text:
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙ талантлы йәштәрҙе йәлеп итеүсе төбәккә әүерелһен өсөн тырышабыҙ»Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙ талантлы йәштәрҙе йәлеп итеүсе төбәккә әүерелһен өсөн тырышабыҙ»
Рөстәм Хәмитов: «Республикабыҙ талантлы йәштәрҙе йәлеп итеүсе төбәккә әүерелһен өсөн тырышабыҙ»Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
25 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов БРИКС илдәрендәге хеҙмәт һәм мәшғүллек министрҙарының тәүге осрашыуы сиктәрендә Рәсәй Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы ойошторған йәштәрҙең мәшғүллеге һәм социаль партнерлыҡты үҫтереү мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдең сәләмләү сессияһында сығыш яһаны.
Бөгөн йәштәр эшкә урынлашыу мәсьәләләрендә етди ҡыйынлыҡтар кисерә, тип билдәләне республика Башлығы. Университетты тамамлаусылар хеҙмәт баҙарында ҙур һорау менән файҙаланмай. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, бының сәбәбе – эш биреүсенең йәш белгестәргә ҡарата мөнәсәбәте, йәштәрҙең хеҙмәт баҙарындағы хәлде белмәүе һәм күпселек йәштәр өсөн һөҙөмтәле хеҙмәттең абруйы кәмеүе.
– 2025 йылға йәштәрҙең 80 проценты юғары белемле буласаҡ, тип иҫәпләп сығарылған. 20 проценты ғына университет тамамламаясаҡ, – тине төбәк етәксеһе. – Хеҙмәт баҙарында иһә 80 проценттан ашыуын эшсе һөнәрҙәр тәшкил итә.
Ошо проблеманы хәл итеү өсөн республикала кадрҙар әҙерләүҙә дуаль принцип – белем биреү процесын реаль производство менән берләштереү ғәмәлгә ашырыла.
– Күп функциялы ғәмәли квалификация үҙәктәре лә уңышлы эшләй, – тип хәбәр итте Рөстәм Хәмитов. – Колледж тамамлаусыларҙың хеҙмәт баҙарында конкурентлыҡ һәләтен күтәреү өсөн ваҡытлыса эшкә урынлаштырабыҙ. Һуңғы биш йылда ошо программа буйынса 4 меңгә яҡын уҡыу йортон тамамлаусы эшкә урынлаша алды. Ваҡытлыса эшләү осоронда 18-ҙән 20 йәшкә тиклемге эшһеҙҙәр мөһим эшсе һөнәрҙәре буйынса хеҙмәт күнекмәләрен үҙләштерә.


c: text/html

text:
Өфөлә инвалид балаларҙы дистанцион уҡытыу үҙәге асыласаҡ
— Быйылдан башлап 300-ҙән ашыу бала дистанцион уҡытыла башланасаҡ, — тине, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Ғаиләне, әсәлекте, атайлыҡты һәм балалыҡты һаҡлау буйынса ведомство-ара совет ултырышында сығыш яһап, БР мәғариф министры Зиннәт Аллаяров. – Сәләмәтлектәре арҡаһында белем биреү учреждениеһына йөрөй алмаған һәм өйҙә уҡытыуға мохтаж булған балалар компьютер технологиялары һәм интернет селтәре ярҙамында дистанцион уҡытыу үҙәгендә белем аласаҡ.
Был маҡсаттарға средстволар федераль һәм республика бюджеттарынан бүленә.
Башҡортостанда дистанцион үҙәк Өфөнөң VI төр 13-сө махсус (коррекцион) дөйөм белем биреү мәктәп-интернаты базаһында асыласаҡ.
Әммә, министр айырып билдәләүенсә, инвалид балалар менән эшләү өлкәһендә ҡайһы бер проблемалар ҙа бар. Был төрлө кластар өсөн ҡайһы бер предметтар буйынса кәрәкле әсбаптар булмауы, билдәле бер категориялы балалар менән эшләү өсөн квалификациялы педагогик кадрҙар етешмәүе, инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыу, сөнки хәҙерге хеҙмәт баҙарында улар конкуренцияға һәләтле түгел.
Дөйөм алғанда, инвалид балаларҙы дистанцион уҡытыуҙы ойоштороу уларға белем ресурстарына үтә алыуын тәьмин итергә, үҫештә артта ҡалған балалар тәрбиәләүсе ғаиләләргә ярҙам күрһәтергә, мөмкинлектәре сикләнгән балаларға сифатлы белем алырға, уларҙың артабан һөнәр алыу мөмкинлектәрен киңәйтергә, эҙемтә булараҡ – уларҙың уңышлы социалләшеүенә булышлыҡ итәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә уникаль нанотехнология производствоһы асыласаҡ
Кесе йома, 16 декабрҙә, Өфөлә «ЕСМ» компанияһының электрохимия станоктары инновация производствоһын асыу тантанаһы үткәрелә. Был проект — иҡтисадты модернизациялауҙың, фәнни эшкәртмәләрҙе коммерциалаштырыуҙың һәм ватан фәне һәм техникаһының донъя кимәлендә конкуренцияға һәләтлелеген күрһәтеүҙең сағыу өлгөһө.
Наноструктуралы материалдарҙан деталдәрҙе юғары аныҡлыҡта әҙерләү өсөн станоктар етештереү буйынса «ЕСМ» проект компанияһын ойоштороусылар булып «Роснано» корпорацияһы, «Титан ЕСМ» предприятиеһы коллективы һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты, шулай уҡ РВТ-Инвест тора. Проекттың дөйөм бюджеты 285 миллион һум тәшкил итә, «Роснано» инвестициялары – 120 миллион һум.
Шуны ла әйтергә кәрәк, Рәсәй иҡтисадын модернизациялау һәм технологик үҫтереү буйынса комиссия ултырышында РФ Президенты Дмитрий Медведев, Рәсәй иҡтисадын модернизациялауҙың төп проблемаларының береһе булып уйлап табыусанлыҡты килем алыу күнекмәләре менән ҡуша белмәү тора, тип белдерҙе һәм ижади потенциалды заманса эшкәртмәләргә бизнес-ҡараш менән берләштерергә саҡырҙы.
Предприятиены асыу түбәндәге адрес буйынса үткәрелә: Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 39, 4-се корпус. Программала — предприятие буйлап экскурсия, ЕСМ етәкселәре менән интервью, телекүпер буйынса «Роснано»ның генераль директоры Анатолий Чубайс менән бәйләнеш урынлаштырыу һәм предприятиены рәсми асыу, матбуғат конференцияһы.


text:
Фото:
Дания Башҡортостанға энергияны һаҡлау өлкәһендә хеҙмәттәшлек тәҡдим итте
Фото:
Дания Башҡортостан менән энергияны һаҡлау өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеүгә әҙер. Мөмкин булған партнерлыҡ йүнәлештәрен республика Президенты Рөстәм Хәмитов менән Дания Короллегенең Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш һәм Тулы хоҡуҡлы илсеһе Том Рисдаль Йенсен 27 ғинуарҙа үткән осрашыуҙа тикшерҙе.
Дипломаттың һүҙҙәренә ҡарағанда, Данияның энергия һөҙөмтәлелеге өлкәһендә 40 йыллыҡ эш тәжрибәһе тупланған, дат компаниялары уны Башҡортостан менән уртаҡлашырға әҙер.
— Бында электр энергияһын, йылылыҡты, һыуҙы һәм энергия ресурстарының башҡа төрҙәрен һөҙөмтәле файҙаланыу тураһында һүҙ бара, — тип аңлатты ул. – Шулай уҡ беҙ энергияны иҫәпкә алыуҙың юғары технологик приборҙарын тәҡдим итә алабыҙ.
Йенсен әфәнде, Данияның ҙур «Данфосс» компанияһының Рәсәйҙә үҙ производство линиялары бар ҙа инде, һәм бөгөн уның белгестәре Башҡортостанда ошондай уҡ производстволар асыу буйынса перспективалы проекттар эшләргә әҙер, тип билдәләне.
— Осрашыу йомғаҡтары буйынса, бер айҙан беҙҙең илселек һәм Дания компаниялары вәкилдәре хеҙмәттәшлек буйынса тәғәйен килешеүҙәр төҙөү өсөн республикаға тағы ла киләсәк, тип килештек, — тине илсе.


text:
Өфөлә ауырыу балаларға ярҙамға хәйриә концерты үткәрелә Фото: Олег Яровиков
Өфөлә ауырыу балаларға ярҙамға хәйриә концерты үткәрелә
Өфөлә ауырыу балаларға ярҙамға хәйриә концерты үткәрелә Фото: Олег Яровиков
5 декабрҙә Башҡорт дәүләт филармонияһында Ҙур театр йондоҙҙары Алина Яровая (сопрано), Василий Ладюк (баритон), Петр Дмитриев (фортепиано) һәм джаз музыкаһы оҫталары — A'cappella ExpreSSS төркөмө һәм Олег Кирәев (саксофон) ҡатнашлығында хәйриә концерты үткәрелә.
«Классика һәм джаз» концертын «Мәрхәмәт» хәйриә фонды ойоштора.
«Башинформ» агентлығында үткән матбуғат конференцияһында проектты ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, 2 меңдән 8 мең һумға тиклем торған концертҡа билеттар бер аҙна эсендә һатылып бөттө. Сығыштан төшкән аҡсаларҙы «Мәрхәмәт» фонды ауыр сирле балаларҙы дауалауға йүнәлтәсәк. Фонд президенты Айгөл Гәрәева әйтеүенсә, «беренсе сиратта ярҙам Башҡортостандың өс бәләкәй кешеһенә күрһәтеләсәк. Һирәк генетик сир — тубероз склерозы менән яфаланыусы 12 йәшлек Артем Сәйетовҡа Америка клиникаһында тикшеренеү үтергә кәрәк; бер йәшлек Мәҙинә Солтанованы Екатеринбург клиникаһында операцияға көтәләр — ҡыҙыҡайҙың аңҡауы ярыҡ; антибиотиктарҙы артыҡ биреү арҡаһында һаңғырау булып ҡалған дүрт йәшлек Амалия Сәләхетдиноваға ике ишетеү аппараты кәрәк».
— Балаларға ярҙам итеү еңелдән түгел, ләкин быны кемдер эшләргә тейеш бит, — тине «Мәрхәмәт» фондының Попечителлек советы рәйесе Гөлшат Хәмитова.
Был фонд ойошторған дүртенсе мәрхәмәтлек концерты. 40-тан ашыу бала Рәсәй клиникаларында ҡиммәтле дауаланыу үтте.
«Беҙ йөрәк тауышына ҡолаҡ һалырға саҡырҙыҡ, концерттың исеме лә шунан – «Йөрәк тауышына ҡолаҡ һал», — тине Гөлшат Хәмитова
«Был уникаль концерт, бер көндә беҙ классиканы ла, джазды ла берләштерәсәкбеҙ, — тине билдәле джазмен, Башҡортостандың халыҡ артисы Олег Кирәев. — Музыканттар был хәйриә кисәһендә сығыш яһарға шатланып риза булды».
Концерт программаһына ярашлы ябыҡ аукцион планлаштырылған, унда 10 лот сығарыласаҡ. Аукциондан алынған бөтә аҡса «Йөрәк линияһы» программаһы буйынса балаларҙы дауалауға йүнәлтеләсәк.
Концерт 19 сәғәттә башлана.


text:
Республикала йәшелсәгә, еләк-емешкә, сырға һәм йомортҡаға хаҡтарҙың төшөүе күҙәтеләФото: Олег Яровиков
Республикала йәшелсәгә, еләк-емешкә, сырға һәм йомортҡаға хаҡтарҙың төшөүе күҙәтелә
Республикала йәшелсәгә, еләк-емешкә, сырға һәм йомортҡаға хаҡтарҙың төшөүе күҙәтеләФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Март айынан Башҡортостанда йәшелсәгә, еләк-емешкә һәм ҡайһы бер һөт аҙыҡтарына хаҡтарҙың төшөүе теркәлгән. Республиканың Сауҙа һәм ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты һуңғы дүрт аҙна дауамында хаҡтарҙың артыу динамикаһы кәмей башлауын билдәләй. Шул рәүешле хаҡтар тотороҡлана бара. Ғинуарҙа аҙыҡ-түлеккә ҡулланыусылар хаҡтары индексы 104,5 процент булһа, март йомғаҡтары буйынса алдағы айға ҡарата 101,7 процент тәшкил иткән.
Ведомство мәғлүмәттәре буйынса, үткән айҙан ҡыярға хаҡтар 20 процентҡа, томаттарға ете процентҡа төшкән, татлы борос — өс процентҡа, картуф бер процентҡа арзанайған. Һумдың нығыныуы еләк-емештәргә хаҡтарҙың кәмеүенә лә йоғонто яһаны. Мартта банан, виноград һәм әфлисунға хаҡтар өс процентҡа, алмаға ике процентҡа төштө. Һуңғы айҙа шәкәргә хаҡтың 1,6 процентҡа кәмеүе билдәләнә.
Йыл башынан һөт аҙыҡтарына хаҡтың артыуы күҙәтелә, айырыуса ҡаты сыр ҡиммәтләнгән. Әммә һуңғы айҙа хаҡтар ике процентҡа кәмей башлаған. Эремсек 6,7 процентҡа, һөт — биш, кефир — 1,6, аҡ май бер процентҡа артҡан.
Дәүләт комитеты белгестәре билдәләүенсә, ҡарабойҙайға бәйле хәл тотороҡланды. 13 апрелгә ҡарата ҡарабойҙай ярмаһына ҡулланыусылар хаҡтары буйынса Башҡортостан Волга буйы федераль округының 14 төбәге араһында 13-сө урынды биләй (иң ҡиммәтлеһенән иң арзанына тәртибендә).
Шуның менән бергә һыйыр итенә хаҡтарҙың күтәрелеүе күҙәтелә. Беренсе кварталда ул туғыҙ процентҡа артҡан. Сусҡа ите — өс, йылҡы ите — 19, һарыҡ ите 12 процентҡа ҡиммәтләнгән. Тауыҡ итенең — 1,5, йомортҡаның өс процентҡа арзанайыуы билдәләнә.
Йыл башынан балыҡҡа хаҡтар артты. Туңдырылған балыҡ — 12, ыҫланғаны өс процентҡа, тоҙло балыҡ 12,5 процентҡа ҡыйбатланған. Мартта республика баҙарын сифатлы һәм ҡиммәт булмаған балыҡ продукцияһы менән тәьмин итеү маҡсатында «Балыҡ һәм диңгеҙ аҙыҡтары» темаһына сауҙа-һатып алыу конференцияһы ойошторолдо.


text:
Һағыҙ
Ҡара һағыҙ — ҡайын туҙынан ҡайнатылған сәйнәгес. Һағыҙҙы йоторға ярамай. Башҡа төр һағыҙҙар ҙа бар, уларҙы сәйнәй торған нигеҙгә төрлө тәмләткес ҡушылмалар өҫтәп яһайҙар. Һағыҙҙы каучук, резина, төрлө ыҫмалаларҙан эшләргә мөмкин. Һағыҙҙы стоматологтар ауыҙ эсен таҙартыу һәм сәйнәү мускулатураһын көсәйтеү өсөн тәҡдим итәләр. Һағыҙ сәйнәгәндә ауыҙ һуты (шайыҡсаһы) бүленеп сыға, шуға күрә уны ашағандан һуң сәйнәргә кәрәк.
Йөкмәткеһе
Ҡайын туҙынан һағыҙ әҙерләү тәртибе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1-се ысул[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡәҙимге ҙур бер йомғаҡ һағыҙ ҡайнатыу өсөн ике-өс тоҡ ҡайын ҡатуҙы кәрәк. Уны урманға барып йәки берәй төҙөлөш барған урында бысылған ҡайын ағасынан йыйып алырға мөмкин. Ҡайын туҙын ҡағыҙҙай йоҡа ғына итеп һыҙырып алырға. Уны көнө буйы ла һыҙырырға тура килә. Туҙҙарҙы ҡаймаҡ һөртөп, суйынға тыңҡыслап һалырға. Ҡаймаҡ иҫке түгел, ә яңы ғына айыртылған булһын.
Ут сыҡмаһын өсөн һағыҙҙы йылға буйында ҡайнаталар. Суйынды таба менән ябып, өстағанға ултыртып, усаҡҡа ҡуяһың. Ул ҡыҙғас, эсендә сажлап эреүсе туҙҙы уҡлау кеүегерәк йоморо таяҡ менән һаҡ ҡына болғатырға. Эрегән туҙ усаҡҡа сәсрәмәһен. Суйын ныҡ ҡыҙһа, йыш болғатып торорға тура киләсәк. Таяҡты бысратмау мөһим, сөнки ҡом-фәлән йәбешһә, һағыҙҙың сифаты юғала. Таяҡты таҙа сепрәккә һалып тороу фарыз.
Суйын эсендәге иҙмәне мөмкин тиклем йышыраҡ болғатып, туҙҙары һағыҙға эйләнеп эреп бөткәс, уға таҙа һалҡын һыу ҡойоп, күләгәгә ултыртырға. Һыуынғас, ҡулды ҡаймаҡлап, суйын эсендәге һағыҙҙы һыпырып йыйып йомғаҡлап, еүеш сепрәккә төрөп һалаһың. Һағыҙ әҙер. Усаҡты яҡшылап һүндергәс, эш тә тамам.
2-се ысул[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бысылған ҡайын өйөмөнән таҙа ғына итеп ос яғынаныраҡ туҙын һыҙырып алалар, ҡайтыу менән тетәләр. Нәҙек кенә иң өҫкө ҡатлам да бармай, аҫҡы һары ҡаты ҡатламы ла алынмай. Туҙҙы туҡмас һымаҡ булғансы тетәһең. Унан суйынға тыңҡыслап тултырып өҫтөн таба менән ябаһың, туҙға ут тоҡанмаһын өсөн ауыҙы ныҡлы ябылырға тейеш. Мунса мейесендә йә урамда ҡайнатыуы йәтешлерәк. Тандыр ғына ҡуҙҙа ҡайнатыла. Ярты сәғәттән уттан алып суйынды болғатырға кәрәк, бының өсөн алдан йыуып таҙа таяҡ әҙерләргә. Ут ҡыҙыулығына ҡарап туҙ иреп бөтә. Иреп бөткәс, эҫе сағында ярты йомғаҡтай май өҫтәп бер суйынға, тағы әҙгә генә утҡа ҡуйып алына.Ныҡ майлы булһа, сәйнәп булмай, тешкә йәбешә. Һыйыр майы алына. Уттан алғас, ҡатылығына ҡарап май өҫтәлә. Әҙер булғас,һыуыҡ һыуға һалып әүәләп алаһың, оҡшағанса рәүешкә килтереп ҡатыраһың.
Ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Еүеш сепрәккә терөлгән хуш еҫле ҡайын туҙы һағыҙын өҙөп алып ҡына сәйнәргә. Бындай һағыҙ таҙа. Һаулыҡҡа зыяны юк. Ул урттағы насар еҫте бөтөрә, теште таҙарта, нығыта, аппетитты аса. Теләһә ниндәй химик ҡатнашмаларҙан әҙерләнгән ашҡаҙанға зыянлы сит ил һағыҙҙарын файҙаланғансы, әсәй-оләсәйҙәребеҙҙең бай ижади фантазияһы нигеҙендә ҡайын туҙынан һағыҙ ҡайнатып сәйнәү, мең тапҡыр яҡшы буласаҡ.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ башҡорт медицина (урыҫ.)
- Һағыҙ ҡайнатыу сере тураһында Торатау гәзите, 17 декабрь 2013 й.
- [1]
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Флора Бикембәтова. Ырымбур өлкәһе. Киске Өфө.№16, 2007.


text:
Төбәктә сәнәғәт производствоһы индексы 106,8% тәшкил итте
Башҡортостан буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 2012 йылдың ғинуар-май айҙарында үткән йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 106,8 процент тәшкил итте. Республика статистиктары «файҙалы ҡаҙылма байлыҡтар сығарыу», «эшкәртеү производстволары», «электр энергияһы, газ һәм һыу етештереү һәм уларҙы бүлеү» кеүек эшмәкәрлек төрҙәрен анализлаған.
Иң юғары үҫеш эшкәртеү производстволарында күҙәтелә (8,8 процентҡа). Шул иҫәптән текстиль һәм теген производствоһы биш ай эсендә 22,2 процентҡа артҡан.
Шул уҡ ваҡытта күндән изделиелар етештереү, ағас эшкәртеү, кокс һәм нефть продукттарын етештереү өлкәләрендә кире динамика күҙәтелә.
Рәсәй Федерацияһы буйынса сәнәғәт производствоһы индексы 2011 йылдың ғинуар-май айҙарына 103,4 процент тәшкил итте. Волга буйы федераль округы төбәктәре буйынса был күрһәткес төрлөсә: Мордовия Республикаһында 99,1 процент булһа, Сыуашстанда ул 117,3 процентҡа етә.


text:
Сибайҙа авария хәлендәге торлаҡтан күсеүселәр 2016 йылдың аҙағынаса яңы фатирҙар аласаҡФото: Ксения Калинина
Сибайҙа авария хәлендәге торлаҡтан күсеүселәр 2016 йылдың аҙағынаса яңы фатирҙар аласаҡ
Сибайҙа авария хәлендәге торлаҡтан күсеүселәр 2016 йылдың аҙағынаса яңы фатирҙар аласаҡФото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Халыҡты иҫке торлаҡтан күсереү программаһын тормошҡа ашырыу йәһәтенән Сибайҙа авария хәлендәге торлаҡтан күсеүселәр йыл аҙағынаса яңы фатирҙар аласаҡ. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Сибай хакимиәтендә хәбәр иттеләр.
«Ағымдағы йылдың аҙағына тиклем өс төҙөлөүсе күп фатирлы йортта 24 торлаҡ алыу һәм унда авария фондынан 70 кешене күсереү планлаштырыла. Шулай итеп, быйыл иҫке торлаҡтан күсеүселәрҙең барыһы ла яңы фатирлы буласаҡ», — тип һөйләнеләр ҡала хакимиәтенең сәнәғәт, төҙөлөш, транспорт һәм элемтә бүлегендә.
2012 йылдың 1 ғинуарына Сибайҙа 87 күп фатирлы йорт авария хәлендә тип таныла. 2009-2016 йылдарҙа 47 күп фатирлы йорт төҙөлгән, 672 фатир һатып алынған, 1652 кеше күсерелгән. Халыҡты иҫке һәм авария хәлендәге торлаҡтан күсереү программаһын тормошҡа ашырыу барышында өс кимәлдәге ҡаҙнанан 1 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелгән.


text:
Төбәктә граждандарҙы яҡлау айлығы үтәсәк
Ағымдағы йылдың 4 сентябренән 4 октябренә тиклем Башҡортостанда граждандарҙы яҡлау айлығы үтәсәк, тип хәбәр иттеләр республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Сара халыҡты һәм республика территорияларын тыныс һәм һуғыш ваҡытында ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән һаҡлауға әҙерлекте арттырыу маҡсатында үткәрелә.
Ғәҙәттәгесә, айлыҡ барышында төрлө смотр-конкурстар, викториналар үткәреләсәк. Янғын һүндереүселәр, ҡотҡарыусылар, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ветерандары, шулай уҡ авария, стихиялы бәлә-ҡаҙа эҙемтәләрен бөтөрөүселәр республиканың предприятие һәм ойошма етәкселәре менән осрашыуҙар үткәрәсәк. Унда ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә үҙ-үҙеңде тотоу ҡағиҙәләре, үҙеңә һәм бер-береңә ярҙам итеү саралары тураһында һөйләйәсәктәр.


text:
Ҡаңлы
Ҡаңлы (ҡаңны) — башҡорт ҡәбиләһе.
Телдәре башҡорт теле төньяҡ-көнбайыш диалекттың түбәнге ағиҙел-ыҡ һәм танып һәм көньяҡ диалекттың дим һөйләштәренә ҡарай[1][2].
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡаңлы ҡәбиләһенең барлыҡҡа килеүен боронғо Туран халҡы менән бәйләйҙәр, улар актик һәм иртә урта быуаттарҙа Сырдаръя һәм Көньяҡ Урал араһындағы далаларҙа йәшәгән. Боронғо иран ижады ҡомартҡыларында («Авеста», «Хвадай-намаг» («Хоҙайнәмә»)), зороастрийҙар яҙмаларында («Денкард», «Бундахишн»), «Шаһнамә» поэмаһында туран һәм иран (арий) халыҡтары ҡан-ҡәрҙәш булыуҙары тураһында әйтә. Тәүге турандарҙың мифик ата-бабаһы Арийҙың ҡустыһы булған, был хәҙерге генетик тикшеренеүҙәр менән дә раҫлана[3].
Урта быуат ҡаңлылары «Сокровенное сказание»ла — канг-лин, Рәшит әт-Диндә — канлы, Абу-л-Ғазила — канкли, канглы тип телгә алына. Был этноним шулай уҡ ҡаҙаҡтар, ҡараҡалпаҡтар, ҡырғыҙҙар, ҡырым татарҙары, нуғайҙар һәм үзбәктәрҙең составында теркәлгән[4]. Ҡәбилә формалашыуына уларҙың ҡыпсаҡтар араһында йәшәүе йоғонто яһай. Тикшеренеүселәрҙең күбеһе, ҡаңлыларҙың берләшмәһе XI—XII быуаттарҙа Арал буйы далаларында бәшнәк-уғыҙ нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта «ҡаңлы» этнонимы бәшнәктең боронғо үҙатамаһы булған «ҡаңғар» менән яҡынлаша. Ҡаңлыларҙың этник формалашыуында шулай уҡ ҡыпсаҡтарҙың ҙур роле һыҙыҡ өҫтөнә алына, улар 1220 йылда монголдар тарафынан тар-мар ителгәндән һуң башлыса Ҡыпсаҡ далаһы (Дешт-и-Ҡыпсаҡ) халҡы составына ҡушыла. Икенсе гипотеза буйынса, ҡаңлылар Сырдаръяла Ҡаңгөй дәүләтен төҙөгән ҡаңгөйҙәрҙең этник вариҫтары булып тора[4].
Беҙҙең эраға тиклем I быуатта һундарҙың империяһы тарҡалыш кисерә башлай, был ҡаңлыларҙың дәүләте — Ҡаңғарҙың (Ҡаңгөйҙең; б.э.т. II — б.э.т. III бб.) көсәйеүенә килтерә. «Цянь Хань-шу» («Өлкән Хань династияһы тарихы») ҡытай хроникаһы хәбәр итеүенсә, Ҡаңгөй территорияһының әйләнәһе яҡынса 4000 км тәшкил иткән, ә халҡы 120000 ғаиләнән, 600000 кешенән; 120000 һанлы даими ғәскәрҙән торған[5]. Һундарҙың һәм усундәрҙең көсһөҙләнеүе, һәм артабан Ҡытайға буйһоноуы, Ҡанғар дәүләтенең күтәрелеүенә килтерә. Ҡытай яҙмаларына ярашлы, Ҡаңғарға биш күрше кенәзлек буйһонған: Сусйе, Фуму, Юни, Ги, Юегянь (Ургенч). Беҙҙең эраның II—III быуаттарында ҡаңлылар дәүләте тарҡалыш кисерә[6]. Бөйөк Төрки ҡағанаты осоронда ҡаңғарҙар нигеҙендә бәшнәк сәйәси берләшмәһе барлыҡҡа килә[7]. Уғыҙҙарҙан, ҡарлуҡтарҙан һәм ҡимаҡтарҙан еңелгәндән һуң, IX быуат аҙағында бәшнәктәрҙең күп өлөшө көнбайышҡа йүнәлә, бер өлөшө Яйыҡ далаларында ҡала һәм башҡорттар составына инә, ә башҡалары уғыҙ берләшмәһе составына керә[8].
Дешт-и-Ҡыпсаҡта ҡаңлылар һәм ҡыпсаҡтар бер үк ваҡытта союздаш, шул уҡ ваҡытта соперник ҡәбиләләр булалар. Ҡаңлы башҡорттары шәжәрәһе буйынса ырыуҙың ата-бабаһы Әтиктең (Ҡаңлы-бабаның) улы ҡыйыу һәм аҡыллы Балғаҙы була, бер ваҡыт Балғаҙы йәш булғанда, ә ҡаңлылар Тубыл башында Һынташ йылғаһында йәшәгән осорҙа, аҡһаҡалдар йыйылып Ҡыпсаҡты илбашы итеп иғлан итәләр. Әммә Ҡыпсаҡ «халыҡ теләгәнде эшләмәгән», һәм ҡаңлылар бөлгөнлөккә төшкәндәр, шул ваҡытта Балғаҙы үҙенең зирәклеген һәм көсөн күрһәтә, ә аҡһаҡалдар уны хан итеп ҡуяғас, Балғаҙы ырыуҙаштарын Асылыкүл буйҙарына алып китә[9].
Ҡаңлылар Асылыкүл менән Ҡандракүл буйында, Сәрмәсән йылғаһы бассейны, шулай уҡ Баҙы йылғаһының — үрге, Өҫән йылғаһының — урта, Ағиҙел йылғаһының түбәнге ағымында төпләнә, бында улар дыуан, йылан, йәлдәк, ҡаршын, ҡобау, мең һәм унлар ҡәбиләләре менән күрше була. Р. Ғ. Кузеев буйынса, көнбайыш Башҡортостанда ҡаңлылар боронғо башҡорт ҡәбиләләре менән ныҡ ҡатышалар, бының хаҡында ҡаңлылар араһында үҫәргән, бөрйән һәм юрматы ҡәбиләләренең тамғалары таралыуы дәлилләй. Шулай уҡ ҡаңлы һәм үҫәргән ҡәбиләләренең бер үк ҡошо — торна[9].
Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуынан һуң ҡәбиләнең аҫаба ерҙәре Ҡазан даруғаһының Ҡаңлы улусын тәшкил итә. 1672 йылда ҡаңлылар аҫабалыҡ хоҡуғын раҫлаусы батша грамотаһын алалар. Был документта улар биләгән ерҙәрҙең сиктәре күрһәтелгән — Ҡармасан йылғаһының һул яҡ яры буйлап инешенән тамағына тиклем, ике Пушияшты шишмәләренең тамағынан баштарына ҡәҙәр, Өҫән йылғаһының ике яры буйлап инешенә тиклем, Йылан улусына ҡәҙәр, унан Сарсаз йылғаһы тамағына тиклем, Баҙы йылғаһының инешенә ҡәҙәр, унан Йылан йылғаһына, унан Куваш йылғаһының башына тиклем, Йәлдәк улусына ҡәҙәр, Бөрө йылғаһы инешенән Борай урманына тиклем, Ҡармасан йылғаһының тамағына ҡәҙәр[10][11].
XVII быуат аҙағында ҡаңлы ҡәбиләһе түбәләргә бүленә. Был осорҙа Ҡаңлы улусынан Шәмшәҙе түбәһе[12]барлыҡҡа килә, аҙаҡ ул айырым улус булып китә. XVIII быуат уртаһында П. И. Рычков Ҡаңлы улусы составында 4 аймаҡты теркәй:
- актау‑ҡаңлы
- иҙел‑ҡаңлы
- йөрәктау‑ҡаңлы
- ҡыр‑ҡаңлы[13].
Ә. З. Әсфәндиәров буйынса XVIII—XIX быуат сығанаҡтарында түбәләр уларҙың башлыҡтары исемдәрен һәм гидроним (Актау күле) буйынса атала: Туҡбай, Балгаҙы, Актау, Үрмәкәй[11]. Улар барыһыла йәғни уларҙың улдары сығанаҡтар буйынса билдәле: Үрмәкәй Көнгилдин (Ҡыр-Ҡаңлы ауылынан, артабан ауыл һәм түбә атамалары Үрмәкәй тип үҙгәртелгән), Ырыҫҡол Балғаҙин (Ҡаңны-Төркәй ауылынан) һ.б. XIX быуат башында өс түбәнең — 217 мең, ә Туҡбай түбәһенең 10 мең дисәтинә ере булған[11]. XVIII быуат аҙағында — XIX быуатта ҡәбилә йәшәгән биләмә Бөрө, Бәләбәй һәм Өфө өйәҙҙәренә, идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 7-се (8-се, 9-сы), 10-сы (12-се, 13-сө) башҡорт кантондарына ҡарай[14].
Ҡаңлылар башҡорт ихтилалдарында әүҙем ҡатнаша. 1662—1664 йылдарҙағы ихтилал барышында, башҡа тораҡ пункттар менән бергә баш күтәреүселәр Архангельский ауылын яндыралар. Һуңыраҡ ошо урында, ҡаңлы ҡәбиләһенең аҫаба ерендә Бөрө ҡалаһына нигеҙ һалына. 1735—1740 йылдарҙағы ихтилалдары тоҡаныу алдынан Ҡаңлы улусының Балғаҙы (Ҡаңны-Төркәй) ауылында Ҡазан даруғаһы башҡорттарының йәшерен йыйыны була, бында Аҡай Күсемов, Солтанморат Дүскәев, Ғүмәр Туҡтаров һ.б. ҡатнаша. Ихтилал башланғас, 1735 йылдың 1 июлендә Килмәк Нурышев етәкселегендәге башҡорттарҙың 3-меңлек отряды Вологда драгун полкына һөжүм итә, был алышта Ҡаңлы улусынан Ҡанмырҙа һәм Төркәй Балғаҙиндарҙың ҡатнашыуы билдәле. Ихтилал тамамланғас, ерҙәрҙе тартып алыуҙарҙан һуң ҡаңлы башҡорттарының ерҙәре бик ныҡ кәмей. быға бигерәктә А. И. Тевкелев булышлыҡ итә, ул төрлө янауҙар һәм алдауҙар арҡаһында ҡаңлы ҡәбиләһенең бик ҙур аҫаба еренә хужа була. Һөҙөмтәлә ерһеҙ ҡалған аҫаба-ҡаңлылар массауи рәүештә типтәрҙәр ҡатламына күскәндәр. 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышы барышында, ҡаңлылар старшина Минәй Султуков (Сабай ауылынан) етәкселегендә ҡатнаша. Минәй Султуков «пугачев поковнигы» дәрәжәһен алғас, Ҡаранай Моратовтың баш күтәреүселәр ғәскәренә ҡушыла. 1774 яҙына тиклем Кама буйында, Сарапул ҡалаһы эргәһендә хөкүмәт ғәскәрҙәренә ҡаршы һуғыша[15].
Урынлашыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Борон ҡаңлы башҡорттары тарихи Башҡортостандың көнбайыш өлөшөндә бик ҙур территорияны биләгәндәр. Биләмәләренә Иҙәш, Төрөш, Юрма, Киәҙе ҡушылдыҡтары менән бергә Сәрмәсән йылғаһы үҙәне һәм Ҡандракүл буйы, шулай уҡ Ҡармасан, Яубазы, Нөгөш (Өҫән йылғаһы ҡушылдығы), Ағиҙел (Бөрө ҡалаһы тирәһендә) йылғалары үҙәндәре ингән. Ҡаңлыларҙың аҫаба ерҙәрендә ике өйәҙ үҙәгенә — Бөрө һәм Бәләбәй ҡалаларына нигеҙ һалына[16].
Хәҙерге ваҡытта ҡәбиләнең аҫаба биләмәләренә Благовар, Бөрө, Бүздәк, Бәләбәй, Дүртөйлө, Дәүләкән, Кушнаренко, Мишкә, Саҡмағош, Туймазы һәм Шаран райондары инә[16].
Билдәле кешеләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шәйехзада Бабич — шағир
- Таңсулпан Бабичева — актриса
- Флорид Бүләков — драматург
- Нәжип Вәлитов — профессор
- Фидан Ғафаров — актёр һәм йырсы
- Ғабдулла Ғиләжев —
- Хәким Ғиләжев — яҙыусы
- Ғәлийән Ғәлиев — генерал-майор
- Фәррәх Дәүләтшин — сәсән
- Али Карнай — шағир
- Кирәй Мәргән — яҙыусы
- Зыя Нуриев — дәүләт эшмәкәре
- Ғәлиасҡар Сыртланов — адвокат, депутат
- Муллайәр Сыртланов — Советтар Союзы Геройы
- Рауил Сыртланов — генерал-майор
- Рим Сыртланов — актёр
- Шаһихәйҙәр Сыртланов — депутат
- Факиһа Туғыҙбаева — яҙыусы
- Муллайән Халиҡов — дәүләт эшмәкәре[19]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 69—79
- ↑ Шәкүров Р. З. Башҡорт диалектологияһы — Өфө: Китап, 2012. — Б. 100—111, 190—220. — 240 б. — ISBN 978-5-295-05479-2. (баш.)
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 12—17
- ↑ 4,0 4,1 Кузеев Р. Г., 2010, с. 336
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 22—23
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 25—26
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 31
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 34
- ↑ 9,0 9,1 Кузеев Р. Г., 2010, с. 337—338
- ↑
«..по левому берегу р. Кармасан с вершин до ее устья, с устья и до вершин двух речек Пушияты (?), до вершины р. Усень по обоим ее берегам, до Еланской волости, оттуда до устья р. Сарсаз, до вершины р. Базы, оттуда на р. Еланку, оттуда до вершины р. Куваши, до Ельдякской волости, с вершины р. Бирь до Бураев лес, до устья р. Кармасан.»
— Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — Б. 257. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Асфандияров А. З., 2009, с. 257
- ↑ Түбәнең атамаһы хәҙер Шәмсетдин тип йөрөтөлгән Шәмшәҙе күленән барлыҡҡа килгән.
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 38—39
- ↑ Йәнғужин Р. З. Ҡаңлы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 39—41
- ↑ 16,0 16,1 История башкирских родов, 2014, с. 92—93
- ↑ Асфандияров А. З., 2009
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 93—131
- ↑ История башкирских родов, 2014, с. 42—68, 137—144
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий — Уфа: Китап, 2009. — 744 б. — ISBN 978-5-295-04683-4. (урыҫ.)
- Западные башкиры по переписям 1795—1917 гг. — Уфа, 2001. (урыҫ.)
- История башкирских родов. Канглы. Том 5. / С. И. Хамидуллин, Ю. М. Юсупов, Р. Р. Асылгужин, Р. Р. Шайхеев, А. М. Зайнуллин, И. Р. Саитбатталов, В. И. Муратова, Р. М. Рыскулов, А. Я. Гумерова, Г. Ю. Галеева, Г. Д. Султанова — Уфа: ГУП РБ Уфимский полиграфкомбинат, 2014. — 560 б. — ISBN 978-5-85051-625-3. (урыҫ.)
- Йәнғужин Р. З. Башҡорт ҡәбиләләре тарихынан — Өфө: Башҡортостан «Китап» нәшриәте, 1995. — 96 б. — ISBN 5-295-02551-3.
- Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения — М.: Наука, 1974. — 572 б. (урыҫ.)
- Кузеев Р. Г. Происхождение башкирского народа. Этнический состав, история расселения. — 2-е изд., доп. — Уфа: ДизайнПолиграф-Сервис, 2010. — 560 б. — ISBN 978-5-94423-212-0. (урыҫ.)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Йәнғужин Р. З. Ҡаңлы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Шарипов Ф. Шежере рода Кан-Канлы // Ватандаш. — 2007. — № 5. — С. 178—195. — ISSN 1683-3554.


text:
Виртуоз Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Мәскәүҙә варган фестивалендә Башҡортостан исеменән сығыш яһай
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы Миңлеғәфүр Зәйнетдинов Мәскәүҙә Халыҡ-ара варган фестивалендә сығыш яһай. Виртуоз ҡумыҙсы бер нисә халыҡ һәм автор композицияларын тәҡдим итә.
Илдең баш ҡалаһында варган фестивале 16-18 сентябрҙә уҙа. Өс көн буйына Алтай, Башҡортостан, Мәскәү, Тыва, Венгрия музыканттары үҙҙәренең оҫталығын күрһәтәсәк. Программала оҫталыҡ дәрестәре, варган оҫталары конкурсы һәм концерт ҡаралған. Фестиваль тураһында тулыраҡ мәғлүмәт — «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге рәсми төркөмдә.


text:
Йыл һуңына тиклем төбәктә теркәлмәйенсә эшләүсе граждандарҙың һаны 30 процентҡа кәмейәсәкФото: Олег Яровиков
Йыл һуңына тиклем төбәктә теркәлмәйенсә эшләүсе граждандарҙың һаны 30 процентҡа кәмейәсәк
Йыл һуңына тиклем төбәктә теркәлмәйенсә эшләүсе граждандарҙың һаны 30 процентҡа кәмейәсәкФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Йыл һуңына тиклем Башҡортостанда теркәлмәйенсә эшләүсе граждандарҙың һаны 30 процентҡа кәмейәсәк. Төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтендә уҙған ултырышта ошо хаҡта хәбәр итте.
«Иҡтисади көрсөк шарттарында быйыл хеҙмәт баҙарында хәл ҡатмарлашты. Уҙған йыл менән сағыштырғанда дөйөм эшһеҙлек кимәле артты. Эшһеҙ булараҡ теркәлгән кешеләр күбәйә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Шуның менән бергә рәсми булмаған мәшғүллек тә арта. Хәҙер күмәртәләп һәм берәмләп һатыу, ауыл хужалығы, төҙөлөш, эшкәртеүсе производство, элемтә һәм транспорт өлкәһендә 240 мең самаһы кеше теркәлмәйенсә эшләй. Рәсми булмаған мәшғүллекте кәметеү өсөн Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федераль хеҙмәт менән килешеү төҙөлгән. Йыл аҙағынаса шундай хеҙмәткәрҙәрҙең һаны 30 процентҡа кәмейәсәк».
Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова үҙенең докладында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен легалләштереү һәм рәсми булмаған мәшғүллекте иҫкәртеү хаҡында һөйләне. Уның мәғлүмәттәре буйынса, республика иҡтисадында эшләүселәрҙең уртаса йыллыҡ һаны — 1 миллион 761 мең кеше. Теркәлмәйенсә эшләүсе граждандар хеҙмәткә һәләтле халыҡтың 13 процентын тәшкил итә.
Республика Башлығы хеҙмәт мөнәсәбәттәрен легалләштереү өлкәһендә эшмәкәрлекте әүҙемләштереү өсөн тейешле күрһәтмәләр бирҙе. Министрлыҡ һәм ведомство етәкселәренә киң мәғлүмәт саралары аша мәғлүмәт-аңлатыу эшен алып барыуҙы камиллаштырырға ҡушты.


text:
Луиза Рэйнер
Луи́за И́нгрэм Рэ́йнер (ингл. Louise Ingram Rayner, 1832 йылдың 21 июнендә (Һатай), Matlock Bath ауылы, Дербишир графлығы, Англия – 1924 йылдың 8 октябрендә (Ҡарасай), Диңгеҙҙә Изге Леонард (ингл. St Leonards-on-Sea, Көнсығыш Сассекс, Англия) – күренекле Бөйөк Британия рәссамы. Ижад техникаһы – акварель.
Ғаилә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Луиза Рэйнер 1832 йылдың 21 июнендә (Һатай) Дербишир графлығында тыуған[1]. Атаһы – Самюэль Рэйнер, әсәһе – Анна Рэйнер (Мансер), улар икеһе лә күренекле рәссам: Самюэль 15 йәшендә Король Академияһы күргәҙмәһендә ҡатнашҡан. Луизаның дүрт апаһы һәм ағаһы ла рәссам булған. 1842 йылға тиклем Рэйнер ғаиләһе тыуған ауылында йәшәй, һуңыраҡ Лондонға күсенә.
Һынлы сәнғәтте өйрәнеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
15 йәшендә Луиза атаһы ярҙамы менән һынлы сәғәтте өйрәнә башлай. Атаһынан тыш, Луизаға Джордж Каттермоль, Эдмунд Ниманн, Дэвид Робертс, Фрэнк Стоун (ингл. George Cattermole, Edmund Niemann, David Roberts, Frank Stone; барыһы ла ғаилә дуҫтары һәм рәссамдар) һынлы сәнғәтте өйрәнергә ярҙам итә. Күргәҙмәлә ҡатнашҡан иң беренсе һүрәте – "Хэддон ғибәҙәтханаһы интерьеры" (ингл. The Interior of Haddon Chapel, 1852 йылғы Король Академияһы Күргәҙмәһе)
Акварель техникаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1860 йылда Луиза Райнер акварель техникаһын ҡуллана башлай. Был техникала ижад ителгән әҫәрҙәре Ҡатын-Ҡыҙ Рәссамдары Йәмғиәте (ингл. Society of Lady Artists), Король Академияһы, Король Акварель Йәмғиәте (ингл. Royal Watercolour Society), Британия Рәссамдары Король Йәмғиәте (ингл. the Royal Society of British Artists) һәм башҡа ойошмалар күргәҙмәләрендә ҡатнаша.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Simon Fenwick, ‘Rayner, Samuel (1806–1879)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 14 Feb 2011


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов янғындарҙы һүндереү техникаһының резерв фондын булдырырға тәҡдим итте
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов янғын һүндереү техникаһының резерв фондын ойошторорға тәҡдим итте. Ул был турала Благовар районы буйынса эш сәфәре барышында Узыбаш ауылы янында барған урман ҡырҡыусылар конкурсын ҡарағанда әйтте.
Был — сентябрҙең өсөнсө йәкшәмбеһендә билдәләнеүсе Урман хеҙмәткәрҙәре көнө алдынан йыл һайын үткәрелеп килгән республиканың урман хужалығы системаһындағы традицион сара.
Конкурста БР Урман хужалығы министрлығы ҡарамағындағы һигеҙ предприятиеның хеҙмәткәрҙәре ҡатнаша. Улар араһында «Дыуан урманы», «Борай урманы», «Өфө урманы», «Туймазы урманы» һәм башҡалар предприятиелар бар. Профессиональ урман ҡырҡыусылар конкурсы хәүефһеҙлек, етештереүсәнлек һәм эш сифатын иҫәптә тотоп үткәрелгән ағас ҡырҡыусыларҙың оҫталығына үҙенә күрә аттестация булып тора. Конкурстың девизы ла бит «Оҫталыҡ һәм хәүефһеҙлек» тип алынған. Диләнкәләрҙә урман ҡырҡыу операцияһы имгәнеү хәүефе ҙур булған эштәрҙән иҫәпләнә. Статистика буйынса, 80 процентҡа яҡын бәхетһеҙлек осрағы ағас ҡырҡҡанда була. Әлеге конкурс хеҙмәттең профессиональ һәм хәүефһеҙ алымдарын эшләп табыу, шулай уҡ алдынғы тәжрибә менән уртаҡлашыу, квалификация һәм эшселәрҙең оҫталығын күтәреү, урман ҡырҡыусылар абруйын арттырыу һәм иң яҡшыларын асыҡлау маҡсатында үткәрелә.
Конкурста ҡатнашыусылар республика башлығына үҙҙәренең оҫталығын күрһәтте. Ике кешенән торған «Борай урманы» командаһы ике минут та 17 секундта биш ағасты йыҡты. Был бик һәйбәт һөҙөмтә иҫәпләнә. Рөстәм Хәмитов урман ҡырҡыуслырарҙың техника өлгөләре һәм ҡорамалдары – башлыса Швецияла етештерелгән бысҡы һәм балталар менән танышты, хатта уларҙы эшләтеп, эш барышында һынап ҡараны.


text:
Республикала иген менән залог операциялары механизмы эшләй башланы
Республикала иген менән залог операциялары механизмы эшләй башланы. Эксперттар фекеренсә, көҙгө баҫыу эштәре тамамланған осорҙа финанс йәһәттән ҡыйынлыҡ кисергән ауыл халҡы өсөн был ҙур ярҙам буласаҡ.
Аграрийҙар иген тапшырғандан алынған аҡсаға яғыулыҡ-майлау материалдары һатып ала, техниканы ремонтлай аласаҡ.
— Ауыл эшсәндәре игенде операторға билдәле ваҡытҡа кире һатып алыу хоҡуғы менән билдәләнгән хаҡ буйынса тапшыра. Әгәр хужалыҡ уңышын 2013 йылдың 1 мартына тиклем ҡабат һатып алмаһа, иген операторҙа ҡала, — тип аңлатты «Башагропродукт» дәүләт унитар предприятиеһының генераль директоры Илдар Әмирханов.
Белгестәр фекеренсә, программаны тормошҡа ашырыу республиканың ауыл хужалығы етештереүселәренә тиҙ арала кәрәкле средстволар алырға, эске баҙарҙа иген һаҡлап ҡалырға, игенде уңайлы ваҡытта һәм отошло хаҡ буйынса һатырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Республикала ҡоролоҡ
Республикала яуған ҡойма ямғырҙар мал аҙығы әҙерләүҙең уңышлы тамаланасағына ышанысты арттыра.
Егерме икенсе июлгә тиклем кооперативтар ҡышҡылыҡҡа аҙыҡтың төп өлөшөн туплап ҡалырға тейеш. Райондың ауыл хужалығы идаралығы етәксеһе Таһир Аҡбалин әйтеүенсә, йәйҙең тәүге айында утыҙ һигеҙ - ҡырҡ градуслыҡ эҫелек баш ҡалҡытҡан үләнде һабағында киптергән.
Хәйбуллала ферма малдарын ашатыу өсөн башҡа райондарға сығып бесән әҙерләү юлдарын ҡарайҙар, тине беҙгә телефон Аша Таһир Аҡбалин


text:
Өфөлә 6-сы тапҡыр «Һөт иле» фестивале үтте
Өфөлә 6-сы тапҡыр «Һөт иле» фестивале үтте.
Байрамда быйыл да 50 меңгә яҡын кеше ҡатнаштып 10 тоннанан артыҡ һөт эскән. Сәләмәт туҡланыу, һөт ризыҡтарын ҡулланыу мәҙәниәтен тергеҙеү фестивалдең төп маҡсаттарының береһе. Башҡортостан Рәсәйҙең һөт етештереүсе иң эре төбәге. Шулай булғас ҡулланыусылар баҙарын үҙебеҙҙә етештерелгән сифатлы һөт продукцияһы менән тулыландырыу төп шарт. Ойоштороусылар байрамға килгән һәр кемде һөт менән ҡаршы алһа, ҡала халҡы етештереүселәрҙән 20-25 процентҡа түбән хаҡ менән шифалы аҙыҡ һатып алыу мөмкинлеге алды. Ғаилә байрамына әйләнгән сараны олоһо ла кесеһе лә көтөп ала. Байрамға республика хужалыҡтарынан төрлө тоҡомло һыйырҙар, быҙауҙыр, һөтлө кәзәләр, һарыҡтар, йылҡы малы ла килтерелгән. Тамашасылар яңы һауылған һөттән дә ауыҙ итте. Һөт байрамына тәбәк башлығы Рөстәм Хәмитов та үҙ баһаһын бирҙе. Республиканың төрлө предприятиеларының продукцияһын халыҡ менән бергә тәмләп ҡарап , алдағы йылдарға яңылыҡтар индерергә тәҡдим итте. Ысын һөттө тәмләп ҡараған кеше бер ваҡытта ла ялған продукция һатып алмаясаҡ, тип белдерҙе ауыл хужалығы министры урынбаҫары Азат Йыһаншин. Байрамға килеүселәр быйыл да 10 тоннанан ашыу һөт эскән. Май, сыр, туңдырма, ҡуйыртылған һөт, ҡымыҙҙың иң яҡшыһын һөт иле фестивалендә табырға мөмкин ине. Республикабыҙҙа тоҡомло һыйыр малын үрсетеүгә иғтибар артҡандан-арта. Ә бына һөтсөлөк тармағы белгестәрҙе генә түгел ябай халыҡта ла оло ҡыҙыҡһыныу уята. «Һөт иле» фестиваленә йылдан йыл халыҡтың күпләп йыйылыуы быға асыҡ дәлил.


text:
Архипелаг
Архипела́г (бор. грек. ApxιπέλaYoς: Apxι «тәү, баш» + πέλaYoς «диңгеҙ») — бер-береһенә яҡын урынлашҡан һәм ғәҙәттә барлыҡҡа килеүҙәре (ҡитғасал, вулкансал, кораллсал) бер үк булған һәм оҡшаш геологик төҙөлөшкә эйә булған дингеҙ утрауҙары төркөмө.
Архипелаг төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Архипелагтар дингеҙҙә айырым йәки ҙур ҡоро ер массивы янында урынлаша ала. Мәҫәлән, Шотландия өлкән утрауы тирә-яғында 700-ҙән ашыу утрауҙар урынлашҡан. Архипелагтар йыш ҡына вулкан әүҙемлегенән барлыҡҡа килә, әммә уларға башҡа геологик процестар, әйтеп үткәндә эрозия, төпрә ултырыу һәм ер ҡалҡыуҙың ҡағылышы ла ихтимал.
Архипелагтарҙа урынлашҡан илдәрҙең донъяла иң ҙур бише — Индонезия, Япония, Филлипиндар, Яңы Зеландия һәм Бөйөк Британия. Утрауҙары иң күп һанлы булған архипелаг — Финляндияның Архипелаг дингеҙе.
Этимология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Архипелаг» һүҙе боронғо грек һүҙе arche — тәүге, башлыҡ һәм pelages — диңгеҙ һүҙенән килеп сыҡҡан. Тәүҙәрәк ApxιπέλaYoς Грек архипелагы, йәғни Эгей диңгеҙе архипелагы тип аталған.
Билдәле архипелагтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аланд утрауҙары
- Александр архипелагы
- Амирант утрауҙары
- Антиль утрауҙары
- Бисмарк архипелагы
- Гавай утрауҙары
- Гебрид утрауҙары
- Грек утрауҙары
- Франц-Иосиф Ере
- Канада арктик архипелагы
- Каролина утрауҙары
- Кергелен
- Корея архипелагы
- Малай архипелагы
- Моонзунд архипелагы
- Яңы Ер
- Новосибирск утрауҙары
- Норденшельд архипелагы
- Норманд утрауҙары
- Утлы Ер
- Оркней утрауҙары
- Парри архипелагы
- Төньяҡ Ер
- Сенкаку
- Соломон утрауҙары
- Фарер утрауҙары
- Фолкленд утрауҙары
- Чили архипелагы
- Шантар утрауҙары
- Шпицберген
- Көньяҡ Шетланд утрауҙары
- Япон утрауҙары
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Архипелаг // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)


text:
Рөстәм Хәмитов «Магнит» сауҙа селтәре менеджерҙарын урындағы тауар етештереүселәр менән хеҙмәттәшлек итергә саҡырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Магнит» сауҙа селтәре менеджерҙарын урындағы тауар етештереүселәр менән хеҙмәттәшлек итергә саҡырҙы
Рөстәм Хәмитов «Магнит» сауҙа селтәре менеджерҙарын урындағы тауар етештереүселәр менән хеҙмәттәшлек итергә саҡырҙыФото: Олег Яровиков
Стәрлетамаҡҡа эш сәфәре барышында 30 ноябрҙә Башҡортостан Президенты «Магнит» сауҙа селтәренең бүлеү үҙәгендә булды. Яңы төҙөлгән база ағымдағы йылдың авгусынан башлап эшләй һәм Өфө, Стәрлетамаҡ, Магнитогорск, Ырымбур, Орск ҡалаларында урынлашҡан 451 магазинға тауар поставкалай, тип хәбәр иттеләр үҙәк хакимиәтенән.
Бүлеү үҙәге менеджерҙары Рөстәм Хәмитовты предприятие эшмәкәрлеге менән таныштырҙы, аҙыҡ-түлек продукттарын һаҡлау бүлектәрен күрһәтте. Президент сауҙа селтәренең урындағы тауар етештереүселәр менән хеҙәттәшлек итеү-итмәүе хаҡында ҡыҙыҡһынды.
— Мин тик үҙебеҙҙә, Башҡортостанда, етештерелгән продукттар һатып алам һәм уларҙың сифатынан ҡәнәғәтмен, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
«Магнит» вәкилдәре хеҙмәттәшлек итергә әҙер булыуҙары хаҡында әйтте, тик продукция сауҙа селтәре параметрҙарына тап килергә тейеш.
Менеджерҙар билдәләүенсә, сауҙа селтәре республика халҡын 1700 эш урыны менән тьмин иткән, йыл аҙағынаса был һан 1900-гә етәсәк – декабрҙә йәнә 19 магазин асыу планлаштырыла.
— Һеҙ яҡшы эшмәкәрлек алып бараһығыҙ. Әммә тағы ла күберәк кәрәк. Һеҙҙә эшләгән кешеләр балаларын урындағы бала баҡсаларына һәм мәктәптәргә алып барасаҡ. Уҡытыусыларға, табиптарға эш хаҡтарын арттырырға кәрәк. Әгәр һеҙ бында теркәлгән булһағыҙ, һалымдарығыҙ республикала ҡалыр ине. Бизнесты үҫтереү буйынса һеҙҙең акционер менән һөйләшеү үткәрәсәкбеҙ. Билдәле шарттарҙа ташламалар булдырырға ла әҙербеҙ. Беҙ донор булырға теләмәйбеҙ, паритетлы нигеҙҙә эшләүҙе өҫтөн күрәбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты.


text:
Өфөлә шәкәр диабеты менән сирләүсе балалар өсөн төбәк-ара мәҙәни-спорт фестивале ойошторола
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Хыяллан, йәшә, ижад ит!» төбәк-ара мәҙәни-спорт фестивале үтәсәк. Сарала Волга буйы федераль округы төбәктәренән шәкәр диабеты менән сирләүсе балалар ҡатнашасаҡ.
Фестивалде ойоштороусылар — республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы булышлығында Башҡортостан Республикаһының «Феникс» төбәк йәмәғәт ойошмаһы. Сараның маҡсаты — инвалид балаларҙың мөмкинлектәрен асыҡлау, уларҙың йәмәғәт, спорт тормошонда ҡатнашыуын тәьмин итеү.
Фестивалдең беренсе этабы 23 майҙа «Мега» сауҙа комплексында уҙа. Республиканың ҡала-райондарынан саҡырылған шәкәр диабеты менән ауырыған балалар өсөн спорт эстафеталары, конкурстар ойоштороласаҡ, шулай уҡ «Стиль» бейеү студияһының концерты буласаҡ. Был көндө инсулин помпаларын һатып алыу өсөн аҡса йыйыу буйынса «Йәшәргә, хыялланырға, ижад итергә теләйем» SMS-акцияһы башлана.
Икенсе этап йәй аҙағына планлаштырылған. Ноябрҙә үтәсәк гала-концертта фестивалгә йомғаҡ яһаласаҡ һәм еңеүселәр бүләкләнәсәк. Йомғаҡлау этабында Волга буйы федераль округынан һәм Ҡаҙағстандан килгән ҡунаҡтарҙың ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Ҡырмыҫҡалы районында урындағы советтарға 85 кандидат теркәлгән
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2015 йылдың 20 июленә Ҡырмыҫҡалы районының ауыл биләмәләре советтарына депутатлыҡҡа 85 кандидат теркәлгән. Кандидаттарҙың тапшырған документтары тикшерелә, тип аңлатма бирҙеләр Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһында.
Ҡырмыҫҡалы районының ауыл биләмәләре советтарына депутатлыҡҡа кандидаттар күрһәтеү һәм теркәү буйынса документтар ҡабул итеү 17 июлдә тамамланды. 160 мандатҡа 377 кандидат документтар биргән, шуларҙың 155-е үҙ-үҙен күрһәтеү юлы менән һайлауҙа ҡатнаша.
«Берҙәм Рәсәй», КПРФ, ЛДПР, «Ғәҙел Рәсәй», «Рәсәй патриоттары» сәйәси партияларының төбәк бүлексәләре үҙ кандидаттарын тәҡдим иткән. Һайлау ҡанунинәтенә ярашлы, күрһәтелгән кандидаттар тураһында мәғлүмәт тикшереү өсөн Башҡортостан буйынса Эске эштәр министрлығының мәғлүмәт үҙәгенә һәм Федераль миграция хеҙмәте идаралығына ебәрелгән.


text:
Стәрлетамаҡтың өс йөҙләп егете быйыл көҙ әрме сафын тулыландырасаҡ
Стәрлетамаҡта хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар көнө үтте. Ҡалала ул һигеҙенсе тапҡыр ойошторола, тип хәбәр иттеләр урындағы хакимиәттең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
150 егет байрам ҡунаҡтары булды. Йола буйынса улар яугир-интернационалистар стелаһы янындағы мәңгелек утҡа, шулай уҡ Еңеү һәм Г.Жуков исемендәге скверҙарҙа сәскәләр һалды.
Ҡала мәҙәниәт һарайында буласаҡ Ватанды һаҡлаусылар өсөн ижади коллективтар ҡатнашлығындағы концерт ойошторолдо.
Бынан һуң егеттәр Еңеү скверында ағастар ултыртты һәм 28949-сы хәрби часҡа экскурсияға барҙы. Бында йәштәр әрме көнкүреше менән танышты һәм хәрби хеҙмәткәрҙәр менән аралашты.
Быйыл көҙ Стәрлетамаҡтан өс йөҙгә яҡын егетте Ҡораллы Көстәргә саҡырыу планлаштырыла.


text:
Рөстәм Хәмитов Евразия гуманистик форумында ҡатнашыусылар менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Евразия гуманистик форумында ҡатнашыусылар менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Евразия гуманистик форумында ҡатнашыусылар менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
11 декабрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөлә уҙған Евразия гуманистик форумында ҡатнашыусылар менән осрашты. Осрашыуҙа һаулыҡ һаҡлау, йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәрен иҫкәртеү һәм Башҡортостандағы демографик хәл тикшерелде.
Форумдың медицина йүнәлеше менән А.Л.Мясников исемендәге Клиник кардиология институтының йөрәк-ҡан тамырҙары хирургияһы бүлеге етәксеһе, профессор Ренат Аҡсурин, академик В.И.Шумаков исемендәге Федераль трансплантология һәм яһалма органдар ғилми үҙәгенең бүлек мөдире, профессор Ринат Сәйетгәрәев һәм Н.И Пирогов исемендәге Рәсәй милли тикшеренеү медицина университетының Геронтология ғилми-клиник үҙәге директоры, профессор Ольга Ткачева таныштырҙы.
– Йыл һайын республикала һаулыҡ һаҡлауға 50 миллиард һумдан ашыу аҡса бүләбеҙ. Әммә ғүмер оҙайлығы, төп демографик күрһәткестәр кәмей. Үҙенән-үҙе шундай һорау тыуа: ошо аҡсаларҙың һөҙөмтәһе ҡайҙа? – тине Рөстәм Хәмитов.
Осрашыуҙа М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты социология факультетының социология, ғаилә һәм демография кафедраһы мөдире, профессор Анатолий Антонов, Рәсәй Фәндәр академияһының Социология институты директоры Ирина Елисеева һәм Рәсәй дәүләт гуманитар университетының социология факультеты деканы, профессор Жан Тощенко ҡатнашты. Улар Өфөгә Евразия гуманистик форумы сиктәрендә уҙған «Төбәктең йәшәү ҡеүәте: заманса йәмғиәттең социаль-демографик проблемалары» конференцияһына килгән.
Рөстәм Хәмитов форумда ҡатнашыусыларға рәхмәт белдерҙе һәм ошондай осрашыуҙарҙың мөһимлеген билдәләне.
Рәсәйҙең 2014-2015 йылдарҙа Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһында рәйеслек итеү планына ярашлы, 2015 йылдың 10 декабренән 12-нә тиклем Өфөлә Евразия гуманистик форумы үтте. Уның ойоштороусылары булып Рәсәй Президентының сит илдәр менән төбәк-ара һәм мәҙәни бәйләнештәр буйынса идаралығы ярҙамында илдең Мәғариф һәм фән министрлығы, Башҡортостан Хөкүмәте сығыш яһаны.
Форум фән, мәғариф һәм мәҙәниәт өлкәһендә дәүләт-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереүгә, Евразия киңлеге контексында мәғрифәтселек идеяларын популярлаштырыуға, берлектәге ғилми-тикшеренеү программаларын һәм проекттарын ғәмәлгә ашырыуға йүнәлтелгән.


text:
Фото:
Өфөлә Кәрим Хәкимовтың тыуыуына 120 йыл тулыуға арналған халыҡ-ара конференция асылды
Фото:
Өфөлә күренекле совет дипломаты – Яҡын Көнсығышта «Ҡыҙыл паша» исеме менән билдәле Кәрим Хәкимовтың тыуыуына 120 йыл тулыуға арналған «Рәсәй һәм Ислам донъяһы: үҙ-ара цивилизациялы бәйләнеш тарихы һәм перспективалары» халыҡ-ара ғилми-ғәмәли конференцияһы үҙ эшен башланы. Рәсәйҙең Ислам донъяһы дәүләттәре менән мөнәсәбәттәр булдырыу тәжрибәһен тикшереү – конференцияның төп маҡсаты.
Конференцияны ойоштороусылар — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте, БР Хөкүмәте, Рәсәй фәндәр академияһының Көнсығыш илдәрен өйрәнеү институты, Рәсәй фәндәр академияның Өфө ғилми үҙәге, БР Фәндәр академияһы, Башҡорт дәүләт университеты һәм «Райт» кинокомпанияһы. Фәнни форумда күренекле дипломаттар, ғалимдар, мәҙәниәт эшмәкәрҙәре, Рәсәй, Азербайжан, Үзбәкстан, Болгария, Бельгия, Голландия, Сауд Ғәрәбстаны, Франция, АҠШ, Япония киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнаша. Конференция ике көн дауам итәсәк.
Бөгөн Өфөнөң Конгресс-холында «Көнбайышта һәм Көнсығышта Ислам: цивилизациялар диалогы», «Күп конфессиялы Рәсәй тарихында һәм мәҙәниәтендә Ислам», «Көнсығышта ватан дипломатияһы» кеүек түңәрәк өҫтәлдәр үтә.
Кисен конференцияла ҡатнашыусылар өсөн Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында Нәжиб Асанбаевтың «Ҡыҙыл паша» пьесаһы мотивтары буйынса театрлаштырылған тамаша үтәсәк.
Шәмбе, 26 мартта конференцияның пленар ултырышы үткәрелә.


text:
Фото:
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 18-се ултырышы асылды
Фото:
Өфөлә Башҡортостан Республикаһының дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 18-се ултырышы башланды. Унда БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, БР буйынса баш федераль инспектор Петр Капишников, БР Хөкүмәте ағзалары, Дәүләт Думаһы депутаттары һәм Федерация Советы ағзалары, Башҡортостан Республикаһының суд, хоҡуҡ һаҡлау органдары етәкселәре, федераль ведомстволарҙың территориаль органдары, республика башҡарма власть органдары етәкселәре, Президент Хакимиәте, Дәүләт Йыйылышы Секретариаты һәм республика Хөкүмәте Аппаратының яуаплы хеҙмәткәрҙәре, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнашты.
Депутаттар ултырыштың эшсе органдарын һайланы һәм көн тәртибен раҫланы, уға 35 мәсьәлә индерелде. Депутаттар алдында 25 республика һәм биш федераль закон проектын ҡарау бурысы тора. Беренсе уҡыуҙа бөтәһе 16 закон проекты ҡараласаҡ, тағы бер яңылыҡ – “Рәсәй Федерацияһында урындағы үҙидараны ойоштороуҙың дөйөм принциптары тураһында”ғы Федераль законға үҙгәрештәр индереү хаҡында парламенттың Дәүләт Думаһына яңы закон инициативаһы.
Ултырышта ҡараласаҡ башҡа мәсьәләләр араһында – Башҡортостан Республикаһында йәштәр сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса закондарҙы камиллаштырыу тураһында парламент тыңлауҙары үткәреү, БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының үҙ эшмәкәрлеге тураһында отчеты һәм Палатаның яңы составын раҫлау.


text:
Өфөгә Италиянан эшҡыуарҙар киләсәк
29 майҙан 1 июнгә тиклем Өфөлә Бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендә хеҙмәттәшлек һәм сәнәғәт округтары буйынса Рәсәй-Италия эш төркөмөнөң XX ултырышы үтәсәк. Осрашыу сиктәрендә Башҡортостанға 100-ҙән ашыу Италия эшҡыуарҙары киләсәк.
Был ваҡиға айҡанлы Башҡортостан Республикаһының Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты эш төркөмө ултырышында ҡатнашыу өсөн заявкалар ҡабул итеү хаҡында иғлан итте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, йылына ике тапҡыр Рәсәйҙә һәм Италияла паритетлы нигеҙҙә үткәрелгән Эш төркөмө ултырыштарында был илдәрҙең инвестицион проекттарының презентациялары ойошторола, ике ил эшҡыуарҙары араһында тура бәйләнеш булдырыла. Ғәҙәттә пленар ултырышта Рәсәй һәм Италияның иҡтисади үҫеш министрҙары һәм министр урынбаҫарҙары доклад менән сығыш яһай. Эш төркөмө ултырышында пленар ултырыштан тыш, түңәрәк өҫтәлдәр, хеҙмәттәшлек итеү буйынса осрашыуҙар үткәрелә. Бынан тыш, Рәсәй һәм Италтия эшҡыуарҙары араһында тура бәйләнеш булдырыу маҡсатында предприятиеларға барыу ҙа ойошторола.


text:
Республика көнөн Өфө лазер шоуы һәм салют менән билдәләйәсәк
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Павел Качкаев матбуғат конференцияһында Өфөлә Республика көнөнә ҡарата киң һәм йөкмәткеле программа әҙерләнеүе хаҡында һөйләне.
Башҡортостан Республикаһының Дәүләт суверенитеты тураһында декларация ҡабул итеүҙең 19 йыллығына арналған байрам саралары Өфөлә башланды ла инде. 6 октябрҙә Ҡала мәҙәниәт һарайында "Башҡортостан — дуҫлыҡ ере" исеме аҫтында Өфө йәмәғәтселегенең тантаналы йыйылышы үтте. Республика йәмәғәтселеге вәкилдәренең тантаналы йыйылышы 9 октябрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында үткәрелә.
11 октябрҙә, Республика көнөндә, тантаналар традиция буйынса Башҡортостан етәкселәренең Дуҫлыҡ монументына сәскәләр һалыуынан башланасаҡ. Был көндө Өфөнөң бөтә райондарында, майҙандарҙа һәм парктарҙа байрам саралары: фестивалдәр, концерттар, конкурстар үтәсәк. 16 сәғәттә Ленин исемендәге майҙанда "Минең республикам!" тигән йәштәр байрамы башлана, унда иң яҡшы профессиональ һәм һәүәҫкәр ижади коллективтар, башҡорт эстрадаһы йондоҙҙары, шулай уҡ "Фабрика звезд" еңеүселәренең береһе Ираклий Пирцхалава ҡатнашасаҡ.
20 сәғәт 20 минутта Өфөлә быйылғы йәштәр байрамының төп өлөшө — лазер-шоу ойоштороласаҡ. Павел Качкаев әйтеүенсә, бындай тамаша Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта ғына үткәрелгән. Яңы тамаша- өфөлөләргә бағыусыларҙың бүләге.
Байрам көнө Ленин майҙанында һәм ӨМЭПБ Мәҙәниәт һарайы алдында салют менән тамамланасаҡ. Салют 21 сәғәт 30 минутта атыласаҡ.


text:
Ураҙа байрамына һәм Ҡорбан ғәйетенә 2012 йылдағы ял көндәренең датаһы билдәләнде
Ураҙа һәм Ҡорбан ғәйете байрамдары уңайынан Башҡортостан Хөкүмәте бойороғо менән 2012 йылда эш көнө тип иҫәпләнмәгән байрам көндәренең даталары билдәләнде.
«Башҡортостан Республикаһында байрам һәм иҫтәлекле көндәр тураһында»ғы Башҡортостан Республикаһы Законының 1-се статьяһының 1-се пунктына ярашлы, 2012 йылдың 19 авгусы – Ураҙа байрамы һәм 25 октябре – Ҡорбан ғәйете байрам көндәре тип иғлан ителә, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөлә 200 мең сәскә ултыртылды
Өфөлә быйыл яҙ 200 мең сәскә ултыртылды. Был хаҡта ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең Төҙөкләндереү һәм коммуналь хужалыҡ идаралығы начальнигы Владимир Чернов хәбәр итте. Сәскәләрҙең күбеһе «ҡыҙыл линияла» – Октябрь проспектында, Беренсе Май, Октябрҙең 50 йыллығы урамдарында, Салауат Юлаев проспектында ултыртылған.
Ҡалалағы ағастар иҫәбе йәмғеһе 21 меңдән ашыу үҫентегә артҡан, 30 мең самаһы квадрат метр майҙанда газондар сәселгән. Бынан тыш, ҡолауы мөмкин булған, шуның арҡаһында кешеләр именлегенә хәүеф менән янаған биш мең ҡороған ағас, шул иҫәптән 500 тирәк ҡырҡылған. Йәнә 10 мең ағас санитар эшкәртеүгә дусар ителгән.


text:
Фото:
Башҡортостанда хәрби техника янғын һүндереүселәргә бирелде
Фото:
Туймазы бетон ташыу автомашиналары заводы 12 автоматик һыу ҡойоу станцияһын (АРС-14) Башҡортостандың янғын һүндереү частары өсөн ҡайтанан ҡороп йыйҙы. Рәсәй Оборона министрлығының армия техникаһы РФ субъекттарына бушлай дәүләт милкенә тапшырылды. Башҡортостан Һарытау өлкәһе Вольск хәрби часынан автомобилдәр алды.
Машиналар сентябрҙә Туймазыға ҡайтарылды, республика өс миллион 600 мең һум аҡса бүлде. Заводта автомобилдәрҙе яңынан буяп, янғын һүндереү ҡорамалдары менән йыһазландырҙылар.
— Һәр машинала 2,5 тонналыҡ цистерна, насос, янғын һүндереү еңсәһе һәм башҡа кәрәкле ҡорамалдар бар, — тип хәбәр итте Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы матбуғат хеҙмәте хеҙмәткәре Марат Борханов. — Күптән түгел файҙаланыуға әҙер янғын һүндереү техникаһы Әбйәлил, Белорет, Баймаҡ, Ейәнсура, Йылайыр, Иглин, Ишембай, Күгәрсен, Ҡырмыҫҡалы, Учалы һәм Мишкә райондары ауыл биләмәләренә тапшырылды.


text:
«Иман нуры» республика пьесалар конкурсында еңеүсе 300 мең һум аҡса аласаҡ
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры Хәмзә хажи Аҡбарҙың хәйриә фонды менән берлектә «Иман нуры» республика конкурсын үткәреү тураһында иғлан итте.
Әхлаҡ, изгелек, дуҫлыҡ, матурлыҡ тойғоларын тәрбиәләү, йәмғиәтте социаль һәм рухи проблемаларҙан азат итеү, шулай уҡ Башҡорт драма театры репертуарын байытыу конкурстың төп маҡсаттары булып тора. Бәйге йәш таланттарҙы асыҡларға ярҙам итәсәк, тип иҫәпләй ойоштороусылар.
Конкурста ҡатнашыусы пьесалар үҙенсәлекле, ҡыҙыҡлы һәм заманса булырға тейеш. Бәйге 30 октябрҙән 2012 йылдың 30 апреленә тиклем дауам итәсәк. 300 мең һум аласаҡ еңеүсе исеме 15 июндә — театрҙың әлеге миҙгелен ябыу көнөндә иғлан ителәсәк, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына театрҙың матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Швецияла төбәктең йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу тәжрибәһе менән таныштырыу булды Фото: Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы
Швецияла төбәктең йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу тәжрибәһе менән таныштырыу булды
Швецияла төбәктең йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу тәжрибәһе менән таныштырыу булды Фото: Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Швецияла Башҡортостандың йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу тәжрибәһе менән таныштырыу булды. Республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова йәштәрҙең мәшғүллегенә булышлыҡ итеү мәсьәләләре буйынса субтөбәк конференцияһында ҡатнашты. Конференция 17-24 майҙа Швецияла һәм Норвегияла үтте.
Сарала Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһының субтөбәк бюроһына ингән һигеҙ илдең вәкилдәре ҡатнашты. Улар иҫәбендә — Рәсәй, Ҡаҙағстан, Тажикстан, Ҡырғыҙстан, Үзбәкстан, Грузия, Әрмәнстан һәм Азербайжан.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында хәбәр итеүҙәренсә, Швецияға сәфәрҙең төп маҡсаты — республикала ғәмәлгә ашырылған йәштәрҙең мәшғүллегенә булышлыҡ итеү, шул иҫәптән юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарын тамамлаусыларҙың стажировкаһын ойоштороу программалары менән таныштырыу.
Республика министрлығы Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһына төбәктә ошо йүнәлештә алып барылған эш тураһында ентекле отчет ебәргән.
«Дөйөм алғанда, беҙҙең тәжрибә уңышлы тип табылған. Юҡҡамы ни илдәге төбәктәр араһында тәүгеләрҙән булып «Лайыҡлы хеҙмәт» өс яҡлы программаһын ҡабул иттек. Башҡа илдәрҙән килгән коллегалар билдәләүенсә, дәүләт хеҙмәттәре күрһәтеүҙән тыш, министрлыҡ халыҡ мәшғүллеге үҙәктәре менән берлектә әүҙем өҫтәмә эш алып бара. Атап әйткәндә, эшсе һөнәрҙәрҙе күтәреү, йәштәргә һөнәри йүнәлеш биреү, йәштәрҙең эшҡыуарлығын үҫтереү буйынса», — тип хәбәр итте Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова.
Уның әйтеүенсә, конференцияла ҡатнашыусылар Башҡортостанда ведомство-ара үҙ-ара килешеп эш итеүҙе, иҡтисадтың кадрҙарға ихтыяжын алдан күҙаллауҙы, хеҙмәт баҙарын рәсмиләштереү өсөн тырышлыҡты билдәләгән.


text:
Википеди:Глоссари
Ай у Википедийы глоссари. Ам сты фыст Википедийы арæхдæр пайдагонд терминтæ.
P[Бындур ивын]
- POTD
- Кæс Боны Ныв.
А[Бындур ивын]
- Администратор, Админ
- Архайæг, кæмæ ис ахæм бартæ куыд фарс ног ивдтытæй сæхкæнын, фæрстæ хафын, архайджыты хъоды кæнын æмæ æндæртæ. Радгæс дæр уый у.
- Архайæг
- Алчидæр, чи кусы Википедийы.
Æ[Бындур ивын]
- Æнæном архайæг
- Архайæг, кæцы Википедийы не срегистраци кодта, кæнæ та системæмæ нæ бахызтис.
Б[Бындур ивын]
- Боны ныв
- Википедийы проект, кæцы алы бонæн цæттæ кæны дзæбæх ныв, æмæ йæ Сæйраг фарс æвдисы.
К[Бындур ивын]
- Категори
- Фæрсты къорд, кæцы Википеди йæхæдæг тымбыл кæны категорийы бæрæггæнджыты æххуысæй. Бæрæггæнæджы хуыз у ахæм: [[Категори:Дæнцæг категори]].
Р[Бындур ивын]
- Радгæс
- Кæс Администратор.
- Разамынд
- Ахæм документ, кæм сты фыст Википедийы кусыны алыхуызон уагæвæрдтæ æмæ рекомендацитæ.
С[Бындур ивын]
- Статья
- Кæс Уац.
Т[Бындур ивын]
- Тæрхоны фарс
- Ахæм фарс, кæцы у сæрмагондæй ныхас кæнынæн æмæ тæрхон кæнынæн. Тæрхоны фарс вæййы баст æндæр фарсмæ. Зæгъæм алы уацæн дæр ис йæхи тæрхоны фарс.
У[Бындур ивын]
- Уац
- Энциклопедийы бындурон иуæг. Алы уацæн дæр ис йæхи фарс, фæлæ ис ахæм фæрстæ, кæдон уацтæ не сты. 2012-æм азæй хуыздæрыл нымад цæуы термин уац[1]. Статья дæр æй хонынц.
Ф[Бындур ивын]
- Фарс
- Википедийы бындурон иуæг. Уым ис текст, кæцы ис гæнæн ивын.
Х[Бындур ивын]
- Хуызæг
- Иу фарс иннæ фарсы тыст куы вæййы, уæд тыст фарс у хуызæг. Хуызæгтæй архайынц цæмæй иу хуызæн текст алы хатт ногæй фыссын ма хъæуа. Бирæ хатт фыссыны бæсты, архайджытæ иу хатт хуызæгы ныффыссынц æмæ дзы стæй пайда кæнынц. Йæ æндæр ном у Шаблон.
Ш[Бындур ивын]
- Шаблон
- Кæс Хуызæг.


text:
Башҡортостан тележурналистары 4 «ТЭФИ» статуэткаһын алды
«ТЭФИ-Төбәк-2010» Бөтә Рәсәй телевидение конкурсында БЮТ телеканалы журналистары дүрт «ТЭФИ» статуэткаһын яуланы. Конкурсты Рәсәй телевидениеһы академияһы Таганрогта үткәрҙе.
Ғәҙәттә, телевидение хеҙмәткәрҙәренең уҙған йылғы эшенә апрелдә йомғаҡ яһала. Ижади көрәштә сентябргә тиклем эфирға сыҡҡан тапшырыуҙар ҡатнаша.
«Телевидение программаһы йәки фильм режиссеры» номинацияһында Венера Йомағолова еңде. Уның «Ике ҡыш аша» документаль проекты йыл башында төшөрөлгәйне һәм башҡа конкурстарҙа еңеүсе булғайны.
«Интервьюер» номинацияһында телетапшырыуҙар алып барыусы Сергей Майоров менән әңгәмә өсөн Гүзәл Ибраһимова еңеү яуланы.
Академиктар БЮТ каналының мәғлүмәттәр сығарылышын да лайыҡлы баһаланы. Уны әҙерләүҙә яңылыҡтар хеҙмәтенең бөтә командаһы ҡатнашты. Йәшел-зәңгәрһыу төҫтәрҙә биҙәлгән студия һәм күренекле режиссер Майя Ҡорбанова ҡуйған ҡапламалар хәбәрселәрҙең һәм алып барыусы Светлана Хәсәнованың эшен тулыландырҙы. Светлана Хәсәнова иһә мәғлүмәттәр тапшырыуын иң яҡшы алып барыусы исеменә лайыҡ булды.
Башҡортостан журналистарын Рәсәй телевидениеһы мэтрҙары – Владимир Познер, Александр Гуревич, Арина Шарапова, Светлана Йосопова һәм башҡалар ҡотланы.
«ТЭФИ» ға эйә булған режиссер Венера Йомағолова әйтеүенсә, конкурста еңеү еңелдән булмаған.
— Бындай фестивалдәр бик файҙалы: тележурналистар коллегаларының ижады менән таныша, телевидение мэтрҙары менән аралаша һәм бөтә ил телекомпанияларының эше хаҡында мәғлүмәт ала, – тине ул.
Команданың профессиональ эше республика төп дәүләт телеканалының илдәге иң яҡшы телекомпанияларҙың береһе икәнлеген тағы бер ҡат раҫланы.


text:
Өфөлә «Үлемһеҙ полк» акцияһында 50 меңдән ашыу кеше ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Өфөлә «Үлемһеҙ полк» акцияһында 50 меңдән ашыу кеше ҡатнашты
Өфөлә «Үлемһеҙ полк» акцияһында 50 меңдән ашыу кеше ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
9 майҙа Өфөлә «Үлемһеҙ полк» дөйөм Рәсәй акцияһы 50 меңдән ашыу кешене берләштерҙе. Өфөләр һәм баш ҡала ҡунаҡтары, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан һалдаттарҙың фотоһүрәттәрен тотоп, Октябрь проспектынан үтте. Тамашасылар менән бергә сарала 51 меңдән ашыу кеше ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә.
Өфөләге «Үлемһеҙ полк» колоннаһын Бөйөк Ватан һуғышында совет халҡының һәм Ҡораллы Көстәренең фашистик Германияны еңеү символы булған Еңеү байрағының күсермәһе етәкләне.
Рәсәйҙең дәүләт реликвияһы артынан сарала ҡатнашыусылар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының өс флагын, Өфө Үлемһеҙ полкы байрағын күтәреп үтте.
Алдан хәбәр ителгәнсә, тантаналы маршты Башҡортостан юлдаш телевидениеһы тура эфирҙа күрһәтте. Бынан тыш, патриотик акцияла телеканал хәбәрселәре лә ҡатнашты, улар тура эфир барышында сарала ҡатнашыусылар менән аралашты.


text:
Башҡортостанда «Мисс Йәш Гвардия 2011» һайланасаҡ
«Мисс Йәш Гвардия 2011» матурлыҡ конкурсы финалы Өфөлә үтәсәк. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Берҙәм Рәсәйҙең йәш Гвардияһы»ның Башҡортостан төбәк бүлексәһенең матбуғат секретары Полина Вишневская хәбәр итте.
Был юлы почетлы исем өсөн 12 ҡыҙ көс һынашасаҡ. Улар барыһы ла октябрҙә уҙғарылған кастингты уңышлы үткән. Финалға әҙерлек барышында ҡыҙҙар тәмәке тартыуға ҡаршы акция кеүек күп социаль саралар үткәргән. Был эштәре шулай уҡ жюри ағзалары һәм тамашасылар менән баһаланасаҡ.
Финал 12 ноябрҙә «Мир» сауҙа һәм күңел асыу үҙәгендә үтәсәк. Еңеүсе проекттың генераль партнерынан туристик путевка менән бүләкләнәсәк. Бер юлы интернетта ҡатнашыусылар өсөн тауыш биреү һөҙөмтәләре лә билдәләнәсәк. Иң күп тауыш йыйыусы ҡыҙға Android-планшет тапшырыласаҡ.
«Мисс Йәш Гвардия» конкурсы республиканың йәш гвардиясылары башланғысы менән Башҡортостанда икенсегә үткәрелә. Тәүге тапҡыр ул былтыр уҙғарылған. Ул ваҡытта ҡатнашыусыларҙы юғары уҡыу йорттары тәҡдим итһә, быйыл ҡыҙҙар кастинг ярҙамында һайланған.


text:
2015 йыл аҙағына тиклем республика 1850 етем баланың фатир мәсьәләһен хәл итәсәк — Константин ТолкачевФото: Андрей Старостин
2015 йыл аҙағына тиклем республика 1850 етем баланың фатир мәсьәләһен хәл итәсәк — Константин Толкачев
2015 йыл аҙағына тиклем республика 1850 етем баланың фатир мәсьәләһен хәл итәсәк — Константин ТолкачевФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда 2015 йыл аҙағына тиклем 1850 етем бала өсөн фатир мәсьәләһен хәл итеү планлаштырыла. Мәсьәлә «2013-2015 йылдарға етем балаларҙы һәм ата-әсә тәрбиәһенән мәхрүм ҡалған балаларҙы торлаҡ менән тәьмин итеү» республика программаһы иҫәбенә хәл ителә. Уны тормошҡа ашырыу өсөн 1,5 миллиард һум самаһы ҡаралған.
— Әгәр 2010 йылда торлаҡты 239 етем бала алһа, ә 2013 йылда – 704. Етем балаларҙың торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү, «ҡара риэлторҙар» яғынан алдашыу, закон боҙоуға юл ҡуймау буйынса сарлар менән оҙатыла, — тип иҫәпләй Константин Толкачев.
Яңы ярҙам итеү саралары иҫәбендә спикер, етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған баларға республика бюджеты иҫәбенә фатирҙа ремонт үткәреү хоҡуғы биргән, Дәүләт Йыйылышының һуңғы ултырышында беренсе уҡыуҙа ҡабул ителгән закон проектын атаны.


text:
Башҡортостанда банктар иҫәбе 78-гә етте
Рәсәйҙәге кредит ойошмалары иҫәбе йыл башынан алып 9 берәмеккә кәмегән. Рәсәй Банкы мәғлүмәте буйынса, 2011 йылдың 1 ғинуарына ҡарата илдә 1012 банк иҫәпләнгән, ә 1 майға ҡарата улар 1 003 генә ҡалған. «Юғалтыуҙар» башлыса Үҙәк федераль округына тура килә, бында банктар исемлеге 5 учреждениеға ҡыҫҡарған.
Башҡортостанда, киреһенсә, ағымдағы йылда кредит ойошмалары иҫәбе артҡан.
— Әлеге ваҡытта төбәктә 78 кредит ойошмаһы, шул иҫәптән 11 республика банкы эшләй, – тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы Кредит ойошмалары ассоциацияһының матбуғат секретары Дмитрий Рудзит.
БР Милли банкы мәғлүмәте буйынса, ғинуарҙа Башҡортостанда 76 кредит ойошмаһы иҫәпләнгән.


text:
Өфөлә Владимир Спиваков «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән наградландыФото: Андрей Старостин
Өфөлә Владимир Спиваков «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән наградланды
Өфөлә Владимир Спиваков «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән наградландыФото: Андрей Старостин
Рәсәй Милли филармония оркестрының һәм «Мәскәү виртуоздары» дәүләт камера оркестрының баш дирижеры, Мәскәү халыҡ-ара Музыка йорто президенты, СССР-ҙың халыҡ артисы маэстро Владимир Спиваков «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» ордены менән наградланды. Награданы дирижерға республика Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов «Мәскәү виртуоздары» дәүләт камера оркестрының концертында тапшырҙы.
Данлыҡлы коллектив Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында сығыш яһаны.
— Хеҙмәтемә юғары баһа биреүегеҙ мине бик тулҡынландырҙы, — тине Владимир Спиваков. – Бөгөн хеҙмәттәштәрем, оркестр музыканттары, Өфөләге балалар өсөн оҫталыҡ дәрестәре үткәрҙе. Улар бындағы балаларҙың иҫ киткес матур булыуын билдәләне. Бының менән һеҙҙе ҡотлайым. Балаларҙа музыкаға ҡарата һөйөү тәрбиәләргә кәрәк, матурлыҡтан тыш, музыка әхлаҡлылыҡҡа өйрәтә. Музыка нисек бәхетле булырға түгел, ә бәхеткә лайыҡлы булырға өйрәтә.
— «Мәскәү виртуоздары»ның концерттары — һәр ваҡыт көтөп алынған ваҡиға, уларҙың сығыштары ҙур уңыш менән үтә, — тип билдәләне БР Президенты Хакимиәте етәксеһе Владимир Балабанов. – Әлеге концерт хәйриә сараһы булараҡ ойошторола. Бында Владимир Спиваков исемендәге хәйриә фондының хеҙмәте баһалап бөткөһөҙ.
«Мәскәү виртуоздары»ның сығышы өс сәғәт тирәһе дауам итте. Данлыҡлы музыканттар менән бергә сәхнәлә пианиносылар Маргарита Шевченко һәм Тимофей Владимиров, шулай уҡ виолончелист Искәндәр Ханнанов сығыш яһаны. Улар Вольфганг Моцарт, Йозеф Гайдн һәм Йоханес Брамстың әҫәрҙәрен башҡарҙы.


text:
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын «Арғымаҡ» этно-төркөмө лидеры етәкләне Фото: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетынң матбуғат хеҙмәте
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын «Арғымаҡ» этно-төркөмө лидеры етәкләне
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын «Арғымаҡ» этно-төркөмө лидеры етәкләне Фото: Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетынң матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын музыкант, «Арғымаҡ» этно-төркөмө етәксеһе Ринат Рамазанов етәкләне. Сибайҙа «Башҡорт халҡы Рәсәйҙең именлеге һәм сәскә атыуы өсөн» төбәк-ара форумы сиктәрендә ойошманың ойоштороу съезы уҙҙы. Был хаҡта Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Урал аръяғына республика райондарынан, Ырымбур, Силәбе, Ҡурған өлкәләренән, Татарстандан һәм Пермь крайынан вәкилдәр килде. Йәштәр яңы берекмәнең уставын ҡабул итте, башҡарма комитеттың составын раҫланы.
Бөтә Рәсәй башҡорт йәштәре ҡоролтайын ойоштороу тураһында июнь айында Баймаҡ районында үткән «Башҡорт йәштәре дуҫтарын йыя» форумы барышында иғлан ителгәйне.


text:
Скачать презентацию
Идет загрузка презентации. Пожалуйста, подождите
Презентация была опубликована год назад пользователемЛюбовь Архипова
1 Электронный вариант тестов по государственному башкирскому языку для 5-9 классов С о з д а н и е э л е к т р о н н о г о в а р и а н т а т е с т о в п о г о с у д а р с т в е н н о м у б а ш к и р с к о м у я з ы к у д л я к л а с с о в Грамматика Наречие – Рәүеш
2 Что обозначает наречие: Предметтың билдәһен Хәрәкәттең исемен Хәрәкәттең билдәһен Предметтың һанын
3 На какие вопросы отвечает наречие : Ҡ асан? Ҡ ай ҙ а? Нисек? Ни өсөн? Ни рәүешле? Кем? Нимә? Ни? Кемдеке? Ни эшләй? Ни эшләне? Ни эшләйәсәк? Ниндәй? Ни тө ҫ лө? Ҡ айһы?
4 В каком ответе даны наречия: Ҡ арбу ҙ, ө ҫ тәл, ке ҫ әл, һут, һө ҙ мә Иртәнсәк, кисен, алы ҫ та, юғары, ти ҙ Матур, сибәр, нәфис, гүзәл, зифа Ашыға, яратты, уйланы, осраштылар
5 Определите, на какие вопросы отвечают выделенные слова : Март йылы булһа, я ҙ һал ҡ ын булыр. Нисек? Ҡ асан? Ҡ ай ҙ а? Нимә?
6 Раскройте скобки : (На дорогу) сүп - сар ташлама. (Перед дождем) сәскә е ҫ е (сильнее) аң ҡ ый. Ду ҫ ың булһа, булһын (вместе) ут ҡ а инәрлек. Немец ҡ атыны Маргарет Эрсен саф (по-башкирски) һөйләне. Ямғыр яуһа ла,уңыш (много) булманы. (С улицы) машина тауышы ишетелә. Баш ҡ орт аттары э ҫ електе лә, һал ҡ ынлы ҡ ты ла (легко) кисерә. Батыр ҙ ар күмелгән ер ҙ ән халы ҡ ағымы (никогда) ту ҡ тамай. Юлға Ямғыр алдынаннығыра ҡ бергә баш ҡ ортса күп Урамдан еңел бер ҡ асан да
Еще похожие презентации в нашем архиве:
© 2017 MyShared Inc.
All rights reserved.


text:
ШОС һәм БРИКС саммиттары менән бәйле Башҡортостанда инвестиция әүҙемлегенең артыуын көтәләрФото: Олег Яровиков
ШОС һәм БРИКС саммиттары менән бәйле Башҡортостанда инвестиция әүҙемлегенең артыуын көтәләр
ШОС һәм БРИКС саммиттары менән бәйле Башҡортостанда инвестиция әүҙемлегенең артыуын көтәләрФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 26 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
— Саммиттар уҙғарыу – төбәктең инвестиция йәлеп итеүсәнлеге элементы, — тип иҫәпләй БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығының Инвестиция сәйәсәте идаралығы начальнигы урынбаҫары Нияз Фазылов. — Бында килеп, урындағы уйынсылар менән эшмәкәрлек итеүсе инвесторҙар, һис шикһеҙ, уға иғтибар итә. Тәү сиратта улар рейтингҡа, бурыс сәйәсәтенә, инфраструктураға иҫәп тота һәм эш климатын баһалай. Бындай сараларҙы уҙғарыу – теләһә ҡайһы төбәктең төп күрһәткесе, урта сроклы перспективала инвестиция йәлеп итеүсәнлегенең үҫешен көтөргә кәрәк. Бынан тыш, саммиттар һәм башҡа уға оҡшаш саралар инвестициялар йәлеп итеү өсөн инфраструктура булдыра.
ШОС һәм БРИКС саммиттарының Башҡортостан бизнесына ниндәй перпективалар асыуы хаҡында «Башкортостандағы «Коммерсант» нәшриәте йортонда ойошторолған түңәрәк өҫтәлдә һөйләнеләр.
Нияз Фазыловтың әйтеүенсә, ғинуар-октябрҙә тауарҙар экспорты республикала 9,9 миллиард доллар тәшкил иткән һәм уҙған йыл менән сағыштырмаса 18,5 процентҡа артҡан. Башҡортостан Нидерландтарға, Италияға, Ҡытайға һәм Һиндостанға әүҙем экспортлай. Иң эре импортер – Япония (машина эшләү һәм химия сәнәғәте изделиелары индерә), икенсе урында Ҡытай. Экспорт күләмдәре үҫә. Һуңғы өс йылда инвестицияларҙың үҫеү темптары 7,2-8 процент тәшкил итһә, ағымдағы йылдың туғыҙ айында артым алты процент.
— ШОС илдәре менән тауар әйләнеше тотороҡло арта, — тип билдәләне Башҡортостан Республикаһы министры Руслан Мирсаяпов. — Билдәле кире тенденциялар бар, әгәр осраҡты тотош алып ҡарағанда хәл уңышлы ғына.
Уның әйтеүенсә, Рәсәйҙең саммиттағы рәйеслеге йылында ШОС илдәренең транзит потенциалын үҫтереү мәсьәләләре өҫтөнлөклөләрҙең береһе.
— ШОС илдәренең транспорт сылбырын оптималләштереү проекттарын ойоштороу, илдәрҙең продукцияһын Башҡортостан аша Рәсәйгә доставкалау буйынса ҡыҙыҡһыныуын күрәбеҙ, — тип хәбәр итте Руслан Мирсаяпов. — Был проекттар бизнесмендарыбыҙға ҡыҙыҡлы. Бынан тыш, ШОС илдәре ҡатнашлығында Башҡортостан территорияһында ғәмәлгә ашырыла башланған бер төркөм проекттар бар. Улар машина эшләүсе предприятиеларҙың үҙ-ара килешеп эш итеүенә ҡағыла, ШОС илдәренән уҙаҡташтар һәм продукциялар ташыусыларҙы йәлеп итеү менән логистик комплекстар төҙөү буйынса ҡыҙыҡлы проекттар бар. Эштәр хәҙер әҙерлек этабында бара, саммиттарҙа иғлан итеү өсөн проекттарҙы әҙерләргә кәрәк.
Шулай уҡ түңәрәк өҫтәлдә тыуған ил һәм сит ил инвесторҙарының хоҡуҡтарҙа тиң булыуҙары билдәләнде. Сит ил инвесторҙарына вәғәҙәләнгән ташламалар предприятиеның республика территорияһында теркәлеү осрағында ғына ғәмәлгә ашырыла. Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар шулай уҡ республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы йөҙөндә Башҡортостандың ШОС һәм БРИКС илдәренең Эшлекле советы составына инеүенә күрә бизнес мөмкинлектәре тураһында белде.
— Эшлекле совет – федераль кимәлдәге алдынғы бизнесмендар ингән халыҡ-ара структура, — тип һөйләне БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты һәм ШОС һәм БРИКС илдәренең Эшлекле советының милли бүлек рәйесе урынбаҫары Азат Фазлыев. — Эшлекле совет – сауҙа-сәнәғәт палатаһын күрһәтеүсе эшҡыуарҙар берләшмәһе. Иғтибарыбыҙҙы ШОС һәм БРИКС советтарына йүнәлтәбеҙ. Бизнесмендарҙың бәйләнеше республика иҡтисады өсөн файҙа килтереүен көтәбеҙ. Эшлекле советтарҙың ултырышы сәйәси саммиттарға тиклем ике көн ҡалғас уҙасаҡ, ШОС һәм БРИКС илдәренең сауҙа палаталары һәм бизнес-берләшмәләре етәкселәре киләсәк. Бынан тыш, банк өлкәһендә өс сара үтәсәк: Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының банк-ара советы, БРИКС-тың финанс советы һәм финанс форумы. Йөҙҙән ашыу ҡатнашыусының килеүен көтәбеҙ. Губернаторҙар, урта кимәлдәге бизнесмендар киләсәк төбәк-ара хеҙмәттәшлек форматын булдырырға тәҡдим ителде. Әлеге ваҡытта Һиндостан, Ҡытай һәм Ҡаҙағстан төбәктәре менән бәйләнештәр көйгә һалынды. Был майҙансыҡты даими итергә тырышасаҡбыҙ. 2015 йыл дауамында ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек саралары планына ингән сараларҙа нығыраҡ эшләп ҡалырға көс һаласаҡбыҙ. Ул ике иң эре сара — «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы (2015 йылдың 21-22 майында) һәм «Газ.Нефть.Технологиялар» күргәҙмәһе (19-24 майҙа). Ойоштороу комитеты булдырылған. Шулай уҡ Башҡортостан вәкилдәре 2015 йылдың 18-19 июнендә Санкт-Петербург иҡтисади форумында ҡатнашасаҡ, унда республика территорияһында тормошҡа ашырырға күҙалланған проекттар менән Башҡортостан экспозицияһы буласаҡ.
ШОС һәм БРИКС офис-төркөмө директоры Николай Фадеев саммиттарға ғәмәлгә индерелгән инфраструктура объекттары хаҡында хәбәр итте. Атап әйткәндә, Өфө аэропортында яңы терминал һәм осоу һыҙаты төҙөлөшө, пассажирҙар ағымын сәғәтенә 200 кешенән 800-гә тиклем арттырыу тураһында. Шулай уҡ Өфө — Аэропорт трассаһында бер нисә йәйәүлеләр үткәүеле төҙөлө, Чесноковкалағы юлдар киҫелеше файҙаланыуға тапшырылған. Ҡунаҡнахалар ҙа иғтибарҙан ситтә ҡалманы.
— Өфөлә ҡунаҡханалар ремонтҡа ябыла, яңы төҙөлгән отелдәрҙе асыу менән бүлмәләр фонды 30 процентҡа артасаҡ, — тип билдәләне Николай Фадеев. — «Башҡортостан» ҡунаҡхана комплексында бүлмәләрҙең майҙандары ҙурайтыла, ә ҡунаҡхананың яңы өлөшөндә тағы ла 100 бүлмә буласаҡ. Ҡунаҡхана тармағы өсөн кадрҙар әҙерләүгә килгәндә, отелдәр персоналды үҙ аллы әҙерләй. Конгресс-холл да төҙөкләндерелә, төп саралар уҙғарыу өсөн залдар әҙерләнә. Өфө амфитеатрын (Конгресс-холл артындағы майҙансыҡ) асыҡ һауала саралар уҙғарыу өсөн әҙерләйҙәр, коммуникациялар: электр һәм интернет өсөн кабель һуҙыла. Бынан тыш, саммиттарға Өфөлә кәрәҙле элемтә бәйләнеше яҡшыртыласаҡ. Яҡын ваҡыт эсендә ремонттан һуң Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры асыласаҡ.
Мәҙәни һәм экскурсия программаһына ҡағылышлы Офис-төркөмдә урындағы Экскурсоводтар гильдияһы менән эш алып барылыуын хәбәр иттеләр. Оҙаҡ ваҡытҡа юлдарҙы ябыу көтөлмәй. Саммиттарҙың бөтә саралары тиерлек бер районда үтәсәк, шуға күрә был көндәрҙә өфөләр һиҙелерлек ҡыйынлыҡтар кисерергә тейеш түгел. Саммиттар Өфөлә 2015 йылдың 9-10 июлендә уҙасаҡ, 3,5 меңлап ҡунаҡ килеүе көтөлә.


text:
Наил Ғәйетбаев Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе итеп һайланды
Башҡортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе итеп күпселек тауыш менән Наил Ғәйетбаев һайланды. Бындай ҡарар Башҡортостан Республикаһы Яҙыусылар союзының дөйөм йыйылышында ҡабул ителде. Ижади ойошма башлығы вазифаһына Наил Ғәйетбаев, Рәлиф Кинйәбаев һәм Игорь Фролов дәғүә итте. Уларҙың исемдәре йәшерен тауыш биреү өсөн бюллетендәргә индерелде. Бөтәһе 155 бюллетень таратылды. Һөҙөмтәлә йыйылышта ҡатнашыусылар Наил Ғәйетбаев өсөн 109 тауыш, Рәлиф Кинйәбаев өсөн – 35 , Игорь Фролов өсөн туғыҙ тауыш бирҙе. Ике бюллетень боҙолдо.
Наил Ғәйетбаевҡа 65 йәш, ул драматург булараҡ билдәле, Рәсәйҙең атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре һәм Башҡортостандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре исемдәренә эйә. Күп йылдар дауамында «Тамаша» журналын етәкләне, республиканың мәҙәниәт министры урыынбаҫары вазифаһын биләне.


text:
«Газ. Нефть. Технологиялар-2010» XVIII Халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе
Өфө Спорт һарайында «Газ. Нефть. Технологиялар-2010» XVIII Халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе асылды.
Был Рәсәйҙең нефть, газ һәм энергетика сәнәғәте лидерҙарын бер майҙансыҡҡа йыйыусы иң ҙур форумдарының береһе. Быйыл бында 300-гә яҡын предприятие үҙ экспозицияларын урынлаштырҙы.
«Газ. Нефть. Технологиялар-2010» күргәҙмәһе республиканың эшлекле тормошоноң айырылғыһыҙ өлөшөнә әүерелде. Уның әһәмиәтен һәм масштабын рәсми асыу тантанаһы ла билдәләне, унда Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, Рәсәй Нефть-газ сәнәғәтселәре союзы президенты Геннадий Шмаль, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, сәнәғәт, инвестиция һәм инновация сәйәсәте министры Юрий Пустовгаров һәм башҡалар ҡатнашты.
Геннадий Шмаль «Газ. Нефть. Технологиялар-2010» күргәҙмәһен юғары баһаланы. "Бөтә нефть-газ күргәҙмәләре араһында Өфө күргәҙмәһе айырым бер урын биләй. Ҡатнашыусылар составынан да бигерәк, беҙ бында һәр ваҡыт яңы техника ҡарай, яңы технологияларҙы күрә алабыҙ. Мин бында хәҙер туғыҙынсы тапҡырына киләм, һәм һәр юлы ниндәйҙер яңылыҡ табам", — тип билдәләне ул.
Экспозицияла Рәсәйҙең 34 өлкә һәм республикаһы ҡатнаша. Рәсәй нефть-газ баҙары субъекттары араһында– «Транснефть», Кропоткинск машиналар эшләү заводы, «Самараволгомаш», Черняев исемендәге Урал-Себер магистраль нефть үткәргестәре һәм башҡалар. Сит ил экспоненттары ла байтаҡ. Былар үҙ партнерҙарына нефть-газ тармағының алдынғы технологияларын тәҡдим итеүсе Германия, Швейцария һәм АҠШ фирмалары.
Күргәҙмәлә Башҡортостандың 73 предприятиеһы бар. Улар иҫәбендә «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы, «Каустик», «Сода», «Полиэф», Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһе, Туймазы геофизик ҡорамалдар заводы кеүек сәнәғәт гиганттары һәм башҡалар.
Күргәҙмә 28 майға тиклем эшләйәсәк.


text:
«Башҡортостан продукты» проектына дүрт яңы ҡатнашыусы ҡушылды
ӨФӨ, 2014 йыл, 2 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
«Башҡортостан продукты» республика проектына дүрт яңы ҡатнашыусы ҡушылды, тип хәбәр итә БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте.
Тейешле дипломдарҙы шәхси эшҡыуарҙар Хәйруллин (Стәрлетамаҡ районы) һәм Сәрүәров (Краснокама районы), «Добрый пряник» компанияһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Иглин районы), «СН-продукт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Благовар районы) алған. Хәҙер улар үҙҙәренең тауарҙарында «Башҡортостан продукты» тамғаһын ҡуя ала. Сифат һәм именлек гарантияларынан тыш, бындай тамға һуғыу билдәле бер тауарҙың республика территорияһында урындағы сеймалдан етештерелгәнен һәм «Тикшереү үҙәге» дәүләт бюджет учреждениеһының лаборатор һынауҙарын үткәнен аңлата.
Шулай итеп, «Башҡортостан продукты» проекты, 1500-ләгән төр продукция сығарған, 130 етештереүсене берләштерә. Әлеге ваҡытта республика етештереүселәренең тауарҙары өсөн супермаркеттарҙа фирма кәштәләрен биҙәү буйынса эштәр дауам итә. Һатып алыусыларҙың уңайлығы өсөн бындай кәштәләр 31 магазинда барлыҡҡа килде, йыл аҙағына тиклем сауҙа нөктәләрен 300-гә тиклем арттырыу күҙҙалана.


text:
Башҡорт йәмәғәтселәре Мәскәүҙе пикет һәм петициялар менән “йонсота”
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 27.03.2009 05:55
Милли республикаларҙың ҡаршы тороуына ҡарамаҫтан федералдар мәғарифҡа ҡараған федераль законды аҫтыртын тормошҡа ашырыуҙы дауам итә. Уға ярашлы 2009 йылдың 1 сентябренән мәктәптең уҡыу программаларынан региональ предметтар алып ташлана, уларҙың урынына федераль белем биреү стандартынан предметтар индерелә.
Икенсе йыл инде, туған телде өйрәнеүгә бирелгән сәғәттәрҙең бөтөнләй ҡыҫҡарыуына хафаланған милли әҙселек йәмғиәт ойошмалары был законға ҡаршы ризаһыҙлыҡ акциялары ойоштора. Эш шунда, элек туған телдәр белем биреүҙә региональ компонент иҫәбенә өйрәнелә ине, ә хәҙер яңы законда ул булмаясаҡ. Рәсәй мәғариф министрлығы урындарҙағы туған телде өйрәнеүҙе яҡлаусыларҙы тынысландырырға маташа. Федераль чиновниктар яңы уҡыу программаһында региональ үҙенсәлекте мөмкин тиклем иҫәпкә алыуҙы вәғәҙә итә.
Былтыр, шулай, Ҡазанда мәғариф мәсьәләләренә арналған кәңәшмәлә РФ мәғариф министры Фурсенко ярайһы ғына актер оҫталығы күрһәтте. Ул ныҡ асыуланған Шәймиевты республикаларҙа Дәүләт теле мотлаҡ өйрәнеләсәк, тик хәҙер ул федераль белем биреү стандартында буласаҡ, тип ҡыҙып-ҡыҙып ышандырырға маташты. Шул уҡ ваҡытта Фурсенко законға яңынан “региональ компонент” тигән төшөнсәне кире ҡайтарыуға үҙенең бер сара ла күрмәйәсәген барыһына ла асыҡ төшөндөрҙө.
Әммә был Өфө башҡорт йәмәғәтселеген ҡәнәғәтләндермәй...
2008 йылдың 20 декабрендә мәғариф тураһындағы федераль законға региональ компонентты ҡайтарыуҙы талап итеп “Күк бүре” башҡорт ижтимағи хәрәкәте ойошторған пикетта йөҙәрләгән студент ҡатнашты. Ризаһыҙлыҡ менән сығыш яһаусылар милли республикалар етәкселәрен федераль “тартышҡа” бирешмәҫкә һәм региональ законды юҡҡа сығарған законды тулыһынса бөтөрөүгә ирешергә саҡырҙы.
Башҡорт халыҡ үҙәге “Урал” “Күк бүре”гә ҡарағанда уртасылыҡтараҡ сығыш яһай. Ошо көндәрҙә ул РФ Дәүләт Думаһы рәйесе Борис Грызловҡа мөрәжәғәт ебәрҙе. Унда ул Дәүләт Думаһына Федерация субьекттарына туған тел, республика дәүләт теле, республика йәки крайҙың тарихы, мәҙәниәте, географияһы кеүек предметтарҙың, артабан РФ Мәғариф һәм фән министрлығы тарафынан федераль дәүләт белем биреү стандартына индереләсәк региональ белем биреү стандартын формалаштырыу хоҡуғы биргән федераль законды әҙерләүҙе һәм ҡабул итеүҙе талап итә.
Башҡорт йәмғиәтселәренең пикет, петицияларының һөҙөмтәһе булырмы-юҡмы – тиҙ арала асыҡланасаҡ. Күп ваҡыт та түгел – 1 сентябрға тиклем бер нисә генә ай ҡалды.
Тимур Мохтаров


text:
«Әбйәлил» башҡорт әкиәте Рәсәй халыҡтарының иң яратҡан әкиәттәре китабына инде
Саха (Яҡут) Республикаһының С.А.Новгородов исемендәге «Бичик» Милли китап нәшриәте рус телендә «Любимые сказки народов России» китабын сығарҙы. Был уникаль баҫма — Рәсәй халыҡтарының әкиәттәр китабы ғына түгел. Ул иҫ киткес рәссамдар эшләгән сәнғәт әҫәре.
Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» Башҡорт китап нәшриәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йыйынтыҡ илебеҙҙә йәшәүсе туғыҙ халыҡтың ауыҙ-тел ижады өлгөләренән тора. Төрлө халыҡтарҙың яратҡан әкиәттәре эргәһенә «Әбйәлил» башҡорт халыҡ әкиәте лә ингән. Бәләкәй уҡыусылар бында шулай уҡ удмурт, сыуаш, эвенк, урыҫ, дағстан, ҡалмыҡ, татар халыҡтары һәм саха халҡы әкиәттәренең персонаждары менән осрашасаҡ.
Рәсәй халыҡтарының популяр әкиәттәре изгелеккә, егәрлелеккә, намыҫлылыҡҡа өйрәтә. Әкиәттәр изгелекте һәм мөхәббәтте, мәрхәмәтлекте һәм йомартлыҡты, ҡыйыулыҡты һәм намыҫлыҡты, тәрән аҡыллылыҡты һәм тормош хикмәтен данлай. Яҡут китап сығарыусылары был иҫ киткес йыйынтыҡ Ватаныбыҙҙың халыҡтары араһында мәҙәни һәм рухи бәйләнештәрҙе нығытыуға йоғонто яһаясаҡ, тип хаҡлы иҫәпләй.
Китап мәктәпкәсә һәм бәләкәй синыфтағы балалар өсөн тәғәйенләнгән, уны «Китап» нәшриәтенең фирма магазинында алырға була.


text:
23 сентябрь
23 сентябрь — григориан стиле буйынса йылдың 266-се көнө (кәбисә йылында 267-се). Йыл һуңына тиклем 99 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡырғыҙстан — Дәүләт теле көнө.
- Сәғүд Ғәрәбстаны — Дәүләт көнө.
- Аргентина — Йәмәғәт китапханалары көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1848 — беренсе Һағыҙ эшләнә.
- 1937 — Архангельск һәм Вологодск өлкәләре ойошторола.
- 1989 — Әзербайжан теле Әзербайжанда дәүләт теле итеп иғлан ителә.
- 1997 — Яндекс эҙләү системаһы ғәмәлгә индерелә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 63 б.э.т. — Октавиан Август, беренсе Рим император.
- 1943 — Хулио Иглесиас, испан йырсы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1937 — Халиҡов Муллайән Дәүләтша улы, башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте етәкселәренең береһе, күренекле дәүләт эшмәкәре.
- 1939 — Зигмунд Фрейд, Австрия психологы.


text:
Өфөгә Санкт-Петербургтың Татар милли автономияһы делегацияһы килә
Бөгөн Өфөгә Санкт-Петербургтың Татар милли-мәҙәни автономияһы делегацияһы килә. Уның составында — был йәмәғәт ойошмаһы активистары, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына әҙерлек сиктәрендә Ҡазанға һәм Өфөгә юлланған ветеран-блокадасылар.Ҡунаҡтарҙы БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы ҡабул итә.
20 майҙа петербургтар татар йәмәғәтселеге менән осрашасаҡ, Өфө буйлап экскурсия яһаясаҡ, БР Милли музейына барасаҡ. Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрында уларға театр солисы, Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы Марат Шәрипов тарафынан әҙерләнгән "Һуғыш йылдары йырҙары" программаһы күрһәтеләсәк. Кисен ҡунаҡтар М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына барасаҡ.
21 майҙа Өфө гарнизоны Офицерҙар йортонда делегацияның әлеге көндә Башҡортостанда йәшәгән блокадасылар һәм Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары менән осрашыуы үтәсәк. Был көндө төньяҡ баш ҡаланан ҡунаҡтар Өфө "Нур" дәүләт татар театрына барасаҡ.
Белешмә өсөн. Татар милли-мәҙәни автономияһы Нева буйындағы ҡалала ойошторолған 12 милли-мәҙәни автономияның тәүгеһе була. Ул 1997 йылдың 28 июнендә ойошторола, 1997 йылдың 22 сентябрендә теркәлә.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығының үҫеш перспективалары менән танышты
Фото:
4 августа Николо-Березовка ауылында республика Президенты етештереү майҙансыҡтарын ҡараны һәм «Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең продукцияһын баһаланы.
Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы үткән быуаттың 70-се йылдарында ойошторолған. Оҙаҡ ваҡыт хужалыҡ һаҙан балығын үрсетеү буйынса ғына махсуслашҡан. 1991 йылда етәкселек һәм милек формаһы алмашыныу менән бында башҡа төр ҡиммәтле балыҡ тоҡомдары үрсетеү менән шөғөлләнергә ҡарар иткәндәр. Бөгөнгө көнгә был Рәсәйҙең иң эре индустриаль балыҡсылыҡ хужалыҡтарының береһе булып тора. Балыҡ үрсетеү күләме – 500-600 тонна һаҙан, 50-100 тонна бикре, 30-40 тонна бағыр. Бында шулай уҡ 800-ҙән 1000 килограмға тиклем ҡара ыуылдырыҡ та етештерелә.
Хужалыҡтың махсус хеҙмәте менән балыҡ заманса DAF машинаһы ярҙамында һатыуға сығарыла. Был машина йылдәң һәр миҙгелендә лә Өфөгә, Мәскәүгә һәм башҡа ҡалаларға балыҡты тереләй килеш еткерергә мөмкинлек бирә.
2008-2012 йылдарға иҫәпләнгән ауыл хужалығы үҫеше һәм ауыл хужалығы продукцияһы, сеймал һәм аҙыҡ-түлек баҙарын көйләү республика программаһы сиктәрендә үҙҙәренең аҡсаһына һәм кредит ресурстары ярҙамында инкубация цехы төҙөлгән. Рөстәм Хәмитов балыҡ етештереү технологияһы һәм хужалыҡты үҫтереү пландары менән танышты. Бында скважина һыуында балыҡ үрсетеү буйынса ике модуль төҙөү планлаштырыла.
Президент Башҡортостандың таҙа һәм һалҡын һыулы йылғалары булған таулы райондарында ошондай уҡ хужалыҡтар булдырыу мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөлә тағы бер биҫтә барлыҡҡа киләсәкФото: Альберт Загиров
Өфөлә тағы бер биҫтә барлыҡҡа киләсәк
Өфөлә тағы бер биҫтә барлыҡҡа киләсәкФото: Альберт Загиров
2011 йылда баш ҡалала яңы торлаҡ биҫтәһе төҙөлә башлаясаҡ. Баш ҡаланың Дим районы менән йәнәштә ике күл араһындағы хозур урында торлаҡ комплексы барлыҡҡа киләсәк. Буласаҡ төҙөлөш урынын 2 июндә Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡараны. Проект менән төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин таныштырҙы.
«Кустаревский» исемле яңы микрорайонда 20 мең самаһы кеше йәшәйәсәк. Проектты төҙөүселәрҙең төп идеяларының береһе – булған тәбиғәт потенциалын һаҡлау. Архитектор Дмитрий Винкельман һөйләүенсә, торлаҡ йорттар төҙөгәндә йәшел үҫентеләр тулыһынса һаҡланасаҡ. Төҙөүселәр күлдәрҙе бер ни тиклем ҙурайтып, уларҙы таҙартасаҡ, ә күлдәрҙе киңәйтеүҙән грунт төҙөлөш территорияһына һибеүгә тотоноласаҡ.
Авторҙың уйынса, бейек торлаҡ йорттар микрорайондың уртаһында урынлашасаҡ, ә ситенә табан ҡаттар кәмей барасаҡ. Яңы районда социаль инфраструктура ла уйланылған. Өй туйлаусылар фатирҙан асҡыс менән бергә 7 балалар баҡсаһы һәм 4 мәктәп аласаҡ. Бында үҙенең фитнесс-залы һәм ике спорт комплексы буласаҡ, улар мәғариф учреждениелары менән йәнәш урын аласаҡ. Һуңынан яңы биҫтә ябай йоҡо районы булмаһын өсөн, архитекторҙар бөтә микрорайонды бер күлдән икенсеһенә йәйәүлеләр урамы менән тоташтырырға ҡарар итте. Транспорт хәрәкәте бер яҡлы буласаҡ.
Башҡортостан Президенты проекттың хаҡы менән ҡыҙыҡһынды. Дөйөм алғанда, уйланғанды тормошҡа ашырыуға 28 миллиард һум аҡса кәрәк. Өлөшсөләр средстволары һәм банк кредиттары файҙаланыласаҡ.
Төбәк башлығы яңы микрорайон өсөн инженер селтәрҙәре төҙөү тураһында мәсьәләне лә күтәрҙе. Был территорияға газ үткәрелгән, һыу үткәргесте Дағстан урамынан һаласаҡтар. Электр энергияһы менән «Кустаревский» биҫтәһен Дим подстанцияһы тәьмин итәсәк.
Яңы торлаҡ социаль буласаҡ. Шуның менән бәйле Раил Сарбаев был микрорайонда квадрат метрҙың хаҡы менән ҡыҙыҡһынды. 3-сө төҙөлөш тресы вәкиле, хаҡтар квадрат метр өсөн 27800 һумдан ашмаясаҡ, тине.
Төп төҙөлөш 2011 йылда башланасаҡ. Һуңғы объекттарҙы төҙөүселәр 2017 йылда тапшырырға планлаштыра.


text:
Фото:
Башҡортостандың сәнғәт оҫталары Төркиәлә Науруз байрамында ҡатнаша
Фото:
Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) Төркиә Республикаһында Науруз байрамын ойошторҙо. Унда төрлө илдәрҙән 250-гә яҡын артист ҡатнаша. «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың ТӨРКСОЙ-ҙағы вәкиле Әхәт Сәлихов хәбәр итеүенсә, байрам сараларында Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Төркмәнстан, Төркиә, Үзбәкстан, Рәсәй Федерацияһы субъекттары – Алтай, Башҡортостан, Татарстан, Тыва, Хакасия, Сыуашстан, Дағстан, Молдова, Украина, Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Төньяҡ Кипрҙан бейеү коллективтары, йырсылар һәм музыканттар ҡатнаша.
Делегация етәкселәрен һәм сит ил коллективтары вәкиләдәрен Төркиә Республикаһы Президенты Абдуллах Гюль, Дәүләт парламенты спикеры Джемиль Чичек, Төркиәнең мәҙәниәт һәм туризм министры Эртугрул Гюнай һәм ТӨРКСОЙ-ҙың генераль секретары Дюсен Касеинов ҡабул итте.
Истанбулда һәм Анкарала үткәрелгән тантаналы саралар Төркиәнең башҡа ҡалаларында дауам итәсәк.
Байрам илдәрҙең мәҙәниәт министрлыҡтары, Төркиә Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Хеҙмәттәшлек фонды, Төрки донъяның муниципалитеттар союзы, Төркиәнең ҡала хакимиәттәре һәм университеттары ярҙамында ТӨРКСОЙ Халыҡ-ара ойошмаһы менән үткәрелә.


text:
Фото:
«Салауат Юлаев-1994» – хоккей буйынса Рәсәй чемпионы
Фото:
Төмәндә Өфөнөң "Салауат Юлаев" командаһы, турнирҙа бер матчта ла еңелмәйенсә, 1994 йылғылар клуб командалары араһында Рәсәй беренселегендә еңеүгә өлгәште.
Беренсе урын өсөн матчта өфөләр Мәскәү "Спартак" командаһынан тиҫтерҙәрен 3:1 иҫәбе менән еңде.
«Салауат Юлаев»тың рәсми сайты хәбәр итеүенсә, Родион Моратов индергән голдан һуң өфөләр алға сыға – 1:0. Икенсе осор уртаһында мәскәүҙәр иҫәпте тигеҙләй, ләкин бер минут үтеүгә Тимерхан Ғәйнуллин яңынан «юлаевсы»ларҙы алға сығара – 2:1. Йомғаҡлау осоронда Максим Богатыренко нөктә ҡуя – 3:1.


text:
Өфөлә мәғариф өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә почетлы исемдәр бирелде
Башҡортостандың Мәғариф министрлығында кесе йома, 25 апрелдә, уҡытыусыларҙы тәбрикләү тантанаһы үтте. Ведомство башлығы Әлфис Ғаязов 10 мәғариф хеҙмәткәренә почетлы исемдәр бирҙе. «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы» исеменә түбәндәге педагогтар лайыҡ булды: Ғафури районы Мораҡ урта дөйөм белем биреү мәктәбенең география уҡытыусыһы Нәйлә Абдуллина, Дыуан районының Республика лицей-интернатынан башланғыс кластар уҡытыусыһы Рәзилә Әхмәтханова, Өфө ҡалаһының 65-се татар гимназияһынан татар теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Лена Ғәйнетдинова, баш ҡаланың 83-сө лицейынан информатика уҡытыусыһы Александр Гильдин, Өфө ҡалаһының 93-сө гимназияһынан физика уҡытыусыһы Татьяна Жиляева, Илеш районы Базытамаҡ урта дөйөм белем биреү мәктәбе директоры урынбаҫары – биология уҡытыусыһы Дилә Зиннәтуллина, Асҡын районы Ҡышлауйылға ауылының муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы директоры Әминә Шәүәлиева, Благовещен педагогия колледжы директоры урынбаҫары – психология уҡытыусыһы Мәүлиҙә Шәрифуллина.
Ике кеше «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре» исеменә лайыҡ булды. Улар – Бөрө ҡалаһының 31 лицейы директоры урынбаҫары Татьяна Полюдова һәм Балтас районы хакимиәте башлығының социаль һәм кадрҙар сәйәсәте буйынса урынбаҫары Фирҙәүес Рәхимов.
Шулай уҡ бөгөнгө сара сиктәрендә «Наркотиктарға ҡаршы иҫкәртеү эшмәкәрлеген иң яҡшы ойоштороу» республика конкурсына йомғаҡ яһалды.


text:
Башҡортостанда Р.Ваһапов исемендәге халыҡ-ара татар йыры фестивале саралары үтәсәк
Рәшит Ваһапов исемендәге VII Халыҡ-ара татар йыры фестивале саралары Башҡортостанда 26 -30 сентябрҙә үтәсәк. Уларҙы Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы ярҙамында ошо уҡ исемдәге Татар мәҙәниәте йәмәғәт фонды (Ҡаҙан) һәм Татарстан Республикаһы Мәҙәниәт министрлығы ойоштора.
«Башинформ» агентлығына ойоштороусыларҙың хәбәр итеүенсә, Ваһапов фестивале сиктәрендә Башҡортостанда проекттың башҡа лауреаттары ҡатнашлығында Филүс Ҡаһировтың концерттары үтәсәк.
Башҡортостанда тыуып үҫкән йырсы, Октябрьский музыка училищеһының элекке студенты Филус Ҡаһировтың концерттары Дүртөйлө (26 сентябрь), Өфө (27 сентябрь), Туймазы (29 сентябрь) һәм Октябрьский (30 сентябрь) ҡалаларында планлаштырылған.
Шуны ла билдәләп китәйек, Октябрьский музыка училищеһын тамамлағандан һуң Филүс Ҡаһиров Ҡаҙан дәүләт консерваторияһын уңышлы тамамлай, артабан Италияла стажировка үтә. Ул йәш башҡарыусыларҙың «Туған тел» республика татар йыры фестивалендә, Рәшит Ваһапов исемендәге Халыҡ-ара татар йыры фестивалендә Гран-при алған, Татарстандың М.Йәлил исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.


text:
Өфөнөң иң яҡшы сәнәғәт предприятиеларын иғлан иттеләр
Өфөлә 2013 йылдың эш һөҙөмтәләре буйынса йыл һайын уҙғарыла торған «Өфө ҡалаһының иң яҡшы сәнәғәт предприятиеһы» конкурсына йомғаҡ яһалды.
«Предприятие — тармаҡ лидеры» номинацияһында еңеүселәр тип «Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Лайнер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Йәшен» Өфө ғилми-производство предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «ОЗНА-Инжиниринг» ғилми-производство предприятиеһы яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Өфө икмәге» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «3-сө төҙөлөш тресы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Полекс Урал» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Өфө фанера комбинаты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте танылды.
«Йылдам үҫеш һәм юғары финанс һөҙөмтәлелек өсөн» номинацияһында «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтен, «Солитон» ғилми-тикшереү институты асыҡ акционерҙар йәмғиәтен, «НИИТ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен, «Каркас-панелле йорттар һалыу комбинаты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтен һәм «Өфө фанера-плита комбинаты » яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтен билдәләнеләр.
Иң яҡшы ижади коллектив тип «Йәшен» Өфө ғилми-производство предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте танылды, предприятиены яҡшы итеп тотҡаны һәм уның территорияһын төҙөкләндергәне өсөн БР «Медтехника» дәүләт унитар предприятиеһын бүләкләнеләр.


text:
Рәсәйҙең Бәләкәй һәм урта ҡалалары ассоциацияһы идаралығының ултырышы Башҡортостандың Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә уҙҙы
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостандың Мәскәүҙәге Рәсәй Президенты янындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиллегенең конференция залында Рәсәйҙең Бәләкәй һәм урта ҡалалары ассоциацияһы идаралығының ултырышы үтте. Унда федераль дәүләт власы органдары һәм дөйөм Рәсәй Муниципаль берәмектәре конгресы вәкилдәре ҡатнашты, шул иҫәптән Ассоциация президенты Валерий Гаврилов, Дәүләт Думаһының Федератив ҡоролош һәм урындағы үҙидаралыҡ мәсьәләләре буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Виктор Кидяев, Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Елена Николаева, Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Владимир Страшко. Башҡортостандан форумда Стәрлетамаҡ ҡалаһы хакимиәте башлығы Алексей Изотов ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Тулы хоҡуҡлы вәкиллектә.
Һүҙ көрәштереүҙә ҡатнашыусылар урындағы үҙидаралыҡ реформаһының барашын, Рәсәй торлаҡ ҡануниәтенең торошон, РФ Сауҙа-сәнәғәт палатаһы булышлығында 2015 йылдың октябрендә үткәрергә күҙҙалланған, «Рәсәйҙең бәләкәй ҡалалары өсөн инвестиция форумы»ның бәләкәй ҡалаларға вәғәҙә иткән перспективаларын тикшерҙе.
Һүҙ шулай уҡ илдә импортты алмаштырыусы производстволар ойоштороу йәки тергеҙеү барышында бәләкәй ҡалаларҙың роле тураһында барҙы. Атап әйткәндә, Рәсәйҙең Бәләкәй һәм урта ҡалалары ассоциацияһы вице-президенты, Мәскәү өлкәһенең Домодедово ҡалаһы башлығы Леонид Ковалевский илдәге аҙыҡ-түлек баҙарының хәлен һәм импортты алмаштырыу кәрәклеге менән бәйле шарттарҙа торған бурыстарҙы анализланы. Ыңғай миҫал сифатында Башҡортостанда аҙыҡ-түлек баҙарын үҫтереү тәжрибәһен, илебеҙ етештереүселәренең продукцияһын алға этәреүҙә йәрминкәләрҙең һәм күргәҙмәләрҙең ролен, ҡала һәм ауыл территорияларын тотороҡло үҫтереү практикаһын килтерҙе.


text:
Иң яҡшы ғилми-тикшеренеү эштәре авторҙарының исемдәре аталасаҡ
Башҡортостан Республикаһы фәнни ойошмалары һәм юғары уҡыу йорттары аспиранттарының ғилми-тикшеренеү эштәре конкурсында еңеүселәр исемдәре 28 октябрҙә иғлан ителәсәк. Уны ойоштороусылар – БР Фәндәр академияһы һәм Гуманитар тикшеренеүҙәр институты менән берлектә БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы.
Ойоштороусылар аңлатыуынса, был конкурстың төп маҡсаты – Башҡортостан фәнни ойошмалары һәм юғары уҡыу йорттарының көндөҙгө бүлектә уҡыусы, ғилми-тикшеренеү эшмәкәрлеге менән әүҙем шөғөлләнеүсе 30 йәшкә тиклемге аспиранттарына ярҙам итеү.. Быйыл ул икенсе тапҡырына үткәрелә. Былтырғы менән сағыштырғанда унда ҡатнашыусылар һаны ла һиҙелерлек артты: 2008 йылда 15 булһа, быйыл 42 тикшеренеү эше тәҡдим ителде.
Аспиранттарҙың эшен комиссия баһаланы, уның составына профессорҙар, фән докторҙары, шулай уҡ фән һәм техника өлкәһендә Дәүләт республика йәштәр премияһы лауреаттары инде.
Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы шаршамбы көнө БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында үткәрелә.


text:
Раил Сарбаев Финляндияның ағас эшкәртеү буйынса тәжрибәһен өйрәнәсәк
Бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендәге Башҡортостан Республикаһы делегацияһының Финляндияға эш сәфәре башланды. Һөйләшеүҙәрҙең төп темаһы — ағас эшкәртеү тармағында хеҙмәттәшлек урынлаштырыу.
— Йылдан-йыл ҡартайған урмандар күбәйә бара, урман эштәре уны ҡырҡып һатыуға ғына ҡайтып ҡала, — тип, 2009 йылда Раил Сарбаев был проблеманы бер нисә тапҡыр күтәрҙе. – 5,5 миллион гектар урмандарыбыҙ була тороп, нефть эшкәртеүгә һәм нефтехимияға ғына ҡарап йәшәү һис килешмәй. Был беҙҙең байлығыбыҙ, һәм беҙ уны оҫта, һөҙөмтәле файҙаланырға тейешбеҙ.
2010 йылдың 22 ғинуарында журналистар менән йомғаҡлау матбуғат конференцияһында ул комплекслы программа нигеҙенә һалынған урман тармағын үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләне:
–Ғәмәлдәге предприятиеларҙы реконструкцияларға, түбән сортлы һәм йомшаҡ япраҡлы ағастарҙы тәрән эшкәртеү буйынса производство ҡеүәттәре булдырырға кәрәк. Инвестициялар кәрәк. Һәм беҙгә бәләкәй бизнесты был өлкәгә әүҙемерәк йәлеп итеү мөһим, — тип өҫтөнлөктәрҙе билдәләне Премьер-министр.
Шул саҡта уҡ Раил Сарбаев, республика Финляндия тәжрибәһен өйрәнәсәк, тип хәбәр иткәйне.
Башҡортостан менән оҡшаш климат шарттарына эйә булған Финляндия каркаслы йорттар етештереү буйынса донъяла алдынғы позиция биләй – ошондай предприятиеларҙың береһенә барыу сәфәр программаһына индерелгән.
Сәфәренең һуңында БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Финляндияның «Jarvilakia» Урман сәнәғәте ассоциацияһы президенты Ристо Уитти әфәнде менән осрашасаҡ һәм уның менән урман сәнәғәтселәренең хеҙмәттәшлек перспективаларын тикшерәсәк.
Делегация составына БР урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Вилорий Якупов, урман хужалығы министры урынбаҫары Ғәлим Асҡаров ингән.


text:
Фото:
Талпан тешләүенән республикала 14088 кеше зыян күргән
Фото:
Республикала 14088 кеше талпан тешләгәндән һуң республиканың дауалау-профилактика учреждениеларына мөрәжәғәт иткән, шуларҙың 26 проценты – балалар. Шундай мәғлүмәт килтерә 22 июлгә ҡарата Рәсәй ҡулланыусылар күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы.
Лабораторияла 5750 талпан тикшерелгән, шуларҙың ни бары 98-е (1,7%) талпан энцефалиты менән зарарланған булыуы асыҡланған.
3453 кеше (мөрәжәғәт иткәндәрҙең 25%) иммуноглобулин һалыуға ризалығын биргән.
Әлеге ваҡытта вируслы талпан энцефалиты менән ауырыуҙың 13 раҫлау тапҡан осрағы теркәлгән. Былтыр был датаға ҡарата 24 осраҡ теркәлгән булған.