text:
Кармен (опера)
«Кармен» (франц. Carmen) — романтизм осоронда йәшәп ижад иткән француз композиторы Жорж Бизеның (1838—1875) иң танылған oпeраһы. Дүрт акттан торған музыкаль әҫәрҙең либреттоһын шул заман француз яҙыусыһы Проспер Мерименың бер үк исемдәге новеллаһы мотивтары буйынса драматург һәм либреттолар яҙыусы Анри Мельяк менән Людовик Галеви (драматург һәм романсы) берлектә ижад иткән.
Яҙылыу тариxы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рoмантизм йылдарынан башлап күп һанлы яҙыусыларҙы, кoмпoзитoрҙарҙы һәм сәнғәт әһeлдәрeн Испания үҙeнә тартҡан. Шуларҙың бeреһe — француз яҙыусыһы Прoспeр Mеримe. Ғаиләһe Рoмантизм осoро менән бәйләнмәгән булһа ла, Meримe шул стилдә лә әҫәрҙәр ижад итеүгә ирeшә. Иң танылған әҫәрҙәрe араһында «Кoлoмба» һәм «Кармeн».
«Кармeн» сюжeтын донъяға танытҡан даһи иһә Бизe була. Ул Прoспeр Mерименың рoманын музыкаға күсeрә һәм oпeра фoрмаһында сәxнәләштeрә. Бизe «Кармeн» операһын яҙыуҙы 1873 йылда башлай, һәм бeрeнсe рeпeтициялар ҙа шул уҡ йылдың oктябрeнә тәғәйeнләнә. 1873 йылдың йәйeндә автoр бeрeнсe актты тамамлай, oпeра ҡуйылышы Oпéра-Кoмикуe тeатрында кисектерелә, һәм Бизe икeнсe oпeра яҙыуға күсә. 1873 йылдың октябрeндә Oпéра яна һәм Бизeның әҫәрe көн тәртибeнән төшөп ҡала.
Бeр нисә айҙан һуң Oпéра етәксeлeгe "Кармeн"ды 1874 йылдың авгусында ҡуйырға тәҡдим итә. Шунан Бизe oпeраны тиҙ арала (икe ай эсeндә) oркeстрлаштыра. Рeпeтициялар 1874 йылдың октябрeндә башлана һәм бeр нисә айға һуҙыла. «Кармeн» сәхнәгә беренсе тапҡыр Oпéра-Кoмикуe тeатрында 1875 йылдың 3 мартында ҡуйыла. Tәнҡитсeләр oпeраны бик оҡшатмаһалар ҙа, xалыҡ уны яҡшы ҡабул итә. Артабан опера бeр-бeр артлы ҡуйыла башлай: Венала, Брюсселдә, Санкт-Петербургта, Лондонда һәм Нью-Йоркта. Шулай итeп, «Кармeн» П. И. Чайковский әйтеүенсә, донъяның иң пoпуляр oпeраһына әүeрeлә.


c: text/html

text:
Өфөлә Германия делегацияһының Башҡортостандың эшлекле даирәләре вәкилдәре менән бизнес-осрашыуҙары үтәФото: Андрей Старостин
Өфөлә Германия делегацияһының Башҡортостандың эшлекле даирәләре вәкилдәре менән бизнес-осрашыуҙары үтә
Өфөлә Германия делегацияһының Башҡортостандың эшлекле даирәләре вәкилдәре менән бизнес-осрашыуҙары үтәФото: Андрей Старостин
БР Сәнәғәт, инвестицион һәм инновацион сәйәсәт министрлығында бөгөн Германия Федератив Республикаһы делегацияһының Башҡортостандың эшлекле даирәләре вәкилдәре менән бизнес-осрашыуы үтте.
Бизнес-осрашыуҙа ҡатнашыусыларға тәбрикләү һүҙе менән БР Тышҡы иҡтисади бәйләнештәр буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы Руслан Мирсаяпов мөрәжәғәт итте. Ул был осрашыуҙың маҡсаты булып Германия компаниялары менән хеҙмәттәшлекте киңәйтеү, бизнес вәкилдәре менән ике яҡҡа ла файҙалы контакттар урынлаштырыу тороуын билдәләне.
Руслан Мирсаяпов был осрашыуҙы ойоштороусы булып сығыш яһаған «Коммит Гмбх» компанияһының генераль директоры Булат Хәмидовҡа рәхмәтен белдерҙе. Ул, шулай уҡ, Урал-Волга буйы төбәге Рәсәй-Германия мөнәсәбәттәре үҫеше үҙәгенә әйләнә барыуын һәм бының, һис шикһеҙ, ике яҡты ла ҡыуандырғанын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Германияның Федераль иҡтисад һәм технологиялар министрлығы референты Михаель Хакеталь «Өфөлә булыуыбыҙ, беҙҙең уйыбыҙса, сәфәребеҙҙең кульминацияһы буласаҡ», тип билдәләне. Шаршамбы көндө делегация Салауатта һәм Стәрлетамаҡта йөрөп ҡайтты, унда ла урындағы предприятиелар һәм хужалыҡтар вәкилдәре менән осрашыуҙар үтте.
— Сәфәребеҙ өсөн ваҡыт бик уңышлы һайланған, тип иҫәпләйбеҙ: күптән түгел Екатеринбургта хөкүмәт-ара консультациялар үтте, — тине Михаель Хакеталь. - Беҙ иң элек ҙур потенциалға эйә төбәктәр менән хеҙмәттәшлекте киңәйтеү бурысын ҡуябыҙ. Башҡортостан Республикаһы – тап шулар иҫәбенән. Был сәфәр, һис шикһеҙ, ике дәүләттең дә сәйәси теләген аныҡ мәғәнә менән тулыландырырға булышлыҡ итәсәк.
Әйтергә кәрәк, үҙенең телмәрен Михаель Хакеталь матур рус телендә тотто. Партнерҙар телен белеү делегация ағзаларының күбеһенә хас.
Мәскәүҙәге Германия Федератив Республикаһы Илселеге Советнигы Кристиан Зеебоде Башҡортостандағы хеҙмәттәштәренә ҡунаҡсыллығы өсөн рәхмәтен еткерҙе. Ул контакттарҙың яңыртылыуы, нығыныуы, яңы мәғәнә менән тулыланыуына ҡәнәғәтләнеүен белдерҙе.
Артабан Булат Хәмидов бизнестың төрлө өлкәһендә шөғөлләнеүсе делегация ағзалары менән таныштырҙы. Башҡортостанға машиналар эшләү, энергетика, химия сәнәғәте, төҙөлөш, юғары технологиялар, ауыл хужалығы продукцияһын эшкәртеү өлкәһендә махсуслашҡан предприятие вәкилдәре килгән. Уларҙың һәр береһе беҙҙең төбәктә партнерҙар менән ике яҡ өсөн дә файҙалы бәйләнештәр булдырырға өмөтләнә.
БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Эдуард Аҙнабаев тәҡдим иткән Башҡортостандың социаль-иҡтисади потенциалы хаҡында мәғлүмәт тә бик осрашыуҙа ҡатнашыусылар өсөн файҙалы булды. Ул төп макроиҡтисади күрһәткестәр буйынса республика Рәсәй Федерацияһының тәүге ун субъекты иҫәбенә инеүен, шулай уҡ инвестициялар йәлеп итеүсәнлек рейтингында алдынғы урындарҙа тороуын билдәләне. Башҡортостан донъяның 98 иле менән тышҡы иҡдисади бәйләнеш булдырған. Германия Федератив Республикаһы төп партнерҙарҙың береһе һанала. Тышҡы сауҙа әйләнеше был Европа иле менән 58,6 миллион евро тәшкил иткән. Шулай ҙа экспортҡа башлыса сеймал оҙатыла. Шуға күрә барыһы ла был хәлде ҡырҡа үҙгәртергә теләй.
БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе урынбаҫары Алексей Никин халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте нығытыу өсөн Палатаның ниндәй аҙымдар яһауы хаҡында һөйләне.
— Германия менән дуҫлыҡ бәйләнеше күптән, студенттарҙың төҙөлөш отрядтары заманынан уҡ килә, — тине Алексей Никин. – Һәм был бәйләнештәрҙең үҫешеүе ҡыуандыра.
Рәсми өлөштән һуң аралашыу формаль булмаған шарттарҙа дауам итте. Башҡортостан бизнесы вәкилдәре Германиянан хеҙмәттәштәре менән осрашырға һәм һөйләшеүҙәр өҫтәле артында үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған мәсьәләләр буйынса фекер алышырға форсат алды.
Көндөң икенсе яртыһында Өфөнөң бер нисә предприятиеһы эше менән яҡындан танышыу мөмкинлеге булды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республика вәкиле «Рәсәй студенткаһы-2016» исеменә дәғүә итә Фото: «Һылыуҡай-Bashkirian Beauty» студияһы
Республика вәкиле «Рәсәй студенткаһы-2016» исеменә дәғүә итә
Республика вәкиле «Рәсәй студенткаһы-2016» исеменә дәғүә итә Фото: «Һылыуҡай-Bashkirian Beauty» студияһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡорт дәүләт университетының дүртенсе курсында белем алған Ләйсән Ғасимова «Рәсәй студенткаһы-2016» исеменә дәғүә итә. 8-14 апрелдә Новосибирскиҙа Бөтә Рәсәй һомғоллоҡ, спорт һәм талант конкурсы үтә.
БДУ студенткаһы — Линара Таһированың «Һылыуҡай — BashkirianBeauty» студияһы тәрбиәләнеүсеһе. Ләйсән яҡшы уҡый, ирланд бейеүҙәре һәм фигуралы шыуыу менән мауыға, сит телдәрҙе белә. Ижади һынауҙа ул жюри ағзаларына «Урал батыр» эпосын башҡорт, рус һәм инглиз телдәрендә һөйләп ишеттерергә теләй.
«Рәсәй студенткаһы» конкурсы һәләтле йәштәрҙе асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү, студенттарҙың ижадын пропагандалау, илебеҙ төбәктәре йәштәре араһында ижтимағи, социаль һәм мәҙәни бәйләнештәрҙе үҫтереү маҡсатында уҙғарыла.
Унда 30-ҙан ашыу ҡыҙҙың ҡатнашыуы көтөлә. Конкурс барышын «Бәйләнештә» селтәрендәге төркөмдә күҙәтеп барырға мөмкин.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Өфөлә Поль Морианың Гранд-оркестры концертын ҡараны
Фото:
Бөтә донъяға билдәле Поль Морианың Гранд-оркестры дүшәмбе, 1 ноябрҙә, Өфөлә Нефтселәр Мәҙәниәт һарайы сәхнәһендә сығыш яһаны. Коллективҡа нигеҙ һалыусы – Поль Мориа иҫтәлегенә арналған концертты Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов һәм уның ҡатыны ла ҡараны.
Оҙаҡ ваҡыт данлыҡлы композитор үҙе етәкләгән Гранд-оркестр Өфө тамашасыһы алдына Поль Морианың уҡыусыһы – Жан Жак Жустафре етәкселегендә баҫты. Поль Мориа үҙе эшләгән ваҡыттан составы үҙгәрмәгән музыканттар коллективы бөйөк француздың үлемһеҙ әҫәрҙәрен башҡарҙы.
Кисә 11 ноябргә тиклем дауам итәсәк ҙур гастроль турнеһы сиктәрендә үтте. Өфөнән тыш Гранд-оркестрҙың сығыштары Рәсәйҙең һәм БДБ илдәренең бер нисә ҡалаһында планлаштырылған.


text:
«Ата-әсәләр» көнөндә Өфөлә «Башавтотранс» зыяратҡа автобус маршруттары ойошторҙо
Бөгөн Православие динен тотоусы христиандар мәрхүмдәрҙе махсус иҫкә алыу көнө — Радоницаны билдәләй. Икенсе төрлө «ата-әсәләр» көнө тип аталған был датала «Башавтотранс» дәүләт компанияһы Өфөлә йола буйынса ҡала һәм Тимашево ҡасабаһы менән Затон биҫтәһендә урынлашҡан ҙур зыяраттар араһында махсус маршруттар ойоштора.
24 апрелдә «Башавтотранс» автобустары Көньяҡ зыяратҡа — «Галле Округы» һәм «Иван Якутов исемендәге парк» туҡталышынан, Төньяҡ зыяратҡа Төньяҡ автовокзалдан, Колхоз баҙарынан һәм «Машина эшләүселәр» мәҙәниәт һарайы туҡталыштарынан китәсәк.
— «Башавтотранс» күп йылдар дауамында «ата-әсәләр» көнөндә махсус линияларға автобустар сығара, — ти 3-сө автопредприятие директоры Александр Черноусов. – Теләге булғандарҙың барыһы ла мәрхүм туғандарына хөрмәт күрһәтә алһын өсөн, беҙҙең автобустар көсәйтелгән режимда эшләй.
Радоницаны — уны икенсе төрлө «Мәрхүмдәр Пасхаһы» ла тиҙәр — Христос Терелеүе байрамынан һуң туғыҙынсы тәүлектә билдәләйҙәр. Йола буйынса был көндө мәрхүмдәрҙе хөрмәтләп иҫкә алалар, туғандарҙың ҡәберен тәрбиәләйҙәр.


text:
Башҡортостан бизнес өсөн уңайлы шарттары булған ун төбәк иҫәбенә инә
«Рәсәй терәге» Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһының бәләкәй һәм урта бизнесты үҫтереү шарттары буйынса 40 төбәк араһында үткәргән рейтингына ярашлы Башҡортостан Республикаһы эшҡыуарлыҡ өсөн уңайлы шарттар булдырған Рәсәй төбәктәре араһында унынсы урында тора.
Тикшеренеү проектының төп маҡсаты – Рәсәй Федерацияһының төрлө субъекттарында эшҡыуарҙар фекеренә нигеҙләнеп, бизнес-климат сифатын баһалау. Проект бәләкәй һәм урта бизнес предприятиеһы етәкселәренән һәм шәхси эшҡыуарҙарҙан һорау алыу һөҙөмтәләренә нигеҙләнгән.
Белгестәр билдәләүенсә, бәләкәй һәм урта бизнес үҫешенә йоғонто яһаусы өс фактор бар: төбәктә һорау менән ҡулланыу шарты, иҡтисадтың тармаҡ төҙөлөшө үҙенсәлеге, төбәк бизнес-климаты.
Башҡортостан Республикаһында, тикшеренеү һөҙөмтәләре буйынса, бәләкәй һәм урта бизнес үҫешендә кеше һәм финанс ресурстары дефициты, транспорт-логистика һәм энергия инфраструктураһы төп проблемалар булып тора. Республикала эшҡыуарҙар бәләкәй һәм урта бизнесҡа дәүләт ярҙамы күрһәтеү программаларын яҡшы белә. Тикшеренеүселәр шулай уҡ төбәктә бәләкәй һәм урта бизнес үҫеш мәсьәләләренә иғтибар бүленеүен билдәләй.
Төп күрһәткестәр буйынса Башҡортостан бизнес-климатына ыңғай баһа бирелә.
Бынан тыш, Рәсәйҙең миллионлы ҡалалары араһында ла ошондай уҡ рейтинг үткәрелгән. Бында Өфө бишенсе урында тора. Тикшеренеүселәр Башҡортостан баш ҡалаһының киләсәктә Ҡаҙан, Һамар һәм Омск ҡалалары менән бер рәттән лидерҙарға конкурент була алыуын билдәләй. Дөйөм алғанда Өфөлә бәләкәй һәм урта бизнес үҫеше өсөн шарттар сифатын «уртасанан юғарыраҡ» тип баһалай улар.


text:
Өфөлә тәмәке тартыуға ҡаршы протест акцияљы үтә
Бөгөн Өфөлә былтыр август айында "Милләттең сәләмәтлек лигаһы" Дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы башлап ебәргән "Рәсәй тәмәкеһеҙ" милли йәмәғәт проекты сиктәрендә тәмәке тартыуға ҡаршы протест акцияһы үткәрелә. Рәсәйҙә тәмәке тартыуға ҡаршы йүнәлтелгән ҡултамғалар йыйыу буйынса киң кампанияны Башҡортостанда Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы үткәрә.
Был проект Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһының тәмәке тартыуға ҡаршы көрәш стратегияһына ярашлы эшкәртелгән һәм ул тартыуҙы иҫкәртеү буйынса саралар күреүҙе, тәмәке рекламаһын тыйыуҙарҙы көсәйтеүҙе һәм уларға өҫтәмә һалымдар индереүҙе, тартыуҙы ташларға маташҡанда ярҙам күрһәтеүҙе күҙ уңында тота.
Проектта илдең ярты миллионға яҡын кешеһе ҡатнашты ла инде. Граждандарҙың ҡултамғалары менән кенәгәләр РФ Дәүләт Думаһына тапшырыласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты
Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осраштыФото: Олег Яровиков
2 ноябрҙә Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Башҡортостандағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә граждандар менән осрашты.
Төбәк башлығына экология, мәғариф, ауыл хужалығы, инвалид балалар өсөн лайыҡлы йәшәү шарттарын булдырыу, юлдар төҙөү, Өфө ҡалаһын төҙөкләндереү кеүек мәсьәләләр менән мөрәжәғәт иттеләр. Был юлы республика башлығы менән осрашыуға йәштәр ҙә килде.
Салауат ҡалаһында йәшәгән ҡатын урындағы йылға ярҙарын сүп-сарҙан таҙартыу буйынса йәмәғәт хәрәкәтен булдырған. Уның был башланғысы яҡташтары һәм муниципалитет етәкселәре араһында ла яҡлау тапҡан. Яңы экологик хәрәкәт ярҙамында Стәрлетамаҡ һәм Салауат янындағы, шулай уҡ Мәләүез районындағы йылға ярҙары суп-сарҙан таҙартылған. Әммә хәрәкәт ағзалары бының менән туҡтап ҡалырға теләмәй. Рөстәм Хәмитов проектты киң йәйелдереү маҡсатында муниципалитет башлыҡтарына был төркөм проекттарына күберәк халыҡты йәлеп итергә ҡушты.
Экологияға ҡағылышлы йәнә бер мәсьәләне Өфө студенты ҡуҙғатты. Уны баш ҡаланың көньяғындағы яр буйында сүп-сарҙың күп булыуы борсой. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Өфөнөң был өлөшөнә оҙаҡ ваҡыт берәү ҙә иғтибар бүлмәгән. Йөҙ йыл дауамында яр буйының тышҡы йөҙө үҙгәртелмәгән дә тиерлек. Республика башлығы һүҙҙәренсә, яҡын арала Башҡортостан баш ҡалаһына ингән урынды төҙөкләндереү планлаштырыла. Бының өсөн иҫке йорттарҙы һүтеп, территорияны төҙөкләндерергә кәрәк буласаҡ. Был районды төҙөкләндереү буйынса эштәр башланған да инде.
— Салауат Юлаев паркын реконструкциялауҙы киләһе йылда башлаясаҡбыҙ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Өфө дәүләт авиация техник университеты студенты Президентҡа Дыуан ауылында клуб булмауы хаҡында хәбәр итте.
— Ике йыл элек иҫке клуб бинаһы авария хәлендә тип танылған һәм емерелгән, — тине ҡыҙ. – Хәҙер йәштәр аграр техникум бинаһында йыйылышырға мәжбүр.
Элек клубта музыка мәктәбе, хореография класы, китапхана урынлашҡан булған, кинолар күрһәтелгән. Әле, студент һүҙҙәренсә, йәштәргә кистәрен йыйылып аралашыр өсөн урын юҡ.
— Быйыл Баймаҡ районында 150 урынлыҡ ҙур булмаған клуб төҙөнөк, — тип һөйләне Рөстәм Хәмитов. – Әлеге мәсьәлә хаҡында ла уйлашырбыҙ.
Президент мәҙәниәт министрына, район башлығына һәм Башҡортостан Хөкүмәте вице-премьерына был мәсьәләне тикшерергә ҡушты.
Салауат ҡалаһында йәшәгән ҡатын күреү һәләтенән мәхрүм булған балалар өсөн мәктәпкәсә белем биреү һәм дөйөм белем биреү учреждениелары етешмәү проблемаһын күтәрҙе. Республикала бындай балалар өсөн ни бары ике белем биреү учреждениеһы эшләй. Улар Өфөлә һәм Бәләбәйҙә урынлашҡан, мәктәптәрҙә урындар һаны сикләнгән. Бындай балалар тәрбиәләгән ғаиләләр баш ҡалаға күсеп килергә мәжбүр. Төбәктә был өлкәлә белгестәр ҙә етешмәй.
Рөстәм Хәмитов ғәмәлдәге мәктәптәрҙең матди-техник базаһын нығытырға ҡушты. Тейешле министрлыҡтар республика ҡалаларында күреү һәләтенән мәхрүм булған балалар өсөн махсус төркөмдәр асыу мөмкинлеген тикшерәсәк. Ә йәйгеһен, республика башлығы ҡушыуы буйынса, йәйге лагерҙарҙың береһендә һуҡыр балалар өсөн заезд ойоштороласаҡ, унда квалификациялы педагогтар йәлеп ителәсәк.
Шамонин ауылы халҡының инициативалы төркөмө вәкиле төбәк башлығына әлеге ауылда юлдар булмауы хаҡында һөйләне.
Рөстәм Хәмитов был мәсьәләне шәхси контроленә алды. Шул уҡ ваҡытта ул ауыл халҡына әүҙемерәк булырға һәм идара итеүсе компания будырып, территорияны төҙөкләндерергә ҡушты.
Дөйөм алғанда Башҡортостан Президентына республикала йәшәгән туғыҙ кеше мөрәжәғәт итте. Рөстәм Хәмитов мөрәжәғәт итеүселәрҙең проблемаларын ентекле өйрәнеүҙән тыш, уларҙан ауылдарҙа йәшәү сифаты, бала баҡсаларында урындар һаны, юлдарҙың булыу-булмауы, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәттәренә тарифтар хаҡында ла һорашты.


text:
Дефицитлы ҡаҙна проекты тәүге уҡыу үтте
Башҡортостанда 2010 йылда йыйыласаҡ һалымдарҙың 65% федераль ҡаҙнаға оҙатыласаҡ, республика бюджетына 35%проценты ҡалырға тейеш.
Айрат Ғәскәров әйтеүенсә, урындағы бюджеттар 42 миллиард буласаҡ. Республика ҡаҙнаһынан уларға 26 миллиард һум ярҙам ҡаралған. Был сумма субсидия, субвенция, дотация, башҡа бюджет-ара трансферҙар сифатында биреләсәк.
Ҡаҙна дефициты 10 миллиард һум тип билдәләнә. Иҡтисади үҫеш министры Евгений Евтушенко Башҡортостандың 2012 йылға тиклемге социаль- иҡтисади үҫеш күҙаллауҙарын писсимистик һүрәтләне. Иҡтисад һүлпәнәйә, халыҡтың килеме кәмей тине ул.
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай ултырышында республика хөкүмәте тураһындағы ҡанун проекты ла ҡаралды. Документты парламентҡа президент Мортаза Рәхимов тәҡдим иткәйне. Уның асылы хөкүмәттең отчетына ҡайтып ҡала. Йәғни кабинет Дәүләт Йыйылышы алдында йыл һайын отчет менән сығыш яһарға бурыслы. Был парламенттың хөкүмәт алдындағы вәкәләттәрен билдәләй.


text:
Ғинуарҙа Башҡортостан халҡы бер юлы 11 көн ял итәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 2 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
1, 2, 3, 4, 5, 6 һәм 8 ғинуарҙа яңы йыл каникулдары һәм 7 ғинуарҙа Раштыуа байрамы – эшләмәгән байрам көндәре. 3 һәм 4 ғинуар шәмбе һәм йәкшәмбегә тура килгәс ял көндәре күсерелә. 3 ғинуарҙағы ял көнө йома, 9 ғинуарға, ә 4 ғинуар – дүшәмбе, 4 майға күсерелә. Бының хаҡта республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы хәбәр итә.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында республика халҡы 2015 йылдың 1 ғинуарынан алып 11-нә тиклем ял итәсәк.
Шаршамбы, 31 декабрҙә, эш көнөнең оҙайлылығы бер сәғәткә ҡыҫҡартыла.
Йыл һайынғы түләүле ял биргәндә ялдың календарь көндәре иҫәбенә 1-8 ғинуарҙағы эшләмәгән байрам көндәре индерелмәй.


text:
Фото:
Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан яҙғы изгелек аҙналығы
Фото:
«Яҙғы изгелек аҙналығы» — Башҡортостанда 1 апрелдә ошондай исем аҫтында йәштәр социаль акцияһы башлана. Ул бөйөк байрам – Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы алдынан үткәрелә.
Әйтергә кәрәк, изге эштәр акцияһы шул уҡ исемдәге Бөтә Рәсәй проекты сиктәрендә үткәрелә, дөрөҫ, республикала ул бер аҙна түгел, ә ай ярым барасаҡ. Республика йәштәрҙе эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү үҙәге директоры Гөлләриә Ялсыҡаева иҫәпләүенсә, ете көн – ҡыҫҡа ғына ваҡыт, ә шундай күп эштәр башҡарғы килә. Етмәһә, акцияла үҫеп килеүсе быуын да, өлкәндәр – предприятиелар һәм ойошмалар хеҙмәткәрҙәре лә ҙур ҡәнәғәтлек менән ҡатнаша.
БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, акция сиктәрендә йәштәр яңғыҙ өлкән кешеләрҙең һәм инвалидтарҙың фатирҙарын йыйыштырасаҡ һәм йорт алды участкаларын тәртипкә килтерәсәк. Бынан тыш, улар өсөн төрлө мәҙәни саралар ҙа ойоштора.
Ярҙамға мохтаж кешеләр тураһында мәғлүмәтте БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Дәүләт халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәте идаралығы бирә.


text:
Эшһеҙ ир-егеттәргә ҡарағанда Башҡортостанда эшһеҙ ҡатын-ҡыҙҙар күберәк
Башҡортостанда әүәлгесә ир-егеттәргә ҡарағанда эшһеҙ ҡатын-ҡыҙҙар күберәк. Бөгөнгө көндә улар республикала 62 процент самаһы. Ир-егеттәр – 38 проценттан аҙ ғына күберәк.
Шуларҙың 24 проценты рәсми рәүештә мәшғүллек хеҙмәттәрендә иҫәптә торған эшләмәгән йәштәр өлөшөнә тура килә. Пенсия йәшенә етеп килгәндәр иҫәбе уларҙың составында – 10 процент самаһын, инвалидтар 7,5 процентты тәшкил итә.
Эшһеҙҙәр структураһында яртыһын тиерлек (48 процент самаһы) үҙ теләге менән эштән киткәндәр тәшкил итә. Тағы ла 23,5 проценты – ойошмалары ябылыуы йәки штат ҡыҫҡартылыуы арҡаһында эшһеҙ ҡалғандар.
Башҡортостандың Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, йыл башынан алып эшһеҙҙәр һаны 12 меңгә тиерлек кәмегән. Әлеге ваҡытта төбәктә рәсми рәүештә теркәлгән 28 мең самаһы граждан иҫәпләнә. Теркәлгән эшһеҙҙәрҙең күбеһе – ҡала кешеләре (62 процент).


text:
«Агрокомплекс-2010» күргәҙмәһе асылдыФото: Андрей Старостин
«Агрокомплекс-2010» күргәҙмәһе асылды
«Агрокомплекс-2010» күргәҙмәһе асылдыФото: Андрей Старостин
Өфө Спорт һарайында «Агрокомплекс-2010» ХХ Юбилей махсус күргәҙмәһе асылды.
Был белгес-аграрийҙарҙың осрашыу һәм тәжрибә уртаҡлашыу өсөн традицион майҙансығы. Был юлы күргәҙмәлә Рәсәйҙең 25 төбәгенән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән 180 предприятие ҡатнаша. Улар тәҡдим иткән төрлө тауарҙар һәм хеҙмәтләндереүҙәр ун тематик бүлектә урынлаштырылған. Өфө «Агрокомплекс»ы — был бер майҙанда аграр производствоның тулы циклы, күп төрлө продукция һәм технологиялар.
Күргәҙмәнең иң ҡыҙыҡлы өлөшө асыҡ һауа аҫтында, Спорт һарайы алдындағы майҙанда урын алған. Был ауыл хужалығы техникаһы экспозицияһы бер нисә көн буйына әҙерләнде. Башҡортостан предприятиелары: «Башсельхозтехника», «Европа агротехникаһы-Өфө», «РусАгросСеть», «Артемида-Агро», «Баштехника» һәм башҡалар ватан һәм сит ил техникаһының иң яҡшы өлгөләрен күрһәтә.
Аҙыҡ-түлек продукттары һәм эсемлектәр етештереүселәрҙең продукцияһы айырым тематик сегментты биләй. «Башспирт» һәм Туймазының «Сава» ит комбинаты экспозициялары күргәҙмәгә килеүселәрҙең иғтибарын йәлеп итте.
Юбилей «Агрокомплекс»ы беренсе Фермер малсылығы йәрминкәһе менән дә барыһының да иҫендә ҡаласаҡ. Аграр күргәҙмә тарихында тәүге тапҡыр фермерҙар Өфөгә йорт ҡуяндары, ҡаҙҙар, өйрәктәр, тауыҡтар килтерҙе.
Дүрт көнлөк күргәҙмә экспозиция менән генә сикләнмәйәсәк. Ойоштороусылар киң ғилми-эшлекле программа ла әҙерләгән. Түңәрәк өҫтәлдәр, конференциялар һәм презентациялар планлаштырылған. «Агрокомплекс»ты ҡороусылар араһында — БР Ауыл хужалығы министрлығы, Башҡорт дәүләт аграр университеты, «Башҡортостан» Күргәҙмәләр комплексы, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм башҡалар.


text:
Skype сервисын башҡорт теленә тәржемә итәләр
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Skype сервисын башҡорт теленә тәржемә итәләр, тип хәбәр итте проект авторы Илдар Кинйәбулатов.
— Тәүҙә мин үҙем өсөн генә башҡортса интерфейс менән файҙаландым, әкренләп яңы тәржемәләр өҫтәнем, — тип һөйләне проект авторы. — 2014 йылдың аҙағында күмәкләп эшләү отошлораҡ тигән фекергә килдем һәм «Бәйләнештә» социаль селтәрендә төркөм астым. Был бурысты атҡарып сығыу өсөн беҙгә башҡорт телен белгән кешеләр, тәржемәселәр кәрәк. Әлеге мәлдә һүҙбәйләнештәрҙең 60 проценты тәржемә ителгән. Беҙҙең төп бурыс — Skype рәсми пакетында башҡорт телен булдырыу.
Проектта ҡатнашыу өсөн бында теркәлергә мөмкин. Проекттың координаторы Ғәлинур Байсыуаҡов менән «Бәйләнештә» бите аша бәйләнешкә сығырға мөмкин. Скайпҡа башҡорт телен индереү буйынса инструкциялар «Бәйләнештә» социаль селтәрендә баҫылған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылдың октябрендә Мәскәү дизайнеры Илдар Кинйәбулатов 30 энтузиаст-тәржемәсе менән берлектә «Бәйләнештә» социаль селтәренең башҡортса интерфейсын әҙерләне. Ул 2013 йылдың 11 октябрендә эшләй башланы. Проект өҫтөндә эш алты йыл дауам иткән, уның барышында 17 мең текст тәржемә ителгән, интернеттағы терминдарға ярашлы яңы һүҙҙәр уйлап сығарылған. Тәржемәселәр араһында яҙыусылар, уҡытыусылар, журналистар булған. Тәржемә ителгән вариант махсус серверға күсерелде. Хәҙер башҡортса «Бәйләнештә» менән һәр кем ҡуллана ала.


text:
Сергей Кущенко Мортаза Рәхимовҡа Башҡортостанда биатлонға етди иғтибар бирелгәне өсөн рәхмәт белдерҙе
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә Рәсәй биатлонсылары союзының башҡарма директоры Сергей Кущенконан хат килде. Унда ул биатлонға етди иғтибар бирелгәне өсөн республика башлығына рәхмәт белдергән. Хатта былай тиелә:
“Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Оберхов ҡалаһында (Германия) йәйге биатлон буйынса Донья чемпионаты тамамланды. Рәсәй командаһы биш алтын, ете көмөш һәм дүрт бронза миҙал яулап, дөйөм команда иҫәбендә икенсе урынға сыҡты.
Рәсәйҙең йыйылма командаһында башҡорт спортсылары уңышлы сығыш яһаны: партнерҙары менән берлектә үҫмерҙәрҙең ҡатнаш эсафетаһында алтын миҙал яулаған Сергей Кугубаев һәм яҡын араға йүгереүҙә командаға көмөш миҙал килтереүсе Мария Косинова.
Рәсәй биатлонсылары союзы исеменән Һеҙҙе башҡорт спортсыларының уңышлы сығышы менән ҡотлайым һәм төбәктә биатлондың үҫешенә етди иғтибар биреүегеҙ өсөн рәхмәт белдерәм.
Ихтирам менән, Рәсәй биатлонсылары союзының башҡарма директор С.В.Кущенко”.


text:
Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумында ҡатнашыусылар Өфө менән тура бәйләнешкә сыҡты Фото: Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумы сайты
Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумында ҡатнашыусылар Өфө менән тура бәйләнешкә сыҡты
Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумында ҡатнашыусылар Өфө менән тура бәйләнешкә сыҡты Фото: Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумы сайты
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Санкт-Петербургта Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумы уҙҙы, унда 80 илдән 750-нән ашыу ҡатнашыусы йыйылды. Форумда тыныслыҡ һәм изгелек, ғаилә ҡиммәттәрен һаҡлау, терроризмға һәм наркоманияға ҡаршы көрәш мәсьәләләре тикшерелде.
Форумдың пленар өлөшөндә Өфө менән тура бәйләнеш ойошторолдо, был ваҡытта баш ҡалала «Тыныслыҡҡа һәм үҫешкә табан» ҡатын-ҡыҙҙар хәрәкәте түңәрәк өҫтәл уҙғара ине. Ҡатын-ҡыҙҙар форумда ҡатнашыусыларға һуғышты һәм бәхәсте туҡтатыу өсөн көстө берләштереү тәҡдиме менән мөрәжәғәт итте.
Федерация Советы Рәйесе Валентина Матвиенко Башҡортостан ҡатын-ҡыҙҙарының киләһе Евразия ҡатын-ҡыҙҙар форумын Өфөлә үткәреү тәҡдимен ижади тип баһаланы.
Әлбиттә, балаларҙың әсәй, тыныслыҡ һәм изгелек тураһында шиғырҙары сарала ҡатнашыусыларҙың береһен дә битараф ҡалдырманы», — тип билдәләне Башҡортостандан сенатор Лилиә Ғүмәрова.


text:
Төбәктә Фирҙәүес Хисаметдинованың юбилейы уңайынан диалектология буйынса ғилми конференция уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
Төбәктә Фирҙәүес Хисаметдинованың юбилейы уңайынан диалектология буйынса ғилми конференция уҙғарыла
Төбәктә Фирҙәүес Хисаметдинованың юбилейы уңайынан диалектология буйынса ғилми конференция уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә күренекле башҡорт телсеһе, төркиәтсе, филология фәндәре докторы, профессор Фирҙәүес Хисаметдинованың 65 йәшенә арналған «Рәсәй халыҡтары телдәре диалектологияһының көнүҙәк мәсьәләләре» XV Бөтә Рәсәй ғилми конференцияһы уҙғарыла. Форумды IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сиктәрендә Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты ойоштора.
Сарала ғалимдар, республика һәм ҡалаларҙағы академик институттарҙың ғилми берләшмә вәкилдәре ҡатнаша. Шулай уҡ был эшкә юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары, аспиранттар, студенттар һәм дөйөм белем биреү мәктәптәре уҡытыусылары йәлеп ителәсәк.
«Төрки диалектологияһының көнүҙәк мәсьәләләре», «Славян, фин-уғыр диалектологияһының көнүҙәк мәсьәләләре», «Диалектология һәм этнолингвистика», «Лексикология һәм лексикография», «Диалектология һәм оҡшаш дисциплиналар», «Тел ғилеменең дөйөм мәсьәләләре», «Когнитив һәм ғәмәли лингвистика» секцияларында эшләү ҡаралған. Бынан тыш, конференция барышында Рәсәйҙең атҡаҙанған фән эшмәкәре Фирҙәүес Хисаметдинованы юбилейы менән ҡотлау планлаштырыла.
Ғаризаны һәм мәҡәләне 30 октябргә тиклем dialectologiya2015@mail.ru электрон адресына ебәрергә кәрәк. Телефон: (347) 235-60-50. Докладтар һәм сығыштар конференция башланыр алдынан баҫылып сығасаҡ. Сара 20 ноябргә тәғәйенләнгән.


text:
Башҡорт дәүләт университеты Башҡортостан Республикаһында иң оло уҡыу йорто иҫәпләнә. Уның нигеҙҙәре 1909 йылға барып тоташа, был йылда Башҡортостанда беренсе юғары уҡыу йорто – Өфө Уҡытыусылар институты асыла. Ул 1919 йылда Халыҡ мәғарифы институты итеп үҙгәртелә, ә 1929 йылда К.А.Тимирязев исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия институтына әйләндерелә. 1957 йылдан алып был юғары уҡыу йорто Башҡорт дәүләт университеты статусын йөрөтә. Бөгөн Башҡорт дәүләт университеты – Башҡортостан Республикаһының иң эре мәғариф, фән һәм мәҙәниәт үҙәге.
Башҡорт дәүләт университетының бөгөнгө образын һандар менән генә лә биреп була. Әлеге мәлдә БДУ составына 15 факультет, 3 филиал инә. Филиалдар Сибай, Стәрлетамаҡ, Нефтекама ҡалаларында урынлашҡан. Студенттар һаны 27 меңдән ашыу. Уҡытыу, фән һәм тәрбиә эштәрен ике меңгә яҡын педагогик хеҙмәткәр башҡара, уларҙың араһында 310 фән докторы һәм 960 фән кандидаты бар. Уҡытыу 150-нән ашыу специальность һәм йүнәлеш буйынса алып барыла, бында юғары белемдең икенсе баҫҡысы – магистратура ла инә. Башҡорт дәүләт университетында 145 кафедра, 100-ҙән ашыу уҡыу һәм ғилми лаборатория эшләй, ғилми китапхана фондында 1,5 миллион дана китап иҫәпләнә. Ә иң мөһиме – эшләй башлағандан алып 100 йыл эсендә Башҡорт дәүләт университеты 113 меңдән ашыу белгес әҙерләгән.
Һуңғы йылдарҙа Башҡорт дәүләт университеты юғары белем алғандан һуң да уҡыу буйынса ҙур ғилми үҙәккә әйләнде. Бында 56 специальность буйынса аспирантура һәм 8 специальность буйынса докторантура уңышлы эшләп килә. Унда йыл һайын 500-ҙән ашыу аспирант һәм докторант уҡый, был Башҡортостан буйынса аспирант, докторанттар һанының өстән бер өлөшөн тәшкил итә. 23 специальность буйынса диссертациялар яҡлау һәм ғилми дәрәжәләр биреү буйынса 10 докторлыҡ һәм 3 кандидатлыҡ яҡлау советы асылған.
Юғары уҡыу йорто мәғариф һәм фән өлкәһендә халыҡ-ара интеграцион эшмәкәрлектә әүҙем эшләй. АҠШ, Гермагия, Төркиә, Франция, Италия, Египет, Венгрия, Япония, Ҡытай университеттары менән, шулай уҡ ғәрәп һәм фарсы телдәре уҡытыусылары әҙерләү буйынса Иран менән Египеттың Мәскәүҙәге илселектәре менән 30-ҙан ашыу хеҙмәттәшлек итеү килешеүҙәре төҙөлгән. Был килешеүҙәр нигеҙендә хәҙерге ваҡытта сит илдәрҙең юғары уҡыу йорттарында БДУ-ның 88 студенты менән аспиранты уҡый.
Башҡорт дәүләт университеты төрлө өлкәлә – фән, мәғариф, мәҙәниәт, сәнғәт, спорт булһынмы – һәр саҡ таланттары менән дан тотто. Был традиция ваҡыт үтеү менән нығый ғына бара. Студенттар менән уҡытыусыларҙың һәр быуыны юғары уҡыу йорто тормошона үҙ өлөшөн индерә, даими рәүештә яңы исемдәр ҡалҡып сыға, университеттың тарихы йылдан-йыл байығандан-байый бара. Шулай булырға тейеш тә, сөнки һәр студент, һәр уҡытыусы өсөн Башҡорт дәүләт университеты – уларҙың тормоштарының әһәмиәтле өлөштәренең береһе.
2009 йылда Башҡорт дәүләт университеты үҙенең 100 йыллыҡ юбилейын билдәләне, бөгөн ныҡлы динамикалы үҫешкән мәғариф учреждениеһы иҫәпләнә һәм Юғары белем модернизацияһы программаһын тормошҡа ашырыу, Башҡортостан Республикаһына, шулай уҡ бөтә илгә юғары квалификациялы белгестәрҙе сифатлы әҙерләү өсөн бөтә мөмкинлектәргә эйә.
Башҡорт дәүләт университеты бынан һуң да бик күп юбилейҙар билдәләр, ә иң мөһиме – бөтә өлкәлә лә кәрәк булған белгестәр әҙерләү эшен дауам итер тип ышанырға бөтә нигеҙҙәр бар.


text:
Рөстәм Хәмитов Өфөлә 2013 йылғы Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарына әҙерлек һәм уны үткәреү тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы
1 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Өфө ҡалаһында 2013 йылғы VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарына әҙерлек һәм уны үткәреү тураһында»ғы указға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
Указға ярашлы, VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары Башҡортостандың баш ҡалаһында 2013 йылдың февраль-мартында үтәсәк. Ойоштороу комитеты менән берлектә республика Хөкүмәтенә 2011 йылдың 20 декабренә тиклем уйындарға әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса саралар планын раҫларға, шулай уҡ указды ғәмәлгә ашырыуға бәйле сығымдарҙы финанслау сығанаҡтарын билдәләргә ҡушылған.
Белешмә өсөн. Халыҡ-ара балалар уйындары Халыҡ-ара Олимпия комитеты ярҙамында 1968 йылдан башлап үткәрелә. Йола буйынса унда 12-15 йәштәрҙәге балалар ҡатнаша. Уйындар ойошторолғандан алып унда 37 мең йәш спортсы ҡатнашҡан. 1968 йылдан алып 44 йәйге һәм биш ҡышҡы Халыҡ-ара балалар уйындары ойошторолған. Өфөгә ярыштарға донъяның төрлө илдәренән меңгә яҡын уҡыусының килеүе көтөлә.


text:
Яҙыусылар союзы бинаһын асыу тантанаһы үттеФото: Андрей Старостин
Яҙыусылар союзы бинаһын асыу тантанаһы үтте
Яҙыусылар союзы бинаһын асыу тантанаһы үттеФото: Андрей Старостин
Коммунистик урамындағы Башҡортостан Яҙыусылар союзы бинаһын капиталь ремонттан һуң асыу был ижади союздың 75 йыллығына ҡарата бик яҡшы бүләк булды. Бында Яҙыусылар союзы 60-сы йылдарҙан башлап үҙ ултырыштарын үткәргән. Ваҡыт үтеү менән бина бик ныҡ иҫкергән һәм тамырынан яңыртыуға мохтаж булған. Республика Президенты һәм Хөкүмәте бойороғо буйынса, ниһайәт, быға ирешелде лә.
БР Яҙыусылар союзы урынлашҡан бина Өфөнөң иҫтәлекле урындары иҫәбенә инә. Был дәүләт һағына алынған архитектура ҡомартҡыһы. Элек ул Өфө байҙарының береһенеке булған, һуңынан бында коммуналь торлаҡ урынлашҡан, ә ҡайтанан планлаштырғандан һуң йорт әҙәбиәтселәр ҡарамағына тапшырылған.
Бөгөн мөһим ваҡиға айҡанлы БР Яҙыусылар союзының яңыртылған резиденцияһы эргәһендә яҙыусылар ойошмаһы, йәмәғәтселек вәкилдәре, Зәйнәп Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте хеҙмәткәрҙәре, журналистар йыйылды.
Бинаны асыу тантанаһында Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе, халыҡ шағиры Рауил Бикбаев, БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрының беренсе урынбаҫары Ольга Ижбульдина, Мостай Кәримдең улы Илгиз Кәримов, шулай уҡ республика Яҙыусылар союзының 75 йыллығына һәм Мостай Кәримдең 90 йыллығына ҡарата ойошторолған Рәсәй Яҙыусылар союзы секретариаты күсмә ултырышына килгән ҡунаҡтар ҡатнашты. Хөрмәтле ҡунаҡтар араһында — Рәсәй Яҙыусылар союзы идараһы рәйесенең беренсе урынбаҫары Геннадий Иванов, идара секретарҙары Йәмил Мостафин, Ринат Харисов, Татарстан Республикаһы Яҙыусылар союзы рәйесе Илфат Ибраһимов, Дағстан Республикаһы Яҙыусылар союзы рәйесе Магомед Ахмедов, Марий Иле Республикаһы Яҙыусылар союзы рәйесе Василий Крылов, сыуаш шағиры Валерий Тургай һәм башҡалар. Ҡәҙерле ҡунаҡтарҙы башҡорт йолаһы буйынса сәк-сәк һәм ҡымыҙ, ҡурай моңдары һәм халыҡ бейеүҙәре менән ҡаршы алдылар.
Рауил Бикбаев, Башҡортостан Президенты һәм Хөкүмәте тырышлығы менән бинаны эске яҡтан да, тышҡы яҡтан да ошондай камил ремонтлауға өлгәшелде, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Хәҙер яҙыусылар заманса, уңайлы шарттарҙа рәхәтләнеп эшләй, үҙ ижади мәсьәләләрен тикшерә аласаҡ.
Геннадий Иванов быны урындағы әҙәбиәтселәрҙең эшмәкәрлегенә ҙур ихтирам тураһында раҫлаусы факт тип атаны.


text:
Өфө йыйылма командаһы КВН Премьер-лигаһы финалында уйнаясаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Өфө йыйылма командаһы Александр Масляковтың КВН Премьер-лигаһы финалына сыҡты. Яҡташтарыбыҙ Шаяндар һәм отҡорҙар клубының ярымфинал уйындарында беренсе урын яуланы. Уйын Мәскәүҙең «КВН планетаһы» йәштәр үҙәгендә ойошторолдо.
Шаяндар һәм отҡорҙар клубының рәсми сайтында онлайн-репортаж алып барылды. Унда Өфө командаһын көс-дәрттәре ташып торған егеттәр командаһы тип атайҙар. Сығышҡа килгәндә, күберәк йәйге номерҙар: университетта сығарылыш кисәһе, футбол өҫтөнлөк итте.
Өфө йыйылма командаһының сығышын июль айында Беренсе каналда күрергә мөмкин.


text:
Өфөлә II «XXI быуатта хоҡуҡ һәм дәүләттең актуаль проблемалары» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды
Рәсәй Эске эштәр министрлығының Өфө юридик институтында II «XXI быуатта хоҡуҡ һәм дәүләттең актуаль проблемалары» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы асылды.
Унда БМО-ның Мәскәүҙәге Мәғлүмәт үҙәге һәм БМО-ның Енәйәтселек һәм наркотиктар буйынса идаралығы вәкилдәре, Рәсәйҙең, шулай уҡ Украина, Ҡаҙағстан, Беларусь Республикаһының алдынғы юғары уҡыу йорттары ғалимдары, Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы һәм идаралығы органдары вәкилдәре, хоҡуҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша.
Ике көн барған конференция йомғаҡтары нигеҙендә Рәсәй ҡануниәтен камиллаштырыу, хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеү һәм булдырмау маҡсатында хоҡуҡ һаҡлау органдарының ғәмәлдәге эшмәкәрлеге буйынса, шулай уҡ белгестәр әҙерләү сифатын күтәреү менән бәйле тәҡдимдәр әҙерләнәсәк.


text:
Башҡортостан Республикаһы парламентында даими нигеҙҙә эшләүсе депутаттар һаны артты
Башҡортостанда яңы закон үҙ көсөнә инде, уға ярашлы республика парламентында даими нигеҙҙә эшләүсе депутаттар һаны 22 кешегә тиклем арттырылды.
Тейешле документ ағымдағы йылдың 13 сентябрендә баҫтырылды һәм үҙ көсөнә инде. «БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай тураһында»ғы БР законының 1-се статьяһына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы БР законы 1-се статьяның 3-сө өлөшөнә үҙгәрештәр индереүҙе күҙ уңында тота. Уларға ярашлы, профессиональ нигеҙҙә даими эшләүсе депутаттар һаны 22 кеше иҫәбендә билдәләнә. Бығаса уларҙың һаны 17-гә тиң ине.


text:
«Башавтотранс» ҡала һәм ҡала яны маршруттарында юл хаҡын арттыра Фото: «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы
«Башавтотранс» ҡала һәм ҡала яны маршруттарында юл хаҡын арттыра
«Башавтотранс» ҡала һәм ҡала яны маршруттарында юл хаҡын арттыра Фото: «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
14 июндә «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы автобустарында ҡала һәм ҡала яны маршруттарында юл йөрөү хаҡы арта.
Мәҫәлән, Өфөлә билет хаҡы транспорт картаһы буйынса — 20, ҡулаҡса менән иҫәпләшкәндә 25 һум тәшкил итәсәк.
Предприятиеның матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, республика Хөкүмәтенең «Башавтотранс» өсөн билдәләгән тарифтары дүрт йыл буйына үҙгәрмәгән һәм пассажирҙар ташыу үҙҡиммәтенең ағымдағы кимәленә тап килмәй.
«Пассажирҙарҙы страховкалау, яғыулыҡҡа хаҡтарҙың, транспорт һалымының артыуы пассажирҙар ташыу буйынса сығымдарҙың үҫеүенә килтерә. Шуға бәйле ҡала һәм ҡала яны маршруттарында билет хаҡын арттырырға мәжбүрбеҙ», — тине «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры Тимур Аклаев.


text:
Мәҙәниәт эшмәкәрҙәре БР Президенты грантына заявканы 1 февралгә тиклем бирә ала
1 февралдә мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә ижади проекттарға ярҙам итеү өсөн Башҡортостан Республикаһы Президенты грантына дәғүә итеүгә заявкалар ҡабул итеү тамамлана.
Ошо ваҡытҡа тиклем конкурста ҡатнашырға теләүселәр бөтә кәрәкле документтарҙы тапшырырға тейеш. Заявка документацияһын тултырыу һәм биреү тәртибе БР Мәҙәниәт министрлығы сайтында (www.mknprb.ru) баҫылған.
Президент грантына дәғүә итеүгә конкурс БР Президентының «БР мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренә өҫтәмә дәүләт ярҙамы саралары тураһында»ғы Указына ярашлы үткәрелә. Быйыл ул өсөнсө тапҡырына үтәсәк.
Йыл һайын мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә 100 мең һумлыҡ БР Президенты грантына 25 кеше, шулай уҡ биш ижади коллектив эйә була. Һуңғылары өсөн грант суммаһы 300 мең һум тәшкил итә.


text:
Фото:
Башҡортостан делегацияһы визит менән – Америка Ҡушма Штаттарында
Фото:
Башҡортостандың рәсми делегацияһы визит менән Америка Ҡушма Штаттарына юлланды. Визит 16 февралгә тиклем дауам итәсәк.
Республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илшат Тажетдинов етәкселегендәге делегация составында төбәктең Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы, Трансорт һәм юл хужалығы буйынса комитеты, Башҡорт дәүләт университеты вәкилдәре бар.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың парламентҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә билдәләнгән инвесторҙар эҙләү буйынса бурыстарҙы тормошҡа ашырыу визиттың төп маҡсаты булып тора.
11 февралдә Техас университетында (Сан-Антонио ҡалаһы) инновацион сәнәғәт технологияларын үҫтереү, IT-парк булдырыу өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде. Осрашыу барышында Башҡорт дәүләт университеты Әхәт Мостафин һәм Техас университеты хеҙмәттәшлек иткән махсус «StarTech» фонды президенты Джим Подж хеҙмәттәшлек тураһында меморандумға ҡул ҡуйҙы.
Визиттың икенсе көнөндә делегация ағзалары Даллас ҡалаһында урынлашҡан «Seaboard Asphalt Products Company» компанияһы заводында булды. 80 йыл дауамында уңышлы эшләп килгән был предприятие юл төҙөүҙең инновацион технологияларын әҙерләү буйынса махсуслашҡан. Компания вәкилдәре ҡатнашлығында 2012 йылдың көҙөндә Өфө ҡалаһының Октябрь районында яңы методика буйынса юл участогы төҙөлгәйне. Эксперттар фекеренсә, бындай түшәм Рәсәйҙең климат шарттарына тура килә һәм аҙ ҡатлы йорттар төҙөлгән биҫтәләрҙә ҡулланыу өсөн, ауыл юлдарын ремонтлау һәм төҙөү өсөн бик тә ҡулай. Компания Американың барлыҡ штаттары һәм тиҫтәләгән сит илдәр менән хеҙмәттәшлек итә.
13 февралдә компанияның Балтиморҙағы йәнә бер заводына барып, республикала берлектә призводство булдырыу мөмкинлектәрен тикшереү планлаштырыла. Шулай уҡ Пенсильвания штаты Сенатында Башҡортостандың презентацияһы үткәреләсәк.
Американың Сауҙа министрлығында – тышҡы иҡтисади бәйләнештәрҙе артабан үҫтереү мөмкинлектәрен тикшереү, ә Бөтә донъя банкы офисында бер нисә инфраструктура проектын тәҡдим итеү планлаштырыла. Шулай уҡ сит илдең иҡтисад һәм ауыл хужалығы министрҙары урынбаҫарҙары менән хеҙмәттәшлекте үҫтереү мөмкинлектәрен тикшереү ҡарала.
Визит программаһы бизнесмендарҙы һәм инвестицион структуралар вәкилдәрен сәнәғәт, ауыл хужалығы, юл һәм транспорт инфраструктураһы, ҡунаҡханалар бизнесы, торлаҡ төҙөлөшө өлкәләрендә берлектәге проекттарҙа ҡатнашыуға йәлеп итеүгә йүнәлтелгән, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Хөкүмәтенән.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: Башҡортостанда юғары ҡаҙаныштар спорты булырға тейеш
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 23 августа Лондонда XXX Йәйге Олимпия уйындарында ҡатнашыусылар менән осрашты. Осрашыуҙа еңел атлетика буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры Григорий Андреев, йөҙөү буйынса халыҡ-ара класлы спорт мастеры Антон Анчин, фехтование буйынса спорт мастеры Артур Әхмәтхужин, ҡатын-ҡыҙҙар араһында бокс буйынса атҡаҙанған спорт мастеры Елена Савельева һәм еңел атлетика буйынса атҡаҙанған спорт мастеры Лилиә Шобухова булды.
— Барыһы ла планға ярашлы килеп сыҡмаһа ла, сығыштар тәжрибәһенән һығымта яһарға кәрәк. Хаталарҙы танып, тикшереп, алға табан барасаҡбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.
Президент билдәләүенсә, юғары ҡаҙаныштар спортын үҫтергәндә яйға һалынған система кәрәк – финанслау, инфраструктура, тренерҙар составы.
— Һуға торған спорт төрҙәре, еңел атлетика, йөҙөү, фехтованиены үҫтереү зарур, Олимпия уйындарына индерелгән барлыҡ спорт төрҙәре буйынса иң яҡшылары булып булмаясаҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика башлығы.
Уның һүҙҙәренсә, тәү сиратта тренировкалар үткәреү өсөн уңайлы шарттар булдырырға кәрәк.
— Республикала юғары ҡаҙаныштар спорты юҡ, барыһы ла тарҡалған килеш. Беҙҙең спортсылар тренировкалар үткәреп, яҡшы һөҙөмтәләргә өлгәшә алһын өсөн, средстволар һәм мөмкинлектәр табыу зарур. Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрының яңы урынбаҫары, тәжрибәле спортсы Павел Мөслимов хәлде яйға һала алыр, тип ышанам, — тине Башҡортостан Президенты.


text:
Мәскәүҙә Салауат Низаметдинов иҫтәлегенә фестиваль үтә
Бөгөн, 27 декабрҙә, Мәскәүҙә «Рәсәй Композиторҙар союзы» рәйесе Владислав Казенин «Башҡортостандан Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта уҡыусы студенттар һәм аспиранттар ассоциацияһы» етәксеһе Азат Бәҙрәнов менән осрашты.
Осрашыуҙа Салауат Низаметдинов иҫтәлегенә Башҡорт йырҙары студент фестивале үткәреү тураһында килешеүгә өлгәшелде. Сара башҡортса йырларға яратыусылар араһында өс номинация буйынса уҙасаҡ: «халыҡ йыры», «халыҡ йырына әйләнгән эстрада йыры» һәм «автор йыры».
Фестивалдең ойоштороу комитеты составына шулай уҡ Башҡортостандың Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиллеге, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, «Мираҫ» хәйриә фонды һәм БР Композиторҙар союзы инәсәк.
Фестиваль 2014 йылдың 16 апрелендә Мәскәү композиторҙар йортоноң Ҙур концерт залында үтә.


text:
Пенсия фонды Башҡортостандың социаль программаларында ҡатнаша
Башҡортостан халҡына социаль ярҙам программаһын өҫтәп финанслауға 2011 йылда Рәсәй Пенсия фонды бюджетынан 18,9 млн һумға субсидиялар бүленгән. Өҫтәп финанслау шарттарында республика бюджетынан да ошондай уҡ сумма бүленде, тип хәбәр иттеләр Пенсия фондының төбәк бүлексәһе матбуғат хеҙмәтенән.
Иглин районының Урман ҡасабаһынан 295 пенсионер ғәҙәттән тыш хәл арҡаһында күргән зыянды өлөшләтә ҡаплауға адреслы социаль ярҙам алған; республикалағы 301 пенсионерҙың йорттарына газ үткәреүгә бәйле сығымдары өлөшләтә ҡапланған.
Психоневрологик интернаттарҙағы мунса-кер йыуыу бүлексәләрендә, туҡланыу блоктарында капиталь ремонт үткәрелгән, кер йыуыу һәм кухня-аш бешереү ҡорамалдары, мебель һатып алынған.
— Был саралар 1826 кешенең йәшәү шарттарын яҡшыртырға мөмкинлек биргән, — тип билдәләне Рәсәй Пенсия фонды Идараһы ағзаһы, Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе идарасыһы Фоат Хантимеров.
— Кәрәкле социаль-көнкүреш, медицина, хоҡуҡи һәм башҡа төрлө хеҙмәттәр күрһәтеү маҡсатында республика район һәм ҡалаларындағы 17 халыҡты социаль хеҙмәтләндереү комплекслы үҙәге өсөн 17 «ГАЗель» микроавтобусы һатып алынды, — тип өҫтәне республикалағы Пенсия фондының башлығы.


text:
Рөстәм Хәмитов: Федераль вазифаларға республика кешеләре лә ҡуйылырға тейеш
Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов, республиканың кадрҙар потенциалы федераль вазифаларҙа ла урын алырға тейеш, тип иҫәпләй.
— Беҙҙә федераль власть вәкиле булырлыҡ лайыҡлы кешеләр бар, — тине ул кисә журналистар менән әңгәмәһендә.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, был мәсьәләне ул Өфөгә яҡын арала килгәнендә РФ Президенты Хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Владислав Сурков менән тикшерергә әҙер.
Президент шулай уҡ Башҡортостандың яңы Хөкүмәтен формалаштырғанда федераль үҙәктән дә, башҡа төбәктәрҙән дә бер ниндәй ҙә баҫым яһалмауын белдерҙе.
— Миңә быны ишетеүе үтә үкенесле һәм бындай мәғлүмәт таратҡан кешеләр өсөн оят, — тине ул.


text:
1 июндә Башҡортостанда «Иң яҡшы муниципаль берәмек» конкурсы башлана
1 июндә Башҡортостанда «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы муниципаль берәмеге» конкурсы башлана, унда 2009 йылдың 1 сентябренән 2010 йылдың 1 сентябренә тиклем эш һөҙөмтәләре буйынса иң яҡшы муниципалитеттар билдәләнәсәк. Урындағы үҙидараны үҫтереүгә, иң яҡшы муниципаль берәмектәрҙең ыңғай тәжрибәһен асыҡлауға һәм таратыуға, урындағы үҙидара өлкәһендә иң яҡшы белгестәрҙе яҡлауға йүнәлтелгән конкурсты «Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре Советы» Ассоциацияһы ойоштора.
БР муниципаль берәмектәре Советы Идараһы тарафынан раҫланған конкурс тураһында Положениеға ярашлы, конкурс 23 номинация буйынса үткәрелә. Бынан алдағы конкурстар менән сағыштырғанда номинациялар исемлеге ярайһы уҡ киңәйтелде. Муниципалитеттар ярышында республиканың иң яҡшы муниципаль берәмектәре һәм урындағы властың бөтә кимәлдәрендә – муниципаль райондарҙа, ҡала округтарында, ҡала һәм ауыл биләмәләрендәге иң яҡшы хеҙмәткәрҙәр генә түгел, шулай уҡ муниципаль берәмектәрҙең иң яҡшы сайты, урындағы үҙидараның аяҡҡа баҫыуын иң яҡшы фәнни-методик сағылдырыу һәм хатта гражданлыҡ әүҙемлеген дәртләндереүҙең иң яҡшы практикаһы билдәләнәсәк. Киң мәғлүмәт саралары ла онотолмаған: конкурс һөҙөмтәләре буйынса иң яҡшы киң мәғлүмәт саралары һәм муниципаль реформа барышын яҡтыртыусы иң яҡшы журналистар аталасаҡ.
Ойоштороу комитетын «БР муниципаль берәмектәре Советы» Ассоциацияһы Идараһы рәйесе, Иглин районы муниципаль районы хакимиәте башлығы Ришат Исхаҡов етәкләне.
Конкурсҡа документтар 1 июндән 1 сентябргә тиклем ҡабул ителәсәк. Еңеүселәргә бүләктәр 2010 йылдың сентябрендә үтәсәк БР муниципаль берәмектәренең III съезында тапшырыласаҡ.
Ойоштороу комитетының бәйләнеш телефондары – (347) 250-00-38, факс – 250-07-91. Адресы: Өфө ҡалаһы, Туҡаев урамы, 46, каб.306.


text:
Фото:
Баш ҡаланың Салауат Юлаев майҙанында уҙғарылған «Әҙәбиәт. Асыҡ дәрес» акцияһына 500-гә яҡын уҡыусы йыйылды
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнөң Салауат Юлаев майҙанында уҙғарылған «Әҙәбиәт. Асыҡ дәрес» акцияһына 500-гә яҡын уҡыусы йыйылды. Саф һауала әҙәбиәттән асыҡ дәресте «Тамыр» балалар телеканалы ойошторҙо. Уҡытыусылар сифатында үҙҙәренең тормошон әҙәбиәтһеҙ күҙ алдына килтермәгән билдәле кешеләр саҡырылды. Улар араһында — яҙыусы, тәнҡитсе, журналист Игорь Савельев, М.Аҡмулла исемендәге БДПУ доценты, яҙыусы Зәки Әлибаев, шағирә Марианна Плотникова, 35-се урта дөйөм белем биреү мәктәбенең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Елена Жерякова.
Игорь Савельев әйтеүенсә, мәктәп йылдарында уға әҙәбиәт дәрестәре оҡшамай. Ул күберәк заманса авторҙар менән ҡыҙыҡһына, дәрестә иһә классик әҫәрҙәр уҡыйҙар. Өлкән кластарҙа ғына унда әҙәбиәткә ҡыҙыҡһыныу уяна һәм ул филология факультетына инергә ҡарар итә.
Педагогия университеты доценты Зәки Әлибаев ғәҙәти булмаған дәрес идеяһын хупланы, артабан да шундай саралар ойошторорға кәңәш итте.
«Беҙҙең акция — Әҙәбиәт йылында яңы уҡыу йылының яҡшы башланыуы тип иҫәпләйбеҙ, — тип билдәләне «Тамыр» телеканалы директоры Гөлназ Ҡолһарина. — Дәрес уңышлы уҙҙы. «Тамыр» уҡыусылар менән бергәләп күңелле билдәләр эшләне. Әүҙем уҡыусылар асыҡ дәрестән күкрәктәренә Толстойҙың, Чеховтың, Бабичтың, Маяковскийҙың, Булгаковтың һүрәттәре төшөрөлгән билдәләр тағып ҡайтып китте. Һәр уҡыусы бүләккә яңы китап алды. Асыҡ дәрестең шарттары буйынса, уҡыусылар китаптар менән алмашты.
Сара тураһында репортаж Башҡортостан юлдаш телеканалында 27 сентябрҙә иртәнге сәғәт 10-да эфирға сыға.


text:
Урындағы етештереүселәр тауарҙарына «Башҡортостан продукты» билдәһе ҡуйыласаҡ
Тиҙҙән республика магазиндарында «Башҡортостан продукты» сауҙа маркаһы менән билдәләнгән продукция һатыла башлаясаҡ. Ихтыяри нигеҙҙә аҙыҡ-түлек продукттарына «Башҡортостан продукты» билдәһен ҡуйыуға рөхсәт ҡағыҙы биреү тәртибе һәм шарттары тураһында положение БР Хөкүмәте ҡарары менән раҫланған.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бындай ҡарар Башҡортостан тауар етештереүселәре продукцияһының урындағы баҙарҙа киң файҙаланылыуы өсөн ҡабул ителгән. Иң мөһиме, «Башҡортостан продукты» сауҙа маркаһын төбәктәге барлыҡ тауар етештереүселәр ала аласаҡ.
Махсус билдә ҡуйыуға рөхсәт ҡағыҙы алыу өсөн заявкалар БР Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты менән ҡабул ителә башлған да инде. Тулыраҡ мәғлүмәт Дәүләт комитеты сайтында урынлаштырылған.


text:
рабочая программа по башкирскому государственному языку для 4 класса
Главная > Записи >
Аңлатма яҙыу.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙән 4-се класы өсөн башҡорт (дәүләт) теленән эш программаһы.
Эш прогаммаһы 34 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 1 сәғәт).
Төҙөүселәре: Кинйәҡолова Гөлшат Фәрис ҡыҙы.
Дәреслек: Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 4-се класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө : Китап, 2006.
Программа кимәле : базис.
Уҡытыусының тел буйынса уҡыу- уҡытыу методик комплекты: Ғәбитова З. М., Толомбаев Х. А. Урыҫ мәктәптәрендә башҡорт телен уҡытыуҙы ойоштороу буйынса методик кәңәштәр. – Өфө: Башҡортостан, 2006. Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә башҡорт (дәүләт) теле һәм туған (башҡорт) тел буйынса берҙәм талаптар.
Уҡыусылар өсөн тел буйынса уҡыу- уҡытыу методик комплекты : Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 4-се класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө: Китап, 2006.
Программа үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре: Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Г.- Ижевск: «Книгоград», 2008.
Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа Туҡбирҙе муниципаль бюджет төп дөйөм белем биреү учреждениеhының «Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла
«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы.
Программаның йөкмәткеһе 3 йүнәлештә төҙөлгән:
Телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу, телдең системаһын (фонетика, лексика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү, бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеүҙе күҙ уңында тота. Шулай уҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә.
Тел менән әҙәби материалдары бергә ҡушып өйрәнелә (интеграция).
Лингвистик һәм әҙәби күренештәр, уҡыу материалы нигеҙендә, практик ҡулланыу маҡсатынан сығып өйрәнелә (коммуникатив йүнәлеш).
Маҡсаттар һәм бурыстар.
Балаларҙың һүҙлек запасын арттырыу, шул һүҙҙәрҙе телмәрҙә ҡулланыу күнекмәләрен әүҙемләштереү.
Грамматик материалды үҙләштереү, уны дөрөҫ файҙаланып, бәйләнешле һөйләү, яҙыу күнекмәләрен артабан үҫтереү.
Республиканың тәбиғәте, халҡы, улар араһында башҡорттар, уларҙың тормошо, тарихы, хеҙмәте, көнкүреше, ғөрөф-ғәҙәттәре, йолалары.
Башҡортостан Республикаһының дәүләт символдары, башҡорт халҡының күренекле шәхестәре тураһында белемдәрҙе киңәйтеү.
Программала бирелгән шиғырҙарҙы ятлау, башҡортса йырҙар өйрәнеү һәм башҡарыу. Башҡортса телмәр төҙөү.
Уҡыу — уҡытыу программаһында планлаштарылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау.
Класта һәм өйҙә башҡарыла торған яҙма эштәр өйрәтеү һәм тикшереү характерында була. Уларға түбәндәгеләр инә:
башҡорт теленән төрлө типтағы күнегеүҙәр;
тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
һорауҙарға яҙма яуаптар һәм иншалар;
тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар төҙөү.
Башҡорт теленең ағымдағы, сирек йәки йыл аҙағында, шулай уҡ уҡыу йылы башында инеү диктанты, ҙур темаларҙан һуң йомғаҡлау контроль эштәре үткәрелә. Ағымдағы контроль эштәр программаның өйрәнелгән материалын үҙләштереүҙе тикшереү маҡсатында уҙғарыла. Уларҙың төрө һәм үткәреү йышлығы өйрәнелә торған материалдың ҡатмарлылығынан, уҡыусыларҙың белем кимәленән сығып билдәләнә. Ағымдағы контроль эштәр өсөн уҡытыусы йә тотош дәресте, йә уның бер өлөшөн генә файҙалана ала.
Уҡыу йылы башында инеү диктанты, сирек һәм йыл аҙағында йомғаҡлау контроль эштәре мәктәп администрацияһы менән берлектә төҙөлгән график буйынса үткәрелә. Контроль эштәрҙе сиректең беренсе көнөндә һәм дүшәмбелә үткәреү тәҡдим ителмәй.
Программа материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:
Яҙма эштәрҙең төрҙәре:
Күсереп яҙыу – 1
Һорауҙарға яуап – 2
Диктант – 4
Изложение — 1
Инша — 2
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе.
1-се сентябрь – Белем байрамы-2 сәғәт
Бөтә балалар өсөн ҙур байрам- 1 сентябрь, уҡыу, йәйге каникул, белем көнө, класс, ундағы уҡыусылар, уларҙың эштәре тураһында һөйләшеүҙәр, әҫәрҙәр уҡыу. Башҡорт теленең өндәре һәм хәрефтәре (ҡабатлау) . Темаға ҡараған һүҙ байлығын арттырыу, бәйләнешле телмәр төҙөү.
Мәктәптә – 4 сәғәт.
Уҡыу, белем алыу, мәктәп тормошо, кластағы эштәр, мәктәп бинаһы, ундағы кабинеттар, дәрестәр тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Башҡорт теленең лексикаһы. Һүҙ, уның лексик һәм грамматик мәғәнәһе (практик үҙләштереү).
Ғаилә. Хеҙмәт- 4 сәғәт.
Ғаилә ағзалары, уларҙың эш-шөғөлдәре. Ололарҙың һәм балаларҙың хеҙмәте. Һөнәрҙәр төрлө, уларҙың һәр береһе лә кәрәкле. Һөнәр һайлау. Башҡорт телендә исем. Исемдең күплек, берлек формалары. Яңғыҙлыҡ һәм уртаҡлыҡ исемдәр. Синоним, антоним исемдәр.
Хобби. Буш ваҡыт – 4 сәғәт.
Һәр кешенең яратҡан шөғөлө, төп эше була. Бынан тыш кеше ниндәйҙер эште ҡыҙыҡһынып башҡара. Балаларҙың башҡарған эштәре. Файҙалы эштәр. Кешеләргә ярҙам, киң күңеллелек тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Башҡорт телендә эште, хәрәкәтте, белдереүсе һүҙҙәр (ҡылым). Ҡылымдың мәғәнәләре, берлек һәм күплек формаһы. Ҡылымдарҙың зат менән үҙгәреше.
Транспорт. Юл. Сәйәхәт – 3сәғәт.
Юлһыҙ тормош. Бөтә кеше юлда: йәйәүлеләр, машиналар, автобустар, троллейбустар. Юлдар ҙа төрлө. Юл ҡағиҙәләре бар. Уны күҙәтеү бик мөһөм. Юл буйлап сәйәхәткә лә сығалар. Сәйәхәттә кәрәкле әйберҙәр тураһында һөйләшеүҙәр, әҫәрҙәр уҡыу. Башҡорт телендә ҡылым. Уның заман мәғәнәләре. Үткән, хәҙерге, киләсәк заманы. Уларҙың грамматик күрһәткестәре. Ҡылымдың һөйләмдәге урыны.
Врачта. Поликлиникала – 2 сәғәт.
Кеше үҙенең һаулығы тураһында үҙе хәстәрләй. Врачҡа күренә, төрлө дарыуҙар ала. Уҡыусының һаулығы ла бик мөһим. Шуға ла был тема буйынса күберәк балаларҙың һаулығы , сынығыу, көн тәртибен күҙәтеү кеүек мәсьәләләр тураһында әңгәмәләр үткәреү, текстар уҡыу кәрәк. Башҡорт телендә сифат. Уның мәғәнәләре. Сифаттарҙың һөйләмдә исемгә бәйләнеүе. Дәрәжәләр менән үҙгәреүе.
Почтала – 4 сәғәт.
Почта, телефон, телеграф, интернет беҙҙең тормошҡа ныҡлап килеп инде. Уларҙы нисек файҙаланырға, почтала, телеграфта үҙеңде нисек тоторға, телефондан нисек һөйләшергә – был мәсьәләләр бик мөһим. Был темала бына шулар тураһында белем, һәйбәт күнекмәләр биреү күҙ уңында тотола. Башҡорт телендә исем, ҡылым, сифаттарҙың һөйләмдә ҡулланылышы (практик күнекмәләр).
Башҡортостан тәбиғәте – 4сәғәт.
Башҡортостандың бай тәбиғәте, үҫемлектәре һәм хайуандар донъяһы. Тәбиғәттәге предметтарҙың исемдәре, уларға ҡыҫҡаса характеристика биреү. Йылғаларын, күлдәрен белеү. Тауҙар һәм урмандар. Тәбиғәтте һаҡлау тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Башҡорт телендә тиң киҫәктәр.Һөйләмдә уларҙың ҡулланылышын практик үҙләштереү.
Башҡортостанда иҫтәлекле урындар – 2 сәғәт.
Башҡортостан ерендәге, Өфө ҡалаһындағы иҫтәлекле, уникаль урындар менән таныштырыу. Башҡортостандағы данлыҡлы уҡыу йорттары, сәнғәт һарайҙары. Уларҫа ҡыҫҡаса характеристика биреү. Тыйған төйәктең матурлығын күрһәтеү, әңгәмәләр үткәреү, текстар уҡыу. Башҡорт телендә ябай һөйләм төрҙәре.
Башҡортостандың күренекле шәхестәре – 2 сәғәт.
Башҡортостан тарихында, уның бөгөнгө тормошонда күренекле шәхестәрҙең әһәмиәте бик ҙур. күренекле шәхестәр тураһында әңгәмәләр үткәреү, текстар уҡыу. Һан, уның телмәрҙәге роле, һан төркөмсәләре.
Ауыл тормошо – 2 сәғәт.
Ауыл тормошо, ауыл кешкләренең көнкүреше, эш- шөғөлдәре. Игенсе, малсы мкңеханизатор хеҙмәте. Ауылда аттың файҙаһы тураһында һөйләшеү, текстар уҡыу. Алмаш, һорау һәм зат алмаштары, телмәрҙәге роле. Практик үҙләштереү.
Башҡорт халыҡ ижады – 2 сәғәт.
Башҡорт халыҡ ижады тураһында төшөнсә. Әкиәттәр. Йырҙар. Мәҡәлдәр. Йомаҡтар. Халыҡ ижадын өйрәнеүсе ғалимдар тураһында һөйләшеүҙәр, текстар уҡыу. Башҡорт телендә рәүештәр, телмәрҙәге роле. Практик үҙләштереү.
Балалар ижады – 1 сәғәт.
Балалар ижадында йырҙар, ҡобайыр элеменнтары, әкиәттәр, көләмәстәр, тел көрмәлдергестәр, тиҙәйткестәр. Балалар ижады әҫәрҙәрен уҡыу, әңгәмәләр. Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибе.
IV класс уҡыусыларының белем кимәленә талаптар.
«Башҡортостан » темаһы буйынса (тәбиғәте, халҡы, уның тормошо, ҡалалары, йылға- к-лдәре, кейем- һалымы, ижады ) тураһында әңгәмәлә ҡатнашыу, һөйләү.
Тәҡдим ителгән ситуация буйынса һорауҙар бирә белеү, уҡытыусының (йәки башҡаларҙың) һорауҙарына яуап бирә белеү; яуаптарҙы дөрөҫ интонация менән асыҡ, аңлайышлы итеп әйтеү, һөйләү.
Ишеткәнде, күргәнде 4-6 һөйләм менән бәйләнешле итеп һөйләү.
Ҡысҡырып шыма һәм тасуири уҡыу.
Һүҙлек һүҙҙәрен белеү һәм уларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу.
Дәрестә өйрәнелгән грамматик материалды практик ҡуллана белеү.
25-30 һүҙ күләмендә диктант яҙыу; ошо уҡ күләмдә изложение һәм инша яҙа белеү; ҡотлау хаты (открытка) яҙа белеү.
Программала күрһәтелгән шиғырҙарҙы яттан белеү; 3-4 башҡорт йырын башҡара белеү, мәктәптең үҙешмәкәр сараларында ҡатнашыу, сәхнәлә сығыш яһау. Бөтә был эштәр тураһында бәйләнешле һөйләй белеү.
Башҡорт (дәүләт) телен өйрәнеү өсөн уҡыу — уҡытыу методик ҡулланмалар.
Усманова М. Г. Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М. С., Сиразетдинов З. Ә. Башҡортса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1 — 4 – се синыфтары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.
Аслаев Т. Х., Атнағолова С.В. Телмәр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.
Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап. — Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы. 2005.
Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа. Фонетика. Морфология. — Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө : «Эдвис» уҡытыу – методика үҙәге, 2008.
Материаль – техник ҡулланмалар.
телевизор
компьютер
видеомагнитофон
принтер
Төп һәм өҫтәлмә әҙәбиәт.
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 4-се класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө : Китап, 2006.
Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.
Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.
Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
Башҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа hәм ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З.Ф.– Өфө, 2006.
Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Журналдар: «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Аҡбуҙат», «Аманат».
Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы. 1- 4 — се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма– Өфө :
М. Ғ. Усманова. Башҡортса русса – синонимдар һүҙлеге. Өфө : Китап, 2010.
Ураҡсин З. Ғ., Сиразетдинов З. Ә., Суфьянова Н. Ф. Башҡорт теленең аңлатмалы һүҙлеге.: Башланғыс синыф уҡыусылары өсөн. — Өфө : Китап, 2005.
Саяхова Л. Г., Ураксин З. Г., Хасанова Д. М. Русско — башкирский иллюстрированный тематический словарь. Уфа: Китап, 1998.


text:
Дәүләт Думаһында Киң мәғлүмәт саралары буйынса айырым комитет асыу планлаштырыла
РФ Дәүләт Думаһында Киң мәғлүмәт саралары буйынса айырым комитет асыу планлаштырыла, тип хәбәр итте түбәнге палата рәйесе Сергей Нарышкин. Әлеге ваҡытта киң мәғлүмәт сараларының эшмәкәрлегенә Мәҙәниәт буйынса комитет составына ингән мәғлүмәт сәйәсәте, мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә буйынса комитет бүлеге контроллек итә.
Дәүләт Думаһы спикеры һүҙҙәренсә, яңы комитет быйыл көҙ эшләй башлаясаҡ. Уны асыуға киң мәғлүмәт саралары эшмәкәрлегенә яңы технологиялар индереү һәм йәмәғәт телевидениеһын булдырыу сәбәп булды.


text:
Досье Света Светкина
Адрес: Украина, Чернигов
Сайт: vk.com/id21684402 offline
Следить за пользователем
Нам не известно когда родилась Света Светкина. Нам не известно где родилась Света. За то, мы выяснили, что сейчас она проживает в городе Чернигов, Украина.
Друзья пользователя:
Скрытые друзья пользователя:
Скрытые друзья еще не проверялись.
Вот, что рассказывает Света о себе:
1й1ййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййй1й1ййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййййй


text:
«Тамаша» журналының икенсе һанында сәнғәт әһелдәренең тормошо һәм ижады менән танышырға мөмкин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
«Тамаша» журналының икенсе һаны күренекле сәнғәт әһелдәренең тормошона һәм ижадына бағышланған. Фәрит Фәтҡуллин Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Бәхти Ғайсин хаҡында бәйән итә. Билдәле аккордеонсы һәм композитор Башҡорт дәүләт филармонияһында күп йылдар концертмейстер булып эшләй, мәшһүр йырсы, тормош иптәше Фәриҙә Ҡудашева менән бергә сығыш яһай. Ошо музыкаль һәм ғаилә дуэты тамашасыларҙың һөйөүен яулай.
Риф Мифтахов башҡорт яҙыусыһы, шиғырҙар, повестар, романдар, новеллалар, юмористик һәм сатирик хикәйәләр авторы Сәғит Агиштың үҙенсәлекле мираҫын тикшерә.
«Еңеүҙең 70 йыллығы» рубрикаһында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, Миәкә районында халыҡ театрын асыуға ҙур өлөш индергән Ғиззәт Ғәббәсов менән танышырға мөмкин. Луиза Ғиниәтуллинаның «Музыкаға оло һөйөү» тип аталған мәҡәләһе музыка белгесе Людмила Атанованың ғәжәйеп яҙмышы хаҡында.
Журнал биттәрендә Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы профессоры Фәрдүнә Ҡасимованың танылған уҡыусылары һәм коллегалары уның тураһында иҫтәлектәре менән уртаҡлаша.
Башҡорт милли кейемен барлыҡҡа килтереүҙә «3D» нисек ярҙам итә ала? Был һорауға Фатима Янбаеваның дизайнер һәм этнограф Илдар Ғатауллин менән әңгәмәһендә яуап табырға була.
Журналдың «Бейеү сәхнәһе» — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, хореограф Эльвира Дауытова ҡарамағында.
Вәкил Шөғәйеповты йыш ҡына «Башҡорт Страдивариһы» тип атайҙар. Илдар Шәрипов журнал биттәрендә башҡорт музыка ҡоралдарын эшләү оҫтаһы менән әңгәмә тәҡдим итә.
Шулай уҡ журналдың был һанында Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры музейы экспонаттары хаҡында мәғлүмәт, өлкәндәр өсөн юмореска, балалар өсөн ҡыҙыҡлы ребус урын алған.
«Тамаша» журналына икенсе ярты йыллыҡҡа яҙылыу хаҡы — 248 һум 28 тин, индексы — 73874.


text:
Баш ҡалала тәүге тапҡыр Kurban Halal Fest ойошторола Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала тәүге тапҡыр Kurban Halal Fest ойошторола
Баш ҡалала тәүге тапҡыр Kurban Halal Fest ойошторола Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөлә Ҡорбан байрамы уңайынан ҙур байрам программаһы әҙерләнгән.
12 сентябрҙә «Ватан» этно-паркында тәүге тапҡыр республика Kurban Halal Fest ойошторола.
Фестиваль программаһында спорт ярыштары (көрәш, волейбол, уҡтан атыу, регби, пейнтбол), балалар һәм өлкәндәр өсөн уйындар, Ҡөрьән уҡыусыларҙың оҫталыҡ дәрестәре, Юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдиндың байрам телмәре, концерт ҡаралған.
Ошонда уҡ хәләл туҡланыу фудкорттары, мобиль мәсет, көнсығыш йәрминкәһе асыла. Фестивалдә йыйылған аҡса «Юғалтыуҙар юҡ» хәйриә фондына йүнәлтелә.
Сараны ойоштороусылар — Өфө хакимиәте ярҙамында «Ферзь эшлекле клубы» йәмәғәт ойошмаһы, Рәсәй мосолмандарының Үҙәк Диниә назараты, Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты, APL компанияһы.


text:
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт миграцияһын үҫтерергә саҡырҙыФото: Хәлит Сафин
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт миграцияһын үҫтерергә саҡырҙы
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт миграцияһын үҫтерергә саҡырҙыФото: Хәлит Сафин
ӨФӨ, 2014 йыл, 13 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
«Кеше капиталы менән идара итеү: үҙгәреш стратегияһы» III Төбәк-ара кадрҙар форумы сиктәрендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика белем биреү учреждениеларының, кадрҙар агентлыҡтарының һәм алдынғы предприятиеларының методик эштәре күрһәтелгән, «Башҡортостан — БАШлы хеҙмәткәрҙәр өсөн HR-stan» тематик күргәҙмә менән танышты.
Сауҙа компаниялары стендтарын ҡарап, Рөстәм Хәмитов һатыусы һәм һатып алыусы араһында аралашыу мәҙәниәтен күтәреү мөһимлегенә айырым иғтибар бирҙе. Уның әйтеүе буйынса, бөгөн ул илдә лә, республикала ла етешмәй.
Өфө механика-технология колледжы вәкилдәре Башҡортостан Президентына сит ҡаланан килгән белгестәр һәм уҡытыусылар өсөн уҡыу йортонда ла, дөйөм алғанда республикала ла лайыҡлы дөйөм ятаҡтарҙың булмауын һөйләне, ул хеҙмәт миграцияһын үҫтереү өсөн етди ҡаршылыҡ булып тора. Әлеге ваҡытта был маҡсаттар өсөн Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһенең ҡулланылмаған корпустарын файҙаланыу проекты тикшерелә, әммә уны реконструкциялауға предприятиеның да, колледждың да саралары юҡ. Рөстәм Хәмитов был мәсьәләне БР Хөкүмәтендә күтәреүен билдәләне.
— Был темаға яуаплы булыусы төҙөүселәр ҙә, министрлыҡтар ҙа әлегә бер вариант та тәҡдим итмәне. Бының күпме тороуы, нимә талап итеүе, перспективаһы аңлайышһыҙ, — тип айырып әйтте республика Президенты.
Рөстәм Хәмитов хеҙмәт миграцияһы темаһына айырым иғтибар биреп, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһе йомғаҡтары буйынса йөкләмәләр әҙерләүҙе тиҙләтергә саҡырҙы.


text:
Таһир Ибраһимов Башҡортостан Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Рөстәм Хәмитов Таһир Ибраһимовты Башҡортостан Республикаһы Башлығы Хакимиәте етәксеһе урынбаҫары итеп тәғәйенләү тураһындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Таһир Әсхәт улы Ибраһимов 1962 йылдың 28 октябрендә Өфөлә тыуған. Дәүләт именлеге органдарында, шулай уҡ федераль һалым полицияһы органдарында хеҙмәт иткән, унда белгестән алып Рәсәй Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан идаралығы начальнигы урынбаҫарына тиклем юл үткән. Полиция генерал-майоры.
Мәғлүмәт Рәсәй Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәттең Башҡортостан идаралығы сайтынан алынды.


text:
Халыҡты эш менән тәьмин итеү сараларын тормошҡа ашырыуға 38 миллион һум бүленәсәк
Быйыл хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлекте кәметеү буйынса төбәк программаларын федераль финанслау дауам иттереләсәк. Бында үҙ-үҙеңде эш менән тәьмин итеү программаларына баҫым яһау күҙаллана. Был турала видеоселектор кәңәшмәһе барышында РФ Хөкүмәте Рәйесе урынбаҫары Александр Жуков хәбәр итте.
– Мәшғүллек буйынса хәлде яҡшыртыуға хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлекте кәметеү буйынса төбәк программалары айырыуса ҙур йоғонто яһаны, – тип билдәләне Александр Жуков. – Улар көрсөк йылдарында ҙур роль уйнаны, шуға күрә лә беҙ уларҙы бер аҙ яңыртып, быйыл да һаҡларға ҡарар иттек.
БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, төбәк программаларының иң һөҙөмтәле элементы тип Александр Жуков үҙ-үҙеңде эш менән тәьмин итеү программаһын тормошҡа ашырыуҙы атаны, сөнки тап ошо сара даими эш урындары булдырырға мөмкинлек бирә.
Быйыл Башҡортостан халыҡты эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү буйынса өҫтәмә саралар төбәк программаһының төп йүнәлештәрен тормошҡа ашырыуға үҙ бюджетынан 38 миллион һумдан ашыу аҡса бүлергә планлаштыра.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 2011 йылдың 13 ғинуарындағы указы менән Башҡортостан Республикаһы хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлекте кәметеү буйынса өҫтәмә саралар программаһын раҫланы. Уны тормошҡа ашырыуға 2011 йылда республика бюджетынан 38,9 миллион һум аҡса бүленә.
Быйыл эш урындары булдырыуға йүнәлтелгән саралар системаһында мөһим йүнәлештәрҙең береһе булараҡ, эшһеҙ граждандарҙың үҙ-үҙен эш менән тәьмин итеүен үҫтереүгә баҫым яһала. Был маҡсатҡа программаны финанслау күләменең 60 проценттан ашыуы йүнәлтелә. Белем биреү учреждениеларын тамамлаусыларға стажировка үткәреүгә айырыуса ҙур иғтибар бүленәсәк, уны ойоштороуға бүленгән средстволарҙың дүрттән бер өлөшө тотоноласаҡ.


text:
Һалымдар тураһында закондарға үҙгәрештәр индерелде
Һалымдар тураһында закондарға индерелгән һуңғы үҙгәрештәр араһында РФ Федераль һалым хеҙмәтенең быйыл 20 майҙағы “Һалымдар һәм йыйымдар тураһында закондар менән көйләнгән мөнәсәбәттәрҙә үҙ вәкәләттәрен тормошҡа ашырғанда һалым органдары файҙаланған документтар формаларын раҫлау тураһында” Приказын билдәләргә мөмкин. Унда өҫтәлгән ҡиммәткә һалымды ҡайтарыуҙың дәғүә тәртибен индереү ҡарала. Йәғни декларацияла ҡайтарыуға иғлан ителгән һалым суммаһын уның нигеҙендә үткәрелгән камераль һалым тикшереүе тамамланғанға тиклем ҡаплау.
Ғариза биргәндән һуң камераль тикшереү тамамланғанға тиклем аныҡланған декларация бирелә.
Әгәр, мәҫәлән, аныҡланған декларация өҫтәмә ҡиммәткә һалымды ҡайтарыу ҡарарын ҡабул иткәнкән һуң, ләкин камераль тикшереү тамамланғанға тиклем бирелһә, элек бирелгән декларация буйынса ҡарар кире ҡағыла.


text:
1 декабрҙә Рәсәй Ҡораллы Көстәрендә яңы уҡыу йылы башланды
1 декабрҙә Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәрендә яңы уҡыу йылы башланды. 2010 йылда офицерҙарҙың индивидуаль әҙерлек, шәхси составтың һәр береһенең әҙерлек кимәлен күтәреү, отделениенан алып батальонға тиклем тактик звено подразделениеларын ипкә килтереү сифатын яҡшыртыу хәрби әҙерлектең төп маҡсаты булып торасаҡ.
РФ Оборона министрлығының Матбуғат хеҙмәте һәм мәғлүмәт идаралығы хәбәр итеүенсә, Ҡораллы һәм Һауа-десант ғәскәрҙәрендә хәрби хеҙмәткәрҙәрҙе әҙерләү биш ай буйына үткәреләсәк. Осоусылар һәм корабль составын әҙерләүҙе йыллыҡ һәм ике йыллыҡ уҡытыу циклдары буйынса үткәреү планлаштырыла.
Рота һәм батальон составының тактик күнекмәләрен үткәреүгә төп көстө йүнәлтеү яңы уҡыу йылының үҙенсәлеге булып торасаҡ; бригада составы күнекмәләрен дә үткәреү планлаштырыла. Ғәскәрҙәрҙе әҙерләүҙә һәр береһенең әҙерлегенә һәм түбән кимәлдән алып ротаға тиклем подразделениеларҙы ипкә килтереүгә төп иғтибар бүленәсәк. Тактик күнекмәләр барышында батальондар һәр яҡлап етерлек тактик берәмектәр булараҡ әҙерләнәсәк.
«Восток-2010» оператив-стратегик күнекмәләре 2010 йылғы хәрби әҙерлектең төп ваҡиғаһы булып торасаҡ. Унда Башҡортостан егеттәренең күбеһе хеҙмәт иткән Себер һәм Алыҫ Көнсығыш хәрби округтары ғәскәрҙәре, Хәрби-Һауа Көстәре, Һауа-десант ғәскәрҙәре һәм Тымыҡ океан флоты көстәре соединениелары һәм хәрби частары ҡатнашасаҡ.
Белешмә өсөн: 2009 йылда 15 бригада тактик күнекмәһе, 161 батальон тактик күнекмәһе, 736 рота тактик күнекмәһе, 8000-дән ашыу хәрби атыу үткәрелде. Ҡораллы Көстәр ғәскәрҙәре төрҙәрендә 600-ҙән ашыу махсус, зачет тактик һәм 280 команда-штаб күнекмәләре үткәрелде.


text:
2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса Башҡортостанда сәнәғәт производствоһы индексы 109,4% тәшкил итте
Башҡортостанда 2011 йылда сәнәғәт производствоһы үҫеше, үткән йыл менән сағыштырмаса, 9,4 процент тәшкил итте. Башҡортостанстат «файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу», «эшкәртеү производстволары», «электр энергияһы, газ һәм һыу етештереү һәм уларҙы бүлеү» буйынса сәнәғәт производствоһы индексын иҫәпләне.
Рәсәй Федерацияһы буйынса сәнәғәт производствоһы индексы – 104,7 процент, Волга буйы федераль округы төбәктәре буйынса 100,5 проценттан алып (Мордовия Республикаһы) 117,4 процентҡа тиклем (Пенза өлкәһе) тәшкил итте.


text:
Ғ. Әлмөхәмәтов исемендәге гимназия-интернатының тынлы оркестры «Алтын лира» халыҡ-ара конкурсының гран-прийына эйә булды
Ғәзиз Әлмөхәмәтов исемендәге Республика гимназия-интернатының «Өфө фанфарҙары» оло тынлы оркестры Мәскәүҙә үткән «Алтын лира — 2011» балалар һәм үҫмерҙәр классик мәҙәниәтенең халыҡ-ара фестиваль-конкурсында Гран-при яуланы. Йәш музыканттар «инструменталь башҡарыусанлыҡ» номинацияһында иң яҡшыһы тип табылды. Был хаҡта «Башинформ» агентствоһына БР Мәғариф министрлығынан баш белгес-эксперт Айгөл Япарова хәбәр итте.
Күренекле музыканттарҙан, билдәле мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре, П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһы һәм Гнесиндар музыка академияһы уҡытыусыларынан торған компетентлы жюри хөкөмөнә коллектив Хачатурян, Римский- Корсаков, Бадельта әҫәрҙәренән торған программаһын күрһәтте.
Әйтергә кәрәк, конкурс Гнесиндар исемендәге музыка колледжының концерт залында үтте. «Инструменталь башҡарыусанлыҡ» номинацияһында 20-нән артыҡ Рәсәй, БДБ, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән үҫмерҙәр инструменталь оркестр һәм ансамбль, халыҡ инструменттары оркестр һәм ансамблдәре, тынлы ҡоралдар, джаз оркестр һәм ансамбле, вокал-инструменталь ансамблдәре ҡатнашты.
Ҡатнашыусылар һәм уларҙың остазы, Рәсәй Федерацияһының алдынғы эшсеһе Фәнзирә Ниғмәтйәнова әйтеүенсә, Башҡортостан коллективының төп конкуренцияһы булып Мәскәү, Яҡутия, Владимир өлкәһе һәм Марий Эл республикаһының йәш музыканттары торған.
— Был еңеү– таланлы дирижер етәкселегендәге гимназия оркестрының ижади ҡаҙаныштары йыйылмаһында беренсе генә түгел, – ти мәғариф учреждениеһы директоры Эльмира Сафина. –Ләкин беҙҙең гимназист-музыканттар халыҡ-ара кимәлендә беренсе тапҡыр Гран-при яуланылар.


text:
Республиканың социаль учреждениеларында тәрбиәләнгән балалар 1 сентябргә бүләктәр алды
«БР Микрофинанслау үҙәге» коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы Әбйәлил, Дыуан, Нуриман райондарының, Күмертау, Бәләбәй, Учалы ҡалаларының социаль учреждениеларында тәрбиәләнгән балаларға хәйриә ярҙамы күрһәтте. Ойошма вәкилдәре 1 сентябргә спорт инвентаре һәм өҫтәл уйындары һатып алып, уларҙы балаларға яңы уҡыу йылына бүләккә тапшырҙы.
БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был идея осраҡлы ғына барлыҡҡа килмәгән. Алда әйтеп үтелгән ҡала һәм райондарҙа «БР Микрофинанслау үҙәге»нең офистары эшләй, уларҙа Бәләкәй бизнесты үҫтереү һәм уға ярҙам итеү республика программаһы сиктәрендә төбәк эшҡыуарҙары льготалы микрокредиттар ала.


text:
Төбәктә хәүефле сүп-сар йыйыуға һәм уны ташыуға яуаплы ҡарайҙар Фото: Галина Феоктистова
Төбәктә хәүефле сүп-сар йыйыуға һәм уны ташыуға яуаплы ҡарайҙар
Төбәктә хәүефле сүп-сар йыйыуға һәм уны ташыуға яуаплы ҡарайҙар Фото: Галина Феоктистова
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡортостанда 30 муниципаль берәмек терегөмөшлө лампалар йыйыу һәм уларҙы ташыу буйынса килешеүҙәр төҙөгән. «Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы үткәргән мониторингка ярашлы, Өфө, Баҡалы һәм Стәрлетамаҡ райондары — беренсе класлы хәүеф тыуҙырыусы ҡалдыҡтарҙы утилләштереү буйынса программа лидерҙары араһында.
Мәҫәлән, Стәрлетамаҡ районында 39 махсус контейнер ҡуйылған һәм тағы ла бишәүҙе һатып алыу планлаштырыла. Бөгөн ике меңдән ашыу кеше йәшәгән «Рощинский» совхозында ике контейнер тора. Ошо көндәрҙә бында экобокстарҙы хеҙмәтләндергән «ЭкоСервис» компанияһы вәкилдәре менән бергә «Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы хеҙмәткәрҙәре булып китте.
Асыҡланыуынса, халыҡ экобокстарҙы тәғәйенләнеше буйынса файҙалана. Улай ғына ла түгел, унда лампочкаларҙан тыш, тәмәке ҡаптары ла табылған, күрәһең, кемдер боксты ғәҙәти урна менән бутаған.
Рощинский ҡасабаһында йәшәүсе Рузалия Зөбәйерова әйтеүенсә, бындай контейнерҙар ҡуйылғас, ул бик шатланған. «Быға тиклем энергияны һаҡлаусы лампаларҙы балконда йыйып тура килә ине, сөнки уларҙы сүп-сар менән бергә ташлау хәүефле. Хәҙер иһә бик уңайлы — бараһың да янған лампочканы шунда һалып китәһең. Иң мөһиме, тәбиғәткә бер ниндәй ҙә зыян килтермәйһең», — тине Рузалия.
«ЭкоСервис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Евгений Абрамовских һүҙҙәренсә, кешеләр яңы махсус контейнерҙарға ыңғай ҡарай.
«Лампалар бик тиҙ йыйыла. Уларҙы икенсел эшкәртеү өсөн ҡулланыуҙың мәғәнәһе юҡ, шуға күрә юҡ итәбеҙ. Контейнерҙарға лампаларҙы ғына түгел, шулай уҡ эшлектән сыҡҡан батарейкаларҙы ла ҡалдырырға мөмкин, сөнки улар ҙа хәүефле ҡалдыҡтар тип һанала», — тип һөйләне Евгений Абрамовских.
Хәүефле сүп-сарҙы экобокстарҙан махсус мискәләргә бушатҡас, «Экомобил»дә зарарһыҙландырыу буйынса ҡулайламаларға ебәрәләр. Муниципаль берәмектәр советы ассоциацияһы хеҙмәткәрҙәре Өфөләге сүп-сар майҙансыҡтарының береһендә ошо процесты күҙәтә алды, тип хәбәр итте «Башҡортостан Республикаһының муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһының матбуғат хеҙмәте вәкиле Галина Феоктистова.


text:
Нурислам Вәлиев: «Власҡа Рөстәм Хәмитов килгәндән алып республика ветерандарының хәле һиҙелерлек яҡшырҙы»
Власҡа Рөстәм Хәмитов килгәндән алып Башҡортостанда республика ветерандарының хәле һиҙелерлек яҡшырҙы. Был турала Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фронтҡа киткәндәр иҫтәлегенә ҡуйыласаҡ монументҡа нигеҙ ташы һалыу тантанаһында Өфө ветерандары советы рәйесе Нурислам Вәлиев белдерҙе.
— Власҡа Рөстәм Хәмитов килгәс, һуңғы арала ветерандарға мөнәсәбәт һиҙелерлек яҡшырҙы, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Нурислам Вәлиев. – Алға хәрәкәт күренде. Рөстәм Зәки улы баштан уҡ ветерандар эштәренең торошо, уларҙың йәшәйеше кеүек мәсьәләләрҙе күтәрҙе. Һуғыш ветерандары, Социалистик Хеҙмәт Геройҙары менән осрашты. Уны һәр ваҡыт ветерандарыбыҙҙың нимәгә мохтаж булыуы ҡыҙыҡһындырҙы.
Башҡортостан етәкселегенең ветерандарға күрһәткән ярҙамы өсөн Өфө ветерандары советы рәйесе Рөстәм Хәмитовҡа рәхмәтен белдерҙе.


text:
Зәм-зәм һыуы
Зәм-зә́м һыуы (ғәр. زمزم), Ғәрәбстандағы Мәккә ҡалаһында Ҡәғбә мәсете ишек алдындағы ҡойонан алынған һыу.
Зәм-зәмдең һыуы бер аҙ тоҙло, әскелтем. 17-се быуатта ҡойо өҫтөнә көмбәҙле бина һалынған. Хәҙер уны ҙурайтҡандар, зауыҡ менән биҙәгәндәр. Бина түбәһендәге тәпәнгә һыу ҡойонан электрик һурҙырғысы ярҙамында ҡыуҙырыла, шунан биналағы һемәктәргә ағып төшә. Хажиҙар, Ҡәғбәне тәүаф ҡылып, Сафа һәм Мәрүә тауҙары араһын ете тапҡыр урағандан һуң, ошо бинаға төшә. Мосолмандар зәм-зәм һыуын тәнгә лә, йәнгә лә шифалы икәнлеген белә. Уны һәр төрлө ауырыуҙан дауаланыу өсөн эсәләр. Сүлмәк һәм металл һауыттарға тултырып, тыуған илдәренә алып ҡайталар.
Йөкмәткеһе
Зәм-зәм һыуы барлыҡҡа килеү тураһында[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аллаһы тәғәлә Ибраһим пәйғәмбәрҙең нәҫеле бер Кәнғанда ғына ҡалмайынса, уға йыраҡ булған Ғәрәбстан тигән ерҙә лә урынлашыуын һәм шунда ысын дин таралыуын теләгән. Шуға күрә хәҙрәт Ибраһим ҡатыны хәҙрәти Һәжәрҙе алып, Ғәрәбстан еренә киткән. Был ваҡытта Исмәғил әле имсәк бала ғына булған. Ул хәҙрәти Һәжәрҙе ҡулындағы балаһы менән хәҙерге Мәккә урынында ҡалдырып,үҙе кире Кәнғанға ҡайтып киткән. Был ер таулы, ташлы, ҡомло булған. Бында кеше затынан бер кем дә булмаған. Хәҙрәти Һәжәргә бындай ерҙә яңғыҙы ҡалыу бик ауыр, бик күңелһеҙ булған.
Ни өсөн ҡойо «Зәм-Зәм» тип атала?[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ғәрәп лингвистикаһы күҙлегенән ҡарағанда, Зәм-зәм һүҙе зәмә һүҙенән алынған. Ул һүҙ «бәйләргә, ҡасмаҫҡа» тигәнде аңлата. Һәжәр ағып сыҡҡан һыуҙы быуып, әрәм итмәҫкә теләгән. Атама шулай килеп сыҡҡан. Ибн Ғәббәстең һөйләп ҡалдырыуынса, Мөхәммәт с.ғ.с. былай тип әйткән: «Сығанаҡ (һыу) Зәм — зәм тип атала, сөнки ваҡытында тирә-яғын быуып, Һәжәр уны ташып китеүҙән туҡтатҡан. Әгәр ҙә ул туҡтатмаған булһа, һыу ташып, тирә-яҡты баҫыр ине»
«Зәм-Зәм» һыуының шифаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ибн Ғәббәстең бәйән итеүе буйынса, пәйғәмбәребеҙ с.ғ.с. : " «ماء زمزم لما شرب له» " «Зәм-Зәм» һыуын нимә теләп эсә, шуның өсөн дауа таба " тип әйткән.(Әхмәт, Ибн Маджа).
Шулай уҡ Ғәббәс пәйғәмбәребеҙҙең ошо һүҙҙәрен дә еткергән:
«خير ماء على وجة الارض ماء زمزم فية طعام الطعم وشفاء السقم»
« Ер йөҙөндә иң яҡшы һыу- Зәм-Зәм һыуы. Ул бик тәмле һәм шифалы, бик күп ауырыуға дауа.».
Ғәйшә р.ғ.:
«كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يحمل ماء زمزم في الأداوي والقرب، وكان يصب على المرضى ويسقيهم Аллаһ илсеһе үҙе алып ҡайтып, ауырыған яҡындарын, туғандарын ошо һыуҙы эсерә, уларға бөркөй ине» тип әйтеп ҡалдырған (ат-Тирмизи, әл-Бохари).
Пәйғәмбәребеҙҙең яратҡан сәхәбәһе Әбү Зарр әл Ғифари бына нимәләр һөйләгән:
«لقد لبثت ثلاثين بين ليلة ويوم، ما كان لي طعام إلا ماء زمزم، فسمنت حتى تكسرت عكن بطني وما وجدت على كبدي سخفة جوع»
" Мин утыҙ көн һәм төн бер ни ашамай тик Зәм-Зәм һыуы ғына эстем. Һәм бер ҙә асығыу һиҙмәнем, киреһенсә һимереп киттем, хатта ҡорһағым барлыҡҡа килде. (Мөслим).
Зәм-Зәм һыуы менән Мәккәнән алыҫта йәшәп тә уны ҡулланырға була, сөнки ул бер ваҡытта ла боҙолмай. Борон- борондан беҙҙең хаж ҡылған ата - олатайҙарыбыҙ шулай иткән. Ул ваҡытта, транспорт булмаған саҡта, йәйәүләп Башҡортостанға алып ҡайтып туғандарын, яҡындарын дауалаған.
«Зәм-Зәм» һыуы медицина күҙлегенән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Али-заде, А. А. Замзам // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — 400 с. — (Золотой фонд исламской мысли). — 3000 экз. — ISBN 5-98443-025-8 (урыҫ.).


text:
Эдит Пиаф
Эди́т Пиа́ф (франц. Édith Piaf, ысын исеме Эди́т Джова́нна Гассио́н, Édith Giovanna Gassion; 1915, 19 декабрь, Париж — 1963, 10 октябрь, Грас, Франция) — француз йырсыһы һәм актрисаһы.
Йөкмәткеһе
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эдит Пиаф имештер Бельвилдә урам фонаре аҫтында тыуған, тиһәләр ҙә, был ысынбарлыҡҡа тура килеүе шикле[1]. Эдиттың әсәһе Лина Марса псевдонимы менән сығыш яһаған һәләтһеҙ генә актриса Анита Майяр була. Атаһы — урам акробаты Луи Гассион. Беренсе донъя һуғышы башында уҡ ул үҙ теләге менән һуғышҡа китә. Тәүге тапҡыр 1915 йылдың ахырында ғына ҡыҙын күреп китер өсөн ике көнлөк ял ала.
Ике йылдан Луи Гассион ҡатыны уны ташлап, ҡыҙын үҙенең ата-әсәһенә ҡалдырып киткәнен ишетә. Эдит ҡот осҡос шарттарҙа йәшәй. Әбейҙең ейәнсәренә ваҡыты етмәй, һәм үҙен борсомаһын өсөн ул балаға һөт урынына һыу ҡушылған шарап эсерә. Луи ҡыҙын Нормандияға, фәхешхана тотҡан үҙ әсәһе янына алып ҡайтып китә.
Шунан Эдиттың тома һуҡыр булыуы асыҡлана. Баҡһаң, тыуғас уҡ уның күҙенә кератит төшә башлай, әммә әсәһе яғынан өләсәһе быны күрмәгән дә ахыры. Бер өмөт тә ҡалмағас, өләсәһе Гассион һәм фәхешхана ҡыҙҙары Эдитты Лизьеға изге Терезаға алып китә. Бында тотош Франциянан йыл да меңдәрсә кеше ғибәҙәт ҡылырға килә торған була. 1921 йылдың 19 авгусында юлға сығалар, ә 1921 йылдың 25 авгусында Эдит күрә башлай. Был саҡ уға 6 йәш була. Тәүге күргән нәмә — пианино клавишалары була. Әммә күҙҙәренә ҡояш нуры ғына тулмай уның. Эдитҡа ғашиҡ булған бөйөк француз шағиры Жан Кокто уны «күҙҙәре асылған һуҡыр» тип атай.
Тиҙҙән яратҡан өләсәһе хәстәрлеге менән Эдит мәктәпкә китә, әммә ата-әсәләр балаларын фәхешханала йәшәгән ҡыҙ менән уҡытҡыһы килмәй. Ҡыҙға мәктәпте ҡалдырырға тура килә. Атаһы уны Парижға алып китә һәм урам майҙандарында акробатик номерҙар менән сығыш яһай, ә 9 йәшлек ҡыҙын йырлата. Эдит «Жуан-ле-Пен» кабареһына эшкә алынғансы урамда йырлап тамаҡ туйҙыра. 15 йәше тулғанда Эдит атай бер инәй башҡа һеңлеһе Симона менән таныша. Был ғаиләлә Симонанан башҡа ла ете бала була, бик ауыр йәшәйҙәр; әсәһе ҡыҙына 11 йәшенән аҡса килтерә башларға бойора. Эдит һеңлеһен үҙе янына ала, әммә был аталарына оҡшамай, һәм ҡыҙ өйҙән сығып китә[2].
Йәшлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1932 йылда Эдит магазин тотҡан Луи Дюпон (франц. Louis Dupont) менән таныша, бер йылдан 17 йәшлек Эдиттың Марсель (франц. Marcelle) исемле ҡыҙы тыуа. Мәгәр Луи ҡатынының күп ваҡытын эшкә бағышлауын яратмай һәм унан китергә ҡуша. Эдит риза булмай, улар айырылышалар. Башта ҡыҙы үҙе менән була, әммә бер эштән ҡайтҡас, баланы тапмай. Луи Дюпон ҡатынының кире ҡайтырына өмөт тотоп, баланы алып киткән була. Европала «испанка» ҡотора, Эдиттың ҡыҙы ауырып, хастаханаға эләгә. Уның янына йөрөй торғас, Эдит үҙе лә ауырып китә. Ул саҡта ауырыуҙы дауаларлыҡ дарыуҙар булмай. Һөҙөмтәлә Эдит һауыға, ә Марсель вафат була (1935). Ул Пиафтың берҙән-бер балаһы була.
1935 йылда, Эдитҡа егерме тулғанда, «Жернис» кабареһы (франц. le Gerny’s) хужаһы Луи Лепле (франц. Louis Leplée) Елисей яландарында күреп ҡала һәм үҙенең программаһында ҡатнашырға саҡыра. Ул Эдитты бик күп сәхнә серҙәренә, оҫталығына өйрәтә. Тап Лепле Эдитҡа Пиаф исеме ҡуша (Париж аргоһында «сыпсыҡ» тигәнде аңлата).
Урамдарҙа йыртыҡ туфли кейеп йырлай ине бит: «Сыпсыҡ кеүек тыуҙы, сыпсыҡ кеүек йәшәне, сыпсыҡ кеүек үлде». «Жерниста» афишаларҙа уның исеме «Кескәнтәй Пиаф» тип яҙыла, тәүге сығыштары уҡ уңыш яулай. 1936 йылдың 17 февралендә Эдит Пиаф «Медрано» циркында танылған йырсылар Морис Шевалье, Мистингетт, Мари Дюба менән рәттән ҙур концертта сығыш яһай. Радио-Ситиҙа ҡыҫҡа ғына йыры уға дан килтерә — тыңлаусылар шылтырата башлай, Кескенә Пиафтың тура эфирҙа яңынан сығыш яһауын талап итәләр[3].
Әммә бәхете асылып өлгөрмәй, яңы фажиғә: Луи Леплены башына атып үлтерәләр. Енәйәтте Эдит Пиафтан да күрәләр, сөнки уға әҙ генә аҡса васыят ителгән була. Гәзиттәр утҡа май һибеп ебәрәләр, кабареға йөрөүселәр Эдитҡа дошман кеүек ҡарай башлайҙар.
Яңынан уңыш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тиҙҙән Эдит шағир Раймон Ассо менән таныша, тап ул артабанғы тормошона бик ҙур үҙгәрештәр индерә. Донъяға «Бөйөк Эдит Пиаф» булып танылыуында уның йоғонтоһо баһалап бөткөһөҙ. Ул Эдитты һөнәренең нескәлектәренә генә түгел, тормошта кәрәк булған күп төрлө зауыҡҡа ла өйрәтә:уның ярҙамында ҡатын үҙ-үҙен тоторға, кейем һайларға һәм башҡа шундай нәзәкәтлектәргә өйрәнә.
Раймон Ассо «Пиаф стилен» барлыҡҡа килтерә, Эдиттың тауышын асырлыҡ йырҙар яҙа. «Минең легионерым» йырының көйөн Маргерит Монно яҙа, һуңғараҡ ул йырсының яҡын әхирәтенә лә әүерелә. Һуңғараҡ Пиаф Монно менән яңы йырҙар яҙа, улар араһында — «Бәләкәс Мари», «Янымда Иблис» һәм «Мөхәббәт гимны»[3].
Тап Раймон Ассо Эдиттың Париждың иң данлыҡлы «АВС» мюзик-холында сығыш яһауына өлгәшә. Бында сығыш яһау «оло диңгеҙгә» сығыу тип һанала. «Эдит Пиаф» исеме менән сығыш яһарға ла ул тәҡдим итә. «АВС» сәхнәһендәге сығышынан һуң пресса: «Кисә „АВС“ сәхнәһендә Францияның бөйөк йырсыһы донъяға килде» тип яҙа. Иҫ китмәле тауышы, драматик һәләткә эйә булыуы, эшһөйәрлеге һәм ныҡышлығы уны бейек күтәрә.
Икенсе донъя һуғышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Икенсе донъя һуғышы башланғас, йырсы Раймон Ассонан китә. Был ваҡытҡа ул данлыҡлы француз режиссёры Жан Кокто менән осраша, ул Эдитҡа үҙенең ҙур булмаған пьесаһында уйнарға тәҡдим итә. Пьеса уңыш яулай. Тәүге тапҡыр ул 1940 йылда ҡуйыла. Кинорежиссёр Жорж Лакомб уның буйынса фильм төшөрә. 1941 йылда «Сеналағы Монмартр» тигән фильм донъя күрә, унда Эдит төп ролде уйнай.
Икенсе донъя һуғышы ваҡытында Эдиттың ата-әсәһе вафат була. Германия менән һуғыш ваҡытында Пиаф француз хәрби әсирҙәре алдында сығыш яһап, концерттан һуң автографтар менән әсирлектән ҡасыр өсөн кәрәкле нәмәләр тапшыра. Быны яҡташтары бик юғары баһалай. Ул һәләк булған яугирҙәрҙең ғаиләләре өсөн дә концерттар ҡуя. Оккупация осоронда Эдит Пиаф немец офицерҙары һәм хәрби әсирҙәр менән «иҫтәлеккә» фотоға төшә. Парижда был фотоларҙы концлагерҙан ҡасҡан әсирҙәргә паспорт эшләргә файҙаланалар.
Триумф[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Эдит башлап йырлаусыларҙан — Ив Монтанға, «Компаньон де ла Шансон» ансамбленә, Эдди Константенға, Шарль Азнавурға һәм башҡа талант эйәләренә юл асыусы була.
Һуғыштан һуңғы йылдар уның иҫ китмәле уңыш йылдары була. Уны Париждың ярлы урамдарында ла, нәзәкәтле сәнғәт белгестәре лә, эшселәр ҙә, Англияның буласаҡ королеваһы ла яратып тыңлай. Был осорҙа ул Алжирҙан килгән данлыҡлы боксер 33 йәшлек Марсель Сердан менән таныша. 1949 йылдың октябрендә Сердан Нью-Йорктан гастролдә йөрөп ятҡан Пиаф янына оса[3]. Самолёт Атлантик океан өҫтөндә Азор утрауҙары янында емерелә, һәм Сердан һәләк була. Пиаф ауыр депрессияға бирелә һәм морфий менән йыуана башлай.
1950 йылда «Плейель» залында йырлап, яңы ҙур уңышҡа өлгәшә.
Халыҡтың яратып тыңлауына ҡарамаҫтан йыр менән генә йәшәгән ҡатын яңғыҙлыҡҡа дусар була. Эдит быны үҙе лә яҡшы аңлай.
37 йәшендә Пиаф яңынан ғашиҡ була һәм хатта шағир һәм йырсы Жак Пилсҡа кейәүгә лә сыға, әммә йәнә айырыла.
1952 йылда Эдит рәттән ике тапҡыр автокатастрофаға осрай. Икеһендә лә ул Шарль Азнавур менән була. Һынған ерҙәре һыҙлауынан ҡотолдорор өсөн уға морфий ҡаҙайҙар һәм йырсы йәнә наркотиктарға өйрәнеп китә.
1954 йылда Эдит Пиаф «Әгәр миңә Версаль тураһында һөйләһәләр» тигән фильмда Жан Маре менән бергә төшә.
Һуңғы йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1958 йылда Эдит «Олимпия» концерт залында сығыштар яһай башлай. Халыҡ уның концерттарына ябырылып йөрөй. Америка буйлап 11 айлыҡ турне, йәнә «Олимпия», Франция буйлап турне. Туҡтауһыҙ көсөргәнешле сығыштар, сәфәрҙәр уның һаулығын ҡаҡшата. 1961 йылда, 46 йәшендә Эдит Пиаф үлемесле ауырыуға дусар булғанын белә.
Мәгәр 47 йәшендә Пиаф яңынан ғашиҡ була: 27 йәшлек грек егете Теоны ул сәхнәгә сығарып, Сагапо тигән псевдоним бирә (грекса «һине шундай ныҡ яратам»). Тео тик грек сиркәүендә генә никахланырға теләй, шуның өсөн Пиаф хатта рим католиклығынан сығып, православиеға күсә. Ғүмеренең ахырына тиклем уның менән йәшәй. Сагапо Пиафтан ете йыл ҡалып, авиакатастрофала һәоәк була.
1962 йылдың 25 сентябрендә «Иң оҙон көн» фильмының премьераһы айҡанлы Эдит Эйфелевой башняһына күтәрелеп йырлай. Бар Париж уны һоҡланып тыңлай.
1963 йылдың 18 мартында Пиаф һуңғы тапҡыр концерт бирә. Зал аяғүрә баҫып биш минут буйы алҡышлай.
1963 йылдың 10 октябрендә Эдит Пиаф баҡыйлыҡҡа күсә. Грасс ҡалаһынан уның кәүҙәһен йәшерен рәүештә Парижға килтерәләр һәм 11 октябрҙә генә рәсми рәүештә вафатын хәбәр итәләр (шуның өсөн датаны бутап яҙып ҡуйғылайҙар. Шул уҡ көндө, 1963 йылдың 11 октябрендә Пиафтың дуҫы Жан Кокто ла вафат булып ҡала. Пиафтың үлемен кисерә алмаған тигән фекерҙәр ҙә ишетелеп ҡала.
Пер-Лашез зыяратындағы йыназаға 40 меңдән ашыу кеше йыйыла; ҡәберҙе сәскәләргә күмәләр — кешеләр хатта сәскәләрҙе тапап йөрөргә мәжбүр булалар.
Эдит Пиафҡа һәйкәл Париждағы Пиаф (Place Edith Piaf) майҙанында ҡуйылған .
Ғүмеренең һуңғы йылдарында Эдит Пиаф «Минең тормошом» тигән китап яҙа.
Фильмография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1936 — / La garçonne
- 1941 — Монмартр на Сене / Montmartre-sur-Seine
- 1945 — Звезда без света / Etoile sans lumière
- 1947 — Девять парней, одно сердце / Neuf garçons, un coeur
- 1950 — Париж всегда поет /Paris chante toujours
- 1954 — Если мне расскажут о Версале / Si Versailles m'était conté
- 1954 — Французский канкан French cancan
- 1959 — Любовники завтрашнего дня / Les amants de demain
Йырҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фильмдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Edith Piaf
- ↑ Энциклопедия Кирилла и Мефодия
- ↑ 3,0 3,1 3,2 «Эдит Пиаф» // Д. К. Самин «100 великих вокалистов»: М.: Вече; 2004, ISBN 5-94538-307-4
Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Автобиографиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Édith Piaf, Au bal de la chance, Archipoche, 2007, 224 p. (présentation en ligne)
- Édith Piaf, Ma vie. Union générale d'éditions, Paris, 1963.
- Édith Piaf, Mon amour bleu, Grasset et Fasquelle, 2011.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Симона Берто. «Эдит Пиаф», Paris,Laffont, 1969 /Москва, «Искусство»,1991, 320 стр. (Воспоминания Момоны — подруги юности Эдит Пиаф).
- Édith Piaf, by Édith Piaf and Simone Berteaut, published January 1982; ISBN 2-904106-01-4
- The Wheel of Fortune: The Autobiography of Édith Piaf by Édith Piaf (originally written in 1958, 5 years before her death), Peter Owen Publishers; ISBN 0-7206-1228-4
- Berteaut Simone Au bal de la chance / Robert Laffont — 1965 (translation). — Paris: Penguin, 1958. — ISBN 978-0140036695. memoirs, written by stepsister
- The Piaf Legend, by David Bret, Robson Books,1988.
- Piaf: A Passionate Life, by David Bret, Robson Books, 1998, revised JR Books, 2007
- "The Sparrow — Edith Piaf, " chapter in Singers & The Song (pp. 23–43), by Gene Lees, Oxford University Press, 1987, insightful critique of Piaf’s biography and music.
- Marlene, My Friend, by David Bret, Robson Books, 1993. Dietrich dedicates a whole chapter to her friendship with Piaf.
- Oh! Père Lachaise, by Jim Yates, Édition d’Amèlie 2007, ISBN 978-0-9555836-0-5. Piaf and Oscar Wilde meet in a pink-tinted Parisian Purgatory.
- No Regrets: The Life of Edith Piaf, by Carolyn Burke, Alfred A. Knopf 2011, ISBN 978-0-307-26801-3. An in-depth and insightful look at Piaf’s life.
- Denise Gassion et Robert Morcet, Édith Piaf secrète et publique, Ergo press, Issy-les-Moulineaux, 1988
- Bernard Marchois, Édith Piaf, TF1 Éditions, Paris, 1995
- Jacqueline Cartier, Hugues Vassal, Édith et Thérèse, la Sainte et la Pécheresse, Éditions Anne Carrière, Paris, 1999
- Marcel Cerdan jr., Édith Piaf et moi, Éditions Flammarion, Paris, 2000
- Édith Piaf et Marcel Cerdan, Moi pour toi - Lettres d'amour, Le Cherche Midi Éditeur, Paris, 2002
- Ginou Richer, Mon amie Édith Piaf, Instantané Éditions, Paris, 2004
- Pierre Hiégel, Édith Piaf, Éditions de l'Heure, Monaco, 1962.
- Simone Berteaut, Piaf, récit, Robert Laffont, Paris, 1969 (réédition 1993), 462 pages.
- Auguste Le Breton, La Môme Piaf, roman biographique, Hachette, 1980. D'après les souvenirs de Ginou Richer.
- William Laurent, Édith Piaf, F. Loucrani, Collection Numéro 1, Paris, 1983, 114 pages.
- Margaret Crosland, Piaf, Éditions Hodder and Stoughton, Londres, 1985, 240 pages.
- David Bret, The Piaf legend, Robson Books, Londres, 1988, 188 pages.
- Marc et Danielle Bonel, Édith Piaf, le temps d'une vie, Éditions de Fallois, coll. « Documents », 8 septembre 1993, 344 p. (ISBN 2877061892 et 978-2-87706-189-6).
- Dominique Grimault et Patrick Mahé, Piaf-Cerdan : un hymne à l'amour, 1946-1949, Éditions de la Seine, Paris, 1993.
- Louis Valentin, Piaf, Plon, Paris, 1993.
- André Larue, Édith Piaf, l'amour toujours, Éditions Michel Lafon, Paris, 1993, 119 pages.
- Jean Noli, Piaf secrète, Éditions L'Archipel, Paris, 1993, 218 pages (rééd. 2003).
- Pierre Duclos et Georges Martin, Piaf, Éditions du Seuil, 1995 (réédition), 544 pages (ISBN 2-0202-3916-7).
- Sophie Troubac, Édith Piaf, l'hymne à l'amour, Éditions Sauret, Monaco, 1995, 237 pages.
- Frédéric Perroud, Marcel Cerdan-Édith Piaf : le bel amour, Éditions Acropole, Paris, 1999, 166 pages.
- Stan Cuesta (préface de François Hadji-Lazaro), Édith Piaf, Éditions J'ai lu/Librio Musique no 384, Paris, 2000 (ISBN 2-2903-0639-8).
- François Levy, Passion Édith Piaf la môme de Paris, Éditions Textuel, Paris, 2003, 192 pages.
- Jean-Dominique Brierre, Édith Piaf : « Sans amour on n'est rien du tout », Éditions Hors collection, Paris, 2003, 167 pages.
- David Lelait-Helo, Sur un air de Piaf, Payot, Paris, 2003, 331 pages.
- Marcel Cerdan Jr., Piaf et moi, Flammarion, France, 2000, 321 pages.
- Emmanuel Bonini, Piaf, la vérité, Pygmalion, 2008, 420 pages.
- Frédéric Quinonero, Édith Piaf, le temps d'illuminer, préface de Fred Mella, Éditions Didier Carpentier, 2008, 256 pages.
- Gilles Durieux, Anthony Berrot, et Jean-Paul Mazillie, Piaf, de la Môme à Édith : documents inédits, Le Cherche Midi, Paris, 2010.
- Robert Belleret Piaf, un mythe français biographie, Fayard, 2013, 800 pages
- Bernard Lonjon, Piaf-Cocteau, la môme et le poète, L'Archipel, 2013, 210 pages.
- Bernard Lonjon, Édith et ses hommes, Éditions du moment, 2015, 292 pages.
- Robert Belleret, Édith Piaf, Vivre pour chanter, livre-objet, Gründ, 2015.
- L'Homme à la moto, le chef-d'œuvre de Piaf par Stan Cuesta, Éditions Scali, Collection « L'authentique histoire de la chanson » (illustrée), Paris, 2007 (ISBN 2-3501-2126-7)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Викиһаҡлағыста Эдит Пиаф темаһы буйынса медиафайлдар бар
- Эдит Пиаф (инг.) Internet Movie Database сайтында
- Эдит Пиаф йырҙары Яндекс.Музыкала


text:
Силәбелә 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт атлылары хөрмәтенә мемориал асылдыФото: «Уралым» гәзите
Силәбелә 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт атлылары хөрмәтенә мемориал асылды
Силәбелә 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт атлылары хөрмәтенә мемориал асылдыФото: «Уралым» гәзите
ӨФӨ, 2016 йыл, 14 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Силәбелә яңы иҫтәлекле урын — башҡорт атлыларына һәйкәл барлыҡҡа килде. Мемориалды асыу тантанаһы Силәбенең 280 йыллығын байрам итеү сиктәрендә ойошторолдо, тип хәбәр итте «Уралым» өлкә гәзите хәбәрсеһе Нурия Ихсанова. Һәйкәл 1812 йылғы Ватан һуғышы һәм рус армияһының 1813-1814 йылдарҙағы сит ил походтарының легендар яугирҙәренә арналған. Тарихи хроникаға ярашлы, туғыҙ башҡорт һәм бер мишәр, дүрт Ырымбур казак полктарын ойошторғанда хәҙерге Силәбе өлкәһе биләмәһенән кеше һәм матди ресурстар файҙаланыла. Һәйкәлдәге яҙыу ошо хаҡта һөйләй.
Проект Силәбе өлкәһе губернаторы Борис Дубровский һәм Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллеге ярҙамында тормошҡа ашырылған. Һәйкәлде төҙөүҙә һәм ҡуйыуҙа Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты, урындағы «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы, «Соцгород» йәмәғәт хәрәкәте, «Люди долга» йәмәғәт берләшмәһе финанс яҡтан ярҙам күрһәткән.
Сарала Башҡортостандың «Любизар» хәрби-тарихи клубы ағзалары сығыш яһаны. Проектты ойоштороусылар әйтеүенсә, мемориалдың тышҡы йөҙө үҙгәртелә. 1812 йылғы Ватан һуғышы һәм рус армияһының 1813-1814 йылдарҙағы сит ил походтары яугирҙәре темаһын художестволы яҡтан кәүҙәләндереү проектына конкурс иғлан итеү күҙаллана.
1812 йылғы Ватан һуғышы яугирҙәре иҫтәлегенә һәйкәлдәр Лейпциг һәм Дрезден (Германия), Петровское (Украина), Сибай (Башҡортостан) ҡалаларында ҡуйылған.


text:
Өфөлә халыҡ-ара ислам конференцияһы үтәсәк
«XXI быуаттың мәғариф киңлегендә ислам идеалдары һәм ҡиммәттәре» IV халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы Өфөлә үтәсәк. Сараны Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының Рәсәй ислам университеты һәм М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты ойоштора.
Конференция эше алты секция сиктәрендә уҙғарыласаҡ, унда ҡатнашыусылар «Исламдың фәлсәфәүи идеалдары һәм ҡиммәттәре», «Исламдың социаль идеалдары һәм ҡиммәттәре», «Исламдың ғаилә-көнкүреш ҡиммәттәре һәм балалар тәрбиәләү», «Ислам педагогикаһының хоҡуҡи идеалдары», «Фән һәм ислам», «Толерантлыҡ – гуманистик педагогика нигеҙе» темаларын тикшерәсәк.
Конференция сиктәрендә шулай уҡ «Дәүләт-конфессия-ара мөнәсәбәттәр» һәм «XXI быуатта йәштәр һәм дин» темаларына түңәрәк өҫтәлдәр планлаштырылған.
Конференция 22 сентябрҙә асыласаҡ.


text:
Өфөлә ауыл хужалығы йәрминкәләре миҙгеле башлана
25-26 августа «Аҡбуҙат» ипподромы алдындағы асыҡ майҙанда йола буйынса «Баллы Башҡортостан» исемле умартасылыҡ продукттары йәрминкәһе үтә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Өфөнөң ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы урынбаҫары Зөлфиә Ишбулатова хәбәр итте.
1 сентябрь, Белем көнөндә ҡалала – Серго Орджоникидзе исемендәге майҙанда һәм «Пушкинский» сауҙа-сервис комплексы алдында йәнә ике бал йәрминкәһе үтә. Орджоникидзе районында саралар ике көн дауам итәсәк.
Йәшелсә йәрминкәләре Өфөлә 15 сентябрҙә башланып, һыуыҡтар төшкәнсе дауам итәсәк. Ноябрҙә һауа шарттары айҡанлы сауҙа итеү туҡтатылыр, моғайын. Йылдың һуңғы айында ауыл хужалығы етештереүселәре баш ҡалаға һатыу өсөн ит алып киләсәк.