text:
Ер шарының картаһынаҠараһаң яҡшы ғына,-Башҡортостан шул карталаБер япраҡ саҡлы ғына.
Ғорур япраҡ өҙөлмәгәнҒорур ҡайын – әсәнән,Әсәһенең һуты менән,Көсө менән йәшәгән.
Нисә быуат шул япраҡтыҠайындан өҙмәк булып,Боҙ һалҡынында туңдырмаҡ,Утта көйҙөрмәк булып,Нисә диңгеҙ аръяғынанНиндәй елдәр иҫмәгән,Ниндәй йәшен уйнамаған,Ниндәй ҡырау төшмәгән.Шул япраҡты, ашар булып,Нисә төрлө ҡорт һырыған,Ҡайһы “милләт”, ҡайһы “дәүләт”,Йә “өммәт” затлы булған.
Донъя картаһында еремБер япраҡ саҡлы ғына,Ә быуаттар төпкөлөнәҠараһаң яҡшы ғына,Ошо изге ерҙән уҙғанКүпме быуын яҙмышы -Һауаларға ашҡан даны,Һыуға һеңгән һағышы.Был тупраҡҡа сәмле тарихҠандар менән яҙылған,Ҡаяларҙа ҡылыс эҙе –Ташҡа тамға һалынған.
Эйе, япраҡ, аҡ ҡайындың Бер япрағы ни бары. Ә ҡайыны – бөйөк Рәсәй – Шундай йәшел, юғары.
Мостай Кәрим Ҡайын япрағы тураһында
Картаға ҡарап, еремде:Бер япраҡ саҡлы, - тинем,Мин хайранмын киңлегеңә,Башҡортостаным – илем!Бер сигең Яйыҡ ярында,Ыҡ буйында бер сигең,Бөркөт ҡанатын талдырыр Сал тауҙарың бар һинең.
«Эйгән башты ҡылыс сапмай», - тиһә лә иҫке мәҡәл,Баш эймәгән ғорур халҡым,Теҙ сүгеп йәшәмәгән. …Бик хәйерсе булған халҡым,Тик хәйер һорашмаған.Билгә ҡылыс таҡҡан, ләкинКүршелә ил баҫмаған.
Һиндә тормоштоң көрлөгө,Донъялар именлеге,Һиндә тауҙар ғорурлығы,Далалар иркенлеге.Һыуҙарың көмөш. ТупрағыңТорғаны алтын һинең,Бар хазинаңдан ҡиммәтлеБәхетле халҡың һинең!
Кем уға ҡорал күтәрһә,Шуны яуҙа тураған,Дошманының атын һорап,Затын һорап тормаған.
Кисәгең дә, бөгөнөңдәй,Күңелемә яҡын минең,Утты, һыуҙы кисеп үткәнҠаһарман халҡым минең!


c: text/html

collection: archivebot

text:
ХӀара яззам Википеди чура бу — маьрша энциклопеди
Перейти к навигации
Перейти к поиску
Башкирийчоь (башк. Башҡортостан Республикаһы, йоца цӀерш: Башкортоста́н, Башки́ри, кхин лелош ю аббревиатура РБ) — Российн субъект, республика (пачхьалкх). Ийдалйистан федералан гуо, Уралан экономикан кӀоштан дакъа. Коьрта гӀала — Уфа.
Кхоьллина 1917 шеран 15 ноябрехь [28 ноябрехь] къоман-территорин автономи Башкурдистан аьлла, 1919 шеран 20 мартехь, центран Советийн Ӏедало Башкирийн Правительствоца биначу бартаца, цӀе яра Башкирийн АССР цул совнах таханлерчу Россехь дуьххьара къоман автономин республика ю. 1990 шеран 11 октябрехь дуьйна Башкирийн Советийн Социалистийн Республика — Башкортостан яра, 1992 шеран 25 февралехь дуьйна Республика Башкортостан аьлла цӀе ю. Российн республикашна юккъахь бахархойн барамца хьалхарчу меттигехь ю.
Башкирийчоь цӀе йолу историко-географин мехкан дакъа ду. Дозанаш ду Пермийн мехкаца, Свердловн а, Челябинскан а, Оренбурган областашца, ГӀезалойчоьца а, Удмуртица а.
↪ кхин дӀа ›››
Хаьржина могӀамаш а, кеш а
Дийнахь хилларг — 19 октябрь
Шена нохчийн маттахь язъйа хуучо кхоллийша цӀхьан хӀумнах лаце яззам, ишта чулацаман йоцо коьрта цӀе йолуш кхолла, масалла:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Иммануи́л Кант 22 апрель 1724 — 12 февраль 1804 — философ, немец классик (Мәғрифәтлек дәүере һәм Романтизм осоро) философияһына нигеҙ һалыусы.
1724 йылда Кёнигсбергта (Пруссия) эйәр эшләүсе ғаиләһендә тыуған. Исеме изге Иммануил хөрмәтенә бирелгән. Теология докторы Франц Альберт Шульц ҡурсылығында һәләтле баланы «Фридрихс-Коллегиум» тигән абруйлы гимназияға урынлаштыралар, 1740 йылда Кёнигсберг университетына уҡырға инә. Атаһы үлеү сәбәпле уҡыуын тамамлай алмай, 10 йыл өйҙәргә йөрөп балалар уҡыта. Тап шул осорҙа 1747—1755 йылдар үҙенең космогоник гипотезаһын баҫтырып сығара, ул Ҡояш системаһы башланғыс томанлыҡтан барлыҡҡа килгән тип иҫәпләй. Был фекер әлегәсә йәшәп килә.
Дәрестәр биреү менән шөғөлләнә, һуңыраҡ Кенигсберг университетында приват-доцент, 1770 йылдан профессор була. И. Канттың фәлсәфи эшсәнлеген ике дәүергә бүлеп ҡарайҙар. Беренсеһе — тәнҡитсел дәүергә тиклем (70-се йылдар башына тиклем), икенсеһе — тәнҡитсел дәүер йылдары. Кант үҙ ижадының беренсе дәүерен тәбиғәт фәндәрен һәм тәбиғәт фәлсәфәһен ижад итеүгә бағышлай. Уның был өлкәләге хеҙмәттәрендә тәбиғәттәге үҙгәреш процесстары мәсьәләһе ҡуйыла.
1755 йылда Кант диссертация яҡлап, докторлыҡ дәрәжәһенә эйә була, ниһайәт, университетта уҡытырға мөмкинлек ала. 40 йыл буйы үҙен ошо эшкә бағышлай.
Ете йыллыҡ һуғыш ваҡытында 1758—1762 год Кёнигсберг Рәсәй хөкүмәте юрисдикцияһында була, был философтың хаттарында ла сағылыш таба. 1758 йылда императрица Елизавета Петровнаға ординар профессор вазифаһын һорап хат яҙа.
1770 йылдан Канттың ижадын «тәнҡитселек осоро» тип һанайҙар. 46 йәшендә Кёнигсберг университетының логика һәм метафизика профессоры итеп тәғәйенләнә, 1797 йылға тиклем бик киң даирәне — философик, математик, физик дисциплиналарҙы уҡыта.
Был осорҙа Кант фундаменталь фәлсәфәүи хеҙмәттәр яҙа, ул XVIII быуаттың бөйөк фекер эйәләренең береһе булып таныла, донъя фәлсәфәүи даирәһенә ҙур йоғонто яһай
↪ дауамы…


text:
Йәһүә шаһиттары кем улар?
Беҙ йөҙәрләгән телдә һөйләшәбеҙ һәм төрлө ерҙәрҙә йәшәйбеҙ, шулай ҙа беҙҙе уртаҡ маҡсат берләштерә. Иң башта беҙ Йәһүәгә — һәммә нәмәне Барлыҡҡа килтереүсе һәм Изге Яҙманың, йәғни Тәүрат, Зәбур һәм Инжилдең Авторы булып тороусы Аллаға ихтирам күрһәтергә теләйбеҙ. Беҙ Ғайса пәйғәмбәрҙән үрнәк алырға тырышабыҙ һәм мәсихсе, йәғни уның ысын шәкерте тип аталыуҙы үҙебеҙ өсөн хөрмәт тип иҫәпләйбеҙ. Беҙҙең һәр беребеҙ кешеләргә Изге Яҙма һәм Алла Батшалығы тураһында күберәк белергә ярҙам итеүгә даими рәүештә ваҡыт бүлә. Йәһүә Алла һәм уның Батшалығы хаҡында шаһитлыҡ биргәнгә, йәғни һөйләгәнгә, беҙ Йәһүә шаһиттары тип аталабыҙ.
Беҙҙең сайт менән танышығыҙ. Беҙҙең хаҡта һәм беҙҙең тәғлимәттәр тураһында күберәк белегеҙ.


text:
Кʹи нә Шәʹдед Йаһоԝа?
Әм жь щурʹә-щурʹә ԝәлата у мьләта ньн, ле әм бунә йәк сәва нетәке у шьхöләкә фәрз. Һәр кәс жь мә дьхԝазә һöрмәт-ԛимәт кә Йаһоԝа Хԝәде, йе кö Әʹфьрандаре һʹәму тьшти йә, дәрһәԛа кʹижани кö Кʹьтеба Пирозда һатийә ньвисаре. Әм öса жи бь һʹәму ԛәԝата хԝә дьхԝазьн чʹәʹв бьдьнә Иса Мәсиһ у сәва мә ԛәдьрәки мәзьн ә, кö әм тенә навкьрьне Мәсиһи. Һәр кәс жь мә ԝәʹдә дьвинә, ԝәки һәр гав али мәрийа бькьн Кʹьтеба Пироз һин бьн у пебьһʹәсьн дәрһәԛа Пʹадшатийа Хԝәде. Әм шәʹдәтийе дьдьн, демәк хәбәр дьдьн дәрһәԛа Йаһоԝа Хԝәде у ԛьрара ԝи, ләма жи әм һатьн навкьрьне Шәʹдед Йаһоԝа.
Бьньһерʹә малпәра мә у һе зедә пебьһʹәсә дәрһәԛа мә у һʹәбандьна мә.


text:
Главные вкладки
Илимбетова Гузель Минзамановна
сайт учителя башкирского языка и литературы
Халҡым теле миңә хаҡлыҡ теле, Унан башҡа минең телем юҡ, Телен hөймәҫ кенә илен hөймәҫ, Иле юҡтың ғына теле юҡ!
Минең сайтыма рәхим итегеҙ!
О себе
Мин, Илембәтова Гүзәл Миңзаман ҡыҙы, Ейәнсура районының Сирғол ауылында 1975 йылдың 22 нобрендә тыуғанмын.1982 йылда Сирғол урта мәктәбендә беренсе синыфҡа уҡырға барҙым. 1992 йылда ун беренсе синыфты тамамланым һәм Стәрлетамаҡ Дәүләт педагогия институтының башҡорт теле һәм әҙәбиәте факультетына уҡырға индем.Икенсе курсты тамамлағас Өфө Дәүләт институтына күстем.1998 йылда институтты тамамланым.1995 йылдан 1998 йылға тиклем Ибрай урта мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы, оҙайтылған көн төркөмөтәрбиәсеһе булып эшләнем.1998 йылда Өфө ҡалаһына күсеп килдем һәм Ҡ.А.Дәүләткилдиев исемендәге Республика художество гимназияһында тәрбиәсе булып эшләнем. 2001йылдан 2009 йылға тиклем Ф.Х.Мостафина исемендәге 20-се Өфө ҡала башҡорт гимназияһында оҙайтылған көн төркөмө тәрбиәсеһе булып эшләнем.Хәҙерге ваҡытта Өфө ҡалаһы Совет районының 26-сы урта дөйөм белем биреү мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләп йөрөйөм. Тормош иптәшем Илембәтов Мәжит Фәрит улы менән Шәүрә исемле ҡыҙ һәм Шамил исемле ул үҫтерәбеҙ.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
З.Ҡадырова -Яҙмыш һынауы
Т.Ғарипова -Бөйрәкәй
Мои достижения
Уңыштарым:
2013-2014 уҡыу йылындағы уңыштар:
1. Ахметшина Аделина- Асыҡ ҡала конференцияһы “Ф.Х. Мостафинаның Башҡортостан мәғәриф системаһы үҫешендәге роле” 3 урын.
2. Кашапова Зөлфирә Ҡала шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе “ Мостай Кәримгә-95 йәш” , 3 урын.
3. Ахметшина Аделина Ҡала шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе “ Мостай Кәримгә-95 йәш” , 3 урын.
4. Кашапова Зөлфирә- Мәҙәниәт йылына арналған әҙәби- художествалы ҡала конкурсы: “Мәҙәниәт- минең тиҫтерҙәрем күҙлегенән” , 3 урын
5. Ягудина Неля – район конкурсы, «Илһам» шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе, 4 урын.
6. Әхмәтшина Аделина-– район конкурсы, «Илһам» шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе, 2 урын.
7. Әхмәтшина Аделина-башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 8 класс, 3 урын.
2014-2015 уҡыу йылындағы уңыштар:
- Кунафина Аделя-“Илһам” шиғыр һөйләүселәр конкурсы, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә- Республика көнөнә арналған иншалар конкурсы “Башҡортостан- тыуған илем”, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә-Башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 6 класс, 3 урын.
- Турсунов Ислам- Башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 5 класс, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә-Бәләкәй фәндәр академияһы. “Ҡурай- башҡорт халҡының айырылғыһыҙ юлдашы”, 4 урын.
- Интернет-викторина “Бер кем дә, бер нимә лә онотолмай!, Ахметшина Аделина, ҡатнашыусы.
- Әхмәтшина Аделина, Кашапова Зөлфирә,халыҡ әкиәттәрен һөйләүселәр район конкурсында башҡорт телендә “Һаумы, һаумы, әкиәт!” йәш башҡарыусылар араһында “Өмөт” номинацияһын яуланылар.
2015-2016 уҡыу йылы.
1. Кашапова Зөлфирә,(7 класс) “Пою, мою,республику” конкурсында, “Республика үҫешенә ҙур өлөш индергән шәхес”номинацияһында 3-сө урын.
2.Андреев Дмитрий(7 класс) “Илһам” конкурсында башҡорт теленә һөйөүө өсөн номинацияһы.
Добавить творческую работу ученика
Код для вставки списка публикаций на другие сайты


c: application/octet-stream

text: Мастер-класс«Туған тел дәрестәрендә ҡулланылғануниверсаль эш төрҙәре».Инеш өлөш. Слайд 1Хәйерле көн, хөрмәтле коллегалар, жюри ағзалары. Бөгөн һеҙҙе был аудиторияла күреүемә бикшатмын.Танышыу. -Мин Әхтәмова ГФ булам. Ташбулат урта мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы.Әхәҙер һеҙҙең менән танышып үтәйек. Мин 1,2,3 тип әйтеүгә бөтәгеҙ бергә үҙегеҙҙең исемегеҙҙе әйтегеҙ.Афарин! Бына танышып та үттек һәм һәр берегеҙҙең йөҙөбалҡып китте. Кәйефтәр күтәрелде.Мотивация. Слайд2.Әхәҙер ҡулығыҙҙа күбәләк ултыра тип хис итегеҙ.Мин бер легенда һөйләп үтәйем.“Был донъяла йәшәгән ти бер аҡыл эйәһе. Ул бөтә нәмәне лә белгән ти. Тик бер уҡыусыһы уны һынап ҡарарға булған. Ҡулына бер күбәләкте тотҡан да һораған:Аҡыл эйәһе, әйт әле, минең ҡулымдағы күбәләк тереме әллә үлеме?Әүҙе уйлай икән: “Әгәр үле тип әйтһә, осорам да ебәрәм, әгәр тере тип әйтһә, ҡыҫып үлтерәм дә ҡуям тип”.Нисек уйлайһығыҙ, аҡыл эйәһе нимә тип яуап биргән?Бөтәһе лә һинең ҡулыңда.Әйе, беҙ уҡытҡан һәр баланың яҙмышы беҙҙең ҡулда. Һәр уҡыусының белемле, аҡыллы һәм уңышлы булып үҫеүе беҙҙән уҡытыусыларҙан тора.Тема: Слайд 3.Бөгөнгө оҫталыҡ дәресенең темаһы тип“Туған тел дәрестәрендә ҡулланылған универсаль эш төрҙәрен» алдым.Минең маҡсатым: Слайд4.Темаға ярашлы әҙәбиәтте өйрәнеү.Уҡыу күнекмәһе өсөн ҡулланылған алымдарҙы өйрәнеү.Туған тел дәрестәрендә ҡулланыу өсөн презентациялар әҙерләү.Һәруҡытыусы алдында уҡыусыһын нисек оптималь уҡыу тиҙлегендәуҡырға өйрәтергә тигән һорау тора.Слайд 5.Сөнки уҡыу – тел эшмәкәрлегенең иң әһәмиәтле, хәл иткес компоненттарының береһе.Уҡыусыны аңлап уҡырға өйрәтеү уның башҡа фәндәрҙе үҙләштереүенә ныҡлы нигеҙ булып тора. Баланың ижади эшмәкәрлеген үҫтереү, уны шәхеситеп тәрбиәләү өсөн танып-белеү, уҡыу күнекмәләрен даими үҫтереү файҙалы.Тик хәҙерге информацион технологиялар, компьютер, интернет заманында балалар китап уҡыу менән ҡыҙыҡһынмай. Уҡыу күнекмәһе лә үҫешмәй. Шуға ла, заман менән бергә атлап, уҡытыупроцесында компьютер ҡулланыу уҡыу күнекмәһен үҫтереүгә ярҙам итә.Слайд 6.- Оптималь уҡыу тиҙлеге – аңлы, етеҙ, тасуири уҡыуҙан тора. Балалар дәрестә ни тиклем күберәк уҡыған һайын уҡыу тиҙлеге арта. Шуның өсөн дә һәр дәрес һайын бер нисә минутлыҡ уҡыуминуттары үткәрәм. Бының өсөн компьютер технология- ларын ҡулланыу уңышлы тип иҫәпләйем. Тик башҡорт телендә уҡыу өсөн тренажерҙар юҡ. Ә рус телендә инернет селтәренән төрлөһөн табырға була. Шуларға оҡшатып башҡорт телендә үҙем эшләп ҡарарға булдым. Уҡыу өсөн текстар “Йәйғор” христоматияһынан, Аҡбуҙат журналынан , Башҡортостан уҡытыусыһында баҫылған мәҡәләләрҙән алынды. Был күнегеүҙәр 1-2 кластар өсөн тәғәйенләнгән.Слайд 7. Аңлы уҡыу өсөн ошондай күнекмәләр ҡулланам:Слайд 8. Тренажер “Мин шыма уҡырғаөйрәнәм”.Дәрестә иң беренсе фронталь эш рәүешендә үткәрелә.Аҙаҡтан ауыр уҡыусылар өсөн индивидуаль эш өсөн ҡулланыла.Уҡыусылар бирелгән тексты уҡып сыға һәм йөкмәткеһе буйынса бирелгән һорауға яуап бирә. Әгәр ҙә уҡыусы дөрөҫ яуап бирә алмаһа, тексты ҡабат уҡып сығырға тәҡдим ителә. Яйлап текстар ауырлаша һәм ҙурая бара.Слайд 9. Ҡайһы һүҙҙе өҫтәр инең?- Шиғыр бирелә. Унда һүҙҙәр төшөп ҡалған, өҫтәмә һүҙҙәр араһынан тура килгәнен һайлап алырға кәрәк.Әйтсе.Әйтсе миңә, әйтсе миңә,Әйтсе серен,__________.Әллә һин бешергәнгәме,Бигерәк тәмле _________.А. Игебаев.Өҫтәмәһүҙҙәр: әпәкәй, бәләкәй, әсәкәй, бәпәй.Был шиғырҙарҙың авторҙары менән дә таныштырып барыла.Слайд 10. Һүҙ өҫтә.Шиғыр бирелә, ләкин икенсе, дүртенсе юлдағы рифмалы һүҙҙәр ҡаплана. Балалар был һүҙҙәрҙе үҙҙәре табырға тейеш, ярҙамсы һүҙҙәр бирелмәй.Йомарланһа туп кеүек,Энәле күлдәк ( КЕЙӘ).Йомшағым, тип иркәләпӘсәһе уны ( ҺӨЙӘ ).Кейә-һөйә һүҙҙәре рифма булып килеүе менән дәтаныштырып китергә була.Икенсе шиғырға ла һүҙ өҫтәп ҡарайыҡ.Беренсе булып урманданКилде байрамға ( ШЫРШЫ ).Уйынсыҡтар ҙа эленгәс,Бөгөнул ниндәй ( ҠУПШЫ).Слайд11.Шиғырға юл өҫтә.Шиғыр бирелә, ләкин уның һуңғы юлы ҡапланған. Шиғырҙың мәғәнәһе буйынса һуңғы юлды өҫтәргә кәрәк.Һыйыр һауғанда.Өсәүләшеп ҡарап торҙоҡ,Әсәй һыйыр һауғанын.Ап-аҡ һөттөң күбекләнеп( БИҘРӘБЕҘГӘ ТУЛҒАНЫН). М. Дилмөхәмәтов.Был күнегеүҙәр ауырлаша барыу тәртибендә килә. Шулай уҡ авторҙары , яҙыусылар менән таныштырып барырға мөмкин.Слайд12.Тасуири уҡыу өсөн:Слайд 13.Шиғыр алына. Көләс.Көләс кеткелдәп көлә:-Кемде күргән көҙгөлә?Күлдәген күреп көҙгөлә,Көләс кинәнеп көлә.Әсхәл Әхмәт-Хужа.Ошо шиғырҙы көлөп торған смайлик нисек уҡыр ине? Илап торған? Көйөп торған?Слайд 14.Шиғыр юлдары алына.Зәбир паркка барған.Зебра күреп шаҡ ҡатҡан.Айырым һүҙҙәргә логик баҫым ҡуйып уҡырға. Беренсе ЗӘБИР һүҙенә, икенсе ПАРККА һүҙенә, өсөнсө БАРҒАН , дүртенсе ЗЕБРА һүҙенә баҫым ҡуйып уҡырға кәрәк.Слайд 15. Етеҙ уҡыу өсөн:-Слайд 16. Тиҙәйткестәрҙәнгенә торған презентация төҙөнөм.- Унда13тиҙәйткес ингән.Слайд 17.Тел- төҙәткестәрҙән торған “ Мин уҡырға өйрәнәм” тигән айырым презентация бар. Ижектәр төҙөп уҡырға ярҙам итә. Вертекаль бағанала хәрефтәр ҡуйып уҡыу баланың күреү яланын киңәйтә. Был презентация уҡытыусыларға абак ҡулланыуҙа ярҙам итә һәм таҡтаға яҙыуҙан ҡотҡарыр тип уйлайым.Слайд17. Киләһекүнегеүэйәреп уҡыу өсөн. Шиғыр юлдары алына. Һәр юл бер-бер артлы асыла бара. Тиҙлеген үҙгәртә барып уҡырға була. Шулай уҡ һүҙлек эше алып барыла.Һығымта.Шулай итеп туған тел дәрестәрендә ошондай универсальэш төрҙәрен ҡулланыу:Балаларҙа уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уята.Уҡыу күләме арта.Балаларҙың уҡыу тиҙлеге арта.Китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уята.Уҡытыусыға дәрескә әҙерләнергә ярҙам итә.Әгәрҙә ҡыҙыҡһынып дәрестә ҡулланып ҡарарға уйлаһағыҙ “ Нспортал”да минең сайтымдан табырға була.Рефлексия.Оҫталыҡ дәресенә рефлексия эшләйек. Уҡып сығығыҙ һәм үҙегеҙгә оҡшаған һөйләмде һайлағыҙ. Әгәр һеҙ һайлаған һөйләм өйөрөлһә сәпәкәй һуғабыҙ.Мастер-класс миңә оҡшаны.Ҡыҙыҡһыныууятты.Миңә бер нәмә лә оҡшаманы.Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт.


text:
мастер-класс Туған тел дәрестәрендә ҡулланылған универсаль эш төрҙәре
учебно-методический материал (2 класс) на тему
Туған тел дәрестәрендә ҡулланыу өсөн материалдар 1-2 класс
Скачать:
Предварительный просмотр:
Мастер-класс
«Туған тел дәрестәрендә ҡулланылған
универсаль эш төрҙәре».
Инеш өлөш. Слайд 1
- Хәйерле көн, хөрмәтле коллегалар, жюри ағзалары. Бөгөн һеҙҙе был аудиторияла күреүемә бик шатмын.
Танышыу. - Мин Әхтәмова ГФ булам. Ташбулат урта мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы.
- Ә хәҙер һеҙҙең менән танышып үтәйек. Мин 1,2,3 тип әйтеүгә бөтәгеҙ бергә үҙегеҙҙең исемегеҙҙе әйтегеҙ.
- Афарин! Бына танышып та үттек һәм һәр берегеҙҙең йөҙө балҡып китте. Кәйефтәр күтәрелде.
Мотивация. Слайд 2.
- Ә хәҙер ҡулығыҙҙа күбәләк ултыра тип хис итегеҙ.Мин бер легенда һөйләп үтәйем.
“Был донъяла йәшәгән ти бер аҡыл эйәһе. Ул бөтә нәмәне лә белгән ти. Тик бер уҡыусыһы уны һынап ҡарарға булған. Ҡулына бер күбәләкте тотҡан да һораған:
- Аҡыл эйәһе, әйт әле, минең ҡулымдағы күбәләк тереме әллә үлеме?
Ә үҙе уйлай икән: “Әгәр үле тип әйтһә, осорам да ебәрәм, әгәр тере тип әйтһә, ҡыҫып үлтерәм дә ҡуям тип”.
- Нисек уйлайһығыҙ, аҡыл эйәһе нимә тип яуап биргән?
- Бөтәһе лә һинең ҡулыңда.
- Әйе, беҙ уҡытҡан һәр баланың яҙмышы беҙҙең ҡулда. Һәр уҡыусының белемле, аҡыллы һәм уңышлы булып үҫеүе беҙҙән уҡытыусыларҙан тора.
Тема: Слайд 3.
Бөгөнгө оҫталыҡ дәресенең темаһы тип
“Туған тел дәрестәрендә ҡулланылған универсаль эш төрҙәрен» алдым.
Минең маҡсатым: Слайд 4.
- Темаға ярашлы әҙәбиәтте өйрәнеү.
- Уҡыу күнекмәһе өсөн ҡулланылған алымдарҙы өйрәнеү.
- Туған тел дәрестәрендә ҡулланыу өсөн презентациялар әҙерләү.
- Һәр уҡытыусы алдында уҡыусыһын нисек оптималь уҡыу тиҙлегендә уҡырға өйрәтергә тигән һорау тора.
- Слайд 5. Сөнки уҡыу – тел эшмәкәрлегенең иң әһәмиәтле, хәл иткес компоненттарының береһе.
- Уҡыусыны аңлап уҡырға өйрәтеү уның башҡа фәндәрҙе үҙләштереүенә ныҡлы нигеҙ булып тора. Баланың ижади эшмәкәрлеген үҫтереү, уны шәхес итеп тәрбиәләү өсөн танып-белеү, уҡыу күнекмәләрен даими үҫтереү файҙалы.
- Тик хәҙерге информацион технологиялар, компьютер, интернет заманында балалар китап уҡыу менән ҡыҙыҡһынмай. Уҡыу күнекмәһе лә үҫешмәй. Шуға ла, заман менән бергә атлап, уҡытыу процесында компьютер ҡулланыу уҡыу күнекмәһен үҫтереүгә ярҙам итә.
Слайд 6. - Оптималь уҡыу тиҙлеге – аңлы, етеҙ, тасуири уҡыуҙан тора. Балалар дәрестә ни тиклем күберәк уҡыған һайын уҡыу тиҙлеге арта. Шуның өсөн дә һәр дәрес һайын бер нисә минутлыҡ уҡыу минуттары үткәрәм. Бының өсөн компьютер технология- ларын ҡулланыу уңышлы тип иҫәпләйем. Тик башҡорт телендә уҡыу өсөн тренажерҙар юҡ. Ә рус телендә инернет селтәренән төрлөһөн табырға була. Шуларға оҡшатып башҡорт телендә үҙем эшләп ҡарарға булдым. Уҡыу өсөн текстар “Йәйғор” христоматияһынан, Аҡбуҙат журналынан , Башҡортостан уҡытыусыһында баҫылған мәҡәләләрҙән алынды. Был күнегеүҙәр 1-2 кластар өсөн тәғәйенләнгән.
Слайд 7. Аңлы уҡыу өсөн ошондай күнекмәләр ҡулланам:
Слайд 8. Тренажер “Мин шыма уҡырға өйрәнәм”.
- Дәрестә иң беренсе фронталь эш рәүешендә үткәрелә. Аҙаҡтан ауыр уҡыусылар өсөн индивидуаль эш өсөн ҡулланыла.
- Уҡыусылар бирелгән тексты уҡып сыға һәм йөкмәткеһе буйынса бирелгән һорауға яуап бирә. Әгәр ҙә уҡыусы дөрөҫ яуап бирә алмаһа, тексты ҡабат уҡып сығырға тәҡдим ителә. Яйлап текстар ауырлаша һәм ҙурая бара.
- Слайд 9. Ҡайһы һүҙҙе өҫтәр инең?
- Шиғыр бирелә. Унда һүҙҙәр төшөп ҡалған, өҫтәмә һүҙҙәр араһынан тура килгәнен һайлап алырға кәрәк.
Әйтсе.
Әйтсе миңә, әйтсе миңә,
Әйтсе серен,__________.
Әллә һин бешергәнгәме,
Бигерәк тәмле _________.
А. Игебаев.
Өҫтәмә һүҙҙәр: әпәкәй, бәләкәй, әсәкәй, бәпәй.
- Был шиғырҙарҙың авторҙары менән дә таныштырып барыла.
- Слайд 10. Һүҙ өҫтә. Шиғыр бирелә, ләкин икенсе, дүртенсе юлдағы рифмалы һүҙҙәр ҡаплана. Балалар был һүҙҙәрҙе үҙҙәре табырға тейеш, ярҙамсы һүҙҙәр бирелмәй.
Йомарланһа туп кеүек,
Энәле күлдәк ( КЕЙӘ).
Йомшағым, тип иркәләп
Әсәһе уны ( ҺӨЙӘ ).
- Кейә-һөйә һүҙҙәре рифма булып килеүе менән дә таныштырып китергә була.
- Икенсе шиғырға ла һүҙ өҫтәп ҡарайыҡ.
Беренсе булып урмандан
Килде байрамға ( ШЫРШЫ ).
Уйынсыҡтар ҙа эленгәс,
Бөгөн ул ниндәй ( ҠУПШЫ).
- Слайд 11. Шиғырға юл өҫтә.
- Шиғыр бирелә, ләкин уның һуңғы юлы ҡапланған. Шиғырҙың мәғәнәһе буйынса һуңғы юлды өҫтәргә кәрәк.
Һыйыр һауғанда.
Өсәүләшеп ҡарап торҙоҡ,
Әсәй һыйыр һауғанын.
Ап-аҡ һөттөң күбекләнеп
( БИҘРӘБЕҘГӘ ТУЛҒАНЫН). М. Дилмөхәмәтов.
Был күнегеүҙәр ауырлаша барыу тәртибендә килә. Шулай уҡ авторҙары , яҙыусылар менән таныштырып барырға мөмкин.
Слайд 12.Тасуири уҡыу өсөн:
- Слайд 13.Шиғыр алына. Көләс.
Көләс кеткелдәп көлә:
-Кемде күргән көҙгөлә?
Күлдәген күреп көҙгөлә,
Көләс кинәнеп көлә.
Әсхәл Әхмәт-Хужа.
- Ошо шиғырҙы көлөп торған смайлик нисек уҡыр ине? Илап торған? Көйөп торған?
- Слайд 14. Шиғыр юлдары алына.
Зәбир паркка барған.
Зебра күреп шаҡ ҡатҡан.
- Айырым һүҙҙәргә логик баҫым ҡуйып уҡырға. Беренсе ЗӘБИР һүҙенә, икенсе ПАРККА һүҙенә, өсөнсө БАРҒАН , дүртенсе ЗЕБРА һүҙенә баҫым ҡуйып уҡырға кәрәк.
Слайд 15. Етеҙ уҡыу өсөн:
-Слайд 16. Тиҙәйткестәрҙән генә торған презентация төҙөнөм.
- Унда 13 тиҙәйткес ингән.
Слайд 17. Тел- төҙәткестәрҙән торған “ Мин уҡырға өйрәнәм” тигән айырым презентация бар. Ижектәр төҙөп уҡырға ярҙам итә. Вертекаль бағанала хәрефтәр ҡуйып уҡыу баланың күреү яланын киңәйтә. Был презентация уҡытыусыларға абак ҡулланыуҙа ярҙам итә һәм таҡтаға яҙыуҙан ҡотҡарыр тип уйлайым.
Слайд 17. Киләһе күнегеү эйәреп уҡыу өсөн. Шиғыр юлдары алына. Һәр юл бер-бер артлы асыла бара. Тиҙлеген үҙгәртә барып уҡырға була. Шулай уҡ һүҙлек эше алып барыла.
Һығымта.
Шулай итеп туған тел дәрестәрендә ошондай универсаль эш төрҙәрен ҡулланыу:
- Балаларҙа уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уята.
- Уҡыу күләме арта.
- Балаларҙың уҡыу тиҙлеге арта.
- Китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уята.
- Уҡытыусыға дәрескә әҙерләнергә ярҙам итә.
Әгәр ҙә ҡыҙыҡһынып дәрестә ҡулланып ҡарарға уйлаһағыҙ “ Нспортал”да минең сайтымдан табырға була.
Рефлексия.
Оҫталыҡ дәресенә рефлексия эшләйек. Уҡып сығығыҙ һәм үҙегеҙгә оҡшаған һөйләмде һайлағыҙ. Әгәр һеҙ һайлаған һөйләм өйөрөлһә сәпәкәй һуғабыҙ.
- Мастер-класс миңә оҡшаны.
- Ҡыҙыҡһыныу уятты.
- Миңә бер нәмә лә оҡшаманы.
Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт.
Предварительный просмотр:
Подписи к слайдам:
Слайд 1Әҙерләне: Әхтәмова Г.Ф. Ташбулат урта мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы
Слайд 2
Бөтәһе лә беҙҙең ҡулда ! corowina.ucoz.com
Слайд 3
Туған тел дәрестәрендә уҡыу күнекмәһен үҫтереүҙә ҡулланылған универсаль эш төрҙәре. corowina.ucoz.com
Слайд 4
Маҡсаттар: Темаға ярашлы әҙәбиәтте өйрәнеү. Уҡыу күнекмәһен үҫтереү өсөн ҡулланылған алымдарҙы өйрәнеү. Туған тел дәрестәрендә ҡулланыу өсөн презентациялар әҙерләү.
Слайд 5
corowina.ucoz.com
Слайд 8
«Мин шыма уҡырға өйрәнәм».
Слайд 9
Иғтибар менән уҡы. Һорауҙарға яуап бирергә әҙерлән.
Слайд 10
Һандуғас - йырсы ҡош. Ул ҡыуаҡ араһында йәшәй. Һандуғас матур һайрай. Уның моңон халыҡ хайран ҡалып тыңлай.
Слайд 11
Һандуғас ниндәй ҡош? Көслө ҡош. Ҡышлаусы ҡош. Йырсы ҡош.
Слайд 12
Ҡайһы һүҙҙе өҫтәр инең? Әйтсе. Әйтсе миңә, әйтсе миңә, Әйтсе серен,__________. Әллә һин бешергәнгәме, Бигерәк тәмле________. А. Игебаев Бәләкәй Әпәкәй Бәпәй әсәкәй
Слайд 13
Йомарланһа туп кеүек, Энәле күлдәк кейә . Йомшағым, тип иркәләп Әсәһе уны һөйә .
Слайд 14
Беренсе булып урмандан Килде ба й рамға шыршы . Уйынсыҡтар ҙа эленгәс, Бөгөн ул ниндәй ҡупшы .
Слайд 15
Шиғырға юл өҫтә: Һыйыр һауғанда. Өсәүләшеп ҡарап торҙоҡ, Әсәй һыйыр һауғанын. Ап-аҡ һөттөң күбекләнеп Биҙрәбеҙгә тулғанын. М.Дилмөхәмәтов
Слайд 17
Көләс кеткелдәп көлә: Кемде күргән көҙгөлә? Күлдәген күреп көҙгөлә, Көләс кинәнеп көлә.
Слайд 18
Зәбир паркка барған, Зебра күреп шаҡ ҡатҡан.
Слайд 20
Автор: Әхтәмова Гөлфиә Файзрахман ҡыҙы Башланғыс кластар уҡытыусыһы Ташбулат урта мәктәбе
Слайд 21
Ҙа-ҙа-ҙа- ҡаҙҙар киткән һуң ҡайҙа? Ҙы-ҙы-ҙы- ҡаҙҙар йылғаға барҙы. Ҙә-ҙә-ҙә- рәхәтләнеп эй йөҙә, Ҙы-ҙы-ҙы- ҡыумағыҙсы ҡаҙҙарҙы. а ә о ө у ү ы и е а ә о ө у ү ы и е ҙ ҙ
Слайд 22
Өп-өп-өп- эттәр сабыша өрөп, Өп-өп-өп- төндәр буйына йөрөп. б г д ғ ө һ к л р м б г д ғ һ ө к л р м
Слайд 23
Дамир Дыуандан килгән, Димгә думбыра биргән, Дөпөлдәтеп баҫҡан Дауыт , Дәртләнеп күкрәк киргән.
Слайд 24
Һығымта: Туған тел дәрестәренә ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра. Уҡыуҙың күләме арта. Китап уҡыуға ҡыҙыҡһыныу уята. Уҡыу тиҙлеген арттыра.
Слайд 25
Рефлексия 1. Мастер – класс миңә оҡшаны. 2. Ҡыҙыҡһыныу уятты. 3. Миңә бер нәмә лә оҡшаманы.
Слайд 26
Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!
Слайд 27
Ҡулланылған әҙәбиәт: Автор шаблона – Коровина И.Н. Использованы рисунки: http://www.123rf.com/photo_7256532_cartoon-wise-owl-sitting-on-pile-book-and-red-apple.html http://www.picturedesign.info/photoshop/page/143/ http://images.clipartof.com/small/32979-Clipart-Illustration-Of-A-Little-Boy-And-Girl-Studying- Together-A-Green-Colored-Pencil-Watching.jpg «Уҡ ыусыларҙың уҡыу тиҙлеген тикшереү өсөн текстар йыйынтығы.- Сибай, 1aac 2008. Д өрөҫ һәм аңл ы уҡырға өйрәтеү.- Баш.уҡытыусыһы, №10, 2009, А ңлап уҡырға өйрәтеү.- Баш. Уҡытыусыһы, №2, 2012, «Йәйғор» христоматияһы. corowina.ucoz.com
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Мастер-класс по технологии. Изготовление поделки "Весёлая обезьянка". Мастер-класс предназначен для детей начальных классов
Мастер-класс по созданию поделки из разных материалов "Весёлая обезьянка" в форме презентации...
Мастер-класс урока окружающего мира по теме "Про воздух". Мастер-класс урока окружающего мира по теме "Про воздух".
Одна из основных задач педагогов - разработать и показать урок в рамках реализации нового образовательного стандарта.Тип урока – урок изучения и первичного закрепления новых знаний. Е...
мастер-класс. Тема: «Развивающие упражнения на уроках математики как средство формирования логического мышления младших школьников» мастер-класс
мастер-класс...
Башланғыс кластарҙа башҡорт теле дәрестәрендә уйын технологияһын ҡулланыу
ldquo;Уйын бала-сағала сәм, ярыш теләге уята.Уйынсыларҙың һәр береһе, йәшенә ҡарамай, физик яҡтан да, интеллектуаль йәһәттән дә ал бирмәҫкә тырыша. Сослоҡта, етеҙлектә, беләк, бил көсөндә, мәргәнлект...


text:
Ф.Рәхимғолова. Тәүге ҡар.
план-конспект урока (3 класс) на тему
Тема. Ф.Рәхимғолованың ”Тәүге ҡар” шиғыры.
Маҡсат.:
1. Шиғырҙың йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек байлығын арттырыу; предметтың билдәһен белдереүсе һүҙҙәрҙе ҡабатлау;
2. тәбиғәткә, тыуған яҡҡа һөйөү тойғоһо тәрбиәләү ;
3. уҡыусыларҙың телмәрен, ижади эшмәкәрлеген, донъяны танып белеү кимәлен үҫтереү.
Йыһазландырыу: Мультимедиа проекторы, дәрескә презентация,
Скачать:
Предварительный просмотр:
Башҡорт теле (рус мәктәбе),
Тема. Ф.Рәхимғолованың”Тәүге ҡар”шиғыры.
Маҡсат.:
- Шиғырҙың йөкмәткеһен үҙләштереү аша уҡыусыларҙың һүҙлек байлығын арттырыу; предметтың билдәһен белдереүсе һүҙҙәрҙе ҡабатлау;
- тәбиғәткә,тыуған яҡҡа һөйөү,матурлыҡты күрә белеү тойғоһо тәрбиәләү ;
- уҡыусыларҙың телмәрен,ижади эшмәкәрлеген,донъяны танып белеү кимәлен үҫтереү.
Йыһазландырыу: Мультимедиа проекторы, дәрескә презентация,
Ҡар бабай һүрәте, фонояҙма,мамыҡтан эшләнгән йомғаҡ.
Дәрес барышы
1.Ойоштороу өлөшө. Иҫәнләшеү. Дежур уҡыусы менән әңгәмә. 2.Ситуация тыуҙырыу. Ә хәҙер һеҙгә йомаҡ ҡоям.Яуабын тапһағыҙ,бөгөнгө дәрестең ҡунағын белерһегеҙ. Эшкә тотондоҡ күмәк, Башына ҡуйҙыҡ күнәк. Күҙҙәре ҡара күмер, Танауы һары кишер, (Ҡар бабай) Дәрескә Ҡар бабай килгән.Үҙе менән бүләктәр ҙә килтергән. Актив,тырыш булһағыҙ,буш ҡайтмаҫһығыҙ. 3.Маҡсатҡа сығыу. 1.Экранда бирелгән шиғырҙы тасуири уҡыу. Оса күктә,оса күктә Күбәләкме,ҡармы? Йәй ҙә үтте,көҙ ҙә үтте, Шундай ваҡыт бармы? Шиғырҙа ҡайһы миҙгел һүрәтләнә? Ҡыш икәнен нисек белдегеҙ? Уҡыусыларҙың белеменә таянып,ҡыш,уның билдәләре,матурлығы тураһында әңгәмә. 2.Предмет-ара бәйләнеш. А.А.Пластовтың “Тәүге ҡар” картинаһы буйынса әңгәмә. Һөйләмдәр төҙөү. Слайд-3 Өй күтәрмәһендә балалар тәүге ҡарҙың яуыуын күҙәтә.Ябалаҡлап йомшаҡ,ап-аҡ ҡар яуа.Ул ағастарға,өй ҡыйыҡтарына,ҡыҙ һәм малайҙың өҫтәренә,бит һәм керпектәренә ҡуна.Донъя ап-аҡҡа күмелә.Эй рәхәт, күңелле.Бөтәһе лә шат.Бөтә ерҙә аҡлыҡ,сафлыҡ.Ергә ҡыш килә. 4.Маҡсатты билдәләү. Бөгөн беҙ Ф.Рәхимғолованың”Тәүге ҡар”шиғыры менән танышырбыҙ. 5.Артикуляция күнегеүҙәре. 1.Дөрөҫ тын алыу күнекмәләре.Танау менән тын алып, ссс,ҫҫҫ,,ззз,ҙҙҙ,жжж, шшш өндәрен сығарыу. 2.Бер тында кҡ сҫ нң зҙ гғ хһ өндәрен әйтеү. 3.Һуҙынҡыларҙы йырлау ааа әәә ооо өөө ууу үүү иии ыыы эээ 6.Яңы тема. 1.Автор тураһында белешмә. Фәүз
16fe
иә Рәхимғолова – балалар яҙыусыһы. 2.Һүҙлек эше. Елбәҙәк - легкий Һағыш - грусть,печаль Ҡыуаныс - шатлыҡ Йыуаныс - утешение Хыял - мечта 3.Йөкмәткене ҡабул итеү. 1)Шиғырҙы уҡытыусының уҡыуы. Шиғыр ниндәй тойғолар уятты? 2)Уҡыу күнекмәләре: - шаулап уҡыу; - сылбырлы уҡыу; -парлап уҡыу 5.Шиғырҙың йөкмәткеһен үҙләштереү. 1) Һорауҙарға яуап биреү. -Тәүге ҡарға авторҙың ҡарашы ниндәй?Нимәләр менән сағыштыра? Ниндәй теләктәрен белдерә? 2) Образлы һүҙбәйләнештәр менән эш. Аҡ һүҙе ниндәй мәғәнә белдерә? Ҡар - аҡ - теләк хыял шатлыҡ бәхет юл Аҡ һүҙе менән тура мәғәнәләге һүҙбәйләнештәрҙе уҡыусылар төҙөй. 3) Парҙар менән эш. Һәр кем янында ултырған иптәшенә үҙенең аҡ теләктәрен еткерә. 6.Ял минуты. “Тышта ҡар яуа” йырын йырлау. 7.Нығытыу күнегеүҙәре. Ниндәй? һорауына яуап биреүсе һүҙҙәр менән эш. “Ҡар бәрешеү” уйыны. Уҡытыусы предмет әйтеп, “ҡар йомғағын” ырғыта,уҡыусылар предметтың билдәһен атай. Быйма - йылы Шыршы – йәшел Ҡар - йомшаҡ һ.б. 2.Төркөмдәрҙә эш. “Ижад ит”. Буталған һүҙҙәрҙе урынына ҡуйып,шиғырҙы тәртипкә килтерергә.Һәр төркөм үҙ аллы эшләй. Яуа,ҡар,тышта, Саф,ниндәй,һауа. Һөйрәп,саналар, Киттек,тауға,беҙ. Эштәрҙе тикшереп,һығымта яһау. 3.Уйын-ярыш. Ҡар бабай яһау. 2 команда ярыша.Ҡағыҙ,елем,ҡайсы бирелә.Һәр команда бүленгән ваҡыт эсендә үҙенең Ҡар бабайын “әүәләп”таҡтаға элә. 8.Йомғаҡлау.Т.Искәндәрованың шиғырынан өҙөктө уҡып,һығымта яһала. Уҡыусыларҙың эштәре баһалана.Ҡар бабайҙың күстәнәстәре таратыла. Ҡар яуа, Ҡар яуа, Ҡарға тулған Бар һауа. Ҡар яуа, Ҡар яуа, Өҫтөбөҙгә күк ауа! Йомшаҡ ҡарҙы, Ынйыларҙы Өҫтөбөҙгә түк,һауа!
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Фәүзиә Рәхимғолова ижады буйынса тест һорауҙары, 4 класс
Туған әҙәбиәттән тестар...


text:
Уңыштарым
материал на тему
уңыштарым
Скачать:
Предварительный просмотр:
Уңыштарым:
2013-2014 уҡыу йылындағы уңыштар:
1. Ахметшина Аделина- Асыҡ ҡала конференцияһы “Ф.Х. Мостафинаның Башҡортостан мәғәриф системаһы үҫешендәге роле” 3 урын.
2. Кашапова Зөлфирә Ҡала шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе “ Мостай Кәримгә-95 йәш” , 3 урын.
3. Ахметшина Аделина Ҡала шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе “ Мостай Кәримгә-95 йәш” , 3 урын.
4. Кашапова Зөлфирә- Мәҙәниәт йылына арналған әҙәби- художествалы ҡала конкурсы: “Мәҙәниәт- минең тиҫтерҙәрем күҙлегенән” , 3 урын
5. Ягудина Неля – район конкурсы, «Илһам» шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе, 4 урын.
6. Әхмәтшина Аделина-– район конкурсы, «Илһам» шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе, 2 урын.
7. Әхмәтшина Аделина-башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 8 класс, 3 урын.
2014-2015 уҡыу йылындағы уңыштар:
- Кунафина Аделя-“Илһам” шиғыр һөйләүселәр конкурсы, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә- Республика көнөнә арналған иншалар конкурсы “Башҡортостан- тыуған илем”, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә-Башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 6 класс, 3 урын.
- Турсунов Ислам- Башҡорт теле буйынса район олимпиадаһы, 5 класс, 3 урын.
- Кашапова Зөлфирә-Бәләкәй фәндәр академияһы. “Ҡурай- башҡорт халҡының айырылғыһыҙ юлдашы”, 4 урын.
- Интернет-викторина “Бер кем дә, бер нимә лә онотолмай!, Ахметшина Аделина, ҡатнашыусы.
- Әхмәтшина Аделина, Кашапова Зөлфирә,халыҡ әкиәттәрен һөйләүселәр район конкурсында башҡорт телендә “Һаумы, һаумы, әкиәт!” йәш башҡарыусылар араһында “Өмөт” номинацияһын яуланылар.
2015-2016 уҡыу йылы.
1. Кашапова Зөлфирә,(7 класс) “Пою, мою,республику” конкурсында, “Республика үҫешенә ҙур өлөш индергән шәхес”номинацияһында 3-сө урын.
2.Андреев Дмитрий(7 класс) “Илһам” конкурсында башҡорт теленә һөйөүө өсөн номинацияһы.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Разрядтық қосылғыштарға жіктеу 3 класс математика
ашық сабақ Пәнаралық байланыс ана тілі және математика. Оқушылар есеп шығара отырып, сол тапсырмаға сай мақал-мәтел айтулары керек....
Уҡыусыларымдың уңыштары
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса уҡыусыларымдың уңыштары....
Халыҡ-ара туған телдәр көнөндә яҡташ ғалим-ғалимәләребеҙҙең сығыштары, улар тураһында мәғлүмәт.
Туған телен ҡәҙерләгән халыҡ ҡәҙерле булыр. Халыҡ мәҡәле....
Уҡыусыларымдың уңыштары
Был бүлектә уҡыусыларымдың төрлө олимпиада һәм конкурстарҙа ҡатнашҡан һөҙөмтәләре күрһәтелгән....
Минең уңыштарым
Был булектә минең төрлө конкурстарҙа ҡатанашҡан һөҙөтәләрем бирелгән....
Беҙҙең уңыштар.
Муниципального этапа областной олимпиады школьников по Башкирскому языку и литературе...


text:
Global usage for "File:Olive wreath.svg"
This page shows where a file is used on other wikis. You can also find that information at the bottom of the file description page.foregaun 50 | neist 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
Uisage on ba.wikipedia.org
- Фекерләшеү:Большаков Виктор Григорьевич
- Фекерләшеү:Әхсән Баян
- Фекерләшеү:Зарипов Әбүзәр Ғариф улы
- Фекерләшеү:Харламов Валерий Борисович
- Фекерләшеү:Дәүләтов Рәшит Мостафа улы
- Фекерләшеү:Әсәҙуллин Рәил Мирвай улы
- Фекерләшеү:Хафизов Миҙхәт Ғәбдрәүеф улы
- Фекерләшеү:Заяц Антонина Николаевна
- Фекерләшеү:Ғайсина Рәйдә Мирғәле ҡыҙы
- Фекерләшеү:Фәрхетдинова Зөлфирә Әғләм ҡыҙы
- Фекерләшеү:Илембәтова Азалия Фәттәх ҡыҙы
- Фекерләшеү:Мәүлитова Мәғрифә Зәки ҡыҙы
- Фекерләшеү:Абдуллина Нурия Насибулла ҡыҙы
- Фекерләшеү:Фархшатова Луиза Азамат ҡыҙы
- Фекерләшеү:Ишембаева Хәжәр Сәғит ҡыҙы
- Фекерләшеү:Әхмәҙиев Тамимдар Хажғәли улы
- Фекерләшеү:Баһманова Нурзиә Яхъя ҡыҙы
- Фекерләшеү:Буранғолов Йәмил Айҙар улы
- Фекерләшеү:Шәйхулов Алмас Ғәлимйән улы
- Фекерләшеү:Нәзиуллин Артур Искәндәр улы
- Фекерләшеү:Мәүлитова Мөнәүәрә Ғәбдрәҡип ҡыҙы
- Фекерләшеү:Биғолов Миңлеғол Солтан улы
- Фекерләшеү:Ғүмәров Рәмил Ғәтүф улы
- Фекерләшеү:Үмәрғәлин Тәлғәт Ғәле улы
- Фекерләшеү:Иҙрисова Лиә Түләк ҡыҙы
- Фекерләшеү:Аҡбашев Рәшит Шаһабетдин улы
- Фекерләшеү:Ғарифуллин Илдар Илфат улы
- Фекерләшеү:Вәлинурова Лилиә Сабих ҡыҙы
- Фекерләшеү:Ибраһимова Эльвира Винер ҡыҙы
- Фекерләшеү:Ҡантүков Рәфҡәт Ғәбделхәй улы
- Фекерләшеү:Гәрәев Мәхмүт Әхмәт улы
- Фекерләшеү:Нагаев Мөғин Кәрим улы
- Фекерләшеү:Миңлеғолов Шәрип Хәби улы
- Фекерләшеү:Әйүпова Зилара Ғайса ҡыҙы
- Фекерләшеү:Мәғәсүмова Бәғиә Мәғәсүм ҡыҙы
- Фекерләшеү:Фролова Вера Александровна
- Фекерләшеү:Юнысбаев Булат Хәләф улы
- Фекерләшеү:Ишмөхәмәтов Альберт Зәйнетдин улы
- Фекерләшеү:Бикташев Марис Лотфый улы
- Фекерләшеү:Ғиләжев Мөфтәдин Мәғәүи улы
- Фекерләшеү:Баймырҙина Вилә Искәндәр ҡыҙы
- Фекерләшеү:Ғирфанов Солтан Ғирфан улы
- Фекерләшеү:Әмирова Гөлнара Ирнес ҡыҙы
- Фекерләшеү:Ғәҙелшин Хәмит Ғабдулла улы
- Фекерләшеү:Солтанаев Йәүҙәт Тәлғәт улы
- Фекерләшеү:Шәрипов Миҙхәт Вилдан улы
- Фекерләшеү:Минһажев Әнис Ғилемйән улы
- Фекерләшеү:Плеханов Игорь Александрович
- Фекерләшеү:Йәнбухтина Әлмирә Ғәйнулла ҡыҙы
- Фекерләшеү:Мөхәмәтдинов Борис Ғилмрази улы


text:
Главные вкладки
Масалимова Равиля Равиловна
Балалар баҡсаһы тәрбиәсеһенең сайты.
Профессия: Тәрбиәсе
Профессиональные интересы: Үҙ педагогик мәҙәниәтенең кимәлен күтәреү теләге.
Увлечения: Халыҡ ҡулланма сәнғәте, флористика, ландшафт дизайны.
Регион: Республика Башкортостан
Населенный пункт: Дүртөйлө ҡалаһы, Дүртөйлө районы.
Место работы: 7-се балалар баҡсаһы "Йондоҙсоҡ",
Навигация
Ссылка на мой мини-сайт:https://nsportal.ru/masalimova-ravilya-ravilovna
"Бала тәрбиәләү әсәһенең ғаиләлә генә түгел, ә бөтөн йәмғиәт алдындағы изге һәм яуаплы бурысы булып тора".
Һаумыһығыҙ, сайт ҡунаҡтары!
Хөрмәтле коллегалар һәм ата-әсәләр! Мин һеҙҙе сәләмләүемә шатмын. Бында мәктәпкәсә йәштәге балаларға тәрбиә, аң - белемгә өйрәтеү өлкәһендәге эшләнмәләрҙе ҡарай алаһығыҙ. Шулай уҡ беҙҙең бурыс; тыуған илгә, тыуған ергә, уның тәбиғәтенә, тыуған телгә мөхәббәт хисе тәрбияләү; башҡорт халҡының көнкүреше, үткән тарихы, әҙәбиәте, сәнғәте һәм мәҙәниәте, ғөрөф - ғәҙәте менән таныштырыу. Бала уйын эшмәкәрлеге аша үҫә. Тик ошо мәғәнәлә генә уйын баланың төп эшмәкәрлеге тип һанала ала, йәғни уйын баланың үҫеш кимәлен билдәләү ролен үтәй.
О себе
Тәрбиәсе булып эшләү дәүеремдә аңланым, балалар өсөн тәрбиәнең роле баһалап бөткөһөҙ. Балаларҙың именлеге һәм артабанғы яҙмышы уларҙың эске донъяһына иғтибар менән ҡарауға бәйле. Тәрбиәләнеүселәрем һау-сәләмәт, яҡшы белемле, лайыҡлы һәм изге күңелле булып үҫһендәр.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
Китаптар һәр ваҡыт минең тоғро тормош юлдашы, белешмә, кәңәшсе һәм дуҫ. Изгелек, мөхәббәт, шәфҡәтлелек. Яҡыныңа ярҙам итеү, мәрхәмәтлелек кеүек мөһим төшөнсәләрҙе формалаштырған әкиәттәр китаптары - бала саҡта. Әнүәр Һаҙый улы Бикчәнтәев - мәҫәлән мәктәп йылдарында... Артабан инде балалар баҡсаһында тәрбиәселәр өсөн әҙәбиәт.
Мой взгляд на мир
"Ер-әсә теле."
Ғәжәп был ер! Йә ул рәссам кеүек,
Йә ул йырсы... Йырҙың остазы.
Үлән төҫө, елдәр, сәскә наҙы,
Ҡош тауышы уның моң сазы,
Үҙ телендә ул бараһын миңә
Йырлай, көйләй, һөйләй һәр көндө.
Эй тыуған ер! Нисек йәшәр инем,
Аңламаһам һинең телеңде?!
Назар Нәжми
Кеше - тәбиғәттең бер өлөшө. Ул тәбиғәттән башҡа бер генә көн дә, бер генә сәғәт тә, бер минут та йәшәй алмай. Уға һыу, һауа, аҙыҡ - түлек, йылылыҡ һәм яҡтылыҡ кәрәк. Шуға күрә тәбиғәткә мөнәсәбәт, кешеләргә мөнәсәбәт кеүек үк гуманлы, шәфҡәтле булырға тейеш.
Тәбиғәтте һаҡлау - ул тыуған ерҙе һаҡлау.
Мои достижения
Минең уңыштарым - балаларҙың бәхетле күҙҙәре һәм ата-әсәләрҙең рәхмәтле һүҙҙәре.
Моё портфолио
Педагогик юлымдың портфолиоһын тәҡдим итәм. Яратып эшләнгән эштәр уңышлы булһын.


text:
Главные вкладки
Глимова Фәнилә Фуат ҡыҙы
башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы сайты
Профессия: башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы
Профессиональные интересы: Яңы алымдар, техник саралар ярҙамында башҡорт теле дәрестәрен ҡыҙыҡлы итеп ойоштороу.
Увлечения: сәйәхәт, әҙәби китаптар уҡыу
Регион: Республика Башкортостан
Населенный пункт: Нуриман районы Павловка ауылы
Место работы: Нуриман районы муниципаль районының Павловка ауылы урта дөйөм белем биреү мәктәбе муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы
Навигация
Ссылка на мой мини-сайт:https://nsportal.ru/glimova-fanilya-fuatovna
Һаумыһығыҙ, хөрмәтле уҡытыусылар,
ата-әсәләр, уҡыусылар!!!
ҺЕҘҘЕ САЙТЫМДА КҮРЕҮЕМӘ БИК ШАТМЫН!
РӘХИМ ИТЕГЕҘ!
О себе
Мин, Глимова (Хисаева) Фәнилә Фуат ҡыҙы, Башҡортостаныбыҙҙың иң гүзәл райондарының береһе - Нуриман районында донъяға тыуғанмын. Иҫке Күл урта мәктәбенән һуң БДУ-ның башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетының башҡорт төркөмөн уңышлы тамамланым. Нуриман районы Павловка урта дөйөм белем биреү мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләйем. Класс етәксеһе, мәктәп башҡорт теле һәм әҙәбиәте методик берекмәһенең етәксеһе вазифаларын башҡарам. Эшемде яратып башҡарам, сөнки янымда тәжрибәле коллегаларым, ихтирамлы уҡыусыларым һәм ата-әсәләр, яратҡан тормош иптәшем, улым һәм ҡыҙым бар.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
Тормошомдоң төрлө этабында күп китап уҡырға тура килде. Ләкин күңелгә иң үтеп ингәне - ул башҡорт әҙәбиәтенең сағыу йондоҙо - Зәйнәб Биишеваның "Яҡтыға"трилогияһы.
Мой взгляд на мир
Тормошто яратмаған кеше был донъяла бер ҡасан бәхетле була алмайҙыр. Бөтәһен дә тиң күреп: ололарҙы- ололап, кеселәрҙе - кеселәп, кәрәк саҡта ярҙам ҡулы һуҙып; үҙ илеңә, телеңә тоғро булып, яҡындарыңдың йылы ҡараштарын тойоп, һәр көнгә кинәнеп йәшәү - минең өсөн барыһынан да юғары.
Мои достижения
Мои награды и успехи в педагогической деятельности:
Моё портфолио
Кешенең ғүмер юлы – уның йән көҙгөһө, теләһәң-теләмәһәң дә, барын да күрһәтеп, һөйләп тора. Йәшәү дәүеремдә үтә яуаплы ла, ауыр ҙа, ҡыҙыҡлы ла көндәр һанап бөтөргөһөҙ күп булды. Шуларҙың иң мауыҡтырғыс һәм онотолмаҫ биттәре – ул мәктәптә таҡта янында аҡбур тотоп дәрес биргән ваҡыттыр.
Добавить творческую работу ученика
Код для вставки списка публикаций на другие сайты


text:
Главные вкладки
Габдулбасырова Гульназ Зафировна
Сайт учителя башкирского языка и литературы
Профессия: учитель башкирского языка и литературы
Профессиональные интересы: Чтение художественной литературы, анализ художественного текста
Увлечения: Чтение художественной литературы, вязание, вышивание, шитье, создание декораций для мероприятий, кулинария.
Регион: Республика Башкортостан
Населенный пункт: Чекмагуш
Место работы: МБОУ-Гимназия с.Чекмагуш
Навигация
Последние записи в блоге
Ссылка на мой мини-сайт:https://nsportal.ru/elzarasikhovna
Здравствуйте уважаемые друзья! Я рада приветствовать Вас на своем сайте. Материалы, которые вы здесь найдете, надеюсь окажутся полезными в вашей педагогической и творческой деятельности. Также буду благодарна, если Вы посчитаете необходимым поделиться со мной своими мыслями и пожеланиями.
О себе
Учитель первой категории. В МБОУ-Гимназии уже много лет я обучаю детей башкирскому языку и литературе. В своей работе стремлюсь к совершенству. День за днем стараюсь заложить в души своих учеников самые светлые искренние и лучшие качества. Для этих целей обращаюсь к лучшим традициям российской педагогики и к инновационным образовательным технологиям.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
М.Карим "Долгое-долгое детство"
Т.Ғарипова "Бөйрәкәй"
Т.Ғиниәтуллин "Тау артында ниҙәр бар?"
Мой взгляд на мир
Мир не совершенен, но он прекрасен.
Человек не идеален, но в его силах приблизиться к идеалу.
Ежедневная неустанная работа над собой - вот залог успеха.
Моё портфолио
Һәр кем күңелендә бала саҡтың яҡты хәтирәләрен һаҡлай. Мин дә ул ваҡыттарға уйҙарым менән йыш ҡайтам. М.Кәримдең “Оҙон –оҙаҡ бала саҡ” повесында яҙылғанса, «…теләйһегеҙме һеҙ, теләмәйһегеҙме, әммә бала сағығыҙ һәр саҡ артығыҙҙан эйәреп йөрөр” Мин дә йыш ҡына бала саҡ хәтирәләренә ҡайтам.
Минең бала сағымдың төрлө саҡтары булды. Шатланып мәктәп буҫағаһын атлаған осорҙа ғына әсәйемде юғалттым. Күңелем менән әсәм урынына беренсе уҡытыусыма тартылғанмындыр инде. Асия апай ҙа әсә наҙына һыуһаған балаға йән йылыһын ҡыҙғанманы. Һәм минең йөрәктә уҡытыусы менән әсә образы бер кеше булып формалашты. Шуға ла миндә уҡытыусы булам тигән хыялдың тыуыуы ғәжәп тә түгел .
Мин башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. Уҡытыусы булып мәктәп буҫағаһын кереүемә лә 20 йылға яҡын ваҡыт уҙған. Йәшермәйем, бик ауыр миҙгелдәр ҙә булды. Әммә класҡа инеп , балаларҙың нурлы йөҙҙәрен күреү менән бөтә ауырлыҡтар онотола.
Ләкин күңелемдә һорауҙар ҡала килә. Уҡыусыларға әсә наҙы бирерлек уҡытыусы була алдыммы? Дәүләт теле статусында булған башҡорт теленең нескәлектәрен, моңон, сафлығын, матурлығын балалар күңеленә еткерә аламмы? Был тыныс булмаған заманда уҡыусыларым кеше булып ҡалып, тормошта дөрөҫ юлды табалырҙармы?
...Мәктәбемә киләм. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинетын асам. Күҙем кәштәләргә төшә. Йылдар буйына йыйған папкаларым, ижади материалдарым... Башҡортостандың халыҡ яҙыусылары һәм шағирҙары, яҡташ яҙыусылар, уҡыусыларҙың ижади эштәре һ.б., һ.б – бөтәһендә лә күңелем йылыһы , күҙ нурҙарым ҡалған.
Республикама исем биргән халыҡтың туған теленә балаларҙы өйрәтеүем менән бәхетлемен. Шул уҡ ваҡытта был ҙур бурыс та.
Мин уҡыусыларыма өйрәтеүсе итеп түгел, ысын дуҫ, серҙәш, кәңәшсе итеп ҡарарға тырышам. Улар дәрестә үҙ фекерҙәрен әйтергә ҡурҡып ултырмаһындар, уйланһындар, һорауҙар бирһендәр, ҡыҙыҡһынһындар. Бары тик ошондай мөхиттә әйтелгән һүҙҙәр генә бала күңеленә барып етә ала. Тыуған телдең, ерҙең изгелеге һабыйға тел аша һеңә. М.Аҡмулла, М.Кәрим, Р.Ғарипов ижадтары аша уҡыусыларымда башҡорт халҡына ғына хас булған киң күңеллелек, алсаҡлыҡ, толерантлыҡ сифаттары үҫтерәм. Һәр көн һайын, дәрестән дәрескә, бала күңеленә изгелек орлоҡтары сәсеп, башҡорт теленең шифалы һыуҙарын һибәм.
Бала күҙҙәре аша, ышаныс менән, заман үҙе миңә баҡҡан. Мин дә заман менән бергә атларға тырышам. Сөнки минең педагогик девиздарымдың береһе, күренекле педагог Е.А.Ямбург һүҙҙәре менән әйткәндә: «Уҡыусыларҙы һәр ваҡыт ғәжәпләндерегеҙ». Шуға ла маҡсатым: һәр дәресемдә бер яңылыҡ, асыш яһау. Заман технологияларын, айырым алғанда, РОСТ технологияһын әүҙем ҡулланырға тырышам. Кабинетымда интернет селтәре булыу ҙа эшемдә ҙур ярҙам итә. Бигерәк тә Рәсәйҙең төрлө төбәктәрендә йәшәгән коллегаларым менән тәжрибә уртаҡлашырға мөмкинселегем бар. Интерактив таҡта башҡорт яҙыусыларының ижадына байҡау яһарға ярҙам итә.
Һәр йылда үткәрелгән “Башҡортостан ынйылары”, Урал батыр эпосын уҡыусыларым сығыш яһағанда ҡәнәғәтлек хисе кисерәм: эшемдең һөҙөмтәләрен тоям, тырышлығымдың бушҡа китмәгәнен аңлайым. Ошолай итеп уҡыусыларым телдең нескәлектәрен тоярға өйрәнәләр, башҡорт теленең моңон һиҙемләйҙәр, матурлығын күңелдәренә һеңдерәләр.
2015 йыл Рәсәй Федерацияһы президенты В.В.Путин тарафынан Әҙәбиәт йылы тип иғлан ителеүе ҡыуаныслы.
Һүҙ - ул иң көслө ҡорал. Әхләҡи идеалдарҙың аҫты - өҫкә килгәндә, тәрән мәғәнәле әҫәрҙәр аша, яҙыусыларҙың фәһемле фекерҙәре ярҙамында ғына йәмғиәттә мәңгелек ҡиммәттәрҙе тергеҙеп була.
Йылдар үтә. Ҡасандыр миңә асыҡ ҡараш менән йотлоғоп тыңлап ултырған балалар ҙа ир уртаһы булдылар. Уларҙың һәр береһе тормошта үҙ урындарын тапты. Тимәк, мин бала күңеленә барып етерлек һүҙҙәрҙе табалғанмын тип, әйтә алам.
Ә ҡаршымда яңы быуын уҡыусылары. Мин тағы ла дәресемә инәм:
- Һаумыһығыҙ, балалар, дәресебеҙҙе башлайбыҙ...
Добавить творческую работу ученика
Код для вставки списка публикаций на другие сайты
Мои публикации:
Публикации моих учеников:
- "Мин уны башҡортса яратам" темаһы буйынса тикшеренеү эше.
- Батырҙарҙың үлмәҫ даны мәңге өлгө булыр беҙгә !
- Башҡорт халҡының рухи ҡиммәттәре
- Исследовательская работа "Я ЕЁ ЛЮБЛЮ ПО - БАШКИРСКИ"
- Презентация по творчеству М.Карима
- Презентация по творчеству М.Карима
- Россия глазами ребенка. Презентация на тему: Наши достижения
- Сочинение на тему "Мой край родной Чекмагуш"
- Яҡташтарым 1812 йылғы Ватан һуғышында


text:
Главные вкладки
Абдрахманова Алия Мусиевна
Сайт учителя башкирского языка и литературы, истории
Профессия: Учитель башкирского языка, литературы, истории
Профессиональные интересы: Юриспруденция, история и языкознание
Увлечения: читать книги
Регион: Республика Башкортостан
Населенный пункт: г.Ишимбай
Место работы: МБОУ СОШ №3 города Ишимбая
Навигация
Ссылка на мой мини-сайт:https://nsportal.ru/abdrahmanova-aliya-musievna
Ер йөҙөндәге иң ҡатмарлы, иң серле затҡа – кешегә аң-белем, тәрбиә бирә белеү – үҙе бер талант, тәбиғәт биргән ҡөҙрәт. Ғиниәт Ҡунафин
Рәхим итегеҙ, милләттәштәр!
О себе
Ғилем өләшкәндән кәмемәй, арта ғына бара!
Абдрахманова Алия Мусиевна – общий педагогический стаж 15 лет, по предмету башкирский язык и литература стаж работы 3 года. За годы работы в школе зарекомендовала себя как добросовестный, ответственный педагог, хорошо знающий свой предмет. Каждый урок она стремится строить интересно и неординарно, показать значимость своего предмета в жизни общества и каждого человека. Ведет свою педагогическую деятельность в неразрывном единстве обучения и воспитания, ставит своей целью формирование индивида с широким мировоззренческим кругозором и воспитание духовной личности с развитым интеллектуальным, нравственным, культурным уровнем. Она успешно решает задачи приобщения детей к традициям башкирского народа, нравственно-эстетическим ценностям, развивает творческие способности учащихся. Алия Мусиевна умело применяет содержание предмета для воспитания патриотических чувств, гражданской ответственности.
За время работы в школе Алия Мусиевна показала себя как активный и результативный педагог. Каждый год под ее руководством обучающиеся становятся победителями и призерами таких научно-исследовательских конференций, как «Валидовские чтения», «Шаг в науку», «Ибрагимовские чтения», «Щербаковские чтения», «Киекбаевские чтения», «Молодежный форум», исследовательские проекты в рамках малой академии наук.
Алие Мусиевне объявлена благодарность Ҡурултая РБ, ежегодно получает благодарность главы муниципального поселения Ишимбай и Ишимбайский район на церемонии вручения “Признания”. В 2018-2019 уч. году объявлена благодарность за участие в подготовке и проведении республиканского конкурса юных сказителей эпоса «Урал батыр» от отдела образования муниципального района Ишимбайский район Республики Башкортостан.
Ежегодно готовит призеров муниципального этапа Республиканской олимпиады школьников по башкирскому языку и литературе, получает благодарственные письма и грамоты отдела образования.
Она пользуется заслуженным уважением коллег, обучающихся, родителей.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
Коран. Книги, которые сформировали мой внутренний мир: Ремарк "Три товарища", Ф.Саган "Ангел-хранитель", Р.Желязны "Хроники Амбера", Анн-Софи Брасм "Я дышу", Ч.Буковски "Истории обыкновенного безумия", К.Воннегут "Сирены Титана", М.Булгаков "Мастер и Маргарита", Э.Хемингуэй "Прощай оружие". М.Карим, Р.Гарипов, Р.Бикбаев и тд.
Мой взгляд на мир
Минең методик табыштарым
(эссе)
“Уҡытыусы! Ниндәй бөйөк исем!” –
Тиер ине шағир, яҙыусы…
Ә мин әйтәм: “Ниндәй ябай исем,
Ниндәй ябай һүҙ ул уҡытыусы!”.
Ошо һүҙгә генә һыямы ни
Остаздарҙың барлыҡ булмышы?
Һыямы ни бөтә йөрәк хисе,
Ябай ғына һүҙгә – УҠЫТЫУСЫ….
Уҡытыусы. Кем ул? Ҡырҡ биш минут буйы уҡыусыларға белем биргән мәктәп хеҙмәткәреме, әллә бөтә йөрәк йылыһын балаларға таратҡан, үҙенең эшенә фиҙакәр, остазлыҡта барлыҡ булмышын күргән кешеме? Был һорауҙарға мин яуапты таптым инде. Уҡытыусы эше – ул үҙе бер яҙмыш. Уҡытыусы ғүмере – шәмдең балҡыуы. Эйе, шәм яна, баҙлап, үҙ нурын тирә-яҡҡа тарата. Беҙ ҙә ошо шәм кеүек үҙ-үҙебеҙҙе йәлләмәй, балаларға белем юлын яҡтыртабыҙ. Ошо ябай ғына булып күренгән тәғлимәткә төшөнөү мине үҙ асылымды аңлауға алып килде.
Уҡытыусы һөнәрен һайлап ҡына алмайҙар. Ысын остазлыҡты юғары белем тураһындағы таныҡлыҡ менән дә тапшырмайҙар. Ул Хоҙайҙан бирелгән бүләк тә, шул уҡ ваҡытта һынау ҙа. Үҙеңә ышаныс менән тапшырылған балаларҙың йөрәген аса алырһыңмы, үҙ-үҙеңде тулыһынса уҡытыу эшенә бағышларға, ауыр саҡтарҙа, уҡыусылар ҡылығы йөрәгеңде телгеләгәндә балаларға, эшеңә ҡарата оло мөхәббәтең кәмемәҫме? Ошо һынауҙарға башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы өсөн башҡалары ла өҫтәлә: телеңде, илеңде, милләтеңде үҫтерер, уның рух ҡошон талпындырыр өсөн һин үҙең бөтә булмышың менән башҡортлоғоңдо дәлилләй алаһыңмы? Башҡорт теле уҡытыусыһы – телгә өйрәтеүсе генә түгел. Ул – беҙҙең милләт киләсәге һаҡсыһы, ил әсәһе булырҙай сәсән телле, зирәк аҡыллы шәхес.
Нисек итеп балаларҙа башҡорт теленә, мәҙәниәтенә ҡыҙыҡһыныу уятырға? Башҡорт балаларын үҙ теленән тартынмаҫҡа, иркенләп әсә телендә һөйләшергә өйрәтергә? Урыҫ мәктәбендә башҡорт теленә булған ҡарашты нисек итеп үҙгәртергә? Башҡортостан ерендә башҡорт балаларын саф туған телдә һөйләшһендәр өсөн, башҡа милләттәр беҙҙең мәҙәниәткә, беҙ уҡытҡан башҡорт теле дәресенә икенсе сорт итеп ҡарамаһындар өсөн ниндәй эштәр башҡарырға?
Ошо һорауҙар миңә үҙемдең эшмәкәрлегемдә, методик эҙләнеүҙәремдә бер ҡасан да туҡтап ҡалмаҫҡа, ауыр саҡтарҙа бирешмәйенсә алға ынтылырға көс бирә.
Мин үҙемдең педагогик эшмәкәрлегемдә милли мәҙәниәтебеҙҙе тергеҙеү, уның үрнәктәре менән уҡыусыларҙы таныштырыу өсөн төрлө саралар ҡулланам. “Ил азаматтары”, “Күренекле шәхестәр”, “Ә һин беләһеңме?” проектарын төҙөү булһынмы, мәҡәлдәр әйтешеү булһынмы – барыһы ла минең уҡыусыларҙа башҡорт мәҙәниәтенә ҡыҙыҡһыныуҙы арттыра, уларҙы рухи яҡтан үҫтерә, камиллаштыра.
Тел уҡытыусыһы өсөн иң актуаль һорауҙарҙың береһе булып: “Нисек итеп уҡыусыларҙың телмәрен камиллаштырыу? Уҡыу тиҙлеген, сифатын арттырыу?” – тигән проблемалар тора. Был йүнәлештә уҡытыусыға текст өҫтөндө анализ, тест алымдары ярҙамға килә. Уҡыусылар текстың йөкмәткеһен бөтә нескәлектәрендә белмәй тороп, был эштәрҙе башҡара алмайҙар. Бөтә уҡыусылар ҙа йөкмәткене тулыһынса уҡырға мәжбүрҙәр. Шулай итеп мин уларҙа уҡырға мотивация, ә тора бара һөйөү тәрбиәләйем.
Әлбиттә, башҡорт теле уҡытыусыһы замана талаптарына ла яуап бирергә тейеш. Беҙ техник саралар менән бай, ҙур тиҙлектәрҙә барған тормошта йәшәйбеҙ. Заман башҡа – заң башҡа, тигәндәй, уҡыу-уҡытыу эше алдында ла хәҙер бүтәнерәк талаптар ҡуйыла. Яңы стандарт буйынса, балалар үҙҙәре белемгә килергә тейештәр. Мин Learning apps интерактив программаһын һәр дәрестә тип әйтерлек ҡулланам. Был программа уҡыусылар өсөн бик ҡыҙыҡлы. Шул уҡ ваҡытта, беҙ балаларға тик ҡоро факттар, ҡулланырға өйрәтелмәгән белем багажы ғына бирергә хоҡуғыбыҙ юҡ. Улар үҙҙәре лә төрлө презентациялар, кроссвордтар төҙөйҙәр.
Икенсе быуын федераль белем биреү стандартының мөһим өлөштәренең береһе - баланы шәхес кеүек үҫтереү, телмәр культураһын байытыу, милли үҙаңын камиллаштырыу, башҡа милләттәргә ҡарата ихтирам тәрбиәләү. Ошо бер ҡарашта ике полярлыҡта ятҡан факттар һәм хистәр донъяһын балаларға нисек итеп бер дәрестә биреп өлгөрөргә? Был һорауға ла мин үҙемә яуап таптым.
Дәрес этаптарында ҡулланылған алымдар:
«Видеосюжет”, “Йәһәтерәк хата тап!”, “Музыкаль фрагмент”, “Проблемалы һорау”, “Ролле уйын”, “Проблеманы билдәләү”, «Мейе штурмы», “Тема-һорау”, “Ауырлыҡтан сығыу проектын төҙөү”, эшлекле уйын «Компетентлыҡ», эшлекле уйын «Минең уйлауымса», “Проблемалы рәт”, “Эксперимент”, “Проектты тормошҡа ашырыу”, “Гипотезалар әйтеү”, эшлекле уйын «Минең уйлауымса», “Проблемалы диалог”, “Аптырат!”, “Тема буйынса һорауҙар”, уйын «Ышанаһығыҙмы…», «Тормош менән бәйләнеш тап!», “Эйе-юҡтар”, «Хата тап!» , “Ирекле микрофон”, “Яҡшы һүҙ - йән аҙығы”.
Был алымдарҙы уҡыусыларҙың йәш үҙенсәлектәренә ҡарап һайлайым. Уҡыусыларҙы ҡыҙыҡһындырыу ғына түгел, уларҙы эшлекле шарттарҙа белем табырға ла өйрәтергә кәрәк. Уҡытыусының был осраҡта оҫта дирижер ролен үтәүе мөһим.
Уҡыусыларым һәр уҡыу йылында төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнаша. Ғилми- эҙләнеү конференцияларында уңышлы сығыш яһайҙар. Был минең күрһәткес булыуы мөһим түгел, ә балаларҙың үҙҙәрен тота белеүе, оҫта итеп сығыш яһай белеүе, эҙләнә белеүе – шәхес булып үҫеүе ҡыуандыра. Бөтә көс тик ошо маҡсаттан сарыф ителә. Үҙҙәренә ышанмаған, баҫалҡы уҡыусыларҙың күҙендә осҡон барлыҡҡа килә. Тимәк, мин уны үҙемдең шәмем менән тоҡандыра алдым!
Ғөмүмән, уҡытыусы бер ҡасан да эҙләнеүҙәренән туҡтарға тейеш түгел. Конкурста ҡатнашыу теләгем дә яңы методтарға өйрәнеү, үҙемдең методикамды, дәресемде камиллаштырыуға йүнәлгән ынтылышым менән бәйле. Минең юлым - эҙләнеүҙәр, үҙ-үҙеңде камиллаштырыу юлы. Сөнки тик төрлө яҡлап үҫешкән, камил уҡытыусы ғына шундай уҡ балалар тәрбиәләй ала. Ләкин методтар артынан ғына ҡыуып та булмай. Иҫемдә, тәүге уҡытыусымдың компьютеры ла, интерактив таҡтаһы ла юҡ ине. Ләкин уның күңеле уҡыусыларына ҡарата шундай мөхәббәт менән тулғайны, эшенә мөкиббән китеп, беҙҙе белем үрҙәренә етәкләгәйне… Иң мөһиме – шәхес булыу, эшеңде, уҡыусыларыңды яратыу. Башҡорт теленә ихтирамды дәрес, ярыш сиктәрендә генә түгел, үҙ күңелеңдә, үҙ ғаиләңдә тәрбиәләү. Йәғни, ысын тел һаҡсыһы, ысын УҠЫТЫУСЫ булыу. Был һөнәр бит Хоҙайҙан бирелгән бүләк тә, һынау ҙа.
Һәм мин тағы ҡабатлайым,
Йөрәк тулып, телем талғансы:
“Ниндәй ябай, ябай һүҙ эсендә
Бөйөк, оло шәхес УҠЫТЫУСЫ!”
Добавить творческую работу ученика
Код для вставки списка публикаций на другие сайты


text:
Бирелгән һөйләмде күсер, схемаһын һыҙ.Башҡортостанда бейек тауҙар бар.
Әлифба. Авторы: Сынбулатова Ф.Ш. Алфавит. МОАУ лицей № 4 г.Баймака. Учитель начальных классовМурзагалина Д.Г.
А л ф а в и т
Башҡорт алфавиты
Һорауға дөрөҫ яуапты тап һәм тамғала. Башҡорт алфавитында нисә хәреф? А) 39 хәрефБ) 40 хәрефВ) 42 хәреф
Төшөп ҡалған хәрефтәрҙе тап һәм күсереп ал.Тир_к, _йрәк, һөй_к, т_ймә, _ алыҡ, дә_тәр, Ай_ар,бала_,б_йма,шишм_.
Һүҙҙәрҙән һөйләм төҙөп яҙ. Һөйләмде дөрөҫ итеп яҙ.Айгөлдөң, ғына, оҙон, сәсе.
Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!
Ниндәй һүҙҙәр баш хәрефтән яҙыла?А) Кеше исемдәре генә Б) Ағас атамаларыВ) Кеше исемдәре


text:
“АЙЫУҠАЙ МЕНӘН БЕЙЕЙЕК”
план-конспект занятия (младшая группа) на тему
Ата-бабаларыбыҙ киләсәк быуынды тәрбиәләүҙә ауыҙ-тел ижадын киң ҡулланған. Ауыҙ-тел ижадының бер төрө һамаҡтар һәм әүрәткестәр – көйләп әйтелә торған шиғри һүҙ.
Һамаҡлы-әүрәткесле уйындар – тыйыуһыҙ шуҡ балаларҙы һәр саҡ «уйын» ауында тотоу, уларҙа аҡыл тәрбиәләүҙең бер сараһы.
Бала туған телендә матур итеп һөйләй белһен һәм зирәк булып үҫһен өсөн, улар менән һәр ваҡыт әңгәмәләшергә, телмәр һәм зиһен үҫтереүсе уйындар уйнау зарур. Һамаҡ-әүрәткестәр был йәһәттән яҡшы сара булып тора. Ритмлы-рифмалы шиғри һүҙҙе балалар ярата, ул балаларҙа ритм һәм рифма тойғоһо, телмәр үҫтерә, тирә яҡ донъя менән таныштыра, зиһенен байыта, уларҙа рух, илһөйәрлек, коллективизм тәрбиәләй. Һамаҡ-әүрәткестәр балаларҙы үҙ тирә йүненә иғтибарлы булып, тыныс уйнарға өйрәтә, киләсәк быуында халыҡты халыҡ иткән тел байлығы тәрбиәләнә.
Халыҡ электән баланы һамаҡ-әүрәткестәр менән үҫтергән. Уларҙы тыңлаған һайын, балаларҙың зиһене үҫкән, телмәре байыған. Сәсән телле, тос фекерле кешеләр балаларға белгәндәрен генә һөйләп ҡалмағандар, ә үҙҙәре лә ижад иткәндәр.
Балаларға һамаҡты һөйләүгә ҡарағанда уны уйнау яҡшыраҡ һөҙөмтә бирә. Был әсбапта һамаҡ-әүрәткестәрҙе уйнау өлгөләре бирелә. Балалар баҡсаһында кескәй һәм урта төркөмдә, ата-әсәләргә балалары менән өйҙә лә уйнарға мөмкин.
Скачать:
Предварительный просмотр:
“Айыуҡай менән бейейек”
(уйын-бейеү)
Маҡсат: йыр йөкмәткеһенә ярашлы бейеү хәрәкәттәре яһарға өйрәтеү, балаларҙа ритм тойоу һәләтен үҫтереү.
УЙЫН БАРЫШЫ
Айыу уйынсығын ҡарайҙар.
- Бына беҙгә ҡунаҡҡа айыу килде. Ул йомшаҡ ҡына. Уның ҡолаҡтары, тәпәйҙәре бар. Күҙҙәре матур ғына. Беҙ уның менән уйнайыҡ, бейейек.
Тәрбиәсе йомшаҡ уйынсыҡ айыуҙы күтәреп, һамаҡлап бейей. Балалар уны ҡабатлайҙар
Айыуҡай менән бейейек.
Бына айыу бәләкәй, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
Айыу һоро йомшаҡҡай, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
(алпан-толпан атлайҙар)
Айыу менән бейейем, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
Аяҡтарым тыпырлай, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
(Аяҡтарҙы алмаш-тилмәш күтәрәләр)
Айыу менән бейейем, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
Айыуҡайҙы күтәрәм, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
(Ҡулдарҙы күтәреп алпан-толпан атлайҙар)
Айыуҡай ялҡауланма, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
Әйлән-бәйлән уйнайыҡ, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
(Урында өйрөлөп бейейҙәр)
Әйҙә айыу уйнайыҡ, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
Йүгерешеп туймайыҡ, лә-лә-лә, лә-лә-лә.
(Алпан-толпан йүгерешәләр)
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Методическая разработка на тему: Театр на магнитах "Айыу менән төлкө", "Кем көслө?"
Предлагаю вашему вниманию театр на магнитах - башкирские народные сказки "Айыу менән төлкө", "Кем көслө?" Цель: Познакомить с башкирс...
"Айыу менән бал ҡорттары"
Башкирские сказки для детей старшего дошкольного возраста...
Алтынньы- Хотой Айыы ыйа
Ыйдарынан ыытыллар саха күнэ...
«Айыы бухатыыра» хамсаныылаах сонор сценария
Олонхонон «Сонор» хамсаныылаах оонньууга интэриэьи уоскэтии. Олонхо сурун ойдобулун, тылын-оьун, геройдарын, Айыы бухатыырын танаьын-сабын, туттар сэбин сэбиргэлин чинэтии. О5о тылын-оьун ...
Башҡорт халыҡ әкиәте" Айыу менән бал ҡорттары"
Башҡорт халыҡ әкиәте" Айыу менән бал ҡорттары"...
" Айыуҡайҙа ҡунаҡта"
Өлкәндәр төркөмөндә интеграцияланған дәрес...


text:
Главные вкладки
Муллаярова Эльвира Рифовна
Сайт учителя башкирского языка и литературы
Профессия: Учитель башкирского языка и литературы
Профессиональные интересы: Исследовательская работа
Увлечения: Комнатные растения
Регион: Республика Башкортостан
Населенный пункт: Рес.Башкортостан Татышлинский район село Верхние Татышлы
Место работы: Рес.Башкортостан Татышлинский район село Верхние Татышлы МБОУ СОШ №2
Навигация
Ссылка на мой мини-сайт:https://nsportal.ru/mullayarova-elvira-rifovna
Әсәм теле миңә - сәсән теле,
Унан башҡа минең халҡым юҡ,
Йөрәгендә халҡы булмағандың
Кеше булырға ла хаҡы юҡ!
(Рәми Ғарипов)
О себе
Мин, Муллаярова Эльвира Риф ҡыҙы, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. Яратҡан һөнәрем буйынса 15 йылдан ашыу мәктәптә эшләйем. Һәр бала туған телен һөйөп, хөрмәт итеп йәшәр тип ышанам.
Книги, которые сформировали мой внутренний мир
Мостай Кәрим, Ноғман Мусин, Зәйнәб Биишева, Ғөмәр Бәширов, Әмирхан Еники кеүек яҙыусыларҙың китаптарын яратып уҡыйым.
Мой взгляд на мир
Туған телемә булған ҙур һөйөүөм мине башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы һөнәрен һайларға этәргес булды. Үҙемде белгәндән бирле үҙ телемдә китаптар уҡырға, уҡылған әҫәрҙәр буйынса уйланырға яратам. Урта мәктәптә уҡығанда уҡ иншалар яҙыу, әҙәби әҫәргә анализ эшләү кеүек эштәр үҙенә йәлеп итте.
Урта кластарҙа уҡығанда уҡ урам малайҙарын-ҡыҙҙарын мәктәп уйнарға тип үҙ йортобоҙға саҡыра инем. Өләсәйемдең һандыҡ ҡапҡасын таҡта урынына ҡулланып аҡбур менән яҙҙыҡ. Апайымдың иҫке көндәлектәре журнал биттәренә әүерелде.
Бала саҡ хыялым тормошҡа ашты: Башҡорт дәүләт университетының филология факультетын уңышлы тамамлап яратҡан һөнәремде үҙләштерҙем. Мин – уҡытыусы. Парта артында миңә һынап та, яратып та, ҡыҙыҡһынып та төбәлгән малайҙар һәм ҡыҙҙар – беҙҙең киләсәк. Ниндәй булыр ул? Ошо сабыйҙар ниндәй шәхес булып үҫер? Уҡытыусы һөнәре иңдәремә ятҡас ҡына, яҙмышым – илем, телем, халҡым яҙмышы менән бер тамырға барып тоташҡанын аңланым. Үҙ көнөм өсөн генә түгел, халҡым киләсәгенә лә яуаплы икәнмен.
Мои достижения
Моё портфолио
Минең педагогик философиям - уҡыусы балаларға туған тел ҡәҙерен аңлатыу. Мәктәптә эшләүемә 15 йыл. Был ваҡыт бик тиҙ үтеп киткән. Ошо выҡыт араһында уҡытыусы булыу өсөн иң мөһиме – балаларҙы яратырға, уларҙың ышанысын яуларға кәрәк икәнен аңланым. Һөнәрем буйынса төрлө уҡыусылар менән эшләргә тура килә. Кемдер дәрестәрҙе еңел үҙләштерә, кемгәлер күп тырышлыҡтар талап ителә. Нисек кенә булмаһын, уҡыусыларыма туған телдең бөйөклөгөн, гүзәллеген аңларға, тойорға ярҙам ҡулы һуҙам тип уйлайым. Быға миҫал булып беҙ башҡарған эштәр, дәрестән һуң уҙғарған саралар, яҙылған иншалар, шиғыр, парсалар, мәҡәләләр, шәжәрә байрамдары аныҡ миҫал. Ә иң мөһиме – аралашҡан туған телебеҙ бар. Уҡыусыларҙың атай-әсәйҙәре лә башланғыстарыбыҙға, эштәребеҙгә ҡыуана, ярҙам ҡулы һуҙа. Егеттәр, ҡыҙҙар үҙ телебеҙ биҙәктәрен, йола-ғәҙәттәрен, халыҡ ижадын яратып үҙләштерә. Уҡытыусы өсөн шунан да ҙур бәхет бармы?
Йөрәгемде шатлыҡ хистәре сорнап ала. Бер нисә йылдар дауамында башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләйем. Бәхет тип әйтәм, сөнки матур һәм йәнле дәрестәр менән бергә халҡыбыҙҙың, илебеҙҙең ҙур һәм яҡты киләсәге менән бәйләнеш тә бар. Был предмет менән бер рәттән, фольклор, философия, тарих, халыҡ-ара хәлдәрҙе лә яҡшы белеү мөһим. Туған тел уҡытыусыһы иһә, үҙенең кешелек сифаттары менән башҡаларҙан бер ни тиклем юғарыраҡ торорға бурыслы, сөнки ул – быуындар бәйләнешен өҙмәй һаҡлаусы, туған телде ҡурсалаусы, милләттең йөҙө. Ул шәхестең күңелен тәрбиәләй, рухын үҫтерә, гүзәллеккә табынырға өйрәтә.
Эйе, үҙ телен белгән кешегә генә башҡа телдәрҙе өйрәнергә, башҡа фән үрҙәренә күтәрелергә юл асыҡ. Бала үҙ теленең мөмкинселектәрен күреп үҫһә, ул үҙ балаһына ла туған тел матурлығын өйрәтер, күрһәтер. Бына шунда ғына телдең киләсәге ныҡлы һәм ғүмерле булыр кеүек.
Туған тел уҡытыусыһы булараҡ, замана талаптарына тап килгән дәрестәр үткәреп, тормошҡа сабый ҡарашының нығып бөтмәгән, үҙгәреүсән ҡарашын туры юлға йүнәлтергә бурыслыбыҙ. Бөйөк ғалим, яҙыусы, шағирҙарыбыҙ ижады һәм хеҙмәте аша тормоштағы ауыр хәлдәр алдында юғалып ҡалмаҫҡа, ҡыйынлыҡтар менән осрашҡанда баш эймәҫкә өйрәтеү маҡсатыбыҙ.
Һөнәрем синыф бүлмәһе эсендә генә тороп ҡалмай, мәктәп йәшендәге балалар менән бергә һәр ғаиләгә, тормош ҡайнап торған һәр мөйөшкә барып тоташа. “Тәрбиә”, “Белем”, “ Үҙ тамырҙарыңды өйрәнеү һәм белеү”, “Мәҙәниәт һәм сәнғәт”, “Һаулыҡ – ҙур байлыҡ”, “Күркәм ғаиләләр”, “Әйтер һүҙем бар”, “Байлығыбыҙ – туған телебеҙ”, “Йәшәһен әле милли телдәр” һәм башҡа темаларға мәҡәләләрем донъя күрҙе. Был эштәрем телем, халҡым яҙмышында ыңғай йоғонто яһамай ҡалмаҫ тип инанам.
Башҡортостандың төнъяҡ районы булған Тәтешленән бөйөк шәхестәр үҫеп сыҡҡан: күренекле мәғрифәтсе, башҡорт шағиры Ғәли Соҡорой, XIX быуат башҡорт әҙәбиәтенең күренекле вәкиле Ғәли Соҡоройҙоң улы - Ғәрифулла Кейеков, Башҡортостандың халыҡ шағиры Әнғәм Атнабаев, Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисткаһы Зинира Атнабаева һәм башҡа күренекле кешеләр. Уларҙың ижады күптәр өсөн үрнәк булырлыҡ. Был шәхестәр хеҙмәте аша һәр кешенең мөмкинселектәре, матур йәшәү, ил яҙмышында яҡты күрһәткестәргә эйә булыу тураһында ла аңлатам. Шуға ла, уҡыусыларым күңелендә яҡташтар ижадына хөрмәт һәм һөйөү, һоҡланыу һәм ғорурлыҡ тәбиәләү бурыстарымдың береһе булып тора.
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә уҡыусылар ижади эштәр башҡарырға ярата. Бындай күнекмәләрҙең уҡыусыларға идея-эстетик ҡиммәттәрҙе үҙләштереү менән бергә әҙәби-теоретик төшөнсәләрҙе нығытыуҙа һәм предметтың абруйын күтәреүҙә лә урыны ҙур. Был эштәр балаларҙа берҙәмлек һәм дуҫлыҡ тойғолары үҫтерә, рух тәрбиәләй. Уҡыусылар араһында шиғырҙы, хикәйәне, нәҫерҙе берәүҙәре тиҙ генә, еңел генә, ә икенселәре һыҙланып, йөрәгенән сығарып яҙа, йөҙҙәренә ҡарап, кем лирик, кем шаян, кем уйсан юлдар яҙғанын уҡып була. Бәләкәй генә бала ил, тел тураһында ғәм йөрөтә, ғәҙелһеҙлеккә һыҙлана, изгелеккә ҡыуана белә икән, был – минең өсөн мәртәбә. Был бала кеше буласаҡ, ябай түгел, ә илен, ерен, халҡын ҡәҙерләүсе Кеше буласаҡ.
Ваҡыт, аҡҡан һыуҙар кеүек, бик тиҙ уҙа. Уҡыусыларым өсөн мәктәп йылдары ла бер миҙгел һымаҡ артта ҡалыр, әммә башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә алған белемдәре, тормошҡа матур ҡараштары, һәр кемдең ғүмер юлын маяҡ кеүек яҡтыртып барһын ине. Яңынан-яңы дәрестәрем тыуһын, яҡты ут булып уҡыусыларым зиһенен балҡытһын, күңелдәренә йәм генә түгел, ғәм-хәстәр һалһын! Халҡымдың яҡты киләсәгенә ышанысым бар! Бөгөнгө уҡыусыларым, киләсәктә лә, “Туған телем!”, “Халҡым!”, “Илем!” тип янһын өсөн иртә таңдан мәктәбемә ашығам.
Добавить творческую работу ученика
Код для вставки списка публикаций на другие сайты


text:
Оҫталыҡ - дәресе. Балаларҙың дөйөм үҫешендә проект эшмәкәрлеге
методическая разработка на тему
Оҫталыҡ- дәресе. Балаларҙың дөйөм үҫешендә проект технологияһы
Скачать:
Предварительный просмотр:
Мастер- класс на тему: Проектная технология в образовательном процессе в общем развитии детей
Оҫталыҡ дәресе
Балаларҙың дөйөм үҫешендә проект эшмәкәрлеге.
Хөрмәтле коллегалар, оҫталыҡ дәресен башлар алдынан, теманы асыҡлағансы ошо слайдҡа иғтибар менән ҡарағыҙ, быларҙың бөтәһен дә нисек атарға була? (проект).(слайд 1)
- Ә ни өсөн ул проект? Үҙегеҙҙең яуаптарығыҙҙы иҫбатлағыҙ!(был эштәр балалар тарафынан эшләнгән).
- Бөгөн беҙ проекттар тураһында һөйләшәсәкбеҙ.(слайд 2).
- Проект эшмәкәрлеген ойоштороу буйынса үҙебеҙҙең эш тәжрибәһен дөйөмләштерербеҙ. Оҫталыҡ дәресен рефлексиянан башлап ебәрәйек.(слайд).
- Мин был теманы яҡшы беләм.
- Беләм,тик тулыһынса түгел.
- Мин бер нәмә лә белмәйем.
Ҡағыҙҙарҙа үҙегеҙҙең фекерегеҙҙе яҙығыҙ,фекерегеҙ үҙгәргәнме,юҡмы оҫталыҡ дәресе аҙағында ҡарарбыҙ. Теорияға күсәйек. - Нимә ул проект?
Проект – ул уҡытыусы тарафынан махсус ойошторолған һәм уҡыусыларҙың үҙ аллы үтәгән комплекслы эшмәкәрлеге, ижад емеше менән тамамлана.
- Ә проект эшмәкәрлеге?
Проект эшмәкәрлеге – уртаҡ һөҙөмтәгә ирешеүгә йүнәлтелгән уҡыу- танып белеү, уйын, ижад эшмәкәрлеге.
- Был ике билдәлмәлә ниндәй уртаҡлыҡ бар?
(комплекслы эштәр продукты, эшмәкәрлек, һөҙөмтә). Ысынлап та, проект эшләү һөҙөмтәһендә продукт барлыҡҡа килә. Ул проект эшен эҙләнеү-тикшеренеү эшенән айыра.
-Хөрмәтле, коллегалар, проекттар менән эшләү Һеҙҙең дә профессиональ эшмәкәрлегеҙҙең бер өлөшөнә әйләнгәндер. Слайдтағы фотоларға ҡарап проекттарҙың ниндәй төрҙәрен беҙҙең балалар йышыраҡ үтәй?(слайд). Ошо һорауға яуап биреүе һеҙгә ҡыйынлыҡтар тыуҙырмайҙыр тип уйлайым.
Поллат классификацияһы буйынса түбәндәге төрҙәр бар :
- Мәғлүмәти
- Эҙләнеү-тикшеренеү
- Ижади
- Практик-йүнәлешле
- Логик-мәғәнәүи модель (ЛММ)
Проектлау технологияһы дүрт этаптан тора:
I проектҡа «сумыу» этабы. 1.1. Бында проекттың темаһы һайлана. Уҡытыусы уҡыусыларға темалар тәҡдим итә. Уҡыусылар кәңәшләшеп теге йәки был теманы һайлап алалар йә үҙҙәре тәҡдим итәләр. Проблема билдәләнә. Фәнни гипотеза тәҡдим ителә. 1.2. Тема һайланғас темасыҡтарға бүләләр һәм һәр уҡыусы үҙенең мөмкинлектәрен ҡарап темасыҡ һайлай. 1.3. Артабан ижади төркөмдәр билдәләнә.
II планлаштырыу этабы. 2.1. Тикшеренеү эшенә материалдар әҙерләнә, яуап бирелергә тейеш һорауҙар ҡуйыла, төркөмдәргә эш бүленә, әҙәбиәт һайлана. Проект ҙур булһа уҡытыусы алдан эштәр, һорауҙар әҙерләп ҡуя һәм уҡыусыларға тәҡдим итә. Ҙур булмаһа уҡыусылар был эштәрҙе үҙ аллы башҡаралар. 2.2. Технологик процесс планлаштырыла. Эҙләнеү эшмәкәрлегендә уҡыусылар бер береһенә эш барышы тураһында информация бирәләр, проблеманы бергәләп хәл итәләр. 2.3. Проектлау эшмәкәрлегенең һөҙөмтәләрен яҡлау формаларын билдәләнә. Уҡыусылар төркөмдәрҙә, һуңынан класта эҙләнеү һөҙөмтәләрен ниндәйерәк формала күрһәтәсәктәре, яҡлаясаҡтары тураһында кәңәшләшәләр. Эштең һөҙөмтәһе булып ҡағыҙҙа, мониторҙасхема, таблица, презентация, газета макеты, видеофильм, альбом, әҙәби сценарийҙар һ.б. тора ала.
- III технологик этап. Бында эш урыны һайлана, һәр уҡыусы үҙ эшмәкәрлеген үҙе актуалләштерә. Ғөмүмән, өсөнсө этапты иң мөһим этап тип әйтһәк тә яңылыш булмаҫ. Сөнки ул уҡыусыларҙың модель төҙөү, ижади эҙләнеү, социаль әһәмиәтле эшмәкәрлек этабы.
- IV йомғаҡлау этабы. Һөҙөмтәләрҙе алдан ҡабул ителгән форма буйынса тейешле рәүешкә килтереп проектты яҡлағас, һәр төркөм тәүҙә үҙ эшмәкәрлегенә, һөҙөмтәһенә анализ яһай. Һуңынан икенсе төркөм уҡыусыларының фекерҙәре, кәңәштәре тыңлана. Әгәр алдан эксперттар саҡырылған булһа уларҙың да баһаһын тыңлап китергә мөмкин. Эксперттар булып юғары йә парллель синыфта уҡыған уҡыусылар, ата-әсәләр, белгестәр сығыш яһай ала.
- Бындай дәрестәрҙә системалы рәүештә балаларҙа үҙ аллы белем алыуға ынтылыш тәрбиәләнә, тәнҡитле һәм ижади фекерләү һәләте формалаша, уҡыусының ораторлыҡ сифаттары үҫә. Логик яҡтан бәйләнешле, стилистик яҡтан дөрөҫ сығыш яһарға, аралашыу оҫталығына өйрәнә. Уҡыусыларҙың алған белемдәрен тормошта ҡуллана белеү һәләте үҫә.
Хәҙер хөрмәтле коллегалар, эшкә тотонайыҡ. Дыуан районы республика лицей-интернатында Башҡортостандың төнъяҡ көнсығыш райондарынан уҡыусылар уҡый. Башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрендә беҙ йыш ҡына ерле материалға мөрәжәғәт итәбеҙ. Шуға ла бөгөнгө оҫталыҡ дәресенең темаһын шул төбәккә бәйле алдыҡ. Хәҙер мин һеҙҙе өс төркөмгә бүленеүегеҙҙе һорайым. Беренсе төркөм “Төнъяҡ-көнсығыштың 7 мөғжизәһе тигән темаға коллаж эщдәй”, икенсе төркөм “Төнъяҡ-көнсығыштың шағир һәм яҙыусылары буйынса кластер эшләй”,
Өс төркөмгә бүленеү.
Оҫталыҡ дәресенә әҙерләнеү ваҡытында миңә проект һүҙенең ҡыҙыҡлы билдәләмәһе осраны. (Слайд). Проект – ул балалар үҙешмәкәрлеге, аҙым һайын алға барыу.
- Һеҙ тағы ла нимә өҫтәр инегеҙ йәки үҙгәртер инегеҙ? ( уҡытыусылар һәм ата- әсәләр ярҙамында балаларҙың үҙаллылығы)
Слайд Проект – балаларҙың үҙаллы эшмәкәрлегенә уҡытыусыларҙың һәм ата- әсәләрҙең булышлыҡ итеүе ярҙамында, аҙым һайын алға барыу. Ысынлап та, бер проектты ла бала үҙ аллы ғына үтәй алмай, сөнки уның аҙағына тиклем бер нисә этап үтергә кәрәк.
Үҙемдең сығышымды проект эшмәкәрлеге авторы,америка философы, педагог Джон Дьюи һүҙҙәре менән тамамлағым килә: “Беҙ балаларҙы элеккесә уҡытһаҡ, уларҙы киләсәктән мәхрүм итәбеҙ”.
Хәҙер рефлексияға кирегә ҡайтабыҙ, үҙ-үҙҙәрегеҙҙе баһалағыҙ.
Проект эшмәкәрлеге мәғарифтың киләсәге тип һанайым. Ә ни өсөн шулай икәнлеген бөгөн мин иҫбатлай алдым тип ышанам. Иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт!
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Оҫталыҡ дәресе
"Аҡ" концептын ҡулланып төҙөлгән оҫталыҡ дәресе...
Мейес әбей. Г. Яҡупова. 7 класс. Оҫталыҡ дәресе.
7 класта өйрәнелгән Гөлнур Яҡупованың "Мейес әбей" әҫәре буйынса оҫталыҡ дәресе....
Оҫталыҡ дәресе (методический семинар)
оҫталыҡ дәресе...
Оҫталыҡ дәресе
З.Биишеваның "Һөнәрсе менән Өйрәнсек" хикәйәте буйынса оҫталыҡ дәресе...
Оҫталыҡ дәресе
quot;Башҡорт әҙәбиәте дәрестәрендә проблемалы уҡытыу алымдарын ҡулланыу"...
Оҫталыҡ дәресе.-Ғәйфуллина Ә,Т.
Уҡытыусыны баҡсасы менән сағыштырырға мөмкин. Баҡсасы үҙенең баҡсаһында еңел-елпе генә иренеп эшләһә, үҫентеләре лә үҫмәйенсә тәпәш ҡаласаҡ, емешен бирмәйәсәк. Уҡытыусы бейеклектәргә үрләгән, киләсәкк...
Башҡорт теле дәрестәрендә проект эшмәкәрлеге
Башҡорт теле дәрестәрендә проект эшмәкәрлеге...


text:
АРҒАЯШ БАШҠОРТТАРЫНЫҢ РУХИ ДОНЪЯҺЫ.
материал по теме
Духовное наследие Аргаяшских башкир
Скачать:
Предварительный просмотр:
Арғаяш башҡорттарының рухи донъяһы.
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районы- Көньяҡ Уралдың иң гүзәл төбәктәренең береһе. Ул Силәбе ҡалаһынан төньяҡтараҡ Силәбе- Екатеринбург тимер юлы өҫтөндә урынлашҡан. Район Сосновка, Сыбаргүл, Ҡоншаҡ райондары һәм Ҡыштым, Озерск, Ҡарабаш, Миәс ҡалалары менән сик тота.
Райондың майҙаны 2791 кв. км. Унда 42600 кеше йәшәй, шуларҙың 62 проценты- башҡорттар, урыҫтар-32 процент, татарҙар-4.6 процент, 1 проценттан ашыуын башҡа милләттәр тәшкил итә.
Арғаяш районы- зәңгәр күлдәр иле, унда 36 күл, 102 ял итеү базаһы бар.
Иң ҙур күлдәр булып иҫәпләнгәндәре: Арғужа, Өйәлге, Киҙәгәс, Арғаяш. Өйәлге күленең майҙаны 7 мең гектар, оҙонлоғо-14, киңлеге-9 саҡрым, иң тәрән урыны-15 метр. Ул диңгеҙ кимәленән 274 метр бейеклектә ята. Һыуының сифаты һәм радондың запасы буйынса, Өйәлге Рәсәйҙә икенсе урында тора.
Икенсе үҙенсәлеге- район- күп милләтле төбәк. Дине,мәҙәниәте төрлө булыуға ҡарамаҫтан, төрлө милләт вәкилдәре дуҫ йәшәй. Уларҙың дөйөм Урал ере, дөйөм эше, уртаҡ яҙмышы бар.
Беҙҙең район тарихи үткәне,мәҙәни традициялары, арҙаҡлы шәхестәре менән дә бай. Арғаяштың һутлы тупрағы әллә күпме аҫыл заттарҙы үҫтергән. Бүгәсәү фельдмаршалы Бәҙәрғол Юнаев, дәүләт эшмәкәре Хафиз Ҡушаев, азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре Нуриағзам Таһиров, шағирәләр Кәтибә Кинйәбулатова, Динә Талхина, сәхнә оҫталары Рәил Кучуков һәм Ахун Кучуковтар, йырсы Гүзәл Үлмәҫҡолова..Уларҙың алтын исемдәре халыҡ күңеленә мәңгелеккә уйылған.
Төбәктә һүҙ оҫталары халыҡтың бай поэтик арсеналын һаҡлаған.60-сы йылдарҙа фольклорсы Салауат Галин фәнни экспедиция ваҡытында төбәктә Яхъя Хәмзин,Маһинур Шаимова,Шайхулла Мәғәсүмов кеүек сәсәндәр булыуын асыҡлағайны. Беҙ бөгөн халыҡ йырҙарын башҡарыусылар Ғәлимә Байғужина, Рауза Ваһапова.Венера Шәймөхәмәтова, сеңләүселәрЗифа Исмағилова,мөнәжәтсе Фәғилә Фахрисламова, таҡмаҡсы Ирғәле Манапов исемдәрен ихтирам менән алабыҙ.Арғаяш башҡорттарының халыҡ ижадын тәүгеләрҙән
булып йыйыуға һәм китап итеп баҫтырыуға Дәмир Жәүәт улы Вәлиев күп көс һалды. Уның 1996 йылда сыҡҡан «Арғаяш
башҡорттарының рухи мираҫы» исемле йыйынтығында халыҡ йырҙары, мифтар,легендалар баҫтырылды.
Силәбе дәүләт университеты белгестәре төбәктә халыҡ ижадын йыйыу менән шөғәлләнә. Экспедициялар ваҡытында байтаҡ фольклор материалдары йыйып алынды. Халыҡ араһында төрлө сәбәптәр арҡаһында баҫылмай ятып ҡалған ҡулъяҙмалар ҙа табыла.Улар араһында сеңләүҙәр, мөнәжәттәр, бишек йырҙары, көләмәстәр һәм тыйыуҙар, шулай уҡ 40-сы йылдарҙа ижад ителгән прозаик Тайфур Сөләймәновтың мираҫы ла бар. Был эштәр «Арғаяш башҡорттарының рухи мираҫы» тигән икенсе йыйынтыҡта баҫтырылды. Был йыйынтыҡ Дәмир Жәүәт улы Вәлиевтың
70-йыллыҡ юбилейына бағышланып сыҡты. Йыйынтыҡ-ты төҙөүсе Мортазин Ҡамса Дәүләтбай улы- Силәбе дәүләт университеты доценты, филология фәндәре кандидаты.
1989 йылдаяшҡа Башҡортостандан Салауат халыҡ театры гастролгә килә. Шул саҡта Арғаяшта драма түңәрәге ойоштороу теләге уяна. Райондың мәҙәниәт бүлеге был изге ниәтте хуплай һәм уны юлға һалыуҙа ҙур ярҙам күрһәтә. Һәүәҫеәр артистарҙың театр оҫталығы йылдан- йыл камиллаша. Бик ҡыҫҡа ваҡыт эсендә драма түңәрәгенән халыҡ театры кимәленә күтәрелә.1991 йылда коллектив «Халыҡ театры» исеменә лайыҡ була. Театр саҡматаштай төрлө һөнәр кешеләрен берләштерә: улар араһында уҡытыусылар һәи шәфҡәт туташтары, студенттар һәм башҡа
һөнәр эйәләре бар.
2009 йылда театрға егерме йыллыҡ юбилей айҡанлы «Силәбе өпкәһенең атҡаҙанған халыҡ коллективы» тигән маҡтаулы исем бирелә.
1984 йылда Ҡолой ауылының мәҙәниәт йортонда «Ҡолой моңдары исемле фольклор ансамбле ойошторола.1992йылда «Халыҡ коллективы» тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була. Ансамбль һәр саҡ халыҡ йыйындары уртаһында ҡайнай. 21 быуатҡа Арғаяштар ышаныс менән баҫа. Районда рухи өлкәлә иғтибар арта бара. Мәктәптәрҙә туған тел уҡытыла, ижади конференциялар һәм әҙәби семинарҙар үткәрелә. 2005 йылдың июлендә Өйәлге күле буйында
Салауат Юлаевҡа һәйкәл асыу оло ваҡиға булды. Ә хәҙер һәйкәл янында июндә шиғриәт байрамы үткәреү матур йолаға әйләнеп бара. Шулай уҡ уҡыусылар араһында ла шиғыр бәйгеһе йыл һайын үткәрелә, балалар үҙҙәре яҙған
шиғырҙарын уҡып ярышалар.Иң һәйбәт шиғырҙарҙан «Ынйыҡай» һәм «Тамсыҡай» исемле шиғырҙар йыйынтығы донъя күрҙе.
Районда «Таң нурҙары» исемле әҙәби берекмә эшләй.2007 йылда рухи ынтылыштың һөҙөмтәһе булып «Әйтер һүҙем бар» исемле әҙә би йыйынтыҡ та сығарылды. Шулай уҡ «Һөйөнсө», «Аҫылташтар йыйыр саҡ» исемле йыйынтыҡтарҙа ла яҡташтарыбыҙҙың эштәре индерелде.
Туҡһанынсы йылдар Арғаяш башҡорттары тормошона үҙгәрештәр алып килә. Был осорҙа халыҡ рухи күтәрелеш кисерә. «Арғужа» башҡорт халыҡ үҙәге ойошторола. Туған телде һәм мәҙәниәтте тергеҙеү башлана. Халыҡтың үҙаңын үҫтереүҙә туған телдә гәзит һәм радио булдырыу мәсьәләһе
килеп баҫа. 1998 йылдың майында Арғаяшта башҡорт гәзите тергеҙелә. «Восход» гәзитендә «Арғужа» исеме менән ҡушымта рәүешендә айына бер тапҡыр сыға башлай.
Ун йыл эсендә гәзит ныҡ үҙгәрә Хәҙерге заман талаптарына ярашлы рәүештә төҫлө булып сыға . « Район яңылыҡтары», «Сәйәсәт», «Арҙаҡлы башҡорттар», «Тарих», «Халыҡ йолалары», «Һаулығым- байлығым», «Әҙәбиәт», «Мәҙәниәт», «Дин һәм әҙәп», «Спорт», «Уҡыусы фекере» кеүек рубрикалар гәзиттең йөкмәткеһен билдәләй. «Арғужа» гәзите Арғаяш башҡорттарының тормошон төрлө яҡлап яҡтырта. Райондың ижтимағи хәлен сағылдырыуҙа халыҡ трибунаһына әйләнә.
Рухи күтәрелеш осоронда мәғрифәт таратыуҙа әһәмиәтле күренешкә эйә була.
Арғаяш башҡорттарының рухи мираҫын йәш быуын вәкилдәре әүҙем дауам итә. Беҙҙең мәктәптәрҙә үткәрелгән тел һәм әҙәбиәт дәрестәрен, фольклор байрамдарын шуға миҫал итеп әйтергә була. Арғаяш ерендә тыуып үҫкән һәм ижад иткән әҙиптәрҙең рухи мираҫы беҙҙең өлкә сиктәренән сығып бөгөнгө көндә уҡыу китаптарын, методик ҡулланмаларҙы тулыландырып тора, хатта уларға хөрмәт билгеһе булып, мәктәптәргә улар исемен бирең оло традицияға әүерелде:
Яңы Субыл мәктәбе Дамир Валиев исемен йөрөтә, Көҙәш мәктәбе- Хафиз Ҡушаев, Мәүлит мәктәбенә Кәтибә Кинйәбулатова исеме бирелде.
Уҡыусыларҙың ижади һәләтен үҫтереү алымдары
«Аҡыҡтай аҡ, ысыҡтай саф, әсә һөтө кеүек телебеҙҙе белмәй тороп, илебеҙҙең үткәнен дә, бөгөнгөһөн дә,киләсәген
дә аңлау һәи байҡау мөмкин түгел. Үҙ телен онотҡан халыҡтың киләсәге юҡ. Шуға ла беҙгә туған телебеҙҙе изге ҡомартҡылай һаҡларға кәрәк».
Р.Дәүләтҡоловтың был фекере менән тулыһынса килешәм., сөнки телде һаҡлағанда ғына милләтте һаҡлап була.
Башҡортостандан ситтә йәшәгән башҡорттарҙа рух тәрбиәләү, тел өйрәнеүҙе һаҡлау эшенә мәктәптәге башҡорт
теле уҡытыусылары тос өлөш индерә. Башҡа предметтар урыҫ телендә уҡытылып, балаларҙың күпселек осраҡта үҙ ара урыҫтелендә аралашҡанында, телдең бөтә нескәлектәренә нисек төшөндөрөргә, тел өйрәнеүгә нисек ыңғай ҡараш тәрбиәләргә һуң? Был һорауға уҡытыусы үҙе яуап табып эш башҡара.
Бөгөнгө мәктәп заманса уҡытыуҙы талап итә. йыл һайын мәктәп, район,өлкә олимпиадалары үткәрелә. Нисә сәғәт уҡытыуға ҡарамаҫтан, бөтә уҡыусыларға ла бер талап: 1һәм2
се тур эштәре тәҡдим ителә, ә икенсе тур уҡыусының ижади һәләтенең үҫешен тикшерә. Һәм мин башҡорт теле һәм әҙәбиәте дәрестәрен балаларҙың ижади һәләтен үҫтереүгә йүнәлттем. дәрестән тыш эшләү маҡсатында «Йәйғор” әҙәби түңәрәге астым. Түңәрәктең девизы “ Күктәге йәйғор шикелле төрлө төҫтә булабыҙ”.Уҡыусылар түңәрәктә шиғыр, әкиәт, инша,эссе яҙырға өйрәнәләр. унда төрлө һәләтле балалар йөрөйҙәр: уртаса һәләтле һәм һәләте асылмаған балалар.
Төп маҡсат итеп, уҡыусыларҙың фекерләү ҡеүәһен үҫтереү һәм ижади аңын формалаштырыу билдәләнде.
Эш индивидуаль һәм дифференциаль ысулда алып барыла.
Төп йүнәлештәр:
-Төбәктә ижади һәләткә эйә булған милли рухлы шәхес тәрбиәләү.
-Башҡорт теленә ихтирам тәрбиәләү, дөрөҫ һөйләшергә һәм тасуири уҡырға өйрәтеү.
-Ижади һәләтте асыҡлау һәм үҫтереү.
Ижади һәләт үҫтереү аша хеҙмәт тәрбиәһе лә,әхлаҡ тәрбиәһе лә бирергә һәм уҡыуға ҡыҙыҡһыныу ҙа уятырға була
Түбәндәге эштәрҙе тәҡдим итәм:
1.Телде яҡшы итеп аңлау, уй-фекерҙе тулы итеп әйтә һәм яҙа белеү өсөн һүҙлек эше үткәрелә. Был эш төрлөсә үткәрелә:
һүҙҙең яҙылышын өйрәнеү, уның мәғәнәһен асыҡлау, яһалышын күҙәтеү, телмәрҙә урынлы ҡулланырға өйрәнеү.
Һүҙҙең мәғәнәһен аңлатыу өсөн, бирелгән һүҙҙең синонимдарын, антонимдарын таптырыу, тамырҙаш һүҙҙәрҙе уйлатыу,йә булмаһа тәржемә итеү алымдарын ҡулланырға була.Бирелгән конкрет темаларға һүҙҙәр йыйыу эше лә уҡыусыларҙың һүҙ байлығын арттырыуға булышлыҡ итә. Мәҫәлән,”Йыл миҙгелдәре”, “Беҙҙең урмандағы ағастар”, “Яҡшылыҡ ерҙә ятмаҫ” һәм башҡа темаларға балалар кәрәкле
һүҙҙәрҙең белгәндәрен ңүҙәре яҙалар, ҡайһыларын һүҙлектән табалар. Шулай итеп, бирелгән конкрет тема буйынса әңгәмә үткәреүгә уҡыусылар терәк һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр менән ҡоралланған булалар. Был алымдар баланың эшмәкәрлеген активлаштыра, унда һүҙ менән ҡыҙыҡһыныу һәм телдең нескәлектәрен айыра белеү тойғолары уяна һәм үҫә.
2.Әкиәтте дауам итеп яҙыу
«Терпенең туны ни өсөн энәле?”, “ Ябалаҡ ниңә төндә генә оса?”, “ Тамсы ҡайҙа юғалды” һ.б.
3.Төш яҙыу.
4.Тасуирлау тибындағы иншалар яҙыу. Был эштән длда әҙерлек эше үткәрелә. Тема бирелә, мәҫәлән «Ҡыш» һәм уҡыусылар ниндәй? ни эшләй? тигән һорауҙарға һүҙҙәр табып яҙалар.
5.Бирелгән йыйнаҡ һөйлөмдәрҙе эпитет, сағыштырыуҙар менән тулыландырыу.
Ҡыш килде. Ҡар бөртөктәре оса.Ҡар ерҙе ҡапланы.
Уҡыусылар был текстың етешһеҙлектәрен үҙҙәре билдәләй.
6. Халыҡ ижады ҡомартҡыларын йыйыу һәм китапсыҡтар сығарыу эштәрен дә түңәрәк ағзалары башҡара. Балалар ололарҙан мөнәжәттәр, таҡмаҡтар, сеңләүҙәр яҙып алдылар
7.Шәжәрәне ентекле өйрәнеү эше.
8. «Иҫке фотолар һөйләй” тигән район конкурсына эштәр яҙыу.
9.Уҡыусылар түңәрәктә шиғыр яҙырға ла өйрәнәләр. Шиғыр
төҙөргә өйрәтеү эшенең төрлө формаларын үткәрәм:
а.Рифмалашҡан һүҙҙәрҙе табыу.
б.Шиғырҙың беренсе һәм өсөнсө юлдары бирелеп, ҡалғандарын балаларҙан уйлатыу.
в. Шиғыр юлының һуңғы һүҙҙәре буйынса шиғыр төҙөү.
г.Инверсия күренеше өҫтөндә эшләү.
д.Тасуири уҡыу күнекмәпәрен үҫтереү эше.
Түңәрәккә йөрөргә теләүселәр һаны йылдан-йыл күбәйә, уҡыусыларҙың шиғыр яҙырға оҫталыҡтары ла арта. Бер нисә уҡыусының шиғырҙары өлкәлә сығарылған «Тамсыҡай» һәм «Ынйыҡай» исемле балалар йыйынтығына индерелде, күпселек эштәр «Арғужа» гәзитендә лә баҫтырылды. Уҡыусылар районда үткәрелгән «Шиғриәт байрамында”ла әүҙем ҡатнашалар һәм призлы урын яулайҙар
Шулай уҡ һуңғы йылдарҙағы олимпиада һөҙөмтәләре лә бындай эштәрҙең урынлы һәм кәрәкле булыуын иҫбатлай.
Мәктәбебеҙҙең бер уҡыусыһы башҡорт теле олимпиадалары буйынса Президент Грантына лайыҡ булды.
Юғарыраҡ кластарҙа уҡыусылар әҙәбиәттән йомғаҡлау дәрестәренә үҙҙәре исем бирәләр, иң уңышлы тема таҡтаға яҙыла. Мәҫәлән, М.Кәримдең «Айгөл иле» драмаһын –Һуғыш ҡырған яҙмыштар, Ҡаҙим Аралбайҙың «Беҙ-кеше» поэмаһын-Кеше йәшәүенең асылы, Рәшит Назаров шиғриәте буйынса-
Донъя тынын тойған шағир һ.б.
Һәр уҡыусы үҙенең атаған исемен иҫбатлай. Бындай эш төрҙәре уҡыусыларҙы уйландырырға мәжбүр итә,уҡыусыларҙың дәрескә ҡарата әүҙемлеге арта, дәрестәрҙең тәрбиәүи моменты ла отошло була.
Башҡорт теленә, әҙәбиәткә ҡыҙыҡһыныу уятыуҙа балала ижад ҡомары тоҡандырыуҙан да көслөрәк ысул юҡтыр. Мәктәп әҙәби тәңәрәгендә ҡатнашыу, үҙең яҙған шиғыр-хикәйәләрҙе гәэиткә баҫтырыу бәләкәс ижадсы өсөн иҫ киткес ҙур стимул. Әлбиттә бөтә уҡыусы ла шағир булып китмәҫ, ләкин ижад ҡомары тигән изге утты үҙ күңеле аша үткәргән бала туған теленә битараф ҡалмаясаҡ. Ундай бала телде тәрәнерәктән өйрәнергә ынтыласаҡ, әҙәбиәттең гүзәл өлгөләрен тыуҙырған бөйөк әҙиптәрҙең ижадына ихтирам менән ҡарарға өйрәнәсәк.
По теме: методические разработки, презентации и конспекты
Укучыларның рухи байлыгын үстерүдә китап уку һәм сәнгатьле укуның роле
Укучыларның рухи байлыгын үстерүдә китап уку һәм сәнгатьле укуның ролеМәктәптә тәрбия һәм белем бирү эше нигездә китап ярдәмендә тормышка ашырыла. Шул максаттан укучыларда китап укуга...
Укучыларның рухи байлыгын үстерүдә китап уку һәм сәнгатьле укуның роле
укучыларны сәнгатьле укырга өйрәтү, китапка мәхәббәт тәрбияләү....
"Исемдәр донъяһында" (тикшеренеү эш)
Башланғыс кластарҙа фәнни-ғәмәли конференцияларға әҙерлек...
Ғилми-эҙләнеү эше "Айһылыу Йәғәфәрова әкиәттәренең тылсым донъяһы"
Ғилми-эҙләнеү эше "Айһылыу Йәғәфәрова әкиәттәренең тылсым донъяһы"...
Дүртенсе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арналған кластан тыш сара «Ҡоролтай»
Дүртенсе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арналған кластан тыш сара «Ҡоролтай»Маҡсат:1. Дүртенсе Бөтә донъя ҡоролтайы тураһында мәғлүмәттәр биреү;2. М...
Кластан тыш сара “ Был донъяға беҙ килгәнбеҙ икән, юҡҡа түгел, юҡҡа түгелдер!..”
Н.Нәжми ижады буйынса әҙәби-музыкаль кисә...
Урал -Алтай: Быуаттар аша киләсәккә. Өфө - 2011. III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына арналған IV Бөтә Рәсәй Фәнни конференцияһы.
Конференция эшендә "Ғилем күңел күҙен асыр" исемле доклад менән ҡатнаштым. Был докладта йәмғиәт тормошонда уҡытыусының роле һәм тотҡан урыны тураһында һүҙ бара....