text:
31 авг. 2012 г.
Яңылыҡтар
2012 йылдың 15 сентябрендә Башҡортостан буйынса “Бөтә донъя тирә-яҡты таҙартыу көнө – 2012: әйҙәгеҙ, быны бергәләп эшләйек!” тигән киң күләмле граждандар экологик акцияһы үткәрелә. Был көндө республикабыҙ ауыл, ҡала биләмәләре экологик өмәләр үткәрәсәк.
“Башҡортостандың ете мөғжизәһе” программаһы һәм “Талҡаҫ” һыу аҫты һунарсылары республика клубының берлектәге экологик экспедицияһында ҡатнашыусылар Учалы, Сибай, Баймаҡ ҡалаларында, Түбә, Йомағужа һәм Нөгөштә булып, Урал аръяғының мөғжизәле тәбиғәтен видеокамераларға төшөргәйне. Ошо көндәрҙә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы шул хаҡта тапшырыуҙар күрһәтә башланы. 31 августа 20.45 сәғәттә һеҙ “зәңгәр экрандар”ҙан беҙҙең район тураһында “Ирәндек көҙгөһө” исемле тапшырыу ҡарай алаһығыҙ.
1-2 сентябрҙә 1812 йылғы Ватан һуғышына 200 йыл тулыу айҡанлы Бородино яланында “Бородино көндәре” халыҡ-ара хәрби-тарихи байрам үтәсәк. Был сарала ҡатнашыу өсөн Башҡортостан делегацияһы 27 августа Өфөнән юл алды. Улар составында яҡташтарыбыҙ ҙа бар: Өмөтбай ауылы мәктәбенең тарих уҡытыусыһы Айҙар Мәжитов менән Ҡаратал ауылы эшҡыуары Айбулат Байғотлин.
Мерәҫ ауыл биләмәһе ауылдағы паркты төҙөкләндереү буйынса өмә үткәрҙе. Унда ауылдың ҡатын-ҡыҙҙары, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре айырыуса әүҙем ҡатнашты. Дөйөм хеҙмәт һөҙөмтәһендә парк яңырыу кисерҙе. Биләмә башлығы Т. М. Хафизова әйтеүенсә, бындай эштәр артабан да дауам итәсәк.
2 сентябрҙә ҡаланың физкультура-һауыҡтырыу комплексында ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһында район шахмат ярышы үткәрелә. Ул билдәле журналист, шахмат буйынса күп тапҡыр район чемпионы Әбделхай Буранбаев иҫтәлегенә арнала. Турнир сәғәт 10-да башлана.
23 августа Курск һуғышында еңеү көнөнә арнап, ошо аяуһыҙ яуҙа ҡатнашҡан хөрмәтле ветерандарыбыҙ В.Б. Буранбаев, Н.П. Сизиков, И.Х. Сабитов тәбрик ителде. Ветерандар ойошмаһы рәйесе Т.Ш. Бикҡолов әйтеүенсә, бөгөн районда был алыштың тере шаһиттары – өс яугир ғына ҡалған. Осрашыуҙа ветерандар Икенсе бөтә донъя һуғышы тарихында иң ҙур яуҙарҙың береһе тураһында хәтирәләре менән уртаҡлашты. Мәғлүм булыуынса, совет ғәскәрҙәре Курск дуғаһына 1,3 миллион яугир, 19,1 мең ҡорал һәм миномет, 3,44 мең танк, 2711 самолет сығара. Һуғышта еңеүҙән һуң 180 мең ҡаһарман һуғышсы Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була.
Г. Иҫәнгилдина.
Ауыл хужалығы
Ураҡты тиҙ Арала тамамлау – төп бурыс
Районда урып-йыйыу, мал аҙығы әҙерләү эштәре, малсылыҡ базаларын ҡышҡа хәстәрләү дауам итә. Ауыл хужалығы бүлегенән алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, кисәге көнгә район буйынса иген культуралары 35678 гектарҙа урып-һуғылған, был планға ҡарата 73 процент тәшкил итә. Гектар ҡеүәте уртаса – 6,8 центнер, тулайым йыйым 24089 тонна. Ужым арышы – 721, бойҙай – 19588, арпа – 10115, һоло – 4466, борсаҡ 788 гектарҙа йыйып алынған. 7936 тонна орлоҡ, 4280 тонна фураж һалынған. Ашлыҡтың уңышы “Толпар” (төшөм 12,1 центнер), Башҡортостан ғилми-тикшеренеү ауыл хужалығы институтының Ҡуянтауҙағы фәнни подразделениеһы (10,2 ц), “Байҡара” (9,5 ц), Ленин исемендәге (8,5 ц) хужалыҡтарҙа, МТС-та (8,5 ц) сағыштырмаса юғары. “Мырҙаҡаев” КФХ-һы, “Толпар” ЯСЙ-һы һәм БҒТАХИ-ның Ҡуянтауҙағы подразделениеһы иң беренселәрҙән булып ураҡ эштәрен тамамланы. Ленин исемендәге, “Баймаҡ” ҒПБ-һы, “Аҡморон”, “Октябрь” хужалыҡтарында ла был тәңгәлдә эштәр аҙағына яҡынлаша. Әммә башҡа хужалыҡтар эш темпын күтәрергә ашыҡмай әле.
Хеҙмәт коллективтарында
“Баймаҡ йылылыҡ селтәре” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә үҙ һөнәренең оҫталары байтаҡ. Шуларҙың береһе – Рәжәп Ишбулды улы Сирғәлин.
Рәсми бүлек
Социаль торлаҡ төҙөү өсөн
Әлеге ваҡытта торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға һәм шәхси торлаҡ алыуға мохтаж ғаиләләр бихисап. Дәүләт тарафынан граждандарҙың был ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн төрлө саралар күрелә: социаль яҡланмаған граждандар өсөн махсус программалар эшләй, торлаҡ төҙөү, һатып алыу өсөн республика һәм федераль кимәлдә субсидиялар бирелә.
Афарин!
Баймаҡ умартасыларына – иң юғары баһа!
Гәзитебеҙҙә хәбәр ителеүенсә, 25-26 августа Өфөлә “Башҡортостан – Рәсәйҙең баллы төбәге” исемле фестиваль үткәйне. Ошо сара сиктәрендә Башҡортостан умартасыларының XII һәм “Йәш умартасы” VI республика конкурстары ойошторолдо. Был ярыштарҙа Икенсе Этҡол ауылынан танылған умартасы Азат Ниәтшин һәм Баймаҡ ҡалаһының 2-се мәктәбенән 9-сы класс уҡыусыһы Юнир Кайниев район намыҫын яҡлап сығыш яһаны һәм ҙур еңеүҙәр яулап ҡайтты. Фестивалгә муниципаль район хакимиәтенең ауыл хужалығы бүлеге начальнигы М.Ғ. Кайниев та барҙы.
Юрист кәңәше
Һәр кем үҙен яҡлай ала
Судта эшеңде үҙеңә алып барырғамы йәки юридик ярҙам һорарғамы – һәр кем үҙе хәл итә. Әлбиттә, юғары квалификациялы юристың эше өсөн түләргә кәрәк, әммә ҡайһы саҡта унһыҙ эште атҡарып булмай.
Йылы һүҙ – йән аҙығы
Һинең менән ғорурланабыҙ, әсәй !
Әсәй... Күҙҙәремде йомоп, бер нисә секундҡа тымып ҡалам. Шунда уҡ әсәйемдең тауышын ишеткәндәй булам. Уны башҡа бер кем менән бутауы мөмкин түгел. Хатта ҙурайып, оло тормош юлына аяҡ баҫҡас та, әсәйҙең тауышы, күҙҙәре, ҡулдары һәр саҡ иҫтә.
Хаттарҙан юлдар
...Ауылыбыҙҙа мәсет асылыуға күп ваҡыт үтмәһә лә, ул һүҙҙең ысын мәғәнәһендә иман йортона әүерелде. Оло йәштәге кешеләр, еңгәйҙәребеҙ унда ихлас йөрөй. Үҫмерҙәр, йәштәр ҙә килә. Тик йәш быуындың тағы ла күберәк йөрөүен теләге килә. Изге Рамаҙан айында мәсеттә төрлө саралар үткәрелде, намаҙ-аяттар уҡып, вәғәздәр тыңлап, ҡәҙер төнөн ҡаршыланыҡ. Шәхси эшҡыуарҙар Илүзә һәм Илшат Исҡужиндар ҙа беҙгә ҙур ярҙам күрһәтте. Әлбиттә, ауылдағы бар иманлы саралар Әмин ауылының имам-хатибы М.Р. Йосопов, мәзин Ф.М. Юнысовтың тырышлығы менән үтә. Уларға арымай-талмай ярҙам иткән Фәйзулла Үтәбаев, Фәнил Ишҡыуатов, Ришат Йосопов, Ғәрифә Юнысова, Вәкилә Йосопова, Миңзәлә Исҡужиналарға ла рәхмәт әйтергә кәрәк.
Зәйтүнә Күлдебаева.
Әмин-Күнзавод ауылы.
* * *
...Бер төркөм йәш йырсыларҙың, Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының йәштәр бүлеге етәкселегендә, экстремизм һәм терроризмға ҡаршы йүнәлтелгән концертын һәр кем йылы ҡабул итте. Миңә уларҙың сығышын Ҡарамалы ауылында ҡарарға насип булды. Тамашаны көслө алҡыштар менән оҙатып, халыҡ үҙенә әллә күпме дәрт-дарман алды. Тимәк, йәштәрҙең сығышы кешеләрҙең күңеленә үтеп инеп, рух осҡонон тоҡандырҙы. Дини мәғлүмәттәр биргәндә, халыҡ йырҙары яңғырағанда, ҡурай һыҙҙырғанда, әйтерһең дә, халҡыбыҙ бер-береһенә зиннәтле әйберҙәрен, саҙаҡалар биреп ҡыуанды.
Арабыҙҙа дин тотҡан йәштәребеҙҙең артыуын иҫәпкә алып, уларҙың мәнфәғәтен күҙәтеү зарур. Динебеҙҙе лә, милләтебеҙҙе лә һаҡлау – һәр кемебеҙҙең изге бурысы ул.
Бибинур Ғиззәтуллина.
Сибай ҡалаһы.
* * *
...Йәй мәле етһә, тыуған яҡты, ауылды һағынып, ял итергә ашҡынып ҡайтабыҙ. Оҙон юлда төрлө өлкәләрҙе, ҙур ҡалаларҙы үтеп, эҫелә һыуһап, киоск, магазиндарҙан минераль һыу, татлы һуттар алабыҙ. Туҡталыштарҙа ниндәй генә һыуҙар эсергә тура килмәй! Юҡ инде! Беҙҙең Дауыт ҡоҙоғоноң һыуына етмәй! Шундай уйҙар менән юлда саҡрымдарҙы, сәғәт-минуттарҙы һанап киләбеҙ.
Эйе, бер ерҙә лә юҡ бындай шифалы һыу. Беҙҙең Ишмөхәмәт ауылында ғына барҙыр ул. Алыҫ, оҙон юлдан арып-талып, ҡайтышлай туҡталып, бер ус һыу эсһәң, бөтә арыу-талыуҙарың юҡҡа сыға. Дауыт ҡоҙоғо кешеләргә бәхет, шатлыҡ килтерә ул. Шуға күрә кейәүгә сығып, яңы тормош башлаған йәш киленсәктәр һыу юлын унан башлай. Мин дә ҡайтҡан һайын көйәнтә-биҙрәләремде алып, бала сағымды иҫләп, һағынып Дауыт ҡоҙоғона төшәм.
Һыуҙарың мул, өҫтәлеп артып торһон, бер ваҡытта ла кәмемәһен ауылыма дәрт, көс, ҡеүәт биреп торған Дауыт ҡоҙоғо!
Гүзәл ӘХМӘРОВА.
Нефтеюганск ҡалаһы.
Зәйтүнә Күлдебаева.
Әмин-Күнзавод ауылы.
* * *
...Бер төркөм йәш йырсыларҙың, Башҡортостан мосолмандары Диниә назаратының йәштәр бүлеге етәкселегендә, экстремизм һәм терроризмға ҡаршы йүнәлтелгән концертын һәр кем йылы ҡабул итте. Миңә уларҙың сығышын Ҡарамалы ауылында ҡарарға насип булды. Тамашаны көслө алҡыштар менән оҙатып, халыҡ үҙенә әллә күпме дәрт-дарман алды. Тимәк, йәштәрҙең сығышы кешеләрҙең күңеленә үтеп инеп, рух осҡонон тоҡандырҙы. Дини мәғлүмәттәр биргәндә, халыҡ йырҙары яңғырағанда, ҡурай һыҙҙырғанда, әйтерһең дә, халҡыбыҙ бер-береһенә зиннәтле әйберҙәрен, саҙаҡалар биреп ҡыуанды.
Арабыҙҙа дин тотҡан йәштәребеҙҙең артыуын иҫәпкә алып, уларҙың мәнфәғәтен күҙәтеү зарур. Динебеҙҙе лә, милләтебеҙҙе лә һаҡлау – һәр кемебеҙҙең изге бурысы ул.
Бибинур Ғиззәтуллина.
Сибай ҡалаһы.
* * *
...Йәй мәле етһә, тыуған яҡты, ауылды һағынып, ял итергә ашҡынып ҡайтабыҙ. Оҙон юлда төрлө өлкәләрҙе, ҙур ҡалаларҙы үтеп, эҫелә һыуһап, киоск, магазиндарҙан минераль һыу, татлы һуттар алабыҙ. Туҡталыштарҙа ниндәй генә һыуҙар эсергә тура килмәй! Юҡ инде! Беҙҙең Дауыт ҡоҙоғоноң һыуына етмәй! Шундай уйҙар менән юлда саҡрымдарҙы, сәғәт-минуттарҙы һанап киләбеҙ.
Эйе, бер ерҙә лә юҡ бындай шифалы һыу. Беҙҙең Ишмөхәмәт ауылында ғына барҙыр ул. Алыҫ, оҙон юлдан арып-талып, ҡайтышлай туҡталып, бер ус һыу эсһәң, бөтә арыу-талыуҙарың юҡҡа сыға. Дауыт ҡоҙоғо кешеләргә бәхет, шатлыҡ килтерә ул. Шуға күрә кейәүгә сығып, яңы тормош башлаған йәш киленсәктәр һыу юлын унан башлай. Мин дә ҡайтҡан һайын көйәнтә-биҙрәләремде алып, бала сағымды иҫләп, һағынып Дауыт ҡоҙоғона төшәм.
Һыуҙарың мул, өҫтәлеп артып торһон, бер ваҡытта ла кәмемәһен ауылыма дәрт, көс, ҡеүәт биреп торған Дауыт ҡоҙоғо!
Гүзәл ӘХМӘРОВА.
Нефтеюганск ҡалаһы.
Һаулығым – байлығым
Матур булып олоғайыу – үҙе бәхет...
Яңылыҡтар
Иң көслө умартасылар – Баймаҡтан!
25-26 августа Өфөлә “Башҡортостан – Рәсәйҙең баллы төбәге” исемле фестиваль үтте. Ошо сара сиктәрендә Башҡортостан умартасыларының XII һәм “Йәш умартасы” VI республика конкурстары ойошторолдо. Был ярышта Икенсе Этҡол ауылынан Азат Ниәтшин, 100 мөмкинлектән 99 балл йыйып, Башҡортостандың иң көслө умартасыһы булып танылды. Йәш умартасылар конкурсында тәүгә ҡатнашҡан ҡаланың 2-се мәктәбе уҡыусыһы Юнир Кайниев та һынатманы һәм маҡтаулы 2-се урынды яуланы. Башҡортостан умартасыларының республика конкурсы киләһе йыл инде Баймаҡта үтәсәк.
Мөлкәтте һаҡлау өсөн
Баймаҡ эске эштәр бүлеге “Хәүефһеҙ йорт, фатир, автомобиль” профилактик операцияһын үткәрҙе. Сараның төп маҡсаты – халыҡтың мөлкәтен һаҡлау. Шулай уҡ фатир, йорт, автомобилдәрҙе һаҡ аҫтына алыу ойошторолдо. Граждандар ҡыҙыҡһындырған һорауҙарына 3-19-12, 2-16-54, 3-10-50 телефондары буйынса яуап алыуы мөмкин.
Акцияға ҡушылдылар
Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге “Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит!” мәрхәмәтлелек акцияһын дауам итә. Мерәҫ ауылы халҡы 3 мең һум фитыр саҙаҡаһын тапшырып, ошо изге сараға ҡушылған. 31 авгусҡа тиклем дауам иткән шәфҡәтлелек акцияһы башҡаларҙы ла битараф ҡалдырмаҫ тип ышанабыҙ.
Уңыштар һеҙгә!
29 августа Сибайҙа Бөтә Рәсәй инвалидтар ойошмалары араһында үткән “Сикһеҙлек” фестиваленең төбәк-ара ярышы ойошторола. Унда Баймаҡ инвалидтар ойошмаһынан 5 кеше көсөн һынап ҡараясаҡ. Ҡул эштәренә оҫта булған, йыр-моңға ла маһир яҡташтарыбыҙҙың ҙур уңыштар яулауын теләйбеҙ.
Сабыйға исем ҡушылды
“Мәрхәбә” мәсетендә Флүрә һәм Вилюр Иҙрисовтарҙың сабыйҙарына исем ҡушылды. Имам-хатип Рәфҡәт Хисаметдинов, балаға Әминә исемен ҡушып, мосолмандарҙың изге бурысын еренә еткереп үтәне. Ошондай саралар үткән һайын, халыҡты иманға ҡайтарған йортто төҙөгән Шәриповтарға оло рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ.
Нәфисә Ғәйетбаева.
Ҡаратал ауылы.
Нәфисә Ғәйетбаева.
Ҡаратал ауылы.
Президент маршруттары
Р.З. Хәмитов: “Баймаҡ – үҫеш перспективаһы ҙур төбәк”
БР Президенты райондың бөгөнгө үҫешенә юғары баһа бирҙе
Билдәле булыуынса, үткән аҙнала районда рәсми эш сәфәре менән БР Президенты Р.З. Хәмитов булғайны. Республика башлығы үҙенең визиты ваҡытында райондың бөгөнгө социаль-иҡтисади тормошо менән яҡындан танышты, ауыл хужалығы һәм сәнәғәт тармаҡтарының, төҙөлөш комплексының эшмәкәрлеген баһаланы, яңы проекттарҙы, Урал аръяғы төбәген иҡтисади үҫтереүҙең комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу барышы менән ҡыҙыҡһынды, инвестицияларҙы йәлеп итеү мөмкинлеген тикшерҙе. Был хаҡта район гәзиттәрендә ентекле материалдар ҙа донъя күрҙе.
Һайлау–2012
Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы муниципаль районы территориаль һайлау комиссияһы составындағы үҙгәрештәр тураһында мәғлүмәт
1. Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһының 2012 йылдың 15 авгусындағы 4/6-5-се ҡарары менән “Ғәҙел Рәсәй” сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһындағы төбәк бүлексәһе тарафынан күрһәтелгән “Народный дом” ОУ-һы директоры Зәйнуллин Динар Фәрүәш улы Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы муниципаль районы территориаль һайлау комиссияһы ағзаһы итеп тәғәйенләнде.
2. Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһының 2012 йылдың 22 авгусындағы 5/11-5-се ҡарары менән Башҡортостан Республикаһы “Һаҡмар” редакция-нәшриәт комплексы дәүләт унитар предприятиеһы “Һаҡмар” гәзитенең сәнәғәт бүлеге мөдире Кейекбирҙина Сәлимә Фәрит ҡыҙы Башҡортостан Республикаһы Баймаҡ районы муниципаль районы территориаль һайлау комиссияһы ағзаһы итеп тәғәйенләнде.
Ш. Моталлапов,
территориаль һайлау комиссияһы рәйесе.
территориаль һайлау комиссияһы рәйесе.
Уҡырға саҡырабыҙ
Магнитогорск дәүләт университеты
(лиц. – 26.09.2011, рег. №1842, ААА №001925, аккредитация – 08.12.2011, рег. №1235, ВВ №001248)
Төбәкте үҫтереү комплекслы программаһы
Ауыл мәктәптәрендә умартасылыҡ нигеҙҙәре
1 сентябрҙән Башҡортостан буйынса ауыл мәктәптәрендә белем алыусы балалар умартасылыҡ нигеҙҙәрен өйрәнә башлаясаҡ. Был дәрес мәктәп программаһына Урал аръяғын иҡтисади үҫтереүҙең уртаса сроклы комплекслы программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2011-2015 йылдарға Урал аръяғында умартасылыҡты үҫтереү планына ярашлы индерелә.
Абау!
Бәлә аяҡ аҫтында,
йәки Граждандар һуғышы ваҡытындағы снаряд юҡ ителде
Граждандар һуғышы, илдәге ҡан ҡойош, ағай-эне талашҡан буталсыҡ йылдар тураһында һәр кем яҡшы беләлер. Ҡыҙылдармы, аҡтармы – барыһы ла халыҡты зар илатҡан, талаған. Кешеләрҙең бар теләге – ниндәй погон тағыуына ҡарамаҫтан, һалдаттарҙың күҙенә күренмәй, ҡасып ҡалыу булған. Күптәр ололарҙың ауыл эсендә, тирә-яҡта нисек атышыуҙарын, ҡурҡыныс шартлау тауыштары яңғырауы тураһындағы хәтирәләрен иҫләйҙер, моғайын.
ХАЛЫҠ ИҒТИБАРЫНА
2012 йылдың 1 сентябренән коммуналь хеҙмәттәр күрһәтеүҙең яңы федераль ҡағиҙәләре үҙ көсөнә инәсәк
РФ Хөкүмәте тарафынан 2012 йылдың 28 мартында раҫланған “Коммуналь хеҙмәттәр ҡулланыу нормативтарын тәғәйенләү һәм билдәләү ҡағиҙәләренә үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы 258-се ҡарар менән коммуналь хеҙмәттәргә түләү ҡағиҙәләре үҙгәрә. Төп үҙгәрештәрҙең береһе йылытыу өсөн тик йылытыу миҙгелендә генә түләү кәрәклегенә ҡағыла, был үҙ сиратында “ҡышҡы” түләүҙәрҙе һиҙелерлек арттырасаҡ һәм “йәйге” түләүҙәрҙе кәметәсәк.
РФ Хөкүмәте тарафынан 2012 йылдың 28 мартында раҫланған “Коммуналь хеҙмәттәр ҡулланыу нормативтарын тәғәйенләү һәм билдәләү ҡағиҙәләренә үҙгәрештәр индереү тураһында”ғы 258-се ҡарар менән коммуналь хеҙмәттәргә түләү ҡағиҙәләре үҙгәрә. Төп үҙгәрештәрҙең береһе йылытыу өсөн тик йылытыу миҙгелендә генә түләү кәрәклегенә ҡағыла, был үҙ сиратында “ҡышҡы” түләүҙәрҙе һиҙелерлек арттырасаҡ һәм “йәйге” түләүҙәрҙе кәметәсәк.
Коммуналь хеҙмәттәргә яңыса түләү
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ошоға тиклем беҙҙең фатирҙарҙы йылытыуға сығымдар йыл дауамына бүленгән ине, беҙ ай һайын ошо сумманың 1/12 өлөшөн түләй инек.
Хәҙер дөйөм йорт йылылыҡ иҫәпләгесе буйынса иҫәпләнгән суммаларҙан тыш, беҙгә дөйөм йорт милкен (сарҙаҡтарҙы, подъездарҙы) йылытыуға киткән йылылыҡ өсөн үҙ фатирыбыҙҙың майҙанына ярашлы рәүештә түләргә тура киләсәк. Күп ҡатлы йорттарҙа йәшәүселәр өсөн был яңылыҡ отошлораҡ буласаҡ, сөнки өҫтәмә түләү уларҙың сығымдарына кәмерәк күләмдә йоғонто яһаясаҡ.
Хәҙер дөйөм йорт йылылыҡ иҫәпләгесе буйынса иҫәпләнгән суммаларҙан тыш, беҙгә дөйөм йорт милкен (сарҙаҡтарҙы, подъездарҙы) йылытыуға киткән йылылыҡ өсөн үҙ фатирыбыҙҙың майҙанына ярашлы рәүештә түләргә тура киләсәк. Күп ҡатлы йорттарҙа йәшәүселәр өсөн был яңылыҡ отошлораҡ буласаҡ, сөнки өҫтәмә түләү уларҙың сығымдарына кәмерәк күләмдә йоғонто яһаясаҡ.
Тотонолған йылылыҡ өсөн йорттары йылылыҡ иҫәпләү приборҙары менән тәьмин ителгән фатир хужалары ғына түләй аласаҡ. Иҫәпләгестәр булмаһа, иҫәпләүҙәр яҡын көндәрҙә артасаҡ нормативтар буйынса башҡарыласаҡ. Идара итеүсе компания дөйөм йорт иҫәп приборҙарының фактик операторы һәм уларҙы файҙаланыуҙы ойоштороусы булып тора. Улар йылылыҡ иҫәпләү приборынан ай һайын күрһәткестәр алыу, уларҙы теркәп барыу һәм ҡулланыусы мөрәжәғәт иткән көн эсендә был күрһәткестәрҙе уға биреү өсөн яуаплы. Идара итеүсе компания шулай уҡ фатирҙарҙа йәшәүселәргә коммуналь ресурстарға тарифтар күләмдәре, уларға өҫтәмәләр, тәғәйенләнгән норматив хоҡуҡ акттары тураһында мәғлүмәт еткерергә тейеш.
Иҫәп приборҙары күрһәткестәре буйынса йылытыу миҙгелендә тотонолған йылылыҡ өсөн генә түләү яҡшымы әллә насармы? Эксперттар фекеренсә, яңылыҡтың ыңғай һәм кире яҡтары бар. Бер яҡтан, финанс йылы тамамланыуға бәйле яңынан иҫәпләүҙәр башҡарыуға нигеҙ булмай. Шул уҡ ваҡытта йыл дауамында түләүҙәр төрлөсә буласаҡ, һалҡын айҙарҙа түләүҙәр артасаҡ. Был иһә аҙ тәьмин ителгән кешеләр өсөн ауырға тура киләсәк.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: торлаҡҡа һәм торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләү сығымдары дөйөм ғаилә килеменең 22 процентынан артһа, килемдәре түбән булған аҙ тәьмин ителгән граждандарға социаль ярҙам маҡсатынан субсидия бирелә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: торлаҡҡа һәм торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә түләү сығымдары дөйөм ғаилә килеменең 22 процентынан артһа, килемдәре түбән булған аҙ тәьмин ителгән граждандарға социаль ярҙам маҡсатынан субсидия бирелә.
С. Фәритова.
(РФ Торлаҡ-коммуналь министрлығы сайты мәғлүмәттәре файҙаланылды).
(РФ Торлаҡ-коммуналь министрлығы сайты мәғлүмәттәре файҙаланылды).
Һыуҙы үлсәп тотонайыҡ
2012 йылдың 1 майынан алып халыҡ эсәр һыу менән тәьмин итеү һәм һыу сығарыу селтәрҙәрен файҙаланған өсөн “Водоканал” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт менән туранан-тура иҫәпләшә башланы. Был сараһыҙҙан күрелгән аҙым үҙенең тәүге ыңғай һөҙөмтәләрен бирҙе.
Әйтергә кәрәк, ҡулланыусылар квитанцияларға индерелгән үҙгәреште һәм килешеүҙе ҡайтанан төҙөү мәжбүрилеген аңлап ҡабул итте. Был иһә беҙҙең эште бер аҙ еңелләштерҙе. Түләүгә ҡарата аңлашылмаусанлыҡ килеп тыуған осраҡта һәм квитанциялағы мәғлүмәт дөрөҫ яҙылмаған булһа, уны шунда уҡ төҙәтеү сараһы күрелә.
“Водоканал” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт менән килешеү төҙөп өлгөрмәүселәрҙең ошо көндәрҙә йәмғиәттең һыу һатыу бүлегенә килеүҙәре һорала.
2012 йылдың 1 июленән закон буйынса фатирҙарға ҡулланылған һыуҙы иҫәпләүсе ҡоролмалар урынлаштырыу ваҡыты тамамланды. Шунлыҡтан, кемдәр уны ҡуйҙыртып өлгөрмәгән, ашығығыҙ. Был хеҙмәтте беҙҙең бүлек тә күрһәтә. Уның өсөн ғариза яҙып заявка бирергә кәрәк. Ҡуйылған приборҙар һыу һатыу бүлеге хеҙмәткәрҙәре тарафынан ҡабул ителә һәм пломба ҡуйыла.
Ә инде шәхси йорттарҙа йәшәүселәр менән хәлдәр бер аҙ икенсерәк. “Водоканал” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт ҡулланылған һыу өсөн түләмәүселәргә ҡарата етди саралар күрә башланы. Бурыстары ҙур булғандарҙың эшен судҡа тапшырыу өсөн документтар әҙерләнә. Өс һәм унан да күберәк айға һыу өсөн бурыстары йыйылғандарға ҡарата суд ҡарары сығарылған. Шундай уңайһыҙ хәлгә ҡалмаҫ өсөн һыуға ваҡытында түләп барығыҙ.
Ә. Мостафин,
“Водоканал” ЯСЙ-һының һыу һатыу бүлеге начальнигы.
“Водоканал” ЯСЙ-һының һыу һатыу бүлеге начальнигы.
Росреестр хәбәр итә
Башҡортостан Республикаһы буйынса
Росреестр идаралығының “Антикоррупция”
телефоны һандары үҙгәрҙе
2012 йылдың 10 авгусынан башлап граждандар Башҡортостан Республикаһы буйынса Росреестр идаралығына коррупция факттары тураһындағы мәғлүмәтте (347) 273-64-01 телефоны аша хәбәр итә ала.
Мәғлүмәт тәүлек әйләнәһенә ҡабул ителә. “Антикоррупция” телефоны буйынса ғаризалар программа-техник комплекс ярҙамында яҙып алына һәм махсус журналда теркәлә. Мәғлүмәт буйынса идаралыҡтың структур подразделениелары һәм айырым хеҙмәткәрҙәре пландан тыш тикшереүҙәр үткәрә, аңлатмалар бирә һәм башҡа саралар күрә.
Мәғлүмәт тәүлек әйләнәһенә ҡабул ителә. “Антикоррупция” телефоны буйынса ғаризалар программа-техник комплекс ярҙамында яҙып алына һәм махсус журналда теркәлә. Мәғлүмәт буйынса идаралыҡтың структур подразделениелары һәм айырым хеҙмәткәрҙәре пландан тыш тикшереүҙәр үткәрә, аңлатмалар бирә һәм башҡа саралар күрә.
Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы
“Атайым менән йәшәргә теләйем!”
Бала... Донъялағы иң ғәзиз, иң яҡын йән эйәһе. Үкенескә ҡаршы, арабыҙҙа ошо гонаһһыҙ сабыйҙарға хыянат иткән, уларҙың тормошон кескәй саҡтан тамуҡҡа әйләндергән ата-әсәләр, өләсәй-ҡартатайҙар бар.
Рәсәй киноһы көнөнә ҡарата
Киномеханик апай
Йәшлек дәрте менән ғүмерҙең уҙғанын һиҙмәйһең дә, өлкәнәйгәс тормоштоң йәмен, тәмен, асылын, бар мәғәнәһен төшөнә башлайһың. Ҡайһы арала балалар ҙа үҫеп еткән, донъя көтөлгән, эш менән йорт араһында нисек өлгөрөлгән?! Шулар хаҡында һүҙ сыҡһа, Әсмә Фазылйән ҡыҙы матур хәтирәләргә төшөп китә.
26 авг. 2012 г.
ПРЕЗИДЕНТ МАРШРУТТАРЫ
«Баймаҡ – Башҡортостандың терәк төбәге»
БР Президенты Баймаҡҡа эш сәфәренән бик ҡәнәғәт ҡалды
Кисә Башҡортостан Республикаһы Президенты Р.З. Хәмитов рәсми эш сәфәре менән Баймаҡ районы һәм ҡалаһында булды. Визиттың маҡсаты – райондың бөгөнгө социаль-иҡтисади тормошо менән яҡындан танышыу, ауыл хужалығы һәм сәнәғәт тармаҡтарының, төҙөлөш комплексының эшмәкәрлеген баһалау, яңы проекттарҙы тормошҡа ашырыу барышы менән ҡыҙыҡһыныу, инвестицияларҙы йәлеп итеү мөмкинлеген өйрәнеү.
КӘҢӘШМӘЛӘР
Балалар белемле лә, рухлы ла булһын
Быйыл уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһе мәғариф өлкәһен модернизациялау, ошо яңылыҡҡа бәйле үҙгәрештәр, йәш быуынды дөрөҫ юҫыҡта тәрбиәләү кеүек мөһим мәсьәләләргә арналды.
Һунар итеү ваҡытлыса тыйыла
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡайһы бер райондарҙың һунарсылыҡ биләмәләрендә йәйге-көҙгө осорҙа һунар итеүҙе тыйыу тураһындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы. Улар иҫәбендә – Әбйәлил, Асҡын, Баймаҡ, Балаҡатай, Белорет, Бөрйән, Ғафури, Дыуан, Ейәнсура, Йылайыр, Ишембай, Ҡариҙел, Ҡыйғы, Күгәрсен, Мәсетле, Нуриман, Салауат, Учалы, Хәйбулла райондары.
Урман фондында БР Хөкүмәтенең 2012 йылдың 7 авгусындағы бойороғо менән индерелгән айырым янғынға ҡаршы режим бөтөрөлгәнгә тиклем һунар итеү тыйыла. Бойороҡ үтәлешенә контроллек итеү Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына йөкмәтелде.
“Башинформ”.
“Башинформ”.
ҺӨЙӨНӨСЛӨ ЯҢЫЛЫҠ
“Республика, район етәкселегенә рәхмәт!”
Торлаҡ сертификаты алыусыларҙың ҡыуанысы сикһеҙ
Ошо көндәрҙә муниципаль район хакимиәтенең ултырыштар залында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы яугирҙарҙың тол ҡатындарына һәм Чернобыль атом фажиғәһе эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусыларға торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сертификаттар биреү тантанаһы ойошторолдо. Ул көндө ветерандар: Мерәҫтән – Мәүлиха Хәсәнова, Ишмырҙанан – Сәлиха Маликова һәм Баймаҡтан Мәрхәбә Алсынбаева, чернобылселәр: Темәстән – Зөфәр Ғимранов һәм Хәсәндән Рәхмәтулла Мөхәмәтовтар сертификат эйәһе булды.
БАЙРАМДАР
Сәскәләргә хайран ҡалып
Матурлыҡ – донъяны ҡотҡарыр... Нисәмә йылдар элек әйтелгән тапҡыр һүҙҙәр хис-тойғоло, хозурлыҡты күрә, аңлай белгән әҙәм балаһының йәшәү рәүешенә әүерелде. 23 августа үткән Сәскә байрамында иһә матурлыҡ ҡына түгел, ә эшһөйәрлек, тырышлыҡ та күп ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығыуын иҫбатланы.
БАЙМАҠ ҠАЛАҺЫНА – 75 ЙЫЛ
ТӨҘӨКЛӘНДЕРЕҮ – төп мәсьәлә
Киләһе йылда беҙ Баймаҡ ҡалаһының 75 йыллыҡ юбилейын ҡаршылаясаҡбыҙ. Ошо матур дата айҡанлы ҡалала байтаҡ эштәр алып барыла: тарихи урындар төҙөкләндерелә, яңы объекттар төҙөлә, урамдар тәртипкә килтерелә һ.б. Шулай ҙа ҡаланың йөҙө тәү сиратта шунда йәшәгән кешеләрҙән тора. Күркәм ҡалала йәшәр өсөн һәр кемдең үҙенең йорт, кәртә-ҡоймаларын төҙөк тотоуы, рөхсәт ителмәгән урынға сүп-сар түкмәүе, урамдарҙы ҡыйламауы, йәғни тәрбиәле һәм ысын хужа була белеүе зарур.
ЯҢЫ УҠЫУ ЙЫЛЫН ҠАРШЫЛАП
Мәктәпкә әҙерһеңме?
Быйыл республика буйынса 44 мең самаһы, ә Баймаҡ районы буйынса 865 баланың беренсе класҡа барыуы көтөлә. Баланы мәктәпкә әҙерләү ата-әсә елкәһенә төшкән ҙур бер бурыс. Уны башҡарып сығыу йылдан-йыл мәшәҡәтлерәк, ҡиммәтерәк була бара. Бөгөн баланы әҙерләү ауырға төшәме? Был хаҡта райондаштарҙың фекерен һораштыҡ.
ХОҠУҠ ҺАҠЛАУ
Балаға ла, ата-әсәгә лә... АЛИМЕНТ
Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 38-се статьяһына ярашлы, әсәлек һәм балалыҡ, ғаилә дәүләт яҡлауы аҫтында һанала. Баланы тәрбиәләү, уның тураһында хәстәрлек күреү – ата-әсәнең мөһим бурысы. Ә инде 18 йәшен тултырған граждандар хеҙмәткә яраҡһыҙ ата-әсәһен ҡарарға тейеш. Был закон буйынса нығытылыуы хаҡында ла оноторға ярамай. Юғиһә, йыш ҡына ауырыу өлкән кешеләр бер ниндәй ярҙамһыҙ яңғыҙ ҡала.
23 авг. 2012 г.
23 августа районда мәғариф хеҙмәткәрҙәренең август кәңәшмәһе үтәсәк. Уның эшендә уңыштар теләйбеҙ!
Һеҙ – ил киләсәген тәрбиәләүселәр
Хөрмәтле мәғариф хеҙмәткәрҙәре!
Матур йолабыҙ буйынса, һәр август һайын, үткән уҡыу йылына йомғаҡ яһап, киләсәккә пландарҙы билдәләйбеҙ.
Бөгөн райондың мәғариф системаһында үҙ эшенең оҫтаһы булған, алдынғы технологияларҙы үҙләштереп, яңы идеялар менән янып йәшәгән уҡытыусылар эшләй. Был өлкә ниндәй генә үҙгәрештәр кисермәһен, һеҙҙең тырышлығығыҙ менән мәктәптең иң яҡшы традициялары һаҡлана һәм дауам ителә. Нәҡ уҡытыусы беҙҙең йөрәктәргә ғүмер буйы дауам иткән дуҫлыҡ хистәрен һала.
Бөгөн уҡытыусыларҙың ауыр, шул уҡ ваҡытта изге һөнәре алдында баш эйәбеҙ. Һеҙгә бик яуаплы һәм мөһим бурыс тапшырылған. Йәш быуынды тәрбиәләү, беҙҙең киләсәгебеҙ ниндәй буласағы уҡытыусыларҙың, тәрбиәселәрҙең хеҙмәтенә бәйле бит.
Хөрмәтле мәғариф хеҙмәткәрҙәре!
Ысын йөрәктән һеҙҙе яҡынлашып килгән яңы уҡыу йылы менән ҡотлайым! Ул һеҙгә тик изгелектәр, яҡшылыҡтар, яңы ҡаҙаныштар һәм ҙур уңыштар алып килһен. Һәр берегеҙгә ижади үҫеш, ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге юлдаш булһын.
Бөгөн райондың мәғариф системаһында үҙ эшенең оҫтаһы булған, алдынғы технологияларҙы үҙләштереп, яңы идеялар менән янып йәшәгән уҡытыусылар эшләй. Был өлкә ниндәй генә үҙгәрештәр кисермәһен, һеҙҙең тырышлығығыҙ менән мәктәптең иң яҡшы традициялары һаҡлана һәм дауам ителә. Нәҡ уҡытыусы беҙҙең йөрәктәргә ғүмер буйы дауам иткән дуҫлыҡ хистәрен һала.
Бөгөн уҡытыусыларҙың ауыр, шул уҡ ваҡытта изге һөнәре алдында баш эйәбеҙ. Һеҙгә бик яуаплы һәм мөһим бурыс тапшырылған. Йәш быуынды тәрбиәләү, беҙҙең киләсәгебеҙ ниндәй буласағы уҡытыусыларҙың, тәрбиәселәрҙең хеҙмәтенә бәйле бит.
Хөрмәтле мәғариф хеҙмәткәрҙәре!
Ысын йөрәктән һеҙҙе яҡынлашып килгән яңы уҡыу йылы менән ҡотлайым! Ул һеҙгә тик изгелектәр, яҡшылыҡтар, яңы ҡаҙаныштар һәм ҙур уңыштар алып килһен. Һәр берегеҙгә ижади үҫеш, ныҡлы һаулыҡ, ғаилә именлеге юлдаш булһын.
И. Ситдыҡов,
муниципаль район хакимиәте башлығы.
муниципаль район хакимиәте башлығы.
Хеҙмәтенә күрә – хөрмәте
Йәш быуынды уҡытыу-тәрбиә эшендә ҡаҙанған уңыштары өсөн Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығының Почет грамотаһы менән бүләкләнделәр:
Йәрмөхәмәтов Фирғәт Тәүрәт улы – Урғаҙа мәктәбенең физкультура уҡытыусыһы,
Тимербулатова Нәсимә Һиҙиәт ҡыҙы – 4-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Туйсина Лилиә Хөрмәт ҡыҙы – 3-сө мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте уҡытыусыһы,
Акилова Олеся Викторовна – Аҡморон мәктәбенең химия уҡытыусыһы,
Хәсәнова Гөлназ Камил ҡыҙы – Ишбирҙе ауылының “Аҡ сәскә” балалар баҡсаһы мөдире,
Уразгилдина Лилиә Рәфҡәт ҡыҙы – Ҡолсора мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы.
Үҫеп килгән быуынды уҡытыу-тәрбиә эшендә ҡаҙанған уңыштары өсөн “Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы” знагы менән бүләкләнделәр:
Сирусин Илшат Нәғимйән улы – 4-се мәктәптең тарих уҡытыусыһы,
Рәмова Әлфидә Дәүләткилде ҡыҙы – лицей-интернаттың рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Әбсәләмов Мөхәмәт Рәфҡәт улы – Күсей мәктәбе директорының уҡытыу-тәрбиә эше буйынса урынбаҫары,
Юлдашбаева Миләүшә Азамат ҡыҙы – Ярат мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы,
Йәналина Әлмира Әхмәҙи ҡыҙы – Йомаш мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Вәхитова Миңнур Барый ҡыҙы – 4-се мәктәптең инглиз теле уҡытыусыһы,
Мочалина Анжела Альфредовна – ҡаланың балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе директоры,
Кутукова Рина Рим ҡыҙы – ҡаланың “Гөрләүек” балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе,
Бикйәнова Зилә Марат ҡыҙы – ҡаланың “Әкиәт” балалар баҡсаһы мөдире,
Мырҙабаева Эльвира Рәис ҡыҙы – 1-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.
Йәрмөхәмәтов Фирғәт Тәүрәт улы – Урғаҙа мәктәбенең физкультура уҡытыусыһы,
Тимербулатова Нәсимә Һиҙиәт ҡыҙы – 4-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Туйсина Лилиә Хөрмәт ҡыҙы – 3-сө мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте уҡытыусыһы,
Акилова Олеся Викторовна – Аҡморон мәктәбенең химия уҡытыусыһы,
Хәсәнова Гөлназ Камил ҡыҙы – Ишбирҙе ауылының “Аҡ сәскә” балалар баҡсаһы мөдире,
Уразгилдина Лилиә Рәфҡәт ҡыҙы – Ҡолсора мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы.
Үҫеп килгән быуынды уҡытыу-тәрбиә эшендә ҡаҙанған уңыштары өсөн “Башҡортостан Республикаһының мәғариф отличнигы” знагы менән бүләкләнделәр:
Сирусин Илшат Нәғимйән улы – 4-се мәктәптең тарих уҡытыусыһы,
Рәмова Әлфидә Дәүләткилде ҡыҙы – лицей-интернаттың рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Әбсәләмов Мөхәмәт Рәфҡәт улы – Күсей мәктәбе директорының уҡытыу-тәрбиә эше буйынса урынбаҫары,
Юлдашбаева Миләүшә Азамат ҡыҙы – Ярат мәктәбенең башланғыс кластар уҡытыусыһы,
Йәналина Әлмира Әхмәҙи ҡыҙы – Йомаш мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы,
Вәхитова Миңнур Барый ҡыҙы – 4-се мәктәптең инглиз теле уҡытыусыһы,
Мочалина Анжела Альфредовна – ҡаланың балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе директоры,
Кутукова Рина Рим ҡыҙы – ҡаланың “Гөрләүек” балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе,
Бикйәнова Зилә Марат ҡыҙы – ҡаланың “Әкиәт” балалар баҡсаһы мөдире,
Мырҙабаева Эльвира Рәис ҡыҙы – 1-се мәктәптең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы.
Милли рухты үҫтереүсе
Яңылбикә Рауил ҡыҙы Вәлишина – Кәрешкә мәктәбенең башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы. 26 йыл ғүмерен мәктәпкә бағышлаған Яңылбикә Рауил ҡыҙы 2008 йылда Рәсәй Федерацияһы Мәғариф министрлығының Грантына ла лайыҡ булғайны.
Тантаналар
Баймаҡта – Ураҙа ғәйете
Ураҙа байрамы – һәр мосолман өсөн иң изге байрамдарҙың береһе. Йыл һайын Баймаҡ районының мәсеттәре байрам төҫөн ала, унда кешеләр йыйылып, бер-береһен оло көн менән тәбрик итә.
Ярҙам итәйек!
16 августа Аҡморон ауылында йәшәүсе Рәхмәтуллина Гөлсирә Нәбиулла ҡыҙының хужалығында янғын сыҡты. Ут күҙ асып йомған арала хужаларҙың йортон, бөтә ҡаралтыларын һәм милкен юҡ итте.
Рәсәй Һаҡлыҡ банкының Баймаҡ филиалында янғындан зыян күреүселәргә ярҙам итеү маҡсатында махсус иҫәп асылды.
Сибайское ОСБ №7760/00025
ИНН 7707083893 КПП 026702001 БИК 048073601
Корреспондентский счет: № 30101810300000000601 в ГРКЦ НБ РБ
Расчетный счет банка: №4722810906439940001
Банк получателя: Башкирское отделение №8598 Сбербанка России
Местонахождение: 453630, г. Баймак, пр. С.Юлаева, 32.
Рахматуллиной Гульсире Набиулловне
Сибайское ОСБ №7760/00025
ИНН 7707083893 КПП 026702001 БИК 048073601
Корреспондентский счет: № 30101810300000000601 в ГРКЦ НБ РБ
Расчетный счет банка: №4722810906439940001
Банк получателя: Башкирское отделение №8598 Сбербанка России
Местонахождение: 453630, г. Баймак, пр. С.Юлаева, 32.
Рахматуллиной Гульсире Набиулловне
Ауыр хәлдә ҡалыусыларға битараф ҡалмайыҡ,
ярҙам ҡулы һуҙайыҡ, яҡташтар!
Замана ғилемен белһәң, донъя тәртибен һаҡларһың
Беҙҙең ҡаҙаныштар
Республика конкурстарында еңеү яулаған уҡытыусылар
Кәримова Флида Фәһим ҡыҙы, 4-се мәктәптең рус теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы – ”Уҡытыусы-мастер-2012”,
Ишҡыуатов Сафа Зиннур улы, лицей-интернат уҡытыусыһы – ”Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012”,
Рәмова Әлфидә Дәүләткилде ҡыҙы, лицей-интернат уҡытыусыһы – ”Рус теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012”,
Мырҙабаева Фәридә Мөжәүир ҡыҙы, 3-сө мәктәптең уҡытыусыһы, республика конкурсы призеры.
Ишҡыуатов Сафа Зиннур улы, лицей-интернат уҡытыусыһы – ”Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012”,
Рәмова Әлфидә Дәүләткилде ҡыҙы, лицей-интернат уҡытыусыһы – ”Рус теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы-2012”,
Мырҙабаева Фәридә Мөжәүир ҡыҙы, 3-сө мәктәптең уҡытыусыһы, республика конкурсы призеры.
Республика конкурстарында еңеү яулаған уҡыусылар
Аида Аҡъюлова – ”Кейекбай уҡыуҙары” конференцияһы, “Беҙҙең Аҡмулла” интернет-олимпиадаһы призеры, Аҡморон мәктәбе,
“Республикама дан йырлайым” иншалар конкурсы призерҙары:
Нәйлә Шафиҡова, 4-се мәктәп,
Вадим Кутепов, 3-сө мәктәп,
Сабина Бүребаева, 2-се мәктәп,
Гөлзиә Нурасова, Муллаҡай мәктәбе,
Ғайсар Рәхмәтуллин –”Һаумы, һаумы, әкиәт”, Иҫке Сибай мәктәбе,
Арслан Дәүләтбаев –”Минең тыуған илем – Башҡортостан”, Ярат мәктәбе.
“Республикама дан йырлайым” иншалар конкурсы призерҙары:
Нәйлә Шафиҡова, 4-се мәктәп,
Вадим Кутепов, 3-сө мәктәп,
Сабина Бүребаева, 2-се мәктәп,
Гөлзиә Нурасова, Муллаҡай мәктәбе,
Ғайсар Рәхмәтуллин –”Һаумы, һаумы, әкиәт”, Иҫке Сибай мәктәбе,
Арслан Дәүләтбаев –”Минең тыуған илем – Башҡортостан”, Ярат мәктәбе.
Олимпиадалар
Зилә Рәмиева, хоҡуҡ һәм йәмғиәтте өйрәнеү буйынса, БЛИ,
Ғәҙел Килдеғошов, технология буйынса, Сәйғәфәр мәктәбе,
Гөлназ Янбаева, башҡорт теле буйынса, Йомаш мәктәбе,
Зилә Зөлҡәрнәева, башҡорт теле буйынса, 3-сө мәктәп,
Айназа Ҡаһарманова, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте буйынса, 3-сө мәктәп.
“Ирәндек моңдары” конкурсында Фәрүәз Ҡотоев (I урын), Ришат Шәрипов (лауреат),
“Дуҫлыҡ йәйғоро” Бөтә Рәсәй конкурсында “Сулпылар” бейеү ансамбле (II урын),
Бөтә Рәсәй ижади эштәр конкурсында Гөлназ Хәмитова, Заһиҙә Заманова – лауреаттар.
Ғәҙел Килдеғошов, технология буйынса, Сәйғәфәр мәктәбе,
Гөлназ Янбаева, башҡорт теле буйынса, Йомаш мәктәбе,
Зилә Зөлҡәрнәева, башҡорт теле буйынса, 3-сө мәктәп,
Айназа Ҡаһарманова, Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте буйынса, 3-сө мәктәп.
“Ирәндек моңдары” конкурсында Фәрүәз Ҡотоев (I урын), Ришат Шәрипов (лауреат),
“Дуҫлыҡ йәйғоро” Бөтә Рәсәй конкурсында “Сулпылар” бейеү ансамбле (II урын),
Бөтә Рәсәй ижади эштәр конкурсында Гөлназ Хәмитова, Заһиҙә Заманова – лауреаттар.
Балалар ижады үҙәгендә шөғөлләнеүселәр
“Еҙ үксә” бейеү ансамбле (З.З. Аралбаева) Ф.Ғәскәров исемендәге бейеү ансамбле солисы Р.Бәҙретдиновтың юбилей кисәһендә ҡатнашты.
Рәжәп Усманов, республика крайҙы өйрәнеү викторинаһында III урын,
“Мин – яңы Башҡортостандың гражданины” конференцияһында Ғәҙел Килдеғошов (I урын), Зөбәржәт Акилова (II урын), Анастасия Васильцова (III урын),
Вилдан Ҡотоев – ”Яҙғы тамсылар” конкурсы лауреаты,
VII Рәсәй-ара йәш рәссамдар конкурсында Наҙгөл Хәйбуллина, Наҙгөл Хәмитова, Карина Түлебаева (I урын), Айнур Әминев (II урын).
Рәжәп Усманов, республика крайҙы өйрәнеү викторинаһында III урын,
“Мин – яңы Башҡортостандың гражданины” конференцияһында Ғәҙел Килдеғошов (I урын), Зөбәржәт Акилова (II урын), Анастасия Васильцова (III урын),
Вилдан Ҡотоев – ”Яҙғы тамсылар” конкурсы лауреаты,
VII Рәсәй-ара йәш рәссамдар конкурсында Наҙгөл Хәйбуллина, Наҙгөл Хәмитова, Карина Түлебаева (I урын), Айнур Әминев (II урын).
Балалар һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе тәрбиәләнеүселәренең уңыштары
Салауат ҡалаһында баскетбол буйынса ҡыҙҙар – I, егеттәр III урын,
Новотроицк ҡалаһында бокс буйынса Руслан Ғилманов – I урын,
Белорет ҡалаһында үткән атыу буйынса ярышта – II урын,
Орск ҡалаһында бокс буйынса III урын: Айгиз Әхмәтнәбиев, Фидан Сирбаев, Радмир Байбулов, Эдик Аҡҡусҡаров,
Бокс буйынса Баймаҡта үткән Рәсәй турнирында Данил Солтанов, Ринат Ғарипов, Валерий Жданов, Наил Тләвкәбулатов, Айнур Хисмәтуллин (I урын), Владислав Әхмәров, Зәбир Латыпов, Динислам Үтәмишев, Фидан Уразбаев (II урын), Руслан Әлибаев, Нияз Асылов, Радмир Солтанов, Динислам Мортазин, Дмитрий Шеварков (III урын).
Бокс буйынса Өфө ҡалаһында Достон Рөстәмов, Яҙгөл Аралбаева, Миңзәлә Әбйәлилова (I урын).
Новотроицк ҡалаһында бокс буйынса Руслан Ғилманов – I урын,
Белорет ҡалаһында үткән атыу буйынса ярышта – II урын,
Орск ҡалаһында бокс буйынса III урын: Айгиз Әхмәтнәбиев, Фидан Сирбаев, Радмир Байбулов, Эдик Аҡҡусҡаров,
Бокс буйынса Баймаҡта үткән Рәсәй турнирында Данил Солтанов, Ринат Ғарипов, Валерий Жданов, Наил Тләвкәбулатов, Айнур Хисмәтуллин (I урын), Владислав Әхмәров, Зәбир Латыпов, Динислам Үтәмишев, Фидан Уразбаев (II урын), Руслан Әлибаев, Нияз Асылов, Радмир Солтанов, Динислам Мортазин, Дмитрий Шеварков (III урын).
Бокс буйынса Өфө ҡалаһында Достон Рөстәмов, Яҙгөл Аралбаева, Миңзәлә Әбйәлилова (I урын).
Йәш техниктар станцияһында шөғөлләнеүселәр
Авиамоделләү буйынса Урал аръяғы буйынса ярышта Вадим Мөхәмәтйәров (I), Илдар Әбсә-ләмов, Рәшит Ильясов (II), Илсур Абдуллин (III), Рәсәй флотын өйрәнеү буйынса республика конкурсында Луиза Көмөшбаева (I), Олег Новиков (II),“Мин – яңы Башҡортостандың гражданины” конференцияһында Владислав Әмирханов, Алина Байсарина, Илназ Яҫыбаев (I), Вадим Мөхәмәтйәров, Кәрим Байраҡаев (II), Компьютер эштәре буйынса республика интернет-конкурсында Айтуған Рәхимов, Ирәндек Ишмөхәмәтов призерҙар.
Белем һәм тәрбиә сифатын яҡшыртыу – мөһим талап
Һуңғы йылдарҙа йәмғиәттең бар иғтибары мәғариф өлкәһендәге яңылыҡтарға йүнәлтелгән. РФ Хөкүмәтенең 2011 йылдың 31 майында ҡабул иткән “2011-2013 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы субъекттарына мәғариф системаһын модернизациялау өсөн субсидия бүлеү” һәм БР Хөкүмәтенең “2012 йылда Башҡортостан Республикаһында мәғариф өлкәһен модернизациялау саралары тура-һында”ғы ҡарарға ярашлы, был өлкәлә күп үҙгәрештәр көтөлә. Мөһим сараның төп йүнәлештәре булып түбәндәгеләр һанала:
- ҡоролмалар һатып алыу (уҡыу-лаборатор, уҡыу-производство, спорт менән шөғөлләнеү, ком-пьютер, медицина, ашхана өсөн һ.б.),
- уҡыусыларҙы йөрөтөү өсөн транспорт алыу,
- мәктәп китапханаһы фондын тулыландырыу,
- мәктәптә балаларҙың һаулығын хәстәрләгән санитар-көнкүреш шарттар тыуҙырыу һәм яңы ҡоролмаларҙы урынлаштырыу өсөн ремонт үткәреү,
- мәғариф учреждениелары етәкселәренең һәм уҡытыусыларҙың квалификацияһын үҫтереү,
- уҡыусыларҙы дистанцион уҡытыу,
- мәғариф системаһында энергия һаҡлау сараларын күреү.
Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан беҙҙең районға 8 компьютер класы һәм башланғыс класс уҡытыусылары өсөн 500 ноутбук алырға аҡса бүленде.
Дистанцион белем алыу өсөн райондың бар мәғариф учреждениеларында мәғлүмәт селтәре булдырыласаҡ.
БР Хөкүмәте ҡарары менән районға 20 миллион 783, 6 мең һум субсидия бүленде. Был аҡса спорт инвентары, медицина ҡоролмалары һатып алыуға һәм мәктәптәрҙә ремонт эштәре үткәреүгә тотоноласаҡ.
Шулай уҡ республика бюджетынан күсерелгән 2 миллион 217, 5 мең һумға (бер уҡыусыға 265, 6 һум иҫәбенән) китаптар, методик ҡулланмалар, уҡыу-лаборатор ҡоролмалар, экран-тауыш пособиелары, мәғлүмәт-коммуникатив саралар һ.б. алынасаҡ.
Әлбиттә, уҡыусылар сифатлы белем алһын өсөн мәктәптең йылы, яҡты булыуы мөһим. Был йәһәттән район мәктәптәрендә йыл һайын ремонт эштәре үтә, 1 сентябргә балаларҙы тейешле кимәлдә ҡаршы алыу өсөн күп көс һалына. Мәҫәлән, быйыл Сосновка, Крепостной Йылайыр, Урғаҙа, Билал, Сәйғәфәр, Ишей мәктәптәрендә йылытыу һәм газ ҡаҙанлыҡтары алмаштырылһа йәки ремонтланһа, 1-се, Урал, Түбә мәктәптәре, “Йәйғор” балалар баҡсаһында электр сымдарын капиталь ремонтлау бара. Шулай уҡ район-ҡаланың мәғариф учреждениеларында йылытыу системаһын яңыртыу (Ниғәмәт, Сәйғәфәр, Урғаҙа, Түбә, Ярат), электр йылытыу системаһын капиталь ремонтлау (Иҫән, Ғүмәр), канализация һәм һыу торбаларын ремонтлау (I Этҡол, Темәс, Урғаҙа, Калинин, Муллаҡай, 4-се мәктәптәр, ҡаланың “Сәпәкәй”, “Йондоҙло” балалар баҡсалары), пластик тәҙрәләр ҡуйыу (1-се, 2-се, I Этҡол, Сыңғыҙ мәктәптәре, ҡаланың “Айыуҡай”, “Йондоҙло”, “Әкиәт” балалар баҡсалары), ашхананы ремонтлау (3-сө, Төркмән мәктәптәре) эштәре башҡарыла. Ҡаланың 1-се мәктәбендә махсус федераль программа буйынса төҙөкләндереү эштәре үткәрелә.
Эйе, хәҙерге ваҡытта Рәсәй һәм республиканың маҡсатлы программаларына ярашлы районыбыҙҙың мәғариф учреждениеларында бик күп эштәр башҡарыла. Шуныһы әһәмиәтле, улар тәү сиратта мәктәптәрҙең һәм балалар баҡсаларының хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә, белем һәм тәрбиә биреүҙең сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән. Шуға күрә яңы уҡыу йылы уҡыусыларға һәм уҡытыусыларға ҙур уңыштар алып килер, тигән ышаныста ҡалабыҙ.
Дистанцион белем алыу өсөн райондың бар мәғариф учреждениеларында мәғлүмәт селтәре булдырыласаҡ.
БР Хөкүмәте ҡарары менән районға 20 миллион 783, 6 мең һум субсидия бүленде. Был аҡса спорт инвентары, медицина ҡоролмалары һатып алыуға һәм мәктәптәрҙә ремонт эштәре үткәреүгә тотоноласаҡ.
Шулай уҡ республика бюджетынан күсерелгән 2 миллион 217, 5 мең һумға (бер уҡыусыға 265, 6 һум иҫәбенән) китаптар, методик ҡулланмалар, уҡыу-лаборатор ҡоролмалар, экран-тауыш пособиелары, мәғлүмәт-коммуникатив саралар һ.б. алынасаҡ.
Әлбиттә, уҡыусылар сифатлы белем алһын өсөн мәктәптең йылы, яҡты булыуы мөһим. Был йәһәттән район мәктәптәрендә йыл һайын ремонт эштәре үтә, 1 сентябргә балаларҙы тейешле кимәлдә ҡаршы алыу өсөн күп көс һалына. Мәҫәлән, быйыл Сосновка, Крепостной Йылайыр, Урғаҙа, Билал, Сәйғәфәр, Ишей мәктәптәрендә йылытыу һәм газ ҡаҙанлыҡтары алмаштырылһа йәки ремонтланһа, 1-се, Урал, Түбә мәктәптәре, “Йәйғор” балалар баҡсаһында электр сымдарын капиталь ремонтлау бара. Шулай уҡ район-ҡаланың мәғариф учреждениеларында йылытыу системаһын яңыртыу (Ниғәмәт, Сәйғәфәр, Урғаҙа, Түбә, Ярат), электр йылытыу системаһын капиталь ремонтлау (Иҫән, Ғүмәр), канализация һәм һыу торбаларын ремонтлау (I Этҡол, Темәс, Урғаҙа, Калинин, Муллаҡай, 4-се мәктәптәр, ҡаланың “Сәпәкәй”, “Йондоҙло” балалар баҡсалары), пластик тәҙрәләр ҡуйыу (1-се, 2-се, I Этҡол, Сыңғыҙ мәктәптәре, ҡаланың “Айыуҡай”, “Йондоҙло”, “Әкиәт” балалар баҡсалары), ашхананы ремонтлау (3-сө, Төркмән мәктәптәре) эштәре башҡарыла. Ҡаланың 1-се мәктәбендә махсус федераль программа буйынса төҙөкләндереү эштәре үткәрелә.
Эйе, хәҙерге ваҡытта Рәсәй һәм республиканың маҡсатлы программаларына ярашлы районыбыҙҙың мәғариф учреждениеларында бик күп эштәр башҡарыла. Шуныһы әһәмиәтле, улар тәү сиратта мәктәптәрҙең һәм балалар баҡсаларының хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә, белем һәм тәрбиә биреүҙең сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән. Шуға күрә яңы уҡыу йылы уҡыусыларға һәм уҡытыусыларға ҙур уңыштар алып килер, тигән ышаныста ҡалабыҙ.
Ишбулды СИРАЖЕТДИНОВ, мәғариф бүлегенең баш белгесе.
Монасиповтар династияһы
Республикабыҙҙа балалыҡты яҡлауға, ғаилә ҡиммәттәрен нығытыуға йүнәлтелгән күп кенә маҡсатлы программалар эшләп килә. Ысынлап та, был мөһим мәсьәләләргә тейешле иғтибар биреү киләсәк тормошобоҙҙо билдәләй. Ә инде матур йолаларҙы үҙ иткән, күркәм ғаиләләр миҫалында йәш быуынды тәрбиәләү никахтарҙы ныҡлы итер, етем балалар һаны ла кәмер ине.
Ишмөхәмәт мәктәбенең йәш уҡытыусылар ғаиләһе – Ләйсән Мирсәйет ҡыҙы менән Иҙел Мөхтәр улы Монасиповтарға ла һоҡланмау мөмкин түгел. Иҙел Мөхтәр улы төп фәндәрҙең береһе булған рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытһа, Ләйсән Мирсәйет ҡыҙы инглиз теле уҡытыусыһы.
Иҙел Монасипов ҡыҫҡа ваҡыт эсендә коллективта оло ихтирам яуланы. Сөнки ул үҙ эшенә яуаплы ҡарай, дәрестәрендә алдынғы методик алымдарҙы оҫта ҡуллана. Иҙел Мөхтәр улы уҡыусыларҙы БДИ-ға әҙерләүгә ҙур иғтибар бирә. Быйыл ул уҡытҡан 10 уҡыусы рус теленән берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырып, өлгөргәнлек аттестаты алып сыҡты. Йәш уҡытыусы кластан тыш сараларҙы ла ихлас күңелдән ойоштора. Ата-әсәләр менән уртаҡ тел табып, оҫта класс етәксеһе булып та танылды.
Йәш белгестең педагогик уңыш серҙәре, моғайын, нәҫелдән киләлер. Иҙел Мөхтәр улы һөнәр һайлағанда кем булырға, тип баш ватмай, ә бер икеләнеүһеҙ ата-әсәһе юлынан китергә ҡарар итә. Сөнки ул ғүмерҙәрен мәғарифҡа арнаған арҙаҡлы уҡытыусылар Гүзәл Миҙхәт ҡыҙы һәм Мөхтәр Фәиз улы Монасиповтарҙың төпсөк улы. Шуға күрә Иҙел Мөхтәр улын уҡытыусылар династияһын дауам итеүсе тип тулы ышаныс менән әйтергә була. Иҙелдең әсәһе – Гүзәл Миҙхәт ҡыҙы оҙаҡ йылдар Ярат мәктәбендә директор булып эшләне. Атаһы Мөхтәр Фәйез улы мәғариф бүлегендә инспектор, мәктәп директоры вазифаларын башҡарҙы. Уларҙың мәғариф өлкәһендә күрһәткән хеҙмәттәре СССР-ҙың, Рәсәй Федерацияһы, Башҡортостан Мәғариф министрлығының маҡтау ҡағыҙҙары менән баһаланды.
Гүзәл Миҙхәт ҡыҙының ата-әсәләре лә билдәле уҡытыусылар – Миңнур Заһит ҡыҙы Төхвәтуллина менән Миҙхәт Уйылдан улы Аҫылбаев. Улар заманында Ярат, Ниғәмәт, Әхмәр мәктәптәрендә арымай-талмай йәш быуынға белем биреүгә күп көс һалды.
Ошондай уҡытыусылар династияһын дауам иткән ғаиләләр күберәк һәм бар булмышы менән уҡытҡан уҡыусыларына ла, халыҡҡа ла үрнәк булһын.
Ишмөхәмәт мәктәбенең йәш уҡытыусылар ғаиләһе – Ләйсән Мирсәйет ҡыҙы менән Иҙел Мөхтәр улы Монасиповтарға ла һоҡланмау мөмкин түгел. Иҙел Мөхтәр улы төп фәндәрҙең береһе булған рус теле һәм әҙәбиәтенән уҡытһа, Ләйсән Мирсәйет ҡыҙы инглиз теле уҡытыусыһы.
Иҙел Монасипов ҡыҫҡа ваҡыт эсендә коллективта оло ихтирам яуланы. Сөнки ул үҙ эшенә яуаплы ҡарай, дәрестәрендә алдынғы методик алымдарҙы оҫта ҡуллана. Иҙел Мөхтәр улы уҡыусыларҙы БДИ-ға әҙерләүгә ҙур иғтибар бирә. Быйыл ул уҡытҡан 10 уҡыусы рус теленән берҙәм дәүләт имтиханын уңышлы тапшырып, өлгөргәнлек аттестаты алып сыҡты. Йәш уҡытыусы кластан тыш сараларҙы ла ихлас күңелдән ойоштора. Ата-әсәләр менән уртаҡ тел табып, оҫта класс етәксеһе булып та танылды.
Йәш белгестең педагогик уңыш серҙәре, моғайын, нәҫелдән киләлер. Иҙел Мөхтәр улы һөнәр һайлағанда кем булырға, тип баш ватмай, ә бер икеләнеүһеҙ ата-әсәһе юлынан китергә ҡарар итә. Сөнки ул ғүмерҙәрен мәғарифҡа арнаған арҙаҡлы уҡытыусылар Гүзәл Миҙхәт ҡыҙы һәм Мөхтәр Фәиз улы Монасиповтарҙың төпсөк улы. Шуға күрә Иҙел Мөхтәр улын уҡытыусылар династияһын дауам итеүсе тип тулы ышаныс менән әйтергә була. Иҙелдең әсәһе – Гүзәл Миҙхәт ҡыҙы оҙаҡ йылдар Ярат мәктәбендә директор булып эшләне. Атаһы Мөхтәр Фәйез улы мәғариф бүлегендә инспектор, мәктәп директоры вазифаларын башҡарҙы. Уларҙың мәғариф өлкәһендә күрһәткән хеҙмәттәре СССР-ҙың, Рәсәй Федерацияһы, Башҡортостан Мәғариф министрлығының маҡтау ҡағыҙҙары менән баһаланды.
Гүзәл Миҙхәт ҡыҙының ата-әсәләре лә билдәле уҡытыусылар – Миңнур Заһит ҡыҙы Төхвәтуллина менән Миҙхәт Уйылдан улы Аҫылбаев. Улар заманында Ярат, Ниғәмәт, Әхмәр мәктәптәрендә арымай-талмай йәш быуынға белем биреүгә күп көс һалды.
Ошондай уҡытыусылар династияһын дауам иткән ғаиләләр күберәк һәм бар булмышы менән уҡытҡан уҡыусыларына ла, халыҡҡа ла үрнәк булһын.
Р. КАЗАКБАЕВА, мәктәптең уҡытыу-тәрбиә эштәре буйынса директор урынбаҫары.
Яңы фән ни өсөн индерелә?
Һуңғы йөҙ йыл эсендә Рәсәйҙә бихисап сәйәси, иҡтисади һәм рухи үҙгәрештәр булды һәм әле лә бара.
Йылдар дауамында халыҡ төрлө йүнәлештә һынап ҡаралды. Кешеләрҙе рухи яҡтан яңы тормошҡа күсереү һылтауы менән тарихи, мәҙәни ҡомартҡыларыбыҙҙы юҡҡа сығара яҙҙылар. Берсә динде һәм диндарҙарҙы бөтә бәләләрҙә ғәйепләнеләр, берсә ғилми һәм уҡымышлы кешеләрҙе һөрҙөләр. Быуаттар буйы тупланып килгән рухи байлыҡтарҙы юҡҡа сығарып, яңы халыҡ тәрбиәләү осоро ла булды.
Ә хәҙерге заман тарихында рухи яҡтан нығытылмаған, йәки күп нәмәне аңлап етмәгән кешене ялмап алырға әҙер торған төрлө дини йүнәлештәр, дәүләт тормошона тап килмәгән ойошмалар, фирҡәләр һәм ҡолаҡҡа ятмаған тормошҡа өндәүселәр күбәйеп китте.
Шуға күрә киләсәк быуынды тәрбиәләү өсөн яңы ысулдар һәм талаптар заманы етте.
Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы ҡарары менән 2010 йылда илебеҙҙең 19 төбәгендә, тәжрибә нигеҙендә, илебеҙ халыҡтарының рухи-мәҙәни үҫеше тарихын өйрәнеү мәктәп программаһына индерелде. 2012 йылдың 1 сентябренән ул мотлаҡ рәүештә федераль дәүләт уҡытыу стандартына ярашлы ҡабул ителде.
Был уҡытыу курсы тик дүртенсе класҡа йылына 47 сәғәт күләмендә индерелә. Уның төп маҡсаты – хәҙерге Рәсәй мәҙәниәте, этик тәрбиә, рухи үҫешкә бәйле булған дини конфессияларҙың тарихы менән таныштырыу.
Дөйөм курс “Дини мәҙәниәттәр үҫеше нигеҙҙәрен һәм ғәмәли донъя этикаһын өйрәнеү” (Основы религиозных культур и светской этики) тип атала. Ул бөтәһе 6 һайланма модулгә бүленә.
Шул йүнәлештәрҙең тик берәүһе генә ата-әсәләрҙең йәки законға ярашлы баланың тәрбиәләүсеһе булып танылған кешенең ғаризаһына таянып өйрәнелә.
Яңы фән бер дингә йәки йүнәлешкә генә өҫтөнлөк бирмәй һәм уҡыусыларҙы рухани нигеҙҙә тәрбиәләүҙе аңлатмай. Дәрес тик халыҡтарҙың тарихи һәм мәҙәни рухи үҫеше процесын аңлатыуға ғына ҡороласаҡ. Уны махсус курс үткән уҡытыусылар алып барасаҡ. Был дәреслек өҫтәмә рәүештә “Йәмғиәтте өйрәнеү”, “Тәбиғәтте өйрәнеү” әҙәбиәт һәм тарих фәндәрен тулыландырыусы ғына булып торасаҡ.
Йылдар дауамында халыҡ төрлө йүнәлештә һынап ҡаралды. Кешеләрҙе рухи яҡтан яңы тормошҡа күсереү һылтауы менән тарихи, мәҙәни ҡомартҡыларыбыҙҙы юҡҡа сығара яҙҙылар. Берсә динде һәм диндарҙарҙы бөтә бәләләрҙә ғәйепләнеләр, берсә ғилми һәм уҡымышлы кешеләрҙе һөрҙөләр. Быуаттар буйы тупланып килгән рухи байлыҡтарҙы юҡҡа сығарып, яңы халыҡ тәрбиәләү осоро ла булды.
Ә хәҙерге заман тарихында рухи яҡтан нығытылмаған, йәки күп нәмәне аңлап етмәгән кешене ялмап алырға әҙер торған төрлө дини йүнәлештәр, дәүләт тормошона тап килмәгән ойошмалар, фирҡәләр һәм ҡолаҡҡа ятмаған тормошҡа өндәүселәр күбәйеп китте.
Шуға күрә киләсәк быуынды тәрбиәләү өсөн яңы ысулдар һәм талаптар заманы етте.
Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы ҡарары менән 2010 йылда илебеҙҙең 19 төбәгендә, тәжрибә нигеҙендә, илебеҙ халыҡтарының рухи-мәҙәни үҫеше тарихын өйрәнеү мәктәп программаһына индерелде. 2012 йылдың 1 сентябренән ул мотлаҡ рәүештә федераль дәүләт уҡытыу стандартына ярашлы ҡабул ителде.
Был уҡытыу курсы тик дүртенсе класҡа йылына 47 сәғәт күләмендә индерелә. Уның төп маҡсаты – хәҙерге Рәсәй мәҙәниәте, этик тәрбиә, рухи үҫешкә бәйле булған дини конфессияларҙың тарихы менән таныштырыу.
Дөйөм курс “Дини мәҙәниәттәр үҫеше нигеҙҙәрен һәм ғәмәли донъя этикаһын өйрәнеү” (Основы религиозных культур и светской этики) тип атала. Ул бөтәһе 6 һайланма модулгә бүленә.
Шул йүнәлештәрҙең тик берәүһе генә ата-әсәләрҙең йәки законға ярашлы баланың тәрбиәләүсеһе булып танылған кешенең ғаризаһына таянып өйрәнелә.
Яңы фән бер дингә йәки йүнәлешкә генә өҫтөнлөк бирмәй һәм уҡыусыларҙы рухани нигеҙҙә тәрбиәләүҙе аңлатмай. Дәрес тик халыҡтарҙың тарихи һәм мәҙәни рухи үҫеше процесын аңлатыуға ғына ҡороласаҡ. Уны махсус курс үткән уҡытыусылар алып барасаҡ. Был дәреслек өҫтәмә рәүештә “Йәмғиәтте өйрәнеү”, “Тәбиғәтте өйрәнеү” әҙәбиәт һәм тарих фәндәрен тулыландырыусы ғына булып торасаҡ.
Сәғит ӘЛИБАЕВ, Ҡаратал мәктәбенең тарих уҡытыусыһы.
Уңғандар иле
Мәктәптәр оҙайлы йәйге каникулға туҡтаған мәлдә лә, унда шаулап-гөрләп эштәр дауам итә. Яңы уҡыу йылына әҙерлек ваҡытында буяуҙарҙан бигерәк, төрлө гөл-сәскәләрҙең еҫе күңелде арбай. Быйыл райондағы ҡоролоҡ йәшеллек донъяһына ҙур зыян килтерһә лә, күп кенә мәктәптәр уҡытыусылар һәм уҡыусыларҙың ҙур тырышлығы менән аллы-гөллө сәскәләргә күмелде.
Сыңғыҙ мәктәбенең баҡсаһына барып инеү менән төрлө әйберҙәрҙән (буш пластик һауыттар, тәгәрмәс, тотоноуҙан сыҡҡан биҙрә-кәстрүлдәр һ.б.) эшләнгән әкиәт персонаждары, ҡоштар, хайуандар сағыулығы менән иғтибарҙы йәлеп итте. Мәктәп директоры Рәйлә Базарбай ҡыҙы Солтангилдина әйтеүенсә, улар уҡыусылар менән ҡышҡыһын уҡ баҡсаны нисек биҙәү тураһында уйлай башлаған.
Шуға күрә Сыңғыҙ мәктәбенең баҡсаһы сәскәләр төрлөлөгө, йәшелсә муллығы һәм ҡабатланмаҫ матурлығы менән айырыла. Быйыл ул Баймаҡ районының иң яҡшы баҡса үҫтереүселәренең береһе. Биология уҡытыусыһы М.Ә. Алтынбаева әйтеүенсә, уҡыусылар менән берлектә мәктәп ашханаһына етерлек картуф, сөгөлдөр, кәбеҫтә, кишер һ.б. йәшелсә үҫтерелә. Уңған сыңғыҙҙар артып ҡалғанын һатып аҡса итеүгә лә өлгәшә. Әлбиттә, ямғыр яумауы, Күсәбә йылғаһының һыуһыҙ ҡалыуы мәктәп баҡсаһына һиҙелерлек зыян килтергән. Шулай ҙа мәктәп уҡытыусылары һәм уҡыусылары төшөнкөлөккә бирелмәй, аяуһыҙ ҡояш нурҙары аҫтында тырышып эшләп, матур, һоҡланғыс баҡса үҫтерә.
Фотола: Р.Солтангилдина, М.Алтынбаева.
Сыңғыҙ мәктәбенең баҡсаһына барып инеү менән төрлө әйберҙәрҙән (буш пластик һауыттар, тәгәрмәс, тотоноуҙан сыҡҡан биҙрә-кәстрүлдәр һ.б.) эшләнгән әкиәт персонаждары, ҡоштар, хайуандар сағыулығы менән иғтибарҙы йәлеп итте. Мәктәп директоры Рәйлә Базарбай ҡыҙы Солтангилдина әйтеүенсә, улар уҡыусылар менән ҡышҡыһын уҡ баҡсаны нисек биҙәү тураһында уйлай башлаған.
Шуға күрә Сыңғыҙ мәктәбенең баҡсаһы сәскәләр төрлөлөгө, йәшелсә муллығы һәм ҡабатланмаҫ матурлығы менән айырыла. Быйыл ул Баймаҡ районының иң яҡшы баҡса үҫтереүселәренең береһе. Биология уҡытыусыһы М.Ә. Алтынбаева әйтеүенсә, уҡыусылар менән берлектә мәктәп ашханаһына етерлек картуф, сөгөлдөр, кәбеҫтә, кишер һ.б. йәшелсә үҫтерелә. Уңған сыңғыҙҙар артып ҡалғанын һатып аҡса итеүгә лә өлгәшә. Әлбиттә, ямғыр яумауы, Күсәбә йылғаһының һыуһыҙ ҡалыуы мәктәп баҡсаһына һиҙелерлек зыян килтергән. Шулай ҙа мәктәп уҡытыусылары һәм уҡыусылары төшөнкөлөккә бирелмәй, аяуһыҙ ҡояш нурҙары аҫтында тырышып эшләп, матур, һоҡланғыс баҡса үҫтерә.
Фотола: Р.Солтангилдина, М.Алтынбаева.
Тормош көтөргә әҙерләгән дәрес
Илдә барған иҡтисади реформаға бәйле йәш быуынды тормошҡа әҙерләү маҡсаттары һәм бурыстары ла үҙгәрә.
Элек хеҙмәт дәрестәрендә бөтә уҡыусылар ҙа бер ҡалыпҡа һалып уҡытылды. Етмәһә был мөһим дәрес икенсе планда ҡала килде. Һәләтле уҡыусыларҙың мөмкинселеге асылмай ҡала, хатта һүнеүгә табан бара ине. Ә хәҙер һәләтле уҡыусылар өсөн яңы программалар эшләй. Ҡул эшенә маһир булған малайҙар һәм ҡыҙҙарҙың һәләтен үҫтереүгә мөмкинлектәр асылды. Хеҙмәт дәрестәре үткәреү кабинеттары теген машиналары, аш-һыу әҙерләү ҡорамалдары, ағас һәм металл эшкәртеү станоктары менән тәьмин ителде.
Психологик мәғлүмәттәргә ҡарағанда, мәктәпкә уҡырға килгән балаларҙың 17-19 проценты үҙҙәренең үҫеш кимәле буйынса ҡалғандарҙан бер йылға алда тора, яҡынса шул уҡ тиклеме артта ҡала. Ә инде 1-2 проценты ике һәм унан да күберәк йылға алданыраҡ бара. Бына шуның өсөн дә һәләтле балаларҙы дөрөҫ асыҡлап, шул уҡыусылар менән эш алып барыу мөһим. Мәҫәлән, малайҙарға өҫтәмә дәрестәрҙә йәки түңәрәктәрҙә төрлө материалдарҙы художестволы эшкәртеү булышлыҡ итә. Уға ағасты һырлау, яндырып һүрәт төшөрөү, лобзик менән төрлө фигуралар бысыу инә. Көнкүреш әйберҙәре эшләү сәнғәтенең был төрҙәре менән уҡыусылар теләп һәм ҡыҙыҡһынып шөғөлләнә.
Хеҙмәт дәрестәре балала үҙаллылыҡ сифаттары тәрбиәләргә булышлыҡ итһен өсөн һәр эште үтәү алдынан анализларға өйрәтергә кәрәк. Бында уҡыусының эште эҙмә-эҙлекле башҡарыу планын төҙөүе, эште ойоштора һәм күҙәтә белеүе мотлаҡ булып тора. Дәрестә ҡуйылған бурысты үтәү өсөн ижади уйланырға, уйлағанды эшләргә мөмкинлек булһын.
Хеҙмәт дәрестәре уҡыусыларҙа хеҙмәткә һөйөү тәрбиәләүсе, уларҙы эшкә һәм донъя көтөүгә әҙерләгән берҙән-бер дәрес.
Кеше матур киләсәккә ышанып, уға ынтылып йәшәй. Һәр эшкә ижади ҡараш, ҡул эштәре күргәҙмәләре ойоштороу балаларҙы дәртләндерә, уларҙың ҡыҙыҡһыныуын арттыра.
Заман башҡа – заң башҡа тигәндәй, хәҙерге ваҡытта технология дәрестәрен үткәреү тәртиптәре лә үҙгәреп бара. Атанан күргән – уҡ юнған, әсәнән күргән – тун бескән, тигәндәй, ҡыҙҙар һәм малайҙар өйҙә ата-әсәһенән күргәнде мәктәптә лә дауам итергә тейеш, тигән фекер алға ҡуйыла. Бала йортонда нимә күреп үҫә, нимә эшләргә өйрәнә, шуны дәрестә камиллаштыра һәм үҙе эшләргә теләгән әйберҙе бик теләп, кинәнес менән башҡара.
Бер һүҙ менән әйткәндә, мәктәпте тамамлаған бала донъя көтөрҙәй хеҙмәт тәрбиәһе алып, тормошта юғалып ҡалмаҫҡа, үҙ юлын таба белергә тейеш.
Психологик мәғлүмәттәргә ҡарағанда, мәктәпкә уҡырға килгән балаларҙың 17-19 проценты үҙҙәренең үҫеш кимәле буйынса ҡалғандарҙан бер йылға алда тора, яҡынса шул уҡ тиклеме артта ҡала. Ә инде 1-2 проценты ике һәм унан да күберәк йылға алданыраҡ бара. Бына шуның өсөн дә һәләтле балаларҙы дөрөҫ асыҡлап, шул уҡыусылар менән эш алып барыу мөһим. Мәҫәлән, малайҙарға өҫтәмә дәрестәрҙә йәки түңәрәктәрҙә төрлө материалдарҙы художестволы эшкәртеү булышлыҡ итә. Уға ағасты һырлау, яндырып һүрәт төшөрөү, лобзик менән төрлө фигуралар бысыу инә. Көнкүреш әйберҙәре эшләү сәнғәтенең был төрҙәре менән уҡыусылар теләп һәм ҡыҙыҡһынып шөғөлләнә.
Хеҙмәт дәрестәре балала үҙаллылыҡ сифаттары тәрбиәләргә булышлыҡ итһен өсөн һәр эште үтәү алдынан анализларға өйрәтергә кәрәк. Бында уҡыусының эште эҙмә-эҙлекле башҡарыу планын төҙөүе, эште ойоштора һәм күҙәтә белеүе мотлаҡ булып тора. Дәрестә ҡуйылған бурысты үтәү өсөн ижади уйланырға, уйлағанды эшләргә мөмкинлек булһын.
Хеҙмәт дәрестәре уҡыусыларҙа хеҙмәткә һөйөү тәрбиәләүсе, уларҙы эшкә һәм донъя көтөүгә әҙерләгән берҙән-бер дәрес.
Кеше матур киләсәккә ышанып, уға ынтылып йәшәй. Һәр эшкә ижади ҡараш, ҡул эштәре күргәҙмәләре ойоштороу балаларҙы дәртләндерә, уларҙың ҡыҙыҡһыныуын арттыра.
Заман башҡа – заң башҡа тигәндәй, хәҙерге ваҡытта технология дәрестәрен үткәреү тәртиптәре лә үҙгәреп бара. Атанан күргән – уҡ юнған, әсәнән күргән – тун бескән, тигәндәй, ҡыҙҙар һәм малайҙар өйҙә ата-әсәһенән күргәнде мәктәптә лә дауам итергә тейеш, тигән фекер алға ҡуйыла. Бала йортонда нимә күреп үҫә, нимә эшләргә өйрәнә, шуны дәрестә камиллаштыра һәм үҙе эшләргә теләгән әйберҙе бик теләп, кинәнес менән башҡара.
Бер һүҙ менән әйткәндә, мәктәпте тамамлаған бала донъя көтөрҙәй хеҙмәт тәрбиәһе алып, тормошта юғалып ҡалмаҫҡа, үҙ юлын таба белергә тейеш.
Ғаяз КИЛДЕҒОШОВ,
Сәйғәфәр урта мәктәбенең технология уҡытыусыһы.
Сәйғәфәр урта мәктәбенең технология уҡытыусыһы.
«Аҡыл машинаһы»ның зарары һәм файҙаһы
Бала һәм компьютер
Донъяла киң ҡулланыу тапҡан компьютер балалар өсөн телевизор, автомобиль, электр яҡтылығы кеүек кәрәкле әйбер. Өлкәндәр өсөн ул замандың мөғжизәле техникаһы тип һаналһа, балалар өсөн ҡыҙыҡлы, үҙенә тартып торған уйынсыҡ.
Психологтар, әйтеүенсә, компьютерҙа уйнау, эшләү баланың күҙаллауын, логик һәм абстракт фекерләүен үҫтерә. Компьютер уйындары балаға үҙаллы мәсьәлә сисеүҙә һәм бер эшмәкәрлектән икенсеһенә тиҙ генә күсә алыуға ярҙам итә. Кескәйҙәрҙең ижади һәләте үҫеүе тураһында ла оноторға ярамай. Ҡайһы бер бала компьютер ярҙамында сит телде тиҙерәк үҙләштерһә, ә икенсеһе – һүрәт төшөрөүҙе үҙ итә. «Аҡыл машинаһы»н балаларҙың аң-белем даирәһен киңәйтеү сараһы булараҡ ҡулланыу отошло.
Психологтар, әйтеүенсә, компьютерҙа уйнау, эшләү баланың күҙаллауын, логик һәм абстракт фекерләүен үҫтерә. Компьютер уйындары балаға үҙаллы мәсьәлә сисеүҙә һәм бер эшмәкәрлектән икенсеһенә тиҙ генә күсә алыуға ярҙам итә. Кескәйҙәрҙең ижади һәләте үҫеүе тураһында ла оноторға ярамай. Ҡайһы бер бала компьютер ярҙамында сит телде тиҙерәк үҙләштерһә, ә икенсеһе – һүрәт төшөрөүҙе үҙ итә. «Аҡыл машинаһы»н балаларҙың аң-белем даирәһен киңәйтеү сараһы булараҡ ҡулланыу отошло.
Зарары
Компьютерҙа эшләү күҙ органдарынан ҙур көсөргәнешлек талап итә, уның тамырҙарына насар йоғонто яһай. Шулай уҡ ул нервыларҙы ла ҡуҙғыта. Баланың тиҙ ярһыуы, йоҡлай алмауы, иғтибарһыҙлығы, төшөнкөлөккә бирелеүе, көндөҙ ҙә йоҡомһорап йөрөүе ошоно дәлилләй. Компьютер менән ныҡ ҡыҙыҡҡан бала үҙенең тиҫтерҙәре менән сағыштырғанда аҙ хәрәкәтләнә, физик үҫештә лә ҡалыша. Ул ашауҙан баш тарта, тән үҫешендә лә проблемалар тыуыуы мөмкин. Компьютер артында ғына ултырған бала тиҫтерҙәре менән аралаша ла белмәй.
Эш урынын дөрөҫ ойоштороу
Компьютер балаларҙың һаулығына зыян килтермәһен өсөн, эш урынын дөрөҫ ойоштороу мотлаҡ. Түбәндәгеләрҙе һәр саҡ иҫтә тотоу зарур:
- эш урыны тейешлесә яҡтыртылған, әммә ҡояш нурҙары һәм шәмдең яҡтыһы мониторға тура төшөргә тейеш түгел,
- бала компьютер алдында арҡалы ултырғыста ултырырға, монитор экраны уның күҙҙәренән 50-70 сантиметр булырға тейеш,
- яурындарҙы күтәрмәй, иркен ултырырға, ҡулдарҙы кәүҙә янында тоторға, ә ҡул суҡтары клавиатура бейеклегендә булыуы отошло,
- һәр 5-7 минут һайын күҙ ҡарашын экрандан айырып, алыҫтағы ниндәйҙер предметҡа ҡарау кәрәк,
- компьютер тоташтырылған сымдарға һәм розеткаларға теймәү зарур,
- клавиатура менән эшләгәндә ҡулдар ҡоро һәм таҙа булырға тейеш,
- компьютер торған бүлмәне көн дә елләтеү һәм еүеш сепрәк менән йыйыштырырға кәрәк,
- монитор янында кактус сәскәһенә ҡарағанда аквариум тотоу отошлораҡ.
Санитар талаптар һәм нормалар буйынса компьютерҙа уйнау, шөғөлләнеү баланың йәш үҙенсәлектәренә ҡарата ваҡыт менән сикләнеүен белеп эш итеү мотлаҡ: 5 йәшлектәргә – 7 минут, 6-7 йәштәгеләргә – 10 минут, 8-11 йәшлектәргә 15-20 минуттан артмаҫҡа тейеш.
Шул уҡ ваҡытта йоҡо алдынан һәм ашағандан һуң уйнамау, уҡыусыларға дәрестәрен әҙерләмәйенсә компьютерҙа шөғөлләнеүҙе кисектереү отошло. Өлкәндәр, ата-әсәләр уйындарҙың йөкмәткеһен тикшереп торорға бурыслы. Агрессив уйындарҙан баш тартырға кәрәк.
Бала компьютер артында оҙаҡ ултырмаһын өсөн улар менән йышыраҡ аралашығыҙ, үҙегеҙ бала саҡта уйнаған уйындар менән таныштырығыҙ, саф һауала йөрөгөҙ.
Шул уҡ ваҡытта йоҡо алдынан һәм ашағандан һуң уйнамау, уҡыусыларға дәрестәрен әҙерләмәйенсә компьютерҙа шөғөлләнеүҙе кисектереү отошло. Өлкәндәр, ата-әсәләр уйындарҙың йөкмәткеһен тикшереп торорға бурыслы. Агрессив уйындарҙан баш тартырға кәрәк.
Бала компьютер артында оҙаҡ ултырмаһын өсөн улар менән йышыраҡ аралашығыҙ, үҙегеҙ бала саҡта уйнаған уйындар менән таныштырығыҙ, саф һауала йөрөгөҙ.
Мөнирә ФӘЙЕЗОВА, “Күбәләк” балалар баҡсаһының өлкән тәрбиәсеһе.
Бейеү – күңел тантанаһы
Мәктәп балаларға белем биреү урыны ғына түгел. Унда һәр баланың һәләттәре асыла, үҫтерелә. Әгәр ошо төшөнсәләрҙе мәктәп үҙ эсенә ала икән, тимәк, ул шәхес тәрбиәләй ала.
Билал мәктәбе – бейеү сәнғәтенең алға киткән, яңынан-яңы уңыштарға өлгәшкән, туҡтауһыҙ эҙләнеүҙәр аша алға барған, бөтә уҡыусылары ла тиерлек бейегән белем усағы. Айырыуса һәләтле балалар “Йәйғор” ансамбленә йөрөй. Уның нигеҙен киң танылған коллектив бейеүҙәр тәшкил итә. “Зарифа”, “Колхоз йәштәре”, “Йәшлек” бейеүҙәре урғылып торған дәрт, саялыҡ менән башҡарыла. “Йәйғор”ҙоң репертуарында туғандаш халыҡтарҙың бейеүҙәре лә ныҡлы урын алған. Татар ҡыҙҙары, мари, рус халыҡ бейеүҙәре – балаларҙың яратып башҡарған бейеүҙәре. Ансамбль үҙенең яңғыҙ бейеүҙәре менән дә дан алған. Райондың йәш бейеүселәр конкурсында төрлө йылдарҙа Рәфил, Айнур, Айтуған Әминевтар, Айгиз Юлмөхәмәтов – Гран-при, Ләйсән Солтанова, Заһир Зәйнуллин, Илһам Ырғыҙбаев I урын яуланы. Һуңғы йылдарҙа район смотрҙарында коллектив, парлы яңғыҙ бейеүселәр гел призлы урындар алды. Мәктәп бейеүселәренән тыш ауылда, районда бер генә мәҙәни сара ла үткәрелмәй.
“Йәйғор”ҙоң иң ҙур уңышы булып 2004 йылда “Өлгөлө бейеү коллективы” исемен алыуы тора. Был еңеүҙәрҙең барыһында ла уның етәксеһе, юғары категориялы өҫтәлмә белем биреү педагогы Дилара Сәлимйән ҡыҙы Әхмәтованың ныҡышмалы ижади хеҙмәте ята. Ул 1992 йылда Билал урта мәктәбенә эшкә килә һәм ең һыҙғанып уҡыусыларҙы бейеү серҙәренә өйрәтә башлай. 20 йыллыҡ эш дәүерендә етәксенең үҙенә генә хас эшләү алымдары барлыҡҡа килә, башҡорт халыҡ бейеүҙәрен өйрәтеүҙә авторлыҡ программаһы формалаша. Үҙ эшенә мөкиббән бирелгән Дилара Сәлимйән ҡыҙы балаларҙа серле бейеү донъяһына ҙур ҡыҙыҡһыныу уята белә, шуға ла улар түңәрәккә бейергә килһә, уны ташламай. Тәрбиәләнеүселәр араһында бик күптәр мәктәпте тамамлағас, төрлө уҡыу йорттарының бейеү ансамблдәренең солистары булып китә. Айгиз Юлмөхәмәтов, Люциә Ишмө-хәмәтова, Әлиә Исхаҡова, Ирәмән Ҡаһармановтар һөнәр һайлағанда сәнғәт юлынан китте.
Бейеү өйрәнеү өсөн махсус залдың булмауы, сәхнә кейемдәренең, аппаратураның етешмәүе күп ижади пландарға аяҡ сала. Шулай ҙа ансамбль эҙләнә, үҫешә, яңынан-яңы үрҙәргә ынтыла, таланттар эҙләй.
Матурлыҡ, нәфислек донъяһын өйрәнеү бәләкәй саҡтан булһа, шул ваҡытта ғына һәләтле бейеүселәр етешә. Дилара Сәлимйән ҡыҙы уҡыусыларҙы улар мәктәпкә килгәс тә, йәғни беренсе кластан уҡ ала, репетицияларҙы даими үткәрә. Тәрбиәләнеүселәр менән индивидуаль эшкә ҙур әһәмиәт бирә. Шул уҡ ваҡытта етәксе ата-әсәләр менән бәйләнештә, коллегалары, мәктәп администрацияһы – уның төп таянысы.
Бейеү – күңел тантанаһы. Ул баланың матур хәрәкәтләнеүенә, рухи яҡтан байыуына, маҡсат ҡуя белеүенә булышлыҡ итә. Шуға күрә “Йәйғор” ансамбленең тағы ла ҙурыраҡ уңыштарға өлгәшеүен теләйбеҙ.
Махсус һанды Гүзәл ИҪӘНГИЛДИНА, Яңылбикә Мөхәмәтйәнова әҙерләне.
Билал мәктәбе – бейеү сәнғәтенең алға киткән, яңынан-яңы уңыштарға өлгәшкән, туҡтауһыҙ эҙләнеүҙәр аша алға барған, бөтә уҡыусылары ла тиерлек бейегән белем усағы. Айырыуса һәләтле балалар “Йәйғор” ансамбленә йөрөй. Уның нигеҙен киң танылған коллектив бейеүҙәр тәшкил итә. “Зарифа”, “Колхоз йәштәре”, “Йәшлек” бейеүҙәре урғылып торған дәрт, саялыҡ менән башҡарыла. “Йәйғор”ҙоң репертуарында туғандаш халыҡтарҙың бейеүҙәре лә ныҡлы урын алған. Татар ҡыҙҙары, мари, рус халыҡ бейеүҙәре – балаларҙың яратып башҡарған бейеүҙәре. Ансамбль үҙенең яңғыҙ бейеүҙәре менән дә дан алған. Райондың йәш бейеүселәр конкурсында төрлө йылдарҙа Рәфил, Айнур, Айтуған Әминевтар, Айгиз Юлмөхәмәтов – Гран-при, Ләйсән Солтанова, Заһир Зәйнуллин, Илһам Ырғыҙбаев I урын яуланы. Һуңғы йылдарҙа район смотрҙарында коллектив, парлы яңғыҙ бейеүселәр гел призлы урындар алды. Мәктәп бейеүселәренән тыш ауылда, районда бер генә мәҙәни сара ла үткәрелмәй.
“Йәйғор”ҙоң иң ҙур уңышы булып 2004 йылда “Өлгөлө бейеү коллективы” исемен алыуы тора. Был еңеүҙәрҙең барыһында ла уның етәксеһе, юғары категориялы өҫтәлмә белем биреү педагогы Дилара Сәлимйән ҡыҙы Әхмәтованың ныҡышмалы ижади хеҙмәте ята. Ул 1992 йылда Билал урта мәктәбенә эшкә килә һәм ең һыҙғанып уҡыусыларҙы бейеү серҙәренә өйрәтә башлай. 20 йыллыҡ эш дәүерендә етәксенең үҙенә генә хас эшләү алымдары барлыҡҡа килә, башҡорт халыҡ бейеүҙәрен өйрәтеүҙә авторлыҡ программаһы формалаша. Үҙ эшенә мөкиббән бирелгән Дилара Сәлимйән ҡыҙы балаларҙа серле бейеү донъяһына ҙур ҡыҙыҡһыныу уята белә, шуға ла улар түңәрәккә бейергә килһә, уны ташламай. Тәрбиәләнеүселәр араһында бик күптәр мәктәпте тамамлағас, төрлө уҡыу йорттарының бейеү ансамблдәренең солистары булып китә. Айгиз Юлмөхәмәтов, Люциә Ишмө-хәмәтова, Әлиә Исхаҡова, Ирәмән Ҡаһармановтар һөнәр һайлағанда сәнғәт юлынан китте.
Бейеү өйрәнеү өсөн махсус залдың булмауы, сәхнә кейемдәренең, аппаратураның етешмәүе күп ижади пландарға аяҡ сала. Шулай ҙа ансамбль эҙләнә, үҫешә, яңынан-яңы үрҙәргә ынтыла, таланттар эҙләй.
Матурлыҡ, нәфислек донъяһын өйрәнеү бәләкәй саҡтан булһа, шул ваҡытта ғына һәләтле бейеүселәр етешә. Дилара Сәлимйән ҡыҙы уҡыусыларҙы улар мәктәпкә килгәс тә, йәғни беренсе кластан уҡ ала, репетицияларҙы даими үткәрә. Тәрбиәләнеүселәр менән индивидуаль эшкә ҙур әһәмиәт бирә. Шул уҡ ваҡытта етәксе ата-әсәләр менән бәйләнештә, коллегалары, мәктәп администрацияһы – уның төп таянысы.
Бейеү – күңел тантанаһы. Ул баланың матур хәрәкәтләнеүенә, рухи яҡтан байыуына, маҡсат ҡуя белеүенә булышлыҡ итә. Шуға күрә “Йәйғор” ансамбленең тағы ла ҙурыраҡ уңыштарға өлгәшеүен теләйбеҙ.
Махсус һанды Гүзәл ИҪӘНГИЛДИНА, Яңылбикә Мөхәмәтйәнова әҙерләне.
21 авг. 2012 г.
Яңылыҡтар
Умартасылар ярыша
25 августа Өфөнөң “Аҡбуҙат” ипподромында Башҡортостан Республикаһы умартасыларының конкурсы үтәсәк.
Башҡаларға өлгө күрһәтеп
Ленин исемендәге АХК районда иң беренсе булып мал аҙығы әҙерләүҙе тамамланы. Бөтәһе 910 тонна бесән, 4500 тонна сенаж, 510 тонна фураж әҙерләп һалынған. Шартлы һәр баш малға ҡарата 17 центнер (фуражды иҫәпкә алмағанда) тупланған, был төбәктә иң юғары күрһәткес.
Хужалыҡта малсылыҡ базаларын ваҡытында ремонтлау сараһын күрҙеләр. Бөгөндән кооператив малдарҙы ҡабул итеүгә әҙер.
Хужалыҡта малсылыҡ базаларын ваҡытында ремонтлау сараһын күрҙеләр. Бөгөндән кооператив малдарҙы ҡабул итеүгә әҙер.
Колледждың абруйы ҙур
Өфө яғыулыҡ-энергетика колледжының Баймаҡ филиалы Урал аръяғы райондары өсөн техник белгестәр әҙерләүгә ҙур өлөш индерә. Бөгөн уҡыу йортонда абитуриенттар ҡабул итеү дауам итә. Колледж нефтсе, газсы, энергетик һ.б. һөнәр эйәләре сығара, һәм бөгөн улар хеҙмәт баҙарында ҙур һорау менән файҙалана. Ошо уҡыу йортон тамамлаусыларҙың артабан Рәсәй, донъя кимәлендә танылған предприятиеларҙа эшкә урынлашыуы ла ҙур нәмә тураһында һөйләй. Уҡыу йортоноң педагог-белгесе Г.Х. Әминева әйтеүенсә, быйыл колледжға килеүселәр һаны күп.
А. МӨХӘМӘТШИН.
А. МӨХӘМӘТШИН.
Ураҙа байрамын ҡаршылап
Ошо кесаҙнала Таулыҡай ауылы мәсетендә өмә үтте. Ураҙа ғәйете алдынан иман йорто тағы ла матурайып, таҙарып, нурланып ҡалды. Был сарала ҡатнашҡан Ф.Кейекбаева, Н.Ғимранова, С.Салихова, М. Әсмәндиәрова, Д.Үҙәнбаева, З.Солтанова, З.Күсәрбаева, Х.Фәхретдинова, Й.Исламғолова, мәктәп уҡыусылары З.Моталлапова һәм Гөлфизә менән Наҙгөл Мөкминеваларға ҙур рәхмәттәребеҙҙе белдерәбеҙ. Аллаһы Тәғәлә сауабын насип итһен.
А. Баййегетова, клуб мөдире.
А. Баййегетова, клуб мөдире.
Балаларға ярҙам
Халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге иғлан иткән “Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит!” акцияһы дауам итә. Уның маҡсаты – аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балаларға ярҙам итеү. Шуныһы һөйөнөслө, Яраттан шәхси эшҡыуар Әлфиә Ғәҙелшина ҡыҙҙар өсөн өр-яңы блузкалар һәм итәктәр тапшырған да инде. Шулай уҡ социаль хеҙмәткәрҙәр Фатима Әбүлғазина, Камила Ямғурова акцияла әүҙем ҡатнашып, үҙ бүләктәрен килтергән. 31 авгусҡа тиклем барған шәфҡәтлелек сараһына башҡалар ҙа әүҙем ҡушылыр, тип ышанабыҙ.
Һеҙҙең өсөн уҡытыусылар
Район китапханаһында “Һеҙҙең өсөн уҡытыусылар!” тип аталған махсус күргәҙмә асылды. Унда мәғариф хеҙмәткәрҙәре өсөн төрлө әҙәбиәт, методик ҡулланмалар, электрон китаптар бар. Шулай уҡ уҡытыусылар класс сәғәте үткәреү өсөн тәҡдим ителгән сценарийҙар менән дә таныша ала.
Г. ИҪӘНГИЛДИНА.
Г. ИҪӘНГИЛДИНА.
Халыҡ иғтибарына
Пособие юллау өсөн
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2012 йылдың 25 июлендәге 254-се ҡарары менән “Ғаиләлә бер юлы ике йәки унан күберәк бала тыуған осраҡта һәм уларҙың уртаса килеме Башҡортостан Республикаһында билдәләнгән йәшәү минимумының икеләтә күләменән артмаһа, балаларына өс йәш тулғансы ай һайын балалар пособиеһы тәғәйенләү тәртибе тураһында”ғы Положение раҫланды. Уға ярашлы, 2012 йылдың 1 ғинуарынан бирле бер юлы ике йәки өс балаһы тыуған ғаиләләргә яҡын арала урындағы хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығы бүлегенә (адресы: Баймаҡ ҡалаһы, Тыныслыҡ урамы, 1, 202-се бүлмә) мөрәжәғәт итеүҙәре һорала. Әйткәндәй, һәр балаға пособие күләме айына 500 һум тәшкил итә.
Бынан тыш, инвалид бала тәрбиәләү буйынса пособие тәғәйенләү һәм түләү тәртибенә лә үҙгәрештәр индерелде. 2012 йылдың 1 июленән инвалид бала тәрбиәләү буйынса пособие бер ҡайҙа ла эшләмәүсе, эшкә һәләтле йәштәге һәм фактик рәүештә баланы ҡараусыға һәр бала өсөн 500 һум күләмендә түләнәсәк. Әгәр бер нисә инвалид бала тәрбиәләйһегеҙ икән, шулай уҡ үрҙә күрһәтелгән адрес буйынса мөрәжәғәт итеүегеҙҙе һорайбыҙ.
Т. Денисова, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығы бүлеге начальнигы.
Рәсми бүлек
2013 йыл – Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы
Киләһе йыл Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы тип иғлан ителде. Был хаҡтағы Указға Рәсәй Президенты Владимир Путин ҡул ҡуйҙы.
Документ һәр кешенең уңайлы тирә-яҡ мөхиткә хоҡуғын тәьмин итеү маҡсатында ҡабул ителде. Указға ярашлы, ил Хөкүмәте төп экологик саралар планын әҙерләйәсәк. Уларҙы тормошҡа ашырыу субъекттарҙың башҡарма власть органдарына йөкмәтеләсәк.
Документ һәр кешенең уңайлы тирә-яҡ мөхиткә хоҡуғын тәьмин итеү маҡсатында ҡабул ителде. Указға ярашлы, ил Хөкүмәте төп экологик саралар планын әҙерләйәсәк. Уларҙы тормошҡа ашырыу субъекттарҙың башҡарма власть органдарына йөкмәтеләсәк.
Һайлау – 2012
Һайлауға әҙерлек бара
Билдәле булыуынса, ағымдағы йылдың 14 октябренә берҙәм тауыш биреү көнө билдәләнгән. Был көндә муниципаль район Советына, шулай уҡ Билал, Темәс, Мерәҫ ауыл биләмәләрендә өҫтәмә һайлауҙар ҙа үтәсәк – урындағы ауыл биләмәһе советтарына депутаттар һайланасаҡ.
Кадрҙар сәйәсәте
Ауылға йәш белгестәр ҡайта
Агросәнәғәт комплексы тармағы һуңғы тиҫтә йылдарҙа ҙур һынау кисерә. Ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, районда ауыл хужалығы йүнәлешен үҫтереү, ауыл хужалығы, крәҫтиән-фермер хужалыҡтарына дәүләт ярҙамы күрһәтеү буйынса ҙур эштәр башҡарыла.
Рейд
Сүп-сарҙан ҡасан ҡотолорбоҙ?
Күл буйында ял итеүселәрҙән ҡый ғына ҡала
Районыбыҙҙың йөҙөк ҡашы булған Талҡаҫ, Граф күлдәре, Ғәҙелша шарлауығы бөгөн ярҙам һорай. Тәбиғәт мөғжизәләренең тирә-яғын сүп-сар баҫҡан, шешәләргә күмелгән. Һүҙ юҡ, көндәрҙең ҡояшлы, ҡоро тороуы халыҡты йылға буйҙарына, күлдәргә ҡыуа. Ләкин беҙҙең тәбиғәткә булған мөнәсәбәтебеҙ ниндәй? Ял итеү ҡағиҙәләрен күҙәтәбеҙме? Ошо һорауҙарға яуап эҙләп, Башҡортостан Республикаһының Тәбиғәтте файҙаланыу һәм экология министрлығының Сибай төбәк комитетының әйҙәүсе белгесе-эксперты Ғ.Р. Сафиуллин менән рейдҡа сыҡтыҡ.
Уңғандар беҙҙең арала
Көнһылыу Шәрипова – сауҙа алиһәһе
1986 йылдан кондитер булып эшләп, тәүге торттарын бешереп һөйөндөргән кешеләрҙең балаларын да хәҙер ошо тәмлекәстәр менән тәьмин иткән К.Ғ. Шәрипова һәр кем кемгә яҡшы таныш.
Йылы һүҙ – йән аҙығы
Төнгө ҡаланан репортаж
Илерткән дә, иҫерткән дә, юлдан да яҙҙырған мәл
Төнгө тормош... Был һүҙҙәрҙе ишеткәс кемдер йылмайыр, икенселәр көлөмһөрәп кенә ҡуйыр, бәғзеләр: “Ҡояш байығас шашып йөрөүселәрҙең көнитмеше бит ул”, – тип ҡулын һелтәр. Шулай ҙа яныбыҙҙа ҡәрҙәштәребеҙҙең ниҙәр менән янып йәшәүе, ҡала урамдарының ҡараңғыла ни өсөн тынмауы, хатта ауыл урамдарында ла таңға тиклем эт өрҙөртөүселәрҙең нимә менән мәшғүл булыуы һәр кемгә ҡыҙыҡтыр. Шуға күрә төнгө Баймаҡ тураһындағы репортажға рәхим итегеҙ.
16 авг. 2012 г.
Яңылыҡтар
Яңы китап донъя күрәсәкРеспубликала, шулай уҡ районыбыҙҙа ла “Рәсәй тарихы йылы”на арналған төрлө тематик саралар үтә. Шуларҙың иң һөйөнөслөһө – абруйлы аҡһаҡал, крайҙы өйрәнеүсе Ә.З. Сәйғәфәровтың “1812 йылғы Ватан һуғышында илһөйәр һәм ғәййәр олатайҙарыбыҙ” тип аталған китапты баҫмаға әҙерләүе. Яңы китапта батыр башҡорт яугирҙарының бар Рәсәй өсөн мөһим булған һуғыштағы ҡаһарманлығы һүрәтләнә. Китап һөйөүселәр тарихи яҡтан да ҡыҙыҡлы һәм кәрәкле мәғлүмәт табасаҡ.
Ҡыҙҙар тыйнаҡ булһын...Район китапханаһы хеҙмәткәрҙәре “Граф күле” балалар лагерында “Ҡыҙҙар йыйнаҡ булһа, егеттәр тыйнаҡ була” тигән “түңәрәк өҫтәл” ойошторған. Сарала ағинәйҙәр ҙә ҡатнашҡан. Уның барышында ҡыҙҙарға әхлаҡ, иман, әҙәп, ғаилә ҡороу кеүек темаларға сығыш яһалған. Шулай уҡ йәш ҡыҙҙарҙы ҡыҙыҡһындырған һәм борсоған һорауҙарға яуап бирелгән.
Балаларҙы һаҡлау өсөнРайонда балаларҙы юл хәл-ваҡиғаларынан һаҡлау өсөн “Иғтибар – балалар!” тип аталған профилактик операция иғлан ителде. Мәғлүм булыуынса, йыл һайын республикала йөҙәрләгән бала аварияға тарып, тән-йәрәхәттәре ала, һәләк булыусылар ҙа бар. Балаларҙың скутерҙа юл-транспорт хәл-ваҡиғаһына тарыу осраҡтары ла йышая. Шуға күрә профилактик операция барышында юлдың хәүефһеҙлеге, мәктәп автобустары тикшереләсәк, балалар менән осрашыуҙар үткәреләсәк.
Г. Иҫәнгилдина.
Иман йорто асыла24 августа сәғәт 11-ҙә Бетерә ауылында мәсет асыласаҡ. Иман йортон асыу тантанаһына барлыҡ ауылдаштарыбыҙҙы, ҡәрҙәштәребеҙҙе саҡырабыҙ.
Ойоштороу комитеты.
Рәхмәт һеҙгә!26 июлдән 6 авгусҡа тиклем 6 пенсионер Төркмән дауаханаһының шәфҡәт туташы тәрбиәләүендәге бүлектә һаулығыбыҙҙы нығытып, ял итеп ҡайттыҡ. Медицина хеҙмәткәрҙәре һәр кемде иғтибар менән ҡарай, кәңәштәрен бирә. Ауырыуҙарҙы ҡарау, ашатыу юғары кимәлгә ҡуйылған. Йөҙҙәренән изгелек бөркөлгән аҡ халатлыларға оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ.
У. Ғибаҙуллина.
Ураҡ–2012
Ҡуянтау игенселәре үрнәк күрһәтә
Ҡатмарлы шарттарға ҡарамаҫтан, райондың ауыл хужалығы предприятиеларында мал аҙығы әҙерләү, урып-йыйыу эштәре дауам итә. Ленин исемендәге, «Рассвет», «Уңыш» хужалыҡтары башҡаларға өлгө күрһәтә. «Баймаҡ» ҒПБ-һында ла эштәр ойошҡанлы бара.
Фермерҙарға ярҙам
Конкурс иғлан ителә
“2012-2014 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында яңы эш башлаусы фермерҙарға ярҙам күрһәтеү” һәм “2012-2014 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһы крәҫтиән-фермер хужалыҡтарында ғаилә малсылыҡ фермаларын үҫтереү” маҡсатлы программалары буйынса һайлап алыу конкурсын уҙғарыу тураһында информацион белдереүе
Баймаҡ ҡалаһының 75 йыллығын ҡаршылап
Ваҡыт көттөрмәй. Эшләргә кәрәк
Билдәле булыуынса, 2011 йылдың 11 ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Р.З. Хәмитов “Баймаҡ ҡалаһына нигеҙ һалыныуҙың 75 йыллығын билдәләүгә әҙерлек тураһында”ғы 628-се Указға ҡул ҡуйғайны. 6 апрелдә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Указды тормошҡа ашырыу маҡсатында махсус ҡарар ҡабул итте.
Хәүефһеҙлек өсөн
“Трактор” айлығы бара
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2012 йылдың 6 июлендә ҡабул иткән 896-сы ҡарарына ярашлы, 23 июлдән 24 авгусҡа тиклем “Трактор” айлығы үтә. Уның маҡсаты – үҙйөрөшлө машиналар һәм тағылмаларҙы ҡулланғанда хоҡуҡ боҙоуҙарҙы билдәләү, уларға юл ҡуймау.
Баймаҡ ҡалаһының 75 йыллығын ҡаршылап
Юлдар төҙөкләндерелә
Хәбәр итеүебеҙсә, Баймаҡ ҡалаһы үҙенең олпат юбилейын – 75 йыллығын билдәләргә әҙерләнә. Ошо маҡсатта бөгөн төҙөкләндереү эштәре алып барыла. Айырыуса ҡала урамдарын тәртипкә килтереүгә ҙур иғтибар бирелә. Һүҙ юҡ, юлдарҙың торошо баймаҡтар өсөн ҙур проблемаларҙың береһенә әйләнгәйне. Был мәсьәләне хәл итеү халыҡтың көнкүрешен яҡшыртыуға яһалған бер аҙым.
Изге эш.
Бетерәлә мәсет ҡалҡасаҡ!
Был изге эште ауылдың ике эшҡыуары башҡара
Бөгөн ауыл ерендә күптәр эш юҡ, тип зар илаған саҡта, теләгән кеше эшен дә, ашын да таба. Ҡасандыр ауылыбыҙҙа леспромхоз гөрләп эшләне. Шуға күрә ул халыҡтың берҙән-бер эш урыны ла ине. Үкенескә ҡаршы, заманалар үҙгәрҙе тип, тора-бара уны ябып ҡуйҙылар һәм халыҡ эшһеҙ ҡалды. Кемдер Себер тарафтарына эш эҙләп юлланһа, икенселәре мал көсө менән йәшәй килде, ә бәғзеләр эшһеҙ ятыуҙы хуп күрҙе.
Спорт
Спорт байрамы шәп үтте!
Талҡаҫ күле буйында үткән еңел атлеттар ярышында рекорд ҡуйылды
Күптән килгән матур традицияға тоғро ҡалып, август айының икенсе шәмбеһендә райондың спорт һөйөүселәре йәмле Талҡаҫ буйына Физкультурниктар көнөнә йыйылды. Сараның программаһына ярашлы, йүгеректәр күлде уратып йүгерҙе, ә интеллектуалдар “Орленок” лагерында шашка уйынында ярышты.
Йәйге ял
“Ирәндек ынйылары” – милләтебеҙ киләсәге
Әсә телен өйрәнеү, милли рухты һаҡлау, халыҡ йолаларын киләсәк быуынға аманат итеп тапшырыу... Был һәр милләттең үҙенең иле, тыуған ере алдындағы мөһим бурысы булып һанала.
Уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһен ҡаршылап
Беҙ – бала саҡ илендә хеҙмәт итеүселәр
Беҙҙең “Айыуҡай” балалар баҡсаһында тәрбиәләү һәм белем биреү эше әсә телендә йәғни башҡорт балалар баҡсалары өсөн комплекслы уҡытыу-тәрбиә программаһына ярашлы алып барыла. Быйылғы йылдан федераль дәүләт талаптарына ярашлы эш башланды.
Йылы һүҙ – йән аҙығы
Беренсе бәхет – һаулыҡ, икенсеһе – эш...
Тормош юлдары ҡатмарлы. Ул әҙәм балаһын һыуҙан алып утҡа һала, ғүмереңдең иң ләззәтле, кинәнеп йәшәгән мәлдәрендә аяуһыҙлығы менән һеңгәҙәтә һуға ла кире әпләп-бәпләп, матур ваҡиғалары, ҡыуаныс-шатлыҡтары менән артабан йәшәргә көс-дәрт бирә. Тик ошо юлдағы төрлө хәлдәр генә йөрәк түренә онотолмаҫ тамға булып уйылып ҡала...
“Эшебеҙ ауыр булыуға ҡарамаҫтан, йәшлек менәнме, гел йырлашып-бейешеп, күңелле йәшәнек, һуғыш киноларында күрһәткән боронғо машиналарға тейәлешеп йырлап ҡайтабыҙ, хатта өй тәңгәленә килеп туҡтағанда ла йырҙы өҙөү юҡ, өйгә ингәнсе йырлап инеп китәһең. Еңеүҙән һуң халыҡ ас-яланғас булһа ла, күңеле күтәренке булды шул”.
Яңылыҡтар
Янғын һүндерелде
Уҙған аҙнала Семеновск ауылы аръяғында сыҡҡан янғын, бер нисә көн буйы ҡоторғандан һуң, һүндерелде. Ут Ишмөхәмәт һәм Байыш ауылдарына ла яҡынайғайны. Был афәтте туҡтатырға 114-се янғын һүндереү часынан тыш, райондың белем биреү учреждениелары, “Водоканал” ЯСЙ-һы, Баймаҡ ит комбинаты һәм башҡа хеҙмәт коллективтары ла ҙур ярҙам күрһәтте, йәмғеһе 120-нән ашыу кеше һәм 18 берәмек техника йәлеп ителде. Был мөһим саранан халыҡ та ситтә ҡалманы. Семеновск, Ишмырҙа ауылдарында йәшәүселәр үҙ теләктәре менән ут һүндерешергә сыҡты. Шәхси эшҡыуар Валерий Кувшинов янғынға ҡаршы көрәшеүселәрҙе аҙыҡ-түлек менән тәьмин итте, һыу ташыуҙы ла ойошторҙо. “Марс” ЯСЙ-һы директоры Сергей Логинов та халыҡты күтәреп сығып, “ҡыҙыл әтәс”тең артабан үрләүенә юл ҡуйманы.
Бөгөн янғын сыҡҡан урын контролдә тотола, даими дежурлыҡ ойошторолған.
Умартасылар ярыша
Беҙҙең районда умартасылыҡ менән шөғөлләнеүселәр бик күп. Кем үҙ һөнәренең оҫтаһы? Шуны асыҡлау маҡсатында 25 августа Ҡуянтау ауылы эргәһендәге “Аҡъял” ипподромы биләмәһендә район умартасылары араһында конкурс ойоштороласаҡ.
Юлдар төҙөкләнә
Баймаҡ ДРСУ-һы районда юлдарҙы төҙөкләндереү буйынса эштәрҙе әүҙем алып бара. Күптән түгел улар Күгиҙел һәм Өмөтбай ауылдарына илткән юлдарға ҡырсынташ түшәне. Бөгөн иһә Сибай – Ишмөхәмәт трассаһында 1,340 километрға асфальт йәйеүҙе тамамланы. Әле унда юл тамғалары ҡуйыла.
Башҡорт дискотекаһы
Йәштәрҙең, студенттарҙың йәйге каникулын фәһемле итеп уҙғарыу маҡсатында муниципаль район хакимиәтенең йәштәр эштәре буйынса секторы төрлө саралар йыш уҙғара. Ошо көндәрҙә ҡаланың үҙәк майҙанында башҡорт дискотекаһын ойоштороу планлаштырыла.
Лилиә ТАКАЕВА.
Кәңәшмәләр
Ураҡ темпын тиҙләтергә!
Район кәңәшмәһендә етәкселәргә шундай бурыс ҡуйылды
Кисә муниципаль район хакимиәтенең ултырыштар залында ауыл хужалығы предприятиелары, төрлө ведомстволар етәкселәре кәңәшмәгә йыйылды. Унда шулай уҡ ауыл хужалығы бүлеге, “Баймаҡ” мәғлүмәт-консультация үҙәге, “Урал аръяғы” МТС-ы, “Күлтабан” МУП-ы етәкселәре һәм белгестәре ҡатнашты. Һөйләшеүҙә мал аҙығы әҙерләү, урып-йыйыу, малсылыҡ продукцияһы етештереү, янғынға ҡаршы көрәш мәсьәләләре көн үҙәгенә сығарылды.
Һайлау–2012
Кандидаттарҙы теркәү дауам итә
Районда алдағы мөһим ваҡиғаға – Башҡортостан Республикаһы өсөнсө саҡырылыш Баймаҡ районы муниципаль район Советына депутаттар һайлауға әҙерлек бара. Әлеге ваҡытта территориаль һайлау комиссияһы депутатлыҡҡа кандидаттарҙан ғаризалар ҡабул итеү һәм кандидаттарҙы теркәү менән мәшғүл.
Саралар
Төҙөүсе тигән маҡтаулы һөнәр бар
Уҙған шәмбелә Баймаҡ ҡалаһының “Труд” стадионында төҙөүселәр үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләне. Тантанала муниципаль район хакимиәте башлығының төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре буйынса урынбаҫары К.П. Замотаев, ҡала биләмәһе башлығы И.Ә. Бураншин, баш архитектор В.В. Бритов ҡатнашты.
Граждандар оборонаһына – 80 йыл
Халыҡ именлеге – беренсе сиратта
2012 йылдың 4 октябрендә Рәсәй Граждандар оборонаһы ойошторолоуға 80 йыл тула. Шул айҡанлы Рәсәйҙә ҙур саралар уҙғарыу планлаштырыла. Халыҡты хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре буйынса уҡытыуға ҙур иғтибар биреләсәк. Граждандар оборонаһы объекттарында асыҡ ишектәр көнө, әңгәмәләр, экскурсиялар ойоштороласаҡ. Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрҙәре балаларға һәм студенттарға ғәҙәттән тыш хәлдәр килеп тыуған осраҡта үҙеңде нисек тоторға, тәү сиратта нимәгә иғтибар бирергә, һаҡланыу сараларын өйрәнеү буйынса уҡыуҙар ойошторасаҡ.
Дин һәм иман
Фитыр саҙаҡаһы тураһында
Ислам дине буйынса изге Рамаҙан айы тамамланыр алдынан мосолмандар Аллаһы Тәғәлә ризалығына ирешер өсөн фитыр саҙаҡаһы бирә. Сөнки бәйғәмбәребеҙ хәҙис-шәрифендә: «Фитыр саҙаҡаһын бирмәй тороп, изге Рамаҙан айында үтәлгән изге ғәмәлдәр менән ураҙа ғибәҙәте Аллаһы Тәғәлә хозурлығына күтәрелмәҫ», – тигән.
Наркоманияға ҡаршы
Балала рух ныҡлығы тәрбиәләү мөһим
РФ Президентының 2010 йылдың 9 июнендә сығарған “2020 йылға тиклем Рәсәй Федерацияһының наркотиктарға ҡаршы стратегик сәйәсәтен раҫлау тураһында”ғы ҡарарына ярашлы, илдә бихисап профилактик саралар үткәрелә.
Ауыл тормошо
Гөрләшеп йәшәйбеҙ!
Йыл башынан Семеновск ауыл Советы биләмәһендә күп кенә эштәр башҡарылды. Шуларҙың береһе Монасип ауылындағы шишмәне төҙөкләндереү булды. Шишмәне бурап ҡыйығын ябыу, кәртәләү Президентыбыҙ Р.З. Хәмитовтың ауыл биләмәләренә маҡсатлы бүленгән аҡсаһына эшләтелде. Был йәһәттән эштәр әле лә дауам итә. Ауыл эсендәге урамға ҡырсынташ түшәү ҙә ошо аҡса иҫәбенә башҡарыласаҡ. Дөйөм алғанда, Монасипта өмәләр үткәреп торабыҙ. Өмәләрҙә ир-егеттәребеҙ бик ихлас ҡатнаша. Ауыл старостаһы Ишмулла Сыңғыҙов әйтмешләй, “барыһы ла үҙебеҙ өсөн бит”. Бына әле лә ауылыбыҙҙы йәмһеҙләп ултырған бер урынды кәртәләп ҡуйҙылар. Наил Мөхәмәтйәров, Вадим Фәйзуллин, Әхәт һәм Хәсән Моталлаповтар, Илнур Хоҙайбирҙин, Һөйөндөк Ғөбәйҙуллиндарҙы билдәләп үтергә була. Ҡыш көндәрендә быуаға шыршы ултыртып, бер түгел, ә ике ҡар тауы яһап, балаларҙы ҡыуандырыусылар ҙа улар булды.
Йылы һүҙ — йән аҙығы
Уҡытыусы абруйы
Суфия Шәрифулла ҡыҙы Биктимерова матур, хозур тәбиғәтле Юлыҡ ауылында 1942 йылда донъяға килә. Атаһы Шәрифулла Арыҫлан улы Бөйөк Ватан һуғышына киткәс, 4 айҙан һуң тыуа ул. Тик атаһын күрергә насип булмай ҡыҙыҡайға – атаһы Смоленск өсөн барған ҡаты һуғышта батырҙарса һәләк була. Нисек кенә ауыр булмаһын, әсә кеше балаларын тәрбиәләп, хәленән килгәнсе уҡытып, үҙаллы тормош юлына аяҡ баҫтыра.
2012 йыл – Рәсәй тарихы йылы
Башҡорттар 1812 йылғы Ватан һуғышында
(Дауамы. (1-се бүлек, 2-се бүлек, 3-сө бүлек 4-се бүлек).)
Рәсәйҙе француздарҙан һаҡлау, дошманды илдән ҡыуыу һәм сит ил походтары – 1812-1814 йылғы ваҡиғалар легенда-риүәйәттәрҙә һаҡланып, беҙҙең көнгәсә килеп еткән. Улар араһында “Ҡаһым түрә”, “Абдрахман Аҡъегет (уғлы)”, “Йәнһары батыр”, “Йәнтүрә хикәйәһе”. Һуңғыһында Йәнтүрәнең ҡатыны ирҙәр менән бер рәттән һуғышта ҡатнашыуы, батырлыҡ күрһәтеүе бәйән ителә. (“Любезные вы мои...”, Уфа – 1992, с.185-186). Шуға ла түбәндә был хикәйәттең бер вариантын күҙаллау урынлы булыр.
11 авг. 2012 г.
Яңылыҡтар
Реконструкция көтөлә
Ленин исемендәге АХК “500 ферма” республика программаһында ҡатнашыу статусы алды. Сметаға ярашлы “Форсаж” ЯСЙ-һы тарафынан ферманы модернизациялау, ҡоролмалар ҡуйыу 15 миллион һумға баҫасаҡ. Шулай уҡ программала “Рассвет” АХК-һының ҡатнашыуы ла ҡарала. Ике хужалыҡта ла Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институты белгестәре тарафынан технологик аудит үткәрелде. Махсус район комиссияһы төҙөлөп, уның тарафынан малсылыҡ базаларында реконструкция һәм капиталь ремонт үткәреүгә яраҡлыҡ тикшерелгән.
Надежда – икенсе!
Күптән түгел Силәбе өлкәһенең Варна ҡасабаһында үткән ат спорты ярыштарында “Баймаҡ” ҒПБ-һы һәм Иҫке Сибайҙан “Шөгөров” КФХ-һы арғымаҡтары район һәм Башҡортостан намыҫын яҡлап сығыш яһаны, ҙур еңеүҙәр яулап ҡайтты. “Шөгөров” хужалығының Надежда ҡушаматлы сабыш аты (һыбайлыһы Марат Баязитов) 4000 метр дистанцияла икенсе урын яуланы.
Шишмә тәртипкә килтерелде
Сибай ҡалаһында эшләп килгән “Урал аръяғы” хәйриә фонды үҙенең эшмәкәрлеген февраль айынан алып бара. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә ауырыу балаларға ярҙам итеү, “Мир” кинотеатрын ремонтлау һымаҡ ҙур эштәр башҡарылған. Август айы башында фонд тарафынан Моҡас ауылы янындағы шишмә тирәһен тәртипкә килтереү һәм төҙөкләндереү үткәрелде.
Йәштәр ауылға ҡайта
Һуңғы йылдарҙа уҡыу йорттарын тамамлап, ауыл хужалығына эшкә ҡайтыусы йәштәрҙең күбәйеүе күҙәтелә. Быға, әлбиттә, яңы эш башлаусы йәш белгестәргә дәүләт ярҙамы күрһәтеү ҙә ҙур роль уйнай. 2009-2011 йылдарҙа юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарын тамамлаған 16 йәш кеше ошондай ярҙам алған. Әйткәндәй, быйыл 5 белгес райондың ауыл хужалығы тармағына эшкә ҡайтты. Улар “Байҡара”, “Йылайыр” хужалыҡтарында, Баймаҡ тоҡомсолоҡ предприятиеһы, “Урал аръяғы” МТС-ында хеҙмәт юлын башланы.
Айбулат ИШНАЗАРОВ.
ИРТӘГӘ – БАШҠОРТОСТАН УМАРТАСЫЛАРЫ КӨНӨ
Ҡортсолоҡ үҫеш ала
Һәр йыл август айының икенсе йәкшәмбеһендә Башҡортостан умартасылары үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләй. Республика бренды булып танылған башҡорт балының даны элек-электән бөтөн донъяға билдәле. Ысынлап та, башҡорт ҡортсолоғо тәрән тарихи тамырҙарға, бай тәжрибәгә һәм күп быуатлыҡ традицияларға эйә. Тап шуныһы менән ул уникаль.
БОРСОУЛЫ ХӘЛ
УТ БЕР НӘМӘНЕ ЛӘ АЯМАЙ
Ике тәүлектән ашыу Семеновск янында Ирәндек битләүендә янғын ҡотора. Ут бер нәмәне лә аямай, үҙ юлындағы бар йәшеллекте ҡырып алға ынтыла.
12 АВГУСТ - ТӨҘӨҮСЕЛӘР КӨНӨ
ТӨҘӨЛӨШ БАР ЕРҘӘ – ТОРМОШ БАР
Төҙөүсе ул – беҙҙең илдә элек-электән киң таралған һәм хөрмәтле һөнәр кешеһе. Уның хеҙмәте халыҡтың матди һәм мәҙәни тормош кимәлен күтәреүҙә мөһим роль уйнай. Донъя иҡтисадының тотороҡһоҙ булған мәлдәрендә лә төҙөлөш индустрияһын күтәреү, яңы етештереү ҡеүәттәрен сафҡа индереү, ҡала һәм ауылдарҙа социаль объекттар, юлдар, күперҙәр, торлаҡ йорттар төҙөү дауам итә.
Ҡыҫҡаса
Балаларға ярҙам итегеҙ!
Билдәле булыуынса, халыҡты социаль хеҙмәтләндереү үҙәге йәшәү кимәле түбән булған ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән балаларға мәктәпкә әҙерләнергә ярҙам итеү өсөн мәрхәмәтлелек акцияһын иғлан иткәйне. Үкенескә, әлегә был шәфҡәтлелек сараһы иғтибарһыҙ ҡалып килә. Изге Рамаҙан айында мәктәпкә йыйынған балаларға сифатлы кейем-һалым, мәктәп кәрәк-яраҡтары һ.б. бүләк итеүселәр табылыр, тип ышанабыҙ. Әйберҙәрҙе Баймаҡ ҡалаһы, Азанов урамы, 37-се йорт адресына тапшырырға.
Сәскә байрамы
23 августа ҡаланың үҙәк майҙанында Сәскә байрамы ойоштороласаҡ. Йыл да үткәрелгән был сара быйыл Имен бала саҡ һәм Ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына бағышланасаҡ. Күргәҙмәләге эштәр өс номинация буйынса ҡараласаҡ. Ул—йәшелсә, емеш-еләк һ.б. ҡышҡылыҡҡа әҙерләү, йыл тематикаһына арналған 1 сәскә композицияһы һәм һатыуға сығарылған йәшелсә, емеш-еләктең төрлөлөгө. Конкурста район-ҡаланың бар ойошмалары ҡатнаша ала. Белешмәләр өсөн телефон – 3-15-78.
Шашкасылар ҙа ярышасаҡ
11 августа Талҡаҫ күле буйында Физкультурниктар көнөнә арналған төрлө спорт ярыштары ойоштороласаҡ. Бында шашкасылар ҙа үҙ көсөн һынап ҡараясаҡ.
Г. ИҪӘНГИЛДИНА.
Күсәбә һылыуҙары
Сыңғыҙ мәктәбе уҡыусылары йәйге ялды файҙалы ла, күңелле лә итеп үткәрә. Ошо көндәрҙә ауылдаштарыбыҙға “Күсәбә һылыуҙары” исемле йөкмәткеле концерт күрһәттек. Ауыл халҡы концертты яратып, йылы ҡабул итте. Концертты әҙерләп сәхнәгә сығарыуға ярҙам күрһәткәне өсөн клуб мөдире Айбулат ағай Хәлиловҡа ҙур рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ.
Айгизә ХАНАФИНА.
* * *
10 августа сәғәт 3-тә Баймаҡ эске эштәр бүлеге бинаһында (Юбилей урамы, 13) Башҡортостан Республикаһы буйынса эске эштәр министры урынбаҫары Шәрәфетдинов Руслан Михайлович эске эштәр органдарының хоҡуҡ һаҡлау эшмәкәрлеге һорауҙары буйынса халыҡты ҡабул итә.
Баймаҡ эске эштәр бүлеге штабында 315-се бүлмәлә алдан яҙылырға, т. 2-21-23, 8 917 407 88 80.
Подписаться на: Сообщения (Atom)


c: text/html

text:
1 июлдән Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар арта Фото: Андрей Старостин
1 июлдән Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар арта
1 июлдән Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар арта Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәргә тарифтар 1 июлдән генә арта. Был хаҡта республика Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитеты ултырышында БР Тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ирина Васимирская хәбәр итте.
— 2015 йылға тарифтарҙың яйлап артыуы билдәләнгән, Башҡортостан буйынса федераль кимәлдә ҡабул ителгән сикке үҫеш йылылыҡ менән тәьмин итеү ойошмалары буйынса 11,4 процент тәшкил итә, — тип билдәләне Ирина Васимирская. — Һыу менән тәьмин итеү һәм һыу бүлеү хеҙмәттәре 22 процентҡа, ә халыҡ өсөн электр энергияһына бер ставкалы тариф 7,5 процентҡа артасаҡ.
Шулай итеп, 1 июлдән ҡала халҡы 1 кВт/сәғәт өсөн 2,55 һум түләйәсәк. Ауылда һәм электр плиталары, электр йылытыу ҡорамалдары ҡуйылған йорттарҙа йәшәүсе граждандар — 1,79 һум. Газ өсөн хаҡ та 7,5 процентҡа күтәрелә.
— Күп йылдар буйына Башҡортостанда коммуналь хеҙмәттәр өсөн тарифтар илдә иң түбәне булды, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды дәүләт комитеты рәйесе. — Әммә был яҡшы түгел. Ойошма коммуналь ресурстар өсөн сығымдарын ҡапларға тейеш. Шуға күрә хәҙер федераль һәм төбәк кимәлендә тарифтарҙы иҡтисади яҡтан нигеҙләнгән кимәлгә еткереү буйынса эш алып барыла.
Белешмә. 2015 йылдың 1 ғинуарынан илдә коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләүҙәрҙә этап буйынса артыусы коэффициенттар ҡулланыла. Ошо сара коммуналь ресурстарҙы иҫәпкә алыусы приборҙар ҡуйыуҙы стимуллаштырыу маҡсатында индерелгән.
Йылытыу, һыуыҡ (эҫе) һыу һәм электр менән тәьмин итеү буйынса коммуналь хеҙмәттәр ҡулланыу нормативтары артыусы коэффициенттарҙы иҫәпкә алып 2015 йылдың 1 ғинуарынан (1,1) 2017 йылдың 1 ғинуарына (1,6) тиклем билдәләнә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Легендар “Каруанһарай” төркөмө тарҡалғас, 2007 йылда йырсы, музыкант Мәхмүт Нәҙершин Башҡорт дәүләт филармонияһында яңы эш башлаған йәш һәм өмөтлө йырсыларҙан яңы состав төҙөй. Ун йыл аралығында йәш “Карауан” бик күп ваҡиғаға осрай, меңдәрсә саҡрым юл үтә, ғаилә ҡора, иҫәпһеҙ-һанһыҙ йыр яҙҙыра, улдар һәм ҡыҙҙар тыуа. Состав та үҙгәрештәр кисер: кемдер килә, кемдер, шул иҫәптән ойоштороусы Мәхмүт Нәсим улы ла китә. Шулай ҙа улар сәнғәт донъяһынан юғалмай.
Күптән түгел “Карауан” төркөмө үҙенең ун йыллыҡ юбилейын ҙур концерт программаһы менән билдәләне. Бөгөн унда башҡорт йыр сәнғәтендә үҙ урынын тапҡан, киң билдәлелек яулаған йырсылар Марсель Ҡотоев, Эльмир Әбүбәкиров, Рөстәм Шаһыбалов һәм Тимур Рамаҙанов эшләй.
Егеттәрҙең һәр береһе яңғыҙ йырсы булараҡ танылыу яулаһа ла, уларға бергә эшләү нығыраҡ оҡшай. Концерттар үткәреү ҙә еңелгә тура килә, берҙәм сығыш сәхнәнән дә матур күренә. Араларында дан өсөн тартҡылашыу, үҙ-ара конкуренция бөтөнләй юҡ, ә эш араһында булған аңлашылмаусанлыҡтарҙы улар шаяртыуға бороп ҡына үткәреп ебәрергә күнеккән. “Концерт мәлендә кәйеф күтәрелә, дәрт арта. Бөтә донъяны ҡосаҡлап алырҙай булып күңел ҡанатланғанда, кире күренештәр, үпкә һүҙҙәре үҙенән-үҙе онотола”, – ти егеттәр. Әлбиттә, характерҙар ҙа, тормошҡа ҡараш та төрлө булғас, бер булып эшләү еңел түгел. Шулай ҙа “алтын урталыҡ” күптән табылған.
“Карауан” егеттәре – сәхнәлә, ижадта ғына түгел, тормошта ла яҡын дуҫтар. Бер үк йортта, бер үк подъезда йәшәйҙәр, бары тик фатир¬ҙары ғына айырым. Ғаиләләре менән аралашалар, ҡунаҡҡа йөрөшәләр. Бер-беребеҙҙе күрмәй торһаҡ, нимәлер етмәгән кеүек тойола башлай, тиҙәр.
Йырсылар бер-береһе менән күптән таныш. Бала саҡтан уҡ улар “Сулпылар”, “Ирәндек моңдары” кеүек конкурстарҙа бер йылда ҡатнашҡан. Аҙаҡ Марсель менән Рөстәм – Өфө сәнғәт училищеһында, Эльмир менән Тимур Өфө дәүләт сәнғәт академияһының театр факультетында бергә уҡыған. Ә академияға тиклем Эльмир Әбүбә¬киров сәнғәт училищеһының думбыра класын тамамлаған. Уларға киң танылыу алып килгән “Гәлсәр һандуғас” проектында ла егеттәр бер осорҙа ҡатнашҡан.
Ун йыл эсендә “Карауан” төркөмө республиканың 40-лап районында, сит өлкәләрҙә, Мәскәү кеүек ҙур ҡалаларҙа сығыш яһаған. Уларҙы тамашасылар һәр ваҡыт яратып ҡабул итә, айырыуса ситтә йәшәгән милләттәштәр һағынып көтөп ала. Юлда йөрөгәндә егеттәр менән бик күп ҡыҙыҡ хәл булып тора. Күптән түгел, Йылайыр районына барған саҡта, машиналары тауға менә алмағас, егеттәр ҡарағай ботаҡтарын һындырып, тәгәрмәс аҫтына ташыйҙар. Шул саҡта Эльмир тайып йығылып, ҡулын һындыра яҙа. Йырсылар арып, хәлдән тайып барып етә Һабыр ауылына. Мәлендә ауыр булһа ла, хәҙер ул көндө көлөшөп хәтергә алалар.
Шаян, йор һүҙле егеттәр бер-береһен шаяртып алырға ла күп һорамай. Эльмир ҡала егете булғас, уны аристократ тип йөрөтәләр. Йәнәһе, башҡалар ҡар көрәп, мал ҡарап, бесән сабып, “ҡара” эш менән тәрбиәләнгән.
Тимур дөрөҫ туҡланыуға ҙур иғтибар бүлә һәм күберәк йәшелсә-емеш, йәшел тәмләткес үләндәр ашай. Төркөм эсендәге ҡушаматы “эконом класс”. Сөнки башҡалар яратып ашаған бәлеш-ҡабартманы ул ауыҙына ла алмай.
Рөстәм, тәртип һәм таҙалыҡ яратҡан кеше булараҡ, егеттәрҙән һәр нәмәнең үҙ урынында ятыуын талап итә. Шуға күрә уның менән ҡунаҡханала бергә эләгергә тырышмайҙар.
Ә Марсель бешеренергә ярата, ҡушаматы – “ашнаҡсы”. “Карауан” егеттәре һәр ваҡыт һыйлы һәм туҡ йөрөүҙәре менән уға рәхмәтле. Туҡталған ҡунаҡханаларҙа бешеренергә мөмкинлек булһа, йырсылар бөтөнләй кафеға йөрөмәй: Марсель уларҙы былау, ҡыҙҙырылған тауыҡ, быҡтырылған йәшелсәләр менән һыйлап ҡына тора.
Марселдең бешеренеүенә бәйле ҡыҙыҡ хәл дә булған. Былау бешергән саҡта, ул яңылыш лимон кислотаһы һалынған һыу ҡойоп ебәрә (кемдер сәйнүкте юшҡындан таҙартыр өсөн кислота һалып оҙаҡ ҡына итеп ҡайнатҡан да, һыуын түгергә онотҡан). Шулай итеп, егеттәр былауҙың яңы төрөнән дә ауыҙ итеп ҡараған. Асығып ҡайтҡас, ашамай әмәлең дә юҡ.
(Г.Ҡыуатова "Йәшлек" гөзите)


text:
Журналистарҙы «МӘСКӘҮ MEDIA» конкурсында ҡатнашырға саҡыралар
Рәсәй журналистарын Мәскәүҙең «МӘСКӘҮ MEDIA» асыҡ журналистар конкурсында ҡатнашырға саҡыралар. Ул, ҡайҙа эшләүенә һәм йәшәүенә ҡарамаҫтан, журналистика өлкәһендәге уңышлы һүҙ оҫталарын асыҡларға мөмкинлек бирә.
Конкурсҡа эштәрен киң мәғлүмәт сараларының мөхәрририәт коллективтары ғына түгел, журналистар үҙҙәре лә тәҡдим итә ала.
Конкурстың маҡсаты: илебеҙҙә һәм сит илдәрҙә Мәскәүҙең ыңғай образын тыуҙырыу; традицион дөйөм кешелек ҡиммәттәренең өҫтөнлөгөн тергеҙеү; төбәк үҫешенә йүнәлтелгән иҡтисади һәм социаль программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн власть һәм йәмәғәтселекте туплау; журналистарҙың һөнәри оҫталығын күтәреү.
Конкурсҡа тәҡдим ителгән эштәрҙе баһалау дүрт йүнәлештә алып барыласаҡ: «Телевидение», «Радио», «Баҫма киң мәғлүмәт саралары», «Интернет- киң мәғлүмәт саралары».
Конкурстың эксперттар советына (жюриға) билдәле журналистар, дәүләт власы вәкилдәре, бағыусылар инә.
Конкурс материалдары электрон почта аша ағымдағы йылдың 1 ноябренә тиклем ҡабул ителә. Заявка формаһы һәм ҡатнашыу шарттары — www.academsmi.ru сайтында.


text:
- Подробности
- Просмотров: 286
МАЛИКОВ Рәмил Фәрүҡ улы (20.1.1951, БАССР‑ҙың Бөрйән р‑ны Иҫке Собханғол а.), физик. Физика‑матем. ф. д‑ры (1998), проф. (2000). БР‑ҙың мәғариф отличнигы (1998), РФ‑тың почётлы юғары проф. белем биреү хеҙм‑ре (2008). СДПИ‑ны тамамлағандан һуң (1972) шунда уҡ эшләй, 1974 й. алып БДПУ‑ла 2003 й. — Проф. белем биреү һәм мәғлүмәт технологиялары ин‑тының Мәғлүмәт технологиялары үҙәге дир., 2006—15 йй. Мәғлүмәт һәм полиграфия системалары һәм технологиялары каф. мөдире. Фәнни эшмәкәрлеге һыҙыҡлы булмаған оптика, системалы анализ һәм реаль процестарҙың, объекттарҙың матем. моделдәрен әҙерләү өлк. тикшеренеүҙәргә арналған. М. тарафынан мәктәп белеме, дистанцион һәм проф. белем биреүҙең мәғлүмәт технологиялары эшләнә; үтә юғары флуоресценция һәм индукциялы үтә юғары нурланыштың ярымклассик теорияһы үҫтерелә; активлаштырылған кристалдарҙа түбән т‑раларҙа лазер нурланышын генерациялау һәм көсәйтеү күренеше, фотонлы яңғырауыҡ күренешендә оптик хәтерләүҙе булдырыу шарттары һ.б. асыҡлана. 150‑нән ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Х е ҙ м.: Математическое моделирование кооперативных когерентных эффектов в стереоскопии. Уфа, 2005; Основы математического моделирования. М., 2010.
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Олимпиада призерҙары өҫтөнлөктәре менән бер вузда ғына файҙалана аласаҡ
Юғары уҡыу йортона уҡырға инеү тураһындағы яңы тәртипкә ярашлы, льготалары булған абитуриенттар өҫтөнлөктәре менән бер вузда ғына файҙалана аласаҡ. Ҡалған уҡыу йорттарында улар дөйөм нигеҙҙә конкурс үтәсәк.
— Эш шунда: сығарылыш уҡыусылары – олимпиада еңеүселәре, бер нисә университетҡа документ тапшырып, шунда уҡ исемлек башына күтәрелә торғайны, — тип хәбәр итте БР Мәғариф министрлығының юғары һөнәри белем биреү бүлеге начальнигы Венера Алғошаева. — Уҡырға инеү һәм реаль конкурсҡа бәйле аңлашылмаусанлыҡтар килеп тыуҙы. Бөтә вуздарға ла документтарҙың төп нөсхәләрен биреүгә уларҙың хоҡуғы булмауы аңлашыла, шул уҡ ваҡытта дөйөм кокурс буйынса уҡырға инеүсе абитуриенттар ситтә ҡала.
Документтарҙы әүәлгесә өс йүнәлеш буйынса биш университетҡа бирергә мөмкин. Билдәләнгән лимитты үтеп булмаясаҡ: быйыл сығарылыш уҡыусылары тураһындағы мәғлүмәт Федераль мәғлүмәт базаһына индереләсәк. Унда берҙәм дәүләт имтихандарының һөҙөмтәләре, шулай уҡ абитуриент документтарын биреп өлгөргән вуздар асыҡ күренәсәк.
Шул уҡ ваҡытта 2012 йылда республика вуздары бюджет нигеҙендә көндөҙгө, ситтән тороп уҡыу бүлектәренә, киске уҡыу формаһына һәм магистратураға 11,5 мең кешене ҡабул итергә планлаштыра.
— Беҙ гуманитар, иҡтисад һәм юридик белгеслектәр буйынса урындарҙың ҡыҫҡара барыуын күҙәтәбеҙ,— ти Венера Алғошаева. — Вуздарҙа маҡсатлы ҡабул итеүгә квоталар иҫәбе кәмейәсәк: быйыл бындай уҡыусылар бюджет нигеҙендә белем алыусылар иҫәбенең 15 процентын тәшкил итәсәк.


text:
Башҡорт Википедияһы командаһы бөтә донъя викимарафонында лайыҡлы сығыш яһаны
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Алик Шакиров/.
Күптән түгел «Wikipedia Asian Month» викимарафоны тамамланды. Бәйгелә популяр интернет-энциклопедияның 42 тел бүлеге ирекмәндәре ай буйына Азияға арнап яңы мәҡәләләр яҙҙы. Бөтә донъя «уҙышында» Башҡорт Википедияһы командаһы ла ҡатнашты.
«Халыҡ-ара сараларҙы ойоштороуҙа, унда ҡатнашыуҙа тәжрибәбеҙ булһа ла, донъя кимәлендәге викимарафонда беренсе тапҡыр көсөбөҙҙө һынаныҡ, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев. — Башҡортостан командаһының яҡынса һөҙөмтәләре ҡыуандыра: бер айҙа 17 волонтер 67 яңы мәҡәлә яҙған, бишәүһе тулыландырылған. Үҙҙәрен тәүгә һынап ҡараған Айбикә, Фирүзә Абдуллина, З.Әйле, Һәҙиә, Dina1965 айырылып торҙо. Марафон иҫәбенә беренсе һәм һуңғы мәҡәләне башлап яҙыусы мөхәррирҙәр индерҙе. Улар — «Индонезия әҙәбиәте» һәм «Арал диңгеҙе» мәҡәләләре. Ҙур күләмле «Афған һуғышы» мәҡәләһе лә башлап яҙыусыныҡы. Уның «Ким Ир Сен» тип аталған ижади эше «Һайланма мәҡәлә» статусына лайыҡ булды һәм Башҡорт Википедияһының төп битендә урын алды. Башлап яҙыусы мөхәррирҙәргә тәжрибәле ирекмәндәр ярҙам итте. Викимарафонды ҡулға-ҡул тотоношоп үттек һәм был — иң мөһиме».