text:
Газета "Йәшлек" » Облако тегов » 16(2011)
Ҡәҙерле ҡунаҡтар
Әҙәбиәт / Юмор // 1-03-2011, 14:49
Эш көнө аҙағында ҡапыл телефон шылтыраны:
– Әллеү, был редакциямы?
– Эйе.
– Балаҡайым, исемең кем әле?...
– Әллеү, был редакциямы?
– Эйе.
– Балаҡайым, исемең кем әле?...
Айгөл Вәлитова: «Нимә генә булмаһын, барыһы ла яҡшыға!»
Конкурстар // 1-03-2011, 11:48
Гүзәл тәбиғәтле Мәләүез һылыуы Айгөл Вәлитова булам. Бынан 21 йыл элек Ҡуҙы йондоҙлоғо аҫтында донъяға килгәнмен. Мәктәптә бөтөн фәндәрҙе лә берҙәй яратһам да, теүәл фәндәр күңелемә яҡыныраҡ булды. Иҡтисадсы булыу теләге Башҡорт дәүләт аграр университетына алып килде лә инде. Әле 4-се курста уҡып йөрөйөм.
Заман менән бергә атларға, һәр саҡ алдынғылар рәтендә булырға ынтылам. Был донъяла бер генә йәшәйбеҙ, шуға ла һәр ергә өлгөрөргә тырышам. Тормошҡа оптимистарса ҡарайым, шулай ҙа күңелем тулып киткәндә йырлайым, был минең рухи донъямды байыта. Спорт яратам, еңел атлетика менән шөғөлләнәм. Хыялдарым да бик күп. Шуларҙың иң мөһиме – үҙ һөнәремдең алдынғы белгесе булып, республикама, халҡыма намыҫлы хеҙмәт итеү. Халҡымдың ғөрөф-ғәҙәттәрен киләсәк быуынға еткереүҙе лә маҡсат итеп ҡуйҙым....
Заман менән бергә атларға, һәр саҡ алдынғылар рәтендә булырға ынтылам. Был донъяла бер генә йәшәйбеҙ, шуға ла һәр ергә өлгөрөргә тырышам. Тормошҡа оптимистарса ҡарайым, шулай ҙа күңелем тулып киткәндә йырлайым, был минең рухи донъямды байыта. Спорт яратам, еңел атлетика менән шөғөлләнәм. Хыялдарым да бик күп. Шуларҙың иң мөһиме – үҙ һөнәремдең алдынғы белгесе булып, республикама, халҡыма намыҫлы хеҙмәт итеү. Халҡымдың ғөрөф-ғәҙәттәрен киләсәк быуынға еткереүҙе лә маҡсат итеп ҡуйҙым....
Тауыш бирегеҙ: Ҡышһылыуҙы бергәләп һайлайыҡ!
Конкурстар // 1-03-2011, 11:47
Ҡыш гүзәлдәре гәзитебеҙ биттәрендә үҙ урындарын тапты. Хәҙер улар һеҙҙең тауыш биреүҙе көтә. Тауыш биреү vkontakte.ru сайтында бара. Унда «Йәшлек» гүзәле» исемле махсус төркөм ойошторолған. Тауыш бирергә теләүселәр ошо адрес буйынса унда инә алалар. Ҡышһылыуҙы билдәләр өсөн ике генә аҙна ваҡыт бирелә, күңелегеҙгә хуш килгән һылыуҡай өсөн тауыш биреп ҡалығыҙ.
Ә бәйгелә ҡатнашырға теләүсе һылыуҡайҙар иҫенә шарттарҙы тағы бер тапҡыр төшөрөп үтәбеҙ. Конвертҡа матур, йөҙөгөҙ, буй-һынығыҙ асыҡ сағылған фотоны, гәзитебеҙгә 2011 йылдың тәүге ярты йыллығына яҙылыу тураһындағы квитанцияның күсермәһен һәм үҙегеҙ тураһында ҡыҫҡаса, әммә йөкмәткеле итеп яҙылған мәғлүмәтте һалып ебәрегеҙ. Һеҙҙән әүҙемлек талап ителә – матур тормош девизығыҙ, нимә яратыуығыҙ, нимә менән шөғөлләнеүегеҙ тураһында яҙыу өсөн бөтә фантазияғыҙҙы эшкә екһәгеҙ ҙә була, бәлки, кемдер үҙе тураһында шиғыр юлдары менән дә әйтеп бирер.
Яҙһылыу титулы өсөн бәйге башланды!...
Ә бәйгелә ҡатнашырға теләүсе һылыуҡайҙар иҫенә шарттарҙы тағы бер тапҡыр төшөрөп үтәбеҙ. Конвертҡа матур, йөҙөгөҙ, буй-һынығыҙ асыҡ сағылған фотоны, гәзитебеҙгә 2011 йылдың тәүге ярты йыллығына яҙылыу тураһындағы квитанцияның күсермәһен һәм үҙегеҙ тураһында ҡыҫҡаса, әммә йөкмәткеле итеп яҙылған мәғлүмәтте һалып ебәрегеҙ. Һеҙҙән әүҙемлек талап ителә – матур тормош девизығыҙ, нимә яратыуығыҙ, нимә менән шөғөлләнеүегеҙ тураһында яҙыу өсөн бөтә фантазияғыҙҙы эшкә екһәгеҙ ҙә була, бәлки, кемдер үҙе тураһында шиғыр юлдары менән дә әйтеп бирер.
Яҙһылыу титулы өсөн бәйге башланды!...
Март
Рубрикалар // 1-03-2011, 11:30
Мөхәббәт алиһәһе
Әҙәбиәт // 1-03-2011, 11:29
Ер йөҙөндә иҫ киткес матур егет йәшәгән. Шуға ла уға Мөхәббәт алиһәһе үҙе ғашиҡ булған. Яратып ҡына ҡалмай, мөхәббәте өсөн ергә төшә һәм уның ҡатыны була. Бөтөн ауырлыҡтарҙы ла, шатлыҡтарҙы ла уның менән уртаҡлашырға теләй. Һәм тап уныҡы ғына булғыһы килә.
Йылдар үтә. Ир ҡатынын бик ныҡ ярата, әммә бик бәхетһеҙ була. Бәхетһеҙ генә түгел, ул үҙен шул тиклем бәхетһеҙгә һанай һәм ҡатынынан китергә уйлай. Китер алдынан ҡатынына – Мөхәббәт алиһәһенә килә һәм:...
Йылдар үтә. Ир ҡатынын бик ныҡ ярата, әммә бик бәхетһеҙ була. Бәхетһеҙ генә түгел, ул үҙен шул тиклем бәхетһеҙгә һанай һәм ҡатынынан китергә уйлай. Китер алдынан ҡатынына – Мөхәббәт алиһәһенә килә һәм:...
Көнләшеү һөйөүҙе үлтерә
Рубрикалар // 1-03-2011, 11:29
Бер-береһен яратыусылар араһында һәр ваҡыт билдәле бер кимәлдә эгоизм йәшәй. Ләкин, ҡағиҙә булараҡ, ул бер-береңә ышаныу хисе менән йомшартыла. Тик көнләшеү уларҙың араһы бер ни тиклем һыуыныуын күрһәтә. Көнсөллөк ир менән ҡатынды бәхетһеҙ, даими рәүештә бер-береһенә ышанысһыҙ йәшәргә мәжбүр итә. Тыныс тормош менән йәшәргә теләүсе кеше шикләнеүгә урын ҡалдырмай, ышанмаусанлыҡҡа килтерерҙәй бөтә нәмәнән алыҫыраҡ йөрөргә тырыша, хыянаты тураһында шаяртҡан булып, ирен йәки ҡатынын утҡа һалмай, сәбәпһеҙ көнләшеп ҡыланмай....
Үәт, ҡыҙыҡ!
Әҙәбиәт / Юмор // 1-03-2011, 11:28
– Иптәш майор, – ти сержант, – аяғығыҙҙағы ботинкағыҙ икеһе ике төрлө: береһе ҡара, икенсеһе көрән. Бәлки, башҡалар күргәнсе, өйөгөҙгә ҡайтып, алмаштырып кейеп килерһегеҙ.
– Эй, ҡайтып килдем инде, унда ла береһе ҡара, икенсеһе көрән ботинка, – тигән майор....
– Эй, ҡайтып килдем инде, унда ла береһе ҡара, икенсеһе көрән ботинка, – тигән майор....
СКА үҙ дәғүәсеһен көтә
Новости / Спорт // 1-03-2011, 11:27
«Салауат Юлаев» менән «Аҡ барс» үҙ-ара «тешләшергә» тора...
КХЛ-да даими беренселек тамамланып, плей-офф уйындары башланыуға бер аҙна үтеүгә, Көнбайыш конференцияһында уның тәүге ярымфиналсыһы билдәле булды. СКА командаһы, эште оҙаҡҡа һуҙмай, «Спартак» хоккейсыларын дүрт рәт еңеп, буласаҡ дәғүәсеһен ял итеп көтөргә булды....
КХЛ-да даими беренселек тамамланып, плей-офф уйындары башланыуға бер аҙна үтеүгә, Көнбайыш конференцияһында уның тәүге ярымфиналсыһы билдәле булды. СКА командаһы, эште оҙаҡҡа һуҙмай, «Спартак» хоккейсыларын дүрт рәт еңеп, буласаҡ дәғүәсеһен ял итеп көтөргә булды....
Башҡорттар китте һуғышҡа
Новости / Тарих // 1-03-2011, 11:25
112-се (16-сы гвардия) башҡорт атлылар дивизияһы ойошторолоуға – 70 йыл
Быйыл 17 ноябрҙә 112-се (16-сы гвардия) башҡорт атлылар дивизияһы төҙөлөүгә 70 йыл тула. Халыҡ тормошонда һиҙелерлек эҙ ҡалдырған был тарихи дата лайыҡлы билдәләнәсәк. Республика әһәмиәтендәге саралар, башлыса, республика Хәрби дан музейы етәкселеге аҫтында әҙерләнә. Бынан тыш, урындарҙа, бигерәк тә мәктәптәрҙә тарихи эҙләнеүҙәр, уйындар, конкурстар, ғилми-ғәмәли конференция һәм башҡа саралар үткәреләсәк. Йәштәр генә түгел, өлкәндәр ҙә үҙ иткән «Йәшлек» гәзите был ағымға теләп ҡушыла. Тарихи үткәнебеҙҙәге ошо данлыҡлы дивизия, уның айырым батырҙары тураһында яңынан-яңы, бығаса билдәле булмаған материалдар редакцияға күпләп килер, тип ышанабыҙ....
Быйыл 17 ноябрҙә 112-се (16-сы гвардия) башҡорт атлылар дивизияһы төҙөлөүгә 70 йыл тула. Халыҡ тормошонда һиҙелерлек эҙ ҡалдырған был тарихи дата лайыҡлы билдәләнәсәк. Республика әһәмиәтендәге саралар, башлыса, республика Хәрби дан музейы етәкселеге аҫтында әҙерләнә. Бынан тыш, урындарҙа, бигерәк тә мәктәптәрҙә тарихи эҙләнеүҙәр, уйындар, конкурстар, ғилми-ғәмәли конференция һәм башҡа саралар үткәреләсәк. Йәштәр генә түгел, өлкәндәр ҙә үҙ иткән «Йәшлек» гәзите был ағымға теләп ҡушыла. Тарихи үткәнебеҙҙәге ошо данлыҡлы дивизия, уның айырым батырҙары тураһында яңынан-яңы, бығаса билдәле булмаған материалдар редакцияға күпләп килер, тип ышанабыҙ....
Замана талабымы был?
Новости / Мәҙәниәт // 1-03-2011, 11:23
Әммә мәғәнәһеҙ көләмәстәрҙе, әллә ниндәй билдән аҫтағы юморҙы тыңлап, күреп ултырғанда, минең, мәҫәлән, бер ҙә генә көлгөм килмәй. Йәнем көйә. Залдың бер өлөшө бот сабып көлгәндә, икенсе берәүҙәр артистарға аптырап та, сәйерһенеп тә баҡҡан – бөтә булдыра алғанығыҙ ошомо, йәнәһе. Хәйер, бында артистарға түгел, ә пьеса авторына, ҡуйыусы режиссерға төбәлгәндер тәнҡит һүҙе. Заманыбыҙҙы күрһәтергә теләп яҙылған булһа был русса ҡатыш башҡортса, билдәле яҙыусыларҙың цитаталары ҡатыш ярым һүгенеү һүҙҙәре – замана кешеләрен тағы ла түбәнерәк төшөрә түгелме авторҙар? Сәнғәттең маҡсаты юғарыраҡ, тип уйлай инем һәр саҡ....
[/aviable]


c: text/html

text:
Әсәй наҙын күреп үҫһен һәр бер бала
09 ноября 2016 йыл | Мәғариф, Йәмғиәт
Район хакимиәте эргәһендә төҙөлгән махсус комиссия тарафынан профилактика көнөнөң сираттағыһы Имәндәш ауыл биләмәһендә үтте. Унда Имәндәш, Ҡарағай, Юрмаш, Мораҙ, Таш-Аҫты ауылдарынан имен булмағандар иҫәбендә торған ғаиләләр саҡырылды. Күсмә ултырышты район хакимиәтенең Опека һәм попечителлек секторы мөдире Елена Жукова алып барҙы. Уның эшендә бәлиғ булмағандар эше буйынса комиссия секретары Альмира Уренева, үҙәк район поликлиникаһының наркология кабинеты медсестраһы Асия Рафиҡова ҡатнашты.
Биләмәлә үткән ултырышта урындағы депутаттарҙың, йәмәғәтселектең әүҙем булыуын билдәләп үтергә кәрәк. Ауылдарындағы имен булмаған ғаиләләрҙең яҙмышына битараф булмаған депутаттар Миңнулла Шәмсетдинов, Эльвира Кинйәбулатова (Юрмаш), Фәнис Амангилдин (Мораҙ), Имәндәш мәктәбе директоры Расих Муллашев, Ҡарағай мәктәбенең уҡыу-уҡытыу, тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫарҙары Ләйсән Әхтәмова, Әлфиә Ғәлиәкбәрова,социаль педагог Дилә Әбүзәрова, ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Рәзилә Зөбәйҙуллина, ауыл биләмәһе хеҙмәткәрҙәре комиссияға саҡырылыусыларҙың көнитмеше, ыңғай үҙгәрештәр, кире күренештәр хаҡында асыҡтан-асыҡ уртаға һалып һөйләште.
Биләмәлә үткән ултырышта урындағы депутаттарҙың, йәмәғәтселектең әүҙем булыуын билдәләп үтергә кәрәк. Ауылдарындағы имен булмаған ғаиләләрҙең яҙмышына битараф булмаған депутаттар Миңнулла Шәмсетдинов, Эльвира Кинйәбулатова (Юрмаш), Фәнис Амангилдин (Мораҙ), Имәндәш мәктәбе директоры Расих Муллашев, Ҡарағай мәктәбенең уҡыу-уҡытыу, тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫарҙары Ләйсән Әхтәмова, Әлфиә Ғәлиәкбәрова,социаль педагог Дилә Әбүзәрова, ҡатын-ҡыҙҙар советы рәйесе Рәзилә Зөбәйҙуллина, ауыл биләмәһе хеҙмәткәрҙәре комиссияға саҡырылыусыларҙың көнитмеше, ыңғай үҙгәрештәр, кире күренештәр хаҡында асыҡтан-асыҡ уртаға һалып һөйләште.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«Зөләйха күҙҙәрен аса» спектакленән һуң хоккейсы Григорий Панин Башҡорт драма театрын «Салауат Юлаев» уйынына саҡырҙы
ӨФӨ, 2017 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Күренекле Рәсәй хоккейсыһы, «Салауат Юлаев»тың ярымһаҡсыһы Григорий Панин уҙған көндәрҙә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрында булды. Башҡортостан мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтәнен хәбәр итеүҙәренсә, «Зөләйха күҙҙәрен аса» спектаклен ҡарап, хоккейсы ныҡ тәьҫирләнгән.
«Башҡорт драма театрының яңы постановкаһы миңә ныҡ оҡшаны. Үҙемде геройҙар менән бергә ҡурҡыныс һуғыш башланған, биш йыллыҡтар, кулактарҙы хөкөм иткән дәүергә күсеп киткән кеүек хис иттем», — тине Григорий Панин.
Спектаклдән һуң хоккейсы сәхнә артына күтәрелде һәм Башҡорт драма театры төркөмөн «Салауат Юлаев»тың алдағы уйынына саҡырҙы.
Гүзәл Яхинаның донъя шаулатҡан «Зөләйха күҙҙәрен аса» романы буйынса спектаклдең премьераһы 24 ноябрҙә үтте. Спектаклдә ХХ быуаттың 30-сы йылдарында йөҙләгән килмешәк менән бергә Себергә юлланған крәҫтиән ҡыҙы Зөләйханың яҙмышы тасуирлана. Ярослав Пулинович сәхнәгә ҡуйған, Хөрмәтулла Үтәшев башҡорт теленә тәржемә иткән. Рәссам – Альберт Нестеров, композитор – Илшат Яхин, пластика – Ринат Абушахманов, яҡтыртыу буйынса рәссам – Илшат Саяхов.
Спектаклде йәнә 19 декабрҙә ҡарарға мөмкин.
http://www.bashinform.ru/news/1092716-posle-spektaklya-zuleykha-otkryvaet-glaza-khokkeist-grigoriy-panin-priglasil-bashdramteatr-na-match-/


text:
- Подробности
- Просмотров: 558
ЕРЁМЕНКО Игорь Леонидович (13.6.1950, Стәрлетамаҡ ҡ.), химик-технолог. РФА акад. (2006), химия ф. д‑ры (1986). Мәскәү нескә химия технологияһы ин‑тын тамамлаған (1973). 1976 й. алып Мәскәү физика-техника ин-тының өлкән ғилми хеҙм-ре, 1981 й. башлап РФА‑ның Н.С.Курнаков ис. Дөйөм һәм органик булмаған химия ин-тында (Мәскәү) эшләй: 1988 й. — өлкән, 1991 й. — төп ғилми хеҙм-р, 1993 й. — сектор мөдире, 1995 й. — лаб. мөдире. Фәнни хеҙмәттәре үҙгәреүсән металдар һәм лантаноидтарҙың күп ядролы берләшмәләре химияһы, магнетохимия өлкәһендә тикшеренеүҙәргә арналған. Е. тарафынан молекуляр компьютерҙар төҙөү өсөн перспективалы молекуляр магнетиктарҙы йүнәлешле синтезлау ысулдары; күп ядролы комплекстар нигеҙендә ҡатмарлы органик молекулаларҙы йүнәлешле формалаштырыу ысулдары табылған; магнит‑молекулалар алынған. 350-нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 5 уйлап табыу авторы. РФ Дәүләт пр. (2002), Л.А.Чугаев ис. пр. (1994) лауреаты. Почёт орд. м-н бүләкләнгән (2011).
Ю.Б.Монаков
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Бөгөнгө тура эфирҙа уйын.! Инанысы сездә хоҡуғы бар булған яҡшы сифаттарын тамға түбәнге шестеренка.. Техник проблемалар килеп тыуған осраҡта., hsk имтиханын урынына канал ҡарау holmssk.се/ютуб.
Бөгөн 17:00 иса hasselbackens килә СК Холма. Holmbygden.se livesänder matchen. Бөгөн был уйында нисә миҙгел уйындар менән көрәш һәм күп таблицаһының аҫҡы өлөшөндә тығыҙ. картаһы ҡуйылған.! Бынан һуң Сундсвалль ИФК 2 (ә яҙ ҡыйратып булмай Хольм) выдать серияһы, шулай булмаһа, был Уба poängskörden һыҙым өсөн мөһим.. Бөгөнгө матч, шулай Докучать, әгәр ете мәрәй div5-Таблица – СК эйәргә элеп биш мәрәй. Шуға бәйле, юғары дивизионы булараҡ, тамамланды, сөнки был шул тиклем булыуы мөмкин тип аңлата. sistaplats дивизияһының алты киләһе миҙгелдә nedflytt. Уйын, унда Уба nästjumbon Хейзел үтеү мөмкинлектәре булды-бөгөн был мөһим ашыу һыҙым менән сағыштырғанда, ҡасан булһа!
Бөгөнгө stormatch гастролдәре кәм түгел. 80- 90. һәм быуат гигант, күренекле Holmprodukten Йоран Фриск!
Составында, matchnotiser һәм һөҙөмтәлә, һәр бер смс-то һеҙгә уйындары була ала, бында бушлай!
Бөгөн трансляция (“сылбыр” юғары): https://www.youtube.com/watch?v=P3Y-a8ADeFo
Һыу hsk:youtube каналында.: holmssk.се/ютуб


text:
Иң яҡшы шәхси чартер рейсы башҡарыусы самолет Мемфис, Нэшвилл, Ноксвилл, Чаттануга,Прокат компанияһы самолеты тн 877-978-2712 рохля зоналарында бизнес өсөн минең тәҡдимдәр өсөн пилот йыһан порожний, Ғәҙәттән тыш, Шәхси самолеты менән урынлаштырылған йорт хайуандары ләззәт татыу? Булһын һеҙгә еңел һәм тиҙ ярҙам самолеты тәғәйенләнешендәге иң яҡшы компанияһы түбәндәге пункттар тиклем бара!
Шәхси рейстар санкциялар белгестәр биләй мөмкинлеге биреү өсөн уңайлы шарттар, шул иҫәптән етештереүсәнлеге. Тиҙ рәүештә теркәлгән, ваҡыттың тиҙ өсөн сәйәхәт, fly менән килешеү идеаль булған шәхси ҡарашы, ҡәнәғәт ҡалһын өсөн күп төрлө районында осрашты., бер нисә көн файҙалы булыуы йәки сәфәре ваҡытында тултырып рейстар һаны ҙур өмөт ҡала..
Беҙ Тәҡдим Иткән Хеҙмәттәр Исемлегендә
Шәхси Ауыр Чартер Рейсы Самолеты
Һуңғы самолет баш борсолоуы буш ял минуттары һап-минең менән төшөрөү. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ яңғыҙ сәйәхәт., ни тип йыйҙы үҙенсәлектәренә йәки ғаилә, шәхси самолет осоштары хәүефһеҙлеге һәм либерал-көлкө, әҙер шарттар иҫәпкә экстравагантный эсендә ложа..
Аренда ағымында айырым ҡулланылып, маҡсат тиклем тиҙ инеү өсөн теркәлә бара хәүефһеҙлеге өсөн ябыҡ өҫтөнлөк терминал өҫтәмә гарантиялар оказия, гарантия, ял ваҡытын үткәреү өҫтәмә рәүештә айырмалы рәүештә ярашлы тратиться заряд ала.. Үҙ һәләте, мөмкинлеге күберәк һәм бөтә донъя буйынса барған өсөн урын яҡшыртыу өсөн персонификация, Йәшерен һөйләшеүҙәр-был-идеаль ҡарашы, барам шатлыҡ.
Уйын-көлкө һәм Экстравагантность: осоу тейеш була ҡыуаныстар, һеҙгә һәм беҙ һәйбәт эшләнек. төр санкциялар ҡатнашты һәм йомарт, аҡыллы көткән кеүек була ине..
Теннесси хеҙмәте осоуҙың өҫтөнлөктәре чартер:
Терминал ашыу самолет инеп: һуңғы алыҫ йәки яҡын районынан килгән маҡсатына ғына ирешә, тип уйларға мөмкинлек бирә хакимиәте.
Терминал шәхси ала: алыҫлыҡҡа осоп стратегик линияһын сығымы була һәм артыҡ тотоу; шәхси самолеты осоу минутҡа тиклем теннеси атҡ. сәйәхәтсеһе ҡуртымға ала..
Бөтә донъя сфера: - булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ сәйәхәттә булһағыҙ йәки унда теләгән., универсаль уҡыу эш урындары йәнәш донъя масштабындағы был беҙҙең система..
Түләүле етештереүсәнлеге алыу: һеҙ беҙҙең өсөн яҡшы мөмкинлектәр асылды, һәм беҙ һатып алыу килешеүе буйынса сығымдар шәхси көсө билдәлелек трансляция, иң зирәк алыу гарантиялана, һеҙ, ғәҙәттә, килешеү.
Самолет ҡарар: алып сыҡты 50,000 оса һәм машина 130 осоу машинаһын төрлө сорттарға, беҙ һеҙҙең өсөн сығанаҡтар машиналар оса талаптарын дөрөҫ надежно.
Шәхси күҙәтеү: һеҙ көн һайын ең һызганып килешеү рамлы преданный уңайлы, һеҙҙең өсөн, һеҙҙең ярҙам менән теләһә ниндәй ихтыяж булыуы мөмкин, самолеттан минут элек осоу ваҡытында әҙерләү һеҙгә яҡшыртыу өсөн язалау ойошмаһы.
Private Jet Charter Flight Service Near Me Tennessee
Davidson округында дәүләт һәм шәхси аэропорт аэропорты исемлегендә, Теннесси. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_airports_in_Tennessee


text:
ГУЛАГ архипелагы
«ГУЛАГ архипелагы» — әҙәби-тарихи әҫәр Александр Исаевич Солженицындың СССР-ҙа 1918 йылдан алып 1956 йылға саҡлы дауам иткән репрессиялар осоро тураһындағы художестволы-тарихи әҫәре. 257 тотҡондоң хаттарына, хәтирәләренә һәм йәнле хикәйәләүҙәренә һәм авторҙың шәхси тәжрибәһенә нигеҙләнеп яҙыла.
ГУЛАГ — «Главное управление лагерей» һүҙбәйләнешенән алынған аббревиатура . «ГУЛАГ Архипелагы» атамаһы, бәлки, А. П. Чеховтың «Сахалин утрауы» китабына аллюзиялыр[1]
Йөкмәткеһе
Яҙылыу һәм нәшер итеү тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«ГУЛАГ архипелагы» әҫәрен Солженицын СССР-ҙа 1958 йылдан алып 1968 йылға тиклем осорҙа (1968 йылдың 2 июнендә тамамланған) йәшерен рәүештә яҙған, беренсе томы 1973 йылдың декабрендә Парижда баҫылып сыҡҡан.
1973 йылдың 23 авгусында автор сит ил хәбәрселәренә ҙур интервью бирә. Шул уҡ көндө Дәүләт Хәүефһеҙлеге Комитеты яҙыусының ярҙамсыларының береһе Ленинградта йәшәүсе Елизавета Воронянскаяны ҡулға ала. Допрос барышында уны «ГУЛАГ архипелагы» китабының бер дана ҡулъяҙмаһы ҡайҙа икәнлеген әйтергә мәжбүр итәләр. Өйгә ҡайтҡас, ул аҫылына. 5 сентябрҙә Солженицын был турала белә һәм "Архипелаг"ты көнбайышта («ИМКА-Пресс» эмигрант нәшриәтендә) баҫтыра башларға ҡуша. Ошо ваҡытта яҙыусы СССР етәкселегенә "Советтар Союзы юлбашсыларына хат"ы аша мөрәжәғәт итә. Хатында ул коммунистик идеологиянан баш тартырға һәм СССР-ҙы рус милли дәүләтенә әйләндереү аҙымдарын яһарға саҡыра. Август аҙағынан башлап көнбайыш матбуғатында диссиденттарҙы, атап әйткәндә, Солженицынды яҡлаған бик күп мәҡәләләр баҫыла.
СССР-ҙа диссиденттарға ҡаршы көслө пропаганда кампанияһы йәйелдерелә. 31 августа «Правда» гәзитендә «беҙҙең дәүләт һәм ижтимағи ҡоролошобоҙға яла яғыусылар» Солженицынды һәм А. Д. Сахаровты ғәйепләүсе бер төркөм совет яҙыусыларының асыҡ хаты баҫылған. 24 сентябрҙә Дәүләт Хәүефһеҙлеге Комитеты Солженицындың элекке ҡатыны аша, "ГУЛАГ архипелагы"н сит илдә сығарыуҙан баш тартыу шарты менән, яҙыусыға «Раковый корпус» повесын СССР-ҙа рәсми баҫтырыуҙы тәҡдим итә. Әммә Солженицын, «Раковый корпус» әҫәрен баҫтырыуға ҡаршы түгеллеген әйтһә лә, властар менән йәшерен килешеү төҙөү аша үҙен улар менән бәйләргә теләмәй. Бының менән бәйле ваҡиғаларҙың төрлөсә һүрәтләнеше Солженицындың «Быҙау имән менән һөҙөшкән» китабында һәм Решетовская үлгәндән һуң баҫылып сыҡҡан Н. Решетовскаяның «АПН — мин — Солженицын» тигән иҫтәлектәрендә бирелә: Решетовская КГБ-ның һәм ролен инҡар итә һәм Солженицын менән властарҙың килешеүенә өлгәшергә шәхси инициативаһы буйынса теләгәнен раҫларға тырыша. 1973 йылдың декабрь һуңдарында "ГУЛАГ архипелагы"ның беренсе томы донъя күреүе тураһында иғлан ителә. Совет киң мәғлүмәт сараларында Солженицындың исемен, «әҙәбиәт власовсыһы» ярлығы тағып, хыянатсы тип бик көслө тупланған ҡара яғыу кампанияһы башлана. Улар, «ГУЛАГ архипелагы»ның иғтибарҙан ситтә ҡалған реаль йөкмәткеһенә түгел, (1918—1956 йылдарҙағы совет лагерь-төрмә системаһын художестволы тикшереү), ә Солженицындың, имеш, «һуғыш ваҡытында Тыуған илгә хыянат иткән полицайҙар һәм власовсылар» менән теләктәшлегенә баҫым яһай.
Был хеҙмәте өсөн мәғлүмәтте Солженицынға, тәүге баҫмаларҙа күрһәтелгәнсә, 227 кеше биргән. 2007 йылдағы баҫмала (Екатеринбург, У-Фактория нәшриәте) тәүге тапҡыр «был китапты яҙғанда, хикәйәләүҙәре, хаттары, мемуарҙары һәм төҙәтмәләре файҙаланылған архипелаг шаһитттарының», 257 кешенең, исемлеге асылған. Текстың ҡайһы бер фрагменттарын Солженицындың таныштары (Г. П. Тэнно[2] һәм В. В. Иванов[3]) яҙған. В. В. Иванов әйткәнсә, «ГУЛАГ архипелагы» буйынса эшкә Солженицын В. Т. Шаламов һәм Ю. М. Даниэлды йәлеп итергә тырыша, ләкин улар менән уртаҡ фекергә килә алмай.[4].
Китапты һатҡандан килгән гонорарҙар һәм роялти Солженицын Фондына күсерелә, артабан ул аҡса, сәйәси тотҡондарға һәм уларҙың ғаиләләренә ярҙам маҡсатында, йәшерен рәүештә СССР-ға ебәрелә.
1970 йылда Солженицынға бирелгән әҙәбиәт өлкәһендәге Нобель премияһы «ГУЛАГ архипелагы» менән бәйле түгел, сөнки был ваҡытта әҫәр баҫылмаған ғына түгел, хатта иң яҡын кешеләре өсөн дә сер булған, тигән уйҙырмалар таралһа ла, премия биреү формулировкаһы түбәндәгесә: «Урыҫ әҙәбәтенең кире ҡаҡҡыһыҙ традицияларына эйәргәндә күрһәткән әхлаҡи көсө өсөн» тип яңғырай.»[5].
СССР-ҙа «Архипелаг» тулыһынса (автор һайлаған бүлектәр «Новый мир» журналының 1989 йылғы 7—11-се һандарында тәү тапҡыр баҫылып сыҡҡан) 1990 йылда баҫыла. Һуңғы өҫтәмәләрҙе һәм иҫкәрмәләрҙе һәм ҡайһы бер аҙ ғына төҙәтмәләрҙе автор 2005 йылда индерә һәм Екатеринбургта (2007 йыл) һәм артабан сыҡҡан баҫмаларҙа иҫәпкә алынған. Был баҫмаға тәүге тапҡыр Н. Н. Сафонов ҡатнашлығында Г. Левицкая менән А. А. Шумилин эшләгән һәм А. Я Разумов[6] мөхәррирләгән һәм өҫтәгән исемле күрһәткес төҙөлгән.
«ГУЛАГ архипелагы» һүҙбәйләнеше уртаҡлыҡ исемгә әйләнә, публицистикала һәм художестволы әҙәбиәттә йыш ҡулланыла, беренсе сиратта 1920-се — 1950-се йылдарҙағы СССР пенитенциар системаһына[7] ҡарата йыш ҡулланыла. «ГУЛАГ архипелагы»на (А. И. Солженицындың үҙенә) мөнәсәбәт, совет осорона, Октябрь революцияһына, репрессияларға, В. И. Ленин һәм И. В. Сталин шәхестәренә киҫкен сәйәси мөнәсәбәт һаҡланғанлыҡтан, XXI быуатта ла үтә ҡаршылыҡлы булып ҡала.
2009 йылдың 9 сентябрендә «ГУЛАГ архипелагы» әҫәрен мәктәптә өлкән кластарҙа мотлаҡ өйрәнеү өсөн әҙәбиәт программаһына индерҙеләр[8].
2008 йылда Францияла китапты төҙөү тарихы, был ваҡиғаларҙа ҡатнашҡан кеше яҙмыштары хаҡында «"ГУЛАГ архипелагы"ның йәшерен тарихы» (фр. L’Histoire Secrète de l’Archipel du Goulag, 52 минут) (режиссёрҙар Николя Милетич (Nicolas Miletitch) һәм Жан Крепю (Jean Crépu)) тигән документаль фильм төшөрөлгән[9].
Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«ГУЛАГ архипелагы» әҫәре өс томдан тора. Беренсе том ике бүлекле: "Төрмә сәнәғәте" һәм "Мәңгелек хәрәкәт". Икенсе том да ике бүлекле: "Холоҡ төҙәтеү-хеҙмәт", "Йән һәм сәнскеле сымдар". Өсөнсө том өс бүлеккә эйә: "Каторга", "Һөргөн", "Сталин юҡ". Бүлектәрҙең һан иҫәбе үтәнән-үтә ҡоролған. Әҫәрҙә шулай уҡ автор аңлатмаһы менән төрмә-лагерь әйтем-һүҙбәйләнештәре, ҡайһы бер совет ҡыҫҡартыуҙары һәм һүҙбәйләнештәре исемлектәре, иллюстрациялар бар.
Йөкмәткеһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Солженицындың «ГУЛАГ архипелагы» әҫәрендә СССР-ҙа лагерҙар булдырыу тарихы, лагерҙарҙа хеҙмәт иткән һәм хөкөм ителгән кешеләр һүрәтләнә. Автор лагерь хеҙмәткәрҙәре Эске эштәр министрлығы училищеларынан, хәрби комиссариат аша саҡыртылып килә, ә тотҡондар ҡулға алынып һәм хөкөм ителеп эләгә тип билдәләй.
1917 йылдың ноябренән башлап, Рәсәйҙә кадеттар партияһы закондан тыш тип иғлан ителгәндән һуң, күпләп ҡулға алыуҙар башлана, һуңынан эсерҙар һәм социал-демократтар ҡулға алына. Ауылда ҡаршылыҡ тыуҙырған 1919 йылғы Продразверстка ике йыл дауамына һуҙылған тотҡондар ағымына килтерә. 1920 йылдың йәйенән Соловкиға офицерҙарҙы оҙатҡандар. 1921 йылда Хеҙмәтсән крәҫтиәндәр союзы етәкләгән тамбов крәҫтиән ихтилалын тар-мар иткәндән һуң да ҡулға алыуҙар дауам итә, баш күтәргән Кронштадт матростары Архипелаг утрауҙарына оҙатыла, Асығыусыларға Йәмәғәт Ярҙамы Комитеты, социалистик сит ил партия ағзалары ҡулға алына.
1922 йылда Контрреволюционерҙарға һәм спекулянттарға ҡаршы көрәш буйынса Ғәҙәттән тыш Комиссия дин мәсьәләләре менән шөғөлләнә. Патриарх Тихонды ҡулға алғандан һуң, патриарх өндәмәләрен таратҡандарға ҡағылған процестар уҙа. Бик күп митрополиттар, архиерейҙар, протоирейҙар, монахтар, дьякондар ҡулға алынған.
20-се йылдарҙа «ижтимағи сығышын йәшергән өсөн», «элекке ижтимағи хәле» өсөн ҡулға алалар. 1927 йылдан ҡоротҡостарҙы эҙәрлекләйҙәр, 1928 йылда Мәскәүҙә Шахта эшен[10] тыңлағандар, 1930 йылда аҙыҡ-түлек сәнәғәте ҡоротҡостартарын, Промпартия[11] ағзаларын хөкөм иткәндәр. 1929-30 йылдарҙа раскулачить иткәндәрҙе, «ауыл хужалығы ҡоротҡостарын», агрономдарҙы лагерҙарға 10 йылға ултыртҡандар. 1934—1935 йылдарҙа Киров ағымы менән бәйле «таҙартыуҙар» ойошторолған.
1937 йылда партия, совет идаралығы, Эске эштәр халыҡ комиссариаты етәкселегенә һөжүм яһала.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында лагерҙарға паника ойоштороусылар, һуңынан — Советтар Союзында йәшәүсе немецтар, немец әсирлегендә булғандар һәм унан ҡасҡандар ағыла. Оккупацияланған территорияларҙа булған ватандаштарҙы, немец, япон, урыҫ эмигранттарын ҡулға алалар. 1945 һәм 1946 йылдарҙа Архипелагҡа гитлеровсылар һәм уларҙың ҡуштандары ойошторған власовсылар, милли частар мосолмандары, казак-красновсылар оҙатыла.
Һуғыштан һуң, 1948—1949 йылдарҙа, алдағы осорҙа 10 йыл ГУЛАГ ыҙаһын кисереп өлгөргәндәр һәм «яңынан хөкөм ителгәндәр», «халыҡ дошманы балалары» срок тултырыуын дауам иткән. Сталин идаралығының һуңғы йылдарында йәһүдтәр, «табиптар эше»[12] буйынса хөкөм ителгәндәр ағымы билдәләнгән.
Автор тотҡондар көнкүрешен, уларға хас образын һүрәтләй, уларҙы ғәйепләп ултыртыу сәбәбе буйынса күп айырым миҫалдар килтерә (А. П. Скрипникова, П. Флоренский, В. Комов һ.б. биографиялары).
Икенсе томдың «ГУЛАГ-тағы музалар» тигән 18-се главаһында автор яҙыусылар һәм әҙәби ижад тураһында үҙенең күҙаллауын белдерә. Уның күҙаллауҙары буйынса, йәмғиәт «юғары һәм түбәнге, идара итеүсе һәм буйһоноусы ҡатламға» бүленә. Шуға ярашлы, донъя әҙәбиәтенең дә дүрт өлкәһе бар. «Юғарыларҙы, йәғни үҙҙәрен, үҙҙәренекен һүрәтләүсе юғары ҡатламға ҡараған яҙыусылар беренсе өлкәлә. Икенсе өлкә яҙыусылары: юғарылар түбән ҡатламды, уларҙың хәлен төрлө яҡлап һүрәтләй. Өсөнсө өлкәлә: түбәндәгеләр юғарыларҙы һүрәтләй. Дүртенсе өлкәлә: түбәндәгеләр — түбәндәгеләрҙе, йәғни үҙҙәрен үҙҙәре һүрәтләй». Дүртенсе сфераға классификация авторы бөтә донъя фольклорын индерә. Әҙәбиәт асылына ҡағылғанда: ' «Дүртенсе сфераға ҡараған яҙма ('пролетар', 'крәҫтиән') — бөтөнләйгә яралғы ғына, тәжрибәһеҙ, уңышһыҙ, сөнки бында берәмек кенә тәжрибәнең етмәгәнлеге күренә» '. Өсөнсө өлкә яҙыусылары йыш ҡына ҡуштандарса ярамһаҡланыу менән ағыулана. Икенсе өлкә яҙыусылары донъяға тәкәббер ҡарай һәм түбәндә торған кешеләрҙең уй-кисерештәрен аңлай белмәй. Тәүге өлкәлә художество техникаһына, «фекер дисциплинаһы»на эйә булған юғары ҡатлам яҙыусылары эшләгән. Был өлкәләге бөйөк әҙәбиәтте шәхси тормошонда тәрән бәхетһеҙлектә йәшәгән йәки тәбиғәттән ҙур талантҡа эйә булған яҙыусылар ғына булдыра алған.
Авторҙың фекере буйынса, репрессия йылдарында донъя тарихында тәүге тапҡыр ҙур масштабта йәмғиәттең юғары һәм түбәнге ҡатлам тәжрибәһе ҡушыла. Беҙҙең әҙәбиәтебеҙгә «Архипелаг» айырым ижади мөмкинлек бирә, әммә шул уҡ ваҡытта был дәүерҙә ҡушылған тәжрибәне йөрөтөүселәрҙең күбеһе һәләк була[13].
Тәржемә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«ГУЛАГ архипелагы» төгәл нисә телгә тәржемә ителеүе күрһәтелмәй. Ғәҙәттә «40 телдән артығыраҡҡа» тигән дөйөм баһа килтерелә[14].
Баҫмаға ҡарата реакция[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
СССР-ҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лев Тимофеев, шул ваҡытта «Йәш коммунист» журналы редакцияһы хеҙмәткәре, КПСС ағзаһына кандидат, ә һуңынан - диссидент, хәтерләй: «ГУЛАГ архипелагы»   минең нимә яҙырға мөмкин, нимә — ярамай тигән күҙаллауҙарымды бөтөнләй баштан аяҡ ҡуйҙы. Был бит эске цензор булған! Һәм бына шул эске цензор "ГУЛАГ архипелагы"н уҡығандан һуң юҡҡа сыҡты. Һәм бына шул саҡта мин яҙа башланым»[15].
Репрессии[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
.
Репрессиялау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1974 йылда Одесса университетының тарих факультетын тамамлаған Глеб Павловский «ГУЛАГ архипелагы»н таратҡаны өсөн КГБ күҙәтеүенә эләгә һәм эшһеҙ тороп ҡала[16].
«Ағымдағы ваҡиғалар хроникаһы» журналы редакцияһы мәғлүмәте буйынса, «ГУЛАГ архипелагы»н таратҡаны өсөн, 1978 йылдың 7 авгусында — 5 йылға ҡаты режимлы төрмәгә һәм 2 йылға һөргөнгә — тигән беренсе хөкөм ҡарары Г. М. Мөхәмәтшинға ҡарата сығарыла[17].
Баһалама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ыңғай[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихсы Владимир Козлов яҙған «Билдәһеҙ СССР. 1953—1985 йй. халыҡ менән властың ҡаршы ҡуйылыуы» китабында: «1970 йылда «ГУЛАГ архипелагы», универсаль тоталь яуызлыҡ символы Александр Солженицындың бөйөк китабы арҡаһында, донъяның тарихи һәм мәҙәни тәжрибәһе ҡаҙанышына әйләнде. Фәҡәт Солженицын ғына (нигеҙҙә, шаһиттарҙың телдән һөйләп биргән күрһәтмәләре буйынса) 1930—1940 йылдарҙағы тотҡондар берләшмәһенең конфликтлы тарихын тергеҙә һәм махсус лагерҙар тотҡондарының 1953—1954 йылдарҙағы ҡоласы буйынса тиңдәше булмаған ихтилалдарының барышын һәм ахырын һүрәтләй. Билдәле осраҡтарҙа уның хеҙмәтен тәүге диңгеҙ гиҙеүселәр карталары менән сағыштырырға мөмкин: теге йәки был конкрет мәғлүмәт күпмелер дәрәжәлә төгәл булмауы һәм легендаға оҡшауы менән айырылһа ла, Солженицындың хеҙмәте ГУЛАГ тарихын „terra incognita“ хәленән реаль, интеллектуаль аңлайышлы арауыҡҡа, донъя тарихы фактына әйләндерҙе[18].».
Фәйләсуф Григорий Померанц «Мәҙәниәт» гәзитендә: |«… мин утыҙ йыл буйы уның[Солженицындың] идеялары менән бәхәсләшәм …, әммә "Архипелаг"тың автобиографик бүлектәренә һоҡланып туя алмайым. Мин уларҙың башҡа бөйөк тәүбәләр менән бер рәттә ҡалыуына инанам.[19].»
Шағир Иосиф Бродский "Яуызлыҡ географияһы"нда: «Ғүмере өсөн хәүефле булһа ла, индивидуум үҙенә шаһиттар мәғлүмәтен йыйыу муллығына юл ҡуйған һәм Нюрнберг процесы ойошторған. Ғәйепләү материалдары һәм ғәйепләү нәҡ шуны — А. Солженицындың «ГУЛАГ архипелагы»ның үҙен — күрһәтә. Китап уҡыусы был процеста күҙәтеүсе сифатында ҡатнаша[20].» ".
Тәнҡит[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Солженицынды күп тапҡыр, бигерәк тә 1970-се йылдарҙа «Архипелаг» баҫылып сыҡҡандан һуң, йыш, Бөйөк Ватан һуғышы барышында дошман яғына сыҡҡан Урыҫ азатлыҡ армияһына РОА теләктәшлек күрһәтеүҙә һәм шуның менән бәйле совет хәрби әсирҙәре яҙмышы буйынса фекерҙәре өсөн тәнҡитләйҙәр[21].
Солженицынды, йәнәһе, СССР-ға ҡаршы америка атом ҡоралын ҡулланырға саҡыра, тип тәнҡитләгәндәр[22]. Уның быны раҫлаусы сығыштары табылмай, әммә "Архипелаг"та ул тотҡондарҙың надзирателдәргә йүнәлтелгән ҡурҡытҡыс һүҙҙәрен килтерә:
... эҫе төндә Омск ҡалаһында, беҙҙе, тирләп бешкән, быуланған "ит"те, ҡамыр кеүек баҫҡылап, воронокка этеп-төртөп кереткәндә, беҙ төпкөлдән надзирателдарға ҡысҡырҙыҡ: «Көтөгөз, ҡара йыландар! Күрһәтер һеҙгә Трумэн! Түбәгеҙгә атом бомбаһы ташлар!» Һәм надзирателдар ҡурҡыштарынан өндәшмәне. Беҙҙең уларға баҫым арта барҙы, һәм, беҙ һиҙемләгәнсә, хәҡиҡәт беҙҙең яҡта ине. Дөрөҫөн әйткәндә, беҙҙең йөрәктәр әрнеүҙән шулай ныҡ һығылғайны, хатта үҙебеҙҙе лә йәлләү тойғоһо һүнгәйне, йәлләттәр менән янырға әҙер инек. Сөнки беҙ, юғалтыуҙан ҡурҡырлыҡ бер нимәбеҙ ҙә юҡ, тигән ахырғы сиккә еткерелгәйнек.
Әгәр шул асып бирелмәһә — 50-се йылдар Архипелагы тураһында мәғлүмәт тулы булмаҫ ине[23].
1990 йылда әҫәр СССР-ҙа баҫылып сыҡҡандан һуң, демографтар, бер яҡтан, Солженицын килтергән репрессияланғандарҙың һаны баһаһы һәм, икенсе яҡтан, архив мәғлүмәттәре һәм демографтар иҫәбе (1985 йылдан асылған архивтарға нигеҙләнгән) араһындағы ҡапма-ҡаршылыҡтарға күрһәтә башлағандар. Солженицындың И. А. Курганов мәҡәлһенән алған мәғлүмәттәре күҙ уңында тотола: 1917 йылдан 1959 йыл арауығында «террор ҡырыуы, баҫым, аслыҡ, лагерҙарҙа үлемдең артыуы һәм тыуым түбәнәйеүе дефицитын индереп» (дефициттан тыш — 55 миллион) 66,7 миллион кеше һәләк булған[24].
Тарихсы Земсков Виктор Николаевич «ГУЛАГ документтары буйынса, 1939 йылдың халыҡтың төрмәләрҙән кире ағымын айырып сығарыу бик ҡатмарлы, ә А. И. Солженицын былай тип яҙған: „1939 йылда төрмәләрҙән кире сығарылыш — Эске эштәр Органдары тарихында аҡылға һыймаҫлыҡ осраҡ, уның тарихындағы ҡара тап! Ләкин шуның менән бергә, был антиағым бик ҙур ҙа булмаған, алдан алынғандарҙың бер-ике процентҡа яҡыны ғына …“» тип билдәләгән. Октябрь революцияһының Үҙәк Дәүләт архивы документтарына ярашлы, тип күрһәтә Земсков, 1939 йыл дауамында «ГУЛАГтан 327,4 мең кеше (223,6 меңе — лагерҙарҙан һәм 103,8 меңе — колонияларҙан) иреккә сығарылған, ләкин был осраҡта аталған цифрҙар әллә ни күп нимә аңлатмай, сөнки шуларҙан нисә проценты срогынан алда сығарылыуы һәм күпме „халыҡ дошманы“ аҡланыуы тураһында күрһәтмәләр юҡ». Беҙгә 1941 йылдың 1 ғинуарына Колымала 34 мең иреккә сыҡҡан лагерлы, шуларҙың 3 меңе (8,8 %) тулыһынса аҡланған булған. Шул уҡ ваҡытта ул 1939 йылдағы антиағымды НКВД тарихында булмаған хәл тип баһалаусы Солженицындың хаҡлы булыуын таный, сөнки НКВД-ның урындағы органдары һәм власть органдары «көн һайын, сәғәт һайын һис шикһеҙ „синфи көрәш“ уртаһында ҡайнаған» һәм хатта «„халыҡ дошмандарын“ табыу һәм зарарһыҙландырыу буйынса үҙенә күрә бер ярыш ойошторған»; был "эш"тә артта ҡалыу һәм «шул сәбәптән „халыҡ дошманы“ исемлегенә эләгеү мөмкинлеге бысраҡ эште башҡарыусыларҙың баш өҫтөндә гел эленеп торған һәм үҙҙәренә лә бик яманһыу эҙемтә менән янаған». Шуның өсөн дә «органдарға кеше ғәйеплеме-юҡмы — барыбер булған»; «етерлек һанда „йәшерен дошманды“ ҡулға алырға һәм, имеш, органдар „синфи көрәште“ әүҙем алып баралар тигән фекерҙе нығытырға — уларҙың төп маҡсаты шул булған». Земсков фекеренсә, «такая деятельность НКВД бындай эшмәкәрлеге, бигерәк тә 1937—1938 йй. осоронда, иҫ китмәле ҡот осҡос һәм әхлаҡһыҙ кешелекһеҙ булған, ләкин 20-30-сы йылдарҙа барлыҡҡа килгән „синфи көрәш ҡанундары“ төшөнсәһе буйынса синфи дошманды тиҙ арала юҡ итеү эше әхлаҡ нормаларына тура килә тип һаналған».[25]
Башҡа мәғлүмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Архипелаг ГУЛАГ» занимает 15-е место в списке «100 книг века по версии Le Monde». Причём среди книг, опубликованных во второй половине века, он занимает 3-е место.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «ГУЛАГ архипелагы» шаһиттары
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Стилистическая фигура,содержащая явное указание или отчетливый намек , а также упоминание общеизвестного реального факта www.bolshoyvopros.ru›442744-chto-takoe-alljuzija.html ru.wikipedia.org›Аллю́зия (лат. allusio «намёк, шутка») — стилистическая фигура, содержащая указание, аналогию или намёк на некий литературный, исторический...
- ↑ Гл. 7. Ч. 5. Белый котёнок // Архипелаг ГУЛАГ — М.: АСТ-Астрель, 2010. — Т. 3. — Б. 143—174. — ISBN 978-5-17-065170-2.
- ↑ По сообщению Вяч.
- ↑ Саед-Шах А. Заповедная зона особого режима. Прогулка с академиком и писателем Вячеславом Вс. Ивановым по Переделкину // Новая газета. — 29.8.2005.
- ↑ The Nobel Prize in Literature 1970.
- ↑ Солженицына Н. От редактора // Солженицын А. И. Архипелаг ГУЛАГ. — М.: АСТ-Астрель, 2010. — Т. 3. — С. 628—629. — ISBN 978-5-17-065170-2.
- ↑ ru.wikipedia.org› Пенитенциа́рная (уголо́вно-исполни́тельная) систе́ма (от лат. poenitentia — раскаяние) — государственный институт, ведающий исполнением уголовных наказаний, наложенных на граждан в соответствии с законом.
- ↑ «Архипелаг ГУЛАГ» включен в школьную программу : Общество : Новости : Солженицын. Сайт об Александре Исаевиче Солженицыне. Книги Солженицына, рассказы, крохотки
- ↑ «Тайная история «Архипелага ГУЛАГ» в Домжуре. Документальное кино: интервью, мастер-классы, показы и события. Kinote; LeopART (8.4.2013). 9 апрель 2013 тикшерелгән.
- ↑ ru.wikipedia.org› Ша́хтинское дело — дело 1928 года в Шахтинском районе Донбасса по обвинению большой группы руководителей и специалистов угольной промышленности из ВСНХ, треста «Донуголь» и шахт во вредительстве и саботаже
- ↑ ru.wikipedia.org› Де́ло Промпа́ртии — крупный судебный процесс в СССР по делу о вредительстве в промышленности, состоявшийся 25 ноября — 7 декабря 1930 года. Весной 1930 года, после ряда забастовок рабочих на шахтах...
- ↑ ru.wikipedia.org›Дело врачей (Дело врачей-вредителей или врачей-отравителей, в материалах следствия Дело о сионистском заговоре в МГБ)...
- ↑ Текст книги Архипелаг ГУЛАГ
- ↑ Мария Агранович, Наталия Ячменникова. По школьным островам «Архипелага» // Российская газета.
- ↑ Глеб Морев. Лев Тимофеев: «Мой внутренний цензор был убит чтением „Архипелага ГУЛАГ“» Судьба «последнего диссидента» СССР.
- ↑ Глеб Морев. Глеб Павловский: «Идея заняться политикой диалога в Бутырке была плохая»
- ↑ s:Хроника текущих событий/37/05
- ↑ Козлов В. А. Неизвестный СССР. Противостояние народа и власти 1953-1985 гг. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2006. — (Архив). — ISBN 5-224-05357-9.
- ↑ Померанц Г. С. Как сбывалась душа // Культура : газета. — 15.04.1998.
- ↑ Brodsky J. The Geography of Evil. Review of From Under the Ruble by A.Solzenicyn et al; The Gulag Archipelago III, IV by A. Solzenicyn; On Socialist Democrasy by R. Medvedev // Partisan Review. — Vol. 44. — № 4. — Winter 1977. — P. 637—645. Цит. по: Иосиф Бродский. География зла. Пер. с англ. В. Куллэ // Литературное обозрение. — 1999. — № 1.
- ↑ Дюков А. Р. Милость к падшим: советские репрессии против нацистских пособников // Великая оболганная война-2. Нам не за что каяться!: сб. / ред.-сост. А. Дюков — М.: Яуза, Эксмо, 2008. — Б. 98—141. — 432 б. — (Война и мы). — 10 000 экз. — ISBN 978–5–699–25622–8.
- ↑ Бушин В.. Неизвестный Солженицын. — М.: Алгоритм, 2006.
- ↑ Солженицын А. И. Архипелаг ГУЛАГ. 1918—1956. Опыт художественного исследования. V—VII. — Часть пятая. Каторга. / ред. Н. Д. Солженицына. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006. — С. 45.
- ↑ Солженицын А. И. Архипелаг ГУЛАГ. 1918—1956. Опыт художественного исследования. III—IV. — Часть третья. Истребительно-трудовые. / ред. Н. Д. Солженицына. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006. — С. 8.
- ↑ Земсков В. Н. ГУЛАГ (историко-социологический аспект). // Социологические исследования. 1991. № 6-7
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шумилин, Д. А. «Архипелаг ГУЛАГ» А. И. Солженицына как художественное исследование: Монография / Моск. гос. пед. ин-т; Каф. рус. лит-ры — М.: Мегатрон, 1999. — 60 б. — ISBN 5-89601-028-1.
- Солженицына, Н. Число истины. Приблизимся ли мы к трезвой оценке нашего недавнего прошлого? // Российская газета. — 26.11.2012. — № 5945.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Текст книги в формате pdf на официальном сайте А. И. Солженицына (Тикшерелгән 4 февраль 2012)
- Солженицын А. И. Советской пропаганде нечем ответить на «Архипелаг» (письмо, Стэнфорд, Калифорния, 18 мая 1976) // Солженицын А. И. Угодило зёрнышко промеж двух жерновов Очерки изгнания. Часть первая (1974—1978). Продолжение // журнал Новый мир. 1999. № 2.
- Свободная аудио книга с портала www.predanie.ru
- Именной указатель к «Архипелагу ГУЛАГ»
- Андрей Михайлович Ранчин А. М. «Архипелаг ГУЛаг» А. И. Солженицына как художественный текст: некоторые наблюдения // Православный образовательный портал «Слово». — 30.11.2008. Архивировано из первоисточника 25 август 2011.
- Пьетро Дель Ре А. Глюксман: Благодаря ему Запад открыл глаза // La Repubblica, 06.08.2008
- Жорж Нива Спор
- «Архипелаг ГУЛАГ» — единственный суд над советской эпохой: Беседа Е. Кудрявцевой и А. Васенева с Е. Ц. Чуковской // КИФА : газета. — М., 2014. — 20 января.


text:
Генри Форд
Һе́нри Форд (ингл. Henry Ford; 30 июль 1863 — 7 апрель 1947) — америка сәнәғәтсеһе, донъяның күп төбәктәрендә автомобилдәр етештереүсе заводтар хужаһы, уйлап табыусы, АҠШ-тың 161 патенты авторы . Уның шиғары — «һәр кемгә автомобиль» ;автомобилдәр эшләү эпохаһы башында Форд заводы иң арзан машиналар эшләгән. «Ford Motor Company» бөгөн дә бар.
Һенри Форд беренсе булып автомобиль етештереүҙе сәнәғәт конвейерына ҡуйып эшләй башлаусы булараҡ билдәле. Конвейер уға тиклем дә, мәҫәлән, XIX быуатта Чикагола мал һуйыу урындарында, ҡулланылған булған. Ул беренсе булып техник яҡтан ҡатмарлы, файҙаланыу осоронда туҡтауһыҙ техник хеҙмәтләндереүгә мохтаж булған продукцияны — автомобилде конвейерға ҡуя. Фордтың "Минең тормошом, минең ҡаҙаныштарым, " тигән китабы хеҙмәтте фәнни ойоштороу буйынса классик әҫәр булып тора. 1924 йылда был китабы СССР-ҙа нәшер ителә. Ул фордизм тигән ҡатмарлы политэкономик күренештең яҙма сығанағына әүерелә
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ирландиянан күсеп килеп, Детройттың ситендә йәшәгән ғаиләлә тыуған. 16 йәшендә өйөнән ҡасып китеп, Детройтта эшкә урынлашҡан. 1891—1899 йылдарҙа «Эдисондың Электрик компанияһында» (Edison Illuminating Company) инженер-механик, һуңғараҡ баш инженер булып эшләгән 1893 йылда эштән буш ваҡытында үҙенең тәүге автомобилен конструкциялаған. 1899—1902 йылдарҙа "Детройт автомобиль компанияһы"нда милектәш булған, әммә төп хужалар менән низағлашып, уларҙан айырылып сыға ла, 1903 йылда Форд Мотор Компани төҙөгән, ул башта Ford A маркалы автомобилдәр сығарған.
«Форд мотор компани»ға был өлкәлә монополия тоторға маташҡан синдикаттар аяҡ сала башлай. 1879 йылда Дж. Б. Селден төп принциптары ғына һүрәтләнгән, әле эшләнмәгән автомобилдең проектын патентлап ҡуя. Селден тәүге тапҡыр патент хоҡуҡтары боҙолоуҙа ғәйепләп судҡа биреп, отоуы була, автомобиль етештереүсе компанияларҙың байтағы тейешле лицензиялар алырға тотона һәм" законлы фабриканттар ассоциацияһы" төҙөй. «Форд мотор компани»ға ҡаршы Селден тарафынан бирелгән шикәйәтте ҡарау 1903—1911 йылдарҙа бара. «Законлы фабриканттар» Форд автомобилдәре алыусыларға ла суд менән янайҙар хатта. Әммә Форд бирешмәй, финанс яғы «законлы фабриканттарҙан» ҡайтыш булһа ла, һатып алыусыларына яҡлау һәм ярҙам тәьмин итәсәген белдерә. Форд процесты оттора, әммә эште ҡайтанан ҡарап, суд автомобиль сығарыусыларҙың береһенең дә Селдендың хоҡуҡтарын боҙмауын таный, сөнки улар бүтән двигатель була. Монополия берлеге шунда уҡ тарҡала, ә Һенри ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлаусы даны ала[1].
Иң ҙур уңышты фирмаға 1908 йылда Ford T моделен сығарыу килтерә. 1910 йылда Форд «Һайленд парк» заводын аса, ул иң һуңғы техник ҡаҙаныштарға нигеҙләнгән, яҡты һәм елләтелеп торған предприятие була. 1913 йылдың апрелендә йыйыу конвейерын файҙаланыу буйынса тәүге тәжрибә үткәрелә башлай. Беренсе йыйыу берәмеге генератор була. Генератор йыйыуҙа һыналған принцип бөтә двигателде йыйыуҙа ҡулланыла. Бер эшсе двигателде 9 сәғәт 54 минутта йыя. Йыйыу 84 эшсе эшләй торған 84 операцияға бүленгәс, йыйыу ваҡыты 40 минуттан артығыраҡҡа ҡыҫҡара. Автомобиль бер урында эшләнгән ваҡытта шасси йыйыуға 12 сәғәт 28 минут эш ваҡыты киткән. Хәрәкәт итеүсе платформа ҡуйыла һәм шассиның өлөштәре сылбырға эленгән ырғаҡтар йәки ҙур булмаған моторлы арбалар менән килтерелә. Шасси йыйыу ваҡыты ике тапҡырға кәмей.
Бер йылдан (1914 йылда) йыйыу линияһын бил бейеклегенә күтәрә. Бынан һуң ике конвейер ҡуйыла — береһе оҙон, икенсеһе ҡыҫҡа буйлылар өсөн. Эксперимент бөтөн процестарҙа ла ҡулланыла башлай.[2] ның Т моделен сығарыу тиҙлеге бер нисә айҙан 12 сәғәттән 2 сәғәткә һәм хатта әҙерәккә ҡала.
Ҡәтғи контроль булдырыу өсөн Форд мәғдән сығарыуҙан, ҡорос ҡайнатыуҙан алып автомобилде тулыһынса йыйғанға тиклем тулы циклды үҙ ҡулына ала. 1914 йылда АҠШ-та иң ҙур минималь эш хаҡы — көнөнә 5 доллар түләй, эшселәргә компанияның табышынан өлөш сығара башлай, эшселәр өсөн өлгөлө ҡасаба төҙөй, әммә 1941 йылға тиклем үҙенең заводтарында профсоюз төҙөргә рөхсәт бирмәй. 1914 йылда корпорация заводтары тәүлек әйләнәһенә, 8-әр сәғәтлек өс смена менән эшләй башлай, был тағы бер нисә мең кешене эш менән тәьмин иергә мөмкинлек бирә. 5 долларлыҡ «Юғары эш хаҡы» һәр кемгә бирелмәй: хеҙмәткәр эш хаҡын аҡыл менән, ғаиләһен ҡарарға тотонорға тейеш, әгәр аҡсаһын эсеп бөтһә, уны эштән ҡыуғандар. Был ҡағиҙәләр Бөйөк Деперссия осорона тиклем дауам итә[3].
Беренсе донъя һуғышы барғанда Форд бер төркөм пацифистар менән Европаға килә һәм мөмкин тиклем тиҙерәк һуғышты туҡтатырға өндәп йөрөй. Европа гәзиттәре уны бик ныҡ мыҫҡыллап яҙғандан һуң ул АҠШ-ҡа ҡайтып китә[4][5].
1917 йылдың яҙында Форд һуғышҡа мөнәсәбәтен үҙгәртә. Заводтары хәрби заказдар үтәй башлай. Автомобилдәрҙән тыш противогаз, каска, «Либерти» авиамоторҙары өсөн цилиндр, ә һуғыш аҙағында — еңел танкылар һәм хатта һыу аҫты кәмәләре сығаралар. Форд хәрби заказдарҙан килгән табышты дәүләткә ҡайтарырға вәғәҙә итә. Үтәгәнме-юҡмы, америка халҡы быны бик хуплай[6].
1925 йылда Форд үҙ авиакомпанияһын төҙөй, ул Ford Airways тип атала. 1925 йылда авиалайнерҙар сығарыуға тотона. Уның предприятиеһенең беренсе продукцияһы өс моторлы Ford 3-AT Air Pullman самолёты була. Иң уңышлы модель Ford Trimotor (Форд Тримотор) ҡушаматы Tin Goose (ингл. Ҡалай ҡаҙ) тотош металдан эшләнгән пассажир самолёты, 1927—1933 йылдарҙа Генри Форд компанияһы етештергән Ford Airplane Company.өс моторлы моноплан. Барлығы 199 дана эшләнелә. Ford Trimotor 1989 йылға тиклем файҙаланыла[7].
1928 йылда автомобиль сәнәғәтендәге ҡаҙаныштары һәм индустриаль лидерлығы өсөн Форд Бенджамин Франклин институтының Эллиотт Крессон медале менән бүләкләнә
1930 йылдарға тиклем компанияның етәксеһе була, профсоздар һәм компаньондар менән килешмәүсәнлек килеп сыҡҡас эшен улы Эдселға тапшыра, әммә улы үлгәс, 1943 йылда йәнә фирма менән идара итеүсе була. 1945 йылда Һенри Форд компанияһы менән идараны тулыһынса ейәне Һенри Форд II-гә ҡалдыра. 1947 йылдың 7 апрелендә 83 йәшендә вафат булып ҡала.
Антисемитизм һәм нацистарға теләктәшлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1918 йылда Форд «Дирборн индепендент» (ингл. The Dearborn Independent) гәзитен һатып ала, 1920 йылдың 22 майына тиклем ул[8] антисемит мәҡәләләр һәм «Протоколы сионских мудрецов» тигән яҙманы баҫтыра. "Халыҡ-ара йәһүдлек " тигән был яҙмалар нацист пропагандаһында ҡулланыла[9]. 2009 йылдың көҙөндә Рәсәй Федерацияһында «Халыҡ-ара йәһүдлек» китабы Экстремистик материалдарҙың федераль исемлегенә индерелә.
1921 йылдың 16 ғинуарында 119 күренекле америкалы ,Фордты антисемитизмда ғәйепләп[10][11] асыҡ хат баҫтыра
1927 йылда Форд америка прессаһына үҙ хаталарын танып хат ебәрә.
Намыҫлы кеше булараҡ, йәһүдтәргә мөнәсәбәтле бар насар ҡылыҡтарым өсөн ғәфү үтенәм, тип яҙа ул АҠШ-та һәм сит илдәрҙә баҫылған памфлеттарҙы йыйып алдыртасағын әйтә.
Һенри Форд НСДАП-ҡа етди ярҙам күрһәткән. Һитлер «Минең көрәшем» китабында американдарҙан бары тик Форд тураһында һоҡланып яҙа[9].
СССР менән хеҙмәттәшлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сериялы беренсе совет тракторҙары — «Фордзон-Путиловец» (1923 й.) — Путилов заводында сығарыуға ҡулайлаштырылған һәм СССР-ҙа Фордтың «Фордзон» маркалы (Fordson) тракторы файҙаланылған; «Форд моторс» белгестәре ярҙамында Горький автомобиль заводы (1929—1932 йй.), Мәскәү АМО заводын реконструкциялау былар беренсе биш йыллыҡта СССР Хөкүмәте һәм Фордтың фирмаһы килешеүе буйынса башҡарылған эштәр.
Ғаилә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ата-әсәһе
- Атаһы— Уильям Форд (1826—1905)
- Әсәһе — Мари Литогот (O’Hern) Ford (~1839—1876)
Ир туғандары
- Джон Форд (~1865—1927)
- Вильям Форд (1871—1917)
- Роберт Форд (1873—1934)
Ҡыҙ туғандары
- Маргарет Форд (1867—1868)
- Джейн Форд (~1868—1945)
Ҡатыны һәм балалары
- Ҡатыны — Клара Джейн Форд (ҡыҙ сағында Брайант), (1866—1950).
- Берҙән-бер улы — Эдсел Брайант Форд, Ford Motor Company президенты 1919—1943.
Тоҡомдары
- Бизнесмендың ейәне лә Һенри Форд. Олатаһынан айырыр өсөн Һенри Форд II тип йөрөтәләр.
- Әле «Форд Мотор Компани» компанияһының директорҙар советы рәйесе — ейәненең ейәне — Кесе Уильям Клей Форд (William Clay «Bill» Ford Jr.) (1957 г.р.)
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Уның заводының ҡапҡаларында: «Онотма, Аллаһ кешене өҫтәмә ағзаларһыҙ яралтҡан», — тип яҙылған булған.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Фордизм
- Хеҙмәтте фәнни ойоштороу
- Альфред Форд
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Шпотов Б. М. Генри Форд стр.58
- ↑ Добротворский И. Л. Деньги и власть или 17 историй успеха. Психологические портреты. Мәскәү 2004
- ↑ Генри Форд и первый автомобиль для миллионов. Радио Свобода
- ↑ Великий и ужасный
- ↑ Наталья Клевалина Генри Форд, король всея Америки, Журнал «Вокруг Света» № 2 за 2005
- ↑ Шпотов Б. М. Генри Форд стр. 67-68
- ↑ 4-AT Tri-Motor в Авиационной энциклопедии
- ↑ ЛИЧНАЯ ВОЙНА ГЕНРИ ФОРДА ПРОТИВ ЕВРЕЕВ
- ↑ 9,0 9,1 Американские учителя Гитлера
- ↑ Басин Я. З. Еврейский вопрос и эмиграционная политика Германии и США в 1933-38 гг. // Заметки по еврейской истории : Журнал. — октябрь 2009. — В. 16 (119).
- ↑ Личная война Генри Форда против евреев
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Беляев Н. З. Генри Форд — 1935 год. — 264 с. (Жизнь замечательных людей)
- Слоун А. Автомобильные войны
- Роберт Лейсиның 1986 йылда донъя күргән «Форд: Кеше һәм машина» тигән китабы Фордҡа, уның ғаиләһенә һәм компанияһына бағышланған биографик әҫәр. Уның буйынса 1987 йылда Клифф Робертсон һәм Майкл Айронсайд төп ролдәрҙә уйнаған фильм төшөрөлә.
- Шпотов Б. М. Генри Форд. Жизнь и бизнес., М, ООО «КДУ», 2005, ISBN 5-98227-016-4
- Шпотов Б. М. Генри Форд. — Вопросы истории. — 1995. — № 4. — С. 57-77.


text:
Башҡортостан журналистарын сифат өлкәһендәге конкурста ҡатнашырға саҡыралар
Башҡортостан журналистарын сифат өлкәһендәге конкурста ҡатнашырға саҡыралар Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2018 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығы сифат өлкәһендә Башҡортостан Хөкүмәте премияһына дәғүә итеүгә конкурс иғлан итә.
Ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, конкурс Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең сифат өлкәһендәге премияһына дәғүә итеүгә конкурста республика ойошмаларын һәм шәхси эшҡыуарҙарын ҡатнаштырыуға төбәк әҙерлек этабы булып тора.
Конкурста ҡатнашыуға ойоштороу-хоҡуҡ формаһына ҡарамаҫтан, Башҡортостан биләмәһендә теркәлгән, продукция етештергән һәм (йәки) хеҙмәттәр күрһәткән республика ойошмалары һәм шәхси эшыуарҙар дәғүә итә ала.
Конкурстың шарттары менән бында танышырға мөмкин.
Документтар 2018 йылдың 1 октябренә тиклем республиканың Иҡтисади үҫеш министрлығында ҡабул ителә.
http://www.bashinform.ru/news/1213548-zhurnalistov-bashkirii-priglashayut-prinyat-uchastie-v-konkurse-v-oblasti-kachestva/


text:
Өфө авиация университетына федераль инновацион майҙансыҡ статусы бирелде
Өфө авиация университетына федераль инновацион майҙансыҡ статусы бирелде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2017 йыл, 15 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Рәсәй Мәғариф һәм фән министрлығы бойороғо менән Өфө дәүләт авиация техник университетына 2023 йылға тиклем федераль инновацион майҙансыҡ статусы бирелде. Юғары уҡыу йорто тәүгә бындай статусҡа эйә булды. Өфө дәүләт авиация техник университеты – 77 федераль инновацион майҙансыҡ исемлегенә ингән Башҡортостандың берҙән-бер юғары уҡыу йорто.
Өфө авиация университеты илдең алдынғы 20 вузына ингән, улар араһында Белгород дәүләт милли тикшеренеүҙәр университеты, Себер федераль университеты, Новосибирск дәүләт милли тикшеренеүҙәр университеты.
Федераль инновацион майҙансыҡтар булдырыуҙың маҡсаты: Рәсәй Федерацияһының төп социаль-иҡтисади үҫеш йүнәлештәрен иҫәпкә алыу менән мәғариф системаһын яңыртыуҙы һәм үҫтереүҙе тәьмин итеү, мәғариф өлкәһендә Рәсәй Федерацияһында дәүләт сәйәсәтенең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен тормошҡа ашырыу.
Федераль инновацион майҙансыҡтар селтәре эшмәкәрлеге менән министрлыҡ махсус рәүештә ойошторған орган – Мәғариф өлкәһендә инновацион инфраструктура булдырыу һәм уның эшләү һорауҙары буйынса координация советы идаралыҡ итәсәк.
http://www.bashinform.ru/news/1092914-ufimskiy-aviatsionnyy-universitet-poluchil-status-federalnoy-innovatsionnoy-ploshchadki/


text:
- Подробности
- Просмотров: 241
“УФИМКАБЕЛЬ”, ЯСЙ. Төрлө тәғәйенләнешле кабелдәр, сым һәм шнурҙар етештерә. Составына әҙерләү, 2 кабель бүлексәһе; инструмент һәм йыһаз, транспорт‑эксплуатация участкалары инә. Магазины бар. 2009 й. 319 кеше эшләгән; 17,1 мең км продукция, ш. иҫ. монтажлау, радиойышлыҡлы, контроль, көс кабелдәре; автомобиль, урама, йылытыу сымдары; яҡтыртыу шнурҙары етештерелгән. Продукцияһы БР‑ҙа һәм РФ‑та һатыла, яҡын һәм алыҫ сит илдәргә ебәрелә.
1941 й. эвакуацияланған “Винилпровод” (Подольск ҡ.), “Электрошнур” (Одесса ҡ.), “Электропровод” (Мәскәү) з‑дтары базаһында 680‑се дәүләт союз з‑ды булараҡ ойошторола, окт. 1‑се продукцияһын сығара: детонатор шнурҙары, телефон һәм сапёр сымдары, хәрби‑ялан элемтә кабелдәре (1958–59 йй. — бәләкәй габаритлы телевизион, 1965–66 йй. “Микротракт” сериялы радиойышлыҡлы бәләкәй габаритлы кабелдәр етештереү үҙләштерелә); 1964 й. хәҙ. исемен йөрөтә, 1991 й. башлап ААЙ, 1998 й. — ДУП, 2003 й. алып ААЙ, 2014 й. хәҙ. статусын ала. 2016 й. Дим микрорайонында етештереү майҙаны асыла. Пр‑тиела 2008 й. РФ‑та тәүге тапҡыр изоляциялы һәм көплө, янмай торған һәм утҡа сыҙамлы МКПсЭВ маркалы монтажлау кабелдәре, поливинилхлорид пластик изоляциялы, ҡурғашһыҙ нигеҙле стабилизаторҙары булған ПВАМбс маркалы автотрактор сымдары, ПНСВ, ПРКА, ПНРТВЭ маркалы йылытыу сымдары, тармаҡта тәүге тапҡыр цифрлы станциялар өсөн КВСМВ, КТПВЦЭ маркалы кабелдәр етештереү технологиялары эшләнә һәм етештереүгә индерелә. “Рәсәйҙең иң яҡшы 100 тауары”, “Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары” конкурстары лауреаты (икеһе лә — 2008, 2009).
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Категория:Конституция хоҡуғы
- Был категорияның төп мәҡәләһе юҡ — Конституция хоҡуғы. Тема буйынса мәҡәлә яҙып проектҡа ярҙам итә алаһығыҙ.
Эске категориялар
Был категориялағы барыһы 6 эске категорияның 6 эске категорияһы күрһәтелгән.
И
- ► Илдәр буйынса конституция хоҡуғы (1 К)
К
- ► Кеше хоҡуҡтары (10 К, 4 Б)
- ► Конституция хоҡуғы тарихы (2 К)
- ► Конституциялар (2 К, 5 Б)
П
- ► Парламент (2 К)
У
- ► Учредителдәр йыйылыштары (1 К)
«Конституция хоҡуғы» категорияһындағы мәҡәләләр.
Был категорияла булған 4 биттең 4 бите күрһәтелгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 277
ТӨН КҮБӘЛӘКТӘРЕ (Myotis), ярғанаттар ярым отрядының шымаморондар ғаиләһенә ҡараған имеҙеүселәр заты. Яҡынса 100 төрө билдәле, киң таралған. БР‑ҙа 5 төрө бар. Кәүҙә оҙонлоғо 3,4—7 см, ауырлығы 4,5—25 г, ҡанат ҡоласы 19—35 см; инә заттар эрерәк. Йөнө ҡуйы, оҙон, төптәре ҡара, арҡаһы ҡарағусҡыл һоронан, көрәндән алып һорғолтҡа тиклем, ҡорһағы көрәнһыу һоро, асыҡ һоро йәки аҡ төҫтә. Мороно оҙон, алғы өлөшөнөң (“битлек”) тиреһе алһыуыраҡ төҫтә. Ҡолаҡтары ҙур түгел (Наттерер Т.к. оҙон), осона табан тарайған, артҡы сите уйымлы йәки тигеҙ. Ҡанаттары киң, ҡанат ярыһы тышҡы бармаҡтың төбөнә (Наттерер Т.к., Брандт Т.к., мыйыҡлы Т.к.), табандың урта өлөшөнә (һыу Т.к.) йәки сираҡ‑аяҡ башы быуынына (быуа Т.к.) беркетелгән. Ҡойроғо ҡыҫҡа, янбаш араһы ярыһынан сығып тора. Енси яҡтан 1 йылда өлгөрә. Быуаҙ булыуы 50—70 көн дауам итә. Йылына 1—2 бала тыуҙыра. 19 йылдан алып 24 йылға тиклем йәшәй. Эңерҙә әүҙем. Мәмерйәләрҙә, ҡая ярыҡтарында ҡышлай, йоҡоға тала. Наттерер Т.к. — күсәр төр. Ағас ҡыуыштарында, мәмерйәләрҙә, ҡаралтыларҙа йәшәй. Бөжәктәр, ҡайһы берҙәре һыуҙа йәшәгән умыртҡаһыҙҙар һәм ваҡ балыҡтар м‑н туҡлана. БР‑ҙың бөтә терр‑яһы буйлап таралған. Һыу Т.к., Наттерер Т.к., быуа Т.к. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
А.Г.Яковлев
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 09.12.2017
«Плацебо»
Әҙәбиәт / Юмор // 9-12-2017, 07:00
Миләнең өләсәһенә быйыл етмеш өс йәш тула. Ул кеҫә телефонынан көн дә ейәнсәренә шылтырата. Теге-был ерем, башым ауырта, аяғым, ҡулым, билем һыҙлай, тип Миләгә зарланырға ярата. Көн һайын бындай шылтыратыуҙарға ҡыҙ өйрәнеп бөткән. Буласаҡ табип ул, медицина университетының беренсе курсында белем ала. Ҡарт кеше, ниндәйҙер ярҙам өмөт иткәндәй, бөгөн дә ҡан баҫымының юғары булыуын, ашҡаҙаны ауыртыуын оҙаҡ итеп һөйләне. Милә был юлы өләсәһенә байрамға ҡайтҡанда яҡшы дарыу алырға вәғәҙәләне....
ҺАБАҠ (хикәйә)
Әҙәбиәт / Проза // 9-12-2017, 07:00
Бергәләп иртәнге сәйҙе эсеп, әле генә ҡайтып киткән күршеһе Мәликәнең йүгерекләп тағы был яҡҡа ыңғайлағанын күреп, ҡош-ҡортон ашатып йөрөгән Көнбикә аптырап ҡалды. Әллә бер-бер хәл булдымы икән?
– Ҡара йөрәк! Күр һин уны, ә! – тип һөрән һалды Мәликә ҡапҡанан инешләй үк. – Йомшаҡ күпмәмдә йоҡлай, үҙем ни ашаһам, шуны ашай, ләfнәт!
Көнбикә аптырап ҡалды, хатта тупһаһына ултыра төштө. Ошо осор алмаш-тилмәш бер-береһенә иптәшләшеп йоҡларға йөрөшәләр, әллә уны ҡарfаймы Мәликә? Аҙналап инде ир-ат ҡырҙа ҡуна ятып бесән саба, Көнбикәнең дә ире шунда. Ҡыҙы ҡалала уҡыуҙа. Ә Мәликә күптән япа-яңfыҙы көн күрә. Ире вафат, улы Рәфистең ауылдан сығып китеп олаfыуына ун йыллап барҙыр, ҡайҙалыfын да белгән юҡ....
[/aviable]


text:
- Подробности
- Просмотров: 451
ДМИТРИЕВ Юрий Иосифович (13.9.1915, Иркутск губ. Залари а. — 26.1.1995, Өфө), конструктор. Почётлы авиатөҙөүсе (1979). Н.Э.Бауман ис. Мәскәү механика‑машиналар эшләү ин‑тын тамамлағандан һуң (1940) Мәскәү з‑дтарында эшләй. 1951 й. алып Өфөлә: 161‑се з‑д тәжрибә-конструкторлыҡ бюроһының, 1956—85 йй. Өфө агрегат производство берекмәһе “Гидромеханика” тәжрибә‑конструкторлыҡ бюроһының баш конструкторы. Д. етәкс. авиация һәм ракета-космос техникаһы өсөн яғыулыҡ, гидравлика, һауа фильтрҙары, һауа‑дары стартёрҙары һәм гидроагрегаттары өлгөләре уйлап табыла, яғыулыҡтан һыуҙы айырыу өсөн ер өҫтө аэродром фильтрҙары һәм сепараторҙары, металл һәм фтор ҡатламлы эсәктәр эшләнгән һәм производствоға индерелгән. 17 уйлап табыу авторы. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1966, 1971), Ҡыҙыл Йондоҙ (1945), “Почёт Билдәһе” (1956) орд. м‑н бүләкләнгән.
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 472
ДРИНФЕЛЬД Владимир Гершонович (12.12.1954, Харьков ҡ.). Физика-матем. ф. д‑ры (1988). МДУ‑ны тамамлаған (1974). 1978—81 йй. БДУ‑ла уҡыта. Фәнни тикшеренеүҙәре солитондар теорияһының, һандар теорияһының алгебраик аспекттарына арналған. Д. калибрлау ҡырҙары теорияһында дөйөм рациональ сығарылыштар конструкцияһын, Кортвег де Фриз тигеҙләмәләре тибындағы тулыһынса интегралланыусы тигеҙләмәләр өсөн Дринфельд—Соколов редукциялары теорияһын төҙөй. Филдс пр. лауреаты (1990).
В.Ю.Новокшенов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 264
ПРАГА ЯРУСЫ (Прага ҡ. исеменән), девондың аҫҡы бүлегенең урта бүлексәһе. Лохков ярусында ята, эмсский ярусы м‑н ҡаплана. И.Хлупач тарафынан Чехияла айырып күрһәтелә (1958). Көньяҡ Уралда П.я. тәүге тапҡыр А.П.Тяжёва һ.б. тарафынан 1976 й. Ырғыҙлы й. буйы киҫелештәрендә, Тютюлень й. (икеһе лә — Ағиҙел й. ҡушылдыҡтары) тамағында тасуирлана. Ултырмалары һоро һәм асыҡ һоро төҫтәге рифоген эзбизташтарынан ғибәрәт, мәрйен, брахиопод, ылымыҡ ҡалдыҡтары бар, ҡалынлығы 600—700 м. Боронғо риф массивтарынан (йәше 411,2—407 млн йыл) торған һәм Белорет ҡ. алып Бөрйән р‑ны Ырғыҙлы а. тиклем һуҙылған Ағиҙел й. һәм уның ҡушылдыҡтарының ҡаялы ярҙарын ҡаплай.
В.А.Маслов
Тәрж. Г.М.Ғәлиева


text:
- Подробности
- Просмотров: 295
ПОЛИОЛЕФИНДАР, олефиндарҙың гомо‑ һәм сополимерҙары. Төҙөлөшөнә, мономер төрөнә бәйле a‑олефин һәм эске икеләтә бәйләнешле олефин полимерҙары, түбән (С2—С4) һәм юғары (С5 һәм юғары) олефиндар, һыҙыҡлы һәм тармаҡланған төҙөлөшлө, алифатик, алициклик, ароматик һәм икеләтә бәйләнештә булған башҡа урын алыштырыусы П. айырыла. П. полиэтилен, полипропилен, этилен‑пропиленлы сополимер, полибутен‑1, полиизобутилен, поли‑3‑метилбутен‑1 һәм поли‑4‑метилпентен‑1, түбән олефиндарҙың юғарылары м‑н сополимерҙары һ.б. инә. П. — термопластар, тығыҙлығы 0,9—1 кг/м3, агрессив мөхит тәьҫиренә тотороҡло, юғары диэлектрик, түбән дым һәм газ үткәреүсәнлек, түбән адгезия, юғары булмаған ҡатылыҡ үҙсәнлектәренә эйә, кислород һәм УФ‑нурланыш йоғонтоһонда деструкция үҙенсәлеге м‑н айырылып тора. Хлорлау, бромлау һ.б. реакцияларға инә. Нефть һәм уны эшкәртеү продукттары П. етештереүгә сеймал булып тора. П. анион‑координациялы, радикаль һәм катион полимерлашыу м‑н алына. Экструзия, баҫым аҫтында ҡойоу һ.б. юл м‑н эшкәртелә (ҡара: Полимерҙар эшкәртеү). Полимер плёнкалар, торбалар, таралар һ.б. алыу өсөн ҡулланыла. Башҡортостанда түбән олефиндар — полиизобутилен, полипропилен, полиэтилен, этиленпропиленлы каучук нигеҙендә П. етештереү үҫеш ала. 70‑се йй. Химия ин‑тында поли‑3‑метилбутен‑1 алыу ысулдарын эҙләү б‑са тикшеренеүҙәр үткәрелә. Циглер— Натт катализаторҙарын файҙаланып, уны синтезлау ысулы тәҡдим ителә (К.С.Минскер), уның деструкцияһының термик һәм термоокисланыу процестары (Минскер), рентген һәм УФ‑нурланыш ваҡытында термолюминесценция (В.П.Казаков, В.Н. Коробейникова) өйрәнелә.
Ю.А.Сангалов
Тәрж. Й.Ш.Мөхәмәтйәров


text:
- Подробности
- Просмотров: 482
ҒӘБДЕЛХАҠОВ Рәил Мөнир улы (7.2.1958, Өфө), анестезиолог-реаниматолог. Мед. ф. д‑ры (2009). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1981) 1985 й. тиклем Бәләбәй үҙәк ҡала дауаханаһында эшләй (1982 й. алып бүлек мөдире). 1987 й. башлап Респ. клиник дауаханаһында, 1989 й. — БДМУ‑ла (2000 й. алып дипломдан һуң белем биреү ин‑тының анестезиология һәм реаниматология курсы мөдире). Фәнни эшмәкәрлеге интенсив терапияға һәм ашығыс хирургияла бешкән ауырыуҙарға күп тапҡыр дөйөм анестезия үткәреүҙә һөҙөмтәне күҙаллауға, ауыр механик йәрәхәттәр алған ауырыуҙарҙы дауалауҙы камиллаштырыуға арналған. Ғ. ҡатнашлығында бер нисә йәрәхәт алғанда цитогенетик боҙолоуҙарҙы коррекциялау ысулы эшләнгән. 120‑нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 1 уйлап табыу авторы.
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 312
“ОРЕНБУРГСКИЕ ЕПАРХИАЛЬНЫЕ ВЕДОМОСТИ” (“Ырымбур Епархияһы хәбәрҙәре"), дини журнал. Ырымбур епархияһының баҫма органы. Инициаторы – Ырымбур дини консисторияһы секретары И.И.Евфимовский‑Мировицкий. 1873—1917 йй. Ырым‑ бур ҡ. айына 2 тапҡыр (1907 й. алып аҙнаһына 1) сыға. Рәсми һәм рәсми булмаған бүлектәрҙән тора. Рәсми өлөшөндә – епископтарҙың бойороҡтары, Изге Синод указдары, күсереү һәм наградалар т‑да мәғлүмәт, епархия руханиҙары съездарының ултырыш прото‑ колы һәм журналдары, дини уҡыу йорттарының отчёттары һ.б.; рәсми булмаған өлөшөндә өгөт‑нәсихәттәр, православие миссионерлығы, раскол, сектантлыҡ мәсьәләләре б‑са мәҡәләләр, Көньяҡ Урал сиркәү һәм монастырҙары тарихтары, этнографик яҙмалар, сиркәү статистикаһы һ.б. нәшер ителә. Журналда В.Н.Витевский, Р.Г.Игнатьев һ.б. мәҡәләләре баҫыла. Ырымбур дини семинарияһы ректорҙары протоиерей Ф.А. Дмитровский, архимандрит Варлаам, Н.М.Чернавский, уҡытыусылар С.С.Никольский, А.И. Архангельский һ.б. төрлө ваҡытта мөхәррире була.
Ю.Н.Сергеев
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Йәш сәсәндәр конкурсы
18 февраля 2015 йыл | Мәғариф
Республикала барған "Аҡмулла көндәре” уңайынан районыбыҙҙа "Аҡмулла вариҫтары” йәш сәсәндәр конкурсы үтте. Быйылғы бәйгелә 50-гә яҡын уҡыусы ҡатнашыуы конкурстың мәртәбәһе күтәрелә барыуы, уҡыусылар араһында киң танылыу алыуы тураһында һөйләй.
Күңелдәрҙән урғыла моң, халыҡсан моң
18 февраля 2015 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Район мәҙәниәт һарайы тамаша залының шығырым тулған сағы бик һирәк була. Һуңғы йылдарҙа Красноусолда йәшәүсе халыҡ концерттарға бик йөрөп бармай шул. Ә бына билдәле композитор, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәмил Ғимрани үҙенең юбилейы алдынан ижадташ дуҫтарын йыя икәнлеген ишеткәс, район үҙәге халҡы ғына түгел, районыбыҙҙың төрлө ауылдарында йәшәүсе моң һөйөүселәр концертҡа эркелешеп килде. Мәҙәниәт һарайында алма төшөрлөк тә урын юҡ.
Төрөкмән ауылы
18 февраля 2015 йыл | Йәмғиәт
Билдәле булыуынса, заманында районыбыҙ биләмәһендә 140-тан ашыу ауыл булған (әле 96). Төрлө сәбәптәр арҡаһында улар юҡҡа сыҡҡан. Ҡайһы берҙәренең нигеҙе ҡороуға совет власының эреләтеү сәйәсәте туранан-тура йоғонто яһаған. Бөгөнгө яҙмала иһә шундай бөткән ауылдарҙың береһе – Төрөкмән, яҙма сығанаҡтарҙа Байшөгөр ауылы хаҡында һүҙ бара. Төрөкмән ауылы тарихы һәм уның кешеләре хаҡында ошо ауылда тыуып үҫкән Бөйөк Ватан һуғышы ветераны, хәҙер инде гүр эйәһе Миңнулла Абдулла улы Ильясов (1924-2013 йй.) яҙып ҡалдырған. Бәләкәй сағында тыуған ауылы нисек булған, шул рәүешле ауылдың һыҙма-картаһын, кемдәр йәшәгәнлеген, уларға ҡыҫҡаса характеристика биргән. Миңнулла Ильясовтың ҡыҙыҡлы яҙмаларын гәзит уҡыусыларға тәҡдим итәбеҙ.
Бөгөлгән ерҙән турайырға Бының өсөн ихтыяр көсөн уятыу кәрәк
18 февраля 2015 йыл | Йәмғиәт
"Ауыр хәлле ғаилә” мөһөрө һуғылғандар, имен булмаған, социаль яҡлауға мохтаждар һәр ауыл биләмәһендә бар. Ундайҙар һәр саҡ иғтибар үҙәгендә булһа ла, аңлатыу-тәрбиәүи эште тағы ла көсәйтеү маҡсатында район хакимиәтендә аҙнаның тәғәйен көнөндә Профилактика көнө уҙғарыу тураһында махсус ҡарар ҡабул ителеүе, комиссияның урындарға сығып күсмә ултырыштар уҙғарыуы, имен булмаған ғаиләләрҙең йәшәү шарттары менән танышыуы хаҡында гәзит уҡыусылар хәбәрҙар инде.
Тиң ғүмер итеү сере – татыулыҡта
18 февраля 2015 йыл | Йәмғиәт
Фиҙаҡәр хеҙмәт юлы үтеп, лайыҡлы балалар үҫтергән, матур ғүмер кисергән татыу ғаиләләр һәр саҡ һоҡланыу уята. Ауыл биҙәге булған ошондай өлгөлө ғаиләләр һәр төбәктә бар. Шундайҙарҙың береһе – Ҡурғашлы ауылында йәшәүсе Фәриҙә Муса ҡыҙы менән Фәрит Хәмит улы Сибәғәтуллиндар.


text:
28 май — пограничниктәр көнө
Әссәләмүғәләйкүм үә рәхмәтуллаһи үә бәрәкәтүһү
Ҡәҙерле мосолман ҡәрҙәштәр, 28 май көнө илебеҙҙең сик буйы һаҡсылары – пограничниктәр байрамы көнө. Ошо патриотик байрам айҡанлы үҙем менән бергә 1983—1986 йылдарҙа хеҙмәт иткән моряк-пограничник иптәштәремә сәләмдәр булһын. Беҙ илебеҙҙең тоғро сик һаҡсылары булып, Алыҫ Көнсығышта, СССР-Ҡытай границаһында хеҙмәт иттек.
Аллаһ Тәғәлә әйтә: Ниндәй генә строй һәм кем генә ил башында булмаһын, һеҙҙең бурысығыҙ илегеҙҙе дошмандан һаҡлау. Үҙ илебеҙ, үҙ еребеҙ өсөн ғүмерҙәребеҙҙе бирергә тейешбеҙ, сөнки бында атай-әсәйҙәребеҙҙең, ҡатындарыбыҙҙың, балаларыбыҙҙың, туғандарыбыҙҙың, күршеләребеҙҙең, ватандаштарыбыҙҙың һөйгән төйәге. Нисек итеп ошо матур донъяларыбыҙҙы дошмандан тапатайыҡ? Күпме баш һалған илебеҙ өсөн башҡорт батырҙары. Әле лә балаларыбыҙҙы ошо патриотик тәрбиәлә үҫтерәйек. Армиянан ҡасыртып бахыр итмәйек, ир – егетен намыҫы иленә тоғро булыу. Беҙҙен заманда армияға бармаған егеттәргә ҡыҙҙар ҡарамай торғайны, үҙ илен һаҡламаған кеше – үҙ ҡатынын, балаларын яҡлай аламы? Ер-һыу күрмәгән ир донъя күтәрә аламы? Шуға ла донъябыҙҙы һөйөп, яратып, илебеҙҙен яуғирҙәре булайыҡ. Илебеҙгә тоғро булған, армия һәм дингеҙ сафтарында хеҙмәт иткән бар яҡташтарыбыҙға Аллаһ Тәғәләнең бәрәкәте һәм сәләме булһын.
Шулай уҡ Аллаһ Тәғәлә ер һәм дингеҙ сик буйы һаҡсыларына, запаста булған ир-егеттәргә көс-ҡеүәт, бәрәкәт, иман һәм ике донъя рәхмәтен бирһен. Һәм һәр кемгә тыныс донъя, матур тормош, бәхет-муллыҡ, шатлыҡ насыйп итһен.
Түбәндә хеҙмәттәштәрем.
Эта запись написана автором Назир Сабитов, 27.05.2016 в 22:35, и размещена в категории яңылыҡтар. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


text:
Exotic Private Jet Charter Manchester, New Hampshire Air Plane Rental Company Near Me call 866-945-4099 буш минут хеҙмәттәргә хаҡтар һуңғы осоу . While luxury is the first thing that comes to mind when anyone thinks of a chartered plane; өстөнлөктәре һәм башҡа мөһим булып, унда еткерергә ярамай. Һәр минуты һеҙгә мөһим, һеҙ ҡасан эшләү компанияһы вазифаһын руководящий.. Ябай хеҙмәттәре менән ҡулланыуҙы бизнес үҫешкәнлектән юғалтыуы мөмкин тигәнде аңлата..
Беҙ Тәҡдим Иткән Хеҙмәттәр Исемлегендә
Шәхси Ауыр Чартер Рейсы Самолеты
Шәхси чартер рейсы самолетын ҡаршы. Беренсе Класс Коммерция Авиакомпанияһы
Һеҙ түгел компанияларына йыш ҡына эшлекле осрашыуҙар башҡа ҡалған һуңлау репутацияһын нығытырға булышлыҡ итә.. Ысынлыкта, ҡайһы бер осраҡта һеҙгә ярҙамға килеү мөмкинлеге шул баҫа ала алдамаһын, һеҙ уларҙы кире осраҡта ысҡындырҙы.. Беҙ шылтыратабыҙ, таймыр чартер рейсы самолеты ҡасан һезгә кәрәк, иң яҡшы шәхси сифаттары. Беҙ аныҡ ҡарарҙар тәҡдим итәбеҙ. һеҙҙең ихтыяждарын, һеҙ индивидуаль һауа сәйәхәт., өҫтөнлөк итеү һәм бюджет.
Авиаперелет шәхси күпкә уңайлы буласаҡ. Тамашасылар һеҙҙе уңайлы ала., тулы һәм хосуси өсөн урын етерлек аяҡ. Эксклюзив хеҙмәттәр менән файҙаланырға, улар өсөн дөйөм авиапассажир. Һеҙ районда иң күп аэропортҡа тиклем барыу мөмкинлеге биреүе, тиҙ. Был-һеҙгә уңайлы һәм һөҙөмтәле эшләүен авиаперелет. Теләһә ниндәй типтағы самолеттарҙы ҡуртымға алған өсөн беҙ шәхси манчестер ойоштороу, Нью-Гэмпшир. Был самолетты ҡуртымға бирелде, ябай хеҙмәтенә шылтыратып. Беҙгә хәбәр ителеүенсә, һеҙ ниндәй типтағы самолеттарҙы ҡуртымға алына һәм ул һеҙ телисез нисә сәғәт дауамында..
Шәхси хеҙмәттәр дорого чартер самолеты түгел, тип уйларға мөмкин.. Был бигерәк тә арзан, әгәр һеҙ төркөмөнә сәйәхәт.. Һеҙ шулай уҡ өҫтәмә уйларға тейеш н теме өстөнлөктәре, улар чартер самолеты менән киләм.. Хаҡы, был бер ни тиклем ҡәҙерле, һауа ғәҙәттәгенән ҡарағанда хеҙмәте өсөн туристик сәфәрҙәр төркөм. Аҡсаһы һеҙ тратты торған самолеттың улар бөтөнләй зафрахтовывать.
Һеҙ сәйәхәт варианттарын уңайлы һауа ла кәрәк? Беҙ шылтыратып, һуңғы минут буш аяҡ самолеттар өсөн интернет-Манчестер, Нью-Гэмпшир. Беҙ даими яңыртылған исемлеге беҙҙең аяҡ уңайлы урын буш. Һуңғы минут буш йәки шәхси самолетты ҡуртымға әгәр һеҙ беҙҙең менән элемтәгә керә аяҡ террористический теләйем.. Һеҙ ҡабул итеп алырға табыш береһе тәжрибәһе беҙҙә, был тәжрибә һәм элемтә тармағы..
Дәүләт һәм шәхси ташыу өсөн реактив һауа оса. манчестер аэропорты исемлегендә–бостон ҡалаһында округтағы авиация, шулай уҡ билдәле манчестер hillsborough https://www.flymanchester.com/
Манчестер,Бедфорд,Hooksett ала,Оберн,Goffstown,Көнсығыш-Кандий,Лондондерри,Кандий,Мерримак,Личфилд,Көнсығыш-Дерри,Дерри,Данбартон,Һуған,Suncook,Яңы Бостон,Честер,Амхерст,Монте Вернон,Раймон,Беҙ,Сандаун,Нэшуа,Милфорд,Дирфилд,Виндхам,Конкорд,Хадсонға,Хэмпстед,Фримонт,Эпс,Lyndeborough,Francestown.,Данвилл,Холлис,Чичестер,Көнсығыш Хампстед,Аткинсон,Салем,Норт-Сейль,Пелхэм,Контукук,Джанкшен Ньютон,Уилтон,Солсбери,Бруклин,Эппинг,Нортвуд,Участогында,Кингстон,Уэст-Солсбери,Плейстоу,Henniker,Данстэбла,Тингзборо,Ньютон,Лоудон,Ғибәҙәтхана,Дракат,Питтсфилд,Беннингтон,Хаверхилл,Метуэн,Гринвилл,Пепперелл,Страффорд,Лоуренс,Лоуэлл,Эксетер,Көнсығыш Кингстон,Хиллсборо,Төньяҡ Челмсфорд,Кентербери,Антрить,Barnstead,Таунсенд,Питерборо,Мерримак,Страффорд Үҙәге,Баррингтон,Яңы Вичка,Newfields,Уэст-Таунсенд,Хенкок,Гротон,Ньюмаркет,Дарем,Көнбайыш Boxford,Уорнер,Уэстфорд,Төньяҡ Андоверҙағы,Гровленд,Веста Питерборо,Көнбайыш Гротон,Челмсфорд,Barnstead Үҙәге,Путешествий,Андоверҙағы,Эймсбери,Көнбайыш Ньюбери,Stratham,Тьюксбери,Хэмптон-Фолс,Төньяҡ-Биллерик,Джорджтаун,Харрисвилл, районы,Gilmanton,Брэдфорд,Рочестер,Солсбери,Дулина,Джеффри,Луненберг,Айерға,Литтлтон,Ширли,Гренландия,Байфилд,Boxford,Пустое Эшләй Gilmanton,Сибрук,Биллерик,Солсбери,Төньяҡ Хэмптон,Тилтон,Rindge,Дувр,Кардаил,Хэмптон,Белмонте,Стоддард,Ауыл Ағас Оф. Нагога,Көньяҡ Саттон,Ньюберипорт,Франклин,Отель ashburnham,Фичберг,Уилмингтон,Ньюбери,Арыш Пляж,Төньяҡ Уҡыу,Пайнхерст,Winchendon Спрингс,Роуль,Гарвард,Вашингтон,Нельсон,Норт-Саттон,Саут-Ньюбери,Фармингтон,Күл Ҡурыштыра,Somersworth,Боксборо,Бэй Альтон,Миддлтон,Тотонған,Леоминстер,Яңы Дарем,Уиннисква,Лочмел,Арыш,Элиот,Андоверҙағы,Бедфорд,Эктон,Мальборо,Тау Йылғаһы,Топсфилд,Rollinsford,Хоуторн,Альтон,Берлингтон,Winchendon,Ньюбери,Уҡыу,Салливан,Конкорд,Рауза,Санборнтон,Бервик,Криттер,Уилмот,Яңы Һарай,Троя,Ист Принстон,Хэнский Афб,Вестминстер,Вичка,Фицуильям,Уоберн,Элкинс,Беруика Көньяҡҡа,Союзы,Милтон,Мейнард,Лаконие,Линфилд,Көстө,Марлоу,Көнсығыш-Эндовер,Гарднер,Уэйкфилд,Лексингтон,Денверс,Стоу,Уба,Криттер Нөктәһе,Гилфорд,Lempster,Ливан,Көньяҡ-Гамильтон,Хэмилтон,Стоунхэм,Саут-Аҡ Раузалар,Линкольн,Уэнхем,Нью-Лондон,Гошить,Пибоди алмалары,Винчестер,Gilsum,Baldwinville,Клинтон,Дэнбери,Көнсығыш Темплтон,Стерлинг,Санапи,Күнеккән,Хадсонға,Садбери,Мелроуз,Royalston,Беверли,Арлингтон,Норт-Бервик,Эссекс,- Йорк Гавань,Йорк,Уолтем,Лиана,Темплтон,Принстон,Гильдия,Уэверли,Эрлингтон-Хайтс,Берлин,Киҫешкән Ғорурланам,Согасный,Swanzey,Көньяҡ Акворт,Милза Милтон,Медфорд,Салем,Тирмән Жорж,Нью-Хамптон,Малден,Белмонте,Вульфборо,Вульфборо Кәмей,Сомервилл,Көнбайыш Swanzey,Мальборо,Ньюпорттың,Hubbardston,Уэстон,Кембридж,Норт-Уолшем,Веста Медфорд,Alstead,Вэйланд,Спрингфилд,Кейп Неддик,Уотертаун,Эверетт,Sanbornville,Мередит,Манчестер,Болотоград,Бристоль,Марблхед,Көнбайыш Ньютон,Оберндейл,Акворт,Ҡала ньютонвилл,Ревир,Көҙгө Күл,Йорк-Бич,Ньютон,Бостон,Челси,Фреймингем,Вест-Бойлстон,Винчестер,Лоуэр Ньютон Фолс,Чарлстаун,Nonantum,Спрингвейл,Сэнфорд,Олстон,Бойлстон,Эктон,Брайтон,Г нортборо,Атола,Оганквит,Глостер,Графтон,Nahant,Ҡала вабан,Джефферсон,Уэллсли Хилс,Бруклин,Drewsville,Станция Вестминстер,Саутборо,Fayville,Хайлендс Ньютон,Ньютон Үҙәге,Уэлсли,Споффорд,Парк Бабсон,Ньютон Аппер Фолс,Честнат-Хилл,Рокпорт,Уэстморленд,Мудить,Натик,Уолпол,Скважина,Tuftonboro Үҙәге,Холден,Варвик,Ратленд,Уинтроп,Нидхам Хайтс,Яңы Ҡала,Грэнтэм,Мелвин Ауыл,Вустер,Хәнәүәт,Shapleigh,Көнсығыш Бостон,Моултонборо,Эшленда,Чарлстаун,Плейн Джамайка,Уэстборо,Британия,Вестминстер,Нидэм,Харбор-Үҙәге,Оссипи,Эшленда,Норт Уолпол,Көнсығыш Уэйкфилд,Ashuelot,Ауыл Милтон,Ауыл Бруклин,Засеев,Уэст-Роксбери,Рослиндейл,Честерфилд,Клермонт,Колесников,Көньяҡ-Засеев,Питерша,Холдернесс,Беллоус Фолс,Альфред,Пакстон,Шерборн,Дувр,Хевронда,Mattapan,Энфилдә Үҙәге,Ньюфелд,Көнбайыш Ньюфелд,Депо Уэнделл,Окем,Уотерборо,Көнбайыш Кеннебанк,Хопкинтон,Патни,Нортфилд,Көнбайыш Честерфилд,Плимут,Куи,Дедхэм,Редвилле,Гайд-Парк,Кеннебанк,Хинсдейл,Йылға Saxtons,Норт-Графтон,Ханаанда,Энфилдә,Милтон,Эрвинг,Холлистон,Вудвилл,Фатир Корни,Аскатнуть,Вествуд,Корниш,Мериден,Вернон,Спрингфилд,Графтон,Эффингэм,Черри-Вэлля,Яңы Салем,Medfield базаһын,Сэндвич Үҙәге,Алыҫ Түгел Үҙәге,Мороно Козлить,Хардвик,Братлборо,Плейнфилд,Светафорын,Аптон,Милбери,Көнбайыш Милбери,КАСКО,Уэнделл,Норвуд,Миллис,Көнсығыш Уотерборо,Яңы Брейнтри,Көньяҡ Графтон,Кеннебанкпорт,Көнбайыш Оссипи,Оберн,Көнбайыш Dummerston,Спенсер,Норт Уэймут,Медва,Милфорд,Саут-Темворт,Төньяҡ Уотерборо,Gilbertville,Perkinsville,Брейнтри,Төньяҡта Брукфилд,Ош Күле,Норт-Спрингфилд,Дүрт Мөйөш Хартленд,Көнсығыш Уолполе,Cambridgeport,Bernardston,Кантон,Лимерикта,Уолпол,Рочдейл,Нортбридж,Уэймут,Виндзор,Хайем,Аккорд,Shutesbury,Графтон,Хоупдэйл,Ливан,Тернерс Фолс,Холлис Үҙәге,Parsonsfield,Ирек,Ист Уэймут,Рэндольф,Рамень,Ньюфейн,Норт-Оксфорд,Тамворт,Таунсенд,Депо Чарлтон,Ҡала Чарлтон,Норфолк,Биддефорд,Саттон,Браунсвилл,Кохассет,Честер,Көнсығыш Брукфилд,Whitinsville,Төньяҡ Хартленд,Төньяҡ-Сэндвич,Этна,Депо Честер,Хартленд,Норт Аксбридж,Линвуд,Уолпола Көньяҡҡа,Уильямсвилл,Мендон,Монтегю,Шарон,Франклин,Көмөш Күл,Көньяҡ Уэймут,Уэст-Лебанон,Стоутон,Холбрук,Ҡала chocorua,Manchaug,Көнбайыш Брукфилд,Кэмптон,Көнсығыш Parsonfield,Джанкшен Ында Уайт,Леверетт,Сако,Беллингем,Брукфилд,Участогында,Корниш,Эйвоне,Оксфорд,Кавендиш,Wonalancet,Уайлдер,Әйберҙәр,Limington,Ганновер,Портерҙың,Норт Скайтуэйт,Парк Океан,Чарльтон,Аксбридж,Бакстон,Лайма Үҙәге,Рентама,Веста Тауншенд,Уҡыу,Көнбайыш Бостондан,Ситуэйт,Фоксборо,Күл Стинсон,Көньяҡ Ньюфейн,Мальборо,Вентворт,Биддефорд Пулыу,Хартфорд,Олд-Орчард-Бич,Дуглас,Абингтон,Дирфилд,Тирмән Бар,Рокленд,Уоррен,Милвилл,Норвич,Norwell,Уотервилл Вэлля,Мино,Гринбуш,Блэкстоун,Броктон,Көнбайыш Уоррен,Норт-Истон,Квич,Итон Үҙәге,Лайма,Ганновер,Сандерленд,Бергә ҡушылды,Норт Амхерст,Мэдисон,Көнсығыш-Тетфорд,Ист-Довер,Амхерст,Taftsville,Ямайка,Истон,Colrain,Плейнвилль,Wardsboro,Саут-Вудсток,Көнбайыш Болдуин,Уитмен,Уэбстер,Мэнсфилд,Ҡырҡа Кәмей,Вунсокет,Альбион,Fiskdale,Sheldonville,Бельчертаун,Дирфилд Көньяҡҡа,Храм,Тетфорд,Slatersville,Глендейл,Стербридж,Көньяҡ Истон,Дадли,Уоррен,Торндайк,Уба Маршфилд,Шелбурн-Фоллс,Конвей,Ладлоу,Джексонвилл,Норт Смитфилд,Скарборо,Көнсығыш Мэнсфилд,Chartley,Лондондерри,Саутбридж,Көнсығыш Болдуин,Bondsville,Төньяҡ-Тетфорд,Вудсток,Норт Маршфилд,Стэндиш,Уэйтли,Горхэм,Көнбайыш Хартфорд,Төньяҡ Attleboro,Норт Хатфилд,Brimfield,Уэстон,Көнбайыш Бриджуотер,Манвилл,Харрисвилл, районы,Орфорд,Саут-Лондондерри,Конвей,Күл Себый,Эттлборо Кәмей,Тетфорд Үҙәге,Бриджуотер,Вудсток,Хэнсон,Quinebaug,Пала,Уилмингтон,Хэдли,Көнбайыш Довер,Көнсығыш Бриджуотер,Хит,Браунфилд,Көнбайыш Wardsboro,Окленд,Хатфилд,Fabyan,Гросвенор-Дейл,Нортон,Камберленд,Раѕсоадбыл,Пемброк,Өс Йылға,Көнбайыш Хатфилд,Маршфилд,Элмвуд,Төньяҡ Брам,Whitingham,Төньяҡ Grosvenordale,Mapleville,Йәшел Гавань,Humarock,Төньяҡ Вудсток,Океан Блеф,Көньяҡ Брам,Томпсон,Шарон,Glencliff,Бриджуотер,Уэстбрук,Көнсығыш Вудсток,Биканер,Голландияла,Гранби,Себый,Көньяҡ Страффорд,Эттлборо,Плимут,Тирмән Һуң,Перу,Линкольн,Ҡала бондвилл,Норт-Конвей,Пьермонт,Фэрли,Мау Холл,Портленд-Көньяҡҡа,Мөйөш Бриджуотер,Линкольн,Нортгемптон,Haydenville,Уэльс,Бостондан,Портланд,Белмонте,Вудсток,Конвей Үҙәге,Эшфилд,Рок Брант,Веста Фэрли,Елизавета Мороно,Гармония,Монзон,Смитфилд,Дания,Charlemont,Роу,Рейнхем,Ладлоу,Бартлетт,Үҙәк Шарлауығы,Рейнхем Үҙәге,Bryantville,Monponsett,Forestdale,Лидс,Пайк,Chepachet,Даксбери,Флоренция,Потакет,Көньяҡта Хадли,Readsboro,Тонтон,Барнард,Путнэм,Саут-Вудсток,Уилбрахам,Интервэйл,Виндхам Көньяҡҡа,Виндхам,Гошить,Уильямсберг,Фрайерберг,Брэдфорд,Чикапливать,Страффорд,Плимптон,Кингстон,Һиңә Баҡсала,Көньяҡ Роялтон,Хаверхилл,Ист Уоллингфорд,Ballouville,Вудсток Үҙәне,Монро Күпер,Кирсардж,Vershire,Истгемптон,Түбәһе Утрауҙары,Cuttingsville,Спрингфилд,Көньяҡ КАСКО,Төньяҡ Bridgton,Фалмут,Неаполь,Холиок,Хэмпден,Төньяҡ Хейверхилл,Плейнфилд,Staffordville,Ньюбери,Стаффорд-Спрингс,Честерфилд,Танбридж,Истфорд,Ҡала мидлборо,Раймон,Көнбайыш Ньюбери,Киллингтон,Cummington,КАСКО,Плимут,Лонг-Айленд,Стаффорд,Камберленд Үҙәге,Бетел,Төньяҡ Карвер,Bridgton,Көнсығыш Longmeadowбыл,Саутгемптон,Коринт,Һоро,Фасад Камберленд,Көнбайыш Честерфилд,Стокбридж,Көнсығыш-Коринт,Gaysville,Эшфорде-он,Ҡая Утрауҙары,Көнбайыш Спрингфилд,Сомерс,Уортингтон,Норт Кларендон,Chebeague Утрауҙары,Челси,Рэндольф Үҙәге,Longmeadowбыл,Ярмут,Норт-Ярмут,Уиллингтон,Somersville,Агауэм,Хантингтон,Көньяҡ Уиллингтон,Woronoco,Көнсығыш Рэндольф,Пляж Аҡ Атта,Manomet,Ратленд,Питтсфилд,Вестфилд,Көнсығыш Польша,Көнбайыш Польша,Уба Йота,Көньяҡ Фрипорт,Bustins Утрауҙары,Энфилдә,Яңы Глостер,Tolland,Вашингтон,Эллингтон,Утрау Бейлис,Рэндольф,Читтенден,Рассел,Фрипорт,Паунать,Польша,Данвилл,Брукфилд,Провинстаунда,Suffield,Рочестер,Саутвик,Orrs Утрауҙары,Киң Шишмәһе,Көнбайыш Suffield,Вест-Майнот,Бландфорд,Ист-Виндзор,Harpswell,Ист Виндзор-Хилл,Виндзор-Локс,Дарем,Хенкок,Норт Труро,Көнсығыш Гранби,Норт Гранби,Гранвиль,Poquonock,Оберн,Гранби,Роксбери,Гранвиль,Брансуик,Труро,Лиссабон,Merepoint,Tariffville,Льюистон,Ист Хартленд,Лисбон-Фолс,Веста Гранби,Топший,Төньяҡта,Уэллфлит,Боудин,Barkhamsted сайты
Яҡшы, нимә эшләргә мөмкин. Манчестер, Нью-Графство Хэмпшир топ төнгө клуб, Минең тирәләй ҡунаҡханалар ресторан һәм районы күҙәтеү


text:
Дәүләт Думаһы Өфөнән көнсығыштан сығыу юлын һалыуҙы финанслау тураһындағы закон проектын тикшерә.
Дәүләт Думаһы 20 сентябрҙә үтәсәк пленар ултырышта “Рәсәй Федерацияһы Һалым кодексының беренсе һәм икенсе өлөштәренә, Рәсәй Федерацияһының айырым закон акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы Федераль закондың 9-сы статьяһына үҙгәреш индереү хаҡындағы закон проектын ҡарарға ниәтләй. Закон проекты Рәсәй парламентының түбәнге палатаһына Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай тарафынан тәҡдим ителгәйне.
Әлеге башланғыс менән былтыр ноябрҙә билдәләнгән һалым ҡануниәтендәге айырым сикләүҙәрҙе 2023 йылдың 1 ғинуарына тиклем кисектереп торорға тәҡдим ителә. Атап әйткәндә, 2018 йылдың 1 ғинуарына тиклем төҙөлгән концессия килешеүҙәре нигеҙендә алынған бюджет инвестициялары иҫәбенә автомобиль юлдары һәм яһалма юл ҡоролмалары төҙөү, реконструкциялау проекттарын ғәмәлгә ашырған концессионер ойошмаларға ҡарата бюджет аҡсаһына һатып алынған тауарҙарға, башҡарылған эштәргә һәм хеҙмәттәргә өҫтәмә хаҡҡа һалымды ҡайтарыу хоҡуғы тураһында һүҙ бара.
— Былтыр йыл аҙағында ҡабул ителгән Һалым кодексына үҙгәрештәр индереү тураһындағы федераль закон юл төҙөлөшө өлкәһендәге инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыуҙа ҡайһы бер ҡатмарлыҡтар тыуҙыра, — тине Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев. — Республикабыҙҙа федераль әһәмиәттәге М-5 “Урал” юлына Өфөнән яңы сығыу юлын һалыу проекты быға миҫал булып тора. Ул дөйөм оҙонлоғо 18 километрлыҡ тоннель, Ҡариҙел йылғаһы аша күпер һәм автомобиль юлы һалыуҙы күҙ уңында тота.
Константин Толкачев әйтеүенсә, был проект буйынса концессия килешеүе 2017 йылдың 1 июнендә төҙөлгән. 2018 — 2021 йылдарҙа төҙөлөштө финанслауҙың дөйөм күләме 34 миллиард һум тәшкил итә. Проекттың финанс моделе республика ҡаҙнаһынан концессионерға бюджет инвестициялары рәүешендә 24,5 миллиард һумлыҡ капиталь грант түләүҙе күҙ уңында тота. Финанслауҙың бындай алымы концессионерға капиталь грант аҡсаһы иҫәбенә лә һатып алынған тауарҙарға, башҡарылған эштәргә һәм хеҙмәттәргә өҫтәмә хаҡҡа һалымды ҡайтарыуға дәғүә итеү мөмкинлеген бирә. Әйткәндәй, был шул осорҙа ғәмәлдә булған Рәсәй Федерацияһы Һалым кодексы редакцияһына ла тап килгән. 2017 йыл аҙағында үҙгәрештәр индерелгәндән һуң субсидиялар йәки бюджет инвестициялары иҫәбенә алынған тауарҙарға, башҡарылған эштәргә һәм хеҙмәттәргә түләнгән өҫтәмә хаҡҡа һалым ҡайтармаһы тыйылғайны. Өҫтәмә хаҡҡа һалымды түләү мөмкинлеге булмағанға күрә концессионер проектты тормошҡа ашырыуҙа 3,75 миллиард һумлыҡ аҡсаны алып еткермәй.
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе әйтеүенсә, “Концессия килешеүҙәре тураһында”ғы Федераль законға ярашлы, концедент ҡануниәттәге үҙгәрештәр концессионерға һалым баҫымының артыуына килтергән йәки уның хәлен насарайтҡан осраҡта инвестицияларҙың үҙ-үҙен аҡлауын тәьмин иткән сара күрергә тейеш.
— Һөҙөмтәлә республика ҡаҙнаһынан концессия килешеүенә ярашлы түләү 3,75 миллиард һумға артасаҡ, — тине Константин Толкачев. — Әйткәндәй, инвестиция проекттарына бәйле ошондай хәл Башҡортостанда ғына күҙәтелмәй. Федераль ҡануниәткә тәҡдим иткән төҙәтмәләр концессия килешеүенә ярашлы инвестиция проекттарын тормошҡа ашырғанда төбәк ҡаҙнаһына баҫымды кәметеүгә йүнәлтелә. Беҙҙең закон проектын 55 төбәк парламенты һәм Хөкүмәте, Рәсәй Хөкүмәте, Дәүләт Думаһының Бюджет һәм һалымдар комитеты хупланы. Федераль закон ҡабул ителер һәм Өфө, тотош республика өсөн мөһим проектты ғәмәлгә ашырыу мөмкинлеген бирер, тип ышанам.


text:
Курд телдәре (زمانێ كوردی, Kurdî Zimanê, Кӧрди Зыман) — курд халҡының туған теле. Һинд-европа тел ғаиләһенә ҡараған Иран телдәре төркөмөнең төньяҡ-көнбайыш төркөмсәһенә ҡарай. Рәсми рәүештә танылыу алмаған, ни бары Курдистан тип атап йөрөтөлгән төбәктәрҙә генә таралыш тапҡан. Фонетикаһында һәм тамыр составы яғынан айырмалыҡтар әллә ни ҙур түгел, шулай ҙа морфологияла күҙгә күренерлек айырма бар, шуға күрә был тел төркөмөнә ҡарағандар араһында бер-береһен аңлау мөмкинлеге тулыһынса юғалған. Сөнки улар төрлө диалекттарҙа аралаша һәм һәр ҡайһыһының үҙ алфавиты бар. Был Урта быуаттарҙа иран телдәренең күпселеген үҙгәртеп ҡороуҙарға дусар ителеүе менән бәйле. Әлеге көндә курд телендә 20 миллион кеше һөйләшә. Хәҙерге ваҡытта «курд телдәре» тигәндә, йышыраҡ дүрт телде күҙ уңында тоталар:
- курманджи йәки төньяҡ курд (Төркиә, Сүриә, Ираҡ, Иран, элекке совет иле республикалары, АҠШ һәм Европа илдәре);
- сорани йәки үҙәк курд (Көнсығыш Ираҡ, Иран);
- Көньяҡ курд теле;
- лаки


text:
Баймаҡ ҡалаһындағы бер нисә күп ҡатлы йорттоң ҡыйыҡтары яңыртылыуын күптәр ҡыҙыҡһынып күҙәтә торғандыр, моғайын. Улар капиталь ремонт яһау адреслы республика программаһына ингән. Йорттарҙа барған төҙөлөш эштәре менән беҙ ҙә таныштыҡ.
“2012 йылда күп ҡатлы йорттарҙы капиталь ремонтлау буйынса республика адреслы программаһы”нда (Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2012 йылдың 16 июлендә ҡабул ителгән 235-се ҡарары менән раҫланған) торлаҡ фондын капиталь ремонтлау өсөн торлаҡ милекселәренә һәм муниципалитеттарға ярҙам күрһәтеү саралары ҡаралған. Баймаҡ ҡалаһында был программа буйынса быйыл ун күп ҡатлы йортҡа ремонт яһаласаҡ.
Һәр йортта ремонт эштәре аныҡ саралар планы, смета буйынса алып барыла. Уларҙың ҡыйыҡтары ремонтлана, файҙаланылған йылылыҡты, һыуҙы һәм электр энергияһын иҫәпләү приборҙары ҡуйыла, канализация селтәре алмаштырыла. Башҡарыласаҡ эштәрҙә шул йорттарҙа йәшәүселәрҙең дә теләктәре иҫәпкә алынған.
Торлаҡ йорттарҙы ремонтлау өсөн республика бюджетынан 9,8 миллион һум, ҡала бюджетынан 4,2 миллион һум бүленгән. Торлаҡ милекселәре тарафынан 736 мең һумға иғәнә тупланған. Һөҙөмтәлә, йыйылған 14,736 миллион һумға ҡаланың “Арҡайым”, “Чекмарев”, “Ҡояшлы” һәм “Юбилей” торлаҡ милекселәре ширҡәттәренә ҡараған йорттарҙа ремонт эштәре башҡарыласаҡ.
Бөгөн уларҙың ҡыйыҡтарын тулыһынса яңыртыу буйынса эштәр тамамланыуға табан бара. Шуларҙың алтыһы профилле ҡалай менән ябыла. Бер үк ваҡытта эске инженер селтәре лә яңыртыла.
Төҙөкләнеп ҡалған йорттар ҡалабыҙҙың бер биҙәге булыр, ә уларҙа йәшәүселәргә шатлыҡ өҫтәр, тип ышанабыҙ.
Лилиә ТАКАЕВА.
Автор фотоһы.


text:
Эскелектән ҡотолоу юлы (Спасение от алкоголизма) на башкирском языке
20-21-енсе быуаттың иң ҙур афәте – эскелек үә наркотик ҡулланыуҙыр. 1917 –енсе йылғы инҡилабҡа ҡәҙәр, халҡыбыҙ динле саҡта бындай проблема булмаған. Был афәттән ҡотолоу ҙа фәҡәт динебеҙ аша ғына мөмкин. Эскеселек – ул ауырыу, ләкин рухи ауырыу. Эскесенең, наркомандың рухын дауаларға кәрәк, ә тәнен түгел. Шул саҡта ғына был кеше сәләмәтләнәсәк. Нарко-диспансерҙа күпмеләр дауаланып сәләмәтләнгәндәр? Ә мәсеткә йөрөп, дин юлына баҫып миллиондар был афәттән үҙҙәрен дә, нәҫел-нисбәтен дә ҡотҡарған.


text:
- Подробности
- Просмотров: 450
ОЛО ЭЙЕК, йылға, Һаҡмар й. уң ҡушылдығы. Йылайыр р‑ны Ҡананикольский а. көньяҡ‑көнсығышҡа табан 12 км алыҫлыҡта башлана. БР‑ҙың Йылайыр, Күгәрсен (Мораҡ а. эргәһендә көньяҡҡа борола), Ейәнсура р‑ндары, Ырымбур өлк. буйлап көнсығыштан көнбайышҡа ҡарай аға һәм Һаҡмарға (тамағынан 220 км алыҫлыҡта) ҡоя. Оҙонлоғо 341 км, басс. майҙаны 7670 км2, дөйөм түбәнәйеүе яҡынса 545 м. Башлыса ҡар һыуы м‑н туйына. Мораҡ эргәһендәге үрге ағымында йыллыҡ аҡманың 71,2%‑ы — яҙғы (апр.—май), 15,7%‑ы — йәйге һәм көҙгө (июнь—окт.), 13,1%‑ы ҡышҡы (нояб.—март) осорҙарға тура килә. Уртаса йыллыҡ һыу сығымы (м3/с): Мораҡ эргәһендә — 15,7, Ырымбур өлк. Поляковка а. эргәһендә — 51,6 (Һаҡмар й. иң мул һыулы ҡушылдығы). Басс. рельефы эрозия селтәре м‑н йырғыланған (тар һыу айырғыстары булған тәрән үҙәндәр һәм йырындар). Басс. көнсығыш өлөшө девон һәм карбондың алевролит, эзбизташ ҡатыш ҡомташтарынан һәм балсыҡлы һәүерташтарынан торған Йылайыр яйлаһында урынлашҡан. Көнбайыш өлөшө тигеҙ, пермдең ҡомташтарынан, эзбизташтарынан, мергелдәренән, доломиттарынан һәм алевролиттарынан ғибәрәт. Ейәнсура р‑ны Иҫәнғол а. тирә‑яғында карст формалары таралған: упҡындар, ер аҫты күлдәре, мәмерйәләр һ.б. Йылға үрге ағымда тарлауыҡ барлыҡҡа килтерә, аҫҡыһында — һыубаҫар туғай күлдәре бар. Көнсығыш өлөшөнөң ландшафы тау‑урман һәм ябай тау тупраҡтарындағы ҡарағай‑ҡарағас урманынан, көнбайышта — типик һәм ябай ҡара тупраҡтағы таулы урман‑даланан һәм далаларҙан тора. Басс. көньяғында майҙандың күп өлөшө һөрөлгән. БР терр‑яһындағы ҡушылдыҡтары: уң — Кесе Эйек, Наҡаҫ, Ташлы; һул — Ҡыуалат, Бирҙәш, Ерекле, Үрген, Оло Һүрәм һ.б.
В.А.Балков
Тәрж. Г.М.Ғәлиева


text:
Бенджамин Вальями
Бенджамин Вальями (ингл. Benjamin Vulliamy (1747—1811) — сәғәт эшләүсе, механик сәғәттәр төҙөлөшө өсөн яуаплы, 1780—1884 йылдарҙа Лондон рәсми ваҡыты уның сәғәте менән дөрөҫләнгән[1].
Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бенджамин, сығышы буйынса швед сәғәтсеһе, 1730йылда Лондонға күсеп килгән Джастин Вальямдың (Justin Vulliamy) улы була. Джастан Пэл-Мэл урамындағы билдәле сәғәт эшләүсе Бенджамин Грейҙың (Benjamin Gray) иптәше булып китә, һәм тиҙҙән уның ҡыҙы Мэри Грейға өйләнә һәм улы Бенджамин тыуа. Джастин ҡайныһының эшен үҙләштерә һәм 1780 йылдан «Vulliamy & Son» ойошмаһына керә. 1797 йылдың 1 декабренә тиклем Джастин үлгәнсе атала-уллы бергә эшләйҙәр[2].
Вильям бала саҡтан атаһының эше менән ҡыҙыҡһына. Ул үҫмер саҡтан биҙәлгән һәм камин сәғәттәре эшләүсе булараҡ абруй ҡаҙана, уның сәғәттәре юғара ҡатлам кешеләренең йорттарын биҙәй, ҡайһы берҙәрен Дерби музейы һәм сәнғәт галереяһында күрергә мөмкин[3]. Уның һәләте король сәғәтсеһе (King’s Clockmaker) тигән вазифа алырға мөмкинлек бирә, элегерәк был вазифала йылына 150фунт түләнеп Джордж Линсдей, (George Lindsay) Георга III булған. Бенджамин был маҡтаулы исемгә лайыҡ булғаста, король сәғәт һәм башҡа механик ҡоролмалар менән ҡыҙыҡһыныусы булараҡ, уның яҡлаусыһы була.
1780 йылда Вальями Король обсерваторияһы Кью өсөн төп механик сәғәт төҙөргә йөкләме ала, был сәғәт нуленсе меридиан һәм 1884 йылға тиклем рәсми Лондон ваҡыты булып хеҙмәт итә, бынан һуң был функциядарҙы Гринвич ала.
1780 йылда Бенджамин Льюис Вальями тыуа; ул үҙ ғүмерен сәғәт эшләүгә бағышлаған Вильями фамилияһынан һуңғыһы була. Бенджамин нәҫеленән башҡа бер кемдә был өлкәлә шөғөлләнмәй, ейәне Льюис Вальями күренекле архитектор була.
Вальями сәғәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вильями сәғәттәре юғары баһалана һәм ул заман технологияһының ҡаҙанышы тип ҡабул ителә.1793 йылда уның эшләгән сәғәтен Джорджа Макартни дипломатик миссия ваҡытында Ҡытай императорына бүләк итә[4].. Б. Вальями эшләгән хронометрҙар, фән һәм сәнгәт бер бөтөн булыуы символы булып, фарфор фигуралар менән биҙәлә. Сәғәттең дөйөм биҙәлешен Вальями үҙе эшләй, шулай уҡ Джона Дире (John Deare) кеүеҡ кренекле скульптурҙарҙы биҙәү эшенә саҡыра. Биҙәлеш ул замандағы был өлкәләге француз канундары буйынса башҡарыла. Вальям ғаиләһе фарфор фигуралар эшләү өсөн Дерби фарфор компанияһы (Royal Crown Derby) хеҙмәте менән фаҙалана. Бынан тыш, улар эште субподряд ысулы менән квалификациялы механиктарға тапшыралар, һәм иң һуңынан теүәлләү эшен башҡаралар[5].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Arcadian Times: Kew Time. 21 май 2011 тикшерелгән.
- ↑ Montpellier Clocks: Vulliamy, London. No. 220. 21 май 2011 тикшерелгән.
- ↑ Antique-Marks: The astronomy clock by Benjamin Vullliamy. 21 май 2011 тикшерелгән.
- ↑ William Proudfoot, Biographical Memoir of James Dinwiddie: Embracing Some Account of His Travels in China and Residence in India (Liverpool: Edward Howell, 1868), 45.
- ↑ Royal Crown Derby Gallery, Antique Marks.com, accessed May 2011


text:
- Подробности
- Просмотров: 527
ГИРОСКОП (гр. gyreuo – әйләнәм, өйөрөләм һәм skopeo – ҡарайым, күҙәтәм), симметрия күсәре тирәһендә шәп әйләнеүсе, әйләнеү күсәре арауыҡта үҙенең йүнәлешен үҙгәртә алған ҙур массалы ҡаты есем. Әйләнеү күсәренең иреклеге 2 һәм 3 дәрәжәле, механик йәки шыйыҡлыҡлы роторлы, вибрацион, микромеханик, лазер, оптик-сүсле Г. һ.б. айыралар. Механик роторлы Г. аҫылмалары механик, ҡалҡыуыслы (шыйыҡлыҡлы), газлы, магнитлы йәки электростатик типта булырға мөмкин. Әйләнеү күсәрҙәре үҙ-ара перпендикуляр 2 рамканан (ҡулсанан) торған механик (карданлы) аҫылмалар киң таралған. Ирекле (3 дәрәжә иреклеге м‑н) Г. әйләнеү күсәренең башта бирелгән йүнәлешен үҙгәртмәйенсә һаҡлау үҙенсәлеге гироскоп приборҙарҙа объекттың тышҡы мөхит м-н бәйләнеше булмаған ваҡытта уның хәрәкәт итеү мөйөшө т‑да мәғлүмәт алыу өсөн файҙаланыла. Баллистик ракеталарҙы, йыһан аппараттарын, диңгеҙ караптарын, самолёттарҙы, торпедаларҙы һ.б. навигациялау, йүнәлеш биреү һәм уларҙың хәрәкәте м-н идара итеү өсөн гироскопик ҡоролмалар (гировертикаль, гирокомпас, гироорбитант, гироширот һ.б.); скважина, туннель һәм шахталарҙың арауыҡтағы торошон билдәләү (гироинклинометр, гиротеодолит); геофизик аппаратураны, аэрофотоаппараттарҙы горизонт яҫылығында тотороҡландырыу (гиростабилизаторҙар) һ.б. маҡсаттар өсөн гироскопик ҡоролмалар уйлап табыла. Миниатюр Г. автомобилдәрҙә, компьютерҙарҙа, мед. техникаһында, робот техникаһында, смартфондарҙа һ.б. ҡулланылыш таба. 20 б. 70‑се йй. башында Авиация техник университетында (В.П.Ильчанинов, В.Г.Терёшин) мәжбүри әйләндереү шарттарында эшләгән Г. үҙенсәлектәре һәм эксплуатациялау үҙенсәлектәре тикшерелә, мөйөшсә тотороҡландырыу һәм алыҫлыҡты коррекциялау системаһы эшләнә, ул ҡырынайыу б‑са шәп әйләнгән осоу аппараттарында файҙаланыла. 60-сы йй. алып Өфө приборҙар эшләү производство берекмәһендә осоу аппараттары м-н автоматик рәүештә идара итеү системаларында файҙаланылған гироскопик ҡоролмалар етештерелә.
Әҙәб.: Терёшин В.Г. Основы механики гироскопов. Уфа, 1998.
В.Г.Терёшин
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
- Подробности
- Просмотров: 490
АЙЫУТОҘАҠЛАҒАН, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. Белорет р‑нында Бирйән һәм Ҡусағаҙы йй. (Инйәр й. ҡушылдыҡтары) араһынан көньяҡ-көнбайыштан төньяҡ-көнсығышҡа табан субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо 10 км. Төньяҡ өлөшө (киңлеге 4,5 км) күп уйһыулыҡтар м‑н йырғыланған, бында 5 түбә айырылып тора; көньяҡ өлөшөнә (киңлеге 3 км) йомро түбәләр, текә битләүҙәр хас. Һырттың бейеклеге 500 м ашыу. Өҫкө рифейҙың елмәрҙәк свитаһы ҡомташтары, алевролиттары, һәүерташтарынан тора. Ландшафтары ныҡ айырымланған. Тау-урман тупрағында киң япраҡлы һәм ҡара ылыҫлы, асыҡ ылыҫлы һәм ваҡ япраҡлы урмандар таралған.
И.М.Япаров
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Рөстәм Хәмитов һөнәри оҫталыҡ конкурстары еңеүселәренә һәм призерҙарға дипломдар тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов һөнәри оҫталыҡ конкурстары еңеүселәренә һәм призерҙарға дипломдар тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов һөнәри оҫталыҡ конкурстары еңеүселәренә һәм призерҙарға дипломдар тапшырҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2017 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Кисә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Һөнәре буйынса иң яҡшы» һөнәри оҫталыҡ конкурсы еңеүселәренә һәм призерҙарға дипломдар тапшырҙы.
— Һеҙ — үҙ эшегеҙҙең оҫтаһы. Эшегеҙҙе баһалағандарҙың бөтәһенә лә — эксперт төркөмдәренә, белгестәргә ысын оҫта, эшсе һөнәрҙәрегеҙҙә иң яҡшы булыуығыҙҙы күрһәттегеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Хәҙер инде һеҙ эшләгән тармаҡтарҙа мәшғүл күп кенә йәштәр һәм ололар ҙа һеҙгә тиңләшәсәк. Ә беҙ иһә бик шәп профессионалдар барлығын беләбеҙ.
Башҡортостан Башлығы билдәләүенсә, был конкурс республикала 2012 йылдан уҙғарыла.
— Уға күрә йәш таланттарҙы, яңы белгестәрҙе, профессионалдарҙы асыҡлайбыҙ. Был конкурстар ярҙамында эшсе һөнәрҙәрҙең айбруйы үҫә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Һөнәри оҫталыҡ теләһе ҡайһы тармаҡтың, предприятиеның уңышлылығын билдәләй. «Алтын ҡулдар» ни тиклем күберәк булһа, шул тиклем яратҡан республикабыҙ тиҙ үҫешә.
Төбәк етәксеһе һүҙҙәренсә, биш йылда төрлө-төрлө эшсе һөнәрҙәр буйынса 30 конкурс уҙғарылған. Алты йылда 700-ҙән ашыу кеше ҡатнашҡан. Уларҙың 118-е конкурста еңеүсе һәм призер булды, федераль этаптарҙа республиканың данын яҡланы. Атап әйткәндә, Илгиз Шәнгәрәев – илдең иң яҡшы умартасыһы, ә Артем Трясцин Бөтә Рәсәй конкурсында «Иң яҡшы иретеп йәбештереүсе» номинацияһында өсөнсө урын яуланы. Бынан тыш, Башҡортостан ике тапҡыр конкурстың федераль этабын уҙғарыу майҙығы булды.
— Нәҡ эшсе ҡулдар беҙҙе уратып алған бөтә нәмәне булдыра. Сифатлы, оҫта эшләүегеҙ һәм унда ғына туҡтап ҡалмай, оҫталығығыҙҙы артабан үҫтерергә теләүегеҙ өсөн бик рәхмәтлебеҙ, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Бындай конкурстарға ярҙам күрһәтербеҙ һәм дауам итербеҙ. Төрлө кимәл етәкселәрегеҙ матди яҡтан ярҙам итһендәр ине. Был грамоталарға премиялар, ниндәйҙер түләүҙәр өҫтәлһен ине. Бында етәкселәр ҙә йыйылған. Улар мине ишетәлер һәм ошондай эште башҡарыр тип ышанам. Ул хеҙмәтегеҙгә баһа биреүгә ҙур өлөш булыр, әлбиттә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2017 йылда конкурс алты номинация буйынса уҙғарылды: «Иң яҡшы иретеп йәбештереүсе», «Бүлеү селтәрҙәрен файҙаланыу буйынса иң яҡшы электр монтеры», «Иң яҡшы умартасы», «Иң яҡшы ауыл хужалығы етештереү тракторсыһы-машинисы», «Иң яҡшы маляр», «Иң яҡшы ашнаҡсы-кондитер».
Еңеүселәр һәм призерҙар исемлеге Башҡортостан Башлығының рәсми сайтында баҫылып сыҡҡан.
http://www.bashinform.ru/news/1099510-rustem-khamitov-vruchil-diplomy-pobeditelyam-i-prizyeram-konkursov-profmasterstva/


text:
- Подробности
- Просмотров: 364
ЙҮКӘЛЕКҮЛ ҠУРҒАНДАРЫ, бронза быуаты — иртә тимер быуат археологик ҡомартҡыһы. Ҡыйғы р‑ны Йүкәлекүл а. эргәһендә урынлашҡандар. Ҡурғанлы ҡәберлектәргә ҡарайҙар. Й.ҡ.I б.э.т. 17—16 бб. ҡарай. Ауылдың төньяҡ‑көнсығыш ситендә урынлашҡан. 1958 й. урындағы кешеләр тарафынан табыла, 1964 й. Н.А.Мәжитов, К.В.Сальников өйрәнә. Тупраҡ өйөп яһалған 12 ҡурғандан (диам. 7—18 м, бейеклеге 0,25—1,1 м) тора, 7‑һе ҡаҙылған, шуларҙың 6‑һында 1—4 ҡәбер табылған. Мәйеттәр тура мөйөшлө ҡәбер соҡорҙарына (тәрәнлеге 0,95 м) уң ҡабырғаға бөгәрләнгән килеш йәки салҡан ятҡырып, баштары м‑н төньяҡҡа, төньяҡ‑көнсығышҡа йәки көньяҡ‑көнбайышҡа ҡаратып ерләнгән. Бер нисә мәйет бергә (13 һөлдә) йәки өҫтө‑өҫтөнә ерләнгән ҡәберҙәр осрай. Керамика Абаш мәҙәниәте һауыттарынан (ҡабырсаҡ ҡушып яһалған, ваҡ тешле штамп м‑н биҙәлгән) ғибәрәт. Ҡәбергә көнкүреш әйберҙәре (беҙ), ҡорал (бронза һәм таш уҡ башаҡтары), биҙәүестәр (бронза беләҙектәр, сәскә рәүешендә эшләнгән таралғылар, балдаҡтар, сикә сулпылары) һалынған. Й.ҡ.II б.э.т. 4 б. ҡарай. Ауылдан төньяҡ‑көнбайышҡа табан 2—2,5 км алыҫлыҡта Әй й. уң ярында ҡалҡыулыҡта урынлашҡан. 1978 й. В.С.Горбунов, М.Ф.Обыдённов тарафынан асыла һәм өйрәнелә. Тупраҡ өйөп яһалған 5 ҡурғандан (диам. 6—14 м, бейеклеге 0,20—0,25 м) тора, 3‑һө ҡаҙылған (буш ҡәберҙәр — кенотафтар табылған), ҡорбан салыу‑иҫкә алыу урыны булған, тип фараз ителә. Бағана соҡорҙары, күмер киҫәктәре, ҡорбан ителгән хайуан һөйәге, Горохов мәҙәниәте һауыттары (тальк һәм ваҡ таш ҡушып яһалған тышҡа ҡарай бөгөлгән ауыҙлы, ҡыя һыҙыҡтар м‑н биҙәлгән көршәк рәүешендәге түңәрәк төплө һауыттар) табылған. Ҡомартҡы материалдары БДУ фондында һаҡлана.
Әҙәб.: Обыдённов М.Ф. Древние памятники Северо‑Восточной Башкирии. Уфа, 1991; Савельев Н.С. Население Мясогутовской лесостепи в V—III вв. до н.э. Уфа, 1998.
Р.Б.Исмәғилев
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
Өфөнән Көнсығыш сығыу юлы автомобилселәр өсөн түләүле була
Өфөнән Көнсығыш сығыу юлы автомобилселәр өсөн түләүле була Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2018 йыл, 25 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
М-5 һәм М-7 федераль трассаларын тоташтырған Өфөнән яңы сығыу юлы проекты автомобилселәр өсөн түләүле була. Был хаҡта ТАСС Башҡортостандың Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты рәйесе Тимур Мөхәмәтйәновҡа һылтанма менән хәбәр итә.
«Юлда йөрөү тулыһынса түләүле була. Әлеге ваҡытта республика ошо проектты тормошҡа ашырыуға 1,2 миллиард бүлде, беҙҙең яҡтан эш дауам итә, Рәсәй Транспорт министрлығынан тейешле ярҙам көтәбеҙ», — тип ведомство башлығының һүҙҙәрен килтерә агентлыҡ.
Төбәк властары федераль ҡаҙнанан берлектә финанслау көтә.
«Хәҙер Рәсәй Федерацияһы хөкүмәтенең ҡайһы бер субъекттарға, шул иҫәптән Башҡортостан Республикаһына ҙур инвестиция проекттарын бойомға ашырыуға бюджет-ара трансферттар еткереү тураһында бойороҡ проекты әҙерләнә», — тине агентлыҡ әңгәмәсеһе.
2018-2021 йылдар дауамында «Көнсығыш сығыу юлы» проекты буйынса дөйөм сығымдар 34 миллиард һумға баһалана. Ул 1992 йылда башланған 1,2 саҡрым оҙонлоҡтағы автомобиль юлы тоннеле төҙөлөшөн тамамлауҙы, 2,5 саҡрым оҙонлоҡтағы күпер үткәүелен, М-5 «Урал» федераль трассаһына йәнәш 14 саҡрым оҙонлоҡтағы автомобиль юлын, түләтеү пункттарын төҙөүҙе, шулай уҡ юл хәрәкәте менән идара итеү системаһын булдырыуҙы һәм махсуслаштырылған юл-файҙаланыу предприятиеһын төҙөүҙе күҙ уңында тота.
Бынан алдараҡ төҙөлөштөң 2018 йылдың аҙағына тиклем тергеҙеләсәге билдәле булды.
http://www.bashinform.ru/news/1215816-vostochnyy-vyezd-iz-ufy-budet-platnym-dlya-avtomobilistov/


text:
- Подробности
- Просмотров: 467
АЛЛЕРГИЯ АУЫРЫУҘАРЫ, организмдың аллергендар тәьҫиренә яуап биреү һәләтлеге үҙгәргәндә барлыҡҡа килә. А.а. поллиноз, атопик дерматит, бронхиаль астма, кесерткән биҙгәге, Квинке шешенеүен һ.б. индерәләр. А.а. барлыҡҡа килеү сәбәптәре: тире ҡатламдарының һәм лайлалы тиресәләрҙең үткәреүсәнлеге артыуы, барлыҡҡа килеп тороусы антиесемдәрҙең һаны һәм үҙенсәлектәре, организмда төрлө медиаторҙарҙың нисбәте үҙгәреүе, яңы барлыҡҡа килеүсе медиаторҙарға туҡымаларҙың, ағзаларҙың, системаларҙың реакцияһы үҙенсәлектәре. Аллергендар организмға тын алыу ағзалары, тире ҡатламы, ашҡаҙан-эсәк юл һәм инъекциялар аша эләгә. А.а. диагностикаһы аллергологик анамнезға, һынауҙар һәм тестар ярҙамында аллергенды асыҡлау б‑са тикшеренеүҙәргә нигеҙләнә. Дауалау: аллергендың организмға тәьҫирен бөтөрөү, махсус аллерген иммунотерапияһы (гипосенсибилизация) — А.М.Безредка алымы б‑са аллергендың бәләкәй дозаларын, яйлап арттыра барып, организмға күп тапҡыр индереү (был ваҡытта организмда антиесемдәр барлыҡҡа килә, аллергенға ҡарата һиҙеүсәнлек “юғала”); глюкокортикостероидтар, бронхолитиктар файҙаланып патогенетик һ.б.
Башҡортостанда тын алыу ағзаларын зарарлаусы А.а. өҫтөнлөк итә. Ҡалала йәшәгән балаларҙың ауырыу кимәле ауыл ерендә йәшәгәндәренә ҡарағанда юғарыраҡ (66,7 %). А.а. дауалау һәм диагностикалау проблемалары Медицина университетында өйрәнелә (Н.А.Арефьева, Ә.Н.Бикбулатова, Х.Х.Ганцева). Белем биреү программаһы эшләнгән, Бәләбәй, Октябрьский, Өфө, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ ҡҡ. “аллерго-мәктәптәр” ойошторолған. “Иммунопрепарат” пр‑тиеһында илдә беренсе тапҡыр иммуноглобулиндың аллергияға ҡаршы үҙенсәлектәре тикшерелә, гистаглобулин, аллергияға ҡаршы иммуноглобулин, тригистаглобулин (С.Ә.Йәнекәева, Н.В.Кызина, В.А.Стригин, В.А.Трофимов), бәшмәк аллергияһын диагностикалау өсөн 8 препарат (А.Ф.Кибкалова, В.А.Штритер), поллиноздарҙы диагностикалау һәм дауалау өсөн үҫемлектәр һеркәһенән 20 аллерген (В.Б.Волынец, Стригин) эшләп сығарыла һәм производствоға индерелә. Шулай уҡ ҡара: Аутоаллергия ауырыуҙары.
Х.Х.Ганцева
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина