text:
8 декабрҙән Өфөлә Яңы йыл алды ит йәрминкәләре башлана
8 декабрҙән Өфөлә Яңы йыл алды ит йәрминкәләре старт ала. Улар һәр ял һайын, 30 декабргә тиклем үткәрелә, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Йола буйынса йәрминкәләрҙә республиканың ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәре ҡатнашасаҡ, ит продукцияһын улар сағыштырмаса арзан хаҡ менән һатасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан баш ҡалаһында 2012 йылдың 15 сентябренән 28 октябренә тиклем үткәрелгән көҙгө ауыл хужалығы йәрминкәләрендә 11 мең тоннанан ашыу картуф, 7 мең тоннаға яҡын йәшелсә, 1 мең тоннанан ашыу ит һәм 440 тонна бал һатылды.


c: text/html

text:
Өфөлә сит ил күсемһеҙ милке буйынса семинар-күргәҙмә асыла
9 декабрҙән 11-нә тиклем Өфөлә, «Баштехинформ» Республика фәнни-технологик һәм мәғлүмәт комплексында «Йәшәү һәм инвестициялар өсөн иң яҡшы сит ил күсемһеҙ милке» семинар–күргәҙмәһе үтәсәк. Сараны ойоштороусы – күсемһеҙ милек буйынса «Азимут» Берҙәм мәғлүмәт хеҙмәте.
Семинар эшендә ун тематик бүлек ҡарала. Улар араһында – торлаҡ һәм коммерция күсемһеҙ милке, ер участкалары, юридик һәм консалтинг хеҙмәтләндереүҙәре, ипотека, страховкалау һәм башҡалар.
Сараның эшлекле программаһы сит ил күсемһеҙ милкенең көнүҙәк мәсьәләләрен яҡтыртасаҡ. Уның сиктәрендә бер нисә түңәрәк өҫтәл һәм конкурстар үтәсәк.
Белешмәләр өсөн телефон: (347) 282-07-13.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Внешэкономбанк Үҫеш премияһына дәғүә итеүгә конкурс иғлан итте
«Внешэкономбанк» дәүләт корпорацияһы Үҫеш премияһына дәғүә итеүгә конкурс иғлан итте. Башҡортостандың Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығы предприятиеларҙы һәм ойошмаларҙы бәйгелә ҡатнашыуға саҡыра.
Конкурс Рәсәйҙең инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһен арттырыуға, илдең абруйын күтәреүгә йүнәлтелгән.
Премиялар түбәндәге дүрт номинация буйынса тапшырыла: «Иң яҡшы инфраструктура проекты», «Иң яҡшы бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекты проекты», «Территорияларҙы комплекслы үҫтереү буйынса иң яҡшы проект» һәм «Сәнәғәт тармаҡтарында иң яҡшы проект».
Еңеүселәр Санкт-Петербург ҡалаһында июнь айында үтәсәк халыҡ-ара иҡтисад форумында иғлан ителәсәк.


text:
Сибай ҡалаһында үткән форумда өс иң яҡшы туристик проект һайланды
Сибай ҡалаһында үткән форумда Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондарына бәйле өс иң яҡшы туристик проект һайланды. Уларҙы «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы (Бөрйән районы), «Форт Яманташ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте (Йылайыр районы) һәм Башҡорт дәүләт аграр университетының SIFE командаһы (Сибай филиалы) тәҡдим итте.
Туристик проекттар форумында Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондары, Силәбе һәм Ырымбур өлкәләре вәкилдәре, республика туроператорҙары, Магнитогорск, Ырымбур, Мәскәү ҡалаларынан, Венгриянан һәм Ирактан ҡунаҡтар ҡатнашты. Почетлы ҡунаҡтар араһында Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин, Дәүләт Думаһы депутаты Андрей Назаров, Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Эльвира Юнысова һәм башҡалар булды.
Сувенир продукцияһы йәрминкәһе ҡунаҡтарға айырыуса тәьҫир итте, унда Сибай ойошмалары ғына түгел, Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш райондары оҫталары ла үҙ изделиеларын тәҡдим итте, тип хәбәр итте Республиканың Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты. Сибай телерадиотапшырыуҙар студияһы «Туристик Сибай» документаль фильмын күрһәтте.


text:
Өфөлә Мостай Кәримгә һәйкәл астыларФото: Олег Яровиков
Өфөлә Мостай Кәримгә һәйкәл астылар
Өфөлә Мостай Кәримгә һәйкәл астыларФото: Олег Яровиков
Өфөлә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримгә һәйкәл асыу тантанаһы уҙҙы. Күп һынлы композиция Киров урамы башындағы яңыртылған скверҙа, Профсоюздар йорто алдында ҡуйылған. Һәйкәлде уратып алған территория биш фонтан һәм һуҡмаҡ юлдар менән төҙөкләндерелгән. Тантананы асып, республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова скульпторҙың идеяһын юғары баһаланы:
— Андрей Ковальчук яҙыусыға ғына түгел, уның ижадына һәйкәл эшләгән. Сөнки ул беҙҙең йөрәгебеҙҙә, зиһенебеҙҙә, эштәребеҙҙә мәңге йәшәй. Бөгөн аңғармаҫтан Мостай Кәримдең «Ауыл адвокаттары» әҫәренән юлдар иҫкә төштө. Уҡытыусы бер уҡыусынан һорай – һин әгәр аҙашһаң һәм ҡайтырға юл тапмаһаң, нимә эшләрһең? Һәм бер зирәк бала яуап ҡайтара – мин Рәсәйгә таянасаҡмын. Был фекер шағирҙың бөтә тормошо һәм ижады аша ҡыҙыл еп булып үткән төҫлө. Тиккә генә сәләмләү телеграммалары илдең бөтә төбәктәренән килмәне бит. Беҙ Мостайҙың һүҙен көтөүебеҙҙе яҡшы хәтерләйемн. Ҡыҫҡа, тос, аңлайышлы һүҙҙәр, мәктәптәрҙә класс сәғәттәрендә булһынмы, ауыл клубы йыйылыштарындамы, дәүләт кимәлендә уҙған ҙур сараларҙа булһынмы, улар һәр саҡ көтөп алынды. Хәтеремдә, педагогик конференцияларҙың береһендә Мостай Кәрим президиумда ултырғанында үҙенең дуҫы Рәсүл Ғамзатовтың һүҙҙәрен иҫкә алды: президиумда ултырам, ә бәхет юҡ. Ул саҡта ул уҡытыусыларҙы һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәрен берләшергә өндәне, беҙгә нимә бүлешергә, маҡсаттар һәм бурыстарыбыҙ төрлөмө ни, тигәйне. Минеңсә, был идеялар, был һүҙҙәр бөгөн дә актуаль. Бөгөн ямғыр яуып тороуы хәтер күҙ йәштәре, шатлыҡ йәштәре, ғорурлыҡ йәштәре кеүек. Мәңгелек хәтер, мәңгелек дан Мостай Кәримгә!
Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, шағирҙы үҙ ҡалаһының патриоты булды, тип иҫкә алды:
-Бөгөн Өфө тарихында бик әһәмиәтле көн. Мостай Кәрим күп тапҡырҙар, Советтар Союзында, донъяла танылыу яулап та, үҙ ватаныңда билдәһеҙ булып ҡалырға мөмкин, тип әйткәне булды. Ҙур ғорурлыҡ менән, шағир Өфөнөң почетлы гражданы булып тора, тип әйтә алам. Мостай Кәрим ярҙамында өфөлөләрҙең ошондай иҫ киткес скверы бар, моғайын, бөгөн ул республикала иң матурҙарҙың береһелер. Кешеләр бында килеп йөрөһөн өсөн беҙ бында бөтә уңайлыҡтар тыуҙырырға тырыштыҡ. Бында йәш шағирҙар йыйылышып, беҙҙең классиктарҙы хәтергә алыр, бәлки үҙҙәренең шиғырҙарын уҡырҙар, тип уйлайым. Һәйкәлдең композицияһы үҙебеҙҙең Башҡортостанда табылған һәм етештерелгән материалдарҙан – гранит, бетон – эшләнгән. Скверҙа бейек булып үҫеүсе ағастар ултыртылды. Был урын Өфөнөң ынйыһы булып китеүен теләйбеҙ. Мин аҙна һайын был объектты килеп йөрөнөм һәм, кешеләр бында илһамланып эшләне, тип әйтә алам, — тип билдәләне баш ҡаланың сити-менеджеры.
Сараға яҙыусылар ғына түгел, рәссам, музыкант һәм театр эшмәкәрҙәре лә йыйылды. Тантана шағирҙың тормош юлын сағылдырыусы әҙәби-театрлаштырылған композиция менән башланып, сәскәләр һалыу менән тамамланды.


text:
Район
Улица Все районы Чкаловский Железнодорожный Кировский Ленинский Октябрьский Орджоникидзевский Верх-Исетский Все улицы бульвар Культуры проспект Космонавтов проспект Ленина проспект Орджоникидзе Сибирский тракт ул. 40 лет Комсомола ул. 8 Марта ул. Академика Бардина ул. Академика Шварца ул. Амундсена ул. Армавирская ул. Азина ул. Баумана ул. Белинского ул. Белореченская ул. Билимбаевская ул. Блюхера ул. Большакова ул. Черепанова ул. Данилы Зверева ул. Декабристов ул. Гагарина ул. Грибоедова ул. Гурзуфская ул. Халтурина ул. Хибиногорский пер ул. Ильича ул. Крауля ул. Куйбышева ул. Ленина проспект ул. Ломоносова ул. Малышева ул. Мамина-Сибиряка ул. Машинная ул. Машиностроителей ул. Московская ул. Невьянский пер ул. Опалихинская ул. Патриса Лумумбы ул. Победы ул. Попова ул. Посадская ул. Санаторная ул. Щорса ул. Серафимы Дерябиной ул. Шарташская ул. Советская ул. Степана Разина ул. Стрелочников ул. Сулимова ул. Свердлова ул. Таганская ул. Техническая ул. Титова ул. Токарей ул. Уральских Рабочих ул. Вайнера ул. Викулова ул. Вильгельма де Геннина ул. Военная ул. Вокзальная ул. Восстания ул. Восточная Применить


text:
Мәләүездә ат спорты буйынса асыҡ турнир үттеФото: Елена Мазиева
Мәләүездә ат спорты буйынса асыҡ турнир үтте
Мәләүездә ат спорты буйынса асыҡ турнир үттеФото: Елена Мазиева
Мәләүез районында ике көн дауамында «Толпар» ат-спорт комплексында «Берҙәм Рәсәй» партияһы приздарына ат спорты буйынса асыҡ турнир үтте. Ярыштарҙа дүрт команда ҡатнашты. Улар — «Белая лошадь», «Кентавр» (Магнитогорск), «Толпар» (Мәләүез районы) ат-спорт комплекстары һәм Өфөнөң 119-сы йылҡысылыҡ заводы.
Бәйге йомғаҡтары буйынса Елена Ахряпина, Анастасия Морозова («Кентавр» ат-спорт комплексы), Мария Казакова, Ирина Сыкшенева, Мария Шестова («Толпар» ат-спорт комплексы), Мария Зарипова, Наталья Васильева (Өфөнөң 119-сы йылҡысылыҡ заводы) турнирҙың төрлө программаларында еңеүсе тип табылды. Был хаҡта Мәләүез районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге хеҙмәткәре Елена Мазиева хәбәр итте.
«Берҙәм Рәсәй» партияһының урындағы башҡарма комитеты рәйесе Сергей Макаров еңеүселәрҙе тәбрикләп, уларға иҫтәлекле бүләктәр, партия исеменән аҡсалата приздар тапшырҙы. Муниципаль райондың ат спорты федерацияһы етәксеһе булараҡ, Сергей Васильевич барлыҡ ҡатнашыусыларға уңыштар теләне һәм Мәләүез районы хакимиәтенең артабан да районда ат спортын үҫтереүгә ярҙам итәсәген белдерҙе.


text:
Башҡорт дәүләт медицина университетында ректор һайланды Фото: Олег Яровиков
Башҡорт дәүләт медицина университетында ректор һайланды
Башҡорт дәүләт медицина университетында ректор һайланды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
15 июндә Башҡорт дәүләт медицина университетында ректор һайлау булды. Йәшерен тауыш биреү һөҙөмтәһендә ректор итеп профессор Валентин Павлов һайланды.
Башҡорт дәүләт медицина университетында хәбәр итеүҙәренсә, Валентин Павловтың кандидатураһы юғары уҡыу йорто етәксеһен һайлау буйынса дөйөм йыйылышта (конференцияла) ҡатнашыусыларҙың күпселек тауышы менән хупланды. Унан башҡа һайлауҙа дауалау факультеты деканы Ирина Рәхмәтуллина ҡатнашты. Ректор вазифаһына тағы ла бер дәғүәсе — өҫтәмә профессиональ белем биреү институты директоры Виталий Викторов — алдан үҙ кандидатураһын алды.
Конференцияла Рәсәй Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ҡарамағындағы аттестация комиссияһы хуплаған кандидаттар юғары уҡыу йортон үҫтереү программалары менән сығыш яһаны.
Валентин Павловтың программаһында вузды үҫтереүҙең төп йүнәлештәре — кадрҙар, дипломдан һуң белем биреү, фән, халыҡ-ара хеҙмәттәшлек, мәғлүмәти киңлек, яңылыҡтар.
Икенсе срокка ректор итеп һайланған Валентин Павлов йыйылыусыларҙың барыһына ла рәхмәт белдерҙе.


text:
Сәғәт 10-да "Башинформ" сайтында Башҡортостан Хөкүмәтенән ҡышҡылыҡҡа әҙерлек мәсьәләләре буйынса видеотрансляция башлана
Сәғәт 10-да "Башинформ" сайтында Башҡортостан Хөкүмәтенән видеотрансляция башланасаҡ. Беҙҙең сайтҡа инеүселәр республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашлығында торлаҡ-коммуналь хужалыҡ һәм социаль тәғәйенләнештәге объекттарҙың 2010-2011 йылдағы көҙгө-ҡышҡы осорҙа эшкә әҙерлеге мәсьәләләре буйынса видеоселектор кәңәшмәһен ҡарай аласаҡ. Уның эшендә муниципалитет башлыҡтары, коммуналь һәм энергетика предприятиелары етәкселәре ҡатнашасаҡ.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусыларға — Хөкүмәт ағзаларына, муниципалитет башлыҡтарына, энергетика предприятиелары етәкселәренә он-лайн режимда һорауҙар бирергә мөмкин буласаҡ.


text:
Межгорье ҡалаһы халҡын тәү сиратта торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре борсойФото: Рәмил Килмәмәтов
Межгорье ҡалаһы халҡын тәү сиратта торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре борсой
Межгорье ҡалаһы халҡын тәү сиратта торлаҡ-коммуналь хужалыҡ мәсьәләләре борсойФото: Рәмил Килмәмәтов
16 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика райондары буйлап эш сәфәре барышында Межгорье ҡалаһы халҡы менән осрашты. Унда ҡаланың көнүҙәк мәсьәләләре тикшерелде. Асыҡланыуынса, Межгорье халҡын тәү сиратта торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһендәге мәсьәләләр борсой.
Шулай итеп, граждандар дөйөм йорт счетчиктарын урынлаштырыу тәртибе, коммуналь хеҙмәттәргә тарифтарҙың артыуы, эҫе һыуҙың булмауы тураһында һорауҙар менән мөрәжәғәт итте. Шулай уҡ осрашыуҙа ҡатнашыусылар пенсия түләү, федераль үҙәктән финанслау мәсьәләләре, моноҡалаларҙы үҫтереү программаһының тормошҡа ашырылыуы тураһында һорашты. Стәрлетамаҡ-Белорет-Магнитогорск юлын төҙөү тураһында ла һүҙ ҡуҙғатылды.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, Стәрлетамаҡтан Магнитогорскиға тиклем һуҙыласаҡ юл төҙөлә башлаған. Быйыл барлыҡ конкурс процедураларын тамамлау планлаштырыла. Трасса ҡиммәткә төшәсәк һәм ул бер-ике йыл эсендә генә төҙөлөп бөтмәйәсәк. Төҙөлөш эштәре 2020 йылға тиклем дауам итәсәк, тип көтөлә. Был пландарҙы тормошҡа ашырыуға өс миллиард һумға яҡын аҡса кәрәк буласаҡ. Был бик ҙур сумма. Йыл һайын 400-600-шәр милион һум аҡса һалып, дүрт-биш йыл эсендә был юлды төҙөп бөтөргә тейешбеҙ, тип билдәләне республика етәксеһе. Ошо рәүешле Урал һырты аша үтеү нисәмә быуындың хыялы ине, һәм был бурысты үтәй алырбыҙ, тигән ышаныс белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
— Бер сәғәт эсендә ҡала урамдары буйлап йөрөп, мәктәпте, спорт объекттарын, урамдарҙы ҡарап сыҡтыҡ. Межгорьены төҙөкләндереү өлкәһендәге ҡаҙаныштарығыҙҙы баһаланыҡ. Һәм архитектура, объекттарҙың йыһазландырылыуы йәһәтенән 25-30 йылға артҡа әйләнеп ҡайтҡан һымаҡ булдым. Ҡаланы төҙөкләндереү йәһәтенән яңы, заманса объекттар, спорт майҙансыҡтары төҙөлһөн өсөн, һеҙҙең муниципалитет, етәкселек менән бергә барһын да эшләргә тейешбеҙ. Мәктәп биләмәләре лә бөтөнләй башҡаса тәрбиә талап итә. Бында ҡала халҡының ғәйебе юҡ. Шуға күрә ҡала власы, муниципалитет менән яңыса хеҙмәттәшлек итә башлайбыҙ.
Башҡортостан Президенты билдәләүенсә, объекттар төҙөүгә, биләмәне төҙөкләндереүгә республика ресурстарын йүнәлтеү өҫтөндә уйларға кәрәк. Ҡаланың статусы ябыҡ административ-территориаль берәмек булғанлыҡтан, был мәсьәләләр хәл ителмәгән әле.
Рөстәм Хәмитов ҡала халҡының тормошон яҡшырыту өсөн ярҙам итергә әҙер булыуын белдерҙе. Уның һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндән башлап эштәрҙе ойоштороу, ярҙам итеү йәһәтенән мөнәсәбәттәрҙе яңыса ҡороу зарур.


text:
Төрөпкәлеләр
Төрөпкәлеләр (лат. Tubifex tubifex) — аҙ төклө селәүсендәр төрө. Төрөпкәлеләр — ҡыҙыл төҫтәге нәҙек еп һымаҡ 40 мм оҙонлоғондағы селәүсендәр. Кәүҙәнең һәр сигментында 4-әр төк бар.
Һыу төбендә йәшәүсе олигохеттарның төп вәкилдәре — төрөпкәлеләр, уларның иң ябайҙары Tubifex tubifex, Limnodrilus hoffmeisteri, Nais communis, Lumbriculus variegatus һ.б. Һыу олигохеттарының, бигерәк тә төрөпкелеләрҙең ҡандарында гемоглобин булыу сәбәпле, кәүҙәләре ҡыҙыл төҫтә. Был уларга бөтенләй тийәрлек кислород булмаған ләмле һыулыҡтар төбөндә урынашырға мөмкинлек бирә. Тупраҡ олигохеты 5 тән 20—25 см-ға ҡәҙәр, ә һыуҙыҡылар мм өлөштәренән башлап 10 см-ға ҡәҙәр оҙонлоҡта. Олигохеттар органдарының кәүҙә үҙәге буйлап дөрөҫ ҡабатлануы менән характерланалар (метамерия). Селәүсен һамаҡ кәүҙә төрөпкеләргә йәғни сегменттарга бүленә, уларның һаны төрлөсә, 5 тән 600 гә ҡәҙәр. Кәүҙәнең алғы осонда баш ҡалағы, ауыҙ сегменты урынашҡан. Ҡалған барлыҡ сегменттарҙа 4 бәйләмгә ҡәҙәр төктәр була, уларҙың һаны күп төклө селәүсендәр менән сағыштырғанда әҙерәк — 3 тән алып 150 гә ҡәҙәр (исеме шунан).
Эске ҡыуышлығы шыйыҡлыҡ менән тулған һәм тышҡы сегментацияға тәңкәл рәүештә айырым быуынтыктарга бүленгән. Быуынтыҡтарҙа эске органдар урынашҡан. Аҙ төклө селәүсендәр гермафродиттар. Олигохеттарҙың күп төрҙәре партеногенетик, енесһеҙ, вегетатив юл менән үрсергә мөмкин. Тупраҡ олигохеттары тупраҡ йотып тукланалар. Иҫәпләүҙәр күрһәтүенсә, олигохеттар тәүлек һайын уртаса һәр гектарда 250 кг самаһы ер эшкәртәләр (2—3 т га ҡәҙәр), шуның менән олигохеттар тупраҡты минераль матдәләр менән байыталар, шулай уҡ аралаштыралар һәм күпертәләр, йәғни тупраҡтың уңдырышлылығын арттыралар. Ләмле грунттарҙа йәшәүсе һыу олигохеттары, грунттың органик матдәләрен файҙаланып, һыулыҡтарҙың үҙлегенән таҙартыуҙа ҡатнашалар, балыҡтар өсөн аҙыҡ булып торалар, күп кенә төрҙәре — һыулыҡтарҙыәың бысыраныуу индикаторы. Аҡ энхитрей (Enchytraeus albidus) олигохет — аквариум балыҡтары өсөн уңайлы аҙык.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Известия Иваново-Вознесенского политехнического института имени М. В. Фрунзе. Иваново-Вознесенск: Основа, 1927. Том 10.
- Жизнь животных. М., 1968; Т. 1. Краткий определитель водных беспозвоночных Среднего Поволжья. Казань, 1977; Определитель пресноводных беспозвоночных Европейской части СССР. Л., 1977.
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)


text:
Өфөлә «Рәсәй-Мәҙәниәт» телеканалында төбәк тапшырыуҙары башлана Фото: Андрей Старостин
Өфөлә «Рәсәй-Мәҙәниәт» телеканалында төбәк тапшырыуҙары башлана
Өфөлә «Рәсәй-Мәҙәниәт» телеканалында төбәк тапшырыуҙары башлана Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
1 июлдән «Рәсәй-Мәҙәниәт» телеканалында төбәк тапшырыуҙары башлана. Урындағы программалар йыл ярым буйына күрһәтелмәне. Көн һайын ярты сәғәтлек «Иртә» тапшырыуында ҡунаҡтар менән әңгәмә, баш ҡалала һәм республикала барған иң сағыу ваҡиғалар хаҡында яңылыҡтар буласаҡ. Шулай уҡ яңы ҡыҙыҡлы рубрикалар асырға ниәтләйҙәр. Команданың слоганы — «Беҙ һәр ваҡыт мәҙәниәт менән бергә».
«Республиканың ижади интеллегенцияһы каналдың эшләй башлауы тураһында яңылыҡты шатланып ҡабул итте, — тип билдәләне дәүләт телерадиокомпанияһы мөхәррире Татьяна Саттарова. — Күргәҙмәләрҙе, спектаклдәрҙе һәм сығыштарҙы яҡтыртыуға саҡырыуҙар килә. Залдарҙа ғына түгел, яңыртылған студияла ла сәнғәт эшмәкәрҙәре менән аралашасаҡбыҙ».
15 майҙан «Рәсәй 24 Башҡортостан» каналында республикалағы ваҡиғалар һәм мәҙәниәт тормошо тураһында яңылыҡтар эфирға сыға. 22 майҙан «Рәсәй» каналында башҡорт йырсыларының «Гәлсәр һандуғас» музыкаль конкурс-фестивале башлана. Уны Земфира Байбулдина алып бара.


text:
Балаларға пособиелар күләме үҙгәрҙе
1 ғинуарҙан ваҡытлыса эшкә һәләтһеҙлек осрағына һәм әсәлек менән бәйле мотлаҡ социаль страховкалау средстволары иҫәбенә түләүҙәр күләме үҙгәрҙе. Башҡортостанда предприятиеларҙа страховкаланған ҡатын-ҡыҙҙар, район коэффициентын иҫәпкә алып, бала йәш ярымға еткәнгә тиклем бала ҡарау буйынса отпускыға китер алдынан һуңғы ике календарь йылда эшләгән урынындағы уртаса эш хаҡының 40 проценты күләмендә айлыҡ пособие аласаҡ.
РФ Социаль страховкалау фондының Башҡортостан буйынса төбәк бүлексәһенән хәбәр итеүҙәренсә, беренсе баланы ҡарау буйынса пособиеның минималь күләме 2523,49 һум тәшкил итә, икенсе һәм унан һуңғы балаларҙы ҡарау буйынса — 5046,97 һум. 2011 йылдың 1 ғинуарына тиклем тәғәйенләнгән бала ҡарау буйынса айлыҡ пособиеның иң ҙур күләме 13833,33 һум тәшкил итәсәк, быйыл 1 ғинуарҙан һуң – 13825,75 һум.
Бала тыуғанда бер тапҡыр түләнә торған пособие күләме артты. Хәҙер ул 13458,60 һум тәшкил итә. Йөклөлөктөң иртә срогында медицина ойошмаһында иҫәпкә торған ҡатын-ҡыҙҙарға пособие — 504,70 һум.


text:
Әсә көнө менән!
Башҡортостан Республикаһы Президенты республика ҡатын-ҡыҙҙарын Әсә көнө менән ҡотланы. Ҡотлауҙа былай тиелә:
“Ҡәҙерле ҡатын-ҡыҙҙар!
Һеҙҙе матур байрам – Әсә көнө менән ҡотлайым!
Доньяла әсә һөйөүенән дә эскерһеҙерәк һәм ҡиммәтерәк бер нәмә лә юҡ. Әсәнең бөтмәҫ-төкәнмәҫ изгелеге һәм күңел йомартлығы беҙҙе ғүмер буйы ауырлыҡтарҙан ҡурсалай, иң ҡыйын ваҡыттарҙа ышаныслы таяныс һәм ҡалҡан булып тора.
Башҡортостан Республикаһында әсәлекте һәм балалыҡты һаҡлау мәсьәләләре социаль сәйәсәттең мөһим йүнәлештәре иҫәпләнә. Беҙҙә төрлө ҡатын-ҡыҙҙар учреждениелары, балалар баҡсалары һәм мәктәптәр әүҙем төҙөлә, яңы физкультура- һауыҡтырыу комплекстары асыла.
Күп балалы ғаиләләргә айырым иғтибар бүленә, улар өсөн беҙҙә өҫтәмә льготалар һәм пособиелар билдәләнгән. Дүрт балалы ғаиләләргә ай һайын – 1500-әр, биш һәм унан күберәк балалалыларына 2000-әр һум пособие түләнә. Туғыҙ һәм унан да күберәк бәлиғ булмаған балалары булған ғаиләләргә бушлай “ГАЗель” микроавтобустары бүленә. Быйыл ишле балалы ғаиләләргә торлаҡ һатып алыу өсөн социаль түләүҙәр тураһындағы республика законы ғәмәлгә инде.
Хөрмәтле ҡатын-ҡыҙҙар!
Һеҙҙе тағы ла бер тапҡыр ошо йәмле һәм яҡты байрам – Әсә көнө менән ҡотларға рөхсәт итегеҙ. Һеҙҙең һәр көнөгөҙ тыныслыҡта һәм шатлыҡта үтһен, ғаилә усағы йылыһын, ҡәҙерлеләрегеҙҙең һәм яҡындарығыҙҙың иғтибарын тойоп йәшәгеҙ.
Бөтәгеҙгә лә ныҡлы сәләмәтлек, именлек һәм бәхет, изге теләктәрегеҙҙең бойомға ашыуын һәм яҡшы кәйеф теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов.”


text:
Республикала 19 урман хужалығы Украина ҡасаҡтарын эшкә урынлаштырырға әҙер
Украина ҡасаҡтары республиканың урман хужалыҡтарында эшкә урынлаша ала, тип хәбәр итә Башҡортостан Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Әлеге ваҡытта 19 урман хужалығы, үҙ илен ташлап китергә мәжбүр булған, 48 Украина гражданын эшкә алырға әҙер.
Тәҡдим ителгән эш урындары араһында – участка лесничийы, урман һағы инженеры, урман мастеры, лесничий ярҙамсыһы, шулай уҡ машина йөрөтөүсе, кадрҙар буйынса белгес, юрисконсультант, бухгалтер һәм башҡалар.
— Бөгөнгә Украинаның бер гражданын эшкә урынлаштырҙыҡ. Ул Башҡортостан Республикаһында Урман янғындарын иҫкәртеү һәм һүндереү үҙәгендә диспетчер булып эшләйәсәк. Уға һәм уның ғаиләһенә был үҙәктең дөйөм ятағында бүлмә бирелде, — тип билдәләне министрлыҡтың хоҡуҡ һәм кадрҙар менән эшләү бүлегенең әйҙәүсе белгес-эксперты Ирина Сәйетова.
Урман хужалығы тәҡдим иткән вакантлы вазифалар тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте Өфөлә Шафиев урамы, 28 адресы буйынса урынлашҡан Украинанан мәжбүри күсеп килеүселәр менән эш итеү буйынса Берҙәм консультация үҙәгендә алырға мөмкин. Бәйләнеш өсөн телефон: 8-919-140-24-47. Бынан тыш вакансиялар барлығы тураһында район халыҡ мәшғүллеге үҙәктәрендә белергә мөмкин.


text:
Төбәк журналистары араһында тимер юлға бәйле иң яҡшы материалға конкурс иғлан ителде
Рәсәй тимер юлдарының 175 йыллығын байрам итеү сиктәрендә 2012 йылдың 10 майынан 1 октябренә тиклем «Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте төбәк матбуғаты журналистары араһында тимер юл тураһындағы иң яҡшы материалға конкурс үткәрә.
Төбәк киң мәғлүмәт сараларының (гәзит-журналдарҙың, интернет-баҫмаларҙың, телевидение һәм радионың) журналистары конкурста ҡатнашыуға саҡырыла.
Конкурста өс номинация күрһәтелгән: «Иң яҡшы материал» (1, 2, 3 урын), «Гран-при» һәм «Теманы яҡтыртыуға үҙенсәлекле ҡараш». Конкурста еңеүселәр аҡсалата бүләктәр аласаҡ.
Рәсәй тимер юлдары тарихын популярлаштырыу, тимер юл транспорты инфраструктураһын яңыртыу, үҫтереү, инновациялар индереү, пассажирҙарҙы хеҙмәтләндереү сифатын күтәреү темаларын яҡтыртыу – конкурстың төп маҡсаты.
«Рәсәй тимер юлдары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте сайтының «Пресс-центр» бүлегендә, «Журналистарға» блогында, конкурс тураһында өҫтәмә мәғлүмәт алырға һәм положениеһы менән танышырға мөмкин.


text:
Фото:
Геннадий Букаев Башҡортостан Президенты советнигы итеп тәғәйенләнде
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең бойороғо менән Геннадий Букаевты республика Президенты советнигы итеп тәғәйенләне.
Белешмә өсөн. Геннадий Иванович Букаев 1947 йылдың 15 сентябрендә Ырымбур өлкәһенең Степное ауылында тыуған. Өфө нефть институтын, Свердловск юғары партия мәктәбен тамамлай.
1975-1977 йылдарҙа — Өфө нефть институтының капиталь төҙөлөш бүлеге начальнигы.
1977-1978 йылдарҙа — Өфөнөң Орджоникидзе район советының башҡарма комитеты рәйесе урынбаҫары.
1978-1980 йылдарҙа – Юғары партия мәктәбендә уҡый (Свердловск ҡалаһы).
1980-1985 йылдарҙа – КПСС-тың Өлкә комитеты инструкторы.
1985-1990 йылдарҙа – КПСС-тың Бәләбәй ҡала комитеты секретары.
1990-1992 йылдарҙа – БАССР Министрҙар Советында бүлек мөдире.
1992-1999 йылдарҙа – Башҡортостан Республикаһы буйынса дәүләт һалым инспекцияһы начальнигы.
1999-2000 йылдарҙа – РФ Һалымдар һәм йыйымдар министрлығының Мәскәү ҡалаһы буйынса идаралығы етәксеһе.
2000-2004 йылдарҙа – РФ һалымдар һәм йыйымдар министры.
2004-2008 йылдарҙа – РФ Хөкүмәте Премьер-министры ярҙамсыһы.
2008-2012 йылдарҙа – РФ Хөкүмәте рәйесенең беренсе урынбаҫары ярҙамсыһы.


text:
Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының штаб-фатирында ҡурай моңо яңғыраны
Төркиәнең Истанбул һәм Анкара ҡалалары сәхнәләрендә бер нисә концерт күрһәткәндән һуң Башҡортостан артистары үҙ сығыштарын Америка Ҡушма Штаттарында дауам итте. Унда, Нью-Йоркта, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының штаб-фатирында тәүге тапҡыр Науруз байрамы билдәләнде. Халыҡ-ара төрки мәҙәниәте ойошмаһы (ТӨРКСОЙ) менән ойошторолған концертта төрлө илдәрҙең сәнғәт оҫталары менән бер рәттән Башҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле һәм Хөсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһының солистары ҡатнашты.
Башҡортостан артистары концертты асыу һәм ябыу тантаналарында сығыш яһаны. Шуныһы иғтибарға лайыҡ: байрам концерты Азат Биксуриндың башҡорттарҙың яратҡан боронғо музыкаль инструменты – ҡурайҙа уйнауы менән асылды.


text:
Башҡортостан биш йыл эсендә эконом класындағы 10 меңдән ашыу йорт төҙөйәсәк
— Ябай булмаған ваҡытта ла беҙ торлаҡты сафҡа индереү күләмен кәметмәнек, һәм был – аҙ ҡатлы йорттар төҙөлөшө сәйәсәте арҡаһында, — тине республика Президенты Мортаза Рәхимов үҙенең БР Дәүләт
Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә. — “Үҙ йортом” республика программаһы сиктәрендә биш йыл дауамында ҡиммәт булмаған хаҡҡа 10 меңдән ашыу йорт төҙөргә кәрәк буласаҡ. Инженер коммуникациялары һәм төҙөлөш районын төҙөкләндереү дәүләт хәстәре булып ҡала.
Транспорт һәм юл тармаҡтарында ла ҙур эштәр планлаштырыла. Өфөнөң аэропорт комплексын үҫтереүҙе һәм “Арҡайым” авиакомпанияһын һауа суднолары менән тәьмин итеүҙе дауам итеү, Сибай һәм Нефтекама аэропорттары эшен тергеҙеү талап ителә. Ташлы кисеү аша күперҙең икенсе сиратын сафҡа индерергә, республиканың баш ҡалаһын урап үткән юлдар төҙөлөшөнә ныҡлы иғтибар бирергә кәрәк.


text:
Фото:
4 һәм 5 сентябрҙә Өфөлә бал йәрминкәләре үтә
Фото:
4 һәм 5 сентябрҙә Орджоникидзе районында Орджоникидзе исемендәге Мәҙәниәт йорто һәм Йәштәр һарайы (элекке «Юбилей» Мәҙәниәт һарайы) алдындағы майҙандарҙа бал йәрминкәләре үтәсәк. Уларҙы Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте ойоштора.
Йәрминкәләрҙә бал һәм «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһының һәм республика умартасыларының башҡа продукцияһын тәмләп ҡарарға һәм һатып алырға мөмкин буласаҡ.
Башлана – сәғәт 10-да.


text:
Ял көндәрендә төбәктә 22 градусҡаса һалҡынайта Фото: автор фотоһы
Ял көндәрендә төбәктә 22 градусҡаса һалҡынайта
Ял көндәрендә төбәктә 22 градусҡаса һалҡынайта Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Ял көндәрендә Башҡортостанда 22 градусҡаса һалҡынайта. Республиканың гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхит мониторингы идаралығы мәғлүмәттәре буйынса, шәмбе, 20 февралдә, төбәктә һауа температураһы төндә -8, -13, урыны менән -20 градус, көндөҙ +1, -4, айырым райондарҙа -9 буласаҡ. Синоптиктар фаразлауынса, талғын ел иҫәсәк, яуым-төшөм көтөлмәй.
Йәкшәмбе, 21 февралдә, төндә -9, -14, аяҙайтҡанда 22 градусҡа тиклем, көндөҙ -2, -7. Урыны менән бер аҙ ҡар яуыуы һәм еңелсә буран сығыуы ихтимал.


text:
Президент ҡотлау ебәрҙе
25-27 июндә Балаҡатай районының Ямаш ауылында Төбәк-ара урыҫ йыры һәм таҡмаҡтары байрамы үтә. Унда ҡатнашыусыларға Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов ҡотлау ебәрҙе:
"Ҡәҙерле дуҫтар!
IХ Төбәк-ара урыҫ йыры һәм таҡмаҡтары байрамында ҡатнашыусыларҙы һәм ҡунаҡтарҙы ихлас тәбрикләйем! Был матур байрам йыл һайын Башҡортостандың барлыҡ мөйөштәренән, күп кенә күрше төбәктәрҙән һәүәҫкәр артистарҙы, халыҡтың рухи мираҫын һөйөүселәрҙе һәм дауам итеүселәрҙе йәлеп итә.
Беҙҙең республика — йөҙҙән артыҡ милләт вәкилдәренең тыуған йорто. Бында башҡорттарҙың, урыҫтарҙың, татарҙарҙың, мариҙарҙың, сыуаштарҙың, удмурттарҙың һәм Башҡортостанда йәшәүсе башҡа халыҡтарҙың телен һәм мәҙәниәтен, мәғарифын һәм матбуғатын, ғөрөф-ғәҙәттәрен һәм ижадын үҫтереү өсөн барыһы ла эшләнә. Күптән түгел Өфөлә үткән Башҡортостан халыҡтары Ассамблеяһының II съезында быға айырыуса баҫым яһалды.
Халыҡ күпләп ҡатнашҡан байрамдар, милли мәҙәниәттәр фестивалдәре һәм конкурстары — Салауат Юлаев көндәре, Халыҡ-ара Аксаков байрамы, Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көндәре, "Дуҫлыҡ моңо" башҡорт һәм татар йырҙары, "Самоцветы Прикамья" фин-уғыр халыҡтары мәҙәниәте һәм сәнғәте фестивалдәре, "Берҙәмлек-Содружество" төбәк-ара фестивале һәм башҡалар тормошобоҙҙа әһәмиәтле урын биләй.
Был уңайҙан һеҙҙең матур байрамығыҙҙың да әһәмиәте ҙур. Бөйөк урыҫ мәҙәниәте быуаттар дауамында уртаҡ тормош алып барыу һөҙөмтәһендә Рәсәй халыҡтарының барыһына ла яҡын һәм үҙ. Шуға күрә беҙ Башҡортостанда был башланғысты һәр яҡлап хуплайбыҙ һәм халыҡ йыр сәнғәтен һаҡлаған, пропагандалаған һәм яңыртҡан өсөн тәрән рәхмәт белдерәбеҙ.
Еребеҙҙә һәр ваҡыт башҡа халыҡтар көйҙәре менән ҡушылып, иҫ киткес симфонияға әүерелеүсе ихлас урыҫ йырҙары һәм шаян таҡмаҡтар яңғыраһын! Байрамда ҡатнашыусыларҙың таланты һәм ижады артабан да Башҡортостаныбыҙҙың һәм Ватаныбыҙҙың рухи байыуына хеҙмәт итһен!
Һеҙгә ныҡлы сәләмәтлек, именлек һәм бәхет, яңы ижади уңыштар теләйем!"


text:
Пиреней ярымутрауы
Пирене́й ярымутрауы (шулай уҡ Иберия ярымутрауы; порт. , исп. , галис. , астур. Península Ibérica, баск. Iberiar penintsula, араг. Peninsula Iberica, кат. península Ibèrica, эстр. península Ibérica, фр. péninsule Ibérique, лат. Iberia Paeninsula) — Европаның көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан ярымутрау. Урта диңгеҙ, Атлантик океан, Бискай ҡултығы һыуҙары менән йыуыла.
Иберия тигән икенсе исеме Боронғо Римға тиклем шул ярымутрауҙа йәшәгән Иберҙар халҡы менән бәйле.
Хәҙерге вакытта Пиреней ярымутрауында Испания, Португалия, Андорра, Франция һәм Бөйөк Британия территорияһы — Гибралтар урынлаша.


text:
Өфөлә башҡорт шәле республика күргәҙмәһе үтәсәк
14 ноябрь Ҡала мәҙәниәт һарайында башҡорт шәле республика күргәҙмәһе (йәрминкәһе) үткәреләсәк. Республика халыҡ ижады үҙәге ойошторған сара БР Президенты Мортаза Рәхимовтың “Халыҡ кәсептәре әйберҙәрен етештереүҙең өҫтәмә саралары тураһында” ҡарарына ярашлы икенсе тапҡыр үткәрелә.
Республика халыҡ ижады үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, күргәҙмәлә республиканың төрлө төбәктәренән иң яҡшы шәл бәйләүселәр ҡатнашасаҡ. Сара сиктәрендә башҡорт шәлен бәйләү оҫталары араһында ижади конкурс, мамыҡтан бәйләнгән әйберҙәрҙе һатыу ойоштороласаҡ.
Мамыҡ шәл бәйләү – башҡорт ҡатын–ҡыҙҙарының боронғо кәсебе. Еңел һәм йылы шәлдәр бәйләү оҫталығы элек-электән әсәһенән ҡыҙына күсә килгән. Бөгөн дә ҡышҡы сатлама һыуыҡтарҙы шәлһеҙ күҙ алдына килтереп булмай.


text:
РФ Президенты Хакимиәте етәксеһе Сергей Нарышкин менән осрашыу
2010 йылдың 12 июлендә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһы Президенты Хакимиәте етәксеһе Сергей Нарышкин менән осрашты.
Осрашыуҙа төбәктең үҫеш һәм Башҡортостанда федераль программаларҙы тормошҡа ашырыу мәсьәләләре тикшерелде. Республикала, дөйөм алғанда, донъя финанс көрсөгө эҙемтәләрен бөтөрөүгә өлгәшелде һәм ағымдағы социаль-иҡтисади хәл тотороҡланды, бөтә төп тармаҡтарҙа иҡтисади күрһәткестәрҙе артабан үҫтереү өсөн шарттар булдырылды, тип билдәләнде. Федераль үҙәк яғынан ауыл хужалығы комплексы предприятиеларына оҙайлы ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү өсөн ярҙам вәғәҙә ителде.
Былар барыһы ла уңышлы эске сәйәси шарттар булдыра. Хеҙмәткә, ижадҡа йүнәлеш тотоу Башҡортостандың күп милләтле халҡын туплай, конфессия-ара мөнәсәбәттәрҙе үҫтереүгә булышлыҡ итә. Республикала власть институттарын һәм төп сәйәси көстәрҙе яҡлау буйынса юғары кимәл һаҡлана.
Сергей Нарышкин республика етәкселеге эшмәкәрлегенең социаль йүнәлешлеген һәм юғары һөҙөмтәлелеген билдәләне.
Сәйәси хәлдең тотороҡлолоғон һәм Мортаза Рәхимовтың бер нисә тапҡыр яңы срокка төбәк башлығы вазифаһында ҡалырға йыйынмауы тураһында белдереүен иҫәпкә алып, алдан килешеүҙәргә ярашлы, Башҡортостан Республикаһының киләһе Президенты кандидатуралары буйынса консультациялар процесы башланды.
Әңгәмә дуҫтарса шарттарҙа үтте, яҡтар, ике яҡҡа ла ҡулайлы конструктив ҡарарҙар эҙләү традицияһы киләсәктә лә Рәсәй Федерацияһының һәм уның төбәктәренең ыңғай үҫеш мәнфәғәттәренә тап киләсәк, тип билдәләне.


text:
Марк Твен
Марк Твен (ингл. Mark Twain, ысын исеме Сэ́мюэл Лэ́нгхорн Кле́менс; 30 ноябрь 1835 йыл, Флорида ҡасабаһы (Миссури штаты) — 21 апрель 1910 йыл, Реддинг (Коннектикут штаты); — Америка яҙыусыһы, журналист һәм йәмәғәт эшмәкәре. Ул төрлө йүнәлештәрҙә ижад иткән — юмор, сатира, фәлсәфәүи фантастика, публицистика һ. б., уларҙың барыһында ла гуманист һәм демократ булараҡ таныш.
Йөкмәткеһе
Псевдонимы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Клеменс һөйләүенсә, «Марк Твен» псевдонимы йәш сағында йылға навигацияһы терминдарынан алынған. «Марка Твен»дан башҡа «сьёр Луи́ де Конт» псевдонимы аҫтында эшләгән.
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бала сағы һәм үҫмер йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Сэмюэл Клеменс 1835 йылдың 30 ноябрендә Флорида ҡасабаһында (Миссури штаты, АҠШ), Джон һәм Джейн Клеменстар ғаиләһендә өсөнсө бала булып тыуа. Үҙе бәләкәй саҡта Ганнибал ҡалаһына күсәләр. Ошо ҡала халҡын «Том Сойер мажаралары» китабында һүрәтләндерә лә инде.
Атаһы ҡаты ауырып үлгәс, ғаилә ауыр хәлдә ҡала. Өлкән ағаһы Ора́йон гәзит сығара башлай һәм Сэм унда типограф, мәҡәләләр авторы булып эшләй башлай. Ҡыҙыҡлы һәм бәхәс тыуҙырған мәҡәләләр авторы ла йыш ҡына ул була. Сент-Луис һәм Нью-Йорк яҡтарына сәйәхәт итә.
Миссисипи йылғаһы менән ҡыҙыҡһыныу пароходта лоцман эше менән таныштыра. 1861 йылда Граждандар һуғышы башланып, башҡа эш эҙләргә мәжбүр була. Ағаһы Орайон менән Көнбайышҡа көмөш сығарыу шахталарында байығыу ниәте менән сығып китәләр.
Беренсе китабы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1867 йылда Европа һәм Урта Көнсығыш яҡтарына сәйәхәт ҡыла. Одесса, Ялта һәм Севастополь ҡалаларына барып сыға. Ливадияла Урыҫ императоры резиденцияһын да күрә.
Сәйәхәт барышында яҙған хаттары гәзиттә баҫылып бара.Ҡайтып еткәс, шул хаттарҙы берләштереп, «Хәйләһеҙ кешеләр сит илдәрҙә» тигән китабын яҙа. Китап 1869 йылда донъя күрә һәм ҙур уңыш ҡаҙана.
Ижади үрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
«Гекльберри Финн мажаралары» китабы Америка һәм донъя әҙәбиәтенә иң ҙур өлөш индергән. Шулай уҡ «Том Сойер мажаралары», «Принц һәм ярлы», «Коннектикут янкилары король Артур һарайында» һәм «Миссисипила тормош» автобиографик хикәйәләр йыйынтығы билдәле.
Танылыу яулағас, талантлы йәштәрҙе эҙләп табып, артабанғы ижад тормоштарында ярҙам иткән. Фән менән ҡыҙыҡһынған. Шулай уҡ бильярд уйнарға һәм төрөпкә тартырға яратҡан.
Һуңғы йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡайғылар уны урап үтмәй. Дүрт балаһының өсәүһе, һөйөклө ҡатыны Оливия үлеп ҡала. Һуңғы йылдарында ла мәрәкәләү һәләтен юғалтмай.
1910 йылдың 21 апрелендә Марк Твен үлеп ҡала. Уның Хартфорд ҡалаһындағы өйө шәхси музей һәм АҠШ-тың милли тарихи милке тип иғлан ителгән . Марк Твен бесәйҙәр яратҡан.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 30 ноябрь көнө тыуғандар
- 1835 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- АҠШ-та тыуғандар
- 21 апрель көнө вафаттар
- 1910 йылда вафаттар
- АҠШ-та вафат булғандар
- Алфавит буйынса журналистар
- АҠШ журналистары
- Алфавит буйынса яҙыусылар
- АҠШ яҙыусылары
- XIX быуат яҙыусылары
- XX быуат яҙыусылары
- XIX быуат журналистары
- Алфавит буйынса балалар яҙыусылары
- Сатириктар
- АҠШ масондары


text:
Өфөлә беренсе мәктәп йәрминкәләре эшләй башланы
Республиканың баш ҡалаһында ата-әсәләр балалары өсөн мәктәп формаһы, аяҡ кейеме, портфелдәр, канцелярия тауарҙары һатып алырға күнеккән мәктәп баҙарҙары асыла башланы.
— Хәҙер баҙар мөнәсәбәттәре төп роль уйнай, — тип аңлатма бирә Өфө хакимиәтенең ҡулланыусылар баҙары идаралығы начальнигы урынбаҫары Зөлфиә Ишбулатова. — Шуға күрә предприятиелар ҡулланыусылар һорауына ориентир яһай һәм сауҙаны ҡасан башларға кәрәклеген үҙҙәре хәл итә.
Кейем тегеү буйынса эре һәм ҙур булмаған шәхси фирмалар йыш ҡына мәктәп формалары коллекцияһын төрлө сауҙа майҙандарындағы үҙҙәренең сауҙа нөктәләрендә һатыуҙы өҫтөн күрә. Ә шәхси эшҡыуарҙар, ҡағиҙә булараҡ, импорт варианттар тәҡдим итә. Балалар һайлауһыҙ ҡалмаясаҡ: бында төрлө килемле кешенең зауығын ҡәнәғәтләндерерлек мәктәп тауарҙары тәҡдим ителә.
Киров урамы, 15-се йорт адресы буйынса урынлашҡан Республика фәнни-технологик һәм мәғлүмәт комплексындағы мәктәп йәрминкәһендә уртаса хаҡтар:
Өлкән класс уҡыусыһы өсөн «совет» күлдәге — 1500 һум.
Өфө предприятиеһында етештерелгән башланғыс класс ҡыҙҙары өсөн сарафан — 800 һум, жакет — 500 һум.
Башланғыс класс ҡыҙҙары өсөн импортлы сарафан — 1100 һум, блузка — 850 һум.
Малайҙар өсөн күлдәк — 300-400 һум.


text:
Башҡортостан Бокс федерацияһының яңы рәйесе һайланды
Көн элгәре Башҡортостан Республикаһының Бокс федерацияһы президиумы ултырышы үтте, унда БР Бокс федерацияһы рәйесе итеп Илфат Рәжәпов бер тауыштан һайланды. Унан алда эшләгән Рәмил Нәбиев вазифаһынан үҙ теләге менән бушатылды.
Илфат Рәжәпов – дүрт тапҡыр Рәсәй чемпионы, донъя һәм Европа чемпионаты финалисы, Сиднейҙа Олимпия уйындарында ҡатнашыусы.
Артабан Башҡортостандың бөтә ҡала һәм райондарынан бокс буйынса тренер-уҡытыусылар ҡатнашлығында киңәйтелгән ултырыш үтте.
Ултырышта Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин, төбәктә боксты үҫтереү һәм БР Бокс федерацияһын үҫтереү планын әҙерләү мәсьәләләре кәңәшмәнең төп маҡсаты булып тора, тип билдәләне.
— Республикала бокс буйынса йәмғеһе 30-ҙан ашыу бүлек эшләп килә. Яҡын арала шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының бокс буйынса үҙәк клубын асыу планлаштырыла, — тине министр.
Үтеп барған йыл һөҙөмтәләре тураһында БР Бокс федерацияһының баш тренеры Рим Башаров һөйләне.
— Әлеге ваҡытта Башҡортостанда бокс буйынса 86 тренер бар, улар 3,5 мең спортсы менән эшләй. Уларҙан 33 тренер һәм 1100 спортсы Өфөлә шөғөлләнә.
Рим Шәмсетдин улы, был спорт төрө тик Бөрө районында ғына үҫтерелмәй, тип борсолоуын белдерҙе.
Сарала шулай уҡ республиканың ирҙәр йыйылма командаһының өлкән тренеры Юрий Шокуров һәм БР Бокс федерацияһының судьялар коллегияһы рәйесе Владимир Матвеев сығыш яһаны.


text:
Башҡортостан Хөкүмәтендә төбәктең транспорт системаһын үҫтеререү стратегияһы проектын тикшерҙеләрФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәтендә төбәктең транспорт системаһын үҫтеререү стратегияһы проектын тикшерҙеләр
Башҡортостан Хөкүмәтендә төбәктең транспорт системаһын үҫтеререү стратегияһы проектын тикшерҙеләрФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Шаршамбы, 15 октябрҙә, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенең ултырышын уҙғарҙы. Унда 2030 йылға тиклемге осорға төбәктең транспорт системаһын үҫтеререү стратегияһы проекты ҡаралды.
Тикшереү һөҙөмтәһендә документтың бер төркөм етешһеҙлектәре булыу сәбәпле уны эшләп бөтөрөргә йүнәлттеләр. Атап әйткәндә, территорияны үҫтереү планын һәм транспорт инфраструктураһы менән ҡулланған хужалыҡ субъекттарын иҫәпкә алыу менән стратегияны аныҡлау, шулай уҡ уға торба үткәргес транспорты мөмкинлектәрен индереү талап ителә. Шулай уҡ ултырышта Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең үҙенең вәкәләттәре ваҡытына эшмәкәрлек программаһы ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Тәҡдим ителгән теманы алдан тикшереп, Рөстәм Хәмитов, «алдағы кеүек, Хөкүмәт үҙенең алдында торған бурыстарҙы һөҙөмтәле хәл итәсәк, был бурыстарҙың иң мөһиме – халҡыбыҙҙың, Башҡортостан Республикаһында йәшәүселәрҙең йәшәү сифатын арттырыу. Бөтәбеҙ ҙә күмәкләп кешеләр яҡшы, еңел йәшәһен һәм республиканың үҫеше дөрөҫ юл менән барғанына ышаныс булһын өсөн ныҡлап эшләйәсәкбеҙ», тип белдерҙе.
Хәҙерге ҡануниәткә ярашлы яңы формалашҡан Хөкүмәт Дәүләт Йыйылышына үҙенең вәкәләттәре ваҡытына, йәғни 2019 йылға тиклем эшмәкәрлек программаһын күрһәтергә тейеш. Был һорауға Хөкүмәт ултырышы арналды ла инде. Әммә бының алдынан икенсе мәсьәлә ҡаралды – 2030 йылға тиклем транспорт стратегияһы проекты.
— Был мөһим документ башҡа стратегик документтар, иҡтисадыбыҙҙың, территориябыҙҙың, эре инвестиция проекттарының үҫеш пландары менән бәйле булырға, йыйылған проблемаларҙың һөҙөмтәле хәл ителеүенә йүнәлтелергә, мөмкин булған хәүефтәрҙе иҫәпкә алыу менән уйланылған тармаҡты үҫтереү прогноздарын үҙ эсенә алырға тейеш, — тип айырып әйтте Рөстәм Хәмитов.
Республика башлығы транспорт стратегияһының практик характерына айырыуса иғтибар итте.
— Документ төбәк транспорт комплексының буласаҡ контурын билдәләргә генә түгел, бөгөн уҡ уның комплекслы үҫешенә эшләргә, йыл һайынғы планында һәм аныҡ күрһәткестәрендә ғәмәлгә ашырылырға тейеш. Проектты ҡабул итер алдынан беҙ иғтибар менән уның көслө һәм етешһеҙ яҡтарын тикшерергә тейеш, — тине Президент.


text:
Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ фондына ваҡытынан алда иҫәп бирҙе
2010 йылда капиталь ремонт программаһын ғәмәлгә ашырыуҙы тамамлау тураһында Рәсәйҙең һигеҙ төбәге Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фондына ваҡытынан алда иҫәп бирҙе.
БР Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, 2010 йылда күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт буйынса адреслы программа тулы күләмдә үтәлгән: Башҡортостандың 20 муниципаль берәмегендә 231 күп фатирлы йорт ремонтланған.
Граждандарҙы авария хәлендәге торлаҡтан икенсеһенә күсереү буйынса республика адреслы программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә 2010 йылда республиканың 10 ҡалаһында 24 күп фатирлы йорт төҙөлгән.
Әлеге ваҡытта авария хәлендәге йорттарҙан граждандарҙы күсереү өсөн төҙөлгән бөтә йорттар ҙа файҙаланыуға тапшырылған. Фатирҙарҙы муниципаль милек итеп теркәү тамамланып килә, граждандарҙы күсереү процесы теркәлә.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2008 йылдан алып Фонд программалары буйынса республикаға йүнәлтелгән средстволарҙың дөйөм күләме 12 миллиард һум самаһы тәшкил иткән (республика һәм урындағы бюджеттарҙан өҫтәп финанслауҙы, шулай уҡ күп фатирлы йорттарҙа бина хужалары средстволарын иҫәпкә алып). Был 981 йортта ремонт яһарға, 440 авария хәлендәге йорттарҙан граждандарҙы икенсеһенә күсерергә мөмкинлек биргән. 220600-ҙән ашыу кеше йәшәү шарттарын яҡшыртҡан.


text:
Фото:
Башҡортостан ауылдарына төҙөкләндереү өсөн 81,8 миллион һум аҡса бүленгән
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡушыуы буйынса 6 октябрҙә ауыл биләмәләрен төҙөкләндереү буйынса муниципаль берәмектәргә ярҙам күрһәтеү тураһындағы бойороҡҡа ҡул ҡуйылды. Был маҡсаттарҙа республика бюджетынан 81,8 миллион һум аҡса бүленгән.
«Ябай кешеләрҙең проблемалары ябай нәмәләрҙән башлана: урамда яҡтылыҡ булмауҙан, боҙоҡ ҡоҙоҡтар, боҙоҡ ҡоймаларҙан, — тине Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов. – Ҡойма, урам, күпер төҙөү, юл һалыу кеүек ҙур булмаған мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн беҙ һәр районға бер-нисә миллион күләмендә аҡса бүләбеҙ. Был эш ай-ай ярым дауамында эшләнеп бөтөргә тейеш. Беҙ ауыл һәм ҡалаларыбыҙҙы төҙөкләндерергә бурыслыбыҙ».
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың бәләкәй һәм урта ҡалаларында ихаталарҙы һәм йорт алды биләмәләрен төҙөкләндереү буйынса республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуҙы башлап ебәрҙе. Был программаны ғәмәлләштереүгә республика бюджетынан 300 миллион һум йүнәлтелгән. Был средстволар Өфөнән тыш, 22 ҡалала һәм ҡала тибындағы ҡасабаларҙа юлдарҙы һәм өй яны территорияларын ремонтларға мөмкинлек бирәсәк. Бынан тыш, Өфөнөң үҙендә ихаталарҙы төҙөкләндереү программаһы эшләп килә. Ул «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Рәсәй ҡалаларының яңы юлдары» проекты сиктәрендә бойомға ашырыла. Башҡортостан баш ҡалаһында ихаталарҙы төҙөкләндереүгә быйыл 574 миллион һум тотоноласаҡ.


text:
Башҡортостанда пенсия ваҡытынан алда таратыла башланы Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда пенсия ваҡытынан алда таратыла башланы
Башҡортостанда пенсия ваҡытынан алда таратыла башланы Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Рәсәй көнөн байрам итеүгә бәйле республикала июнь айы өсөн пенсия һәм башҡа социаль түләүҙәр ваҡытынан алда таратыла башланы. Был хаҡта Рәсәй Пенсия фонды Башҡортостан бүлексәһенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
Ял һәм байрам көндәре өсөн пенсия 8, 9, 10 һәм 11 июндә, 14-нән иһә билдәләнгән график буйынса бирелә. Пенсия таратыуҙың аныҡ даталары май айы квитанцияларында ла күрһәтелгән.
Пенсия фондында билдәләүҙәренсә, банкта пенсия һәм башҡа социаль түләүҙәр алыусыларға аҡса 12 һәм 13 июнь өсөн 10-да күсерелә.


text:
Төбәктә «Алтын тирмә» милли театрҙар фестивале үтәсәк
Рәсәйҙең 1812 йылдағы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуға арналған «Алтын тирмә» төбәк-ара милли театрҙар фестиваленең аҙаҡҡы туры Башҡортостандың Стәрлебаш районында 15-19 майҙа үтә. Республиканың театр коллективтары менән бер рәттән фестивалдә Татарстан, Дағстан, Хакасия һәм Силәбе өлкәһенән коллективтар сығыш яһаясаҡ. Сараны ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге, Стәрлебаш районы хакимиәте һәм БР Театр эшмәкәрҙәре союзы сығыш яһай.
Ҡатнашыусыларҙың сығыштарына театр тәнҡитселәре, билдәле режиссерҙар һәм педагогтар баһа бирәсәк.
Фестиваль һөҙөмтәләре буйынса Гран-при, I, II, III дәрәжә лауреаттары билдәләнәсәк. Бынан тыш, махсус дипломдар һәм приздар менән режиссерҙар, рәссамдар, актерҙар, тауыш режиссерҙарының эштәре билдәләнәсәк.
Фестивалдең аҙаҡҡы туры барышында жюри ағзалары спектаклдәр буйынса фекер алышыу үткәрә. Оҫталыҡ дәрестәрен Рәсәй театр сәнғәте университетының сәхнә телмәре кафедраһы доценты, режиссура һәм музыкаль театр актеры оҫталығы кафедраһы доценты Сергей Терехов үткәрә.
Шулай уҡ республиканың халыҡ театрҙары режиссерҙары һәм етәкселәре өсөн семинарҙар ойошторола.


text:
Германия Башҡортостандың «Баллы симфония»һын юғары баһаланы
Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге Берлинда «Йәшел аҙна-2012» күргәҙмәһендә үҙенең 150 төрҙән ашыу продукцияһын тәҡдим итте. Был башҡорт балы, төрлө дауалау-профилактика һәм аҙыҡ продукттары. Европа халҡы адсорбцияланған ҡоро һөттө, сәскә һеркәһе ҡушылған кеҫәлдәрҙе, «Башҡортостан» алкоголһеҙ сироп-бәлзәмен, «Һаулыҡ шишмәһе» прополислы газлы эсемлеген юғары баһаланы.
«Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте продукцияһы ла киң популярлыҡ менән ҡуллана.
Күргәҙмә ҡунаҡтары өсөн республикала етештерелгән продукттарҙан ауыҙ итеү ҙә ойошторолған.
21-22 ғинуарҙа республиканың эшлекле даирәһе вәкилдәре төбәктең ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко етәкселегендә Германияның алдынғы хужалыҡтарында булды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан исеменән күргәҙмәлә «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһы һәм «Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте сығыш яһай.


text:
Сенатор Лилиә Ғүмәрова төбәктәрҙә мәҙәниәтте үҫтереүгә федераль саралар бүлеү практикаһын дауам итергә тәҡдим итте
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Сенатор Лилиә Ғүмәрова төбәктәрҙә мәҙәниәтте үҫтереүгә федераль ҡаҙнанан саралар бүлеү практикаһын дауам итергә тәҡдим итте.
Бының хаҡта Федерация Советы ағзаһы Лилиә Ғүмәрова, Рәсәй Мәҙәниәт министрлығында Федерация Советы Рәйесе Валентина Матвиенко етәкселегендә уҙған, Рәсәйҙә Мәҙәниәт йылын үткәреү буйынса ойоштороу комитеты ултырышында үҙ сығышында әйтте.
Федерация Советының Мәғариф, фән һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова мәҙәниәт өлкәһендә Башҡортостандың яңылыҡтарын һәм ҡаҙаныштарын һөйләне, ултырышҡа йыйылғандарҙы мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә эре социаль-мөһим саралар уҙғарыу, Башҡортостан Президентының миллионлыҡ гранттарын бүлеү юлы менән ижади проекттарға ярҙам итеү буйынса республиканың тәжрибәһе менән таныштырҙы.
Башҡортостандан билдәләнгән сенатор төбәктәрҙә мәҙәниәткә булышлыҡ итеүгә федераль саралар бүлеү практикаһын дауам итеүҙең мөһимлеген һәм көнүҙәклеген билдәләне.
— Һуңғы йылда Башҡортостан федераль программаларҙа әүҙем ҡатнашып Рәсәй милләтенең берҙәмлеген һәм халыҡтарҙың этномәҙәни үҫешен нығытыуға, музейҙарҙы һәм модель китапханаларҙы компьютерҙар, балалар музыка мәктәптәрен ҡорамалдар һәм музыка ҡоралдары менән йыһазландырыуға, муниципаль мәҙәни үҙәктәр булдырыуға һәм уларҙы йыһазландырыуға 62 миллион һумдан ашыу федераль саралар йәлеп итә алды, — тип билдәләне сенатор.
Бынан тыш, Лилиә Ғүмәрова халыҡтарҙың мәҙәниәтен һәм мәҙәни мираҫын һаҡлау, субъект һәм муниципаль кимәлендәге программаларҙы күрһәтеп махсус йыйынтыҡ сығарыу өлкәһендә маҡсатлы муниципаль программаларҙы ғәмәлгә ашырыу буйынса субъекттарҙың тәжрибәһен дөйөмләштереү инициативаһын белдерҙе. Был фекерҙе ойоштороу комитетының күпселек ҡатнашыусылары, шул иҫәптән Рәсәй Парламентының юғары палатаһы спикеры Валентина Матвиенко ла хупланы. Тәҡдим ултырыш протоколына индерелде.
Сенатор ярҙамсыһы Марсель Вәхитов хәбәр итеүенсә, ойоштороу комитетында мәҙәниәт өлкәһендә – «Рәсәй Федерацияһында мәҙәниәт тураһында»ғы федераль закон һәм Дәүләт мәҙәни сәйәсәт нигеҙҙәре – база документтарын ҡабул итеү мәсьәләләрен тикшереү үҙәк темаларҙың береһе булды. Был проект Федерация Советында, Дәүләт Думаһында һәм Рәсәй Йәмәғәт палатаһында ентекле тикшерелде. Документтың тексы Рәсәй Мәҙәниәт министрлығы сайтында урынлашҡайны, илебеҙҙең һәр кешеһе үҙ ҡарашын белдерә һәм тәҡдимен индерә алды.
Әлеге ваҡытта РФ Президенты Хакимиәтенең эшсе төркөмө Дәүләт мәҙәни сәйәсәт нигеҙҙәренең һуңғы редакцияһын әҙерләй. Фекер алышыу һөҙөмтәһе буйынса Валентина Матвиенко, был документ өҫтөнлөктәрҙе, мәҙәниәтте үҫтереү стратегияһын, был өлкәлә Рәсәй ҡануниәтенең төп камиллаштырыу векторын билдәләйәсәк һәм Мәҙәниәт йылында ҡабул ителәсәк, тип билдәләне.


text:
Йылайыр районында Туған тел көнөнә ҡарата саралар үткәрелә
Йылайыр районында февралдә йола буйынса Халыҡ-ара туған тел көнөнә арналған саралар үткәрелә. Райондың барлыҡ дөйөм белем биреү учреждениеларында тематик линейкалар, йәш тел белгестәре араһында конкурстар, халыҡтарҙың милли мәҙәниәтен, йолаларын һәм ғөрөф-ғәҙәттәрен һаҡлап ҡалыуға йүнәлтелгән асыҡ дәрестәр үткәрелде.
Шулай итеп, Йылайыр ауылының Ш.Бабич исемендәге башҡорт гимназияһында «Һиңә туған телемдә өндәшәм» исемле әҙәби-музыкаль кисә үтте, унда уҡыусылар менән остаздар ғына түгел, ветерандар, ата-әсәләр ҙә әүҙем ҡатнашты. Гимназияла уҡыусылар үҙҙәренең йолалары тураһында һөйләне, туған телдә шиғырҙар уҡыны. Матрай урта мәктәбе уҡыусылары үҙенсәлекле концерт номерҙары күрһәтте, улар Башҡортостанда йәшәүсе халыҡтарҙың бейеүҙәрен башҡарҙы. Бирҙәш урта мәктәбендә яҡташыбыҙ, сыуаш ғалим-телсеһе Г.Е.Корниловтың тормошона һәм эшмәкәрлегенә арналған конференция ойошторолдо. Сараға мәктәп уҡыусылары сыуаш теле диалекттары буйынса тикшеренеү эштәре әҙерләгән ине. Райондың мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларында шиғыр һөйләүселәр араһында конкурстар, Шаяндар һәм тапҡырҙар клубы, туған телдәр буйынса тематик уйындар ойошторолдо.


text:
Дума һайлауҙарында Башҡортостанда 3527 һайлау участкалары эшләйәсәк
4 декабрҙәге Дума һайлауҙарында Башҡортостанда 3527 һайлау участкалары эшләйәсәк, шуларҙың 743-ө – ҡала округтарында (Өфөлә – 418), 2784-е — муниципаль райондарҙа. Ошо көндәрҙә БР Үҙәк һайлау комиссияһы ултырышында һайлау участкаларының берҙәм нумерацияһы билдәләнде.
Һайлау участкалары иҫәбе буйынса беҙҙең республика илдә алдынғы урында, был ҡатмарлы территориаль шарттарға бәйле — территория ҙур һәм республиканың ҡайһы бер төбәктәрендәге тораҡ пункттар бер-береһенән алыҫ урынлашҡан. 2007 йылдағы Дума һайлауҙарында ла шул сама һайлау участкалары эшләгәйне. Үткән һайлауҙарҙағы кеүек үк, республика Бөрө, Салауат, Стәрлетамаҡ һәм Өфө кеүек дүрт өлөшкә бүленгән, төбәктең депутатлыҡҡа кандидаттар исемлеге лә уларға ярашлы әҙерләнгән.


text:
Өфөлө Альберт Илькин ветерандар араһында сатраш беренселегендә еңде
Өфөлө Альберт Илькин ветерандар араһында Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығына арналған Волга буйы федераль округы сатраш беренселегендә еңеүсе булды. ФИДЕ мастеры алты ярым мәрәй алды, был уға чемпион титулын яуларға һәм рейтингыһын яҡшыртырға мөмкинлек бирҙе.
Өфөнән йәнә бер ФИДЕ мастеры Ренант Ғүмәров унынсы һөҙөмтә күрһәтте, турнир таблицаһының 18-се урынында — Александр Ҡотлояров, 23-сөлә — Айрат Булгаков, 30-сыла — Евгений Балахонцев. Волга буйы федераль округының алты төбәгенән турнирҙа барыһы 32 сатрашсы-ветеран ҡатнашты.


text:
Башҡортостанда 418 урман янғыны теркәлгән
Янғын хәүефлелеге миҙгеле башланғандан алып Башҡортостанда 418 урман янғыны теркәлгән. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Урман хужалығы министрлығының урманды һаҡлау бүлегенән хәбәр иттеләр. Ут үткән дөйөм майҙан бөгөнгө көндә 8550 гектар тәшкил итә.
Әлеге ваҡытта республикала 17-гә яҡын урман янғындары һүндерелә. Күбеһе таралыуҙан туҡтатылған. Янғындарҙың күп өлөшө элеккесә Урал аръяғы райондарында һәм республиканың таулы төбәгендә сыға. Урман янғындарының төп сәбәбе, белгестәр фекеренсә, — ямғырһыҙ килгән йәшен. Улар, ҡағиҙә булараҡ, бик йыш аномаль ҡоро һауа шарттарында барлыҡҡа килә.
Илебеҙҙең төрлө төбәктәрендә урман янғындары торама пункттарға барып еткән һәм меңдәрсә кешене йортһоҙ ҡалдырған. БР Урман хужалығы министрлығынан билдәләүҙәренсә, был ситуация Башҡортостанда етди контролдә тотола һәм халыҡҡа борсолоу өсөн бер ниндәй ҙә сәбәп юҡ. Шулай ҙа ут менән һаҡ булырға һәм урманға походҡа сығыуҙан тыйылып торорға кәрәклеген оноторға ярамай.
Үҙ сиратында, ведомство янғынға ҡаршы тейешле саралар күрә. Был профилактик эшкә лә ҡағыла. Урман хужалыҡтарының муниципаль берәмектәр менән тығыҙ хеҙмәттәшлегендә ярайһы ҙур иғтибар ауыл хужалығы ихтыяжында үрт һалыуҙы иҫкәртеү һәм һүндереүгә бирелә.


text:
Башҡорт лицей-интернатын тамамлаусылар Өфөлә һабантуй үткәрәсәк
25 майҙа Өфөнөң «Биатлон» спорт комплексында һабантуй үтә. Сараны «Үҫеш» фонды ярҙамында Республика башҡорт лицей-интернаты ойоштора.
Ҡала көнөнә арналған байрам программаһында уйындар, конкурстар, үҙешмәкәр артистарҙың сығыштары, приздар һәм бүләктәр ҡаралған.
Лицейҙан хәбәр итеүҙәренсә, әлеге һабантуй Башҡортостан баш ҡалаһына үҙенсәлекле бүләк булып тора.
Тәүге сығарылыш лицей-интернатта 1996 йылда булды. 2010 йылда уҡыу йортон тамамлаусылар «Үҫеш» фондын асыу тураһында ҡарар ҡабул итте. Лицейға ойоштороу һәм финанс ярҙамы күрһәтеү уның төп маҡсаты булып тора. Лицейҙы тамамлаусыларҙың һәм уҡыусыларҙың ата-әсәләренең хәйриә иғәнәләре фонд бюджетының төп өлөшөн тәшкил итә. Средстволар ҡабул итеү имтихандарын үткәреү, материалдар әҙерләү һәм баҫтырыу, уҡытыусылар өсөн квалификация күтәреү курстарын ойоштороу, уҡытыу ҡорамалдары һатып алыу өсөн тотонола.


text:
Өфөлә йәштәр медицина ғилми йәмғиәте вәкилдәренең XI съезы уҙасаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
29-31 октябрҙә Башҡорт дәүләт медицина университетында XI студенттар һәм йәштәр ғилми йәмғиәте вәкилдәре съезы уҙасаҡ, уның эшендә Рәсәй, ШОС һәм БРИКС илдәре медицина һәм фармацевтика юғары уҡыу йорттары студенттары һәм йәш ғалимдары ҡатнашасаҡ.
Форумда үҙҙәренең ҡатнашлығын Рәсәй Федерацияһының, шулай уҡ Ҡаҙағстандың (Ҡаҙағстан милли медицина университеты, Көнбайыш-Ҡаҙағстан дәүләт медицина университеты, Халыҡ-ара Ҡаҙағстан-Төркиә университеты, Ҡарағанда дәүләт медицина университеты, Семей ҡалаһы Дәүләт медицина университеты), Арменияның (Ереван медицина институты) 50-нән ашыу юғары уҡыу йорто раҫлаған. Тәүге тапҡыр Съезд эшендә Харбин медицина университеты (Ҡытай) вәкилдәре ҡатнашасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡорт дәүләт медицина университетының матбуғат үҙәгенән.
Буласаҡ табиптар студенттар һәм йәштәр ғилми йәмғиәте эшмәкәрлеген хоҡуҡи көйләүҙе ойоштороу; йәштәр ғилеме үҫешендә халыҡ-ара эш итеүҙәр; медицина һәм фармацевтика вуздары ҡарамағында инновацион эшмәкәрлек һәм бәләкәй инновацион предприятиелар буйынса көнүҙәк мәсьәләләрҙе тикшерәсәк.
Съезд 29 октябрҙә 10 сәғәт 30 минутта Өфө ҡалаһы, Театр урамы 2/1 адресы буйынса тамашалар залында асыла.


text:
Төбәктә урман янғындарын һүндереү техникаһы һатып алыуға контракт суммаһы 72 миллион һум тәшкил итәсәк
2012 йылда Башҡортостанда урман янғындарын һүндереү техникаһы һатып алыуға федераль һәм республика бюджеттарынан 72 миллион һум йүнәлтеү планлаштырыла. Федераль бюджеттан – 66 миллион, республика бюджетынан 6 миллион һум бүленәсәк.
— Яҡын арала Рәсәй Хөкүмәтенең быйыл техника һатып алыу тәртибен билдәләү тураһындағы ҡарарына ҡул ҡуйыуҙарын көтәбеҙ. Төбәккә бүленгән средстволарға 34 машина, шул иҫәптән УАЗдар, КАМАЗдар, САЗдар, «Беларусь» тракторҙары, ДТ, шулай уҡ бер махсус бульдозер һатып алынасаҡ, — тип хәбәр итте Туймазы районында граждандарҙы күсмә ҡабул итеү барышында БР урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин.
2011 йылда федераль үҙәк янғын һүндереү техникаһы һатып алыуға Башҡортостанға 69 миллион һум аҡса бүлгәйне. Республика бюджетынан был маҡсаттарға дөйөм алғанда 68,4 миллион һум тотонолғайны.


text:
Башҡортостанда иң аҙ продукттар тупланмаһы хаҡы 1988 һум тәшкил итте
Башҡортостанда майҙа бер айға иҫәптә иң аҙ аҙыҡ-түлек продукттары тупланмаһы хаҡы 1988 һум 9 тин тәшкил итте. Был мәғлүмәттәрҙе Башҡортостанстат килтерә. Рәсәй буйынса уртаса был күрһәткес 2316 һум 80 тин тәшкил итә.
Аҙыҡ-түлек кәрзиненең иң юғары хаҡы Чукотка автономиялы округында – 6739,13 һум һәм Магадан өлкәһендә – 4061 һум. Стандартлы аҙыҡ-түлек тупланмаһы өсөн иң аҙ хаҡты Һарытау өлкәһендә йәшәүселәр түләгән – 1875 һум 41 тин.
Күршеләребеҙҙә был күрһәткес түбәндәгесә: Силәбе өлкәһендә – 2120,88 һум, Һамарҙа – 2252,8 һум, Ырымбурҙа – 1908,28 һум. Татарстанда минималь тупланма май айында 1889,76 һум тәшкил иткән.


text:
Башҡортостанда «Йәйғор» балалар ижады фестивале үтәсәк
«Йәйғор» республика балалар ижады фестиваль-конкурсы 18-19 августа Борай районы Борай ауылында үтәсәк. Сара балалар һәм үҫмерҙәр ижады мәҙәниәтен үҫтереүгә булышлыҡ итеү, үҫеп килеүсе быуында эстетик зауыҡ тәрбиәләү, балаларҙы һәм үҫмерҙәрҙе Башҡортостан һәм Рәсәй халыҡтарының мәҙәни мираҫына йәлеп итеү маҡсатында ойошторола. Фестивалде ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Республика халыҡ ижады үҙәге һәм Борай районы хакимиәте сығыш яһай.
Балалар ижады форумының бурыстары – йәш таланттарҙы асыҡлау һәм уларға ярҙам итеү, балалар коллективтарының башҡарыу һәм сәхнә мәҙәниәте кимәлен арттырыу, балалар һәм үҫмерҙәр ижадын дәртләндереү һәм популярлаштырыу, тәжрибә уртаҡлашыу маҡсатында балалар коллективы етәкселәренең үҙ-ара аралашыуына булышлыҡ итеү, балаларҙың һәләтен үҫтереү.
Конкурсҡа вокал, хореография, художестволы уҡыу, үҙенсәлекле жанр кеүек төрлө сәнғәт йүнәлештәрен тәҡдим итергә мөмкин.
Шулай уҡ фестиваль сиктәрендә балалар ижадының үҫеш проблемалары һәм йәш артистарҙың профессиональ кимәлен камиллаштырыу мәсьәләләре буйынса фекер алышыу үткәреләсәк.


text:
Тамамланмаған төҙөлөш арҡаһында миллиардлаған һум аҡса тотҡарлана
Дүшәмбе Республика Йортонда БР Хөкүмәте ултырышы үтте, уны Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов алып барҙы.
Көн тәртибендә икенсе урында «Башҡортостан Республикаһы бюджет средстволары иҫәбенә тамамланмаған төҙөлөш күләмдәрен кәметеү саралары тураһында» мәсьәлә торҙо.
Бөгөн республикала 17 миллиард һумлыҡ 3200 объект төҙөлөп бөтмәгән. Шуның 11 миллиарды тиерлек Өфөлә Халыҡтар дуҫлығы йорто (Конгресс-холл), «Аҡбуҙат» ипподромы, Өфө аэропорты терминалы һәм тимер юл вокзалы кеүек ҙур объекттарҙың заказсыһы-төҙөүсеһе булып торған Республика капиталь төҙөлөш идаралығы балансында. Был объекттар файҙаланыуға тапшырылған, ләкин әле булһа төҙөүсе балансынан алынмаған һәм файҙаланыусы ойошмалар балансына тапшырылмаған. Ошондай хәл һөҙөмтәһендә Республика капиталь төҙөлөш идаралығы банкротлыҡ сигенә етте һәм быйылғы йылды балансында 12 миллион һум минус менән тамамланы.
Өфөләге метро ла “һаҡаллы” төҙөлөш иҫәбендә, уның беренсе сиратын төҙөүгә 1,7 миллиард һум аҡса тотонолдо. Төҙөлөштө дауам итеү өсөн тағы ете миллиард һумдан ашыу аҡса талап ителә.
Хөкүмәт ултырышында бөгөн тамамланмаған төҙөлөштө кәметеү буйынса саралар тикшерелде. Объекттарҙың бер өлөшөн туҡтатырға, бер өлөшөн муниципалитеттар балансына тапшырырға һәм һатырға, ә бер өлөшөнөң профилен үҙгәртергә ҡарар ителде.
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов миллиардлаған һумдар “ер аҫтына күмелгән” тип белдерҙе. Ә проблеманы хәл итеү өсөн республика бюджетынан ике-биш миллиард һум аҡса бүлеү талап ителә. Президент шулай уҡ БР Иҡтисади үҫеш министрлығын, өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙе айырып, тамамланмаған төҙөлөштө ҡыҫҡартыу өсөн бюджеттан тыш средстволар эҙләп табырға һәм йәлеп итергә саҡырҙы.


text:
Республикала төҙөлөш комплексының иң яҡшы штукатурсыһы конкурсы бара
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Өфө районының Булгаков ауылында «Башҡортостан төҙөлөш комплексының иң яҡшы штукатурсыһы» конкурсы бара.
Бәйгелә ҡатнашыусылар 15-се кварталда урынлашҡан яңы аҙ ҡатлы йортта үҙҙәренең оҫталығын күрһәтәсәк.
Конкурсҡа туғыҙ звено теркәлгән, һәр береһендә — икешәр кеше. Жюри эштең сифатын, уны башҡарыу техникаһын, төҙөлөш материалдарына һаҡсыл ҡарашты, хәүефһеҙлек техникаһының үтәлеүен баһалаясаҡ.


text:
Фото:
Өфөлә йәштәрҙең шахмат Кубогы тамамланды
Фото:
Башҡортостандың баш ҡалаһында классик шахмат буйынса Өфөнөң беренсе асыҡ йәштәр Кубогы тамамланды.
Ҡала шахмат федерацияһының башҡарма директоры Денис Малиндың хәбәр итеүенсә, ФИДЕ рейтингына иҫәп алып барылған үҫмерҙәр турнирында республика район һәм ҡалаларынан 34 призер — мәктәп уҡыусылары араһында Европа беренселеге, 1994 йылда тыуған һәм унан йәшерәктәр араһында үткәрелгән халыҡ-ара фестивалдәр еңеүселәре ҡатнашты.
Швейцар системаһы буйынса туғыҙ турҙа үткән турнир йомғаҡтары буйынса, Нефтекаманан спорт мастерлығына кандидат Фидан Ғәниев бронза миҙалға эйә булған. Икенсе урында — өфөлө, беренсе разрядлы Кәрим Ҡәйүмов, ә быйылдан башлап йыл һайын үткәреләсәк турнирҙың беренсе Кубогын Өфөнән Владислав Иванов алды. Апалы-һеңлелеләр Дарья һәм Софья Кузьмичевалар (Өфө) үҙҙәренең йәш төркөмдәрендә ҡыҙҙар араһында иң яҡшы һөҙөмтәгә өлгәште.


text:
Сергей Молчанов Башҡортостандың муниципаль берәмектәр советы рәйесе итеп һайланды
«Башҡортостан Республикаһының Муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы Идараһының сираттағы ултырышында Ассоциация Идараһы рәйесе итеп бер тауыштан Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Сергей Молчанов һайланды.
Ассоциацияның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, ойошма етәксеһен ваҡытынан алда һайлау кәрәклеге «Башҡортостан Республикаһының Муниципаль берәмектәр советы» ассоциацияһы Идараһы рәйесе Илдан Мусиндың «Башкиравтодор» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры итеп тәғәйенләнеүе менән аңлатыла.
Белешмә өсөн. Сергей Александрович Молчанов 1960 йылда Башҡортостан республикаһының Бәләбәй районында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1976 йылда «Аксаковнефть» нефть һәм газ сығарыу идаралығында слесарь булып башлай. 1982 йылда Һарытау политехник институтын тамамлай. 1982–1984 йылдарҙа Совет Армияһы сафында хеҙмәт итә. 1984–1990 йылдарҙа — «Башнефть» производство берекмәһе Октябрьский технологик транспорт идаралығының ремонт-механика оҫтаханаһы мастеры, начальнигы; 1990–1994 йылдарҙа — «Калибр» кооперативының участка начальнигы, рәйес урынбаҫары; 1994–1997 йылдарҙа — эшҡыуар; 1997–2000 йылдарҙа — «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы Октябрьский нефть промыслаһы ҡорамалдары заводының бүлек начальнигы, коммерция буйынса директор урынбаҫары; 2000–2003 йылдарҙа — Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары; 2003–2005 йылдарҙа — Октябрьский ҡалаһы хакимиәте башлығы; 2006 йылдан — Октябрьский ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы.
Башҡортостан Республикаһының 2-се разрядлы ғәмәлдәге муниципаль советнигы. «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған транспорт хеҙмәткәре», Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең, Рәсәй һәм Башҡортостандың бер нисә министрлығы һәм ведомствоһының Маҡтау грамоталары менән бүләкләнгән.


text:
Өфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы Фото: Куйбышев тимер юлы
Өфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы
Өфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында икенсе урын яуланы Фото: Куйбышев тимер юлы
ӨФӨ, 2016 йыл, 6 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфө тимер юл вокзалы «Рәсәйҙең транспорт хәүефһеҙлеге-2016» конкурсында Ҡазандан ҡала икенсе урын яуланы. Куйбышев тимер юлы Башҡортостан бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Өфө вокзалында яңы хәүефһеҙлек системаһы ҡуйылған.
«Станцияның бөтә биналары, вокзал яны майҙандары һәм перрондар видеокүҙәтеү камералары менән йыһазландырылған. Бында тәүлек әйләнәһенә полиция һәм шәхси һаҡ агентлығы хеҙмәткәрҙәре дежур итә. Беҙ көн һайын 40-тан ашыу алыҫ араға йөрөүсе поездарҙы һәм 50-гә яҡын ҡала яны электричкаларын хеҙмәтләндерәбеҙ», — тип һөйләнеләр Өфө вокзалы дирекцияһында.


text:
Оҙайлы Яңы йыл каникулдары почта хеҙмәткәрҙәренә пенсия һәм социаль пособиеларҙы ваҡытында биреүгә ҡамасауламаясаҡ
Рәсәйлеләрҙе ғинуарҙа көткән ун көнлөк Яңы йыл каникулдарына ҡарамаҫтан, «Рәсәй почтаһы» пенсияларҙы һәм башҡа социаль түләүҙәрҙе ваҡытында һәм тулы күләмдә алып барып еткерәсәк.
Улай ғына түгел, Федераль почта элемтәһенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы директоры Ирек Ғәлимовтың әйтеүенсә, РФ Пенсия фонды менән килешеү буйынса почта хеҙмәткәрҙәре аҡсалата түләүҙәр алыу графигы 2 ғинуарға тура килгән граждандарға пенсиялар һәм пособиеларын декабрҙә үк килтереп бирәсәк.
2011 йылдың 3 ғинуарынан 10-ына тиклем түләнергә тейешле пенсиялар һәм пособиелар ҙа билдәләнгән графикка ярашлы биреләсәк. Пенсияларын 7, 8 һәм 9 ғинуарҙа алырға тейешле кешеләргә лә улар ваҡытынан алда алып барып еткереләсәк.
Федераль почта элемтәһенең БР буйынса идаралығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәттәргә субсидиялар алыусыларға айлыҡ түләүҙәр, торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәтләндереүҙәргә түләүгә айлыҡ субсидиялар, пенсияға өҫтәмәләр, бала ҡарау буйынса түләүҙәр ҡәҙимге график буйынса еткереләсәк, шул иҫәптән байрам көндәрендә лә.


text:
Фото:
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына ярҙамға аҡса килә башланы
Фото:
Башҡортостанда 2010 йылдың 11-12 июнендә үтәсәк III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әүҙем әҙерлек дауам итә.
Башҡорттарҙың халыҡ-ара форумына әҙерлек сиктәрендә республикала ижтимағи-сәйәси саралар – фәнни конференциялар, түңәрәк өҫтәлдәр үткәрелә. Башҡортостанда һәм Рәсәй төбәктәрендә башҡорттар ҡоролтайҙары үткәрелә, уларҙа туған телде һаҡлау һәм өйрәнеү, милли мәҙәниәтте тергеҙеү мәсьәләләре тикшерелә, Бөтә донъя ҡоролтайына делегаттар һайлана.
Әлбиттә, был масштаблы эш билдәле бер финанс сығымдары талап итә. Был мөһим ижтимағи форумға ярҙам итеү өсөн предприятиелар, ойошмалар һәм шәхси кешеләр Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы фондына аҡсалата средстволар күсерә башланы.
Беренсе булып Башҡортостан Президенты Хакимиәте хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең бер көнләк хеҙмәт хаҡын, 89 мең һумға яҡын аҡса, күсерҙе. Республиканың Конституция Суды аппараты хеҙмәткәрҙәре лә үҙ өлөштәрен индерҙе, улар ҙа бер көнлөк эш хаҡын ҡоролтай үткәреү фондына күсерҙе. Финанс средстволары айырым граждандарҙан да килә.


text:
Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығы кадрҙар резервын ойоштора
Башҡортостан Республикаһының Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығында кадрҙар резервын булдырыуға конкурс үтте. «Граждан хеҙмәтенең асыҡлығын, граждандарҙың дәүләт хеҙмәткәрҙәренә ышанысын арттырыу» пилот йүнәлеше сиктәрендә был сара дүртенсе тапҡырына үткәрелә. Дөйөм алғанда, конкурста ҡатнашыуға 70 йәш кеше ғариза биргән, ләкин бөтә кандидатураларҙы ла бер көндә ҡарап бөтөп булмай, шуға күрә комиссия ағзалары әңгәмәләшеүгә һәр юлы 15 – 20 кешене саҡыра.
Был юлы әңгәмәләшеүгә 20 кандидат килде. Уларҙың күптәренең дәүләт граждан хеҙмәтендә эшләү тәжрибәһе бар, йәмәғәт һәм педагогик эшмәкәрлек менән әүҙем шөғөлләнә. БР йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министры Александр Никерин етәкселегендәге комиссия ағзалары кандидаттарҙың ведомствола эшләүгә әҙерлек кимәлен, уларҙың «Дәүләт граждан хеҙмәте тураһында» Федераль законды белеүен, теге йәки был өлкәләге компетентлығын баһаланы.
Министрлыҡ етәкселеге бер юлы өс йүнәлеш – йәштәр менән эшләү, спортты һәм туризмды үҫтереү – буйынса кадрҙар резервын ойоштора. Бында кадрҙар резервы кесе белгестәрҙән башлап етәксе вазифаларға тиклем бөтә звенолар өсөн ойошторола.
Бөгөн әңгәмәләшеүгә килгән кандидаттарҙың юғары кимәлен иҫәпкә алып, комиссия, ҡағиҙә булараҡ, кадрҙар резервына индереү тураһында ыңғай ҡарар ҡабул итте. Шуға ҡарамаҫтан, кандидаттарҙың береһе лә әлегә үҙен яңы эшкә ҡабул иттеләр тип әйтә алмай. Резерв ул киләсәккә – вазифалар бушау йәки өҫтәмә штат берәмектәре булдырыу осрағына ойошторола. Министрлыҡтың вакантлы урындары килеп сыҡһа, уларға кандидатуралар бөгөн конкурс һайлап алыуын уңышлы үтеүселәр араһынан һайлап алынасаҡ.


text:
Баймаҡ районында яңы мәсет төҙөлдө
Баймаҡ районының Ҡуянтау ауылында мәсет асыу тантанаһы үтте. Сарала Баймаҡ районы хакимиәте башлығы Илшат Ситдиҡов, Башҡортостан Республикаһы мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының төбәктең көньяҡ-көнсығыш райондарындағы вәкиле Ислам Исламбаев, Баймаҡ районының имам-мөхтәсибе Хөрмәтулла Буранбаев, Сибайҙың йәмиғ мәсете имам-хатибы Әғләметдин Ғәзизов, мәсет төҙөүҙә ярҙам иткән эшҡыуарҙар һәм урындағы халыҡ ҡатнашты. Баймаҡ районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, мәсет дүрт йыл дауамында төҙөлгән.
Илшат Ситдиҡов һүҙҙәре буйынса, мәсет төҙөүҙә барыһы ла ҡулынан килгәнсе ярҙам иткән. «ПМК-Баймаҡ» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, ауылдың Ветерандар советы, Ҡуянтауҙан сыҡҡан хәлле һәм абруйлы кешеләр һәм ауыл халҡы ҙур ярҙам күрһәткән.
Нурмөхәмәт хәҙрәт урындағы халыҡҡа һәм район хакимиәтенә иман йортон төҙөгәндәре өсөн рәхмәт әйтте һәм ауылдың рухи мираҫы тиҙерәк тергеҙелер, тигән ышанысын белдерҙе.
Рәсәй ислам университетын тамамлаусы Әхмәт Ғәлиәквәров мәсеттең имам-хатибы итеп тәғәйенләнде.
Аҙан ҡысҡырғандан һуң, барыһы ла намаҙ уҡыны.


text:
Фото:
2012 йылда республикала Рәсәй сифат көнө үтәсәк
Фото:
29 сентябрҙә Башҡортостан Хөкүмәте йортонда Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте менән Бөтә Рәсәй сифат ойошмаһы араһында үҙ-ара килешеп эш итеү һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу тантанаһы үтте. Документҡа Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов һәм Бөтә Рәсәй сифат ойошмаһы Президенты Геннадий Воронин ҡул ҡуйҙы.
Килешеү хеҙмәттәшлек һәм үҙ-ара килешеп хәл итеү нигеҙҙәрен киләһе маҡсаттарҙа билдәләй: Башҡортостан Республикаһы предприятиелары һәм ойошмалары продукцияһының конкуренцияға һәләтен арттырыу өсөн шарттар булдырыу, тауарҙар һәм хеҙмәттәрҙең сифатын һәм хәүефһеҙлеген тәьмин итеү. Килешеү ҡул ҡуйылған көндән көсөнә инә һәм 2012 йылдың 31 декабренә тиклем ғәмәлдә буласаҡ. Артабан ул автоматик рәүештә бер йылға оҙайтылып барыласаҡ.
Бөтә Рәсәй сифат ойошмаһы Президенты Геннадий Воронин 2012 йылда Бөтә донъя сифат көнөндә Өфөлә бөтә Рәсәй форумын үткәрергә тәҡдим итте. Продукция һәм хеҙмәттәр сифатының мөһимлеген арттырыу, шулай уҡ сифат мәсьәләләренә иғтибар йүнәлтеү эшмәкәрлеген әүҙемләштереү Бөтә донъя сифат көнөнөң маҡсаттары булып тора, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Өфөлә йәш эшҡыуарҙар «Бәләкәй һәм урта бизнес: тенденциялар һәм перспективалар» конференцияһын үткәрәсәк
25 майҙа, Рәсәй эшҡыуарлығы көнөн байрам итер алдынан, Өфөлә «Бәләкәй һәм урта бизнес: тенденциялар һәм перспективалар» конференцияһы үтәсәк. Рәсәй Йәш эшҡыуарҙар ассоциацияһының Башҡортостан Республикаһы буйынса төбәк бүлексәһе сараның ойоштороусыһы булып сығыш яһай.
Конференцияла бәләкәй һәм урта бизнес субъекттарын кредитлау формалары, дәүләт ярҙамы һәм старт-ап, эшҡыуарлыҡты үҫтереүҙә йәштәр роле, бизнес-белем биреү, инновациялар һәм инновациялы проекттарҙы комерциялаштырыу кеүек темалар ҡараласаҡ.
Конференцияға Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, БР Иҡтисади үҫеш министрлығы, БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты, БР Дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты, һалым инспекцияһы, банк структуралары, страховкалау һәм лизинг компаниялары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре, эшҡыуарҙар саҡырылған.
Сара сиктәрендә масетр-кластар һәм проекттарҙың презентациялары көтөлә.
Конференция «Башҡортостан» ҡунаҡхана комплексында үтәсәк. Башлана – 10.00-дә.


text:
Баш ҡалала Атлы туризм үҙәге булдырыласаҡ
Өфөлә Атлы туризм үҙәге булдырыласаҡ. Бындай ҡарар баш ҡаланың «Аҡбуҙат» ипподромында үткән кәңәшмәлә ҡабул ителде. Кәңәшмәне БР Туризм буйынса агентлығы етәксеһе Артем Колесников алып барҙы.
— Экологик туризмды үҫтереү эшендә яңы ҡарарҙар ҡабул итеү, был өлкәләге барлыҡ структураларҙың көстәрен берләштереү ихтыяжы килеп тыуыҙы, — тине төбәктең Туризм буйынса агентлығы етәксеһе Артем Колесников. – Аттар республикабыҙҙа йәшәгән халыҡтар мәҙәниәтенең һәм көнкүрешенең айырып алғыһыҙ өлөшө булып тора, ә уникаль тәбиғәт шарттары туризмдың барлыҡ төрҙәрен үҫтерергә мөмкинлек бирә. Әммә Башҡортостандың был өлкәләге мөмкинлектәре тулыһынса файҙаланылмай. Мәсьәләне хәл итеүҙә «Аҡбуҙат» ипподромы ышаныслы партнер булып тора, шуға күрә Йылҡысылыҡты үҫтереү үҙәген тап бында асырға ҡарар иттек.
«Аҡбуҙат» ипподромының генераль директоры Руслан Ғизәтуллин үҙенең сығышында билдәләүенсә, ипподром коллективы БР Туризм буйынса агентлығы, туроператорҙар һәм юғары уҡыу йорттары менән берлектә халыҡ араһында атлы туризмды популярлаштырыу стратегияһын әҙерләй ала, шулай уҡ был өлкәлә инструкторҙар әҙерләү, яңы туристик маршруттар ойоштороу буйынса эшмәкәрлек алып барырға әҙер. Тап ошо маҡсаттар ҡуйыласаҡ та инде Атлы туризмды үҫтереү үҙәге алдында.
Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университетының «Туризм һәм ҡунаҡсыллыҡ» кафедраһы мөдире Любовь Матвеева был мәсьәләнең республика өсөн көнүҙәк булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды һәм университеттың атлы тризмды үҫтереү өлкәһендәге эшләнмәләрен ҡулланыуҙы урынлы тип билдәләне. Кафедра мөдире шулай уҡ Үҙәк менән берлектә инструкторҙар өсөн квалификация күтәреү курстарын ойоштороу мәсьәләһен хәл итергә ризалашты.
Кәңәшмәлә ҡатнашыусылар республикала атлы һәм экологик туризмды үҫтереү йәһәтенән артабан хеҙмәттәшлек итеү, Атлы туризм үҙәгенең эшмәкәрлеген ойоштороуға булышлыҡ итеү тураһында һөйләшеп килеште.


text:
Фото:
Мортаза Рәхимов Бөтә донъя татарҙары конгресы башҡарма комитеты рәйесе Ринат Закиров менән осрашты
Фото:
14 октябрҙә Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов Бөтә донъя татарҙары конгресы башҡарма комитеты рәйесе Ринат Закиров менән эш осрашыуы үткәрҙе.
Башҡортостан менән Татарстан араһында мәҙәниәт, мәғариф һәм фән өлкәһендә хеҙмәттәшлекте артабан нығытыу һәм үҫтереү мәсьәләләре тикшерелде.
Мортаза Рәхимов Башҡортостан биләмәһендә йәшәүсе халыҡтарҙың үҙенсәлеген, мәҙәниәтен һаҡлауға, телдәрен үҫтереүгә республикала ҙур иғтибар бирелеүен билдәләне.
Яҡтар мәғариф системаһында милли компоненттарҙы һаҡлауға ҡағылышлы мөһим мәсьәләләр буйынса, юғары уҡыу йорттарына инеү, БДИ тапшырыу мәсьәләләрен хәл иткәндә федераль үҙәк менән диалогта берҙәм позиция эшкәртеү кәрәклеге менән килеште.
Ринат Закиров Мортаза Рәхимовҡа Башҡортостанда йәшәүсе татарҙарға ярҙам итеү саралары өсөн рәхмәт белдерҙе.
— Беҙ күрше Башҡортостанда татарҙар туған телдәрен өйрәнә, үҙ мәҙәниәтен һаҡлай, балаларын татар халҡы йолалары һәм традициялары буйынса тәрбиәләй алһын өсөн бөтә кәрәкле шарттар тыуҙырылыуын күрәбеҙ. Башҡортостан баш ҡалаһында бына тигән “Нур” татар театры төҙөлгән, мәктәптәрҙә балалар татар телен өйрәнә ала. Әлбиттә, быларҙың барыһы ла беҙҙе шатландыра, — тип билдәләне Бөтә донъя татарҙары конгресы башҡарма комитеты башлығы.
Осрашыуҙа шулай уҡ ике республика биләмәһендә Татарстан һәм Башҡортостан телевидение каналдарын киңәйтеү мәсьәләләре, 2010 йылда үткәреләсәк Башҡортостан татарҙары съезына әҙерлек барышы тикшерелде.


text:
Яҡташтарыбыҙ Ҡазанда керәшен йыры фестивалендә Гран-приға лайыҡ булды
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостан вәкилдәре Ҡазанда уҙған «Раштыуа йондоҙо» VIII керәшен йыры фестивалендә Гран-при яуланы. Баҡалы районынан «Һандуғас» ансамбле еңеүсе тип танылды.
Район хакимиәтенең рәсми порталында хәбәр итеүҙәренсә, балалар фольклор коллективы етәксеһе Ольга Рыцева — йыр буйынса талантлы педагог. Ул керәшендәрҙең мәҙәниәтен һаҡлауға ҙур өлөш индерә.
Бәйгелә Башҡортостандан, Татарстандан, Силәбе өлкәһенән, Мари Иленән һәм башҡа төбәктәрҙән артистар ҡатнашты. Фестивалдең маҡсаты — үҙенсәлекле ансамблдәрҙе һәм солистарҙы, халыҡ йырҙарын башҡарыусыларҙы асыҡлау.
Конкурс ете номинация буйынса уҙғарылды: «Этник вокал», «Халыҡ вокалы», «Фольклор-эстрада вокалы», «Фольклор ансамбле», «Вокаль ансамбль», «Вокаль-инструменталь ансамбль» һәм «Инструменталь ансамбль».


text:
Милли парктар туристарға сикләү индерә
“Башҡортостан” милли паркы 28 августҡа тиклем һаҡланған билмәгә туристар индереүҙе сикләне. Был хаҡта милли парк етәкселеге хәбәр итә. Сөнки көндәрҙең эҫе һәм ҡоро тороуы арҡаһында янғын сығыу ҡурҡынысы бермә бер артҡан. Әлегә тиклем Шүлгән-таш, Башҡортостан ҡурсаулыҡтарында, Мораҙым тарлауығы милли паркында ут сығыу осраҡтары теркәлде лә инде. Янғындарҙың күпселеге йәшен атыу арҡаһында сыҡҡан. Шул уҡ ваҡытта Нөгөш һәм Йомағужа һыуһаҡлағыстарына, Нөгөш һәм Ағиҙел йылғаларында ял итеү сикләнелмәй.


text:
Рәсәйҙә һәләтле балалар өсөн экология буйынса конкурс иғлан ителде
Рәсәйҙә «Һәләтле балалар» халыҡ-ара форумында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул ителә. Сара Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә үткәрелә.
Һәләтле балаларҙы асыҡлау һәм уларҙы шәхесте үҫтереү программаһына йәлеп итеү, йәш таланттарға ярҙам итеү форумдың төп маҡсаты булып тора. Уны ойоштороусылар булып «Һәләтле балалар - Рәсәй киләсәге» йәмәғәт хәрәкәте сығыш яһай.
«GreenPress» мәғлүмәт агентлығы сайтында хәбәр ителеүенсә, форум программаһы 20 йүнәлеште үҙ эсенә ала. Номинациялар араһында — «Йәш экологтар союзы», «Йәш журналистар союзы», «Йәш тарихсылар клубы», «Режиссерлыҡ һәм операторлыҡ оҫталығы» һәм башҡалар. Йүнәлештәрҙең береһе буйынса форумда ҡатнашыусылар эссе яҙырға, реферат әҙерләргә, плакат төшөрөргә йәки театраль-музыкаль композиция менән сығыш яһарға тейеш. Шул уҡ ваҡытта барлыҡ сығыштар һәм әҫәрҙәр тирә-яҡ мөхитте һаҡлау темаһына бәйле булырға тейеш.
Сарала Рәсәй төбәктәренән һәм БДБ илдәренән мәктәп, гимназия, лицей, колледж, ижад йорто, сәнғәт мәктәптәре уҡыусылары ҡатнаша ала.
Ижади эштәр һәм форумда ҡатнашыуға заявкалар 2013 йылдың 10 мартына тиклем ҡабул ителә. Лауреаттарҙы наградлау тантанаһы Мәскәүҙә 18 майҙа үтә. Иң яҡшы эштәр авторҙары Рәсәй Президенты премияһына һәм «Йәш таланттар» орденына тәҡдим ителсәк, шулай уҡ «Орленок» балалар лагерына путевкалар менән бүләкләнәсәк.


text:
29 ноябрҙә Өфөлә Хәкимов уҡыуҙары үтә
29 ноябрҙә Өфөнөң Конгресс-холында күренекле совет дипломаты Кәрим Хәкимовҡа арналған «Рәсәй һәм Ғәрәп донъяһы: тарих һәм бөгөнгөһө» исемле Хәкимов уҡыуҙары үтә. Ғилми форумды ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы, БР Президенты ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Р.Ғ.Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренеүҙәр институты сығыш яһай. Хәкимов уҡыуҙарында ғилми берләшмә вәкилдәре, Рәсәйҙең 11 төбәгенән, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙән аспиранттар һәм студенттар ҡатнашасаҡ.
Ғилми форумда Рәсәй-Ғәрәп донъяһы мөнәсәбәттәренең тарихи тәжрибәһе һәм бөгөнгө торошо, тарихтың төрлө осорҙарында дәүләттәрҙең тышҡы сәйәси курсы үҙенсәлектәре һәм башҡа мәсьәләләр тикшереләсәк. Пленар ултырышта Мәскәү, Санкт-Петербург, Өфө ҡалаларының алдынғы шәрҡиәтселәре, ғәрәп теле һәм мәҙәниәте белгестәре сығыш яһаясаҡ. Сара сиктәрендә режиссер Радик Ҡоҙаяровтың Кәрим Хәкимов тураһындағы документаль фильмы күрһәтеләсәк.
Хәкимов уҡыуҙары программаһында өс түңәрәк өҫтәл, шулай уҡ йәштәр форумы ҡаралған. Форумда Рәсәй төбәктәренең юғары уҡыу йорттарынан йәш ғилми хеҙмәткәрҙәр һәм студенттар ҡатнашасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2011 йылдың мартында Өфөлә Кәрим Хәкимовтың тыуыуына 120 йыл тулыуға арналған «Рәсәй һәм ислам донъяһы: үҙ-ара цивилизациялы бәйләнештәр тарихы һәм перспективаһы» халыҡ-ара конференцияһы үткәйне. Унда 30-ҙан ашыу илдән вәкилдәр ҡатнашты.


text:
Баш ҡалаға Ҡырым Республикаһының рәсми делегацияһы килә
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
8 октябрҙә Өфөгә Ҡырым Республикаһы Дәүләт Советының рәсми делегацияһы: Ҡырым парламенты рәйесе Владимир Константинов, Ҡырым Республикаһы Дәүләт Советы Аппараты етәксеһе Валентина Шевель, Дәүләт Советының профилле комитет етәкселәре һәм ағзалары, Ҡырым парламенты рәйесе ярҙамсыһы Диана Киргизова килә.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, 10 октябргә тиклем дауам итәсәк сәфәрҙең программаһында республика етәкселеге, республика парламенты депутаттары менән осрашыу, закон сығарыу эшмәкәрлегендә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыу ҡаралған. Ҡунаҡтар Республика көнөнә арналған тантаналы концертҡа, шулай уҡ Археология һәм этнография музейына, Салауат Юлаев һәйкәленә, Еңеү паркына, «Ләлә-Тюльпан» мәсетенә, Ядро медицинаһы үҙәгенә, Өфө дәүләт авиация техник университетына, «Алексеевка» совхозына, «Аҡбуҙат» ипподромына, «Өфө-Арена» спорт комплексына барасаҡ. Өфө вуздарында белем алыусы Ҡырым Республикаһы студенттары менән осрашыу планлаштырылған.
Закон сығарыу эшмәкәрлегендә хеҙмәттәшлек хаҡында килешеү федераль закон проекттарын бергә әҙерләүҙе, норматив акттар һәм уларҙың проекттары, башҡа материалдар менән алмашыуҙы, конференциялар, семинарҙар, осрашыуҙар үткәреүҙе күҙ уңында тота.


text:
Альберт Юлмөхәмәтовҡа БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты мандаты тапшырылды
ӨФӨ, 2014 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты мандаты шишәмбе, 18 ноябрҙә, БР Үҙәк һайлау комиссияһы ултырышында «Берҙәм Рәсәй» партияһы тәҡдим иткән республика исемлегенән, Альберт Юлмөхәмәтовҡа (29-сы Талбазы төбәк төркөмө) тапшырылды. БР бишенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты Рөстәм Ишмөхәмәтовтың ваҡытынан алда вәкәләте тамамланыу менән бәйле мандат вакантлы булды.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, БР Дәүләт Йыйылышы депутаты Рөстәм Ишмөхәмәтов Дәүләт Думаһы депутаты мандатын алды.
Ултырышта 2014 йылдың октябрендә республиканың Закондар сығарыу Йыйылышында бирелгән, сәйәси партияларҙың эшмәкәрлеген яҡтыртыуға тотонолған эфир ваҡыты күләменең иҫәп һөҙөмтәләре раҫланды.
Республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе урынбаҫары Нәйлә Алтынованың тәҡдиме буйынса Комиссия Башҡортостан Республикаһы Үҙәк һайлау комиссияһының эшсе төркөмө составына үҙгәрештәр индерҙе. БР Үҙәк һайлау комиссияһы ағзаһы Ришат Лоҡманов һайлау системаһының барлыҡҡа килеүе һәм үҫешеүе, ҡала йәки район биләмәһендә һайлауҙар уҙғарыу тарихы, һайлауҙарҙы ойоштороусылар тураһындағы киң мәғлүмәт сараларында гәзиттәге иң яҡшы мәҡәләгә, теле йәки радиосюжетҡа Республика конкурсының һөҙөмтәләре хаҡында хәбәр итте һәм Конкурс комиссияһы ҡарарын раҫлауға тәҡдим итте.


text:
Төбәгебеҙҙә сәнәғәт традицияларын һаҡлауға һәм үҫешенә баҫым яһайҙар
— Ауырлыҡтарға ҡарамаҫтан, етештереү күләменең кинәт кәмеүенә юл ҡуйманыҡ һәм дөйөм алғанда сәнәғәттәге хәлдәрҙең тотороҡлоғон тәьмин итә алдыҡ, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә. – Ләкин бының менән генә тынысланырға ярамай.
Яңы технологиялар индереүҙе, нефть ятҡылыҡтарын эҙләү һәм разведкалауҙы дауам итергә кәрәк, тип билдәләне республика башлығы. Энергетикала, нефть эшкәртеүҙә, химия, нефтехимияла техник-технологик модернизация традицияларын һаҡлау һәм артабан үҫтереү мөһим. Ҡыҫҡа ваҡыт эсендә республика энергосистемаһы үҫеше схемаһы һәм программаһын әҙерләргә кәрәк. Алда энергия һаҡлау тураһындағы яңы законды ғәмәлгә ашырыу буйынса етди эш тора.
Машиналар төҙөлөшөндә производство диверсификацияһын, экспортҡа һәм импортты алмаштырыуға продукция етештереүҙе, ике билдәләнештәге изделиелар эшләүҙе дауам итеү мөһим. Бишенсе быуын истребителдәре өсөн двигателдәр етештереү өҫтөнлөклө мәсьәлә булып ҡала. Вертолет һәм автомобиль техникаһы донъя кимәлендәге сифатҡа эйә булырға тейеш. Станоктар һәм нефть-газ комплексына ҡорамалдар етештереүсе предприятиеларға яңы баҙарҙар яулауҙы дауам итергә кәрәк. Сит ил ауыл хужалығы техникаһын йыйыуҙы ойоштороу һәм республикала кәрәкле быуын һәм агрегаттарҙы етештереүҙе бер урында туплау – хәл итеүҙе талап иткән йәнә бер мәсьәлә.
— Бығаса беҙҙә түбәнге сортлы ағасты эшкәртеүсе предприятиелар булманы, — тине Мортаза Рәхимов. – Күн эшкәртеү буйынса ла бер урында тапанабыҙ. Финляндия, Швеция, Төркиә, Италия тәжрибәһен ныҡлы өйрәнергә кәрәк. Бындай производстволарҙы ойоштороуға партнерҙар ҙа табырға ваҡыт.


text:
Хризантема
Хризанте́ма (лат. Chrysánthemum, грек. xpῡσavθής, «алтын сәскә» − Ойошма сәскәлеләр ғаиләһенә ҡараған әремдеке кеүек әскелтем еҫле, киртләс япраҡлы, ялбыр сәскәле декоратив емлек; алтын сәскә[1]; ойошма сәскәлеләр ғаиләһендәге бер йыллыҡ, күп йыллыҡ үлән йә иһә ярымҡыуаҡсыҡ үҫемлек. 150 төрҙө уҙ эсенә алған үҫемлек ырыуы; башлыса, Европа, Азия, Африкала; БДБ илдәрендә 70-80 төрө үҫә.
Хризантеманың япраҡтары тоташ йә иһә киҫкәләнгән ситле, ҡуйы йәшел төҫтә. Сәскәләре ябай һәм суҡлы, төрлө формалары (эре сәскәле, вак сәскәле) һәм төҫтәре (аҡ, алһыу, һары, алтынһыу-ҡыҙғылт, ҡыҙыл һ.б.) менән айырылалар. Емеше - орлоҡ. Эре сәскәле сорттары бер ботаҡлы, һирәгерәк 3-4 һабаҡлы ҡыуаҡ төрөндә, вак сәскәлеләре ҡыуаҡ формаһында була. Асылмалы, энәле, батынҡы, көпшә һамаҡ сорттары бик киң таралған. Шулай уҡ сәскәләре түбәнгә таба каскад һамаҡ урынлашҡан алтын сәскә үҫтерелә. Асыҡ грунтта үрсетелә, орлоҡтары көҙҙән, яҙ көнө йә иһә үренте түтәленә сәселә.
Сәскә түтәлдәренә, клумба һәм сүлмәктәргә күсереп ултыртыла һәм киҫелгән килеш сәскә бәйләмдәре яһау өсөн файҙаланыла. Грунтта үҫә торған күп йыллыҡ хризантеманың эре, асыҡ ҡыҙыл, киҫкәләнгән ситле япраҡлы төрҙәре киң таралған, уларҙы ҡыуаҡты айырыу һәм сыбыҡсалар ярҙамында үрсетәләр (орлоҡтан үрсетеү ысулы селекция максаттарында ҡулланыла). 10 меңләгән сорты сығарылған. Августтан декабрьгә тиклем сәскә ата, сәскә атыу ваҡыты буйынса иртә (август - октябрь уртаһы), уртаса (октябрь аҙағы - ноябрь), һуңғы (декабрь) сәскәләргә айырыла.
Йөкмәткеһе
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Киселёв Г.Е. Цветоводство. М., 1964; Энциклопедия цветовода. СПб., 2000.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- National Chrysanthemum Society
- Chrysanthemum GRIN сайтында мәғлүмәт (инг.) (Тикшерелгән 3 ғинуар 2010)
- Хризантема // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (урыҫ.) (Тикшерелгән 3 ғинуар 2010)
- Хризантема — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә (Тикшерелгән 3 ғинуар 2010)
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар энциклопедияһы (тат.)


text:
Өфө халҡы матбуғат баҫмаларына ташламалы хаҡтар менән яҙылыу мөмкинлегенән әүҙем файҙалана
Әле Бөтә Рәсәй гәзит-журналдарға яҙылыу декадаһы бара. Яҙғы һәм йәйге яҙылыу кампаниялары осоронда йылына ике тапҡыр ойошторолоусы традицион акция 13 октябрҙә старт алды һәм 23-өнә тиклем дауам итәсәк. Ни бары ошо көндәрҙә теләге булғандар 2012 йылдың беренсе ярты йыллығына гәзит-журналдарға ташламалы хаҡ менән яҙыла ала. Ташламалар редакцияларҙа ла, почталарҙа ла ҡаралған.
Отошло тәҡдимдән файҙаланырға теләүселәр аҙ түгел. Мәҫәлән, Өфөнөң Орджоникидзе районында Колхоз баҙары алдындағы майҙанда бер нисә сәғәт барған «Матбуғатҡа яҙылыусы көнө» акцияһында 120-нән ашыу кеше яратҡан баҫмаларына яҙылған.
— Ҡала һәм республика баҫмалары бүләктәр әҙерләне, күргәҙмәләр ойошторҙо, үҙенең баҫмаларын бушлай таратты, ә почта хеҙмәткәрҙәре каталогта тәҡдим ителгән бихисап баҫмалар араһынан иң кәрәклеләрен һайлап алырға ярҙам итте, яҙылыу варианттары буйынса консультациялар алып барҙы, яңы гәзит-журналдар менән таныштырҙы, — тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Ошондай саралар Дим, Калинин райондарында ла ойошторолдо. Сиратта – Совет районы, унда 21 октябрь «Матбуғатҡа яҙылыусылар көнө» тип иғлан ителгән. Акция 10.00 — 15.00 сәғәттәрҙә Үҙәк баҙар алдындағы майҙанда үтәсәк. Был көндәрҙә Башҡортостандың башҡа ҡалалары һәм райондарында ла ошондай саралар бара.


text:
Таһир Ахунйәнов вафат булды
25 ноябрҙә 91-се йәшендә оҙаҡ ауырып ятҡандан һуң Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, республиканың күренекле ижтимағи-сәйәсәт эшмәкәре Таһир Исмәғил улы Ахунйәнов вафат булды.
Таһир Ахунйәнов 1923 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ы Бәләбәй кантонының Муса ауылында, хәҙерге Бишбүләк районында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген, 1940 йылда Бәләбәй педагогия училищеһын тамамлағас, Муса башланғыс мәктәбендә һәм Яңы Васильевка ете йыллыҡ мәктәбендә уҡытыусы булып башлай.
1942 йылда Ҡыҙыл Армия сафына алына. Хәрби училищены тамамлағандан һуң төрлө фронттарҙа һуғыша, взвод командиры була. Күп ордендар һәм миҙалдар менән наградлана. Демобилизацияланғандан һуң 1946 йылда тыуған районында мәктәп директоры булып эш башлай, һуңынан ВЛКСМ-дың Бишбүләк район комитетында ойоштороу бүлеге мөдире була. Ошо уҡ йылда ВЛКСМ-дың икенсе секретары итеп һайлана. Өфө партия мәктәбен 1950 йылда тамамлағас, КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетында матбуғат секторы мөдире, һуңынан КПСС өлкә комитетында пропаганда бүлеге мөдире урынбаҫары вазифаларында эшләй.
1957-1961 йылдарҙа Таһир Исмәғил улы Юғары партия мәктәбендә, артабан КПСС Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы Ижтимағи фәндәр академияһында уҡый, һуңынан КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының фән һәм мәктәптәр бүлеге мөдире итеп тәғәйенләнә. 1964 йылдан алып «Кызыл таң» республика гәзите мөхәррире булып эшләй. 1967 йылда яуаплы вазифаға – КПСС-тың Башҡортостан Өлкә комитетының идеология буйынса секретары итеп тәғәйенләнә, унда ул 20 йылдан ашыу, хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләй.
Оҫта етәксе һәм әүҙем йәмәғәт эшмәкәре Таһир Ахунйәнов республиканың ижтимағи-сәйәси үҫешенә тос өлөш индерә. Ҡайҙа ғына эшләмәһен, һәр ерҙә ул үҙен тәрән белемгә, юғары профессионализмға эйә булған, яуаплы, эшһөйәр һәм белдекле яҡшы ойоштороусы итеп күрһәтә.
Таһир Ахунйәнов әүҙем йәмәғәт эше алып бара, Башҡорт АССР-ның VI-XI саҡырылыш Юғары Советына депутат итеп һайлана. Төрлө яҡлап һәләтле кеше ижади эшмәкәрлек менән дә шөғөлләнә. СССР Журналистар союзы һәм СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы, күп повестар һәм хикәйәләр авторы була. Уның пьесаһы буйынса Башҡорт академия драма театры сәхнәһендә ҡуйылған «Ғәлиә» спектакле күп йылдар ҙур уңыш менән бара.
Таһир Ахунйәновтың күп йыллыҡ уңышлы эшмәкәрлеге лайыҡлы танылыу таба. Ул өс Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, икенсе дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ, Халыҡтар дуҫлығы ордендары һәм бик күп миҙалдар менән наградлана, Фәтих Кәрим һәм Мәжит Ғафури исемендәге дәүләт премияларға лайыҡ була.
Некрологҡа Башҡортостан Президенты, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе һәм республиканың башҡа дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡул ҡуйған.
Хушлашыу 27 ноябрҙә 12 сәғәттә Башҡортостан Республикаһының Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йорто (Өфө, Зәки Вәлиди урамы, 40) бинаһында уҙасаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов «Нурис» йәмғиәте фермаһында таҙалыҡ һәм тәртипте билдәләнеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов «Нурис» йәмғиәте фермаһында таҙалыҡ һәм тәртипте билдәләне
Рөстәм Хәмитов «Нурис» йәмғиәте фермаһында таҙалыҡ һәм тәртипте билдәләнеФото: Олег Яровиков
Пландан тыш БР Президенты Рөстәм Хәмитов Шишмә районында «Нурис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең малсылыҡ фермаһын ҡараны. Бында 650 баш һыйыр малы тотола. Яңыраҡ Свердловск өлкәһенең биш хужалығынан 217 һыйыр һатып алынған. Әлеге ваҡытта уларҙың күбеһе быҙаулаған.
Тәүлек һауым һәр һыйырҙан 17 литр тәшкил итә, әммә предприятие етәкселеге быйылғы йәйгә ҡарағанда уңайлыраҡ шарттар тыуғас, мал аҙығы сифаты ла юғарыраҡ булғанда, һауымдың тағы ла күберәк буласағына өмөтләнә. Әлеге мәлдә мал аҙығына аҡһымлы-витаминлы өҫтәмәләр ҡушыла.
Фермала 55 кеше эшләй. Республика Президенты күргәндәренән ҡәнәғәт ҡалды, бында бөтә нәмә таҙа һәм тәртиптә, тип билдәләне ул, һәм был – ферма өсөн ғәҙәти күренеш, уның килеүе тураһында бында белмәгәндәр һәм уға махсус рәүештә әҙерләнмәгәндәр бит.
Предприятие етәкселеге әйтеүенсә, «Нурис» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә әлеге ваҡытта реконструкция бара, ул уға киләсәктә малдар һанын арттырырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Башҡортостан ауыл хужалығы етештереүселәренә ярҙамға 442 миллион һум бүлә
Башҡортостандың ауыл хужалығы етештереүселәренә мал аҙығы әҙерләү, дизель яғыулығы һатып алыу һәм техника һатып алыуға сығымдарҙың бер өлөшөн компенсациялауға дәүләт ярҙамы күрһәтеләсәк.
БР Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов ҡул ҡуйған Хөкүмәт бойороҡтары менән 442 миллион һумлыҡ дөйөм ярҙам күләме билдәләнде – был 2011 йылда агросәнәғәт комплексына дөйөм дәүләт ярҙамы күләменең өстән бер өлөшөн тәшкил итә тиерлек.
Мал аҙығы әҙерләүгә субсидиялар биреү аҙыҡтың үҙҡиммәтен 15-20 процентҡа кәметеү мөмкинлеген бирәсәк. Бер яҡтан, ул ауыл хужалығы етештереүселәренең финанс хәлен тотороҡландырыуға булышлыҡ итәсәк, икенсе яҡтан, малсылыҡ продукцияһы үҙҡиммәтенең ҡырҡа артыуына юл ҡуймау мөмкинлеген бирәсәк.
Мәҫәлән, былтыр мал аҙығының ҡиммәтләнеүе һөҙөмтәһендә 1 килограмм ит хаҡы 150 – 300 һумға, ә һөт 8 һумдан 16 – 18 һумға (айырым райондарҙа – 20 һумға) тиклем артты. Көндәрҙең ғәҙәттән тыш эҫе тороуы һөҙөмтәһендә 500 – 900 километр арауыҡҡа 1 тонна һутлы һәм тупаҫ мал аҙығын ташыу 3 – 5 мең һум тәшкил иткән.
Башҡортостан Хөкүмәте мал аҙығы йыйыуҙы ваҡытында тормошҡа ашырыу өсөн бер үк ваҡытта дизель яғыулығын һатып алыуҙы ла субсидиялаясаҡ. Дәүләт ярҙамы бүлеү агротехник сроктарҙы үтәү, мал аҙығы сифатын яҡшыртыу һәм уның үҙҡиммәтен түбәнәйтеү мөмкинлеген бирәсәк. Шул уҡ ваҡытта заем средстволарын йәлеп итеү кәмейәсәк һәм уңышты һаҡлап ҡалыу тәьмин ителәсәк.
Шулай уҡ Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән «Һөт малсылығын үҫтереү» айырым маҡсатлы тармаҡ программаһын финанслау билдәләнде. Субсидиялар биреү ике этапта тормошҡа ашырыласаҡ. Һөҙөмтәлә һөткә миҙгелгә бәйле хаҡтың кәмеүен компенсациялау 1 литр һатылған һөткә 2 һум тәшкил итәсәк.
Бынан тыш, Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан ауыл хужалығы техникаһы һатып алыуға сығымдарҙың бер өлөшө ҡаплана. Башлыса комбайндар алмаштырыуға мохтаж – былтыр ураҡта эшләгән бер комбайнға уртаса баҫым 752 гектар тәшкил итһә, быйыл 810 гектар булыуы көтөлә, айырым райондарҙа был күрһәткестең 1200 гектарға етеүе ихтимал, тип хәбәр итә республика Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Бюджет хеҙмәткәрҙәре махсус дауаланыу аласаҡ
Башҡортостандың дәүләт учреждениелары белгестәре 2010 йылдың 1 ғинуарынан санаторий-курорттарға бушлай путевкалар менән тәьмин ителәсәк. Путевкалар ғаиләләге йән башына табыш өсләтә йәшәү минимумы күләменән артмаған бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә биреләсәк. Ярашлы ҡарарға 25 декабрҙә БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ҡул ҡуйҙы.
Путевкалар хеҙмәткәрҙәргә өс йылға бер тапҡырҙан йышыраҡ бирелмәйәсәк. Санатор-курорт дауаланыуының оҙайлығы 14 календарь көн тәшкил итәсәк. Дауалау республика бюджетынан финансланасаҡ.
БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта республика ҡалаларында һәм райондарында муниципаль учреждениелар белгестәрен санатор-курорт дауалау менән тәьмин итеү буйынса ошондай норматив акттар әҙерләү тураһында мәсьәлә хәл ителә.


text:
Фото:
Милли музей Еңеүҙең 65 йыллығына арналған саралар серияһын дауам итә
Фото:
Башҡортостандың Милли музейы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналған саралар серияһын дауам итә. Сираттағыһы — мөһим датаға арналған «Һуғыш ҡатын-ҡыҙҙар өсөн түгел…» сараһы музейҙа 12 мартта үткәрелә. Унда фронтовик инәйҙәр Александра Абакумова һәм Келя Кузлева, шулай уҡ Мифтахетдин Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты студенттары, 20-се гимназия уҡыусылары ҡатнаша.
«Башинформ» агентлығына БР Милли музейынан хәбәр итеүҙәренсә, студенттар һәм уҡыусылар менән ойоштороласаҡ осрашыуҙа һуғыш темаһына концерт номерҙары һәм инсценировкалар тәҡдим ителәсәк. Бынан тыш, музей хеҙмәткәрҙәре һуғышта ҡатнашҡан Башҡортостан ҡыҙҙары тураһында фотоматериалдарҙан махсус стенд әҙерләй.


text:
Башҡортостан юлдаш телевидениеһында – яңы проект
Башҡортостан юлдаш телевидениеһында «Профили» тигән яңы программа старт ала. Документаль телевизион очерктар шәлкемен халыҡ-ара телевизион фестивалдәр лауреаты, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһының «Тамыр» балалар телерадиостудияһы алып барыусыһы һәм режиссеры Гөлназ Ғәлимуллина тәҡдим итә.
Журналист һүҙҙәренсә, уның яңы шәлкемендә барыһы ла буласаҡ, «әммә геройҙарҙы бер нәмә берләштерәсәк – тормоштағы көрәш һәм тормош өсөн көрәш».
Донъя кимәлендәге спортсылар һәм ябай мәктәп уҡыусыһы, үлемесле сирҙе еңеп сығыусылар, ауырыуҙарҙы һауыҡтырыу өсөн барыһын да эшләүсе табиптар – был «Профили» проекты геройҙарының тулы булмаған исемлеге.
21 октябрҙән программа йома һайын 21.00 сәғәттә эфирға сығасаҡ.


text:
Башҡортостан «Өлкән класс уҡыусылары өсөн бюджет грамоталылығы» проектын тормошҡа ашырыу буйынса пилот төбәге буласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан «Өлкән класс уҡыусылары өсөн бюджет грамоталылығы» проектын тормошҡа ашырыу буйынса пилот төбәге буласаҡ
Башҡортостан «Өлкән класс уҡыусылары өсөн бюджет грамоталылығы» проектын тормошҡа ашырыу буйынса пилот төбәге буласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан «Өлкән класс уҡыусылары өсөн бюджет грамоталылығы» федераль программаһы тормошҡа ашырыласаҡ төбәктәр иҫәбенә инде.
Рәсәй Финанс министрлығы һәм Бөтә донъя банкының берлектәге проекты — киләһе уҡыу йылында илдең өс төбәгендә һынау үтәсәк белем биреү курсы.
Әлеге ваҡытҡа проект буйынса бөтә материалдар, шул иҫәптән «Уҡыусылар өсөн уҡыу ҡулланмаһы», «Уҡыусылар өсөн эш дәфтәре», «Ата-әсәләр өсөн ҡулланма» һәм «Уҡытыусы өсөн методик материалдар» әҙер. Проектта ҡатнашҡан бөтә төбәктәр ҙә ошо комплекттарҙы аласаҡ.
Май аҙағына тиклем һынау үтәсәк белем биреү ойошмаларын билдәләргә кәрәк. Һәр төбәктә улар ундан артмаҫҡа тейеш.
Башҡортостанда был исемлек билдәле. Дүрт учреждение Өфөлә урынлашҡан: 5-се, 42-се лицейҙар, «Берҙәмлек» лицейы һәм Республика иҡтисад лицей-интернаты. Стәрлетамаҡ, Салауат, Нефтекама, Бөрө ҡалаларында, Туймазы районының Собханғол һәм Благовар районының Языково ауылдарында — берешәр. Август-сентябрь айҙарында проектҡа йәлеп ителгән уҡытыусылар өсөн семинарҙар ойошторола.
Дәрестәр иһә сираттағы уҡыу йылының тәүге ярты йыллығында — сентябрҙән декабргә тиклем үтә. Курс дәрестән тыш эшмәкәрлек йәки өҫтәмә белем биреү программаһына индерелгән һәм 10 класс уҡыусыларына иҫәпләнгән. Курс тамамланғас, һәр уҡыусы программаны үткәнлеге тураһында таныҡлыҡ аласаҡ.
2017 йылдың ғинуар айында тәүге йомғаҡ яһала. Һынау һөҙөмтәләре буйынса курстың программаһына төҙәтмәләр индереләсәк һәм уның һуңғы варианты әҙерләнәсәк. Киләһе йылдың май айында бюджет грамоталылығы буйынса бөтә Рәсәй конференцияһын үткәреү ҡаралған.


text:
Өфөнөң төньяҡ өлөшөндә технопарктар буласаҡ
Өфөнөң Орджоникидзе районындағы элекке Ново-Александровка ҡасабаһында технопарктар урынлашыуы ихтимал. 90-сы йылдар башында халҡы күсерелгән был ташландыҡ тораҡ пункты биләмәһе киләсәктә бәләкәй һәм урта бизнес инфраструктураһы төҙөү өсөн майҙансыҡ булараҡ ҡарала. Был турала БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһының эшҡыуарлыҡ буйынса комитетының сираттағы ултырышында БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы рәйесе Сергей Ефремов хәбәр итте.
Уның әйтеүенсә, Ново-Александровкала хәҙер 40-лап бәләкәй предприятие урынлашҡан. Башлыса, улар буш торған торлаҡ йорттарҙы һәм башҡа яраҡлы биналарҙы биләй. Күпмелер аҡса һалғанда, тип иҫәпләй Сергей Ефремов, бында эшлекле зона төҙөп, ҡасабаға "йән өрөргә" мөмкин. Әммә был биләмә менән бәйле, шул иҫәптән ергә ҡағылышлы, һорауҙар бик күп. Ә бына халыҡты күсереүҙең төп сәбәбе булып торған экология хәле, күрәһең, икенсе планға күскән. Һуңғы йылдарҙа нефть эшкәртеү заводтарының таҙартыу ҡоролмалары күпкә һөҙөмтәлерәк эшләй башланы, ул экологтарҙа артыҡ дәғүә тыуҙырмай.