text:
Фото:
Рәсәй төбәктәренең мөфтөйҙәр делегацияһы Төркиәгә барҙы
Фото:
Рәсәй мөфтөйҙәр советы тарафынан илебеҙҙең төрлө төбәктәренән мөфтиәт вәкилдәре өсөн ойошторолған бер аҙналыҡ мәҙәни-танышыу сәфәре тамамланды. Башҡортостан Республикаһынан сәфәрҙә Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф мәсьәләләре буйынса урынбаҫары Руслан хәҙрәт Саяхов ҡатнашты.
Төркиәлә Рәсәйҙең мосолман руханиҙары вәкилдәре үҙ коллегалары менән осрашты, улар төрөк дини ойошмаларының дини мәғарифты һәм эшмәкәрлекте ойоштороу тәжрибәһе менән уртаҡлашты, башланғыс, урта һәм юғары кимәлдәге дини уҡыу йорттарына барҙы.
Мәҙәни программа сиктәрендә делегация Истанбул, Бурсу, Елову ҡалаларына барҙы, унда бик күп үҙенсәлекле архитектура ҡомартҡыларын ҡараны.


c: text/html

text:
«Тиң мөмкинлектәр» социаль проекты сиктәрендә Өфө кешеһе бушлай кресло-каталка алды
Өфөлә Республика граждандарҙы реабилитация саралары һәм шифахана-курорт путевкалары менән тәьмин итеү үҙәге хеҙмәткәрҙәре ҡалалағы инвалидтарҙың береһенә бушлай кресло-каталка тапшырҙы. Был сара «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Тиң мөмкинлектәр» социаль проектын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә үтте.
— Проект бөтә ил территорияһында тормошҡа ашырыла, — тип аңлатма бирҙе «Башинформ» агентлығына Республика граждандарҙы реабилитация саралары һәм шифахана-курорт путевкалары менән тәьмин итеү үҙәге етәксеһе Эльвира Абдуллина. Мохтажлыҡ кисергән инвалидтарҙы реабилитациялауҙың техник саралары менән тәьмин итеү – уның төп маҡсаты. «Тиң мөмкинлектәр» проекты программаһына ярашлы, мохтажлыҡ кисергән һәр инвалидтың 2012 йылдың беренсе кварталына тиклем ошондай средстволары булырға тейеш. Бөгөн беҙ Өфө граждандарының береһенә ошондай кресло тапшырҙыҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөләрҙе бигерәк тә торлаҡ торошо борсой
Өфө халҡы ҡала хакимиәтенә йышыраҡ торлаҡ торошо һәм коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр сифаты буйынса мөрәжәғәт итә. Октябрь айындағы “ҡыҙыу пейджер” эше һөҙөмтәләре ошо турала раҫлай.
Мэрияның мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, ошо айҙа был хеҙмәткә килгән 169 мөрәжәғәттең 95-е – йорттарҙың торошона, 24-е ихаталарҙы төҙөкләндереүгә ҡағылды. Бынан тыш, һалҡындар башланыу менән йылытыу буйынса 46 һорау килде.
Уҙған айҙа иң күп мөрәжәғәттәр – Калинин районынан (43), иң аҙы Ленин районынан (6) килде.
Өфөләр өсөн торлаҡтан ҡала актуаллеге буйынса икенсе урында йәмәғәт транспортының эш сифаты тора. Был тема буйынса 16 һорау бирелгән. Бында, статистика күрһәтеүенсә, пассажирҙар өсөн туҡталыш павильондарының торошо ла мөһим әһәмиәткә эйә. Ҡала халҡының ошондай мөрәжәғәттәре һөҙөмтәһендә Өфө шоссеһында урынлашҡан “Художестволы-сәнәғәт лицейы” туҡталышын төҙөкләндереү тураһында ҡарар ҡабул ителде.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, “ҡыҙыу пейджер”ға үҙе теләгән тема буйынса һорауҙарын һәм тәҡдимдәрен һәр кем ебәрә ала. “Мэрия” абоненты адресына белдереүҙәр 2-770-911 телефоны буйынса ҡабул ителә.


text:
Рөстәм Хәмитов «Торос» хоккей клубы спортсыларын һәм тренерҙарын ҡотланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Нефтекаманың «Торос» хоккей клубы спортсыларына һәм тренерҙарына телеграмма ебәрҙе, унда хоккейсыларҙы Братина кубогын яулауҙары менән ҡотланы. Юғары хоккей лигаһының аҙаҡҡы матчы финалында Нефтекама хоккейсылары Ҡаҙағстандың «Сарыарка» клубын 3:0 иҫәбе менән еңде.
«Үҙҙәренең матур уйыны менән «Торос» уйынсылары республиканың барлыҡ хоккей яратыусыларына ҙур ҡыуаныс килтерҙе. Нигеҙҙә Башҡортостан хоккей мәктәбендә шөғөлләнеүселәр уйнаған состав менән икенсе тапҡыр Братина кубогын яулауығыҙ бик мөһим. Клубтың һәм тотош лиганың генераль бағыусыһы — «Урал» хәйриә фондының еңеүгә ҙур өлөш индереүен билдәләп үтке килә», — тиелә республика Президентының ҡотлау телеграммаһында.
Рөстәм Хәмитов хоккей клубы етәкселәренә, тренерҙар штабына, барлыҡ уйынсыларға «юғары профессионализм, оҫталыҡ һәм еңеүгә ынтылыш өсөн» рәхмәтен белдерҙе, шулай уҡ уйынсыларға ярҙам иткән көйәрмәндәргә лә рәхмәт әйтте. Республика башлығы «Торос»тың яңы миҙгелдәрҙә лә клубтың һәм республика хоккейының лидерлыҡ позицияһын нығыта аласағына ышанысын белдерҙе. Президент барлыҡ коллективҡа ныҡлы һаулыҡ һәм яңы еңеүҙәр теләне.


text:
«Ҡыҙыу пейджер»: мөрәжәғәттәр иҫәбе арта
Апрелдә Өфө хакимиәтенең «Ҡыҙыу пейджер» хеҙмәтенә 229 граждан мөрәжәғәт иткән. Март менән сағыштырғанда был 44-кә күберәк. Бынан алдағы мөрәжәғәттәренә ҡала халҡы төрлө ҡала инстанцияларынан 75 яуап алған: 31 ғариза ыңғай хәл ителгән, 44-е буйынса аңлатмалар бирелгән. Мөрәжәғәттәрҙең ҡалған өлөшө әлеге ваҡытта ҡаралыу өҫтөндә.
Традицион рәүештә мөрәжәғәттәр буйынса Калинин районы беренселекте бирмәй – 59. Октябрь районынан 48 кеше мөрәжәғәт иткән, Орджоникидзе районынан — 43, Совет районынан — 39, Киров — 28, Ленин районынан — 10. Өфөнөң Дим биҫтәһенән ни бары ике мөрәжәғәт килгән.
Көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе — ремонт һәм торлаҡ йорттарҙы файҙаланыу. Ошо сәбәпле 57 граждан шылтыратҡан. Туғыҙ кеше йылыны бығаса һүндермәүҙәренә ризаһыҙлыҡ белдергән. Һәм был көндәр йылыныуға ҡарамаҫтан. Ете мөрәжәғәт ҡыйыҡ ябыу эштәренә ҡағыла. Алты кеше һыу үткәргестәр системаһы эшенән риза түгел.
Ихаталарҙы төҙөкләндереү мәсьәләһе буйынса 54 мөрәжәғәт ҡабул ителгән. 21 гражданды — йәмәғәт транспорты, 14 кешене социаль өлкә ҡәнәғәтләндермәй. Һәр төрлө инстанциялар, торлаҡ-коммуналь хужалыҡ предприятиелары һәм фатирға түләүҙәргә ялыуҙар кәмегән: 27 марттағы 44-кә ҡаршы.
«Ҡыҙыу пейджер» мөрәжәғәттәр ҡабул итеүен дауам итә. «Мэрия» абоненты исеменә 277-09-11 телефоны аша шылтыратып хәбәр итергә мөмкин. Иң мөһиме, операторға үҙегеҙ йәшәгән районды, адресығыҙҙы, фамилия, исем, атайығыҙҙың исемен һәм телефонығыҙҙы әйтергә онотмағыҙ.


text:
Сәңкелдәк ҡаҙ
Сәңкелдәк ҡаҙ, ҡыр ҡаҙы, ҡашҡа ҡаҙ(пискулька)— йорт ҡаҙынан бәләкәйерәк ҡош.
Күмәкләшеп һәм парлашып йәшәйҙәр. Дөйөм төҫө ҡара-һоро. Ҡорһағы, ҡойроҡ төбө аҡ, маңлайында аҡ ҡашҡаһы бар. Ҡорһағы һәм түше эре ҡара таплы. Күҙ ҡабаҡтары һары. Суҡышы, аяҡтары ҡыҙғылт һа, ры. Башҡа ала ҡаҙҙарҙан бәләкәйерәк кәүҙәһе менән айырыла.
Тауышы көслө генә сәңкелдәү: «клиңк-клиңк».
Тау йылғаларында һәм күлдәрендә йәшәй. Үлән, орлоҡ, иген менән туҡлана. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Беҙҙә яҙлы-көҙлө осоп үтешләй генә туҡталып китәләр. Беҙҙең яҡта оя ҡормай. Ите һәм мамығы өсөн аулайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Красная книга РФ М.: АСТ 2001 г.
- Жизнь животных. т.6 Птицы. М.: Просвещение 1986 г.
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ № 3478 28.693.35 И 90
- Терминологический словарь по зоологии. Русско-башкирский и башкирско-русский (Т. Г. Баишев, 1952)


text:
Республикала ветерандар менән эшләү буйынса ойоштороу комитеты булдырыла Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Республикала ветерандар менән эшләү буйынса ойоштороу комитеты булдырыла
Республикала ветерандар менән эшләү буйынса ойоштороу комитеты булдырыла Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостанда һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары менән эшләү буйынса ойоштороу комитеты булдырыла. Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына әҙерләнеү һәм уны байрам итеү буйынса республика ойоштороу комитетының йомғаҡлау ултырышында төбәк Башлығы Рөстәм Хәмитов республика Хөкүмәтенә шундай йөкләмә бирҙе.
– Башҡортостан илдең иң күп ветерандар йәшәгән һигеҙ төбәге иҫәбенә инә – 67 мең самаһы. Беҙ улар оҙағыраҡ ғүмер итһен, беҙҙең хәстәрлекте һәм иғтибарҙы тойһон өсөн артабан да шарттар булдырасаҡбыҙ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Киләһе йылдарҙа ла ошо йүнәлештә эшләргә, ветерандарға ярҙам итергә кәрәк.
Ойоштороу комитеты ултырышында республика министрлыҡтары һәм ведомстволары етәкселәре уҙған осорҙа башҡарылған эштәр тураһында доклад менән сығыш яһаны.
Башҡортостандың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе Хәлит Мәхмүтов Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын фатир менән тәьмин итеү буйынса эштең торошо менән таныштырҙы. Мәҫәлән, 2015 йылдың 1 ғинуарына Башҡортостанда 1 640 кеше торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж граждандар исемлегендә иҫәптә торған. Ғинуарҙан декабргә тиклем йәнә 728 кеше өҫтәлгән. Шулай итеп, 2015 йылдың 1 декабренә торлаҡ менән тәьмин ителмәгән ветерандар һаны 936 кеше тәшкил иткән. Киләһе йылға федераль бюджет аҡсаһына мохтажлыҡ 1,2 миллиард һум тәшкил итә.
Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеү сиктәрендә уҙғарылған мәҙәни саралар хаҡында һөйләне.
Уның сығышын Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта тулыландырҙы. Ул йәштәрҙе илһөйәрлек рухында тәрбиәләү, ирекмән һәм эҙәрмән отрядтарының эшмәкәрлеге тураһында бәйән итте.
Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова һәм республика һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Вәлиев Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын медицина һәм социаль хеҙмәтләндереү хаҡында мәғлүмәт бирҙе.
– Бөгөн 56 мең ветеран диспансер иҫәптә тора. Улар өҫтөнлөклө тәртиптә медицина ярҙамы һәм дарыуҙар менән тәьмин ителә. 371 ветеранға шифахана-курорт хеҙмәттәре күрһәтелгән. Әммә 400 кеше дауалана алмаған. Был эш тә федераль ресурстар иҫәбенә башҡарыла, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Башлығы ойоштороу комитеты ағзаларының сығышын тәнҡитләне һәм улар формаль рәүештә башҡарылған тип атаны.
Ултырыш аҙағында төбәк Башлығы республиканың эҙәрмән отрядтары етәкселәрен «Һәләк булған Ватанды һаҡлаусылар иҫтәлеген мәңгеләштереүҙә күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» миҙалы менән бүләкләне.


text:
Башҡортстандың юғары рейтингы иҡтисадҡа иғтибар менән раҫлана
Республика Премьер-министры Раил Сарбаев Мәскәүҙә РФ Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары Игорь Сечин үткәргән кәңәшмәлә ҡатнашты. Сарала ҡатнашыусылар Рәсәйҙә нефть химияһын үҫтереү мәсьәләләрен, шул иҫәптән республикабыҙҙың нефть химияһы комплексы өсөн көнүҙәк проблемаларҙы тикшерҙе.
Дәүләт менән шәхси инициативаның эшен яраштырыу һөҙөмтәһендә генә тармаҡта сифатлы үҙгәрештәргә өлгәшергә мөмкин, тип билдәләнде кәңәшмәлә. Рәсәй химияһында барлыҡҡа килгән проблемаларҙы һөҙөмтәле хәл итеү – Рәсәй иҡтисадының инновацион үҫешкә күсеүен билдәләүсе төп реформалау пункттарының береһе ул.
Мәскәүҙә Раил Сарбаев шулай уҡ бер нисә һөйләшеү үткәрҙе. Рәсәй Төбәктәр үҫеше министрлығының РФ субъекттары дәүләт власы органдарының эшмәкәрлеге һөҙөмтәлелегенә мониторинг һәм уны баһалау департаменты етәксеһе Максим Решетников менән осрашыу барышында республиканың эше ыңғай миҫал сифатында билдәләнде — 2008 йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостан РФ субъекттары рейтингында ун беренсе урынды биләгән.
Шул уҡ ваҡытта республика үҙ күрһәткестәрен яҡшыртыу темпы, динамика буйынса Рәсәй Федерацияһында өсөнсө урынды яуланы, тип айырып билдәләнде осрашыуҙа. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, 2007 йылда беҙ бөтә төбәктәр араһында 31-се позицияла тора инек. Ҡырҡа алға китеш 2008 йылда дөйөм социаль-иҡтисади күрһәткестәрҙең үҫеше менән аңлатыла, ә был дәүләт идараһында, һаулыҡ һаҡлауҙа һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡта һөҙөмтәһеҙ сығымдарҙы кәметеү буйынса тырыш эш һөҙөмтәһе булып тора.
РФ Хөкүмәтенең мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә департаментында Константин Носков менән мәғлүмәт-коммуникация технологияларын үҫтереү мәсьәләләре, шул иҫәптән “Электрон хөкүмәт” проекты тикшерелде.
Республикала был йәһәттән бай тәжрибә тупланған. Башҡортостандағы “БР-ҙың социаль картаһы” пенсия иҫәбенең торошо хаҡында мәғлүмәттәр алыу, дауаханаға ҡабул итеүгә яҙылыу, социаль льгот аларға һәм башҡа хеҙмәттәргә эйә булыу өсөн “электрон” асҡыс булып тора. Был, һис шикһеҙ, башҡа төбәктәр өсөн дә файҙалы буласаҡ.
Федераль мөлкәткә идара итеү буйынса федераль агентлыҡта ҡайһы бер федераль предприятиеларҙың акциялар пакетын республика милкенә тапшырыу мөмкинлеге тикшерелде.
Эш сәфәре барышында Премьер-министр шулай уҡ “Транснефть” акционерҙар компанияһының мөлкәт һәм финанс комплекстары мәсьәләләрен көйләүсе вице-президенты Владимир Кушнарев менән осрашыу үткәрҙе. Яҡын арала “Транснефть” етәкселеге төбәк менән компания араһындағы хеҙмәттәшлек тураһында договорға ҡул ҡуйыу өсөн Башҡортостанға килергә ниәтләй.
Инновацион продукт – беренсе гидролитик класлы медицина быяла тараһы етештереү Рәсәйҙең бөтә фармацевтика баҙарының киләсәге өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. РФ Хөкүмәте рәйесенең беренсе урынбаҫары Игорь Шувалов менән осрашыуҙа “Туймазыбыяла” асыҡ акционерҙар йәмғиәте базаһында етештереүҙе модернизациялау мәсьәләләре тикшерелде. “ВТБ банкыһы” асыҡ акционерҙар йәмғиәте менән дәүләт гарантияһындағы кредит килешеүен оҙайтыу баҙарҙағы импорт продукцияһының 80 процентын үҙебеҙҙекеләр менән алмаштырыу мәсьәләһен хәл итеү мөмкинлеге бирәсәк.


text:
Рөстәм Хәмитовтың Рәсәйҙең спорт министры Виталий Мутко менән осрашыуы үтте
26 апрелдә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең спорт министры Виталий Мутко менән осрашты, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Осрашыуҙа 2013 йылда Өфөлә йәштәр командалары араһында шайбалы хоккей буйынса донъя чемпионатын, шулай уҡ VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарын үткәреү йомғаҡтары тикшерелде. Бынан тыш, Башҡортостанда яңы спорт объекттарын, атап әйткәндә, Өфөлә Паралимпия үҙәген һәм яңы Спорт һарайын төҙөү тураһында һүҙ барҙы.
Рөстәм Хәмитов федераль министрға Өфөлә 3013 йылдың 1-19 июнендә — ир-егеттәр араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионатын, 2014 йылда Бөтә донъя интеллектуаль уйындарын үткәреүгә әҙерлек тураһында, шулай уҡ Өфөнө 2015 йылда ХVIII Сурдлимпия уйындарын үткәреүгә кандидат итеп тәҡдим итеү хаҡында һөйләне. Виталий Мутко билдәләүенсә, барлыҡ был йүнәлештәр буйынса министрлыҡ республикаға ярҙам итәсәк.
Осрашыу барышында шулай уҡ республикала шорт-тректы үҫтереү хаҡында һүҙ барҙы. Виталий Мутко Өфөлә был спорт төрө өсөн айырым боҙ аренаһын төҙөү мөмкинлеге тураһында үҙ фекерен белдерҙе.
Рөстәм Хәмитов министрҙан киләһе йылда Өфөлә Бөтә донъя интеллектуаль уйындарын үткәреүҙә ярҙам итеүҙәрен һораны һәм бындай ярыштарҙы үткәреү өсөн республикала бөтә шарттар булыуын белдерҙе. Виталий Мутко был идеяны хупланы.
Шулай уҡ Башҡортостан Президенты Өфөлә 2015 йылда Ҡышҡы Сурдлимпия уйндарын үткәрергә тәҡдим итте. Рәсәйҙең спорт министры ойоштороу һәм финанслау йәһәтенән барлыҡ талаптарҙы һәм шарттарҙы тикшерергә кәңәш итте.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Алексей Волин менән осраштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Алексей Волин менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Алексей Волин менән осраштыФото: Андрей Старостин
17 июндә Республика Йортонда Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының элемтә һәм киң коммуникациялар министры урынбаҫары Алексей Волин менән осрашыу үткәрҙе. Республикала телерадиотапшырыуҙарҙы һәм баҫма киң мәғлүмәт сараларын үҫтереү мөмкинлектәре, почта элемтәһе эшмәкәрлеге мәсьәләләре тикшерелде, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика башлығы урындағы, айырыуса милли телдәрҙә тапшырыуҙар әҙерләгән телеканалдарҙы һаҡлап ҡалыу кәрәклеген билдәләне.
— Был йәһәттән министрлыҡ менән төбәк башлығы фекерҙәре тулыһынса тап килә, — тине журналистарға осрашыу аҙағында Алексей Волин. — Беҙ, әлбиттә, «һанлыға» күскән осорҙа урындағы телевидениеларҙың нисек үҫешәсәге тураһында ла һөйләштек. Шуның менән бәйле мин республика етәксеһенә теле һәм радиотапшырыуҙарҙы үҫтереү буйынса хөкүмәт комиссияһының Рәсәй Федерацияһында быға оҡшаш тапшырыуҙар сығарыуҙы һаҡлап ҡалыу тураһындағы яңы ғына ҡабул иткән ҡарарын хәбәр иттем. Ул бөгөн илдә эшләгән һәм улар өсөн һанлы мультиплекста урын табылмауы ихтималлы биш йөҙҙән ашыу төбәк һәм муниципаль телекомпанияларҙың ғәҙәти эшен дауам итергә мөмкинлек бирәсәк.
Беҙ шулай уҡ почта бүлексәләре менән булған хәлде тикшерҙек. Республика башлығы ауыл ерендә бөтә почта бүлексәләрен һаҡлап ҡалыу зарурлығын билдәләне. Бөгөн ауылда күп кенә кешеләр өсөн, асылы буйынса, йәмәғәт тормошоноң үҙәге булып торған почта бүлексәләренең иҫәбен кәметеүгә юл ҡуймаҫҡа кәрәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. Почта бүлексәләре дәүләтселек утраусығына әйләнгән.
Республика етәксеһенең фекере хупланды. Башҡортостанда почта бүлексәләренең һаны ҡыҫҡармаясаҡ улар эштәрен дауам итәсәк. Әле Рәсәй Почтаһы хеҙмәткәрҙәренең, оҙаҡ ваҡыт бик түбән булған, эш хаҡын әкренләп арттырыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Хәҙер яҡынса 20-30 процент Рәсәй Почтаһы хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын күтәргәндәр.
Почта эшмәкәрлеге менән тығыҙ бәйләнгән тағы ла бер мәсьәлә – ул матбуғат баҫмаларына яҙылыу мәсьәләһе. Республика башлығы хәлдәрҙең нисек барыуы менән ҡыҙыҡһынды. Ул төбәк киң мәғлүмәт саралары артабанда сығыуын дауам итһен өсөн уларға республика бюджетынан ярҙам итеү тураһында хәбәр итте.
Оҙаҡ йылдар почта тарифтарының үҙгәрешһеҙ ҡалып, хәҙер байтаҡҡа күтәрелеүгә килтерә. Республика етәксеһе менән халыҡ һәм матбуғат киң мәң мәғлүмәт саралары өсөн был хәлде еңеләйтеү саралары тикшерелде.
Республика башлығы менән тикшергән мәсьәләләр буйынса мин Башҡортостан Почтаһы, телерадиокомпаниялар вәкилдәре менән осрашыуҙар үткәрәсәкмен, шулай уҡ ике ҙур кәңәшмә уҙасаҡ. Бер ҙур кәңәшмә – төбәк телевидение хеҙмәткәрҙәре менән. Төбәк телевидениеһын үҫтереү мөмкинлектәрен һәм перспективаларын тикшерәсәкбеҙ. Икенсеһе – матбуғат киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән, унда бөтә мәсьәләләр комплексына фекер алышасаҡбыҙ, — тине Алексей Волин.


text:
Төбәктә мәҙәниәт өлкәһендә «Заман менән йәнәшә» сайттар конкурсы старт алды
БР Мәҙәниәт министрлығы һәм Республика халыҡ ижады үҙәге төбәктең муниципаль берәмектәре араһында «Заман менән йәнәшә» тип аталған мәҙәниәт тураһындағы сайттар һәм интернет биттәре конкурсын иғлан итте.
Бәйгелә мәҙәниәт һәм ял итеү учреждениеларының, республика ҡала һәм райондары хакимиәттәре ҡарамағындағы мәҙәниәт бүлектәренең коллектив йәки шәхси электрон ресурстары ҡатнаша ала. Һәр ҡатнашыусы тик бер генә интернет-ресурс тәҡдим итә ала. Сайтҡа инеү иркен һәм уңайлы булырға тейеш.
Заявканы сайт администраторы, шулай уҡ уның хужаһы йәки вәкиле бирә ала. Эксперттар булып мәҙәниәт һәм мәғлүмәт технологиялары өлкәһендәге абруйлы белгестәр сығыш яһай.
Конкурста ҡатнашыуға заявкалар 1 сентябрҙән 15 октябргә тиклем rcnt-red@mail.ru электрон адресына ҡабул ителә.


text:
Башҡортостан делегацияһы Рәсәй агросәнәғәт ойошмаһының X съезында ҡатнаша
Бөгөн Мәскәүҙә Рәсәй агросәнәғәт ойошмаһының Х съезы үтә. Унда Рәсәйҙең, яҡын һәм алыҫ сит илдәрҙең билдәле дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, Рәсәй Федерацияһы субъекттарында агросәнәғәт комплексы идаралығы органдары етәкселәре, тармаҡтың атҡаҙанған хеҙмәткәрҙәре, агрария хәрәкәте ветерандары һәм башҡалар йыйылған. Съезд эшендә БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вахитов етәкселегендә Башҡортостан делегацияһы ла ҡатнаша.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, аграр форумда Рәсәй агросәнәғәт космплексын модернизациялауҙың төп йүнәлештәре тикшереләсәк. Төбәк вәкилдәре ерҙән файҙаланыу, ауыл хужалығы өсөн машиналар төҙөлөшө, малсылыҡ, ауыл хужалығы баҙарҙары, аҙыҡ-түлек һәм эшкәртеү сәнәғәте мәсьәләләрен үҙ эсенә алған саралар комплексын ғәмәлгә ашырыу барышы тураһында мәғлүмәт бирәсәк. Съезда 2015 йылға тиклемге осорҙа Рәсәй Агросәнәғәт ойошмаһы үҫеше концепцияһы тәҡдим ителәсәк.


text:
Башҡортостанда балалар һәм үҫмерҙәр араһында «Экология һәм фәнни-техник прогресс» конкурсы үтә
Балалар һәм үҫмерҙәр араһында «Экология һәм фәнни-техник прогресс» республика компьютер эштәре интернет-конкурсы 1 декабргә тиклем дауам итәсәк. Унда 9-18 йәшлек өҫтәмә белем биреү учреждениеларында уҡыусы балалар ҡатнаша ала.
Балалар ижадын популярлаштырыу һәм үҫмерҙәрҙе йәмғиәтебеҙҙең экология һәм фәнни-техник прогресс проблемаларына йәлеп итеү, балаларҙа мәғлүмәт һәм компьютер технологиялары өлкәһендә ижади ҡыҙыҡһыныу уятыу, үҫмерҙәрҙә интернет технологиялары һәм компьютерлы графика менән эш итеү һәләтен тәрбиәләү, ижади бәйләнештәрҙе үҫтереү, республиканың компьютер мәктәптәре һәм студиялары араһында тәжрибә уртаҡлашыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
Интернет-конкурс алты номинация буйынса үткәрелә.
1-5 декабрҙә һайлап алыу этабы үткәреләсәк. Бынан һуң һәр номинацияла бишәр эш финалға һайлап алынасаҡ, йомғаҡлау сараһы 8 декабрҙә онлайн режимда эштәрҙе яҡлау форматында (жюри һорауҙарына яуап биреү) үтәсәк. Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы 13 декабрҙә уҙғарыласаҡ.
Конкурсты ойоштороусылар – Башҡортостандың Мәғариф министрлығы, М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университеты, Республика балалар (үҫмерҙәр) техник ижады үҙәге.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән 272-60-65 телефоны буйынса танышырға була.


text:
Республикала янғын хәүефһеҙлеге айлығы дауам итә, ул 20-се ғинуарға тиклем бара. Янғындарҙың төп өлөшө байрам ваҡытына тура килә, ошоно иҫәпкә алып ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса идаралығы махсус сара үткәрергә ҡарар итте. Был осорҙа халыҡ ял урындары, мәҙәниәт учреждениелары айырым иғтибарға алына.
Айлыҡ иғлан ителеүгә ҡарамаҫтан, янып үлеүселәр һаны кәмемәй. Яңы йылдың тәүге көнөндә үк 7 кеше гүр эйәһе булды.
2-се ғинуарҙа иһә утта 8 кеше һәләк булған. Өфөлә баҡсасылар берлегендә ағас йортта 6 кеше янған. Уларҙы танырлыҡ та түгел тиҙәр. Дәүләкән районындағы Романовка ауылындағы янғында хужабикә менән уның күршеһенең кәүҙәләре табылған. Яңы йылдың 3 көнөндә 40-тан ашыу янғын булған, 17 кеше утта янған.
Яңы йыл алдынан ғына янғындарһыҙ һәләк булыусылар ҙа байтаҡ булды. Мәҫәлән 40 йәштәр самаһындағы бер ир кеше Өфөнән Таутөмәнгә ҡайтып барғанда эликтричканан ҡолап поезд аҫтында ҡалды, Өфө-Аэропорт юлындағы күперҙән 17 йәшлек егет, нефть университетының беренсе курс студенты ташланып һәләк булды. Шулай ҙа тәфтишселәр егеттең үҙ-үҙенә ҡул һалыуына шикләнеп ҡарай. Сөнки ташланыр алдынан ул ата-әсәһенә шылтыратҡан, улар тауышы оҡшамағайны тип белдерә. Шуға күрә бәлки был егетте күперҙән ташламағандармы икән тигән дә фараз бар.


text:
Концерты
Ейәнсура таланттары тамашаһы
Ейәнсура-данлы төйәк. Республикабыҙға бихисап билдәле шәхестәр бүләк итте ул. Дәүләт һәм йәмғиәт эшмәкәре Фәйзулла Солтанов, Башҡортостан республикаһының Салауат Юлаев премияһы лауреаты, шағир Хәсән Назар, профессор Ирек Аҡманов, Башҡортостан республикаһының халыҡ йырсыһы Мәғфирә Ғәлиева, Башҡортостан республикаһының халыҡ яҙыусыһы Марат Кәримов- исемлекте сикһеҙ дауам итергә мөмкин. Был күренекле шәхестәр халҡыбыҙҙың мәҙәни, сәйәси үҫешенә тос өлөш индерҙе. Ейәнсуралар үҙҙәренең тоҡомдаштарын онотмай. Уларҙың ҡаҙаныштарын ҙурлай һәм йәш быуында улар еткән үрҙәргә тиң уңыштарға өлгәшер, халҡының киләсәген етәкләрҙәй шәхестәр тәрбиәләй. Был изге эштә Ейәнсура яҡташтары ойошмаһының роле ҙур. Ойошма бына инде 12 йыл эшләп килә. Быйыл, йәғни ун икенсе декаберҙә, сәғәт етелә Хәсәйен Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһында, берекмә яҡташтарын, дуҫтарын йыя. Сағыу тамашала Ейәнсура таланттары сығыш яһаясаҡ. Район үҙәгенән рәсми делегацияһының да килеүе көтөлә. Шулай уҡ яңылыҡтарға һәр ваҡыт хәбәрҙар булырға теләгәндәрҙе фойела республиканың гәзитен-журналдарына яҙылыу көтә. Йыр-моңға, билдәле шәхестәр, яҡташтар менән осрашыуға бай тантанаға рәхим итегеҙ дуҫтар!


text:
Стәрлетамаҡта йылғалар кимәленең кинәт күтәрелеүе көтәлә
4 майҙан алып 9-на тиклем Йомағужа һыуһаҡлағысынан һыу ебәреүҙең ике тапҡырҙан күберәккә артыуы көтөлә, тип хәбәр итә Стәрлетамаҡтың ташҡынға ҡаршы комиссияһы. Һыуҙың Ағиҙел йылғаһының һыубаҫар туғайҙарына сығыуы, Ашҡаҙар һәм Стәрле йылғаларында һыу кимәленең артыуы ихтимал.
Ҡала властары был йылғалар буйҙарында йәшәүсе кешеләрҙе һыуҙың күтәрелеүенә һәм уның ярҙарҙан сығыу ихтималлығына әҙер булырға саҡыра. Өҫтәмә мәғлүмәт алыу өсөн даими рәүештә радио һәм телевизорҙарҙы ҡабыҙылған килеш тоторға кәрәк. Ҡала халҡынан йылға ярҙары буйында планлаштырылған ялды күсереп тороуҙары һорала: ул ғүмер өсөн хәүефле. Берҙәм дежур-диспетчер хеҙмәтенең телефондары 05, 2-000-45, кәрәҙле телефондарҙан 112; 25-12-68 (авария-ҡотҡарыу отряды).


text:
Ҡара диңгеҙ
Ҡара диңгеҙ (урыҫ. Черное море, укр. Чорне море, рум. Marea Neagră, төр. Karadeniz, груз. შავი ზღვა, абх. Амшын/Амшын Еиқәа, бор. грек. EὔEevoς Πόvtoς, грек. Maύpn Θάλaσσa, лат. Pontоs Euxinus)-- Атлантик океан бассейнындағы эcке диңгеҙ. Босфор боғаҙы аша Мәрмәр диңгеҙе, артабан Дарданелдар боғаҙы аша Эгей һәм Урта диңгеҙҙәре менән тоташа, Керчь боғаҙы аша — Азов диңгеҙе менән тоташа. Төньяҡтан диңгеҙгә Ҡырым ярымутрауы уйылып кергән. Ҡара диңгеҙ аша Европа менән Кесе Азия сиге үтә.
Ҡара диңгеҙ Рәсәй, Украина, Румыния, Болгария, Төркиә һәм Грузия илдәренең ярҙарын йыуа.
Ҡара диңгеҙ төньяҡтан көньяҡҡа 1150 км-ға, көнсығыштан көнбатышҡа 580 км-ға һуҙылған.
Утрауҙар һаны бик аҙ. Иң зуры — Украиналағы Джарылгач утрауы, майҙаны 62 км². Башҡа утрауҙар 1 км²-ҙан да артыҡ түгел.
Ҡара диңгеҙгә ҡойоусы иң эре йылғалар: Дунай, Днепр, Днестр, һәм бәләкәйерәктәре — Мзымта, Псоу, Бзыбь, Риони, Кодори, Эшли-Ирмак, Сакарья, Көньяк Буг йылғалары.
Диңгеҙ порттары булған ҡалалар:
- Рәсәй: Новороссийск, Сочи, Туапсе;
- Болгария: Бургас, Варна;
- Грузия: Батуми, Поти;
- Абхазия (Грузия): Сухуми;
- Румыния: Констанца;
- Төркиә: Самсун, Трабзон;
- Украина: Одесса, Евпатория, Ильичёвск, Южный, Керчь, Севастополь, Ялта, Судак.


text:
Фото:
Ололар көнө уңайынан Өфөлә байрам саралары үтәсәк
Фото:
Өфөлә Ололар көнөн байрам итеү беренсе октябрь менән генә сикләнмәйәсәк. Был көнгә бағышланған байрамдар ай буйына дауам итергә тейеш. Социаль хеҙмәтләндереү үҙәктәрендә ололар өсөн октябрь дауамында концерт программалары, шиғриәт кисәләре, экскурсиялар ойоштороласаҡ, мохтаждарға тейешле социаль-көнкүреш, әйберләтә һәм аҙыҡ-түлек ярҙамы күрһәтеләсәк.
Йома, 1 октябрь, тураһында һөйләгәндә, баш ҡаланың бер нисә майҙанында концерттар ойошторолоуын билдәләргә кәрәк. Мәҫәлән, Октябрь районында байрам программалары "Сәләм" балалар-үҫмерҙәр үҙәгендә, 49-сы дөйөм белем биреү мәктәбендә, район хакимиәтендә, Нуғай ауылының Мәҙәниәт йортонда үтәсәк. Ошо уҡ көндө «Дуҫлыҡ», «Данко» һәм «Буревестник» үҫмерҙәр клубы тәрбиәләнеүселәре Өфөнөң ҡарттар һәм инвалидтар йорто-интернатында «Йәшлегебеҙ йырҙары» концерт программаһы менән сығыш яһаясаҡ.
"Башинформ" агентлығына Октябрь районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, октябрҙә бында йәнә 50-60 йыл бергә йәшәгән парҙарҙы ҡотларға ниәтләйҙәр.


text:
Йәш ғалимдар Башҡортостан Республикаһы гранттарын аласаҡ
БР гранттарына дәғүә итеүгә йыл һайын үткәрелеүсе йәш ғалимдар һәм йәштәр ғилми коллективтары ғилми эштәре конкурсы тамамланды. 2011 йылдың 4 февралендәге «2011 йылда йәш ғалимдарға һәм йәштәр ғилми коллективтарына гранттар бүлеү тураһында»ғы 24-се ҡарарға ярашлы гранттар менән билдәләнәсәк конкурс еңеүселәре асыҡланды.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, конкурста 35 йәшкә тиклемге ғилми хеҙмәткәрҙәр, уҡытыусылар, белгестәр, аспиранттар, докторанттар һәм төбәк биләмәһендә урынлашҡан, ғилми тикшеренеүҙәр менән әүҙем шөғөлләнгән ғилми учреждениеларҙың, профессиональ белем биреү учреждениелары һәм ойошмаларҙың йәштәрҙән торған коллективтары (биш кешегә тиклем) ҡатнашты.
Йәш ғалимдарға һәм йәштәр ғилми коллективтарына гранттар Башҡортостан Республикаһы Президентының 2006 йылдың 6 ноябрендәге «Башҡортостан Республикаһында йәш ғалимдарға һәм йәштәр ғилми коллективтарына дәүләт ярҙамы буйынса өҫтәмә саралар тураһында»ғы Указы менән раҫланған. Быйыл гранттар бишенсе тапҡыр бирелә.
Гранттар тапшырыу тантанаһы 8 февралдә 11:00 сәғәттә Республика Йортонда (Туҡай урамы, 46) үтәсәк. Конкурс еңеүселәренең тулы исемлеге http://bash.rosmu.ru/activity/events/771.html сайтында күрһәтелгән.


text:
Интернет
Интерне́т (ингл. Internet, МФА: [ˈɪn.tə.net]) — мәғлүмәт һаҡлау һәм тапшырыу өсөн берләшкән компьютер селтәрҙәренең бөтә донъя системаһы. Донъя селтәре һәм Глобаль селтәр, йә Селтәр генә тип тә йөрөтөлә. TCP/IP протоколдары базаһында төҙөлгән. Интернет нигеҙендә Бөтә донъя селтәре (урыҫса «Всемирная паутина», ингл. World Wide Web, WWW) һәм башҡа бик күп төрлө мәғлүмәт тапшырыу системалары эшләй.
2012 йылдың 30 июненә интернетты даими ҡулланыусылар һаны 2,4 млрд-тан ашып китте, йәғни Ер шары халҡының өстән бер өлөшөнән күберәге интернет хеҙмәттәренән файҙалана ине.
Йөкмәткеһе
- 1 Тарихы
- 2 Төп принциптары
- 3 Структура (сервистар һәм хеҙмәттәр)
- 4 Браузерҙар
- 5 Телдәр
- 6 Юридик яҡтары һәм дөйөм үҙсәнлектәре
- 7 Төп ҡулланыу өлкәләре
- 8 Цензура
- 9 Субмәҙәниәттәр
- 10 Ҡыҙыҡлы факттар
- 11 Иҫкәрмәләр
- 12 Һылтанмалар
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1957 йылда, Советтар Союзы Ерҙең беренсе яһалма юлдашын осорғандан һуң, АҠШ-тың Оборона министрлығы шундай ҡарарға килә: , һуғыш була ҡалһа, АҠШ-ҡа ышаныслы мәғлүмәт тапшырыу системаһы кәрәк. АҠШ-тың Перспективалы оборона ғилми-тикшеренеү эшләнмәләре агентлығы (DARPA) ошо маҡсатта компьютер селтәре эшләргә тәҡдим итә. Был бурыс Лос-Анджелестағы Калифорния университетына, Стэнфорд тикшеренеүҙәр үҙәгенә, Юта университетына һәм Санта-Барбаралағы Калифорния штаты университетына йөкмәтелә. Компьютер селтәренә ARPANET (ингл. Advanced Research Projects Agency Network) тигән исем бирелә, 1969 йылда проект сиктәрендә селтәр ошо дүрт ғилми учреждениены тоташтыра. Бөтә эштәрҙе АҠШ Оборона министрлығы финанслай. Артабан ARPANET әүҙем үҫеш ала, уны төрлө өлкәләрҙә эшләгән ғалимдар ҡуллана башлай.
ARPANET'тың беренсе серверы 1969 йылдың 2 сентябрендә Калифорния университетында (Лос-Анджелес) ҡуйыла. Honeywell DP-516 компьютеры 24 Кб оператив хәтергә эйә була[1].
1969 йылдың 29 октябрендә 21:00 сәғәттә ARPANET селтәренең бер-береһенән 640 километрҙа — Калифорния университеты менән Стэнфорд тикшеренеүҙәр институтында — ятҡан ике узелы араһында бәйләнеш сеансы үткәрелә. Лос-Анджелестағы Чарли Клайн (Charley Kline) Стэнфордтағы компьютерға алыҫтан тоташыуҙы тормошҡа ашырып ҡарай. Индерелгән һәр символдың уңышлы тапшырылыуын уның Стэнфордтағы коллегаһы Билл Дювалль (Bill Duvall) телефон аша раҫлай.
Иң тәүҙә бары тик ике генә символ «LO» («LOG» тип тапшырырға йыйынһалар ҙа) ебәрелә, сөнки селтәрҙең эше туҡтап ҡала. LOG иһә LOGIN тигән һүҙҙе аңлатырға тейеш була (системаға инеү командаһы). 22:30 сәғәткә система ҡайтанан сафҡа инә, киләһе ынтылыш уңышлы була. Ошо датаны интернеттың тыуған көнө тип атайҙар[2].
1971 йылға селтәр аша электрон почта ебәреү өсөн беренсе программа эшләнә. Ул тиҙ арала таралыу таба.
1973 йылда трансатлантик телефон кабеле аша Бөйөк Британиянан һәм Норвегиянан тәүге сит ил ойошмалары тоташтырыла, шулай итеп, селтәр халыҡ-араға әйләнә.
1970-се йылдарҙа селтәр нигеҙҙә электрон почта ебәреү өсөн ҡулланыла, шулай уҡ почта таратыу исемлектәре, яңылыҡтар төркөмдәре һәм иғлан таҡталары барлыҡҡа килә. Ләкин ул саҡта селтәр башҡа техник стандарттар буйынса төҙөлгән селтәрҙәр менән анһат ҡына эш итеп китә алмай. 1970-се йылдар аҙағына бирелмәләр тапшырыу протоколдары дәррәү үҫеш ала. Улар 1982—1983 йылдарҙа стандартлаштырыла. Селтәр протоколдарын әҙерләүҙә һәм стандартлаштырыуҙа Джон Постел ҙур эш башҡара. 1983 йылдың 1 ғинуарында ARPANET селтәре NCP протоколынан TCP/IP протоколына күсә, ул әле лә селтәрҙәрҙе берләштереүҙә уңышлы ҡулланыла. Нәҡ 1983 йылда «интернет» термины ARPANET селтәренә ҡарата ҡулланылышҡа индерелә.
1984 йылда домен исемдәре системаһы (ингл. Domain Name System, DNS) барлыҡҡа килә.
1984 йылда ARPANET селтәренең етди ярышташы барлыҡҡа килә: АҠШ-тың Милли ғилми фонды (NSF) университет-ара NSFNet (ингл. National Science Foundation Network) селтәрен нигеҙләй. Ул бәләкәйерәк селтәрҙәрҙән хасил ителә һәм ARPANET-ҡа ҡарағанда ҙурыраҡ үткәреү һәләтенә эйә була. Бер йыл эсендә был селтәргә 10 меңләп компьютер ҡушыла, һәм «интернет» атамаһы яйлап ҡына NSFNet'ҡа күсә башлай.
1988 йылда Internet Relay Chat (IRC) протоколы эшләнә, уның ярҙамында интернетта реаль ваҡытта аралашыу (чат) мөмкинлеге барлыҡҡа килә.
1989 йылда Ядро тикшеренеүҙәре буйынса Европа советында (ЦЕРН) Бөтә донъя селтәре булдырыу концепцияһы ярала. Уны билдәле британ ғалимы Тим Бернерс-Ли тәҡдим итә. Ул ике йыл эсендә HTTP протоколын, HTML телен һәм URI идентификаторҙарын эшләй.
1990 йылда ARPANET селтәре йәшәүҙән туҡтай. Шул уҡ йылды интернетҡа беренсе тапҡыр телефон аша тоташыу була.
1991 йылда Бөтә донъя селтәр ауы дөйөм ҡулланыуға инә башлай. Ә 1993 йылда билдәле NCSA Mosaic веб-браузеры барлыҡҡа килә.
1995 йылда NSFNet тикшеренеүҙәр селтәре булып ҡала, ә интернетта трафикты маршрутизациялау менән Милли ғилми фондтың суперкомпьютерҙары түгел, ә селтәр провайдерҙары шөғөлләнә.
Бөтә донъя селтәр ауы консорциумы (W3C) барлыҡҡа килә.
Хәҙерге ваҡытта интернетҡа элемтә спутниктары, радио-каналдар, кабелле телевидение, телефон, оптик-сүсле линиялар йә электр үткәргес аша тоташып була. 1997 йылға интернетта 10 млн. самаһы компьютер була, 1 млн.-дан ашыу домен исеме теркәлә.
Биш йыл эсендә Интернет аудиторияһы 50 миллиондан ашыу ҡулланыусыны берләштерә. Башҡа коммуникация сараларына бындай күләмдә таралыу табыу өсөн күберәк ваҡыт талап ителгән була[3]:
Барлыҡҡа килерен алдан әйтеүҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- XIX быуаттың урыҫ яҙыусыһы, философы һәм йәмәғәт эшмәкәре Владимир Одоевский 1837 йылда яҙылған «4338-се йыл» тигән тамамланмаған утопик романында хәҙерге блогтар һәм интернет барлыҡҡа килерен беренсе булып күҙаллағандыр тип иҫәпләргә була. Романда шундай юлдар бар: «таныш йорттар араһында магнетик телеграфтар ҡоролған, улар ярҙамында алыҫ йәшәүселәр бер-береһе менән аралаша».
- Электр мәғлүмәт элемтәһен бизнес өсөн ҡулланыу идеяһын 1908 йылда Никола Тесла әйтә[4]:
- Инглиз яҙыусыһы Эдвард Морган Форстер «Машина туҡтала» (1909) тигән фантастик повесть-антиутопияһында кешелекте хеҙмәтләндергән бөтә донъя автоматик системаһын һүрәтләй. Кешеләр тулыһынса унан бойондороҡло була бара, физик көс-ҡеүәтен юғалта, бер ҡайҙа сыҡмай тиерлек үҙҙәренең кәрәҙ ояһы кеүек фатирҙарында ята һәм бер-береһе менән ситтән тороп ҡына аралаша. Система эштән сыға, бөтәһе лә һәләк була. Шулай итеп, бөгөнгө интернетҡа көслө бәйлелек проблемаһы алдан әйтелә [5].
- Мюррей Лейнстерҙың «Джо исемле логик компьютер» (1946) тигән хикәйәһендә «логиктарҙы» (компьютерҙарҙы) берләштереүсе донъя селтәре тасуирлана. Улар банктарға, телекоммуникацияларға, авиарейстарға һ.б. күп нәмәгә идара итә. Төп герой — бракка сығарылған логик Джо — ҡулланыусылар һорауы буйынса селтәрҙә кешеләрҙе, өйҙә бомба эшләү ысулдарын һ.б. эҙләй.
- Фантаст яҙыусылар араһында хәҙерге интернет-серверҙарҙы хәтерләткән дөйөм милли йәки дөйөм планета компьютерҙарын һүрәтләүселәр байтаҡ. Улар араһында Айзек Азимов уйлап тапҡан Multivac (1955—1979), Бер туған Стругацкийҙарҙың Ҙур Бөтә Планета Информаторийы (1970—80-се йй.), Сергей Снеговтың «Кешеләр аллалар кеүек» (1966) романындағы Ҙур Академик Машина бар.
Перспективалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Коммерцияға ҡараған интернет-провайдерҙар трафик алмашыу нөктәләре ярҙамында тоташҡан кеүек, тикшеренеүҙәр селтәрҙәре вағыраҡ селтәрҙәргә берләшә:
- National LambdaRail
- Abilene Network
- GEANT
- GLORIAD
Рәсәйҙә «А́билин» (ингл. Abilene Network) тигән проект — юғары тиҙлекле эксперименталь селтәр — киңерәк билдәле, уны «Интернет 2» (ингл. Internet2) американ консорциумы эшләгән. Консорциум үҙе коммерцияға ҡарамай, ул алдынғы ҡушымталар һәм селтәр технологияларын эшләү менән мәшғүл. Абилин АҠШ-тың 230-лаған университетын, фәнни үҙәген һәм башҡа учреждениеларҙы берләштерә. Абилинға бирелмәләрҙе тапшырыуҙың юғары тиҙлеге хас, теорияла ул тиҙлек 200 Гбит/с-ҡа етә ала тип ҡарала.
Интернетты артабан камиллаштырыуҙы күптәр семантик селтәр ауы концепцияһын индереү менән бәйләй.
Төп принциптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет күп меңдәрсә корпоратив, ғилми, хөкүмәт һәм йорт компьютерҙары селтәрҙәренән тора. Төрлө ҡоролошло һәм топологиялы селтәрҙәрҙе берләштереү IP протоколы (ингл. Internet Protocol) һәм бирелмәләр тупланмаһын маршрутизациялау принцибы арҡаһында мөмкин булды.
IP протоколы физик элемтә каналдарына ҡарата махсус рәүештә агностик итеп сығарылған. Йәғни цифрлы бирелмәләрҙе тапшырыуҙың теләһә ҡайһы системаһы (селтәре), сымлыһы ла, сымһыҙы ла, әгәр уға ҡарата IP-тупланмаларҙы инкапсуляциялау стандарты сығарылған булһа, интернет трафигын да тапшыра ала. IP протоколының агностицизмы, атап әйткәндә, шуны аңлата: компьютер йәки маршрутизатор үҙе тоташтырылған селтәрҙәрҙең тибын танырға һәм улар менән эшләй белергә тейеш; ләкин уның маршрутизаторҙарҙан ситтә ниндәй селтәрҙәр барлығын белеүе мотлаҡ түгел.
Селтәрҙәр осрашҡан урындарҙа махсус маршрутизаторҙар (программаныҡы йәки аппараттыҡы) бирелмәләр тупланмаларын автоматик сорттарға айырыу йәки был тупланмаларҙы уларҙы алыусыларҙың IP-адрестарына йүнәлтеү менән шөғөлләнә. IP протоколы бөтә донъя күләмендә берҙәм адрестар мөхитен хасил итә, ләкин һәр бер селтәрҙә үҙ адрестар мөхите лә булырға мөмкин, ул селтәр класына ҡарап һайлана. IP-адрестарҙың бындай ойошторолошо маршрутизаторҙарға һәр бер бирелмәләр тупланмаһы өсөн йүнәлеште билдәләргә мөмкинлек бирә.
Протоколдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Протокол — ул компьютерҙарҙың селтәрҙә эшләгәндә үҙ-ара аралашыу «теле». Интернет протоколдары системаһын «TCP/IP протоколдары стекы» тип йөрөтәләр.
Интернетта иң таралған протоколдар:
Интернетта популяр булһа ла, әлегә стандартлаштырылмаған протоколдар ҙа күп.
Был протоколдар файлдар һәм текслы хәбәрҙәр менән алмашыу өсөн кәрәк, уларҙың ҡайһыларында тотош файл алмашыу селтәрҙәре ҡоролған.
Структура (сервистар һәм хеҙмәттәр)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әлеге ваҡытта интернетта күп төрлө ресурстар менән эшләүҙе тәьмин иткән сервистар бик күп. Улар араһында айырыуса билдәлеләре:
- DNS сервисы, йәки домен исемдәре системаһы, селтәр узелдарын адреслау өсөн һанлы адрестар урынына мнемоник исемдәр ҡулланыу мөмкинлеген бирә;
- электрон почта (E-mail), кешенең бер йәки бер нисә абунасы менән хәбәрләшеүен тәьмин итә;
- IRC сервисы, реаль ваҡытта текслы хәбәрләшеү ғәмәлен тәьмин итә (chat);
- телеконференциялар, йәки яңылыҡтар төркөмдәре (Usenet), күмәкләп хәбәрләшеү мөмкинлеген бирә;
- FTP сервисы — төрлө типтағы файлдарҙы һаҡлау һәм ебәреүҙе тәьмин итеүсе файл архивтары системаһы;
- Telnet сервисы, алыҫтағы компьютерҙар менән терминаль режимда идара итеү өсөн тәғәйенләнә;
- World Wide Web (WWW, W3, «Бөтә донъя селтәр ауы») — гипертекслы (гипермедиа) система, төрлө-төрлө селтәр ресурстарын берҙәм мәғлүмәт арауығына ҡушыу өсөн тәғәйенләнгән;
- Ағымлы мультимедиа.
Был сервистар стандарт сервистар булып тора. Йәғни клиент һәм сервер программа тәьминәтенең төҙөлөү принциптары, шулай уҡ үҙ-ара эш итеү протоколдары халыҡ-ара стандарттар рәүешендә эшләнгән. Тимәк, программа тәьминәтен эшләүселәргә дөйөм техник талаптарға ярашлы эш итергә кәрәк.
Стандарт сервистар менән бергә стандарт булмағандары ла бар. Улар теге йәки был компанияның оригиналь эшләнмәһе булып тора. Мәҫәлән, Instant Messenger (интернет-пейджерҙар — ICQ, AOl, Demos on-line һ.б.) кеүек системалар, интернет-телефония, радио һәм видео трансляциялау системалары һ.б. Бындай системалар халыҡ-ара стандарттарға тап килмәгәнлектән башҡа ошондай сервистар менән техник ярашмаусанлыҡҡа тап булыу ихтималлығына эйә.
Стандарт сервистар өсөн транспорт кимәлендәге протоколдар менән эшләү ҙә стандартлаштырыла. Атап әйткәндә, һәр бер программа серверына стандарт TCP- һәм UDP-порт номерҙары бирелә, улар бер нигә ҡарамай үҙгәрешһеҙ ҡала. Клиент программа тәьминәте порттарының номерҙары иһә улай уҡ ҡаты тотолмай, сөнки:
- беренсенән, ҡулланыусы узелында клиент программаһының бер нисә күсермәһе эш итеүе бар, һәм уларҙың һәр береһе транспорт протоколы тарафынан шәхсән танылырға тейеш, йәғни һәр күсермәнең үҙенең уникаль порт номеры булыуы мотлаҡ;
- икенсенән, клиент белешеүҙе ҡайҙа ебәрергә белһен өсөн, сервер порттарының тейешле ҡағиҙәләргә буйһоноуы мөһим, ә сервер белешеү алынған адрес буйынса яуапты ебәрә ала.
- Хеҙмәттәр
Әле айырыуса киң ҡулланыла торған интернет хеҙмәттәре — ошолар:
- Донъя селтәр ауы
- Веб-форумдар
- Блогтар
- Вики-проекттар (атап әйткәндә, Википедия)
- Интернет-кибеттәр
- Интернет-аукциондар
- Социаль селтәрҙәр
- Электрон почта һәм хат-хәбәр таратыу исемлектәре
- Яңылыҡтар төркөмдәре (нигеҙҙә, Usenet)
- Файл алмашыу селтәрҙәре
- Электрон түләү системалары
- Интернет-радио
- Интернет-телевидение IPTV
- IP-телефония
- Мессенджерҙар
- FTP-серверҙар
- IRC
- Эҙләү системалары
- Интернет-реклама
- Алыҫ терминалдар
- Алыҫтан идара итеү
- Күп ҡулланыусылар уйындары
- Веб 2.0
- Интернет-трейдинг
Браузерҙар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Браузер — веб-битте ҡарау өсөн кәрәкле компьютер программаһы.
Күп төрлө браузерҙар бар. Иң ныҡ таралғандары: Google Chrome, Internet Explorer, Mozilla Firefox, Safari һәм Opera.
Телдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет ҡулланыусыларҙың мәғлүмәт ресурстарын файҙаланыу ирке дәүләт сиктәре һәм/йәки милли домендар менән сикләнмәй, ләкин тел сиктәре һаҡлана әле. Интернетта инглиз теле өҫтөнлөк итә. Урыҫ теле 2-се урынды биләй[6].
Интернеттың тел буйынса бүленеш өлкәләре уларҙа ҡулланылған тел буйынса атап йөрөтөлә. Интернеттың урыҫ телле өлкәһе «Русский интернет», ҡыҫҡаса Рунет тип атала. Башҡорт интернеты — Башнет.
Рунет[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рунет — Интернет селтәренең урыҫ телле өлөшө. Тарыраҡ билдәләмәлә иһә Рунет — Бөтә донъя селтәр ауының .su, .ru һәм .рф тигән милли домендарҙағы өлөшө. 1987—1994 йылдар урыҫ телле Интернет барлыҡҡа килеүҙең иң мөһим осоро булды. 1990 йылдың 28 авгусында И. В. Курчатов исемендәге Атом энергияһы институтында һәм СССР Автомобиль транспорты министрлығының Квалификацияны күтәреү институтында үҫеп сыҡҡан һәм ғалим физиктар менән программа яҙыусыларҙы берләштергән фәнни төркөм Интернет донъя селтәренә ҡушыла. 1990 йылдың 19 сентябрендә беренсе кимәлдәге .su домены InterNIC халыҡ-ара мәғлүмәт үҙәге базаһында теркәлә. Ошоноң һөҙөмтәһендә Советтар Союзы менән Интернет аша бәйләнеш тотоу мөмкинлеге асыла. 1994 йылдың 7 апрелендә InterNIC'та .ru Рәсәй домены теркәлә.
«.рф» (punycode:
xn--p1ai; Рәсәй Федерацияһы) домены URL-адреста кириллица символдарын ҡулланыу мөмкинлеген бирә, ул DNS'тың тамыр системаһына 2010 йылдың 12 майында тапшырылған[7]. «Интернет» техник үҙәге статистикаһынан күренеүенсә[8], 2010 йыл аҙағында .рф зонаһында 700 меңләп домен теркәлгән, шуның 350 меңләбе теркәлеүен тапшырмаған. Интернет селтәрендәге милли доменды координациялау үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, .рф зонаһында әлеге көнгә теркәлгән домен исемдәренең 8 %-лабы ғына урыҫ теленең дөйөм ҡулланылыштағы һүҙҙәренән тора. Йәнә 30 % самаһы бер нисә һүҙҙән төҙөлгән, ҡалған бөтә домендар кеше исемдәренән, әҙәби персонаждар исемдәренән, компаниялар атамаларынан яһалған. Исемдәрҙең күпселеге тауар билдәләре хужаларыныҡы булып тора. Исемдәрҙең яртыһы тиерлек — Мәскәүҙә, 9 %-ы — Мәскәү өлкәһендә, 8 % Санкт-Петербургта теркәлгән[9].
Юридик яҡтары һәм дөйөм үҙсәнлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Интернеттың милексеһе юҡ, сөнки ул географик яҡтан төрлө урындағы селтәрҙәр йыйылмаһынан хасил була.
- Интернетты тулыһынса һүндереп булмай, сөнки селтәр маршрутизаторҙары берҙәм тышҡы идарала түгел.
- Интернет бөтә кешелектең хазинаһы булып тора.
- Интернеттың ҡыҙыҡһынған кешеләр тарафынан ҡулланыла торған файҙалы һәм зарарлы мөмкинлектәре бик күп.
- Интернет, бөтәһенән элек, мәғлүмәтте асыҡ һаҡлау һәм таратыу сараһы булып тора. Шифрланмаған мәғлүмәттең маршрут буйынса транспортланған саҡта яттар ҡулына эләгеүе бар.
- Интернет һәр компьютерҙы Селтәргә тоташтырылған башҡалары менән бәйләй ала.
- Интернеттағы сайттар мәғлүмәтте уҡыусы ихтыярына ярашлы тарата.
- Сүпхат-серверҙар һәм «зомби-селтәрҙәр» мәғлүмәтте ебәреүсе ихтыяры буйынса тарата һәм ҡулланыусыларҙың почта йәшниктәрен сүпхаттар менән тултыра (ысынбарлыҡтағы почта йәшниктәрен реклама гәзттәре һәм брошюралары менән тултырған кеүек).
- Интернетта мәғлүмәт таралыу социаль мөхиттә имеш-мимештәр таралыуға оҡшаш. Мәғлүмәткә ҡыҙыҡһыныу ҙур булһа, ул тиҙ һәм киң тарала, ҡыҙыҡтырмаһа — таралмай.
- Интернеттағы мәғлүмәттәрҙе уҡыу, ҡағиҙә булараҡ, әҫәрҙе ябыҡ уҡыу булып тора. Интернетта мәғлүмәтте таратҡан (фаш иткән) өсөн, әгәр ул дәүләт йә башҡа берәүҙең сере, яла, таратылыуы закон менән тыйылған башҡа мәғлүмәттәр булһа, мәғлүмәт индерелгән урындағы закондарға ярашлы, юридик яуаплылыҡҡа тарттырылыу ихтимал.
- 2011 йылдың 3 июнендә Интернетҡа инеүҙе кешенең база хоҡуғы тип таныу тураһында БМО-ның резолюцияһы ҡабул ителде. Шулай итеп, теге йәки был төбәкте Интернеттан өҙөү кеше хоҡуғын боҙоу булып тора[10].
Төп ҡулланыу өлкәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Электрон бизнес[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тикшеренеүҙәр һөҙөмтәләренән күренеүенсә, Интернет ресурстарының күпселеге ниндәй ҙә булһа кимәлдә коммерция эшмәкәрлеге менән бәйләнгән[11]. Интернет реклама, тауарҙар һәм хеҙмәттәр һатыу, маркетинг тикшеренеүҙәре үткәреү, электрон түләүҙәр башҡарыу, банк иҫәптәренә идара итеү өсөн ҡулланыла.
Oxford Economics докладына ярашлы, тауарҙар һәм хеҙмәттәрҙе электрон ысул менән һатыуҙың дөйөм күләме, шулай уҡ цифрлы продукттар һәм хеҙмәттәр баҙары күләме дөйөм донъя кимәлендә 20.4 триллион АҠШ доллары тәшкил итә, был донъялағы бөтә һатыуҙарҙың 13,8 %-ын тәшкил итә[12].
Киң мәғлүмәт саралары (КМС)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Жанр буйынса интернет-баҫмалар офлайн баҫмаларҙан айырылмай — яңылыҡтар, әҙәби, фәнни-популяр, балалар, ҡатын-ҡыҙҙар һ.б. сайттар бар. Әммә, офлайн баҫмалар даими сыҡһа (көнөнә, аҙнаһына, айына бер), интернет-баҫмалар яңы материал килеүгә ҡарап яңыртылып тора. Шулай уҡ интернет-радио һәм интернет-телевидение ла бар.
Интернет-КМС үҫеше арҡаһында ҡағыҙ матбуғат баҫмаларын уҡыусылар һаны йылдан-йыл кәмей бара. Мәҫәлән, АҠШ-та 1989—2009 йылдарҙа сығарылған гәзиттәр һаны көнөнә 62 млн-дан 49 млн данаға ҡалып кәмегән[13].
Әҙәбиәт, музыка, кино[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернетта эшләгән электрон китапханаларҙа ғәйәт ҙур һандағы баҫмалар бар. Селтәрҙә булған китаптар араһында күптән библиографик йәһәттән һирәк осрай торған баҫмаға әйләнгәндәре йәки бөтөнләй нәшер ителмәгәндәре лә байтаҡ.
Башлап яҙған яҙыусылар һәм шағирҙар ҙа, ҡайһы бер билдәле авторҙар ҙа Интернетҡа үҙенең ижадын сығара.
Тауышлы файлдарҙы, сифатын һаҡлап, Интернет аша тапшырыуға яраҡлы иткән MP3 форматы барлыҡҡа килеү менән Интернетта музыка киң тарала башланы. Интернетта башҡарыусының яңы дискындағы берәй йырҙың таралыуы уға яҡшы реклама булып тора һәм яҙмаларҙың һатылыуын арттыра.
Интернетта шулай уҡ фильмдар күп, уларҙың күпселеге рөхсәтһеҙ тейәлгән. Уларға инеү файл алмашыу селтәрҙәре аша (атап әйткәндә, BitTorrent технологияһын ҡулланып) башҡарыла.
Күсермәләр яһау, әҙәби, музыкаль әҫәрҙәрҙе һәм кинофильмдарҙы тейәү еңеллеге арҡаһында авторлыҡ хоҡуҡтарын һаҡлау мәсьәләһе көнүҙәккә әүерелде.
Элемтә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Электрон почта әлеге көндә иң киң ҡулланылыусы элемтә сараһы булып тора. Шулай уҡ IP-телефония һәм Skype (компьютерҙар араһында Интернет аша пиринг селтәрҙәрен ҡулланыу юлы менән шифрланған тауышлы бәйләнеште һәм видеобәйләнеште тәьмин итеүсе ябыҡ кодлы түләүһеҙ проприентар программа тәьминәте, шулай уҡ кеҫә һәм стационар телефондарға түләүле шылтыратыу хеҙмәттәре) кеүек программалар ҙа киң ҡулланыла.
Интернетты элемтә сараһы итеп ҡулланыу мәшғүллектең алыҫтан тороп эшләү кеүек төрө таралыуға юл асты.
Аралашыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет төрлө ҡыҙыҡһыныуҙар берләштергән кешеләр өсөн аралашыу сараһы булып тора. Интернет-форумдар, блогтар һәм социаль селтәрҙәр шуға хеҙмәт итә. Социаль селтәрҙәр һәр кемдең үҙ виртуаль «Мин»ен ижад итеүе өсөн техник һәм социаль база тәьмин итә. Һәр кем аралашып йә ижад итеп кенә ҡалмай, үҙ ижади емештәрен күп миллионлы аудитория менән уртаҡлаша ла ала.
Краудсорсинг[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет үҙ эшмәкәрлектәрен берләштереү һәм көйләү өсөн ирекмәндәргә лә ҡулай шарттар тыуҙырҙы.
Википедия — ирекмәндәр тарафынан үҫтерелеүсе онлайн-энциклопедия — ошондай проекттарҙың иң ҙуры булып тора.
Граждандар ғилеме программалары миҫалдары: Бөтә донъя Һыуҙы тикшереү көнө, НАСА ҡурсалауы аҫтындағы Stardust@Home һәм Clickworkers, галактикаларҙы классификациялау буйынса Galaxy Zoo проекты.
Цензура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күп илдәрҙә селтәргә ҡарата етди сикләүҙәр бар, йәғни айырым сайттарға (КМС-ҡа, аналитик, порнографик сайттарға) йәки тотош селтәргә инеү тыйыла. Мәҫәлән, ҠХР-ҙа «Алтын ҡалҡан» проекты — провайдерҙар менән мәғлүмәт тапшырыуҙың халыҡ-ара селтәрҙәре араһындағы интернет-каналда мәғлүмәтте һөҙөп үткәреү системаһы эшләй.
Интернетта ҡайһы бер хөкүмәттәргә ҡулай булмаған мәғлүмәт ресурстары барға күрә улар Интернетты киң мәғлүмәт сараһы тип иғлан итергә һәм уға ҡағылышлы сикләүҙәрҙе ҡулланырға тырыша. Ысынында, Интернет — ул, телефон селтәре йәки ҡағыҙ кеүек, мәғлүмәтте йөрөтөүсе, мәғлүмәтле мөхит. Донъяла Интернетҡа тоташыуға дәүләт монополияһы ла осрай.
Шул уҡ ваҡытта мәғлүмәт ресурстарының күпселеге үҙҙәре баҫтырған мәғлүмәтте, үткәрелгән сәйәсәткә йә үҙҙәренең эске ҡағиҙәләренә ҡарап, рәсми цензураға (модерацияға) дусар итә. Был һүҙ иркенең демократик принциптарына ҡаршы килмәй.
Кәрәкһеҙ тип табылған контенттан ҡулланыусының компьютерына фильтрҙар ҡуйып һаҡланып була.
«Интернетта цензураның иң һөҙөмтәле ысулы — ул провайдерҙар менән эшләү. Ҡулланыусыларға рөхсәт ителмәгән адрестар исемлеген индерергә мөмкин»[14].
Интернеттағы цензураны еңер өсөн ҡулланыусылар бикләнгән ресурстарға үтеп кереүҙең рөхсәт ителгән төрлө ресурстарын файҙалана. Әйтәйек, веб-прокси һәм прокси-серверҙар, анонимайзерҙар һәм аноним селтәрҙәр, RSS-агрегаторҙар, веб-биттәрҙең йөкмәткеһен күрһәтелгән биттең адресына күсерә торған веб-сервситар (мәҫәлән, Google Translate), VPN шундайҙарға инә.
Субмәҙәниәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Замана Интернеты бик күп яҡлы социаль һәм мәҙәни ҡырҙарға эйә. Ул универсаль глобаль мәғлүмәт мөхите булып тора.
Интернет-берләшмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет аралашыу өсөн ғәйәт киң техник мөмкинлектәр аса. Унда ҡыҙыҡһыныуҙары, донъяға ҡарашы буйынса оҡшаш кешеләр еңел табыша, донъяның төрлө төбәктәренә таралып киткән элекке таныштарҙы табыу мөмкинлеге лә бар. Өҫтәүенә, Селтәрҙә аралаша башлау, шәхси осрашыу ваҡытындағыға ҡарағанда психологик йәһәттән еңелерәк. Ошо сәбәптәр уртаҡ ҡыҙыҡһыныуҙары булған һәм нигеҙҙә Интернет аша аралашҡан кешеләрҙең веб-берләшмәләре барлыҡҡа килеүҙе дәртләндерә. Бындай интернет-берләшмәләр йәмғиәт тормошонда торған һайын ҙурыраҡ урын ала бара.
Интернет-бәйлелек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет таралыу менән бергә уның кире яҡтары ла барлыҡҡа килә. Мәҫәлән, ҡайһы бер кешеләр виртуаль мөхиткә шул тиклем ныҡ ылыға, хатта уны ысынбарлыҡтан өҫтөн күрә башлай, компьютер алдында көнөнә 18 сәғәткәсә ваҡытын үткәрә. Тамырында психологик күренеш булып торған интернет-бәйлелекте наркомания — наркотик матдәләрҙән физик бойондороҡлолоҡ менән тиңләйҙәр. Интернет-бәйлелек Интернетҡа тоташыу теләгенең еңелгеһеҙлеге һәм ваҡытында унан сыға алмау менән һүрәтләнә. Төрлө тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, әле донъяла интернет ҡулланыусыларҙың 10 % самаһына интернет-бәйлелек хас. Рәсәй психиатрҙары фекеренсә, илдә ундайҙар 4—6 %.
Киберпанк[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Интернет, кибермөхит һәм виртуаль ысынбарлыҡ хәҙерге сәнғәттә лә сағылыш тапты. 1980-се йылдар уртаһында уҡ фәнни фантастиканың компьютерҙар, юғары технологиялар һәм техник прогрестың йәмғиәткә һәләкәтле йоғонтоһо проблемаларына арналған жанры барлыҡҡа килде. Уларҙың күпселегенең сюжетында хакерҙарҙың ҡеүәтле корпорациялар менән көрәше ята. Жанр әҙәбиәттә, кинематографта, альтернатив музыкала, график әҫәрҙәрҙә (айырыуса анимела) һәм компьютер уйындарында киң таралыу тапты. Киберпанк тигән термин яҙыусы Брюс Бетке тарафынан уйлап сығарылған һәм таратылған, ул 1983 йылда ошо исемле хикәйә яҙа. Жанрҙың кибертрэш, нанопанк тигән тармаҡтары әҙ таралған.
Троллинг[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Троллинг — Интернетта 1990-сы йылдарҙа үҫеш алған һәм Селтәрҙә нормаль аралашыуға ҡамасаулай торған психологик һәм социаль күренеш, Донъя селтәрендә махсус рәүештә провокацион хәбәрҙәр һәм мәҡәләләр баҫҡан кешеләрҙе Интернет-тролль йәки тролль (ингл. troll) тип атайҙар. Улар ҡатнашыусылар араһында бәрелештәр, янъял, бәхәс, флейм тоҡандырырға тырыша. Бындай мәҡәләләрҙә һәм хәбәрҙәрҙе лә тролль тип йөрөтәләр, ә уларҙы яҙыу троллинг тип атала.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1995 йылда билдәле АҠШ журналисы Луи Джоральдо «Newsweek» журналында Интернет — ул «реклама өйөмөнән башҡа бер ни ҙә түгел» тип иғлан итә[15].
- XXI быуат башында эскимостар Интернет менән таныша, терминды уларҙың теленә тәржемә итергә кәрәк була. Эксперттар ‘ikiaqqivik’ — «ҡатламдар аша сәйәхәт» тигән һүҙҙе һайлай. Әүәл был һүҙ теге йәки был һорауға яуап эҙләп, ваҡытта йә арауыҡта «сәйәхәт иткән» шамандың ғәмәлдәрен аңлатҡан.
- Интернеттың католик сиркәүҙән рәсми булмаған ҡурсалаусыһы булып Исидор Севильский иҫәпләнә.
- Рәсәйҙә Интернет көнө 30 сентябрҙә билдәләнә[16].
- Кубала Интернетҡа ирекле инеүҙе рөхсәт иткән тәүге интернет-кафелар 2013 йылдың июнендә асыла[17].
- Белоруссияла интернетҡа инеүҙең йәмәғәт урындарында (почта бүлексәләре) шәхесте раҫлаусы документты күрһәтеү талап ителә[18].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Hobbes' Internet Timeline 10.1 by Robert H’obbes' Zakon
- ↑ Денис Борн. Интернету — 40 лет. Как всё начиналось…. 3DNews (30 октября 2009). Проверено 2 декабря 2009.
- ↑ Новое лицо аукциона. Компьютерра–Онлайн (2 марта 1999). Проверено 4 октября 2009.
- ↑ "The Future of the Wireless Art" by Walter W.
- ↑ Эй, там, за монитором!
- ↑ Russian is now the second most used language on the web. Архивировано из первоисточника 24 мая 2013.
- ↑ Домен «.рф» доступен в Интернете (рус.). Проверено 18 мая 2010.
- ↑ Статистика доменных имен в домене .РФ (рус.). Технический центр «Интернет» (7 октября 2010). Проверено 30 декабря 2010.
- ↑ РИА Новости/ Подведены итоги приоритетной регистрации доменных имен в зоне .
- ↑ ООН признала доступ в Интернет базовым правом человека.
- ↑ Интернет
- ↑ http://www.myclouddoor.com/web/documents/The%20New%20Digital%20Economy.pdf
- ↑ Н.
- ↑ Задушат ли российский Интернет?
- ↑ Why the Web Won't Be Nirvana
- ↑ 30 сентября в России в 14-й раз отмечается День Интернета
- ↑ На Кубе 3 июня появились первые 118 интернет-кафе
- ↑ В интернет-кафе и на ПКП будут пускать по удостоверению личности
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Научно-популярное объяснение инфраструктуры Интернета (инг.)(англ.) How Stuff Works
- Тим Бернерс-Ли. Плетя паутину: истоки и будущее Всемирной сети (инг.)(англ.)
- Интернет как СМИ (инг.)(англ.)
- Алгоритмы для Интернета (урыҫ.)(рус.) Курс лекций
- Интернет научится мыслить (урыҫ.)(рус.)
- Тарих
- Первый в мире веб-сайт (архив)
- История Интернета от ISOC
- Как зародился Интернет
- Хронология Интернета «Hobbes' Internet Timeline» v7.0
- Hobbes' Internet Timeline v6.1 на русском языке
- Распределение Интернет в мире


text:
сишәмбе, 17 гыйнвар 2017, Казан вакыты 16:25
Республика етәкселеге участка милиционерҙарына даими ярҙам күрһәтергә вәғәҙәләй. Сөнки улар биләмәләрҙәге тәртипте һәм ватандаштарҙың именлеген тәэмин итә. Премьер-министр Раил Сарбаев Салауат ҡалаһында Республика участка милиционерҙары араһында уҙғарылған конкурс еңеүселәрен бүләкләгәндә ошолай тип белдерҙе. Башҡортостанда участка инспекторҙары араһында йыл һайын маһирлыҡ бәйгеһе үтә.
Беренсе урын алған Өфө районынан Ранис Моратовҡа Нива машинаһы, Ауырғазы эске эштәр идаралығы хеҙмәткәре Ришат Абсатаров, 7-се модель, өсөнсө булған Өфө ҡалаһының Октябрь районынан Ильвир Ғәйнуллинға 5-се модель ВАЗ бирҙеләр. Бәйге еңеүселәре машиналар эске эштәр идаралығының матди хәлен яҡшырта тип яуапланы.


text:
Мәхкәмә ҡарарына ярашлы уның ҡанун буйынса көскә инеүенән һуң бер ай эсендә НТВ телекомпанияһы Максимум программаһында ошо турала белдерергә тейеш. Әммә яуап тотоусылар мәхкәмә ҡарарына ялыу итергә ниәтләгән. Эшҡыуар Рәмил Бигнов мәҫәлән үҙенең һәм Геннадий Шабаевтың әйткән һүҙҙәрендә бер кемде лә рәнйетерлек фекер булманы, тип бара.
Мәғлүм булыуынса, Мортаза Рәхимов бер йыл самаһы элек НТВ-ны мәхкәмәгә биргәйне. Был каналдың Максимум тапшырыуында Башҡортостандан экс- сенатор Игорь Изместьевты ҡулға алыу хаҡындағы сюжет булғайны. Сюжетта Рәхимовтар ғаиләһе, атап әйткәндә Мортаза Ғөбәйҙулла улының улы Уралдың исеме телгә алынды. Республика президенты фекеренсә, НТВ тапшырыуында ҡатнашыусылар уның намыҫына кер төшөргән. Ваҡиғалар ҡыҫҡаса әйтеп биргәндә ошолайыраҡ булған. Республика президентының матбуғат сәркәтибе Ростислав Мырҙағолов был НТВ каналының түгел, ә айырым бер кешенең хатаһы, тип белдергән. Был турала Регнум агентлығы хәбәр итә. Уның әйтеүенсә, Максимум тапшырыуында күрһәтелгәндәр ысынбарлыҡҡа тура килмәгән.


text:
Сауҙа тураһында яңы законды Федерация Советы хупланы
Яңы йыл алдынан Федерация Советы “Рәсәй Федерацияһында сауҙа эшмәкәрлеген дәүләт көйләүе нигеҙҙәре тураһында”ғы законды хупланы. Документ 2010 йылдың 1 февраленән көскә инер тип көтөлә.
Документ сауҙа эшмәкәрлеген ойоштороу һәм алып барыу менән бәйле власть органдары араһында мөнәсәбәттәрҙе көйләй һәм ҡайһы бер яңы төшөнсәләр индерә. Закон шулай уҡ был өлкәне дәүләт көйләүе алымдарын билдәләй.
Бынан тыш, Федераль законға ярашлы, тәьмин итеүсе, интернеттағы үҙ сайтында тейешле мәғлүмәттәр урынлаштырып йәки һораған мәғлүмәтте 14 көн эсендә бушлай ебәреп, үҙе оҙатҡан аҙыҡ-түлек продукттарының сифаты һәм хәүефһеҙлеге тураһында мәғлүмәт бирергә бурыслы.


text:
Башҡортостан бейеүселәре Силәбелә «Синегорье» халыҡ-ара фестивалендә сығыш яһаясаҡ
14-18 ноябрҙә М.Глинки исемендәге Силәбе опера һәм балет театрында һәм С.Прокофьев исемендәге концерттар залында V «Синегорье» халыҡ-ара милли мәҙәниәттәр фестивале үтәсәк. Унда Ф.Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле сығыш яһаясаҡ.
«Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, «Синегорье» фестивале беренсе тапҡыр Мәскәүҙә 2002 йылда үткән, унда илдең төрлө төбәктәренән 45-кә яҡын коллектив йыйылған. Был юлы фестиваль Силәбелә үткәрелә, унда Башҡортостан вәкилдәре лә сығыш яһаясаҡ. Сараға Башҡортостан Республикаһының өлкәләге даими вәкиле Мөхәмәтулла Хафизов та киләсәк. Башҡортостан вәкилдәренән тыш, Италия, Сербия, Абхазия, Ҡалмыҡстан, Ҡаҙағстан, Ырымбур фольклор коллективтары ла үҙ номерҙарын күрһәтәсәк.
Фестиваль сиктәрендә Халыҡ-ара фольклор ассоциацияһы конгресы һәм «Фольклор оскары» премияһын тапшырыу тантанаһы үтәсәк. Унда 30-ҙан ашыу милли фольклор ассоциация вәкилдәре ҡатнашасаҡ.


text:
Ҡаһирәнән эвакуацияланған 132 рәсәйле менән самолет Өфө аэропортына килде
Урындағы ваҡыт менән 7 сәғәт 10 минутта «Өфө» Халыҡ-ара аэропортына "Ютэйр" авиакомпанияһының Мысыр Ғәрәп Республикаһынан 132 рәсәйле менән Ту-154 самолеты ултырҙы. Был рейс Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовтың ҡушыуы буйынса ойошторолдо. «Өфө» аэропортының көтөү залынан «Башинформ» агентлығы хәбәрсеһе хәбәр итеүенсә, Ҡаһирә чартер рейсында — Башҡортостан Республикаһынан 37 кеше, 28 — күрше Татарстан вәкиле. Пассажирҙар араһында Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттарынан: Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһынан, Ырымбур, Нижегородка, Пенза, Ульяновск, Силәбе өлкәләренән, Приморье крайынан һәм Мәскәүҙән кешеләр бар. Пассажирҙарҙан 20-һе — мәктәпкәсә тиклем йәштәге балалар.


text:
Юғары иҡтисад мәктәбе профессорҙары БашДУ студенттарына лекция уҡыны
«Юғары иҡтисад мәктәбе» милли тикшеренеү институты профессорҙары, кафедра мөдире Инна Девятко һәм социология факультеты деканы Александр Чепуренко ошо көндәрҙә Башҡорт дәүләт университетында булды.
Университеттың матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, Юғары иҡтисад мәктәбе уҡытыусылары студенттарҙы магистрлыҡ программалары менән таныштырыу маҡсатында уҡыу йортона икенсе йыл рәттән килә.
Александр Чепуренко һүҙҙәренсә, Башҡортостан Республикаһынан Юғары иҡтисад мәктәбенә уҡырға инеү маҡсаты менән йәштәр йыш килә.
Визит сиктәрендә Мәскәү профессорҙары студенттарға киләһе темалар буйынса лекция уҡыны: «Иҡтисад фәнендә эшҡыуарлыҡ мәсьәләләре һәм Рәсәйҙә, шулай уҡ бөтә донъяла эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса ҡайһы бер мәғлүмәт», «Хәҙерге социаль теорияның көнүҙәк мәсьәләләре», «Эшҡыуарлыҡ социологияһы: төп проблемалар һәм тикшеренеүҙәр йүнәлештәре», «Социологияла яңы тикшеренеү алымдары (онлайн-тикшеренеү өлгөһөндә)».


text:
“Урал” үҙәге ксенофобияны иҫкәртергә саҡыра
“Урал” башҡорт халыҡ үҙәге етәксеһе Риф Иҫәнов республика премьер- министрына ксенофобины иҫкәртеү буйынса ҡәтғи саралар күрергә һорап мөрәжәғәт итте.
Уның мәғлүмәттәренә ҡарағанда, интернетта башҡорт сәхифәләрендә оҙайлы ваҡыт дауамында башҡорттарға ҡаршы пропаганда барған. Унда ҡайһы берәүҙәр башҡорттарҙы етлекмәгән милләт тип баһалауҙан да тартынмаған. Башҡорт ҡыҙҙарын үлтереү ошондай идеология һөҙөмтәһе булыуы ихтимал тигән Риф Иҫәнов. “Урал” башҡорт хлыҡ үҙәге етәксеһе рәсми хакимиәттән тиҙ арала енәйәтте асыҡлауҙы һәм интернетта айырым милләткә ҡарата яла яғыуҙы туҡтатыу буйынса ҡәтғи саралар күреүҙе талап итә.
Башҡорт Дәүләт Университетында уҡыусы ике башҡорт ҡыҙының кәүҙәһе мосолман зыяратынан йыраҡ түгел табылғайны. Республика буйынса эске эштәр министрлығы ҡарамағындағы йәмәғәт шураһы енәйәтте асыҡлауҙа ярҙам итеүселәргә 300 мең һум күләмендә аҡсалата бүләк вәғәҙә итә. Йәшлек ру сәхифәһе яҙыуынса интернетта башҡорттарға ҡаршы, милләтара низах тыуҙырыусы ике сәхифә эшләй. “Әгәр артабанда шулай дауам итһә, башҡорт халҡы уларға ҡаршы күтәрелеүе ихтимал. Был иһә Рәсәй уртаһындағы насар тенденция. Эске эштәр министрлығының махсус бүлекмәләре тарафынан милләт-ара низах тыуҙырыусы сәхифәләр эшмәкәрлеге сикләнмәүе лә һорау тыуҙыра”. Йәшлек ру сәхифәһе шулай тип яҙа.


text:
8 һәм 9 мартта Башҡортостанда электричкалар шәмбе расписаниеһы буйынса хәрәкәт итәсәк
Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөн байрам итеү алдынан Башҡортостанда пассажирҙарҙың уңайлығы өсөн ҡала яны поездарының хәрәкәт итеү тәртибе үҙгәрә, тип хәбәр итә Куйбышев тимер юлының Башҡортостан бүлексәһе.
7 мартта электричкалар ғәҙәти йома расписаниеһына ярашлы маршрут буйынса йөрөйәсәк, 8 һәм 9 мартта – шәмбе расписаниеһы буйынса, 10 мартта – йәкшәмбе расписаниеһы буйынса, 11 мартта – дүшәмбе расписаниеһы буйынса.
Ҡала яны поездарының яҡын көндәрҙә хәрәкәте тураһында тулыраҡ мәғлүмәтте бында белергә була.


text:
Башҡортостан аграрийҙары шәкәр сөгөлдөрөн йыя башланы
Әлшәй районының ауыл хужалығы етештереүселәре шәкәр сөгөлдөрөн йыя башланы. 5 сентябрҙән уларға Шишмә аграрийҙары ла ҡушыласаҡ, ә 10-15 сентябрҙән республиканың башҡа райондары ла сөгөлдөр йыя башлаясаҡ.
БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко билдәләүенсә, төбәктә яуып үткән ямғырҙар арҡаһында татлы тамыраҙыҡтар тиҙ үҫкән.
Ә бына иң һуң өлгөрөүсе техник культура – көнбағыш йыйыуҙы Башҡортостан аграрийҙары 15-20 сентябрҙән һуң башларға уйлай.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, көҙҙөң тәүге айы башында республиканың шәкәр етештереү буйынса заводтарында кәңәшмәләр үткәреү планлаштырыла. Был саралар барышында ауыл хужалығы етештереүселәре менән эшкәртеүселәрҙең үҙ-ара килешеп эш итеү мәсьәләләре тикшереләсәк.


text:
Башҡортостан Президенты Хакимиәтендә кадрҙар күсереп ҡуйылды
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Президенты Хакимиәте структураһындағы үҙгәрештәр менән бәйле бер нисә бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы.
Яңы ойошторолған Дәүләт хеҙмәте һәм кадрҙар сәйәсәте мәсьәләләре буйынса идаралыҡтың начальнигы итеп Шамил Мөхәмәтдинов тәғәйенләнде.
Муниципаль берәмектәр менән эш итеү идаралығын Рәмил Хәлилов етәкләне, ә Граждандарҙың мөрәжәғәттәре менән эшләү һәм ҡабул итеү идаралығы начальнигы вазифаһын Искәндәр Әхмәтвәлиев биләне.
Алдан хәбәр ителеүенсә, уҙған көндә Башҡортостан Президенты үҙ хакимиәте структураһын оптималләштереүгә йүнәлтелгән ҡарарға ҡул ҡуйҙы.


text:
Башҡортостанда бард йыры фестивале уҙғарыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 2 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
12-14 июндә Ейәнсура районында «Ҡош юлы» IV асыҡ бард фестивале ойошторола. Быйыл фестиваль ваҡытһыҙ донъя ҡуйған шағир Ғилман Ишкининдың иҫтәлегенә арнала. Сарала 25 йәш автор-башҡарыусы ҡатнаша. Уларҙың 24-ен жюри ағзалары һайлап алған, ә 25-се ҡатнашыусы интернет аша тауыш биреү юлы менән билдәләнәсәк.
Бәйгеселәрҙе «Шау-Шоу» продюсер үҙәге продюсеры Заһир Ҡотлосурин рәйеслегендәге жюри ағзалары: кинорежиссер Айнур Асҡаров, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының йәштәр советы рәйесе Эдуард Ишбаев, йәмәғәт эшмәкәрҙәре, хакимиәт вәкилдәре, башҡарыусылар Заһир Ишкинин, Тимур Йәнсурин, Заһит Ҡунафин(МСБАШ), Лилиә Таңатова баһалаясаҡ.
Фестиваль-конкурс үҙешмәкәр композиторҙарҙың, шағирҙарҙың ижади эшмәкәрлеген әүҙемләштереү һәм оҫталыҡтарын арттырыуға ярҙам итеү маҡсатында ойошторола. Унда 16 йәштән өлкән гитарала уйнап йырлаусылар ҡатнаша. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, конкурс ике этапта уҙғарыла. Тәүгеһендә башҡарыусылар йырҙарын видеоға төшөрөп, «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге махсус биткә һала һәм анкета тултыра.
«Йыл йыры», «Тамашасылар һөйөүе», «Ғилман Ишкининдың шиғырына иң яҡшы йыр», «Йыл асышы», «Иң яҡшы социаль йыр» номинацияларында еңеүселәргә дипломдар, бүләктәр тапшырыласаҡ.
Сараны ойоштороусылар — Ейәнсура районы хакимиәте, Ейәнсура районының «Дозор» йәмәғәт ойошмаһы, «Шоңҡар» журналы редакцияһы, Өфө хакимиәтенең йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты. Фестиваль тураһында тулыраҡ мәғлүмәт — «Бәйләнештә» социаль селтәрендәге рәсми төркөмдә.


text:
Раил Сарбаев етәкселегендәге делегация Петербург иҡтисад форумында ҡатнашасаҡ
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев етәкселегендәге Башҡортостан делегацияһы бөгөн, 17 июндә, асыласаҡ XIV Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында ҡатнашасаҡ.
Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы – Рәсәйҙең йыл һайын үткәрелгән төп иҡтисади саммиты. Форум пленар ултырыштар, түңәрәк өҫтәлдәр, эшлекле осрашыуҙар һәм һөйләшеүҙәр формаһында үтә, уларҙа донъяның төп иҡтисадсылары һәм сәйәси эшмәкәрҙәре, бизнесмендар, эксперттар, ғалимдар һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнаша.
Форум программаһының төп тематикаһына – «Киләсәк өсөн нигеҙ һалып» – ярашлы, өс төп тема билдәләнде: «Донъя иҡтисады – иҡтисадты аяҡҡа баҫтырыуҙың киләһе этабы менән идара итеү», «Рәсәй – бөгөн һәм иртәгә – ил иҡтисады киләсәге һәм донъя аренаһында уның роле» һәм «Киләсәккә ҡараш – бизнеста инновацион фекерләү тәрбиәләү».
Санкт-Петербургка сәфәр сиктәрендә Башкортостан Республикаһы Хөкүмәте менән Ленинград өлкәһе Хөкүмәте араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник һәм мәҙәни хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйырға планлаштырыла.


text:
Төбәктә агросәнәғәт комплексын үҫтереү маҡсатында Йәмәғәт советы булдырылды
Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы ҡарамағында Йәмәғәт советы булдырылды. Агросәнәғәт комплексын үҫтереү йүнәлештәре буйынса тәҡдимдәр әҙерләү Советтың төп бурысы булып тора.
Республиканың ауыл хужалығы министры Николай Коваленко фекеренсә, әлеге Совет Бөтә донъя сауҙа ойошмаһы шарттарында Башҡортостандың агросәнәғәт комплексын һаҡлау сараларын әҙерләү һәм үҫтереү өлкәһендә төп ҡарарҙарға йәмәғәт экспертизаһы үткәреү урынына әйләнергә тейеш.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Йәмәғәт советы даими эшләүсе кәңәшләшеү органы буласаҡ.
Совет ултырыштарында агросәнәғәт комплексы тармаҡтарын үҫтереү йүнәлештәре, дәүләт ярҙамы һөҙөмтәлелеген арттырыу мәсьәләләре, агросәнәғәт комплексы ойошмаларының финанс үҫеше тикшереләсәк. Бынан тыш, Совет ағзалары крәҫтиән (фермер) һәм шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү, Башҡортостан агросәнәғәт комплексының кадрҙар потенциалын формалаштырыу һәм башҡа мәсьәләләрҙе ҡараясаҡ.


text:
Республика башлығы баш ҡаланың Урмансылар паркын таҙартыуҙа ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Республика башлығы баш ҡаланың Урмансылар паркын таҙартыуҙа ҡатнашты
Республика башлығы баш ҡаланың Урмансылар паркын таҙартыуҙа ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Өс мең самаһы кеше, республиканың бөтә министрлыҡ һәм ведомство хеҙмәткәрҙәре 17 майҙа Өфөнөң Урмансылар паркын таҙартыу акцияһында ҡатнашырға йыйылды. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов та киң масштаблы өмәгә һәм шыршы үҫентеләрен ултыртыуға ҡушылды.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, төбәк башлығы был паркты төҙөкләндереү мәсьәләһен контролгә үҙе алды. Уның фекеренсә, баш ҡаланың иң эре йәшел скверы катастрофик торошта, уны тәртипкә килтереү кәрәклеге тураһында алдан әйткәйне.
116 гектар майҙанлы парк территорияһында бюджет өлкә хеҙмәткәрҙәре сүп-сар йыйҙы, урманды ҡороған ағастарҙан таҙартты. Башҡортостандың урман хужалығы министры Рәжәп Нәбиуллин, ҡороған ағастар парктан сығарыласаҡ һәм утынға ебәреләсәк, тип билдәләне. Был маҡсаттарға 40 самаһы берәмек техника йәлеп ителде.
Шулай уҡ өмәлә ҡатнашыусылар урман массивының асыҡ участкаларында шыршылар ултыртты. Бында, Урман хужалығы министрлығы белгестәре әйтеүе буйынса, уйын комплекстары, ҡом менән тултырылған йәшниктәр, эскәмйәләр һәм беседка менән балалар майҙансығын төҙөү планлаштырылған.
— Ҡаланың ошо участкаһынан республика халҡына ял итеү өсөн Өфө хакимиәте менән берлектә парк эшләргә теләйбеҙ. Был зонала йылына 400 меңгә тиклем кеше ял итә аласаҡ, — тип аңлатты урман ведомствоһы башлығы. — Был үҙенсәлекле урман массивы булған Өфөнөң иң ҙур паркы. 12-ләгән төр ағас үҫә, имән, саған өҫтөнлөк итә, йүкәләр, ҡарағайҙар, тирәктәр, дардарҙар бар. Кәрәк булһа ағастарҙы санитар киҫеү ойошторасаҡбыҙ, ә асыҡ участкалар барлыҡҡа килгән урындарҙа ағастар ултыртасаҡбыҙ.
Тәү сиратта паркта бөтә юлдар төҙөкләндереләсәк, юлдарҙы һәм һуҡмаҡтарҙы яҡтыртыу буйынса ла эш планлаштырыла. Яҡтырҡыстарҙы һәр 20 метр һайын ҡуясаҡтар. Урман паркы бөтә территорияһы буйынса кәртәләнәсәк, ике-өс сығыу урыны ҡаралған. Аҡландарҙа спорт майҙансыҡтары – ҙур футбол, бәләкәй футбол, волейбол һәм баскетбол өсөн майҙандар урынлаштырыу планлаштырыла. Парк зонаһы территорияһын төҙөкләндереү буйынса яҡынса планға ярашлы эскәмйәләр, сүп-сар урналары һәм биобәҙрәфтәр ҡуйыу күҙаллана.
Рөстәм Хәмитов паркта йөрөүселәр менән әңгәмәлә, паркты төҙөкләндереү буйынса бөтә эштәр 2016 йылға тиклем тамамланырға тейеш, тип билдәләне.
— Быйыл башлаясаҡбыҙ, проект төҙөйәсәкбеҙ, киләһе йылда эшкә тотонорбоҙ тип ышанам. Паркты кәртәләргә, таҙартырға, тәртипкә килтерергә һәм, иң мөһиме, Өфөнөң бөтә мөйөштәренән кешеләр килһен өсөн саф тәбиғәтте һаҡларға кәрәк. Бындай ҙур территория ҡала үҙәгендә башҡа юҡ, — тип билдәләне республика Президенты.
Паркка даими йөрөүсе Фәрит Бикмәтов – бында пикник зонаһы йәки «барбекю» зонаһы ойоштороу идеяһына ҡаршы кеше.
— Паркка йәш әсәләр коляскалары менән килә, өфөлөләр йүгерә, ҡышын саңғы спорты менән шөғөлләнә. Ҡала халҡы был паркка тынлыҡҡа сумыу өсөн килә, был ҡала мәшәҡәтенән айырымлана алырлыҡ берҙән-бер утраусыҡ. Бында ниндәйҙер әүҙем ял итеү нөктәләре төҙөү паркты тик боҙасаҡ төҫлө тойола. Сөнки ундай ял спиртлы эсемләктәр эсеүгә һәм территорияны бысратыуға килтерә. Тәбиғәтте һаҡларға кәрәк тип иҫәпләйем, иң мөһиме, таҙа, тыныс, саңһыҙ, машиналарһыҙ һәм тауышһыҙ булһын, — тип өҫтәне өфөлө.
Парк территорияһында урынлашҡан хайуандар менән вольер ҡалаға ҡарай, уны шулай уҡ үҙгәрештәр көтә. План буйынса ул бәләкәй зоопаркка әйләнәсәк, унда ҡырағай йәнлектәрҙе ҡарау тейешенсә ойоштороласаҡ. Шулай уҡ мәктәп урмансылығы эше активлашасаҡ.


text:
Республика етәксеһе Бөтә Рәсәй йөҙөү федерацияһы башлығы Владимир Сальников менән осраштыФото: Андрей Старостин
Республика етәксеһе Бөтә Рәсәй йөҙөү федерацияһы башлығы Владимир Сальников менән осрашты
Республика етәксеһе Бөтә Рәсәй йөҙөү федерацияһы башлығы Владимир Сальников менән осраштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 17 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
14 ноябрҙә Республика Йортонда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Бөтә Рәсәй йөҙөү федерацияһы башлығы, дүрт тапҡыр Олимпия уйындары чемпионы Владимир Сальников менән осрашты. Осрашыу «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең идара итеүсе директоры Александр Артюхов етәкләгән БР Йөҙөү федерацияһы тарафынан ойошторолдо.
Рөстәм Хәмитов республиканың 2021 йылда Өфөлә Бөтә донъя уйындарын үткәреү хоҡуғына эйә булыу буйынса эштәр алып барғанын хәбәр итте. Мәсьәлә 2015 йылдың ғинуарында хәл ителәсәк. Әгәр Өфө уҙғарыу урыны булараҡ билдәләнһә, ҡалаға ҙур спорт йөҙөү үҙәге талап ителәсәк. Коммерция эшмәкәрлеге төбәктә үҫешкән: алдағы ике йылда 25 метрлыҡ унлаған бассейн сафҡа индереләсәк.
«Өфө кеүек бындай эре ҡалаға тәүлек әйләнәһенә эшләгән 50 метрлыҡ бассейн талап ителә», — тип иҫәпләй Владимир Сальников. Ул Рәсәй Йөҙөү федерацияһының эре бассейндар төҙөүсе проект ойошмалары араһында конкурс уҙғарғанын һөйләне. «Уларҙың аҡса эшләргә теләүсе, төрлө төҙөүсе фирмалар тәҡдим иткәндән байтаҡҡа осһоҙға төшөүе мөмкин. Проекттарҙың береһе ҡарау өсөн тәҡдим ителгән. Ул 350 миллион һум самаһы тора, шул уҡ ваҡытта илдә бер-ике миллиард һумға төшкән бассейндарҙың миҫалы ла бар».
Владимир Сальников «Йөҙөргә беләм» программаһы хаҡында һөйләне һәм республика Президентына был спорт төрөн үҫтереү теләге менән мөрәжәғәт итте.


text:
Өфөлә бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 14 ярҙамсыһы буласаҡ
Өфөлә Башҡортостан Республикаһында бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдең 14 йәмәғәт ярҙамсыһы буласаҡ. Тәғәйенләү өсөн уларҙың кандидатуралары Өфө ҡала Советы ултырышында раҫланды.
Ҡала Советы рәйесе Ирек Ниғмәтуллин билдәләүенсә, тәүҙә Өфөлә бөтәһе туғыҙ йәмәғәт ярҙамсыһы буласаҡ тип күҙалланғайны, ләкин ҡала масштабын һәм алда торған эштәр мөһимлеген иҫәпкә алып, уларҙың һаны 14 кешегә тиклем арттырылды.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, бала хоҡуҡтары буйынса вәкил вазифаһы республикабыҙҙа күптән түгел барлыҡҡа килде. БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары былтыр декабрҙә ярашлы ҡарар ҡабул итте. Ә быйыл ғинуарҙа Башкортостанда бала хоҡуҡтары буйынса беренсе вәкил итеп Лилиә Ғүмәрова һайланды.


text:
Республика Президенты Иглин районында булды
14 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре барышында Иглин районында булды. Республика башлығы муниципаль район Советы депутаттарын һайлау барышы менән танышты, шулай уҡ йылҡысылыҡ фермаһында сыҡҡан ҙур янғын урынын ҡараны. Уның һөҙөмтәһендә 20-нән ашыу инглиз тоҡомло ат, нәҫел үгеҙҙәре һәм башҡа мал янып үлгән.
Янғын хаҡында мәғлүмәт Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының БР буйынса Баш идаралығы пультына иртәнге сәғәт алты тирәһендә килгән. Ваҡиға шаһиттары һүҙҙәренсә, янғынды һуң ғына күреп ҡалғандар һәм хайуандарҙы ҡотҡара алмағандар. Янғын сәбәптәре әлегә асыҡлана.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, саф тоҡомло аттарҙың һәләк булыуы – йылҡысылыҡ фермаһы өсөн генә түгел, бөтә Иглин районы өсөн оло юғалтыу. «Республика хужалыҡты тергеҙеүҙә ярҙам итәсәк», – тине ул.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов Оло Теләк ауылында 480 урынлыҡ мәктәп бинаһын ҡараны, тип хәбәр иттеләр БР Президентының матбуғат хеҙмәтенән. Республика башлығы уҡытыусылар менән аралашты һәм бында урынлашҡан һайлау участкаһы эшмәкәрлегенең нисек ойошторолоуы хаҡында ҡыҙыҡһынды.
Балтика ауылында Рөстәм Хәмитов клуб эшмәкәрлеге менән танышты. Ул йыйылыштар залында, белорус тарихи-мәҙәни үҙәктә, ауыл китапханаһында булды. Һөҙөмтәлә республика Президенты район хакимиәте башлығына һәм ауыл биләмәһе етәксеһенә тиҙ арала клубты реконструкцияларға ҡушты.
Башҡортостан Президенты ауылдағы проблемалар хаҡында ҡыҙыҡһынды. Асыҡланыуынса, бында һыу менән тәьмин итеү мәсьәләһе киҫкен тора. Рөстәм Хәмитов Балтика ауыл Советы ауыл биләмәһе башлығы Венера Каруностан 2011 йылдан алып ауылдарҙы төҙөкләндереүгә бүленгән маҡсатлы средстволарҙың килеп етеү-етмәүе хаҡында һораны. Ауыл Советы етәксеһе һүҙҙәренсә, ул средсволарға Балтикала ҡаты көнкүреш полигоны таҙартылған, урамдар яҡтыртылған, ҡоймалар ҡуйылған. Бындай ярҙам артабан да күрһәтеләсәк, тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.


text:
Иртәгә Башҡортостандың баш ҡалаһында «УфаПромЭкспо» күргәҙмәһе асыла
Шишәмбе, 8 февралдә, республиканың баш ҡалаһында «УфаПромЭкспо-2011» күргәҙмәһе асыла. Унда ҡала предприятиелары менән етештерелгән тауарҙар һәм продукция тәҡдим ителәсәк. Сараны ойоштороусы булып Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәте сығыш яһай.
Күргәҙмә Нефтселәр мәҙәниәт һарайында үтәсәк. Башҡортостандың баш ҡалаһының фән, техника һәм технологиялар өлкәһендәге ҡаҙаныштарын, сәнәғәт, төҙөлөш индустрияһы предприятиеларының, бәләкәй бизнес субъекттарының уңыштарын күрһәтеү — VIII «УфаПромЭкспо» күргәҙмәһенең төп маҡсаты.
Юғары техник-иҡтисади күрһәткестәргә өлгәшкән, производствоһын үҫтереүсе һәм модернизациялаусы, продукцияның яңы төрҙәрен үҙләштереүсе ҡала предприятиелары күргәҙмәлә ҡатнашыуға саҡырыла. Экспофорум йомғаҡтары буйынса конкурс комиссияһы биш номинацияла еңеүселәрҙе билдәләйәсәк.
Күргәҙмәне асыу тантанаһы сәғәт 12-гә билдәләнгән.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты етәкселеге менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика йортонда Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты Торстен Раш һәм генераль секретарь Ричард Смит менән осрашыу үткәрҙе.
Уйындарҙың аҙағына етеүе хеҙмәттәшлектең тамамланыуын аңлатмай, тине Рөстәм Хәмитов, ҡунаҡтарҙы сәләмләп.
— Ваҡыт тиҙ үтә һәм бөгөн Халыҡ-ара балалар уйындарының аҙаҡҡы көнө, — тине республика Президенты. – Әммә был беҙҙең хеҙәттәшлектең тамамланыуын аңлатмай. Бындай хеҙмәттәшлекте дауам итеү, бергә эшләү, аралашыу буйынса пландарыбыҙ бар. Уйындар яҡшы кимәлдә үтте, тип уйлайым. Спорт объекттарында йыш булам, балалар менән аралашам һәм уларҙың ҡәнәғәт булыуын күрәм. Һеҙҙең менән танышыуыбыҙға, дуҫлашыуыбыҙға сикһеҙ шатбыҙ.
Халыҡ-ара балалар уйындары комитеты президенты спорт ярыштарынан алған тәҫьораттары менән бүлеште.
— Уйындар һеҙҙең республикала ҙур уңыш менән үтте, тип иҫәпләйбеҙ, — тине Торстен Раш. – Беҙ генә түгел, ярыштарҙа ҡатнашыусы балалар ҙа бындай баһа бирә. Шулай уҡ барлыҡ ойоштороусыларҙың һәм ҡатнашыусыларҙы юғары профессионализмын билдәләп үтке килә. Һандарға килгәндә, Уйындар тарихында Өфөлә үткән ярыштар ҡатнашыусылар һәм тамашасылар һаны буйынса иң күләмлеһе булды.
Рөстәм Хәмитов берлектә башҡа төрлө саралар үткәреп, хеҙмәттәшлекте дауам итергә тәҡдим итте.
Генераль секретарь Ричард Смит билдәләүенсә, Уйындар ярҙамында артабан хеҙмәттәшлек итеү өсөн ныҡлы нигеҙ һалынды.
— Артабан хеҙмәттәшле итеү өсөн ныҡлы нигеҙ һалынды, — тине Ричард Смит. – Хәҙер Өфө ҡалаһы беҙҙең федерацияның айырып алғыһыҙ өлөшө булып тора. Өфө вәкилен беҙҙең етәксе органдарға ла индереү мөмкинлеген ҡарарға әҙербеҙ. Башҡортостан баш ҡалаһының йыйылма командаларын Рәсәй кимәлендә үткәрелгән ярыштарҙа ҡабул итергә һәр саҡ әҙербеҙ. Йәйге Уйындарҙы үткәреүгә килгәндә иһә, бер үк ҡала йәйге һәм ҡышҡы уйындарҙы ла үткәргән осраҡтар бар. Шуға күрә киләсәктә Өфө йәйге Халыҡ-ара балалар уйындарын үткәреүгә дәғүә итә ала.
Республика Президенты хеҙмәттәшлек өсөн рәхмәт әйтте.
— Беҙҙең хеҙмәттәшлек ике яҡ өсөн дә файҙалы булғандыр, тип ышанам, — тине Рөстәм Хәмитов. – Беҙ һеҙҙән өйрәндек. Һеҙ беҙҙәге яҡшы өлгөләр менән таныштығыҙ. Дөйөм алғанда, был, әлбиттә, донъя кимәлендә балалар спортын үҫтереүгә булышлыҡ итәсәк.


text:
Иң яҡшы сөгөлдөр йыйыу комбайндары экипаждары билдәләнде
Башҡортостанда сөгөлдөр йыйыу комбайндары механизаторҙарының иң яҡшы экипаждары билдәләнде. 1 сентябрҙән 15 октябргә тиклемге осорҙағы эшкә йомғаҡ яһағанда ҡаҙып алынған майҙан һәм сөгөлдөр уңышы күләме иҫәпкә алынды.
Республика Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был ваҡыт арауығында Әлшәй районының «Красный Клин» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән Виктор Катышев менән Айрат Хазиәхмәтовтың экипажы иң яҡшы тип танылды. Улар 832 гектар майҙандан 20,8 мең тонна шәкәр сөгөлдөрө йыйып алған.
Иң яҡшылар исемлегендә икенсе — Әлшәй районының «Колос-Агро» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән Рәмил Зыязетдинов менән Венер Ғәлләмовтың экипажы. Ай ярым эсендә улар 823 гектар майҙандан шәкәр сөгөлдөрө йыйып алған, бөтәһе уңыш 20,6 мең тонна самаһы тәшкил иткән.
Өсөнсө урында — Благовар бүлексәһенең «Башкирагроинвест» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте эшсәндәре Сергей Кучеров менән Александр Быль. Улар тарафынан 814 гектар майҙандан татлы тамыр йыйып алынған. Был участкала уңыш 39,5 мең тоннанан ашып киткән.
Өс призерҙан тыш, тағы сөгөлдөр йыйыу комбайны механизаторҙарының 17 экипажына БР Ауыл хужалығы министрлығының рәхмәт хаттары һәм аҡсалата бүләктәр тапшырылды. Улар араһында — Мәләүез, Әлшәй, Миәкә, Ҡырмыҫҡалы, Бүздәк, Ғафури, Баҡалы һәм Дәүләкән райондары вәкилдәре.


text:
Рәсәй почтаһы көнө менән!
Бөгөн илебеҙҙә Рәсәй почтаһы көнө билдәләнә. Ошо айҡанлы Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов почта элемтәһе хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Ҡотлауҙа, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Республиканың почта тармағы өсөн быйыл – юбилей йылы. Төбәк территорияһында 275 йыл элек Хөкүмәт сенаты указы менән регуляр почта элемтәһе индерелә. Почта элемтәһе, иң уңайлы, экономиялы хеҙмәт булараҡ, хаҡлы рәүештә көндәлек тормошобоҙҙа ныҡлы урын биләне.
Бөгөн тармаҡтың күп меңлек коллективы өр-яңы мәғлүмәт технологиялары нигеҙендә, шул иҫәптән электрон төрҙә, дәүләт хеҙмәтләндереүҙәре күрһәтеүҙең сифатын яҡшыртыуға һәм тиҙлеген арттырыуға йүнәлтелгән федераль һәм республика программаларында әүҙем ҡатнаша. Почта элемтәһе селтәрендә урынлашҡан меңдән артыҡ Интернет селтәренән коллектив файҙаланыу пункттары халыҡҡа донъя мәғлүмәт ресурстарына сығыу мөмкинлектәрен арттыра бара.
Почта иң мөһим социаль функцияларҙың береһен үтәй – күбеһе ауыл ерендә йәшәгән пенсионерҙарға пенсияһын илтә.
Почтаның яҙылыу буйынса гәзит һәм журналдар таратыуҙа роле баһалап бөткөһөҙ. Юҡҡа ғына Башҡортостан Рәсәй төбәктәре араһында йән башына тура килгән баҫма продукция буйынса алдынғы урынды биләмәй, күп йылдар илдең иң күп уҡыған республикаһы булып ҡала.
Тармаҡ потенциалы халыҡты кредит ойошмалары хеҙмәтләндереүҙәре менән тулыраҡ ҡәнәғәтләндереүгә йүнәлтелгән. Бөгөн элемтә бүлексәләрендә база банк операциялары башҡарыла, аҡса ебәрергә һәм алырға, кредиттарҙы, коммуналь һәм башҡа түләүҙәрҙе түләргә, банк карталары буйынса операцияларҙы атҡарырға мөмкин.
Яңы хеҙмәтләндереү төрҙәрен индереүҙән тыш, элемтә предприятиеларының барыһында ла сервисты дөйөм яҡшыртыу буйынса етди эш алып барыла.
Республиканың почта тармағы хеҙмәткәрҙәре киләсәктә ле үҙҙәре алдына ҡуйылған бурыстарҙы намыҫлы үтәр, тип ышанам.
Һеҙгә ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, Башҡортостан һәм бөтә Рәсәй именлеге хаҡына яңы хеҙмәт уңыштары теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов».


text:
Фото:
РФ ауыл хужалығы министры Рәсәй ауыл йәштәре союзы лидерҙары менән осрашты
Фото:
Күптән түгел Рәсәй Федерацияһы ауыл хужалығы министры Елена Скрынник Рәсәй ауыл йәштәре союзы һәм студент йәштәр ойошмалары вәкилдәре менән кәңәшмә үткәрҙе. Унда РФ Ауыл хужалығы министрлығының Рәсәй ауыл йәштәре союзы менән хеҙмәттәшлегенең төп йүнәлештәре тикшерелде. Башҡортостандан был кәңәшмәлә Рәсәй ауыл йәштәре союзының Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе, Башҡорт дәүләт аграр университеты студенттары һәм аспиранттарының профсоюз рәйесе урынбаҫары Андрей Конов ҡатнашты.
Елена Скрынник Министрлыҡтың структура подразделениелары етәкселәренә «Рәсәй агросәнәғәт комплексын инновацион үҫтереүҙә йәштәр агробизнесы» форумын «Алтын көҙ-2010» күргәҙмәһенең төп программаһына индерергә, ә төбәк министрлыҡтарына үҙ рәсми сайттарында «электрон вакансиялар базаһы»н булдырыуҙы тәҡдим итергә ҡушты.
Министрлыҡ һәм Рәсәй ауыл йәштәре союзы дөйөм проекты менән аграр вуздарҙың иң яҡшы студенттары хаҡында мәғлүмәттәр базаһы булдырыласаҡ. Был база «Министрҙың кадрҙар резервы» тип аталасаҡ.
Кәңәшмәлә Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының юғары уҡыу йорттары студенттар отрядтары командиры Алексей Токмаков, Рәсәй ауыл йәштәре союзының мәғлүмәт хеҙмәте етәксеһе Анна Кашина сығыш яһаны. Андрей Конов Ауыл йәштәре союзының Башҡортостан төбәк бүлексәһе эшмәкәрлеге тураһында доклад менән сығыш яһаны.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
16 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктең 2015 йылдағы социаль-иҡтисади үҫеш йомғаҡтарына арналған республика Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе.
Былтыр сәнәғәт етештереүе күләме – бер, ауыл хужалығы 3,2 процентҡа артҡан, тип билдәләне республика етәксеһе. Торлаҡ төҙөлөшө күләме 1,5 процентҡа артҡан. Төп капиталға инвестициялар 2014 йылғы кимәлдә ҡалған. Өҫтәүенә тупланма бюджеттың шәхси сығымдары 8,2 процентҡа үҫкән.
– Иҡтисади үҫештең кәмеүе социаль өлкәләге хәлдә сағылыш тапты. Былтыр дөйөм эшһеҙлек кимәле 5,3 проценттан 6,1 процентҡа етте. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса реаль хеҙмәт хаҡы 90,4 процент тәшкил итте, был 2014 йылға ҡарата 10 процентҡа аҙыраҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Демографик күрһәткестәр ҡыуандырмай. Тыуым ике процентҡа кәмегән. Ул быйыл да кәмей. Үлем 1,5 процентҡа артҡан.
2016 йылдағы иҡтисади хәл тураһында һөйләгәндә Башҡортостан Башлығы төп күрһәткестәрҙең кәмеүен билдәләне. Мәҫәлән, тәүге ике айҙа сәнәғәт етештереүе индексы – 1,9, торлаҡ тапшырыу 10 процентҡа тиерлек кәмегән. Уҙған йылдың февраль айына ҡарата реаль эш хаҡы 4 процентҡа ҡыҫҡарған. Инфляция 1,5 процентҡа тиерлек үҫкән.
– 2016 йыл ярайһы уҡ ҡатмарлы башлана. Был эште йәнләндерергә кәрәклеге тураһында һөйләй. Беҙгә йүнәлештәрҙе дөрөҫ билдәләү зарур. Һис шикһеҙ, тәү сираттағы бурыстар – эш хаҡы, социаль йөкләмәләрҙе үтәү тормошҡа ашырылырға тейеш, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Ышаныслы сәйәси мөхитте һаҡларға тейешбеҙ. Халыҡтың киләсәккә ышанысы булыуы мөһим.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Рәсәй вертолеттары» компанияһының генераль директоры Дмитрий Петров менән осрашты
Фото:
28 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Рәсәй вертолеттары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Дмитрий Петров менән «Күмертау авиация производсто предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе. Атап әйткәндә, һүҙ вертолеттар өсөн комплектлаусы изделиелар етештереү буйынса бер нисә яңы компетенция үҙәген һәм инновация производствоһын булдырыу мөмкинлектәре хаҡында барҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика Президенты менән был сираттағы осрашыу булды, тип билдәләне осрашыу йомғаҡтары буйынса Дмитрий Петров. Улар һәр ике-өс ай һайын үткәрелә.
— Республика етәкселеген предприятиеларҙа булған үҙгәрештәр менән таныштырабыҙ. Социаль-иҡтисади хәл тураһында һөйләнек. Күпселек йәһәттән был осрашыу оҙайлы сроклы пландарыбыҙға арналды. Улар Күмертауҙағы авиация предприятиеһында компетенция үҙәген булдырыуға бәйле, — тип һөйләне Дмитрий Петров.


text:
2014 йылда Башҡортостанда сәнәғәт етештереүе 3,2 процентҡа, РФ буйынса 1,7 процентҡа артҡан
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
2014 йылда Башҡортостанда сәнәғәт етештереүе индексы 103,2 процент тәшкил итте, тип хәбәр итә Башҡортостанстат. Дөйөм Рәсәй индексы — 101,7 процент.
Файҙалы ҡаҙылмалар сығарыу, электр энергияһын, газды һәм һыуҙы етештереүҙә һәм бүлеүҙә сәнәғәт етештереүе индексы — 103,8, эшкәртеүсе производстволарҙа 102,9 процент кимәлендә билдәләнгән.
Файҙалы ҡаҙылмалар сығарыу менән шөғөлләнгән ойошмаларҙың әйләнеше 12,6 процентҡа артҡан һәм 114,6 миллиард һум тәшкил иткән. Эшкәртеүсе производстволар әйләнеше 8,2 процентҡа күтәрелде. Электр энергияһын, газды һәм һыуҙы етештереү һәм бүлеү өлкәһендә ойошмалар әйләнеше 0,6 процентҡа артты.


text:
Башҡортостан һаулыҡ һаҡлау министрының яңы урынбаҫары тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Эльза Сыртланованы республика һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫары итеп тәғәйенләне. Тейешле бойороҡ Башҡортостан Хөкүмәте тарафынан ҡабул ителгән.
Эльза Рәиф ҡыҙы Сыртланова 1969 йылдың 23 ғинуарында Өфөлә тыуған. 1992 йылда Башҡорт дәүләт медицина институтын тамамлаған. Хеҙмәт юлын 1989 йылда 6-сы ҡала дауаханаһының күкрәк хирургияһы бүлексәһендә шәфҡәт туташы булып башлай. 1994-1998 йылдарҙа — БДМУ-ның 1-се эске ауырыуҙар кафедраһы ассистенты, 1998-2001 йылдарҙа — 13-сө ҡала клиник дауаханаһының 1-се кардиология бүлексәһе мөдире, 2001-2010 йылдарҙа — ошо дауалау учреждениеһының баш табип урынбаҫары, 2010-2015 йылдарҙа — Өфөнөң 33-сө поликлиникаһы баш табибы.
Эльза Сыртланова — медицина фәндәре докторы, «Башҡортостандың атҡаҙанған табибы» тигән маҡтаулы исем бирелгән.


text:
Хәрби хеҙмәткә 21 йәштән өлкәнерәктәр алынасаҡ
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 15.10.2008 16:14
Өйләнгән хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар йортонан алыҫ түгел хеҙмәт итәсәк, ә 21 йәштән кесе егеттәр ғөмүмән армияға алынмаясаҡ. Башҡортостан хәрби комиссары Тимофей Назаров журналистар менән осрашыуҙа ошо турала хәбәр итте. 1 октябрҙә башланған көҙгө призывҡа арналған матбуғат конференцияһы аншлаг менән үтте. Ул ғәжәп тә түгел - бер йыл хеҙмәт итеүгә күсеү менән армияла күп нәмә үҙгәрҙе, ә Көньяҡ Осетиялағы билдәле ваҡиғаларҙан һуң үҙгәрештәр тағы ла күбәйҙе. Хәрби комиссар индерелгән яңылыҡтарға төп баҫым яһаны ла.
Башҡортостандың Әбйәлил районынан хәрби хеҙмәткә саҡырылыусы фажиғәле һәләк булғандан һуң ғаиләле егеттәрҙе ҡатындарынан һәм балаларынан алыҫ ебәрмәҫкә ҡарар иттеләр. Йөклө ҡатыны булған егет Төньяҡ Кавказға хеҙмәт итергә ебәрелә һәм быйыл августа Көньяҡ Осетияла үлтерелә. Ерләүгә бөтә райондан халыҡ йыйыла, Башҡортостандың хәрби комиссары ла килә.
- Йәш кенә ҡыҙ, әсә булырға ла өлгөрмәй, тол ҡала, - тип билдәләне Азаров, был хәл өсөн үҙенең ғәйебен тойоп.
Ул журналистарға шулай уҡ, 20 сентябрҙә һәләк булған һалдаттың тол ҡатыны имен-аман ул тапты, тине, ә Осетиялағы хәрби хәрәкәттәр барышында Башҡортостандан өс хәрби хеҙмәткәр һәләк булды, тағы бишәүһе яраланды.
Ошо хәл нигеҙендә республика хәрби комиссары тәүге тапҡыр хәрби хеҙмәткә саҡырыу комиссияларына һәр саҡырылыусының ғаилә һәм социаль хәлен иҫәпкә алырға, уларҙың һәр береһенә индивидуаль ҡарарға бойороҡ бирҙе.
- Өйләнгән егеттәр, бигерәк тә балалары булғандар, яҡындағы төбәктәргә - Силәбе һәм Ырымбур өлкәләренә, Татарстанға, Удмуртияға - хеҙмәт итергә ебәреләсәк, - тип белдерҙе Азаров.
18-20 йәшлек хәрби хеҙмәткә саҡырылыусыларға ике төп сәбәп арҡаһында теймәҫкә ҡарар иттеләр. Беренсеһе. Практиканан күренеүенсә, кеше үҙ аллы тормошҡа әле әҙер булмаған, психикаһы әле нығынмаған тап ошо йәштә хеҙмәт иткән саҡта үҙ-үҙенә ҡул һалыуҙар күп яһала. Һәм икенсеһе. Был егеттәргә, тип иҫәпләй республика властары, белем алыу мөмкинлеге бирергә кәрәк, сөнки кисәге мәктәп уҡыусыларына бөтә нәмәгә бер генә йыл бирелгән хәҙерге армияла бик ҡатмарлы буласаҡ.
- Хәҙер башҡаса хеҙмәт итәләр. Матди һәм көнкүреш планында түгел: тормош көсөргәнешлелеге хәҙер бөтөнләй икенсе, - тине Азаров.
Уҙған яҙ армияға республиканан бер 18 йәшлекте лә, бер мәктәп тамамлаусыны ла оҙатманылар, тип белдерҙе ул.
Урта махсус уҡыу йортонда уҡыған һәм хәрби хеҙмәткә саҡырыу йәшенә еткән егеттәргә лә Башҡортостанда уҡыуын тамамларға һәм диплом алырға ваҡыт бирергә ҡарар иттеләр.
Хәрби хеҙмәткә саҡырыу буйынса план бик ҙур булыуға ҡарамаҫтан, республикала ошондай ҡарарға килделәр. Быйыл көҙ ғәскәрҙәрҙе Башҡортостандан кәмендә 10900 егет тулыландырырға тейеш: сағыштырыу өсөн, яҙ республика Ҡораллы Көстәргә 6600 кеше оҙатты. Нарядты өлкән йәштәге призывниктар - кисектереүгә хоҡуғы менән файҙаланғандар иҫәбенә үтәргә ҡарар ителде. Бында юғары белемле егеттәргә баҫым яһаласаҡ, ҡыҫҡа ваҡыт эсендә уларҙы хәрби техника менән эш итергә өйрәтеү еңелерәк булыр, тип уйлайҙар. Башҡортостан хәрби комиссариаты күҙаллауы буйынса, бындай призывниктар быйыл көҙ 60 процент тирәһе булырға тейеш. Хәрби хеҙмәткә саҡырыу комиссияһы ағзалары һәм хәрби комиссариаттар хеҙмәткәрҙәре вуз тамамлаған һәр егет Тыуған ил алдындағы бурысын үтәһен өсөн бөтә саралар күрә. Айырым алғанда, хеҙмәт итмәгән егеттәргә сит илгә сығыу еңелдән булмаясаҡ.
- Әгәр юғары белемле егет хеҙмәт итмәгән икән - ул йәки криминал, йәғни ҡасып ҡалған, йәки һаулығы буйынса яраҡһыҙ, - тип белдерҙе Тимофей Азаров.
Әйткәндәй, быйыл көҙ хеҙмәт итеү урындарына оҙатыу иртәрәк башланасаҡ: беренсеһе 25 октябргә планлаштырылған, ғәҙәттә, 7-8 ноябрҙә оҙата башлай торғайнылар. "БАШвестЪ" хәбәр итеүенсә, ноябрь-декабрҙә иғтибарҙы оҙатыуға йүнәлтеү өсөн, республика алдында саҡырыуҙы октябрҙә үк тамамлау бурысы тора. Призывниктар бик күп булыу менән бәйле - һуңғы тапҡыр был тиклем егеттәрҙе республика 15 йыл элек оҙатҡайны - Республика йыйылма пункты тәүлек әйләнәһенә эшләйәсәк. Унда бер үк ваҡытта 600 кеше һыя, һәм элек был етә торғайны, ләкин хәҙер хәл үҙгәрҙе. Башҡортостан хәрби комиссариатында, 11 меңгә яҡын кешене оҙатырға өлгөрөү өсөн йыйылма пунктта бер юлы мең ярым кешене урынлаштырырға кәрәк буласаҡ. Шуға күрә оҙатыуға ай ярым түгел, ике ай бүлергә ҡарар ителде. Бынан тыш, хәҙер призывниктар йыйылма пунктында бер тәүлек кенә буласаҡ, ә элек улар өсәр-дүртәр көн була торғайнылар. Улар хәрби форма алырға, мораль яҡтан хәрби хеҙмәткә әҙерләнергә, ә иң мөһиме - ҡабаттан медицина тикшереүе үтергә өлгөрә инеләр. Хәҙер иһә контроль медосмотрға ваҡыт булмаясаҡ. Шулай итеп, призывниктың сәләмәтлеген һәм хәрби хеҙмәткә яраҡлылыҡ дәрәжәһен билдәләү өсөн бөтә яуаплылыҡ район һәм ҡалалар хәрби хеҙмәткә саҡырыу комиссияларына төшә.
- Яуаплылыҡты призывниктың медицина картаһына ҡул ҡуйыусы күтәрә, - тип айырып билдәләне Тимофей Азаров.
Башҡортостан хәрби комиссариатында был перспективаға хәүефләнеберәк ҡарайҙар. Хәрби комиссариаттың хәрби-врач комиссияһы рәйесе Роберт Йыһангиров билдәләүенсә, һәр саҡырыу кампанияһы һөҙөмтәләре буйынса йыйылма пункттан медицина күрһәткестәре буйынса 200-ләп кешене кире ҡайтара, тағы 400-гә яҡын кешенең яраҡлылыҡ категорияһын үҙгәртә торғайнылар. Хәҙер иһә урындарҙа үткәрелгән медицина тикшереүе һөҙөмтәләрен ҡайтанан тикшерергә ваҡыт булмаясаҡ, ә сәләмәтлеге буйынса йыйылма пунктынан, бигерәк тә хәрби частан кире ҡайтарыу - ул саҡырыу комиссияларының эшендәге ҙур етешһеҙлек. 2008 йылғы яҙғы саҡырыу һөҙөмтәләре буйынса йыйылма пунктынан 132 призывник кире ҡайтарылды, ә ғәскәрҙәрҙән - һигеҙ кеше. Башлыса өлкән йәштәге йәштәрҙе саҡырырға планлаштырыуҙары менән бәйле, Йыһангиров, 18-20 йәшлек егеттәр менән 24-26 йәшлектәрҙең һаулығында артыҡ айырма юҡ, тип билдәләне.
Йыйылма пунктында ла призывниктарҙың хәрби кейемдәре өсөн урын етешмәүен асыҡланыҡ. Әйбер склады туп-тулы, егеттәр хеҙмәт итеү урынына кейеп китәсәк кейемдәрҙе спортзал бинаһында һаҡларға ҡарар иткәндәр: барыбер егеттәрҙең унда шөғөлләнергә ваҡыттары булмаясаҡ.
Егеттәребеҙҙең төп өлөшө ҡоро ер ғәскәрҙәренә эләгәсәк - 4200 тирәһе. Эске ғәскәрҙәргә 1300 ебәреләсәк, десантсыларға - 300-гә яҡын, флотҡа - меңдән ашыу, стратегик тәғәйенләнештәге ракета ғәскәрҙәренә - 700-ләп, космос ғәскәрҙәренә - 350 тирәһе кеше һәм башҡалар.
500-гә яҡын Башҡортостан егете Төньяҡ Кавказда хеҙмәт итәсәк. Бында Тимофей Азаров, бөтә Кавказ - "утлы нөктәләр" түгел, был Дондағы Ростов та, Краснодар ҙа, Волгоград та, тип айырып билдәләне. Контрактсылар етешмәүен иҫәпкә алып, ҡайтанан ваҡытлыса хеҙмәт итеүселәрҙе даими хәрби әҙерлек частарына ебәрергә ҡарар ителде, тине ул.
Тотош Рәсәй буйынса быйыл көҙ Ҡораллы Көстәр сафына 219 мең тирәһе ваҡытлыса хеҙмәт итеүсе һалдат оҙатырға кәрәк. 2009 йылдың яҙында план бер ярым тапҡырға тиерлек - 40 процентҡа арттырыласаҡ, ә киләһе йылдың көҙөндә призывниктар һаны хәҙерге кампания менән сағыштырғанда 60 процентҡа артасаҡ. Шул уҡ ваҡытта хеҙмәт итеү ваҡытын яңынан арттырыуҙары хаҡында мәсьәлә күтәрелмәй, тип билдәләне Азаров.
Әлфиә Шәрәфетдинова.
«БАШвестЪ» Интернет Гәзите


text:
Өфөлә йәшәүсе 7700 эшһеҙгә 22700 вакансия тура килә
Өфөнөң вакансиялар банкында бөгөн яҡынса 22700 буш эш урыны иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә рәсми рәүештә 7700 эшһеҙ теркәлгән.
«Башинформ» агентлығына баш ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, Өфөлә эшһеҙлек кимәле әлеге ваҡытта 1,37 процентҡа тиң. Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек коэффициенты 0,36 тәшкил итә.
Халыҡ мәшғүллеге үҙәгендә әлеге ваҡытта яҡынса 8300 өфөлө иҫәптә тора, уларҙың 400-ҙән ашыуы хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәргә уҡыуын дауам итә.


text:
Баш ҡала халҡын «Әҙәби бала саҡ»ҡа сәйәхәткә саҡыралар
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
1 сентябрҙә Башҡортостандың Милли музейында «Әҙәби бала саҡ» акцияһына йомғаҡ яһау тантанаһы була. 5 марттан 25 авгусҡаса Милли музей ХХ быуатта нәшер ителгән балалар өсөн китаптар, китап уҡыусы балалар төшөрөлгән фотоһүрәттәр ҡабул итте. Белем көнөндә акцияға йомғаҡ яһала.
Музейҙа 1940-1980 йылдарҙағы балалар әҙәбиәтенең уҡыу залы асыла. Бында килгән һәр кем бала саҡта ата-әсәһенең, олатай-өләсәйҙәренең ниндәй китап яратҡанлығын белә, шиғырҙар һәм әкиәттәр, мажаралы һәм тарихи әҫәрҙәр уҡый ала. Тәҡдим ителгән йыйынтыҡтарҙың барыһын да музейға Өфө халҡы бүләк иткән.
Шулай уҡ ҡунаҡтар 1960-1980 йылдарҙа белем алған уҡыусыларҙың мәктәп кәрәк-яраҡтарын күрәсәк, ХХ быуат уртаһындағы әлифбалар һәм дәреслектәр менән танышасаҡ. «Уйҙа ғына ҡағыҙ китаптар, ҡараны дәфтәргә тамыҙмаҫ өсөн хәрефтәрҙе матур итеп яҙырға кәрәк булған осорға күсергә мөмкин буласаҡ», — тип билдәләнеләр акцияны ойоштороусылар.
Сара Совет урамы, 14 адресы буйынса көндөҙгә сәғәт 12-лә асыла. Телефон: 273-50-27.


text:
Ҡояш
Ҡояш — Ҡояш системаһындағы берҙән-бер йондоҙ. Ҡояш тирәләй юлдаштары менән планеталар, кәрле планеталар, астероид, метеороид, комета һәм космос туҙаны әйләнә. Ҡояш массаһы бөтә ҡояш системаһының 99,866 % тәшкил итә. Ҡояш — Ергә иң яҡын йондоҙ. Ҡояш нуры Ергә тиклем 150 миллион км араны 8 минут 19 секундта үтә. Башҡа йондоҙҙар кеүек үк, Ҡояш та ғәйәт ҙүр эҫе газ шарынан ғибәрәт, ул нигеҙҙә водород менән гелийҙан тора. Ҡояшта туҡтауһыҙ термоядро реакцияһы бара, һөҙөмтәлә ифрат ҙур энергия бүленеп сыға. Шуның ике миллиардтан бер өлөшө генә Ергә килеп етә.
Ҡояш — Ҡояш системаһының үҙәге. Ҡояштың массаһы үҙе тирәләй әйләнгән бөтә планеталар массаһынан 750 тапҡырға артығырак. Бөтә йондоҙҙар кеүек үк Ҡояш та янар шар. Эсендә температура 15 миллион градусҡа етә. Ул иҫ киткес йылылыҡ һәм яҡтылыҡ сығанағы. Ергә уның 2 миллиардтан бер өлөшө генә килеп етә, ҡалғаны космосҡа тарала. Әммә хатта шул өлөшө лә Ерҙәге ҡатмарлы процестарҙы тыуҙыра: һыу әйләнеше, һауа хәрәкәте, дауылдар, штормдар.
Ҡояш Ерҙәге тереклекте тәьмин итә. Ҡояш яҡтылығында фотосинтез процесы башҡарыла. Ерҙәге ҡаҙылма байлыҡтар (таш күмер, нефть, торф һ.б.) миллион йылдар элек Ҡояш энергияһын туплаған. Ерҙәге ел иҫеүе, болоттар барлыҡҡа килеүе Ҡояш энергияһы ярҙамында башҡарыла.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Эдвард Кононович Солнце. Энциклопедия Кругосвет. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 ғинуар 2014. 26 октябрь 2013 тикшерелгән.
- Ҡояш — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә


text:
Фото:
Салауат башҡорт драма театры Төркиәлә ойошторолған халыҡ-ара фестивалдә сығыш яһаны
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Салауат башҡорт дәүләт драма театры VIII «Мең һулыш — бер тауыш» халыҡ-ара төрки телле театрҙар фестивалендә ҡатнашты.
Фестиваль Төркиәнең тарихи һәм мәҙәни үҙәгендә — Конья ҡалаһында уҙҙы. Ун көн буйына фестивалдә ҡатнашыусылар һәм ҡала халҡы Анкара, Бурса, Севаш, Конья, Төньяҡ Кипр, шулай уҡ Рәсәй, Косово Республикаһы, Азербайжан, Төркмәнстан һәм Ҡаҙағстан театрҙары спектаклдәрен ҡарай алды.
Башҡортостан театрынан тыш, Рәсәйҙән Дағстан Республикаһының ноғай дәүләт драма театры, «Читиген» хакас драма һәм этник музыка театры ҡатнашты.
Зөһрә Бураҡаеваның «Ҡорҡут атаның һуңғы йыры» спектакле ҙур уңыш менән үтте. Уны театрҙың баш режиссеры Зиннур Сөләймәнов ҡуйған.
— Спектаклдән һуң труппаға Конья ҡалаһы театрынан иҫтәлекле бүләктәр һәм сувенирҙар, шулай уҡ ТӨРКСОЙ-ҙың махсус миҙалы тапшырылды. Салауат театрының директор вазифаһын башҡарыусы Илдар Маннапов үҙ сиратында башҡорт балын һәм Башҡортостандың дәүләт символдары төшөрөлгән сувенир тәрилкәләр бүләк итте. Конья провинцияһы мэры халыҡ-ара фестивалдә ҡатнашыусылар хөрмәтенә тантаналы ҡабул итеү ойошторҙо. Унда артабан хеҙмәттәшлек итеү теләге менән Башҡортостан Республикаһы исеменән бүләктәр тапшырылды, — тип хәбәр итте Зиннур Сөләймәнов.