text:
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеү тамамлана
15 майҙа «Айыҡ ауыл-2013» республика конкурсында ҡатнашыуға заявкалар ҡабул итеү тамамлана.
Әлеге конкурс республика тормошонда мөһим ваҡиғаға әүерелде, айыҡлыҡ хәрәкәте Башҡортостан ауылдарында киң таралыу ала.
Шулай итеп, мәҫәлән, Салауат районының Көҫәпәй ауылында эскелек менән көрәшеү ҙур уңыш менән тамамланды. Ауылда айыҡ туйҙар һәм байрамдар ойошторола башланы, халыҡ эсеүҙән баш тартты. Һөҙөмтәлә йәштәр ауылда ҡала башланы, сөнки бында сәләмәт мөхит хөкөм һөрә, ауылдың киләсәге яҡты, өмөтлө булырына ышаныс арта.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан «Айыҡ ауыл» конкурсында әүҙем ҡатнашҡан һәм еңеү яулаған ауылдар өсөн аҡсалата приздар ҡаралған. Средстволарҙы ауыл өсөн кәрәкле мөлкәт һатып алыуға йүнәлтергә мөмкин. Шулай итеп, Йылайыр районының Ишбулды ауылы халҡы средстволарҙы мәсет төҙөүгә һәм балалар өсөн майҙансыҡ булдырыуға тотонған.
Йылдан-йыл конкурста ҡатнашыусылар һаны арта бара. Бәйге меңләгән кешене берләштерә. Барыһы ла һау-сәләмәт балалар үҫтергән имен ғаиләләрҙе, уңышлы йәштәрҙе, бәхетле ҡарттарҙы күргеһе килә.
«Айыҡ ауыл-2013» конкурсына март айында старт бирелгәйне. Бөгөнгө көнгә Башҡортостан ауылдарынан йәмғеһе 50-нән ашыу заявка ҡабул ителгән. Урал аръяғы ауылдары айырыуса әүҙемлек күрһәтә.


c: text/html

text:
Төбәктең юғары уҡыу йорттары уҡытыусылары – «Сколково» идара мәктәбе конкурсында еңеүселәр иҫәбендә
Өфө дәүләт авиация техник университетының кафедра мөдире, профессор Рафаил Ғәзизов һәм Өфө дәүләт иҡтисад һәм сервис университетының кафедра мөдире, дизайн һәм милли мәҙәниәттәр институты директоры Альбина Бикбулатова «Юғары белем биреүҙең яңы лидерҙары» инновацион белем биреү программаһында ҡатнашыусылар исемлегенә инде. Конкурс РФ Мәғариф һәм фән министрлығы заказы буйынса Мәскәүҙең «Сколково» идара мәктәбе менән ойошторолдо.
Программала ҡатнашыуға 170 юғары һөнәри белем биреү учреждениеһынан 300-ҙән ашыу вәкил дәғүә итте.
«Юғары белем биреүҙең яңы лидерҙары» программаһының беренсе модуле 26-30 ноябрҙә үтә. Ул юғары һөнәри белем биреүҙе үҫтереү тенденцияларына арналасаҡ. Модуль барышында спикерҙар булып Рәсәйҙең мәғариф һәм фән министры Дмитрий Ливанов, Рәсәйҙең һәм донъяның алдынғы эксперттары, ҙур бизнес вәкилдәре сығыш яһаясаҡ.
Рәсәйҙең юғары уҡыу йорттарында системалы үҙгәрештәр индерергә һәләтле, университеттар менән идара итеү һөҙөмтәлелеген арттыра алған юғары мәктәп менеджерҙары корпусын әҙерләү әлеге программаның төп маҡсаты булып тора.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йәрмәкәй районында 3 ауылды һыу баҫҡан
Йәрмәкәй районында 375 йорт Рә йылғаһының ярҙарынан сығыуы арҡаһында һыу эсендә ҡалған. Район хакимиәте мәғлүмәттәре буйынса, ҡотҡарыусылар 161 кешене эвакуациялаған. Һыу стихияһы ҡорбандары юҡ.
— Өс ауыл ташҡын зонаһына эләкте, — тип хәбәр итте муниципаль хәүефһеҙлек бүлеге секторы мөдире Александр Никаноров. – Былар Йәрмәкәй, Исламбахты һәм Рәтамаҡ ауылдары.
Район үҙәгендә 320 кеше йәшәгән 170 йортто һыу баҫҡан. Әлеге ваҡытта 140 кешене эвакуацияларға тура килгән. Кешеләрҙе «Әкиәт» балалар баҡсаһы ҡабул итергә әҙер. Әммә махсус әҙерләнгән ваҡытлыса йәшәү пунктынан берәү ҙә файҙаланырға ашыҡмай, Йәрмәкәй халҡы туғандарында урынлашҡан.
Урман, Туғай, Октябрь урамдарындағы 124 йорт һыу эсендә ҡалған, 21 кеше эвакуацияланған.
Исламбахты ауылында ғына эвакуация талап ителмәй, бында 81 ихатаға ғына бер аҙ һыу үткән.
— Районда ташҡынға ҡаршы комиссия штабы эшләй. Урындағы балалар баҡсаһы кешеләрҙе ваҡытлыса урынлаштырыуға әҙер, — тип хәбәр итте Александр Никаноров. — Әлегә ташҡындан зыян күргәндәрҙең барыһы ла туғандарында йәшәй. Райондың ашығыс хеҙмәттәре зыян күреүселәргә тәүлектең теләһә ҡайһы ваҡытында ярҙамға килергә әҙер.


text:
Өфөлә Рәсәй дәүләт социаль университеты филиалының яңы корпусы асылды
24 октябрҙә IV Бөтә Рәсәй социология конгресы ултырышы сиктәрендә Рәсәй дәүләт социаль университетының Өфөләге филиалының яңы корпусын асыу тантанаһы үтте. Яңы уҡытыу бүлмәләре Өфө үҙәгендәге ремонтланған бинала урынлашты. Был шатлыҡлы ваҡиға менән юғары уҡыу йорто уҡытыусыларын һәм студенттарын Рәсәй дәүләт социаль университеты проректоры, ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы, Рәсәй Космонавтика федерацияһы президенты Владимир Коваленок ҡотланы.
— Башҡортостан Республикаһында студенттарға, белем биреү процесына булған мөнәсәбәт ҡыуандыра, — тип билдәләне Владимир Коваленок. – Башҡортостан Президенты Рөстәм Зәки улы Хәмитов, ҡала етәкселеге юғары уҡыу йортоноң яңы корпусы өсөн бындай майҙандар бүлеү мөмкинлеген тапҡан икән, тимәк, республиканың киләсәге бар.
Яңы корпусты асыу менән Өфө филиалы коллективын Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов та ҡотланы. Уның һүҙҙәренсә, социаль өлкә өсөн квалификациялы белгестәр әҙерләгән, шулай уҡ республикала Өсөнсө быуын халыҡ университеттарын асыу буйынса эшмәкәрлек алып барған был уҡыу йортоноң яңы корпусы Өфөнөң тарихи урынында урынлашҡан, ҡасандыр әлеге бинала ҡала идаралығы булған һәм был, әлбиттә, юғары уҡыу йортона мәртәбә өҫтәй.


text:
Бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙамға субсидиялар биреләсәк
РФ Хөкүмәте Рәсәй Федерацияһы субъекттарына федераль бюджеттан бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа (крәҫтиән-фермер хужалыҡтарын индереп) дәүләт ярҙамына Субсидиялар бүлеү һәм биреү ҡағиҙәләрен раҫланы. Программаның төп кураторы — РФ Иҡтисади үҫеш министрлығы.
Хөкүмәт ҡарары менән махсус "Федераль бюджеттан Рәсәй Федерацияһы субъекттары бюджеттарына, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтарын индереп, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа дәүләт ярҙамына субсидиялар бүлеү һәм биреү ҡағиҙәләре" раҫлана.
РФ Хөкүмәте ҡарарына ярашлы, төбәктәрҙең 2007-2008 йылдарҙа бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә файҙаланмаған субсидияларын, РФ Иҡтисади үҫеш министрлығының был субъекттар етәкселеге менән төҙөлгән килешеүҙәргә ярашлы, быйыл файҙаланырға мөмкин.


text:
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының 20 йыллығы уңайынан республика парламентының наградалары тапшырылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 25 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Өфөлә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайҙың 20 йыллығы уңайынан республика парламенты наградаларын тапшырыу тантанаһы булды. Бүләкләнеүселәр араһында төрлө саҡырылыш закондар сығарыу йыйылышы депутаттары, дәүләт власы, урындағы үҙидара органдары хеҙмәткәрҙәре бар.
— Бөгөнгө көндә беҙҙең парламент йөкмәтелгән бурыстарҙы яуаплы башҡара, абруй менән файҙалана, — тип билдәләне Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев, тантананы асып.
Саҡырылған кешеләрҙең барыһы ла республиканың закон сығарыу органы үҫешенә тос өлөш индерҙе, тип билдәләне спикер.
Иң беренселәрҙән булып Дәүләт Йыйылышының Почет грамотаһын Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты рәйесе Наилә Ғәлиева алды.
— Беҙ парламенттың дәүләт төҙөлөшө, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитеты менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Комитет вәкилдәре юғары һөнәрилеге, үҙҙәре тикшергән мәсьәләләргә яуаплы ҡарауҙары менән айырылып тора, — тине Наилә Ғәлиева.
Бөтәһе 21 кеше юғары наградаларға — «Законлылыҡты нығытыуға ҙур өлөш индергән өсөн» һәм «Башҡортостан Республикаһы үҫешенә ҙур өлөш индергән өсөн» почет билдәләре, Почет грамоталары, шулай уҡ Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы Рәйесенең рәхмәт хаттарына лайыҡ булды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Ворсино» индустриаль паркында булды
Фото:
Калуга өлкәһенә эш сәфәре барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Ворсино» индустриаль паркында булды, унда ул паркта урынлаштырылған «Самсунг Электроникс Рус Калуга» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә телевизор панелдәрен етештереү менән танышты.
2007 йылдың июль айында XI Халыҡ-ара иҡтисади форум сиктәрендә Санкт-Петербург ҡалаһында «Samsung» компанияһы менән Калуга өлкәһе араһында инвестицион килешеүгә ҡул ҡуйылған. Проектты тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә «Ворсино» индустриаль паркы территорияһында «Samsung Electronics» компанияһының заводы – «Самсунг Электроникс Рус Калуга» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте төҙөлгән.
Сәнәғәт комплексы өсөн бүленгән территория 47,3 гектар тәшкил иткән. Заводтың тәүге етештереү линияһы 2008 йылдың октябрь айында сафҡа индерелгән. Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, инвестицияларҙың дөйөм күләме 3,5 миллиард һум тәшкил иткән. Предприятиеның төп продукцияһы – Рәсәй, Украина һәм Ҡаҙағстан өсөн етештерелгән телевизорҙар. Етештереү ҡеүәтенең иң юғары кимәле йылына 2,2 миллион берәмек тәшкил итә.


text:
Өфө эргәһендә яңы сауҙа үҙәктәре асыласаҡ
Өфөлә йәнә бер ҙур сауҙа үҙәге асыласаҡ. «М7 Молл» комплексы Башҡортостан баш ҡалаһының Ленин районында төҙөлә. Был объектҡа инвестициялар күләме яҡынса 3 миллиард һум тәшкил итә. Унда аҙыҡ-түлек, көнкүреш техникаһы һәм төҙөлөш материалдары гипермаркеттары урынлашасаҡ.
Был хаҡта журналистарға ҡала хакимиәтенең иҡтисад идаралығы начальнигы Ольга Краснова хәбәр итте. «М7» комплексын 2014 йылға асыу планлаштырыла. Бынан тыш, «ИКЕА» сауҙа үҙәге артында «Столплит» исемле мебель гипермаркеты төҙөлә.
Ольга Краснова һүҙҙәренсә, 1-1,5 миллиард һум күләмендә инвестициялар талап ителә, объектты 2015 йылға файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.
Әлеге ваҡытта Өфөлә йәмғеһе 29 сауҙа, күңел асыу, сервис объекты төҙөлә, уларға инвестицияларҙың дөйөм күләме 26,6 миллиард һум тәшкил итә.


text:
Башҡортостандың Поляк мәҙәниәте үҙәге ЮНЕСКО-ның Рәхмәт хатына лайыҡ булды
БР Поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәге Башҡортостанда II Халыҡ-ара телдәр фестивалендә әүҙем ҡатнашҡаны өсөн республиканың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының Рәхмәт хаты менән билдәләнде.
Фестиваль сиктәрендә Башҡорт дәүләт университетының филология факультеты студенттары Поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәге идараһы ағзаһы, филология фәндәре докторы Венера Ибраһимова етәкселеге аҫтында поляк теленең презентацияһын үткәрҙе. Улар поляк шағирҙары Адам Мицкевич, Мария Конопницкая, Леопольд Стафф, Владислав Броневскийҙың шиғырҙарын һәм уларҙың рус теленә тәржемәләрен уҡып ишеттерҙе.


text:
Республиканың һигеҙ районы яҙғы иген культуралары сәсеүҙе тамамлай
Республиканың һигеҙ районы игенселәре планлаштырылған яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы-иген культураларының 96 процентын сәсте лә инде.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 9 майға Саҡмағош районының ауыл хужалығы предприятиелары иртә иген культураларын сәсеүҙе тулыһынса тамамланы. БР Ауыл хужалығы министрлығының үҫемлекселекте интенсивлаштырыу һәм мелиорация бүлеге белгестәре хәбәр итеүенсә, дүртөйлөләргә, ауырғазыларға һәм ейәнсураларға планлаштырылған иген һәм ҡуҙаҡлы-иген культураларының 2-шәр процентын ғына сәсергә ҡалды.
Яҙғы иген культуралары республикала бөтәһе 870 мең гектар майҙанда сәселгән. Был пландың 67 проценты.
Дөйөм алғанда, яҙғы сәсеү Башҡортостанда 1197 мең гектар ерҙә үткәрелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов Волга буйы транспорт прокуроры Тимур Кебеков менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Волга буйы транспорт прокуроры Тимур Кебеков менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Волга буйы транспорт прокуроры Тимур Кебеков менән осрашты Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
25 декабрҙә Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Волга буйы транспорт прокуроры Тимур Кебеков менән осрашты. Төбәктең транспорт системаһын камиллаштырыу мәсьәләләре тикшерелде.
– Үҙ-ара килешеп эшләргә кәрәк. Хеҙмәтегеҙҙең ни тиклем ҡатмарлы һәм яуаплы булыуын, беҙҙең транспорт системаһының нисек үҫешкәнен, унда ниндәй проблемалар барлығын һәм беҙгә нимә эшләргә кәрәклеген беләбеҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Барыһы ла килеп сыҡмай, «ҡыҙыу» нөктәләрҙә хәлде төҙәтергә кәрәк. Был тәү сиратта һыу транспортына ҡағыла, сөнки унда бурыстар байтаҡ. Быйыл билдәле сәбәптәр буйынса авиация транспортының кәмеүен күрәбеҙ. Ҡайһы бер йүнәлештәр буйынса пассажирҙар ағымы һиҙелерлек кәмене. Тимер юл транспорты буйынса тимер юл вокзалының хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә бәйле мәсьәләләр бар. Тикшерәһе, эшләйһе эштәр күп әле.


text:
Башҡортостанда йәш ғалимдар араһында ғилми эштәр конкурсы башланды
Рәсәй Йәш ғалимдар союзының төбәк бүлексәһе йыл һайын үткәрелеүсе иң яҡшы ғилми эшкә конкурс старт алыуы тураһында иғлан итә. Быйыл ул физика-математика, химия, техник, гуманитар фәндәр, биология йүнәлештәре буйынса үткәрелә. Конкурс исемлегендә түбәндәгеләр күрһәтелгән:: генетика һәм биотехнологиялар, медицина, фармация, экономика, экология, Ер тураһында фән, ресурстарҙы һаҡсыл файҙаланыу, мәғлүмәт технологиялары һәм иҫәп-хисап техникаһы, нанотехнологиялар һәм наноматериалдар, музыкаль һәм художестволы ижад, инновацион инженер-техник проекттар.
Конкурста йәш ғалимдар (конкурсҡа эштәрҙе тапшырған ваҡытта 35 йәштән үтмәгән аспиранттар, фән кандидаттары һәм 40 йәшкә тиклемге фән докторҙары) һәм 1-5 кешенән торған йәш коллективтар ҡатнаша ала. Дәғүәселәр РФ граждандары булырға һәм Башҡортостанда даими йәшәргә, эшләргә йәки уҡырға тейеш.
Волга буйы федераль округы йәш ғалимдарының II форумын үткәреү сиктәрендә ойошторолған был конкурстың маҡсаты — фән һәм юғары профессиональ белем биреү өлкәһендә кадрҙар потенциалын үҫтереү, фундаменталь һәм ғәмәли тикшеренеүҙәрҙең һөҙөмтәлелеген күтәреү, фән һәм мәғариф өлкәһендәге инновацион инфраструктураны камилаштырыу.
Конкурс РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле аппараты, БР Хөкүмәте, БР Мәғариф министрлығы, БР йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге һәм БР Вуз ректорҙары советы ярҙамында үткәрелә.
Ҡатнашыуға заявкалар 23 апрелгә тиклем Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, 1-се ҡат, 16-сы кабинет адресы буйынса ҡабул ителә.
Бүләкләү тантанаһы Өфө дәүләт нефть техник университетының конференц-залында 18 майға планлаштырылған.


text:
Рәсәй Президенты һайлауҙарында авиапассажирҙар «Өфө» аэропортында тауыш бирә аласаҡ
Рәсәй Үҙәк һайлау комиссияһы үҙенең сайтында 4 мартта Рәсәй Президенты һайлауҙарында тауыш биреү өсөн биналар бүленәсәк аэропорттар исемлеген баҫтырҙы. Унда Рәсәйҙең 29 төбәгендәге 32 аэропорт күрһәтелгән.
Мәскәүҙә — «Внуково»ла, Мәскәү өлкәһендә — «Шереметьево» һәм «Домодедово»ла, Санкт-Петербургта — «Пулково-1», Башҡортостанда – «Өфө» аэропортында, Новосибирск өлкәһендә — «Толмачево»ла, Пермь крайында — «Оло Савино»ла һәм башҡа аэропорттарҙа тауыш бирергә мөмкин.


text:
Фото:
Йәш парламентарийҙар Рәсәй Хеҙмәт кодексына төҙәтмәләр индерергә теләй
Фото:
БР Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы ултырышында «Рәсәй Федерацияһы Хеҙмәт кодексының 177-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында» Федераль закон буйынса үҙҙәренең проектын республика парламентына ебәрергә ҡарар ителде.
Хеҙмәт кодексының ғәмәлдәге редакцияһында 173-176-сы статьялар менән ҡаралған өҫтәмә отпускыларға эш биреүсенең һәм хеҙмәткәрҙең килешеүе буйынса йыл һайын бирелә торған түләүле отпускылар ҡушылыуы мөмкин (177-се статьяның икенсе өлөшө). Ә РФ Конституцияһының 37-се статьяһының 5-се пункты хеҙмәт договоры буйынса эшләүсегә шул иҫәптән йыл һайын бирелә торған түләүле отпуск та гарантиялай. Тимәк, эшләү менән бер рәттән юғары йәки урта махсус белем биреү учреждениһында ла уҡыған хеҙмәткәрҙәр йыл һайын түләүле отпуск алыу хоҡуғына ла эйә, сөнки академик отпускыла хеҙмәткәрҙең ял итеүе ҡаралмаған.
Йәштәр йәмәғәт палатаһының сәнәғәт һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комиссияһы рәйесе Максим Пустовгаров, закон проекты менән таныштырып, күп предприятиеларҙа эш биреүселәр, отпуск өсөн түләүгә средстволарҙы экономиялау маҡсатында, хеҙмәткәрҙәрҙе сираттағы түләүле отпускыларын РФ Хеҙмәт кодексының 173-176-сы статьялары менән ҡаралған өҫтәмә отпускылар менән берләштерергә мәжбүр итә, тип билдәләне.
Мәжбүр итеү шуға ҡайтып ҡала: киләһе йылға йыл һайын бирелә торған түләүле отпускылар графигын төҙөгәндә эш биреүселәр уларҙы РФ Хеҙмәт кодексының 173-176-сы статьялары менән ҡаралған өҫтәмә отпускылар менән тап килерлек итеп төҙөй. Был, йәш парламентарий фекеренсә, Рәсәй Федерацияһының ялға конституцион гарантияларына бөтөнләй ҡаршы килә. Төҙәтмә ҡабул итеү эш биреүсе менән производствонан айырылмайынса профессиональ уҡыу йортонда уҡыусы хеҙмәткәр араһында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен көйләйәсәк.


text:
Образование
БДПУ студенттары үҙҙәренең белем усағын юбилейы менән ҡотлап флешмоб үткәрҙе
БДПУ студенттары үҙҙәренең белем усағын юбилейы менән ҡотлап флешмоб үткәрҙе. Бөгөн Башҡорт Дәүләт Педагогия университеты 50 йыллыҡ юбилейын билдәләй. Ул 1967 йылдың 9 ғинуарында Башҡорт дәүләт педагогия институты булараҡ асыла. 2000 йылдан «университет» статусы ала һәм һуңыраҡ уға мәғрифәтсе-...
Республикала балаларҙы уҡытыуҙа һаулыҡ һаҡлау системаһы сафҡа индерелә
Республикала балаларҙы уҡытыуҙа һаулыҡ һаҡлау системаһы сафҡа индерелә. Белгестәр әйтеүенсә, бындай система умыртҡа һөйәген һәм күҙҙәрҙе һаҡларға ярҙам итәсәк. Бында уҡыған балаларға күңелһеҙләнеп ултырырға ваҡыт юҡ. Дәрестәрҙе улар ғәҙәти кластағы кеүек парта артында ғына ултырып үткәрмәй....
Башҡортостанда Халыҡ-ара Аҡмулла көндәре үтә
Башҡортостанда Халыҡ-ара Аҡмулла көндәре үтә. Быйыл күренекле башҡорт шағиры, мәғрифәтсенең тыуыуына 185 йыл тула. Тантаналы саралар Мифтахетдин Аҡмулла исемен йөрөткән Башҡорт дәүләт педагогия университетында башланды. Программаға ярашлы, Башҡортостан Яҙыусылар берлеге вәкилдәре менән ижади...
Бөгөн 11 класс уҡыусылары рус әҙәбиәте буйынса инша яҙа
Был имтихан дәүләт йомғаҡлау аттестацияһында ҡатнашыуға рөхсәт бирә. Дүрт сәғәткә яҡын 11 класс уҡыусылары Берҙәм дәүләт имтиханы алдынан беренсе һынау үтә - рус әҙәбиәте буйынса инша яҙа. Тәүҙә ойоштороусылар уларға күрһәтмәләр бирә, ҡағиҙәләрҙе аңлата. Һәр үҫмергә ниндәй аудиторияла...
Башҡортостан йәнә Бөтә Рәсәй география буйынса диктантҡа ҡушылды
Башҡортостан йәнә Бөтә Рәсәй география буйынса диктантҡа ҡушылды. Былтырғы менән сағыштырғанда илдә майҙансыҡтар һаны ун тапҡырға күберәк булды. Акцияны бөтә субъекттар ҙа күтәреп сыҡты. Сараның төп маҡсаты – халыҡтың география буйынса белем кимәлен тикшереү һәм был фәнгә ҡыҙыҡһыныуҙы арттырыу....
Техниканы яңы кимәлгә күтәрер магнит элмәһе
Техниканы яңы кимәлгә күтәрер магнит элмәһе. Өфөлә йәш ғалимдар роторҙы билдәле бер кимәлдә тотор өсөн үҙенсәлекле электромеханика ҡоролмаһын уйлап тапҡан. Был ҡоролма энергия биреү менән идара итеү нөктәләренән, кәтүк һәм магнит шарҙан тора. Өфө авиация техник университеты студенттары һәм...
2017 йылға Берҙәм дәүләт имтиханы һәм төп дәүләт имтиханы теҙмәһе билдәле булды
2017 йылға Берҙәм дәүләт имтиханы һәм төп дәүләт имтиханы теҙмәһе билдәле булды. Теҙмәнең яңыртылған проектын Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт әҙерләгән. Документҡа ярашлы, имтихандар алдан, төп һәм өҫтәмә этапта уҙғарыла. Берҙәм дәүләт имтиханын алдан тапшырыу...
БДМУ клиникаһында ашҡаҙан-эсәк юлындағы яман шеш ауырыуҙарын дауалау буйынса оҫталыҡ дәресе уҙҙы
БДМУ клиникаһында ашҡаҙан-эсәк юлындағы яман шеш ауырыуҙарын дауалау буйынса оҫталыҡ дәресе уҙҙы. Уны Ҡытайҙағы Сычуань университеты профессоры Пен Бин үткәрҙе. Әнәс Вәлиуллинға... йәш. Бер-нисә йыл элек уға яман шеш ауырыуы менән көрәшергә тура килә. Ҡайһы берәүҙәр кеүек ул үлемесле...
Бөгөн уҡытыусылар көнө
Был дата 1965 йылдан үткәрелеп килә. Бынан 22 йыл элек, 1994 йылда ЮНЕСКО ҡарары менән 5 октябрь Бөтә донъя уҡытыусылар көнө тип иғлан ителә. Ер шарының 100-ҙән ашыу илендә байрам дәүләт кимәлендә үтә. иң изге һөнәр эйәләре – уҡытыусылар көнө. Һәр ҡайһыбыҙҙың күңелендә ул ҡәҙерле, ғәзиз...
Ҙур этнографик диктант
Рәсәйҙә йәшәгән халыҡтарҙың тарихын, мәҙәниәтен, әҙәбиәтен һәм йолаларын беҙҙең республика халҡы яҡшы беләме? Быны бөгөн Рәсәйҙең бөтә субъекттарында ла үткәрелгән “Ҙур этнографик диктант ” акцияһы һөҙөмтәләренә таянып әйтергә мөмкин буласаҡ. Ул Башҡортостандың ҡала-райондарында ла һәм Өфөнөң бер...
Башҡортостанда биш уҡыу - етештереү комбинаты ябылыу сигендә.
Эшселәрҙе мәктәп йәшенән әҙерләү йолаһы, хәҙер бөтөнләй юҡ тиерлек. Аҡса менән тәмъмин итеү юҡлығына һылтанып, Башҡортостанда биш уҡыу - етештереү комбинаты ябылыу сигендә. Быйыл йәй мағариф министрлығы төрлө һөнәр эйәләрен әҙерләү системаһын яңынан тергеҙергә тәҡдим итте. Эшләмәгән...
Республика башлығы бөгөн 31-се һәм 116-сы мәктәптәрҙә үткән тантаналы линейкаларҙа ҡатнашты
Республика башлығы бөгөн 31-се һәм 116-сы мәктәптәрҙә үткән тантаналы линейкаларҙа ҡатнашты. Рөстәм Хәмитов мәктәп тупһаһын тәүгә аша атлап үткән балаларға уҡыуҙарында уңыштар, уҡытыусыларға юғары уңыштарға өлгәшеүен теләне. Бар кимәл белем биреү йорттарынының яңы уҡыу йылына әҙерлеге ныҡлы...
Бөгөн 1 сентябрь – белем көнө
Бөгөн 1 сентябрь – белем көнө. Республика мәғариф министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, төбәктә уҡыусылар һаны 450 меңгә етә. Балалар баҡсаһына йөрөүселәр һәм колледж-институттар студенттарын иҫәпкә алғанда, дөйөм һан 885 меңгәсә барып баҫа. Мәғариф системаһында 147 мең хеҙмәткәр эшләй,...
Республика башлығы бөгөн эш сәфәре менән Федоровка, Стәрлебаш, Миәкә райондарында
Республика башлығы бөгөн эш сәфәре менән Федоровка, Стәрлебаш, Миәкә райондарында. Федоровкала Рөстәм Хәмитов мәктәп асыу тантанаһында ҡатнашты. Ул балаларға яңы уҡыу йылында уңыштар теләне. Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, мәктәптәрҙә икенсе смена булырға тейеш түгел. Республика етәкселеге бының...
Мәктәптәр һәм уҡыусылар
Мәктәп уҡыусыларына быйыл тарих дәреслегенең яңы баҫмаһы буйынса белем бирелә башлай. Рәсәй мәғариф министры Ольга Васильева ,,Яңы баҫма ҡатмарлы һорауҙарға тулы яуаптар бирә, - тип белдерҙе. Дөйөм белем биреү йорттарында тағы ниндәй яңылыҡтар һәм үҙгәрештәр бар. Дәреслектәрҙең әле буяу...
Рәсәй Федерацияһының 85 субъектында «Рәсәй уҡыусылары хәрәкәте» исемендәге әүҙем уҡыусылар мәктәбе эшләй башлай
Өфө янындағы «Ҡайынҡай» легерында махсус « Әүҙем уҡыусыларҙың балалар идаралығы мәктәбе» сменаһы үҙ эшен йомғаҡланы. Ҡарама беләккә, ҡара йөрәккә тигәндәй 10 йәшлек кенә Данил кафе директоры. Үҙ иңенә етди бурыстар алған: иҡтисади кризис мәлендә килемле бизнес төҙөп, эш урындары булдырыу һәм...
Республика башлығы Пинский исемендәге 83-сө инженерҙар лицейы эшмәкәрлеге менән дә танышты
Быйыл унда тәүге инновацион класс асыла. Уҡыусыларҙы бында инженер һөнәрҙәре серҙәренә өйрәтәсәктәр. Лицей базаһында АЙ-Ти мәктәп тә булдырылған. Уның уҡыусылары Рәсәй һәм халыҡ-ара кимәлдәге конкурсттарҙа юғары һөҙөмтәләргә ирешә.
Башҡортостанда “Мәктәпкә йыйынырға ярҙам ит” хәйриә акцияһы бара
Уның барышында күп балалы, аҙ-тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнгән, йәки инвалид, ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балаларға уҡыу кәрәк-яраҡтары йыйыла.Акция 31 августҡа тиклем дауам итә. Әйберҙәр социаль приюттарҙа, балалар йорттарында, шулай уҡ Ғаиләгә һәм балаға социаль ярҙам күрһәтеү район-ара...
Футболсы роботтар
Техник һөнәрҙәргә һөйөүҙе мәктәптәрҙә, йәйге лагерҙарҙа тәрбиәләйҙәр. Республика башҡорт лицей-интернаты Башҡортостандың төрлө район һәм ҡалаларынан йөҙҙән артыҡ уҡыусыны йыйҙы. Һәр тайм минут ярым дауам итә, яландағы 4 робот- уйынсы ошо ҡыҫҡа ваҡытта тупты ҡапҡаға индерергә тейеш. Бер аҙна эсендә...
Абитуриент 2016
Юғары уҡыу йортона инергә теләгән тәүге этап абитуриенттарының исемлектәре билдәле. Үҙаллы тормошҡа тәүге аҙымдарын эшләүсе йәштәр менән беҙҙең ижади төркөм дә осрашты. Ғафури районы Красноусол ҡасабаһынан килгән Нурия Латипова киләсәктә журналист булырға хыяллана. Быйыл Башҡорт дәүләт...


text:
Өфөлә Аксаков премияһы лауреаттарын бүләкләнеләрФото: Олег Яровиков
Өфөлә Аксаков премияһы лауреаттарын бүләкләнеләр
Өфөлә Аксаков премияһы лауреаттарын бүләкләнеләрФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡорт дәүләт филармонияһында XXIV Халыҡ-ара Аксаков байрамы сиктәрендә Сергей Аксаков исемендәге конкурс лауреаттарына Өфө ҡала Советы премияһын тапшырыу тантанаһы уҙҙы.
Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитовтың исеменән сәләмләү адресын республика Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова уҡып ишеттерҙе. Ул Аксаков байрамы географияһының йылдан-йыл киңәйеүен һәм ҡатнашыусыларҙың артыуын билдәләне.
— Республика Хөкүмәте Сергей Аксаков исемендәге Йорт-музейҙың матди-техник базаһын нығытыу өсөн мөмкин тиклем барыһын да эшләй һәм эшләйәсәк. Яңарыҡ ҡына Өфөлә Софья аллеяһы һәм тағы ла күп кенә проекттар барлыҡҡа килде. Улар Сергей Аксаковтың исемен аңыбыҙҙа һәм күңелдәрҙә һаҡларға йоғонто яһай, — тине Лилиә Ғүмәрова.
Шулай уҡ байрам ҡунаҡтарын Өфө ҡала Советы рәйесе Евгений Семивеличенко сәләмләне.
— Был конкурсты Өфө ҡала Советы 1992 йылдан алып уҙғара. Уның 20 йылдан ашыу тарихы эсендә премия тураһында Положение бер нисә ҡабат яңынан ҡарала. Награданың статусы күтәрелде, аҡсалата бүләк арттырылды, номинацияларҙың теҙмәһе киңәйтелде. Былтыр, алдан төрлө кимәлдә ярышҡан, вуздар һәм колледждар студенттарын төрлө категориялар буйынса бүлдек, — тине ул.
Һайлап алыу һөҙөмтәһе буйынса «Иң яҡшы ғилми-тикшеренеү эше өсөн» номинацияһында премияға Башҡорт дәүләт университеты магистранты Эльмира Ғимаева лайыҡ булды. Үҙенең ғилми етәксеһе, филология фәндәре кандидаты доцент Елена Евдокимованың етәкселегендә ҡыҙ «Башҡортостандың рус фольклорында С.Т. Аксаковтың «Урал казагы» балладаһы: текстың варианттары һәм уны фольклорлаштырыу» эшен башҡарған.
Шул уҡ номинацияла награда менән Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында бишенсе курста белем алыусы Екатерина Ключникова бүләкләнде. Ул «С.Т. Аксаковтың «Роза һәм бал ҡорто» мәҫәлен инглиз теленә тәржемә итеүҙә проблемалар» тикшеренеү эшен башҡарған. Үҙенең эшен студент филология фәндәре кандидаты доцент Елена Кислова етәкселегендә алып барған.
Киләһе премия «Практик өлкәләге иң яҡшы эш өсөн» номинацияһында бирелгән. Бында авторҙар коллективы – Башҡорт дәүләт университетының биология факультетында бишенсе курста уҡып йөрөүсе Лиана Ғәлләмова һәм ошо уҡ факультет магистранты Илмира Камалованың эше айырылды. Улар «Башҡортостан Республикаһының Бәләкәй Аксаков ҡулсаһында Байрамтау комплекслы тәбиғәт ҡомартҡыһы һәм мәҙәни мираҫ проекты» эше өсөн бүләкләнде. Эште улар менән бергә шулай уҡ Софья Ғарипова башҡарған, ул бүләкләү тантанаһына килә алмаған, сөнки яңыраҡ М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетына уҡырға ингән. Тәбиғәт һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһын ҡыҙҙар биология фәндәре кандидаты доцент Светлана Ғарипова һәм юғары категориялы уҡытыусы, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы Элмира Харрасова етәкселегендә әҙерләгәндәр.
Ошо уҡ номинацияла премияны Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһы театр факультетының хореография бүлеге дүртенсе курс студенты Алина Мостаева Константин Аксаковтың «Болот» фантастик повесы буйынса «НЕБОльно. Вольно» һығылмалы эссе өсөн алды. Былтыр Алина «Алһыу сәскә. Сергей Аксаковтың «Алһыу сәскә» әкиәте темаһына фантазиялар» перформансы өсөн премия алғайны. Ул премияның егерме йылдан ашыу тарихы эсендә Аксаков әҫәрҙәренең образдарын сәхнәләштереүгә тотонған кешеләрҙең береһе. Ике йыл рәттән еңеү яуларға уға уның ғилми етәксеһе, филология фәндәре кандидаты доцент Элеонора Фәйзуллина һәм, актерҙар сифатында сығыш яһаған, академияның студенттары ярҙам иткән.
Урта махсус белем биреү йорттары араһында «Практик өлкәләге иң яҡшы эш өсөн» номинацияһында премияны Өфө сәнғәт училищеһы художество бүлегенең икенсе курс студенты Милослава Дымшаға тапшырҙылар. Милослава шулай уҡ награданы былтыр ҙа алды. Ул саҡта ҡыҙ конкурстың бөтә тарихында иң йәш лауреаттарҙың береһе булғайны. Быныһында ул жюри ағзалары хөкөмөнә «Аксаков Диме: йыл миҙгелдәре» график һәм һынлы сәнғәт эштәре серияһын тәҡдим итте һәм тағы ла бер ҡат Аксаков әҫәрҙәренең образдарына художестволы интерпретация биреүҙә уға тиңдәрҙең булмауын дәлилләне.
Бынан тыш, махсус премия менән конкурста ҡатнашыусыларҙың ғилми етәкселәренең береһе, филология фәндәре докторы, Башҡорт дәүләт педагогия университетының рус әҙәбиәте кафедраһы мөдире Валентина Борисова бүләкләнде. Уның студенттары 2003 йылдан алып бер нисә ҡат Аксаков премияһы лауреаттары булды.
Байрамды бейеү коллективтарының, художество үҙешмәкәрлектә ҡатнашыусыларҙың концерт номерҙары дауам итте.


text:
Башҡортостанда электрон белем биреүҙе үҫтереүгә 30 миллион һум бүленгән Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда электрон белем биреүҙе үҫтереүгә 30 миллион һум бүленгән
Башҡортостанда электрон белем биреүҙе үҫтереүгә 30 миллион һум бүленгән Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда электрон белем биреүҙе үҫтереүгә дөйөм суммаһы 30 миллион һумлыҡ һигеҙ грант бүленгән. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған тейешле указ хоҡуҡи мәғлүмәттәрҙең интернеттағы рәсми порталында баҫылған.
Электрон белем биреүҙе үҫтереү буйынса өҫтәмә саралар республиканың дөйөм белем биреү системаһында электрон уҡытыу һәм ситтән тороп белем биреү технологияларын индереү буйынса эште әүҙемләштереү өсөн кәрәк.
Документтан күренеүенсә, 2016 йылдың 1 ғинуарынан дөйөм белем биреү учреждениелары өсөн йыллыҡ гранттар тапшырыла. Уларҙы бүлеү өсөн республика Хөкүмәте тарафынан махсус комиссия төҙөлә. Указдың үтәлешен Башҡортостан Башлығы Хакимиәте контролдә тота.


text:
Дмитрий Медведев: «Рәсәй властары Өфөлә БРИКС саммитын юғары кимәлдә үткәрергә тейеш»
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфөлә БРИКС саммитын юғары кимәлдә үткәреү — властарҙың бурысы, тип билдәләне Рәсәй Хөкүмәте Премьер-министры Дмитрий Медведев. Был хаҡта ул Финанс министрлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында белдерҙе, тип хәбәр итә ТАСС.
Дмитрий Медведев шулай уҡ һуңғы йылдағы айырым иҡтисади мәлдәргә туҡталды. Атап әйткәндә, уның һүҙҙәренсә, Рәсәйҙең яҡын күршеләре менән үҙ-ара килешеп эш итеү үҫешә, Евразия иҡтисади союзы эшләй башланы, Вьетнам менән ирекле һатыу итеүҙең беренсе зонаһын булдырыу тураһында килешеү әҙерләнә.
Белешмә. БРИКС — Бразилия, Рәсәй, Һиндостан, Ҡытай һәм Көньяҡ Африка Республикаһы илдәренең берләшмәһе. Ойошмаға Петербург иҡтисади форумы сиктәрендә 2006 йылдың июнендә нигеҙ һалынған. 2015 йылда БРИКС Рәсәй рәйеслегендә уҙа. 2015 апреленән 2016 йылдың апреленә тиклем Рәсәй — БРИКС-тың эшлекле советы рәйесе. Рәйеслек итеү барышында күп яҡлы тармаҡ хеҙмәттәшлегенең яңы йүнәлештәрен асыу планлаштырыла. Яңы үҫеш банкының һәм Валюта резервтары берекмәһенең эшләй башлауы төп маҡсат булып тора. Рәсәйҙең былтыр Бразилиялағы саммитта тәҡдим иткән 2020 йылға тиклем Иҡтисади партнерлыҡ стратегияһы ошо өлкәлә эшмәкәрлек алып барыу өсөн йүнәлеш буласаҡ.


text:
Дүртөйлө ҡалаһында күп функциялы Йәштәр үҙәге асылды
31 майҙа Дүртөйлө ҡалаһында В.Н.Горшков исемендәге Йәштәр үҙәген асыу тантанаһы үтте. Яңы учреждение элекке кинотеатр бинаһында асылды.
Дүртөйлө ҡалаһында бөгөнгө көндә 33 меңдән ашыу кеше йәшәй, уларҙың 14 меңдән ашыуы – 18 йәшкә тиклемге йәштәр һәм балалар. Әммә ҡаланың быға тиклем район кимәлендә мәҙәни саралар үткәреү өсөн махсус урыны булмаған.
Ҡалала 1975 йылдан алып В.Н.Горшков исемендәге кинотеатр эшләгән. 36 йыл эсендә бинала тик ғәҙәттәге ремонт үткәрелгән. 2011 йылда район хакимиәте кинотеатрҙы реконструкциялап, урынына Йәштәр үҙәген асырға ҡарар иткән.
Әлеге ваҡытта бинала 300 урынға иҫәпләнгән киноконцерт залы, балалар кафеһы, түңәрәктәр алып барыу өсөн бүлмәләр бар. Бөгөнгө көнгә 37,155 миллион һум аҡса тотонолған. Республика бюджетынан бүленгән 6 миллион һум суммаға юғары сифатлы аудио һәм видео ҡорамалдар һатып алынған.


text:
Фото:
Өфөгә ярты метрлыҡ бармаҡлы лимон ҡайтарылды
Фото:
Ошо арала Өфө лимонарийы яңы экзотик үҫемлек менән тулыланды. Хәҙер Өфөнөң үҙенең Будда Ҡулы бар. Үҫемлектең фәнни атамаһы — бармаҡлы цитрон.
— Был бик һирәк экземпляр, — тине «Башинформ» агентлығына Өфө Урман хужалығы техникумының тәжрибә хужалығы мөдире Фәриҙә Садыҡова. — Беҙ уны Мәскәү күргәҙмәһенән алып ҡайттыҡ.
Әле үҫемлек урындағы теплица шарттарына яраҡлаша. Цитронға ни бары дүрт йыл, буйға ул ярты метрлыҡ ҡына. Грунтҡа күсереп ултыртҡандан һуң башҡа цитрондарҙы ҡыуып етәсәк, тип ышана лимонарий белгестәре.
Өфөгә ҡайтарылған ғәжәп үҫемлектең бәләкәй емештәре лә бар. Улар лимонды хәтерләтә, әммә «бармаҡлы». Үҫемлек атамаһы ла ошоға бәйләнгән. Лимонарийҙа экзотик сортты ишәйтеп, бармаҡлы цитрондар баҡсаһы булдырырға ниәтләйҙәр.


text:
Баш ҡалалағы Рәсәй нефть һәм газ химияһы форумында импортты алмаштырыу мәсьәләләре тикшерелә Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалалағы Рәсәй нефть һәм газ химияһы форумында импортты алмаштырыу мәсьәләләре тикшерелә
Баш ҡалалағы Рәсәй нефть һәм газ химияһы форумында импортты алмаштырыу мәсьәләләре тикшерелә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өфөлә Рәсәй нефть һәм газ химияһы форумы һәм XXIV «Газ. Нефть. Технологиялар» халыҡ-ара күргәҙмәһе асылды. Сараны асып, республика Башлығы Рөстәм Хәмитов тармаҡты мәғлүмәтләштереүҙең мөһимлеген билдәләне. Ул шулай уҡ иғтибарҙы көнбайыш технологияларынан ситкә йүнәлтергә кәрәклеген белдерҙе. «Өфөләге күргәҙмә тармаҡтың импортҡа бәйле булмауын асыҡ күрһәтә», — тип билдәләне Рәсәй Нефть һәм газ сәнәғәтселәре союзы президенты Геннадий Шмаль. Рәсәй Химиктар союзы советы ағзаһы, «Башинвест» компаниялар төркөмөнөң директорҙар советы ағзаһы Юрий Филалеев тиҙҙән «Газпром нефтехим Салауат» акрил кислотаһы һәм акрилаттар етештерә башлаясағын иҫкә төшөрҙө.
Форум дүрт көн буйына эшләй. Уның барышында ойоштороусылар 20-нән ашыу конференция, түңәрәк өҫтәлдәр, семинарҙар, оҫталыҡ дәрестәре һәм махсус секциялар планлаштырған. Бер нисә осрашыу шәхси технологияларҙы үҫтереү мәсьәләләренә арнала. Мәҫәлән, 27 майҙа стратегик секция импортты алмаштырыу мәсьәләләрен ҡарай.
Сара «ВДНХ-Экспо» комплексында һәм Өфө дәүләт нефть техник университетында уҙа. Бер үк ваҡытта ҙур күргәҙмә эшләй, унда Белоруссия һәм Ҡытай предприятиелары ҡатнаша.


text:
Башкортостанда 2,4 миллион квадрат метр торлаҡ файҙаланыуға тапшырыласаҡ
Бөгөн төҙөлөш комплексы алдында торған төп мәсьәлә – 2,4 миллион квадрат метр күләмендә планлаштырылған торлаҡты файҙаланыуға тапшырыу. Был уҙған йыл күләменән ике процентҡа күберәк – БР Төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министрлығы коллегияһында министр Рауил Ибәтуллин төҙөүселәр алдында тап ошондай бурыс йөкмәтте.
Аҙ ҡатлы йоттар төҙөлөшөн үҫтереү ошо мәсьәләне хәл итеү юлдарының береһе. Ошо маҡсатҡа ярашлы республикала "Үҙ йортом" программаһы индерелгән. Уның буйынса Өфө районының Жуков, Шамонин, Дорогин ауылдарында, Рауил Ибәтуллин һүҙҙәре буйынса, йыл аҙағына тиклем тағы ла 1000-гә яҡын йорт тапшырылырға тейеш. Торлаҡ төҙөүҙән тыш унда икенсе мәсьәләләр хәл ителә. Мәҫәлән, тиҙҙән унда йәшәгән халыҡты транспорт менән тәьмин итәсәктәр – Өфө һәм “Үҙәк баҙар” туҡталышы маршруты буйынса автобус хәрәкәте булдырыласаҡ. Киләсәктә республика программаһы буйынса Йоматау, Алексеевка, Базилевка эргәһендәге майҙандарҙа йорттар төҙөлә башлаясаҡ. Был тағы ла 2,5 мең шәхси йорт файҙаланыуға тапшырыласаҡ тигәнде аңлата.
Бынан тыш, «Ласселсбергер» керамик плитка етештереү заводында программа сиктәрендә тиҙ төҙөлә торған йорттар етештереү линияһы булдырыласаҡ. Бындай йорттарҙың бер квадрат метры 11 – 12 мең тәшкил итәсәк.
“Үҙ йортом” программаһы тураһында тулыраҡ итеп министр урынбаҫары Рәмил Хәлимов һөйләне. Программа шарттары буйынса торлаҡ түбәндәге категорияларға бирелә: торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар, шулай уҡ торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар иҫәбендә тормаусы йәш ғаиләләр, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаждар иҫәбендә тормаусы коммуналь фатирҙа йәшәүсе бюджет өлкәләре хеҙмәткәрҙәре, дөйөм ятаҡтарҙа йәшәүселәр, бер һәм ике бүлмәле фатирҙарҙа бер нисә ғаилә йәшәүселәр.
Программала ҡатнашыусыларға йылына 8 процент менән биш йылға 300 мең заем биреү мәсьәләһе лә хәл ителде. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте был маҡсатҡа “БР Торлаҡ төҙөү фонды” дәүләт унитар предприятиеһы Устав капиталына 200 миллион һум аҡса бүлде һәм 2010 йылда республика бюджетынан өҫтәмә средстволар биреү планлаштырылған.


text:
Ҡаялы гавань
«Ҡаялы гавань» (ингл. Rock Haven) – беренсе мөхәббәт ҡыйынлыҡтары, ҙурайыу һәм шәхси тойғо һәм дини ҡараштарҙың ярашыуҙары тураһында фильм.
Йөкмәткеһе
Сюжеты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Брэди – 18 йәше тулған, йәш кеше, ул әсәһе менән, Сан-Франсисконан йыраҡ булмаған, төньяҡ Калифорнияның ауыл ерендә йәшәй. Ул ябай, бер аҙ балаларға хас һәм бигерәк динсел егет. Дин уның ғаиләһендә төп урынды биләй, йорт интерьерының ҙур өлөшө христиан тематикаһына бағышланған, предметтары менән йыһазландырылған. Буш ваҡытында ул урындағы сиркәүгә ярҙам итә һәм христиан колледжына инергә әҙерләнә. Ул, һәр ваҡыт бер кемдә булмаған, яҡындағы пляжға йөрөргә ярата, был урын бигерәк аулаҡ һәм ҡаялар менән уратылып алынған, бында ул библия уҡырға һәм ҡояштың батҡанын ҡарарға ярата.
Бер мәл пляжда күрше егетен осрата – Клиффорд, ул, был танышыуҙың сәбәбе булып йәшерен мауығыу булғанына төшөнмәйенсә, уның менән таныша. Клиффорд – асыҡ гей, ләкин Бреди, уның әсәһе кеүек үк, яңы иптәше менән таныштырғандан һуң, белмәй. Уның әсәһе – Марта, шулай уҡ динсел христиан, ул улын Пегги менән таныштырып ҡарай, йәш ҡыҙ, шулай уҡ христиан ғаиләһенән, ләкин Бреди уға бер ниндәй ҡыҙыҡһыныу күрһәтмәй. Һуңынан Пегги сәйер ҡыланышының сәбәбен аңлай һәм Брединың яңы мөнәсәбәттәрен хуплай. Шул ваҡытта, Брединың йәнендә, уның дини ҡараштары һәм Клиффордҡа мауығыуы арҡаһында, эске конфликт барлыҡҡа килә. Мөнәсәбәттәренең дауамын теләп, Бред Клиффордҡа, дин аша уртаҡ тел табыу хәленән, Библия баҫмаһын бүләк итә.
Шулайҙа хис-тойғоһо үҙен ала, Бреди ҡаршы тора алмай һәм Клиффорд менән үбешә. Ул Клиффордтың, улы тураһында бөтәһендә белгән һәм төрлө яҡлап уны хуплаған, әсәһе – Энжи менән таныша. Ул Бреди менән һөйләшә, әсәһенә бер нимә лә һөйләмәҫен белдереп тынысландыра һәм уның үҙенсәлекле булыуын ҡабул итеүен һорай, һәм дин быға мәшәҡәтләмәгәнен белдерә. Бреди сиркәүҙәге хеҙмәтенә бармай ҡала һәм Клиффорд менән сексҡа баҙнат итә, унан һуң ул тулыһынса үҙенең кем икәнен аңлай. Бының турала ул әсәһенә һөйләй, һәм әсәһе уны «гомосексуализмды дауалау» христиан лагерына барырға ышандыра, ул Клиффорд менән бәйләнештәрен өҙөргә тырыша һәм юл сәфәренә йыйына. Клиффорд быға ҡаршы тора алмай һәм атаһының әргәһенә Барселонаға барырға план тота. Бының алдынан, сиркәүҙә осрашыу теләге менән, Пегги аша ҡулъяҙма бирә. Осрашыу ваҡытында улар хушлашалар, һәм Бреди Клиффордҡа үҙенең түшендәге тәреһен бүләк итә. Ул уның ҡалыуын һорай, ләкин Клиффорд, Бредиға асыуланмағанын әйтеп, һәм: «Мин, һинең ышанысың көслөҙөр тип, уйланым» – тиҙә, күҙ йәштәре менән сығып китә. Клиффордтың киткәненән һуң Бреди священник менән һөйләшә һәм диндең тойғоһона ҡаршы килмәгәнен аңлай. Ул әсәһенә бер ҡайҙала бармағанын һәм уны бер нимәлә дауаламаҫын әйтә. Һуңында улар бер-береһен аңлайҙар.
Рольдәрҙә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Шон Хогланд - Бреди
- Оуэн Алабадо - Клиффорд
- Лаура Джейн Коулз - Марта
- Кэтрин Хехт - Энжи
- Эрин Дейли - Пэгги
- Джонни Йоно - Дуг
- Дэвид Льюис - Преподобный Браун
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гомосексуализм тематикаһы ҡуҙғатылған фильмдар:
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Ҡаялы гавань» (инг.) Internet Movie Database сайтында
- Rock Haven фильмдың официаль сайты (инг.)


text:
Ҡыйғы районы хакимиәте етәкселеге үҙгәрҙе
31 августа Башҡортостан Республикаһының Ҡыйғы районы муниципаль район Советы ултырышы үтте, унда хакимиәт башлығы вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу һәм Ҡыйғы районы хакимиәте башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусыны тәғәйенләү мәсьәләләре ҡаралды.
Совет ҡарары менән район хакимиәте башлығы вазифаһын биләгән Наил Ибраһимов, икенсе эшкә күсеү сәбәпле, вазифаһынан бушатылды.
Ҡыйғы районы муниципаль район башлығы вазифаһын башҡарыуҙы Совет депутаттары Рим Риф улы Мирғәлинға йөкмәтте. Ул район Советы тарафынан конкурс һөҙөмтәләре буйынса ошо вазифаға тәғәйенләнгән кеше вазифаһына ингәнгә тиклемге осорҙа муниципаль район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарасаҡ.


text:
БР Финанс министрлығында Краснодар крайы делегацияһы ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәл ултырышы үтте
Краснодар крайы делегацияһының Өфөгә визиты сиктәрендә БР Финанс министрлығында түңәрәк өҫтәл ойошторолдо.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Краснодар крайының рәсми делегацияһы Башҡортостанға 29 майҙа килде. Делегацияны Краснодар крайы губернаторы урынбаҫары – финанс министры Иван Перонко етәкләй.
Башҡортостандың финанс министры Рузалия Хисмәтуллина рәйеслегендәге түңәрәк өҫтәл ултырышында ике төбәктең министрлыҡтары вәкилдәре ҡатнашты.
— Башҡортостанға килер алдынан уның финанс-иҡтисади хәлен ентекле тикшерҙек һәм беҙҙең төбәктәрҙәге өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береш булыуын аңланыҡ, — тип билдәләне Иван Перонко.
Атап әйткәндә, ул төбәктәрҙең тупланма бюджеттарын тулыландырыу буйынса яңы алымдар эҙләү, РФ Президенты Владимир Путиндың май айындағы указдарын үтәү, инвесторҙар йәлеп итеү, бюджет-ара мөнәсәбәттәр моделен оптималләштереү кеүек йүнәлештәрҙе атаны.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар шулай уҡ бюджет процесы мәсьәләләрен тикшерҙе һәм министрлыҡтарҙың эшмәкәрлеген ойоштороу буйынса тәжрибә уртаҡлашты.


text:
Өфөлә торлаҡтың квадрат метрына баҙар хаҡы беренсе кварталға 32 395 һум күләмендә раҫланған
Башҡортостанда ҡала округтарында, ҡала биләмәләрендә һәм республиканың муниципаль райондарында 2014 йылдың беренсе кварталына дөйөм торлаҡ майҙанының бер квадрат метрына уртаса баҙар хаҡы күрһәткестәре раҫланған. Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының тейешле ҡарары рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында урынлашҡан.
Ҡала округтарында торлаҡ «квадратының» баҙар хаҡы 23 600 һумдан алып (Ағиҙел һәм Межгорье) 32 395 һумға тиклем (Өфө) үҙгәрә, ҡала биләмәләрендә — 28 000 меңдән алып (Дәүләкән) 31 000 һумға тиклем (Белорет һәм Учалы), муниципаль райондарҙа — 23 600 алып (Белорет, Благовещен, Дәүләкән, Ишембай, Мәләүез һәм Учалы райондары) 32 000 тиклем (Өфө районы).
Раҫланған күрһәткестәр, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж республика халҡы өсөн, субсидиялар күләмен иҫәпләгәндә файҙаланыла, тиелә Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты ҡарарында.


text:
Фото:
Свами Джи уҡыусылары менән Өфөлә һауыҡтырыу семинары үткәрә
Фото:
Икенсе тапҡыр Өфөгә Һиндостандан билдәле йога һәм Веданта оҫтаһы, ғалим, философ Свами Пармананд Джи Махарадж килде. 50 йылдан ашыу ул сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалай, стрестан ҡотолорға, көсөргәнешһеҙ йәшәргә өйрәтә һәм юғары хәҡиҡәтте төшөнөүгә алып бара. Һиндостанда ул бер нисә социаль хәйриә проекттарын бойомға ашыра (дауаханалар, мәктәптәр, ашрамдар). Рәсәйгә 75 йәшлек остаз Рәсәйҙең бик күп ҡалаларында уңышлы эшләгән уҡыусылары саҡырыуы буйынса килә. Был юлы, мәҫәлән, һауыҡтырыу буйынса шәфҡәтлелек семинарҙары Өфө, Силәбе, Сорғот, Архангельск һәм Мәскәү ҡалаларында үткәреләсәк.
— Йога кешеләрҙе ябайлығы һәм һәр кем шөғөлләнә алыуы менән йәлеп итә, — тип иҫәпләй Башҡортостан йога федерацияһы вице-президент Светлана Чиркова. — Күнекмәләрҙе башлау өсөн махсус әҙерлек кәрәкмәй, йәш һәм ауырыуҙар буйынса сикләүҙәр юҡ.
Хәйриә семинарҙары Өфө дәүләт нефть техник университетының 2-се спорткомплексында үтәсәк, уның адресы: Ҡулса урамы, 5/1. 7-8 июлдә: 7.00-10.00 һәм 19.00-22.00 сәғәттәрҙә, 9 июлдә: 7.00-10.00.
Дәрестәр өсөн үҙең менән бәләкәй балаҫ һәм спорт кейеме алып килеү мотлаҡ. Семинарҙы Свами Джи һәм уның уҡыусыһы — йога һәм Веданта оҫтаһы Сурья Кант Джи үткәрә.


text:
Сит ил паспорттары буйынса 31 майҙан икенсе урынға мөрәжәғәт итергә
Пушкин урамы, 63-сө йорт адресы буйынса урынлашҡан Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының сит ил паспорттары биреү буйынса бүлексәһе икенсе урынға күсә, уның яңы адресы: Өфө ҡалаһы, Красин урамы, 21. Был турала «Башинформ» агентлығына ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр. Был 2010 йылдың 31 майында буласаҡ.
Әйткәндәй, әлеге ваҡытта Федераль миграция хеҙмәте идаралығы белгестәре ветерандарға гражданлыҡ алыуҙа ярҙамдарын тәҡдим итә.
Элекке СССР составына ингән дәүләттәрҙән Рәсәй Федерацияһына даими йәшәү өсөн күсеп ҡайтҡан, һәм ниндәйҙер сәбәптәр арҡаһында әлегә тиклем РФ гражданлығын юлламаған, әммә быны эшләргә теләгән ветерандар йәшәгән урындары буйынса йәки әлеге ваҡытта туҡталған ерҙә ошо мәсьәлә буйынса Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығының территориаль бүлексәләренә мөрәжәғәт итә ала.
Белешмәләр өсөн телефондар: (347) 250-69-72, 251-41-75, 250-12-78.


text:
Фото:
Башҡортостандың торлаҡ инспекцияһы – Рәсәйҙә иң яҡшыларҙың береһе
Фото:
2009 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан Республикаһының Дәүләт торлаҡ инспекцияһы халыҡҡа торлаҡ һәм коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү сифатына дәүләт контроле алып барыу буйынса Рәсәй Федерацияһында иң яҡшыларҙың береһе тип танылды.
Рәсәй Федерацияһы субъекттары дәүләт торлаҡ инспекцияларының 2009 йылдағы эшенә йомғаҡ яһағанда РФ Баш дәүләт торлаҡ инспекцияһы тарафынан торлаҡ фондын тикшереүҙәр иҫәбе, торлаҡ өлкәһендә асыҡланған хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар һәм теркәлгән башҡарыу документтары – күрһәтмәләр, административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында протоколдар, тикшереү акттары һаны, штраф һалыу һәм түләтеүҙәр, юридик һәм физик шәхестәр мөрәжәғәттәре менән эшләү иҫәпкә алынды.
Инспекция эшмәкәрлеге сифатының мөһим күрһәткесе булып асыҡланған ҡағиҙә боҙоуҙарҙы билдәләнгән ваҡытта бөтөрөү һәм граждандарҙың мөрәжәғәттәрендә ҡуйылған мәсьәләләрҙе ыңғай хәл итеү тора.


text:
Республиканың Территориаль үҫеш агентлығы быйыл эшләй башлаясаҡ
Төбәктә БР Территориаль үҫеш агентлығы булдырыла. «Башинформ» агентлығына БР Иҡтисади үҫеш министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта һуңғы ойоштороу мәсьәләләре хәл ителә.
БР Иҡтисади үҫеш министрлығы башлығы Александр Марьин һүҙҙәренсә, йыл аҙағынаса яңы структура эшләй башлаясаҡ, төп штат Иҡтисади үҫеш министрлығы хеҙмәткәрҙәренән формалаштырыла.
БР Хөкүмәте менән раҫланған положениеға ярашлы, БР Территориаль үҫеш агентлығы республика башҡарма власть органы булып тора, ул төбәкте территориаль үҫтереү өлкәһендә идара итә, республиканы һәм уның айырым территорияларын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү буйынса оҙайлы сроклы пландар әҙерләй һәм уларҙың үтәлешенә контроллек итә.
Ведомство эшмәкәрлеге республика бюджеты средстволары иҫәбенә финансланасаҡ.


text:
Киң мәғлүмәт саралары араһында вертолет индустрияһы проблемаларын иң яҡшы яҡтыртыуға халыҡ-ара конкурс иғлан ителде
Рәсәйҙең киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре вертолет тематикаһы буйынса иң яҡшы мәҡәлә конкурсында ҡатнашыуға саҡырыла.
— Был проект донъяның төрлө илдәрендәге вертолет индустрияһы проблематикаһын, вертолеттар эшләү тармағындағы интеграцион процестарҙы һәм халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте үҫтереүҙе яҡтыртыусы медиа вәкилдәре өсөн тәғәйенләнгән, — тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына «Медиакратия» милли журналистар ассоциацияһында.
Быйылғы конкурс иҫәп буйынса икенсеһе буласаҡ – беренсе тапҡыр ул Вертолет индустрияһы ассоциацияһы башланғысы менән былтыр үткәрелгәйне. Ижади ярышта 2012 йылдың 1 ғинуарынан 1 майына тиклем донъя күргән материалдарын тәҡдим итеүсе теләһә ҡайһы киң мәғлүмәт сараһы журналистары ҡатнаша ала. Эштәр проблеманың көнүҙәклеген, объективлығын, техник яҡтан грамоталылығын һәм яҙыу стилен иҫәпкә алып баһаланасаҡ. Жюри составына матбуғат вәкилдәре лә, вертолет етештереү тармағы белгестәре лә инә.
Еңеүселәрҙе ҡиммәтле бүләктәр көтә.
Конкурс тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте «Медиакратия» проектының www.mediacratia.ru сайтынан алырға мөмкин.


text:
Башҡортостандың өс районы бер меңлек һөт сиген үтте
Йыл башынан алып Башҡортостандың өс районы һәр һыйырҙан бер мең килограмдан ашыу һөт һауып алған, тип хәбәр итә республиканың Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте.
Шулай итеп, Ауырғазы районы хужалыҡтары һәр һыйырҙан 1018-шәр килограмм, Стәрлетамаҡ – 1112-шәр кг, Саҡмағош – 1182-шәр килограмм һөт алған. Шул уҡ ваҡытта республика буйынса уртаса һөт күрһәткесе әлеге ваҡытта 709 килограмм тәшкил итә.
Төбәктең Ауыл хужалығын консультациялау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, һәр һыйырҙан уртаса тәүлек һауым уртаса 10,7 килограмм тәшкил итә. Ул былтырғыға ҡарағанда 100 грамға күберәк.
Шул арала Стәрлетамаҡ районында һәр һыйырға хәҙер көн һайын 16,5 –шәр килограмм һөт тура килә, Саҡмағошта – 15,4 кг, Ауырғазыла – 14,9.


text:
Муниципаль хеҙмәткәрҙәрҙең 75 проценты аттестация үтте
2009 йылда Өфө муниципаль хеҙмәткәрҙәренең 75 проценттан ашыуы аттестация үтте. Был турала ҡала хакимиәте башлығы Павел Качкаев үткәргән кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең кадрҙар сәйәсәте һәм муниципаль хеҙмәт идаралығы начальнигы Айгөл Сабирова хәбәр итте.
— Аттестация, беренсе сиратта, муниципаль хеҙмәткәрҙең профессионаллек кимәле үҙе биләгән вазифа талаптарына тап килеүен билдәләргә һәм уның профессиональ үҫешен стимуллаштырырға тейеш, — тине Айгөл Сабирова. – Законға ярашлы аттестация өс йылға бер тапҡыр үткәрелә. Быйыл Өфөлә уны 715 кеше үтте – ҡаланың район хакимиәттәренән 250 һәм ҡала хакимиәтенән 465 кеше. Әйтергә кәрәк, бөтә хеҙмәткәрҙәр ҙә тикшереүҙе лайыҡлы үтте.


text:
1 апрелдән «Беҙ – Рәсәйҙең күп милләтле халҡы» бөтә Рәсәй конкурсы старт ала
1 апрелдә «Беҙ – Рәсәйҙең күп милләтле халҡы» бөтә Рәсәй ғилми һәм публицистик эштәр конкурсы старт ала. Уны ойоштороусылар булып РФ Президенты янындағы Милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса совет, «Рәсәй әрмәндәре союзы» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы, РФ Йәмәғәт палатаһы, Рәсәй халыҡтар дуҫлығы университеты сығыш яһай.
Бәйге күп милләтле халыҡтың берҙәмлеген, граждандарҙың ватансылыҡ тойғоһон, намыҫ һәм выжданын нығытыуға йүнәлтелгән.
Конкурсҡа йомғаҡ яһау һәм еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы 4 ноябрҙә Дәүләт Кремль һарайында Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған концерт сиктәрендә үтә.
Тулыраҡ мәғлүмәт конкурстың рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Азамат Юлдашбаев яҙыусылар берлеге рәйеслегенән киткән
Яҙыусыларҙың рәйес һайлау буйынса сираттан тыш йыйыны 7 декабргә тәғәйенләнгән. Яҙыусылар власть алмашыныуҙа сәйәсәт юҡ, тип ышандыра. Баҡтиһәң, Азамат Юлдашбаевты һайлағанда ҡанун дөрөҫ үтәлмәгән булған.
Сөнки кандидатураларҙың береһе йыйында ҡатнашыусыларҙың 3-тән ике өлөшөнөң хуплауын алырға тейеш булған. Ә Азамат Юлдашбаев бары күпселек тауыш ҡына йыйған. Фәнил Күзбәков менән Наил Ғәйетбай аҙыраҡ тауыш йыйған.
Хәҙер 7 декабрҙә яңы рәйес һайлаясаҡтар. Яҙыусылар үҙ хаталарын үҙҙәре үк таный. 232 яҙыусы-шағирҙың береһе лә уставты белмәҙен күрһәтә тине союздың бер ағзаһы.
Сираттан тыш һайлауҙа Азамат Юлдашбаев үҙ кандидатураһын ҡуймаясағын алдан уҡ хәбәр иткән. Яҙыусылар үҙ рәйесе итеп Наил Ғәйетбайҙы күрергә теләй. Ул, берҙән – яҡшы драматург, икенсенән – чиновник: заманында Мәҙәниәт министры урынбаҫары булды, өсөнсөнән – демократик шәхес, тиҙәр уның тураһында.


text:
Глобалләштереү шарттарында башҡорт халҡының мәҙәниәтен һаҡлау мөһим — Румиль АҙнабаевФото: Олег Яровиков
Глобалләштереү шарттарында башҡорт халҡының мәҙәниәтен һаҡлау мөһим — Румиль Аҙнабаев
Глобалләштереү шарттарында башҡорт халҡының мәҙәниәтен һаҡлау мөһим — Румиль АҙнабаевФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөләге Конгресс-холда IV Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайында ҡоролтайҙың башҡарма комитеты рәйесе Румиль Аҙнабаев отчет доклады һәм аныҡ тәҡдимдәр менән сығыш яһаны.
Ул уҙған осорҙа башҡарылған эшкә баһа бирҙе, ойошма ҡатнашлығында үткәрелгән ҙур сараларға туҡталды, әүҙем эшмәкәрҙәргә рәхмәт әйтте. Форум делегаттары ғалим, тарихсы, археолог һәм йәмәғәт эшмәкәре, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының тәүге етәксеһе Нияз Мәжитовты бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды.
«Бөгөн иң мөһиме — глобалләштереү шарттарында башҡорт халҡының үҙенсәлекле мәҙәниәтен, башҡорт телен һаҡлап ҡалыу, халҡыбыҙҙың тарихын боҙоп күрһәтеүгә ҡаршы тороу, йәштәрҙә илһөйәрлек тойғолары тәрбиәләү, баҙар шарттарында уларҙы иҡтисадҡа йәлеп итеү», — тип билдәләне сығыш яһаусы.
Телде һаҡлау проблемаһын тикшереп, ул Рәсәй Президенты Владимир Путиндың ШОС саммиты барған көндәрҙә әйткән һүҙҙәрен килтерҙе: «Рус телен өйрәнегеҙ, башҡорт телен өйрәнегеҙ!». Спикер Башҡорт дәүләт университетының Сибай һәм Стәрлетамаҡ филиалдарында Силәбе, Ҡурған, Ырымбур һәм башҡа өлкәләр өсөн башҡорт теле уҡытыусыларын әҙерләй башларға, БДУ йәки БДПУ эргәһендә башҡорт теле уҡытыусыларын аттестациялау буйынса лаборатория асырға тигән тәҡдим индерҙе.
Ҡоролтайҙың башҡарма комитеты рәйесе республика Башлығы Рөстәм Хәмитовҡа тәбиғәт һәм мәҙәниәт ҡомартҡыһы Торатауҙы һаҡларға тигән мөһим ҡарары өсөн рәхмәт белдерҙе. Докладсы башҡорт халҡының күренекле йәмәғәт эшмәкәрҙәренә һәйкәлдәр ҡуйыу мәсьәләһен күтәрҙе.
Румиль Аҙнабаев Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, «Тамыр», «Ҡурай», «Ашҡаҙар» теле- һәм радиоканалдарын һаҡлауҙың, интернет-ресурстарҙа, атап әйткәндә, социаль селтәрҙәрҙә эште көсәйтеүҙең мөһимлеге хаҡында әйтте. Шулай уҡ ул башҡорттарҙың уйын ҡоралын — ҡурайҙы яҡлау тураһында закон ҡабул ителергә тейешлеген белдерҙе.
Румиль Аҙнабаев «Беҙ булғанбыҙ, барбыҙ, буласаҡбыҙ!» тигән һүҙҙәрҙе башҡорт халҡының артабанғы тормошоноң девизы итеп алырға тәҡдим итте.


text:
Башҡортостанда Социаль торлаҡ төҙөлөшө фонды төҙөлә
Киләһе йылда Башҡортостан «2011-2015 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереүҙе стимуллаштырыу» республика маҡсатлы программаһын тормошҡа ашырыуға тотона. Биш йылдан республикала йыл һайын 3 миллион квадрат метрҙан ашыу торлаҡ тапшырыласаҡ, тип планлаштырыла. Торлаҡ менән тәьмин ителеш бер кешегә 24,4 квадрат метрға тиклем артасаҡ (әлеге ваҡытта был күрһәткес 21,1 квадрат метр тәшкил итә). Программаның төп бурыстары – арзан торлаҡ төҙөү. Шуға күрә бөтә күп ҡатлы торлаҡтың 60 проценты Өфөлә квадрат метры – 28 мең һәм республика буйынса 24 мең һумдан тап эконом-класс торлағы буласаҡ. «Социаль торлаҡ төҙөлөшө фонды» коммерция булмаған ойошмаһы ҙур бурысты тормошҡа ашырасаҡ. Бынан тыш, Фондта торлаҡҡа мохтаж булыусыларҙың берҙәм электрон мәғлүмәттәр базаһы булдырыласаҡ. Хәҙер сиратта тороусылар тураһында мәғлүмәттәр тарҡау, сираттарҙы ҡала һәм район хакимиәттәрендә, төрлө ведомстволарҙа һәм йыш ҡына ҡағыҙҙа алып баралар. Яңы электрон мәғлүмәттәр базаһы был процесты тәртипкә һалырға ярҙам итә. 2011 йылдың беренсе кварталы аҙағына социаль торлаҡ төҙөлөшөнә бүленгән ер участкалары исемлеге барлыҡҡа киләсәк.
«БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды» матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Фондҡа Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов етәкселегендәге попечителлек советы идара итәсәк.
«БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды» дәүләт унитар предприятиеһының эше үҙгәрешһеҙ дауам итәсәк.


text:
Уттан-һыуҙан ҡурсаланыу
Башҡорт әҙәбиәте классигы Баязит Бикбай һүҙҙәре менән әйткәндә, кешелекте 4 нәмә йәшәтә - Ер, Ут, Һыу, Һауа. Ер бысрана, һауа боҙола бара, ә һыу менән утты әҙәм балаһы донъя йәшәтеүсенән бигерәк, фажиғә килтереүсе булараҡ таный башланы.
Көндәрҙең йылы һәм ямғырһыҙ тороуын файҙаланып, халыҡ ял көндәрен, буш ваҡыттарын йылға-күл буйҙарында уҙғара. Әммә артыҡ кәйефләнеү, хәүефһеҙлек ҡағиҙәләрен үтәмәү төрлө фажиғәләргә алып килә. Иҫереп алып һыу ингәндә, Белорет районында ике кеше батып үлә. Йыл башынан иһә 20 кешенең ғүмере өҙөлгән. Яңауылда иһә бер юлы 5 кеше бәхетле осраҡ арҡаһында ғына яҡты донъя менән хушлашмай.
Әйткәндәй, административ хоҡуҡ боҙоуҙар тураһындағы ҡанунға төҙәтмәләргә ярашлы, пляждарҙар спиртлы эсемлектәр, шул иҫәптән һыра эскән өсөн 1 меңдән 5 мең һумға тиклем штраф ҡаралған. Иҫерек килеш һыу инеү ҙә ошо уҡ суммаға барып баҫасаҡ. Әлегә бындай ҡылыҡтар өсөн штраф 300 һумдан артмай ине.


text:
Башҡортостан юлдаш телевидениеһында «Власть яуап бирә» тип аталған яңы проект башланды
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан юлдаш телеканалында «Власть яуап бирә» тип аталған яңы проект башланды. Студия ҡунаҡтары — республика министрҙары һәм ведомство етәкселәре.
«Власть яуап бирә» тапшырыуында тәүгеләрҙән булып Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова ҡатнашты. Социаль ярҙам саралары, социаль хеҙмәтләндереү системаһын реформалау, халыҡ мәшғүллеге һөйләшеүҙең төп темаһы булды.
Тапшырыу Башҡортостан юлдаш телеканалында һәр кесаҙна киске сәғәт 10-да тура эфирҙа бара.


text:
Башҡортостанда «Үҙ йортом» программаһы буйынса йәнә 800 самаһы участка бүленәсәк
Башҡортостанда «Үҙ йортом» программаһында ҡатнашыуға документтар ҡабул итеү ваҡытлыса туҡтатылған.
«Башинформ» агентлығына БР Аҙ ҡатлы төҙөлөш идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, был сара участкаларҙы инвентаризациялау зарурлығы менән бәйле. Документтар ҡайтанан августа ҡабул ителә башлаясаҡ. Шамонин, Дорогин, Алкин һәм Жуковта йәнә 800 самаһы участка бүлеүҙәре көтөлә. Шулай уҡ «Үҙ йортом» программаһы буйынса төҙөлөшкә яңы майҙансыҡтар республиканың башҡа райондарында ла бүленеүе ихтимал.
Бөгөнгө көндә был программа буйынса 4,5 мең ғаилә торлаҡ алырға теләй. Шуларҙың ике меңе Шамонин, Дорогин, Жуков ҡасабаларында ер участкалары алған да инде. Быларҙан тыш, социаль объекттар төҙөлөшө лә тамамланып килә. Мәҫәлән, Шамонинда быйыл көҙ яңы балалар баҡсаһы һәм мәктәп тәүге уҡыусылары һәм тәрбиәләнеүселәре өсөн ишектәрен асасаҡ.


text:
Башҡорт дәүләт университетында физика буйынса Башҡортостан Кубогы финалы үтәсәк
Башҡорт дәүләт университетында 18 апрелдә физика буйынса Башҡортостан Кубогы финалы үтәсәк. Аҙаҡҡы турға сығыр алдынан, ҡатнашыусылар муниципаль этаптарҙа көс һынашҡан. Турнир республиканың Мәғариф министрлығы ярҙамында БашДУ-ның Физика-техник институты менән 2007 йылдан үткәрелә. Йыл һайын унда бөтә республиканан меңдән ашыу кеше ҡатнаша.
Турнир 10-11-се класс уҡыусылары өсөн үткәрелә. Командала — өс кеше. Иртәгә йәш физика белгестәре үҙҙәренең интеллектуаль һәләттәрен күрһәтәсәк, бәйгенең абсолют еңеүсеһе исеменә көс һынашасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр Кубокты Ишембайҙың 12-се лицейы командаһы яулағайны.
Олимпиада физика-математика корпусының 02-се бүлмәһендә үтәсәк. Башлана – 13 сәғәттә.


text:
Өфөлә ҡан тапшырыу буйынса «Донъяны яҡтырт» акцияһы үтте
Милли донор көнө — 20 апрелдә Өфөлә ҡан тапшырыу буйынса «Донъяны яҡтырт» хәйриә акцияһы үтте. Уны Киров районы хакимиәте һәм Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығы ярҙамында «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның төбәк бүлексәһе, Республика ҡан тапшырыу станцияһы ойошторҙо.
«Берҙәм Рәсәйҙең Йәш Гвардияһы»ның төбәк бүлексәһе матбуғат секретары Полина Вишневская хәбәр итеүенсә, акцияға «Берҙәм Рәсәй» партияһы, Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы, БР йәштәре хәрәкәте һәм ҡайһы бер коммерция предприятиелары ла ҡушылды. Ғәҙәттәгесә, акцияла «Йәш Гвардия» активистары, Башҡорт дәүләт медицина университеты, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Өфө дәүләт нефть техник университеты һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты студенттары ҡатнашты.
Сарала ҡатнашыусылар бүләктәр алды. Бынан тыш, акция барышында төрлө приздар уйнатылды.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, акцияла ҡатнашыусылар йыл һайын яҡынса 400 литр ҡан тапшыра.


text:
Диод
Диод (бор. грек. δις[1] — ике һәм -од[2]) — электроникала Вольт-Ампер характеристикаһы һыҙыҡса булмаған ике электродлы электрон компонент.
Хәҙерге ваҡытта иң таралған тип диод булып «ярым үткәргес диод» булып тора. Был тип диод ғәҙәттә ярым үткәргес материал киҫәгенән һәм уға тоташтырылған ике электродтан тора.
«Лампа диоды» (вакуум көпшә диоды) (хәҙерге ваҡытта һирәк ҡулланыла, бары тик ҡайһы бер юғары-егәрлек технологияларында) ул ике электродлы вакуум көпшә.
Диодтың ғәҙәти функцияларының береһе ул электр тогын бер йүнәлештә ебәреү (был йүнәлеш диодтың «туры» йүнәлеше тип атала), ә ҡаршы йүнәлештәге токты тотҡарлау («кире» йүнәлеш). Шулай итеп, диод тураһында кире клапандың электрон версияһы тураһында кеүек фекер йөрөтөргә була. Диодтың был бер йүнәлешле тотошо электр тогын турайтыу тип атала, һәм алмаш токты даими токка әүерелдереү өсөн ҡулланыла, шулай уҡ радиоалғыстарҙа радиосигналдарҙан модуляцияланған мәғлүмәтте сығару өсөн ҡулланыла.
Шулай ҙа, диодтар үҙен, күрһәтелгән «ҡабыҙыу-һүндереү» ғәмәленән ҡатлаулыраҡ тоторға мөмкин. Ярым үткәргес диодтар туры йүнәлештә билдәле «буҫаға» көсәнеше ҡуйылғансы электр тогын үткәрә башламайҙар (был хәлдәге диодты «туры йүнәлештә көсәнеш ҡуйылған» тип атайҙар). Туры йүнәлештә көсәнеш ҡуйылған диодта көсәнеш төшөүе ток үҙгәреү менән әҙ генә үҙгәрә һәм температураның функцияһы булып тора; был эффектты температура датчигы яһау өсөн йәки сағыштырыу өсөн көсәнеш булдырыу өсөн ҡулланырға мөмкин.
Ярым үткәргес диодтар линиялы булмаған электр характеристикаларына эйә, быны уларҙың P—N уҙыуының конструкцияһын үҙгәртеп модификацияларға була. Был күп төрлө функцияны үтәй ала торған махсус маҡсатлы диодтарҙа ҡулланыла. Мәҫәлән, Зенер диодтары көсәнеште регуляциялау өсөн, Тау ишелеү — осоп үтеү диодтары (рус. лавинно-пролетный диод, eng. avalanche diodes ) схемаларҙы юғары көсәнеш һикереүҙәренән һаклау өсөн, варактор диодтары радиоалғыстарҙа һәм телевизорҙарҙа электрон рәүештә канал һайлау өсөн, Ганн диодтары, туннель диодтары һәм IMPATT диодтары радио йышлыҡтағы тирбәнештәр генерациялау өсөн, ә яҡтылыҡ һибеүсе диодтар яҡтыртыу өсөн ҡулланыла. Туннель диодтарына кире ҡаршылыҡ хас, был үҙенсәлек уларҙы ҡайһы бер төр схемаларҙа файҙалы итә.
Диодтар беренсе ярым үткәргес йыһазы булған. Кристалдарҙың электр тогын турайту һәләтен немец физигы Фердинанд Браун 1874 йылда асҡан[3]. Беренсе бесәй мыйығы диоды дип аталған ярым үткәргес диодтар 1906 йыл тирәһендә, гален кеүек минерал кристалдарҙан яһалған. Хәҙерге ваҡытта, күпселек диодтар кремнийҙан яһала, шулай ҙа, германий һымаҡ ярым үткәргестәр ҙә ҡулланыла.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Термион һәм ҡаты есем диодтар параллель рәүештә эшләнеп сығарылған.
1873 йылда Фредерик Гутри термион диодтар эшләүенең төп принцибын асҡан. Гутри уңай ҡоролған электроскоптың ҡоролмаһын уның янына ергә тоташтырылған аҡ ҡыҙған металл киҫәген китереп (тейҙермәйенсә) алып булғанын асҡан. Шуны уҡ кире ҡоролған электрод өсөн ҡулланырға мөмкин булмаған, был токтың бер генә йүнәлештә үткәнен күрһәткән.
1880 йылдың 13 февралендә Томас Эдисон был принципты бәйһеҙ рәүештә тағын бер тапҡыр асҡан. Был ваҡытта Эдисон уның яҡтылык лампаларының күмер ептәре гел тиерлек ыңғай ҡоролған яғында янып сығыуҙың сәбәбен тикшергән. Уның быяла корпусҡа иретеп йәбештерелән металл электродлы махсус лампаһы булған. Был йыһазды ҡулланып, ул ҡыҙған ептән вакуум аша металл тәлинкәгә күҙгә күренме торған ток уҙыуын раҫлаган, әмма был күренеш тәлинкә уңай «ҡоролмаға тоташтырылғанда» ғына булған.
Эдисон даими ток вольтметрында уның модификацияланған яҡтылыҡ лампаһы эффектив рәүештә резисторҙы алмаштырыусы схеманы эшләп сығарған. Эдисон ошо асышы өсөн 1884 йылда патент менән бүләкләнгән. Ул ваҡытта андый йыһазды ғәмәлдә ҡулланырға мөмкин булмаған. Шулай итеп, патент берәр кеше Эдисон эффектына ҡулланылыш тапкас ҡына ғәмәлгә инергә тейеш булған.
Джон Амброзе Флеминг (Маркони Компанияһының фәнни кәңәшсеһе һәм элек Эдисонға эшләгән кеше) Эдисондың эффектына нигеҙләнеп теүәл радиодетектор яһарға мөмкин икәнен тапҡан. Флеминг беренсе ысын термион диодҡа Британияла 1904 йылдың 16 ноябрендә патент алған.
1874 йылда немец ғалимы Карл Фердинанд Браун кристалдарның «бер йүнәлештә үткәрүсәнлеген» асҡан. Браун кристалл электр туратҡысында 1899 йылда патент алған. 1930 йылда Баҡыр оксиды һәм кремний турайтҡыстары эшләп сығарылған.
1894 йылда һинд ғалимы Джагадиш Чандра Бозе беренсе булып радио тулҡыднары детекцияһы өсөн кристалдны ҡулланған. Кристалл детектор ғәмәлдә эшләүсе йыһазға Гринлиф Витье Пикард тарафыннан әүерлдерелгән. Был ғалим 1903 йылда кремний кристалл детекторҙы уйлап сығарған һәм 1906 йылдың 20 ноябрендә уның өсөн патент алған. Башҡа тәжрибә үткәрүселәр күп төрлө башҡа матдәләр ҡулланып ҡарағаднар, быларҙың иң киң ҡулланылғаны минерал гален (аҡ ҡурғаш сульфиды) булып тора. Башҡа матдәләр бер ни тиклем яҡшырак эш тәҡдим итһәләр ҙә, гален киңерәк ҡулланылған, чөнки уның хаҡы арзан булған һәм уны табырға еңелрәк булған. Был элекке радио яйланмаларындағы кристалл детектор менән бергә яйлана торған тимерсыбыҡ нөктә контакты («бесәй мыйығы»); ул контактны ҡул ярҙамында кристалл өҫлөгө буйынса хәрәкәткә килтерергә мөмкин булған, был оптималь сигнал табыу өсөн эшләнгән. Был ышаныслы булмаған йыһаз термион диодтар тарафынан тиҙ ҡыҫрыҡлап сығарылған, әмма кристалл детектор һуңынан, 1950 йылдарҙа, арзан германий диодтар эшләнгәс, доминант ҡулланышҡа кире ҡайтҡан. Асылыу ваҡытында, былай йыһаздар турайтҡыстар булараҡ мәғлүм булған. 1919 йылда Вильям Генри Экклз грексанан «диа» (аша, арҡылы мәғәнәһендә) һәм «од» (ὅδoς — «юл»[2]) һүҙҙәренән «диод» терминын уйлап сығарған.
Термион һәм газ хәлендәге диодтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Термион диодтар улар термион лампа йыһаздар (шулай уҡ вакуум көпшәләр, трубкалар йәки лампалар атамаһы аҫтында ла мәғлүм). Термион диодтар — быяла конвертта вакуум эсендә электрод йыйылмалары.Иң тәүге өлгөләр ҡыҙҙырыу яҡтыртыу лампаларына бик оҡшаш булған.
Термион лампа диодтарында, йылыткыс ҡоролма аша уҙыусы ток ситтән катодты йылыта, катодка барий һәм стронций оксидтары йүгертелгән, улар һелтеле ер металл оксидтары; был матдәләрҙе һайлау сәбәбе — «электрондарҙы сығарыу эшенең» әҙ булуы. (Ҡайһы бер лампаларҙа турынан-туры йылытыу ҡулланыла, бында йәтмә йылыткыс һәм катод ролдәрен үтәй). Йылылыҡ электрондарҙың вакуумға термоэмиссияһының сәбәбе була. Эштең алдағы стадияһында, анод тип аталған уратыусы металл электрод уңайлы ҡоролған һәм ул сығарылган электрондарҙы үҙенә тарта.
Шулай ҙа, кире көсәнеш ҡуйылғанда, электрондар йылытылмаған анод өҫлөгөнән еңел сыҡмайҙар. Тимәк, кире ток юҡ тейерлек. XX-се быуатта, лампа диодтары аналог сигнал техникаһында ҡулланылған һәм күп туҡланыу тәьмин итеүсе яйланмаларҙа турайткыстар булараҡ ҡулланған. Хәҙерге ваҡытта лампа диодтарҙың ҡулланылыш өлкәләре — гитара көсәйткестәрендә һәм high-end аудио көсәйткестәрендә һәм шулай уҡ махсус юғары көсөргәнеш йыһаздарында.
Ярым үткәргес диодтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге заман ярымүткәргес диоды кремний кеүек ярымүткәргес кристалынан яһала, шул кристалға башҡа матдәләр өҫтәлә. Бер яҡта тиҫкәре ҡоролған киҫәксәләр е (электрондар) булған өлкә булдырыла, ул n-тип ярымүткәргес тип атала, йә икенсе яҡта уңай ҡоролма йөрөтүселәре электрон тишектәре булған өлкә p-тип ярымүткәргес тип атала. Диодтың электродтары был ике өлкәнең һәр береһенә тоташтырылған. Был өлкәләр араһындағы сик PN уҙыуы тип атала, бында диодтың функцияһы башкарыла. Кристалл электрондар ағымын катод тип аталыусы n-тип яҡтан анод тип аталыусы p-тип яҡҡа үткәрә, ә кире йүнәлештә үткәрмәй. Шулай ҙа, «шартлы ток» анодтан катодҡа таба, уҡ күрһәткән йүнәлештә аға (был электрондар ағымына ҡаршы йүнәлештә, сөнки электрондарҙың ҡоролмаһы тиҫкәре). Башҡа тип ярымүткәргес диод, Шоттки диоды тип атала, ул металл һәм ярымүткәргес контактыннан яһала.
Ток-көсөргәнеш характеристикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ярымүткәргес диодтың схемала тотошо ток—көсәнеш характеристикаһы, йәки I—V графигы менән тасуирлана (аҫтағы графикты ҡарағыҙ). Графикта бөгөлгән линияның формаһын ҡоролма йөрөтөүсе киҫәксәләрҙең ярымүткәргестәр араһындағы p—n уҙыуында урынашҡан мохтажлыҡ өлкәһе (урыҫ. зона истощения) (ирекле ҡоролма йөрөтөүсе киҫәксәләргә мохтажлыҡ мәғәнәһендә) аша хәрәкәте билдәләй. p—n уҙыуы беренсе мәртәбә хасил булгас, ирекле электрондар N-ҡушылмалы өлкәнән күп һанлы тишетләр (электрон өсөн буш урындар) булған P—ҡушылмалы өлкәгә үтәләр, һәм электрондар тишектәр менән «рекомбинациялай». Ирекле электрон тишек менән рекомбинацияланғанда, электрон да, тишек тә юҡ булалар; N яғында «ултыраҡ» уңай ҡоролған донор ҡала, ә P яғында тиҫкәре королған акцептор ҡала. p—n уҙыуы тирәһендә өлкә ҡоролма йөрөтөүсе киҫәксәләрһеҙ ҡала һәм шулай итеп үҙен изолятор кеүек тота.
Шулай уҡ ҡарарға мөмкин[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Диод — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
- Объяснение работы диодов и транзисторов на аналогии с водопроводом
- Сравнение выпрямительных свойств транзистора и диода
- http://www.pilab.ru/csi/AUK/Microelectr/page38.html Раздел 3. «Диоды». Лекция № 8. Тема 3.2. Выпрямительные и детектирующие диоды
- http://tiristor.net/analogi-2 Таблицы аналогов диодов и тиристоров, зарубежные и отечественные
- Как устроены и работают полупроводниковые диоды
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Словарь по кибернетике / Под редакцией академика В. С. Михалевича — 2-е. — Киев: Главная редакция Украинской Советской Энциклопедии имени М. П. Бажана, 1989. — 751 б. — (С48). — 50000 экз. — ISBN 5-88500-008-5.
- ↑ 2,0 2,1 www.yourdictionary.com: суффикс -од (ode) (недоступная ссылка с 22-05-2013 (1325 дня) — история, копия) (инг.)
- ↑ Diode
- ↑ А. В. Баюков, А. Б. Гитцевич, А. А. Зайцев и др. Полупроводниковые приборы: диоды, тиристоры, оптоэлектронные приборы. Справочник / Под ред. Н. Н. Горюнова — 2-е изд., перераб. — М.: Энергоатомиздат, 1984. — Б. 13—31. — 744 с., ил б. — 100000 экз.


text:
Өфө Рәсәйҙә балалар өсөн иң яҡшы ҡала тип танылған
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙы яҡлау фонды «Бөтә балалар ҙа ҡәҙерле» тип исемләнгән Бөтә Рәсәй конкурсына йомғаҡ яһаны. Унда 53 субъекттан 160-тан ашыу ҡала ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр «Мин — ата-әсә!» порталынан.
Федерация Советы рәйесе урынбаҫары Галина Карелова етәкселегендәге конкурс комиссияһы бойондороҡһоҙ эксперттар менән берлектә ҡалаларҙың бәйге сараларын уҙғарыу тураһында йомғаҡлау материалдарын ентекле тикшереп, лидерҙарҙы билдәләне. Рәсәй субъекттарының административ үҙәктәре араһында Ижевск ҡалаһы еңеү яуланы. Өфө Архангельск ҡалаһы менән бергә икенсе урында.
«Мин — ата-әсә!» порталында уҙғарылған онлайн-тауыш биреү һөҙөмтәләре буйынса Өфө лидер булып тора.


text:
Өфө интернетҡа тоташыу хаҡы түбән булған ҡалалар исемлегендә
Өфө Рәсәйҙең Интернетҡа тоташыу хаҡы иң арзан булған ҡалалары иҫәбенә инде. Секундына 1 Мбит бында 34 һум тора. Был күрһәткес буйынса Башҡортостандың баш ҡалаһы Мәскәү менән Санкт-Петербургтан (унда селтәргә сығыу 31 һумға барып баҫа), шулай уҡ Воронеждан (32 һум) ғына ҡалыша. 2011 йыл аҙағына ҡарата Рәсәйҙә интернет үҫеше буйынса «Яндекс»тың традицион мәғлүмәт бюллетенендә шундай мәғлүмәт бирелгән.
Тикшереү үткәргән авторҙар, йыл һайын мәғлүмәт тапшырыу тиҙлеге арта барыу фонында интернетҡа тоташыуға хаҡтар кәмей, тип билдәләй.


text:
Өфөлә ислам финанс инструменттары тураһында семинар үтте
Кисә Өфөлә «Аҡмулла» мәғрифәтселек клубы ултырышы сиктәрендә ислам финанс инструменттары тураһында семинар үтте. «Ағиҙел» башҡорт мәҙәни үҙәге (Ҡаҙағстан) рәйесе, Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты ағзаһы Азамат Рыҫкилдин ислам финанс системаһының тәбиғәте, уның инструменттарын роман-герман системаһы нигеҙендә төҙөлгән традицион иҡтисадҡа индереүҙең ҡыйынлыҡтары һәм ошо ислам системаһын Башҡортостанда үҫтереүҙең отошло яҡтары хаҡында һөйләне.
— Ислам финанстары – ростовщиклыҡҡа ҡарамаған иҡтисад инструменты ул, — тип билдәләне Азамат Рыҫкилдин. – Ислам системаһында аҡса һатыу тыйыла. Тауарҙар һатыуҙан ғына табыш алырға мөмкин, ә аҡсаны түгел – традицион банктар менән ислам инвестиция компаниялары араһындағы төп айырма ошонан ғибәрәт.
Азамат Рыҫкилдин әйтеүенсә, ислам финанстары хеҙмәттәшлек системаһына әүерелә, ә юғары процент менән аҡса алыу кабалаһына түгел. Бындай проекттар Ҡаҙағстанда индерелә башлаған да инде һәм әле үк яҡшы һөҙөмтәләр бирә. Ислам финанс инструменттары перспективалы һәм конкурент һәләтле, шуға уларҙы Башҡортостан Республикаһында ла индереү тураһында уйларға кәрәк.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов торлаҡ төҙөү өсөн ер участкаларын комплекслы үҙләштереү мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үткәрҙе
Фото:
10 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов арзан торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен арттырыу өсөн Өфөлә перспективалы территорияларҙы комплекслы үҙләштереү мәсьәләһе буйынса кәңәшмә үткәрҙе. Төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, аныҡ ер участкалары, уларҙың торлаҡ төҙөүгә яраҡлы булыуы-булмауы, төҙөлөштөң иҡтисади яғы һәм башҡа төрлө мәсьәләләр ҡаралды.
Атап әйткәндә, Рөстәм Хәмитов БР Хөкүмәтенә төҙөлөш күҙалланған майҙандарҙы һыу баҫамы-юҡмы икәнен тикшерергә ҡушты. Һуңғы йылдарҙа төбәктә һыу баҫыу осраҡтары булмаһа ла, Ҡариҙелдә 40-50 йылға бер тапҡыр көслө ташҡындар булыуы ихтимал. Ошоноң арҡаһында Башҡортостан Президенты комплекслы үҙләштереү планынан һыу баҫыу ихтималлығы булған территорияларҙы һыҙып ташлауҙы, шулай уҡ дамбалар, башҡа төрлө гидротехник ҡоролмалар торошон даими контролдә тотоуҙы, халыҡты иҫкәртеү системаларының төҙөклөгөн тикшереүҙе талап итте.
Республика башлығы билдәләүенсә, бөгөн баҙарҙа торлаҡ дефициты күҙәтелә, хаҡтар юғары, кешеләр һатып ала алырлыҡ түгел.
— Дөйөм алғанда, был йүнәлештә эштәр бик насар бара. Бында үҙебеҙгә генә дәғүә белдерә алабыҙ. Беҙгә үткәндәргә һылтанырға, ерҙе һатып, таратып бөтөүҙәре, төрлө спекулянттарға бүлеп биреүҙәре тураһында һөйләргә кәрәкмәй, — тине Рөстәм Хәмитов.
Уның һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндә ер мөнәсәбәттәрендә Өфөлә коррупция хөкөм һөрә, уның һөҙөмтәһендә кешеләр ғазаплана — Өфөлә эконом-класындағы торлаҡ етмәй. Быйыл ғына беренсел торлаҡ баҙарында фатир хаҡы 10 процентҡа күтәрелгән.
Президент әйтеүенсә, «бындай хәл оҙаҡ ваҡыт ошо килеш ҡала алмай — уны кисекмәҫтән яҡшыртыуға тотонорға кәрәк. Бының өсөн властың бөтә нәмәһе лә – тәртип урынлаштырыу өсөн мөмкинлектәре лә, эштәрҙе ойоштороп, уны алға ебәреү мөмкинлеге лә бар».
— Өфөлә, быны бөгөн үҙебеҙ ҙә күрәбеҙ, бөтөнләй буш майҙандар юҡ тиерлек, — тине Рөстәм Хәмитов. — Халыҡты ла, ҡала властарын да йонсотоп, йорттар араһындағы айырым урындарҙа төҙөлөш алып барыла. Йәиһә ҡола яландағы үҙләштерелмәгән территорияларҙа, унда инфраструктура ла, юлдар ҙа – ғөмүмән, бер нәмә лә юҡ. Республика һәм ҡала инфраструктура төҙөү бурысын үҙ өҫтөнә ала ала, әлбиттә. Юлдар, газ, һыу үткәргестәр, канализация төҙөү, электр энергияһы буйынса йөкләмәләрҙе. Беҙгә тиҙ арала комплекслы төҙөлөш башларлыҡ ер табырға кәрәк. Мин «тиҙ» һүҙен тағы бер ҡабатлайым, сөнки беҙҙең өсөн башҡа варианттар юҡ.
Президент әйтеүенсә, «торлаҡ төҙөү — Өфө ҡалаһында беренсе урында торған мәсьәлә. Ҡалғандарын ситкә ҡуйып, торлаҡ менән генә шөғөлләнергә кәрәк».
— Уҙған йыл ярым ваҡыт был проблеманы хәл итеү варианттарының булыуын күрһәтте, әммә эш дөрөҫ ойошторолмаған, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. — Бөткөһөҙ хат алышыу, бәхәстәр, яуаплылыҡты бер структура иңенән икенсеһенә һалыу, коммерция структуралары менән альянстар булдырырға маташыу һәм башҡаһы. Шуға күрә был хәлдән нисек сығыу, нимә эшләү тураһында уйлашайыҡ.
Президент фекеренсә, «Өфөнө киңәйтеү мөмкинлеген ҡарарға, Ағиҙел, Ҡариҙел аръяғына сығырға, күперҙәр, юлдар, инфраструктура объекттары төҙөргә кәрәк. Быларҙың барыһына ла ҙур суммала аҡса кәрәк. Беҙҙең иҫәпләүҙәр буйынса, республикала һәм, атап әйткәндә, Өфөлә торлаҡҡа бәйле хәлдәрҙе яйға һалыу өсөн генә яҡынса утыҙ миллиард һум аҡса талап ителәсәк. Тәү ҡарашҡа сумма бигерәк ҙур һымаҡ. Әммә, икенсе яҡтан, был аҡсаның тармаҡҡа бер, хатта ике йылда түгел, ә биш-ете йылда килергә тейешлеген дә аңлайбыҙ. Ошонан сығып ҡарағанда, бындай эште башҡарып сыға алыуыбыҙ аңлашыла. Һәм уны үтәргә кәрәк. Башҡортостан кеүек бай, ҡеүәтле республика бындай ҙур мәсьәләләрҙе «күтәрергә» хаҡлы, — тип бурысты билдәләне республика башлығы. Шул уҡ мәлдә ул: «был йүнәлештәге хәлдәрҙең нисек үҫешкәнен шәхсән үҙем күҙәтеп барасаҡмын», — тип иҫкәртте.


text:
Юрий Трутнев менән Рөстәм Хәмитов Өфөлә төҙөлөп ятҡан объекттарҙы ҡараныФото: Олег Яровиков
Юрий Трутнев менән Рөстәм Хәмитов Өфөлә төҙөлөп ятҡан объекттарҙы ҡараны
Юрий Трутнев менән Рөстәм Хәмитов Өфөлә төҙөлөп ятҡан объекттарҙы ҡараныФото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Рәсәй Президентының ярҙамсыһы Юрий Трутнев Өфөнөң төҙөлөп ятҡан объекттарын ҡарап сыҡты.
ШОС һәм БРИКС саммитарын үткәреү алдынан баш ҡаланың Конгресс-холында реконструкция эштәре алып барыла. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов ошо айҡанлы башҡарыласаҡ эштәр тураһында һөйләне. Мәҫәлән, реконструкциянан һуң Конггресс-холда ил башлыҡтары өсөн махсус бүлмәләр, һөйләшеүҙәр үткәреү, туҡланыу өсөн айырым бүлмәләр, фотоға төшөү өсөн махсус урын булдырыласаҡ. Бынан тыш, бина эргәһендә еңел конструкцияларҙан ҙур павильон эшләнәсәк.
Реконструкция эштәре шулай уҡ Конгресс-холл янында сквер эшләүҙе лә күҙ уңында тота. Бының өсөн йөҙгә яҡын йорт һүтеләсәк, ә йорт хужалары шул уҡ районда урынлашҡан уңайлы фатирҙарға күсереләсәк, тип билдәләне Башҡортостан Президенты.
ШОС һәм БРИКС саммиттарына әҙерлек сиктәренә бер нисә социаль объект, шул иҫәптән «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы реконструкцияланасаҡ.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Конгресс-холдағы төҙөлөш-монтажлау эштәрен 2014 йылдың ноябренә тамамлау һәм декабрҙә эш башлау планлаштырыла.
Артабан Юрий Трутнев менән Рөстәм Хәмитов «Динамо» стадионында булды. Унда Өфө эргәһендә төҙөләсәк Паралимпия үҙәге проекты тәҡдим ителде. Объекттың хаҡы 2,5 миллиард һум тәшкил итә. Үҙәктең дөйөм биләмәһе – 13 гектар, барлыҡ бүлмәләрҙең майҙаны – 37 мең квадрат метр.
— Бында спорт комплексы, бер нисә бассейн, уйын залдары, шулай уҡ зал-трансформер урынлашасаҡ. Аҙаҡҡыһында төрлө спорт төрҙәре буйынса ярыштар үткәреләсәк, — тип аңлатты БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Марат Мәһәҙиев. – Бынан тыш, проектҡа ярашлы бында кафе, ҡунаҡхана төҙөләсәк. Бындай инфраструктура еңел атлетика буйынса барлыҡ ярыштарҙы ла тиерлек үткәрергә мөмкинселек бирәсәк. Вице-премьер һүҙҙәренсә, йыл аҙағына коммуникациялар үткәреү эштәрен тамамлау планлаштырыла. Бының өсөн 140 миллион һумға яҡын аҡса кәрәк буласаҡ.
Иң аҙаҡтан Башҡортостан Президенты менән Рәсәй Президенты ярҙамсыһы Ағиҙел ярын реконструкциялау эштәре менән танышты. Был эштәр дүрт этапта башҡарыласаҡ. Реконструкцияны 2019 йылға тамамлау планлаштырыла.
Яңыртыу эштәре сиктәрендә йылға буйында урынлашҡан 300-гә яҡын йорт һүтеләсәк. Уларҙа 1800 кеше йәшәй. Алда әйтеп үтелгәнсә, тәүге 100 йорт алдағы ваҡытта һүтеләсәк.
— Федераль органдар менән тығыҙ бәйләнеш булдырылған, шуға күрә эштәрҙе билдәләнгән ваҡыт эсендә тамамларға тырышасаҡбыҙ, — тине Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов.


text:
Баймаҡ районы халҡы муниципалитеттың яңы символикаһын һайлай
Баймаҡ районында яңы герб менән флаг проекттары әҙерләнгән. Әлеге ваҡытта улар тауыш биреү өсөн район хакимиәте сайтында урынлаштырылған. Һорау алыу мәғлүмәттәре буйынса, тауыш биргәндәрҙең яртыһынан күберәге (57 проценты) мәҡәлә сығыу осорона яңы герб проектын хуплай, ә бына флаг проектын һорау алғандарҙың тик 28,5 проценты ғына хуплаған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, муниципалитеттың герб һәм флаг проекттарына конкурс бер ай элек иғлан ителгәйне. Аттың һыны ҡәнәғәтһеҙлек тыуҙыра ине. Граждандарҙың фекере буйынса, хайуан ғәҙәти булмаған торошта һынландырылған.
Быға тиклемге герб менән флаг 2006 йылда раҫланған. Флаг өс горизонталь һыҙаттан: һары, йәшел ҡыҙыл төҫтәрҙән тора. Йәшел һыҙат уртаһында башын артҡа борған аҡ ат, уның ялы, ҡойроғо һәм күҙҙәре һары төҫтә төшөрөлгән. Был ат район гербында ла бар, унда шулай уҡ һары, йәшел һәм ҡыҙыл төҫтәр ҡулланылған.
Яңы символика проекттарына ҡарата үҙ фекереңде район хакимиәтенең рәсми сайтында белдерергә йәки (34751) 2-12-76 телефондары буйынса конкурс комиссияһына мөрәжәғәт итергә мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Бөгөн башҡорт бал ҡортоноң даны бөтә донъяны яулай»
11-13 июлдә республиканың Бөрйән районында «Башҡорт балы — Бөрйән даны» халыҡ-ара фестивале уҙғарыла.
Башҡортостан Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитов фестивалдә ҡатнашыусыларға тәбрикләү һүҙҙәре менән мөрәжәғәт итте.
«Башҡорт балы – Бөрйән даны» республика этнофестивалендә ҡатнашыусыларҙы ихлас тәбрик итәм!
Башҡортостан — боронғо солоҡ тотоу кәсебен һаҡлаған берҙән-бер төбәк. Бөгөн башҡорт бал ҡортоноң даны бөтә донъяны яулай. Сөнки Башҡортостан балының файҙаһы барыһына ла мәғлүм.
Республикала төбәк-ара мәҙәни туризм бәйләнештәрен булдырыу һәм үҫтереү мөһим эш булып тора. «Урал батыр ере» туристик маршруты проекты ошо йүнәлештәге тәүге башланғыстарҙың береһе. «Башҡорт балы – Бөрйән даны» этнофестивале – был проект сиктәрендә ойошторолған һәм республика Президенты грантына лайыҡ булған әһәмиәтле сара. Башҡорт балының тыуған төйәге – Бөрйән ерендә был күркәм фестивалдең башланғыс алыуы ла бик тәбиғи.
Байрамда ЮНЕСКО вәкилдәренең ҡатнашыуы айырыуса ҡыуаныслы. Бөрйән еренең матурлығын күреп, белгестәр был яҡтағы ҡомартҡыларҙың, шул иҫәптән Шүлгәнташ мәмерйәһенең ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә инеүгә лайыҡ икәнлегенә инаныр, тип ышанам.
«Башҡорт балы – Бөрйән даны» этнофестивале халыҡтарҙы һәм төбәктәрҙе берләштереүсе сараға әүерелеүенә иманым камил.
Бөтәгеҙгә лә күңелле ял һәм яңынан-яңы уңыштар теләйем! Байрам менән, туғандар!» — тиелә Рөстәм Хәмитовтың тәбрикләү хатында.
Этнофестивалдең төп маҡсаты – милләт-ара мөнәсәбәтте көйләү, дуҫлыҡ-татыулыҡты нығытыу, халыҡ-ара һәм төбәк-ара бәйләнештәрҙе үҫтереү, күп милләтле халыҡтарҙың йолаларын тергеҙеү, төп халыҡтың һөнәрселеген, художестволы сәнғәтен һаҡлау һәм киңәйтеү буйынса эш алып барыу.
Республика тәбиғәтенең тарихи-мәҙәни ҡомартҡыларын, шифалы сығанаҡтарҙы, ял итеү урындарын киң танытып, Башҡортостандың мәҙәни йолаларға бай булыуын күрһәтеү ҙә ҙур бурыс булып тора. Башҡорт балының данын, умартасылыҡтан алынған продукцияны бар донъяға таратыу ҙа оло эш. Милли спорт төрҙәрен, уйындарҙы пропагандалау ниәтен дә билдәләргә кәрәк.
Этнофестиваль барышында төрлө мәҙәни, эшлекле саралар үтәсәк. Ял итеү кисәләре, экскурсиялар ойоштороласаҡ. Ярыш, конкурстарҙа ҡатнашыусыларҙың кимәлен этнографтарҙан, тарихсы-фольклорсыларҙан, мәҙәниәт, сәнғәт белгестәренән торған жюри баһалаясаҡ.


text:
Баш ҡалала «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» конкурсында еңеүселәр тәбрикләндеФото: Олег Яровиков
Баш ҡалала «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» конкурсында еңеүселәр тәбрикләнде
Баш ҡалала «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» конкурсында еңеүселәр тәбрикләндеФото: Олег Яровиков
«Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» бөтә Рәсәй программаһын булдырыуға 15 йыл тула. Ошо айҡанлы 15 ноябрҙә Өфөлә, БР Сәнәғәт һәм инновацион сәйәсәт министрлығының конференц-залында республика конференцияһы үтте, уның сиктәрендә 2012 йылғы «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» конкурсында еңеүселәрҙе наградлау тантанаһы уҙҙы.
Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификациялау үҙәге директоры Амран Моратшин конференцияны асып, хеҙмәттәштәрен был иҫтәлекле ваҡиға менән ҡотланы. «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» бөтә Рәсәй конкурсы 1998 йылдан алып үткәрелә, тип иҫкә төшөрҙө ул. Уны ойоштороусылар булып Техник көйләү һәм метрология буйынса федераль агентлыҡ һәм «Сифат проблемалары академияһы» төбәк-ара йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһай.
Башҡортостан әлеге Программала даими ҡатнашып, Алтын һәм Көмөш дипломдарға лайыҡ була. Быйыл юбилейлы конкурста 37 төр продукция һәм хеҙмәт – лауреат, 70 төрө дипломант тип танылды. Башҡортостандың ике предприятиеһы Программаның иң юғары наградаһы — «Сифат лидеры» призына лайыҡ булды. Улар — «АК ОЗНА» акционерҙар йәмғиәте һәм «Өфө агрегат производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте. Лидерҙарға дипломдар тапшырыу тантанаһы 4 декабрҙә Мәскәүҙә үтә.
Шулай уҡ программала әүҙем ҡатнашҡан 8 предприятие етәкселәре «Сифат өлкәһендәге ҡаҙаныштар өсөн» почет билдәләренә лайыҡ булды, тип хәбәр иттеләр Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификациялау үҙәгенән.


text:
Имам
Имам — Исламда мосолмандарҙың бергәләп намаҙ уҡыуына етәкселек итеүсе, намаҙҙы алып барыусы. Мәҙинәлә мосолман йәмғиәте ойошҡан ваҡытта (622—632 йылдар) имам вазифаһын Мөхәммәд СҒС үҙе башҡарған.
- Сөнниҙәрҙә имам мосолман мәхәлләһенең һәм мосолман дәүләтенең етәксеһе;бер ук ваҡытта ул имам да, хәлифә лә.Мәзһәбтәрҙе нигеҙләүселәрҙе бөйөк имам дип атағандар.
- Шиғыйҙарҙа имам һүҙе мосолман мәхәлләһенең, мосолман дәүләтенең Мөхәммәт һәм уның кейәүе Ғәли нәҫеленән килә торған башлығы.
- Мәсет имамы, йәғни мәсет муллаһы. Йәмиғ мәсеттәрҙә имамдар итеп тәғәйенләнгән, дин буйынса әҙерлеге, абруйы булған мосолмандар.
Ислам белешмә һүҙлеге. 53-54-се биттәр
Шәриғәт буйынса имам вазифаһын намаҙ тәртибен белгән бәлиғәт йәшенә еткән мосолман башҡара ала.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған»Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов: «Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған»
Рөстәм Хәмитов: «Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған»Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
4 ноябрҙә Өфөләге Конгресс-холда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Халыҡтар берҙәмлеге көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны.
– Был көн тарихыбыҙҙың данлы биттәрен, төрлө дин, милләт, ҡатлам кешеләренең Тыуған илдең азатлығы һәм бойондороҡһоҙлоғо, именлеге өсөн Ватаныбыҙҙы илбаҫарҙарҙан азат иткән осорҙо иҫкә төшөрә. Бынан бик күп йылдар элек башҡортттар һәм башҡа халыҡтар Мәскәүҙе ҡотҡарыуҙа ҡатнашҡан. Ата-бабаларыбыҙҙың илһөйәрлеге милләттәр һәм граждандар араһындағы татыулыҡты нығытыу, илде тотороҡло үҫтереү буйынса бөгөнгө эштәребеҙҙә дауам итә, – тине Рөстәм Хәмитов. – Халҡыбыҙ һәр саҡ ауыр һынауҙарға бергәләп ҡаршы торған. Берҙәмлек, яуаплылыҡ, илһөйәрлек. Тап ошо сифаттар ҡот осҡос һуғышта еңеп сығырға ярҙам иткән. Быйыл бөтә донъяла Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы билдәләнде. Был шулай уҡ яңы тарихыбыҙҙа, Ҡырымды һәм Севастополде Рәсәйгә ҡайтарыуҙа ла сағылыш тапты.
Сарала ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар Мысырҙа булған авиаһәләкәт ҡорбандарын бер минутлыҡ тынлыҡ менән иҫкә алды. Илебеҙ халҡы ҡайғы уртаҡлашырға, ярҙам итергә һәләтле булыуы менән айырылып тора, тип билдәләне республика Башлығы.
– Ватан тарихы фәһемле һабаҡ бирә. Ул милли мәнфәғәттәрҙе яҡлау ил хәүефһеҙлегенең, уның тотороҡлоғон нығытыуҙың төп шарты икәнлеген иҫкә төшөрә, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Рәсәйҙең һәм уның төбәктәренең именлеге ҡатмарлы мәсьәләләрҙе бергәләп хәл итә белеүгә бәйле. Бөгөн республика иҡтисадты нығытыу буйынса бурыстарҙы хәл итә, финанс тотороҡлоғон һаҡлай, бөтә социаль йөкләмәләрҙе үтәй, халыҡ-ара хеҙмәттәшлекте киңәйтә, шуның менән бергә илдең динамикалы үҫешенә үҙ өлөшөн индерә.
Байрам сараһы ижади коллективтарҙың һәм башҡарыусыларҙың сығышы менән тамамланды.


text:
Свердловск өлкәһе Башҡортостандың төҙөлөш тәжрибәһен ҡулланыуға ала
Свердловск өлкәһенең биш муниципаль берәмеге — Екатеринбург, Нижний Тагил, Каменск-Уральский, Полевской һәм Березовский – аҙ ҡатлы төҙөлөш буйынса пилот проектын ғәмәлгә ашырыуға һайлап алынған. Был турала "Башинформ" агентлығына Свердловск өлкәһе хакимиәтенә һылтанма менән дәүләт корпорацияһы – Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фондынан хәбәр иттеләр.
Белгестәр әйтеүенсә, 2010 йылда сафҡа индереү планлаштырылған 1,7 млн. квадрат метр торлаҡтың 700 мең квадрат метрын аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө программаһы сиктәрендә төҙөргә ниәтләйҙәр. Свердловск властары Башҡортостан Республикаһының аҙ ҡатлы йорт төҙөлөшө тәжрибәһен нигеҙ итеп алырға ҡарар иткән. Был арзан хаҡлы, тиҙ күтәрелеүсе торлаҡты 9-10 айҙа төҙөргә мөмкин буласаҡ, тинеләр Свердловск өлкәһе хакимиәтенән.
Аҙ ҡатлы төҙөлөш программаһы социаль яҡтан һаҡланмаған категориялағы граждандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеүгә, шулай уҡ эконом класындағы баҙар сегментын тултырыуға йүнәлтелә. Программа дүрт сығанаҡтан — өлкә һәм муниципаль бюджеттарҙан, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фонды средстволарынан һәм торлаҡ милекселәре иҫәбенән финансланасаҡ.


text:
Өфөлә йәштәр митинг үткәрҙе
Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайы алдында йәштәрҙең митингыһы үтте. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына был сараның төп ойоштороусыһы буып сығыш яһаған «Йәш Гвардия»ның төбәк бүлексәһенән хәбәр иттеләр. Митингыға йәштәрҙең башҡа йәмәғәт ойошмалары ла ҡушылған.
Митингыға сыҡҡандар юғары уҡыу йортон тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу, йәш белгестәрҙе торлаҡ менән тәьмин итеү, сәләмәт йәшәү рәүешен һәм әүҙем тормош позицияһын пропагандалау кеүек йәштәрҙең көнүҙәк мәсьәләләрен хәл итеүҙе талап итеп сығыш яһаған.
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы вәкиле Александр Толстых билдәләүенсә, был маҡсаттарҙың барыһына ла әүҙем эшмәкәрлек алып барыу ярҙамында - пикеттар, митингылар, илдә барған хәл-ваҡиғаларға ҡарата үҙ фекереңде белдереү һәм «Йәш Гвардия» ойошторған һәр төрлө социаль акцияларҙа ҡатнашыу арҡаһында ғына ирешергә мөмкин.


text:
Төбәктә Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар партияһын булдырыу буйынса инициативалы төркөмдө Тамара Танһыҡҡужина етәкләне
Башҡортостанда Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар партияһын булдырыу буйынса инициативалы төркөм булдырылды, уны халыҡ-ара шашка буйынса биш тапҡыр донъя чемпионы, халыҡ-ара гроссмейстер, БР шашка федерацияһы рәйесе, республиканың Йәмәғәт палатаһы ағзаһы Тамара Танһыҡҡужина етәкләне. Инициативалы төркөм составында төрлө өлкәлә эшләүсе гүзәл заттар бар.
Илдә ҡатын-ҡыҙҙарҙың сәйәси партияһын булдырыу тураһындағы ҡарар ошо көндәрҙә Мәскәүҙә үткән Рәсәй ҡатын-ҡыҙҙары конференцияһы сиктәрендә ҡабул ителде. Был сарала Башҡортостан Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова ҡатнашты.
— Бындай партия 1990-сы йылдарҙа булған, — тине Рәшиҙә Солтанова «Башинформ» агентлығына. – Шуға күрә хәҙер ул тергеҙелә генә, тиһәк тә була. Ҡатын-ҡыҙҙар мәнфәғәтен яҡлаясаҡ бындай партия бик актуаль. Конференция барышында башҡа төбәктәрҙән хеҙмәттәштәрем менән аралашып, уларҙа Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау алдынан үткәрелгән праймеризда күп ҡатындарҙың уңышлы ҡатнашыуы тураһында белдем. Әммә һөҙөмтәлә береһе лә депутатлыҡҡа үтмәгән. Башҡортостандан Дәүләт Думаһына үткән депутаттар араһында өс ҡатын булыуы тураһында һөйләгәс, конференцияла ҡатнашыусылар ныҡ аптыраны. Күпселек төбәктәрҙә бер ҡатын да үтмәгән. Ҡатын-ҡыҙҙар партияһы беҙҙең хоҡуҡтарҙы яҡлай аласаҡ һәм бындай ғәҙелһеҙлеккә юл ҡуймаясаҡ, тип ышанам.
Рәшиҙә Солтанова һүҙҙәренсә, Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар партияһын булдырыу буйынса ойоштороу комитеты әлеге ваҡытта партияның ойоштороу съезына әҙерлек барышында Устав һәм башҡа кәрәкле документтар әҙерләй.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһенә Һиндостандан партнерҙар килде
«Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә 29 июндә «Рособоронэкспорт» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең һәм HAL корпорацияһының (Корапут ҡалаһы, Һиндостан) вәкилдәре килде. Уларға берекмәлә Һиндостандың Хәрби һауа көстәре өсөн сығарылған двигателдең һынауҙары күрһәтелде. Йәнә сит ил ҡунаҡтары завод цехтарының береһендә АЛ-31ФП двигателенең нисек йыйылыуын да күҙәтте. Изделие Һиндостанға экспортҡа оҙатыла, унда Су-30МКИ истребителдәренә ҡуйыла.
Өфө моторҙар эшләү берекмәһе менән Һиндостан хеҙмәттәшлегенең 50 йыллыҡ тарихы тураһында һөйләгән документтар һәм фотоһүрәттәр һаҡланған предприятие музейы ҡунаҡтар маршрутындағы һуңғы нөктә булды.
Берекмәнең корпоратив коммуникациялар идаралығында билдәләүҙәренсә, «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һиндостан менән Корапут ҡалаһында АЛ-31ФП двигателенең лицензиялы производствоһын ойоштороу буйынса хеҙмәттәшлек итә. Предприятие сит ил партнерҙарға ҡорамалдарҙы монтажлауҙа һәм персоналды уҡытыуҙа техник ярҙам күрһәткән. 2011 йылда HAL корпорацияһы бүлексәһендә тәүге АЛ-31ФП двигателе йыйылып, уңышлы һынау үткән.


text:
Башҡортостанда Күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү фонды булдырылды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың 2012 йылдың 26 ғинуарындағы Указы менән, республика Хөкүмәте тәҡдиме буйынса, Башҡортостан Республикаһының күп фатирлы йорттарына капиталь ремонт үткәреү фонды коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы булдырылды. Документта билдәләнеүенсә, Күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү фонды «халыҡҡа социаль ярҙам күрһәтеү һәм уны яҡлау, граждандарҙы хәүефһеҙ һәм уңайлы йәшәү шарттары менән тәьмин итеү, ресурстарҙы һаҡсыл тотоноу өсөн яңы технологияларҙы ҡулланылышҡа индереү, Башҡортостан Республикаһының күп фатирлы торлаҡ йорттарына капиталь ремонт үткәреүҙе финанс тәьмин итеүҙе ойоштороу» маҡсатында булдырыла.
Төбәк Хөкүмәтенә 2012 йылдың 10 июненә тиклем Фонд ойоштороусыһын һәм уны булдырыу тәртибен, шулай уҡ яңы ойошманы финанслау сығанаҡтарын һәм тәртибен билдәләргә ҡушылды.
Указдың үтәлешен контролдә тотоу Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә йөкмәтелде.
Указ ҡул ҡуйылған көндән көсөнә инә.


text:
Республикала 31 меңдән ашыу туғыҙынсы класс уҡыусыһы Төп дәүләт имтиханын тапшыраФото: Олег Яровиков
Республикала 31 меңдән ашыу туғыҙынсы класс уҡыусыһы Төп дәүләт имтиханын тапшыра
Республикала 31 меңдән ашыу туғыҙынсы класс уҡыусыһы Төп дәүләт имтиханын тапшыраФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
26 майҙа туғыҙынсы класс уҡыусылары өсөн дәүләт йомғаҡлау аттестацияһының төп тулҡыны химия, әҙәбиәт, йәмғиәтте өйрәнеү һәм информатика буйынса имтихандарҙан башлана. Башҡортостанда 31 меңдән ашыу уҡыусы ошо предметтар буйынса һынау тота.
Имтихандарҙы үткәреү формаһы Берҙәм дәүләт имтиханына оҡшаш. Бары тик һөҙөмтәләр биш баллы системаға күсерелә һәм тейешле баһа аттестатҡа ҡуйыла.
Башҡортостан Мәғариф министрлығының дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм белем сифатын баһалау бүлеге етәксеһе Жанна Минекәева әйтеүенсә, республикала 159 имтихан ҡабул итеү пункты асылған. Быйыл 36 692 туғыҙынсы класс уҡыусыһы Төп дәүләт имтиханын тапшыра.
Йома, 27 майҙа, әҙәбиәт һәм география буйынса Берҙәм дәүләт имтиханы башлана.


text:
Фото:
Михаил Бабич: «Волга буйы федераль округындағы нефть химияһы предприятиелары ил иҡтисадын үҫтерергә тейеш»
Фото:
Өфөләге «Ҙур химия» халыҡ-ара форумы бөгөнгө көндә нефть химияһы һәм нефть эшкәртеү өлкәһендәге иң әһәмиәтле майҙансыҡ һанала. Форумды асыу тантанаһында Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Михаил Бабич тап шулай тип белдерҙе. Уның әйтеүенсә, Рәсәй Президенты Владимир Путин ил иҡтисадын үҫтереү буйынса бер нисә төп бурысты билдәләгән. Был, иң элек, юғары квалификациялы эш урындары булдырыу, 2015 йылға инвестициялар күләмен кәм тигәндә 25 процентҡа арттырыу, юғары технологияларға нигеҙләнгән һәм энергияны күп тотоноусы иҡтисад тармаҡтарының продукцияһын арттырыу.
— Нефть химияһы комплексының Волга буйы федераль округы иҡтисады специализацияһының төп йүнәлештәре иҫәбенә инеүен иғтибарға алғанда, Волга буйы федераль округы предприятиелары ҡуйылған бурыстарға ирешеүгә ҙур өлөш индерергә тейеш һәм индерә ала, — тип билдәләне ул. – Округта бөгөн – илдә етештерелгән химия продукцияһының өстән бер өлөшө, ә айырым төрҙәре буйынса Рәсәйҙәге дөйөм күләмдең яртыһынан ашыуы етештерелә. Беҙҙә ярайһы ҙур сеймал базаһы тупланған, нефть запастары илдәге бөтә запастарҙың 13 процентын тәшкил итә. Волга буйы федераль округы предприятиелары нефтте тәрән эшкәртеү продукттарын индереү буйынса иң алдынғыларҙың береһе.
Михаил Бабич, 2020 йылға тиклем округты социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү стратегияһы производство һәм инвестиция проекттарын тормошҡа ашырыуҙы ла үҙ эсенә ала, тип билдәләне.
— Нефть химияһы кластеры нигеҙен үҫтерергә кәрәк. Технологик сылбырҙағы нефть химияһы компанияларының барыһының да һөҙөмтәле эшмәкәрлек системаһын ентекләп уйларға һәм уны дөрөҫ ҡорорға кәрәк. Бик күп мәсьәләләр дәүләт яғынан әүҙем ярҙам күрһәтелеүен талап итә, — тине Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле.


text:
Яңы Директорҙар советы составы һайланды
"ӨМЭПБ" асыҡ акционерҙар йәмғиәте акционерҙары яңы Директорҙар советы составын һайланы, уға бизнес-структуралар һәм дәүләт вәкилдәре инде, тип хәбәр итә ӨМЭПБ-ның йәмәғәтселек менән бәйләнеш идаралығы.
"Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Директорҙар советы һәм ревизия комиссияһы ағзаларының хоҡуҡтарын туҡтатыу тураһындағы ҡарар акционерҙарҙың сираттан тыш дөйөм йыйылышында ҡабул ителде.
Акционерҙар йәмғиәтенең Директорҙар советы (11 кеше) һәм ревизия комиссияһы (биш кеше) составына һайламайынса — махсус хоҡуҡ (алтын акция") буйынса берәр дәүләт вәкиле индерелде.


text:
1 ноябрь
1 ноябрь — григориан стиле буйынса йылдың 305-се көнө (кәбисә йылында 306-сы). Йыл аҙағына тиклем 60 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Халыҡ-ара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Милли[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Алжир — Революция байрамы.
- Антигуа һәм Барбуда — Бойондороҡһоҙлоҡ көнө.
- Ирландия — Беренсе ҡыш көнө.
- Рәсәй — Суд приставтары көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1520 — Магеллан боғаҙы асыла.
- 1897 — «Ювентус» футбол клубы ойошторола.
- 1993 — Европа Берләшмәһе ойошторола
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1578 — Дмитрий Михайлович Пожарский, Рәсәй Империяһы кенәзе.
- 1636 — Никола Буало-Депрео, француз шағиры.
- 1757 — Антонио Канова, итальян скульпторы.
- 1735 — Джузеппе Бонито, итальян рәссамы.
- 1925 — Василий Банников, Дан орденының тулы кавалеры, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Башҡортостандың Мәләүез районы Ергән ауылынан.
- 1931 — Лена Сәйәхова, тел белгесе, педагог-методист, педагогия фәндәре докторы (1983), профессор (1985), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1987).
- 1940 — Заһир Вәлитов, башҡорт театр актёры, Башҡорт АССР-ының (1984) һәм Рәсәй Федерацияһының (2000) халыҡ артисы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты (1981).
- 1944 — Рәшит Назаров, башҡорт шағиры, Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (2004).
- 1957 — Йомабикә Ильясова, Башҡортостандың дәүләт һәм матбуғат эшмәкәре, журналист һәм шағир. 2013 йылдан — Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай рәйесе урынбаҫары, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1786 — Прокофий Акинфиевич Демидов, Рәсәй Империяһында заводтар хужаһы.
- 1873 — Эмиль Габорио, француз яҙыусыһы.
- 1894 — Александр III, Рәсәй Империяһы башлығы.


text:
Фото:
УТМК Башҡортостанда тау-металлургия тармағы үҫешенә 31 миллиард һум бүләсәк
Фото:
Кесаҙна, 17 мартта, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Урал тау-металлургия компанияһы (УТМК-Холдинг) етәкселеге менән эш осрашыуы үткәрҙе. Уның сиктәрендә Башҡортостан һәм Урал тау-металлургия компанияһы араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында протоколға ҡул ҡуйылды.
Осрашыу дауамында республикала тау-металлургия тармағы үҫеше мәсьәләләре тикшерелде.
Төбәк башлығына Башҡортостан территорияһындағы тармаҡ предприятиелары өсөн 2015 йылға тиклем әҙерләнгән программа күрһәтелде.
— Был программаны тормошҡа ашырыу руда табыу күләмдәрен йылына 7 миллиондан 10,5 миллион тоннаға тиклем арттырыу мөмкинлеге бирәсәк, — тине Урал тау-металлургия компанияһының генераль директоры Андрей Козицын. — Был сумманан социаль ихтыяжға 1,4 миллиард һум бүленәсәк.
Проект руданан алынасаҡ концентрат сифатын күтәреүгә булышлыҡ итергә тейеш.


text:
Республика бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы буйынса Рәсәй субъекттары рейтингында 13-сө урынды биләне
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы кимәле буйынса Рәсәй субъекттары рейтингында 13-сө урынды биләне. Рәсәйҙең Финанс министрлығы уҙған йыл өсөн мониторинг һөҙөмтәләрен иғлан итте. Рейтингты илдең Финанс министрлығының бюджет сәйәсәте департаменты заказы буйынса Ғәмәли иҡтисад үҙәге менән берлектә Ғилми-тикшеренеү финанс институты төҙөгән.
Республика министрлығының матбуғат үҙәгендә хәбәр итеүҙәренсә, 2014 йыл йомғаҡтары буйынса төбәк ни бары 71-72-се урындарҙы биләгән.
Төбәктәр тәүҙә раҫланған бюджетҡа характеристика, уны үтәү тураһында йыллыҡ отчет, бюджет тураһындағы законға үҙгәрештәр индереү, аналитика мәғлүмәттәре, финанс контроле, бюджет проекты һәм уға материалдар, дәүләт учреждениеларының эшмәкәрлеге хаҡында асыҡ мәғлүмәттәр, граждандар өсөн бюджет, граждандар өсөн бюджет мәғлүмәттәренең асыҡлығы өсөн инфраструктура кеүек йүнәлештәр буйынса баһалана.


text:
Башҡортостан тай-бокссылары үҙҙәренең турнир миҙгелен асты
Башҡортостандың баш ҡалаһында үткән ял көндәрендә БР "Муай Тай" тай боксы федерацияһының Асыҡ Кубогы (шәхси ярыштар) үтте.
"Башинформ" агентлығына Федерация президенты Вилен Мусиндың хәбәр итеүенсә, тәүге тапҡыр ойошторолған Кубокта Өфө, Сибай, Туймазы, Дүртөйлөнән һәм Өфө районынан 50-нән ашыу спортсы ҡатнашҡан. Көндәрҙең һыуытыуына ҡарамаҫтан, ярыштар асыҡ һауала үткән. Алыштар малайҙар, йәшерәк үҫмерҙәр һәм үҫмерҙәр араһында бер минутлыҡ өсәр раундтан торған; олораҡ үҫмерҙәр иһә бер ярым минутлыҡ өс раундта көс һынашҡан, ә юниорҙар — икешәр минутлыҡ өс раундта; ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар — икешәр минутлыҡ дүрт раундта.
Турнир һөҙөмтәләре буйынса 21 ауырлыҡ категорияһында миҙал һәм грамоталар лайыҡлыларҙы тапҡан. Бынан тыш, яҡын арала Өсөнсө бөтә Рәсәй үҫмерҙәр хәрби спорт уйындарына юлланасаҡ Башҡортостандың йыйылма командаһы составы билдәләнгән.