text:
Дерби фарфор компанияһы
Royal Crown Derby Porcelain Company —Дерби ҡалаһында урынлашҡан, 1750 йылдан уҡ юғары сифатлы фарфор етештереүе менән билдәле булған[1] форфор етештереү компанияһы. Компания тарихы Гугенот Эндрю Планче (Andrew Planche) һөйәк фарфоры етештереүханаһын асыу менән башлана[1]. Ул башта ҙур булмаған ҡоштар һәм хайуандар һындарын эшләй[2]. Юғары дәрәжәләге әҫәрҙәр ижад итеү Уильям Дасбери (William Duesbury) менән танышырға мөмкинлек бирә. Виктория һәм Альберт музейында 1756 йылда төҙөлгән килешеү [2] һаҡлана (Articles of Agreement between John Heath of Derby, in the County of Derby, Gentleman, Andrew Planche of ye same Place, China Maker and Wm. Duesbury of Longton, in ye County of Stafford, Enameller). Был килешеү буйынса Эндрю Планче 1770 йылда Chelsea China Works and the Bow moulds компанияһын һатып ала Дерби ҡалаһынан оҫталарҙы күсерә. Мәҫәлән 1769 йылда ул замандың иң өҫта скульпторы Джон Бэкон (John Bacon)[2] килә; 1773 йылдан London Showroom Дерби фафор компанияһы киң танылыу яулай[1].
1775 йылда Георг III компания мисәтенә үҙенең батша тажын ҡуйырға рөхсәт итә, был компанияның юғары сифатлы изделиелар эшләү танытмаһы була. 1890 йылда королева Виктория ла шундай эш ҡыла, компанияға Royal Crown Derby Porcelain Company[1] исемен ул бирә. 1949 йылдың 27 июнендә компанияға королева Елизавета [2] килеүендә билдәләп үтергә кәрәк.
1776 йылда Дерби заводы төрлө һындар, вазалар етештереп үңышлы үҫә; Дасбери компания абруйын яҡлау өсөн билдәле Боу (Bow) фабрикаһын һатып ала. Был заводты һатып алғас оҫталарҙы Дерби етештереүханаһына күсереп уларҙың оҫталығын үҙләштерә.
Уильям Дасбери үлгәс уның улы Уильям Дасбери II компанияны Европалағы иң яҡшы компания итергә маҡсат итеп ҡуя. 1786-95 йылдарҙағы әҫәрҙәр әлегә тиклем коллекционерҙарға ҡыҙыҡһыныу уята. 1797 йылда ул 34 йәшендә вафат була (уның тол ҡатыны ирланд Майкл Кинға Michael Kean кейәүгә сыға[2]).Оҫталар башҡа фабрикаларға күсә, ваҡытлыса эштәр насарая. 1811 йылда фабрикаға етәксе булып Роберт Блур (Robert Bloor) килә. Был осорҙағы әҫәрҙәр япон стилендә (имари) биҙәлә. 1877 йылда завод асыла һәм әлеге көнгә тиклем дауам иткән диверсификация (мәҫәлән, һинд һәм фарсы стиле индерелә) осоро башлана [1]. Компания Беренсе Бөтә донъя һуғышы осоронда ла уңышлы эшләй, 1935 йылда King Street factory фабрикаһын һатып ала[2].
1938 йылғы Бөйөк депрессия осоронда Х. Т. Робинсон киләсәккә иҫәп тотҡан стратегин план уйлап сығара. Был план экспортҡа иҫәп тотоп эшләнә һәм дөрөҫ булыуын иҫбат итә. Планда 30 торлаҡ-йорт төҙөү һәм квалификациялы кадрҙар әҙерләу ҡарала. Һуғыш ваҡытында күп кенә пенсионерҙар заводҡа урынлашып йәштәргә оҫталыҡтарын тапшыра.
1964 йылда компанияны S.Pearson and Son һатып ала һәм Allied English Potteries group компанияһы өлөшө була.
2000 йылда Пирсондар ғаиләһенән Хью Гибсон (Hugh Gibson) һәм компанияһының элекке директоры Royal Doulton компанияны һатып ала һәм Royal Crown Derby, үҙалла компания булып эшләй башлай [1].
Royal Crown Derby команияһы етештергән әҫәрҙәр күп музейҙарҙа урын алған, шул иҫәптән Виктория һәм Альберт муйзейе, Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһы[3].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 История компании на официальном сайте (инг.).
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Royal Crown Derby Porcelain Co. Ltd. (инг.).
- ↑ Derby Museum and Art Gallery (инг.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 26 сентябрь 2011.


c: text/html

text:
Верхнеурал
Верхнеурал Cиләбе өлкәһендә ҡала, Верхнеурал районы үҙәге.
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1781—1919 йылдарҙа Верхнеурал өйәҙе үҙәге. 1735 йылда нигеҙ һалына.
19 быуаттың 60-сы йылдарынан алып Ырымбур казак ғәскәренең 2-се хәрби бүлеге үҙәге була. 1786 йылда 300 хужалыҡ, шул иҫәптән хәрби хеҙм‑рҙәргә һәм отставкалағы чиндарға ҡараған — 280, мещан һәм сауҙагәрҙәргә ҡараған 4 хужалыҡ иҫәпләнгән. 1811 йылда 700 кеше йәшәгән, 1897 йылда — 11103 кеше (башҡорттар — 212, мордвалар — 296, татарҙар — 948, урыҫтар — 9471). Халҡы малсылыҡ, игенселек, сауҙа, һөнәрселек менән шөғөлләнгән. 19 быуат аҙағында 18 һөнәрселек пр‑тиеһы булған. Йыл һайын йәрминкәләр үткәрелгән. 1866 йылда мәхәллә училищеһы, дауахана, мәсет, 3 сиркәү эшләгән. 1891 й. ҡалала Николай II булып китә. 1918 йылдың февраль—мартта Граждандар һуғышы барышында унда А. И.Дутов штабы, август—ноябрҙә Башҡортостан автономияһының Тамъян-Ҡатай кантоны башҡармаһы урынлашҡан. 1918 йылдың яҙында — 1919 йылдың йәйендә ҡала бер нисә тапҡыр казактар, партизандар, РККА частары ҡулына күсә. 1919 йылдан алып Силәбе губернаһы составында.
Верхнеурал ҡәлғәһе тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Верхнеурла ҡәлғәһе 1735 йылда Таймаҫ Шәимов булышлығында И. К. Кирилов тарафынан Яйыҡ йылғаһы үрге ағымында Себер даруғаһы Ҡара-Табын олоҫы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә Ырымбур сик һыҙығының хәрби-нығытмалы торамаһы булараҡ нигеҙ һалына. Яйыҡ йылғаһының исеме менән аталған. 18 б. 40‑сы йй. башына тиклем — Үрге Яйыҡ пристане, 1775 й. тиклем Үрге Яйыҡ ҡәлғәһе исеме менән билдәле була. Халҡы башлыса малсылыҡ, игенселек, ваҡ һөнәрселек менән шөғөлләнгән. 50‑се йй. Верхнеурал ҡәлғәһе аша Екатеринбург—Ырымбур оло юлы үтә. Гарнизон пехота һәм 2 драгун ротаһынан торған. 200‑гә яҡын хужалыҡ, 2 сиркәү булған. Крәҫтиәндәр һуғышы (1773—75) барышында 1773 й. декаберендә ҡәлғәгә баш күтәреүселәр һөжүм итә, 1774 й. хөкүмәт ғәскәрҙәре тупланыу үҙәктәренең береһе була. Өфө наместниклығын ойоштороу тураһындағы 1781 й. указ буйынса, өйәҙ ҡалаһы статусын ала һәм Верхнеурал өйәҙенең үҙәгенә әүерелә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Официальный сайт администрации Верхнеуральского муниципального района.
- «Верхнеуральский Извозчик» — независимое электронное СМИ Верхнеуральского района.
- «Верхнеуральский Вестник» — первое независимое СМИ Верхнеуральска
- Информационный портал г. Верхнеуральска (NEW)
- Верхнеуральск в энциклопедии «Мой город»
- История герба Верхнеуральска
- Никольский собор Верхнеуральска
- Сайт МОУСОШ № 1 г. Верхнеуральска
- Сайт МОУСОШ № 2 г. Верхнеуральска
- Мой город Верхнеуральск все о Верхнеуральске
- Фотографии города Верхнеуральска

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Октябрьский һәм Карамай ҡалалары хеҙмәттәшлек итергә уйлай
Көн элгәре Октябрьский ҡалаһында Башҡортостан Республикаһының Октябрьский ҡалаһы менән Ҡытай Халыҡ Республикаһы Синьцзян-Уйгур автономиялы районының Карамай ҡалаһы араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәр булдырыу тураһындағы ниәттәр протоколына ҡул ҡуйылды. Документҡа Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Сергей Молчанов һәм Карамай мэры урынбаҫары Чжао Ушен ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр итә Октябрьский ҡалаһы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге.
Был документҡа ҡул ҡуйыу – ике ҡала араһында дуҫтарса һәм ике яҡ өсөн дә файҙалы бәйләнеш булдырыу юлындағы тәүге аҙым. Протокол иҡтисад һәм сауҙа, фән һәм техника, мәҙәниәт һәм мәғариф, спорт һәм һаулыҡ һаҡлау өлкәләрендә үҙ-ара әүҙем эш итеү потенциалын аса, ҡала округтарының төрлө йәшәйеш өлкәләрендә белгестәр менән алмашыу мөмкинлеген бирә.
Октябрьскийға килгән Карамай ҡалаһы делегацияһы составына сәнәғәт компаниялары, ҡала округының төрлө йәшәйеш өлкәләре, Карамай һөнәри техник институты етәкселәре ингән. Ҡытай ҡунаҡтары ҡаланың алдынғы предприятиеларында, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф, мәҙәниәт һәм спорт объекттарында булды.
— Сәнәғәт комплексын ғына түгел, мәҙәниәт, спорт һәм мәғарифты үҫтереүгә лә ҙур иғтибар бүлгән матур, таҙа ҡала, — тип билдәләне Карамай делегацияһы ағзалары, Октябрьский тураһында тәьҫораттары менән уртаҡлашып.


text:
Дүшәнбелә ШОС саммиты асыла: эксперттар прогноздар яһай
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Игорь Савельев/.
Кесе йома, 11 сентябрҙә, Тажикстандың баш ҡалаһында Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының ике көнлөк саммиты асыла. Унда Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары – Рәсәй, Ҡытай, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан һәм Үзбәкстан дәүләттәр башлыҡтары, шулай уҡ ҡайһы бер күҙәтеүсе-дәүләттәр һәм уҙаҡташ-илдәр башлыҡтары ҡатнаша. Саммит һуңында, 12 сентябрҙә, ойоштороуҙа рәйеслекте Рәсәй ҡабул итәсәк, ә Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһының киләһе саммиты 2015 йылдың июлендә Өфөлә үтәсәк.
Эксперттар һәм күҙәтеүселәр көн тәртибенең ғәҙәттәге темаларына Украиналағы проблемалы хәлде тикшереү ҙә инәсәк тигән фекергә килә, моғайын, ул саммит аҙағында ҡабул ителәсәк декларацияла ла сағылыш табасаҡ. Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, төп иғтибар донъяла уның ролен ойоштороу һәм нығытыу сиктәрендә үҙ-ара килешеп эш итеүҙе үҫтереү мәсьәләләренә бүленәсәк. Шулай уҡ Рәсәй делегацияһындағы сығанаҡтар киң мәғлүмәт сараларына Дүшәнбелә уртаҡ проекттарҙы һәм киләсәктә ойошманың потенциалын киңәйтеүҙе ғәмәлгә ашырыу өсөн ШОС илдәренең финанс институтын булдырыуға фекер алышасаҡтары тураһында хәбәр итте.
«Берлек» (Өфө) Геосәйәси тикшеренеүҙәр үҙәге эксперты профессор Дмитрий Михайличенко «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы менән Дүшәнбеләге ШОС саммитында көн тәртибендәге мөһим мәсьәләләрҙе нисек күреүе тураһында уртаҡлашты. Уның фекеренсә, форумда ҡатнашыусылар, тәү сиратта – Рәсәй һәм Ҡытай вәкилдәре, төп иғтибарҙы хәүефһеҙлек секторын нығытыуға бүләсәк. «Көнбайыштың ысын баҫҡынсылыҡ сәйәсәте Рәсәй һәм Ҡытай кеүек ҡеүәтле дәүләттәрҙе көстәрен берләштерергә мәжбүр итә һәм уларҙы бер-береһе менән осрашырға этәрә» – тип иҫәпләй эксперт. Дмитрий Михайличенко менән интервьюны «Детально» бүлегендә уҡый алаһығыҙ.


text:
Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө йылына ике тапҡыр үткәреләсәк
Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылында 2013 йылдан башлап ағас ултыртыу буйынса бөтә Рәсәй акцияһын йылына ике тапҡыр – яҙ һәм көҙ үткәрергә ҡарар ителде, тип хәбәр ителә Рәсәйҙең Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы сайтында.
Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө илдең 64 төбәгендә 18 майҙа үтте. «Йәшел» акцияны ойоштороусылар булып Федераль урман хужалығы агентлығы һәм РФ Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы сығыш яһаны.
Илдә территорияларҙы йәшелләндереү һәм урмандарҙы тергеҙеүгә йүнәлтелгән акцияла 736 меңдән ашыу кеше ҡатнашты. Бер көн эсендә 27 миллиондан ашыу ағас ултыртылды.
Башҡортостанда 2013 йылдың Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнөнә арналған барлыҡ саралар сиктәрендә 500 гектарҙан ашыу майҙанда 2,12 миллион ағас ултыртылды, акцияларҙа 15 меңдән ашыу кеше ҡатнашты.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Бөгөнгө шарттарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙең бурысы – берләшеүгә һәм йәмғиәт килешеүенә булышлыҡ итеү»Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов: «Бөгөнгө шарттарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙең бурысы – берләшеүгә һәм йәмғиәт килешеүенә булышлыҡ итеү»
Рөстәм Хәмитов: «Бөгөнгө шарттарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙең бурысы – берләшеүгә һәм йәмғиәт килешеүенә булышлыҡ итеү»Фото: БР Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 9 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
9 декабрҙә республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы төбәк бүлексәһе конференцияһында сығыш яһаны.
Конференцияла 200-ҙән ашыу делегат ҡатнашты. Ҡунаҡтар араһында Дәүләт Думаһы депутаттары, урындағы башҡарма комитет етәкселәре, «Берҙәм Рәсәйҙең йәш гвардияһы» вәкилдәре бар ине.
Конференция барышында делегаттар Башҡортостан төбәк бүлексәһенең 2014 йылдағы эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаны, киләһе осорға бурыстар билдәләне.
— Бөгөнгө шарттарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙең бурысы – берләшеүгә һәм йәмғиәт килешеүенә булышлыҡ итеү, гражданлыҡ йәмғиәте институттары, сәйәси партиялар һәм хәрәкәттәр менән хеҙмәттәшлек алып барыу, милләт-ара һәм конфессия-ара татыулыҡты нығытыу, урындағы власть, йәмәғәтселек менән кешеләрҙең проблемаларын хәл итеү, уларға ярҙам күрһәтеү. Бының өсөн партиябыҙҙың мөмкинлектәре бар, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
2016 йылда үтәсәк Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау кампанияһы тураһында һөйләгәндә, төбәк етәксеһе һайлауҙарҙың еңел булмаясағын билдәләне.


text:
Яҙғы сәсеү өсөн Башҡортостан аграрийҙары 96 процент орлоҡ әҙерләгән
Башҡортостан аграрийҙары алдағы яҙғы сәсеү өсөн бөгөнгө көнгә 284,7 мең тонна самаһы яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары әҙерләнгән, йәғни билдәләнгәндең 96 проценты.
Был бурысты тулыһынса республиканың 38 районы үтәгән. Шул уҡ ваҡытта уларҙың туғыҙында: Әлшәй, Архангель, Ауырғазы, Бишбүләк, Дәүләкән, Илеш, Мәсетле, Салауат һәм Саҡмағош райондарында – орлоҡтар әҙерләү буйынса план арттырып үтәлгән. 60 процентҡа – ҙур запас менән Саҡмағош районы ауыл хужалығы предприятиелары (15,9 мең тоннаға күберәк) әҙерләгән, 39 процентҡа – Илеш районы хужалыҡтары (11,8 мең тоннаға күберәк).
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлегә һалынған орлоҡтарҙың 93 проценты тикшерелгән, йәғни 274 мең тоннаһы. Уларҙың 95 проценты кондицияға ярашлы килеп сыҡҡан, йәғни 260 мең тоннанан күберәге. 22 район хужалыҡтарында орлоҡ тулыһынса кондицияға ярашлы тип табылған.


text:
Раил Сарбаев иҡтисадты үҫтереүҙәге төп бурыстарҙы атаны
БР Хөкүмәтенең киңәйтелгән ултырышында республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев 2009 йылға төбәк иҡтисадын үҫтереүҙәге төп бурыстарҙы билдәләне.
"Иҡтисад һәм производство кешенең төп талаптарына йүнәлеш тоторға тейеш. Стратегик бурыс — инновацион үҙәктәр төҙөү, — тине Раил Сарбаев. — Ҙур социаль-мәҙәни объекттар төҙөлөшөнә беҙ көрсөктән һуң, иҡтисад тышҡы конъюнктураға буйһоноуҙан туҡтағандан һуң мотлаҡ әйләнеп ҡайтасаҡбыҙ. Яҡындағы йыл ярым-ике йыл эсендә төбәк өсөн оҙайлы иҡтисади файҙа килтерерлек төп бурыстар хәл ителәсәк".
Атап әйткәндә, Раил Сарбаев республика эсендә производство ойоштороуҙы төп бурыс тип иҫәпләй. Уның әйтеүенсә, урмандарҙы үҙләштереүҙә генә тиҫтәләгән мең өҫтәмә эш урындары булдырырға һәм йылына йөҙ миллиард һумлап эске төбәк продукты алырға мөмкин. Шулай уҡ булған производствоны капиталлаштырыуға, эш урындары булдырыуға, яңы талап ителгән продукция сығарыуға баҫым яһап, бизнесты үҫтерергә мөмкин. Ҙур предприятиелар тирәләй бәләкәй предприятиелар булдырырға кәрәк. Премьер-министр фекеренсә, "Полиэф" ҡына кәмендә 15 яңы йүнәлеш, тимәк, 15 бәләкәй предприятие ойошторорға мөмкинлек бирә.
Хөкүмәт башлығы аграр секторҙы артабан эреләтеү кәрәклеген айырып билдәләне. "Беҙ ауыл хужалығын артабан нығытырға, республика кәштәләренән импортты ҡыҫырыҡлап сығарып, үҙ аҙыҡ-түлегебеҙ менән мөмкин тиклем күберәк тәьмин итеүгә өлгәшергә теләйбеҙ. Йыл һайын байтаҡ суммаға ситтән аҙыҡ-түлек һатып алып, беҙ сит аграр секторға ярҙам итәбеҙ, ә быға һис тә юл ҡуйырға ярамай! Эшкәртеүгә төп баҫым яһарға кәрәк. Еребеҙҙә үҫтерелгән бөтә нәмә үҙебеҙҙә эшкәртелергә тейеш".
Үҙ сығышын йомғаҡлап, Раил Сарбаев, иҡтисад өсөн баҙарҙың тышҡы конъюнктураһына бәйле булмау бик тә мөһим, тип билдәләне. "Республикабыҙ, — тине ул, — көрсөктән үҙенең танылған көслө позицияларын юғалтмау ғына түгел, ә федераль һәм халыҡ-ара кимәлдә иҡтисадта иң етди амбициялар тыуҙырып, нығынып сығырға тейеш. Булған тәбиғи, иҡтисади, интеллектуаль ҡеүәт быға мөмкинлек бирә".


text:
Ағиҙел йылғаһына 6500 уҡбалыҡ селбәрәһе ебәреләсәк
Кесаҙна, 3 майҙа, Дүртөйлө янында Ағиҙел йылғаһына 6500 селбәрә ебәреләсәк. БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был сара предприятиелар тарафынан етештереү эшмәкәрлеге арҡаһында һыу ресурстарына килтерелгән зыянды ҡаплауға йүнәлтелгән компенсация сараларын үҙләштереүе сиктәрендә ойошторола.
— Аҡса «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән бүленгән. Ойошма «Ҡарман балыҡсылыҡ хужалығы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән уҡбалыҡ селбәрәһе һатып ала һәм уларҙы һыуға ебәреү өсөн махсус контейнерҙарҙа Ағиҙел йылғаһына алып килә, — тип аңлатты БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.


text:
Рөстәм Хәмитов «Һуғыш һәм солох. Роман уҡыйбыҙ» әҙәби марафонында ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Һуғыш һәм солох. Роман уҡыйбыҙ» әҙәби марафонында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Һуғыш һәм солох. Роман уҡыйбыҙ» әҙәби марафонында ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 10 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй дәүләт телерадиокомпанияһының «Һуғыш һәм солох. Роман уҡыйбыҙ» әҙәби марафонында ҡатнашты. Проект сиктәрендә республика етәксеһе Лев Толстойҙың романынан дәүләт хеҙмәтенә арналған өҙөктө уҡыны.
«Һуғыш һәм солох. Роман уҡыйбыҙ» проекты Әҙәбиәт йылын тамамлай һәм китаптың тәүге баҫмаһының 150 йыллығына бағышланған. 8 декабрҙән 11-нә тиклем әҫәрҙе «Рәсәй Мәҙәниәт» телеканалы, «Маяҡ» радиостанцияһы эфирында, шулай уҡ интернетта тура эфирҙа уҡыйҙар. Әҙәби марафонда ҡатнашыуға төрлө илдәрҙән һәм ҡалаларҙан 5 372 ғариза килгән. Мөхәррирҙәр романды уҡыу өсөн 1 300-ҙән ашыу кешене һайлап алған. Улар иҫәбендә актерҙар, режиссерҙар, телевидение һәм радио алып барыусылары, сәйәсмәндәр, спортсылар, ғалимдар, дәүләт эшмәкәрҙәре, төрлө һөнәр эйәләре бар. Шулар араһында – Башҡортостандан 16 вәкил. Ойоштороусылар фекеренсә, марафон рус классигының бөйөк әҫәренә ҡыҙыҡһыныу уятырға тейеш.


text:
Төбәктә ике миллион тоннаға яҡын иген һуғып алынған
Республикала бөгөнгө көнгә 1,809 миллион тонна иген һуғып алынған. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республиканың 19 районы ураҡ эштәрен тамамлаған. Йәнә 15 район аграрийҙары һуңғы гектарҙарҙа урып йыйыу эштәрен алып бара.
Шулай уҡ республика игенселәре ужым культураларын сәсеүҙе дауам итә. Бөгөнгө көнгә был эштәр 383 мең гектар ерҙә, йәғни майҙандарҙың 70 процентында башҡарылған. Яҡшы һауа шарттары арҡаһында эштәр бер туҡтауһыҙ алып барыла. Әлеге ваҡытта Ауырғазы, Ҡыйғы, Мәсетле һәм Салауат райондарында страховка культураларын сәсеү тамамланған.


text:
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осрашты
Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» компанияһы башлығы менән осраштыФото: Андрей Старостин
29 ноябрҙә Республика йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Транснефтепродукт» нефть продукттарын транспортлау буйынса акционерҙар компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте башлығы Владимир Шиманович менән осрашыу үткәрҙе. Осрашыуҙа «Транснефтепродукт» компанияһының магистраль нефть продукттары үткәргестәре селтәренә ингән «Уралтранснефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең етештереү эшмәкәрлеге мәсьәләләре, шулай уҡ БР Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы менән нефть транспортлау компанияһы араһында былтыр төҙөлгән килешеү үтәлеше барышы тикшерелде.
— Владимир Александрович, һеҙҙең менән тәүгә осрашабыҙ. Һеҙҙе Өфөлә сәләмләүемә шатмын, — тине Рөстәм Хәмитов. – Бында эш мәсьәләләре буйынса килеп йөрөүегеҙ хаҡында беләм. Наил Йәүҙәт улына килгәндә (Баһауетдинов Наил Йәүҙәт улы, «Уралтранснефтепродукт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры – автор иҫкәрмәһе), уның менән, әлбиттә, эшлекле мөнәсәбәттәр булдырғанбыҙ. Һеҙҙең предприятиеның эшмәкәрлегенә ҡарата артыҡ һорауҙарым юҡ. Структура яҡшы эшләй. Ошо рәүешле дауам итһәк – барыһы ла яҡшы буласаҡ, тип уйлайым. Дөйөм алғанда иһә, беҙгә булған һорауҙарығыҙҙы тыңларға теләр инем, — тип һөйләшеүгә саҡырҙы республика башлығы.
— Һорауҙар ысынында ла юҡ тиерлек. «Уралтранснефтепродукт» компанияһы эшмәкәрлеге хаҡында белешмәләр һеҙгә әҙерләнгән. Ундағы бер нисә һан менән таныштырып китмәксемен, — тине Владимир Шиманович. – 2010 йылдан Башҡортостан биләмәһендә «Уралтранснефтепродукт» компанияһына инвестицияларҙы ун ике тапҡырға арттырҙыҡ. Ун өсөнсө йылда темптар һаҡланасаҡ. 2010 йылда өс йөҙ миллион һумдан башлаһаҡ, ағымдағы йылда 2,5 миллиард һумға сыҡтыҡ. 2013 йылға ла сумма билдәләнгән – ике миллиард дүрт йөҙ миллион һум. Йәғни был сумма бюджетта планлаштырылған, финанслау сығанаҡтары билдәләнгән. 2014 йылда сумма аҙ ғына күберәк – яҡынса ике миллиард алты йөҙ илле миллион һум буласаҡ. Шулай итеп, киләсәктә лә был тенденция һаҡланасаҡ. Ошоға бәйле һалымдар һәм түләүҙәр ҙә артасаҡ. Әммә штатты ҡыҫҡартырға планлаштырмайбыҙ. Киреһенсә, уны бер аҙ киңәйтергә ниәтләйбеҙ.
— Һалымдар беҙгә кәрәк. Уҡытыусыларға, табиптарға эш хаҡын арттырырға, юлдарҙы төҙөк хәлдә тоторға, бала баҡсаларын, мәктәптәр төҙөргә кәрәк. Һеҙҙең хеҙмәткәрҙәр ҙә улар менән файҙалана, — тине Рөстәм Хәмитов.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС саммиттары үткәреләсәге хаҡында әйтте.
— Был мөһим сараларға етди әҙерләнеү зарур. Ремонт, төҙөлөш эштәрен башҡарырға кәрәк. Был йәһәттән эш тә алға барыр, бюджетҡа түләүҙәр ҙә бөтә йүнәлештәр буйынса артыр, тигән ышаныстабыҙ, — тип һүҙен йомғаҡланы Башҡортостан Президенты.


text:
Республиканың баш таможнясыһы Нәжип Ғәлекәевҡа алмаш таптылар
Башҡортостан буйынса федераль таможня хеҙмәтендә яңы етәксе. Был вазифаға Валерий Бышовец тәғәйенләнде.
Президент Мортаза Рәхимов Республика йортонда Валерий Бышовецты ҡабул итеп уға яңы урында емешле эшкә фитихаһын бирҙе. Валерий Бышовец менән таныштырыу өсөн Өфөгә Федераль таможня хеҙмәте етәксеһе урынбаҫары Сергей Шохин килде. Федераль үҙәк вәкиле әйтеүенсә, 2009 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан таможняһы Волга буйы федераль округында беренсе урынға лайыҡ булған.
Уҙған йыл республика таможнясылары федераль ҡаҙнаға 12 миллиард 80 миллион һум аҡса күсергән. Башҡортостан таможняһында быға тиклем 8 йыл етәкселек иткән Нәжип Ғәлекәев күптән түгел Төнъяҡ-көнбайыш таможня идаралығы етәксеһе итеп күсерелде.


text:
Күсемһеҙ милек буйынса күргәҙмә-йәрминкәлә ер участкаларын һатып алыуға бәйле консультациялар биреләсәк
Өфөлә 27-29 октябрҙә үтәсәк «Күсемһеҙ милек. Көҙ — 2011» күргәҙмә-йәрминкәһендә тамашасыларға торлаҡ һайлап, уны ҡулай хаҡҡа һатып алыу мөмкинлеге биреләсәк. Теләге булғандар шәхси иғландар стендында торлаҡ һатып алыу, һатыу һәм алмаштырыу тураһында иғлан бирә аласаҡ.
Граждандарҙың сит илдә күсемһеҙ милек һатып алыуға һәм средстволарын инвестициялауға булған ҡыҙыҡһыныуы ла күргәҙмәлә сағылыш табасаҡ. Сит илдәрҙең күсемһеҙ милке күрһәтелгән бүлек үҙаллы экспозиция итеп эшләнә.
Күсемһеҙ милек буйынса «Азимут» берҙәм мәғлүмәт хеҙмәтенән аңлатыуҙарынса, шәхси торлаҡ төҙөлөшө өсөн ер участкалары һатып алыу мәсьәләһе халыҡ өсөн иң ҡатмарлыһы һанала. Күргәҙмәгә килеүселәрҙең барлыҡ һорауҙарына экспоненттар үҙҙәре лә, күргәҙмә-йәрминкә дауамында эшләйәсәк Консультациялар үҙәге хеҙмәткәрҙәре лә яуап бирәсәк.
Банкирҙар иһә уңайлы ипотека менән ҡыуандырырға ниәтләй. Фатир һайлап өлгөргәндәргә күргәҙмәлә ипотека кредиты шарттарын иҫәпләп, торлаҡ һатып алыуҙың иң ҡулай варианттары тәҡдим ителәсәк. Экспо-форумда тиҫтәнән ашыу банктың ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Рөстәм Хәмитов сәнғәт эшмәкәрҙәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов сәнғәт эшмәкәрҙәре менән осрашты
Рөстәм Хәмитов сәнғәт эшмәкәрҙәре менән осраштыФото: Андрей Старостин
Башҡортостанда Мәҙәниәт йылына рәсми рәүештә старт биргән көндө Рөстәм Хәмитов башҡорт сәнғәтенең төрлө өлкә эшмәкәрҙәре менән осрашты. Әңгәмә республиканың Милли музейында үтте.
— Осрашыуыбыҙға шатмын. Яҡшыраҡ булыр ине, әгәр беҙ рәсми рәүештә түгел, ә бәлки, берәй спектакль йәки күргәҙмә залында осрашһаҡ. Һеҙ ҙә, мин дә, 2014 йылда мәҙәниәт атмосфераһында йәшәүебеҙ һәм эшләүебеҙ менән илһамланабыҙ, — тип башланы осрашыуҙы Президент. — Ике һүҙ менән генә был күренеште тасуирлап булмай. Мәҙәниәт йәмғиәттең бөтә күҙәнәктәренә үтеп инә. Моғайын, ниндәйҙер һүҙҙәр эҙләргә лә кәрәкмәйҙер, эшләргә кәрәк. Сәнғәттең иң яҡшы өлгөләрен һәр кеше күрә алырға, һәр кеше уны ҡыҙыҡһындырған нәмәне таба алырға тейеш.
Рөстәм Хәмитов, «мәҙәниәт» аҫтында мәҙәниәтте генә түгел, ә, производство, көнкүреш, бөтә кешелек өсөн уртаҡ мәҙәниәтте үҫтереүҙе күҙ уңында тотоуын, аңғартып ҡуйҙы. Айырыуса был власть һәм идаралыҡ ойошмаларына ҡағыла.
— Мәҙәниәт йылы – һис шикһеҙ, ул власть структуралары өсөн яуаплылыҡ, эш финанс ресурстарында ғына түгел. Власть үҙен тейешле рәүештә тоторға тейеш, ул һөҙөмтәле эш өлгөһөн күрһәтергә тейеш. Ул властың ғәҙәти хәленә әйләнергә тейеш икәнен әйтеп тораһы ла юҡ, әммә Мәҙәниәт йылында бөтә власть кимәленең бурысы – үҙенең иң яҡшы эш өлгөһөн күрһәтеү.
Аҡсаға ҡағылғанда, был «еңел булмаған мәсьәлә», тип билдәләне Президент.
— Улар күпме булһа ла, улар һәр ваҡыт етмәй. Әммә беҙҙең ҙур булмаған бюджетта грант сәйәсәтен финанслауға, торлаҡ, объект төҙөүҙә ярҙам итергә, туҙған һарайҙарыбыҙҙы ремонтлауға, дөйөм алғанда ҙур файҙалы эш эшләргә аҡса табабыҙ. Мәҙәниәт йылында, әлбиттә, гранттар, сараларға аҡса бүлеү өлөшө буйынса бөтә вәғәҙәләребеҙҙе үтәйәсәкбеҙ. Тик, ҡабатлайым, был иң мөһиме түгел. Иң мөһиме, йәмғиәттең мәҙәниәтте кәрәкле, унһыҙ йәшәй алмаҫлыҡ итеп ҡабул итеүе. Беҙҙең тормош тураһында төрлө төшөнсәләр бар: кемдер бизнесһыҙ йәшәй алмай, кемдер – яман ғәҙәттәрһеҙ, ә бына беҙҙең һеҙҙең менән маҡсат – кешеләрҙе мәҙәни киңлеккә индереү, улар өсөн шундай шарттар булдырыу. Сөнки кешенең ҡәҙимге тормошо – ул эш, өй, эш, телевизор йәки интернет. Ваҡыт юҡлығы түгел, ә театрға йәки концертҡа барырға теләге, ынтылышы булмау. Әйҙәгеҙ, беҙҙә йыл һайын мәҙәниәт йылы булһын өсөн нисек итеп эшләргә кәрәклеген уйлайыҡ.
Осрашыуҙа Өфө дәүләт сәнғәт академияһы ректоры Әминә Әсфәндиәрова, композитор Ләйлә Исмәғилова, Башҡорт хореография колледжының һәм Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының балет труппаһы художество етәксеһе Леонора Ҡыуатова, БР Дәүләт академия рус драма театры етәксеһе Михаил Рабинович, Башҡорт дәүләт академия драма театрының художество етәксеһе Олег Ханов һәм театрҙың алдынғы артистарының береһе Алмас Әмиров, «Башҡортостан» киностудияһы етәксеһе Азат Хужәхмәтов һәм кинорежиссер Булат Йосопов, Сибайҙан уҡытыусы һәм бәйетсе Асия Ғәйнуллина, Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле вәкиле Алһыу Шәфиғуллина һәм башҡа сәнғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашты.
Осрашыуҙа ҡатнашыусылар үҙ коллективтарының ҡаҙаныштары тураһында һөйләне һәм Президент менән үҙҙәренең проблемалары тураһында уртаҡлашты. Гастролдә йөрөүсе ижади ойошмаларҙың күбеһе транспортҡа; композиторҙар – гарантияланған гонорарҙарҙа, уҡыу йорттары – дөйөм ятаҡтарҙа һәм яңы ижади көстәрҙә, киностудия – заманса ҡорамалдар менән тәьмин ителеүҙә, ижади йәштәр – торлаҡта, халыҡ ауыҙ-тел ижады – һаҡлауҙа һәм ярҙам итеүҙә мохтажлыҡ кисерә.
Президент уларҙы, ижади һөнәр кешеләре дәүләт ярҙамы аласаҡ, тип ышандырҙы.


text:
Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең продукцияһы Мәскәүҙә күрһәтелә
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтенең продукцияһы Мәскәүҙә күрһәтелә. Нәшриәт 2 сентябрҙән 6-на тиклем Мәскәүҙең Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһендә уҙғарыласаҡ 28-се Халыҡ-ара китап күргәҙмә-йәрминкәһендә ҡатнаша.
Күргәҙмәгә килеүселәр өсөн нәшриәт Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған китаптар әҙерләгән. Шулай уҡ әҙәбиәт һөйөүселәргә нәфис әҙәбиәт, сәнғәт, балалар өсөн, тыуған яҡты өйрәнеү буйынса китаптар тәҡдим ителә.
Күргәҙмә-йәрминкәнең төп идеяһы — илебеҙ халҡын китап уҡыуға йәлеп итеү. Иң яҡшы баҫмаларҙы баш ҡалала күрһәтеү китаптың, мәҙәниәттең һәм мәғарифтың әһәмиәтен билдәләүгә өндәй, Рәсәйҙә һәм донъяла рус әҙәбиәтен популярлаштырыуға булышлыҡ итә. Күргәҙмә-йәрминкә рус һәм Рәсәй халыҡтары телдәрендәге әҙәбиәттең үҫешенә, китап сығарыуға ярҙам итеүсе төбәк властарында ҙур хуплау тапты.


text:
Төйәләҫ ауылы «Айыҡ ауыл – 2011» конкурсында ҡатнаша
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл-2011» республика конкурсы аҙағына яҡынлаша, унда Сибай ҡалаһы ҡала округының Төйәләҫ ауылы ла ҡатнаша. Көн элгәре конкурстың урындағы ойоштороу комитеты ултырышы үтте.
Осрашыу барышында йыл эсендә Төйәләҫ ауылында үткәрелгән эшкә йомғаҡ яһалды, киләсәккә маҡсаттар билдәләнде. «Иң яҡшы урам», «Иң яҡшы ихата», «Спорт һөйөүсе ғаилә» һәм башҡа номинациялар буйынса конкурс материалдарын әҙерләү тураһында ҡарар ҡабул ителде.
Сибай хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, Төйәләҫтә конкурс сараларын үткәреүҙә ауылдың Аҡһаҡалдар ҡоро, Ветерандар советы, Йәштәр советы, ауыл башҡорттары ҡоролтайы әүҙем ҡатнаша.


text:
2015 йылда республика Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға федераль бюджеттан 1,5 млрд һумдан ашыуыраҡ аласаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
2015 йылда Башҡортостанда йәшәүсе Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға федераль субвенциялар күләме 1,572 миллиард һум тәшкил итәсәк. Бының хаҡта Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерлек һәм уны үткәреү буйынса республика ойоштороу комитеты ултырышында БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов хәбәр итте.
Ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү ултырыштың төп темаларының береһе булды. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов был өлкәләге мөһим проблемаларҙы билдәләп үтте.
— Ветерандарҙы йәшәү урыны буйынса сиратҡа ҡуймау факттары билдәле. Етәкселәр формаль яуап яҙыу менән шөғөлләнә. Бынан тыш, өлкән кешеләр яңы фатир алғандан һуң йыш ҡына унда уларҙың яҡын туғандары күсә. Хеҙмәт министрлығының мәғлүмәттәре буйынса, торлаҡ менән тәьмин ителгән ветерандарҙың тик 65 проценты ғына федераль бюджет саралары иҫәбенә алынған торлаҡтың хужалары булып ҡала. Сәбәптәр төрлө — ҡайҙалыр намыҫһыҙ туғандар, ҡайҙалыр йылғыр кешеләр ветерандарҙы бүләк итеү, алыу-һатыу килешеүҙәрен рәсмиләштерергә күндерә, һуңынан ветерандар торлаҡһыҙ ҡала, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығына, шулай уҡ муниципалитет башлыҡтарына ветерандар һәм уларҙың туғандары менән әүҙемерәк аңлатыу эштәре, шулай уҡ урындарҙағы хәлдең даими мониторингын алып барырға ҡушты.
Республиканың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һуңғы ике йылда 2275 ветерандың үҙ торлаҡ шарттарын яҡшыртыуын билдәләне. Шуға ҡарамаҫтан, федераль бюджет иҫәбенә торлаҡ менән тәьмин ителгән 1647 кеше емерек һәм йәшәү өсөн яраҡһыҙ йортта йәшәүҙәрен дауам иткән. Башҡарылған эш һөҙөмтәһендә 976 ветеран яңы фатирға күсерелә.
Республиканың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүдов, 2012 йылдан алып был маҡсатҡа йүнәлтелгән федераль бюджет сараларының күләме 4,684 миллиард һум тәшкил итте, тип хәбәр итте. Тик быйыл ғына субвенциялар формаһында республикаға 746,1 миллион һум күсерелде, ул 639 ветеранды торлаҡ менән тәьмин итеү мөмкинлеге бирә. 535 кеше яңы торлаҡҡа күсте лә инде, тағы ла 104 кеше алынған торлаҡ сертификаттарын әлегә ғәмәлгә индермәгән. 1 ноябргә ҡарата торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта 1786 кеше тора, өҫтәүенә уларҙың һаны ай һайын арта бара. 2015 йылда бүленәсәк саралар менән тик 1304 кешене генә торлаҡ менән тәьмин итеп буласаҡ.
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Хөкүмәтенә өҫтәмә финанслау бүлеү үтенесе менән мөрәжәғәт әҙерләргә ҡушты. Ул торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтажлы һуғыш ветерандарының сиратын тулыһынса бөтөрөргә мөмкинлек бирәсәк.


text:
Баш ҡалала «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» акцияһы бара
Башҡортостандың «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһы менән иғлан ителгән «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» акцияһы ярҙамында Өфөнөң Ленин районында белем алыусы мәктәп уҡыусылары 8,5 тонна макулатура йыйған. Ошо көндәрҙә мәктәптәрҙә ҡағыҙ йыйыу буйынса эстафетаны баш ҡаланың Октябрь районы ҡабул итте. Бөгөнгө көнгә бында 4,3 тонна макулатура йыйылған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Өфөлә бер ай элек старт алған акцияла ҡаланың барлыҡ дөйөм белем биреү мәктәптәре уҡыусылары ҡатнаша ала. «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» акцияһы ҡала райондары буйынса бер нисә этапҡа бүленгән. Макулатураны алыу өсөн мәктәптәргә «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһының махсус автомобиле – экомобиль килә.
— Макулатураны рациональ файҙаланыу һәм эшкәртеү кәрәклеген балаларға күрһәтеүҙе маҡсат итеп ҡуябыҙ. Билдәле булыуынса, бер тонна макулатура дүрт кубометрға яҡын ағасты һаҡлай, ә был биш ҙур ағас тигән һүҙ. Тимәк, мәктәп уҡыусылары дөйөм алғанда 60-тан ашыу ағасты һаҡлап ҡалған, — тине «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһының инженер-экологы Альбина Шәмсетдинова.


text:
Башҡортостанда ГЛОНАСС технологияларын ҡулланылышҡа индереү һәм үҫтереү буйынса программа ҡарала башланы
12 июлдә Өфөлә «Навигация-мәғлүмәт системалары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең навигация эшмәкәрлеге өлкәһендәге Башҡортостан Хөкүмәте менән федераль селтәр операторы араһында хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙе тормошҡа ашырыу буйынса эш төркөмөнөң тәүге ултырышы үтте.
Ултырышты БР элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов үткәрҙе. Килешеүҙең төп йүнәлештәре билдәләнде һәм уны тормошҡа ашырыу планы раҫланды.
«НИС» төбәктәр үҫеше департаменты директоры Сергей Мирошкин эш төркөмө ағзаларына федераль кимәлдә раҫланған типовой төбәк программаһын тәҡдим итте. Уның нигеҙендә шундай уҡ республика программаһы әҙерләнәсәк.
Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, «документ төбәк һәм ведомство үҙенсәлектәрен мөмкин тиклем күҙ уңында тотасаҡ». Бының өсөн 1 авгусҡа тиклем министрлыҡтарҙың, ведомстволарҙың һәм ойошмаларҙың тармаҡ талаптары аудиты үткәреләсәк.
Әлеге ваҡытта Башҡортостанда ГЛОНАСС системаһын ҡулланылышҡа индереү буйынса эшләнмәләр бар.
Башҡортостандың социаль-иҡтисади үҫеше талаптарына ярашлы ГЛОНАСС технологияларын ҡулланылышҡа индереү һәм үҫтереү программаһының һуңғы проекты Хөкүмәткә август аҙағына тапшырыласаҡ.


text:
«Өфө» аэропорты яңы логотипҡа конкурс иғлан итә
«Өфө» Халыҡ-ара аэропорты предприятиеның яңы логотибын һәм слоганын эшләүгә конкурс иғлан итә. Элекке логотип, өфөлөләр шаяртып әйтеүенсә, «өс шөрөптө» хәтерләтә һәм авиацияның темаһын сағылдырмай.
«Өфө» Халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә аңлатыуҙарынса, конкурс Өфө аэропортының Рәсәй эске баҙарында ғына түгел, шулай уҡ халыҡ-ара кимәлдә лә танылыуын күтәреү маҡсатында үткәрелә. Конкурста теләүселәрҙең барыһы ла ҡатнаша ала. Конкурсанттарҙың эштәре электрон форматта быйыл 20 февралгә тиклем marketing@airportufa.ru адресы буйынса ҡабул ителә. Конкурста ҡатнашыусыларға фамилияһын, исемен, атаһының исемен, йәшен һәм контакт мәғлүмәтен күрһәтергә кәрәк. Еңеүселәр ҡиммәтле приздар аласаҡ. Бөтөн эштәр «Өфө» аэропортының рәсми сайтында баҫыласаҡ: www.airportufa.ru.
«Өфө» Халыҡ-ара аэропортын хаҡлы рәүештә Башҡортостандың һауа ҡапҡаһы тип йөрөтәләр. Бөгөн «Өфө» аэропорты – ул авиаташыуҙар баҙарында күп йыллыҡ эш тәжрибәһенә эйә булған һәм Рәсәй Федерацияһының ҙур транспорт узелы булып торған заманса граждандар авиацияһы предприятиеһы. Өфө аэропорты аша Рәсәй территорияһындағы һәм сит илдәрҙәге тиҫтәләгән ҡалалар менән бәйләнеш алып барыла. Хеҙмәтләндерелгән пассажирҙар һаны буйынса «Өфө» аэропорты Рәсәйҙең ун иң ҙур аэропорты иҫәбенә инә.
Мәҫәлән, былтыр бында миллион ярымдан ашыу кеше ҡабул ителде һәм оҙатылды. Аэровокзал комплексының үткәреү һәләтлелеге – сәғәтенә 800 пассажир. Ташыуҙар күләменең интенсив үҫеше халыҡ-ара секторҙа ла күҙәтелә: статистикаға ярашлы, 2010 йылда был күрһәткес унан алдағы йыл менән сағыштырғанда 50 процентҡа артҡан. Быйыл Прагаға, Мюнхенға, Бодрумға, Риминиға һәм башҡа ҡалаларға рейстар асыу планлаштырыла.


text:
Сипайлово биҫтәһендә яңы һырғалаҡ асылды
Өфөнөң Сипайлово биҫтәһендә, «Простор» сауҙа-күңел асыу комплексы бинаһы артында, һырғалаҡ асылды. Шыуыу өсөн ике майҙансыҡ эргәһендә заманса пластик хоккей ҡумтаһы ҡуйыласаҡ. Һырғалаҡтың дөйөм майҙаны 7100 квадрат метр тәшкил итә.
Шулай уҡ бында гардероб һәм кафе эшләй.
Һырғалаҡ көн һайын 12 сәғәттән 23-кә тиклем эшләй. VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарын үткәреү айҡанлы Өфөнөң спорт комитеты 14 йәшкә тиклемге балаларҙы көн һайын 12-15 сәғәттәрҙә һырғалаҡта бушлай шыуырға саҡыра.
Өлкөндөр өсөн һырғалаҡҡа инеү – 80 һум, 14 йәшкә тиклемге балалар өсөн 50 һум тора, 5 йәшкә тиклемге балалар өсөн инеү бушлай.
Тулыраҡ мәғлүмәт алыу өсөн iceufa.ru сайтына инергә йәки 266-55-51 телефоны буйынса шылтыратырға була.


text:
Өфөлә саңғы буйынса Рәсәй федераль именлек хеҙмәте чемпионаты башлана
Өфөлә 1-5 мартта саңғы буйынса Рәсәй Федерацияһы Федераль именлек хеҙмәте чемпионаты үтә.
"Башинформ" агентлығына "Динамо" физкультура – спорт йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ярыштар "Биатлон" спорт – һауыҡтырыу комплексында үтәсәк, унда Рәсәйҙең ете федераль округынан йыйылма командалар ҡатнаша. Ярыштың беренсе көнөндә ҡатын-ҡыҙҙар – 3, ир-егеттәр 5 километрға йүгерә. 3 мартта оҙонораҡ дистанциялар ҡаралған — ҡыҙҙарға 5 километр, көслө заттарға 10 километр. Ә 4х5 километрлыҡ эстафета чемпионаттың һуңғы көнөнә билдәләнгән, унан һуң ҡатнашыусыларҙы ярышты ябыу тантанаһы һәм иң яҡшы саңғысыларҙы бүләкләү тантанаһы көтә.


text:
Коджатепе университеты Әхмәтзәки Вәлиди Туғанға арналған халыҡ-ара конференция үткәреүгә әҙерләнә
Төрки мәҙәниәте халыҡ-ара ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) һәм Афьон-Карахисар ҡалаһының (Төркиә) Коджатепе университеты 2010 йылдың 13-15 октябрендә «Зәки Вәлиди Туған һәм төрки мәҙәниәте» халыҡ-ара конференцияһын үткәрергә әҙерләнә. Ғилми форум университеттың хәҙерге төрки телдәре һәм әҙәбиәте һәм тарих бүлектәре нигеҙендә үтәсәк.
Коджатепе университеты ҡатнашыусыларҙың туҡланыу һәм ҡайҙа йәшәү проблемаһын үҙе хәл итергә ниәтләй. Абруйлы ҡунаҡтар исемлегендә - алдынғы төрөк ғалимдары Мостафа Иҫән, Йекта Сарач, Бахаеддин Йедийылдыз, Осман Хорат, Халюк Акалын, Иҫәнбикә Туған, Сүбидәй Туған. Ойоштороу комитеты составында Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың уҡыусыһы профессор Тунджер Байкара ла бар.
Өҫтәмә мәғлүмәтте һәм форумда ҡатнашыуға заявканың формаһын http://www.cagdas.aku.edu.tr/zvt/index.html сайтында табырға мөмкин.
Конференция Әхмәтзәки Вәлиди Туған Йылы сиктәрендә үткәрелә.


text:
Сифат
Сифат — предметтың билдәһен белдергән һүҙ төркөмө, ниндәй?, ҡайһы?, ҡайҙағы?, ҡасанғы? һорауҙарына яуап бирә. Сифат исемдең алдынан килеп, уны асыҡлай
Йөкмәткеһе
- 1 Сифат тураһында дөйөм төшөнсә
- 2 Сифаттарҙың яһалышы
- 3 Төп һәм шартлы сифаттар
- 4 Сифат дәрәжәләре
- 5 Синоним сифаттар
- 6 Исемләшкән сифаттар
- 7 Сифаттарға грамматик анализ яһау тәртибе
- 8 Әҙәбиәт
Сифат тураһында дөйөм төшөнсә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Морфологик йәһәттән сифаттар үҙгәрмәүсән һүҙ төркөмөнә ҡарай, тик төп сифаттар ғына дәрәжә формаларын ҡабул итә: күк, күкһел, күгерәк, күм-күк.
Һөйләмдә сифаттар һәр саҡ тиерлек аныҡлаусы һәм хәбәр функцияһын башҡара: бейек (тау), һөҙәк(тау),текә(яр);(өй) бейек, (еп) нәҙек. һ.б. Тап шул ваҡытта бейек ҡырластың өҫтөнән ҡыңғырау тауыштары ишетелде. (М. Ғафури) Ҡайһы саҡта Фатима шат, көләс. (Ж.Кейекбаев.)
Сифаттарҙың яһалышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡорт телендә ҡайһы бер һүҙҙәр тамыр хәлендә үк предметтың билдәһен белдерә. Бынан тыш, предметтың билдәһен белдереүҙә икенсе һүҙ төркөмдәренән яһалған һүҙҙәр ҡулланыла. Мәҫәлән: болот — болотло, оял — оялсан, эш — эшсән. Яһалышы яғынан сифаттар өс төрлө була: тамыр сифат, яһалма сифат, ҡушма сифат.
Тамыр сифат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
тамыр сифат тамыр хәлендә предметтың билдәһен белдерә: аҡ, бәләкәй, ҙур, күк, һары.
Яһалма сифат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төрлө һүҙ төркөмдәренән булған һүҙҙәргә ялғау ялғап, предметтың билдәһен белдереп була. Барлыҡҡа килгән был һүҙ яһалма сифат була.Мәҫәлән:
- исемдән: аң-аңлы, белем- белемле, тоҙ- тоҙло,тоҙһоҙ, яҙ-яҙғы, көҙ- көҙгө.
- ҡылымдан; сереү-серек, ҡурҡыу- ҡурҡаҡ, илау- илаҡ, көөү- көйгәләк, һиҙеү- һиҙгер, яҙыу- яҙма(эш).
- һандан: ете- етеле, йөҙ- йөҙлө.
- исем ҡылымдан: түләү- түләүле, ҡарау- ҡараулы.
- үҙләштерелгән һүҙҙәрҙән: тарих- тарихи, ғилем-ғилми, фән- фәнни, иҡтисад- иҡтисади, сәйәсәт- сәйәси
Ҡушма сифат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡушма сифаттар үҙҙәре бер нисә юл менән яһала.
- парлы: аҡлы-ҡаралы, яҙлы-көҙлө.
- ҡабатлау:көслө-көслө, һылыу-һылыу.
- бәйләү: сейә ҡыҙыл(төҫ) нәҙек оҙон (буй),
Төп һәм шартлы сифаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сифаттар, предметтың билдәһен ниндәй яҡтан белдереүенә ҡарап, икегә: төп һәм шартлы — сифаттарға бүленә.
Төп сифаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Туранан—тура билдәһен белдерә: аҡ сәскә, киң өҫтәл, һәйбәт кеше, тәртипле бала.
Төп сифаттар предметтың ни дәрәжәлә булыуын да күрһәтә ала: аҡ—ағыраҡ, ап-аҡ, аҡһыл; ҡара—ҡарараҡ, ҡарағусҡыл, ҡап-ҡара; ҡыҙыл—ҡыҙылыраҡ, ҡыҙғылт, үтә ҡыҙыл, сейә ҡыҙыл.
Шартлы сифаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Предметтың билдәһен урынға, ваҡытҡа һәм башҡа предметтарға мөнәсәбәте аша белдерә: Өфөләге йорт, йөн күлдәк, таш йорт, йәйге эҙе, алтын сәғәт, баштағы яулыҡ, өйҙәге кешеләр. Шартлы сифаттарға урыҫ теленән ялғауҙарҙы ҡыҫҡартып алынған сифаттар ҙа инә: социалистик, революцион, индустриаль.
Шартлы сифат дәрәжә менән үҙгәрмәй. Ул предметтың үҙгәрмәй торған билдәһен белдерә:Ҡышҡы һыуыҡ- ҡышҡыраҡ һыуыҡ тип әйтә алмайбыҙ.
Сифат дәрәжәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Предметтың билдәһе төрлөсә, төрлө кимәлдә, йәғни төрлө дәрәжәлә булырға мөмкин. Тел саралары ярҙамында предмет билдәләренең төрлө булыуын күрһәтеп була. Төп сифаттың дүрт дәрәжәһе була.
Төп дәрәжә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп дәрәжәләге сифат предмет аңлатҡан билдәнең төп мәғәнәгә тура килеүен белдерә йәғни был предметта сифат белдергән билдә артыҡ та, кәм дә түгел. Мәҫәлән: аҡ-аҡ төҫтө белдерә: аҡ йорт, аҡ ҡағыҙ, аҡ күлдәк. Төп дәрәжәләге сифатҡа бер ниндәй ялғау ҡушылмай.
Тамыр һәм яһалма сифаттар төп дәрәжәлә килә.
Сифаттарҙың мәғәнәһен тамыр һәм яһалма сифаттар белдерә.
Сағыштырыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бер предметың билдәһе икенсе предметта күберәк йә аҙыраҡ булыуын күрһәтә:матурыраҡ һүрәт, ағыраҡ тауар.
Сифаттың сағыштырыу дәрәжәһе ике төрлө юл менән яһала: а)тамыр(нигеҙ) сифат һуҙынҡы өнгә бөтһә, -раҡ, -рәк, тартынҡы өнгә бөтһә -ыраҡ, -ерәк, ораҡ, өрәк ялғауҙары ҡушылып яһала: аҡсалы- аҡсалыраҡ, белемле- белемлерәк, киң- киңерәк, тоҙло- тоҙлораҡ,
Артыҡлыҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Артыҡлыҡ дәрәжәһендәге сифаттар бер предметтағы билдәнең башҡа шундай уҡ предметтарҙағы билдәнән бик күпкә артыҡ икәнен белдерәләр. Һүҙҙең беренсеижегенә – п ҡушып, йәки һүҙгә иң, бик, уғата, үтә, ифрат, ныҡ ҡушылып яһала: ҡып-ҡыҙыл, йәп-йәшел; бик көслө, ифрат белемле, иң бейек, үтә шәп.
Аҙһытыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аҙһытыу дәрәжәһендәге сифаттар предмет билдәһенең ғәҙәттәгенән аҙыраҡ булыуын белдерәләр. Аҙһытыу дәрәжәһе -ғылт, -гелт, -ҡылт, -келт, -һыл, -һел, -һыу ялғауҙары ярҙамында яһала: ҡыҙғылт, йәшкелт, күкһел.
Иҫкәрмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөтә төп сифаттар ҙа аҙһытыу дәрәжәһендә килә алмай, мәҫәлән: яҡшы, бәләкәй, ҙур, матур.
Синоним сифаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Уртаҡ мәғәнәле йәки мәғәнәләре яҡын булған сифаттарҙы синоноим сифаттар тип йөрөтәләр. Мәҫәлән: матур, сибәр , һылыу, зифа, нәфис, гүзәл.
Исемләшкән сифаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сифаттарға грамматик анализ яһау тәртибе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сифаттың башланғыс формаһы
- Сифаттың төрө (төп, шартлы)
- Яһалышы (тамыр, яһалма, ҡушма)
- Дәрәжәһе (төп, аҙһытыу, артыҡлыҡ, сағыштырыу)
- Һөйләмдең ниндәй киҫәге булып килә.
Анализ өлгөһө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Көнбағыш баҫыуы һап-һары келәм менән ҡапланды. (Я. Хамматов.)
Телдән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һап-һары — сифат, башланғыс формаһы— һары, төп сифат, тамыр сифат, артыҡлыҡ дәрәжәһендә, һөйләмдә аныҡлаусы булып килә.
Яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һап-һары —төп сифат, там.сифат, арт.дәр., аныҡлаусы.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Усманова М.Ғ., Абдуллина Ф.Ф. Башҡорт теле. Өфө — 2000 йыл. ISBN 5-295-02619-1
- Толомбаев Х.А., Солтанбаева Х.В. Әсә теле. 6-сы класс өсөн дәреслек. Өфө — 2008 йыл. ISBN 978-5-295-04288-1
- В.Ш. Псәнчин, Ю.В. Псәнчин. Әсә теле. 10-11 кластар өсөн дәреслек. Өфө — 2009 йыл. ISBN 5-295-02834-8


text:
Эшкә урынлашҡанда хеҙмәт хаҡы рәсәйҙәр өсөн төп фактор булып ҡала — ВЦИОМ
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Эшкә урынлашҡанда хеҙмәт хаҡы рәсәйҙәр өсөн төп фактор булып ҡала. Бөтә Рәсәй йәмәғәтселек фекерен өйрәнеү үҙәге мәғлүмәттәре буйынса (ВЦИОМ), һорау бирелгәндәрҙең 63 проценты шулай яуаплаған.
Икенсе урында — уңайлы график һәм урын. Был хаҡта респонденттарҙың 25 проценты белдергән. Шулай уҡ граждандар социаль гарантияларға һәм яҡшы йыһазландырылған эш урынына иғтибар итә. Улар һәр бишенсе кеше өсөн мөһим.
Һөнәри үҫеш өсөн мөмкинлектәр булыуы респонденттарҙың 18 процентын эшкә урынлашыу тураһында ҡарар ҡабул итергә мәжбүр итә ала. Әммә бер йылда был фактор һиҙелерлек кәмегән — 2014 йылда 27 проценттан алып.
Рәсәйҙәрҙең 14 проценты өсөн рәсми эшкә урынлашыу һәм өҫтәмә социаль пакеттың булыуы мөһим. Бары тик респонденттарҙың ете проценты ғына эш һайлағанда иң мөһиме — буласаҡ коллегалар менән яҡшы мөнәсәбәттәр тип билдәләгән.


text:
Халыҡтар берҙәмлеге көнө 2013 йылда Рәсәй халҡына 3 ял көн бүләк итә
Ноябрь башында, Халыҡтар берҙәмлеге көнөн байрам итеү айҡанлы, Рәсәй халҡы өс көн рәттән ял итә ала.
Быйыл, 4 ноябрь – Халыҡтар берҙәмлеге көнө, дүшәмбегә тура килә, шуға күрә йома,1 ноябрҙә, эш сәғәте ҡыҫҡартылмай.
Шулай итеп, биш көнлөк эш аҙнаһында, Халыҡтар берҙәмлеге көнөн билдәләү менән бәйле, Башҡортостанда 2013 йылдың 2,3 һәм 4 ноябре ял көндәре буласаҡ.
Йыллыҡ төп һәм йыллыҡ өҫтәмә түләүле отпуск биргәндә 4 ноябрҙәге байрам көнө отпускының календарь көндәре иҫәбенә индерелмәй.


text:
Иман нуры
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 05.06.2016 10:16
Изге айҙы изге ниәттәр менән ҡаршылайыҡ.
6 июндә Рамазан айы башлана. Мосолмандар өсөн изге лә, яуаплы ла осор ул. Ишембай районының имам-мөхтәсибе Илшат хәҙрәт Хафизов менән ураҙа тотоу тәртибе, был айҙа эшләнә торған ғәмәлдәр тураһында әңгәмәләштек.
— Илшат хәҙрәт, Рамазан айын мосолмандар нисек үткәрергә тейеш, ураҙа тотоуҙың файҙаһы ниндәй? Һүҙҙе ошонан башлайыҡ әле.
БАШҠОРТ ТЕЛЕБЕҘ ҮЛМӘҪ… башҡорт үҙе телен күммәһә
- Подробности
- Опубликовано 21.08.2014 04:02
Әлеге көндә донъялағы 6 мең телдең яртыһы юғалыу хәлендә. Ә башҡорт теленә бындай ҡурҡыныс янаймы?
Һуңғы йылдарҙа йәмғиәттә башҡорт телен дәүләт теле һәм туған тел булараҡ уҡытыу тураһында төрлө ҡараштар һәм фекерҙәр яңғырай. Бигерәк тә Федераль дәүләт белем биреү стандарттары инеү һәм мәктәптәрҙе оптималләштереү процесы башланыу менән башҡорт теле дәрестәре күпкә ҡыҫҡарҙы. Рус мәктәптәрендә белем алған күп кенә башҡорт балалары туған телен өйрәнеүҙән мәхрүм ителде. Алдағы йылдарҙа милли мәктәптәрҙә 11-се класс уҡыусылары башҡорт әҙәбиәтенән мотлаҡ имтихан тапшырһа, Берҙәм дәүләт имтиханы индерелеү менән был имтихан да юҡҡа сыҡты. Быйылғы йылға тиклем 9-сы класс уҡыусылары башҡорт теленән сығарылыш имтиханы (диктант) яҙһа, хәҙер инде был имтиханды уҡыусылар теләк буйынса ғына тапшырасаҡ. 9-сы класты тамамлап, техникумдарға, колледждарға уҡырға киткән уҡыусылар башҡорт теленән имтихан тапшырыуҙан бөтөнләй баш тартырға мөмкиндәр, сөнки ул уҡыу йорттары өсөн башҡорт теле кәрәкле имтихан һаналмай. Үкенескә ҡаршы, был осраҡ буйынса Мәғариф министрлығы тарафынан да бер ниндәй ҙә аңлатма ебәрелмәне.
Милли мәғариф фажиғәһе
- Подробности
- Опубликовано 05.10.2012 08:07
Яңы 2012—2013 уҡыу йылы мәғариф өлкәһендә күңелһеҙ хәлдәр менән башланды. Ауылдарҙа мәктәптәрҙең ябылыуы, ҡала мәктәптәрендә башҡорт теле сәғәттәренең ҡыҫҡартылыуы — быларҙың барыһы ла башҡорт халҡының тамырына балта сапты.
Резолюция пикета
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 16.09.2012 18:02
Президенту Республики Башкортостан
Хамитову Рустэму Закиевичу
Резолюция пикета
Уважаемый Рустэм Закиевич!
16 сентября 2012 года в городе Уфе на площади Салавата Юлаева гражданами Республики Башкортостан был проведен пикет в защиту башкирских школ и обязательного изучения башкирского языка как государственного. На пикете была принята следующая резолюция.
Во многих районах Республики Башкортостан праздник Дня знаний – Первое сентября был омрачен массовым закрытием сельских школ или ликвидацией классов под предлогом оптимизации.
Башҡортостан Республикаһы Президентына туған тел уҡытыусыларының АСЫҠ ХАТЫ
- Подробности
- Родительская категория: Яңылыҡтар
- Опубликовано 13.09.2012 17:12
Һаумыһығыҙ, хөрмәтле Рөстәм Зәки улы!
Беҙ, уҡытыусылар – үҙебеҙ йәшәгән йәмғиәттең күҙе, ҡолағы, теле лә. Яҙмышыбыҙ туған телебеҙ менән бәйләнгән икән, уның яҙмышы, киләсәге өсөн ныҡ борсолабыҙ. Беҙҙе борсоған, уйландырған һорауҙар байтаҡ йыйылды. Билдәле булыуынса, бөгөнгө көндә иң осло торған киҫкен мәсьәләләрҙең береһе – туған телдәрҙе һаҡлап ҡалыу, үҫтереү, камиллаштырыу, донъя кимәленә күтәреү. Был туған тел уҡытыусыларының ғына түгел, үҙенең милләтен таныусы, халҡы яҙмышы өсөн борсолоусы һәр кешенең бурысылыр. Халыҡтың телгә булған мөхәббәтенә ҡарап, кешенең мәҙәни кимәленә генә түгел, бәлки, уның гражданлыҡ ҡиммәтенә баһа бирергә мөмкин.
Оло шәхесебеҙ Әхмәт-Зәки Вәлиди эмиграцияға китер алдынан “Башҡорт халҡына хушлашыу хаты”н яҙып, шундай аманат ҡалдырған: “Беҙҙең милләтебеҙ, аҡтамыр киҫәге кеүек, тупраҡ араһында бәләкәй генә үҫентеһе ҡалһа ла, яңынан терелеп, бөтә баҡсаға таралыр”. Бөгөн баҡсабыҙҙа үҙенең тамырҙарын саҡ йәйә алған аҡтамыр тағы ҡороу ҡурҡынысы алдына килеп баҫҡас, беҙ, Өфө ҡалаһы һәм Башҡортостан Республикаһы мәктәптәрендә эшләүсе туған тел уҡытыусылары, Һеҙгә, Башҡортостан Республикаһы Президентына, асыҡ хат менән мөрәжәғәт итергә мәжбүрбеҙ.
Ишектәргә йоҙаҡ элеп, дәүләт отормо?
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 01.09.2012 07:03
Мәктәптә беҙ бөгөн.
Был — беҙҙең ашҡынып,
Һағынып көткән көн.
Һәр яңы уҡыу йылына ошондай ябай, ихлас күңелдән әйтелгән шиғырҙар тәьҫоратында аяҡ баҫабыҙ. Белем көнө балалар, уҡытыусыларға ғына түгел, мәктәп һуҡмағын үткән барлыҡ кеше өсөн үтә ҡәҙерле, тулҡынландырғыс мәл булып ҡала. Икенсе туған йортон һағынған, белем үрҙәрен яңы көс менән яуларға әҙер уҡыусыларҙың дәрт-дарманы өлкәндәргә лә күсә, гүйә тотош йәмғиәттә яңы тормош башлана кеүек. Ошондай рухи терәк булған мәктәптәребеҙ үҙ тәрбиәләнеүселәре өсөн артабан да алға әйҙәгән, йәшәүгә ынтылыш биргән юғары көс булып ҡала алырмы?
Әҙәби телде үҙгәртәм тип, мәғарифҡа аяҡ салмайыҡ
- Подробности
- Родительская категория: "Туған тел" клубы
- Опубликовано 20.08.2012 07:47
Ғалимдарҙың, ябай уҡыусыларҙың әҙәби телебеҙҙең грамматик нормаларын мөмкин тиклем дөрөҫ ҡулланыу, телебеҙҙең таҙалығын һаҡлау тураһындағы сығыштары “Башҡортостан” гәзитендә даими баҫыла килә. Уларҙың араһында филология фәндәре докторы, профессор Миңһылыу Усманованың дөрөҫ яҙылыштың төп ҡағиҙәләренә бәйле дауамлы мәҡәләһе айырыуса фәһемле булды.
Аңларға теләгән, белгеһе килгән журналисҡа, уҡытыусыға, гәзит уҡыусыға сәйнәп ҡаптырылған әҙер материал, күрһәтмә булды ул. Әммә мәҡәләне уҡып, ентекле өйрәнеп, үҙ эшендә ҡулланыусылар булырмы икән?
“Үтә аҡыллы ташбаштар” нисек “Шоңҡар”ҙы батыра?
- Подробности
- Опубликовано 05.08.2012 14:34
“Шоңҡар” журналының 7-се һанында сыҡҡан “Иҫке тырма, яңы баш» мәҡәләһен уҡығандан һуң, уның авторы “үтә аҡыллы ташбаш” позицияһын яҡлап сығыш яһағанын аңланым.
Мәҡәлә нимәнән ғибәрәт һуң? Мәскәүҙәге ҡышҡы һәм яҙғы ваҡиғаларға үҙенсә комментарий биреп, Мансур Ҡаҙаҡаев исемле йәш журналист ул ваҡиғаларға ҡарата үҙенең позицияһын формалаштырып ҡараған.
Башҡорт журналистарының Мәскәүҙәге “аҡ таҫма” хәрәкәтенә ҡарата ниндәйҙер мөнәсәбәт белдереүен күптән көттөм. Ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, “Шоңҡар” журналы белдергән позиция ҡоллоҡ психологияһының бер миҫалы ғына булып сыҡты.


text:
Төбәк етәксеһе «Өфө» футбол клубы спортсылары һәм етәкселеге менән осраштыФото: Андрей Старостин
Төбәк етәксеһе «Өфө» футбол клубы спортсылары һәм етәкселеге менән осрашты
Төбәк етәксеһе «Өфө» футбол клубы спортсылары һәм етәкселеге менән осраштыФото: Андрей Старостин
Шәмбе, 24 майҙа Өфөлә, Милли футбол лигаһы һәм Премьер-лиганың үҙ-ара бәйләнеше тарихында иң сағыу күренештәрҙең береһе булған (Томскиҙың «Томь» командаһын 5:1 иҫәбе менән еңеү), «Динамо» стадионында Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов «Өфө» футбол клубы спортсылары һәм етәкселеге менән осрашты.
Башҡортостан Башлығы тағы ла бер тапҡыр геройҙарҙы Рәсәйҙең юғары эшелонына – Премьер-лигаға сығыуҙары менән ҡотланы.
— Яҡшы спорт ҡаҙанышы менән ҡотлайым, — тине Рөстәм Зәки улы. – Дөрөҫөн әйткәндә, был барыһы өсөн дә көтөлмәгән хәл. Әммә бөтәбеҙ ҙә борсолдоҡ. Барлыҡ республика, барлыҡ футбол көйәрмәндәре, һис шикһеҙ, бик ҡәнәғәт, беҙҙең Башҡортостан, Өфө командаһының Премьер-лигаға сығыуына бик шатбыҙ. Әммә был тик ярты эш, хәҙер ғөмүмән башҡа кимәл. Бер яҡтан ҡыуаныс, ә икенсенән – хәҙер бөтәбеҙгә лә ныҡлы эшләргә кәрәк буласаҡ! – тип билдәләне республика Президенты.
Рөстәм Хәмитов командаға бөтә мәсьәләләрҙә ярҙам итәсәген вәғәҙәләне һәм тик берҙәм коллектив менән тағы ла ҙурыраҡ һөҙөмтәгә өлгәшеп булыуын билдәләне:
— Беҙҙең республика көсһөҙ түгел, уның мөмкинлектәре бар. Хәҙер барыһын да нисек тиҙерәк эшләү юлын ҡараясаҡбыҙ. Футбол беҙгә шулай уҡ башҡа спорт төрҙәре кеүек кәрәк, — тип билдәләне Президент, тамамланған миҙгелдә Башҡортостан спортсыларының олимпия һәм паралимпияла, хоккей һәм волейболда ҡаҙаныштарын һанап.
— Рөстәм Зәки улы, тағы ла бер ҡабат Һеҙҙең йылы мөнәсәбетегеҙҙә рәхмәт әйтеп үтергә рөхсәт итегеҙ, — тине яуап итеп «Өфө» футбол клубының баш тренеры Игорь Колыванов. – Беҙ (Сеул-88 олимпия чемпионы Виктор Лосев менән) бында ике йыл элек килдек һәм ошондай һөҙөмтәне үҙебеҙ ҙә көтмәнек. Бөртөкләп команда йыйҙыҡ һәм уңышҡа өлгәштек. Республика бының менән моғайын ғорурланалыр, — тип билдәләне баш тренер.
Команда исеменән биш гол индергән футболсылар, капитан һәм «Өфөнөң» яң яҡшы бомбардиры Дмитрий Голубов, шулай уҡ баш тренер Игорь Колыванов БР Президенты Рөстәм Хәмитовҡа үҙҙәренең ҡултамғалары менән футболка һәм бөтә коллектив портреты менән сағыу футбол тубын бүләк иттеләр.


text:
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты әсәлек капиталын инвалид балаларҙы дауалау өсөн файҙаланырға рөхсәт итеүҙе тәҡдим итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының әүҙем ағзалары әсәлек капиталын ҡулланыуҙы киңәйтеү башланғысы менән сығыш яһаны. Улар дәүләт ярҙамы сараларын инвалид балаларҙы дауалау өсөн файҙаланыу мөмкинлеген күҙ уңында тота.
— Был бик ваҡытлы башланғыс, әгәр ҙә ул яҡлау тапһа, яҡшы буласаҡ, — тип билдәләне Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының төбәк штабы рәйестәше, Халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы Эльвира Айытҡолова. — Шундай ҡарар ҡабул итеүгә йоғонто яһарлыҡ төп мәсьәлә — аҡсаны файҙаланыу механизмы. Ул, бер яҡтан, уңайлы, икенсенән, ғаиләләрҙе мутлашыусыларҙан һәм ялған медицина хеҙмәттәренән һаҡлау өсөн хәүефһеҙ булырға тейеш. Бәлки, быны йәмәғәтселек кимәлендә лә, мәҫәлән, балалары дауалауға мохтаж ата-әсәләр берләшмәһендә тикшерергә кәрәктер.
Статистика буйынса, бөгөн ғаиләләрҙең 96,8 проценты әсәлек капиталын торлаҡ һатып алыу өсөн файҙалана. Әммә әсәләр власть органдарына дәүләт ярҙамы сараларын инвалид балаларҙы дауалауға йүнәлтергә рөхсәт итеүҙе һорап күп тапҡыр мөрәжәт иткән.


text:
Быйыл республикала 50 ғаилә һөтсөлөк фермалары ойоштороласаҡ
Быйыл Башҡортостанда кәм тигәндә 50 ғаилә һөтсөлөк фермаһы барлыҡҡа киләсәк, тип хәбәр иттеләр республиканың Ауыл хужалығы министрлығынан. Төбәктә «2011-2013 йылдарға фермер хужалыҡтары базаһында ғаилә һөтсөлөк фермаларын үҫтереү» программаһы ғәмәлгә ашырыла башланы. Ведомство мәғлүмәттәренә ярашлы, был маҡсатҡа 300 миллион һум самаһы йүнәлтеү планлаштырыла. Ауыл халҡы 175 заявка биргән, шуларҙың 52-һе — төҙөлөшкә, 123-ө – объекттарҙы реконструкциялау һәм модернизациялауға.
Ғаилә фермалары хужалары Рәсәй Ауыл хужалығы банкынан йылына 13 процент менән һигеҙ йылға субсидияланған кредит аласаҡ. Республика бюджетынан малсылыҡ өсөн ҡорамалдарға, тоҡомло һәм тауар малы һатып алыуға субсидиялар бирелә.
Бынан тыш инженерлыҡ инфраструктураһын булдырыуға сығымдар ҙа ҡапланасаҡ. Уларҙы бер объектҡа 150 мең һумдан да кәмерәк булмаған суммаға муниципаль райондар өҫтәп финансларға тейеш. Кредит алғанда район муниципаль гарантия бирергә йәки залог менән тәьмин итергә тейеш.


text:
Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә йыл башынан алып 211 мең вакансия күрһәтелгән
Йыл башынан алып республиканың халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәтенә Башҡортостан предприятиелары һәм ойошмалары менән 211 мең вакансияға заявка бирелгән. Былтыр иһә ошо уҡ ваҡытта 167 мең буш эш урыны теркәлгән булған.
Быйыл ноябрҙә мәшғүллек органдарында күрһәтелгән вакансиялар иҫәбе 17 меңдән ашыу берәмеккә еткән. Әлеге мәлдә төбәктәге 82 проценттан ашыу вакансиялар эшсе һөнәрҙәренә тура килә. Вакансиялар банкындағы эш урындарының 80 процентында йәшәү минимумынан юғарыраҡ хеҙмәт хаҡы тәҡдим ителә.
Көсөргәнешлек коэффициенты йәки эшһеҙҙәр менән вакансиялар нисбәте республикала әле бергә тиң. Өфөлә ул – 0,8 процентты, республикалағы башҡа ҡалаларҙа – 0,9-ҙы, ауыл райондарында 1,8 процентты тәшкил итә.


text:
Григорий Рапота башҡортостанлыларҙы Республика көнө менән ҡотланы
Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота Башҡортостан халҡын Республика көнө менән ҡотланы.
Ҡотлауҙа былай тиелә:
«Хөрмәтле Башҡортостан халҡы! Һеҙҙе Республика көнө менән ҡотлайым!
Волга буйы федераль округының иң ҙур төбәге – Башҡортостан ҙур майҙаны менән генә түгел, шулай уҡ күп һанлы сәнәғәт предприятиелары һәм яҡшы үҫешкән ауыл хужалығы менән дә айырылып тора. Һуңғы йылдарҙа Башҡортостанда инновацион эшләнмәләр әүҙем ғәмәлгә индерелә, шуға күрә төбәк фәнде етештереүгә интеграциялаған лидерҙар иҫәбенә инә. Юғары һәм урта звено белгестәрен әҙерләүҙең яҡшы базаһы быға булышлыҡ итә. Заман менән бергә атлау һәләте республикаға инвесторҙарҙы йәлеп итә. Улар партнерлыҡ мөнәсәбәттәрендә юғары технологиялы заманса предприятиелар менән эшләргә әҙер.
Башҡортостан социаль-иҡтисади һәм етештереү күрһәткестәре менән генә һоҡландырмай, боронғо Салауат ерендә йолаларҙы, мәҙәниәтте, тарихты ҡәҙерләп һаҡлайҙар. Үҙ тамырҙары хаҡында онотмай, Башҡортостандың изге күңелле һәм ҡунаҡсыл халҡы республикала йәшәүсе башҡа милләт кешеләрен дә ихтирам итә. Башҡорттар һәм рустар, татарҙар һәм сыуаштарҙың, төрлө милләт һәм дин кешеләренең был байрамды бергә билдәләүе осраҡлы түгел. Башҡортостан халыҡтарының аҡыл ҡеүәһе, ярҙамсыллығы һәм изге йөрәге һеҙгә тыныслыҡта һәм татыулыҡта йәшәргә булышлыҡ итә.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, ғаиләләрегеҙҙә тыныслыҡ һәм именлек, шатлыҡтар һәм бәхет теләйем! Байрам менән!
Григорий Рапота ».


text:
Башҡортостан Композиторҙар союзын Ләйлә Исмәғилева етәкләне
Өфөлә Башҡортостан Республикаһы Композиторҙар союзының Устав буйынса дүрт йылға бер тапҡыр үткәрелә торған сираттағы отчет-һайлау йыйылышы үтте.
Йыйылыш эшендә Башҡортостан Республикаһы мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова һәм Рәсәй Федерацияһы Композиторҙар союзының яуаплы сәркәтибе Ширвани Чалаев ҡатнашты.
Башҡортостан Композиторҙар союзының яңы рәйесе итеп профессор, З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының композиция кафедраһы мөдире, РФ һәм БР-ҙың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, БР халыҡ артисы, БР, СССР һәм РФ Композиторҙар союзы ағзаһы, Рәсәй композиторҙар союзының Д.Д.Шостакович исемендәге премия лауреаты Ләйлә Исмәғилева һайланды, тип хәбәр иттеләр БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Ләйлә Исмәғилева Мәскәүҙә тыуған. 1972 йылда Гнесиндар исемендәге дәүләт музыка-педагогия институтының композиторҙар факультетын тамамлай. Шул уҡ йылдан алып Өфө дәүләт сәнғәт институтында эшләй. 1979-98 йылдарҙа – кафедра мөдире, 1990-92 – фәнни эш буйынса проректор, 2004 йылдың мартынан – композиция кафедраһы мөдире. Ул «Хужа Насретдин», «Арҡайым» балеттары, симфоник һәм камерный, вокал-инструменталь әҫәрҙәр, театр спектаклдәренә музыка авторы. З.Исмәғилев исемендәге Халыҡ-ара конкурстың художество етәксеһе.
«Башҡортостан Республикаһы Композиторҙар союзы» — композиторҙарҙы һәм музыка белгестәрен берләштереүсе ижади йәмәғәт ойошмаһы. Бөгөнгә көнгә 31 композитор һәм 15 музыка белгесе Союзда тора.


text:
Республика аграрийҙары тәүлек әйләнәһенә сәсеүгә күсә
Сәсеү кампанияһын агротехник сроктарҙа атҡарыу һәм уңайлы һауа шарттарын мөмкин тиклем нығыраҡ файҙаланыу өсөн республика игенселәренә тәүлек әйләнәһенә сменалы эшкә күсергә кәңәш ителде. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта яҙғы сәсеү өсөн уңайлы һауа шарттары урынлашҡан. Апрелдә 25-тән 65 миллиметрға тиклем яуым-төшөм күҙәтелгән, был нормаға ҡарата 105-235 процент тәшкил итә. Температура норманан 0,5 градусҡа юғарыраҡ булды. Май айы ла ямғырҙар менән ҡауындырҙы. Бер метрлыҡ тупраҡ ҡатламында дым запасы 100-168 мм нормала 114 — 165 мм тәшкил итә. Республиканың бөтә райондарында ла тиерлек тупраҡ сәсеүгә «өлгөрҙө».
Хәҙер һәр уңайлы сәғәтте файҙаланырға кәрәк. Бының өсөн сәсеү комплекстарының тәүлек әйләнәһенә эшләүен, яғыулыҡ-майлау материалдары, орлоҡ, ашламалар менән тотҡарлыҡһыҙ тәьмин итеүҙе ойоштороу, хеҙмәтсәндәрҙе йылы аш менән тәьмин итеү мөһим. БР Ауыл хужалығы министрлығы йәнә бер тапҡыр сәсеүҙә хәүефһеҙлек техникаһы ҡағиҙәләрен күҙәтеү кәрәклеген хәтергә төшөрә. Барлыҡ агротехник саралар ҙа сифатлы һәм ваҡытында башҡарылырға тейеш.
Аграрийҙар уңышына мул ямғырҙар ҙа булышлыҡ итәсәк. Башгидрометтың һауа торошона күҙәтеү яһауы буйынса 15 майҙан алып бөтә республикала көслө ямғырҙар көтөлә. Яуындар башланғансы сәсеп өлгөрөү мөһим.


text:
Башҡортостан банк учреждениелары менән тәьмин ителеш буйынса Рәсәйҙә бишенсе урында тора
Башҡортостан Республикаһының Милли банкы мәғлүмәттәре буйынса, төбәктә 1,5 меңгә яҡын банк учреждениеһы бар. Республика банк учреждениелары менән тәьмин ителеш буйынса Рәсәйҙә бишенсе урында тора.
Банк ойошмалары тик Мәскәү ҡалаһы һәм өлкәһендә, Краснодар крайында, Санкт-Петербургта һәм Татарстанда ғына күберәк. Мәғлүмәт туплағанда Рәсәй Банкы учреждениелары, коммерция банктары, уларҙың филиалдары, өҫтәмә офистар һәм башҡа структура бүлексәләре иҫәпкә алына.
Республикала миллион кешегә иҫәптә – 354 банк учреждениеһы, Рәсәй буйынса 322 учреждение эшләй.


text:
Күмертау халҡы депутаттар эшмәкәрлегенә онлайн режимда контроллек итә
Күмертауҙа бөгөн ҡала округы Советының 11-се ултырышы үтә. Тәүгә ҡала халҡы депутаттар эшмәкәрлеген күҙәтә ала, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенән. Ҡала властары онлайн режимда трансляция ойошторған. Көн тәртибенә алты һорау индерелгән. Депутаттар 2013 йылға һәм 2015 йылға тиклемге осорға Күмертау ҡалаһын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү прогнозын раҫларға тейеш. Бөгөн шулай уҡ 2013 йылға һәм 2014, 2015 йылдарҙың планлы осорона ҡала округы бюджеты ҡараласаҡ.
Депутаттар муниципалитеттың башланғыс һәм урта һөнәри белем биреү учреждениеларының эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре тураһында мәғлүмәт тыңлаясаҡ, шулай уҡ ҡышҡы осорҙа юлдарҙы төҙөк хәлдә тотоу планын раҫлаясаҡ.


text:
Фулбрайт-Кеннан халыҡ-ара программаһы ғалимдар һәм сәнғәт эшмәкәрҙәренән гранттарға заявкалар ҡабул итеүҙе тамамлай
Фулбрайт-Кеннан программаһы йыл һайын көнүҙәк ижтимағи-сәйәси мәсьәләләрҙе өйрәнеүсе гуманитария һәм ижтимағи-сәйәси фәндәр өлкәһендәге тикшеренеүселәр өсөн 5-6 грант тапшыра.
Грант билдәле бер урында – Вильсон исемендәге халыҡ-ара үҙәктең Кеннан институтында (Вашингтон, Колумбия округы, АҠШ) тикшеренеү үткәреү өсөн бирелә.
Гранттарға конкурс нигеҙендә ирекле ғалимдар, ғилми-тикшеренеү институттары хеҙмәткәрҙәре, юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары дәғүә итә. Претенденттарҙың һуңғы категорияһы өсөн ғилми дәрәжәгә эйә булыу мотлаҡ. Конкурста шулай уҡ этник, дини, мәҙәни мәсьәләләрҙе, кеше хоҡуҡтарын, халыҡ-ара мөнәсәбәтте өйрәнеүсе ғилми дәрәжәгә дәғүә итеүселәр ҙә ҡатнаша ала.
Документтар ҡабул итеүҙең һуңғы көнө — 2010 йылдың 15 июле. Тулыраҡ мәғлүмәт өсөн: http://www.fulbright.ru/ru/russians/kennan


text:
"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡФото: Олег Яровиков
"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡ
"Италбашкерамика" берлектәге предприятие буласаҡФото: Олег Яровиков
Бөгөн БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Октябрьский ҡалаһының проблемалы предприятиеларының береһе – “Италбашкерамика” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә булды. Эш сәфәрендә Премьерҙы уның урынбаҫары, сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров, ер һәм милек мөнәсәбәттәре министры Олег Клинский оҙатып йөрөнө.
Предприятие 2003 йылдың майында эшләй башланы. Бында төрлө ҡаплаулы керамик плиткалар етештерелә. Стеналарҙы һәм иҙәндәрҙе эске йөҙләү өсөн тәүлегенә бында 3000 квадрат метр самаһы плитка сығарылған. Әммә, беренсе сиратта, төҙөлөш комплексы тармаҡтарында сағылған донъя финанс көрсөгө был предприятие эшенә үҙ төҙәтмәләрен индергән.
Бөгөнгө көндә предприятиеның эшмәкәрлеге туҡтатылған, ул бөтә кимәлдәрҙәге бюджеттар алдында байтаҡ бурысҡа батҡан. Хәйер, бында көрсөк кенә ғәйепле түгел — “Италбашкерамика” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте асылған көндән алып квалификацияһыҙ менеджмент һәм сит илдән килгән ҡорамалдарҙы һайлағанда ебәрелгән технологик хаталар арҡаһында тотороҡло эшләү режимына сыға алманы.
Уҙған йылдың ноябрендә “Италбашкерамика” бөлгән (банкрот) йәмғиәт тип танылды, конкурс производствоһы асылды. Предприятие һатыуға сығарыласаҡ.
Раил Сарбаев билдәләүенсә, уны республика һатып алырға ниәтләнә.
Бер үк ваҡытта "Ласселсбергер" фирмаһы менән һөйләшеүҙәр алып барылды. Эш сәфәре менән предприятиела булған саҡта Раил Сарбаев "Ласселсбергер" холдингы директоры Йозеф Ласселсбергер менән һөйләшеү үткәрҙе. Раил Сарбаев БР Президенты Мортаза Рәхимовтың предприятиеның тулы ҡеүәтенә эшләүен бурыс итеп ҡуйыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды. Шуға күрә лә, сауҙалашыу үткәрелгәс, предприятие республиканың һәм "Ласселсбергер" холдингының берлектәге предприятиеһы булыр, моғайын.
Йозеф Ласселсбергер ышандырыуынса, предприятие тиҙ араларҙа сафҡа индереләсәк. Быйыл 1 ноябргә предприятиеның беренсе сираты – мейестәрҙең береһе эшләй башлаясаҡ. 2010 йылдың декабрендә декор етештереү буйынса линияны файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла. Ласселсбергер әфәнде әйтеүенсә, предприятиела ҡорамалдар хәҙер иҫкергән дә инде. Уны яңыртыу өсөн ике миллион евро һалырға кәрәк. Шуға ҡарамаҫтан, “Ласселсбергер” фирмаһы предприятие менән бик тә ҡыҙыҡһына. Ласселсбергер әфәнде. предприятие өҙлөкһөҙ эшләйәсәк, тип вәғәҙә итте.


text:
Һыҙғыраҡ ябалаҡ
Һыҙғыраҡ ябалаҡ, ҡолаҡлы ябалаҡ, бесәйбаш ябалаҡ, япалаҡ (урыҫ. обыкновенная сплюшка , лат. Otus scops) - ябалаҡтар ырыуындағы төнгө ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сыйырсыҡ ҙурлыҡ. Башында ҡалҡып торған ҡауырһындарҙан ҡолаҡтары бар. Осҡанда киң оҙон ҡанаттары, ҡыҫҡа ғына ҡойроғо күҙгә ташлана. Көндөҙ ағас олонона һыйынып, ботаҡ өҫтөндә ултыра. Аҡ һәм ҡара таптар менән сыбарланған ерәнһыу һоро төҫтә, күҙҙәре һары. Үҙе ҙурлыҡ ябалаҡтарҙан ҡолаҡлы булыуы менән айырыла. Өкө ябалағынан байтаҡ бәләкәй.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яңғырауыҡлы һыҙғыра: «фйү-тйү-үү».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урманда йәшәй. Төрлө бөжәктәр, сысҡандар менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң генә таралған. Ояһы ағас ҡыуыштарында,һирәкләп таш ярыҡтарында, өңдәрҙә була. 2—5 бөртөк аҡ йомортҡа һала. Ҡоротҡос бөжәктәр¬ҙе һәм кимереүселәрҙе ҡырып, файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. - ISBN 5-88666-011-9


text:
Тәлғәт Тажетдин: «ШОС саммиты – ил һәм республика тормошонда мөһим ваҡиға»Фото: автор фотоһы
Тәлғәт Тажетдин: «ШОС саммиты – ил һәм республика тормошонда мөһим ваҡиға»
Тәлғәт Тажетдин: «ШОС саммиты – ил һәм республика тормошонда мөһим ваҡиға»Фото: автор фотоһы
— Башҡортостанда рухи-әхлаҡи ҡиммәттәрҙе үҫтереүә ҙур иғтибар бүленә, республика Президенты трафынан ҙур ярҙам күрһәтелә, — тине Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин, Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһына ингән илдәрҙең һәм Рәсәйҙең миллионлы ҡалаларының йәш журналистары, блогерҙары һәм фотохәбәрселәренең халыҡ-ара форумында ҡатнашыусыларҙы сәләмләп.
Юғарфы мөфтөй Ислам диненең радикаль ағымдарына ҡарашын белдерҙе.
— Башҡортостан баш ҡалаһында ШОС саммитын үткәреүҙе хуплайбыҙ. Был ил һәм республика тормошонда ҙур ваҡиға булып тора. Тыныс булығыҙ, беҙҙең республикала ниндәй ҙә булһа экстремизм һәм терроризм күренештәре юҡ, — тип ышандырҙы Тәлғәт Тажетдин. – Радикаль ағымдар тәбиғәткә, Аллаһы Тәғәләгә һәм дини кешеләргә ҡаршы килә. Беҙ үҙебеҙҙең мәсеттәрҙә, ғибәҙәтханаларҙа, уҡыу йорттарында экстремистарҙың йәки радикаль ағым вәкилдәренең үҙ идеяларын таратыуына юл ҡуймайбыҙ.
«Ләлә-Тюльпан» мәсетенә барғандан һуң, форумда ҡатнашыусылар Еңеү паркындағы Мәңгелек утҡа сәскәләр һалды. Шулай уҡ улар өсөн Хәрби Дан музейына экскурсия ойошторолдо.


text:
Беҙҙең телерадиокомпания иғлан иткән “Алтын бишек” бәйгеһе тамамланды
Беҙҙең телерадиокомпания иғлан иткән “Алтын бишек” бәйгеһе тамамланды. -Дәүләкән районы Иҫке Яппар, Миәкә районы Сафар һәм Баймаҡ районының Мерәҫ ауылдары финалға сыҡты. Шулай итеп, бөгөн Хәйерле иртә, республика” тапшырыуында республиканың иң матур ауылы исеме иғлан ителде.
Рәсәй-Башҡортостан телеканалы „Алтын бишек„ конкурсын июнь айында иғлан итткәйне. Дүрт ай дауамында хәбәрселәр республиканың төрлө тарафтарына юлланып репортаждар әҙерләне.
Бәйгелә ҡатнашыу теләге менән йөҙгә яҡын ғариза ҡабул ителде. Әлбиттә, Башҡортостаныбыҙҙың һәр ауылы “алтын бишек”кә тиңләрлек.
Иң-иңдәрҙе тамашасылар ярҙамында смс-тауыш биреү менән һайланды. Финалға өс ауыл үтте.
Бер аҙна буйына “Алтын бишек” бәйгеһенең еңеүсеһе исемен билдәләү өсөн смс-хәбәрҙәр туҡтамай килде. “Хәйерле иртә, республика” тапшырыуы барышында ла тауыштар ҡабул ителде. Уларҙы тамашасылар үҙҙәренең экрандарында күреп барҙы.
Бөгөн “Хәйерле иртә, республика” тапшырыуының алып барыусылары еңеүсенең исемен атаны.
Республикала алтынға бәрәбәр ауылдар бихисап. Урындағы халыҡ тырышып донъя көтә, боронғо кәсептәрҙе тергеҙә, балалар үҫтерә. Рәсәй-Башҡортостан каналы еңеүсе ауылға файҙалы һәм кәрәкле бүләк әҙерләгән.


text:
Өфөлә Ҡыш бабайға ебәрелгән хаттар өсөн почта йәшниге ҡуйылды
Өфөлә Ҡыш бабайға ебәрелгән хаттарҙы йыйыу өсөн махсус почта йәшниге асылды. Ул «Өфө» универмагында урынлаштырылған. Проекттың инициаторы — баш ҡала хакимиәте һәм «Башҡортостан пионерҙары» йәмәғәт ойошмаһы ҡатнашлығында Ҡала үҫеше йәмәғәт фонды.
Балалар корреспонденцияһы 5 декабргә тиклем ҡабул ителә. Ойоштороусыларҙың билдәләүенсә, үҙҙәренең хаттарында балалар ағымдағы йылда эшләнгән яҡшы һәм намыҫлы эштәре тураһында һөйләргә тейеш. Ҡыш бабайға хатты үҙ ҡулың менән йәшниккә һалырға йәки түбәндәге адресҡа ебәрергә мөмкин: 450047, Өфө ҡалаһы, «Ҡыш бабайға» абонент йәшнигенә.
Әкиәт тылсымсыһынан яуап хаттарҙы балаларға 10 декабрҙән 31-енә тиклем көтөргә кәрәк. Бүләк сифатында хат авторҙары – бөтә республиканан 3000 малай һәм ҡыҙ — ҡышҡы каникул көндәрендә Яңы йыл тамашаларына саҡырыласаҡ, улар 2011 йылдың 10, 11, 12 ғинуарында үтәсәк.
Өҫтәп үтәйек, был проект 2003 йылдан алып бойомға ашырыла. Фонд мәғлүмәте буйынса, Ҡыш бабай почтаһына был арала 51 меңдән ашыу хат килгән. Бар республиканан 18 мең самаһы мәктәп уҡыусылары Яңы йыл тамашаларына саҡырыу менән бүләкләнгән.


text:
Чукот диңгеҙе
Чукот диңгеҙе — Төньяҡ Боҙло океан ситенде Чукотка һәм Аляска ярымутрауҙары араһында урынлашҡан. Көнбатыштан Лонга боғаҙы аша Көнсығыш себер диңгеҙе менән тоташҡан. Көньяҡтан Беренг боғаҙы аша Тымыҡ океандың Берингов диңгеҙе менән тоташҡан.
Физик-географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Майҙаны 589 600 км². 50 м-ҙан әҙерәк тәрәнлек төбөнөң майҙанының 56 % тәшкил итә. Иң ҙур тәрәнлек 160 метр. Һыу температураһы йәй көнө 4—12 °C, ҡышын −1,6 — −1,8 °C.
Яры телгеләнмәгән. Диңгеҙ ҡултыҡтары: Колючин ҡултығы, Коцебу ҡултығы, Шишмарёв бухтаһы (Чукот автономиялы округы). Октябрь-ноябрьҙан май-июньгә тиклем диңгеҙ боҙ менән ҡапланған. Чукот диңгеҙенә Амгуэма һәм Ноатак йылғалары ағып төшә.
Чукот диңгеҙе аша Төньяҡ юл трассаһы үтә.
Диңгеҙҙәге утрауҙар: Врангел утрауы, Геральд утрауы, Колючин утрауы.
Балыҡсылыҡ: (еҙмыйыҡ (голец), поляр треска), промысел тюлень, нерпа.
Эре порттары — Уэлен (Рәсәй), Барроу (АҠШ).


text:
Рөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау йомғаҡтарын тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау йомғаҡтарын тикшерҙе
Рөстәм Хәмитов һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялау йомғаҡтарын тикшерҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте Президиумы ултырышын үткәрҙе, унда һаулыҡ һаҡлау системаһын модернизациялауҙы тормошҡа ашырыу йомғаҡтары тикшерелде. Иң элек, бында матди-техник базаны яңыртыу күҙ уңында тотола, тип билдәләне Президент. Ул, өс йылда Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау өлкәһенә федераль бюджеттан 16,5 миллиард һум самаһы аҡса йүнәлтелде, тине. Шуның 4,5 миллиарды — базаны нығытыуға, 10,5 миллиарды — медицина ярҙамының берҙәм стандарттарын индереүгә һәм эш хаҡын күтәреүгә, 600 миллионы — медицина учреждениеларын мәғлүмәтләштереүгә. Был суммаға яңы дауаханалар төҙөүгә һәм иҫкеләрен ремонтлауға сығымдар инмәй.
— Тик 2013 йылда ғына Республика балалар клиник дауаханаһының диагностика корпусы яңыртылды, 13-сө дауахана поликлиникаһы сафҡа индерелде, Өфөлә, Белоретта, Стәрлетамаҡта, башҡа ҡалаларҙа тәүге ҡан тамыры үҙәктәре барлыҡҡа килде. Октябрьскийҙа бала табыу йорто төҙөлөп бөтөп килә. Ноябрь-декабрҙә Мәсәғүт район дауаханаһы бинаһын файҙаланыуға тапшырырбыҙ, тип уйлайым. Республика клиник дауаханаһында акушер-гинекология комплексы асылды. Был объекттарҙың һәр береһе — ул миллиард һум. Беҙ һаулыҡ һаҡлау объекттарын сафҡа индереүҙең ярайһы уҡ юғары кимәленә сыҡтыҡ, һәм был темпты тотоу ғына түгел, арттырырға кәрәк. Шул саҡта кешеләр властың кәрәкле йүнәлештә эшләүен аңлаясаҡ, — тине Президент. — Ябай кешене миллиардтар, һатып алынған техника иҫәбе ҡыҙыҡһындырмай. Уға медицина ярҙамы алыу мөмкинлеге, яҡшы мөнәсәбәт, дәүләттең уның һаулығы тураһында хәстәрлек күреүен тойоу кәрәк, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
«Һаулыҡ» милли проектын тормошҡа ашырыу барышында дауаханалар яҡшы техник ҡорамалдар алды, әммә тиҙҙән ҡайһы бер урындарҙа уны нисек ҡуллана белмәүҙәре асыҡланды. Хәлде төҙәтергә кәрәк, тип иҫәпләй Президент: йә белгестәр уҡытырға, йә техниканы тәғәйенләнеше буйынса файҙаланған урынға тапшырырға кәрәк.
Төбәк башлығы фекеренсә, программаның уңышлы булыуының төп критерийы — сирләүҙәрҙе кәметеү. 2013 йылда республикала йәшәүсе 1000 кешегә 847 ауырыу тура килде. Иң күп ауырыуҙар һаны 2010 йылға тура килде — 894. «Дәүләт идаралығы өсөн демографик күрһәткестәр мөһим, ул һуңғы йылдарҙа үҫә бара, был социаль һәм иҡтисади тотороҡлолоҡ тураһында һөйләй», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Республиканың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы башлығы Георгий Шебаев проектты тормошҡа ашыра башлағандан алып 2 йыл да 9 ай эсендә модернизациялауға бүленгән аҡсаның 98 проценты үҙләштерелеүе хаҡында хәбәр итте. Башҡортостанда тармаҡты структуралы үҙгәртеп ҡороу үткәрелде: 9 медицина округы һәм 24 махсус муниципаль-ара үҙәк барлыҡҡа килде.


text:
Аэробтар
Аэробтар — (аэро… һәм гр. bíos — тормош), мөхиттә молекуляр кислород булғанда йәшәүсе һәм үҫеүсе организмдар.
Аэробтарға бөтә үҫемлектәр һәм хайуандар, күпселек бәшмәктәр һәм күп бактериялар ҡарай. Облигат (мотлаҡ) һәм факультатив (мотлаҡ булмаған) аэробтарға айырыла. Облигат аэробтар күҙәнәк (туҡыма) һулышы процесында туҡлыҡлы матдәләрҙең окисланыуы иҫәбенә энергия ала һәм кислород булғанда ғына үҫешә ала. Факультатив аэробтар, әсеү энергияһын ҡулланып, кислородтың аҙ концентрацияларында ла үҫә ала (микроаэрофилдар). Фотосинтезға һәләтле аэробтар (ылымыҡтар, ҡатмарлы төҙөлөшлө үҫемлектәр, цианобактериялар) кислород бүлеп сығара һәм башҡа аэроб организмдарҙың үҫеүен тәьмин итә. Башҡортостанда аэробтар араһында 80‑дән ашыу реликт, яҡынса 60 эндемик бар, БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына 220 төр көпшәле үҫемлек, 24 төр мүк һымаҡтар, 12 төр лишайник, 19 төр ылымыҡ, 5 төр бәшмәк һәм 112 төр хайуан индерелгән.


text:
Башҡортостанға ауыл хужалығы техникалары иҫәбен арттырырға кәрәк
Иген урыу техникаһының етешмәүе һәм уның күп осраҡта иҫкергән булыуы – Башҡортостандың ауыл хужалығындағы етди проблемаларҙың береһе. Был хаҡта бөгөн www.i-gazeta.com сайтында үткән онлайн-конференция барышында БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — ауыл хужалығы министры Эрнст Исаев белдерҙе.
— Быйыл ауыл хужалығы техникаһын һатып алыуҙы субсидиялау программаһы иҫәбенә республикала ауыл хужалығы етештереүселәре йәмғеһе 2,8 миллиард һумлыҡ 2500 техника берәмеге һатып алды, — тине ул. – Был 600 самаһы трактор, 280 иген урыу комбайны, 70-ләгән мал аҙығы урыу техникаһы һәм башҡалар.
Эрнст Исаев әйтеүенсә, был йүнәлештә тағы ла ҙур эштәр көтөлә.
— Беҙ иген урыу комбайндары иҫәбен ярайһы ныҡ арттырырға бурыслыбыҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды вице-премьер. – Әгәр улар беҙҙә мең берәмеккә артыҡ булһа ла, беҙ 3,5 миллион тоннанан кәм булмаған һөҙөмтә менән ураҡ эштәрен тамамлаған булыр инек инде. Шуға күрә беҙгә яҡын арала предприятиеларға техника һатып алыуҙа ярҙам итерлек һөҙөмтәле механизмдар булдырырға кәрәк.
Быйыл ауыл хужалығы техникаһы хаҡының 40 проценты тиерлек субсидияланған.


text:
Сергей Собянин: «Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы көндәре беҙҙең төбәктәрҙең хеҙмәттәшлек итеү тарихында яңы бит асасаҡ»
Мәскәү мэры Сергей Собянин Рәсәйҙең баш ҡалаһында Башҡортостан Республикаһы көндәрен үткәреү айҡанлы төбәк башлығы Рөстәм Хәмитовҡа сәләмләү хатын ебәрҙе.
«Мәскәү Хөкүмәте исеменән һәм шәхсән үҙемдең исемдән һеҙҙе һәм һеҙҙең йөҙҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы көндәре программаһын ойоштороусыларҙы, унда ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы ысын күңелдән сәләмләйем», — тиелә хатта.
«Мәскәүҙә үткән күп һанлы байрамдар, эшлекле һәм ижтимағи-сәйәси саралар араһында Башҡортостан Республикаһы көндәре айырыуса урын биләй. Был беҙҙең төбәктәр араһындағы юғары кимәлдәге үҙ-ара ышанысҡа, мәскәүлеләрҙең туғандаш Башҡортостан халҡына ҡарата ихтирамына бәйле. Башҡортостан менән беҙҙе быуаттар дауамында килгән дуҫлыҡ традициялары, тотороҡло сауҙа, иҡтисади һәм мәҙәни бәйләнештәр берләштерә», тиелә сәләмләү хатында.
— Ике яҡлы хеҙмәттәшлектең бөгөнгө этабында беҙҙең мөнәсәбәттәр стратегик партнерлыҡты һәм үҙ-ара һөҙөмтәле эш итеүҙе үҫтереү юлында. Мәскәү һәм Башҡортостан араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник, социаль, мәҙәни өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек тураһындағы оҙайлы сроклы яңы килешеү һәм уны тормошҡа ашырыу буйынса берлектәге эшмәкәрлек тураһындағы протокол быға асыҡ миҫал булып тора. Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы көндәре сиктәрендә уларға ҡул ҡуйыу планлаштырыла, — тиелә сәләмләү хатында.
«Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы көндәре сиктәрендә үткәреләсәк саралар беҙҙең төбәктәрҙең хеҙмәттәшлек итеү тарихында яңы бит асасаҡ, баш ҡала һәм Башҡортостан халҡы именлегенә үҙ-ара килешеп эш итеүҙе артабан үҫтерергә ярҙам итәсәк», тигән ышанысын белдерҙе Сергей Собянин.
Мәскәү мэры Рөстәм Хәмитовҡа, байрамда ҡатнашыусыларға һәм ҡунаҡтарға, шулай уҡ Башҡортостан халҡына ныҡлы һаулыҡ, яңы уңыштар, именлек теләне, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы көндәре 26-28 апрелдә үтәсәк. Улар республиканың Рәсәй субъекттары менән хеҙмәттәшлек итеүен нығытыу һәм артабан үҫтереү маҡсатында ойошторола.
Был көндө илдең баш ҡалаһы халҡын һәм ҡунаҡтарын ҙур мәҙәни программа көтә. Мәскәү халыҡ-ара Музыка йортонда төбәктең сәнғәт оҫталары концерты, «Башҡортостан – Евразия ынйыһы» фотокүргәҙмәһе, республика дизайнерҙарының кейемдәр коллекцияһын күрһәтеү, төбәк нәшриәттәрендә баҫтырылған китаптарҙың күргәҙмә-йәрминкәһе ойоштороласаҡ. Шулай уҡ «Яңы манеж» күргәҙмәләр залында Башҡортостан Рәссамдар союзы күргәҙмәһе үтәсәк. «35 мм» кинотеатрында Башҡортостан киноһы көнөн үткәреү планлаштырыла.


text:
Башҡортостанда 43 меңдән ашыу үҫмер диспансеризация үтте
Ағымдағы йылдың 11 айы йомғаҡтары буйынса 43056 үҫмер — 21830 малай һәм 21226 ҡыҙ тулы күләмдә диспансеризация үткән. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, шуларҙан 4949 бала ғына сәләмәтлеге буйынса I төркөмгә ҡарай, был тикшерелгәндәрҙең 11 процентын тәшкил итә. 27554 үҫмер II һаулыҡ төркөмөнә индерелгән (63,9%), III төркөмдә – 10553 бала (25%). Был хаҡта Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағындағы ғаиләне, әсәлекте, аталыҡты һәм балалыҡты һаҡлау мәсьәләләре буйынса ведомство-ара совет ултырышында һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары Рәлиҙә Шакирова хәбәр итте. Ул йәнә, үткәрелгән диспансеризация һөҙөмтәләре буйынса ауырыуҙар асыҡланған осраҡта үҫмерҙәр артабан өҫтәмә тикшереүгә һәм амбулатория-поликлиника шарттарында йәки стационарҙа дауаланыуға йүнәлтелә, тип өҫтәне.
Төбәк Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 14 йәшлектәрҙе диспансеризациялау республикала 2011-2012 йылдарға Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһын яңыртыу программаһы сиктәрендә үткәрелә. Диспансеризация тәү сиратта үҫмерҙәрҙең ауырыуҙарын иртәрәк асыҡлауға һәм иҫкәртеүгә йүнәлтелгән.
2011 йылдан һаулыҡ һаҡлау системаһын яңыртыуға бәйле төбәк программалары сиктәрендә үҫмерҙәрҙе диспансеризациялау бөтә Рәсәйҙә алып барыла. Бөтә төбәктәрҙә лә уны үткәреү тәртибен билдәләүсе норматив документтар ҡабул ителгән. 1 ноябргә ҡарата илдә 558143 үҫмер диспансеризация үтте, тип хәбәр итә РФ Һаулыҡ һаҡлау һәм социаль үҫеш министрлығы.


text:
Фото:
Башҡортостанда 60 ҡатын-ҡыҙ «Әсәлек даны» миҙалы менән наградланды
Фото:
Республика Хөкүмәтендә «Әсәлек даны» миҙалдары менән бүләкләү тантанаһы үтте. Биш һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән ҡатын-ҡыҙҙарға наградаларҙы Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов тапшырҙы.
— Беҙ һеҙҙең менән ғорурланабыҙ, — тип мөрәжәғәт итте күп балалы әсәләргә Рөстәм Зәки улы. — Осрашып, һеҙҙең менән аралашҡанда, мин ғорурлыҡ тойғоһо кисерәм. Һеҙ ауырлыҡтарҙан ҡурҡмағанһығыҙ, тормоштағы иң мөһим миссияны үҙ өҫтөгөҙгә алғанһығыҙ. Республикала 34 меңдән ашыу ғаилә — күп балалы. Уларҙа 100 меңдән ашыу бала тәрбиәләнә. Уларҙың хеҙмәт, үҙ-ара хөрмәт һәм ярҙам итеүҙең ҡәҙерен белгән ҙур ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүе яҡшы.
Президенттың әсәйҙәргә һөйләүенсә, әлеге ваҡытта властар өс һәм унан күберәк балаһы булған ғаиләләргә ер участкаларын бушлай биреү проектын әүҙем тикшерә:
— Һеҙ барығыҙ ҙа ошо категорияға инәһегеҙ. Бер генә бәлиғ балаһы булған ҡатын-ҡыҙҙар ҙа ер ала алһын өсөн, законды камиллаштырыуға бер нисә ай ваҡыт талап ителәсәк.
Әсәйҙәрҙең төп проблемаларының береһе — балалар баҡсаһының етешмәүе.
— Был мәсьәлә кәйефебеҙҙе, иҡтисади күрһәткестәрҙе боҙа, — тип билдәләне
Рөстәм Хәмитов. — Әсәләр эшкә сыға, ғаиләһенә аҡса таба алмай. Алдағы өс йылға яңы балалар баҡсалары төҙөлөшөнә туғыҙ миллиард һум самаһы планлаштырылған, был 25-30 мең урын. Бизнсҡа һәм ведомстволарға бирелгән биналарҙың күп өлөшөн кире ҡайтарырға тырышасаҡбыҙ.
Ҡатын-ҡыҙҙар йылы һүҙҙәре һәм дәүләт ярҙамы өсөн Президентҡа рәхмәтен белдерҙе. Тантана йола буйынса фотоға төшөү һәм сәй эсеү менән тамамланды.


text:
Болгария эшҡыуарҙары Өфөләге болгар мәҙәни үҙәге менән хеҙмәттәшлек итәсәк
Халыҡтар дуҫлығы йәмғиәтенең «Башҡортостан – Болгария» мәҙәни үҙәгендә Болгария эшлекле даирәләр делегацияһы менән осрашыу үткәрелде. Ҡунаҡтар менән йәмғиәт рәйесе Ярослав Шредер, йәмғиәттең башҡарыусы директоры Татьяна Коробова һәм мәҙәниәт үҙәгенең даими ҡунаҡтары осрашты. Осрашыуға шулай уҡ III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына ҡарата «Болгариянан һөйөү менән» күргәҙмәһе менән Болгариянан Өфөгә килгән рәссам Корнелия Марган да саҡырылғайны.
Болгария-Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһы идараһы ағзаһы Светлана Шаренкова етәкселегендә Болгария бизнес берләшмәһе вәкилдәре Өфөгә Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу өсөн килгән.
Светлана Шаренкова әйтеүенсә, болгар делегацияһының Башҡортостандың эшлекле даирәләре менән осрашыуы барышында бер нисә мөһим килешеүҙәргә өлгәшелде. Беренсенән, кадрҙар менән алмашыу һәм беҙҙең республиканан йәш эшҡыуарҙарҙы Болгарияла уҡытыу һәм киреһенсә хаҡында ҡарар ҡабул ителде. Икенсенән, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм Болгария-Рәсәй Сауҙа-сәнәғәт палатаһы хәҙер үҙ яғынан предприятиеларҙың һәм эшҡыуарҙарҙың ышаныслылыҡ гаранты сифатында сығыш яһаясаҡ.


text:
Фото:
ЮНЕСКО-ның Башҡортостанға арналған махсус сығарылышы донъя күрҙе
Фото:
“Башҡортостан Республикаһы донъя мәҙәниәт диалогында” — Рәсәй Федерацияһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комиссияһының күптән түгел донъя күргән махсус сығарылышының (9-сы һан) темаһы шулай атала. Бай йөкмәткеле һәм сағыу һүрәттәрҙән торған журнал тулыһынса Рәсәй төбәге — Башҡортостан Республикаһына арналған тәүге һан.
Журнал Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәй дәүләтенә ҡушылыуының 450 йыллығын байрам итеү сиктәрендә 2008 йылдың мартында Парижда ЮНЕСКО-ның штаб-фатирында республикабыҙ менән таныштырғандан һуң сығарылды. “Башҡортостан: 450 йыл Рәсәй менән” халыҡ-ара презентацияһы донъя берләшмәһенә республиканың бай һәм сағыу мәҙәниәтенә яҡынайыу, Евразия үҙәгендә ятҡан уникаль төбәк менән яҡынданыраҡ танышыу мөмкинлеге бирҙе. ЮНЕСКО ҡарамағында аккредитацияланған 120 дәүләт вәкиленә заманса технологиялар ярҙамында Башҡортостандың тарихи-мәҙәни, ғилми, тәбиғи ҡеүәтенең бөтә комплексы, уның бөгөнгө социаль-иҡтисади йөҙө, үҫеш перспективалары күрһәтелде.
“Тылсымлы ҡурай” күргәҙмәһе һәм ЮНЕСКО-ның штаб-фатирында гала-концерт, Башҡортостан Республикаһы менән ЮНЕСКО араһында Хеҙмәттәшлек тураһында коммюникеға ҡул ҡуйыу, “Башҡортостанда мәҙәни һәм тел плюрализмы” ғилми семинары танышыу сараһының төп ваҡиғалары булып торҙо. Унда Башҡортостан Республикаһындағы ассоциацияланған ЮНЕСКО мәктәптәренең йәштәр делегацияһы ЮНЕСКО мәктәптәре селтәренең халыҡ-ара координаторы Зигрид Нидермаер һәм Париждағы ЮНЕСКО ассоциацияланған мәктәптәре уҡыусылары менән осрашты. ЮНЕСКО китапханаһына һәм музейына Башҡортостан тураһындағы әҙәбиәт, милли экспонаттар тапшырылды. Быларҙың барыһы ла баҫманың махсус һанында сағылыш тапҡан.


text:
Өфөлә Израиль саксофонсыһы Роберт Анчиполовский сығыш яһаясаҡ
8 мартта Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының ҙур залында донъяның иң һәләтле джаз музыканттарының береһе, Израиль саксафонсыһы Роберт Анчиполовский концерты үтәсәк.
Массимо Урбани исемендәге Халыҡ-ара саксафонсылар конкурсы премияһы лауреаты Роберт Анчиполовский легендар музыканттар — Рэнди Бреккер, Малгрю Миллер, Дебора Браун, Стив Турре, Кенни Баррон, Ларри Уиллис, Тони Панчелло, Джемми О'Доннелл, Даниил Крамер, Игорь Бутман менән бергә сығыш яһаған, күп һанлы абруйлы халыҡ-ара фестивалдәрҙә ҡатнашҡан.
Роберт Анчиполовскийҙың Өфөләге «Осень в Нью-Йорке» исемле тәүге концерты 2010 йылда үткәйне. Әлеге программала билдәле Паркер репертуарынан бибоп стилендәге джаз композициялары яңғыраясаҡ. Улар араһында – 30-40-сы йылдарҙағы фильмдарҙан көйҙәр, 1938 – 1956 йылдар музыкаһы.
Концерт 19 сәғәттә башлана.


text:
дүшәмбе, 23 гыйнвар 2017, Казан вакыты 18:02
Яүы йыл алдынан Рәсәй өулланыусылар хоөуғын күґәтеү идаралығыныү Башөортостан бүлексәңе, Эске эштәр министрлығы ңәм янғын хәүефңеґлеге хеґмәткәрґәре пиротехниканы махсус магазиндарґа алырға саҡырып мөрәжәғәт итте. Яңы йылды өаршылау йәмәғәтселек өсөн тик өыуаныслы мәшәөәттәр ңәм яөшы кәйеф менән бәйле булңа ла, медицина хеґмәткәрґәре, янғын ңүндереүселәр байрамды хәүеф менән өаршы ала. Тап ошо осорґа янғындар, төрлө йәрәхәттәр алыусылар икеләтә арта. Мәѕәлән, былтыр яүы йыл төнөндә генә 20–нән ашыу янғын теркәлгән, тиѕтәләрсә кеше дауаханаға эләккән. Был фажиғәләрґеү төп сәбәптәренеү береңе–пиротехник әйберґәр менән ңаөңыґ өулланыу. Рәсәй өулланыусылар хоөуғын күґәтеү идаралығыныү Башөортостан бүлексәңе, Эске эштәр министрлығы ңәм янғын хәүефңеґлеге хеґмәткәрґәре пиротехниканы махсус ширҡәттәрҙә етештерелгәнен генә ңатыуґы талап итңә лә, сауґа үґәктәрендә был өағиґә теүәл үтәлмәй. Яңы йылға ике аҙна самаһы ваҡыт ҡалһа ла, пиротехниканан зыян күреүселәр бар. Бөгөн Өфө ҡала хакимиәтендә лә яңы йыл байрамдары ваҡытында именлек тәьмин итеү мәсьәләләре ҡаралды. Ҡала башлығы урынбаҫары Миҙхәт Мәмбәтов әйтеүенсә, былтырғы тәжрибәнән сығып быйыл был мәсьәләгә иғтибар бермә-бер артасаҡ.


text:
Йәсмин
Йәсмин (лат. Jasmínum, фарс. یاسمین — ясемин) — матур сәскәле ҡыуаҡ, эфир майлы һәм декоратив үҫемлек.
Йөкмәткеһе
Ботаник яҙма[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәңге йәшел ҡыуаҡ. Зәйтүн ағасы һымаҡтар ғаиләһенә керә. Ап-аҡ сәскәләрн хуш еҫле, һулый башлағанда аҙ ғына ҡыҙғылт төҫкә керә. Эре сәскәле ғәрәп йәсминен өйҙә үҫтерәләр. Һары йәсмин һыуыҡтарҙы ауыр кисерә, эҫе ҡояшта ла бирешә. Эрерәк аҡ сәскәле ялбыр(махровый) йәсминдең ҡайһы бер төрҙәрен баҡсасылар Башҡортостанда ла үҫтерә. Үрмәләп үҫкән йәсминдәр ҙә бар.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ике ярымшарҙың йылы бүлкәттәрендә, субтропик бүлкәтте керетеп, барлығы 197 төрө билдәле.
Киң таралған төрҙәре:
- Һары йәсмин (Jasminum fruticans L.), йәки Ҡыуаҡлы йәсмин
- Италия һары йәсмине (Jasminum humile L.)
- Бормалы йәсмин (Jasminum revolutum)
- Аҡ йәсмин (Jasminum officinale L.), йәки дарыу йәсмине
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғаилә календары. 2012 йыл. Өфө, Зәйнәб Биишева исемендәге «КИТАП» нәшриәте, 2011 йыл.
- Русско-башкирский словарь сельскохозяйственных терминов (Ф. С. Мурзакаев, 2001)
- Жасмин // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.)


text:
2013 йылдың яҙы Өфөлә Рудольф Нуриев билдәһе аҫтында үтәсәк
17 мартта мәҙәни донъя данлыҡлы бейеүсе Рудольф Нуриевтың тыуыуына 75 йыл тулыуҙы билдәләй. Был көндө Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры Херман Левенсхольдтың «Сильфида» балетын күрһәтәсәк.
Теүәл бер айҙан, 17 апрелдә, Рудольф Нуриев исемендәге XIX Халыҡ-ара балет сәнғәте фестивале башлана. Фестиваль Р.Нуриев исемендәге «Gaudeamus — Гала» Башҡорт хореография колледжы уҡыусыларының һәм уны тамамлаусыларҙың концерты менән асыла.
18-19 апрелдә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә Италия ҡунаҡтары – Лилиан Кози труппаһы сығыш яһаясаҡ.
20 апрелдә Өфө тамашасылары өсөн Людвиг Минкустың «Баядерка» балеты тәҡдим ителәсәк.
21 апрелдә ике ваҡиға көтөлә: «Мәскәү» рус камера балеты солистары бер актлы «Эдит Пиаф: Бер нигә лә үкенмәйем...» балетын күрһәтәсәк һәм Өфөлә үткәрелгән халыҡ-ара конкурстар лауреаттарының гала-концерты ойоштороласаҡ.
22 апрелдә – Людвиг Минкустың «Дон Кихот» балеты, 23 апрелдә Адольф Адандың «Жизель» балеты тәҡдим ителәсәк.
Фестиваль 24 апрелдә гала-концерт менән тамамлана, тип хәбәр итте БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова.


text:
Республикала Урман ҡасабаһынан меңдән ашыу кеше эвакуацияланған Фото: Олег Яровиков
Республикала Урман ҡасабаһынан меңдән ашыу кеше эвакуацияланған
Республикала Урман ҡасабаһынан меңдән ашыу кеше эвакуацияланған Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда Урман ҡасабаһынан меңдән ашыу кеше эвакуацияланған. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, унда хәрби келәттәрҙә дарыны утилләштереү ваҡытында боеприпастарҙың ағас йәшниктәре, артабан келәттәге дары янып киткән. Был хаҡта Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хәбәр итә.
Иглин районының Урман ҡасабаһы халҡын эвакуациялау өсөн Иглин ҡасабаһында һәм Надеждин, Оло Тәләк ауыл советтары биләмәләрендә өс ваҡытлыса урынлаштырыу пункттары әҙерләнгән.
Ваҡиға эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн 129 кеше, 54 берәмек техника йәлеп ителгән. Халыҡ менән эшләү өсөн психологтарҙың оператив төркөмө булдырылған.


text:
Баҡалы ауылында янғында ир һәләк булған
Уҙған тәүлек эсендә республикала 10 янғын сыҡҡан, шуларҙың береһе — баш ҡалала. Бер кеше һәләк булған, икәүһе бешеүҙәр алған.
Баҡалы районының Баҡалы ауылында 1 мартҡа ҡарай төндә кеше үлеменә килтергән янғын сыға.
Янғын һүндереүселәр килеп еткәндә ағас йорт төтөн менән тулған була, аш бүлмәһе яна. Янғын һүндереү барышында унда 82 йәшлек пенсионерҙың мәйете табыла. Янғын һүндерелә. Һәләк булыусының ут менән һаҡһыҙ ҡулланыуы янғындың сәбәбе булырға тейеш, тип хәбәр иттеләр Рәсәйҙең Ғәҙәттән тыш министрлығының БР буйынса Баш идаралығынан.


text:
Башҡортостан вәкилдәре «Францияла Рәсәй көндәре»ндә ҡатнаша
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостан вәкилдәре «Францияла Рәсәй көндәре»ндә ҡатнашасаҡ делегация составына инә. Төп саралар 13 февралдән 14-нә тиклем Парижда Венсен ипподромында ойошторола һәм Орлов юртаҡ тоҡомоноң 240 йыллығына арнала. Был хаҡта «Росипподромы» компанияһының матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
13 февралдә Париж ипподромында Рәсәй делегацияһы хөрмәтенә махсус бүләктәр уйнатыла. 14 февралдә шунда уҡ йүгереү көнө үткәрелә: Францияның легендар призы уйнатыла, унда Европаның һәм донъяның иң шәп һыбайлылары һәм аттары ҡатнаша. Ошо ваҡиға сиктәрендә Орлов юртаҡтары өсөн Франция-Рәсәй дуҫлығы призына бәйге ойошторола. Рәсәй юртаҡтарында Рәсәйҙән һәм Франциянан бишәр һыбайлы ярыша.
Бынан тыш, «Францияла Рәсәй көндәре» сиктәрендә күңел асыу программаһы ҡаралған: рус тройкаларының сығышы, хәрби «джигитовка». Шулай уҡ «Рус ауылы» күргәҙмәһе эшләйәсәк, унда ҡунаҡтар рус мәҙәниәте менән таныша, Рәсәйҙән килтерелгән һыйҙан ауыҙ итә аласаҡ.


text:
2020 йылда Башҡортостанда Бөтә донъя фольклориадаһын уҙғарыу — халыҡ-ара көсөргәнешлек шарттарында мөһим ҡарар — Тамара Пуртова Фото: Андрей Старостин
2020 йылда Башҡортостанда Бөтә донъя фольклориадаһын уҙғарыу — халыҡ-ара көсөргәнешлек шарттарында мөһим ҡарар — Тамара Пуртова
2020 йылда Башҡортостанда Бөтә донъя фольклориадаһын уҙғарыу — халыҡ-ара көсөргәнешлек шарттарында мөһим ҡарар — Тамара Пуртова Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2020 йылда Башҡортостанда Бөтә донъя фольклориадаһын уҙғарыу — тарихи ваҡиға. Фестиваль ойошторола башлағандан бирле Рәсәйҙә Фольклориаданы ҡабул итеүсе булманы. Рәсәйҙең Дәүләт халыҡ ижады йорто етәксеһе Тамара Пуртова республикала киң күләмле байрамды уҙғарыу тураһындағы ҡарарға аңлатма бирҙе. Мәҙәниәт фестивале ЮНЕСКО ҡарамағындағы CIOFF-тың Бөтә донъя ассамблеяһы сиктәрендә үтә.
«Халыҡ-ара көсөргәнешлек шарттарында, имиджды нығытыу, халыҡ-ара аренала абруйыбыҙҙы күтәреү, матди булмаған мәҙәни мираҫ, фольклор, халыҡ ижады өлкәһендә күләмле саралар ойоштороу йәһәтенән бик мөһим ҡарар, тип иҫәпләйем», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Тамара Валентиновна.
Рәсәйҙә CIOFF статусына эйә булған һәм ЮНЕСКО етәкселегендәге фольклор фестивалдәре күп түгел. Улар араһында Мәскәүҙә фольклор фестивале, Владимир өлкәһендә «Золотое кольцо», Бөйөк Новгородта «Садко», Дағстанда «Горцы» һәм Башҡортостанда «Берҙәмлек — Содружество». Ошо биләмәләр генә Фольклориаданы уҙғарыуға дәғүә итә алды, сөнки уларҙың донъяла ойоштороу кимәле буйынса билдәле статусы, имиджы бар.
Тамара Пуртова әйтеүенсә, Башҡортостан CIOFF халыҡ-ара ойошмаһына юғары кимәлдәге сараны ҡабул итеү тәҡдиме менән мөрәжәғәт иткән. Октябрҙә Перуҙа үткән Бөтә донъя конгресында тәҡдим хупланды.
Тамара Пуртова Өфөгә килде һәм республиканың форумды бөгөндән үк ҡабул итергә әҙер булыуын билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, Башҡортостан ШОС һәм БРИКС саммиттарын үткәреп, ил етәкселегенең ойоштороу буйынса юғары баһаһын алғандан һуң уңышҡа ышанмау мөмкин түгел.
Рәсәй Хөкүмәте кимәлендә фестивалде уҙғарыуҙы үҙ өҫтөнә алырға тәҡдим иткән төбәктең генә түгел, Рәсәйҙең дә байрамды ойоштороуҙа ҡатнашыуы хаҡында ҡарар ҡабул ителергә тейеш, тип ышана Тамара Валентиновна.
Белешмә. Башҡортостанда халыҡ сәнғәте, бейеү һәм хор менән йырлау фестивален ойоштороу тураһында ҡарар ЮНЕСКО-ның — 70 һәм CIOFF халыҡ-ара ойошмаһының 45 йыллығына арналған ЮНЕСКО ҡарамағындағы CIOFF Бөтә донъя ассамблеяһы сиктәрендә ҡабул ителде. Сара Перуҙың Арекипа ҡалаһында уҙҙы.
Бөтә донъя фольклориадаһы фольклор һәм традицион сәнғәт фестиваленең халыҡ-ара советы рәсми сараларының бер өлөшө булып тора. Фестиваль дүрт йылға бер тапҡыр үткәрелә. Тәүге Фольклориада 1996 йылда Голландияла уҙғарылды, 2012 йылда уны Корея ҡабул итте, 2016 йылда иһә төрлө милләт һәм мәҙәниәт вәкилдәре Мексикаға йыйыласаҡ.


text:
Өфөлә Халыҡ-ара йәш журналистар форумы старт алды
Өфө Халыҡ-ара йәш журналистар, фотохәбәрселәр һәм блогерҙар форумында ҡатнашыусыларҙы ҡабул итә. Сарала Шанхай хеҙмәттәшлек ойошмаһы ағзалары булған дәүләттәр һәм Рәсәйҙең миллионлы ҡалалары вәкилдәре ҡатнаша. Делегаттар араһында Ҡытай Халыҡ Республикаһы, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Үзбәкстандың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре бар. Бер нисә көн дауамында ҡунаҡтар Башҡортостандың милли мәҙәниәте, йолалары һәм төбәктә йәшәгән халыҡтар тарихы, шулай уҡ республиканың социаль-иҡтисади хәле һәм сәнәғәт өлкәһендәге мөмкинлектәре менән танышасаҡ.
Форумды ойоштороусылар булып Бойондороҡһоҙ Дәүләттәр Берләшмәһе, сит илдәрҙә йәшәгән ватандаштарыбыҙ эштәре һәм халыҡ-ара гуманитар хеҙмәттәшлек буйынса федераль агентлыҡ, БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ҡатнашлығында Башҡортостан Хөкүмәте, Рәсәй йәштәре союзы, «2015 йылда Өфө ҡалаһында ШОС һәм БРИКС сараларын үткәреү өсөн шарттар булдырыу буйынса проекттарға ярҙам итеү офис-төркөмө» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы, Өфө хакимиәте сығыш яһай.
23 августа миллионлы ҡалаларҙың киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов менән аралашасаҡ. Делегацияның Ләлә-Тюльпан мәсетенә барыуы ҡаралған, унда Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе, юғары мөфтөй Тәлғәт Тажетдин менән осрашыу ойоштороласаҡ. Шул уҡ көндө журналистар Республика Хәрби Дан музейына барасаҡ.
24 августа йәштәрҙең Өфө дәүләт авиация техник университетында урынлашҡан «Инфокосмос» конструкторҙар бюроһына барыуы планлаштырылған.
Өфөгә Санкт-Петербург, Түбәнге Новгород, Дондағы Ростов, Новосибирск, Омск, Силәбе, Пермь, Красноярскиҙан ҡатнашыусылар килгән.
Бөгөн Ҡытай, Ҡырғыҙстан, Тажикстан, Үзбәкстан һәм Ҡаҙағстандан йәш журналистар киләсәк.
Башҡортостан баш ҡалаһы ҡунаҡтарҙы 25 авгусҡа тиклем ҡабул итәсәк. Форумда ҡатнашыусылар шулай уҡ Өфө ҡалаһының киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән осрашасаҡ.


text:
Азамат Илембәтов эш сәфәре менән Балаҡатай районында булды
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов Балаҡатай районында граждандарҙың шәхси мәсьәләләре буйынса күсмә ҡабул итеү үткәрҙе. Ҡабул итеүгә килгән 18 кешенең һорауҙарына тулы яуаптар бирелде.
Айҙаҡай ауылы халҡы 50 уҡыусыға иҫәпләнгән мәктәпте һәм 30 урынлыҡ балалар баҡсаһын үҙ эсенә аласаҡ яңы социаль-мәҙәни үҙәк төҙөү үтенесе менән мөрәжәғәт итте. Был проект 2012 йылға проект-эҙләнеү эштәренә индереләсәк. Соҡалаҡ ауылы халҡы Оло Ыҡ йылғаһындағы быуаның техник торошона иғтибар итеүҙәрен һораны. Һөҙөмтәлә 2012 йылда гидроҡоролмаға реконструкция үткәрергә ҡарар ителде. Яңыбай ауылына газ үткәреү мәсьәләһе лә ыңғай хәл ителде.
Эшҡыуарҙар менән осрашыуҙа бәләкәй бизнесты кредитлау һәм субсидиялау мәсьәләһе ҡаралды. Балаҡатай районындағы бер нисә социаль объект төҙөлөшө 2011-2015 йылдарға республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын иҡтисади үҫтереүҙең урта сроклы комплекслы программаһына индерелгән.
Азамат Илембәтов район хужалыҡтарында мал аҙығы әҙерләү кампанияһы барышы менән дә танышты. Һауа шарттары быйыл аграрийҙар өсөн уңайлы булды. Премьер-министр «Лидер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә мал аҙығы әҙерләү буйынса эштәрҙең яҡшы алып барылыуын билдәләне. Бында мал аҙығы культуралары сәселгән майҙандарҙың 40 проценты сабылған, 70 тонна бесән һәм 720 тонна сенаж, шартлы мал башына яҡынса 15 мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән. Хужалыҡтағы пар ерҙәре тотош эшкәртелгән.
Премьер-министр «Газ-Сервис» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Майғаҙы ауылындағы ярҙамсы хужалығының етештереү базаһында ла булды. Бында был объекттың артабанғы яҙмышы тикшерелде, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Дауахана төпкөлдә
Архангелда үҙәк район дауаханаһы яңыртылғандан һуң эш башланы.
Архенгел районында уҙған йыл һаулыҡ һаҡлау буйынса республика советының күсмә кәңәшмәһе үткәйне. Форумға әҙерлек барышында дауахананың өр-яңы дауалау корпусы, бала табыу бүлеге сафҡа инде. Үҙәк район дауаханаһындағы төҙөлөш эштәренә республика ҡаҙнаһынан тыш яғыулыҡ энергетика комплексы тарафынан 162 миллион һум самаһы аҡса бүленгән. Уның 60 миллион һумдан ашыуы поликликаны яңыртыуға тотонолған. Поликлиникала һәр табип өсөн йыһазландырылған айырым ҡабул итеү бүлмәләре, көндөҙгө стационар ҙа эшләйәсәк.


text:
Хеҙмәт баҙарының сит ил сегменты торошон тикшерәсәктәр
16 сентябрҙә Өфөнөң УЗЭМИК Мәҙәниәт һарайында Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы Ижтимағи-консультатив советының күсмә ултырышы үткәреләсәк. Унда идаралыҡ етәкселеге Рәсәйгә мигранттар ебәреүсе булып торған ил диаспоралары вәкилдәре менән һөйләшәсәк.
Был сара милләт-ара бәйләнештәрҙе нығытыуға һәм миграция закондарын боҙоуҙарҙы иҫкәртеүгә йүнәлтелгән. Ултырышта Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы етәкселәре, шулай уҡ тажик, үзбәк, азербайжан милли-мәҙәни үҙәктәре вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Һөйләшеү барышында Башҡортостандағы хеҙмәт баҙарында сит ил сегменты торошон, сит ил граждандарына медосмотр үткәреү менән бәйле мәсьәләләрҙе, шәхесен раҫлаусы документтары булмаған сит ил граждандарына ҡарата күрелгән сараларҙы тикшереү планлаштырыла.