text:
Дмитрий Медведевҡа Рөстәм Хәмитовтың Валентина Матвиенконы Федерация Советы спикеры итеп һайлау тураһындағы тәҡдиме оҡшаны
Йома, 24 июндә, РФ президенты Дмитрий Медведевтың губернаторҙар корпусы вәкилдәре менән кәңәшмәһе барышында Федерация Советы спикеры вазифаһына Санкт-Петербургтың әлеге губернаторы Валентина Матвиенконы тәғәйенләү тураһында тәҡдим индерелде. Валентина Матвиенконы тәғәйенләү тураһындағы фекерҙе Башҡортостан президенты Рөстәм Хәмитов индерҙе, тип хәбәр итә «Интерфакс».
«Миңә был идея оҡшай», — тип белдерҙе быға яуап итеп Дмитрий Медведев.
«Валентина Ивановна — ҙур дәүләт тәжрибәһе туплаған шәхес, бик уңышлы губернатор, ул быға тиклем РФ хөкүмәтендә етәкселек вазифаларында эшләне, ысынтылап эше өсөн янған, ҙур мәсьәләләрҙе хәл итеүгә һәләтле кеше», — тип билдәләне президент.
«Ниһайәт, әгәр дәүләт иерархияһындағы үҙәк урындарҙың береһен ҡатын-ҡыҙ биләһә, был беҙҙең дәүләткә замансараҡ булырға һәм йылдамыраҡ үҫешергә булышлыҡ итәсәк, тип иҫәпләйем», — тине Дмитрий Медведев.
Шуның менән бергә ул, Федерация Светы спикеры вазифаһы буйынса Валентина Матвиенконың үҙенең фекерен һорарға кәрәк, тип өҫтәне — кәңәшмәлә ҡатнашыусылар араһында Санкт-Петербург губернаторы юҡ ине.
Бынан тыш, тип өҫтәне Медведев, губернаторҙар корпусы вәкилдәренең, үрге палатаның үҙенең дә фекерен белергә кәрәк.
Үҙ сиратында, кәңәшмәлә ҡатнашыусы Чечня башлығы Рамзан Ҡадыров был уңайҙан, урындан тороп, шулай тип белдерҙе: «Иң мөһиме, һеҙ беҙҙең фекерҙе хупланығыҙ (Матвиенконы тәҡдим итеү идеяһында — ИФ), ә ул Рәсәй патриоты булараҡ ризалашасаҡ. Иң мөһиме, һеҙ беҙҙе ишеттегеҙ һәм аңланығыҙ, ә ул, минең уйлауымса, килешәсәк һәм дәүләт, Рәсәй файҙаһына дөрөҫ ҡарар ҡабул итәсәк».
Ҡадыров һүҙҙәре кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙы йәнләндерҙе, ә президент уның репликаһына яуап итеп: «Медведевтың үтенесен кире ҡаға алмаясаҡ», — тип йылмайҙы.
Федерация Советы башлығы вазифаһына тәғәйенләү тураһында һүҙ президент, губернаторҙар корпусының ҡайһы бер вәкилдәрен йыйып, вәкәләттәрҙең бер өлөшөн децентрализациялау һәм уларҙы төбәктәргә тапшырыу темаһына һөйләшергә тәҡдим иткәндән һуң ҡуҙғатылды.
Бер нисә фекерен әйтеп ишеттергән Рөстәм Хәмитов төбәктәрҙең башҡалары менән бер рәттән Федерация Советы кеүек инструменты булыуын да хәтергә төшөрҙө, һәм үрге палатаны төбәктәр мәнфәғәттәрен алға һөрөү эшенә нисек йәлеп итеү тураһында уйларға кәрәклеген билдәләне.
«Миңә ҡалһа, унда (үрге палатала — ИФ) киң аң даирәһенә, ҙур тәжрибәгә эйә, ҙур күләмдәге эштәр башҡарған, илгә таныш, төбәктәрҙә эшләгән кеше кәрәк – был губернатор булырға тейеш», — тине Рөстәм Хәмитов, уның фекеренсә, Федерация Советын кем етәкләргә тейешлеге хаҡында һөйләгәндә.
Дмитрий Медведевтың, был кем булырға тейеш, аныҡ тәҡдимдәр бармы, тигән һорауына яуап итеп, Валентина Матвиенконың исеме әйтелде.


c: text/html

text:
Фото:
Швеция уҡытыусылары Белорет педагогтарының тәжрибәһен өйрәнә
Фото:
Белорет районына Швецияның Дегерфорс ҡалаһынан рәсми делегация визит менән килде. Туғыҙ кешенән торған делегацияла уҡытыусылар һәм студенттар бар. Визит сиктәрендә ҡунаҡтар Рәсәйҙең белем биреү системаһы менән таныша, атап әйткәндә, Швеция уҡытыусылары Белорет педагогтарының тәжрибәһен өйрәнә. Сит ил ҡунаҡтарын мәҙәниәт өлкәһендәге ҡаҙаныштар һәм эшләнмәләр ҙә ҡыҙыҡһындыра.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, был Белорет ҡалаһына тәүге визит түгел. Дегерфорс менән Белорет араһындағы дуҫлыҡ Тирлән ауылында барлыҡҡа килә һәм бына инде ун биш йылдан ашыу дауам итә.
2011 йылда Белорет районы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары Илгиз Теләүбаев етәкселегендәге Белорет делегацияһы тәүгә дуҫлыҡ визиты менән Швецияға бара. Рәсәй-Швеция дуҫлығы проекты сиктәрендә визит барышында Башҡортостан Республикаһы Белорет районы муниципаль район менән Дегерфорс ҡалаһы, Белорет, Карлскуга һәм Дегерфорс ҡалалары араһында мәғариф һәм мәҙәниәт өлкәләрендә хеҙмәттәшлек итеү тураһында докуменҡа ҡул ҡуйыла.
Визит сиктәрендә Швеция ҡунаҡтары музыка һәм художество мәктәптәрендә, «Дефицит» театр-студияһында, яңыртылған «Металлург» кинотеатрында, крайҙы өйрәнеү музейында һәм картиналар галереяһында булды. Швеция педагогтарында белем биреү учреждениелары айырыуса ҡыҙыҡһыныу уятты. Улар «Мәрйенкәй» һәм «Алтын балыҡ» бала баҡсаларында булды, 14-се гимназия уҡыусылары менән аралашты, Яңыбай Хамматов исемендәге Башҡорт гимназияһында Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте менән танышты, өҫтәмә белем биреү учреждениеларын – йәш натуралистар станцияһын һәм Мәктәптән тыш эштәр үҙәген ҡараны.
Көн элгәре Швеция делегацияһын Белорет районы хакимиәте башлығы Владислав Миронов ҡабул итте. Осрашыу барышында мәғариф һәм мәҙәниәт өлкәләрендә ике ҡала араһындағы хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү, атап әйткәндә, мәктәп уҡыусылары араһында бәйләнештәр булдырыу, берлектә конференциялар үткәреү, уҡыусылар һәм уҡытыусылар менән алмашыу, шулай уҡ иҡтисад өлкәһендә лә бәйләнештәр булдырыу мәсьәләләре тикшерелде.
Бөгөн, визиттың аҙаҡҡы көнөндә, Швеция ҡунаҡтары Тирлән ауылына барып, яҡташтарының әле ауылда йәшәгән туғандары менән аралашасаҡ, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге баш белгесе Ольга Колесникова.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә Төркиә компанияһы баш ҡала метробусы проекты менән таныштырҙы Фото: агентлыҡ сайты
Өфөлә Төркиә компанияһы баш ҡала метробусы проекты менән таныштырҙы
Өфөлә Төркиә компанияһы баш ҡала метробусы проекты менән таныштырҙы Фото: агентлыҡ сайты
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә Төркиә компанияһы баш ҡала метробусы проекты менән таныштырҙы. Кисә Инвестициялар йәлеп итеү агентлығы булышлығында Төркиәнең «Gursel» («Гюрсель») компанияһы етәкселеге һәм инженерҙары менән баш ҡала хакимиәте вәкилдәренең осрашыуы булды. Өфөлә «Метробус» транспорт системаһын төҙөү проектын тормошҡа ашырыу мәсьәләһе тикшерелде, тип хәбәр иттеләр агентлыҡта.
Проект дәүләт-шәхси партнерлыҡ механизмдарын ҡулланыуҙы күҙ уңында тота. Әле «Gursel» ошо проект буйынса техник-иҡтисади нигеҙ әҙерләй. Осрашыуҙа төрөк партнерҙары эштәренең яҡынса һөҙөмтәләре менән таныштырҙы һәм проектты артабан ғәмәлгә ашырыу өсөн мәғлүмәт алды.
«Gursel» етәкселеге метробустарҙа йөрөүҙе ойоштороу буйынса проектты бойомға ашырыуҙа ярҙам һорап агентлыҡҡа мөрәжәғәт итте. Башҡарылған эш һөҙөмтәһендә ағымдағы йылдың июлендә ҡала хакимиәте Өфө биләмәһендә Инвестиция проектын тормошҡа ашырыу ниәте тураһында килешеүгә ҡул ҡуйҙы. Килешеүҙең темаһы — Башҡортостандың баш ҡалаһында «Метробус» транспорт системаһын проектлау һәм төҙөү.
Метробус — автобусты һәм метроны берләштереү юлы менән барлыҡҡа килтерелгән экологик йәмәғәт транспорты. Был система Көньяҡ һәм Төньяҡ Америкала, Истанбулда ҙур популярлыҡ менән файҙалана.


text:
Тригонометрия
Тригонометрия (грек. trigōnon – «өсмөйөш» һәм metron – «үлсәү») – математиканың өсмөйөштәр һәм уларҙың яҡтарының оҙонлоҡтары, яҡтары араһындағы мөйөштәрҙең нисбәте тураһындағы тармағы. Тригонометрия был нисбәттәрҙе күрһәтеүсе тригонометрик функцияларҙы билдәләй.
Был термин тәүге мәртәбә 1595 йылда немец математигы Бартоломеус Питискустың китабы атамаһы булараҡ ҡулланыла. Шулай ҙа фән үҙе бик борондан астрономия, геодезия, архитектуралағы иҫәпләүҙәр өсөн ҡулланыла.
Тригонометрия функциялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Синус — ҡаршы ятҡан катетты гипотенузаға бүлеү.
- Косинус — яҡын ятҡан катетты гипотенузаға бүлеү.
- Тангенс — ҡаршы ятҡан катетты яҡын ятҡан катетҡа бүлеү.
- Котангенс — яҡын ятҡан катетты ҡаршы ятҡан катетҡа бүлеү.
- Секанс — гипотенузаны яҡын ятҡан катетҡа бүлеү.
- Косеканс — гипотенузаны ҡаршы ятҡан катетҡа бүлеү.


text:
Билдәле башҡорт шағиры Ринат Хәйригә 60 йәш тулыр ине
Бөгөн, 19 ғинуарҙа, билдәле башҡорт шағиры, публицист, прозаик, Ғәлимов Сәләм исемендәге премия лауреаты Ринат Хәйригә (Хәйретдинов) 60 йәш тулыр ине.
Ул Илеш районының Үрмәт ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1969-1974 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында уҡый. Студент йылдарында уҡ Хәйретдинов Әнғәм Атнабаев, Марат Кәримов кеүек Башҡортостан халыҡ шағирҙары ингән ижади төркөм составында республикабыҙ райондары буйлап йөрөй, үҙенең шиғырҙарын уҡый.
Уҡыуын тамамлағас, Ринат Хәйри тыуған яғына ҡайта, уны Төпәй һигеҙ йыллыҡ мәктәбе директоры итеп эшкә ебәрәләр. Тиҙҙән уны юғары уҡыу йортона ингәнгә тиклем хеҙмәттәшлек иткән, ә уҡыған йылдарында уның публицистик һәм шиғри әҫәрҙәре даими баҫылып килгән «Маяҡ» район гәзитенә бүлек мөдире итеп эшкә саҡыралар. Ике тиҫтә йыл ғүмерен Р. Хәйри журналистикаға арнай. Ул шулай уҡ «Кызыл таң», «Башҡортостан», «Һәнәк» кеүек республика баҫмалары, радио һәм телевидение менән хеҙмәттәшлек итә. 1986 йылдан ул – СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Ринат Хәйри талантлы журналист ҡына түгел, райондың ижади көстәренең идея лидеры ла була. Башҡортостан Яҙыусылар союзы ҡушыуы буйынса 1980 йылда ул “Ләйсән” район-ара ижади берекмәһен ойоштора, ә һуңынан уға етәкселек итә. Марат Кәбиров (хәҙер Башҡортостан һәм Татарстан Яҙыусылар союзы ағзаһы), Ирина Мусина, Венера Мәзитова кеүек таланттар тап уның ярҙамында асыла.
1990 йылдың 5 сентябрендә Ринат Хәйри вафат була.
Ҡыҫҡа ғына ғүмере эсендә шағир бай мираҫ ҡалдыра. Тере сағында уның «Әле яҙ башы ғына» (1983), “Мине уйынсыҡтарым” (1986), “Хәрефтәр парады” (1988) шиғырҙар йыйынтыҡтары донъя күрә. Мәрхүм булғандан һуң тағы ла биш китабы сыға: “Эҙләйем һине” (1990), “Ҡанаттар ҡайҙа үҫә” (1993), “Әйтелмәгән васыят” (1995), “Мин үҙем йәшен инем” (2000), “Уҡырға өйрәнәбеҙ” (2002). Ә “Ҡорбан” поэмаһы һәм “Эҙләйем һине” шиғырҙар йыйынты өсөн Ринат Хәйри Ғәлимов Сәләм исемендәге республика йәштәр премияһы лауреаты була. Шағирҙың 60 йыллыҡ юбилейына ҡарата Башҡортостан “Китап” нәшриәте уның “Тылсымлы һандыҡ” шиғырҙар йыйынтығын баҫтырып сығарырға әҙерләй.
Ринат Хәйриҙең юбилейына арналған тантаналарҙы уның тыуған яғында – Илеш районында 29 ғинуарҙа үткәрергә планлаштырыла. Программала район мәктәптәренең туған тел һәм әҙәбиәт уҡытыусыларының семинарын, район китапханаһында Башҡортостандың билдәле шағирҙары менән осрашыуҙар, Үрмәт ауылындағы урта мәктәптә һәм “Маяҡ” район гәзите редакцияһы бинаһында музейҙар асыу ҡаралған. Юбилей саралары Үрге Йәркәй ауылында район Мәҙәниәт йортонда хәтер кисәһе менән тамамланасаҡ.


text:
Дүшәмбе көндәр йылына башлаясаҡ
Аҙна аҙағына тиклем республикала һалҡын һауа торошо һаҡланасаҡ. Шәмбе йонсоу буласаҡ. Көндөҙ – минус 13-15, төндә минус 22 градус булыуы көтөлә. Башгидромет мәғлүмәттәренә ҡарағанда, яҡындағы көндәрҙә яуым-төшөм көтөлмәй. Йәкшәмбе ҡояшлы буласаҡ, ләкин һауа температураһында уның тырышлығы бер нисек тә һиҙелмәйәсәк. Көндөҙ тағы ла минус 13, төндә минус 21 градус буласаҡ. Ел көсәйәсәк.
Синоптиктар дүшәмбе көндәр йылына башлауын вәғәҙә итә. Көндөҙ 9 градус һыуыҡ булыуы көтөлә, төндә термометр бағанаһы минус 16 градус күрһәтәсәк. Көндөң икенсе яртыһында ҡар яуыуы ихтимал.


text:
2012 йылда Башҡортостанда Муса Гәрәев юбилейы билдәләнәсәк
2012 йылда республикала ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевтың юбилейы киң байрам ителәсәк. Был хаҡта Башҡортостан Рспубликаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Өфөлә ветерандар менән осрашыуҙа хәбәр итте.
— Был байрамды мотлаҡ үткәрәсәкбеҙ һәм уны яҡшы ойошторасаҡбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. – Тейешле ҡарарға ҡул ҡуйырмын, бойороҡ буласаҡ. Байрам юғары кимәлдә үтәсәк.
Башҡортостан Президенты әйтеүенсә, Башҡортостанды XX быуатта данға күмгән геройҙарҙы йышыраҡ иҫкә алырға һәм уларҙың юбилейҙарын билдәләргә кәрәк.
— Күптән түгел генә йәшәгән, беҙҙең менән эшләгән барлыҡ кешеләрҙең дә иҫтәлегенә тәғәйен баһа бирергә тейешбеҙ, — тине ул. — Республика өлкә комитетының беренсе секретарҙарын хәтергә төшөргөм килә – был оло эштәр башҡарған кешеләр. Улар ниңә онотолған? Улар заводтарҙы төҙөгән кеше. Беҙ ниңәлер уларҙы онотабыҙ, хатта улар, 60-сы – 70-се йылдар геройҙары булмаған да кеүек. Ә Муса Гәрәев буласаҡ! Беҙ хәтерләргә бурыслы һәм уларҙың иҫтәлегенә тейешле хөрмәт күрһәтеләсәк яңы геройҙар ҙа буласаҡ.
Муса Гәрәев – ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында фашист илбаҫарҙары менән һуғышта ҡаһарманлыҡ күрһәткән штурм авиация полкының эскадрилья командиры. 1922 йылдың 9 июнендә Башҡортостандың әлеге Илеш районында Иләкшиҙе ауылында тыуған, 1987 йылдың 17 сентябрендә вафат булған. Өфөлә Еңеү паркында ерләнгән.


text:
Республика Михаил Нестеровтың тыуыуына 150 йыл тулыуҙы билдәләүгә әҙерләнә
Республика Хөкүмәте йортонда билдәле рус рәссамы, Башҡорт дәүләт художество музейына нигеҙ һалыусы, РСФСР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре Михаил Васильевич Нестеровтың тыуыуына 150 йыл тулыуҙы билдәләүгә әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса кәңәшмә үтте.
Быйыл 31 майҙа билдәле яҡташыбыҙҙың тыуыуына 150 йыл туласаҡ. Үткән йылдың авгусында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов юбилейҙы үткәреү буйынса Указға ҡул ҡуйғайны.
Башҡортостан Республикаһы Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов үткәргән кәңәшмәлә юбилейға бәйле төп саралар, Башҡорт дәүләт художество музейы бинаһын реконструкциялау һәм Өфөлә Нестеров исемен мәңгеләштереү мәсьәләләре тикшерелде.
Рәссамдың тыуған көнөнә Ленин урамы, 14/16 адресы буйынса урынлашҡан йортта рәссамдың барельефы менән мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы планлаштырыла. Элек был урында рәссам йәшәгән йорт булған.
Сентябрҙә Өфөлә бер нисә юбилей сараһы үткәреләсәк, Асыҡ республика балаларҙың художестволы ижады конкурсына йомғаҡ яһаласаҡ.
Төп саралар башланыуға Ленин урамы менән Ибраһимов бульвары киҫешкән урында «Нестеров скверы» ял зонаһы төҙөкләндереләсәк. Алдағы йылдарҙа шулай уҡ Өфө урамдарының береһенә Нестеров исемен биреү, бөйөк рус рәссамына һәйкәл ҡуйыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостанда радиоэлектроника комплексын үҫтереү буйынса маҡсатлы программа әҙерләнә
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов төбәктең Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығына 8 майҙан да ҡалмай БР Хөкүмәтенә тикшереүгә 2013-2020 йылдарға «Башҡортостан Республикаһының радиоэлектроника комплексын үҫтереү» республика маҡсатлы программаһы проектын тәҡдим итергә ҡушты.
Республика Хөкүмәте сайтында хәбәр ителеүенсә, бөгөнгө көнгә программаның концепцияһы раҫланған. Башҡортостандың радиоэлектроника комплексын формалаштырыу һәм үҫтереү буйынса хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ағымдағы йылдың 8 февралендә ҡул ҡуйылғайны.
Комплекстың төп бурысы – телекоммуникация ҡорамалдары, элемтә аппаратураһы, радиоэлектроника ҡорамалдары, микроэлектрон компоненттар етештереүсе предприятиеларҙы берләштереү.
Радиоэлектроника кластерында ҡатнашыусылар — «Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһе», «Өфө агрегат производство берекмәһе» акционерҙар йәмғиәттәре, «Молния» Өфө фәнни-производство предприятиеһы, «Солитон» фәнни-тикшеренеү институты, Өфө «Промсвязь» заводы, «Полигон» фәнни-производство предприятиеһы, «БЭТО», «Прогресс» Башҡортостан производство берекмәһе, «Магнетрон» Өфө микроэлектроника заводы, «ЧИП» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Өфө дәүләт авиация техник университеты, «Башҡортостан» технопаркы.


text:
Поликлиникаларҙы тар белгестәр менән тәьмин итеү бик мөһим
Мэриялағы кәңәшмәлә ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев Өфө поликлиникаларын тар махсуслашыу врачтары менән тәьмин итеүҙең мөһимлеген билдәләне.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ҡаланың күп дауалау учреждениеларында тар белгестәр етешмәй. Һөҙөмтәлә халыҡ ваҡытында квалификациялы ярҙам ала алмай һәм ҡабул ителеүгә яҙылып, оҙон сиратҡа баҫырға мәжбүр. Мәҫәлән, 143-сө поликлиникалағы осраҡты ғына алайыҡ, унда окулисҡа 270 кеше яҙылған.
Был проблеманы өлөшләтә хәл итеү мөмкинлеге сифатында Павел Качкаев медицина учреждениеларына тулы булмаған эш көнө шарттарында етешмәгән специальностар буйынса өҫтәмә врачтар ҡабул итеүҙе атаны. Ғәмәлгә индерелгән “Электрон регистратура” программаһына ҙур өмөттәр бағлана, ул поликлиникаларҙа пациенттарҙың ағымын оптималләштерергә тейеш.
— Тик был осраҡта медицина учреждениелары хеҙмәткәрҙәре яғынан мутлашыуҙарға юл ҡуймау бик мөһим, — тип иҫәпләй Павел Качкаев. – Поликлиникаларҙа тар белгестәргә, әйтәйек, көнөнә 10 кешене бушлай нигеҙҙә яҙып, ҡалғандарын түләүле ҡабул итеү осраҡтары билдәле. Бындай ҡараш граждандарҙың социаль гарантия алыуға хоҡуҡтарын сикләй.


text:
Фото:
Башҡорт балы - Омскиҙағы бал фестивалендә
Фото:
Омскиҙа, «Континент» сауҙа-күргәҙмә үҙәге алдындағы майҙанда, бөтә Рәсәй бал фестивале асылды. Ул татлы һәм шифалы продукт етештереүсе Башҡортостан, Краснодар һәм Алтай крайы, Төньяҡ Осетия һәм башҡа Рәсәй төбәктәре вәкилдәрен йыйҙы.
Фестивалде ойоштороусыларҙың хәбәр итеүенсә, ул ике тематик бүлектән тора. Беренсеһе (аҙыҡ-түлек бүлеге) бал, умартасылыҡ продукттарын, алкоголһеҙ эсемлектәрҙе, краснодар сәйен үҙ эсенә ала. Икенсе бүлектә — киң ҡулланыу тауарҙары. Бында биҙәү-ҡулланма сәнғәте әйберҙәрен, халыҡ кәсебе өлгөләрен, һәр төрлө сувенир продукцияһын һатып алырға мөмкин ине. Нимәһе ҡыҙыҡ, сортына ҡарап, бер килограмм бал 300 һумдан алып 1200-гә тиклем баһалана.


text:
БР Төҙөүселәр союзы: «Социаль торлаҡты дәүләт төҙөргә тейеш»
Өфөлә торлаҡҡа хаҡтарҙың тотороҡло артыуы күҙәтелә. Йыл башынан алып баш ҡаланың икенсел торлаҡ баҙарында квадрат метрҙың хаҡы алты процентҡа күтәрелгән һәм 53 мең һумдан ашып киткән. Уны арзанайтыу өсөн иң элек күсемһеҙ милектең категорияларын билдәләргә кәрәк. Был турала Башҡортостандың Төҙөүселәр союз идараһы рәйесе Рәшит Мәмлиев хәбәр итте.
— Бөгөн беҙҙә аҡсалары булған кешеләр баҙарҙа иркен һатып ала алған коммерция төрөндәге торлаҡ, шулай уҡ ипотека һәм башҡа льготалы программалар буйынса һатылыусы торлаҡ бар, — тине ул.
Рәшит Мәмлиев һүҙҙәренсә, социаль торлаҡты дәүләт төҙөргә тейеш. Бынан тыш, бүленгән ер участкаларына ревизия яһарға кәрәк.
— Өфөлә әлеге мәлдә бүленгән һәм төрлө стадияла төҙөлөш эштәре алып барылған 1,2 миллион квадрат метр самаһы ер участкаһы бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды БР Төҙөүселәр союз идараһы рәйесе. – Был участкаларҙың бер өлөшөн кире алып, социаль торлаҡ төҙөлөшөнә бирергә кәрәк. Хаҡтарҙы төшөрөр өсөн күләмле төҙөлөш алып барылырға тейеш. Төҙөлөш күләмдәре ҙурыраҡ булған һайын, хаҡтар түбәнерәк буласаҡ. Күләмдәрҙе арттырабыҙ тиһәк, ҡулланыусылар һорауын булдырыу зарур.


text:
Декабрҙә бюджет учреждениелары хеҙмәткәрҙәре «ун өсөнсө» эш хаҡы аласаҡ
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Республиканың дәүләт бюджет һәм дәүләт автономиялы учреждениелары хеҙмәткәрҙәренә бер тапҡыр бирелә торған түләүҙәр тураһында» Указға ҡул ҡуйҙы.
Указға ярашлы, декабрҙә бюджет тармағы хеҙмәткәрҙәре бер оклад күләмендә бер тапкыр бирелә торған түләүҙәр аласаҡ.
Республика Хөкүмәтенә был указды ғәмәлгә ашырыу менән бәйле сығымдарҙы финанслауҙың күләмдәрен һәм сығанаҡтарын билдәләргә ҡушылды.
Урындағы үҙидара органдарына бюджет хеҙмәткәрҙәренә премиялар биреү тураһында ошондай ҡарарҙар ҡабул итергә тәҡдим ителде.


text:
27000 үҫмер ваҡытлыса эшкә урынлаштырыласаҡ
Йыл барышында 27000 үҫмер ваҡытлыса эшкә урынлаштырыласаҡ.
БР Хөкүмәтендә балаларҙың, үҫмерҙәрҙең һәм йәштәрҙең ялын ойоштороу, уларҙы сәләмәтләндереү һәм эш менән тәьмин итеү буйынса селектор кәңәшмәһендә БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Дәүләт эш менән тәьмин итеү хеҙмәте идаралығы начальнигы Тимерхан Биккинин хәбәр итеүенсә, шул иҫәптән 17000 кеше йәйге каникул осоронда эшләйәсәк.
— Был маҡсаттарға федераль бюджеттан 17950 мең һум аҡса бүленәсәк, был 2008 йылдағыға ҡарағанда өс миллион һумға кәмерәк, — тине Биккинин. — Шуға күрә йәштәр өсөн ваҡытлыса эш урындары ойоштороу өсөн урындағы бюджеттар средстволарын әүҙемерәк йәлеп итергә кәрәк.


text:
Өфөлә район башлығы телефондан тура бәйләнеш үткәрә Фото: Олег Яровиков
Өфөлә район башлығы телефондан тура бәйләнеш үткәрә
Өфөлә район башлығы телефондан тура бәйләнеш үткәрә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
27 августа Өфөлә Совет районы хакимиәте башлығы Урал Килсенбаев менән тура бәйләнеш ойошторола. Ҡала халҡы телефондан шылтыратып үҙҙәрен борсоған һорауҙарын бирә ала. Һорауҙы яҙып, WhatsApp аша ла ебәрергә мөмкин. Бынан тыш, онлайн-һорауҙар «Бәйләнештә»ге «Өфө-үҙәк» төркөмөндә ҡабул ителәсәк, тип хәбәр иттеләр баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
Тура бәйләнеш һөҙөмтәләре буйынса көнүҙәк һорауҙар билдәләнәсәк, артабан улар контролгә алынасаҡ. Совет районы хакимиәтендә граждандарҙың мөрәжәғәттәре менән даими эш алып барыла. Район башлығы, уның урынбаҫарҙары һәм бүлек етәкселәре ҡатнашлығында тура бәйләнештәр уҙғарыла.
Мөрәжәғәттәр өсөн телефон: 273-33-09, 8-963-908-71-37 (шылтыратыуҙар һәм WhatsApp). Тура бәйләнеш көндөҙгә сәғәт 4-тән 5-кә тиклем эшләй.


text:
Һүҙбәйләнеш
Һүҙбәйләнеш (урыҫ. Словосочета́ние) — ике йәки бер нисәһүҙҙең мәғәнәләре буйынса бәйләнеше. Улар һөйләмдән айырмалы булараҡ, бер бөтөн уйҙы аңлатмайҙар. Улар айырым һүҙҙәр кеүек, һөйләмде барлыҡҡа килтереүҙә ҡатнаша.
Ҡайһы бер осраҡтарҙа айырым һүҙҙәр менән һүҙбәйләнештәр ҙә, һөйләмгә хас интонацияны алып, һөйләм булып хеҙмәт итә. Мәҫәлән. Төн... Өй эсе ҡараңғы. Кескәй генә тәҙрәләр. Уның да яртыһы ҡарындыҡ менән ҡапланған. (З. Биишева.)
Йөкмәткеһе
Һүҙбәйләнештәрҙең яһалыу юлдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һүҙбәйләнештәр ике төрлө юл менән яһала.
- 1. Теҙмә. Улар тиң булалар. Бер - береһенә буйһонмайҙар. Айыу менән бабай, йылыға һәм яҡтыға, яҙ менән йәй, йылы, матур, йомарт һәм шәфҡәтле.
- 2. Эйәртеүле. Эйәртеүле бәйләнештә һүҙҙәр бер- береһенә тиң булмайҙар: береһе икенсеһенә буйһоноп, уны асыҡлап килә, шуға күрә береһен эйәреүсе, икенсеһен эйәртеүсе йәки төп һүҙ тип йөрөтәләр. Мин яһайым. Байрасҡа күсте. Ҡыҙыл байраҡ.Ҡаланың баҡсаһы.
Эйәртеүле бәйләнештең төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ярашыу.
- Башҡарылыу.
- Йәнәшәлек.
- Һөйкәлеү.
Нығынған һүҙбәйләнештәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡайһы бер һүҙбәйләнештәр, телдә бик оҙаҡ ҡулланыла торғас, нығынып китәләр. Шуға күрә уларҙың мәғәнәһе тарая, бер һуҙҙең генә мәғәнәһен белдерә башлай. Мәҫәлән: берҙе биш итеү, йәғни арттырып һүҙенең мәғәнәһен белдерә.
Һүҙбәйләнеш һәм ҡушма һүҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡайһы бер һүҙбәйләнештәр, бер предметты аңлатып, ҡушма һүҙгә әйләнгән. Мәҫәлән: өс тирәк һүҙбәйләнеше, бер колхозға исем итеп бирелгәс, һүҙбәйләнештән ҡушма һүҙгә әйләнгән.
[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ә. М. Аҙнабаев, С.А. Таһирова Әсә теле дәреслеге, 7 класс Өфө- 2009 йыл.
- М.Ғ. Усманова. Башҡорт теле грамматикаһы.Өфө -2007 йыл, 111 бит


text:
Рөстәм Хәмитов көслө дауылдан һуң йорттарҙы тергеҙеү эштәренең ваҡытын ҡыҫҡартырға ҡуштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов көслө дауылдан һуң йорттарҙы тергеҙеү эштәренең ваҡытын ҡыҫҡартырға ҡушты
Рөстәм Хәмитов көслө дауылдан һуң йорттарҙы тергеҙеү эштәренең ваҡытын ҡыҫҡартырға ҡуштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында, 29 августа өйөрмәле ел һөҙөмтәһендә зыян күргән, Яңауыл һәм Краснокама райондары ауыл биләмәләрендә булды.
Яңауыл районының Кониг ауылында бөтә йорттар ҙа тиерлек боҙолған. Рөстәм Хәмитов тергеҙеү эштәренең барышы менән танышты, халыҡ менән аралашты. Республика етәксеһенә әлеге ваҡытта боҙолған йорттарҙы ремонтлауға 50 кеше йәлеп ителеүен һөйләнеләр. Уларҙың төп бурысы – ҡыйыҡтарҙы алмаштырыу, ситәндәрҙе ремонтлау, тирә-яҡты сүп-сарҙан таҙартыу. Яңауыл районы хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов, ағымдағы аҙнала торлаҡ буйынса мәсьәлә хәл ителеп бөтәсәк, тип белдерҙе.
— һәр йортҡа бригада беркетелергә, материалдарҙың ҡасан киләсәге, был объектҡа кемдең яуаплы булыуы яҙылып ҡуйылырға тейеш. Боҙолған бөтә ҡыйыҡтарҙы ла ямғырҙарға тиклем эшләп өлгөрөргә кәрәк, – тине Рөстәм Хәмитов.
Шулай уҡ Кониг ауылында «Росреестр»ҙың күсмә офисы эшләй. Ведомство белгестәре хәбәр итеүҙәренсә, урындағы халыҡтан кадастр иҫәбенә теркәү өсөн 15 ғариза ҡабул ителгән. Дөйөм алғанда, иң тәүҙә милек хоҡуғын теркәмәгән граждандар өйҙәрен рәсмиләштерә. Шулай уҡ ғаиләгә 5 мең һум күләмендә компенсациялар түләнә. Артабан, тергеҙеү эштәре менән бәйле сығымдар ҙа ҡайтарыласаҡ.
Яңауылда Рөстәм Хәмитов, стихияға тарыған, Көнсығыш биҫтәһендә булды. Бында 148 йорт зыян күргән, 25-е тергеҙелгән. Республика башлығы проблемалы мәсьәләләр менән ҡыҙыҡһынды. БР Хөкүмәтенең беренсе вице-премьеры Рәүеф Ноғомановтың мәғлүмәттәренә ярашлы, биҫтәлә тулыһынса өйөмдәр таҙартылған, бөтә йорттар ҙа боҙолоу дәрәжәһенә ҡарап өс категорияға бүленгән һәм 14 предприятиеға беркетелгән. Рөстәм Хәмитов халыҡҡа мәғлүмәти ярҙам күрһәтеү штабын ҡараны һәм әүҙемерәк консультация ярҙамын күрһәтергә, бөтә түләүҙәр һәм компенсациялар тураһында тулыраҡ мәғлүмәт еткерергә ҡушты.
Краснокама районының Ҡарый ауылында Рөстәм Хәмитов йүнәтеү эштәренең барышын тикшерҙе һәм урындағы халыҡ менән осрашты. Ел-дауыл һөҙөмтәһендә бында ике кеше һәләк булған һәм 39 кеше зыян күргән.
Ауыл биләмәһе бинаһында мәғлүмәт-консультация үҙәге ойошторолған, унда Дәүләт теркәү, кадастр һәм картография федераль хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса идаралығы, страховкалау компаниялары, Пенсия фонды, банктар белгестәре, медицина хеҙмәткәрҙәре һәм юристар эшләй. Эске эштәр министрлығы хеҙмәткәрҙәренең тәүлек әйләнәһенә дежурлығы ойошторолған. Көн һайын урамдарҙы һәм ихаталарҙы таҙартыуға 25 берәмек ауыр техника: самосвалдар, тейәгестәр, автокрандар йәлеп ителгән.
Ауылда көслө дауыл 32 йортто тулыһынса емергән, 71-е – ныҡ боҙолған. Әлеге ваҡытта биналарҙы ремонтлау һәм яңы йорттар төҙөү менән шөғөлләнеүсе төҙөлөш ойошмалары билдәләнгән.
— Боҙолған йортто тергеҙеү йәки яңыһын төҙөү кеүек бәхәсле осраҡтарҙа яңы йорт һалырға ҡарар итәбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов, төҙөүселәргә мөрәжәғәт итеп. – Әгәр стеналарҙың ныҡлығына шик булмағанда, әлбиттә, ремонт эшләйбеҙ.
Ғәҙәттән тыш хәл эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса штабта Рөстәм Хәмитов БР Хөкүмәте ағзалары, муниципаль власть, хоҡуҡ һаҡлау органдары, социаль хеҙмәттәр һәм төҙөлөш компаниялары вәкилдәре ҡатнашлығында эшсе кәңәшмә үткәрҙе. Төҙөүсе ойошмалар алдына республика етәксеһе ике аҙна дауамында бөтә торлаҡтарҙың ҡыйығын йүнәтеү, ноябргә тиклем яңы йорттар һалыу бурысын ҡуйҙы.
Кәңәшмәнең стенограммаһы менән бында танышырға мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй волейбол федерацияһының Күҙәтеү советы ултырышында ҡатнашты
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
4 декабрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй волейбол федерацияһының, үҙе уның составына ингән, Күҙәтеү советы ултырышында ҡатнашты.
Федерация президенты Станислав Шевченко совет ағзаларына тамамланып килгән 2014 йылғы миҙгелгә Рәсәй йыйылма командаларының сығыштары хаҡында отчет бирҙе һәм 2015 йылғы миҙгелгә уларҙың әҙерлеге тураһында һөйләне. Ултырышта ҡатнашыусылар Рәсәйҙә волейболды үҫтереү һәм популярлаштырыу менән бәйле көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшерҙе.
Башҡортостанда һәүәҫкәр һәм профессиональ кимәлдәрҙәге волейбол менән 66 меңдән ашыу кеше шөғөлләнә. 2009 йылдан алып республиканың спорт мәктәптәре һәм профессиональ волейбол клубтары 74 спорт мастеры кандидатын, 3 спорт мастерын һәм 2 халыҡ-ара класындағы спорт мастерын әҙерләгән. Волейболды үҫтереү һәм популярлаштырыу буйынса оҙаҡ сроклы программа әҙерләнгән, Өфөлә «Ҡашҡаҙан» паркында, «Дуҫлыҡ монументы» ҡала йылға причалында һәм Яҡутов исемендәге паркта һыу эргәһендәге волейбол майҙансыҡтары асылған.
2014 йылдың декабрендә клубтарҙы «Урал» профессиональ спорт волейбол клубы» автономиялы коммерцияһы булмаған ойошмаһының берҙәм структураһына реформалаштырыу тамамланасаҡ, уға «Урал» ирҙәр волейбол клубы һәм «Уфимочка» ҡатын-ҡыҙҙар волейбол клубы структуралары инәсәк.
Әлеге ваҡытта Өфөлә М.Калинин исемендәге парк биләмәһендә заманса махсуслаштырылған ярышыу волейбол комплексын төҙөү мәсьәләһе ҡарала.


text:
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юлФото: Олег Яровиков
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юл
Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юлФото: Олег Яровиков
25 февралдә Башҡортостан Президенты Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттарына “Башҡортостанды артабан модернизациялау: ХХI быуатта именлеккә һәм сәскә атыуға илтеүсе юл (Республикалағы хәл һәм 2010 йылда уны үҫтереүҙең төп йүнәлештәре тураһында)” сираттағы Мөрәжәғәтнамәһе менән сығыш яһаны.
“Хөрмәтле депутаттар!
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһының 87-се статьяһына ярашлы һеҙгә йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән мөрәжәғәт итәм.
Бөгөн һеҙ Мөрәжәғәтнамәнең тексын һәм 2009 йылда Башҡортостан Республикаһының социаль-иҡтисади хәле тураһындағы докладты аласаҡһығыҙ. Бынан тыш, тиҙҙән яңы конституцион норма буйынса тәүге тапҡыр республика парламенты ултырышында Хөкүмәт отчеты тыңланасаҡ. Быларҙың барыһы миңә Башҡортостан үҫешенең иң мөһим мәсьәләләренә генә туҡталырға мөмкинлек бирә.
2010 йыл Башҡортостан Республикаһы һәм бөтә Рәсәй Федерацияһы өсөн айырым мәғәнәгә эйә. Ул Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы менән иҫтәлекле, беҙҙә Республика йылы тип иғлан ителде. Был яңыртылған Рәсәй составында хәҙерге Башҡортостан өсөн үткән егерме йылға йомғаҡ яһау, артабанғы перспективаларыбыҙҙы аныҡ билдәләү мөмкинлеген бирә.
Рәсәй Федерацияһы Президенты Дмитрий Анатольевич Медведев үҙенең “Рәсәй, алға!” программа мәҡәләһендә бөтә ил өсөн төп проблеманы билдәләне: “Беҙ, Рәсәй халҡының хәҙерге быуыны, ҙур мираҫҡа эйә булдыҡ. Ул әүәлге быуындарҙың ҙур тырышлығы менән яуланған, эшләп алынған. Ҡайһы саҡта ауыр һынауҙар һәм ысынлап та ғәйәт ҙур ҡорбандар хаҡы менән. Беҙ бик ҙур территорияға, мул тәбиғәт байлыҡтарына, ҙур сәнәғәт ҡеүәтенә, фән, техника, мәғариф, сәнғәт өлкәһендәге сағыу ҡаҙаныштарҙың күләмле исемлегенә, армия һәм флоттың данлы тарихына, ядро ҡоралына эйәбеҙ. Беҙ был мираҫты нисек тотонорбоҙ? Уны нисек тулыландырырбыҙ?”
Беҙ, ысынлап та, ҙур мираҫҡа эйәбеҙ. Әммә осраған проблемалар ҙа ҡатмарлы булды. Уларҙың күптәре тиҫтәләрсә йылдар буйы хәл ителә алманы. 1990 йылдан алып республика яһаған ысын мәғәнәһендә тарихи алға китеш тә шул тиклем үк сағыу булды.
Иҡтисади процестарға идара итеү системаһы үҙгәртеп ойошторолдо, баҙар механизмдары булдырылды. Республика тотороҡло үҫеш моделен практикаға индерҙе.
Ҡала һәм ауылдарҙың йөҙө күҙгә күренеп үҙгәрҙе. 33 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ сафҡа индерелде. Газ үткәреү, юлдар, күперҙәр һәм кешеләргә бик кәрәкле башҡа объекттар һалыу буйынса ғәйәт ҙур эш башҡарылды. Һаулыҡ һаҡлау, фән, мәғариф, мәҙәниәт һәм сәнғәт системаларында мөһим алға китеш булды. Уларҙың матди-техник базаһы нығытылды, йөҙҙәрсә уникаль бина һалынды. Ҡалаларҙа ғына түгел, хәҙер төпкөл ауылдарҙа ла халыҡ юғары рухи-мәҙәни ҡиммәттәргә йәлеп ителә.
Аҡсалата килемдәр буйынса республика халҡы элекке 66-сы урындан илдә төп урындарҙың береһенә күсте. Кеше потенциалының үҫеш индексы буйынса беҙ тәүге тиҫтәгә тотороҡло инәбеҙ.
Башҡортостан Рәсәйҙең ун таяныс төбәге иҫәбенә ышаныслы инә. Улар федераль бюджет килемдәренең өстән ике өлөшөн формалаштыра һәм илде донъяның төп дәүләттәре рәтенә сығарыу һәләтенә эйә!
Система булдырыусы предприятиелар модернизацияланды, яғыулыҡ-энергетика, машиналар эшләү һәм сәнәғәттең, төҙөлөштөң, ауыл хужалығы, транспорт һәм элемтәнең башҡа тармаҡтарында яңы ҡеүәттәр булдырылды. Республиканың һәм илдең фәнни-техник ҡеүәтен нығытҡан эре инвестиция проекттары тормошҡа ашырылды. Сәнәғәт етештереүе, төп капиталға инвестициялар күләме буйынса Башҡортостан реформаға тиклемге кимәлгә сыҡты, ә ауыл хужалығы продукцияһы һәм төҙөлөш эштәре буйынса был кимәлде үтеп китте. Ваҡ сауҙа әйләнеше күләме яҡынса 3,5 тапҡырға артты!
Ҡайһы бер сәнәғәт һәм ауыл хужалығы продукцияһы төрҙәрен сығарыу буйынса Башҡортостан күп йылдар дауамында илдә лидер булып ҡала. Эшҡыуарлыҡ киң үҫеш алды. Бөгөн бәләкәй һәм урта бизнес тулайым төбәк продуктының бишенсе өлөшөн тәьмин итә. Был — Рәсәйҙә иң яҡшы һөҙөмтәләрҙең береһе!
Республиканы модернизациялау өсөн шарттар булдырыуға беҙ айырым яуаплылыҡ менән ҡараныҡ. Ул — тулы ҡиммәтле закондар базаһы, сәйәси тотороҡлолоҡ һәм милләт-ара татыулыҡ, граждандарҙың шәхси именлегенең юғары кимәле, бөтә милек формаларын үҫтереү өсөн ышаныслы гарантиялар.
Беҙ “шок реформалары” һәм хәүефле эксперименттар юлынан китмәнек, тәбиғәт-хужалыҡ комплексын туҙҙыртманыҡ. Республика үҙенең социаль йөкләмәләренән баш тартманы һәм халыҡтың бөлгөнлөккә төшөүенә юл ҡуйманы.
Беҙ авантюралы башланғыстарҙы яҡламаныҡ, эволюцион, уйланылған үҙгәртеп ҡороуҙар үткәрҙек. Был сәйәсәт йәмғиәтебеҙҙе берләштерҙе, властың юғары абруйын һаҡлап ҡалды. Кешеләр уларҙың мәнфәғәттәрен яҡлай алыуыбыҙға, республика ҡеүәтен тайпылышһыҙ үҫтереүҙе һәм йәшәү кимәлен күтәреүҙе тәьмин итергә һәләтле булыуыбыҙға инанды. Федератив мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү беҙҙең өсөн егерме йыл элек үҙе өсөн тарихи һайлауҙы ғәмәлгә ашырған күп милләтле республика халҡының ихтыярын үтәү булды. Берҙәм Рәсәй дәүләтен нығытып, Башҡортостан халҡы атай-олатайҙар ҡалдырған ҡиммәтле мираҫтың — үҙ еренең хәстәрлекле хужаһы булырға ынтыла!
Беҙ граждандарҙың ышанысын юғары баһалайбыҙ! Йәмғиәт тарафынан сәйәси курсты берҙәм хуплауҙың һаҡланып ҡалыуы — беҙҙең өсөн республика етәкселеге эшмәкәрлеген баһалауҙың төп критерийы ул.
Хөрмәтле депутаттар!
Рәсәй Федерацияһы Президентының Мөрәжәғәтнамәһендә илде модернизациялау стратегияһы билдәләнә. Уның төп маҡсаты — Рәсәйҙең донъя державаһы булараҡ статусын һаҡлап ҡалыу, халыҡтың планеталағы төп илдәрҙең кимәле менән сағыштырырлыҡ йәшәү сифатына өлгәшеү. Башҡортостан Республикаһы ошо процестарҙың төбәк локомотивы булды һәм булып ҡала!
Билдәләнгән маҡсаттарға өлгәшеү өсөн беҙҙә тейешле бөтә шарттар бар. Республикабыҙ ижтимағи-сәйәси тотороҡлолоҡ менән айырылып тора. Конституцияла нығытылған социаль йүнәлешле сәйәсәт эштә тормошҡа ашырыла. Кешеләр милләт-ара тыныслыҡ һәм татыулыҡты юғары баһалай. Граждандарҙың күпселеге ныҡышмалы һәм уңышлы эш менән тормошон яҡшырта. Фиҙакәр хеҙмәт беҙҙә йәмғиәттең төп рухи-әхләҡи ҡиммәте булып тора.
Бөгөн Башҡортостанда модернизацияға көйләнеү йәһәтенән проблема юҡ. Беҙ уның механизмдарын егерме йыл элек, республика үҙенең милли байлығын тулыһынса файҙаланыу мөмкинлеген алған осорҙа уҡ эшкә ҡуштыҡ. Тап шул саҡта кешеләр яңырыуыбыҙҙың уңышы иң элек уларға бәйле булыуын асыҡ аңланы.
Тотороҡло үҫеш траекторияһына сығып, беҙ модернизациялауҙың кеше ресурстарын даими арттырабыҙ. Уларға төҙөлгән һәм яңыртылған 1064 мәктәп, уҡытыуҙың заманса технологияларына күсеү, дөйөм һәм һөнәри белем биреү селтәрен киңәйтеү, фундаменталь һәм практик фәндәрҙең кадрҙар һәм матди базаһын нығытыу инә. Ошолар булмай тороп инновацион иҡтисадтың аяҡҡа баҫыуы мөмкин түгел!
Яңы маҡсаттар һәм бурыстар билдәләгәндә беҙ үҙебеҙҙең көслө позицияларыбыҙҙан баш тартмаясаҡбыҙ. Беҙ бөтә йәмғиәтте алдынғы аҙсылыҡҡа һәм консерватив күпселеккә бүлеү яҡлы түгелбеҙ. Һәр кешенең үҙ мөмкинлегенә ҡарап яңырыу рубежы бар тип инанам. Сәйәси идара ошо кимәлде дөрөҫ билдәләргә, уға өлгәшеү өсөн тәүшарттар булдырырға тейеш!
Хөрмәтле иптәштәр!
Республика Хөкүмәтенә ил Хөкүмәте рәйесе Владимир Владимирович Путин тарафынан ҡуйылған төп бурыстарҙы: “Тәүгеһе — система булдырыусы предприятиеларҙың тотороҡло эшен тәьмин итеү, уларҙы техник яңыртыу һәм модернизациялау программаларына булышлыҡ итеү. Икенсеһе — үҙебеҙҙең технологиялы экспортты дәртләндереү. Өсөнсөһө — торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү. Дүртенсеһе — эске ихтыяжға булышлыҡ итеү. Һәм, әлбиттә, эшһеҙлеккә ҡаршы көрәш, бәләкәй ҡалалар проблемаларын хәл итеү” бурыстарын тормошҡа ашырыуға айырыуса иғтибарлы булырға кәрәк. Башҡортостан үҫештең барлыҡ төп күрһәткестәре буйынса алдынғы позицияларын һаҡлап ҡалырға тейеш.
Республикала күрелгән көрсөккә ҡаршы саралар иҡтисадтағы хәлде контролдә тотоу, бөтә социаль йөкләмәләрҙе үтәү мөмкинлеген бирҙе. Беҙ төбәккә аҡыллы һәм һығылмалы идара иткәндә, үҙебеҙҙең тауар етештереүселәргә булышлыҡ күрһәткәндә донъя һынауҙарына ҡаршы торорға мөмкин булыуҙы практикала иҫбатланыҡ.
Әммә өлгәшелгәндәрҙә туҡталып ҡалырға ярамай, алға барырға кәрәк. Бөгөн, һис ҡасан да булмағанса, идара итеүҙә өр-яңы ҡараштар, Башҡортостандағы модернизация процестарын яңыса күреү талап ителә.
Беҙҙең стратегия — буласаҡ Башҡортостандың сифат йәһәтенән яңы образын булдырыу. Әммә бының өсөн тәүәккәл рәүештә халҡыбыҙҙың ижади, интеллектуаль ҡеүәтен эшкә ҡушырға кәрәк.
Мөмкин тиклем күберәк кешене эш менән тәьмин итеү төп бурыстарҙың береһенә әүерелә. Хатта көрсөк йылында беҙ яңы етештереү объекттарын сафҡа индереп, 6 меңдән ашыу яңы эш урыны булдыра алдыҡ. Яҡын арала кәмендә 50 мең эш урыны булдырыу бурысы тора!
Әлбиттә, федераль бюджет сәйәсәтенең хәҙерге ҡаты шарттарында мөмкинлектәребеҙ сикле. Шуға күрә федераль средстволарҙы йәлеп итеү буйынса республика мәнфәғәттәрен ныҡышмалыраҡ яҡларға кәрәк. Беҙ айырым маҡсатлы федераль программаларҙың һәм инвестиция проекттарының иң әүҙем ҡатнашыусыларына әүерелергә тейешбеҙ. Тәү сиратта модернизациялауҙың биш йүнәлеше менән бәйле проекттарҙың хупланасағы аңлашыла. Улар — энергетика, ядро сәнәғәте, телекоммуникациялар, мәғлүмәт технологиялары һәм медицина.
Башҡортостанда был өлкәләрҙә ярайһы уҡ ныҡлы фәнни-техник нигеҙ бар. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә перспективалы тикшеренеүҙәргә һәм эшләнмәләргә, шулай уҡ ҡатнаш тармаҡтарға этәргес бирәсәк иҡтисад секторҙарына иғтибарҙы тупларға кәрәк. Беҙгә алдынғы производстволар, технологиялар, юғары өҫтәмә хаҡлы яңы төр продукция һәм заманса инфраструктура бик кәрәк.
Бөтә саралар системаһы тағы ла уңайлыраҡ инвестицион климат булдырыуға, инвестицион әүҙемлекте көсәйтеүгә йүнәлтелергә тейеш.
Башҡортостандың академия һәм тармаҡ фәненең бай ресурсын тулыраҡ файҙаланыу мөһим. Иҡтисад фән ҡаҙаныштарын күпләп талап иткән технологияларға йөҙ борһон, төп тармаҡтар һөҙөмтәлерәк эшләһен өсөн аныҡ тәҡдимдәр кәрәк. Беҙҙә исемдәре донъяға билдәле ғалимдар бихисап. Әммә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, яңылыҡтарҙы файҙаланыуҙа әлегә системалылыҡ юҡ. Хөкүмәткә эшлекле һәм ғилми берләшмә менән берлектә тырышлыҡты иҡтисадты модернизациялауҙың ғәмәлдәге резервтарын һәм механизмдарын үҫтереүгә, яңыларын эҙләүгә йүнәлтергә кәрәк.
Инновацияларға һорау булдырырға кәрәк, шул иҫәптән шәхси-дәүләт партнерлығы, венчур финанслауы ярҙамында.
Бөгөн үҙенсәлекле эшләнмәләргә һәм әүҙем тормош позицияһына эйә булған алдынғы фекерле байтаҡ ижад кешеләре бәләкәй һәм урта бизнеста эшләй. Беҙгә эш урындарын һаҡлап ҡалған һәм яңы урындар булдырған эшҡыуарҙарҙың башланғыстарын яҡларға кәрәк. Был мәсьәләлә муниципалитеттар айырым әүҙемлек күрһәтергә тейеш. Уларҙың тулы ҡанлы иҡтисадының аяҡҡа баҫыуы — модернизациялауҙың төп йүнәлештәренең береһе. Үҙеңдең иҡтисади базаңды үҫтереү өсөн өҫтән ярҙам һәм күрһәтмәләр көтөүҙең кәрәге юҡ. Иң мөһиме — битараф ҡалмау, формаль яҙыуҙар менән шөғөлләнмәү, ә инициативалы кешеләргә аныҡ эштәр менән булышлыҡ итеү. Хакимиәт башлыҡтары бының өсөн бөтә вәкәләттәргә эйә.
Бюджет сығымдарын ҡулайлаштырыу эшебеҙҙең төп йүнәлешенә әүерелергә тейеш. Күрһәтелгән дәүләт хеҙмәттәре сифатын һәм бюджет аҡсаһын һөҙөмтәле файҙаланыуға яуаплылыҡты арттырырға кәрәк. Һалымдарға етәкселек итеүҙе көсәйтеү зарур. Дәүләт һәм муниципаль учреждениеларҙың структураһын үҙгәртеүҙе дауам итергә кәрәк.
Былтыр банк секторына байтаҡ дәүләт аҡсаһы йүнәлтелде. Был уның финанс тотороҡлолоғон һаҡлап ҡалыу мөмкинлеген бирҙе. Әммә төбәк банкыларын капиталлаштырыу түбән булып ҡала. Ипотека кредитлауы биш тапҡырға кәмегән. Кредиттар буйынса ставкалар үҫте. Оҙайлы ресурстарҙың түбән кимәле реаль секторҙы кәрәкле күләмдә финансларға мөмкинлек бирмәй. 2009 йылда төп капиталға банк инвестициялары күләме 9,6 миллиард һум тәшкил иткән, шул уҡ ваҡытта республика банк секторы Рәсәй банкыһынан 61,9 миллиард һум алды. Был республика бюджетына тиңләшә!
Был аҡса предприятиеларға барып еттеме, тип һорағы килә. Һәм иҡтисад өсөн бының ниндәй файҙаһы булды?
Бөтә ҡыйынлыҡтарға ҡарамаҫтан, беҙ етештереү күләмдәренең ҡырҡа кәмеүенә юл ҡуйманыҡ һәм сәнәғәттәге хәлде тотороҡландыра алдыҡ. Әммә бының менән тынысланырға ярамай!
Өр-яңы технологияларҙы ғәмәлгә индереүҙе дауам итеү, нефть ятҡылыҡтарын эҙләү һәм разведкалау талап ителә. Энергетикала, нефть эшкәртеүҙә, химияла һәм нефть химияһында техник-технологик модернизациялау традицияларын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү мөһим. Тиҙ арала республиканың энергетика системаһын үҫтереү схемаһын һәм программаһын эшләү зарур. Энергияны һаҡлау тураһында яңы законды тормошҡа ашырыу буйынса етди эш тора.
Машиналар эшләүҙә етештереүҙе диверсификациялауҙы, экспорт һәм импортты алмаштырыусы продукция, ике тәғәйенләнештәге әйберҙәр етештереүҙе дауам итергә кәрәк. Бишенсе быуын истребителдәре өсөн двигателдәр сығарыу өҫтөнлөклө бурыс булып тора. Вертолеттар, автомобиль техникаһы сифатының донъя кимәлен тәьмин итеү мөһим. Станоктар, шулай уҡ нефть һәм газ комплексы өсөн ҡорамалдар етештереүсе предприятиелар тарафынан яңы баҙарҙар үҙләштереүҙе дауам итергә кәрәк. Сит ил ауыл хужалығы техникаһын йыйыуҙы ойоштороу һәм республикала тейешле узелдар һәм агрегаттар етештереүҙе туплау — айырым бурыс.
Беҙҙә әлегә тиклем түбән сортлы ағасты эшкәртеү буйынса предприятие юҡ. Күн етештереү буйынса ла алға китеш юҡ. Финляндия, Швеция, Төркиә, Италия тәжрибәһен әүҙемерәк өйрәнергә кәрәк. Ошондай производстволар ойоштороу өсөн партнерҙар ҙа табырға ваҡыт!
Көрсөккә һәм ҡатмарлы һауа шарттарына ҡарамаҫтан, аграрийҙар юғары кимәлдә эшләне. ¢ур дәүләт ярҙамы быға булышлыҡ итте. Ауыл хужалығын үҫтереүҙең республика программаһына ярашлы ағымдағы йылға планлаштырылғандарҙың барыһы ла шулай уҡ үтәлергә тейеш. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү буйынса айырым республика программаһына ихтыяж өлгөрөп етте. Унда ошо хужалыҡтарҙы заманса етештереү саралары менән йыһазландырыу буйынса саралар мотлаҡ ҡаралырға тейеш.
Бөгөн ауыл хужалығында һан күрһәткестәре генә мөһим түгел, махсуслаштырылған хужалыҡтарҙы үҫтереп һәм сифатлыраҡ продукция сығарыуҙы арттырып, агросәнәғәт комплексын әүҙем диверсификацияларға кәрәк. Шулай уҡ ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәр, эшкәртеүсе предприятиелар һәм сауҙа мәнфәғәттәре балансына өлгәшергә кәрәк. Ауыл хужалығы предприятиелары өсөн хеҙмәттәр инфраструктураһын үҫтереү мөһим.
Ябай булмаған хәлдә беҙ торлаҡты сафҡа индереү күләмдәрен кәметеүгә юл ҡуйманыҡ. Был — аҙ ҡатлы төҙөлөштөң яңы сәйәсәте һөҙөмтәһе. “Үҙ йортоң” республика программаһына ярашлы биш йыл эсендә тотош алғанда арзан хаҡлы кәмендә 10 мең йорт һалыу бурысы тора. Инженерлыҡ коммуникацияларын һәм төҙөлөш райондарын төҙөкләндереүҙе дәүләт үҙ иңенә ала.
Транспорт һәм юл тармаҡтарында ҙур эш планлаштырыла. Өфө ҡалаһында аэропорт комплексын үҫтереүҙе дауам итеү, “Арҡайым” авиакомпанияһын һауа суднолары менән тәьмин итеү, Сибай һәм Нефтекама ҡалаларында аэропорттарҙың эшен яңыртыу талап ителә. Ташкисеү эргәһендә Ҡариҙел йылғаһы аша күперҙең икенсе сиратын сафҡа индерергә, республика баш ҡалаһы тирәләй урау юлдар һалыуға даими иғтибар бирергә кәрәк.
Сауҙа тураһында яңы федераль закон тормошҡа ашырыла башлай. Был эшмәкәрлекте системалаштырыу өсөн тейешле республика программаһын эшләргә кәрәк.
Башҡортостандың БДБ илдәре менән бәйләнештәрен нығытыу һәм киңәйтеү, бөтә сит илдәр менән мөнәсәбәттәрҙең өлгәшелгән кимәлен һаҡлап ҡалыу республиканың халыҡ-ара һәм тышҡы иҡтисади хеҙмәттәшлеген үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәре булып ҡала.
Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә Башҡортостандың ыңғай имиджын булдырыу буйынса эште байтаҡҡа әүҙемләштерергә кәрәк. Беҙ күп эшләйбеҙ, күп нәмәгә өлгәшәбеҙ, әммә быны күрһәтә белергә лә кәрәк. БМО системаһының халыҡ-ара ойошмалары — ЮНЕСКО, ЮНИДО, ПРООН, шулай уҡ Ислам Конференцияһы Ойошмаһы, ТӨРКСОЙ һәм башҡалар менән хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү бурысы мөһим булып ҡала.
Башҡортостандың матди мәҙәниәте объекттарын, уның тарихын, йолаларын һәм тәбиғәт байлыҡтарын һаҡлап ҡалыу һәм популярлаштырыу буйынса тырышлыҡтарҙы әүҙемләштерергә кәрәк, шул иҫәптән Бөтә донъя мираҫ исемлегенә индереү юлы менән. Башҡортостан Республикаһының сит илдәр менән дуҫлыҡ йәмғиәттәренә булышлыҡты дауам итергә кәрәк.
Был мәсьәләләрҙең барыһын да системалаштырыу һәм республиканың халыҡ-ара, төбәк-ара һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәрен үҫтереүҙең заманса концепцияһында сағылдырыу зарур.
Хөрмәтле депутаттар!
Күп йылдар инде беҙ халҡыбыҙҙың йәшәү, граждандарҙың именлек кимәлен һәм сифатын күтәреү өҫтөндә эшләйбеҙ. Күп балалы ғаиләләргә, әсәлеккә һәм балалыҡҡа, инвалидтарға һәм оло йәштәгеләргә йоғонтоло ярҙам күрһәтәбеҙ.
Аҙ тәьмин ителгән кешеләрҙең матди хәле туранан-тура дәүләткә, улар алған пособиеларға һәм түләүҙәргә бәйле. Беҙ уларҙы арттырыу өҫтөндә эшләргә, бының өсөн өҫтәмә мөмкинлектәр эҙләргә тейешбеҙ. Дөйөм алғанда, күрһәтелгән ярҙамдың адреслылығын көсәйтеү өсөн социаль ярҙамға эйә булыусыларҙың берҙәм реестрын төҙөү мөһим. Был бюджет аҡсаһын һөҙөмтәлерәк файҙаланыуҙы тәьмин итәсәк.
Быйыл илебеҙ иҫтәлекле ваҡиғаны — Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын билдәләй. Беҙ һуғыш ветерандарына, шулай уҡ тыл эшсәндәренә берҙәй иғтибарлы булырға тейешбеҙ. Ветерандарҙың торлаҡ-көнкүреш шарттарын яҡшыртыу менән әүҙемерәк шөғөлләнергә кәрәк. Уларға торлағын ремонтлауҙа һәм шәхси хужалыҡтарын төҙөкләндереүҙә ярҙам күрһәтеү хаҡында һүҙ бара.
Быйыл федераль законға ярашлы мохтажлыҡ кисергән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының барыһын да торлаҡ менән тулыһынса тәьмин итеү бурысы тора. Ветерандарҙың, һәләк булған һәм вафат булған яугирҙәрҙең тол ҡатындарының көндәлек ихтыяждары хаҡында ла оноторға ярамай. Уларҙың һәр береһен кешесә ябай хәстәрлек менән солғау мөһим. Был власть органдарының һәм муниципалитеттарҙың ғына түгел, шулай уҡ һәр граждандың изге бурысы!
Беҙ кеше потенциалын үҫтереүҙең һөҙөмтәле моделен булдырҙыҡ. Демографик түбән тәгәрәүҙе еңеп сығыуҙа, үлемде кәметеүҙә һәм тыуымды арттырыуҙа, халыҡтың ғүмер оҙайлылығын арттырыуҙа уңыштар һиҙелерлек. Уларҙы нығытырға кәрәк! Яҡын арала 2010 — 2012 йылдарға “Ғаилә” республика программаһы ҡабул ителергә тейеш.
Һаулыҡ һаҡлауҙы үҫтереүҙә ҙурыраҡ һөҙөмтәләргә өлгәшергә кәрәк. Уның фән, техника һәм технологиялар, инновацион идеялар ҡаҙаныштарын үҙләштереү һәләтен көсәйтеү зарур. Республикала аорта-коронар шунтлау, йөрәккә яһалма клапанды ҡанһыҙ ҡуйыу, тыумыштан ишетеү һәләтендә етешһеҙлектәр булған балаларҙың бөтәһенә лә кохлеар имплантация буйынса ҡатмарлы операциялар үткәрелә.
Шулай уҡ онкология, трансплантология һәм гематология, бәләкәй инвазив хирургияла, репродуктив технологиялар мәсьәләләрендә лә реаль алға китеш өлгөрөп етте.
Әсәләрҙең һәм сабыйҙарҙың сәләмәтлеген һаҡлауҙы яҡшыртыу өсөн Ғ.Ғ. Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһының акушерлыҡ-гинекология корпусын төҙөүҙе тиҙләтергә, Республика балалар клиник дауаханаһының неонаталь үҙәген реконструкцияларға кәрәк. Федераль проекттар һәм программаларҙа әүҙемерәк ҡатнашырға, үҙебеҙҙә эре медицина үҙәктәре асыу мәсьәләләрен тикшерергә кәрәк.
Мөһим бурыстарҙың береһе — дарыуҙар менән күрһәтелгән ярҙамдың асыҡлығын арттырыу. Ветерандарҙы һәм инвалидтарҙы льготалы дарыуҙар артынан дарыуханалар буйлап өҙлөкһөҙ йөрөүҙән ҡотолдорорға кәрәк. Бындай препараттар дауалау-профилактика учреждениеларында бирелергә тейеш. Ә алыҫ ауылдарҙа — амбулаториялар һәм фельдшер-акушерлыҡ пункттары аша.
Әлеге йыл Рәсәйҙә Уҡытыусы йылы тип иғлан ителде. Хөкүмәттең бурысы — уҡытыусы һөнәренең абруйын күтәреү өсөн өҫтәмә саралар комплексы эшләү. Уҡытыусыларҙың хеҙмәтенә түләүҙе эҙмә-эҙлекле арттырырға кәрәк. Әлбиттә, беҙ уларға торлаҡ биреүҙә, һаулығын нығытыуҙа һәм ялын ойоштороуҙа ла ошондай уҡ һиҙелерлек һөҙөмтәләргә өлгәшергә тейешбеҙ. Йәш уҡытыусыларға гранттар — айырым статья.
Был проблемаларҙың барыһы ла республика уҡытыусыларының Х съезында бөтә яҡлап ҡараласаҡ. Ул Башҡортостан уҡытыусыларына “Беҙҙең яңы мәктәп” федераль программаһын тормошҡа ашырыуҙа етди этәргес бирер, тип ышанам.
Беҙ белем биреүҙең заманса, конкуренцияға һәләтле моделен төҙөүҙе дауам итәсәкбеҙ. Ул иҡтисади үҫештең перспективалы тенденцияларына һәм йәмғиәт ихтыяждарына яуап бирергә тейеш.
Бөгөн һөнәри белемде модернизациялау алғы планға сыға. Учреждениелар селтәре һәм кадрҙар әҙерләү системаһының структураһы үҙгәртелә, министрлыҡтар, уҡыу йорттары һәм предприятиеларҙың тырышлығы берләштерелә. Өҙлөкһөҙ һөнәри белем биреү системаһын замандың ҡәтғи талаптарына яраҡлаштырырға кәрәк. Был — республика Хөкүмәтенең мөһим бурысы!
Беҙ Евразиялағы эре фән, мәғариф һәм мәҙәниәт үҙәге булараҡ Башҡортостандың әһәмиәтен арттырырға тейешбеҙ. Төбәк телдәрен, тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеүҙе дауам итергә, Башҡортостан энциклопедияһының һәм башҡорт халҡы тарихының күп томлыҡ баҫмалары өҫтөндә эште аҙағынаса еткерергә кәрәк.
Быйыл Салауат дәүләт башҡорт драма театры, М.В. Нестеров исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейы, Өфө китапхана эше һәм киң коммуникациялар колледжы биналарын реконструкциялауҙы, Р. Нуриев исемендәге Башҡортостан хореография училищеһының уҡыу театрын төҙөүҙе башлау бурысы тора.
Беҙгә физик культура һәм спорт менән шөғөлләнеүсе уҡыусылар һанын артабан арттырыуға өлгәшергә кәрәк. Тейешле программалар ҡабул итеүҙе тиҙләтеү зарур, айырыуса балалар һәм үҫмерҙәр спортын үҫтереү буйынса. Хөкүмәт перспективалы атлеттарға һәм уларҙың тренерҙарына йыл һайын кәмендә 300 стипендия булдырыу мәсьәләһен тикшерергә тейеш.
Туризм индустрияһы хаҡында айырып әйтергә кәрәк. Республика уны үҫтереү өсөн уникаль тәбиғи мөмкинлектәргә эйә. Ул — гүзәл тәбиғәт, һоҡланғыс ҡурсаулыҡтарыбыҙ, мәҙәни мираҫ объекттары. Әммә беҙ әлегә быларҙың барыһын да тейешенсә файҙалана белмәйбеҙ. Ҡунаҡханалар аҙ, экскурсия бизнесы яйға һалынмаған. Үҙенсәлекле туҡланыу предприятиелары етмәй. Башҡорт милли аш-һыуы ла улар араһында лайыҡлы урын алырға тейеш, тип иҫәпләйем.
Бында эштең иге-сиге юҡ. Был мәсьәләләрҙе хәл итеү эске туризмды үҫтереүгә, биләмәләребеҙҙең мөмкинлектәрен комплекслы файҙаланыуға этәргес бирәсәк.
Хөрмәтле йыйылыш!
Яңы демократик Рәсәй шарттарында Башҡортостан милли сәйәсәттең иң юғары халыҡ-ара стандарттарға яуап биргән үҙ моделен эшләне. Уның төп айырмаһы — яҙылған хоҡуҡтарҙы декларациялау түгел, ә милли мәғариф, республика халыҡтары телдәрен, мәҙәниәттәрен һәм йолаларын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү өлкәһендәге һөҙөмтәләргә йүнәлгәнлек.
Һуңғы егерме йылда туған телдәрҙе өйрәнеү алып барылған мәктәптәр һаны ике тапҡырҙан ашыуға артты. Бөгөн рус милләтенән булмаған уҡыусыларҙың 73 проценты туған телен өйрәнә. Ун дүрт телде өйрәнеү ойошторолған. Алты телдә гәзиттәр сыға. ¢ур халыҡ мәҙәниәте байрамдары һәм фестивалдәре үткәрелә, балалар һәм йәштәр өсөн йәйге этномәҙәни лагерҙар ойошторола.
Тыуған төбәгебеҙ яҙмышы менән тығыҙ бәйләнгән традицион конфессияларҙы үҫтереү һәм уларҙың хеҙмәттәшлеге өсөн яҡшы шарттар булдырылған.
Шул уҡ ваҡытта илдәге федераль милли сәйәсәтте артабан камиллаштырырға кәрәк, сөнки был өлкәлә тейешенсә эш итмәү бик ҡиммәткә төшөүе ихтимал. 2009 йылдың июнендә Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһының II съезында был хаҡта әйтелгәйне. Быйыл июндә Өфө ҡалаһында III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайын үткәреү билдәләнә. Унда яңы тарихи шарттарҙа башҡорт халҡын һаҡлап ҡалыу һәм үҫтереү юлдарын билдәләү бурысы тора.
Башҡортостандың күп милләтле халҡы ватансылыҡ ҡиммәттәренә яҡынлығы менән һәр саҡ айырылып торҙо. Йөрәктәребеҙ тарихи хәтер менән һуғарылған. Беҙ 1812 йылғы Ватан һуғышында, 1941 — 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында, бик күп локаль һуғыштарҙа яҡташтарыбыҙҙың данлы батырлыҡтарын бер ваҡытта ла онотмаясаҡбыҙ. Республика Ватанды һаҡлау йолаларын ҡәҙерләй, илдең оборона һәләтен нығытыуға ғәйәт ҙур өлөш индерә, Рәсәй Ҡораллы Көстәренә саҡырыу буйынса төп урындарҙы биләй. Ҡайһы саҡта кемдер Рәсәйҙең бөтөнлөгө һәм берҙәмлеге сәйәсәтенә Башҡортостандың тоғролоғон шик аҫтына ҡуйырға тырыша икән — был оятһыҙлыҡ. Гүзәл республикабыҙҙың үткәндәрен һәм бөгөнгөһөн белгән һәр кем быны раҫлаясаҡ!
Киң мәғлүмәт өлкәһендә лә ыңғай үҙгәрештәр бара. 1990 йылдан алып республикала 24 яңы ваҡытлы матбуғат сараһы барлыҡҡа килгән. Республикалағы бөтә дәүләт, шул иҫәптән милли баҫмаларҙың барыһының да хәҙер Интернет-сайттары бар. Беҙҙең киң мәғлүмәт саралары граждандарҙың мәғлүмәт алыуға хоҡуҡтарын тәьмин итеү буйынса бурыстарҙы уңышлы үтәй. Республика тормошондағы эре ваҡиғаларҙы, көрсөккә ҡаршы сараларҙы тормошҡа ашырыу барышын яҡтыртыуҙа уларҙың әһәмиәтен айырып билдәләргә теләйем.
Хөкүмәткә киң мәғлүмәт сараларын һәм полиграфия тармағын үҫтереүҙең яңыртылған программаһын эшләргә һәм тәҡдим итергә кәрәк. Уның нигеҙенә киң коммуникация сараларына идара итеүҙең донъя тәжрибәһе һалынырға тейеш. Республика медиа-холдингын ойоштороу тураһындағы мәсьәләне ҡарау зарурлығы өлгөрөп етте. Был берҙәм мәғлүмәт сәйәсәте үткәреү, финанс сығымдарын ҡулайлаштырыу мөмкинлеген бирәсәк.
Телевидение өлкәһендә беҙ һанлы тапшырыуҙарҙы индереүгә килеп еттек. Әле “БЮТ” дәүләт республика телеканалы башҡорт, рус, татар һәм республика халыҡтарының башҡа телдәрендә көн һайын 18 сәғәтлек тапшырыуҙар алып бара. Канал аудиторияһы — ул 5 миллионға яҡын тамашасы. Республика эфирында яңы музыкаль каналдар асыла, “Тамыр” балалар телеканалы барлыҡҡа килә. Муниципаль берәмектәрҙә телевидение үҫеш ала. Был йүнәлештә Өфө, Стәрлетамаҡ, Нефтекама һәм ҡайһы бер башҡа ҡалалар етди алға китеш яһаны.
Әммә телерадиотапшырыуҙарҙың ҡеүәте әле тулыһынса файҙаланылмай. Сифатты яҡшыртыу менән бер рәттән тапшырыуҙарҙың географияһын киңәйтергә кәрәк. Был ил төбәктәрендә Башҡортостан менән киңерәк таныштырыуҙы ойоштороу, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән аудитория йәлеп итеү мөмкинлеген бирәсәк.
Хөрмәтле депутаттар!
Быйыл Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай ойошторолоуға 15 йыл тула. Ошо ярайһы уҡ ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ҙур күләмле эш башҡарылды. Ныҡлы конституцион гарантиялар һәм абруйлы закондар базаһы булдырылды.
Былтыр республика Конституцияһына үҙгәрештәр индерелде, Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһы булдырылды, Хөкүмәткә парламент контроле механизмы ойошторолдо.
Бюджеттың социаль йүнәлеше һаҡлап ҡалынды һәм уны ваҡытында ҡабул итеү тәьмин ителде. Халыҡты социаль яҡлау, дәүләт һәм муниципаль хеҙмәт өлкәһендә ҡануниәт үҙгәртелде һәм тулыландырылды. Автомобиль юлдарын файҙаланыу һәм юл эшмәкәрлеге өлкәһендә республика власть органдарының вәкәләттәре көйләнде. Ер мөнәсәбәттәре өлкәһендә акттар яңыртылды.
Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау сиктәрендә йәштәр сәйәсәте буйынса тейешле закондар ҡабул ителде. Йәштәр йәмәғәт палатаһы, урындарҙа йәштәр советтары уңышлы эшләй.
Сәйәси үҙгәртеп ҡороуҙарҙы, иҡтисадты йәнләндереүҙе һәм халыҡты тулы ҡиммәтле социаль яҡлауҙы артабан да хоҡуҡи тәьмин итеү Республика йылында тәү сираттағы бурыстар иҫәбенә инә.
Яҡын арала алдыбыҙҙа Дәүләт Йыйылышының киләһе саҡырылыш депутаттарының ҡулай иҫәбен билдәләү, партияларҙың тиң мөмкинлектәре гарантиялары тураһында закон проекттарын әҙерләү бурысы тора. Үҙәк һайлау комиссияһына һайлау системаһын планлаштырылған үҙгәрештәргә яраҡлаштырыу маҡсатында әҙерлек һәм аңлатыу эше үткәрергә кәрәк.
Депутаттар корпусы һәм дәүләт органдары республика өсөн ошо мөһим йүнәлештәрҙең барыһы буйынса ла берҙәм эшләргә тейеш.
Беҙгә Дәүләт Йыйылышында закон сығарыу инициативалары буйынса ябай тауыш биреү генә етмәй. Республика вәкилдәренең туранан-тура ҡатнашыуы, Федераль Йыйылыш, Дәүләт Думаһының һәм Федерация Советының тейешле комитеттары, федераль министрлыҡтар һәм ведомстволар менән эҙмә-эҙлекле эшләү мөһим.
Республиканың Мәскәүҙә Рәсәй Президенты ҡарамағындағы вәкиллеге мөмкинлектәренең республика дәүләт власы органдары тарафынан тейешенсә файҙаланылмауын билдәләргә кәрәк. Ҡәтғи власть вертикале шарттарында — был беҙҙең власть органдары етәкселәренең Федераль үҙәк менән үҙ-ара эш итеүенең түбән сифат критерийы.
Хөкүмәттә структур үҙгәртеп ҡороуҙарҙы дауам итергә кәрәк, тип иҫәпләйем. Бында һуңғы үҙгәрештәр көтөлгән һөҙөмтәне бирмәне. Бөгөн фәнгә, тышҡы иҡтисади бәйләнештәргә һәм транспортҡа идара итеү өлкәләрендә хәлде яҡшыртыу талап ителә. Сиратта — законға нигеҙләнеп ҡабул ителгән хоҡуҡ акттарының сифат мониторингы системаһын ғәмәлгә индереү.
Һуңғы йылдарҙа мәғлүмәт йәмғиәтен үҫтереү һәм электрон Хөкүмәт булдырыу буйынса бер нисә мөһим документ ҡабул ителде. Дәүләт органдары һәм урындағы үҙидара органдары тарафынан Интернетта урынлаштырылған мәғлүмәттәрҙең мотлаҡ исемлеге билдәләнде. Хөкүмәт үҙ ведомствоһындағы органдар тарафынан тейешле мәғлүмәттәрҙе ваҡытында халыҡҡа сығарыуҙы тәьмин итергә тейеш. Депутаттарҙан ошо өлкәлә закон ҡабул итеү тураһындағы мәсьәләне ҡарауҙы һорайым. Урындағы үҙидара органдарына ла ошондай уҡ акттар эшләргә кәрәк.
Электрон төрҙә дәүләт һәм муниципаль хеҙмәттәр күрһәтеү махсус контролдә тотола. Башҡортостандың Социаль картаһын тормошҡа ашырыуҙың танылған тәжрибәһен иҫәпкә алып, электрон формаға күсерелергә тейешле хеҙмәттәрҙең тәүге 25 төрө билдәләнде. Уларҙы ғәмәлгә индереү халыҡтың ваҡытын һәм аҡсаһын экономиялаясаҡ, коррупцияға ҡаршы көрәштең һөҙөмтәлелеген арттырасаҡ.
Мәғлүмәт хеҙмәттәре күрһәтеүҙең сифаты хәҙер эшегеҙ һөҙөмтәлелегенең мөһим күрһәткесе булыуына бөтә етәкселәрҙең иғтибарын йүнәлтәм!
Быйыл бурыстарҙың береһе — кадрҙар резервы һәм идара итеү кадрҙары резервын булдырыу. Был мәсьәлә Президент Советы ултырышында ентекле ҡаралды. Бөтә дәүләт органдары кадрҙарҙы планлаштырыу, хеҙмәткәрҙәрҙең эшмәкәрлеген дәртләндереү һәм баһалауҙың йоғонтоло механизмдарын ғәмәлгә индереү буйынса аныҡ тәҡдимдәр эшләргә тейеш.
Коррупцияға ҡаршы эш итеү сиктәрендә дәүләт хеҙмәткәрҙәре тарафынан килемдәр тураһында мәғлүмәттәр биреүҙең яңы тәртибен ҡулланыуға анализ яһарға кәрәк. Эш тәртибенә талаптарҙы үтәү һәм мәнфәғәттәр бәхәсен көйләү буйынса комиссиялар тулы ҡеүәтенә эшләргә тейеш.
Хөкүмәткә коррупцияға ҡаршы эш итеүҙең яңы программаһын эшләргә кәрәк. Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһына норматив акттарға коррупцияға ҡаршы экспертиза өлкәһендә белгестәр уҡытыуҙы ойоштороу зарур.
Илдә суд власын камиллаштырыу дауам итә. Судьяларҙың алмаштырылмаусанлығы тураһында конституцион гарантия тормошҡа ашырыла. Енәйәт язаһының яңы төрө булараҡ, иректе сикләү ғәмәлгә индерелде. Эштәрҙе мировой судьяларҙың ведомствоһына индереү тәртибе үҙгәртелде. Дөйөм юрисдикция судтарында апелляция инстанцияларын ойоштороу ҡараласаҡ.
Суд органдары хеҙмәткәрҙәренең тәртип мәҙәниәтен күтәреү зарурлығын билдәләргә кәрәк. Суд эшенең асыҡлығы һәм унан файҙаланыу мөмкинлеге канцеляриянан алып суд ултырышы залына тиклем һәр ерҙә булырға тейеш.
Даими үҙгәреүсән ҡануниәт шарттарында муниципалитеттар ҙа артабанғы үҫеш кисерә. Урындағы хакимиәт башлығының ике йылға минималь контракт срогы һәм муниципалитет башлығын алмаштырыу процедураһы билдәләнде. Урындағы башлыҡтарға, депутаттарға үҙенең эшмәкәрлеге тураһында йыллыҡ отчеттар биреү бурысы йөкмәтелә. Республикала контракт буйынса урындағы хакимиәт башлығы вазифаһына кандидаттарға өҫтәмә талаптар аныҡланды.
Муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙең профессиональ кимәлен һәм муниципаль акттарҙың сифатын күтәреү әүәлгесә көнүҙәк булып ҡала. Хеҙмәткәрҙәрҙең квалификацияһын күтәреү һәм уларҙы профессиональ үҫтереү өсөн шарттар булдырыу — һәр муниципаль берәмектең мөһим бурысы. Юстиция министрлығы һәм Муниципаль берәмектәр ассоциацияһы алдына моделле хоҡуҡ акттарының мәғлүмәттәр банкыһын ойоштороу бурысын ҡуям. Власть органдарының Ассоциация менән үҙ-ара даими бәйләнешен тәьмин итеү өсөн тейешле закон ҡабул итеүҙе маҡсатҡа ярашлы тип иҫәпләйем.
Хоҡуҡ яҡлау өлкәһенең әһәмиәте ҙур. Кеше хоҡуҡтары буйынса вәкилгә халыҡтың аҙ яҡланған төркөмдәренең социаль проблемаларын хәл итеүгә ҙурыраҡ иғтибар бирергә, үҙ эшен модификацияларға кәрәк. Граждандарҙың хоҡуҡтарын әүҙемерәк яҡлау зарур, ҡайһы саҡта — хоҡуҡ һаҡлау органдарының үҙҙәренән дә. Хәҙер шулай уҡ аныҡ мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә, республикала балалыҡты яҡлауҙың тулы ҡиммәтле системаһын ойоштороуҙа Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил яғынан мөмкин тиклем ҙур профессиональ ярҙам мөһим.
Хоҡуҡ һаҡлау өлкәһендә оператив хәлдең тотороҡланыуы күҙәтелә. Ауыр һәм төркөмдәр тарафынан ҡылынған енәйәттәр һаны артһа ла, уларҙың дөйөм күләме кәмегән. Хөкүмәткә Хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеүҙең һәм енәйәтселеккә ҡаршы көрәштең яңы республика программаһын әҙерләргә кәрәк.
Ведомство-ара йәмәғәт именлеге советына республика дәүләт власы органдарының хоҡуҡ һаҡлау структуралары менән үҙ-ара эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген арттырыу буйынса эшен әүҙемләштереү зарур.
Ҡәҙерле ватандаштар!
Бөгөн алдыбыҙҙа яңынан-яңы маҡсаттар һәм ҙур бурыстар тора. Уларға сәйәси, социаль һәм иҡтисади ысынбарлыҡтың ныҡлы нигеҙенә таянып ҡына өлгәшергә мөмкин. Ресурстарыбыҙҙы йылдан-йыл тулыландырырға, өр-яңы технологиялар, мөмкинлектәр, ҡараштар булдырырға һәм файҙаланырға кәрәк. Дәүләт менән йәмғиәт тырышлығын туплағанда, аныҡ билдәләнгән бейеклектәрҙе маҡсат итеп ҡуйғанда ғына ул уңышлы буласаҡ.
Беҙ глобаль иҡтисади система сиктәрендә үҫәбеҙ һәм Рәсәй дәүләтенең айырылғыһыҙ өлөшө булып торабыҙ. Башҡортостан халыҡтары мәҙәниәте илдең рухи киңлеген булдырыуҙа әүҙем ҡатнаша.
Беҙ көслө, тотороҡло, иҡтисади яҡтан алға киткән Рәсәйҙә йәшәргә теләйбеҙ. Һәр халыҡтың, һәр граждандың хоҡуҡтары һәм ҡиммәттәре ихтирам ителгән дәүләттә. Йәмғиәтебеҙҙең ижади көсө — ошо ынтылышта. Илдең конституцион нигеҙҙәренә һалынған федерализм принциптарын тормошҡа ашырғанда ғына замандың көнүҙәк мәсьәләләрен хәл итергә мөмкин. Уларға таянып, беҙ Башҡортостанды модернизациялау маҡсаттарын тормошҡа ашырыу өсөн бөтә власть кимәлдәре тырышлығын туплау йәһәтенән ныҡышмалы эшләйәсәкбеҙ.
Рәсәй үҙенең территориялары, тәбиғәт һәм кеше ресурстары ярҙамында ҡеүәтен быуаттан быуатҡа арттырҙы. Беҙ һәр төбәктә, ҡалала, ауылда кешеләр үҙ тормошон яңыртыуға ҡыҙыҡһыныу күрһәткәндә, үҙҙәрен ер хужалары итеп тойғанда ғына уларҙы сифат йәһәтенән үҫтереүҙе тәьмин итә аласаҡбыҙ.
Хәҙерге донъяла республиканың мөмкинлектәрен һаҡлап ҡалып, үҫтерә алыуыбыҙ үҙебеҙгә бәйле. Үҫешебеҙҙә туҡтап ҡалыу бөтә нәмәне юғалтыуҙы, яҙмышыбыҙҙың хужаһы булыуҙан туҡтауҙы аңлата. Башҡорттарҙа “Хәрәкәттә — бәрәкәт!” тигән аҡыллы әйтем бар. Юлыбыҙ һәр саҡ алға барһын!
Республикабыҙҙа беҙ бына ошолар өҫтөндә арымай-талмай эшләйбеҙ. Тап шуға күрә беҙ иртәгәһе көнгә, Башҡортостандың именлегенә һәм сәскә атыуына ышанабыҙ!
Тағы ла бер тапҡыр ҡабатлап әйтәм: “Хәрәкәттә — бәрәкәт!”


text:
Йылайыр районында яҡты донъянан китергә йыйынған ҡыҙ ҡотҡарылған
Йылайыр районында 15 йәшлек ҡыҙ, дарыу эсеп, яҡты донъя менән хушлашырға йыйынған. Мәктәп уҡыусыһын дауаханаға ваҡытында килтереп өлгөрәләр, табиптар уға медицина ярҙамы күрһәтә һәм өйөнә ҡайтарып ебәрә. Инцидент 7 мартта була, ғәҙәттән тыш факт тураһында хоҡуҡ һаҡлау органдарына ла хәбәр итәләр. Бәлиғ булмағандарҙың ғүмеренә хәүеф янаған хәлдәр менән Рәсәй Тәфтиш комитеты шөғөлләнгәнгә күрә, ведомствола инцидент сәбәптәрен асыҡлау буйынса тикшереү эштәре башланған, тип хәбәр иттеләр БР буйынса Тәфтиш комитетының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
"Версия Башкортостана" гәзитендә "ҡыҙыу линия"
Аҙна һайын сыға торған "Версия Башкортостана" гәзитенең “ҡыҙыу линия”һына шылтыратығыҙ — һәм һеҙгә редакция ҡунаҡтары: адвокаттар, прокурорҙар, төрлө ведомстволар хеҙмәткәрҙәре ярҙамға киләсәк. Бөгөн ашығыс хоҡуҡ ярҙамын Өфө адвокаты Ринат Ишмөхәмәтов күрһәтәсәк.
Хеҙмәтләндереү тулыһынса бушлай, һәм быға мохтаж булыусылар барыһы ла 15 сәғәттән 17 сәғәткә тиклем (8-347) 272-79-16 телефоны буйынса шылтырата ала. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, был даими рубрика, граждандар менән туранан-тура аралашыу айына ике тапҡыр – һәр икенсе һәм дүртенсе шишәмбе көндәрендә үтә. Үрҙә күрһәтелгән телефон буйынса шылтыратып, квалификациялы юрисҡа үҙегеҙҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙы бирегеҙ. Был ике сәғәт эсендә бирелгән һорауҙарға яуаптар "Версии Башкортостана" гәзитенең яҡындағы һандарында баҫыласаҡ.
Киләһе "ҡыҙыу линия" 13 июлдә үткәрелә. Шулай уҡ һорауығыҙҙы гәзиттең 15-се битендә урынлаштырылған купонға яҙып ебәрә алаһығыҙ – яуап гәзиттең “Һеҙҙең хоҡуғығыҙ” ("Ваше право") даими рубрикаһында баҫылып сығасаҡ.


text:
Ағас күмере етештереүҙең Башҡортостанда перспективалары бар
Республиканың төньяғындағы һәм төньяҡ-көнсығышындағы предприятиеларҙың ағас күмере етештереү буйынса тәжрибәһен өйрәнеү һәм таратыу, Башҡортостандың көньяҡ райондарында ағас күмере производстволары асыу буйынса БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы “Башлеспром” ағас әҙерләү компанияһының Әмзә ағас комбинаты биләмәһендә һәм Ҡариҙел районында семинар-кәңәшмә үткәрҙе.
Семинар эшендә министрлыҡ, ведомстволар, муниципаль берәмектәр, урман сәнәғәте предприятиеларының, ғилми һәм мәғариф учреждениеларының, банктарҙың 100-ҙән ашыу вәкиле, эшҡыуарҙар ҡатнашты.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар араһында — «Башлеспром» ағас әҙерләү компанияһы, Әмзә урман комбинаты, «СЕЛЕНА» урман сәнәғәте компанияһы, «Дуванлесторг», Ҡариҙел урман сәнәғәтселәре союзы, Баймаҡ ҡойоу-механик заводы һәм башҡалар. БР Эшҡыуарҙар ойошмалары асоциацияһынан да вәкилдәр булды. Атап әйткәндә, кәңәшмәлә республиканың урта һәм бәләкәй эшҡыуарлығының 48 субъекты ҡатнашты.
Семинар-кәңәшмәнең беренсе өлөшөндә “Башлеспром” компанияһы президенты Василий Горбачев проблемалар һәм үҫеш пландары менән таныштырҙы. “Әмзә” ағас комбинаты” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Владимир Романов Әмзә комбинатының ағымдағы етештереү күрһәткестәре һәм үҫеш перспективалары хаҡында һөйләне. “АФ Банк” вәкилдәре бәләкәй бизнесты кредитлауҙы арттырыуға ҡамасаулаған сәбәптәр һәм уларҙы бөтөрөү алымдары, кредитлау проблемаларын хәл итеү, “АФ Банк” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең кредит тәҡдимдәре, бәләкәй бизнесты кредитлау өсөн ыңғай шарттар булдырыу буйынса саралар тураһындағы мәсьәләләрҙе күтәрҙе.
Артабан семинар-кәңәшмәлә ҡатнашыусылар Краснокама районында урынлашҡан “Рамон” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте менән танышты. Былтыр предприятие республиканың төньяғында һәм төньяҡ-көнсығышында ағас күмере етештереүселәрҙе концернға берләштереү инициаторы булғайны. 2010 йылда бойондороҡһоҙ етештереүселәр тарафынан айына 300 тонна ағас күмере сығарылған. Концерн үҙ продукцияһын “РУСАЛ” берләштерелгән компанияһы предприятиеларына тәҡдим итә.
Кәңәшмәнең икенсе өлөшө Ҡариҙел районында үтте. Бында саҡырылған кешеләр ағас күмере етештереү буйынса төрлө предприятиелар менән танышты. Ҡариҙел районы хакимиәте башлығы Илдар Мусин әйтеүенсә, ағас күмере етештереү райондағы урман сәнәғәте тармағын үҫтереү мөмкинлеген бирә.
Семинар-кәңәшмәне алып барыусы БР сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министры урынбаҫары Игорь Карепанов ағас күмере етештереүҙе үҫтереү, Башҡортостандың көньяғындағы райондарҙа ағас күмере етештереү буйынса пилот проекттары төҙөү хаҡында доклад менән сығыш яһаны.


text:
Башҡортостан журналистары ТӨРКСОЙ халыҡ-ара премияһы лауреаттары булды
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Төркиәнең баш ҡалаһы Анкарала мәҙәниәт темаһын яҡтыртҡан төрки донъяһы журналистарын бүләкләү тантанаһы уҙҙы. ТӨРКСОЙ премияһын Әзербайжан, Ҡырғыҙстан, Ҡаҙағстан, Төркиә, Македония һәм Рәсәй республикалары — Башҡортостан, Татарстан, Дағстан, Хакасия вәкилдәре алды. Башҡортостандан халыҡ-ара ТӨРКСОЙ премияһына «Башинформ» мәғлүмәт агентлығының мәҙәниәт буйынса күҙәтеүсеһе Ләйлә Аралбаева (Ишморатова) менән «Башҡортостан» ТРК ДУП-һы продюсеры, алып барыусы Гөлназ Яҡупова лайыҡ булды.
Награданы ТӨРКСОЙ-ҙың генераль секретары Дюсен Касеинов тапшырҙы.
Татарстан республикаһынан премияны «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы журналисы Люциә Камалова һәм Башҡортостанда тыуып үҫкән, хәҙерге көндә «Татмедиа» генераль директоры кәңәшсеһе Римзил Вәлиев алды.
Бүләкләү билдәле төрөк яҙыусыһы һәм драматургы Халдун Танерҙың 100 йыллығы йылын асыу сиктәрендә Анкараның Опера һәм балет театрында үтте. Тантанала Төрөк Республикаһының мәҙәниәт һәм туризм министры Омер Челик ҡатнашты. Кисәлә Халдун Танер хаҡында фильм һәм уның әҫәрҙәре буйынса ҡуйылған спектаклдәрҙән өҙөктәр күрһәтелде.
Журналистар Төрөк Республикаһының дәүләт һәм йәмәғәт ойошмалары — Төп матбуғат һәм мәғлүмәт идаралығы, «Афәт» көрсөк һәм ғәҙәттән тыш хәлдәр менән идара итеү буйынса деапартамент, Сит ил эштәре министрлығы етәкселәре менән осрашты. Шулай уҡ иң ҙур төрөк телерадиокомпанияларының береһе — «ТРТ-Ауаз» буйлап экскурсия, мәҙәни программа ойошторолдо.


text:
Баш ҡалала Автограф көнө уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала Автограф көнө уҙғарыла
Баш ҡалала Автограф көнө уҙғарыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
17 июндә республиканың Яҙыусылар союзында Автограф көнө уҙғарыла. Акцияны Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте ойоштора. Сарала Рауил Шаммастың «Һайланма әҫәрҙәре»нең беренсе томы һәм Дилә Булгакованың «Сиртмәле ҡойо» шиғри йыйынтығының исем туйҙары үтә.
Сараға Башҡортостандың танылған яҙыусылары һәм шағирҙары саҡырылған. Автограф көнө көндөҙгө сәғәт 12-лә башлана. Адресы: Коммунистик урамы, 34.


text:
Jooble - это один сайт, на котором Вы можете искать работу по всему Интернету.узнать больше
Работа Бураевский район, Республика Башкортостан
Популярные вакансии Бураевский район, Республика Башкортостан
водитель Бураевский район, Республика Башкортостан
директор Бураевский район, Республика Башкортостан
директор по персоналу Бураевский район, Республика Башкортостан
менеджер Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец консультант Бураевский район, Республика Башкортостан
call Бураевский район, Республика Башкортостан
call центр Бураевский район, Республика Башкортостан
автомобиль Бураевский район, Республика Башкортостан
агроном Бураевский район, Республика Башкортостан
администрация Бураевский район, Республика Башкортостан
банк Бураевский район, Республика Башкортостан
безопасность Бураевский район, Республика Башкортостан
бизнес процесс Бураевский район, Республика Башкортостан
выборы Бураевский район, Республика Башкортостан
гибкий график Бураевский район, Республика Башкортостан
директор компании Бураевский район, Республика Башкортостан
директор магазина Бураевский район, Республика Башкортостан
директор по безопасности Бураевский район, Республика Башкортостан
дояр Бураевский район, Республика Башкортостан
заместитель Бураевский район, Республика Башкортостан
инженер Бураевский район, Республика Башкортостан
инженер по охране труда Бураевский район, Республика Башкортостан
инженер по охране труда и технике безопасности Бураевский район, Республика Башкортостан
интернет Бураевский район, Республика Башкортостан
кассир Бураевский район, Республика Башкортостан
качества Бураевский район, Республика Башкортостан
клиент-менеджер Бураевский район, Республика Башкортостан
компьютер Бураевский район, Республика Башкортостан
консультант Бураевский район, Республика Башкортостан
кредит Бураевский район, Республика Башкортостан
кредитный специалист Бураевский район, Республика Башкортостан
магазин Бураевский район, Республика Башкортостан
менеджер по качеству Бураевский район, Республика Башкортостан
менеджер по работе с клиентами Бураевский район, Республика Башкортостан
мода Бураевский район, Республика Башкортостан
на дому Бураевский район, Республика Башкортостан
начальник Бураевский район, Республика Башкортостан
начальник отдела Бураевский район, Республика Башкортостан
неполный Бураевский район, Республика Башкортостан
неполный день Бураевский район, Республика Башкортостан
неполный рабочий день Бураевский район, Республика Башкортостан
обучение Бураевский район, Республика Башкортостан
оператор Бураевский район, Республика Башкортостан
оператор call центра Бураевский район, Республика Башкортостан
оператор на телефон Бураевский район, Республика Башкортостан
операционный директор Бураевский район, Республика Башкортостан
офис Бураевский район, Республика Башкортостан
перевод Бураевский район, Республика Башкортостан
перевозки Бураевский район, Республика Башкортостан
персонал Бураевский район, Республика Башкортостан
пк Бураевский район, Республика Башкортостан
по охране труда Бураевский район, Республика Башкортостан
по совместительству Бураевский район, Республика Башкортостан
повар Бураевский район, Республика Башкортостан
подработка Бураевский район, Республика Башкортостан
представитель Бураевский район, Республика Башкортостан
провизор Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец кассир Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец на выкладку товара Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец-консультант в салон связи Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец-консультант в салон сотовой связи Бураевский район, Республика Башкортостан
продавец-консультант мтс Бураевский район, Республика Башкортостан
продажи Бураевский район, Республика Башкортостан
производство Бураевский район, Республика Башкортостан
рабочий Бураевский район, Республика Башкортостан
развитие Бураевский район, Республика Башкортостан
разное Бураевский район, Республика Башкортостан
руководитель Бураевский район, Республика Башкортостан
руководитель менеджер Бураевский район, Республика Башкортостан
сайт Бураевский район, Республика Башкортостан
сварщик Бураевский район, Республика Башкортостан
свободный график Бураевский район, Республика Башкортостан
связь Бураевский район, Республика Башкортостан
системный Бураевский район, Республика Башкортостан
сотрудник Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по персоналу Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по подбору персонала Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по работе с персоналом Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по социальной работе Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по страхованию Бураевский район, Республика Башкортостан
специалист по учету Бураевский район, Республика Башкортостан
страхование Бураевский район, Республика Башкортостан
техник Бураевский район, Республика Башкортостан
технический Бураевский район, Республика Башкортостан
технический специалист Бураевский район, Республика Башкортостан
товар Бураевский район, Республика Башкортостан
токарь Бураевский район, Республика Башкортостан
торговля розничная Бураевский район, Республика Башкортостан
торговый Бураевский район, Республика Башкортостан
транспорт Бураевский район, Республика Башкортостан
упаковщица Бураевский район, Республика Башкортостан
управляющий Бураевский район, Республика Башкортостан
финансовый Бураевский район, Республика Башкортостан
финансовый консультант Бураевский район, Республика Башкортостан
частичная Бураевский район, Республика Башкортостан
частичная занятость Бураевский район, Республика Башкортостан
электрик Бураевский район, Республика Башкортостан
Поиск работы по городам, работа Бураевский район, Республика Башкортостан
работа Бураево, Республика Башкортостан
работа Азяково, Республика Башкортостан


text:
Фото:
Өфөлә иң эре электр станцияһының ҡеүәте 2014 йылда ике тапҡырҙан ашыуға артасаҡ
Фото:
2-се Өфө йылылыҡ-электр үҙәгендә үҙенең ресурстарын файҙаланып бөткән 3-сө турбоагрегатты Siemens компанияһы етештергән SST-300 пар турбинаһына алмаштыралар. Өфөлә иң ҡеүәтле электр станцияһын реконструкциялау буйынса бөтә эштәрҙе 2014 йылдың аҙағына тиклем тамамларға планлаштыралар. Башҡортостан электр энергияһын етештереү компанияһының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, яңы ҡорамал 2-се йылылыҡ-электр үҙәгенең билдәләнгән электр ҡеүәтен ике тапҡырҙан ашыуға – 6-нан 14 МВт-ҡа тиклем арттырырға мөмкинлек бирәсәк.
2-се йылылыҡ-электр үҙәгендә яңы паросил агрегатын ҡуйыу өсөн нигеҙ әҙерләнгән. Ошо көндәрҙә уға 54 тонналыҡ SST-300 турбинаһын һәм 36 тонналыҡ генераторҙы урынлаштырҙылар. Хәҙер металл конструкцияларын һәм мембрана ҡыйығын йыйырға, ҡорамалдарға монтаж яһарға ҡала.


text:
Табип-физкультура диспансеры Сәләмәтлек аҙнаһы үткәрә
7 апрель – Халыҡ-ара сәләмәтлек көнө.
Шуның менән бәйле 1 — 7 апрелдә (ял көндәренән тыш) Республика табип-физкультура диспансерында иртәнге 9-ҙан 16 сәғәткә тиклем Асыҡ ишектәр көнө үтә.
«Башинформ» агентлығына Республика табип-физкультура диспансерынан хәбәр итеүҙәренсә, был арала физкультура, спорт, физик тәрбиә һәм сынығыу, сәләмәт тормош алып барыу, терәк-хәрәкәт апппараты ауырыуҙары менән яфаланған кешеләргә медицина реабилитацияһы буйынса бушлай консультациялар тәҡдим ителә һәм кәңәштәр бирелә.
Медицина тикшереүҙәре һәм консультациялар диспансерҙың Сәләмәтлек үҙәгендә үткәрелә, тренажерҙар залында күнекмәләр һәм һауыҡтырыу гимнастикаһы буйынса дәрестәр ойошторола.
Халыҡты табип-физкультура диспансеры табиптары һәм Сәләмәтлек үҙәге белгестәре ҡабул итә.


text:
Республика йортонда осрашыу
2 июндә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһы агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзы рәйесе Наталья Агапова менән эш осрашыуы үткәрҙе. Республикаға ул ошо көндәрҙә Өфөлә үткәрелгән агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының Волга буйы федераль округындағы территориаль комитеттары рәйестәре кәңәшмәһендә ҡатнашыу өсөн килгән.
Осрашыу барышында Мортаза Рәхимов Наталья Агаповаға республика агросәнәғәт комплексының торошо һәм уның артабанғы үҫеш перспективалары хаҡында һөйләне. Ауыл хужалығы хеҙмәткәрҙәрен социаль яҡлау, тармаҡ өсөн кадрҙар әҙерләү, ауылда социаль объекттар төҙөү мәсьәләләре тикшерелде.
Башҡортостан Президенты фекеренсә, йәш белгестәрҙе ауыл хужалығы етештереүенә йәлеп итеү һәм уларҙы нығытыу өсөн шарттар булдырырға кәрәк. Атап әйткәндә, республиканың ауыл биләмәләре сиктәрендә урынлашҡан агросәнәғәт комплексы ойошмаларында эшләүсе йәки эшләргә теләк белдергән йәш белгестәргә айлыҡ түләүҙәр: юғары уҡыу йорттарын тамамлаусыларға — 7 мең һум, урта һөнәри учреждениеларҙы тамамлаусыларға 4 мең һум күләмендә түләү билдәләнде. Шулай уҡ вуздарҙы тамамлаусыларға 100 мең һум, урта махсус уҡыу йорттарын тамамлаусыларға 60 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған пособиелар билдәләнде.
Әңгәмә барышында агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре аграр сәйәсәтте тормошҡа ашырыуҙа ҙур әһәмиәткә эйә, тип билдәләнде.
— Тармаҡтың үҫеше һәм сәскә атыуы, яҡшы хеҙмәт өсөн лайыҡлы түләү, хәүефһеҙ хеҙмәт шарттары булдырыу, хеҙмәт коллективтарында сәләмәт микроклиматҡа, ауылда тотороҡлолоҡҡа булышлыҡ итеү — социаль партнерлыҡтың бурыстары бына ошо, — тине Мортаза Рәхимов.
Наталья Агапова агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзының Волга буйы округындағы территориаль комитеттары рәйестәре кәңәшмәһендә ҡарарға планлаштырылған мәсьәләләр хаҡында һөйләне. Ул, профсоюз форумының Башҡортостанда үткәрелеүе осраҡлы түгел, тип билдәләне.
— Республикала ауыл хужалығына ярҙам күрһәтеүгә һәм уны үҫтереүгә ғәйәт ҙур иғтибар бирелеүе ҡыуандыра. Зона семинарында ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар Башҡортостандан ҙур ыңғай тәжрибә алыр, тип ышанам, — тине Наталья Агапова.
Осрашыуҙа Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, Ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов, Башҡортостан агросәнәғәт комплексы хеҙмәткәрҙәре профсоюзы рәйесе Фәнил Шәйхлисламов ҡатнашты.


text:
Ярҙам һорап «Федераль регистр»ға мөрәжәғәт итергә мөмкин
Төбәк йәки айырым муниципаль берәмек территорияһында ғәмәлдә булған юридик акттар тураһында мөһим һәм дөрөҫ мәғлүмәтте ҡайҙан табырға? Рәсәй Юстиция министрлығы ярҙам һорап «Федераль регистр»ға мөрәжәғәт итергә тәҡдим итә.
РФ Юстиция министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, был электрон һәм документаль формала бөтә юридик акттар һәм улар тураһында аңлатмалар ингән бушлай дәүләт мәғлүмәттәр ресурсы.
Ул, атап әйткәндә, норматив юридик документтарҙың ни тиклем Рәсәй Конституцияһына һәм федераль закондарға тап килеүенә, шулай уҡ граждандарҙың дөрөҫ мәғлүмәт алыуға конституцион хоҡуҡтары боҙолоу-боҙолмауына контроллек итеүҙе күҙ уңында тота.
«Федераль регистр» мөмкинлектәре тураһында ентекле мәғлүмәттәрҙе РФ Юстиция министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы рәсми сайтында белергә мөмкин: www.bashminjust.ru


text:
Владимир Путин «Башнефть» компанияһының 25 процент акцияларын Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы Фото: Олег Яровиков
Владимир Путин «Башнефть» компанияһының 25 процент акцияларын Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы
Владимир Путин «Башнефть» компанияһының 25 процент акцияларын Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева, Артур Басиров/.
Кисә ил Президенты Владимир Путин «Башнефть» компанияһының 25 процент акцияларын Башҡортостанға тапшырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы. Рәсәй Хөкүмәтенә ике ай эсендә «Башнефть» компанияһының 38 128 551 ябай акцияларын һәм 6 280 076 өҫтөнлөклө акцияларын Башҡортостан Республикаһы милкенә тапшырыуҙы тәьмин итеү бурысы йөкмәтелде. Указ рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
Указ уға ҡул ҡуйған көндән, 2015 йылдың 21 июненән көсөнә инә.
«Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте Рәсәйҙең 20-нән ашыу төбәгендә һәм сит илдә эшмәкәрлек алып бара. Үткән йыл йомғаҡтары буйынса Рәсәйҙә нефть табыу буйынса алтынсы (17,8 миллион тонна) һәм уны беренсел эшкәртеү буйынса дүртенсе урынды (21,7 миллион тонна) биләй. Рәсәйҙә «Башнефть» өлөшөнә нефть сығарыуҙың дөйөм күләменең 3,4 проценты һәм уны эшкәртеүҙең дөйөм күләменең 7,6 проценты тура килә.


text:
«Акбуҙатта ҡунаҡта» фольклор фестивалендә Күгәрсен районынан трио Гран-при яуланы
ӨФӨ, 2014 йыл, 23 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Көйөргәҙе районының Ермолаево ҡасабаһында «Акбуҙатта ҡунаҡта» тип аталған балалар һәм үҫмерҙәр ижадының асыҡ республика фестивале уҙҙы. Хәйбулла, Йылайыр, Ейәнсура, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Мәләүез, Стәрлебаш, Ишембай райондарынан, Салауат, Стәрлетамаҡ, Күмертау ҡалаларынан туғыҙ ижади коллектив, 19 бейеү ансамбле һәм 16 солист башҡорт фольклорын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын, хореографияны белеүҙә һәм халыҡ йырҙарын башҡарыуҙа көс һынашты.
БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, фестиваль Гран-приһын «Солтанат яугирҙәре» бейеүе өсөн Күгәрсен районы триоһы яуланы. Жюри рәйесе, Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты профессоры Әхмәт Сөләймәнов ижади аралашыу даирәһендә тәжрибә уртаҡлашыу өсөн майҙансыҡ булараҡ фестиваль үткәреүҙең әһәмиәтен билдәләне.
«Акбуҙатта ҡунаҡта» фольклор фестивале тәүге тапҡыр 2012 йылда уҙғарыла. Ул үҫеп килгән быуындың халыҡсан башҡарыу оҫталығы йолаларын һаҡлау һәм үҫтереү, мәҙәни-ара диалогты үҫтереү, йәш таланттарҙы башҡорт халҡының иң яҡшы мәҙәниәт һәм сәнғәт өлгөләренә ылыҡтырыу, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың мәҙәни мираҫын һаҡлау маҡсатында уҙғарыла. Ойоштороусылары – БР Мәҙәниәт министрлығы, Көйөргәҙе районы хакимиәте һәм Күмертауҙа Республика халыҡ ижады үҙәгенең филиалы менән берлектә Республика халыҡ ижады үҙәге.


text:
Туймазы татар драма театры 25 йыллыҡ юбилейын билдәләй
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Туймазы татар дәүләт драма театрына — 25 йыл. Театр асылғандан алып ул Туймазы районы мәҙәни тормошоноң визит карточкаһына әүерелде һәм Башҡортостандың мөһим мәҙәни учреждениеларының береһе һанала.
Рус, татар, башҡорт драма сәнғәтенең бай традицияларына һаҡсыл мөнәсәбәттә булыу һөҙөмтәһендә театрҙың һәләтле коллективы милли мәҙәниәт үҫеше йылъяҙмаһына сағыу биттәр яҙҙы. 25 йыл эсендә театр сәхнәһендә йөҙҙән ашыу классик һәм заманса спектакль ҡуйылды.
Бөгөн театр Татарстанға, Мәскәүгә, Пермь крайына, Ульяновск, Ырымбур, Силәбе, Һамар өлкәләренә, Ҡаҙағстанға гастролдәргә сыға, халыҡ-ара фестивалдәрҙә ҡатнаша. Ул илебеҙ биләмәһендә йәшәгән халыҡтар араһында дуҫтарса бәйләнештәрҙе нығытыуға ҙур өлөш индерә, тип хәбәр иттеләр Туймазы районы хакимиәтендә.
Бөгөн, 2 декабрҙә, театрҙа юбилей сараһы уҙа. Киске сәғәт 6-ла башлана.


text:
10 февраль
10 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 41-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 324 көн ҡала (кәбисә йылында 325).
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рәсәй — Дипломатик хеҙмәткәрҙәре көнө.
- Рәсәй — Александр Сергеевич Пушкинды хәтерләү көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1962 — СССР территорияһында бәреп төшөрөлгән Америка лётчигы Фрэнсис Гэри Пауэрсты совет разведчигы Рудольф Абельға алыштыралар.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1911 — Мстислав Всеволодович Келдыш, совет математигы һәм механигы.
- 1915 — Владимир Михайлович Зельдин, театр һәм кино актёры, СССР-ҙың халыҡ артисы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1755 — Шарль де Монтескьё, француз фәлсәфә, хоҡуҡсы, яҙыусы.
- 1837 — Александр Сергеевич Пушкин, урыҫ шағиры һәм прозаигы.
- 1878 — Клод Бернар, француз психологы, эксперименталь психологияға нигеҙ һалыусы.
- 1891 — Софья Васильевна Ковалевская, математик һәм механик.


text:
Сыбар килейек
Сыбар килейек, сыбар турғай, һыҙмалаҡ (урыҫ. Ястребиная славка) — турғай һымаҡтар отрядендәге ҡошсоҡ.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғай ҙурлыҡ. Ағас ботаҡ¬тарында һәм ҡыуаҡтарҙа һикергеләп йөрөүсе теремек. ҡош. һырт яғы асыҡ һоро, алыҫтан күк булып күренә. Кәүҙәһенең аҫ яғы арҡыры таптар менән сыбарланған аҡ¬һыл һары. Башҡа килейектәрҙән ҙурыраҡ булыуы, кәүҙәһенең аҫ яғындағы сыбар ҡауырһындары менән айыры¬ла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы киҫкен генә: «тек-тек». Сырылдауға матур ғына һыҙғырыуҙар ҡушып һайрай
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
һирәк ағаслы яҡты урмандарҙа, ҡыуаҡлыҡтарҙа йәшәй. Бөжәктәр менән туҡ¬лана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ҡыуаҡта йәки ағас ботаҡтарында оялай, һорғолт таптар менән сыбарланған 5—6 йомортҡаһы була. Зарарлы бөжәктәрҙе ҡырып, файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ № 3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. — ISBN 5-88666-011-9


text:
Фото:
Башҡортостан халыҡ кәсептәре оҫталары «Ладья-2013» Мәскәү күргәҙмәһендә ҡатнаша
Фото:
Мәскәүҙең «Экспоцентр» үҙәк күргәҙмә комплексында «Ладья. Ҡышҡы әкиәт-2013» XV Рәсәй халыҡ кәсептәре күргәҙмә-йәрминкәһе асылды. Унда Башҡортостан оҫталары ассоциацияһына ингән республика предприятиелары үҙ продукцияларын күрһәтте. Күргәҙмә-йәрминкәнең ойоштороусыһы – «Рәсәй халыҡ художество кәсептәре» ассоциацияһы, генераль бағыусыһы – «Транснефть акционерҙар компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Яңы йыл һәм раштыуа байрамдары алдынан Мәскәү үҙәгендә барған күргәҙмә-йәрминкә экспозицияһында яңыраҡ үҙенең 50 йыллыҡ юбилейын билдәләгән «Ағиҙел» Башҡортостан художество кәсептәре дәүләт унитар предприятиеһы, яңы TRICARDO бренды аҫтында сығыш яһаусы Өфө трикотаж фабрикаһы, «Алтын ҡулдар»,«Юнона-Павлова» шәхси предприятиелары, Өфөнөң 64-се һәм 115-се лицейҙары һәм башҡа предприятиелар ҡатнаша. Башҡортостан оҫталары рәйесе, Башҡортостан художество кәсептәре дәүләт унитар предприятиеһы генераль директоры Зөһрә Исмәғилева һөйләүенсә, күргәҙмә-йәрминкә Рәсәй халыҡтарының көнкүреш кәсептәре һәм художество традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү маҡсатында уйланылған һәм илдә Мәҙәниәт йылы тип иғлан ителгән 2014 йыл ишеген аса. Республика оҫталары унда милли стилистика ҡулланылып тегелгән иң яҡшы кейемдәр, мамыҡ шәл, тире изделиелары, үҙенсәлекле сувенирҙар, таштан художество изделиелары, селтәр өлгөләрен күрһәтә.
18 декабрҙә күргәҙмә-йәрминкәне асыу тантанаһында «Рәсәй халыҡ художество кәсептәре» ассоциацияһы рәйесе Геннадий Дрожжин, РФ Дәүләт Думаһы депутаты Иосиф Кобзон, РФ Федераль Йыйылыш Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары Виктор Лопатников, РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министры урынбаҫары Виктор Евтухов, «Транснефть акционерҙар компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры Николай Токарев, РФ Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Владимир Страшко, Мәскәү ҡалаһы фән, сәнәғәт сәйәсәте һәм эшҡыуарлыҡ департаменты етәксеһе Алексей Комиссаров ҡатнашты. «Ладья-2013» сиктәрендә алдағы көндәрҙә осрашыуҙар һәм түңәрәк өҫтәлдәр үтәсәк, унда Башҡортостан оҫталары ҡатнашасаҡ, шулай уҡ халыҡ художество кәсептәре тауарҙары һәм биҙәү-ҡулланма сәнғәт изделиелары күргәҙмә-йәрминкәһе, төрлө кәсеп төрҙәре буйынса оҫталыҡ кластары, ижади осрашыуҙар, конкурстар, ижади фольклор коллективтары ҡатнашлығында мәҙәни-күңел асыу программаһы ҡаралған. Күргәҙмә-йәрминкә 22 декабргә тиклем дауам итәсәк. Балалар, пенсионерҙар һәм сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн инеү бушлай.


text:
Ни өсөн өс ай ҙа хеҙмәт итмәгән һалдат һуғышҡа ебәрелгән?
Көнъяк Осетия һәм Грузия араһындағы хәрби конфликта һәләк булған Башҡортостан егете Венер Шәһимәрҙәновтың улы тыуҙы.
Венер Шәһимәрҙәнов улы тыуасағын белгәс тә ошо боронғо исемде ҡушырға тәҡдим итә. Атай кешенең хыялы тормошҡа ашты, әммә ул ошо бәхетле мәлдәрҙе яҡындары менән бергә ҡаршылай алманы. Ғаилә башлығының ғүмере ай ярым элек Көнъяҡ Осетияла хәрби бурысын үтәгәндә өҙөлдө. Илнур Вафин Венерҙың хеҙмәтәше. Рәсәй етәкселеге әйтеүенсә, ғәйеплеләр үҙ язаһын аласаҡ, әммә бер ниндәй хөкөм дә ошо мәғәнәһеҙ ҡан ҡойошта һәләк булыусыларҙың ғүмерен кире ҡайтара алмай.
Башҡорт егете ҡанлы бәрелештең үҙәгенә эләгә. Ни өсөн өс ай ҙа хеҙмәт итмәгән йәш һалдат һуғышҡа ебәрелгән, был һорау әлегә асыҡ ҡала. Венер Шәһимәрҙәнов хеҙмәттәштәре менән хәрби бәрелештәр башланған 8 августта уҡ грузиндар һөжүме аҫтында ҡала. Ауыр йәрәхәттәр менән ул бернисә көн дауаханала реанимацияла ятты ти уның апаһы. Ә өс аҙнанан һуң Венерҙың улы донъяға килә, кескәй Тимерйән атаһына оҡшаған, ти йәш әсә. Беҙ ике йылдан ашыу осрашып йөрөнөк, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, биш ай ғына бергә йәшәп ҡалдыҡ, тип бәхетле мәлдәрен хәтерләй Лилиә Шәһимәрҙәнова.
Венер тыуған ауылы Яйҡарҙа ерләнгән. Ошо көндәрҙә мәрхүмдең туғандарына Республика Президенты указына ярашлы 500 мең күләмендә матди ярҙам күрһәтеләсәк, ә Әбйәлил районы хакимиәте вәкиле Лениза Сәғәҙиева әйтеүенсә, Шәһимәрҙәновтарға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуҙа ярҙам итергә ниәтләй.


text:
Белметкомбинат продукцияһы – «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсы лауреаты
Белорет металлургия комбинаты продукцияһы, «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсы лауреаты исемен яулап, сираттағы тапҡыр юғары сифатын раҫланы. «Мечел» компанияһына ингән Белорет металлургия комбинатында ГОСТ 52544-2006 стандартына ярашлы әҙерләнгән тимер-бетон конструкцияларҙы арматурлау өсөн В500С класы профилендәге иретеп йәбештереү арматура прокаты «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсы лауреаты тип танылды.
Был республика конкурсында еңеү автоматик рәүештә Белорет металлургтарына «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» федераль конкурсында ҡатнашыу мөмкинлеге бирә. Был ике конкурста ла БМК 2003 йылдан алып ҡатнаша. Ете йыл дауамында предприятие продукцияһы «Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары» конкурсы лауреаты исеменә лайыҡ булды һәм «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» Программаһында «Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция» номинацияһында беренсе дәрәжә дипломдар яуланы.
Продукция-еңеүсе Белорет металлургия комбинатында 2009 йылдың сентябренән GCR итальян фирмаһы ҡорамалы комплексында етештерелә. Бөгөн һыуыҡ килеш деформацияланған арматура прокаты киң талап ителгән продукция төрө булып тора.


text:
«Рәсәй иҡтисады лидерҙары»-2012 премияһына дәғүә итеүселәрҙән заявкалар ҡабул ителә башланы
Бизнес һәм эшҡыуарлыҡ өлкәһендәге «Рәсәй иҡтисады лидерҙары» милли премияһының ойоштороу комитеты наградаларға дәғүә итеүселәрҙән заявкалар ҡабул итә башланы.
«Рәсәй иҡтисады лидерҙары» премияһына Рәсәй Федерацияһында теркәлгән һәм эшләгән бөтә төр милек формаһындағы предприятиелар, ойошмалар, учреждениелар һәм уларҙың хужалары дәғүә итә ала.
Еңеүселәр һигеҙ номинацияла билдәләнәсәк.
«Рәсәй иҡтисады лидерҙары» премияһы 2004 йылда Рәсәй Федерацияһы Президенты һәм Хөкүмәте менән ҡуйылған һәм Рәсәй иҡтисадын үҫтереүгә йүнәлтелгән бурыс һәм маҡсаттарға ирешеүгә булышлыҡ итеү ниәте менән булдырылған. Премия булдырылғандан алып уға Рәсәйҙә эшләгән меңдән ашыу етәксе һәм хеҙмәт коллективы, шулай уҡ сәнғәт һәм мәғарифтың билдәле хеҙмәткәрҙәре лайыҡ булған.
Лауреаттарҙы наградлау тантанаһы 2012 йылдың июнендә үтәсәк. Өҫтәмә мәғлүмәт менән премияның рәсми сайтында (www.eleaders.ru) танышырға була.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов йәмғиәт тормошонда судьяларҙың ролен юғары баһаланы
Фото:
Өфөлә район (ҡала) судтары судьяларының һәм мировой судьяларҙың кәңәшмәһе үтте. Коллегия эшендә республика Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин, БР-ҙың баш суд приставы Зариф Байғусҡаров, БР Юғары суды рәйесе Михаил Тарасенко, федераль һәм мировой судьялар, район һәм ҡала судтары хеҙмәткәрҙәре ҡатнашты.
— Бөгөн залда властың бөтә өс тармағы — суд, закондар сығарыу һәм башҡарма власть етәкселәре йыйылған. Был һеҙҙең эшмәкәрлеккә иғтибар бик ҙур һәм эшегеҙ үтә мөһим булыуы хаҡында һөйләй, — тип йыйылыусыларға мөрәжәғәт итте Рөстәм Хәмитов. — Бөйөк рус тарихсыһы Карамзин: «Закондар ниндәй тип һорамағыҙ, судьялар ниндәй тип һорағыҙ», тигән. Закондың нисек эшләүе судьяларға бәйләнгән. Судтар йәмғиәтте модернизациялауҙың төп элементы булып тора ала. АҠШ-та расалар тигеҙһеҙлегенә судтар ҡарары менән сик ҡуйылды. Иҡтисади үҫеш перспективалары ла судтарға бәйләнгән. Һуңғы ваҡытта мин республикаға аҡса һалырға теләгән тиҫтәләгән сит ил делегацияларын ҡабул итәм, уларҙың барыһының да төп һорауы: судьялар нисек эшләй? Улар инвесторҙарҙың хоҡуҡтарын яҡларҙармы?
Күп судтарҙың эштәре сиктән тыш күп, тип билдәләне Башҡортостан Президенты, һәм республика етәкселеге уларға ярҙам итергә тырыша. «Мин Хөкүмәткә һәм хакимиәттәр башлыҡтарына бөтә судтарҙы суд ултырыштары өсөн залдар менән тәьмин итергә ҡуштым», — тине Рөстәм Хәмитов.
Президент кадрҙар сәйәсәте буйынса ла әйтеп уҙҙы.
— Квалификация коллегиялары тәжрибәһеҙ кешеләрҙе, йәки талаптарға яуап бирмәй тип, Мәскәү кире ҡайтарған кандидатураларҙы тәҡдим итеүенә юл ҡуйырға ярамай. Күп юристар судья булырға хыяллана. Йәмғиәттә уларҙың статусы бик юғары, был абруйлы. Шундай хәлдә иң яҡшыларҙы һайлап алырға мөмкин бит. Беҙгә яҡшы репутациялы белгестәр кәрәк.
Һуңғы йылда республика халҡынан федераль һәм мировой судьяларҙың эштәренә алты мең ялыу килде. Был ҙур һан, тип билдәләне Президент.
— Ялыуҙар төрлө, судьяларҙың профессиональ һәм шәхси сифаттарына ҡарата. Халыҡ фекерен һанға һуҡмаҫҡа ярамай, — тине республика башлығы. — Һуңғы ваҡытта власть һәм халыҡ, власть һәм ғәҙеллек тураһында күп телгә алына. Кешеләр власҡа ышанмай. Был судтар берләшмәһенә лә ҡағыла. Халыҡ беҙгә ышанырға, беҙ үҙ эшебеҙҙе намыҫлы башҡарыуыбыҙҙы белергә тейеш. Ышаныс һәм ғәҙеллек булмауы йәмғиәтте тарҡата, фажиғәле эҙемтәләргә килтерә. Һеҙҙән яуаплы һәм ғәҙел булыуығыҙҙы үтенеп һорайым.


text:
Йылайыр районында яңы мәсет төҙөлдө
Йылайыр районының Ишбулды ауылында яңы мәсет асылды. Ауыл халҡы уны «Айыҡ ауыл» республика конкурсында еңеп алған аҡсаға төҙөгән.
Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге конкурста ауыл өсөнсө урын яулаһа ла, еңеп алынған средстволар мәсет төҙөүгә генә түгел, балалар майҙансығын булдырыуға ла еткән. Шулай уҡ ауылда ике ҡоҙоҡ ҡаҙылған. Шулай итеп, Ишбулдыла һәр ваҡыт киҫкен торған һыу мәсьәләһе тулыһынса хәл ителгән.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «Айыҡ ауыл» республика конкурсының һөҙөмтәләре майҙа иғлан ителгәйне. Ҡатнашыусылар һәм еңеүселәр араһында мосолмандар, шул иҫәптән имамдар әҙ булманы. Улар билдәләүенсә, исламда алкоголле эсемлектәр тыйыла, шуға күрә конкурс идеяһын улар тәүгеләрҙән булып ҡабул иткән.


text:
Фото:
Апрелдә Өфөлә «Күсемһеҙ милек. Яҙ–2011» күргәҙмә-йәрминкәһе үтәсәк
Фото:
14 — 16 апрелдә Өфөләге «Аҡбуҙат» ипподромының төп трибунаһында «Күсемһеҙ милек. Яҙ–2011» XVI күргәҙмә-йәрминкәһе үтәсәк. Уны ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһы Ер һәм мөлкәт министрлығы, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы, Өфө хакимиәте, шулай уҡ БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты ярҙамында «Азимут» күсемһеҙ милек буйынса берҙәм мәғлүмәт хеҙмәте сығыш яһай.
Күргәҙмә күсемһеҙ милектең бар аспекттарына ла ҡағыласаҡ. Был турала «Башинформ» агентлығында үткән бөгөнгө матбуғат конференцияһында «Азимут» күсемһеҙ милек буйынса берҙәм мәғлүмәт хеҙмәте директоры Оксана Егурнова белдерҙе.
— Сарала бик күп проекттар күрһәтеләсәк. Улар араһында «Финанстар һәм ипотека урамы», «Ҡала янындағы йорт. Аҙ ҡатлы һәм ағас йорттар һалыу», — тине ул. – Уларҙың сиктәрендә кредитлау, страховкалау, материалдарҙы эшкәртеүҙең яңы технологиялары, ландшафт дизайны һәм башҡа мәсьәләләр тулы кимәлдә сағылдырыласаҡ. Күргәҙмә-йәрминкәнең махсус бүлеге – «Сит ил күсемһеҙ милке салоны».
Был бүлектең географияһы йыл һайын киңәйә бара. Быйыл унда Франция, Испания, Ҡытай, Төркиә, Таиланд һәм башҡа илдәрҙең күсемһеҙ милке тәҡдим ителәсәк. Бынан тыш, күргәҙмәгә килеүселәр белгестәрҙән был дәүләттәрҙә йәшәү өсөн нисек паспорт алыу, виза юллау, бизнес асыу һәм башҡалар хаҡында белешә аласаҡ.
— Граждандарға иҫәпләнгән проекттар ҙа аҙ түгел, — тип билдәләне Оксана Егурнова. – Халыҡ араһында һорау менән ҡулланғандарҙың береһе – «Шәхси иғландар стенды». Ул күсемһеҙ милек менән алыш-биреш итергә йыйынған кешеләргә ориентирланған. «Буш майҙандар йәрминкәһе» коммерция күсемһеҙ милке объекттарын тәҡдим итә.
Бынан тыш, күргәҙмә-йәрминкә сиктәрендә эшлекле пограмма ла әҙерләнгән, унда тармаҡтың көнүҙәк мәсьәләләре ентекләберәк ҡараласаҡ.


text:
Өфөлә Аксаков байрамы үтәсәк
ӨФӨ, 2014 йыл, 18 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә 19 сентябрҙә ҙур Аксаков байрамы уҙасаҡ. Тантаналар Софья аллеяһында асыласаҡ. Унда концерт һәм театрлаштырылған номерҙар менән күмәк кеше ҡатнашлығында байрам үтәсәк. Тантаналар бер юлы 16 майҙансыҡта ойоштороласаҡ. Шулай уҡ Сергей Аксаковтың Мемориаль йорт-музейында күргәҙмә асыу, яҙыусының һәйкәленә сәскәләр һалыу планлаштырылған. Сәскә һалыуҙа Халыҡ-ара Аксаков байрамын ойоштороусылар һәм уның ҡунаҡтары, Өфө ҡала Советы депутаттары ҡатнашасаҡ.
Башҡорт дәүләт филармонияһында Өфө ҡала Советы «Битлек» Йәш тамашасы театры менән берлектә ғәҙәттәге Аксаков балын ойоштора. Ул XXIV Халыҡ-ара Аксаков байрамының иң мөһим ваҡиғаларының береһе буласаҡ.
Балдан һуң тантаналы кисә планлаштырылған, уның барышында ҡала Советының Сергей Аксаков исемендәге премияһына конкурс лауреаттары бүләкләнәсәк. Наградаларҙы Өфө ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко тапшырасаҡ.
Байрам 20 сентябрҙә Бәләбәй районында «Өмөт ҡыңғырауҙары» тигән Аксаков кисәһендә дауам итәсәк. 21 сентябрҙә фольклор байрамдар Өфө һәм Ҡырмыҫҡалы райондарында планлаштырылған.


text:
Киләһе йылда «500 ферма» программаһында ҡатнашыусылар ныҡлы һайлап алынасаҡ — Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Республикалағы ҡайһы бер хужалыҡтар программа сиктәрендә планлаштырылған һөҙөмтәләргә ирешә алманы һәм бүленгән дәүләт субсидияларын кире ҡайтарырға тейеш буласаҡ. Был турала ағымдағы йылдың һөҙөмтәләре һәм 2015 йылға бурыстар буйынса райондар менән профиллле видеоселектор кәңәшмә барышында Башҡортостандың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко белдерҙе.
Ведомство етәксеһе программаның бурыстарын үтәй алмаған хужалыҡтарҙы атаны. Улар араһында Күгәрсен районының «Октябрьское», Ейәнсура районының «Импульс» йәмғиәте, Бишбүләк районының М.Горький исемендәге СПК-һы, Өфө районының Цюрупа исемендәге агорофирмаһы һәм Бүздәк районының «Тармыш» йәмғиәте бар. Бында малдар һаны һәм етештереү күләме кәмегән, был иһә программа шарттарына тап килмәй.
«500 ферма» программаһын ғәмәлгә ашырыу осоронда уға 200-ҙән ашыу һөтсөлөк-тауар хужалығы ҡушылған. Николай Коваленконың һүҙҙәренсә, ошо ваҡыт эсендә 304 малсылыҡ бинаһы, 34 силос-сенаж ҡоролмалары яңыртылған һәм төҙөлгән, 5,5 мең тоҡом малы һатып алынған. Дәүләт ярҙамына 1,3 миллиард һум йүнәлтелгән.
2015 йылда программаны тормошҡа ашырыу дауам итәсәк. Николай Коваленко әйтеүенсә, унда 57 предприятие ҡатнашырға иҫәп тота.


text:
Республикала йылылыҡ өсөн түләүҙең яңы тәртибе раҫланды Фото: Олег Яровиков
Республикала йылылыҡ өсөн түләүҙең яңы тәртибе раҫланды
Республикала йылылыҡ өсөн түләүҙең яңы тәртибе раҫланды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан Хөкүмәте Баҡалы, Ғафури, Дәүләкән, Илеш, Ҡыйғы, Яңауыл райондарында, шулай уҡ Бәләбәй, Приютово ҡасаба Советында, Бәләбәй районы Аксаков ауыл Советында, Салауат районы Салауат ауыл Советында, Стәрлетамаҡ районы Отрадово ауыл Советында һәм Шишмә районы Шишмә ҡасаба Советында алдағы йылда йылытыу миҙгеле барышында йылылыҡ өсөн түләү тәртибен раҫланы.
Республиканың башҡа муниципаль берәмектәрендә йыл дауамында йылылыҡ өсөн түләүҙең ғәмәлдәге тәртибе һаҡлана.
Йылытыу миҙгелендә генә йылылыҡ өсөн түләү тураһында ҡарар ҡабул ителгән муниципалитеттарҙа йылытыу миҙгелендә түләү күләме арта. Шулай итеп, күрһәтелгән хеҙмәттәр өсөн генә түләү билдәләнә. Иҫәп приборҙары ҡуйылмаған йорттарҙа иһә йылылыҡ энергияһын ҡулланыу нормативтары буйынса, тип аңлатма бирҙеләр Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.