text:
Башҡорт теле һәм әҙәбиәте
уҡытыусыһы стенды
Был биттә һеҙ башҡорт теле һәм әҙәбиәте кабинетындағы стендтар өсөн материалдар
таба алаһығыҙ
Мостай Кәрим
(1919-2005)
Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим (Мостафа Сафа улы Кәримов) 1919 йылдың 20 октябрендә Башҡортостандың Шишмә районы Келәш ауылында урта хәлле крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Ул бик ишле ғаиләлә эш һөйөүсән һәм инсафлы бала булып үҫә. Мостафа бигерәк тә әсәһе һөйләгән әкиәттәрҙе, ҡойған йомаҡтарҙы тыңларға ярата. Иҫ киткес мауыҡтырғыс әкиәттәр уның хыялын байытырға ярҙам итәләр.
Мостай Кәрим 1935 йылда үҙ ауылдарындағы ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, ике йыл Өфө педагогия рабфагында уҡый. 1937 — 1941 йылдарҙа ул — Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультеты студенты.
Бөйөк Ватан һуғышы башланыу менән, Мостай Кәрим армия сафына алына һәм һуғыштың еңеү менән тамамланыуына тиклем фронттарҙа ҡатнаша. 1942 йылдың авгусында ҡаты яраланып, туғыҙ ай госпиталдә ята. Һауығып сыҡҡас, ул фронт гәзиттәрендә эшләй, Украинанан дошманды ҡыуып сығарыу, Румынияны, Болгарияны, Венгрияны азат итеү һуғыштарында ҡатнаша. Еңеү көнөн — 1945 йылдың 9 Майын — ул Вена ҡалаһында ҡаршылай, һуғышта күрһәткән батырлыҡтары өсөн, ул II дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары һәм миҙалдары менән бүләкләнә.
Бөйөк Ватан һуғышынан ҡайтҡас, Мостай Кәрим ныҡлап әҙәби ижад эшенә тотона һәм йәмәғәт эштәрендә актив ҡатнаша. Ул 1951 йылдан 1962 йылға тиклем Башҡортостан яҙыусылар союзы идараһы рәйесе булып эшләй. 1962 йылдың майында ул РСФСР яҙыусылар идараһының секретары итеп һайлана. 1963 йылда Мостай Кәримгә Башҡортостандың халыҡ шағиры тигән ҙур исем бирелә.
Мостай Кәрим 1935 — 1936 йылдарҙа яҙа башлай. Уның тәүге шиғырҙары йәштәр гәзиттәрендә баҫыла. 1938 йылда “Отряд ҡуҙғалды” тигән тәүге шиғырҙар китабы донъяға сыға. Бынан һуң уның байтаҡ шиғыр китаптары баҫыла. Мостай Кәрим поэзия жанры менән бергә, проза һәм драматургия жанрҙарында ла актив эшләп килә. Уның “Яңғыҙ ҡайын”, “Ҡыҙ урлау”, “Ай тотолған төндө”, “Айгөл иле”, “Салауат”, “Ташлама утты, Прометей!”, “Оҙон-оҙаҡ бала саҡ” повесы буйынса ҡуйылған “Яҙмыштарҙан уҙмыш бар” исемле пьесаларын тамашасылар яратып ҡарайҙар. Проза әҫәрҙәренән “Беҙҙең өйҙөң йәме”, “Өс таған”, “Оҙон-оҙаҡ бала саҡ”, “Ярлыҡау” һ. б. повестары баҫылып сыҡты.
Мостай Кәримдең әҫәрҙәре башҡорт телендә генә түгел, урыҫ, татар, украин, грузин, ҡумыҡ һәм башҡа туғандаш халыҡтар телдәрендә айырым китаптар булып баҫылды, сит ил телдәренә лә тәржемә ителде.
М. Кәрим — Салауат Юлаев исемендәге (1967), К. С. Станиславский исемендәге РСФСР дәүләт премияһы (1967) һәм СССР дәүләт премияһы лауреаты (1972), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1979).
1940 йылдан бирле Яҙыусылар союзы ағзаһы ине.
З2йн2б Биишева
(1908-1996)
Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты Зәйнәб Биишева ижады әҙәбиәтебеҙҙең сағыу биттәрен тәшкил итә. Уның жанрҙары яғынан күп төрлө, идея йөкмәткеһе, художестволы формаһы, тел-стиль саралары яғынан бай һәм үҙенсәлекле ижады рухи мираҫыбыҙҙың аҫыл хазинаһын тәшкил итә.
Зәйнәб Биишева 1908 йылдың 2 ғинуарында Башҡортостандың хәҙерге Күгәрсен районы Туйымбәт ауылында ерһеҙ крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Ата-әсәһенән бик йәшләй етем ҡала. Ауыл мәктәбен тамамлағандан һуң, 1924 йылда ул Ырымбурҙағы башҡорт педагогия техникумына уҡырға инә һәм уны уңышлы тамамлап сыға. 1929 — 1931 йылдарҙа Баймаҡ районы Темәс ауылында уҡытыусы булып эшләй, ауылда яңы тормош төҙөү эшендә әүҙем ҡатнаша.
1931 йылда 3. Биишева Өфөлә уҡытыусыларҙың квалификацияһын камиллаштырыу курсын үткәндән һуң, Башҡортостан китап нәшриәтенә эшкә ҡалдырыла. Тәүҙә ул башҡорт һәм татар телдәрендә сыға торған “Пионер” исемле дәреслек-журналдың яуаплы мөхәррире, аҙаҡ нәшриәттең дәреслектәр секторында мөхәррир булып эшләй.
1938 — 1951 йылдарҙа 3. Биишева төрлө гәзиттәрҙә, радиокомитетта эшләй. 1951 йылдан һуң — профессиональ яҙыусы.
Зәйнәб Биишева — төрлө жанрҙарҙа берҙәй оҫта эшләгән әҙип. Уның тиҫтәләгән шиғыр һәм поэмалары, “Дуҫлыҡ”, “Серле ҡурай”, “Гөлбәҙәр” тигән драма әҫәрҙәре, балалар өсөн яҙылған әкиәттәре бар.
Зәйнәб Биишева бигерәк тә проза өлкәһендә актив эшләп килә. Уның “Яҡтыға” трилогияһына ингән “Кәмһетелгәндәр”, “Оло Эйек буйында”, “Емеш” исемле романдары уҡыусылар тарафынан йылы ҡаршы алынды һәм уларҙың яратып уҡыған әҫәрҙәренә әүерелде.
Үҙенең “Сәйер кеше”, “Уйҙар, уйҙар...”, “Ҡайҙа һин, Гөлниса?” тигән повестарында яҙыусы йәштәр тормошоноң мөһим яҡтарын һүрәтләй.
“Мөхәббәт һәм нәфрәт” тигән китабы яҙыусының хикәйәт жанрының оҫтаһы булыуын күрһәтте.
1981 — 1982 йылдарҙа әҫәрҙәренең 4 томлы йыйынтығы баҫылып сыҡты. Күп әҫәрҙәре урыҫ телендә донъя күрҙе. Яҙыусы әҙәби тәнҡит һәм тәржемә өлкәһендә лә һәләтен һынаны. Зәйнәб Биишева йәмәғәт эштәрендә һәм әҙәбиәт өлкәһендә күрһәткән хеҙмәттәре өсөн миҙалдар һәм өс тапҡыр “Почет Билдәһе” ордены менән бүләкләнде. 1968 йылда Салауат Юлаев исемендәге республика премияһына лайыҡ булды.
Әҙибә 1996 йылда Өфө ҡалаһында вафат булды.
Рауил Бикбаев
(1938)
Рауил Төхфәт улы Бикбаев 1938 йылдың 12 декабрендә Ырымбур өлкәһенең Покров (хәҙер Переволоцкий) районы Юғары Ҡунаҡбай ауылында тыуа.
Башҡорт әҙәбиәтенә һәм мәғрифәтенә Мөхәмәтша Буранғолов, Дауыт Юлтый, Сәғит Агиш, ауылдашы Ғабдулла Амантай, нәҫелдәштәре Сәғит Мерәсев, Кәрим Иҙелғужин һымаҡ арҙаҡлы шәхестәрҙе биргән Туҡсоран ерендә Рауил бәләкәстән йыр-моңға, әҙәбиәткә ғашиҡ булып үҫә. Ауылындағы ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағас, Ҡаҙағстан менән Ырымбур сигендәге Аҡбулаҡ педагогия училищеһында, Башҡорт дәүләт университетында, аспирантурала уҡый. 1965 йылдан Өфө Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй. Кандидатлыҡ һәм докторлыҡ диссертацияларын яҡлай. 1995 йылдан — Башкортостан Яҙыусылар союзы идараһы рәйесе, Рәсәй Яҙыусылар союзы идараһы секретаре.
Рауил Бикбаевтың тәүге шиғырҙары 1957 йылдан республика гәзиттәрендә, “Йәш көстәр” альманахында баҫыла башлай. 1962 йылда “Ағиҙел” журналында “Вокзал” поэмаһы донъя күрә.
1964 йылда Рауил Бикбаевтың “Дала офоҡтары” исемле тәүге шиғри йыйынтығы сыға. Унан һуң донъя күргән “Ҡош юлы”, “Автобиография”, “Ғүмер уртаһы”, “Ерем балҡышы”, “Яҙмышым”, “Ай күргәндәй, ҡояш алғандай” һ. б. китаптары башҡорт шиғриәтенең үҫешенә тос өлөш индерҙе. Бигерәк тә замандың иң киҫкен һәм борсоулы хәлдәре хаҡында яҙылған “Халҡыма хат”, “Һыуһаным, һыуҙар бирегеҙ!”, “Система”, “Баҙар балтаһы”, “Башһыҙ һыбайлы”, “Барокамера” тигән поэмалары киң билдәлелек алды.
Алтмышынсы йылдар башынан уҡ Рауил Бикбаев шиғри ижадты төплө, фәнни тикшеренеүҙәр менән бергә алып бара. Ул Шәйехзада Бабич, Рәми Ғарипов әҫәрҙәрен ентекле өйрәнеүгә һәм халыҡҡа еткереүгә күп көс һалды, Мостай Кәрим, Баязит Бикбай, Рәшит Ниғмәти һәм башҡа бик күп шағирҙарҙың ижади портреттарын яҙҙы, башҡорт әҙәбиәтенең алты томлыҡ тарихын баҫтырып сығарыуға күп көс һалды.
Рауил Бикбаевтың Өфөлә, Мәскәүҙә, Ҡазанда башҡорт, рус, татар телдәрендә егерменән ашыу китабы баҫылды.
Шиғриәттәге һәм фән өлкәһендәге хеҙмәттәре өсөн Рауил Бикбаевҡа 1993 йылда Башкортостандың халыҡ шағиры тигән исем бирелде. Ул — Башкортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, Башкортостандың Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы, Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы, Рәми Ғарипов исемендәге премиялар лауреаты.
1966 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Дауыт Юлтый
(1893-1938)
Дауыт Юлтый (Дауыт Исхаҡ улы Юлтыев) 1893 йылдың 18 апрелендә элекке Һамар губернаһы Быҙаулыҡ өйәҙенә ҡараған (хәҙерге Ырымбур өлкәһе Иванов районы) Юлтый ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған.
Мәктәп йәшенә еткәс, Дауыт үҙ ауылдарындағы мәҙрәсәгә уҡырға йөрөй башлай. Артабан ул үҙҙәренә яҡын булған Сорокин мәҙрәсәһенә бара. Бында Дауыт бер нисә йыл уҡый. Уҡыу өсөн бер аҙ аҡса йыйыу ниәте менән Ҡаҙағстанға китеп, бер-ике йәй ҡаҙаҡ балаларын, ә аҙаҡтан үҙ ауылына ҡайтып, балалар уҡытып йөрөй.
1914 йылда, беренсе донъя һуғышы сыҡҡас та, Дауыт ике ағаһы менән бер мәлдә һалдатҡа алына. Октябрь революцияһын Дауыт Юлтый фронтта ҡаршылай.
Дауыт Юлтый 1919 йылда Коммунистар партияһы сафына инә, граждандар һуғышы фронттарында була. Ошо мәлде беренсе революцион армияның штабында сыҡҡан “Ҡыҙыл йондоҙ” гәзитендә эшләй. Был йылдарҙа уға Туҡсоран кантонында хәрби комиссар, партияның кантон комитеты секретары кеүек вазифаларҙы ла башҡарырға тура килә.
1920 йылдың аҙағында Д. Юлтый Башҡортостандың элекке баш ҡалаһы Стәрлетамаҡҡа саҡыртып алына, һәм уға бик күп яуаплы эштәр йөкләтелә. Ул башта Башҡортостан хәрби комиссариаты политидаралығында “Ҡыҙыл батыр” тигән гәзитте ойоштороуҙа ҡатнаша һәм шул гәзиттең мөхәррире була. Артабан республика хәрби комиссариаты политидаралығының мәктәптәр бүлегендә инспектор ҙа, Башҡортостан дәүләт нәшриәтенең мөдире лә, Башҡорт дәүләт драма театрының әҙәби консультанты ла булып эшләй.
1921 йылдан Юлтый “Башҡортостан” гәзитенә мөхәррир итеп тәғәйенләнә, “Яңы юл”, “Белем” кеүек журналдар ҙа уның редакторлығында сыға.
1925 — 1926 йылдарҙа Д. Юлтый Мәскәүҙә Ҡыҙыл профессура институтында уҡый, бер ни тиклем ваҡыт Центриздатта мөхәррир булып эшләй. Утыҙынсы йылдарҙа “Октябрь” журналының, “Әҙәби удар” гәзитенең мөхәррир вазифаларын алып бара, Башҡортостан Милли культура институты эшендә яҡындан ҡатнаша, Башҡортостан Яҙыусылар союзын ойоштороусыларҙың һәм уның етәкселәренең береһе була. Ошо рәүешле Юлтый үҙенең яҙыусылыҡ эшен йәмәғәт эштәре менән тығыҙ бәйләп алып бара.
Д. Юлтыйҙың ижади эшмәкәрлеге Октябрь революцияһынан һуң ғына күтәрелә һәм тиҙҙән ул күренекле яҙыусы булып таныла. 1921 йылда уның "Урал моңдары" тигән шиғырҙар йыйынтығы баҫылып сыҡты. 1920 йылда яҙылған "Ҡарағол" исемле пьесаһы тамашасыларҙың яратып ҡараған сәхнә әҫәренә әүерелде. Бынан тыш Дауыт Юлтыйҙың “Салауат”, “Маҡтымһылыу”, “Тирмәндә”, “Һин кем?”, “Аралбаевтар” тигән пьесалары ла Башҡорт дәүләт драма театры сәхнәһендә ҡуйылалар. Ул бер шаршаулы пьесалар ҙа яҙа.
Д. Юлтый, бик күп шиғырҙар, поэмалар ижад итеү менән бергә, хикәйәләр, очерктар ҙа яҙҙы. Уның 1934 йылда яҙылған "Ҡан" исемле романын уҡыусылар яратып ҡаршы алдылар.
Дауыт Юлтый балалар өсөн бик күп шиғырҙар, поэмалар, хикәйәләр ижад итә. Уның "Сана шыуғанда" тигән шиғырҙар китабы, "Бәләкәй Ҡотош" исемле хикәйәһе, "Әпәш" тигән поэмаһы балаларҙың яратып уҡыған әҫәрҙәренә әүерелде.
Д. Юлтый 1938 йылда шәхес культы осоро репрессияһына эләгеп һәләк булды.
М2жит ;афури
(1880-1934)
Башҡорт әҙәбиәтенең классигы Мәжит Ғафури (Ғәбделмәжит Нурғәни улы Ғафуров) 1880 йылдың 2 авгусында Башҡортостандың Стәрлетамаҡ өйәҙе (хәҙерге Ғафури районы) Елемҡаран ауылында хәлфә ғаиләһендә тыуған. Ете йәштән үҙҙәренең ауыл мәҙрәсәһенә уҡырға инә. Бер аҙҙан һуң Елемҡарандан алыҫ түгел Үтәш ауылы мәҙрәсәһендә уҡып белем ала. 1898 йылда Троицк ҡалаһына барып, Зәйнулла ишан мәҙрәсәһенә керә. Бында ул прогрессив характерҙағы ваҡытлы матбуғат менән таныша, халыҡ тормошон ныҡлап өйрәнә, төрлө заводтарҙа, Рәмиевтең алтын приискыларында эшләп уҡыуын дауам иттерә. Ҡаҙаҡ далаларында балалар уҡыта, ҡаҙаҡ халҡының фольклорын өйрәнә, рус әҙәбиәте менән дә ҡыҙыҡһына башлай. 1904 йылда Ҡаҙанға килеп, “Мөхәммәдиә” мәҙрәсәһенә уҡырға инә. 1906 йылдың аҙаҡтарында М. Ғафури Өфөгә ҡайта һәм “Ғәлиә” мәҙрәсәһенә уҡырға урынлаша. М. Ғафури XX быуаттың баштарында ижад эше менән шөғөлләнә башлай. Был осорҙа ижад ителгән “Себер тимер юлы”, “Башҡа мәмләкәттәрҙә мосолмандарҙың хәле”, “Ғилем”, “Йәш ғүмер” кеүек гуманизм менән һуғарылған, аң-белемгә саҡырған, өгөт-нәсихәтле дидактик шиғырҙары инде халыҡ күңеленә бик яҡын инеләр. 1905 йылғы революция көндәрендә ул “Ваҡыт етте”, “Шатлыҡ йыры”, “Хөрриәт дәүерендә”, “Бай кеше” кеүек ысын көрәш пафосын сағылдырған агитацион рухтағы шиғырҙарын яҙҙы. Халыҡты азат итмәй тороп, милли азатлыҡҡа ирешеп булмаясағын аңлатырға тырышты. Беренсе рус революцияһы баҫтырылғас, ҡара реакция йылдарында “1906 йылдың 1907 йылға васыяты”, “Етенсе йылдың яуабы” кеүек әҫәрҙәрендә самодержавиены ҡорал менән ҡыйратырға, донъяны үҙгәртеп ҡорорға өндәне, “донъяға башҡа күлдәк” кейҙереү өсөн һәр төрлө иҙеүҙәргә ҡаршы сығырға өндәне.
Империалистик һуғыш йылдарында шағир был һуғыштың тәүге көндәренән үк кемдәр файҙаһына булыуын аңлай, “донъяның ҡанға батырылыуына”, “тол ҡатындарҙың, үкһеҙҙәрҙең, хәйерсе, ғәриптәрҙең ҡыҙғаныс донъяһы эсендә кешенең тапалып ҡалыуына”, һуғышҡа ҡаршы көслө протест белдереп шиғырҙар яҙа. М. Ғафуриҙың егерменсе йылдар ижадында проза жанры ҙур урын биләй. Ул революцияға тиклем дә “Фәҡирлек менән үткән тереклек”, “Аслыҡ йыл йәки һатлыҡ ҡыҙ”, “Ярлылар, йәки өйҙәш ҡатын”, “Үгәй балалар”, “Онотолған енәйәт”, “Һалдат ҡатыны Хәмиҙә” кеүек реалистик хикәйәләрен ижад итте. Ә инде һуңғы йылдарҙағы прозаһы тәрән эпик дөйөмләштереүҙәр, тулы ҡанлы художество образдар тыуҙырыу, халыҡ тормошон киңерәк полотноларҙа күрһәтеүе менән характерлылар. Айырыуса “Ҡара йөҙҙәр”, “Шағирҙың алтын
приискыһында”, “Тормош баҫҡыстары” повестары башҡорт прозаһын үҫтереүҙә әһәмиәтле роль уйнанылар. М. Ғафури башҡорт әҙәбиәтенең бөтә жанрҙарында ла эшләне. Мәғрифәтселек, революцион-демократик идеялар менән һуғарылған романтик стилдәге шиғырҙары һәм поэмалары, реалистик прозаһы менән бергә, ул балалар әҙәбиәте өлкәһендә мауыҡтырғыс әҫәрҙәр ижад итте, мәҫәл жанрына нигеҙ һалды, тәнҡит һәм үткер публицистика өлкәһендә даими эшләп килде.
1934 йылдың 28 октябрендә М. Ғафури күптән килгән үпкә ауырыуынан Өфөлә вафат була.
?»:ИМ АРАЛБАЕВ
(1941 )
Яңы быуын шағирҙарыбыҙҙың береһе Ҡәҙим Аралбаевтың тормош юлы үҙенең быуындаштарыныҡы менән күп яҡтан оҡшаш. Ул 1941 йылда Хәйбулла районы Таңатар ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуған; Аҡъяр урта мәктәбен тамамлаған, колхозда шофер булып эшләгән, Совет ғәскәрҙәре сафында хеҙмәт иткән. Ҡайтҡас, Башҡорт дәүләт университетында уҡыған, унан уҡытыусы булып эшләгән. Етмешенсе йылдар башында Өфөгә килеп «Ағиҙел» журналы редакцияһында, Яҙыусылар союзы идараһында, КПСС-тың Башҡортостан Өлкә комитетында эшләй, Башҡортостандың «Китап» нәшриәтен етәкләй. Хәҙерге көндә — Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайы идараһының рәйес урынбаҫары.
Ҡәҙим Аралбаев Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Хәйбулла районы Таналыҡ совхозы булдырған Сергей Чекмарев исемендәге әҙәбиәт премияһы (1983), 1-се һанлы Республика гимназияһының Рәми Ғарипов исемендәге бүләге (1995), Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы (1996) лауреаты.
Авторҙың тиҫтәнән ашыу китаптары: робағиҙар, ҡобайырҙар, шиғырҙар, поэмалар донъя күрҙе, байтаҡтары ҡаҙаҡ, татар, алтай, сыуаш, украин, удмурт телдәрендә баҫылып сыҡты.
Ҡәҙим Аралбаев үҙенең йәш сағы, тыуған ауылы яҙмышы тураһында шулай яҙа: «Мин Башҡортостандың көньяғында йәйрәп ятҡан Хәйбулла далаларында, алыҫтан күҙгә күренер-күренмәҫ бәләкәй генә Таңатар ауылында тыуҙым, бала сағым, үҫмер һәм егетлек йылдарым шунда үтте. Ауылым алтмышынсы йылдар уртаһында киләсәкһеҙ («перспективаһыҙ») ауылдар иҫәбендә юҡҡа сығарылды, тамырынан ҡоротолдо, хатта өйҙәрҙең нигеҙҙәре туҙҙырылып, ер менән тигеҙләп ташланды.
Быуаттар буйына, быуын-быуын ошо изге ата-бабалар еренә ерегеп, тыуған төйәк итеп йәшәгән ауылдаштарым төрлө яҡтарға һибелде, тарҡалды, ҡайһы берҙәре бәхет эҙләп, сит-ят яҡтарҙа яҙмыш елдәре ыңғайына ҡамғаҡ кеүек тәгәрәргә, күсенергә мәжбүр булды.
Ҡәҙим Аралбаевтың шиғырҙарында һәм поэмаларында ана шул тыуған яғының дала тәбиғәте, яҡташтарының тормошо, хәҙерге быуын кешеләренең уй-тойғолары сағыла.
Ш»ЙЕХЗАДА БАБИЧ
(1895-1919)
Шәйехзада Бабич 1895 йылдың 2 ғинуарында Өфө губгернаһының Бөрө өйәҙендә (хәҙерге Дүртөйлө районында) Әсән ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Уның атаһы Мөхәммәтзакир шаҡтай хөр фекерле кеше булған. Батшаға тел тейҙергән өсөн ул хатта эҙәрләнеүҙәргә дусар ителгән.
Шәйехзада башланғыс белемде тыуған ауылында, атаһы уҡытҡан мәҙрәсәлә ала. Ул бәләкәстән уҡырға бик зирәк була. Туҡай, Аҡмулла, Мәжит Ғафури уның иң яратҡан шағирҙарына әйләнә. Халыҡтың йырҙарын, бәйеттәрен, әкиәттәрен мауығып тыңлай, күптәрен йәһәт отоп ала.
1910 йылда, ун алты йәшенә сыҡҡанда, Бабич ҡаҙаҡ далаларына сығып китә. Ҡустанай өлкәһенең Турғай далаларында ятҡан Дүсәнбай тигән ҡаҙаҡ ауылында балалар уҡыта. Шулай итеп, бер ни тиклем аҡса йүнәткәс, 1911 йылдың көҙөнә Өфөгә ҡайтып, “Ғәлиә” мәҙрәсәһенә уҡырға инә. Ике йылдан һуң, 1913 йылдың йәйендә, йәнә үҙе уҡытып йөрөгән Дүсәнбай ауылына китә, ҡаҙаҡ балаларын уҡытыуын дауам итә. Был юлы ул ҡаҙаҡ телен ныҡлап үҙләштереп өлгөрә, аҡындарҙың әйтештәрен, өләңдәрен тыңлай, ҡаҙаҡ халҡының бөйөк шағиры Абай Ҡонанбаевтың әҫәрҙәре менән таныша. Ул “Себер сәхрәһендә, ҡаҙаҡта уҙҙырған көндәрем” тигән көндәлек дәфтәрендә, “Ҡонанбайҙың өләңендә төп нәфислек вә ләззәт табып, уны татарҙың Туҡайы, ғәрәптең Имрекәйе дәрәжәһенә мендерҙем” тип һоҡланып яҙа.
Бабич Абай тәржемәләре аша урыҫ поэзияһының айырым өлгөләре менән дә таныша. Уны бигерәк тә Лермонтов шиғырҙары хайран итә.
Шәйехзада Бабичтың әҙәби ижад, сәнғәт өлкәһенә тартылыуында Өфөнөң мәҙәни тормошо, “Ғәлиә” мәҙрәсәһе ғәйәт ҙур роль уйнай. Ул мәҙрәсәлә сығарылған “Эләктергес”, “Парлаҡ” исемле ҡулъяҙма журналдарҙа үҙенең тәүге шиғырҙарын баҫтыра, “Милли көй, сәхнә вә әҙәбиәт” түңәрәгендә йыш ҡатнаша. Йор һүҙле, музыкаль тәбиғәтле, мандолинала ғәжәп шәп уйнаусы Бабич әҙәби-музыкаль кисәләрҙең төп фигураһына әйләнә.
Мәҙрәсәлә Ғәлимйән Ибраһимов кеүек танылған яҙыусының уҡытыуы Бабичтың әҙәби ижад эшенә ылығыуын тағы тиҙләтеп ебәрә, әҙәбиәткә, сәнғәткә, ғөмүмән ижад эшенә етди ҡарарға өйрәтә.
1916 йылда Бабич “Ғәлиә”не тамамлағас, Троицк ҡалаһына барып, уҡытыусы булып эшләй. Ҡалала сыға торған “Аҡмулла” исемле сатирик журнал эшендә яҡындан ҡатнаша: шиғырҙар, эпиграммалар яҙа.
Бер йылдан һуң Бабич Өфөгә әйләнеп ҡайта һәм 1917 йылдың авгусында “Ҡармаҡ” журналы редакцияһының саҡырыуы буйынса Ырымбурға китә, шул журналдың секретары булып эшләй башлай. Был осорҙа ул Ырымбурҙа төҙөлгән милли “Башҡорт хөкүмәте” эшенә, “Тулҡын” тигән әҙәби ойошмаға ылығып китә һәм милли азатлыҡ көрәше уртаһында ҡайнай.
1919 йылдың февралендә башҡорт ғәскәрҙәре менән бергә Бабич Ҡыҙыл Армияға килеп ҡушыла. Башҡорт Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы төҙөлгән тарихи көндәрҙә совет матбуғаты хеҙмәткәре булып эшләп йөрөй. Ләкин Граждандар һуғышы ҡыҙыу барған был осорҙа, фронт һыҙығынан йыраҡ түгел ерҙә, 1919 йылдың 28 мартында фажиғәле рәүештә һәләк була.
Кәтибә Кәрим ҡыҙы Кинйәбулатова
(1920-2012)
Кәтибә Кәрим ҡыҙы Кинйәбулатова 1920 йылдың 15 сентябрендә Силәбе өлкәһе Арғаяш районы Мәүлит ауылында тыуа. Башланғыс белемде атаһынан ала. Артабан Өфөлә педрабфак тамамлай, Башҡорт дәүләт педагогия институтының тел һәм әҙәбиәт факультетына уҡырға инә. Ләкин Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, институттың ситтән тороп уҡыу бүлегенә күсеп, ауылына ҡайта. Кәтибәгә етем ҡалған өс һеңлеһенә, бер энеһенә “ғаилә башлығы” булырға тура килә. Уҡытыусылыҡ уның бөтә булмышын биләй. Башта Сируси ете йыллыҡ мәктәбендә, унан Мөхәмәтҡолой урта мәктәбендә эшләй.
1952 йылдың аҙағында Өфөгә күсеп килә һәм “Әҙәби Башҡортостан” (хәҙерге “Ағиҙел”) журналына эшкә алына. 1960 йылда Мәскәүгә Яҙыусыларҙың Юғары әҙәби курсына уҡырға ебәрелә. 1968 йылда Республикала беренсе тапҡыр ойошторолған “Башҡортостан ҡыҙы” журналына мөхәррир итеп тәғәйенләнә.
1975 йылдан шағирә Кәтибә Кинйәбулатова ижад эшенә күсә.
Кәтибә Кинйәбулатованың әҙәби ижад менән шөғөлләнә башлауы рабфакта уҡыған йылдарына ҡарай. Шулай ҙа уның ижад эшенең активлашып китеүе Бөйөк Ватан һуғышынан һуңғы йылдарға тура килә. Оҙаҡ йылдар мәктәптә эшләү, балалар психологияһын яҡшы белеү уның мәктәпкәсә һәм мәктәп йәшендәге балалар өсөн яҙған әҫәрҙәренең уңышын билдәләй. Уның лирик шиғырҙарына ихласлыҡ, сәнғәтсә ябайлылыҡ, мөләйемлелек хас.
Кәтибә Кинйәбулатованың русса сыҡҡан китаптары матбуғатта ла ыңғай баһа алды.
1956 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Абдулхаҡ Хажмөхәммәт улы Игебаев
(1930)
Абдулхаҡ Хажмөхәммәт улы Игебаев 1930 йылдың 2 июлендә Башҡортостандың Баймаҡ районы Күсей ауылында тыуа. Йәшләй етем ҡалып, балалар йортонда тәрбиәләнә. 1946 йылда Темәс педагогия училищеһын тамамлай. 1946 — 1950 йылдарҙа Башҡорт дәүләт педагогия институтында уҡый. “Ҡыҙыл таң”, “Совет Башҡортостаны” гәзиттәре һәм “Ағиҙел” журналы редакцияларында эшләй.
1969 — 1971 йылдарҙа Мәскәүҙә М. Горький исемендәге Әҙәбиәт институты ҡаршыһындағы Юғары әҙәби курстарҙа уҡый. 1971 — 1990 йылдарҙа “Ағиҙел” журналы редакцияһының поэзия бүлеге мөхәррире була.
Абдулхаҡ Игебаев шиғырҙары республика матбуғатында 1948 — 1949 йылдарҙа уҡ баҫыла башлай. Шағирҙың 1954 йылда донъя күргән тәүге китабы “Йәшлек йыры” тип атала.
Абдулхаҡ Игебаевтың “Тыуған ер”, “Ирәндек бөркөтө”, “Йылмайығыҙ, йондоҙҙар”, “Урал тауышы”, “Һағына белә икән таштар ҙа”, “Беләм ерем-һыуым ҡәҙерен”, “Шиғырҙар, поэмалар”, “Гөлдәр һиберҙәй булам”, “Әйтелмәгән һүҙҙәрем бар”, “Һайланма әҫәрҙәр”, “Елеп бара ғүмер йомғағы” һәм башҡа шиғри йыйынтыҡтарын уҡыусылар ихлас ҡабул итте.
Ул нигеҙҙә лирик шағир. Ошо сифат авторҙың шиғырҙарына яҙылған бик күп йырҙарында ла асыҡ сағыла. Уның “Оран һала Ер-әсә” поэмаһы һәм байтаҡ ҡына шиғырҙары рус, украин, ҡырғыҙ, татар, ҡаҙаҡ, үзбәк, яҡут һәм башҡа телдәргә тәржемә ителде.
Ул — балалар әҙәбиәте өлкәһендә лә әүҙем эшләй.
Абдулхаҡ Игебаев — Башҡортостан Республикаһының һәм Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре.
Ул — Башҡортостан Республикаһының Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы һәм Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты. Абдулхаҡ Игебаев — Баймаҡ ҡалаһының һәм районының почетлы гражданы, шағир Батыр Вәлид исемендәге премияның иң беренсе лауреаты.
Абдулхак Игебаев — Өфөлә, Мәскәүҙә, Ҡазанда башҡорт, рус, татар телдәрендә сыҡҡан утыҙҙан артыҡ китап авторы.
1963 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы.
Мифтахетдин Камалетдин улы Аҡмулла
(1831-1895)
Мифтахетдин Камалетдин улы Аҡмулла 1831 йылдың декабрендә элекке Ырымбур губернаһының Бәләбәй өйәҙе, 12-се Башҡорт кантоны, Күлиле Мең олосоноң (Башҡортостан Республикаһының хәҙерге Миәкә районы) Туҡһанбай ауылында мулла ғаиләһендә тыуған. Атаһы Камалетдин Ишҡужа улы, әсәһе Бибиөммөгөлсөм Сәлимйән ҡыҙы — икеһе лә аҫаба башҡорттар.
Мифтахетдин башланғыс белемде үҙенең тыуған ауылында, ә унан һуң күрше ауылда Лоҡман тигән башҡорт муллаһынан ала. Мәнәүезтамаҡ һәм Әнәс мәҙрәсәләрендә уҡый. 1850 йылдар уртаһында Стәрлебаш мәҙрәсәһендә бер аҙ белем ала, билдәле суфый шағир Шәмсетдин Зәкиҙең шәкерте була.
1850 йылдарҙың аҙағында тынғыһыҙ тәбиғәтле йәш шағир ил гиҙеп сығып китә. Башта Ырымбур тарафына йүнәлә, унан Яйыҡ, Миәс буйҙарына, Урал аръяғы далаларына юл тота. Башҡорт ауылдарында, ҡаҙаҡ йәйләүҙәрендә балалар уҡытып, алдынғы ҡарашлы мөғәллим, мулдәкә булып таныла.
Үҙенең тыуған илендә атаҡлы башҡорт шағиры һәм мәғрифәтсе булып дан ҡаҙанған Мифтахетдин мәғрифәт йырын йырлай, ғилемгә арҡыры төшкән иҫке ҡарашлы муллаларҙан көлә, байҙарҙы шелтәләй. Әҙип 1895 йылдың 8(20) октябрендә, Ҡаҙағстандан тыуған яҡтарына ҡайтып килгән сағында, Миәс ҡалаһы менән Һарыстан станцияһы араһында фажиғәле һәләк була. Мифтахетдин Аҡмулла Миәс ҡалаһының мосолмандар зыяратында ерләнгән.
Аҡмулла — XIX быуат башҡорт поэзияһында үҙенең ижады менән тотош бер поэтик мәктәп тыуҙырған иң ҙур мәғрифәтсе шағирҙарҙың береһе. Әҙиптең бик күп әҫәрҙәрендә уның мәғрифәтселек ҡараштары, халыҡ тормошонда яңылыҡҡа, донъяуи үҫешкә өлгәшеү өсөн аң-белемде, ғилем-һөнәрҙе хәл иткес көс тип раҫлаусы идеялары ғәйәт тәрән һәм үҙенсәлекле әйтеп бирелгән.
Үҙе иҫән саҡта Аҡмулланың бер китабы ғына баҫылып сыға. Ул 1892 йылда Ҡазанда сыҡҡан “Дамелла Шиһабетдин хәҙрәттең мәрҫиәһе” тигән китап.Бынан һуң Аҡмулланың Ҡазанда тағы ике китабы донъя күрә. Береһе — 1904, икенсеһе — 1907 йылда. Аҡмулланың иң тулы йыйынтығы 1981 йыл Өфөлә башҡорт телендә баҫылып сыҡты. Уның китаптары татар, ҡаҙаҡ һәм урыҫ телдәрендә лә донъя күрҙе.
Рәшит Ниғмәти
(1909-1959)
Рәшит Ниғмәти (Рәшит Ниғмәтулла улы Ниғмәтуллин) 1909 йылдың 9 февралендә хәҙерге Куйбышев өлкәһе Больше-Черниговский районы Диңгеҙбай ауылында донъяға килә. Йәшләй етем ҡалып, балалар йортонда тәрбиәләнә. 1924 йылда Өфөгә килеп, В. И. Ленин исемендәге етем балалар мәктәбенә уҡырға инә. 1931 йылда Өфө рабфагын тамамлағас, Р. Ниғмәти Туймазы районы гәзитендә эшләй. 1934 — 1936 йылдарҙа Ҡыҙыл Армия сафында хеҙмәт итә. Бөйөк Ватан һуғышы алдынан Өфөгә күсеп, республика гәзиттәрендә, Башҡортостан Яҙыусылар союзында эшләй.
Рәшит Ниғмәтиҙең беренсе шиғырҙары 1926 йылда “Башҡортостан”, “Башҡортостан йәштәре” гәзиттәрендә баҫыла. 1933 йылда шағирҙың “Кереш” тигән тәүге шиғырҙар китабы сыға. Шул йылда баҫылған “Баҫыу хөкөмө” поэмаһы менән ул үҙен әҙәбиәттә нығыраҡ танытты. Утыҙынсы йылдарҙа яҙыусының “Мин постамын”, “Хат”, “Кавказ”, “Тимер юл”, “Байраҡ тураһында поэма” кеүек әҫәрҙәре башҡорт поэзияһында тыуған илгә, халыҡҡа оло һөйөү тойғоларын һүрәтләндергән иң яҡшы өлгөләр булды.
Публицистик лирика, героик эпос Рәшит Ниғмәти поэзияһының иң көслө сифаттарынан береһе булып әүерелә. Ул поэзияның идея-художество юғарылығына ирешеүҙә шағир В. Маяковскийҙан бик ныҡ өйрәнә. Был хаҡта башҡорт шағиры “Ҡыҙыма хаттар” шиғырында, “Маяковский миңә маяҡ булды, ә мин барам ана шул юлдан”, тип хаҡлы әйтте.
Рәшит Ниғмәти 1939 йылда иң популяр әҫәрҙәренән һаналған “Йәмле Ағиҙел буйҙары” тигән лиро-эпик поэмаһын ижад итте. Автор был поэмаһында башҡорт халҡының үткән героик тарихын, бөгөнгө тормошон тасуирлай.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында Р. Ниғмәти ижады айырыуса әүҙемләшә һәм яңы баҫҡысҡа күтәрелә. Уның “Тыуған илем өсөн”, “Әсә һүҙе”, “Үс ал, патриот!” шиғырҙары, “Үлтер, улым, фашисты!”, “Һинең кәләшеңдең хаттары” поэмалары башҡорт шиғриәтенең алтын фондына инде.
Һуғыштан һуң Р. Ниғмәти “Большевик”, “Осҡондан ялҡын”, “Һаҡмар ҡыҙы” поэмаларын ижад итте.
Р. Ниғмәти сәхнә әҫәрҙәре лә яҙҙы. Уның “Врач Ғимранов”, “Ағиҙел ярында”, “Урман шаулай” һ.б. пьесалары Башҡорт дәүләт академия драма театры сәхнәһендә ҡуйылды. Яҙыусы тәржемә эше менән дә сығыш яһаны.
Әҙәбиәт өлкәһендәге хеҙмәттәре өсөн Р. Ниғмәти Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, ике тапҡыр “Почет Билдәһе” ордендары менән наградланды. 1959 йылда уға Башҡортостандың халыҡ шағиры тигән маҡтаулы исем бирелде.
1938 йылдан Яҙыусылар союзы ағзаһы ине.
Р2ми ;арипов
(1932-1977)
Рәми Йәғәфәр улы Гарипов 1932 йылдың 12 февралендә Башҡортостандың Салауат районы Арҡауыл ауылында колхозсы ғаиләһендә тыуа. Һуғыш бөтөүҙең икенсе йылында тыуған ауылында етенсе класты тамамлағас, ул Өфөгә килеп 9-сы башҡорт мәктәбенә уҡырға инә, шул мәктәп янындағы интернатта тәрбиәләнә.
Урта мәктәпте тамамлап сыҡҡас, Башҡортостан Яҙыусылар союзы тәҡдиме буйынса, 1950 йылда Мәскәүгә барып, А. М Горький исемендәге әҙәбиәт институтына уҡырға керә.
Мәскәүҙә юғары белем алып ҡайтҡас, Рәми Ғарипов 1955 йылдан “Совет Башҡортостаны” гәзитендә эшләй башлай. Бер ни тиклем ваҡыт ул Башҡортостан китап нәшриәтендә һәм “Ағиҙел” журналы редакцияһында эшләп ала.
1959 йылда ул тыуған яҡтарына эшкә ҡайта. “Йүрүҙән” колхозында һәм “Һарғамыш” совхозында ул өс йыл комскомитет секретары һәм Салауат район гәзитендә хаттар бүлеге мөдире булып эшләй. Аҙаҡ ул яңынан “Совет Башҡортостаны” гәзитенең әҙәби сотруднигы була. Байтаҡ йылдар “Башҡортостан ҡыҙы” журналының яуаплы секретары вазифаһын башҡара.
Рәми Ғариповтың шиғырҙар яҙыуы Арҡауыл мәктәбендә уҡығанда уҡ башлана, ә Өфөлә 9-сы мәктәптә уҡығанда әҙәби түңәрәктә актив ҡатнашыу, кисәләрҙә яҙыусылар менән осрашыу, консультациялар алыу уның ижадын йәнләндереп ебәрә. Мәскәүҙә Әҙәбиәт институтында уҡыу уға ижад эшенә яуаплы ҡарарға һәм сәнғәт нигеҙҙәрен тәрән белергә өйрәтә.
Рәми Ғариповтың матбуғатта сыҡҡан беренсе әҫәре— 1950 йылда “Әҙәби Башҡортостан” журналында баҫылған “Ленин” тигән шиғыры. Әҙәбиәт институтында диплом эше булған тәүге китабы — “Йүрүҙән” исемле шиғырҙар йыйынтығы 1954 йылда донъяға сыға һәм матбуғатта ыңғай баһа алды. Шулай ҙа уның шағир булараҡ формалаша барыуын 1958 йылда сыҡҡан “Таш сәскә” исемле шиғырҙар йыйынтығы асыҡ күрһәтә. Уның поэзияһы өсөн тәрән моң, фекер тығыҙлығы хас. Лирик шиғырҙарынан йәшлек ялҡыны бөркөлөп торһа ла, ул, нисектер, талғын бер сабырлыҡ менән аға. Тормоштағыса моңло һағышҡа мул ул поэзия.
Институт аудиторияларынан, нәшриәт, редакция бүлмәләренән һуң, колхоз ҡырҙарында эшләү ҙә Рәми Ғарипов поэзияһына күп нәмә бирҙе, шағир өсөн үҙе бер ҙур тормош мәктәбе булып әүерелде. Китаптан китапҡа уның поэзияһында халыҡтың тормош һәм ижад тәжрибәһенә нигеҙләнгән философик лирика, халыҡсан юмор көсәйә.
Тормоштоң айышы, йәшәү мәғәнәһе, заман һулышы менән бәйле мотивтар нығына, поэтикаһы халыҡсан тасуирҙар менән байыға. Рәми Ғариповтың ҡобайыр формаһына мөрәжәғәт итеүе лә һис осраҡлы түгел. Ул башҡорт халыҡ поэзияһының фекер тәрәнлеге, мәғәнә теүәллеге, форма камиллығы кеүек иң яҡшы сифаттарынан ижади өйрәнә һәм үҙ шиғырҙарында шуларҙы яңыса — новаторҙарса үҫтереү хәстәрлеген күрә.
Рәми Ғарипов — үҙ ижадына ла, ҡәләмдәштәре ижадына ла ғәжәп талапсан кеше ине. Ошо талапсанлыҡ һәм ижадҡа хәстәрле, ентекле ҡараш уның әҙәбиәт хаҡында һәм йәш шағирҙар тураһында яҙған мәҡәләләрендә ярылып ята.
Рәми Ғариповтың ижади уңыштары художестволы тәржемәлә лә айырым асыҡ. Ул Пушкиндән, Лермомтовтан, Гейненан, Рудакиҙан, Ғүмәр Хәйямдан, Хетагуровтан, Абайҙан, Блоктан, Есениндан, Рәсүл Ғамзатовтан һ. б. һүҙ оҫталарынан поэзия өлгөләрен башҡорт теленә тәржемә итте. Бынан тыш Иван Франконың, А. Твардовскийҙың әҫәрҙәре, Рәсүл Ғамзатовтың байтаҡ шиғырҙары уның тәржемәһендә башҡортса сыҡты. “Ғөмүмән, әҙәби тәржемә эшен мин үҙебеҙҙең милли культура үҫеше өсөн иң кәрәкле эштәрҙең береһе тип һанайым һәм был эште ахырғаса дауам итәсәкмен”,— тип яҙҙы был хаҡта Рәми Ғарипов үҙе.
Рәми Ғарипов 1977 йылда Өфөлә вафат булды. 1988 йылда уға Салауат Юлаев исемендәге премия (үлгәндән һуң) бирелде.
Әҙип Башҡортостандың халыҡ шағиры тигән оло исемгә лайыҡ булды.


c: text/html

text:
Республика Рәсәйҙең бюджет системаһына 380 миллиард һум аҡса килтерҙе
Башҡортостан Рәсәйҙең бюджет системаһына 2011 йылда яҡынса 380 миллиард һум аҡса йүнәлтте, был элекке йыл менән сағыштырмаса өстән бер өлөшкә күберәк. Бындай мәғлүмәт менән, Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында сығыш яһап, төбәк башлығы Рөстәм Хәмитов таныштырҙы.
Шул уҡ ваҡытта, уның һүҙҙәренсә, һалым һәм һалым булмаған килемдәрҙең дөйөм күләменең үҫеш темптары Башҡортостанда уртаса Рәсәйҙекенә ҡарағанда түбәнерәк булып ҡала. Йән башына бюджет тәьмин ителеше лә илдәге урта күрһәткестән артта ҡала. Бындай осраҡта бюджетҡа өҫтәмә килемдәр йәлеп итеү мөһим.
— Былтыр республикала Бюджет сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү программаһы тормошҡа ашырыла башланы, — тине Рөстәм Хәмитов. – Программа сиктәрендә әлегә сығымдарҙың яҡынса 70 проценты ғына тормошҡа ашырыла. Быйыл 100 процент кимәлгә сығыу зарур. Ағымдағы йыл аҙағына беҙ шулай уҡ өс йыллыҡ бюджетҡа күсәсәкбеҙ. Барлыҡ был саралар планлаштырыу мөмкинлектәрен арттырасаҡ, эшмәкәрлекте тәртипкә һаласаҡ. Кәмселектәрҙе «ямау» сәйәсәтенән оҙайлы сроклы пландарға нигеҙләнгән уйлап эшләнелгән системалы эшкә күсергә ваҡыт.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, республикала бюджетты тулыландырыу мәсьәләһен хәл итергә эре һалым түләүселәр менән маҡсатлы эшләү ҙә ярҙам итәсәк. Башҡортостан Хөкүмәте эре бизнес менән эшселәргә социаль гарантия һәм эш хаҡын индексациялау тураһында килешеүҙәр төҙөү тәжрибәһен йәйелдермәксе.
Урындарҙа проблеманы хәл итеү өсөн республика Хөкүмәте 2011 йылда муниципаль бюджеттарҙың төбәк бюджетына бәйле булыуын кәметеү буйынса эште әүҙемләштерә башланы. Һалым һалыуҙың ябайлаштырылған системаһын ҡулланып алынған һалымдарҙың 50 процентын муниципалитеттар кимәленә йүнәлтеүҙе күҙ уңында тотҡан тейешле закон ҡабул ителде.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, дәүләт сығымдарының һөҙөмтәлелеген күтәреү мәсьәләләрен хәл итеүҙә дәүләт заказы системаһын яңыртыу ҙа ҙур ярҙам итте. Ике ҡатмарлы процесс – дәүләт һатып алыуҙар системаһын эҙмә-эҙлекле үҙәкләштереү һәм электрон сауҙаға күсеү уңышлы үҙләштерелде.
— 2011 йылда Башҡортостан Республикаһының Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты менән 24 миллиард һум дөйөм суммаға яҡынса 8,5 мең электрон сауҙа үткәрелде, — тине Рөстәм Хәмитов. – Был дәүләт ихтыяждары өсөн иғлан ителгән аукциондарҙың дөйөм һанының 90 проценты самаһы.
Башҡортостан Президенты фекеренсә, асыҡлыҡ былтырғы бюджет процесының яңы элементы булды. «Халыҡ бюджеты» программаһы сиктәрендә тәүгә йәмәғәт ойошмалары ҡатнашлығында бюджет параметрҙары буйынса тармаҡ тыңлауҙары үткәрелде. Тәҡдимдәрҙе тикшереү барышында бюджет сәйәсәтенең әһәмиәтле йүнәлештәре билдәләнде. Бюджетты проектлауҙа улар иҫәпкә алынасаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Eurocode
Eurocodes, Еврокод (рус. Европейские кодексы, Еврокодексы, Еврокоды) — Европа Берләшмәһе илдәрҙә йорттарҙын көс алған конструкцияларҙы проектлау стандарттар йыйынтығы. Рәсәйҙәге аналог — Ҡағиҙәләр йыйынтығы[1].
Еврокод Европа Берләшмәһе илдәрҙә — нигеҙ техник, төҙөлөш һәм проектлау кодексы. Шулай уҡ һәр илендә урындағы Еврокодекстар бар. Еврокодекс — милли төҙөлөш йыйынтығы. (BS EN — Бөйөк Британия, DIN EN Германия, AFNOR EN Франция).
Еврокод 10 стандарт үҙендә ала. Һәр стандарт бүлектәрғә бүленә. Дөйөм 58 бүлек бар[2].
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1975 Европа комиссияғы илдәр араһында бәйләнештәр нығытыу өсөн Eurocode төҙөү тураһында ҡарар сығарҙы.
1980-ы йылдарҙа беренсе Еврокодтар тыуа.
1989 йылда Еврокодты сығарыу хоҡуғы Стандартизация буйынса Европа комиссияһына бирелде. Еврокодекстар төҙөү өсөн шулай уҡ CEN/TC 250 комитеты төҙөлдө[3].
1997 й. Еврокодтар дөйөм европа стандарттар (hEN) статусты алды.
Европа Берләшмәһе ситендә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Europa порталы мәғлүмәте буйынса Еврокодтарҙы индереү теләге Европа илдәр менән сауҙа бәйләнештәр үҫтереү телегә булған илдәрҙә бар[4].
Ошо илдәрҙә рәсми рәүештә Еврокод ҡулланыу рөхсәтелгән:
Рәсәйҙә Еврокод менән Ҡағиҙәләр йыйынтығы адаптация итеү тураһында һүҙ бара.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Под словом code в контексте строительной деятельности подразумевается ингл. building code — «строительный кодекс», «строительные нормы»
- ↑ What are Eurocodes?
- ↑ Любовь Аристова. Нужно быстрее переходить на еврокоды и реформировать систему строительного образования // Новости рынка недвижимости. — 16.05.2011. — № 17(701). — С.6.
- ↑ Use of EN Eurocodes outside EU-EFTA
- ↑ Геннадий Темник отрапортовал о введении Еврокодов в строительной индустрии Украины на сайте sv-master.lg.ua
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Eurocode Info (инг.)
- Eurocodes: Building the Future The European Commission website on the Eurocodes


text:
ЖӘЛИЛ КЕЙЕКБАЕВ. «Урал тураһында ҡобайыр».
Маҡсаттар:
«Урал тураһында ҡобайыр» әҫәренең йөкмәткеһен үҙләштереү.
Ҡобайыр жанрын дауам итеүселәр менән таныштырыу.
Урал образына хөрмәт һәм һөйөү, ғорурлыҡ тойғолары тәрбиәләү.
Уҡыусылар эшмәкәрлегенең төп эш төрҙәре.
Жәлил Кейекбаевтың биографияһын һөйләү. Уның бөйөк телсе, башҡорт теленең фәнни фонетикаһына нигеҙ һалыусы икәнлеген таныу. «Урал тураһындағы ҡобайыр»ҙы тасуири итеп уҡыу. Ҡобайыр жанрының дауам ителеүенә иғтибар итеү.
Дәрес барышы
I. Өйгә бирелгән эште тикшереү.
«Эш дәфтәре»ндә бирелгән биремдәрҙең үтәлешен тикшереү һәм баһалау.
Хикәйәт ни өсөн «Салауат ташы» тип йөрөтөлә? Йөкмәткеһен һөйләтеү.
Халыҡ риүәйәттәренә таянып яҙылған был әҫәрҙең ҡайһы урындары ысынбарлыҡ менән уртаҡ йәки уға тап килмәй?
Бындай әҫәрҙәрҙе әҙәбиәттә жанры буйынса нисек тин йөрөтәләр?
Яңы тема.
— «Урал» темаһына күп сәсәндәр ҡобайырҙар ижад иткән. Шундай шәхестәрҙең береһе — күренекле телсе, Урал- Алтай лингвистикаһына нигеҙ һалыусы ғалим Жәлил Кейекбаев. Бөгөн беҙ уның тарафынан ижад ителгән «Урал тура һында ҡобайыр» исемле әҫәр менән танышырбыҙ. Хәҙер Жәлил Кейекбаевтың ҡыҙыҡлы биографияһы тураһында.
Яҙыусы һәм тел ғалимы профессор Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаев 1911 йылдың 25 октябрендә Башҡортостандың хәҙер ге Ғафури районы Ҡаранйылға ауылында ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1926 йылда Сәйетбаба ауылында башлангыс мәктәпте тамамлағас, Маҡар ауылында колхозсы йәштәр мәктәбендә уҡый.
1932 йылда Өфөлә Башҡорт педагогия техникумын тамамлай. Бер үк ваҡытта ул «Аллаһыҙ» журналының яуаплы секретары вазифаһын да башҡара. 1932—1937 йылдарҙа Мәскәүҙә Сит телдәр педагогия институтында уҡый һәм герман филологияһы бүлеген уңышлы тамамлап сыға. Бер йыл Мәскәү өлкәһе Рошаль ҡалаһында урта мәктәптә уҡытыусы булып эшләгәндән һуң, Өфөгә ҡайтып, педагогия институтының сит телдәр факультетында уҡытыусы, өлкән уҡытыусы, уҡытыу бүлеге мөдире, кафедра мөдире булып эшләй. 1942—1945 йылдарҙа Жәлил Кейекбаев Ғафури районы Сәйетбаба урта мәктәбенең директоры була. Бер йылға яҡын китап нәшриәтендә баш мөхәррир булып эшләгәндән һуң, Мәскәүҙә Фәндәр академияһының Тел ғилеме институтында аспирантурала уҡый. 1946—1949 йылдарҙа Өфө авиация институтында немец теле уҡытыусыһы булып эшләй, кафедра мөдире вазифаһын да башҡара. 1948 йылда ул филология фәндәре кандидатлығына диссертация яҡлай. 1949 йылдан алып тәүҙә Башҡорт педагогия институтында, һуңынан дәүләт университетында доцент, профессор — башҡорт тел ғилеме кафедраһы мөдире, бер ни тиклем ваҡыт сит телдәр факультеты деканы, 1057 йылдан 1961 йылга тиклем университеттың проректоры Оулып эшләй. 1960 йылда Жәлил Кейекбаев филология фәндәре докторлығына, башҡорт интеллигенцияһынан иң беренсе булып, диссертация яҡлай.
Жәлил Кейекбаев утыҙынсы йылдарҙың башында шиғырҙары менән матбуғат биттәрендә йыш күренә башлай. Уның күп кенә шиғырҙарын Ж. Табын имзаһы менән газеталарҙа, журналдарҙа осратырға була. Мәскәүҙәге Сит телдәр институтымда уҡығанда, ул немец теленән башҡорт теленә тәржемә эше менән ныҡлап шөғөлләнә. Жәлил Кейекбаев ике телдең дә нескәлектәрен белә, тел культураһы талаптарын яҡшы тоя. Шуға күрә тәржемә иткәндә әҫәрҙең оригиналдағыса яңғырауына ирешә. Бөйөк Гете, Г. Гейне кеүек шағирҙарҙың шиғырҙарын, Эрих Вайнерт, Вилли Бределдең шиғыр һәм хикәйәләре, Фр. Вольфтың «Доктор Мамлюк» драмаһы, бер туған Гримдарҙың айырым китап булып сыҡҡан әкиәттәре оригиналдың, стиле, дөйөм эске һулыштары һаҡланыу менән әһәмиәтлеләр. Был осорҙа әле рус теленән тәржемә эше лә түбән була ә инде башҡа сит телдәрҙән туранан-тура тәржемә итеү тағы ла һирәк ине.
Жәлил Кейекбаев Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында төрлө темаға ҡобайырҙар, очерк һәм хикәйәләр ижад итә. Советтар Союзы Геройы Зөбәй Үтәғолов тураһында очерк, Александр Матросов (Шакирйән Мөхәмәтйәнов) тураһында шиғырҙар яҙып, шул уҡ иҫемдәрҙә башҡорт һәм рус телдәрендә баҫтырып сығара.
Ватан һуғышынан һуңғы йылдарҙа ул, юғары уҡыу йорттарында уҡытыусылыҡ һәм ғилми эштәр алып барыу менән бергә, балалар әҙәбиәтендә даими эшләп килә. Уның халыҡ әкиәттәре ерлегендә яҙған әҫәрҙәре айырым йыйынтыҡтарға тупланып та сыға. Яҙыусының «Туғандар һәм таныштар» романы ҙур популярлыҡ яуланы.
Жәлил Кейекбаев республикала Н. К. Дмитриев башлап ебәргән башҡорт теле ғилеме фәнен дауам иттереүсе һәм артабан уңышлы үҫтереүсе, ошо фәнде югары талаптарға яуап бирерлек хәлдә ойоштороусы. «Башҡорт теленең фонетикаһы» тигән ҙур монографик тикшеренеүе буйынса докторлыҡ диссертацияһын яҡлағандан һуң, профессор Жәлил Кейекбаев тирәһендә башҡорт теле фәнен өйрәнеү буйынса һәләтле йәш ғалимдар мәктәбе ойоша һәм белгестәр әҙерләүҙә әһәмиәтле эштәр башҡарыла. Күп тә үтмәй, ул «Урал-алтай телдәренең сағыштырма грамматикаһы» тигән ҙур хеҙмәтен тамамлай. Жәлил Кейекбаевтың бөтәһе илленән ашыу ғилми хеҙмәте бар. Шулар араһында етеһе айырым китап булып сыҡты. Ул башҡорт теленән урта мәктәптәр, педучилище һәм юғары уҡыу йорттары өсөн яҙылған байтаҡ дәреслектәрҙең авторы ла.
Жәлил Кейекбаев ундан ашыу филология фәндәре кандидаттарын әҙерләне, илебеҙҙең төрлө ҡалаларында ғилми учреждениеларҙың эштәрендә булышлыҡ итә ине, башҡа универ ситеттарҙың һорауы буйынса лекциялар менән сығыш яһаны.
Ғалим-яҙыусы республикала йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнашты. Азия һәм Африка илдәре теләктәшлек Совет ко митеты ағзаһы, БАССР Верховный Советы депутаты булды.
Күрһәткән хеҙмәттәре өсөн Ленин һәм «Почет Билдәһе» ордендары менән наградланды, «Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре» тигән исемгә лайыҡ булды.
Ҡобайырҙы уҡытыусы үҙе тасуири итеп уҡый. Ҡайһы бер өҙөктәрен уҡыусыларҙан уҡыта.
Йөкмәткеһен үҙләштереү буйынса түбәндәге һорау
Был әҫәрҙе ни өсөн ҡобайыр тип әйтәбеҙ? Унда ҡобайыр жанрына хас стилдәрҙең һаҡланыуын күрһәтеп иҫбат итегеҙ.
Ҡобайырҙа беҙҙең Башҡортостандың иҫ киткес байлығы тураһында әйтелгән юлдарҙы табып уҡыгыҙ.
Ҡобайырҙа ниндәй тарихи ваҡиғалар тураһында һүҙ барыуын әйтегеҙ.
Ҡобайырҙа халыҡ азатлығы өсөн көрәштә үҙҙәрен күрһәткән ниндәй батырҙар тураһында әйтелә?
Боронғораҡ ижад ителгән ҡобайырҙар менән сағыштырып, оҡшаш һәм айырмалы яҡтарҙы әйтеп ҡарағыҙ.
Әгәр ҙә иғтибар итһәгеҙ, тәҡдим ителгән ҡобайырҙың теле иҫ киткес бай, унда ниндәй генә сағыштырыуҙар, башҡа тасуири саралар ҡулланылмай. Әйҙәгеҙ, ошо тасуири саралар тураһында һөйләшәйек.
Урал образын һүрәтләгәндә шағир бер үк һүҙҙең мәғәнәһенә бер нисә метафора файҙалана. Шул метафораларҙы табып дәфтәрегеҙгә яҙығыҙ:
Уралдың битләсендә, Уралдың ҡосағында, Уралдың итәгендә, Урман ҡуйынында.
Ҡобайырҙа образлы итеп әйтелгән эпитеттар бар. Шу- нарҙы табып уҡып күрһәтегеҙ. (Сая туп, ҡорос ҡая)
Рефлексив анализ, баһалау.
Өйгә эш.
«Эш дәфтәре» буйынса бирелгән биремдәрҙе эшләргә.
«Урал тураһында ҡобайыр»ҙы тасуири уҡырға, йөкмәткеһен һөйләргә әҙерләнергә.
Номер материала: ДБ-250737
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Башҡортостанда һәр театр коллективы республика Башлығы грантына дәғүә итә ала
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы 2016 йылға театр коллективтарының ижади проекттарын яҡлау маҡсатында республика Башлығы гранттарына дәғүә итеүгә конкурс иғлан итте. Конкурс нигеҙендә һайлап алынған театрҙарға ижади проекттарын ғәмәлгә ашырыу өсөн 900 мең күләмендәге ике грант биреләсәк. Бәйгелә республикалағы дәүләт, шулай уҡ шәхси театрҙар ҡатнаша ала.
Дәғүәселәр Мәҙәниәт министрлығына кәрәкле документтар һәм материалдар тапшырырға тейеш. Грант биреү тәртибе һәм ғаризаның формаһы менән Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының рәсми сайтында танышырға мөмкин.
Конкурста ҡатнашыу өсөн ғаризаларҙы 1 октябргә тиклем Мәҙәниәт министрлығының һөнәри сәнғәт, мәғариф һәм ижади проекттар бүлегенә ебәрергә кәрәк.


text:
Көнкүреш ҡалдыҡтарын кем йыйыр?31-01-2015, 01:15 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
Сүпте йыйып, эшкәртеү менән мәшғүл булған ойошмалар аҙ. Килешеү төҙөлгән осраҡта хаҡтары “тешләшә”. Миҙалдың икенсе яғы ла бар: сүбен тоҡҡа йыйып, теләһә ҡайҙа ҡалдырып киткән кешеләр йыш осрай. Айырыуса ҙур ҡалалар эргәһендә йәшәгәндәр шулай эшләй. Машинаһынан сығып, юл буйына, ағаслыҡҡа сүбен быраҡтырғандарҙы йыш күрәбеҙ. Был мәсьәләгә асыҡлыҡ индереү маҡсатында Башҡортостандың экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министры Илдар Һаҙыев мәғлүмәт агентлыҡтарының береһендә сығыш та яһағайны. Ул ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыу, зарарһыҙландырыу һәм тораҡ пункттарҙы таҙартыу буйынса механизм булдырыу тураһында һөйләне.
– Төбәктә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын урынлаштырыу өсөн 43 полигон булдырылған. Уларҙа республикала бер йыл эсендә йыйылған 12 миллион кубометр сүптең ни бары ике миллион кубометрын күмергә була. Ҡалған 10 миллионы санкцияланмаған ҡыйлыҡтарҙа тупланған. Улар-ҙың һаны ике меңдән ашып киткән, – тип белдерҙе министр.
Бер полигонды файҙаланыуҙың уртаса ваҡыты кәм тигәндә егерме йыл, әммә муниципалитеттар дөрөҫ эш итмәһә, был осор ике тапҡырға ҡыҫҡара. Әлеге мәлдә төбәктәге бөтөн ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигондарының 30 проценты тулған тиерлек, 50 проценты яртылаш тулған. Республиканы хеҙмәтләндереү өсөн яҡынса 200 полигон талап ителә. Бының өсөн 10 миллиард һум аҡса кәрәк. Полигонға оҙатылған ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарының 35 процентын яңынан эшкәртеү мөмкинлеге бар, йәнә 35 процентын ашлама булараҡ файҙаланырға мөмкин. Ҡалған 30 процентын ғына күмеү тураһында уйларға була.
Әлеге мәсьәлә Рәсәйҙең барлыҡ төбәктәре өсөн дә көнүҙәк булып тора. Башҡортостандың Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығы был йәһәттән алдынғы төбәктәрҙең тәжрибәһен өйрәнеп, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын утилләштереү мәсьәләһен муниципаль-ара хеҙмәттәшлек схемаһы буйынса хәл итеү юлын тәҡдим итә. Был схемаға ярашлы, ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын йыйыуға, эшкәртеүгә шәхси эшҡыуарҙар йәлеп ителәсәк. Башҡортостан һигеҙ төбәккә бүленәсәк. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарын эшкәрткән полигон уларҙың үҙәге булып торасаҡ. Барлыҡ республика майҙанында өҙлөкһөҙ эшләгән сүп-сар йыйыу һәм эшкәртеү селтәре төҙөләсәк. Был үҙ сиратында санкцияланмаған ҡый өйөмдәрен булдырмауға бер этәргес буласаҡ, йәнә экологик эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгән йүнселдәргә яңы мөмкинлектәр асасаҡ.
Әле проект сиктәрендә Өфө һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында эш башларға йыйыналар. Өфө эргәһендә Иглин, Благовещен, Нуриман, Шишмә, Ҡырмыҫҡалы, Кушнаренко, Архангел, Благовар, Өфө райондарында кластер проекты булдырыуҙы Башҡортостан Хөкүмәте комиссияһы хуплаған.
Өфө кластеры биләмәһендә был системаны тормошҡа ашырған операторҙарҙың исемлеге конкурстан һуң билдәле буласаҡ. Проектҡа йәлеп ителәсәк инвестициялар күләме – 2,5 миллиард һум.


text:
Балтик диңгеҙе
Ба́лтик диңгеҙе́ — материк эсендә урынлашҡан диңгеҙ. Балтик диңгеҙе Европаның төньяғында урынлашҡан, Атлантик океан бассейнына керә.
Утрауҙарҙы иҫәпләмәйсә диңгеҙ өҫтө майҙаны 415 мең км². Һыу күләме 21,5 мең км³.
Балтик диңгеҙе Рәсәй, Эстония, Латвия, Литва, Польша, Германия, Дания, Швеция һәм Финляндияның ярҙарын йыуа.
Балтик диңгеҙенең эре ҡултыҡтары: Фин ҡултығы, Ботник ҡултығы, Рига ҡултығы, Курш ҡултығы.
Эре утрауҙар: Готланд, Эланд, Борнхольм, Волин, Рюген, Аланд утрауҙары һәм Сааремаа.
Балтик диңгеҙенә ҡойоусы эре йылғалар: Нева, Нарва, Көнбайыш Двина (Даугава), Неман, Преголя, Висла, Одер һәм Вента.
Эре порттар: Вентспилс, Санкт-Петербург, Калининград, Балтийск, Клайпеда, Киль, Любек, Копенгаген, Гданьск, Щецин.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 8
Береһе - ут, икенсеһе - һыу
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 26-03-2017, 15:18
Ғәзиз кешеләребеҙҙең яҡшы сифаттарын үҙебеҙгә һеңдерергә тырышабыҙ
Сығышым менән Мәләүез ҡыҙымын. Бөрйәнгә килен булып килгәнгә 13 йыл да үтеп бара. «Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам» конкурсында ҡатнашмай булдыра алманым. Сөнки улар минең иң яҡын, ғәзиз кешеләрем. Ҡайным Ғарифулла Ниғмәт улына 58 йәш. Улар ҡәйнәм менән бергә 37 йыл татыу ғүмер кисерә. Өс балаға ғүмер бүләк иткәндәр. Тыныс, баҫалҡы, аҡыллы ҡайныма ҡарап һоҡланып бөтә алмайым. Үҙем бәләкәйҙән атай наҙынан мәхрүм булғанға күрә ул миңә үҙ атайымдай яҡын. унан бер ҡасан да ауыр һүҙ ишеткәнем булманы һәм, Алла бирһә, ишетмәҫмен дә тип ышанам. Ике киленен дә яҡын күрә, тигеҙ ярата ул. Һәр саҡ ярҙам итеп тора. Икебеҙ генә белгән серҙәребеҙ ҙә бар. килен булып төшкән тәүге йылдарҙа булды был хәл. Ҡәйнәмдәр ҡунаҡ саҡырғайны. Мине ҡәйнәм һыйыр һауырға сығарҙы ла, үҙе ҡунаҡтарҙы ҡараны. Эй, һыйыр сәбәләнә, үҙенә яҡын да ебәрмәй. Ни эшләргә белмәй ҡурҡып ҡалдым, өйгә инеп әйтер инем, оялам, ят кешеләр ҙә күп. Шул саҡ ҡайным, тышта йөрөй ине, ярҙамға килде. “Һә” тигәнсе һыйырҙы һауҙы ла бирҙе, ә мин быҙауға тип алып сыҡҡан икмәк киҫәген тотҡан килеш аптырап торам. Беҙҙең яҡта быҙауҙы һыйырға ҡушмай торғайнылар бит. Ә иң ҡыҙығы, биҙрәләге һөттө тотоп өйгә ингәс, маладис киленең, һыйырын да һауа икән, тигәндәргә нисек инде, мин түгел, ҡайным һауып бирҙе, тип әйтәһең. Шундай ҡыҙыҡ та, уңайһыҙ ҙа хәл килеп сыҡты....
Әйтерһең дә, һәр саҡ һаҡлап Йөрөгән һеҙ – фәрештә!
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 23-03-2017, 15:13
Алһыу ҒӘҘӘМШИНА: «Киләсәгем бәхетле буласаҡ!»
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 17-03-2017, 13:04
Һүрәттә – Бөрйән районының Әтек ауылы һылыуы Алһыу Шәмсетдин ҡыҙы Ғәҙәмшина. Ул 1993 йылдың 25 декабрендә тыуған.
Алһыу баш ҡаланың 21-се клиник дауаханаһында нейрохирургия бүлегендә шәфҡәт туташы булып эшләй. Тырыш ҡыҙ Башҡорт медицина колледжын тамамлаған, юғары белем алыу тураһында ла хыяллана.
Эштән буш мәлендә музыка тыңларға, бәйләргә, китап уҡырға, һүрәт төшөрөргә ярата. Нимәһе ҡыҙыҡ – Алһыу Корея иле мәҙәниәтен ныҡ ярата, телен дә өйрәнә.
Иң оло хыялы – ғаилә ҡороп, матур итеп балалар үҫтереү.
Э. БУЛАТОВ.
Юлай КӘРИМОВ фотоһы.
...
Алһыу баш ҡаланың 21-се клиник дауаханаһында нейрохирургия бүлегендә шәфҡәт туташы булып эшләй. Тырыш ҡыҙ Башҡорт медицина колледжын тамамлаған, юғары белем алыу тураһында ла хыяллана.
Эштән буш мәлендә музыка тыңларға, бәйләргә, китап уҡырға, һүрәт төшөрөргә ярата. Нимәһе ҡыҙыҡ – Алһыу Корея иле мәҙәниәтен ныҡ ярата, телен дә өйрәнә.
Иң оло хыялы – ғаилә ҡороп, матур итеп балалар үҫтереү.
Э. БУЛАТОВ.
Юлай КӘРИМОВ фотоһы.
...
Конкурс тураһында мәғлүмәт - видеоэкрандарҙа
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 16-03-2017, 16:27
Гәзитебеҙ алып барған ижади бәйге - Булат Солтангәрәев исемендәге уҡыусылар конкурсы тураһында Өфө халҡы видеоэкрандар аша белә ала. Махсус видео ролигы баш ҡалабыҙҙың 30 урынында урынлашҡан ҡоролмалар аша тәүлегенә 510 тапҡыр күрһәтеләсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ - конкурсҡа эштәр ҡабул итеү дауам итә. Әле сағыштырмаса "иркен" ваҡыт, БДИ-ға мәшәҡәттәренән алда мәҡәләләр яҙып ебәрә алаһығыҙ.
Ижад емештәрен "Бәйләнештә"ге "Булат Солтангәрәев исемендәге уҡыусылар конкурсы" йәки "ЙӘШЛЕК" гәзите - газета "ЙЭШЛЕК" төркөмдәренә ебәрегеҙ ("Отправить сообщение") йәки стенаһына һалығыҙ.
Һүрәттәрҙә: "Үҙәк баҙар"ҙағы видеоэкрандан күренештәр...
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ - конкурсҡа эштәр ҡабул итеү дауам итә. Әле сағыштырмаса "иркен" ваҡыт, БДИ-ға мәшәҡәттәренән алда мәҡәләләр яҙып ебәрә алаһығыҙ.
Ижад емештәрен "Бәйләнештә"ге "Булат Солтангәрәев исемендәге уҡыусылар конкурсы" йәки "ЙӘШЛЕК" гәзите - газета "ЙЭШЛЕК" төркөмдәренә ебәрегеҙ ("Отправить сообщение") йәки стенаһына һалығыҙ.
Һүрәттәрҙә: "Үҙәк баҙар"ҙағы видеоэкрандан күренештәр...
Эҙем яҡшы булһын тип...
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 13-03-2017, 10:21
Мин ябай кешемен. Атай-әсәйем, туғандарым, дуҫтарым, яҡын кешеләрем бар. Уларҙың бөтәһе лә мине бәхетле итә. Иртәнсәк ҡалҡҡан ҡояш, төндә тәҙрә аша төшкән ай нурҙары, йәшел келәм кеүек үлән, ләйсән ямғыр, төрлө төҫтә сағылған йәйғор, алтын япраҡтар, ҡоштар һайрауы, беренсе ҡар, яҡындарымдың йылмайыуы миңә бәхет өҫтәй…
...
...
Ләйсән Аҙнабаева: “Был матур донъяны күрә, һиҙә белергә кәрәк”
Конкурстар / Йәшлек гүзәле // 6-03-2017, 12:01
Ләйсән Шәфҡәт ҡыҙы Аҙнабаева булам. 1998 йылда, яҙғы ҡояш күңелдәргә нур бүләк иткән йәмле май айының 20-се көнөндә Белорет ҡалаһында тыуғанмын.
Әлеге ваҡытта Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетында белем алам. Бер юлы ике эштә эшләргә өлгөрәм. Күңелемә яҡын булған шөғөлдәргә лә ваҡыт табам.
Бәләкәй саҡтан йыр, бейеү, шиғриәт, һүрәт төшөрөү менән мауыҡтым. Модель булырға хыялландым: әсәйемдең матур күлдәктәрен, туфлиҙарын кейеп, туғандарым алдында сығыш яһай торғайным. Был хистәр әле лә һүрелмәне, Айгөл Үтәгәнова етәкселегендәге "Һомай" театр-дефилеһына йөрөйөм. Шиғырҙар яҙам, фото төшөрәм, ғилми конференцияларҙа әүҙем ҡатнашам. Спорт яратам, өс йылдан ашыу милли көрәш секцияһына йөрөп, беренсе разряд алдым.
Хыялдарым күп, атай-әсәйһеҙ ҡалып, балалар йортонда тәрбиәләнгән балаларға ярҙам ҡулы һуҙырға теләйем....
Әлеге ваҡытта Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетында белем алам. Бер юлы ике эштә эшләргә өлгөрәм. Күңелемә яҡын булған шөғөлдәргә лә ваҡыт табам.
Бәләкәй саҡтан йыр, бейеү, шиғриәт, һүрәт төшөрөү менән мауыҡтым. Модель булырға хыялландым: әсәйемдең матур күлдәктәрен, туфлиҙарын кейеп, туғандарым алдында сығыш яһай торғайным. Был хистәр әле лә һүрелмәне, Айгөл Үтәгәнова етәкселегендәге "Һомай" театр-дефилеһына йөрөйөм. Шиғырҙар яҙам, фото төшөрәм, ғилми конференцияларҙа әүҙем ҡатнашам. Спорт яратам, өс йылдан ашыу милли көрәш секцияһына йөрөп, беренсе разряд алдым.
Хыялдарым күп, атай-әсәйһеҙ ҡалып, балалар йортонда тәрбиәләнгән балаларға ярҙам ҡулы һуҙырға теләйем....
Берҙәмлектә беҙҙең көс
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 6-03-2017, 11:02
Мин Малаяҙ башҡорт гимназияһының 11-се класында уҡыйым. Музыканы үҙ итәм: сәнғәт мәктәбенең баян һәм ҡурай класын тамамланым. Баян буйынса йәш музыканттарҙың бөтә Рәсәй конкурсында өсөнсө урын алырға, Вәкил Шөғәйепов исемендәге ҡурайсылар бәйгеһендә еңеүсе булырға яҙҙы. Республика кимәлендәге ҡурайсылар байрамында ла ҡатнашыу бәхете тейҙе.
Быларҙы маҡтаныу өсөн әйтмәйем. Халҡымдың “Азамат”, “Иҫке Урал”, “Гөлнәзирә”, “Ҡарабай” кеүек көйҙәрен уйнап, Аҡмулла, Байыҡ кеүек сәсәндәребеҙ менән ғорурланып, рухтарына тап төшөрмәй, тыуған еремдә йәшәү – минең өсөн оло бәхет....
Быларҙы маҡтаныу өсөн әйтмәйем. Халҡымдың “Азамат”, “Иҫке Урал”, “Гөлнәзирә”, “Ҡарабай” кеүек көйҙәрен уйнап, Аҡмулла, Байыҡ кеүек сәсәндәребеҙ менән ғорурланып, рухтарына тап төшөрмәй, тыуған еремдә йәшәү – минең өсөн оло бәхет....
Сәнғәт ене ҡағылған кешеләр
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 1-03-2017, 16:59
Ҡәйнәм Әлфиҙә, өлкән ҡәйнәм Еҙбикә һәм ҡайным Ғәлимйән йыр-моңға маһирлығы, донъя көтөргә әүәҫлеге менән беҙҙе һоҡландыра
“Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам” конкурсы хаҡындағы мәғлүмәтте күреп ҡалғас, үҙемдең ҡайным-ҡәйнәм тураһында яҙырға булдым. Һәр ғаиләлә тормошта таянырға ҡайны-ҡәйнә бар. Ләкин уларҙың төрлө ҡарашлыһы була. Ә бына минең ҡайны-ҡәйнәм Әлфиҙә һәм Ғәлимйән Ултраҡовтар кеүектәр бик һирәктер тим. Сөнки улар ябай ғына ҡайны-ҡәйнә түгел, ә йыр-моңға ғашиҡ, бейеүгә маһир, бер һүҙ менән әйткәндә, һоҡланғыс, сәхнә ене ҡағылған сәнғәт кешеләре....
Улар беҙгә үҙ атай-әсәбеҙҙәй ғәзиз!
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 21-02-2017, 17:34
«Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам»
Объявления / "Ҡәйнәм-ҡайным - алтын ҡаҙнам" // 21-02-2017, 17:33
Бөтә ил менән көтөп алған Яңы йылды ҡаршылап, уны иҫкесә лә, ҡытайса ла билдәләп, инде ныҡлап эшкә сумыуға беҙҙе тағы ла байрамдар көтә: 23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар, 8 мартта Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө билдәләнә. Тәүгеһен халыҡ – ир-ат, икенсеһен ҡатын-ҡыҙҙар байрамы тип ҡабул итә.
Ошо ике ҙур байрам алдынан «Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам» тип аталған өр-яңы конкурс иғлан итәбеҙ. Исеменән үк күренеүенсә, маҡсатыбыҙ – гәзит уҡыусыларға тормош көткәндә ҙур таяныс булған, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашҡан, йәшәү тәжрибәһе менән ихлас уртаҡлашҡан ҡайны-ҡәйнәләренә рәхмәт белдереү мөмкинлеге биреү.
Бәйгенең шарттары ябай ғына: ҡайны-ҡәйнәгеҙҙең, һеҙгә ярҙам итеүҙән тыш, яратҡан шөғөлдәре, ҡыҙыҡһыныуҙары, тормош принцибы һәм башҡа өлгө булырлыҡ сифаттары һәм мотлаҡ тормошоғоҙҙа һеҙгә онотолмаҫлыҡ һабаҡ биргән ваҡиға тураһында редакцияға йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы хат ебәрергә кәрәк. Уға ҡушып, ғәзиздәрегеҙҙең сифатлы фоторәсемдәрен дә һалырға онотмағыҙ. Яҙмағыҙҙың күләме өс биттән артмаһын. Конверт тышына «Конкурсҡа» тигән билдә ҡуйығыҙ. Хатығыҙҙы «Йәшлек»тең электрон почтаһына ла – ye02@yandex.ru һала алаһығыҙ.
Һеҙҙән ҡыҙыҡлы хаттар көтөп ҡалабыҙ, дуҫтар!
Мөхәрририәт....
Ошо ике ҙур байрам алдынан «Ҡәйнәм-ҡайным – алтын ҡаҙнам» тип аталған өр-яңы конкурс иғлан итәбеҙ. Исеменән үк күренеүенсә, маҡсатыбыҙ – гәзит уҡыусыларға тормош көткәндә ҙур таяныс булған, ейән-ейәнсәрҙәрен ҡарашҡан, йәшәү тәжрибәһе менән ихлас уртаҡлашҡан ҡайны-ҡәйнәләренә рәхмәт белдереү мөмкинлеге биреү.
Бәйгенең шарттары ябай ғына: ҡайны-ҡәйнәгеҙҙең, һеҙгә ярҙам итеүҙән тыш, яратҡан шөғөлдәре, ҡыҙыҡһыныуҙары, тормош принцибы һәм башҡа өлгө булырлыҡ сифаттары һәм мотлаҡ тормошоғоҙҙа һеҙгә онотолмаҫлыҡ һабаҡ биргән ваҡиға тураһында редакцияға йөкмәткеле, ҡыҙыҡлы хат ебәрергә кәрәк. Уға ҡушып, ғәзиздәрегеҙҙең сифатлы фоторәсемдәрен дә һалырға онотмағыҙ. Яҙмағыҙҙың күләме өс биттән артмаһын. Конверт тышына «Конкурсҡа» тигән билдә ҡуйығыҙ. Хатығыҙҙы «Йәшлек»тең электрон почтаһына ла – ye02@yandex.ru һала алаһығыҙ.
Һеҙҙән ҡыҙыҡлы хаттар көтөп ҡалабыҙ, дуҫтар!
Мөхәрририәт....


text:
Тәҙрә янында30-12-2015, 01:06 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
– Сарсап киттем әле, – тип ирен өҫтәл янына саҡырҙы.
Сынаяғына шөбөрләтеп сәй ҡоя башлағайны ғына, күҙенә тәҙрә аша бер ир ишараты салынды. Уларҙың өйө ауылдың иң ҡалҡыу ерендә урынлашҡан шул. Тәҙрәнән бөтә үткән-һүткән, магазин тирәһендә ҡыйшанлап, элмәнләп йөрөгәндәр ус төбөндәгеләй күренә. Медпункт та шунда йәнәш.
– Анау төгәндең һәүереге китеп бара түгелме ул? – Ҡатын уны танып ҡалайым тип тәҙрәгә ҡапланды. – Былай муйынын торна кеүек һуҙып атлауы шуныҡы инде. Эйе, шул булмай, этем булһынмы тағы.
– Ул Себергә эшкә китте лә инде, – тине ире.
– Китһә ни, ҡайтҡандыр. Уның кеүек ата ялҡауҙарҙы көтөп торалар ти. Ҡоро бөтә донъяға фаш итеп, китәм, тип йөрөүе инде. Әсәһе бит әле, малайы хажға барамы ни, бер айҙан алдан ҡаңҡылдап йөрөгән булды. Шул улын әллә кемдәй күрә бит әле. Китеү менән ни, ҡайтҡандыр, бер аяғын алғансы, икенсеһен эт ашаған нәмәне Себерҙә, кил, тип ҡушҡуллап көтөп торалар, ти. Кешегә ауыҙ асып һаулыҡ та ҡуша белмәгән мәмәй бит. Эшләгән кешегә бында эш бөткәнме ни! Ҡуй инде, шәп була, йәнәһе, сереп байып, аҡсаны баулап алып ҡайта. Тот, томшоғоңа! Тәтемәй торһон әле! Бына һинең түгел, минең бөркөт кеүек малайҙарыма ундай аҡса тәтегәне юҡ!
– Ашлы һыу кеүек булғансы! – Ҡатын һыуып бөткән сәйен яңыртып бер уртларға өлгөрҙөмө-юҡмы, йәнә бер бисә күҙенә ташланды.
– Быныһы кем тағы? Атаҡ-атаҡ, Фәрғиә түгелме ни! Шул бит. Ҡайҙа китеп бара икән элмәнләп? Атлап китеп барыуы бит әле! Батша бисәһе тип торорһоң! – Мәрйәм сығып китерҙәй булып тәҙрәгә ҡапланды.
– Фәлән шикелле, – тине ире.
– Шул ғына булмағайы! – Ҡатын асыуланды. – Бүрәнә аша бүре күрәһең. Уның ауылдан китеүенә биш былтыр. Ҡайҙа киткән, тиһеңме? Ҡайҙа булһын, бабайға!
Уныһы ла күҙ алдынан юғалып өлгөрмәне, ҙур тоҡсай йөкмәгән Мәстүрә күренде.
– Уй, килештерә лә ошо бисә, саҡ ҡына эсмәй торһа, кеше танымай башлай. Симешкә сиртеүе бит әле, килештереп. Ҡыуанмай торһон, хәҙер байрамдан һуң теләнселәп килер...
Инде әллә ҡасан яһалған сәйе һыуынып бөткәйне. Ул арала бүлмәгә әсе көйөк еҫе таралды.
– Бәлешем! – Мәрйәм йүгереп барып духовкаһына үрелде. Ишеген асып ебәргән ыңғайға бүлмәгә әсе көйөк еҫе таралды, бәлеш үҙе ҡап-ҡара булғайны.
– Һиңмай, һине тыңлап бәлешемде харап иттем. – Ҡатын ирен әрләй-әрләй бәлеште тышҡа сығарып олаҡтырҙы. – Хәҙер аша ташыңды.
Был юлы улар Яңы йыл байрамын бәлешһеҙ ҡаршыланы.
Сәғәт телдәре 12-не һуҡты. Бокалдар сыңланы. Бер аҙҙан урамда шау-гөр килешкән тауыштар ишетелде, кемдер гармун күреген һуҙҙы, икенселәре йыр башланы.
Мәрйәм түҙмәй тағы тәҙрәгә ҡапланды:
– Кемдәр килештереп ас ауыҙҙарын күтәреп олоп йөрөгән була икән? Анау Насиптар шикелле. Ҡуй инде, шәп булалар, йәнәһе. Бер улар ғына байрам иткән. Туҡран тәүбәләре! Шайлы кешеләр ней. Өйҙә генә ултырһалар ни була! Кеше күреп ҡалһын тигән һынылыр инде…
Таң атты. Мәрйәм йәнә тәҙрә төбөндә ине.


text:
Миллионер һарыҡ31-12-2014, 01:05 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
– Эй, һин һарыҡ менән баш ҡатырғансы!..
– Кит, һинең кеүек һарыҡ та университетта уҡып йөрөгәс...
Ғәҙәттә, белеме һайыраҡ булған кешене кәмһетеү өсөн һарыҡ менән сағыштыралар. Әкиәттәрҙә лә нәҡ ошо йорт хайуаны бер нәмәне лә аңламай, аңралығы арҡаһында бүтәндәрҙе лә төрлө бәләгә тарыта. Ысынлап та, был йән эйәләре шул тиклем аңһыҙмы икән? Улай тиһәң, Яңы Зеландияның Шрек ҡушаматлы легендар һарығы киреһен иҫбатлай.
Был хәл 1998 йылда була. Фермерҙың көтөүенән тиктомалдан бер һарығы юғала. Уны эҙләп арманһыҙ булалар, ләкин осона сыға алмайҙар. Ахырҙа берәйһе тамаҡлағандыр инде тип тынысланалар.
Шулай был турала онотоп, имен-аман йәшәп ятҡанда, теге һарыҡ табыла! Баҡтиһәң, ул, йөнөн ҡырҡтырыуҙан ҡасып, алты йыл буйына иректә йәшәй. 2004 йылда уны кире фермаға алып ҡайтҡанда, был йән эйәһе танымаҫлыҡ була. Йылдар буйы йөнө киҫелмәү сәбәпле, ул туп кеүек йомроланған. Хатта тәгәрәп китһә, аяғына ла баҫа алмаған.
Кинәнеп иркенлектә йәшәгән “сәйәхәтсе” хаҡында шунда уҡ белеп ҡалалар. Ә журналистарға шул ғына кәрәк! Ҡыҫҡаһы, Шрек тиҙ арала Яңы Зеландияла легендар хайуанға әйләнә. Хатта илдең премьер-министры Хелен Кларк килеп, уның хәлен белешә.
Шректың өлгәшкән уңыштары бик күп сәхнә йондоҙҙарын да көнләштерерлек була! Уның ҡуйы йөнөн ҡырҡыуҙарын телевидение аша тура эфирҙа күрһәтәләр. Ә инде 27 килограмлыҡ сифатлы йөндө (уның менән ҙур үлсәмле 20 костюм тегеп була!) аукционда һаталар. Шректың “тунын” күпмегә баһалағандар тип уйлайһығыҙ? 150 мең долларға! Беҙҙең аҡсаға әйләндергәндә, 8 миллион һум самаһы була. Аукциондан килгән табышты етем һәм ауырыу балаларға ярҙам итеү өсөн тапшыралар. Бына, исмаһам, һарыҡ!
Ҙур уңышынан һуң Шрек илдәге бик күп осрашыуҙарҙа, мәртәбәле сараларҙа ҡатнаша. Уның көнкүреш шарттары ла иң яҡшыларҙан була. Бүтән тиңдәштәре кеүек һарайҙа йәшәмәй, ә үҙе өсөн төҙөлгән махсус йортта көн итә.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, легендар Шрек 2011 йылда 16 йәшендә йөрәге сирләп, яҡты донъя менән хушлаша. Илдең бөтөн йәмәғәтселеге был йән эйәһен хөрмәтләп, уның яҡты рухына сиркәүҙә доға ҡылып, һуңғы юлға оҙата.


text:
600 ҡатнашыусыға 350 эш урыны: Өфөлә сираттағы вакансиялар йәрминкәһе үтте
Дәүләткә ҡарамаған милек формаһындағы предприятиелар өсөн кисә Өфөлә үткән вакансиялар йәрминкәһендә 600 кеше ҡатнашты. Был юлы һәр тәҡдим ителгән вакансияға яҡынса икешәр эш эҙләүсе тура килде.
— 33 эш биреүсе йәрминкәгә килеүселәргә сауҙа, сәнәғәт, ял ваҡытын ойоштороу өлкәләрендә 350 буш эш урыны тәҡдим итте. Эш тәҡдим итеүселәр менән һөйләшеүҙәрҙә ҡатнашҡандарҙан яҡынса 60 кеше эшкә саҡырыу алды, — тине Өфө мәшғүллек хеҙмәтенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчина.
Киләһе вакансиялар йәрминкәһе Өфөлә 7 июндә үтә һәм ул тулыһынса йәйге каникулдар осорона йәштәрҙең ваҡытлыса мәшғүллегенә арнала.


text:
Уларҙың тәүгеһе – янғын һүндереү автомобиле. Был махсус техника “КамАЗ-43502” шассийы базаһында йыйыла һәм “Евро-4” талаптарын тулыһынса ҡәнәғәтләндергән двигатель менән йыһазландырыла.
Уларҙың тәүгеһе – янғын һүндереү автомобиле. Был махсус техника “КамАЗ-43502” шассийы базаһында йыйыла һәм “Евро-4” талаптарын тулыһынса ҡәнәғәтләндергән двигатель менән йыһазландырыла.
– Әллә һеҙҙә һабантуй көҙгә күсерелдеме? – тип һорайым беҙҙе уҙып киткән бер ағайҙан.
– Юҡ, сентябрҙә урман хеҙмәткәрҙәре көнө бит, шунда ашығам, – тине ул.
Хәйер, был уҡыу йортон кемдәр генә тамамламаған! Улар араһында ғалимдар, сәнғәт кешеләре, эшҡыуарҙар, инженерҙар һәм башҡа һөнәр эйәләре бар...
Ҡариҙел районы хакимиәте башлығының кабинетынан кеше өҙөлмәй – берәүҙәр инә, икенселәр ҡәнәғәт рәүештә ҡайтырға юллана. Улай ғынамы, ишектән күренгән һәр кемдең йөҙө ҡояштай балҡый, күҙҙәрендә нур уйнай. Әйтерһең дә, ҙур һәм мәртәбәле тантанала ҡатнашҡандар ҙа шунан кинәнес алалар. Илдар Вил улының эш бүлмәһенән һәр кем күкрәк киреп, ҡыйыу аҙымдар менән сыға икән, тиккә түгел. Был яҡтарҙа шундай әйтем йәшәй: булдыҡһыҙ әҙәм булмай, бары тик уны эшкә өйрәтеү, дилбегәне ҡулына тоттора белеү зарур.
— Гүзәл Рәхмәт ҡыҙы, һеҙҙең өсөн йога нимә ул?
— Тормош фәлсәфәһен, уның асылын нығыраҡ аңларға, ниндәйҙер кимәлдә хатта үҙ-үҙеңде ишетергә булышлыҡ иткән ғәмәл. Ҡайһы берәүҙәр йога менән шөғөлләнеүҙе ысынбарлыҡтан ваз кисеү тип ҡабул итә. Йәшермәйем, башта мин дә шундайыраҡ фекерҙә инем. Күңелем тартһа ла, аҡылым менән уны оҙаҡ ҡабул итә алманым.
Биографияһына өҫтән генә күҙ ташлаһаң да, күп балалы ғаиләлә үҫкән миһырбанлы егеткә кеше ғүмере өсөн яуаплылыҡ тойоу ят сифат түгел кеүек.
Әммә тормошта бөтәһе лә ыңғай килеп сыҡмай шул. Ә шәхестең эске ынтылыштар, тырышлыҡ аша ҡыйынлыҡтарҙы еңеүе күҙгә-башҡа эленеп тә бармай.
Быйыл ярыш етенсе тапҡыр уҙҙы. Унда Әлшәй, Бишбүләк, Благовар, Йәрмәкәй, Миәкә, Стәрлетамаҡ, Стәрлебаш райондары һәм Миәкә районының Оло Кәркәле ауыл биләмәһе командалары сығыш яһаны.
Кәңәштәргә килгәндә, улар бик ябай: күберәк йәшелсә, емеш-еләк, сәтләүек ашарға, итле ашамлыҡтарҙы составында крахмал булған ризыҡтар (мәҫәлән, картуф) менән ҡушмаҫҡа, икмәкте эре тарттырылған ондан бешерергә,


text:
Һөҙөмтәле булды
Уҙған аҙнала суд приставтары юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге дәүләт инспекцияһы, һалым инспекцияһы, ваҡытлы матбуғат хеҙмәткәрҙәре менән штрафтар, һалым һәм Пенсия фондына бурыстар буйынса рейд үткәрҙе.
Унда “Юл приставы” тип аталған автоматлаштырылған программалы камера ҡулланылды. Камера машинаның дәүләт номеры буйынса уның хужаһы тураһында бөтә мәғлүмәтте, йәғни штраф, һалым һәм башҡа бурысты экранда күрһәтеп торҙо.
Район-ара суд приставтары начальнигы Әсләм Ҡасҡынбаев, урынбаҫары Гүзәл Алтынбаева, суд приставтары Эльвира Дилмөхәмәтова, Ләйсән Алғазина, Айгөл Таипова, Виктория Сердюк, Анна Митюшкина, Илсиә Насретдинова һәм суд приставтары һағы хеҙмәткәрҙәре Виталий Добрынин, Сергей Копьев, Михаил Косарев, һалым инспекцияһы вәкиле Алексей Козлов, ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре Самат Хызыров менән Рифат Таипов аппарат биргән мәғлүмәт буйынса бурыслы водителде туҡтатты. Әлбиттә, бурыслыларҙың был рейдҡа мөнәсәбәте төрлөсә булды. Кемдер, ҡайһылай һәйбәт булды әле, тегеләй-былай йүгереп, бер ҙә ваҡыт етмәй шул бурыстарҙы түләргә, тиһә, икенсеһе ризаһыҙлыҡ белдереп тартҡылашты, йә аҡса юҡлыҡҡа һылтанды. Берәүҙең бурысы 1000 һумға ла етмәһә, икенселәрҙеке меңәрләгән һум менән иҫәпләнә. Шулай ҙа араларында штраф һәм һалымдарын түләп өлгөргәндәр ҙә булды. Кемдер банкомат аппараты булғанда, тағы ла яҡшыраҡ булыр ине, тигән теләк белдерҙе, сөнки ул бөтә ерҙә лә банк картаһы менән иҫәпләшә икән. Ғөмүмән, бындай рейдтарҙың файҙалы булыуына тағы бер инандыҡ.
Шулай итеп, ҡаланың өс нөктәһендә үткәрелгән рейдта һалымдар һәм штрафтар буйынса 74 үтәтеү эше буйынса 74 бурыслы туҡтатылған, бөтәһе 11 арест һалынған (шуның дүртәүһе - авто- транспортҡа). Суд приставтарының квитанциялар китабына 32 мең һум аҡса күсерелгән, 8 түләнгән квитанция күрһәтелгән, бурыслы бер кеше ҡаршылыҡ күрһәткән өсөн адми- нистратив яуаплылыҡҡа тарттырылған. Рейд буйынса 40 үтәтеү эше ябыласаҡ, йәғни штраф, һалымдар буйынса бу- рыс түләнгән һәм квитанция килтерелгән. Тимәк, бындай рейдтар даими үткәрелеп торасаҡ. Суд приставтары рейдта ҡатнашҡан һалым, ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәренә рәхмәт бел- дерҙе.
Тәбиғәттең иң матур миҙгелендә һәр кем ялын ҡайҙалыр үткәрергә, сәйәхәт итергә ниәтләнә. Ялығыҙ күтәренке күңел, шатлыҡ-ҡыуаныстар менән үтһен тиһәгеҙ, штраф, һалымдар һәм башҡа бурыстарығыҙҙы асыҡларға онотмағыҙ. Быны һеҙ суд приставтарына килеп, йә булмаһа, сайтына инеп белә алаһығыҙ.
З. СӨЛӘЙМӘНОВА.
М. КОСАРЕВ фотоһы.


text:
Торлаҡҡа мохтаж граждандарҙың иҫәбен алып барыу өсөн берҙәм мәғлүмәт базаһы булдырыласаҡ
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты депутаттары «Башҡортостан Республикаһында Торлаҡ мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында»ғы БР Законына үҙгәрештәр индереү тураһында» республика закон проектын тикшерҙе. Фекер алышыу һөҙөмтәһендә проект өсөнсө уҡыуҙа ҡарарға тәҡдим ителде. Тәҡдим ителгән үҙгәрештәр торлаҡ мөнәсәбәттәре өлкәһендәге ҡала төҙөлөшөнә контроль мәсьәләһен һөҙөмтәлерәк регламентларға тейеш. Бынан тыш, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж граждандар иҫәбе базаһын алып барыу өсөн хоҡуҡи шарттар булдырыу ҙа күҙ уңында тотола. Бөгөн республикала социаль найм буйынса торлаҡ алыуға дәғүә иткән граждандар буйынса мәғлүмәт базаһы бар. Законға төҙәтмәләр иһә берҙәм мәғлүмәт базаһында эконом класындағы торлаҡ һатып алыуға әҙер граждандар теркәлеүен дә күҙаллай. Депутаттар фекеренсә, ошо рәүешле граждандарҙың торлаҡ һатып алыу мөмкинлектәре артасаҡ.


text:
24-02-2015, 14:27 / Үрнәк
БАЛА ТӘРБИӘЛӘҮ МӘКТӘП ЭШЕ ГЕНӘ ТҮГЕЛ...
Рәсәй үҙ тарихында ниндәй генә тетрәндергес хәл-ваҡиғалар, һуғыштар кисерһә лә, һәр саҡ еңеп сығыуға ирешкән. Еңеүҙең сере лә ябай — бында үҙ ерен, илен яратҡан халыҡ йәшәй. Бѳгѳн, цивилизация үҫешкән заманда, һуғыш кеүек афәттәр бѳтѳнләй булмаҫҡа тейеш кеүек булһа ла, илдәр, милләттәр, диндәр араһында беренселеккә ынтылыу тѳрлѳ болалар сығыуға сәбәп булып тора. Иҡтисади яҡтан ҡарағанда, кѳслѳләр иһә донъялағы нефть, газ ѳсѳн һуғыш алып бара. Сәғүд Ғәрәбстаны, Иран, Ираҡ, Египет, Сүриә кеүек нефткә бай илдәрҙә юҡ-барҙан бола сығарырға һәм тотороҡһоҙлоҡто үҙ файҙаһына борорға теләгән...


text:
Өфөлә иң яҡшы һөт етештереүсе билдәләнәсәк
Һөт продукцияһы етештереүселәре араһында «Ҡулланыусылар ышанысы» билдәһе өсөн ҡала конкурсының икенсе этабы 29 февралдә Өфө гипермаркеттарының береһенең сауҙа залында үтәсәк. Бында урындағы етештереүселәрҙең һөтөн һәм һөт продукцияһын дегустациялау үткәреләсәк.
Беренсе этапта халыҡтан анкета һорауҙарына яуаптар алынып, уның барышында Өфө халҡының ҡайһы етештереүсегә өҫтөнлөк биреүе асыҡланды.
— Иң күп тауыш йыйған предприятиеларҙың продукцияһы дегустацияға тәҡдим ителәсәк, иң яҡшыларын һатып алыусылар һайлаясаҡ, — ти ҡала хакимиәтенең ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау бүлеге начальнигы Зифа Фазлиәхмәтова. — Бынан һуң продукция лабораторияға экспертизаға ебәреләсәк, тикшереү һөҙөмтәләре буйынса ҡайһы Башҡортостан предприятиеһында республикалағы иң яҡшы һөт етештерелеүе асыҡланасаҡ.
«Ҡулланыусылар ышанысы» билдәһенә лайыҡ булыусылар Бөтә донъя ҡулланыусылар хоҡуҡтарын яҡлау көнөн алдынан 15 мартта билдәле буласаҡ.


text:
Океанология институты директоры Роберт Ниғмәтуллин Өфөлә асыҡ лекция үткәрәсәк
14 сентябрҙә Өфөгә П.П.Ширшов исемендәге Океанология институты директоры, Рәсәй Фәндәр академияһы ағзаһы, БР Фәндәр академияһының элекке президенты Роберт Ниғмәтуллин килә.
Ғалим «Фән фестивале» байрамында ҡатнашасаҡ һәм «Фән һәм хәҙерге заманда дүрт «Э» (энергетика, экология, экономика, этнос)» исемле асыҡ лекция үткәрәсәк. Теләгән һәр кем Роберт Ниғмәтуллинға үҙ һорауҙарын бирә аласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Фәнгә ярҙам итеү һәм уны үҫтереү фондының матбуғат хеҙмәтенән.
Сараны ойоштороусылар булып Өфө хакимиәте, Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы, Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Ғилми-техник өлкәлә бәләкәй предприятиелар үҫешенә булышлыҡ итеү фонды, «Династия» фонды ҡатнашлығында БР Фәндәр академияһы, төбәктең Фәнгә ярҙам итеү һәм уны үҫтереү фонды сығыш яһай.
Лекция 14 сентябрҙә 15.00-16.00 сәғәттәрҙә Киров урамы, 15 адресы буйынса БР Фәндәр академияһында үтә.


text:
Башҡортостанда «Ҡан-ҡәрҙәштәргә — китап» акцияһы иғлан ителде
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостанда Әҙәбиәт йылы уңайынан «Ҡан-ҡәрҙәштәргә — китап» акцияһы иғлан ителде. Уны БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, Зәйнәб Биишева исемендәге «Китап» нәшриәте, «Башҡортостан», «Йәшлек» гәзиттәре, «Шоңҡар» журналы редакциялары ойоштора.
Акция Силәбе, Ырымбур, Һамар, Һарытау, Пермь, Ҡурған өлкәләре китапханалары һәм мәктәптәре өсөн башҡорт телендә китаптар, һүҙлектәр йыйыуҙы күҙ уңында тота.
— Милләттәштәребеҙҙең күбеһе республиканан ситтә йәшәй. Башҡортостан нәшриәттәрендә сыҡҡан баҫма продукция бик һирәк осраҡта ғына Рәсәй төбәктәренә барып етә, күптәр туған телендә китап уҡыуҙан мәхрүм. Күрше өлкәләрҙә йәшәүселәрҙең күп һанлы мөрәжәғәттәре ошо акцияны иғлан итеүгә нигеҙ булды, — тип аңлаттылар «Башҡортостан» гәзитендә.
Акция хаҡында тулыраҡ мәғлүмәтте (347) 272-05-43, 272-16-24 телефондары буйынса белергә була. Китаптар Матбуғат йортонда 512-се бүлмәлә ҡабул ителә.


text:
Башҡортостан мәктәпкәсә белем биреү системаһын яңыртыуға 900 миллион һум федераль субсидия аласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан мәктәпкәсә белем биреү системаһын яңыртыуға 900 миллион һум федераль субсидия аласаҡ
Башҡортостан мәктәпкәсә белем биреү системаһын яңыртыуға 900 миллион һум федераль субсидия аласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Быйыл Башҡортостан мәктәпкәсә белем биреү системаһын яңыртыуға 900 миллион һум федераль субсидия аласаҡ. Был хаҡта Рәсәй Хөкүмәте сайтында хәбәр ителә.
Тейешле бойороҡҡа Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев ҡул ҡуйған. Федерацияның 85 субъектына 30 миллиард һум бүленә. Документҡа 2013-2020 йылдарға «Мәғарифты үҫтереү» дәүләт программаһы сиктәрендә ҡул ҡуйылған.
Башҡортостандың Мәғариф министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, республикала 1 йәштән 7 йәшкә тиклем балаларҙың 67,4 проценты мәктәпкәсә белем биреүгә йәлеп ителгән. Бөгөнгө көндә төбәктә 1567 балалар баҡсаһы эшләй. Өс йәштән ете йәшкә тиклем алты меңдән ашыу бала мәктәпкәсә учреждениеға урын алыу өсөн сиратта тора.


text:
Ҡорбан байрамы алдынан төбәктә мәсет асылды Фото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
Ҡорбан байрамы алдынан төбәктә мәсет асылды
Ҡорбан байрамы алдынан төбәктә мәсет асылды Фото: Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Ҡорбан байрамы алдынан Өфө районының Булгаков ауылында «Мираҫ» мәсете үҙ ишектәрен асты. Иман йортон асыу тантанаһына урындағы халыҡ, күрше ауылдарҙан һәм Татарстандан килгән ҡунаҡтар йыйылды. Мәсет ауыл халҡы һәм бағыусылар аҡсаһына төҙөлгән, улар араһында төрлө дин вәкилдәре бар, тип хәбәр иттеләр Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назаратының матбуғат хеҙмәтендә. Был республикала Ҡорбан байрамы алдынан асылған өсөнсө мәсет. Уҙған шәмбелә Ауырғазы һәм Дәүләкән райондарында яңы Аллаһ йорттары асылды.
Тантанала Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты хакимиәте етәксеһе Мөхәммәт Тажетдинов, Татарстандың Башҡортостандағы даими вәкиле Альберт Мәҡсүтов, Өфө районы хакимиәте башлыҡтары ҡатнашты. Ҡунаҡтарҙы урындағы «Мираҫ» дини ойошмаһы эргәһендәге Булгаков йәкшәмбе мәктәбе уҡыусылары ҡаршы алды. Йәйге каникулдар ваҡытында балалар ғәрәп алфавитын, ислам нигеҙҙәрен өйрәнгән, ә уҡыу йылы башланыу менән уҡыуҙарын йәкшәмбе көндө дауам иткән.
«Байрамға йәштәрҙең килеүе бик ҡыуаныслы. Мәсеттең изге белем йорто икәнлеген оноторға ярамай. Ата-әсәләр яҡшы эштәре менән балаларына өлгө булырға тейеш. Исламдың тыныслыҡ, изгелек һәм яҡтылыҡ дине булыуын онотмағыҙ», — тип мөрәжәғәт итте халыҡҡа Мөхәммәт Тажетдинов.
Күмәк намаҙҙан һуң ҡунаҡтар байрам ашына саҡырылды.


text: Төбәктең бер ауылында үҫмер егеттең үгәй атаһынан ҡотолоу маҡсатында йортҡа ут төртөүе, бер туған ҡустыһының да шунда янып үлеүе тураһындағы хәбәр, моғайын, күптәрҙе тетрәндермәй ҡалдыр-мағандыр. Ни өсөн йәш үҫмерҙең ундай аҙымға барыуы хаҡында күптәр уйлап та ҡарамай, уны ғәйепләргә, тейешле яза бирергә кәрәк, тигән фекергә килде. Дөрөҫ, енәйәт ҡылғаны өсөн яуап тоторға тура килер егеткә. Әммә тормошҡа саҡ аяҡ баҫҡан йәш егеттең ни өсөн бындай аҙымға барыуының үҙ сәбәптәре барҙыр, уныһын тейешле органдар тикшерер, үҙ һүҙен әйтер. Тик ғәҙелһеҙлеккә түҙмәй, ҡурҡыныс алымдарға мөрәжәғәт иткән бала-саға һаны күбәйеүе борсомай ҡалмай.


text:
Яра һаман ҡанһырай…30-06-2012, 01:54 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
2002 йылдың 1-нән 2 июлгә ҡараған төндө Швейцарияның “Скайгайд” компанияһы авиадиспетчерының хатаһы арҡаһында “Башҡорт авиалиниялары”ның ТУ-154М самолеты һәм Мәскәү — Барселона маршруты буйынса осҡан йөк ташыусы “Боинг-757” самолеты бер һауа коридорына ебәрелә. Балалар Испанияға ялға осҡан булған. Уларҙың барыһы ла – республика, Рәсәй кимәлендә үткәрелгән олимпиадаларҙа, төбәк-ара конкурстарҙа еңеүселәр — яуланған уңыштары өсөн Башҡортостандағы ЮНЕСКО эштәре буйынса комитет тарафынан сәйәхәт менән бүләкләнгән. Экипаж ағзалары, балаларҙың барыһы ла тиерлек Өфөнөң Көньяҡ зыяратында ерләнгән, бында уларҙың иҫтәлегенә таҡтаташ асылған.
2 июлдә Башҡортостан юлдаш телевидениеһында 20.45 сәғәттә “Күл эргәһендәге өй” тип аталған документаль фильм күрһәтеләсәк.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Страница 8
“Рух” һүнмәһә, ил үлмәҫ
Новости / Мәҙәниәт // 28-11-2016, 14:49
1 декабрҙә Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының Ҙур залында легендар “Рух” төркөмө үҙенең 25 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Ошо уңайҙан ойошторолған концертта төркөмдөң төрлө йылдағы билдәле хиттары яңғыраясаҡ.
“Рух” – республикала башҡорт рок хәрәкәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. 1990 йылдар башында, милли үҙаң күтәрелгән мәлдә, ижадында Көнбайыштың рок-поп мәҙәниәте элементтары менән фольклор мотивтарын берләштергән “Каруанһарай”, “Аманат”, “Дәрүиш”, “Аҡйондоҙ” кеүек үҙенсәлекле төркөмдәр барлыҡҡа килде. Улар араһында “Рух” үҙ стиле, үҙ йырҙары менән айырым урын биләне, оҙаҡ йылдар популярлығын юғалтманы....
“Рух” – республикала башҡорт рок хәрәкәтенә нигеҙ һалыусыларҙың береһе. 1990 йылдар башында, милли үҙаң күтәрелгән мәлдә, ижадында Көнбайыштың рок-поп мәҙәниәте элементтары менән фольклор мотивтарын берләштергән “Каруанһарай”, “Аманат”, “Дәрүиш”, “Аҡйондоҙ” кеүек үҙенсәлекле төркөмдәр барлыҡҡа килде. Улар араһында “Рух” үҙ стиле, үҙ йырҙары менән айырым урын биләне, оҙаҡ йылдар популярлығын юғалтманы....
Бейеү – ул һүҙһеҙ китап...
Новости / Мәҙәниәт // 17-11-2016, 15:23
“Саптар” хореография студияһының юбилей концерты ни өсөн нәҡ шулай исемләнеүен был тантананы ҡараған һәр кем аңлағандыр. Ысынлап та, һәр бейеүҙә хистәр ташҡыны урғылды, өмөт һәм ышаныс бүләк ителде.
Эйе, үҙ эшен бер йыл элек кенә башлаған хореограф Радик Шамил улы Бакиров бик күпкә өлгәште. Ҡалала һәм районда һәләтле балаларҙың күп булыуын күреп, үҙенең оҫталығын башҡаларға өләшеү хыялы менән “Саптар” студияһына башланғыс һала. Бер нисә төркөм йыйылғас, балалар менән ныҡлы эш башлай. Әйтергә кәрәк, Радик Шамил улы хореограф булараҡ үтә талапсан кеше. Хәйер, шунһыҙ уңыштарға ла өлгәшеп булмайҙыр ул. Ҡыҙҙар һәм малайҙар Радик ағайҙарының талапсан, шул уҡ ваҡытта улар менән үҙҙәренең телендә һөйләшеүенә, юморға бай булыуына күптән ғашиҡ.
...
Эйе, үҙ эшен бер йыл элек кенә башлаған хореограф Радик Шамил улы Бакиров бик күпкә өлгәште. Ҡалала һәм районда һәләтле балаларҙың күп булыуын күреп, үҙенең оҫталығын башҡаларға өләшеү хыялы менән “Саптар” студияһына башланғыс һала. Бер нисә төркөм йыйылғас, балалар менән ныҡлы эш башлай. Әйтергә кәрәк, Радик Шамил улы хореограф булараҡ үтә талапсан кеше. Хәйер, шунһыҙ уңыштарға ла өлгәшеп булмайҙыр ул. Ҡыҙҙар һәм малайҙар Радик ағайҙарының талапсан, шул уҡ ваҡытта улар менән үҙҙәренең телендә һөйләшеүенә, юморға бай булыуына күптән ғашиҡ.
...
Марсель йырлай башҡорт йырҙарын
Новости / Мәҙәниәт // 14-11-2016, 12:01
Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы йырсыһы, “Каруан” төркөмө солисы Марсель Ҡотоевты бөгөн белмәгән-ишетмәгән кеше юҡтыр. “Бибинур” йыры менән халыҡ күңеленә үтеп ингән егет бөгөн башҡорт эстрадаһында сағыу йондоҙ булып балҡый. Йырсының репертуарында башҡорт, татар, рус йырҙары ғына түгел, итальян композиторҙарының йырҙары ла айырым урын алып тора (2014 йылдың апрелендә уның “Marcello Cutugno & Марсель Ҡотоев” тип исемләнгән концертының ҙур уңыш менән үткәнен хәтерләйһегеҙҙер)....
Бер ғаиләлә – дүрт актер
Новости / Мәҙәниәт // 23-09-2016, 11:37
Ниңә Эмиль Әмиров атаһы үлгәндә илаған?
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры сәхнәһендә барған “Һаран”, “Итекле бесәй”, “Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға”, “Бирнәһеҙ ҡыҙ”, “Яңғыҙҙар ташы” һәм башҡа спектаклдәрҙә төрлө пландағы ролдәрҙе һынландырып, Эмиль Әмиров талантлы актер икәнен иҫбатланы. Был юҡҡа ғына түгел, сөнки ул театр мөхитендә тәрбиәләнгән бала, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Гөлнара һәм халыҡ артисы Алмас Әмировтарҙың улы. Был шәхестәрҙең тормошо һәм ижады хаҡында Эмиль менән әңгәмә ҡорҙоҡ....
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры сәхнәһендә барған “Һаран”, “Итекле бесәй”, “Маҡтымһылыу, Әбләй һәм Ҡара юрға”, “Бирнәһеҙ ҡыҙ”, “Яңғыҙҙар ташы” һәм башҡа спектаклдәрҙә төрлө пландағы ролдәрҙе һынландырып, Эмиль Әмиров талантлы актер икәнен иҫбатланы. Был юҡҡа ғына түгел, сөнки ул театр мөхитендә тәрбиәләнгән бала, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Гөлнара һәм халыҡ артисы Алмас Әмировтарҙың улы. Был шәхестәрҙең тормошо һәм ижады хаҡында Эмиль менән әңгәмә ҡорҙоҡ....
Парижда тыуған “йондоҙло” ғаилә
Новости / Мәҙәниәт // 20-09-2016, 13:35
Башҡортостандың халыҡ артистары Гөлсинә МӘҮЛЕКӘСОВА менән Илдар МАНЯПОВ бөгөн – Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының иң сағыу “йондоҙҙары”, төп партияларҙы башҡарыусы әйҙәүсе бейеүселәр. Ике тиҫтә йылға яҡын эшләү дәүерендә улар төрлө образдарҙа Өфөлә генә түгел, Рәсәйҙең һәм сит илдәрҙең ҙур ҡалаларында сығыш яһаны. Ромео менән Джульетта, Принц менән Золушка, Зәйтүнгөл менән Йомағол, Зигфрид менән Одетта-Одиллия кеүек ғашиҡ йәндәрҙе сағылдырған был ике бейеүсе – тормошта ла матур пар. Ҡыҙҙары Ренатаға биш йәш.
Ә был мөхәббәт тарихы ҡасан башланған һуң? Ике “йондоҙ”ға бер ғаиләлә йәшәү, бер труппала бейеү ауыр түгелме? Ошо һорауҙарға яуап эҙләп, Гөлсинә менән Илдарҙы әңгәмәгә саҡырҙыҡ. Һүҙ шулай уҡ балет артистарының үҙенсәлекле тормошо тураһында ла барҙы....
“Ижадым менән матурлыҡ өләшкем килә”
Новости / Мәҙәниәт // 11-09-2016, 13:30
Уны башҡорт Анна Германы тиҙәр. Саф шишмәләй моңло тауышы, күңел түрҙәрен айҡап сығырҙай йырҙары тамашасыны әсир итһә, матур шиғырҙары әҙәбиәт һөйөүселәрҙе ҡыуандыра. Йөҙәрләгән йырын башҡорт-татар эстрадаһы “йондоҙҙары” ла үҙ репертуарына алған. “Һандуғастар”, “Йән ҡартаймай”, “Еләк тәме” йырҙары бик күп хит-парадтың еңеүсеһе булып, популяр хиттарға әйләнде.
Таланты менән генә түгел, тыйнаҡлығы, әҙәплелеге менән дә Флера ШӘРИПОВА күптәрҙең ихтирамына лайыҡ. Бөгөн уның менән ижад һәм йырҙар хаҡында әңгәмә ҡорҙоҡ....
Таланты менән генә түгел, тыйнаҡлығы, әҙәплелеге менән дә Флера ШӘРИПОВА күптәрҙең ихтирамына лайыҡ. Бөгөн уның менән ижад һәм йырҙар хаҡында әңгәмә ҡорҙоҡ....
“Тырышһаң, һәр эште атҡарырға була” йәки Осраҡлы һайланған һөнәр
Новости / Мәҙәниәт // 1-09-2016, 15:18
Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театры өсөн актер, йәш режиссер Вадим Наил улы ҒИЛМАНОВ ҡиммәтле хазинаға тиң. Йылдар дауамында үҙенең данын һаҡлап килгән театрға йәш быуын актерҙары яңы заман һулышын алып килә. Бөгөнгө геройыбыҙ, үҙенсәлекле, ҡабатланмаҫ спектаклдәрҙе сәхнәләштереп, режиссер булараҡ та талантын дәлилләне. Һөйләшеү уның ижад юлы, студент йылдары һәм режиссерлыҡ тураһында барҙы.
...
...
Шәхестәрен күтәргән халыҡ үҙен күтәрер
Новости / Мәҙәниәт // 2-08-2016, 20:59
Сибай институты рәссам-дизайнеры Ишморат Дәүләтбаев халҡыбыҙҙың арҙаҡлы шәхестәренең иҫтәлеген мәңгеләштерә
БДУ-ның Сибай институты йыл һайын уҡыу йылына йомғаҡты һабантуй ойоштороп яһай. Был матур сарала ҡунаҡтарға йыл әйләнәһендә башҡарылған эштәр күрһәтелә, уңыштар барлана. Быйылғы һабантуйҙа арҙаҡлы шәхестәребеҙ Шәйехзада Бабич, Һәҙиә Дәүләтшина, Рәми Ғарипов һәм Зәйнәб Биишеваның бюстары, Исмәғил Тасимов һәм башҡаларға арналған барельефтар рәтенә тағы ла бер мәшһүр һын – граждандар һуғышы ҡаһарманы, күренекле дәүләт эшмәкәре, хәрби етәксе Муса Мортазиндың тыуыуына 125 йыл тулыуға арналғаны өҫтәлде. Яңы барельефты уҡыу йортоноң алмаштырғыһыҙ рәссам-дизайнеры, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ишморат Ишмырҙа улы Дәүләтбаев эшләгән....
«Етәксе халыҡҡа яҡын булырға тейеш»
Новости / Мәҙәниәт // 26-07-2016, 19:23
РФ Дәүләт Думаһы депутаты Иршат Фәхретдиновтың Өфөләге граждандарҙы ҡабул итеү бүлмәһендә мөрәжәғәт итеүселәр ғәҙәттәгенән дә күп була. Халыҡ һайланыусыһы, ваҡыты сикләнгән булһа ла, уларҙың үтенестәрен тыңлауҙан баш тартмай, мөмкинлегенән килгәнсә ярҙам ҡулы һуҙырға тырыша, сөнки белә, сараһыҙҙан уға күҙ төбәп килгәндәр. Килеүселәрҙең яртыһы – хәрби хәрәкәттәр ветерандары. Хәрби офицер, Афғанстандағы, Абхазиялағы хәрби конфликттарҙа ҡатнашыусы булараҡ, ҡораллы бәрелештәр ветерандары, хәрбиҙәрҙең проблемаларын да унан да яҡшыраҡ аңлаған кеше юҡ.
Иршат Юнир улы Фәхретдинов менән түбәндәге әңгәмәлә уның депутатлыҡ эшмәкәрлегенә, уға ярҙам һорап килеүселәрҙең ниндәй үтенестәре булыуына байҡау яһаныҡ....
Иршат Юнир улы Фәхретдинов менән түбәндәге әңгәмәлә уның депутатлыҡ эшмәкәрлегенә, уға ярҙам һорап килеүселәрҙең ниндәй үтенестәре булыуына байҡау яһаныҡ....
Үҙ һүҙле Марс һәм талапсан Салауат Итбаевтар йәки Улын кеше итер өсөн Салауат ағай нисә тапҡыр ҡулына сыбыртҡы алған?
Новости / Мәҙәниәт // 23-07-2016, 19:00
Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, режиссер, актер, сценарист Салауат Мостафа улы ИТБАЕВТЫ белмәгән кеше һирәктер. Ул үҙен телевидениела эшләгәндә лә, филармонияның художество етәксеһе булараҡ та үҙ эшенең оҫтаһы булараҡ киң танытты. Йөҙҙәрсә тамашаның режиссеры, бөйөк шәхестәр тураһындағы тапшырыуҙар авторы хаҡында уның улы менән әңгәмә ҡорҙоҡ. Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Марс Салауат улы ИТБАЕВ бөгөнгө көндә Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай драма театры актеры....


text:
Баш ҡалала республиканың Яҙғы эшҡыуарлыҡ аҙналығы асылдыФото: автор
Баш ҡалала республиканың Яҙғы эшҡыуарлыҡ аҙналығы асылды
Баш ҡалала республиканың Яҙғы эшҡыуарлыҡ аҙналығы асылдыФото: автор
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
26 майҙа Өфөлә Башҡортостандың Эшҡыуарлыҡ аҙналығы асылды. Төп саралар «Аҡбуҙат» ипподромында ойошторола.
Республиканың бизнес-берләшмә, дәүләт власы органдары, йәмәғәт берекмәләре һәм ойошмалары вәкилдәре, шулай уҡ эшҡыуарлыҡ өлкәһендә билдәле эксперттар бергә йыйылды.
«Беҙ төбәктә Эшҡыуарлыҡ аҙналығын үткәреү традицияһын тергеҙҙек. Дөйөм көс менән бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡтың төп проблемаларын асыҡларға тырышасаҡбыҙ. Ошо йәһәттән аҙналыҡта файҙалы аралашыу һәм тәжрибә алмашыу өсөн шарттар булдырылған», — тине республиканың Эшҡыуарлыҡ буйынса дәүләт комитеты рәйесе Вячеслав Ғиләжетдинов форумды асҡанда.
Форумдың пленар өлөшөнән тыш, аҙналыҡтың беренсе көнөндә күп саралар уҙғарыла. «Галстукһыҙ» форматындағы сессияла бәләкәй эшҡыуарлыҡ үҫешенең мөһим мәсьәләләре тикшереләсәк. Эшҡыуарҙар эксперттарға, дәүләт власы вәкилдәренә, республиканың ҙур предприятиелары етәкселәренә, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәренә һорауҙар бирә ала. Бөгөн үк «Субконтрактация биржаһы» ойошторола. Уның эшендә төбәктең ҙур сәнәғәт предприятиелары ҡатнаша.
Башҡа көндәрҙә Эшҡыуарлыҡ аҙналығында ҡатнашыусылар өсөн семинарҙар, оҫталыҡ дәрестәре, түңәрәк өҫтәлдәр һәм презентациялар үткәрелә. Форум 28 майға тиклем дауам итә.


text:
27-09-2017, 16:19 / ---
Бала йәнле тәрбиәсе
Ниндәй генә һѳнәрҙе алып ҡарама, һәр ҡайһыһының үҙ ауырлығы, үҙ нескәлеге бар. Бѳтә кѳсѳн, белемен, ваҡытын балалар тәрбәләүгә биргән тәрбиәселәрҙең түҙемлегенә, ныҡышмалылығына хайран ҡалырлыҡ. Белорет лицей-интернатында тәрбиәсе булып эшләүсе Зәйтүнә Сәғәҙей ҡыҙы Аллаярова - тап шундай- ҙарҙың береһе. 1961 йылда, тирә-яғын урмандар уратып алған Мѳхәмәт ауылында ишле ғаиләлә дүртенсе бала булып донъяға килә ул. Ауылда мәктәп дүрт йыллыҡ ҡына булғанлыҡтан, ѳлкән ағай-апайҙары күрше Абҙаҡ мәктәбенә уҡырға китә. Ѳйҙә атай-әсәйгә ярҙам итешеп, барлыҡ йорт эштәренә ѳйрәнеп, ныҡышмал, тырыш...


text:
Ил башлығы журналистар менән осрашты15-12-2017, 00:09 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
Был — Владимир Путиндың иҫәп буйынса 13-сө матбуғат конференцияһы. Рәсәй етәксеһе тәүге тапҡыр журналистарҙың һорауҙарына дәүләт башлығы вазифаһына кандидат сифатында яуап бирҙе. Һайлау алды йылында төп сәйәси ваҡиғаларҙың береһен яҡтыртыу өсөн бик күп киң мәғлүмәт сараһы вәкиле — 1640 кеше аккредитация үтте. Улар араһында федераль һәм төбәк баҫмалары хәбәрселәре, шулай уҡ АҠШ, Бөйөк Британия, Германия, Япония, Словения, Ҡытай, Греция һәм башҡа илдәр журналистары бар ине.
Ҙур матбуғат конференциялары форматы Владимир Путин тарафынан 2001 йылда ғәмәлгә индерелгәйне. Шул осорҙан алып саралар йыл һайын тиерлек уҙғарыла. 2005 йылда һәм 2008 йылдың майынан 2012 йылдың майына тиклем генә өҙөклөк булды. Ул саҡта илдәге юғары вазифаны Дмитрий Медведев биләгәйне. 2008 йылдың ҡышында Владимир Путин вазифаһынан китеүсе Президент булараҡ матбуғат конференцияһы ойошторғайны. 2012 йылда дәүләт башлығы вазифаһына ҡайтҡандан һуң бындай саралар яңынан үткәрелә башланы.
Рәсәй Президентының ҙур матбуғат конференцияһы тураһындағы тулыраҡ мәғлүмәтте алдағы һандарҙың береһендә уҡығыҙ.


text:
Башҡортостан Республикаһы бюджетын проектлау онлайн режимда ҡараласаҡ
11 августа, 15 сәғәттә, бюджетты проектлау, Башҡортостанда һалымдар һәм йыйымдар тураһындағы ҡануниәтте камиллаштырыу һәм ҡулланыу буйынса Ведомство-ара хөкүмәт комиссияларының берлектәге кәңәшмәһе үтәсәк.
Ултырыш республика Хөкүмәтенең www.pravitelstvorb.ru/ рәсми порталында онлайн режимында күрһәтеләсәк.
Алдағы дүрт йылға Башҡортостандағы социаль-иҡтисади үҫеш прогноздарының асыҡланған параметрҙарына ҡағылышлы, шулай уҡ эшселәрҙең хеҙмәт хаҡы фонды, уртаса айлыҡ хеҙмәт хаҡы, иҡтисад өлкәһендә мәшғүл булғандар һаны һәм башҡа социаль параметрҙар прогнозына ҡағылышлы мәсьәләләрҙе ҡарау планлаштырыла.
Шулай уҡ һалымдар тураһындағы закондарҙың төп үҙгәрештәре һәм 2012 йылға һәм урта сроклы осорға республика бюджетының килемле өлөшөн проектлау тураһында; 2014 йылға тиклем срокка республика бюджетынан финанслауға иҫәпләнгән республика (оҙайлы сроклы һәм урта сроклы) һәм ведомство маҡсатлы программалары проекты тураһында; алдағы йылға Республика мотлаҡ медицина страховкалау фонды бюджетын проектлау тураһында һүҙ барасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы
Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы (7 июль 1909, Ҡара Ҡүсүҡ? хуторы, Орск өйәҙе, Ырымбур губернаһы — 10 ноябрь 1943, Речица, Гомель өлкәһе, Беларусь) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1909 йылдың 7 июлендә Ырымбур губернаһы Орск өйәҙе Ҡара Күсүҡ? хуторында[1] тыуған.
Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1943 йылдың 10 ноябрендә Белорус ССР-ы Волошановка (Гомель өлкәһе, Речица ҡала) янындағы алышта күрһәткән батырлығы өсөн үлгәндән һуң лайыҡ була.[2]
Лоев районы Уборок ауылында туғандар ҡәберлегенә ерләнгән[3].
Советтар Союзы Геройы исеме 1944 йылдың 15 ғинуарында бирелә.
Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Алтын Йондоҙ» миҙалы (15.01.1944)[4]
- Ленин ордены (15.01.1944)
Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Хәйбулла районы.
- ↑ Мәғлүмәт ОБД «Мемориал» документтар электрон базаһында
- ↑ Мәғлүмәт ОБД «Мемориал» документтар электрон базаһында
- ↑ Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Славные сыны Башкирии (очерки о Героях Советского Союза, полных кавалерах ордена Славы) — Уфа: Башкнигоиздат, 1965—1985. — Т. в 5 кн..
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы. «Герои страны» сайты.
- Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы // Башкирская энциклопедия — Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2017. — ISBN 978-5-88185-306-8.
- Әхмәтшин Ҡәйүм Хәбибрахман улы (рус.). Республика Хәрби Дан музейы. 8 май 2016 тикшерелгән.
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Хәйбулла районында тыуғандар
- 7 июлдә тыуғандар
- 1909 йылда тыуғандар
- 10 ноябрҙә вафат булғандар
- 1943 йылда вафат булғандар
- Гомель өлкәһендә вафат булғандар
- СССР сержанттары һәм старшиналары
- Советтар Союзы Геройҙары
- Ленин ордены кавалерҙары
- Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусылар
- Днепр өсөн алышта ҡатнашыусылар
- Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булғандар
- Советтар Союзы Геройҙары (Башҡортостан)
- Башҡорттарҙан Советтар Союзы Геройҙары
- Советтар Союзы Геройҙары:112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы
- Советтар Союзы Геройҙары:Хәйбулла районы
- КПСС ағзалары


text:
Был көндө рәхәтләнеп көлдөк тә, шаярҙыҡ та. Ни өсөн, тиһегеҙме? Шаяндар һәм отҡорҙар конкурсы. Синыфтар араһында уҙасаҡ ярыш иғлан ителеү менән әҙерлек дәррәү генә башланды. Ойоштороусылар ҙа сараның Ғаилә йылына арналыуын һәм башҡорт телендә барасағын алдан иҫкәрткәйне.
Ауылдарҙа эш булмағанлыҡтан, бөгөн күпселек йәштәрҙең ситкә ылығыуы һәм ерҙәребеҙҙең етемһерәп ҡалыуы, тыуған тупраҡҡа ҡәҙер-хөрмәт юғалыуы ҙур борсолоу уята. Ә бит туған телебеҙҙең, халҡыбыҙҙың яҙмышы уның менән бәйле лә баһа! Үҙ тупрағыбыҙҙы, тыуған еребеҙҙе юғалтыу телебеҙҙән, бер милләт, бер халыҡ булып йәшәүебеҙҙән яҙыуға тиң, тип уйлайым мин. Бөйөк шағирыбыҙ Шәйехзада Бабич: «Тупраҡ ҡәҙерен аңламау беҙҙең …
Continue reading ‘«Ер хужаһы» кем?’ »
Яңыраҡ Белореттағы Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында 2-се төбәк-ара «Илһам» балалар ижады конкурс-фестивале уҙҙы. Был сараны икенсе йыл рәттән Мәүлит Ямалетдинов етәкселегендәге «Өлкәр» һәләтле балаларҙы күтәрмәләү хәйриә фонды «Ҡуңыр буға» төбәк йәмәғәт ойошмаһы менән берлектә ойоштора.
Ғафури районында танылған яҙыусы Гөлнур Яҡупова башлап ебәргән «Өмөтлө ҡәләм» ижад бәйгеһенә йомғаҡ яһалды. Быйылғы еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы әҙибәнең йәнтөйәге Сәйетбабала үтте. Мәктәптең тамаша залына уҡытыусылар, уҡыусылар, төрлө ауылдарҙан килгән бәйге еңеүселәре, Өфөнән, район үҙәгенән килгән ҡунаҡтар, үҙҙәренең номинацияларын булдырған ойошма вәкилдәре йыйылды.
Баш ҡаланың Дим районы буйынса ойошторолған «Һаумы, һаумы, әкиәт!» конкурсының гала-концерты 102-се башҡорт гимназияһында гөрләп уҙҙы. Унда 13 балалар баҡсаһынан 42 кескәй бала һәм 8 мәктәптән 71 башланғыс синыф уҡыусыһы ҡатнашты.
Земфира Байдәүләтова «Рәсәй һылыуҡайы-2018» милли матурлыҡ конкурсында иң яҡшы милли кейем өсөн дипломға лайыҡ булды. Был хаҡта «Һылыуҡай-Bashkirian Beauty» студияһы директоры Линара Таһирова хәбәр итте. 19 йәшлек Земфира Байдәүләтова 70 мең ғаризанан тәүге 20 исемлегенә инде. Интернетта тауыш биреүҙә Земфира етенсе урынға сыҡты. Земфира — ғаиләлә һигеҙенсе бала, уның алты ағаһы һәм бер апаһы бар. …
Continue reading ‘Башҡорт ҡыҙы «Рәсәй һылыуҡайы-2018» конкурсында иң яҡшы милли кейем өсөн дипломға лайыҡ булды’ »
Совет районының 166-сы башҡорт һәм 205-се балалар баҡсаларында «Һаумы, һаумы, әкиәт!» ҡала конкурсының район кимәлендә һайлап алыу туры үтте.
Ҡарҙар иреп, тирә-яҡ тыуған яҡтарын һағынып ҡайтҡан ҡоштар моңона тула башлағас, беҙҙә, һәр йылдағыса, «Гимназия йондоҙҙары» исемле конкурс уҙғарыла. Быйыл ул үҙенең 25 йыллыҡ юбилейын билдәләне.
«Башҡортостандың йыл уҡытыусыһы» республика бәйгеһе 1991 йылдан алып уҙғарыла. Быйылғыһында 188 педагог көсөн һынаны. Уның барышында башҡорт теле һәм әҙәбиәте, татар теле һәм әҙәбиәте, урыҫ теле һәм әҙәбиәтенән белем биреүселәр, йәш педагогтар араһында ла конкурстар үтте. «Башҡорт теле һәм әҙәбиәте йыл уҡытыусыһы – 2018» төбәк-ара ярышында Татарстан Республикаһынан, Силәбе өлкәһенән дә милләттәштәребеҙ ҡатнашыуы ҡыуандырҙы.
Баш ҡалабыҙҙа республика гүзәллек конкурсының финалы үтте. Унда 12 башҡорт сибәркәйе араһынан «Һылыуҡай – 2018» титулын 20 йәшлек Әлшәй ҡыҙы Әлфинә Кашапова яуланы. Өфө дәүләт авиация-техник университетының III курс студенткаһы «Мисс-Матбуғат» номинацияһына ла лайыҡ булды. Уға төп приз – «Лада Гранта» машинаһы тапшырылды. Ә Ейәнсуранан Наҙгөл Әйүпова – беренсе, Балаҡатайҙан Илзирә Әсмәндийәрова – икенсе, Бишбүләктән …
Continue reading ‘Иң һылыуы – Әлфинә’ »


text:
Урал аръяғында умартасылыҡты үҫтереү буйынса семинарҙар үтте
Башҡортостан Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге Урал аръяғында — Бөрйән, Учалы, Әбйәлил һәм Ейәнсура райондарында умартасылыҡты үҫтереү мәсьәләләре буйынса семинар-кәңәшмә үткәрҙе. Унда ҡортсолар, ветеринар хеҙмәт, урман хужалығы хеҙмәткәрҙәре, муниципаль район хакимиәте вәкилдәре, сауҙа предприятиелары етәкселәре һәм мәктәп директорҙары тармаҡтың проблемалы мәсьәләләрен тикшерҙе.
Башҡортостан Умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге ғалимдары тармаҡты үҫтереүҙең перспективалы пландары, һәр районда бал ҡорттарын аҫрау технологияларының үҙенсәлектәре тураһында һөйләне, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Белгестәр бал ҡорттары ауырыуҙарын иҫкәртеү һәм дауалау, умарталыҡта яҙғы эштәрҙе үткәреү буйынса кәңәштәр биргән.
Семинарҙа башҡорт тоҡомло бал ҡорттарын үрсетеү буйынса тоҡомсолоҡ репродукторы ойоштороласаҡ хужалыҡтар билдәләнгән. Улар төбәктәге умарталыҡтарҙы күстәр һәм инә ҡорттар менән тәьмин итәсәк. Йәнә һәр райондың мәктәптәрендә умартасылыҡ буйынса уҡытыуҙы ойоштороу мәсьәләһе ҡаралған.
Аҙна аҙағына тиклем ошондай уҡ семинарҙар Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр райондарында ла үткәреләсәк.


text:
Тоташ күҙәтеү үтәсәк
23 декабря 2015 йыл | Урындағы үҙидара, Йәмғиәт
Яңы йылға яңы юл
23 декабря 2015 йыл | Йәмғиәт
Ә бына Имәндәш ауыл биләмәһенә ҡараған Юрмаш ауылы халҡы нисәмә йылдар һуҙымында юлһыҙлыҡтан йонсоно. Уҙған быуаттың 60-сы йылдарында колхоз көсө менән генә бер аҙ күтәртелгән юл ишараты яҙлы-көҙлө үткеһеҙгә әүерелеп, ауыл халҡының зитына тейә ине. Ниһайәт, Юрмаш халҡы ла юллы булырға тора.
Пәйғәмбәрҙең йәшерен сөннәте
21 декабря 2015 йыл | Йәмғиәт
Рәсәй Пенсия фондына – 25 йыл!
21 декабря 2015 йыл | Урындағы үҙидара, Йәмғиәт
Госавто инспекция республики напоминает:
18 декабря 2015 йыл | Хоҡуҡ
Госавто инспекция республики напоминает: государственные услуги в электронном виде - быстро и удобно.


text:
Өфө Инновация-сәнәғәт салонына әҙерләнә
Өфөлә Инновация-сәнәғәт салонын асыуға әҙерлек эштәре алып барыла. Ул 28 февралдә эш башлаясаҡ. Дүрт сәнәғәт күргәҙмәһенән тыш, машиналар эшләү тармағы белгестәре өсөн бай эш программаһы тәҡдим ителәсәк.
Ойоштороусыларҙың хәбәр итеүенсә, салон асылған көндә «Машиналар эшләү тармағы өсөн белгестәр әҙерләү: проблемалар һәм уларҙы хәл итеү юлдары» темаһына түңәрәк өҫтәл үткәреләсәк. Унда БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының һәм БР Мәғариф министрлығының эксперттары ҡатнашасаҡ.
Икенсе эш көнөндә өс фәнни конференция көтөлә. Өфө дәүләт авиация техник университеты «Станкоинструмент» ассоциацияһы менән берлектә «Металдар эшкәртеү технологияһындағы һәм металл эшкәртеүсе машиналар менән уларҙы комплектлаусы изделиелар конструкцияһындағы өр-яңы технологиялар»ҙы нисек күреүе тураһында һөйләйәсәк.
Киләһе конференция металл эшкәртеү өлкәһендә импортты үҙебеҙҙә етештерелгәнгә алмаштырыу һәм инновацияларға арналасаҡ. Башҡорт дәүләт аграр университеты салон сиктәрендә III «Ремонт. Тергеҙеү. Реновация» Бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференцияһын ойоштора.
VII Инновация-сәнәғәт салоны дүрт көн эшләйәсәк һәм 2 мартта ябыласаҡ. Уның ойоштороусылары булып республиканың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы ярҙамында Башҡортостан күргәҙмә компанияһы һәм БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы сығыш яһай.


text:
Ашхабадта уҙған Халыҡ-ара китап күргәҙмәһендә «Китап» нәшриәтенең балалар өсөн китабы иң яҡшы тип танылған
Ашхабадта «Китап – хеҙмәттәшлек һәм үҫеш юлы» тип аталған VIII Халыҡ-ара китаптар күргәҙмә-йәрминкәһе тамамланды. Уның йомғаҡтары буйынса конкурста Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте «Күмәс өй» китабы менән «Балалар китабы» номинацияһында еңеүсе тип танылды.
«Күмәс өй» китабына башҡорт, рус һәм немец телдәрендә киң билдәле ағалы-ҡустылы Гриммдарҙың өс әкиәте ингән: «Татлы бутҡа», «Хензель һәм Гретель», «Дроздобород короле». Китап биҙәлеше яғынан бик үҙенсәлекле, унда спектаклдәрҙән ҡурсаҡтар, ҡурсаҡ йыһаздары төшөрөлгән фоторәсемдәр, эксклюзив иллюстрациялар ҡуйылған.