҙы башҡара башлай; бер ваҡыт эсендә бер инструкция үтәлә, әммә процессор ҡаһы бер инстукцияларҙы сиратһыҙ башҡара ала. Процессор уҡый алған инструкциялар исемлеген компьютер программаһы тип әйтәләр. Үҙәк процерҙың эшен башҡара алған машиналарҙы йыш Тьюринг машинаһы тип йөрөтәләр, был атама математиканан килгән. Процессорҙың эшләү тиҙлеген герцтарҙа (Гц, Hz) үлсәйҙәр, әммә хәҙерге заман компьютерҙарының процессорҙары бик шәп булғанлыҡтан уларҙы гигагерцтарҙа (ГГц, GHz) үлсәйҙәр. Бер гигагерц – бер миллиард герц.
Функционаллек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аҫта үҙәк процессор башҡара алған ҡайһы бер эштәр миҫалға килтерелгән:
- Ике һанды бер-береһенә ҡушыу
- Бирелгән һандан ҙурырыған табыу
- Һанды бер ерҙән икенсе ергә урынлаштырыу
- Хәтерҙән ханды күсереү
- Инструкция исемлегендә икенсе урынға күсеү
Бик ҡатмарлы программаларҙы ошо әйтелеп киткән инструкцияларҙы берләштереп башҡарып була. Һәр бер инструкция бик аҙ ваҡыт эсендә башҡарылғас бындай мөмкинлек тыуа. Хәҙерге процессорҙар бер секунд эсендә 1 миллиардтан ашыу инструкциялар башҡара ала. Билдәле бер ваҡыт эсендә үҙәк процессор ни тиклеп күберәк эштәр башҡарһа ул шул тиклем шәберәк тигәнде аңлата. MIPS процессорҙың тиҙтеген үлсәү бер ысулдарҙың береһе. Шулай уҡ Flops һәм процессорҙын такт йышлығы (күбеһенсә ГГц тарҙа үлсәнелә) ысулдары тағы бер үҙәк процессорҙар билдәле бер ваҡыт экендә башҡарған эште үлсәу өсөн ҡулланыла.
Үҙәк процессор логик вентельдарҙан тора; процессорҙа ҡыбырлап торған өлөштәр юҡ. Компьютерҙың процессоры, видеокарта йәки BIOS һымаҡ, башҡа электрон өлөштәр менән тоташҡан була. Ошо периферия ҡоролмаларын, компьютер программаһы яҙыу һәм уҡыу үҙгәртеүҙәренән ҡурсалап махсус компьтер хәтере урынында тота.
Бер-нисә ядролар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡайһы бер үҙәк процессорҙар бер-нисә ядронан торалар (Multiple Cores). Был бер чипта бер-нисә процессор урынлашҡан тигәнде аңлата, бындай процессор бер үк ваҡытта күберәк эштәр башҡара ала.
Бер-нисә ядролы процессорҙың айрым процессорҙары, шундай уҡ бер ядролы процессорҙар менән сағыштырғанда яйыраҡ булһа ла, процессорҙың тиҙлеге күпкә тиҙерәк була. Был киләһене аңлата: күп ядролы компьютерҙың ГГц әҙерәк булһа ла, дөйөм процессор тиҙлеге күберәк була.
Такт йышлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Такт йышлығы – ул микроэштәре күрһәтмәләрҙе уҡыу тиҙлеге. Һәр бер компьютерҙа эске такт генераторы бар, ул күрһәтмәләрҙең башҡарылыу дәрәжәһе.
Үҙәк эшкәрткәс йайланмаған һәр бер күрһәтмәне бойомға ашырыу өсөн фиксацияланған таҡтылар (йәки сәғәт циклдары) кәрәк. Такт йышлығы бейек тау башына менергә кәрәк булған һайын, үҙәк эшкәрткәс ҡорал секундына күберәк күрһәтмәләр башҡара ала.
Күпселек үҙәк эшкәрткәс айланмалар һәм бик күп бер-бер артлы килеү мантиғы айланмалар табигате буйынса синхрон булып торалар. Ысынлыкта ә-ә, барлыҡ синхрон үҙәк эшкәрткәс айланмалар бер-бер артлы килеү мантиғы һәм комбинацион матайының ҡатнашыуын ҡулланалар. Шулай итеп, улар синхронизация сигналы тураһында ҡараштар нигеҙендә конструкциялаған һәм эшлиләр. Был такт сигналы булараҡ мәғлүм булған ғәҙәттә сигнал периодик турпаҡлы ел-дауыллы формаһын ала. Электр сигналдарының үҙәк эшкәрткәс йыйынманың схемаларҙың төрлө тармаҡтарында максималь ваҡытты уйлап эш итеүсән сығарып, конструкторҙар такт сигналы өсөн яраҡлы периодты һайлайҙар.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Microprocessor designers
- Advanced Micro Devices - Advanced Micro Devices, a designer of primarily x86-compatible personal computer CPUs.
- ARM Ltd - ARM Ltd, one of the few CPU designers that profits solely by licensing their designs rather than manufacturing them. ARM architecture microprocessors are among the most popular in the world for embedded applications.
- Freescale Semiconductor (formerly of Motorola) - Freescale Semiconductor, designer of several embedded and SoC PowerPC based processors.
- IBM Microelectronics - Microelectronics division of IBM, which is responsible for many POWER and PowerPC based designs, including many of the CPUs utilized in late video game consoles.
- Intel Corp - Intel, a maker of several notable CPU lines, including IA-32 and IA-64. Also a producer of various peripheral chips for use with their CPUs.
- Microchip Technology Inc. - Microchip, developers of the 8 and 16-bit short pipleine RISC and DSP microcontrollers.
- MIPS Technologies - MIPS Technologies, developers of the MIPS architecture, a pioneer in RISC designs.
- NEC Electronics - NEC Electronics, developers of the 78K0 8-bit Architecture, 78K0R 16-bit Architecture, and V850 32-bit Architecture.
- Sun Microsystems - Sun Microsystems, developers of the SPARC architecture, a RISC design.
- Texas Instruments - Texas Instruments semiconductor division. Designs and manufactures several types of low-power microcontrollers among their many other semiconductor products.
- Transmeta - Transmeta Corporation. Creators of low-power x86 compatibles like Crusoe and Efficeon.
- VIA Technologies - Taiwanese maker of low-power x86-compatible CPUs.
- 25 Microchips that shook the world - an article by the Institute of Electrical and Electronics Engineers


text:
- Подробности
- Просмотров: 266
МОНАСИПОВ Рөстәм Әнүәр улы (6.6.1960, Өфө), электрон техникаһы инженеры. Техник ф. д‑ры (2004), проф. (2006). БР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (2010). ӨАИ‑ны тамамлағандан һуң (1982) шунда уҡ эшләй (2014 й. алып мехатрон станок системалары каф. мөдире). Фәнни эшмәкәрлеге ҡатмарлы техник объекттар м‑н идара итеүҙең адаптив һәм интеллектуаль системалары өлкәһендәге тикшеренеүҙәргә арналған. М. ҡатнашлығында күп бәйләнешле динамик идара итеү системаларының структураһын элементар структуралы функциялар рәүешендә тасуирлау ысулы уйлап табыла һәм уның нигеҙендә газ турбиналы двигателдәрҙең, микроробототехника объекттарының һ.б. үҙенән‑үҙе көйләнә торған идара итеү системаларын синтезлау критерийҙары һәм ысулдары эшләнә, улар БР‑ҙың һәм РФ-тың башҡа төбәктәренең пр‑тиеларында индерелгән. 200‑ҙән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 33 уйлап табыу авторы.
Х е ҙ м.: Нейрокомпьютеры в авиации (самолёты). М., 2004 (авторҙ.); Основы микроробототехники. Уфа, 2004 (авторҙ.); Интеллектуальные системы управления. М., 2010 (авторҙ.).
Б.Ғ.Илъясов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 221
СЫҢҒЫРАУЫҠ МӘМЕРЙӘҺЕ. Бөрйән р‑ны Кейекбай а. көньяҡ‑көнбайышҡа табан 4,9 км алыҫлыҡта Ағиҙел й. үҙәненең һул битләүендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, аҫҡы девондың эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Көньяҡ‑көнсығыш һәм көньяҡ‑көнбайыш йүнәлешле юлдарҙың һәм коридорҙарҙың горизонталь‑ауыш системаһынан тора. Оҙонлоғо 3218,0 м, майҙаны 8,7 мең м2, күләме 37,5 мең м3, тәрәнлеге 90,0 м. Мәмерйәнең 2 ауыҙы бар. Төп ауыҙы (киңлеге 0,5 м, бейеклеге 1,0 м) Ағиҙел й. кимәленән 110 м бейеклектә битләүҙең башында ята; шахтаға тоташҡан (тәрәнлеге 78 м). Шахта төбөндә күп коридор һәм юлдарҙан торған лабиринт башлана, улар киҫешкән урында залдар – Аҫылма таштар, Юл сатында (оҙонлоғо 16 м, киңлеге 14 м, бейеклеге 12 м), Ерән (15, 9, 12), Юбилей (16, 12, 16) һәм ҡыуыштар барлыҡҡа килгән. Төп ауыҙынан көньяҡҡа табан 80 м алыҫлыҡта икенсе ауыҙы (Айыу ҡоҙоғо) ята. Тәрәнлеге 20, 12, 15 һәм 6 м булған боҙло ҡоҙоҡтар каскады мәмерйә системаһын берләштергән Киев юлына илтә, ул Оло Зал (оҙонлоғо 54 м, киңлеге 18 м, бейеклеге 10 м) м‑н тамамлана, унда Виктория кальцит шарлауығы, конус һәм көпшә формаһындағы сталактиттар, сталагмиттар, гелектиттар бар. Мәмерйәнең көнсығыш өлөшөндә балсыҡлы сталагмиттар булған Ит турағыс залы (оҙонлоғо 50 м, киңлеге һәм бейеклеге 12 м) урынлашҡан. Мәмерйәнең иҙәне һәм түбәһе һарҡымдар м‑н ҡапланған. Төп ауыҙынан төньяҡҡа табан Телсәрҙәр күле (оҙонлоғо 12 м, киңлеге 3 м, тәрәнлеге 4 м) ята. Һауа т‑раһы йәй көнө 6°С тиклем, ҡыш көнө 5°С тиклем. Мәмерйәлә ярғанаттар йәшәй.
Ю.В.Соколов
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Һары сәпсек
Һары сәпсек , һары кәмерсек(урыҫ.желтая трясогузка)- оҙон ҡойроғоң бәүелтеп йөрөүсе төҙөк кәүҙәле матур ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғайҙан бәләкәйерәк. Ағас ботаҡтарына ла ҡуна. Түбәһе, елкәһе һоро, арҡаһы йәш¬келт һоро. Ҡанаттары, ҡойроғо ҡара-көрән. Ҡанаттарын¬да киң генә ҡара һыҙыҡтар бар, ҡойроғоноң ике яҡ ситенән аҡ һыҙыҡтар үтә. Кәүҙәһенең аҫ яғы сағыу һары. Инә ҡоштарҙың төҫө тоноғораҡ. һарыбаш сәпсектән һоро түбәһе, ә тау сәпсегенән тамағында ҡара тап булмауы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы яңғырауыҡлы: «тсүйли».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Еүеш болондарҙа, туғайҙарҙа, һаҙлыҡтарҙа йәшәй. Төрлө бө¬жәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ерҙә оялай. Ҡара һипкелле 5—6 бөртөк йәшкелт аҡ йо¬мортҡаһы була.


text:
Башҡортостанда «500 ферма» программаһын тормошҡа ашырыу мәсьәләһе тикшерелде
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев кисә видеоселектор кәңәшмәһен үткәрҙе. «500 ферма» программаһын тормошҡа ашырыу БР Хөкүмәте Йортондағы видеоселекторҙа тикшерелгән төп мәсьәлә булды.
— 2012 йылда малсылыҡҡа ярҙам итеү буйынса күләмле программа старт ала. Ул тармаҡты технологиялар буйынса бөтөнләй яңы кимәлгә күтәрергә мөмкинлек бирәсәк, – тип билдәләне Эрнст Исаев. — Бөгөн алдыбыҙҙа торған бурыс – көстәребеҙҙе дөрөҫ самалап, планлаштырылған эште көҙгә тиклем – малды ҡышлауға күсергәнгә ҡәҙәр тамамлау.
Вице-премьер әйтеүенсә, Башҡортостанда, дөйөм алғанда Рәсәйҙәге кеүек үк, һөтсөлөк фермаларын реконструкциялау буйынса ярайһы ҙур тәжрибә тупланған, ошоноң арҡаһында бынан ары күп хаталарға урын ҡалмаясаҡ.
22 майға ҡарата БР Ауыл хужалығы министрлығы республиканың 20 районынан заявкалар ҡабул иткән, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Россельхозбанк менән РФ Һаҡлыҡ банкы 52 хужалыҡтың һөтсөлөк-тауар фермаларын реконструкциялау йәки яңыртыу буйынса инвестиция проекттарын кредитлауға заявкаларын ҡабул иткән, дүрт хужалыҡтың үҙенең средстволары бар. Әле уларға тоҡомло мал һайлау эштәре менән шөғөлләнергә кәрәк буласаҡ.
Үҙ сиратында, ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко видеоселекторҙа ҡатнашыусыларға программаны тормошҡа ашырыу барышы тураһында һөйләне. «500 ферма» программаһында ҡатнашыусыларға талаптар тураһында ентекләберәк Башҡортостан Хөкүмәте сайтынан белергә мөмкин.