text:
Силәбелә бөгөн ҡала башҡорттары ҡоролтайы үтә
Силәбелә Силәбе өлкәһенең Халыҡтар дуҫлығы йортонда бөгөн өсөнсө ҡала башҡорттары ҡоролтайы үтә. Унда йөҙҙән ашыу делегат һәм ҡунаҡтар ҡатнаша.
Силәбе өлкәһе башҡорттары Ҡоролтайы рәйесе урынбаҫары Флүзә Ғайсинаның “Башинформ” агентлығына хәбәр итеүенсә, Силәбе башҡорттары Ҡоролтайы 31 мең башҡорттоң мәнфәғәтендә ун йылдан ашыу эшләй һәм ҡаланың ижтимағи-сәйәси һәм мәҙәни тормошона үҙ өлөшөн индерә. Ҡоролтай башҡарма комитетына Сәхрәгөл Ғатауллина етәкселек итә.
Бөгөнгө ҡоролтайҙа Силәбе башҡорттары Ҡоролтайы эшмәкәрлегенең мөһим мәсьәләләре, шул иҫәптән мегаполиста туған телде өйрәнеү, урындағы халыҡтың халыҡ иҫәбен алыуҙа ҡатнашыуы кеүек көнүҙәк һорауҙар ҡараласаҡ. Ҡоролтай эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһау һәм башҡарма комитет етәксеһен, уның ағзаларын яңынан һайлау кеүек эштәр ҙә көн тәртибендә. Ҡоролтай үҙешмәкәр милли коллективтар концерты менән тамамлана.
Бындай ҡоролтайҙар башҡорт милләте компактлы йәшәгән Силәбе өлкәһенең бар ҡала һәм райондарында ла үтәсәк. Уның эш һөҙөмтәләренә өлкәнең алтынсы ҡоролтайында йомғаҡ яһаласаҡ һәм шунда уҡ III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына делегаттар һайланасаҡ.


c: text/html

text:
Фото:
Вячеслав Глазычев БР Йәмәғәт палатаһы ағзалары менән осрашты
Фото:
Өфөлә, Нефтселәр Мәҙәниәт һарайында, РФ Йәмәғәт палатаһы ағзаһы, Төбәктәр үҫеше буйынса комиссия рәйесе Вячеслав Глазычев Башҡортостан Республикаһы Йәмәғәт палатаһы, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы, сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләре һәм йәмәғәт берләшмәләре вәкилдәре менән осрашты. Осрашыуҙа РФ Йәмәғәт палатаһының Башҡортостандағы коллегалары менән хеҙмәттәшлегенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре тикшерелде.
Вячеслав Глазычев ил Йәмәғәт палатаһының ҡайһы бер төп позициялар буйынса тәжрибәһе менән уртаҡлашты. Был йәмәғәт структураһының төп ҡаҙаныштары иҫәбендә ул хәҙерге саҡырылыш Дәүләт Думаһы (элеккеләренән айырмалы) менән үҙ-ара әүҙем хеҙмәттәшлекте һәм башҡарма власть менән хеҙмәттәшлектең үҫә барыуын атаны. Быға министрлыҡтар һәм ведомстволар ҡарамағында ойошторолған Йәмәғәт советтары булышлыҡ итә (Вячеслав Глазычев Төбәктәр үҫеше министрлығы ҡарамағындағы Йәмәғәт советы составына инә).
Осрашыуҙа ювеналь юстицияны индереү, агломерациялар ойоштороуҙың маҡсатҡа ярашлылығы, Йәмәғәт палатаһы менән Дәүләт Думаһы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһының үҙ-ара килешеп эш итеү проблемалары, “Мәғариф тураһында” яңы Федераль законды тикшереү принциптары һәм ҡабул итеү перспективалары, ил үҫешенең тәғәйен бурыстарын хәл итеүҙә коммерция булмаған ойошмаларҙың роле һәм башҡа мәсьәләләр тикшерелде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Республика халҡын Өфө амфитеатрына «UFA – Kuraifest» исемле проектҡа саҡыралар Фото: Олег Яровиков
Республика халҡын Өфө амфитеатрына «UFA – Kuraifest» исемле проектҡа саҡыралар
Республика халҡын Өфө амфитеатрына «UFA – Kuraifest» исемле проектҡа саҡыралар Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан халҡын Өфө амфитеатрына «UFA – Kuraifest» исемле яңы проектҡа саҡыралар. Сара 27 майҙа «Евразия йөрәге» халыҡ-ара сәнғәт фестивале сиктәрендә уҙа.
Республика халыҡ ижады үҙәгенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, киске сәғәт 7-нән төнгө 11-гә тиклем амфитеатр ҙур фестиваль майҙансығына әүереләсәк. Музыкаль форум бай мәҙәни программа менән тамашасыларҙы таң ҡалдырырға йыйына. Фестиваль программаһының төп геройы – ҡурай. Этно-рок төркөмдәр, джаз музыканттары, төбәктәге танылған коллективтар сығыш яһай.
Сара ди-джей Булат Сарбаевтың, ҡурайсыларҙың һәм «Далан» төркөмөнөң сығышы менән тамамлана.
Байрам һәм «Евразия йөрәге» сәнғәт фестивале тураһында тулыраҡ мәғлүмәт сараның рәсми сайтында баҫыласаҡ.


text:
Арыҫланса себендәр
Арыҫланса себендәр (лат. Stratiomyidae, (урыҫ. Львинки ) — себендәр ғаиләһе. 1,5 меңләп төрө билдәле, уларҙың күбеһе тропиктарҙа, Рәсәйҙә 200 ләп төрө йәшәй.
Кәүҙәһенең оҙонлоғо 5-15 мм, ҡанаттары асылмағанда ҡорһаҡ турыһында береһе икенсеһе өҫтөнә ҡуйыла. Төҫө асыҡ, йыш ҡына саға торған умарта ҡорттары һәм һағаҙаҡтар төҫөн хәтерләтә (һаҡлағыс төҫ − мимикрия). Себендәр сәскәләрҙә, һыу янындағы үҫемлектәр араһында, һирәгерәк ағас сөрөгөндә һәм ботаҡтарынанда тереклек итә. Личинкалары бысыраҡ һыуҙа, тупраҡта, тиреҫтә, ҡайыр аҫтарында, ҡороған ағаста, ҡырмыҫҡа ояларында үҫә; сапрофиттар (органика ҡалдыҡтар менән туйыналар) йәки йыртҡыстар. Ябай арысланса себендәр (Stratiomyia chamaeleon Dg.) - кәүҙәһенең оҙонлоғо 13-15 мм, ҡара, ҡорһаҡ аҫты һары төҫтә, һәм баҡыр арысланса себендәр (Geosargus cuprarius L.) - кәүҙәһенең оҙонлоғо 10-12 мм, түше йәшел, металл һымаҡ ялтырай, ҡорһағы бронза, зәңгәр йәки шәмәхә төҫтә.


text:
Дыуан районы ауылдарының береһендә ҡотороу сиренә бәйле карантин индерелде Фото: Ксения Калинина
Дыуан районы ауылдарының береһендә ҡотороу сиренә бәйле карантин индерелде
Дыуан районы ауылдарының береһендә ҡотороу сиренә бәйле карантин индерелде Фото: Ксения Калинина
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
24 декабрҙән Башҡортостандың Дыуан районы Йылантөп ауылы биләмәһендә ҡотороу сиренә бәйле карантин индерелде.
Республиканың хоҡуҡи мәғлүмәт порталында тейешле указ баҫылды.
Карантин биләмәһендә эт, бесәй күргәҙмәләрен ойоштороу, йорт хайуандарын һатыу, ситкә сығарыу, кейек аулау тыйыла. Ветеринария идаралығына сирҙең таралыуына юл ҡуймау өсөн махсус комиссия төҙөргә, тейешле саралар күрергә ҡушылды.


text:
Баш ҡаланың Юрий Гагарин урамында мемориаль таҡтаташ асылдыФото: Андрей Старостин
Баш ҡаланың Юрий Гагарин урамында мемориаль таҡтаташ асылды
Баш ҡаланың Юрий Гагарин урамында мемориаль таҡтаташ асылдыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
14 майҙа Өфөлә тәүге космонавт Юрий Гагариндың иҫтәлеген мәңгеләштереү маҡсатында мемориаль таҡтаташ асыу тантанаһы булды.
Был көндө 14/1-се йорт янына илебеҙҙең ракета-йыһан тармағы ветерандары, ҡала хакимиәте вәкилдәре, мәктәп уҡыусылары, Сипайлово биҫтәһендә йәшәүселәр йыйылды.
Юрий Гагаринға мемориаль таҡтаташ асыуҙа легендар космонавтар — Рәсәйҙең Космонавтика федерацияһы президенты Владимир Коваленок, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройҙары авиация генерал-майоры Виктор Горбатко һәм авиация полковнигы Александр Иванченков ҡатнашты. Улар баш ҡалаға Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығына арналған байрам сараларына, «Өфөлә Гагарин көндәре — 2015» республика балалар һәм үҫмерҙәр фестиваленә, Юрий Гагарин кубогына республика олимпиадаһында еңеүселәрҙе бүләкләү өсөн килгән.
Виктор Горбатко — дөйөм йыһан әҙерлегендә ҡатнашҡан космонавтарҙың тәүге отряды вәкиле. Бөгөнгө көндә туғыҙ хәрби летчиктың дүртәүһе генә иҫән. «Юра Бөйөк Ватан һуғышында еңеү яулаған совет халҡының вәкиле булараҡ осош яһаны. Был осош Бөйөк Еңеүҙең дауамы булды. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә беҙ тәүге яһалма спутник осорҙоҡ, Гагарин иһә совет халҡы ерҙә генә түгел, йыһанда ла еңеп сыҡһын өсөн барыһын да эшләне», — тип һөйләне летчик-космонавт.
Тантана һуңында сарала ҡатнашыусылар мемориаль таҡтаташҡа сәскәләр һалды.
Шуныһы иғтибарға лайыҡ: биш ҡатлы йорттоң фасадында летчик-космонавт Юрий Гагариндың ҙур портреты төшөрөлгән. Граффити авторҙары — Өфө рәссамдары Олег Кайбышев менән Артур Лукьянов.


text:
Ҡаһирәләге студенттарыбыҙ «Башинформ» менән бәйләнешкә сыҡты
Башҡортостандан студенттар бер урынға йыйылыша, урамға сығыу мөмкинлеге бар. Әммә балалар сыуалыштар дауам иткән ваҡытта ҡалаға сыҡмай. Был турала «Башинформ» агентлығына «Айн Шамс» Ҡаһирә дәүләт университеты журналистика факультетының икенсе курс студенты Данияр Хужәхмәтов хәбәр итте.
— Беҙ, Башҡортостандан 15 егет, 5 бүлмәле бер фатирҙа урынлаштыҡ, — тип һөйләй Данияр. – Ошо уҡ бинала өҫтә икенсе фатирҙа ҡыҙҙарыбыҙҙы урынлаштырҙыҡ. Аҙыҡ-түлек запасы тупланыҡ. Тышҡа сығыу мөмкинлеге бар. Ләкин аҙыҡ-түлек ларектары буш. Сәғәт өстән иртәнге һигеҙгә тиклем комендант сәғәте. Был ваҡытта урамға сыҡмауың хәйерле.
Студенттың һүҙҙәренә ҡарағанда, Ҡаһирәгә ғәскәрҙәр ингән. Хәрбиҙәр мародерлыҡта ғәйепле тип тапҡандарҙы иҫкәртеүһеҙ-ниһеҙ ата ала. Хәл ҡатмарлаша. Яңы сығыштар көтөлә. Балалар илгә ҡайтырға теләй.
Студенттар йәшәгән районда урамдарҙа сағыштырмаса тыныс, ҡайһы берҙә танкылар үткеләй. Демонстрациялар башлыса үҙәктә бара.
— Интернет аҙнанан ашыу инде бөтә илдә эшләмәй, – тип билдәләй Данияр. – Мобиль элемтә ике көн элек өҙөлгәйне, күптән түгел генә тоташтырҙылар. Бөтә ғәрәп донъяһына тапшырыуҙар алып барыусы «Аль-Джазира» Катар телеканалы сыуалыштарҙы ысынбарлығында күрһәтә ине. Ләкин был телеканал Мысырҙа күпмелер ваҡытҡа ябылған. Урындағы каналдар ваҡиғаларҙы икенсе ракурста күрһәтә: президент Хөсни Мөбәрәк яңы хөкүмәт төҙөй, илдә хәлдәр яҡшырыуға бара, тиҙәр.
Ҡаһирәләге студенттар «Айн Шамс» Ҡаһирә дәүләт университетында һәм «Әл-Әзһәр» Халыҡ-ара ислам университетында уҡый.
Мәғлүм булыуынса, Мысырҙа аҙнанан ашыу инде протест акциялары бара. Кешеләр президент Хөни Мөбәрәктең отставкаға китеүен талап итә. Ҡаһирәлә һәм башҡа ҡалаларҙа сыуалыштар күҙәтелә.


text:
Архангел районы «Турфест-2012» фестивалендә ҡатнашыусыларҙы ҡаршылай
«Турфест-2012» XXII асыҡ республика йәштәр фестивале кесаҙна, 12 июлдә, асыла. Ул былтырғы кеүек үк Архангел районының Абҙан ауылы янында үтәсәк.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығында аныҡлауҙарынса, «Турфест-2012» фестивалендә республиканың Өфө, Стәрлетамаҡ, Бөрө, Салауат, Нефтекама ҡалаларынан, Краснокама, Ҡырмыҫҡалы, Ғафури, Архангел райондарынан, шулай уҡ Ханты-Мансийскиҙан командалар ҡатнаша.
Слет, ғәҙәттәгесә, ике өлөштән тора. Спорт программаһы сиктәрендә командаларға йәйәүлеләр, велосипед, һыу дистанцияларын үтергә һәм туриадала ҡатнашырға тура киләсәк. Йәштәрҙе йәнә автор йырҙары, «Визитка», «Бивак» һәм «Фотография» конкурстары кеүек ижади ярыштар ҙа көтә.
Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына арналған быйылғы фестиваль 15 июлдә ябыла.
Былтыр «Турфест»та бөтә республиканан 15 команда һәм Ханты-Манси автономиялы округынан бер команда ҡатнашты. Өфөнөң Киров районы йәштәре фестивалдең абсолют еңеүсеһе тип табылды, Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең командаһы – икенсе, «Кама» командаһы (Краснокама районы) өсөнсө урын яуланы.


text:
Өфөлә күсемһеҙ милеккә хаҡтар артыуын дауам итә
Былтыр Өфөлә күсемһеҙ милеккә хаҡтар 6,1 процентҡа күтәрелгән. Йыл аҙағында Башҡортостандың баш ҡалаһында бер квадрат метрҙың хаҡы 48 мең һум тәшкил иткән. «ГдеЭтотДом.ру» аналитик үҙәге ошондай мәғлүмәт бирә. Ил буйынса дөйөм алғанда фатирҙарға 2,5 процентҡа хаҡ артҡан.
2011 йылда Рәсәйҙә торлаҡҡа хаҡтар күтәрелеүенең төп сәбәбен ипотека кредитлауы баҙарының көрсөккә хәтле булған кимәлгә күтәрелеүе һәм ил өсөн уңайлы макроиҡтисади конъюнктура фонында ҡулланыусыларҙың ышанысы артыуы менән аңлаталар. Төҙөлөш тармағында дауам иткән көрсөк тә ҙур роль уйнаған, уның әлеге торошо совет заманындағы төҙөлөш күләмдәренә түгел, көрсөккә тиклем булған күрһәткестәргә сығырға ла мөмкинлек бирмәй.
Аналитиктар билдәләүенсә, Рәсәйҙең торлаҡ баҙары 2000-се йылдарҙағы аномаль хәлдән сыҡҡан: әлеге хаҡтар үҙгәреше тотороҡло торлаҡ баҙарына хас. Хаҡтарҙың күтәрелеүгә йәки кәмеүгә табан 10 проценттан да күберәккә үҙгәреүе мөмкин булған ситуацияның донъя иҡтисады сценарийы айырыуса негатив үҫешкәндә генә булыуы ихтимал.
Йыл йомғаҡтары буйынса иң ҡыйбат торлаҡ, Мәскәүҙән, Санкт-Петербургтан, Мәскәү өлкәһе һәм Сочинан тыш, әүәлгесә Екатеринбургта, Хабаровскиҙа һәм Краснодарҙа — квадрат метры 50 мең һумдан ҡыйбатыраҡ. Иң арзан квадрат метрҙар — Пензала, Ивановола, Брянскиҙа, Курскиҙа һәм Ульяновскиҙа —«квадратына» 34 мең һумдан арзаныраҡ.
Әйткәндәй, Өфөләге күсемһеҙ милек агентлыҡтарының береһе биргән мәғлүмәттәргә ярашлы, Башҡортостандың баш ҡалаһында квадрат метрҙың хаҡы 10 февралдә 51,3 мең һумға еткән.


text:
«Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында»ғы закон проекты беренсе уҡыуҙа ҡабул ителде
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары пленар ултырышта «Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында»ғы закон проектын ҡараны. Новелла Дәүләт төҙөлөшө, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитет тарафынан әҙерләнгән.
Закон проекты республиканың иң юғары вазифалы кешеһенең исемен үҙгәртеү менән бәйле һәм Башҡортостан Республикаһы Башлығы эшмәкәрлегенең хоҡуҡи нигеҙҙәрен һәм хоҡуҡ гарантияларын билдәләй: һайлау тәртибе, ҡабул ителәсәк анттың тексы, дәүләт менән идара итеү өлкәһендәге ҡануни вәкәләттәр, уларҙы ваҡытынан алда туҡтатыу тәртибе, биреләсәк айырым хоҡуҡтар, отставкаға киткәндән һуңғы статус.
Комитет рәйесе Виктор Пчелинцев аңлатыуынса, 2014 йылдың 4 мартындағы федераль ҡануниәткә ярашлы Башҡортостан Конституцияһына республиканың юғары вазифалы кешеһенең вазифаһын икенселәй исемләү тураһындағы төҙәтмәләр индерелде. Күсмә осор үткәндән һуң, йәғни 2015 йылдың 1 ғинуарынан үҙгәрештәрҙең ҡануни рәүештә үҙ көсөнә инеүе беркетелгән. Дәүләт төҙөлөшө буйынса комитет РФ һәм БР Конституцияларына ярашлы республика Башлығы эшмәкәрлегенең дөйөм хоҡуҡи нигеҙҙәрен һәм гарантияларын билдәләүсе закон проектын әҙерләгән.
Депутаттар проектты беренсе уҡыуҙа ҡабул итте.


text:
Башҡортостан делегацияһы — Әзербайжанда
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостандың сауҙа-иҡтисади миссияһы Әзербайжанда. Эшлекле сәфәрҙең ойоштороусыһы — Башҡортостан Республикаһының Евро Инфо Консультаци Үҙәге. БР-ның Сауҙа-сәнәғәт палатаһынан хәбәр итеүҙәренсә, делегация составына 11 нефть-газ тармағы һәм машиналар төҙөү предприятиелары вәкилдәре ингән.
Тәүҙә делегация ағзалары Сумгаит технопаркында булды. Ул электр энергетикаһын үҫтереүгә, энергетика предприятиеларын реконструкциялауға һәм модернизациялауға, конкурент һәләтле продукцияны эскпортлау өсөн шарттар булдырыуға йүнәлтелгән.
Евро Инфо Консультация Үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, эшҡыуарҙар В2В һөйләшеүҙәрендә ҡатнашты. Әзербайжан Республикаһында РФ сауҙа вәкиле вазифаһын үтәүсе Эльдар Тлябичев менән осрашыу үтте. Делегация ағзалары AZPROMO (Әзербайжандың экспортҡа һәм инвестицияларға ярҙам фонды) менән килешеү төҙөнө. 17 декабрҙә Башҡортостан эшҡыуарҙары әзербайжан партнерҙары менән шәхси осрашыуҙар үткәрәсәк.


text:
Августа төбәктә сағыштырмаса йылы, ә сентябрҙә ҡояшлы көндәр күберәк буласаҡ Фото: Андрей Старостин
Августа төбәктә сағыштырмаса йылы, ә сентябрҙә ҡояшлы көндәр күберәк буласаҡ
Августа төбәктә сағыштырмаса йылы, ә сентябрҙә ҡояшлы көндәр күберәк буласаҡ Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Августа Башҡортостанда сағыштырмаса йылы, ә сентябрҙә ҡояшлы көндәр күберәк буласаҡ. Башгидрометтың агрометеорология бүлеге начальнигы Татьяна Власова республика Ауыл хужалығы министрлығында үткән видеоселектор кәңәшмәһендә шулай тип белдерҙе.
Августа һауа температураһы төндә 8-13 градус йылы, көндөҙ 21-26 градус тәшкил итәсәк. Август уртаһында көндәр һалҡыная, төндә — 5-10, көндөҙ 15-20 градус йылы. Республиканың төньяҡ һәм төньяҡ-көнсығыш райондарында ҡыҫҡа ваҡытлы ямғырҙар яуыуы көтөлә.
Башгидромет хеҙмәткәрҙәренең күҙаллауы буйынса, сентябрҙә үҙгәреүсән һауа торошо һаҡланасаҡ, әммә ҡояшлы көндәр күберәк буласаҡ.


text:
Республикала ит һәм һөт етештереү күләмдәре арта
2012 йылдың тәүге туғыҙ айында Башҡортостанда 260 мең тонна ит етештерелгән. Бер йыл элек был күрһәткес бер аҙға түбәнерәк ине, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Дөйөм алғанда төбәктә эре мал, ат, һарыҡ, кәзә һәм ҡош-ҡорт иҫәбе тотороҡло булып ҡала.
Бынан тыш, ағымдағы йылдың ғинуарынан алып сентябренә тиклем төбәк хужалыҡтары, үткән йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырғанда, өс процентҡа күберәк һөт һауып алған. Был күләмдең яҡынса 590 мең тоннаһы һатылған, был шулай уҡ 2011 йыл күрһәткестәренән күберәк. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республикала эшкәртеү сәнәғәтендә лә күләмдәрҙең артыуы күҙәтелә. Шулай итеп, 2012 йылдың ғинуар-август айҙарында сәнәғәт производствоһы индексы 104,5 процент тәшкил иткән.
Техник тәьминәт буйынса ла хәлдәр яҡшырған. Техника һатып алыуға бүленгән субсидия Башҡортостан аграрийҙарына йыл башынан алып 2700 ауыл хужалығы машинаһын һатып алырға мөмкинлек биргән. Бер йыл элек республикала 2566 берәмек ауыл хужалығы техникаһы һатып алынғайны, уларҙың дөйөм хаҡы ул ваҡытта 3,1 миллиард һум тәшкил итте.


text:
Фото:
Беренсе синыф уҡыусылары өсөн башҡорт китаптары
Фото:
«Инеш» нәшриәте беренсе синыф уҡыусылары өсөн донъя балалар әҙәбиәте классикаһынан башҡорт теленә тәржемәләр менән ете китаптан торған комплект сығарҙы. Йомшаҡ тышлы китаптар 12-24 биттән тора.
Был комплект «Инеш» нәшриәте сығарырға планлаштырған “Донъя әҙәбиәте хазиналары” серияһында беренсе булып тора. Киләсәктә, ошо серия сиктәрендә, мәктәпкәсә йәштәге балалар һәм 2–4-се синыф уҡыусылары өсөн башҡорт телендә китаптар комплекттары нәшер ителәсәк.
Комплект БР Мәғариф министрлығы тарафынан республика балалар баҡсаларының өлкәндәр төркөмөндә, урта мәктәптәрҙең башланғыс синыфтарында башҡорт телен өйрәнгәндә материал сифатында файҙаланыу һәм өйҙә уҡыу өсөн тәҡдим ителә.
Бөтә китаптар балалар әҙәбиәте нәшер итеү өсөн ҡабул ителгән ГОСТ һәм ОСТ нормаларына тап килә.


text:
"Оҫталар ҡалаһы" ҡул эштәре күргәҙмә-йәрминкәһе үтәсәк
"Оҫталар ҡалаһы" — 19 сентябрҙә "Баштехинформ" республика фәнни-техник һәм мәғлүмәт комплексы күргәҙмә үҙәгендә ошондай баш аҫтында ҡул эштәре изделиеларының күргәҙмә-йәрминкәһе эшләй башлаясаҡ. Унда "hand made" техникаһында ижад иткән 20-нән ашыу оҫта ҡатнашасаҡ.
Уларҙың эштәре төрлө йүнәлештәрҙә башҡарылған: эксклюзив биҙәүестәр, ҡайын туҙынан әйберҙәр, уйынсыҡтар һәм башҡалар. Ойоштороусылар билдәләүенсә, быларҙың барыһы менән дә һоҡланыу ғына түгел, оҡшағандарын һатып алырға ла мөмкин. Ә бәлки, үҙ ҡулдарығыҙ менән ошондай ҡыҙыҡлы әйберҙәр ижад итеү теләге лә уяныр, был үҙ-үҙеңде сағылдырыу ысулы ғына түгел, ә хәҙерге иҡтисади тотороҡһоҙ заманда өҫтәмә табыш сығанағы ла бит.
Күргәҙмә-йәрминкә ике көн барасаҡ.


text:
Фото:
Раил Сарбаев: Ураҙ ауылында янғындан ҡаза күргәндәрҙең барыһына ла бер ай ярым эсендә йорт күтәрергә кәрәк
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Учалы районы Ураҙ ауылында янғындан зыян күргәндәргә йорттарын һәм ихатаһын тергеҙеүгә средстволар бүлеү тураһында күрһәтмәһенә ҡул ҡуйҙы.
Көн элгәре Раил Сарбаев бәлә-ҡаза үткән урында булды. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, уҙған ял көндәрендә бында янғындан ун хужалыҡ юҡҡа сыҡҡан һәм 19 кеше йортһоҙ ҡалған, шуларҙың күбеһе пенсионерҙар һәм балалар. Бәхеткә күрә, һәләк булыусылар юҡ, әммә кешеләр йортһоҙ, мөлкәтһеҙ ҡалған.
Халыҡ менән аралашҡанда Премьер-министр тейешле ярҙам күрһәтеләсәк, һәм республика етәкселеге барыһын да контролдә тота, тип белдерҙе:
– Фажиғә булды, хәҙер нисек ярҙам итергә, нимә эшләргә — бергәләп хәл итергә кәрәк. Йәй аҙағына тиклем төҙөп бөтөрөп инер өсөн бер ай ярым эсендә йорттарҙы күтәрергә тырышырға кәрәк. Урындағы предприятиелар ҡаза күреүселәргә тейешле ярҙам күрһәтәсәк, тип килештек, — тине Раил Сарбаев.
БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығына төҙөлөш эштәрен ойоштороуҙа һәм торлаҡ йорттар менән ихаталағы ҡаралтыны сафҡа индереүҙә булышлыҡ итергә ҡушылды.
Бынан тыш, мәктәп йәшендәге балаларға — һауыҡтырыу лагерҙарына, ә мәктәпкәсә йәштәгеләргә балалар шифаханаларында дауаланыуға бушлай путевка биреләсәк.
БР Хөкүмәтенең 2008 йылдың 25 мартындағы 88-се һанлы «Башҡортостан республикаһында граждандарға матди ярҙам күрһәтеү тураһында положениены раҫлау тураһындағы» ҡарарына ярашлы, республика ҡаза күргән һәр 35 кешегә 5 мең һум күләмендә матди ярҙам билдәләне. Түләүҙәр Ураҙ ауылындағы почта элемтәһе бүлексәһендә башҡарыла.
Раил Сарбаев, шулай уҡ, янғындан һаҡлаусы техниканы яңыртыу кәрәклеген билдәләне. Әлеге ваҡытта 1200 кеше йәшәгән (420-нән ашыу хужалыҡ) ауылдың янғын һаҡсылары яҡындағы малсылыҡ комплексының техникаһын ғына ҡуллана.


text:
Мортаза Рәхимов Николай Красниковты һәм уның тренерын ҡотланы
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов боҙҙа мотоциклда уҙышыу буйынса донъя чемпионы Николай Красниковҡа һәм уның тренеры Рәйес Мостафинға ҡотлау телеграммалары ебәрҙе. Телеграммаларҙа шулай тиелә:
"Хөрмәтле Николай Олегович!
Боҙҙа мотоциклда уҙышыу буйынса донъя чемпионатында еңеүегеҙ менән Һеҙҙе ҡайнар ҡотлайым!
Оҫталыҡ һәм еңеүгә ынтылышығыҙ, фиҙаҡәрлек һәм патриотизмығыҙ арҡаһында Һеҙ юғары һөҙөмтәләргә өлгәшеп, шәхси беренселектә биш тапҡыр чемпион булыуға ирештегеҙ!
Беҙ Һеҙҙең менән ғорурланабыҙ һәм спортсы- мотоуҙышсыларыбыҙҙың данлы традициялары киләһе йылдарҙа ла дауам иттерелер, тип ышанабыҙ.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, юғары спорт идеалдары хаҡына һәм Башҡортостанды данлап яңы еңеүҙәр теләйем!
Хөрмәтле Рәйес Петрович!
Тәрбиәләнеүсегеҙҙең боҙҙа мотоциклда уҙышыу буйынса 2009 йылғы донъя чемпионаттарында һоҡланғыс еңеүе менән ихлас ҡотлайым!
Башлыса Һеҙҙең профессионализмығыҙ, уҡыу-күнекмә һәм тәрбиә процесын һөҙөмтәле ойоштора белеүегеҙ арҡаһында Николай Красников донъя мотоспорт тарихына сағыу биттәр яҙып ҡалдырған Ғабдрахман Ҡадиров һәм Борис Самородов кеүек мәшһүр оҫталарҙың лайыҡлы вариҫы булыуын сираттағы тапҡыр бөтә донъяға иҫбатланы. Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, яңы еңеүҙәр һәм артабанғы уңыштар теләйем!
Ихтирам менән, Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов".


text:
Республика хужалыҡтары 491 миллион һумлыҡ 47 мең тонна иген һатҡан Фото: Олег Яровиков
Республика хужалыҡтары 491 миллион һумлыҡ 47 мең тонна иген һатҡан
Республика хужалыҡтары 491 миллион һумлыҡ 47 мең тонна иген һатҡан Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
2015 йылдың ноябрь айынан бөгөнгә тиклем Башҡортостан хужалыҡтары дәүләт интервенция фондына 491 миллион һумлыҡ 46 710 тонна былтырғы ашлыҡ һатҡан. Ошо хаҡта «Башинформ» агентлығына республика Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр иттеләр.
Ведомствоның аҙыҡ-түлек баҙарын үҫтереү бүлеге мәғлүмәттәре буйынса, аграрийҙар 186,9 миллион һумлыҡ 17 145 тонна өсөнсө класлы бойҙай, 296,2 миллионға — 28 485 тонна дүртенсе класлы бойҙай, 8 миллионға — 1080 тонна өсөнсө класлы арыш һатҡан.
Кисә Ауырғазы районының «Уңыш», Шишмә районының «СХП Нерал — Шишмә» һәм Туймазы районының «СХП Нерал — Матрикс» хужалыҡтары интервенция фондына 89,073 миллион һумлыҡ 8370 тонна иген тапшырған. Шуның 4050 тоннаһы — 44 145 мең һумлыҡ өсөнсө класлы бойҙай, 4320 тоннаһы — 4928 меңгә дүртенсе класлы бойҙай.


text:
Өфөгә Ҡырғыҙстандың делегацияһы килде
ӨФӨ, 2014 йыл, 3 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басыров/.
Ҡырғыҙстан Республикаһының Премьер-министр Джоомарт Оторбаев етәкселегендәге рәсми делегацияһы эш сәфәре менән Башҡортостанға килде.
Яҡынса программа буйынса, ҡунаҡтар Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашасаҡ, төбәктең ауыл хужалығы һәм сәнәғәт потенциалы менәм танышасаҡ, «Алексеевка» совхозында, шулай уҡ Башҡорт дәүләт аграр университетында буласаҡ, унда республиканың алдынғы юғары уҡыу йорттары ректорҙары менән осрашыу үтәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
30 сентябрҙә Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе. Унда юғары мәктәптең һәм производствоның хеҙмәттәшлеге тикшерелде.
Республикала инновацион үҫештең берләштерелгән моделе ғәмәлгә ашырыла, унда республиканың Фәндәр академияһы һәм Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге, юғары уҡыу йорттары, предприятиеларҙың ғилми подразделениелары йәлеп ителгән. Университеттарҙа яңы структуралар, бәләкәй предприятиелар асылған һәм эшләй, индустриаль парктар булдырыла. Бер нисә мәғариф учреждениеларының һәм эш биреүселәрҙең ресурстарын файҙаланып, яңы уҡытыу формалары индерелә башланы.
– Әммә беҙҙә дуаль белем биреү башланғыс хәлдә генә. Кадрҙар әҙерләүҙә ҡатнашҡан предприятиелар бик аҙ, – тине республика Башлығы. – Беҙҙең сәнәғәт гиганттары, ҙур бизнес, ысынлап та, тиҙ килем артынан ҡыуа, белгестәр әҙерләү менән ҡыҙыҡһынмай.
Өфөлә инновацион технополис булдырыу ошо мәсьәләне хәл итеүгә булышлыҡ итәсәк. Республика Башлығы вице-премьерҙар Дмитрий Шаронов менән Салауат Сәғитовты ошондай структураны ойоштороу өсөн яуаплы итеп тәғәйенләне. Технополисты булдырыу тураһында документтың проекты 25 октябргә тиклем әҙер булырға тейеш.
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов юғары уҡыу йорттарының төбәк предприятиелары, эшҡыуарлыҡ структуралары менән хеҙмәттәшлеген камиллаштырыу буйынса тәҡдимдәр менән сығыш яһаны.
2014 йылда мәшғүллек үҙәктәрендә 2013 йылғы – 1 228 һәм 2014 йылғы 2 828 сығарылыш уҡыусыһы эш эҙләүсе булараҡ теркәлгән. Бөгөн юғары белемле бухгалтер вакансияһына – дүрт, уҡытыусыға – һигеҙ, юрисҡа ике кеше дәғүә итә.
Хөкүмәт ултырышында шулай уҡ 2015 йылдың тәүге ярты йыллығында республика башҡарма власть органдары эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеге мәсьәләһе ҡаралды. Ошо йылдың авгусынан баһалау менән Хөкүмәт Аппараты шөғөлләнә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
«Ирәндек» ансамбле Испанияла халыҡ-ара фольклор фестивалендә ҡатнашасаҡ
Башҡорт дәүләт университетының «Ирәндек» халыҡ бейеү ансамбле Испанияла халыҡ-ара фольклор фестивалендә ҡатнашасаҡ. Ул ЮНЕСКО яҡлауында Испанияның боронғо Хака ҡалаһында 31 июлдән 16 авгусҡа тиклем буласаҡ. Фестивалдә «Ирәндек» беҙҙең республика исеменән сығыш яһаусы берҙән-бер ҡатнашыусы һәм Рәсәй исеменән сығыш яһаусы ике коллективтың береһе буласаҡ, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына юғары уҡыу йортоноң матбуғат хеҙмәтендә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ансамбль халыҡ-ара фестивалдәрҙә үҙенең уникаль оҫталығын бер генә күрһәтмәне. Һуңғы ун йыл эсендә генә «Ирәндек» Халыҡ-ара Аксаков байрамының, Одессала «Күңелле йәйғор» Халыҡ-ара фестиваленең, Италияла, Болгарияла, Чехияла, Францияла үткән фольклор фестивалдәренең ҡатнашыусыһы булды.


text:
Өтөр
Өтөр — тыныш билдәһе.
Өтөрҙөң ҡуйылыу осраҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Өтөр һөйләм эсендә түбәндәге осраҡтарҙа ҡулланыла:
- һөйләмдең башында һәм аҙағында килеүсе өндәш һүҙҙәрҙе һөйләмдең бүтән киҫәктәренән айырыу өсөн. Мәҫәлән: Аҡ ҡайындар, һеҙҙең менән бергә Ағиҙелдең һыуын эскәнмен. (Н. Нәжми.) Ниңә мине шул тиклем һынауҙар алдына ҡуяһың әле, тормош? (Н. Мусин.);
- һөйләмдең башында һәм аҙағында килеүсе инеш һүҙҙәрҙе (ахыры, бәлкем, зинһар, ғөмүмән, ғәҙәттә, моғайын, мәҫәлән, ихтимал, киреһенсә, тимәк, ысынлап та, әлбиттә, бәхеткә ҡаршы, үкенескә ҡаршы һ. б.) айырыу өсөн. Мәҫәлән: Тимәк, иң тәүҙә был донъяла ысын кеше булып йәшәү мотлаҡтыр. (Д. Бүләков.) Уйламай-нитмәй тороп эш башларға ярамай, әлбиттә. (Я. Хамматов.);
- теркәүесһеҙ килгән тиң киҫәктәр араһында. Мәҫәлән: Ирҙәр күпләп уҡ юнған, һөңгө ослаған, һунар иткән, бесән әҙерләгән, солоҡ ҡарап, бал йыйған. (Ф. Иҫәнғолов.);
- ҡаршы ҡуйыу, сәбәп һәм аныҡлау теркәүестәре менән бәйләнгән тиң киҫәктәр араһында (ә, ләкин, тик, шулай ҙа, әммә, сөнки, шуға күрә, шунлыҡтан, шул арҡала, шул сәбәпле, шуның өсөн, шулай булғас, шуның арҡаһында, шуның һөҙөмтәһендә). Мәҫәлән: Йыйылышта ҡатнашыусы командирҙар ишеккә ташландылар, ләкин сығырға өлгөрмәнеләр. (Я. Хамматов.);
- тиң киҫәктәр араһында бүлеү (берсә, әле, йә, йәки) һәм йыйыу теркәүестәре (һәм, да-дә, ҙа-ҙә, ла-лә, та-тә) ҡабатланып килһә. Мәҫәлән: Буранбайҙың бешкән муйыл кеүек йылтыр ҡара күҙҙәре берсә йылмайҙы, берсә моңайҙы. (И. Ғиззәтуллин.) Заһиҙә әбейҙең зәңгәрһыу күҙҙәрендә әллә үпкәләү, әллә асыуланыу билдәләре сағылып ҡалды. (Н. Мусин.);
- һөйләмдең башында һәм аҙағында килеүсе айырымланған эйәрсән киҫәктәрҙе һөйләмдең бүтән киҫәктәренән айырыу өсөн. Мәҫәлән: Яңы йыл үткәреү сәбәпле, ятаҡта ут һуңыраҡ һүнде. (Р. Низамов.);
- һөйләмдең башында һәм аҙағында килеүсе хәл әйтемен айырыу өсөн. Мәҫәлән: Тырышып эшләһәң, ике-өс айҙан уҡ тормозсы булырһың. (А. Карнай.);
- теркәүесле теҙмә ҡушма һөйләмдә тиң һөйләмдәр араһында. Мәҫәлән: Әллә ҡояшты ниндәйҙер көс кире яҡҡа тарта, әллә ҡулындағы сәғәте туҡтап ҡалған. (Н. Мусин.);
- теркәүесһеҙ теҙмә ҡушма һөйләмдәр эсендәге ябай һөйләмдәр араһында. Мәҫәлән: Яҙ килер, йәй етер, көҙ булыр. (Т. Килмөхәмәтов.);
- эйәртеүле ҡушма һөйләмдәрҙә баш һөйләм менән эйәрсән һөйләм араһында (эйәрсән һөйләм баш һөйләмдән алда ҡулланыла, үҙе асыҡлаған һүҙ менән йәнәшә тормай.) Мәҫәлән: Күк йөҙөн сыбарлаған иҫәпһеҙ-һанһыҙ йондоҙҙар юйылып бөтөр-бөтмәҫтән, ауыл халҡы йоҡонан уянды. (Я. Хамматов.);
- Өтөр маҡсат һөйләмдәрҙә тип бәйләүесенән аҙаҡ, ә тултырыусы һөйләмдәрҙә тип-тең алдына ҡуйыла. Мәҫәлән: 1. Ағастар ултырттыҡ беҙ, Мәктәп матур булһын тип, Ағастарға һайрашырға Төрлө ҡоштар ҡунһын тип. (Ә. Вахитов.) 2. Мин бында образлы рәүештә, Заһир Исмәғилев музыкаһында һине һәр саҡ дәртләндерә торған башҡорт ҡымыҙы, Хөсәйен Әхмәтов музыкаһында татлы башҡорт балы бар, тип әйтер инем. (А. Леман.);
- күп эйәрсәнле ҡушма һөйләмдәрҙә. Мәҫәлән: Ауырлыҡтар булмаһа, тормоштоң ҡыҙығы ла ҡалмаҫ ине, тип уйлап, рәйес идара ағзалары менән кәңәшләшергә булды. (Я. Хамматов.);
- ҡатнаш ҡушма һөйләмдәрҙә. Мәҫәлән: Донъялар тынысланып, колхоз нығынып, тормоштар матурлана барған һайын, кешеләрҙең кәйефе күтәрелде, уларҙа йәйҙең иң матур көндәрендә урманға сығып, тәбиғәт ҡосағында иркенләп күңел асыу теләге үҫкәндән-үҫә барҙы. (Н. Мусин.).
- Ымлыҡтар артынан
Пунктуация бүлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Өтөр
- Өтөр менән һыҙыҡ
- Ике нөктә
- Ике нөктә һәм һыҙыҡ
- Йәйәләр
- Һыҙыҡ
- Парлы һыҙыҡ
- Нөктә
- Күп нөктә
- Һорау билдәһе
- Өндәү билдәһе


text:
Фото:
Башҡортостандың йәш рәссамы Көньяҡ Кореяла үткән балалар һүрәттәре конкурсында еңде
Фото:
Межгорьенан 12 йәшлек Эльвина Мөфтәхетдинова Көньяҡ Кореяла ЭКСПО-2012 Бөтә донъя махсуслаштырылған күргәҙмәһендәге Рәсәй экспозицияһының эшлекле программаһы сиктәрендә ойошторолған «Арктиканың һәм Төньяҡ Боҙло океандың йәнлектәр донъяһы» балалар һүрәттәре конкурсында беренсе премия яуланы.
ЭКСПО-2012-ләге Рәсәй экспозицияһының матбуғат үҙәгенән аныҡлауҙарынса, бындай юғары баһаға йәш рәссам «Балыҡ тотҡан пингвин» эше өсөн лайыҡ булған.
Ижади ярышта Мурманскиҙан алып Владивостокҡа, Калининградҡа һәм Якутскиға тиклем бөтә илдән, Мәскәүҙән һәм Санкт-Петербургтан, Рәсәйҙең башҡа төбәктәренән балалар ҡатнашҡан. Рәсәй экспозицияһының матбуғат үҙәгенә йәмғеһе 500-ләгән эш килгән.
Ойоштороусылар әйтеүенсә, жюри иң яҡшы биш эште һайлап алған.
Эльвинанан тыш еңеүселәр иҫәбенә Мәскәү, Липецк, Коми республикаһы, Мурманск өлкәһе вәкилдәре лә ингән.
Межгорье ҡалаһының тағы бер вәкиле — 10 йәшлек Данила Мишнёв «Арктикала йәй» һүрәте өсөн махсус приз менән билдәләнгән.


text:
Ишәк
Йорт ишәге (лат. Equus asinus asinus) — йомро тояҡлы, оҙон ҡолаҡлы, көлһыу төҫтәге, ат һымағыраҡ бәләкәй кәүҙәле эш хайуаны[1]. Африка ишәгенең (Equus asinus) ҡулға эйәләштерелгән төрө. Кешелек тарихында ҙур роль уйнаған.
Ҡулға эйәләштереү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ишәктәр аттар менән сағыштырғанда күпкә иртәрәк ҡулға эйәләштерелгәндәр. Б. э. т. 4000 йыл элек Нил дельтаһы буйында ҡулға эйәләштерелгән ишәктәрҙе ҡулланғандар.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка (под ред. З.Г.Ураксина, 2005)
{{|lv}}


text:
Башҡортостан профсоюздары үҙҙәренең тәүге байрамына әҙерләнә
Башҡортостандың профсоюз хеҙмәткәрҙәре беренсе тапҡыр яңы байрам – БР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн билдәләргә йыйына, ул хәҙер йыл һайын 12 ноябрҙә билдәләнәсәк. “Профессиональ союздар тураһында” Башҡортостан Республикаһы Законына үҙгәрештәр индереү тураһында” ярашлы Закон 21 октябрҙә БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың 18-се ултырышында ҡабул ителде.
12 ноябрь датаһы осраҡлы ғына һайланманы. Тап ошо көндө 1948 йылда Өфөлә профсоюздарҙың I Башҡортостан өлкә союз-ара конференцияһы үткәрелә, унда Башҡортостан өлкә профсоюздар советы һайлана.
Бөгөн Башҡортостан Профсоюздар федерацияһы 23 республика тармаҡ ағзалыҡ ойошмаһын берләштерә, уларҙың ҡарамағында 7074 тәүге профсоюз ойошмаһы. Республикабыҙҙа профсоюз ағзаларының дөйөм иҫәбе бер миллиондан ашып китә. Уларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен һаҡлауҙы 140 меңдән ашыу профсоюз хеҙмәткәре тәьмин итә.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, 12 ноябрҙә республика Профсоюздар йортонда байрам айҡанлы тантаналы йыйылыш үткәрелә. Был форумда Башҡортостанда профсоюз хәрәкәте тарихына һәм уның хәҙерге үҫешенә ҡағылышы булған барыһы ла йыйыласаҡ. Уларҙың иң яҡшыларына Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы, шулай уҡ республика министрлыҡтары һәм ведомстволары грамоталары тапшырыласаҡ.
БР Профсоюз хеҙмәткәрҙәре көнөн байрам итеү сиктәрендә республика ҡалаларында профактив менән осрашыуҙар, профсоюз хәрәкәте ветерандарын наградлауҙар үткәреләсәк, хоҡуҡ мәсьәләләре һәм пенсия тәьминәте мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәр, күсмә консультациялар ойоштороласаҡ.


text:
Фото:
Авария-ҡотҡарыу хеҙмәте 15 кешене ҡотҡарған
Фото:
Республика пляждары буйынса һуңғы туғыҙ рейд ваҡытында авария-ҡотҡарыу хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре 15 кешене ҡотҡарған, йәнә алты кешегә ярҙам күрһәткән. Халыҡты ярамаған урында һыу инеүҙән тыйып булмай, ти ҡотҡарыусылар, бигерәк тә бындай эҫелә.
— Йыһазландырылған пляждар күберәк булырға тейеш, — тип иҫәпләй Авария-ҡотҡарыу хеҙмәте начальнигы Владимир Темашев. — Ә был муниципалитеттарҙан тора. Бәхетһеҙлек осраҡтары бик йыш ҡотҡарыусылар булмаған, үҙ аллы барлыҡҡа килгән пляждарҙа күҙәтелә. Беҙҙең бурыс — бәхетһеҙлек осраҡтары артыуын булдырмау, шуға күрә беҙ санкцияланмаған пляждар буйынса рейдтар үткәрәбеҙ.
Ҡотҡарыусылар хеҙмәттең зона отрядтары көсө менән һәр ял һайын һыу ятҡылыҡтарына патруллек итә. Көн элгәре улар Кушнаренко районындағы Карьер күлендә, Яҡтыкүлдә, Дүртөйлө ҡалаһы янында Ағиҙел буйында, Баймаҡ районында Талҡаҫта, Нөгөш һәм Ҡарман һыуһаҡлағыстарында, Көйөргәҙе районындағы Бөгөлсән карьерында эшләне.
Ҡотҡарыусылар ваҡытлыса постар урынлаштырҙы һәм ял итеүселәр менән эшләне, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләре яҙылған листовкалар таратты, тейешле ярҙам күрһәтте.


text:
Хәйбулла районында «Йыл уҡыусыһы – 2013» билдәләнде
Хәйбулла районында «Йыл уҡыусыһы – 2013» билдәләнде. Уҡыу йылы йомғаҡтары буйынса райондың иң яҡшы уҡыусыһын билдәләү төбәктә матур йолаға әүерелгән. Һәләтле уҡыусылар тураһында мәғлүмәт банкы муниципалитетта 2011 йылда булдырылған. Унда 1500 үҫмер иҫәпләнә.
Быйыл иң яҡшы уҡыусы исеменә 250 кеше дәғүә итте, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Финалға ете кеше үтте. Һөҙөмтәлә, иң күп мәрәй йыйып, Сиҙәм ауылы мәктәбенең 10 класс уҡысыһы Рәмил Иҫәнгилдин еңеүсе тип танылды. Иң яҡшы уҡыусыға – ноутбук, алты призерға планшеттар тапшырылды. Район һәм республика конкурстарында, олимпиадаларҙа, фестивалдәрҙә һәм ярыштарҙа еңеүселәргә балалар, үҫмерҙәр һәм йәштәр матбуғатына бушлай яҙылыу мөмкинлеге бирелде.
Райондың ата-әсәләр комитеты президиумы яҡшы уҡыған балаларҙың ата-әсәләрен дә тәбрикләне.


text:
Рөстәм Хәмитов «Ата-әсә ҡаһарманлығы» миҙалын булдырҙы
ӨФӨ, 2014 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда «Ата-әсә ҡаһарманлығы» миҙалын булдырыу тураһындағы указға ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр итә рәсми хоҡуҡи-мәғлүмәт порталы. Был маҡтау билдәһе менән Башҡортостан Республикаһына дан килтергән балаларҙы тәрбиәләгән ата-әсәләр (уллыҡҡа алғандар, опекундар, ҡарап үҫтереүселәр) бүләкләнәсәк. Ул ҡаһарманлыҡ күрһәткән, кеше ғүмерен ҡотҡарыу, законды, хоҡуҡ тәртибен һәм именлекте яҡлау буйынса, хеҙмәт бурыстарын үтәгәндә батырлыҡ ҡылған йәки ғилми, ижади, спорттағы йә иһә башҡа ижтимағи әһәмиәткә эйә булыусы эшмәкәрләгендәге айырым ҡаҙаныштарға эйә булған балалар, тиелә указда.
Дәүләт наградаһы шулай уҡ өс йәки унан күберәк инвалид бала йә иһә алты һәм унан күберәк етем бала һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалыусы балаларҙы балалыҡҡа алыусыларға тапшырыласаҡ.
«Ата-әсә ҡаһарманлығы» миҙалы менән бүләкләгәндә ата-әсәләргә (уллыҡҡа алғандарға, опекундарға, ҡарап үҫтереүселәргә) 100 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған аҡсалата бүләк түләнә.
Айырма билдәһе йылына бер тапҡыр 15 май, Халыҡ-ара ғаилә көнө алдынан тапшырыласаҡ.


text:
Өфөлә Свердловск өлкәһе башҡорттары мәҙәниәте көндәре уҙа
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡортостан күрше төбәктән ҡунаҡтар ҡабул итергә әҙерләнә. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, 21-23 апрелдә республикала Свердловск өлкәһе башҡорттары мәҙәниәте көндәре үткәрелә. Күрше төбәктең рәсми делегацияһын мәҙәниәт министры урынбаҫары Галина Головина етәкләй.
Өфөлә Свердловск өлкәһе башҡорттары мәҙәниәте көндәрен әҙерләү һәм уҙғарыу мәсьәләһе буйынса Башҡортостан мәҙәниәт министрының беренсе урынбаҫары Валентина Латипова етәкселегендә ойоштороу комитетының ултырышы уҙҙы. Ҡунаҡтар өсөн бай мәҙәни программа әҙерләнгән. Улар Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрында Туфан Миңнуллиндың «Мулла» спектаклен ҡараясаҡ. Сәфәр сиктәрендә Салауат Юлаев һәйкәленә сәскә һалыу ҡаралған. Ҡунаҡтарҙың Башҡортостан Милли музейының артефакттары менән танышыу мөмкинлеге буласаҡ.
Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығында мәҙәниәт өлкәһендә хеҙмәттәшлек мәсьәләләре буйынса ике төбәк етәкселегенең осрашыуы үтә. Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында Свердловск өлкәһе ҡулланма-биҙәү сәнғәте оҫталарының күргәҙмәһе ойошторола. Башҡортостанда Свердловск өлкәһе башҡорттары мәҙәниәте көндәре Свердловск өлкәһенең үҙешмәкәр артистары һәм коллективтары әҙерләгән концерт менән тамамлана.


text:
Фото:
Вячеслав Титов вафат булды
Фото:
2010 йылдың 3 майында күренекле етәксе, республикала етештереүҙе һәм белем биреүҙе ойоштороусы Вячеслав Михайлович Титов 61-се йәшендә ҡапыл вафат булды.
В.М. Титов 1949 йылдың 11 майында Башҡорт АССР-ының Күгәрсен районы Йомағужа ауылында тыуған. Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы 4-се урта мәктәпте тамамлағандан һуң, 1966 йылда Өфө нефть институтының киске бүлегенә уҡырға инә. Уны 1972 йылда “химия-технологик процестарҙы автоматлаштырыу һәм комплекслы механизациялау буйынса инженер-электромеханик” специальносы буйынса тамамлай. Институтта уҡыуы менән бер рәттән Стәрлетамаҡ ҡалаһында 4-се урта мәктәптә уҡытыусы, унан һуң Стәрлетамаҡ сода-цемент комбинатының контроль-үлсәү приборҙары һәм автоматика цехында электр слесары булып эшләй.
1972 йылда барий етештереү цехтарын хеҙмәтләндереү буйынса контроль-үлсәү приборҙары һәм автоматика цехы мастеры итеп тәғәйенләнә. 1975 йылдан 1976 йылға тиклем Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. Демобилизацияланғандан һуң Стәрлетамаҡ “Сода” етештереү берекмәһенә әйләнеп ҡайта һәм 1-се абсорбция-дистилляция цехына смена мастеры вазифаһына ҡабул ителә. 1978 йылдан 1984 йылға тиклем ошо цех начальнигы урынбаҫары, ауыр сода цехы начальнигы урынбаҫары, беренсе кальцийлау цехы начальнигы, кальцийлы сода производствоһы начальнигы итеп тәғәйенләнә.
1984 йылда Киров исемендәге Урал политехник институты ҡарамағындағы производство һәм төҙөлөштө ойоштороусыларҙы әҙерләү факультетын тамамлай. 1985 йылдан 1987 йылдың сентябренә тиклем партия эшендә була.
1987 йылдың декабрендә В.М. Титов Стәрлетамаҡ “Сода” етештереү берекмәһе директоры, 1990 йылда — “Сода” берекмәһенең генераль директоры, 1994 йылдан “Сода” асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры итеп тәғәйенләнә. Ул етәкселек иткән йылдарҙа предприятие Рәсәйҙә химия сәнәғәте флагмандарының, БДБ-ла кальцийлы соданы иң эре етештереүселәрҙең береһенә әүерелә. Бында тиҫтәләрсә төрҙәге химия продукцияһы, төҙөлөш материалдары һәм көнкүреш химияһы сығарыла, улар донъялағы бик күп илдәргә экспортлана.
“Сода” берекмәһен үҫтереүгә өлөш индергән өсөн В.М. Титовҡа “Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған химигы”, “Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған химигы”, “Көрсөк шарттарында юғары профессионализм һәм предприятиеға һөҙөмтәле идара иткән өсөн” Бөйөк Петр исемендәге милли йәмәғәт премияһы, “Карьера-2001” VIII Бөтә Рәсәй конкурсы лауреаты, “Рәсәйҙең иң яҡшы менеджеры”, “Йыл директоры”, “Йыл инженеры” исемдәре бирелә. Халыҡтар дуҫлығы, Почет, II дәрәжә Бөйөк Петр ордендары, “Рәсәй иҡтисады лидеры” почетлы билдәһе менән бүләкләнә.
Вячеслав Михайлович ғилми һәм йәмәғәт эшмәкәрлеге менән әүҙем шөғөлләнә. 1993 йылда уға техник фәндәр кандидаты, 2002 йылда техник фәндәр докторы ғилми дәрәжәһе бирелә. Ул – БР Фәндәр академияһының мөхбир ағзаһы. Бер нисә тапҡыр Стәрлетамаҡ ҡалаһы халыҡ депутаттары Советы, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаты итеп һайлана.
2006 йылдың ғинуарынан В.М. Титов “Башҡорт дәүләт университеты” юғары профессиональ белем биреү дәүләт мәғариф учреждениеһының Стәрлетамаҡ филиалы директоры булып эшләй, уның үҫешенә ҙур өлөш индерә. Филиал дәүләт аккредитацияһын уңышлы үтә, яңы специальностар асыла. Уҡыусылар һаны арта, фәнни-методик һәм матди-техник база нығый. Студенттарҙың ғилми тикшеренеү эше әүҙемләшә, ял һәм спорт менән шөғөлләнеү өсөн шарттар яҡшыра.
Талантлы етәксе һәм һоҡланғыс кеше Титов Вячеслав Михайлович хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
Некрологка Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев, республика Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев һәм башҡа рәсми кешеләр ҡул ҡуйған.


text:
Яңы йыл алды йәрминкәләрендә Өфөлә 1142 тонна ит һатылды
4 декабрҙән 26 декабргә тиклем Башҡортостан баш ҡалаһында Яңы йыл алды йәрминкәләре үтте. Ауыл халҡы өсөн 5600-ҙән ашыу сауҙа урыны ойошторолдо. БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, йәрминкәләрҙә бөтәһе 1142,4 тонна ит һатылды. Ауыл хужалығы предприятиелары ҡала халҡына итте килограмын 145 — 187 һумдан һатты. Был уртаса баҙар хаҡтарынан 20-40 һумға арзаныраҡ.
Аграрийҙар 177-215 һумдан 92,6 тонна ҡош-ҡорт ите лә һатты. Уҙған йыл кимәле менән сағыштырғанда иткә хаҡтар 10 — 15 процентҡа арзаныраҡ булды.


text:
Башҡортостан предприятиелары XIV Бөтә Рәсәй форумына саҡырыла
15 декабрҙән 19-ына тиклем Мәскәүҙә «Рәсәйҙә етештерелгәнде һатып алығыҙ» — ҡулланыу баҙары өсөн тауарҙар етештереү буйынса Рәсәй лидерҙарының төп сараһы.
13 йыл буйына форум ватан тауарҙарын эске һәм тышҡы баҙарҙарға сығарыу өҫтөндә эшләй, Рәсәй ҡулланыу тауарҙарының ыңғай образын булдырыу буйынса дәүләт сәйәсәтен тормошҡа ашырыу майҙансығы булып тора.
Сара РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы, Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт, РФ Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ярҙамында үткәрелә.
Форум программаһында: махсус күргәҙмәләр серияһы («Рәсәйҙә етештерелгәнде һатып алығыҙ: еңел һәм туҡыу сәнәғәте», «Рәсәйҙә етештерелгәнде һатып алығыҙ: йорт өсөн тауарҙар» « Рәсәйҙә етештерелгәнде һатып алығыҙ: туҡланыу продукттары», «Рәсәйҙә етештерелгәнде һатып алығыҙ: көнкүреш техникаһы»), «Тергеҙелгән сифат традициялары» тармаҡ-ара форумы, «Рәсәйҙең ҡулланыу баҙары» конгресы. Шулай уҡ «Рәсәйҙә эшләнгән» махсус программаһы сиктәрендә саралар үтәсәк.
Форумға Рәсәйҙең ҙур компаниялары һәм холдингылары, бәләкәй һәм урта бизнес предприятиелары, ваҡлап һатыу селтәрҙәре һәм дистрибьюторҙар компаниялары хужалары һәм етәкселәре, профилле министрлыҡтар һәм ведомстволар, федераль башҡарма власть органдары вәкилдәре, тармаҡ йәмәғәт берекмәләре ағзалары саҡырыла.
БР Сәнәғәт һәм инновация сәйәсәте министрлығы белгестәре фекеренсә, был форумда ҡатнашыу республика тауар етештереүселәренә үҙен федераль кимәлдә белдерергә һәм үҙ продукцияһын һатыу баҙарын киңәйтергә ярҙам итәсәк.


text:
Өфө күсемһеҙ милеккә инвестициялар һалыу өсөн Уралдағы перспективалы ҡалалар араһында
Penny Lane Realty консалтинг компанияһы торлаҡ милкенә инвестициялар һалыу перспективалығы буйынса ҡалалар рейтингын төҙөнө. Исемлектә Екатеринбург алда тора. Биш ҡалаға шулай уҡ Ҡазан, Томск, Краснодар һәм Дондағы Ростов инә.
Өфө был рейтингка инмәй, ләкин шул уҡ ваҡытта күсемһеҙ милеккә инвестициялар һалыу өсөн Уралдағы иң перспективалы ҡалаларҙың береһе булып тора. Башҡортостан етәкселеге аҙ ҡатлы төҙөлөш өлкәһендәге социаль программаларҙы һәм проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн инвесторҙар саҡырыу буйынса әүҙем эш алып бара, тип хәбәр итә «Эксперт-Урал» баҫмаһы.
Былтыр республика баш ҡалаһында 650 мең квадрат метрҙан ашыу торлаҡ төҙөлдө һәм файҙаланыуға тапшырылды.
Исемлек төҙөгәндә һигеҙ параметр иҫәпкә алынды: йәшәү өсөн хәүефһеҙлек, экологик шарттар, ҡала төҙөү тармаҡтарының стратегик мөһимлеге һәм ҡала төҙөү предприятиеларының иҡтисади һөҙөмтәлелеге, йән башына килем, төбәк властары пландары һәм федераль маҡсатлы үҫеш программалары, беренсел һәм икенсел баҙарҙарҙа уртаса хаҡтар кимәле һәм торлаҡ төҙөлөшө күләмдәре.


text:
Татарстандың сәнәғәт һәм сауҙа министры Рауил Зарипов Өфөгә килә
Бөгөн Өфөгә Татарстан Республикаһының сәнәғәт һәм сауҙа министры Рауил Зарипов килә.
Сәфәр программаһы бер көнгә – 10 мартҡа иҫәпләнгән. Иртәнсәк БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығында Башҡортостан менән Татарстандың эшлекле даирәләр вәкилдәренең бизнес-осрашыуы үтәсәк. Рауил Зарипов уны рәсми асыуҙа ҡатнашасаҡ. Һуңынан ул БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, Башҡортостандың сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры Юрий Пустовгаров менән ике яҡлы хеҙмәттәшлек мәсьәләләрен тикшерәсәк. Программала шулай уҡ – БР Фәндәр академияһы етәкселеге менән осрашыу, «ӨМЭПБ» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең авиацион технологиялар технопаркына, «Буринтех» фәнни-производство предприятиеһына һәм башҡа объекттарға барыу.


text:
Йүрелек
Йүрелек (Лесной жаворонок) (Lullula arborea L).
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғай ҙурлыҡ. Башлыса ерҙә йөрөүсе ҡош. Ағастар¬ға, ҡыуаҡтарға ла ҡуна. Ағас башына ултырып йәки һа¬уала һайрай, һырты буй ҡара таптар менән сыбарланған ҡара-көрән. Түше көрәнһыу таплы һорғолт һары, ҡорһағы аҡ. Күҙҙәре өҫтөндә аҡ ҡаштары бар. Башында буй һыҙыҡлы бәләкәй генә бүрке күренә, һабан турғайынан аҡ ҡашы һәм бәләкәйерәк булыуы менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы ҡыҫҡа ғына: «тир-рит», һайрауы яңғырауыҡлы һыҙғырыуҙарҙан тора: «йүрли-йүрли-йүрли-йүрли-йүрли-йүлү».
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Урман ситтәрендә, ҡыуаҡлы асыҡ урындарҙа йәшәй. Бөжәктәр, үлән орлоҡтары менән туҡлана. Күсмә ҡош. һирәк осрай. Ояһы ерҙә була. Көрән йәки ҡыҙыл таплы 5—6 бөртөк аҡ төҫтәге йомортҡа һала.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986 йыл. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90


text:
Фотосинтез
Фотосинтез (от грек. φwto- — яҡтылыҡ һәм σύvθeσις — синтез бергә ҡушыу) — үҫемлектәрҙә яҡтылыҡта углекислый газ һәм һыуҙан фотосинтетик пигмент (үҫемлектәрҙә хлорофилл, бактерияларҙа бактериохлорофилл һәм бактериородопсин) ҡатнашлығында органик матдәләр барлыҡҡа килеү процесы.
Фотосинтез реакцияһын ҡыҫҡаса ошолай яҙырға мөмкин:
6H2O + 6CO2 + яҡтылыҡ → C6H12O6 (глюкоза) + 6O2
Йөкмәткеһе
Фотосинтездың әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фотосинтез биологик энергияның төп сығанағы булып тора. Ҡаҙылма яғыулыҡтарҙы (күмер, нефть, тәбиғи газ, торф) яндырып алынған энергия нигеҙендә шулай уҡ фотосинтез процесында һаҡланып ҡалған энергия тора. Фотосинтез — углеродтың биологик циклға төп инеү юлы. Атмосфералағы кислород фотосинтездың өҫтәмә продукты булып тора. Кислородлы атмосфера барлыҡҡа килеүе ер өҫтөнөң торошон тулыһынса үҙгәртә, һулыш алыу мөмкин була. Һуңыраҡ озон ҡатламы барлыҡҡа килгәс, тереклеккә ҡоро ергә сығырға мөмкинлек асыла.
Фотосинтезды өйрәнеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фотосинтезды өйрәнеү буйынса беренсе тәжрибәләрҙе Джозеф Пристли 1770—1780 йылдарҙа үткәрә. Ул герметик һауыт эсендә шәм янғанда һауа «боҙолоу»ына иғтибар итә. Һауа яныуға булышлыҡ итмәй, эсенә бикләнгән хайуандар тонсоға. Боҙолған һауаны үҫемлектәр төҙәтә ала. Пристли үҫемлектәр кислород бүлеп сығара тигән нәтижәгә килә, тик бының өсөн яҡтылыҡ кәрәклеген иҫәпкә алмай. Оҙаҡламай быны Ян Ингенхауз асыҡлай.
Һуңыраҡ үҫемлектәр кислород бүлеп сығарыуҙан башҡа, углекислый газды йотоп, органик матдәләр синтезлауы асыҡлана. 1842 йылда Роберт Майер, энергия һаҡлау законына нигеҙләнеп, үҫемлектәр ҡояш энергияһын химик бәйленеш энергияһына әүрелдерә тигән нәтижәгә килә. 1877 йылда Пфеффер был процесты фотосинтез тип атай. Ж. Пельтье һәм Ж. Кавенту 1818 йылда беренсе тапҡыр хлорофилды айырып ала.
Фотосинтездың окисландырыу-ҡайтарыу аҫылын Корнелис ван Ниль асып бирә. Был кислород һыуҙан барлыҡҡа килә тигәнде аңлата. Быны 1941 йылда А. П. Виноградов изотоплы тамға ярҙамында иҫбат итә.
Мельвин Кальвин углерод изотобы менән CO2 йотолоу процесын иҫбат итә, был эш өсөн уға 1961 йылда Нобель премияһы бирелә.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Лайлалы диңгеҙ ҡусҡары (Elysia chlorotica) һыу үҫентеләре (Vaucheria litorea) хлоропластарын аш һеңдереү юлында үҙләштерә. Диңгеҙ ҡусҡары организмындағы хлоропласт глюкоза синтезлап, ҡусҡарға бер нисә ай йәшәргә мөмкинлек бирә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Холл Д., Рао К. Фотосинтез: Пер. с англ. — М.: Мир, 1983.
- Физиология растений / под ред. проф. Ермакова И. П. — М.: Академия, 2007
- Молекулярная биология клетки / Альбертис Б., Брей Д. и др. В 3 тт. — М.: Мир, 1994
- Рубин А. Б. Биофизика. В 2 тт. — М.: Изд. Московского университета и Наука, 2004.
- Чернавская Н. М., Чернавский Д. С. Туннельный транспорт электронов в фотосинтезе. М., 1977.
- В. Любименко. Влияние света на усвоение органических веществ зелёными растениями. http://www.archive.org/download/izviestiaimper06011218impe/izviestiaimper06011218impe.pdf%7C Известия Императорской Академии наук. VI серия. 1907. номер 12. стр. 395—426, с 6 табл.


text:
М.Аҡмулла исемендәге университет Екатеринбургтан хеҙмәттәштәре менән бәйләнештәрҙе нығыта
М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты һәм Урал дәүләт педагогия университеты (Екатеринбург) шаршамбы, 14 мартта, хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуясаҡ.
Башҡорт дәүләт педагогия университетының матбуғат үҙәге етәксеһе Ольга Печаткина хәбәр итеүенсә, яңы специальностар асҡанда вуздарҙың үҙ-ара килешеп эш итеүе, уҡытыу-методик эшмәкәрлекте камиллаштырыу, фән, фәнни-мәғариф, фәнни-етештереү өлкәләрендә хеҙмәттәшлек итеү, шулай уҡ берлектә конференциялар, семинарҙар үткәреү, уҡытыусылар менән алмашыу, докторантура, аспирантура аша кадрҙар әҙерләү, студенттар ҡабул итеү мәсьәләһен хәл итеүҙә хеҙмәттәшлек итеү эшмәкәрлектең төп йүнәлештәре булып тора.


text:
«Башҡортостандың мәҙәни мираҫы» балаларға Яңы йыл кәйефе бүләк итте
«Башҡортостандың мәҙәни мираҫы» Республика йәштәр йәмәғәт ойошмаһы ағзалары Яңы йыл алды көндәрендә балаларға шатлыҡ бүләк итте. Ҡыш бабай менән Ҡарһылыу Орджоникидзе районының аҙ тәьмин ителгән һәм имен булмаған ғаиләләренән балаларҙың йорттарына барҙы. Шишмә районының балалар һәм үҫмерҙәр өсөн социаль приютында йәмәғәт ойошмаһы ағзалары Яңы йыл тамашаһы ойошторҙо.
Ҡыш бабай балаларҙы яҡынлашып килгән Яңы йыл менән ҡотланы, ә әкиәт геройҙары уларға «Башҡортостандың мәҙәни мираҫы» йәмәғәт ойошмаһы ағзалары тарафынан йыйылған бүләктәрҙе тапшырҙы.
Сараларҙы үткәреүҙә Өфөнөң Орджоникидзе районы хакимиәтенең 8-се социаль-профилактика үҙәге, шулай уҡ Совет районының «Әфлисун» балалар-үҫмерҙәр клубы муниципаль учреждениеһы ярҙам күрһәтте.


text:
Республикала депутатлыҡҡа 200 кандидат теркәлгән
БР Үҙәк һайлау комиссияһы хәбәр итеүенсә, 2010 йылдың 9 ғинуарына ҡарата 14 мартта үтәсәк һайлауҙарға депутатлыҡҡа 207 кандидат теркәлгән, шуларҙың 122-һе – сәйәси паритяларҙан (шул иҫәптән “Берҙәм Рәсәй”ҙән – 72, КПРФ – 14, ЛДПР — 12), үҙҙәрен үҙҙәре күрһәткәндәр – 85 кеше. Территориаль һайлау комиссиялары депутат мандатына дәғүә итеүселәрҙән 193 кандидатты теркәгән.
БР Үҙәк һайлау комиссияһы һайлауҙарҙы әҙерләү һәм үткәреү эше һайлау ҡануниәте талаптарына ярашлы башҡарыласаҡ, тип белдерә.
Белешмә өсөн, 14 мартта Башҡортостанда 59 һайлау кампанияһы үтәсәк, уның барышында 72 депутат мандаты алмаштырыласаҡ. Улар иҫәбендә — Төньяҡ (N33), Көньяҡ (N49) һәм Мәләүез (N50) кеүек бер мандатлы һайлау округтары буйынса Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға өҫтәмә һайлауҙар үтеүе ҡаралған, шулай уҡ Салауат, Сибай, Ишембай, Яңауыл Советтарына һәм бер нисә муниципаль районда өҫтәмә депутаттар һайланасаҡ. Һайлауҙарҙа 203 мең кеше ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Өфөлә эшҡыуарҙар өсөн бушлай консультациялар дауам итә
Өфө эшҡыуарҙар берләшмәһенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса бушлай консультациялар дауам итә. Улар эшҡыуарҙарҙың мәғлүмәтлелеген һәм юридик яҡтан белемен арттырыу маҡсатында ойошторола.
10 мартта «Бәләкәй бизнес субъекттарына һалым һалыу үҙенсәлектәре» («КонсультантПлюс» хоҡуҡи белешмә системалар программаһын файҙаланып) темаһына консультацияны «Респект» хоҡуҡ компанияһының «Ҡыҙыу линия» хеҙмәте етәксеһе Ирина Гаврилова үткәрә.
16 мартта «БизнесЯрҙам» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең кадрҙар хеҙмәте белгесе Елена Әминева «Бәләкәй бизнес предприятиеларында кадрҙарға бәйле документтар әйләнеше» темаһына кәңәштәр бирә.
Консультациялар 16 сәғәттән 18-гә тиклем Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1 адресы буйынса үткәрелә. Белешмәләр өсөн телефон: 241-47-44.
23 мартта ошо уҡ адрес буйынса «Эшҡыуарҙар мәнфәғәттәрен яҡлауҙағы көнүҙәк мәсьәләләр» темаһына түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Уны ҡала прокуратураһы ҡатнашлығында Өфө эшҡыуарҙар берләшмәһе үткәрә.


text:
"Салауатнефтьоргсинтез" күргәҙмәгә 24 төр продукция ҡуясаҡ
"Салауатнефтьоргсинтез" асыҡ акционерҙар йәмғиәте Мәскәүҙә үтәсәк "Бөтә Рәсәй маркаһы (III мең йыллыҡ). ХХI быуат Сифат билдәһе" ХХI халыҡ-ара күргәҙмәһенә 24 төр продукция ҡуясаҡ.
Күргәҙмә 2009 йылдың 12 майынан 15-енә тиклем Рәсәйҙең иң яҡшы тауарҙарын, хеҙмәттәрен һәм технологияларын Рәсәй баҙарына сығарыуға, донъя баҙарына продукция интеграцияһы проблемаларын хәл итеүгә йүнәлтелгән милли программа сиктәрендә Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәгендә үтәсәк.
"Салауатнефтьоргсинтез" асыҡ акционерҙар йәмғиәте "Бөтә Рәсәй маркаһы (III мең йыллыҡ). ХХI быуат Сифат билдәһе" халыҡ-ара күргәҙмәһендә тәүге тапҡыр 2007 йылдың декабрендә ҡатнашҡайны, тип хәбәр иттеләр предприятиеның матбуғат хеҙмәтенән. Өс төр продукция — алтын сифат билдәһенә, ә нефть эшкәртеү комплексы үҙе "Юғары сифатлы предприятие" исеменә лайыҡ булғайны.


text:
Башҡортостанда болотло һауа торошо һаҡлана
БР Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхиткә мониторинг идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, үткән тәүлектә республикала ямғыр яуыуы, Күмертауҙа, Белоретта көслө ямғыр яуыуы күҙәтелде. Урал аръяғында секундына 24 метр тиҙлектәге ел иҫте. Һауа температураһы көндөҙ төньяҡ төбәктәрҙә – плюс 7-12 градус, көньяҡ төбәктәрҙә плюс 18-24 градус тәшкил итте.
30 апрелдә аяҙлы-болотло була. Төндә урыны менән бер аҙ ямғыр яуыуы көтөлә. Ел төньяҡ-көнбайыштан секундына 5-10 метр тиҙлектә иҫә. Һауа температураһы төндә – минус 1 — плюс 4, көндөҙ плюс 10-15 градус була.


text:
Башҡортостандың медицина хеҙмәткәрҙәре граждандарҙы яҡлау айлығында ҡатнашасаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
4 сентябрҙән алып 4 октябргә тиклем республикала граждандарҙы яҡлау айлығы уҙасаҡ. Тейешле ҡарар Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан ҡабул ителгән. Был осорға тәбиғи һәм техноген тибындағы ғәҙәттән тыш хәлдәрҙән яҡлау өлкәһендә төрлө халыҡ төркөмдәрен теоретик һәм практик яҡтан әҙерләү, республиканың торама пункттарында объекттарҙың һәм территорияларҙың хәүефһеҙлеген тәьмин итеү буйынса бер төркөм саралар ҡаралған.
Айлыҡҡа төбәктең дауалау учреждениелары ла ҡушылды. «Башинформ» агентлығына БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, республиканың медицина учреждениеларында ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә һәм янғын сыҡҡанда персоналға һәм ауырыуҙарға хәбәр итеү һәм уларҙы эвакуациялау буйынса күнекмәләр, беренсе ярҙам күрһәтеү, үҙеңә һәм бер-береңә ярҙам итеү мәсьәләләре буйынса практик уҡыуҙар, төрлө семинарҙар уҙасаҡ.
Саралар граждандар оборонаһы буйынса Бөтә Рәсәй күнекмәһе менән тамамланасаҡ.


text:
Инновацион эшмәкәрлекте иң яҡшы яҡтыртыуға конкурс
2009 йылда Башҡортостан Республикаһының киң мәғлүмәт сараларында инновацион эшмәкәрлек мәсьәләләрен иң яҡшы яҡтыртыуға республика конкурсы иғлан ителде. Ул республика Президенты Указы менән раҫланған 2008-2010 йылдарға Республика маҡсатлы инновацион программаһына ярашлы үткәрелә.
Конкурсты ойоштороусылар — "Башҡортостан" телерадиотапшырыуҙар компанияһы" дәүләт унитар предприятиеһы һәм Башҡортостан Журналистар союзы ҡатнашлығында БР Фәндәр академияһы, БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡ, республика Сауҙа-сәнәғәт палатаһы.
Конкурстың маҡсаты — фәнде популярлаштырыуға, фәнни-технологик, белем биреү һәм инновацион өлкәләр проблемаларына дәүләт һәм эшҡыуарлыҡ структураларының иғтибарын йәлеп итеү. Бынан тыш, төбәк инновацион баҙарын, республиканың фәнни, технологик һәм производство ҡеүәтен формалаштырыуға, ғалимдарҙың, фәнни хеҙмәткәрҙәрҙең, уйлап табыусыларҙың, инженер-техник хеҙмәткәрҙәрҙең, студенттарҙың һәм уҡыусыларҙың уйлап табыу һәм рационализаторлыҡ мәсьәләләрендә әүҙемлеген күтәреүгә иғтибар биреүсе киң мәғлүмәт сараларының эшмәкәрлеген әүҙемләштереү һәм ярҙам итеү бурысы ҡуйыла.
Конкурста республика, ҡала, район, корпоратив гәзиттәр, журналдар, телевидение, радио һәм электрон киң мәғлүмәт саралары журналистары ҡатнаша ала.
Конкурс материалдары төрлө жанрҙа булыуы мөмкин: очерк, мәҡәлә, репортаж, интервью һәм башҡалар. Конкурс түбәндәге номинациялар буйынса үткәрелә: "Баҫма киң мәғлүмәт саралары: республика гәзиттәре һәм журналдары — иң яҡшы редакция коллективы/журналист"; "Баҫма киң мәғлүмәт саралары: район, ҡала һәм берләшкән гәзиттәр һәм журналдар — иң яҡшы редакция коллективы/журналист", "Ведомство, корпоратив гәзиттәр һәм журналдар — иң яҡшы редакция коллективы/журналист", "Электрон киң мәғлүмәт саралары (радио, телевидение, интернет-баҫмалар) — иң яҡшы редакция коллективы/журналист"; "Махсуслаштырылған гәзиттәр һәм журналдар — иң яҡшы редакция коллективы/журналист".
Һәр номинацияла еңеүселәргә I, II, III дәрәжә БР Хөкүмәте дипломдары, конкурсты ойоштороусылар дипломдары һәм ҡиммәтле бүләктәр тапшырыласаҡ: беренсе урын өсөн — ноутбук, икенсе — цифрлы видеокамера, өсөнсө урын өсөн — цифрлы фотоаппарат.
Конкурс материалдары 1 октябргә тиклем 450079, Өфө ҡалаһы, Октябрҙең 50 йыллығы урамы, 13, 1007-се бүлмә адресы буйынса БР Журналистар союзында ҡабул ителәсәк. Телефон: (347) 276-42-66.


text:
Шайтан
Шайтан —— башҡорт мифологияһында иблес исемдәренең береһе.
Ул Библия термины Сатанаға тура килә. Ҡөрьәндә алланы антагонисы булараҡ иҫкә алына. Шайтан йыш ҡына дейеү, ендәр менән ассоциациялаштырыла. Мосолмандар күҙаллауы буйынса һәр бер кешенең фәрештә һәм шайтан оҙатып йөрөй. Улар кешене йә изге эштәр, йә гонаһ ҡылырға мәжбүр итәләр. Шайтан кеше ҡиәфәтенә керә ала. Борон, йәнәһе, шағирҙар һәм күрҙәселәр ҡолаҡтарына шайтан бышылдаған һүҙҙәрҙе ҡабатлайҙар тигән ышаныс таралған булған.
Башҡорт халыҡ ижадында кешеләргә яманлыҡ ҡылыусы зат булараҡ һүрәтләнә. Шайтан образы әкиәттәрҙә, көләмәстәрҙә йыш осрай.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡорт халыҡ ижады. 1-16 томдар
- Батырҙар тураһында әкиәттәр. Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1992.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сулейманов А. М. Шайтан // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- Башҡорт мифтары (урыҫ.)


text:
Баш ҡалала йылғаларҙың боҙҙан әрселеү ваҡыты билдәле булды Фото: автор фотоһы
Баш ҡалала йылғаларҙың боҙҙан әрселеү ваҡыты билдәле булды
Баш ҡалала йылғаларҙың боҙҙан әрселеү ваҡыты билдәле булды Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Өфөлә йылғаларҙың боҙҙан әрселеү ваҡыты билдәле булды. Гидрометеорология шарттарын иҫәпкә алып, йылғаларҙың ғәҙәттәгенән ике-биш көнгә иртәрәк асылыуы көтөлә. 2-8 апрелдә — Ағиҙелдә, 31 марттан 6 апрелгә тиклем — Ҡариҙелдә, 6 апрелдән 12-нә тиклем Дим йылғаһында боҙ китеүе күҙаллана.
Ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, яҙғы ташҡын ваҡытында Өфө янында Ағиҙелдең кимәле 730-830 сантиметрға етәсәк. Ҡариҙел — 760-860, Дим 580-680 сантиметрға күтәреләсәк. Ҡаланың ҡайһы бер райондарында йорттарҙы һыу баҫыу янай.
Алдан хәбәр ителгәнсә, ошо көндәрҙә Өфөлә махсус техника смотры булды, унда яҙғы ташҡынды хәүефһеҙ үткәреү өсөн яуаплы 18 ҡала һәм республика хеҙмәттәре, ведомстволары ҡатнашты. 10 марттан ҡала һәм райондарҙың ташҡынға ҡаршы комиссиялары эшләй башланы. Ташҡынға ҡаршы 19 штаб, 12 күҙәтеү посы һәм алты мең кешегә иҫәпләнгән пункт асылған.


text:
Өфөлә эшсе йәштәр араһында ижади конкурс старт алды
Башҡортостан баш ҡалаһында эшсе йәштәр араһында «Яҡшыларҙың яҡшыһы» конкурсы старт алды, ул Өфөлә 2012 йылдың 1 ноябренә тиклем дауам итәсәк.
Предприятие һәм ойошмаларҙа йәштәр менән эшләү һөҙөмтәлелеген арттырыу, йәш эшсенең ыңғай имиджын булдырыу, йәштәр советтары эшен әүҙемләштереү, предприятиеларҙа тәрбиәсе эшенең абруйын күтәреү, шулай уҡ эшсе йәштәр проблемаларына йәмәғәтселек иғтибарын йәлеп итеү иғлан ителгән конкурстың төп маҡсаттары булып тора.
Бәйге номинациялары араһында — «Өфө предприятиелары һәм ойошмаларында (учреждениеларында) эшсе йәштәр менән иң яҡшы ойошторолған эш»; «Эшсе йәштәрҙең иң яҡшы тәрбиәсеһе» һәм «Өфөнөң эшсе йәштәре тураһында киң мәғлүмәт сараларында иң яҡшы мәҡәлә (репортаж)».
Конкурсты ойоштороусылар булып Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты һәм Республика йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәге сығыш яһай.
Конкурсҡа материалдар 15 октябргә тиклем 450098, Өфө ҡалаһы, Октябрь проспекты, 118 адресы буйынса Йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәгендә, 29-сы бүлмәлә ҡабул ителә. Телефондар: 279-06-35, 279-06-56.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Ҡала мәҙәниәтенең боронғо элементтарын һаҡлау беҙҙең өсөн бик мөһим» Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: «Ҡала мәҙәниәтенең боронғо элементтарын һаҡлау беҙҙең өсөн бик мөһим»
Рөстәм Хәмитов: «Ҡала мәҙәниәтенең боронғо элементтарын һаҡлау беҙҙең өсөн бик мөһим» Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Рөстәм Хәмитов «Рәсәй-Мәҙәниәт» телеканалы күҙәтеүсеһе Владислав Флярковский менән осрашты. Өфөлә алып барыусы республика Башлығының ҡушыуы буйынса яңынан эшләй башлаған телеканалдың төбәк тапшырыуҙарына старт бирҙе.
Әңгәмә былтыр декабрь айында асылған «Башҡортостан» дәүләт концерт залының фойеһында үтте.
Дәүләт концерт залының эстетикаһы хаҡында һөйләгәндә, Рөстәм Хәмитов, беҙ совет осорондағы күп кенә архитектура элементтарын һаҡлап ҡалдыҡ, ысынында иһә һәйбәт килеп сыҡты, тип билдәләне. Беҙ иҫке стеналарға «йән өрҙөк» һәм улар заманса төҫ алды, тине ул.
«Ҡала мәҙәниәтенең боронғо элементтарын һаҡлау беҙҙең өсөн бик мөһим. Өфө урамдары буйлап йөрөгәндә (беҙҙә Бөрө, Стәрлетамаҡ кеүек ҡыҙыҡлы, сауҙәгәр ҡалалары бар) XIX быуат аҙағында — XX быуат башында төҙөлгән йорттарҙы күрергә мөмкин. Беҙ уларҙы һаҡларға тырышабыҙ. Хәйер, ҡайһы саҡта быны эшләү еңел түгел, әммә иҫке биналарҙан яңы мәҙәни объекттар төҙөргә мөмкин. Хәҙер беҙ шундай сәйәсәт алып барабыҙ», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан етәксеһе.


text:
Республикала мәғариф буйынса август кәңәшмәһенә әҙерлек бара
Мәғариф буйынса август кәңәшмәһе быйыл 11 августа Стәрлетамаҡта үтә. Сара «Республикала белем биреү: кешегә һәм төбәктең киләсәгенә инвестициялар» девизы аҫтында үткәрелә.
Кәңәшмәлә Башҡортостан Республикаһы етәкселеге, төбәктең ведомство һәм министрлыҡ етәкселәре, муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәренең мәғариф идаралығы органдары башлыҡтары, һөнәри белем биреү учреждениелары етәкселәре, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре ҡатнашасаҡ.
Сараның пленар өлөшө алдынан төрлө йүнәлештәр буйынса фекер алышыу майҙансыҡтары ойошторола. Кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙың барыһы ла «Төбәк белем биреү системаларын яңыртыу проекты — «Беҙҙең яңы мәктәп» милли мәғариф инициативаһының стратегик йүнәлештәренә ирешеү алымдары» темаһын тикшерәсәк.
Шулай уҡ август кәңәшмәһендә ҡатнашыусылар өсөн белем биреү учреждениелары нигеҙендә махсус маршруттар ойоштороласаҡ, тип хәбәр иттеләр БР Мәғариф министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Республикала Әҙәбиәт йылына бағышланған «Әҙәби нағыш» марафоны дауам итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Республикала Әҙәбиәт йылына бағышланған «Әҙәби нағыш» марафоны дауам итә. 3 августа марафонда ҡатнашыусыларҙы — Хәйбулла, 4-дә Баймаҡ райондарында, 5-дә — Сибай ҡалаһында, 11-дә — Учалы, 12-дә — Белорет, 18-дә — Әбйәлил, 22-дә — Бөрйән, 25-дә — Салауат, 29-да — Ҡыйғы райондарында көтәләр.
Был көндәрҙә йәш авторҙарҙың ҡулъяҙмалары тикшереләсәк, башҡорт яҙыусыларының китаптарынан күргәҙмә һәм матбуғатҡа, шул иҫәптән «Башҡортостан» гәзитенә яҙылыу ойоштороласаҡ. Ошо хаҡта «Башҡортостан» гәзитенең әҙәбиәт бүлеге мөдире, танылған шағирә Лариса Абдуллина хәбәр итте.
«Әҙәби нағыш» марафонын ойоштороусылар — Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары министрлығы, Яҙыусылар союзы, «Башҡортостан» гәзите редакцияһы, Милли әҙәби музей, Әхмәт-Зәки Вәлиди исемендәге Милли китапхана, Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте менән берлектә Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығы. Марафон республиканың бөтә райондарын һәм ҡалаларын иңләп сығасаҡ. «Башҡортостан» гәзитендә февралдән бөгөнгә тиклем уҙғарылған әҙәбиәт байрамдары хаҡында мәҡәләләр һәм йәш яҙыусыларҙың әҫәрҙәре баҫылған.


text:
Үҙәк һайлау комиссияһы менән киң мәғлүмәт саралары һайлауҙы яҡтыртыу мәсьәләләрен тикшерәсәк
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы республиканың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығы етәкселеге һәм дәүләт ҡарамағындағы киң мәғлүмәт саралары мөхәррирҙәре менән кәңәшмә үткәрәсәк. Осрашыуҙа ҡатнашыусылар матбуғаттың Дәүләт Думаһына депутаттар һайлау кампанияһын мәғлүмәти йәһәттән тәьмин итеүҙә ҡатнашыуын тикшерәсәк, тип хәбәр итә республиканың Журналистар союзы.
Атап әйткәндә, Үҙәк һайлау комиссияһы вәкилдәре һайлауҙарҙы яҡтыртыуҙың хоҡуҡи аспекттары, редакция һәм журналистарҙың яуаплылығы тураһында һөйләйәсәк.
Кәңәшмә 15 сентябрҙә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай бинаһында үтәсәк. Башлана – 11.00-дә.


text:
Яңы йылға республикала 200 меңдән ашыу шыршы әҙерләнә
Яңы йылға Башҡортостанда 200 меңдән ашыу шыршы әҙерләнә, уларҙың яртыһы – өфөлөләр өсөн. БР Урман хужалығы министрлығының был планы үтәлә башлаған да инде.
Ағастар ауыл хужалығы йәрминкәләрендә һатыласаҡ. Ғәҙәттәгесә, иң күп шыршыларҙы Өфөгә Урман хужалығы министрлығына ҡараған «Белорет урманы», «Туймазы урманы» һәм «Йылайыр урманы» предприятиелары алып киләсәк.
Урман предприятиелары хаҡтарҙы үҙҙәре билдәләргә хоҡуҡлы, әммә БР Урман хужалығы министрлығы шыршыны – 250 һумдан, ҡарағайҙы – 210 һумдан, аҡ шыршыны 300 һумдан һатырға тәҡдим итә.


text:
Межгорье ҡалаһы хакимиәтендә үҙгәрештәр
10 июлдә Межгорье ҡалаһы ябыҡ административ-территориаль берәмеге ҡала округы Советы ултырышы үтте, унда хакимиәт башлығының вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу мәсьәләһе ҡаралды.
Совет ҡарары менән Борис Казеев, үҙ теләге менән отставкаға китеүе сәбәпле, хакимиәт башлығы вазифаһынан бушатылды.
Совет депутаттары Межгорье ҡалаһы ябыҡ административ-территориаль берәмеге хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыуҙы ваҡытлыса Виктор Панченкоға йөкмәтте. Ул хакимиәт башлығы бурысын ошо вазифаға конкурс һөҙөмтәләре буйынса тәғәйенләнгән кеше үҙ эшен ҡабул итеп алғанға тиклем башҡарасаҡ.


text:
Бахрейн делегацияһы Башҡортостан иҡтисады менән танышты
Башҡортостанға Бахрейн эшҡыуарҙары килде. Республикаға Фарсы ҡултығы һәм Яҡын Көнсығыш илдәрендә нефть һәм газ, финанс, инвестиция, энергетика, телекоммуникациялар, социаль, консалтинг, страховкалау проекттарын тормошҡа ашырыуҙа ҡатнашҡан «Рияда» компанияһы вәкилдәренең визиты БР Иҡтисади үҫеш министрлығы инициативаһы менән ойошторолған.
Осрашыу барышында ике яҡ өсөн дә отошло хеҙмәттәшлек мөмкинлектәре тикшерелде.
— Башҡортостан Республикаһында, Фарсы ҡултығы һәм Яҡын Көнсығыш илдәре территорияһында етештерелеүсе продукция һәм хеҙмәттәрҙе алға һөрөү мөмкинлектәре, сит ил проекттары һәм экспорт менән ҡыҙыҡһынған Башҡортостан предприятиелары һәм ойошмаларының «Рияда» төркөмө менән хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлеге ҡаралды. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ, альтернативалы энергетика һәм башҡа өлкәләр буйынса сит ил инвестицияларын йәлеп итергә мөмкин булған республика инвестиция программалары тураһында һөйләшеү булды, — тип аңлатма бирҙе БР иҡтисади үҫеш министры урынбаҫары Александр Марьин.
Визит сиктәрендә компания вәкилдәренең Өфө дәүләт авиация техник университеты менән осрашыуы үтте. Унда металл эшкәртеү технологиялары өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү варианттары тураһында һүҙ алып барылды.
Икенсе тапҡыр делегация Башҡортостанға бер айҙан һүң киләсәк. Улар 17-18 майҙа Өфөлә үтәсәк II «Ҙур химия» халыҡ-ара форумында ҡатнашырға иҫәп тота.


text:
Рәсәй Почтаһы 2015 йылдың икенсе ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы башланыуы хаҡында иғлан итә Фото: Олег Яровиков
Рәсәй Почтаһы 2015 йылдың икенсе ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы башланыуы хаҡында иғлан итә
Рәсәй Почтаһы 2015 йылдың икенсе ярты йыллығына матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы башланыуы хаҡында иғлан итә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 31 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
1 апрелдән Башҡортостандың бөтә почта бүлексәләрендә 2015 йылдың икенсе ярты йыллығына ваҡытлы матбуғатҡа яҙылыу кампанияһы башлана, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Федераль почта элемтәһе идаралығының матбуғат хеҙмәтенән.
Июнь аҙағына тиклем һәр кем каталогта тәҡдим ителгән 15 меңдән ашыу баҫманан һайлап, теләгән гәзит-журналдарға яҙыла ала.
Матбуғат баҫмаларына яҙылыу кампанияһы барышында Рәсәй Почтаһы ҡайһы бер гәзиттәрҙең таратыу хаҡын былтырғы кимәлдә ҡалдыра һәм арттырмай. Был ҡарар федераль, шулай уҡ төбәк гәзиттәренә лә ҡағыла.
Баҫмалар исемлегендә — таратыу хаҡы былтырғы кимәлдә ҡалған тиҫтәләрсә көндәлек гәзиттәр. Улар араһында «Ведомости», «Коммерсантъ», «Известия», «Российская газета», «Новые Известия», «Комсомольская правда», «Московский комсомолец», «Независимая газета», «Вечерняя Уфа», «Стерлитамакский рабочий» гәзиттәре бар.
Башҡа баҫмалар өсөн таратыу тарифтары 2014 йылғы инфляция кимәленән түбәнерәк индексацияланасаҡ.
Рәсәй Почтаһы 2015 йылдың икенсе яртыһына гәзит-журналдарға яҙылыу осоронда подпискаға ярҙам итеү буйынса сараларға 700 миллион һум самаһы йүнәлткән. Аҡса нәшриәттәргә һәм халыҡҡа өсөн ташлама биреүгә бүленгән.


text:
Фото:
Республика предприятиелары «Текстильлегпром» күмәртә йәрминкәһендә ҡатнашты
Фото:
Мәскәүҙә Бөтөн Рәсәй күргәҙмә үҙәгендә «Текстильлегпром» XXXVI Туҡыу һәм еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдарының федераль күмәртә йәрминкәһе үтте.
Бөгөн «Текстильлегпром» Рәсәйҙә һәм БДБ илдәрендә иң ҙур туҡыу һәм еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдары күргәҙмәһе булып тора. 60 000 квадрат метрҙан ашыу майҙанда ҡатнашыусылар һәм күргәҙмәгә килеүселәр иғтибарына мода индустрияһы һәм төрҙәш тармаҡтар продукцияһының тулы спектры тәҡдим ителде: өҫ кейеме, туҡымалар, трикотаж, эске кейем, ойоҡ-ойоҡбаш изделиелары, балалар өсөн тауарҙар, баш кейемдәре, йорт өсөн әйберҙәр, аяҡ кейеме, күн, мехтар, күн галантереяһы, шулай уҡ туҡыу һәм еңел сәнәғәт өсөн ҡорамалдар, фурнитура, сеймал һәм материалдар.
Күргәҙмә эшендә 21 илдән: Рәсәй, Австрия, Беларусь, Болгария, Германия, Гонконг, Италия, Ҡытай, Ҡырғыҙстан, Латвия, Молдова, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре, Пакистан, Польша, Румыния, Төркиә, Үзбәкстан, Украина, Франция, Швейцария, Көньяҡ Кореянан 3100 етештереүсе продукцияһын күрһәтеүсе 2500 компания ҡатнашты. Күргәҙмә экспоненттарының 84 проценты — бәләкәй һәм урта бизнес предприятиеларыныҡы.
«Туҡыу, еңел сәнәғәт һәм сауҙа продукция ассортиментын даими яңыртыуҙы талап итеүсе мода тенденциялары власында», – ти «Өфө трикотаж фабрикаһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте генераль директоры Зөһрә Исмәғилева. — Күргәҙмә тармаҡтың дөйөм үҫешенә күҙ һалырға, маркаларҙы сағыштырырға, лидерҙарҙы һәм аутсайдерҙарҙы, кисәге һәм иртәгәһе көндө күрергә һәм ваҡытында дөрөҫ йүнәлеш алырға мөмкинлек бирә».
Өфө трикотаж фабрикаһы коллективының, заманса технологиялар ҡулланып һәм халыҡ-ара мода тенденцияларына эйәреп, сифатлы, матур һәм арзан изделиелар сығарыу традицияларын һаҡларға һәм арттырырға ынтылыуы фабрика продукцияһының конкуренцияға һәләтле булыуын һәм талап ителеүен тәьмин итә.


text:
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы Башҡортостан-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте менән килешеү төҙөнө
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы «Башҡортостан-Ҡытай дуҫлығы йәмғиәте» коммерцияға ҡарамаған партнерлығы менән килешеү төҙөнө. Документҡа төбәктең иҡтисади үҫеш министры Александр Марьин һәм коммерцияға ҡарамаған партнерлыҡ идараһы рәйесе Рәфил Ғәрифуллин ҡул ҡуйҙы, тип хәбәр иттеләр министрлыҡтың матбуғат хеҙмәтенән.
Килешеү ике республика араһында иҡтисади, фәнни-техник һәм мәҙәни бәйләнештәрҙе һәр яҡлап үҫтереү буйынса берлектәге эшмәкәрлекте күҙ уңында тота.
— Тышҡы сауҙаны үҫтереү һәм инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһен арттырыу маҡсатында берлектә конференциялар, семинарҙар, күргәҙмәләр үткәрергә планлаштырабыҙ, — тине БР Иҡтисади үҫеш министрлығы башлығы. – Бындай хеҙмәттәшлек Башҡортостан Республикаһында тормошҡа ашырылған инвестиция проекттарын финанслауға Ҡытай компанияларын йәлеп итеү мөмкинлеген бирер, тип ышанабыҙ.


text:
Өфөлә киноға бәйле мәсьәләләр тикшерелә
Өфөлә “Илдә милли кино сәнғәтен ойоштороу һәм прокат мәсьәләләре” буйынса бөтә Рәсәй конференцияһы бара.
Сығыш яһаусылар бигерәк тә бәләкәй ҡала, ҡасаба һәм ауылдарҙың кино күрһәтеү селтәренән ситтә тороп ҡалыуына борсолоу белдерҙе. Әлеге ваҡытта Рәсәй халҡының 80 проценты заманса кино театрҙарҙа фильмдар ҡарауҙан мәхрүм. Киләсәктә Башҡортостанда ҙур мегаполистар һәм бәләкәй ҡалалар араһындағы был айырмалыҡты бөтөрөү буйынса эште әүҙемләштереү мөһим, ти “Башкиновидеопрокаттың” генераль директоры Кинйә Күскилдин форумда ҡатнашыусы Рәсәй федерацияһы мәҙәниәт минстрлығының кинематография департаменты етәксеһе урынбаҫары Игорь Каллистов әйтеүенсә, 2009 йылдан кино сәнғәте тармағын финанслауҙа етди үҙгәрештәр көтә.
Хәҙер фильмдар төшөрөү өсөн федераль бюджеттан 2 миллиард һум аҡса күсереләсәк.Был сумманан аҡса алып фильм төшөрөр өсөн киностудиялар үҙ проекттары менән конкурста ҡатнашырға, шулай уҡ дәүләт ҡуйған ҡайһы бер талаптарҙы үтәргә бурыслы. Конференцияла ҡатнашыусы Башҡортостан, Татарстан һәм Яҡутстан киноматографистары коллегаларына һуңғы йылдарҙа төшөрөлгән фильмдарын һәм анимация эштәрен күрһәтәсәк. Был өлкәлә яҡуттарҙың уңышы ҙур уларҙың киләһе йыл рәсәй прокатына “Сыңғыҙ хандың сере” фильмы сыға. Нәфис фильмдәге төп рольдәрҙең береһен Рәсәй һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев башҡарған.
10 миллион доллар бюджеты булған был фильм тамашасы иғтибарын йәлеп итер тигән ышаныста белгестәр Яҡут вәкиле Владимир Иванов. Киләсәктә кино прокатында ла ҙур үҙгәрештәр көтөлә. Фильмды төшөрөүселәр һәм был тармаҡта хеҙмәт итеүселәр килемдән берҙәй үк табыш алһын өсөн билет һатыу, ильм прокатын контрольдә тотоуҙа заманса алымдар менән башҡарыласаҡ.


text:
Федераль һабантуй Екатеринбургта үтәсәк
1-2 июлдә Екатеринбургтың «Локомотив» стадионында 11-се Федераль һабантуй үтәсәк. Рәсәйҙең 60 төбәгенән йыйылған 1,5 мең самаһы кеше байрам ҡунағы буласаҡ.
Фестиваль программаһына ярашлы, 1 июлдә (йома көндө) ҡалала күргәҙмә экскурсиялар, театрлаштырылған тамашалар һәм концерттар үтәсәк, ә киләһе көндө стадионда милли ихаталар, халыҡ кәсептәре һәм һөнәрселек предметтары экспозицияһы йәйелдереләсәк, спорт ярыштары һәм халыҡ уйындары (бағанаға менеү, тоҡтар менән көрәшеү, көршәк ватыу, күнәктәр менән йүгереү, көрәш) үткәреләсәк, Башҡортостан, Татарстан һәм Свердловск өлкәһе сәнғәт оҫталарының концерты буласаҡ.
Башҡортостан Республикаһының Свердловск өлкәһендәге Даими вәкиллеге байрамға үҙ майҙанын әҙерләйәсәк, тип көтөлә.
Аттарҙа дефиле ла планлаштырыла: стадион буйлап 10 һабыйлы үтәсәк, ә аҡ аттағы һыбайлы байрам әләмен күтәрәсәк.
Федераль Һабантуй Рәсәйҙа 2000 йылдан башлап үткәрелә. 2003 йылда ул Бөтә донъя фольклор-мәҙәни мираҫы булараҡ ЮНЕСКО программаһына индерелде. «Һабан байрамы» — бихисап Рәсәй халҡының яратҡан байрамдарының береһе. Татар һәм башҡорт халҡы йолаларын, ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлау, үҫеп килеүсе йәш быуынды халыҡ мәҙәниәте башланғыстары менән таныштырыу, уға ылыҡтырыу фестивалдең төп маҡсаты булып тора. Ҡағиҙә булараҡ, ил һәм Рәсәй төбәктәре етәкселәре һабантуй ҡунаҡтары була.


text:
Өфөлә XII «Мәғариф. Фән. Карьера» махсуслаштырылған күргәҙмәһе асыла
Шишәмбе, 27 мартта, «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында XII «Мәғариф. Фән. Карьера» махсуслаштырылған күргәҙмәһе асыла. Был сараны уҡыу йорттарының, эш урындары вакансияларының, мәғариф һәм фән индустрияһы ҡаҙаныштарының күргәҙмәһе тип атарға мөмкин.
Йола буйынса иң ҙур мәғариф форумдарының береһе булған был сарала республиканың, Рәсәйҙәге башҡа төбәктәрҙең мәғариф учреждениеларының тулы спектры тәҡдим ителәсәк.
Күргәҙмә сиктәрендә йәнә республика йәштәренә йүнәтелгән «Йәштәргә эш!» акцияһы ойоштороласаҡ. Ул 29 мартта 15 -18 сәғәттәрҙә «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Бер майҙанда республиканың аплдынғы предприятиелары һәм ойошмаларының тәҡдимдәре менән танышырға мөмкинлек буласаҡ. Кадрҙар хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре эш эҙләүселәргә эшкә урынлашыу шарттары тураһында һөйләйәсәк, теләге булғандар ошонда уҡ тест үтә аласаҡ. Бынан тыш, йәштәр Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығы хеҙмәткәрҙәренә хеҙмәт ҡануниәтенә бәйле һорауҙар бирә аласаҡ.
Күргәҙмә эшләгән көндәрҙә йәш ғалимдар фестивален үткәреү планлаштырыла. Ул юғары һөнәри белем биреү учреждениелары студенттары һәм абитуриенттар араһында ғилми һәм тикшеренеү эшмәкәрлегенең абруйын күтәреүгә йүнәлтелгән.
Мәғариф форумы сараларында Өфөләге барлыҡ вуздар ҙа ҡатнаша. Асыҡ ишектәр көндәре, семинарҙар, ғилми-ғәмәли конференциялар, лекциялар, түңәрәк өҫтәлдәр уҡыусылар, уларҙың ата-әсәләре һәм студенттар өсөн ойошторола.
«Мәғариф. Фән. Карьера» күргәҙмәһе үҙ эшен 30 мартта тамамлай.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Франция Илсеһе Жан Де Глиниасти менән осрашты
Фото:
16 февралдә республика Президенты етәкселегендә Башҡортостан делегацияһы VIII Красноярск иҡтисад форумында ҡатнашыу өсөн Красноярскиға килде.
Төбәк башлығының матбуғат секретары Артем Вәлиевтың хәбәр итеүенсә, бөгөн Рөстәм Хәмитов Францияның Рәсәйҙәге Ғәҙәттән тыш тулы хоҡуҡлы илсеһе Жан Де Глиниасти һәм Францияның эшлекле даирәһе вәкилдәре менән осрашты. Осрашыуҙа Франция компанияларын Башҡортостанда эшләүгә йәлеп итеү перспективалары тикшерелде.
Әлеге ваҡытта осрашыуҙа ҡатнашҡан инвесторҙар менән ҡайһы бер берлектәге проекттар тормошҡа ашырыла башлаған да инде. Мәҫәлән, 11 февралдә Өфөлә Францияның Аlstom машиналар эшләү компанияһы Башҡортостанда “РусГидро” компанияһы менән берлектә бәләкәй ГЭС-тар өсөн гидротехник ҡорамалдар етештереү предприятиеһы төҙөү хаҡында килешеүгә ҡул ҡуйылды. Проект 67 гектар майҙанлы технопарк төҙөүҙе күҙ уңында тота. Алдан иҫәпләүҙәр буйынса, технопарк 10 меңдән ашыу яңы эш урыны булдырырға мөмкинлек бирәсәк.
Өфөнөң Киров районында Францияның Ассоr компанияһының Novotel һәм Ibis ҡунаҡхана комплекстары төҙөлә. Был өс һәм дүрт йондоҙло отелдәр буласаҡ, уларҙы төҙөүгә рөхсәт алынған, инженерлыҡ-тикшереү эштәре башҡарылған.
Францияның бөтә донъяла билдәле Gorimpeх компанияһы вәкилдәре Башҡортостанда туризм бизнесына ҙур ҡыҙыҡһыныу белдерә. Фирма тау саңғыһы комплекстары төҙөүҙә махсуслаша. Рөстәм Хәмитов инвесторҙарҙы республикаға килеп Башҡортостанда Көньяҡ Уралдың тау битләүҙәрен үҙләштереү буйынса бизнес алып барыу перспективаларын шәхсән баһаларға саҡырҙы.
«Һуңғы йылдарҙа Франция менән Башҡортостан араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлек йәһәтенән үҫеш күҙәтелә. Быйылғы йыл ҙур иҡтисади ваҡиға менән билдәләнде – Alstom компанияһы менән килешеү төҙөлдө. Киләсәктә башҡа берлектәге проекттар ҙа күҙ уңында тотола», — тине Жан Де Глиниасти.
«Беҙҙең Франция белгестәре һәм ғалимдары менән үҙ-ара эш итеү тәжрибәһе бик ҙур», — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Ошо тарихи йоланы дауам итеү һәм көсәйтеү мөһим. Сәнәғәттә лә бик күп уртаҡлыҡтар бар, тип уйлайым. Бынан тыш, беҙҙе үҙ-ара мәҙәни бәйләнештәр бәйләй, Өфө Рәсәйҙең мәҙәни баш ҡалаларының береһе булып тора. Беҙ Франция мәҙәниәтенең Башҡортостанға тәрәнерәк һәм ышаныслыраҡ үтеп инеүен теләйбеҙ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рустэм Хамитов.
Белешмә өсөн. Башҡортостан менән Франция араһында үҙ-ара тауар әйләнеше һуңғы биш йылда 22 тапҡырға артты һәм 2010 йылда 788 миллион АҠШ доллары тәшкил итте. Был республиканың тышҡы сауҙа күләмендә 8 процент тәшкил итә.
Башҡортостан Республикаһы Францияға нефть һәм нефть продукттары оҙата. Беҙгә унан машиналар эшләү продукцияһы, химия продукттары, металл изделиелары, аҙыҡ-түлек килә.


text:
Бөгөн журналистарҙың халыҡ-ара теләктәшлек көнө билдәләнә
1943-сө йылдың тап ошо көнөндә фашистар журналист Юлиус Фучикты язалап үлтергән. Ҡыҙғаныс, әле лә ҡыҙыу нөктәләрҙә хәбәрселәр һәләк була. Рәсәй телеканалы журналистары Игорь Корнелюк менән Антон Волошиндың Луганск өлкәһендә һәләк булыуына теүәл 2 йыл. 2014-се йылда улар Металлист ҡасабаһы эргәһендә видеосюжет төшөргән саҡта миномет утына эләгә. Видеоинженер Антон Волошин шунда уҡ һәләк була, яраланған Игорь Корнелюктың ғүмере өсөн табиптар көрәшә, әммә һөҙөмтәһеҙ. Бөгөн беҙ хеҙмәттәштәребеҙҙе иҫкә алабыҙ. Граждандар һуғышы башланғандан бирле Украинаның көньяҡ-көнсығышында кәм тигәндә 10 журналист һәләк булды, шуларҙың дүртеһе Рәсәйҙән. Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы мәғлүмәттәре буйынса Украина журналистар эшмәкәрлеге өсөн донъяла иң хәүефле урын тип танылған.


text:
Әлгәнйәк
Азия әлгәйнәге, себер әлгәйнәге[1] (лат. Tamias sibiricus, урыҫ. Азиатский бурундук)[2] — Евразияла тереклек итеүсе кимереүселәр отрядынан тейен һымаҡтар ғаиләһенән һөтимәр йәнлек. Башлыса, япраҡлы ағас, ҡатнаш һәм ылыҫлы урмандарында осрай.
Һәр ерҙә әҙ һанлы. Кәүҙә оҙонлоғо 17 см-ға, ҡойроғо 12 см-ға ҡәҙәр, ауырлығы 100 г самаһы. Йөн ҡапламы һорғолт-ерән төҫтә, арҡаһында буй-буй 5 ҡара-көрән һыҙыҡ бар. Түше аҡһыл йәки аҡ. Көндөҙ әүҙем. Ылыҫлылар, һирәгерәк япраҡлы ағастар, үләнсел үҫемлек орлоҡтары, бөрөләре, еләк, шулай уҡ бөжәктәр (башлыса, ҡуңыҙҙар), моллюсклар менән туйына. Ҡышҡа аҙыҡ әҙәрләй (уртаса 3—4 кг). Ағас тамырҙары йәки серегән төмзә аҫтына яһаған өнө әлйергәндең һыйыныу урыны булып тора. Ҡыштың күп өлөшөн йоҡлап үткәрә. Ҡар эреп, асылған урындар күренгәс кенә борындык өненнән сыға. Борындык — моногамик хайуан. Көзен парлар барлыҡҡа килә, икенсе йылдың ҙына ғына үрсейҙәр (парлашу — апрель уртаһында). Бер пар әлйергән 5—6 бала тыуҙыра. Һунарсылыҡ хужалығында борфындык ҙур роль уйный, сөнки улар менән ҡиммәтле тире бирә торған йыртҡыс йәнлекләр туҡлана. Ем әҙерләүе менән орлоҡ таратыуға, ағас үҫентеләре таралышына ярҙам итә.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Русско-башкирский словарь (под редакцией З.Г.Ураксина, 2005)
- ↑ Ҡалып:Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Һөтимәрҙәр
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Попов В.А., Лукин А.В. Животный мир Татарии. Казань, 1988.


text:
Вулкан
Вулкан (йә Янартау) — ер ҡатламында магматик сығанаҡтарҙан ер өҫтөнә даими йәки әленән-әле лава, тау тоҡомо киҫәктәре, эҫе газдар сыҡҡан каналдар һәм йырындар өҫтөндә барлыҡҡа килгән геологик ҡатлам; йыш ҡына вулкан конус йәки көмбәҙ рәүешендә була, уның башында буранка рәүешендәге кратер урынлаша[1]; Түбәһендәге кратерынан ваҡыт-ваҡыт ирегән ҡайнар матдә, газ, тау тоҡомдары атылып торған осло тау; янартау[2];Ер йәки башҡа планета ҡабығында магма урғылып сығып, барлыҡҡа килгән геологик ҡатлам. «Вулкан» һүҙе боронғо Римдең ут аллаһы исеменән барлыҡҡа килгән. Вулкандарҙы вулканология һәм геоморфология фәне өрәнә.
Йөкмәткеһе
Вулкан әүҙемлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әүҙемлеге буйынса вулкандар янар, йоҡлаған һәм һүнгән вулкандарға бүленә. Янар вулкан тип тарихи дәүерҙә йәки голоцен (ru:голоцен) дәүерендә урғылған вулкандарҙы атайҙар. Йоҡлаған вулкан тип урғылыуы ихтимал булған вулканды әйтәләр, урғылыуы шикле булған вулкандар һүнгән вулкан тип иҫәпләнә. Вулканологтар араһында вулкан әүҙемлеген билдәләү буйынса берҙәм фекер юҡ. Вулкандың әүҙем осоро бер нисә айҙан миллион йылдарға һуҙылыуы мөмкин. Ҡайһы бер вулкандар бер нисә мең тиҫтә йыл буйы урғылгандар, хәҙер әүҙем түгелдәр.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1963 йылда вулкан урғылыуҙан Исландияның көньяғында Суртсей утрауы барлыҡҡа килә.
- 1883 йылда Индонезияла Кракатау вулканы урғылыуы тарихта ишетелгән иң көслө тауыш сығара. Уның тауышы 4800 км алыҫлыҡта ишетелә. Тауыш тулҡындары Ерҙе 5 көн эсендә 7 мәртәбә урап сыға. Вулкан 36 000 ғүмерҙе өҙә, ер йөҙөнән 165 ауылды юҡ итә. Вулкандан һүң барлыҡҡа килгән цунами 132 ауылға зыян килтерә. Был вулкан 1927 йылдан һүң урғылып Анак Кракату (Бала Кракату) утрауын барлыҡҡа килтерә.
- Гавай архипелагындағы Килауэе вулканы бөгөнгө көндә иң әүҙем вулкан. Вулкан 1983 йылда урғыла башлаған һәм бөгөнгө көнгә тиклем дауам итә.
- Тайваньда янар вулкан булыуы асыҡланған. Элегерәк 20 000 йыл элек һүнгән тип иҫәпләнгән булһа, хәҙер бары тик 5 000 йыл элек һүнгән тип иҫәпләнә.
- 2010 йылда Эйяфьядлайёкюдль вулканы атылыуы Европала 60 меңләп һауа рейсын ғәмәлдән сығара.
Вулкан урғылыуҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XXI быуат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2010 йыл, 21 март —Эйяфьядлайёкюдль вулканы, Исландия утрауы
XX быуат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1902 йыл, 8 май — Мартиника утрауы, Мон-Пеле вулканы
- 1902 йыл, 24 октябрь — Гватемала, Санта-Мария вулканы
- 1911 йыл, 30 ғинуар — Филиппиндар, Тааль вулканы
- 1931 йыл, 13-28 декабрь, Индонезия, Ява утрауы, Мерапи вулканы
- 1944 йыл, март, Италия, Везувий вулканы
- 1944 йыл, июнь, Мексика, Парикутин вулканы
- 1951 йыл, 21 ғинуар, Яңы Гвинея, Ламингтон вулканы
- 1956 йыл, 30 март, СССР, Камчатка, Безымянный вулканы
- 1980 йыл, 18 май, АҠШ, Вашингтон штаты, Сент-Хеленс вулканы
- 1982 йыл, 29 март, Мексика, Эль-Чичон вулканы
- 1985 йыл, 14-16 ноябрь, Колумбия, Невадо-дель-Руис вулканы
- 1991 йыл, 10-15 июнь, Филиппиндар, Лусон утрауы, Пинатубо вулканы
- 1997 йыл, 30 июнь, Мексика, Попокатепетль вулканы
- 2000 йыл, 14 март, Камчатка, Безымянный вулканы
- 2000 йыл, декабрь, Мексика, Попокатепетль вулканы


text:
3 февралдә язаға тарттырылғандарға ҡағылышлы мәсьәләләр буйынса ҡабул итеү ойошторола
3 февралдә РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә хөкөм ителгәндәрҙең көн итеү шарттары һәм ваҡытынан алда иреккә сығыу мөмкинлеген алыу мәсьәләләре буйынса граждандарҙы ҡабул итеү үткәрелә. Халыҡты Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең БР буйынса Баш идаралығы начальнигы Виктор Шалыгин ҡабул итәсәк.
Ҡабул итеү 16 сәғәттә башлана.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100-сө йорт («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы).
Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Фото:
Афғанстан парламентарийҙары «Башҡортостандың яугир-интернационалистары» экспозицияһы менән танышты
Фото:
16 июлдә Афғанстан Ислам Республикаһының Аҡһаҡалдар ҡоро делегацияһы Республика Хәрби Дан музейында булды. Музей хеҙмәткәрҙәре ҡунаҡтарҙы Башҡортостандың Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыуына арналған экспозициялар, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәевҡа арналған стендтар менән таныштырҙы. Республика Хәрби Дан музейы етәкселәре «Башҡортостандың яугир-интернационалистары» экспозицияһына айырым туҡтап үтте.
— Был күргәҙмә бер юлы ҡыҙыҡһыныу ҙа, үкенес тә уята, — тине делегация етәксеһе, Милли Ассамблеяның Аҡһаҡалдар ҡоро рәйесе Фазыл Хажи Мөслимйәр. – Самолеттар, вертолеттар, хәрби техника төшөрөлгән фотоһүрәттәрҙе күрһәм, ул йылдар күңелде тертләтеп иҫкә төшә. Был һуғышта улдарын юғалтҡан 300-ҙән ашыу ғаиләнең кисерештәрен аңлайым. Беҙҙең барыбыҙ өсөн дә был – тарих биргән оло һабаҡ.
Осрашыу аҙағында Фазыл Хажи Мөслимйәр әфәнде музей хеҙмәткәрҙәренә ҡыҙыҡлы экскурсия өсөн рәхмәтен белдерҙе.


text:
2012 йылға Берҙәм дәүләт имтихандарының расписаниеһы баҫылды
Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт (Рособрнадзор) 2012 йылда 11 класты тамамлаусылар өсөн Берҙәм дәүләт имтихандары һәм туғыҙынсы класс уҡыусылары өсөн дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы расписаниеһын баҫтырҙы.
Ведомство сайты хәбәр итеүенсә, Берҙәм дәүләт имтихандарын тапшырыуҙың төп этабы 28 майҙан 21 июнгә тиклемге осорға планлаштырылған. Беренсе мотлаҡ предмет – математиканан имтихан тапшырыу көнө 31 майға билдәләнгән, рус теленән – 8 июнгә. 11 класты тамамлаусылар информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологияларын, биология һәм әҙәбиәтте— 28 майҙа, сит телдәр һәм химияны — 4 июндә, география һәм йәмғиәтте өйрәнеүҙе — 13 июндә, тарих һәм физиканы 16 июндә тапшырасаҡ. Резерв көндәр — 18 — 21 июнь. Өҫтәмә көндәр — 9 июлдән 21 июлгә тиклем. Рособрнадзор проектына ярашлы, БДИ-ны алдан тапшырыу 20 апрелдән 4 майға тиклемге осорға планлаштырылған.
Туғыҙынсы класты тамамлаусылар өсөн дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы 29 майҙан 16 июнгә тиклем үткәрелә. Туғыҙынсы класс уҡыусылары йәмғиәтте өйрәнеү, химия, география, тарих, физика, биология, сит телдәр, әҙәбиәт, информатика һәм мәғлүмәт-коммуникация технологияларын — 29 майҙан 1 июнгә тиклем, математиканы — 5 июндә, рус телен 14 июндә тапшыра ала. Резерв көндәре тип 15 һәм 16 июнь билдәләнгән.


text:
Рөстәм Хәмитов түрәләрҙе «Мөмкинселектәре менән сикләнмәгән» фильмын ҡарарға йыйҙы
Башҡортостан Президенты Хакимиәтендә, «Йәй» инициатива төркөмө тарафынан төшөрөлгән, «Мөмкинселектәре менән сикләнмәгән» тигән документаль фильмдың презентацияһы уҙҙы. Киноны ҡарарға Рөстәм Хәмитов БР Хөкүмәте ағзаларын, урындағы хакимиәт башлыҡтарын, депутаттарҙы, йәмәғәт эшмәкәрҙәрен саҡырҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Фильм Өфөлә йәшәүсе, сәләмәтлек мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр тураһында бәйән итә. Уның геройҙары – Эльза Янабаева, Земфира Сөләймәнова, Константин Ғәлиәхмәтов һәм Ислам Баротов. Үҙҙәренең ауырыуҙарына ҡарамаҫтан, йәштәр белем ала, төрлө спорт төрҙәре менән уңышлы шөғөлләнә, улар әүҙем социаль тормошҡа йәлеп ителгән.
Проект авторҙарының әйтеүе буйынса, «улар мөмкинселектәре сикләнгән кешеләрҙең тормошо, уларҙың рух көсө, йәшәргә теләктәре, уңышлы һәм бәхетле була белеүҙәре тураһында һөйләргә тырышты».
Картинаның бюджеты – 320 мең һум, аҡса бағыусылар тарафынан йыйылған.
Башҡортостан юлдаш телевидениеһында «Мөмкинселектәре менән сикләнмәгән» тигән фильм шәмбе, 30 августа, эфирға сығасаҡ.Ул киске сәғәт туғыҙҙа башлана.


text:
Пунтленд
Координаталар: 9°45′00″ с. ш. 45°58′00″ в. д. / 9.75000° с. ш. 45.96667° в. д. (G) (O)
Пунтленд (сомал. Puntland, ғәр. أرض البنط) — Сомалиҙың көнсығыш өлөшөндәге автоном район. 1998 йылдың 12 августында уҙенең суверинитеты тураһында (дөрөҫөрәге «автоном дәүләт» тураһында) иғлан итә. 2001 йылғы Конституцияға ярашлы рәсми исеме «Путедутд Сомали Дәүләте». Һуңғараҡ 2003—04 йылдарҙағы килешеү буйынса буласаҡ федератив Сомали Республикаһының автоном районы (башҡа рәсми исеме — «Пунтленд автоном районы»).
Баш ҡалаһы — Гарове. Халҡы яҡынса 3,5 млн кеше (халыҡ иҫәбен алыу үткәрелмәй).
Исеме Египет фирғәүендәре сауҙа иткән Пунт ере хөрмәтенә бирелгән.
1991 йылдағы Сомали дәүләте коллапсынан һуң барлыҡҡа килгән танылмаған Сомалиленд дәүләте кеүек тулы үҙаллылыҡҡа ынтылмай. Хәҙерге хөкүмәт Пунтленд районын буласаҡ федератив Сомали дәүләте составында күрә.
Пунтленд Сомали пираттары үҙәге тип һанала, шул уҡ ваҡытта Сомали берлеге өсөн сығыш яһай.


text:
Фото:
Өфөләрҙе ял көндәрендә ауыл хужалығы йәрминкәләре көтә
Фото:
2 һәм 3 октябрҙә Өфөлә сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләре үтәсәк. Улар өсөн ҡалала 18 майҙансыҡ бүленәсәк, Башҡортостандың 40 районынан тауар етештереүселәр унда үҙ продукцияларын килтерергә планлаштыра. Туғыҙ ауыл районы ылау составында ойошҡан рәүештә килергә йыйына.
Йәрминкәләрҙә киң ассортиментта ит, һөт продукттары, картуф, йәшелсәләр, бал, он һәм ярма продукцияһы, кондитер изделиелары һәм башҡа тауарҙар тәҡдим ителәсәк.
Яҡындағы ял көндәрендә ауыл халҡына Өфөлә бөтәһе меңдән ашыу сауҙа урыны бүленәсәк.


text:
Өфөлә Ағиҙел ярының икенсе сиратын төҙөүгә ҡала бюджетынан 2,57 миллиард һум бүленәсәк Фото: Олег Яровиков
Өфөлә Ағиҙел ярының икенсе сиратын төҙөүгә ҡала бюджетынан 2,57 миллиард һум бүленәсәк
Өфөлә Ағиҙел ярының икенсе сиратын төҙөүгә ҡала бюджетынан 2,57 миллиард һум бүленәсәк Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
«Коммерсант» гәзитенең дәүләт һатып алыуҙары порталына һылтанып хәбәр итеүенсә, Ағиҙел йылғаһының ярын төҙөүҙе дауам итеү Өфө ҡалаһы бюджетынан финансланасаҡ.
21 сентябрҙә үтәсәк аукционда Өфөнөң Төҙөлөш, юлдарҙы һәм яһалма ҡоролмаларҙы йүнәтеү идаралығы төҙөлөштөң икенсе сиратының генераль подрядсыһын һайлап алырға планлаштыра. Уның менән башланғыс хаҡы 2,57 миллиард һум тәшкил иткән килешеү төҙөләсәк. Килешеү шарттары буйынса подрядсы тимер юл күперенән алып Бельский урамына тиклем 2 саҡрым яр буйын нығытыу һыҙатын төҙөкләндерергә тейеш. Ҡатнашыу өсөн ғаризалар 26 августан 21 сентябргә тиклем ҡабул ителә. Эштәрҙе 2017 йылға ҡәҙәр башҡарып сығыу күҙаллана.


text:
Билдәле тарихсы, БашДУ-ның профессоры Әнүәр Әсфәндиәров донъя ҡуйҙы
80-се йәшендә билдәле башҡорт ғалимы, тарих фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университеты профессоры Әнүәр Әсфәндиәров донъя ҡуйҙы.
Әнүәр Закир улы Әсфәндиәров 1934 йылдың 15 майында БАССР-ҙың Баймаҡ районы Сынғыҙ ауылында тыуған.
1958 йылда Мәскәү дәүләт университетын тамамлағандан һуң Башҡортостанға ҡайтып Өфөнөң 1-мәктәп-интернатында (хәҙерге Рәми Ғарипов исемендәге башҡорт гимназияһы) тарих уҡытыусыһы булып, һуңынан Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында эшләй. Кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлай. XVIII һәм XIX быуаттың беренсе яртыһында Башҡортостандың сәйәси, ижтимағи-иҡтисади тарихы проблемаларын, төбәгебеҙҙең ауылдар һәм ҡалалар тарихын өйрәнә. Башҡорттарҙың, мишәрҙәрҙең, типтәрҙәрҙең хәрби хеҙмәте, кантон идаралыҡ системаһының үҙенсәлектәре, башҡорттарҙа ғаилә һәм ғаилә ҡороу мәсьәләләре менән ҡыҙыҡһына.
1974 йылдан алып Әнүәр Әсфәндиәровтың тормошо һәм ижады Башҡорт дәүләт университеты менән өҙөлмәҫлек булып бәйләнә.
Әнүәр Закир улы эшләнгәндең һаны дөйөм институт эшенең күләменән ҡалышмай, тип арттырыуһыҙ әйтергә була. Ул донъяға 300-ҙән ашыу ғилми хеҙмәт, 20-нән ашыу китап һәм монография сығарған. Ул Өфө, Мәскәү, Санкт-Петербург, Ырымбур, Ҡазан, Пермь, Һарытау, Һамар, Силәбе һәм башҡа ҡалалар архивтарында күп йылдар тикшеренеү һөҙөмтәһе.
Әнүәр Әсфәндиәров – ул республика вуздары өсөн «История Башкортостана с древнейших времен до 1917 года» уҡыу пособиеһы; 8-9 кластар өсөн – «История Башкортостана»; «Историко-культурного энциклопедического атласа Республики Башкортостан» китаптар авторҙашы.


text:
Өфө предприятиелары вакансиялар йәрминкәләрендә яҡынса 22000 эш урыны тәҡдим иткән
2011 йылда Өфөлә үткән вакансиялар йәрминкәләрендә баш ҡала предприятиелары 22 меңгә яҡын эш урыны тәҡдим иткән.
Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, 2011 йылда йәмғеһе 64 вакансиялар йәрминкәһе үткәрелгән. Уларҙа Башҡортостан баш ҡалаһының 1260-тан ашыу предприятиеһы һәм ойошмаһы ҡатнашҡан.
Баш ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәге хеҙмәткәрҙәре айырым предприятиелар, шулай уҡ сит ил белгестәрен эшкә саҡырыусы ойошмалар өсөн маҡсатлы кадрҙар һайлап алыу үткәргән.
Йыл дауамында Өфөлә үткәрелгән вакансиялар йәрминкәләрендә яҡынса 44 мең кеше ҡатнашҡан. Уларҙың 4400-гә яҡыны эш тәҡдим итеүселәр тарафынан үткәрелгән әңгәмәләшеү һөҙөмтәләре буйынса эшкә саҡырылған.
Бынан тыш, вакансиялар йәрминкәләрендә ҡатнашҡан 2500-ҙән ашыу кеше Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенең төрлө эшмәкәрлек йүнәлештәре буйынса баш ҡаланың хеҙмәт биржаһы хеҙмәткәрҙәренән бушлай консультациялар алған.


text:
Башҡортостан делегацияһы «Интурмаркет-2012» халыҡ-ара күргәҙмәһендә ҡатнаша
Бөгөн Мәскәүҙә күләмле «Интурмаркет-2012» халыҡ-ара туристик күргәҙмәһе асыла. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнаша. Делегация составында республиканың Туриндустрия союзы вәкилдәре, Дәүләт комитеты хеҙмәткәрҙәре, артистар бар.
Күргәҙмәлә ҡатнашыу республикаға Башҡортостандың туристик ҡеүәттәрен күрһәтергә, өҫтәмә туристар ағымын йәлеп итергә мөмкинлек бирәсәк. Бынан тыш, «Интурмаркет» — алыҫ һәм яҡын сит илдәрҙәге партнерҙар менән бәйләнештәр булдырыу өсөн бик яҡшы майҙансыҡ.
«Интурмаркет–2012»лә Башҡортостандың алдынғы туроператорҙары, ҡунаҡханалары, шифаханалары тәҡдим ителә. Улар араһында — Башҡортостан йылға пароходсылығы, «Абҙаҡ» тау саңғыһы үҙәге, «Башҡортостан» милли паркы, Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис академияһы (УГАЭС), «Президент-отель», «Йоматау», «Ҡарағай» һәм башҡа шифаханалар.
Башҡортостан 2006 йылдан башлап был күргәҙмәлә даими ҡатнаша. Төбәк презентацияһында милли концерт номерҙары менән артистарҙың сығыш яһауы, башҡорт кухняһы брендтарын дегустациялау, республиканың күренекле һәм матур урындары тураһындағы видеоматериалдар менән таныштырыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек: «Интурмаркет»та йола буйынса илебеҙҙең һәм сит илдәрҙең алдынғы туроператорҙары, туризм өлкәһендәге Рәсәй һәм халыҡ-ара эксперттары эшләйәсәк. Унда Төркиә, Греция, Болгария, Венгрия, Польша, Норвегия, Мысыр, Марокко, Тунис, Кипр, Корея, Италия, Чехия, Испания, Доминикан Республикаһы, Куба, Ҡытай, АҠШ, Таиланд, Малайзия, Финляндия, Камбоджа, Фәләстан, Үзбәкстан, Монголия һәм башҡа илдәр ҡатнаша.
VII «Интурмаркет-2012» халыҡ-ара туристик күргәҙмәһендә ҡатнашыусыларҙы бай эстәлекле эш программаһы көтә: семинарҙар, конференциялар, презентациялар, хөкүмәт-ара осрашыуҙар һәм туризм өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы килешеүҙәргә ҡул ҡуйыу тантаналары үткәреләсәк.
Күргәҙмә сиктәрендә Бөтә донъя туристик ойошмаһы менән Туризм буйынса федераль агентлыҡтың берлектәге уҡыу семинары көтөлә. Рәсәйҙә социаль туризмдың популяр булыуы сәбәпле, РФ Спорт һәм туризм министрлығы, РФ Туризм буйынса федераль агентлығы, РФ Федерация Советы, Бөтә Рәсәй инвалидтар берләшмәһе ярҙамында ойошторолған был темаға арналған халыҡ-ара конференция ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙыра.
Әйтергә кәрәк, йыл һайын үткәрелеүсе «Интурмаркет» халыҡ-ара туристик күргәҙмәһе һәм уның эш программаһы күп осраҡта Рәсәй туристик баҙарының артанбан ҡайһы йүнәлештә үҫешерен билдәләй, Рәсәй төбәктәренең бай туристик потенциалын һәм уның менән үҙебеҙҙең һәм сит ил туриндустрия вәкилдәренең ҡыҙыҡһыныуын күрһәтә.
Күргәҙмә дүрт көн дауамында – 20 мартҡа тиклем эшләйәсәк.


text:
Баймаҡ районында «Батырлыҡ дәресе» үтәсәк
Баймаҡ районының Темәс ауылында 2 мартта «Батырлыҡ дәресе» үтәсәк, тип хәбәр итте «Темәс» башҡорт тарихи-мәҙәни үҙәге мөдире Нур Күлмырҙин.
«Дәрес» ваҡытында мәктәп уҡыусыларына легендар комбриг Муса Мортазин, Баймаҡ районының Бөйөк Ватан һәм Афған һуғыштарында ҡатнашҡан билдәле яугирҙары хаҡында һөйләйәсәктәр. Шулай уҡ балалар өсөн Башҡортостандың дәүләт флагы тураһында доклад әҙерләнгән.
— «Батырлыҡ дәресе»ндә викторина ла үтәсәк, — ти Нур Күлмырҙин. – Балалар был сараға тырышып әҙерләнә. Улар үҙҙәренең яҡташтары хаҡында күп нәмә беләсәк һәм бирелгән һорауҙарға дөрөҫ яуап бирер, тип ышанам.


text:
Нефтекамала туҙған шиндарҙы эшкәртеү заводы сафҡа индерелде
«Берҙәм Рәсәй» көндәре сиктәрендә Нефтекамала туҙған автомобиль шиндарын эшкәртеү заводын — «Триумф» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтен сафҡа индереү тантанаһы үтте. Резинотехник изделиеларҙың ҡалдыҡтарын резина онтағына һәм башҡа зыянлы булмаған изделиеларға йөҙ процент кимәлендә ҡайтанан эшкәртеү технологияһы буйынса эшләгән был завод Башҡортостанда – беренсе, Рәсәйҙәге дүртенсе предприятие буласаҡ (ошондай уҡ предприятиелар Пермдә, Чайковский ҡалаһында һәм Новосибирск өлкәһендә эшләй).
Яңы производствоға һалынған инвестициялар күләме 100 миллион һумдан ашҡан. Завод йылына алты мең тонна сеймал эшкәртеүгә иҫәпләнгән (тәүлегенә егерме тонна самаһы туҙған шин талап ителә). Әҙер продукция — резина онтағы, металлокорд, текстилькорд – халыҡ хужалығында киң ҡулланылыш табасаҡ. Резина онтағын файҙаланыу срогын арттырыу маҡсатында асфальтҡа ҡушырға ла, тултырыу материалы сифатында быраулау эштәрендә ҡулланырға ла мөмкин.
Яңы предприятиены сафҡа индереү ҡалаға 70 яңы эш урыны бирәсәк.