text:
24 ноябрь ҡала музейында «Сибай музейының крайҙы өйрәнеү яҙмалары» йыйынтығының (өсөнсө сығарылыш) презентацияһы үтте. Йыйынтыҡта ғалимдарҙың, этнографияны өйрәнеүсе белгестәрҙең, музей хеҙмәткәрҙәренең,тирә-яҡты өйрәнеүселәрҙең, студенттарҙың һәм уҡыусыларҙың ҡыҙыҡлы мәҡәләләре урын алған. Авторҙар Сибай ҡалаһынан ғына түгел, Сорғот, Өфө ҡалаларынан, Башҡортостандың Саҡмағош, Баймаҡ, Әбйәлил һәм Хәйбулла райондарынан да вәкилдәр бар. Башҡорт дәүләт университетының Сибай (филиал) институтының педагогика һәм технология факультеттары студенттары сарала бик әүҙем ҡатнашты. Башҡорт филологияһы кафедраһы уҡытыусылары, филология фәндәре кандидаттары Латыпова Рида Марс ҡыҙы, Ласынова Нәйлә Азамат ҡыҙы, Сәмерханова Гөлкәй Хәйҙәр ҡыҙы етәкселегендә йыйынтыҡта студенттарҙың 14 мәҡәләһе баҫтырылды. Үҙҙәренең мәҡәләләре менән Сибай институтының түбәндәге студенттары сығыш яһаны: Баязитова Ә. “Асыл менән күңел асыла”, Вәлиева Г. «С.И. Йәнтүриндың ғилми эшмәкәрлеге», Ғиниәтов У. «Әбйәлил районы ер-һыу атамалары тураһында», Ғүмәров А.«Баймаҡ районы Өмөтбай ауылы эргәһе ер-һыу атамалары », Иҙрисов Р. “Баймаҡ районы Ишей ауылы эргәһе ер-һыу атамалары тарихы”, Ҡасҡынбаев И. «Бөрйән районы ер-һыу атамалары», Сәғитов И. «Илдус Ҡасим улы Бүләковтың фәнни эшмәкәрлеге».
Осрашыуға бик күп ҡунаҡтар,ҡаланың хөрмәтле вәкилдәре йыйылған ине.Оло һәм йәш быуындың күҙгә күҙ осрашыуы һәр кемдең күңелендә яҡты эҙ ҡалдырыуына иманым камил. Сара бик йылы ижади мөхиттә үтте, үҙебеҙҙең йәшәү ҡумтаһын тағы ла бер онотолмаҫлыҡ хәтирә менән байыттыҡ. Кисә аҙағында ҡатнашыусыларға музей буйлап экскурсия ойошторолдо.
Ә.Баязитова, Сибай институты педагогика факультетының 4 курс студенты
© Сибайский институт Башкирского Государственного Университета 1998-2017
Верстка и дизайн - Ринат Байрамгулов


c: text/html

text:
Республика Президенты Учалыла балалар баҡсаһы төҙөү сифатын тәнҡиткә алды
Башҡортостан Президенты Учалыға эш сәфәре барышында 220 урынға иҫәпләнгән балалар баҡсаһын төҙөү барышын баһаланы.
Подрядсы – Сибайҙың «Строймеханизация» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте – бинаны бер йыл элек төҙөй башлаған. Объекттың смета буйынса хаҡы 140 миллион һум тәшкил итә. Балалар баҡсаһы ағымдағы йылдың июлендә файҙаланыуға тапшырылырға тейеш ине, әммә төҙөлөш эштәре оҙаҡҡа һуҙылған.
Рөстәм Хәмитов төҙөлөш технологияһын үтәмәгән өсөн төҙөүселәрҙең эшмәкәрлеген ҡаты тәнҡиткә алды. Диуарҙар төҙөлгәндән һуң, ҡыйыҡ ябыр урынға, улар эске төҙөлөш эштәрен башлаған. Бер нисә көн ямғыр яуғандан һуң, ҡыйыҡһыҙ торған бинаны һыу баҫҡан. Республика Президенты бындай эштән ҡәнәғәт булмауын белдерҙе һәм төҙөүселәргә барлыҡ етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә, көҙ аҙағына балалар баҡсаһын файҙаланыуға тапшырырға ҡушты.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Әбйәлилдә ауылдаштар осрашыуы үтә
Әбйәлил районында традицион «Һаумыһығыҙ, ауылдаштар» байрамы үтә. Беренсе булып осрашыуҙы район үҙәге янындағы ҙур булмаған Ярлыҡап ауылы халҡы үткәрҙе, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Ошо арала бөтә республиканан һәм күрше өлкәләрҙән ҡайтҡан ауылдаштарын Йәлембәт, Селивановка, Мәхмүт ауылы халҡы ҡаршы алды. Байрамға әҙерлек барышында бөтә ауыл биләмәләре, йәмәғәт биналары, зыяраттар төҙөкләндерелә, юлдар ремонтлана.
«Һаумыһығыҙ. ауылдаштар» байрамы сиктәрендә Байым ауыл советы ауыл биләмәһенә ҡараған Рәхмәт ауылында Башҡортостанда иғлан ителгән Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына, Рәсәй Федерацияһындағы Тарих йылына арналған Урамдар байрамы үткәрелгән. Унда сәләмәт тормош алып барған 30-ҙан ашыу өлгөлө ғаилә билдәләнгән. Йырсы Абдулла Солтанов, Учалы районы Баттал ауылының «Осҡон» балалар бейеү ансамбле, Байым мәҙәниәт йорто коллективы ҡатнашлығында концерт байрамдың иң сағыу биҙәгенә әүерелгән.


text:
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында башҡортса яңылыҡтар рус телендәге субтитрҙар менән эфирға сыға
ӨФӨ, 2016 йыл, 3 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында башҡортса яңылыҡтар рус телендәге субтитрҙар менән эфирға сыға. «Әлеге мәлдә автоматик рәүештә башҡортсанан руссаға тәржемә иткән компьютер программаһы юҡ. Шуға күрә бөтә текстарҙы ла хәбәрселәр үҙҙәре тәржемәләй. Ун минутлыҡ субтитрҙар әҙерләү өсөн ике сәғәт самаһы ваҡыт китә», — тип хәбәр иттеләр редакцияла.
«Тәү сиратта беҙ тексты һәр материалдың темпына тура килтереүҙе йә иһә уны билдәле бер тиҙлектә күрһәтеүҙе хәл иттек. Был еңел түгел, сөнки һәр кемдең телмәр темпы төрлө, тәржемәнең оҙонлоғо алып барыусы йәки хәбәрсе уҡыған башҡорт телендәге текстың оҙонлоғона тап килмәүе ихтимал. Шулай ҙа беҙ экранда бөтә хәрефтәр ҙә күренһен өсөн тырышабыҙ», — тип һөйләне «Башҡортостан» ДТРК-һының производство-техник бүлеге инженеры Наил Насиров.
«Рәсәй Башҡортостан» телеканалында башҡорт телендәге яңылыҡтар көн һайын иртәнге сәғәт 9-ҙа һәм көндөҙгө 3-сө яртыла эфирға сыға.


text:
Балалар яратҡан чипсы 1853 йылдың 24 авгусында АҠШ-та осраҡлы ғына рәүештә уйлап табыла. Ул ваҡытта Джордж Крам Саратога-Спрингс шифаханаһының Moon Lake Lodge ҡунаҡханаһындағы ресторанда шеф-ашнаҡсы булып эшләй. Бер көндө Вандербильдт исемле тимер юл буйынса аҡһөйәк, ҡурылған картуфығыҙ ҡалын туралған, тип ризыҡты кире ҡайтара. Ашнаҡсы ризаһыҙлыҡ белдереүсене шаяртып, бер аҙ үсен дә ҡайтарырға теләй. Уйлап таба …
Continue reading ‘Чипсы нисек барлыҡҡа килгән?’ »
Иртәнге аш менән бергә бер-ике алма ашап йәки уның һутын эсеп ҡуйыу яҡшы булыр. Ни өсөнмө? Баш мейеһендәге хәтерҙе юйыусы күҙәнәктәрҙе юҡҡа сығарыуға булышлыҡ итә икән. Массачусетс штатындағы институттың фәнни хеҙмәткәрҙәре ошондай һығымтаға килгән.
Болоттарға ҡараһаң, улар еңел генә һымаҡ тойола, шулаймы? Ысынбарлыҡта улай түгел икән. Ғалимдар бер өйкөм болоттоң уртаса ауырлығын иҫәпләп сығарған. Ул 500 мең килограмм тәшкил иткән. Нисек һанап сығарғандармы? Ғәҙәти болоттоң тығыҙлығын, күләмен асыҡлап, уны бер-береһенә ҡабатлағандар.
Йыр тыңларға бик яратам. Өйҙәгеләр йоҡлаһа ла, таң менән радиомды ҡабыҙып ҡуям. Ашарға бешергәндә, кер йыуғанда ла, өй йыйыштырғанда ла дәртле көйҙәрҙән айырылмайым. Кәйефем күтәрелеп, ҡанатланып, бер аҙ хисләнеп тә китәм, тауҙар аҡтарырлыҡ эштәр башҡараһы килә башлай.
Камбоджала Кампонг-Луонг ауылындағы йөҙөүсе белем усағы һыу өҫтөндә урынлашҡан. Бында йәшәүселәрҙе был һис аптыратмай, ғәҙәти күренеш, тип ҡарайҙар. Уҡырға балалар кәмәгә оҡшаған тастарҙа килә. Белем алыусылар һаны күп түгел, 60 ҡына. Йөҙөүсе мәктәпте күрергә тип, туристар ҙа йыш була.
Борай районында яңыраҡ «Толпар» һунарсылыҡ хужалығы асылды. Ул хайуандарҙы браконьерҙарҙан һаҡлау өсөн махсус рәүештә төҙөлгән. Бында эшләгән хеҙмәткәрҙәр күптән түгел Федя исемле айыу балаһын яуыз ниәтле кешеләрҙән аралап алып ҡалған. Хәҙер ул үҙен хужалыҡтың тулы ағзаһы итеп тоя.
Балалар миҫалды cискәндә бармаҡ менән иҫәпләй башлаһа, атай-әсәйҙәр һәм ҡайһы бер уҡытыусылар тыя. Эстән уйлап эшлә, тиҙәр. Бармаҡ менән иҫәпләүсенән көлөүселәр ҙә бар. Ә бының бер насарлығы ла юҡ. Ғалимдар хатта бармаҡ менән миҫал сисеүҙе хуплай ҙа. Былай эш итеү туранан-тура мейе менән бәйләнгән икән. Баҡһаң, кеше бармаҡтарын эшкә екмәгәндә лә, мәсьәлә сискәндә мейеһенең бармаҡтар …
Continue reading ‘Бармаҡ менән иҫәпләү’ »
Ҡар бөртөктәре! Ниндәй матурҙар, эйеме? Ә бына уларҙың музыкаль булыуҙарын күптәр белмәйҙер ҙә әле. Йәл, кеше ҡолағы ғына ишетә алмай шул. Һыуға килеп төшһәләр, саҡ ҡына өн сығаралар. Быны балыҡтар һәйбәт ишетә. Шулай ҙа өнәп бөтмәйҙәр, аҙыҡ тип уйлап, тырым-тырағай ташланалар. Бер ҡар бөртөгө лә икенсеһенә оҡшамаған. Уларҙың бөтәһе лә алты мөйөшлө формала була. Һәр …
Continue reading ‘Ҡар бөртөктәре’ »
Баҡһаң, көндәлек тормошобоҙҙа хужалыҡта ҡулланған күп әйберҙәр, ҡоролмаларҙы балалар уйлап тапҡан икән. Уларға шәп уй-фекерҙәр уйнап йөрөгән саҡтарында килгән.
1 сентябрь – иҫ киткес матур байрам. Бөтә уҡыусылар портфель, сәскәләр тотоп, мәктәптәргә юллана. Ҡыҙыҡ, ә башҡа илдәрҙә был тантаналы көн ҡасан һәм нисек билдәләнә икән?


text:
Наши новости
Опрос
Как Вы оцениваете работу филармонии?
2018 - Год Семьи
2018 год объявлен в Башкортостане Годом семьи
Абонементы
Всероссийский старт продажи абонементов
ЭЛЕКТРОННЫЕ БИЛЕТЫ
Продажа билетов онлайн
Получить всю информацию о наличии и стоимости билетов теперь легко: не выходя из дома, с мобильных устройств, подключенных к сети Интернет.
Наш репертуар
Апрель 2018
Май-Июнь 2018
Новости ⇒ Йырсы ла, ҡәләм оҫтаһы ла –Харис Шәрипов
Йырсы ла, ҡәләм оҫтаһы ла –Харис Шәрипов
Автор: Башкирская государственная филармония
Дата: 29.04.2015
Филармония солисы, билдәле йырсы Харис Шәрипов йырсы ғына түгел, ә ҡәләм оҫтаһы ла
Филармония солисы, билдәле йырсы Харис Шәрипов йырсы ғына түгел, ә ҡәләм оҫтаһы ла. Егерме йылдан ашыу республиканың матбуғат саралары менән әүҙем хеҙмәттәшлек иткән сәхнә әһеле Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең журналистар союзы ағзаһы итеп алынды.
Ижади портеттар, мәҙәниәт һәм сәнғәт әһелдәре тураһындағы мәҡәләләр, очерктар – ниндәй генә жанрҙа ижад итмәй ул. Журналистың рус һәм башҡорт телдәрендә донъя күргән ижад емештәре бөгөндә “Башҡортостан”, “Ҡыҙыл таң”, “Тамаша”, “Рампа” һәм башҡа гәзит-журнал биттәрен биҙәй. Үҙенә генә хас яҙыу стиле, һүҙ ҡөҙрәтен тоя белеүе һәм дөрөҫ ҡуллана белеүе Харис Шәриповты оҫта һәм уҡыусылар яратып уҡыған журналист булараҡ һынландыра.
Күп яҡлы коллегабыҙҙы яңы үрҙәре менән ҡотлайбыҙ һәм ижади уңыштар теләйбеҙ!


text:
Ҡариҙел
Баҫылды : 2-09-2013, 16:52 | Категория: Информация, Тыуған илем
Просмотров 1065
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:
-
- Рубрика:Информация, Тыуған илем
- Исеме:
-
- Автор:
-
- Район:
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:
-
Борон заманда, хәҙерге Ҡариҙелдең башында, йәшәгән, ти, бер батыр. Бик күпте күргән, ил гиҙгән, яу сапҡан егет булған. Иң һуңғы яуҙағы ҡаһарманлығы өсөн был егетте батша үҙе саҡыртып алған да әйткән, ти:
— Һин, егет, илде һаҡлап алып ҡалдың. Бының өсөн һиңә рәхмәт. Инде йәнеңә ни теләйһең, минең хазинанан шуны ал.
— Рәхмәт, миңә бер төрлө лә байлыҡ кәрәкмәй. Һин, батшам, миңә, мөмкин булһа, азатлыҡ һәм алтын һарайыңдағы ҡара айғырыңды бир. Ғүмер буйы ситтә йәшәһәм, бер иптәшем булыр, — тигән батыр.
Батша бер аҙ уйға ҡалған, ти. Әммә әйткән һүҙ — атҡан уҡ.
Шунан батша атты килтерергә әмер биргән. Егетте ирекле тип иғлан иткән, ти.
Батыр егет, ҡара айғырҙы менеп, үҙенең тыуған иленә, — Урал тауҙарына ҡайтып килгән, ти. Тегенең айғырына һоҡланмаған кеше ҡалмаған. Бик яман көнләшә лә башлағандар бынан. Дуҫ бар, дошман бар, айғырға ҡул һалырға теләүселәр ҙә ишетелә башлаған. Шунан был батыр: «Минең иркем бар, менергә айғырым бар. Ни эшләп әле мин бында ятам?» — тип уйлаған да сығып китеп, ил гиҙеп йөрөгән. Шунан бер тау итәгенә барып урынлашҡан, ти. Тауҙы умырып өң яһаған да шунда йәшәй башлаған.
Ул арала инде ҡара айғырҙың даны бөтә илдәргә таралып өлгөргән булған. Күрер өсөн төрлө илдәрҙән сапҡындар килә башлаған.
Бер саҡ айғыр үҙе телгә килеп әйткән, ти:
— Эй, егетем, йоҡлап ятма, әйҙә китәйек. Беҙ икәү юлда булһаҡ, берәү ҙә мине һинән ала алмаҫ.
— Юҡ, — тип әйткән егет, — мин һине былай ҙа кеше ҡулына бирмәм. Бына ошо тау эсенә йәшерермен.
Ул тауҙы аҡтарып, айғырға урын яһап, өҫтөнән таш менән ябып бикләп тә ҡуйған. Айғырға ҡыҙығыусылар бөтә ерҙе аҡтарып эҙләгән. Шул саҡ малҡай, моңайып, бер кешнәп ебәрә. Әллә ҡайҙарға китә уның тауышы. Быны ишетеп ҡалып, йылғыр сапҡындар килеп тә етә. Айғыр ятҡан урынды табып, ташты аҡтара башлайҙар. Ишектәге таш алынғас, ат атылып сыға ла ҡаса.
Тегенең тояҡ көсөнә тау ишелеп китә, атылып шишмә килеп сыға. Ул урмандар, тауҙар аша әле бер яҡҡа, әле икенсе яҡҡа борола-борола саба икән, ә тауҙан бәреп сыҡҡан көслө һыу уның тояҡ эҙенән ҡалышмай ағып бара ла бара икән. Ҡара айғыр Ағиҙел буйҙарына сабып барып сыҡҡан да күҙҙән юғалған. Уның тураһында башҡа ишетеүсе лә, күреүсе лә булмаған. Ә һалҡын һыулы, йүгерек шишмә, йылғаға әйләнеп, Ағиҙелгә барып ҡушылған.
Бына шулай барлыҡҡа килгән, ти, Ҡариҙел йылғаһы.
Ҡариҙел — Көньяҡ Уралдағы йылға. Шулай уҡ Өфө йылғаһы тип тә йөрөтәләр. Силәбе өлкәһе, Ҡарабаш тау итәгендәге Өфө күленән башлана. Силәбе, Свердловск өлкәләре, Башҡортостандың Дыуан, Ҡариҙел, Нуриман, Благовещен, Иглин, Өфө райондары аша аға. Өфө ҡалаһының көньяғында Ағиҙел йылғаһына уң яҡтан ҡушыла. Уның оҙонлоғо 918 км. Төп ҡушылдыҡтары: Бисәрт, Төй уң яҡтан, Әй, Йүрүҙән һул яҡтан.
Рәссам Глеб ГОЛУБЕВ
Регина ШАҺИСОЛТАНОВА әҙерләне.
(голосов:2)
Оҡшаш материал
Комментарийҙар


text:
Профсоюз федерацияһы вәкилдәре Көньяҡ Урал төбәге ҡалаларында осрашыуҙар үткәрҙе
Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов етәкселегендә бер төркөм белгестәр, Рәсәй Тау-металлургия профсоюзы рескомы менән берлектәге пленумға әҙерләнеү сиктәрендә, Белорет һәм Учалы ҡалалары хакимиәт башлыҡтары, профактивы, ветерандары һәм йәштәре менән осрашыу үткәрҙе.
БР Профсоюздар федерацияһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, профсоюз вәкилдәре ҡалаларҙағы предприятиеларға, «Белорет металлургия комбинаты» һәм «Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты», асыҡ акционерҙар йәмғиәттәренә барҙы, Үҙйылға руднигында һәм «Байрамғол» агрофермаһында булды, бюджет өлкәһе профсоюз ойошмалары ағзалары, Белорет металлургия колледжы студенттары менән осрашты.
Башҡортостандың Көньяҡ Урал төбәге ҡалаларына сәфәр сиктәрендә профсоюз вәкилдәре хеҙмәт закондарын күҙәтеү, социаль партнерлыҡ, коллектив договорҙар төҙөү практикаһы, профсоюз ойошмалары төҙөү мәсьәләләре буйынса консультациялар ойошторҙо. Шулай уҡ Белорет һәм Учалы ҡалаларының йәштәр советтары, йәштәр менән эшләү буйынса профком комиссиялары ағзалары, йәштәр сәйәсәте буйынса комитет вәкилдәре ҡатнашлығында түңәрәк өҫтәлдәр ултырыштары үтте.
Бынан тыш, профсоюз вәкилдәре ҡалалар профактивы менән киңәйтелгән осрашыуҙар үткәрҙе. Улар барышында бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡын күтәреү, ауыл уҡытыусыларына коммуналь хеҙмәтләндереүҙәр буйынса бурыстар, балаларҙың йәйге ялын ойоштороу һәм “Хеҙмәт ветераны” исемен биреү мәсьәләләре ҡаралды.


text:
2009 йылдағы һөҙөмтәле инвестицион эшмәкәрлеге өсөн Президент Премиялары бирелде
2010 йылдың 25 мартында Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов «2009 йылдағы «Һөҙөмтәле инвестицион эшмәкәрлеге өсөн» Башҡортостан Республикаһы Президенты Премияһын биреү тураһында» Указына ҡул ҡуйҙы.
Башҡортостан Республикаһы Президентының «Һөҙөмтәле инвестицион эшмәкәрлек өсөн» Премияһы түбәндәге ойошма һәм предприятиеларға бирелде:
Өфө ҡалаһының «Максимовка» агросәнәғәт комплексы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, Туймазы районының «Нерал-Матрикс» ауыл хужалығы предприятиеһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Каустик» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Уралтехнострой-Туймазыхиммаш» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Гидравлика» агрегат предприятиеһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы , Стәрлетамаҡ ҡалаһының «Урал быяла компанияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Өфө агрегат производство берекмәһе» ФДУП-ы, Нуриман районының “Павловка” туристик тау саңғыһы үҙәге, Өфө ҡалаһының «Өфө «Молния» фәнни-производство предприятиеһы» ФДУП-ы, «Уфанет» асыҡ акционерҙар йәмғиәте.
Премия лауреаттарына I дәрәжәләге дипломдар һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырыласаҡ.


text:
Уй көсө
Уйлаған саҡта беҙ бик нескә эфир тулҡындары таратабыҙ. Улар, быу йәки газ, ҡаты есемдәр кеүек үк, ғәмәлдә бар. Беҙ нескә быуҙы йәки газды күрмәгән кеүек, уйҙы ла күрмәйбеҙ. Һауаның тәмен тоймаған кеүек, уйҙың да тәмен тоймайбыҙ. Уны тотоп ҡарай алмайбыҙ. Ләкин уның тулҡындары беҙҙең аша үтә һәм яҡтылыҡ, йылылыҡ тулҡындарының көсөргәнеше уйҙыҡынан кәмерәк.
Ер өҫтөндәге һыу тамсыһы, ҡояш ҡайнарлығынан парға әйләнеп, күккә күтәрелә һәм болот булып йыйыла. Беҙҙең мейебеҙҙә хасил булып, күк киңлегенә күскән уйҙар ҙа шуға оҡшаш. Әгәр уйҙың төҫөн күрә алған булһаҡ, ҡара уйҙарҙың ер өҫтөндә ауыр болоттар булып аҫылынып тороуын күрер инек. Яҡты уйҙарыбыҙ иһә, бер-береһенә ҡушылып, күк йөҙөндә күңелле йөҙөүсе еңел аҡ болоттарҙы хәтерләтә.
Эйе, уйҙарыбыҙҙың ағы – шундай уҡ төҫтәгеләренә, ҡаралары ҡараға тартыла. Сөнки донъялағы бар нәмә – тәбиғәт
күренештәренән алып беҙҙең фекерҙәребеҙ һәм теләктәребеҙгә тиклем бер ҡанунға – тартыу көсөнә буйһона. Тормошобоҙҙағы бар нәмәне, баҡһаң, беҙ үҙебеҙ
тартабыҙ. Быны яҡшыраҡ күҙ алдына килтереү өсөн үҙебеҙҙе магнит итеп күҙ алдына баҫтырайыҡ: уйлаған уйыбыҙҙы уға йәбештерә барайыҡ.
Тартыу көсөнөң бер ҡағиҙәһе – оҡшашлыҡтарҙың бер-береһенә ынтылыуы. Насар нәмә хаҡында уйлағанда, алдыбыҙға йыш ҡына шул килә торған. Яҡшы, күңелле уйҙар солғанышында ҡалғанда, үҙебеҙ ҙә һиҙмәҫтән, матур ваҡиғалар тыуып тора.
Беҙҙең төпкөл аңыбыҙ йыһан киңлеге менән өҙлөкһөҙ бәйләнештә. Уны сикле зиһенебеҙ менән сикһеҙ йыһан аҡылы араһындағы аралашсы тиергә мөмкин. Тормошобоҙҙағы бөтөн нәмәне төпкөл аңыбыҙҙа өҫтөнлөк иткән уйҙар билдәләй. Уйҙың
тартыу көсө эше, ҡыҙыҡһыныуҙары һеҙҙекенә оҡшаш кешеләрҙе йәлеп итергә мөмкин. Һеҙ – уларға, улар һеҙгә тартылып, бик яҡын кешеләр булып китеүегеҙ бар. Уй көсө маҡсатығыҙға өлгәшергә ярҙам итергә әҙер йәки, киреһенсә, һеҙҙең ярҙамға мохтаж кешеләр менән осраштырыуы ихтимал. Яҙмышығыҙҙағы бындай
осраҡтарҙы үҙегеҙ ҙә хәтерләйһегеҙҙер. Ни өсөн беҙ берәүгә күңелебеҙҙе асырға
әҙербеҙ, икенсе кешегә, уның бер насарлығы теймәһә лә, һағайып ҡарайбыҙ? Бының сере – уй тулҡындары көсөндә. Уй тулҡыны оҙонлоғо, сафлығы һеҙҙекенә оҡшаш кешеләргә тартылып, уларҙы тойомлап табырға
тырышыуығыҙ ҙа – тәбиғи.
Тормошта уңышҡа өлгәшеүебеҙ үҙ көсөбөҙгә ни тиклем
ышаныуыбыҙға бәйле.
Ышанысыбыҙ бәләкәй икән,
уңыштың да шундай булырын көт. Бер ни ҙә ҡаҡшата алмаҫ ышаныс булғанда, мөғжизәүи һөҙөмтәләргә өлгәшергә мөмкин. Үҙегеҙҙә тап шундай ышанысты үҫтерегеҙ һәм ул уйығыҙҙа нығытылған теләк менән үрелһен.
Ләкин был, донъяла бөтә
проблемаларҙы бары тик уй көсө менән хәл итергә һәм ҡул ҡаушырып ултырырға мөмкин, тигән һүҙ түгел. Уй беҙҙең ғәмәлдәребеҙҙә сағыла. Уй-теләгебеҙ ни тиклем ныҡышмалыраҡ булһа, ғәмәлдәребеҙ, ынтылыштарыбыҙ шул тиклем көслөрәк. Тәү ҡарашҡа, бөтөнләй тормошҡа ашмаҫлыҡ хыял да, оло теләк һәм ышаныс менән һуғарылғанда, үрелеп кенә алырлыҡ алмаға әйләнә.
Даланлы, ҙур ҡаҙаныштарға өлгәшкән кешеләрҙең барыһына ла бер сифат хас: улар, зиһендәрен кәрәкмәгән уйҙарҙан арындырып, фекерҙәрен туплап, бер маҡсатҡа йүнәлтә. Фекерҙе йыйнап, йүнәлтә белеү холоҡ-фиғел эҙмә-
эҙлеклелеген, шәхестең бөтөнлөгөн үҫтерә. Бындай
кешеләр мөлдөрәмә тулы һауытты хәтерләтә, улар баштан уҡ билдәләгән маҡсаттарына туп-тура бара. Әлбиттә, башҡаларҙың да
алдарына ҡуйған маҡсаттары бар, ләкин фекер ағышын күҙәтмәйенсә, уйҙарын-хистәрен сайпылтып,
дармандарын бүтән ниәттәр өсөн сарыф итеп, төшөнкөлөккә йәки ҡотҡоға бирелеүҙәре, тормоштоң ымһындырғыс ялтырауығына, йә ялған маҡтауҙарға ҡаршы тора
алмауҙары арҡаһында юлдарынан ситләшә.
Һис ҡасан да: “Был минең ҡулымдан килмәй”, – тип әйтергә ярамай. Шулай тиеү менән, икеләнеү-ҡурҡыу тулы уйығыҙ һеҙҙән тулҡын булып ағыла. Үҙ-үҙен һаҡлау инстинкты кешеләрҙе һеҙҙән ситләшергә өндәйәсәк: берәү ҙә “ҡулымдан был зш килмәй” тип торған, шик-шөбһәле уйлы кешегә ынтылып тормай.
“Мин булдырам!” тип
уйлайһығыҙ икән, һеҙҙән килгән ҡеүәтле, илһамлы тулҡындарҙы
тойоп, кешеләр үҙҙәре һеҙгә
тартыласаҡ, уңыш үҙе һеҙгә ҡаршы киләсәк. Көслөләр, дуҫтарса ҡарап, тиң күреп, һеҙҙең менән хеҙмәттәшлек итергә теләйәсәк. Көсһөҙҙәр, һеҙҙең эске
ихтыярығыҙға һоҡланып, үҙҙәре лә һиҙмәҫтән, йоғонтоғоҙға бирелеп, ярҙам, кәңәш һорап һыйынасаҡ. Уй ҡөҙрәтенең сиге юҡ!
А. САФИНА әҙерләне.
Теги:


text:
- Подробности
- Просмотров: 746
БАЛ, ҡорт балы, башлыса баллы үҫемлектәрҙең нектарынан бал ҡорттары яһаған татлы, ҡуйы хуш еҫле матдә. Бал ҡорттары аҙыҡ сифатында ҡуллана. Ҡиммәтле диетик ашамлыҡ, дауалау сараһы. Йыйыу сығанаҡтарына ярашлы сәскә (нектарҙан), япраҡ (үҫемлек һәм бөжәктәрҙең татлы бүлендегенән) һәм ҡатнаш Б. айырып йөрөтөлә. Япраҡ Б. һәм япраҡ Б. ҡушылмаһы күп булған сәскә Б. бал ҡорттары өсөн ашауға яраҡһыҙ. Б. химик составы, тәме һәм еҫе үҫемлектең төрөнә, климат шарттарына, Б. эшкәртеү ысулына бәйле. Сәскә Б. составы (%): һыу — 18—20, углеводтар — 65—80, аҡһымдар — 0,3—0,4, көл — 0,3; органик кислоталар, ферменттар, витаминдар һ.б. бар. Б. төҫө аҡ (йүкәнән, ҡандала үләненән һ.б.), һары (туғайҙыҡы, көнбағыштан), ҡараһыу һоро (ҡарабойҙайҙан) була. Медицинала, парфюмерия‑косметика сәнәғәтендә, аҙыҡ‑түлек сәнәғәтендә һ.б. файҙаланыла. Башҡ‑нда Б. төп сорттары — йүкә Б., ҡарабойҙай Б., ҡандала үләне Б., көнбағыш балы. Б. борон замандан халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Солоҡ Б. (ҡара: Солоҡсолоҡ) үҙенсәлекле хуш еҫле, әскелтем тәмле; составында һитә (кәрәҙ күҙәнәктәренә һалынған, өҫтөнән бал м‑н ҡапланған сәскә һеркәһе), глюкоза һәм фруктоза күберәк, сахароза һәм һыу әҙерәк. Башҡ. йүкә Б. Парижда Бөтә донъя күргәҙмәһендә (1900), Германияла халыҡ‑ара күргәҙмәлә (Эрфурт ҡ., 1961), Мәскәүҙә Халыҡ‑ара умартасылыҡ конгресында (1971), Мәскәүҙә Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһендә (2001—15) алтын миҙалдарға лайыҡ була. БР‑ҙа йыллыҡ Б. етештереү күләме 6—7 мең т тәшкил итә. Б. составын, сифатын өйрәнеү һәм Б. алыу технологияһын уйлап табыу б‑са тикшеренеүҙәр Аграр университетта, Умартасылыҡ һәм апитерапия үҙәгендә алып барыла. 2016 й. “Аҡбуҙат” ипподромы бинаһында Башҡорт балы йорто асыла, унда БР‑ҙа етештерелгән Б. 500‑гә яҡын төрө һәм умартасылыҡ продукцияһы тәҡдим ителә; “Ҡурсаулыҡ балы” (“Заповедный мёд”; Мәләүез р‑ны), “Башҡорт балы — Бөрйән даны” (“Башкирский мёд — слава Бурзяна”; Бөрйән р‑ны) этнофестивалдәре уҙғарыла, иң яҡшы солоҡсо, умартасы, солоҡсолоҡ хужалығы конкурстары һ.б. үткәрелә, умартасылыҡ продукттары, халыҡ кәсептәре әйберҙәре тәҡдим ителә.
Әҙәб.: Шафиҡов И.В. Бал ҡортоноң наҙы бар. Өфө, 2006; Шакиров Д.Т. Пчеловодство Башкирии. Уфа, 1992; Пчеловодство Башкортостана /М.Г.Гиниятуллин [и др.]. Уфа, 2008.
В.Н.Власов, М.Ғ.Ғиниәтуллин, И.В.Шафиҡов
Тәрж. М.Н.Моратшина


text:
Создавать презентации на основе шаблонов. Запись эпоса «Урал батыр» Традиции сэсэнов в западном Башкортостане. Краткая. темаһына иртәлектәр үткәреү, укыусыларзың һөйләү телмәрен үстерергә, кеше алдында. Подготавливать сообщения (презентации) о выдающихся путешественниках, о. темаһына шиғырҙар, әҫәрҙәр уҡыу; мәҡәл, әйтемдәр, йомаҡтар. «Урал батыр» эпосы хаҡында яңы мәғлүмәттәр, уның ижад ителеү осоро.
Презентация «Берегите хлеб». Межпредметные связи. Дата һҽм дҽрестең темаһын яҙабыҙ ҙа эпиграфҡа иғтибар итҽбеҙ: Исемеңде ил йҿрҽгенҽ. Мҽргҽн батыр – Ҡобағош сҽсҽндең бҥлҽһе кем? 3. Ҡобағош менҽн. Семь чудес Башкортостана Янгантау Памятник Салавату Юлаеву Капова пещера Курай Эпос « Урал - батыр» Красноусольские. Оформление и презентация проекта и результатов труда. Учебный проект по. темаһына хөкөм йөрөтөү (фекер йөрөтөү) иншаһы яҙыу; төп фекеренә, темаһына ҡарап, орфографик. Башҡортостан, Урал тураһындағы башҡа әҫәрҙәрҙе иҫкә төшөрөү. «Аҡъял батыр», «Ҡамыр батыр» әкиәттәре. Сочинение и его презентация. 1. дәрестең темаһына ярашлы уҡыу мәсьәләһе ҡуйырға, уны сисеү максатында. Урал батыр. 1. ·готовить и проводить презентацию перед небольшой аудиторией: создавать план презентации, выбирать аудиовизуальную поддержку, писать пояснения и тезисы для презентации. Байрамға әҙерләнеү, ҡыш темаһына. халҡының милли батыры. Урал тураһыында йырҙарҙы белеү. 28. Ерәнсә сәсән темаһына дәрес өлгөһө менән бүлешмәҫһегеҙме икән алдан үк. материального и культурного наследия: эпос Урал-батыр и Шульган-таш. 5-се синыфҡа Ҡамыр батыр әкәте буйынса йомғаҡлау дәрес өлгөһө. йырҘары" темаҺына дарес-презентация м-н булешмаҪҺегеҘме икан))). Создавать проекты в виде книжек-самоделок, презентаций с. урыны Нимә менән Аш-һыу, аҙыҡ-түлек темаһына бәйле һүҙҙәр. 45) Урал Батыр : видеопособие по предметам «История Башкортостана», «Культура. Изложениеларҙы һәм иншаларҙы темаһына, төп фекеренә, стиленә. “Урал батыр” эпосы. Мультимедийные интерактивные презентации. Готовить и проводить презентацию перед небольшой аудиторией: создавать план презентации, выбирать аудиовизуальную поддержку, писать пояснения и тезисы. “Башҡортостан- тыуған төйәгем” темаһына әҙәби монтаж, альбомдар. Рәшит Нурмөхәмәтов. «Батыр тураһында легенда» картинаһы. Шул ваҡытҡа Ғайнислам Ибраһимовтың “Урал батыр”ҙы төрөк телендə. яҙыусылар ҡатын-ҡыҙҙар яҙмышы темаһына мөрəжəғəт иттелəр. а саммит; не представление кого-нибудь или чего-нибудь, а презентация. Ғәрифуллина Ғ.Х. “Урал батыр” эпосын яҙып алыуға 100 йылтулыуға арналған ғилми. Знакомство учителей началось с презентации классов. Группа. Һуғыш темаһын, тормош дөрөҫлөгөн, ысынбарлыҡты сағылдырыуҙа. района Оборудование: проектор, экран, компьютерная презентация, магнитофон. В наиболее древнем башкирском эпосе «Урал батыр», где нашло. «Урал батыр» (баш. ҡ. Кеше һәм тәбиғәт темаһына әңгәмә үткәреү. в виде печатного текста, веб-страницы, презентации с использованием. Компьютерных инструментов, создавать презентации на основе. «Минең тыуған төйәгем» темаһына әңгәмә. Тасуири уҡыу күнекмәләре. Тыуған ер, тыуған төйәк, Башҡортостан, Урал тураһындағы башҡа әҫәрҙәрҙе иҫкә төшөрөү. «Аҡъял батыр», «Ҡамыр батыр» әкиәттәре. Создавать презентации на основе шаблонов. Запись эпоса «Урал батыр» Традиции сэсэнов в западном Башкортостане. Краткая. темаһына иртәлектәр үткәреү, укыусыларзың һөйләү телмәрен үстерергә, кеше алдында. Готовить и проводить презентацию перед небольшой аудиторией. В. Дианова к башкирским народным эпосам «Урал - батыр», «Акбу-зат». Ҡушымтанан, «Беҙ башҡортса уҡыйбыҙ» китабынан баҡса темаһына ҡараған. Подготавливать сообщения (презентации) о выдающихся путешественниках, о. темаһына иртәлектәр үткәреү. Боотур, Урал-батыр и др.). Дәрестең темаһына. сәс халҡыңа», «Презентация книги Хабира Сулейманова БашГизХан», «Айҙар Байыҡ сәсән. телгә күсеп килгән фольклорындағы "Урал батыр" (башҡорттарҙа), "Уғыҙнамә" (төркмән. Осуществлять презентацию, экономическую и экологическую оценку проекта. темаһына шиғырҙар, әҫәрҙәр уҡыу, мәҡәл, әйтемдәр, йомаҡтар. и глупый царь», «Урал батыр», «Акъял батыр», «Камыр батыр». Моральное. Подготавливать сообщения (презентации) о выдающихся путешественниках, о. темаһына шиғырҙар, әҫәрҙәр уҡыу; мәҡәл, әйтемдәр, йомаҡтар. «Урал батыр» эпосы хаҡында яңы мәғлүмәттәр, уның ижад ителеү осоро. Автоматическая выдача свидетельства о публикации в официальном СМИ сразу после добавления материала на сайт - Бесплатно. Скачать: Презентация к отрывку эпоса "Урал - батыр". Создавать на заданную тему мультимедийную презентацию с. Тыуған ер, тыуған төйәк, Башҡортостан, Урал тураһындағы башҡа. “Аҡъял батыр”, “Ҡамыр батыр” әкиәттәре. “Минең буласаҡ һөнәрем” темаһына әңгәмә. Презентации обучающегося и отзыва руководителя. Яҙ темаһын үҙ ижадында. Урал Батыр: башкирский народный эпос. На. Создавать на заданную тему мультимедийную презентацию с гиперссылками. Мифологический эпос «Урал батыр» как фундаментальный памятник мировой культуры. «Минең буласаҡ һөнәрем» темаһына әңгәмә. Создавать на заданную тему мультимедийную презентацию с гиперссылками, слайды. “Минең буласаҡ һөнәрем” темаһына әңгәмә. 45) Урал Батыр : видеопособие по предметам «История Башкортостана», «Культура. Подумай, каким был Батыр? Он тебе понравился. Какие качества Урала вы заметили. уңында тотоп , үҙ фекерен әйтергә кешенекен тыңларға. дәрестең темаһына ярашлы. групповой и индивидуальной презентации. Ҽҙ ҽби ҽҫ ҽрҙ ҽрҙ ең темаһын, идеяһын, ҽхлаҡ пафосын аңлау, уның геройҙ арына характеристика биреү. —. ―Урал батыр‖ эпосы. 1. 12.02. Тасуири уҡ ыу, һүҙ лек эше, тҽржемҽ. 08.05. Ҽңгҽмҽ, дҽрес-презентация.


text:
- Подробности
- Просмотров: 360
МАРАЛ, б о л а н (Cervus elaphus), ҡуш тояҡлылар отрядының боландар ғаиләһенә ҡараған имеҙеүсе. Евразияла, Төньяҡ Америкала, Төнья ҡ - К ө н б а й ы ш Африкала таралған. Кәүҙә оҙонлоғо 240 см, мундаһының бейеклеге 155 см, ауырлығы 300 кг, инә болан вағыраҡ. Төҫө йәйен ерәнһыу‑көрән, ҡышын — һорғолт йәки көрән, өҫкө ирене, ҡорһағы, аяҡтары һәм ҡойроҡ эргәһе “көҙгөһө” аҡ төҫтә. Башы ҙур, оҙонса, асығыраҡ төҫтә, ата М. тармаҡлы (9 тармаҡҡа тиклем) мөгөҙҙәре бар, улар март—апр. төшә, яңылары июлгә үҫеп сыға. Ҡолаҡтары ҙур, овал формала. Муйыны ҡыҫҡа, аҫ яҡтан оҙон төк м‑н ҡапланған. Аяҡтары оҙон, тояҡтары киң. Ҡойроғо 15 см. Полигам. Енси яҡтан 15—16 айҙа өлгөрә. 1, һирәк осраҡта 2 тимгелле быҙау тыуҙыра. 15—16 (һирәк осраҡта 20) йыл йәшәй. Башлыса иртән һәм кисен туҡлана. Үлән һәм ағас‑ҡыуаҡ үҫемлектәр, лишайниктар, бәшмәктәр, ҡышын — ағас ҡабығы, бесән, имән сәтләүеге м‑н туҡлана. 19 б. 1‑се ярт. тиклем М. барлыҡ Башҡортостан (Көньяҡ) Уралы буйлап таралған була, 1941—42 йй. Башҡорт ҡурсаулығы терр‑яһына Алтайҙан килтерелгән 39 болан ебәрелә, улар климат шарттарына уңышлы яраҡлаша. Ҡыраҡа һәм Уралтау һырттарының япраҡлы, ҡатнаш урмандарында һәм тау далаларында йәшәй. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Л.А.Едрёнкина
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
3 март
3 март — григориан стиле буйынса йылдың 62-се (кәбисә йылында 63-сө) көнө. Йыл аҙағына тиклем 303 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Грузия — Әсәләр көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1067 — Немига йылғаһы янындағы алыш менән бәйле йылъяҙмала тәүге тапҡыр Минск телгә алына.
- 1575 — Моголдар императоры Бөйөк Әкбәр бенгалдарҙы Тукарои янындағы алышта ҡыйрата.
- 1613 — Ун алты йәшлек Михаил Федорович Земство соборы тарафынан батша итеп һайлана һәм Романовтар динстияһына нигеҙ һала.
- 1639 — Бостонда (АҠШ) нигеҙ һалынған колледжға меценат Джон Гарвард исемен ала.
- 1776 — АҠШ-тың бойондороҡһоҙлоҡ өсөн һуғышы: Нассауға рейд. Был ваҡиғанан АҠШ-тың диңгеҙ пехотаһы корпусы тарихы башлана.
- 1799 — Федор Ушаков етәкселегендәге урыҫ флоты дүрт ай ҡамауҙа тотҡандан һуң һөжүм менән Корфу утрауын ала.
- 1802 — Вена гәзитендә Бетховендың 12-се, 13-сө, 14-се сонаталары сығыу тураһында хәбәр ителә, аҙаҡҡыһы һуңынан «Ай сонатаһы» тип атала.
- 1804 — Александр I крәҫтиәндәрҙе ерһеҙ һатыуҙы тыйған, уларға алпауыт рөхсәтенән тыш никахҡа инергә рөхсәт иткән һәм алпауыттарҙың крәҫтиәндәрҙе язаға тарттырыу хоҡуғын сикләгән ҡарары сыға.
- 1813 — Британия Швецияға Наполеон менән берлеккә инмәгән өсөн түләй.
- 1820 — АҠШ-та Миссури компромисы ҡабул ителә, уның буйынса Штаттарға ҡол биләүселек булған Миссуриҙы һәм ҡоллоҡ булмаған Мэнды алыу мөмкин була.
- 1837 — АҠШ Техас Республикаһының бойондороҡһоҙлоғон таный.
- 1845 — Флорида АҠШ-тың 27-се штаты була.
- 1861 — Александр II үҙенең манифесы менән Рәсәйҙә крепостной хоҡуҡты юҡҡа сығара.
- 1863 — АҠШ конгресы Канзас штатынан барлыҡ индейҙарҙы көсләп резервацияға күсереү тураһында ҡарар ҡабул итә.
- АҠШ Милли фәндәр академияһы нигеҙләнә.
- 1864 — Александр II поляк крәҫтиәндәренә ер биреү тураһында тураһында ҡарар сығара, Польшала аграр реформа башлана.
- 1865 — Колорадо йылғаһы буйында индейҙар өсөн резервация булдырыла.
- 1866 — Киевта асыҡ китапхана булдырыла (хәҙер Украинаның Милли парламент китапханаһы).
- 1875 — Парижда «Кармен» операһының премьераһы уңышһыҙлыҡ менән тамамлана.
- Монреалдә «Виктория» һырғалағында шайбалы хоккей буйынса тәүге рәсми уйын үтә.
- 1876 — Коканд ханлығы Фирғәнә өлкәһе исеме менән Рәсәйгә ҡушыла.
- 1878 — Рәсәй һәм Төркиә араһында Сан-Стефан солох килешеүе төҙөлә. Ғосман империяһы составында Бөйөк Болгария кенәзлеге булдырыла, ул Рәсәйҙең йоғонтоһонда була.
- 1905 — Николай II сиркәү реформаһын һәм башҡа үҙгәртеүҙәр үткәрергә, кәңәш биреү хоҡуғына эйә дума саҡыртырға вәғәҙә итә.
- 1911 — Мургаб йылғаһында 2,2 млрд м³ күләмендә иң ҙур ишелеү һөҙөмтәһендә 567 м бейеклек тәбиғи быуа һәм Сарез күле барлыҡҡа килә.
- 1913 — Вашингтонда АҠШ президенты инаугурацияһынан көн элгәре илдең бөтә граждандарына тигеҙ һайлау хоҡуғын талап иткән 5000 ҡатын-ҡыҙҙан торған демонстрация үтә.
- 1917 — 3—4 мартта Киевта Украин халыҡ республикаһының Үҙәк радаһы ойошторола.
- 1918 — Совет Рәсәйе хөкүмәте Германия, Австро-Венгрия, Ғосман империяһы һәм Болгария менән сепаратив солох килешеүе төҙөй.
- «Знамя труда» гәзитендә Александр Блоктың «Ун ике» поэмаһы донъя күрә.
- 1919 — Ванкуверҙан (Канада) Сиэтлға (АҠШ) тәүге халыҡ-ара авиапочта ебәрелә.
- 1920 — Мәскәүҙә Матбуғат йорто асыла.
- 1921 — Канада физиологы Фредерик Грант Бантинг һөнәрҙәштәре менән инсулин гормонын аса, был асыш өсөн 1923 йылда уға Нобель премияһы бирелә.
- 1923 — Нью-Йоркта «Time» яңылыҡтар аҙналыҡ гәзите һатыуға сыға, һуңынан популяр журналға әүерелә.
- Буласаҡ Моссовет исемендәге театр труппаһы рәсми рәүештә театр статусы ала.
- 1924 — Төрөк милли ассамблеяһы Ғосман династияһын бөтөрә, хәлифлекте һәм башҡа дини хакимлыҡ органдарын яба һәм донъяуи уҡыу йорттары буйынса комиссариат булдыра.
- Германия Төркиә менән дуҫлыҡ тураһында килешеү төҙөй.
- 1931 — Фрэнсис Скотт Ки 1812 (4?) йылда яҙған «Йондоҙло-буйлы байраҡ» шиғыры АҠШ Конгресы тарафынан Америка гимнының тексы булараҡ ҡабул ителә.
- 1933 — Потсдамда Гитлер Өсөнсө рейх барлыҡҡа килеүе хаҡында хәбәр итә.
- 1937 — Фирҡәнең Үҙәк комитеты пленумында Сталин социализм нигеҙҙәре нығынған һайын синфи көрәш киҫкенләшә тигән теоретик тезисты нигеҙләй.
- 1942 — Япон авиацияһы Австралияның Брум ҡалаһына һөжүм яһай.
- 1944 — СССР Юғары Советы Президиумының I һәм II дәрәжә Ушаков ордены, I һәм II дәрәжә Нахимов ордены, Нахимов һәм Ушаков миҙалдары булдырыу хаҡында ҡарары.
- Парижда сәхнәлә йырсы Ив Монтан тәүге тапҡыр сығыш яһай.
- Америка президенты Франклин Рузвельт итальян флотының СССР, АҠШ һәм Англия араһында тигеҙ бүленәсәген белдерә.
- 1945 — Львов өлкә картина галереяһы асыла.
- 1947 — Тергеҙелгән Днепр ГЭС-ының беренсе агрегаты эшләй башлай.
- 1955 — Элвис Пресли тәүге тапҡыр телевидениела күренә.
- 1961 — Троицк-Сергий лавраһының Троицк соборында буласаҡ патриарх Алексий II монахлыҡҡа сәс ҡырҡтыра.
- 1963 — Нефтекамаға ҡала статусы бирелә.
- 1965 — Бечуаналенд британ колонияһына үҙидара бирелә. Серетсе Кхама премьер-министр вазифаһын ала.
- 1974 — Париж янында DC-10 самолеты һәләкәткә осрай, бөтә 346 кеше үлә.
- 1980 — Йәҙрә материалын физик яҡлау тураһында халыҡ-ара конвенцияға ҡул ҡуйыла (1987 йылдың 1 ноябрендә үҙ көсөнә инә).
- 1987 — Мәскәүҙә урыҫ телендәге «Бурда» журналының презентацияһы үтә.
- 1991 — Референдумда Латвия халҡының 74 %-ы СССР-ҙан бойондороҡһоҙлоҡ өсөн тауыш бирә, ә Эстонияның — 83 %.
- 1992 — Тверь өлкәһенең Нелидово ҡалаһынан йыраҡ түгел Рига—Мәскәү тимер юлының «Юрмала» пассажир поезы һәләкәткә осрай, 43 кеше үлә, 108 йәрәхәт ала.
- 1994 — Nirvana төркөмөнөң етәксеһе Курт Кобейн «Валиум» (диазепам) дарыуын шампан шарабы менән эсеп комаға төшә.
- Украина һәм АҠШ дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуя.
- 1995 — Арал диңгеҙен ҡотҡарыу халыҡ-ара берлеге ойошторола.
- 1997 — Rambler’s Top100 рейтинг системаһы эшләй башлай.
- 1998 — АҠШ Конгресында «Майкрософт» компанияһы башлығы Билл Гейтстан компьютер баҙарын монополизациялауҙа ғәйепләү буйынса һорау алына.
- 2005 — Стив Фоссетт «Scaled Composites Virgin Atlantic GlobalFlyer» самолетында Ер тирәләй донъяла тәүге булып яңғыҙ туҡталышһыҙ авиаосош яһай.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғарипов Исмәғил Мәсәлим улы (3.03.1907—1993), геолог. II дәрәжә Ватан һуғышы (), Ҡыҙыл Байраҡ (), Ленин () ордендары кавалеры. Учалы ҡалаһының почётлы гражданы ().
- Ғәйнуллина Фатима Ғәйнулла ҡыҙы (3.03.1937), дәүләт хеҙмәткәре. БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре ().
- Салауат Низаметдинов (3.03.1957—29.07.2013), композитор. 1983 йылдан СССР Композиторҙар союзы ағзаһы. БАССР‑ҙың (1988) һәм Рәсәй Федерацияһының (2003) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Башҡортостан комсомолының Ғәлимов Сәләм исемендәге премияһы (1988) лауреаты.
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әхмәтов Радик Рәхимйән улы (3.03.1933—9.08.2008), ғалим-биохимик, биотехнолог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1981—1985 йылдарҙа Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Биология институты директоры. Биология фәндәре докторы (1976), профессор (1986). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1975), «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1975). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Дыуан районы районы Өлкөндө ауылынан.
- Муллағәлиев Файлас Кәшби улы (3.03.1943), партия һәм хужалыҡ эшмәкәре. 1980—1990 йылдарҙа КПСС-тың Кушнаренко район комитетының беренсе секретары. Октябрь революцияһы һәм Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордендары кавалеры. Башҡортостандың атҡаҙанған агрономы, Кушнаренко районының почётлы гражданы.
- Ҡарамышева Таңһылыу Фаяз ҡыҙы (3.03.1948), шағир һәм журналист. 1984 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (2001). Рәми Ғарипов исемендәге премия лауреаты.
- Нәбиуллин Рәжәп Байғондо улы (3.03.1958), урмансылыҡ белгесе, дәүләт эшмәкәре. 2008—2014 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының урман хужалығы министры. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты. Башҡортостандың атҡаҙанған урмансыһы. Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Ишембай районы Ҡалыуайыры ауылынан.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1907 — Владимир Иосифович Векслер, синхрофазотрон уйлап табыусы.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1703 — Роберт Гук, инглиз физигы, химик, математик, астроном, биолог, уйлап табыусы һәм архитектор.


text:
Фото:
Былтыр яңы производстволарға 45 миллиард һум инвестицияланды
Фото:
Былтыр Башҡортостанда 33 яңы ҙур производство эшләй башланы. Бөтә инвестициялар 45 миллиард һум тәшкил итте. Һөҙөмтәлә республиканың 26 предприятиеһында алты меңдән ашыу эш урыны булдырылды һәм һаҡлап алып ҡалынды.
Башҡортостан Рәсәйҙең сәнәғәт тулайым төбәк продуктының өстән бер өлөшөнән артығын етештергән һәм эш менән мәшғүл халыҡтың дүрттән бер өлөшө был секторға тура килгән аҙ һанлы субъекттарының береһе булып тора.
Бөгөн республикала 600 миллиард һумға 78 ҙур проект әҙерләнә һәм тормошҡа ашырыла. Уларҙа тағы 60 мең яңы эш урыны булдырыласаҡ. Улар араһында – Өфө трансформатор заводы, «Ласселсбергер» керамик плитка производствоһы, «Өфөнефтехим» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә аҡрын кокслау комплексы, «Инмаш» Стәрлетамаҡ концерны базаһында «Беларус» тракторҙарын йыйыу, Мәжит Ғафури исемендәге Башҡортостан ҡошсолоҡ комплексында күркә ите етештереү һәм башҡалар.
VDL концерны менән берлектә «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте автобустарҙың яңы моделдәрен сығарыуҙы үҙләштерҙе: туристик, ҡала-ара һәм 15 метр оҙонлоғондағы ҡала автобусы. Комплектлаусы деталдәрҙең бер өлөшөн: автобус салондары өсөн пластмасса деталдәр һәм запчастар – аутсорсинг шарттарында бәләкәй бизнес субъекттары етештерә.
«Лаверда» итальян фирмаһы менән килешеү буйынса республикала «Челленджер-647» комбайндарын етештереү юлға һалынған. «Башҡортостан троллейбус заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте Нефтекама автозаводы менән берлектә яңы БТЗ-НефАЗ-52765А троллейбусы сығарҙы.
Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2010 йылда «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең ҡайһы бер проекттарын тормошҡа ашырыу дауам иттереләсәк. Атап әйткәндә, Сибайҙа – газотурбина электростанцияһы, Өфөлә – Затон биҫтәһендә подстанция. Туймазы районында — керамик кирбес етештереү заводы, Учалы районында Чехия эксперт банкы менән берлектә эзбиз-цемент комбинаты төҙөү проекты бойомға ашырыласаҡ. Билдәләнгән бурыстар араһында – Ғафури районында аҙ ҡатлы йорттар һалыу өсөн төҙөлөш материалдары һәм тиҙ күтәрелгән конструкциялар производствоһын ойоштороу.
Күҙаллауҙар буйынса, 2010 йылда был инвестицион проекттарҙы тормошҡа ашырыу ике меңдән ашыу яңы эш урыны булдырасаҡ.


text:
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры эш визиты менән Ауырғазы һәм Дәүләкән райондарында булды
Фото:
Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов бөгөн Ауырғазы һәм Дәүләкән райондарында булды. Эш визиты барышында ул үҙәк район дауаханаһының 2009 йылда төҙөлә башлаған хирургия корпусында булды. Дауахананың ике ҡатлы корпусы 35 урынға иҫәпләнгән. Республика адреслы инвестиция программаһы сиктәрендә ул 2011 йылда ҡайтанан төҙөлә башлаған, 24 миллион һум суммаға медицина ҡорамалдары һатып алынған.
Артабан республика Премьер-министры асылырға торған йәнә бер объект — «Ҡыҙыл таш» кирбес заводында булды. Бында итальян технологиялары буйынса стена ҡороу өсөн керамик материалдар етештереләсәк. Планға ярашлы уның етештереүсәнлеге – 80 миллион дана шартлы кирбес. 2012 йылдың аҙағында заводты файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.
Бынан тыш, Азамат Илембәтов ремонт талап ителгән тағы бер нисә объектта булды. Мәҫәлән, Ауырғазы районындағы Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ производство идаралығы муниципаль унитар предприятиеһының 1-се ҡаҙанлығы 1966 йылдан бирле эшләй. Бында капиталь ремонт үткәреү һәм бинаны, ҡорамалдарҙы реконструкциялау талап ителә.
Артабан Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры ауыл хужалығы предприятиеларында булды һәм яҙғы сәсеү эштәренең барышы менән танышты.
Бынан һуң Азамат Илембәтов Дәүләкән районы предприятиеларында булды, тип хәбәр иттеләр БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостандың ижади коллективтары Мәскәү һабантуйында ҡатнаша
Мәскәү һабантуйында башҡорт халҡының көнкүреше һәм ижады күрһәтеләсәк. һабан байрамы баш ҡалала 30 июнгә билдәләнгән. Халыҡ байрамы Мәскәүҙең «Коломенское» дәүләт художество тарихи-мәҙәни һәм тәбиғи-ландшафт музейы-ҡурсаулығында йәйелдереләсәк.
Иртәнге 11-ҙән кискә тиклем һабантуй ҡунаҡтарын башҡорт тирмәләрендә көтәләр. Бында Башҡортостандың ижади коллективтарының сығыштары ойоштораласаҡ, көнкүреш йыһаздары күргәҙмәгә ҡуйыласаҡ. Мәскәү халҡы сувенирҙар һатып ала, башҡорт кухняһы аш-һыуҙарын тәмләп ҡарай аласаҡ.
Байрам программаһында Башҡортостан менән Татарстандың сәнғәт оҫталарының концерты ла ҡаралған. Фольклор коллективтары айырым сәхнәлә сығыш яһаясаҡ. Балалар традицион халыҡ уйындарында көсөн һынап ҡарай ала.
Махсус бүленгән майҙанда ойоштороласаҡ көрәш Мәскәү һабантуйының биҙәге буласаҡ.


text:
Шәхестәрҙе балалар баҡсаһынан әҙерләйҙәр
Шәжәрә, Масленница, Ҡарға бутҡаһы, Сѳмбѳлә, Һабантуй кеүек байрамдар йыл һайын үткәрелә. Ата-әсәләр ҙә балалар баҡсаһы эшендә әүҙем ҡатнаша. Улар менән “Дан минуты”, “Шиғыр һѳйләү”, “Әйҙәгеҙ әле, ҡыҙҙар!”, “Атай, әсәй, мин - спортсы ғаилә” кеүек конкурстар ҙур зауыҡ менән үтә.
Яңыраҡ балалар баҡсаһы мѳдире Таңсулпан Нуритдин ҡыҙы Бүләкбаева һәм Лилиә Сергеевна Ниғмәтуллина “Мәрйендәр” түңәрәгендә шѳғѳлләнеүсе балалар менән бай, йѳкмәткеле концерт ойошторҙо. Таңсулпан Нуритдин ҡыҙы тәрбиәләнеүселәргә шиғырҙарҙы тасуири һѳйләргә ѳйрәткән. Шиғырҙар “Тирә-яҡ мѳхитте һаҡлау йылы”на арналды. Лилиә Сергеевна етәкләгән “Мәрйендәр” бейеү ансамбле ағзалары сағыу, матур бейеүҙәр күрһәтте.
Беҙҙең балалар Яныбай Хамматов исемендәге башҡорт гимназияһында ла сығыш яһаны.
Д. Солтанова,
тәрбиәсе.
Белорет.


text:
14-02-2018, 12:09 / Мәҙәниәт
Бард йыры балалар телевизион конкурсы башлана
«Ҡош юлы» йәштәр хәрәкәте һәм «Тамыр» балалар-үҫмерҙәр телеканалы «Ҡош Юлы. Балалар» башҡорт бард йыры яңы телевизион конкурсы өҫтөндә эшләй. Ошо көндәрҙә проекттың тәүге сығарылыштары төшөрөлдө. Ете остаз: Артур Кәбиров, Минзәлә Яхина, Тимур Ямалов, Альбина Шәмсетдинова, Ришат Сөләймәнов, Ринат Абдулов һәм Тимур Йосопов социаль селтәрҙә һайлап алыу турын үткән балаларҙан үҙ командаһын төҙөнө. Проектты алып барыусы билдәле музыкант Илшат Абдуллин остаздарға түҙемлек теләп, балаларҙың күңел ҡылдарына ҡағылыу - ете ҡыллы гитарала уйнауға ҡарағанда күпкә ҡатмарлыраҡ һәм яуаплыраҡ тип, шаяртыу...


text:
Кейекбаев рухын йәнә шатландырып
26 ноября 2014 йыл | Хаттар
Яҡташыбыҙ, күренекле ғалим Ж.Ғ. Кейекбаевтың 103 йыллығына арналған иҫтәлекле мөһим саралар дауам итә. Ошо көндәрҙә яҙыусының тыуған төбәгендә – Ҡаранйылға ауылында Жәлил Ғиниәт улы Кейекбаевтың Хәтер һәм ҡәҙер кисәһе үтте.
Яҙмышың кем ҡулында, бала?..
26 ноября 2014 йыл | Йәмғиәт
Донъяның ағы ла, ҡараһы ла була тигәндәй, йәмғиәтебеҙҙә "ауыр хәлле ғаилә” мөһөрө һуғылғандар ҙа бар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ундайҙар районыбыҙҙың һәр ауыл биләмәһендә тиерлек осрай. Эскелек менән мауыҡҡан, балалары йөрәгенә уңалмаҫ яра һалған атай-әсәйҙәрҙе тура юлға тартыу, ауыр хәлдә ҡалған сабыйҙарҙың хоҡуғын яҡлау маҡсатында махсус комиссиялар эшләй, ҡарауһыҙ ҡалған сабыйҙар, ауыр хәлдә йәшәгән ғаиләләр һәр саҡ контролдә тотола. Комиссия әленән-әле имен булмаған ғаиләләрҙә булып, балаларҙың ниндәй шарттарҙа йәшәүе менән танышып тора.
Профилактик эште тағы ла көсәйтеү маҡсатында район хакимиәтендә аҙнаның тәғәйен көнөндә профилактика көнө уҙғарыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Ҡарарға ярашлы имен булмаған ғаиләләр менән эшләү, иҫәптә торған, социаль яҡтан хәүефле булған һәм опекун ғаиләләрҙең тормошо менән ҡыҙыҡһыныу, социаль яҡлауға мохтаждарға ярҙам итеү мәсьәләһе буйынса күсмә ултырыштар үткәреү йәһәтенән план һәм график төҙөлдө. Район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Р.Й.Салауатов етәкселегендә район хакимиәтенең Опека һәм попечителлек секторы, бәлиғ булмағандар эше буйынса комитет, мәғариф бүлеге, үҙәк район дауаханаһы, эске эштәр бүлегенең бәлиғ булмағандар эше бу-йынса төркөмө, Комплекслы үҙәк вәкилдәренән торған комиссия составы раҫланды.
Профилактик эште тағы ла көсәйтеү маҡсатында район хакимиәтендә аҙнаның тәғәйен көнөндә профилактика көнө уҙғарыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Ҡарарға ярашлы имен булмаған ғаиләләр менән эшләү, иҫәптә торған, социаль яҡтан хәүефле булған һәм опекун ғаиләләрҙең тормошо менән ҡыҙыҡһыныу, социаль яҡлауға мохтаждарға ярҙам итеү мәсьәләһе буйынса күсмә ултырыштар үткәреү йәһәтенән план һәм график төҙөлдө. Район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Р.Й.Салауатов етәкселегендә район хакимиәтенең Опека һәм попечителлек секторы, бәлиғ булмағандар эше буйынса комитет, мәғариф бүлеге, үҙәк район дауаханаһы, эске эштәр бүлегенең бәлиғ булмағандар эше бу-йынса төркөмө, Комплекслы үҙәк вәкилдәренән торған комиссия составы раҫланды.
Барыһы ла сыуалыштарға бәйле
26 ноября 2014 йыл | Сәйәсәт
Уҙған аҙнала Украинала сыуалыш башланыуға бер йыл тулды, шул айҡанлы Киевта яңы сараға нигеҙ һалынды. Рәсәйҙә Америка Ҡушма Штаттарының яңы илсеһе Джон Теффт эш башланы.
Иғтибар үҙәгендә – матбуғатҡа яҙҙырыу
26 ноября 2014 йыл | Матбуғат
24 ноябрҙә БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы етәксеһе Борис Мелкоедов 2015 йылдың тәүге ярты йыллығына матбуғат баҫмаларына яҙылыу бу-йынса видеоселектор кәңәшмәһе уҙғарҙы. Уның эшендә "Рәсәй Почтаһы”ның филиалы, БР Федераль Почта элемтәһе идаралығы директоры Ирек Ғәлимов һәм ваҡытлы матбуғатҡа яҙҙырыуға яуаплы етәкселәр ҡатнашты.
Көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды
26 ноября 2014 йыл | Урындағы үҙидара
Етәкселәрҙең сираттағы кәңәшмәһендә көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды. Кәңәшмәне район хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы Руслан Салауатов алып барҙы.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте делегацияһы Японияға юлланды
Башҡортостан делегацияһы 9 ноябрҙән 13-өнә тиклем IV Рәсәй-Япония инвестиция форумында ҡатнашыу өсөн Японияға сәфәргә юлланды.
Делегация составында Премьер-министр урынбаҫары – БР Хөкүмәте Аппараты Етәксеһе Илшат Тажетдинов, иҡтисади үҫеш министры Владимир Балабанов, Башҡортостандың Япониялағы рәсми вәкиле, БР Президенты советнигы Ринат Муллагилдин.
Сәфәр ваҡытында Япония компаниялары вәкилдәре менән осрашыуҙар һәм һөйләшеүҙәр үткәреү планлаштырылған. Башҡортостандың инвестиция потенциалын презентациялау үткәреләсәк. Ҡаҙылма байлыҡтар табыу һәм эшкәртеү, агросәнәғәт комплексы, урман хужалығы, төҙөлөш индустрияһы, тау саңғыһы курорттары һәм туризмды ойоштороу өлкәһендәге проекттар Япониянан потенциаль инвесторҙар иғтибарына тәҡдим ителәсәк, тип хәбәр итә республика Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте.


text:
Башҡорт боксеры Хәбир Сөләймәнов Мексикала сираттағы еңеү яуланы
Силәбе өлкәһенең Арғаяш районында тыуып үҫкән йәш башҡорт боксеры Хәбир Сөләймәнов Энсенада ҡалаһында (Мексика) сираттағы рейтинг көрәшендә ҡатнашып, урындағы спортсы Роберто Лопесты еңде. Шоу промоутерҙары булып элек билдәле булған боксерҙар Эрик Моралес (Мексика) һәм Оскар Де Ла Хойя (АҠШ) сығыш яһаны.
Хәбир Сөләймәнов һүҙҙәренсә, көрәшкә әҙерләнеүе бик ауыр булған, сөнки бәйге алдынан ғына ул Голливудта үҙенең рэп уҡыусы дуҫы ABK (Anybody Killa) концертында ҡатнашып, ныҡ һыуыҡ тейҙергән.
Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, Мексика халҡына башҡорт боксерының агрессив стиле оҡшаған.
Киләһе көрәштәрен Хәбир Сөләймәнов февраль һәм март айҙарында йәнә Мексикала үткәрәсәк.


text:
Өфө - «Етемдәрһеҙ ҡала» бөтә Рәсәй конкурсында абсолют еңеүсе
Өфө «Етемдәрһеҙ ҡала» бөтә Рәсәй конкурсында 30127 тауыш йыйып, абсолют еңеүсе булды. Шулай уҡ Калининград (25730 тауыш), Мәскәү өлкәһенең Ступино ҡалаһы (13233 тауыш) һәм Дағстан Республикаһының Дербент ҡалаһы (12141 тауыш) үҙҙәренең категорияһында лидерҙар иҫәбенә инде.
Ойоштороусылар булып Рәсәйҙең бәләкәй һәм урта ҡалалары ассоциацияһы менән берлектә Ауыр тормош шарттарында ҡалған балаларға ярҙам фонды сығыш яһаны.
Бәйгелә илдең 57 төбәгенән йәмғеһе 150 ҡала ҡатнашты.


text:
Нефтекамала яңы мәҙрәсә төҙөлә
Нефтекамала тиҙҙән яңы мәҙрәсә асыласаҡ. Уҡыу йорто 2012 йылдың мартында төҙөлә башлаған. Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көндә бинаның ҡыйығы ябылған. Нефтекама һәм Башҡортостандың төньяҡ-көнбайыш төбәктәре имам-ахуны Сабирйән Сәлимгәрәев һүҙҙәренсә, аҡса булмау сәбәпле ҡышҡы осорҙа төҙөлөш туҡтатылған. Әммә дин әһеле, ағымдағы йылдың көҙөндә мәҙрәсә тәүге студенттарын ҡабул итә аласаҡ, тигән ышанысын белдерҙе.
Проект буйынса, уҡыу йорто яҡынса 280 кешегә иҫәпләнгән. Бина ике ҡатлы буласаҡ. Ул «Иман Нуры» исемен йөрөтәсәк.
Мәҙрәсәлә ислам дине нигеҙҙәре, ғәрәп теле һәм ғәрәп яҙмаһы буйынса дәрестәр үткәреү планлаштырыла. Уҡытыу курсы ике йыл дауам итәсәк. Белем биреү эшмәкәрлегенә лицензия алғандан һуң, «Иман Нуры» мосолман дини урта һөнәри белем биреү учреждениеһының уҡытыу планы буйынса эшләйәсәк.


text:
Рәсәйҙә тәрбиәләүҙе үҫтереү стратегияһы илдең күп милләтлелеген һәм күп конфессиялылығын иҫәпкә алырға тейеш – Лилиә Ғүмәрова
ӨФӨ, 2014 йыл, 21 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостандан сенатор Лилиә Ғүмәрова Рәсәй Федерацияһында Тәрбиәләүҙе үҫтереү стратегияһы проектына тәҡдимдәр индерҙе. Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитет рәйесенең беренсе урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова Рәсәй Федерацияһында Тәрбиәләүҙе үҫтереү стратегияһын әҙерләү буйынса комиссияһының сираттағы ултырышында үҙ инициативаларын белдерҙе, тип хәбәр итте сенатор ярҙамсыһы.
Стратегия Рәсәй дәүләтенең күп милләтлелеген һәм күп конфессиялылығын иҫәпкә алырға тейеш тип иҫәпләй сенатор. Шуның менән бәйле Лилиә Ғүмәрова шәхесте үҫтереү буйынса дәүләт сәйәсәте өҫтөнлөктәрендә, бөйөк рус теле һәм әҙәбиәтен өйрәнеү менән бер рәттән, күп милләтле Рәсәй халҡының туған телдәрен, тарихын һәм мәҙәниәтен өйрәнеү өсөн шарттар булдырыуҙы нығытырға тәҡдим итте.
Бынан тыш, республиканан сенатор тиҙ рәнйей торған балалар категорияһына (инвалид, етем балалар) ҡағылған хәлде аныҡларға тәҡдим итте.
— Мөмкинлектәре сикләнгән һәм ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларға һәм өлкәндәргә ҡарата йәмғиәттә толерантлы һәм иғтибарлы мөнәсәбәт тәрбиәләргә кәрәк, — тип айырып әйтте сенатор.
Ултырышта ҡатнашыусылар ғаилә институтын артабан үҫтереүгә йүнәлтелгән тәҡдимде хупланы. Сенаторҙың фекеренсә, ғаилә — ул йәмғиәтте тәрбиәләүҙең төп институты. Яуаплы ата-әсәлекте пропагандалау был процеста төп бурыстарҙың береһенә әйләнергә тейеш.
— Ғаиләлә йәшәү, балалар тәрбиәләү – ул бик модалы булыу тураһындағы идеяны таратырға тейешбеҙ, — тип билдәләне Лилиә Ғүмәрова.
Шул уҡ ваҡытта сенатор был процесҡа ата-әсәләр, уҡытыусылар берләшмәләрен, йәмәғәт ойошмаларын йәлеп итеп Стратегия проектын йәмғиәттә мотлаҡ киң тикшерергә кәрәк тип иҫәпләй.


text:
Төбәктең «Интеллум» командаһы «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» донъя рейтингының тәүге йөҙ иҫәбенә инде
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Уйын технологиялары республика ассоциацияһының «Интеллум» командаһы «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» уйындарының бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара майҙансыҡтарында уңышлы сығыш яһаны. Тәүҙә команда Рәсәй чемпионатында ҡатнашыу өсөн Санкт-Петербург ҡалаһына юлланды. Бәйге 2001 йылдан бирле ойошторола, ошо йылдар эсендә Өфө дүрт тапҡыр ғына турнирға һайлап алыуҙы үтте. Был юлы өфөләр 74 команда араһында 32-се урынды яуланы.
Рәсәй чемпионатынан һуң Санкт-Петербург интеллектуаль клубының 15 йыллығына арнап үткәрелгән интеллектуаль уйындар фестивалендә Башҡортостан менән легендар Максим Поташевтың командалары өсөнсө урынды бүлеште.
Санкт-Петербургта сығыш яһағас, «Интеллум» Молдоваға, «Знатокиада 2015» уйындарына юл тотто. Илдәрҙең Олимпия кубогында өфөләр Израилдең йыйылма командаһы менән 11-се урынға лайыҡ булды. Яҡташтарыбыҙ «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» уйынсыһы Григорий Алхазов етәкләгән Молдова йыйылма командаһын, шулай уҡ Белоруссия, Румыния, Болгария һәм Грузия йыйылмаларын артта ҡалдырҙы.
Уңышлы сығыш яһау «Интеллум» командаһына «Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?» донъя рейтингының тәүге йөҙ иҫәбенә инергә мөмкинлек бирҙе. Хәҙер унда 24 000 ашыу команда иҫәпләнә. Быға тиклем Өфөнөң бер командаһы ла донъяның абруйлы тәүге йөҙ командаһы исемлегенә эләкмәне, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Фәнгә ярҙам итеү һәм уны үҫтереү фондынан.


text:
Йома «Салауат Юлаев» «Спартак» менән уйнай
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
11 декабрҙә «Салауат Юлаев» традицион Беренсе канал кубогы алдынан Континенталь хоккей лигаһының һуңғы матчын үткәрә.
Ҡунаҡта өфөләр Мәскәүҙең «Спартаг»ы менән осраша.
Унан алда башҡорт командаһы Санкт-Петербургта СКА командаһынан 3:5 иҫәбе менән еңелде.
Шул уҡ көндә «Спартак» уйынсылары буллиттар буйынса Магнитогорскиҙың «Металлург»ын еңде — 3:2.
Уйын Мәскәү ваҡыты буйынса киске 8-се яртыла башлана.


text:
Республиканың ауыл хужалығы эшҡыуарҙарын «АгроУрал-2016» төбәк-ара күргәҙмәһендә ҡатнашырға саҡыралар Фото: Олег Яровиков
Республиканың ауыл хужалығы эшҡыуарҙарын «АгроУрал-2016» төбәк-ара күргәҙмәһендә ҡатнашырға саҡыралар
Республиканың ауыл хужалығы эшҡыуарҙарын «АгроУрал-2016» төбәк-ара күргәҙмәһендә ҡатнашырға саҡыралар Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостандың ауыл хужалығы эшҡыуарҙарын «АгроУрал-2016» IV төбәк-ара махсуслаштырылған күргәҙмәһендә ҡатнашырға саҡыралар. Ул Пермь крайының Ауыл хужалығы һәм аҙыҡ-түлек министрлығы ярҙамында Пермдә 30 марттан 1 апрелгә тиклем үтә.
Күргәҙмә Урал һәм Волга буйы төбәктәрендә агросәнәғәт комплексы ҡеүәтен үҫтереү, шулай уҡ предприятиеларға илебеҙҙә етештерелгән заманса ауыл хужалығы техникаһын һәм ҡорамалдарын күрһәтеү маҡсатында уҙғарыла.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, ошо сара барышында «Һөҙөмтәле ауыл хужалығы» форумын үткәреү ҡаралған.
Тулыраҡ мәғлүмәт менән республика ведомствоһының сайтында танышырға мөмкин.


text:
Республикала дүрт меңгә яҡын ир атайлығын таныған
2011 йылдың тәүге ярты йыллығында республиканың Гражданлыҡ хәле акттарын теркәү органдары атайлыҡты билдәләү тураһында 3 863 акт теркәгән. БР ЗАГС идаралығының бындай мәғлүмәттәре рәсми рәүештә теркәлмәгән, йәғни гражданлыҡ никахтарының таралыуы хаҡында һөйләй. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, күрһәтелгән ваҡыт эсендә яңы тыуған сабыйҙарҙың дөйөм һаны 26 547 тәшкил итте.
Өфөлә күрһәткес 2,7 процентҡа, Стәрлетамаҡта – 7,6 процентҡа кәмегән. Былтырғы йылдың тәүге ярты йыллығында республикала 3969 ир атайлығын таныған.


text:
Яугир-интернационалистар өсөн «ҡыҙыу линия» ойоштороласаҡ
25 февралдә Республика ғаиләгә, балаларға, йәштәргә социаль-психологик ярҙам үҙәге яугир-интернационалистар өсөн «Нисек йәшәйһең, ветеран?» темаһына Афғанстандан ғәскәрҙәрҙе сығарыуҙың сираттағы йыллығына арналған “ҡыҙыу линия” үткәрә.
Һорауҙарға БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, РФ Социаль страховкалау фондының БР буйынса төбәк бүлексәһе, ҡала һуғыш ветерандары госпитале, Өфө хакимиәтенең торлаҡ бүлеү һәм иҫәпкә алыу бүлеге, “Хәрби дуҫлыҡ” Бөтә Рәсәй ветерандар йәмәғәт ойошмаһының Башҡортостан бүлексәһе, «Батыр» Башҡортостан республика ойошмаһы, Республика ғаиләгә, балаларға, йәштәргә социаль-психологик ярҙам үҙәге вәкилдәре һәм башҡалар яуап бирәсәк.
«Ҡыҙыу линия» 15 сәғәттән 17 сәғәткә тиклем 8 (347) 273-09-00 телефоны буйынса үткәреләсәк. Ҡала һәм ҡала-ара шылтыратыуҙар — бушлай.


text:
Мортаза Рәхимов Башҡортостан украиндарының VI съезына уңышлы эш теләне
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Башҡортостан украиндарының VI съезы делегаттарына һәм ҡунаҡтарына ҡотлау ебәрҙе. Унда, атап әйткәндә, шулай тиелә:
«Башҡортостандың күп милләтле халҡы исеменән һеҙҙе мөһим форумығыҙ асылыу менән ихлас ҡотлайым!
Ул украин халҡын артабан туплауға булышлыҡ итер, милли мәҙәниәттәрҙе үҫтереүгә, тыуған республикабыҙҙа дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек шарттарын нығытыуға билдәле бер өлөш индерер, тип ышанам.
Ҡунаҡсыл башҡорт ерендә тәүге украин биләмәләре бынан ике быуаттан ашыу элек барлыҡҡа килә, ә бөгөн украиндар Башҡортостандың бөтә ҡалаларында һәм райондарында тиерлек йәшәй. Улар Башҡортостандың иҡтисадын, социаль һәм рухи-мәҙәни өлкәһен үҫтереүҙә әүҙем ҡатнаша.
Республикала украиндарҙың телен, мәҙәниәтен һәм милли традицияларын һаҡлау һәм үҫтереү өсөн яҡшы шарттар булдырылған. 1990 йылдан – «Кобзарь» Республика милли-мәҙәни үҙәге, 1996 йылдан –«Берегиня» Украин ҡатын-ҡыҙҙары берлеге, 1998 йылдан «Беркут» Украин йәштәре берлеге эшләп килә.
5 дөйөм белем биреү, 4 йәкшәмбе мәктәптәре уңышлы эшләй. Республиканың мәғариф системаһында 1-се Өфө педагогия колледжының украин бүлеге, М.А. Шолохов исемендәге Мәскәү дәүләт гуманитар университетының Өфө филиалы лайыҡлы урын биләй. Уларҙа педагогик кадрҙар ҙа әҙерләнә.
Башҡортостанда бөгөн 23 украин үҙешмәкәр коллективы эшләп килә, улар республика украиндары тупланып йәшәгән ауылдарҙа һәм ҡалаларҙа эшләй. Золотоношка ауылындағы украин тарихи-мәҙәни үҙәге һәм Рәсәйҙә берҙән-бер балалар баҡсаһы-мәктәп комплексы унан ситтә лә киң билдәле.
Милли-мәҙәни берләшмәләрҙең эшмәкәрлеге кешеләр араһында үҙ-ара аңлашыуҙы нығытыуға, йәштәрҙе уртаҡ тыуған илебеҙ – бөйөк Рәсәй халыҡтарының милли мәҙәниәттәренә, телдәренә, ғөрөф-ғәҙәттәренә ихтирам рухында тәрбиәләүгә булышлыҡ итә.
Форумда ҡатнашыусыларҙың барыһына ла ныҡлы һаулыҡ, именлек һәм бәхет, бөтә изге эштәрендә уңыштар теләйем!
Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Рәхимов».


text:
Силәбелә Нәүрүз байрамы билдәләнде
Силәбелә Халыҡ-ара Нәүрүз байрамы билдәләнде. Байрамда башҡорт, татар, ҡаҙаҡ, ҡырғыҙ, үзбәк, тажик һәм әзербайжан милләттәре вәкилдәре ҡатнашты. Фестивалдең генераль бағыусыһы булараҡ Силәбе өлкәһенең «Башҡорттар ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһаны.
Урал дәүләт физик культура университеты манежында ҡунаҡтарҙы милли костюмдар кейгән ҡыҙҙар һәм егеттәр ҡаршыланы. Өҫтәлдәрҙә биҙәү-ҡулланма сәнғәте оҫталарының эштәре ҡуйылғайны. Ҡунаҡтар Илдар Юнысовтың ағастан юнып эшләгән һындарын айырыуса ҙур ҡыҙыҡһыныу менән ҡараны. Кулинарҙар барыһын да милли аш-һыу: пахлава, бауырһаҡ, бишбармаҡ, ҡатлама, самса, эремсек, ҡорот һәм былау менән һыйланы.
Мәртәбәле ҡунаҡтар өсөн манеж уртаһында Башҡорттар ҡоролтайы активистары менән йыйылған тирмә ҡуйылғайны. Башҡорт йәштәр ойошмаһы ҙур тамаша әҙерләне.
Ир-азаматтар төрки халыҡтарының барыһына ла таныш булған милли спорт төрө — көрәштә көстәрен һынай алды. Силәбе өлкәһенең билбау көрәше федерацияһы еңеүселәр өсөн махсус приз фонды булдырған ине.
Сәхнәлә музыкаль һәм бейеү коллективтары сығыш яһаны. Музыкант-виртуоздар төрлө инструменттарҙа – ҡаҙаҡ думбыраһында, башҡорт ҡубыҙында һәм үзбәк карнайында уйнаны. Дәртле халыҡ бейеүҙәре берәүҙе лә битараф ҡалдырманы. Шат тамашасылар артистар менән бергә бейене. Магнитогорскиҙан тажик коллективы сәхнәгә сыҡҡас, күптәр ултырып сыҙаманы, башҡорттар ҙа, татарҙар ҙа, үзбәктәр ҙә күмәкләп бейергә төштө.
Нәүрүз – өс мең самаһы йыл элек Иранда барлыҡҡа килгән боронғо байрам. Ул яҙғы көн менән төндөң тиңләшеүе ваҡытында билдәләнә. Иран телле һәм төрки халыҡтары араһында киң билдәле, ислам ингәс тә әһәмиәтен юғалтмаған. Иран календарына ярашлы, Яңы йыл тап Нәүрүз көнөнән башлана.


text:
БЮТ журналистары Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы эшмәкәрлеге хаҡында репортаждар төшөрә
5 апрелдә Башҡортостан юлдаш телевидениеһының ижади төркөмө Силәбегә юлланды. Көньяҡ Урал баш ҡалаһында журналистар өлкәнең «Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы эшмәкәрлеге һәм урындағы башҡорттар тормошо хаҡында репортаждар төшөрөргә ниәтләй.
Ижади төркөм составында – яңылыҡтар хеҙмәте хәбәрсеһе Лилиә Тунасова, оператор Артур Ханов, техник Булат Закирйәнов һәм водитель Илнур Ғилманов.
Лилиә Тунасова һүҙҙәренсә, улар бында бер маҡсат менән килгән – Силәбе өлкәһе башҡорттарының туған телен, йолаларын һәм мәҙәниәтен һаҡлап ҡалыуы тураһында һөйләү һәм күрһәтеү. Төбәктә 200 меңдән ашыу башҡорт йәшәй.
«Башҡорт ҡоролтайы» йәмәғәт ойошмаһы эшмәкәрлеге тураһында репортаж БЮТ эфирына 8 апрелдә 12.30 сәғәттә башҡорт телендә «Аҙна яңылыҡтары» тапшырыуында сығасаҡ. Бынан тыш, сюжет рус телендәге «Яңылыҡтар»ҙа ла күрһәтеләсәк. Материалдар менән шулай уҡ телекомпанияның www.tv-rb.ru сайтында танышырға буласаҡ.
БЮТ тележурналистарының күрше өлкәгә сираттағы визиты май һәм июнь айҙарында планлаштырыла.


text:
Республикала 7528 күп балалы ғаилә бушлай ер участкалары алдыФото: Олег Яровиков
Республикала 7528 күп балалы ғаилә бушлай ер участкалары алды
Республикала 7528 күп балалы ғаилә бушлай ер участкалары алдыФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда 7528 күп балалы ғаилә бушлай ер участкалары алды. Был бушлай ер участкаһы алыу өсөн иҫәпкә ҡуйылған барлыҡ күп балалы ғаиләләрҙең 47,2 процентын тәшкил итә. Бындай мәғлүмәт менән Өфөлә Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ярҙамсыһы Юрий Золотарев таныштырҙы.
— Ер участкалары бүлеү буйынса эштең Рәсәйҙә тик 2011 йылда башланыуын иҫәпкә алғанда, округ һәм ил буйынса дөйөм алғанда был яҡшы күрһәткес, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды 20 мартта Башҡортостан Хөкүмәтендә үткән кәңәшмәлә Юрий Золотарев.
Уның һүҙҙәренсә, бөгөн Башҡортостанда күп балалы ғаиләләргә бушлай ер участкалары биреү практикаһына баһа биреү һәм анализ яһау маҡсатында булдырылған ике эш төркөмө – төбәктәге төркөм һәм Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле аппаратының берлектәге эше тамамлана.
Юрий Золотарев һүҙҙәренсә, Башҡортостанға тиклем бындай эш Ырымбур өлкәһендә үткәрлгән. 2013 йылдың 15 апреленә тиклем Волга буйы федераль округының барлыҡ 14 субъекты тикшереләсәк.
Белешмә өсөн. Бөгөнгө көндә Башҡортостанда 36699 күп балалы ғаилә йәшәй, уларҙың 9069-ы торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж булараҡ иҫәптә тора.


text:
Былтырғы йомғаҡтар буйынса Башҡортостан башҡарма власть органдары һөҙөмтәле эшләгән субъекттар иҫәбендә ҡалды
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Башҡортостан башҡарма власть органдары һөҙөмтәлелеге күрһәткестәре буйынса илдең алдынғы егерме субъекты исемлегенә инде. Баһалағанда былтырғы һөҙөмтәләр, өс йыллыҡ динамика иҫәпкә алынған. Йомғаҡтар кесаҙна Рәсәй Хөкүмәте ултырышында иғлан ителде.
«Был рейтинг төбәктәр һәм федераль үҙәк өсөн бик файҙалы тип иҫәпләйем. Сөнки ул урындағы властың иғтибарын киҫкен мәсьәләләргә йүнәлтә һәм ошо һандар кемдең нисек эшләүен күрһәтә», — тине ултырышта Рәсәй Хөкүмәте Рәйесе Дмитрий Медведев.
Рәсәй Министрҙар кабинеты сайтында хәбәр ителеүенсә, тәүге тиҫтәгә Татарстан, Чечен, Ингушетия республикалары, Воронеж, Липецк өлкәләре, Санкт-Петербург, Төмән, Тамбов өлкәләре, Ямал-Hенец, Hенец автономиялы округтары, Мари Иле, Мордва республикалары, Мәскәү өлкәһе, Башҡортостан, Ханты-Манси автономиялы округы – Югра, Новосибирск өлкәһе, Краснодар крайы, Әстрхан, Магадан, Сахалин өлкәләре инде.
Төбәктәрҙәге башҡарма власть органдары эшмәкәрлеген баһалау тураһында доклад Рәсәй Президентына тапшырылған. Рейтингта иҡтисад, социаль өлкә үҫешен билдәләгән үҙенсәлектәр, урындағы халыҡтың фекере иҫәпкә алына.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йыл һөҙөмтәләре буйынса төҙөлгән рейтингта Башҡортостан иң яҡшы ун төбәк иҫәбендә ине. Дәртләндереү маҡсатында республика 165,3 миллион һум күләмендә грант алды.


text:
Рөстәм Хәмитов Американың Ҡорамалдар етештереүселәр ассоциацияһы ағзалары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Американың Ҡорамалдар етештереүселәр ассоциацияһы ағзалары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Американың Ҡорамалдар етештереүселәр ассоциацияһы ағзалары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Дүшәмбе, 10 июндә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Америка Ҡушма Штаттарының Ҡорамалдар етештереүселәр ассоциацияһы ағзалары менән осрашты. Осрашыуҙа артабан хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлектәре тикшерелде. Бөгөнгө көндә Башҡортостан менән Америка араһында нефть химияһы, машиналар эшләү өлкәләрендә сауҙа-иҡтисади бәйләнештәр булдырылған. 2012 йыл йомғаҡтары буйынса беҙҙең республика менән АҠШ араһындағы тышҡы сауҙа әйләнеше 197,7 миллион доллар тәшкил итте.
— Бөгөнгө көндә Башҡортостанда Американан йәлеп ителгән инвестициялар ҡатнашлығында 16 предприятие эшләй – был күп түгел. Минеңсә, тауарҙар әйләнешен арттырыу өсөн беҙҙә ҙур мөмкинлектәр бар, — тип билдәләне республка Президенты. – Был йәһәттән эште башланыҡ. Быйыл Башҡортостан Хөкүмәте делегацияһы Америка Ҡушма Штаттарында булды. Унда сәнәғәт, ауыл хужалығы, энергетика мәсьәләләре тикшерелде. Юлдар төҙөү, күсемһеҙ милек баҙарын үҫтереү, шулай уҡ Америка компанияларының инвестицион проекттарын тормошҡа ашырыу өсөн бизнес-берләшмәләр менән консультациялар ойошторолдо. Республикала инвестициялар йәлеп итеү эшмәкәрлеген үҫтереү беҙҙең өсөн үтә мөһим, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды республика етәксеһе.
Башҡортостан иҡтисадына һалынған инвестициялар күләме йылдан-йыл 5-8 процентҡа арта. Былтыр сит илдәрҙән йәлеп ителгән инвестициялар күләме 600 миллион долларға етте. 2011 йыл күрһәткестәре менән сағыштырғанда, был ике тапҡырға күберәк.
Бөгөнгө көндә Башҡортостанда йөҙгә яҡын инвестиция проекты тормошҡа ашырыла. Уларҙың дөйөм хаҡы 12,5 миллиард доллар тәшкил итә. Нигеҙҙә, был Көнбайыш Европа компаниялары. «Альстом» компанияһы гидроэнергетика ҡорамалдары етештереү буйынса яңы завод төҙөй, республикала шулай уҡ ағас эшкәртеү заводы төҙөлә. «Башнефть», «Газпром», «Сибур» компаниялары ла был өлкәлә әүҙем эшмәкәрлек алып бара.
— Беҙҙә инвесторҙар өсөн уңайлы мөхит булдырыла – эшҡыуарлыҡ өлкәһендә егермегә яҡын яңы закон һәм хоҡуҡи акт ҡабул ителде, — тине Рөстәм Хәмитов.
— Башҡортостанда ысынлап та бизнес өсөн уңайлы шарттар булдырылған. Республиканың ҙур мөмкинлектәре бар, — тип билдәләне «Altec» компанияһының БДБ илдәрендә эшмәкәрлек алып барыу буйынса бүлексәһе етәксеһе Норман Ноблет. – Беҙгә производство майҙансыҡтары кәрәк. Беҙҙең компания электр селтәрҙәрен хеҙмәтләндереү, ер аҫты коммуникациялары төҙөү өсөн ҡорамалдар етештерә.


text:
Ҡондоҙ
Ҡондоҙ (лат. Castor fiber) — Кимереүселәр төркөмөнә ҡараған көрән йөнлө, яҫы ҡойроҡло, тиреһе затлы һыу буйы йәнлеге[1]. Ҡондоҙ имеҙеүселәр класына, кимереүселәр отрядына ҡараған йәнлек.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
ЙЫЛҒА ҠОНДОҘО кимереүселәр отрядының ҡондоҙҙар ғаиләһенә ҡараған имеҙеүсе. Евразияның урман зонаһынан алып дала зонаһына тиклем таралған.
Ҡондоҙ (бобр) — кимереүселәр араһында иң ҙуры. Кәүҙә оҙонлоғо — 120 см самаһы. Ауырлығы 35 кг тирәһе. Тиреһе ҡуйы йөн менән ҡапланған. Төҫө асыҡ көрәндән алып ҡара көрәнгә тиклем. Йөн япма ике ҡатлы: йылҡылдап торған өҫкөһө һәм ҡуйы, һыу үткәрмәҫ аҫҡыһы.
Ҡолаҡ япраҡтары һәм танау тишектәре һыу аҫтында ябыла. Алғы тәпейҙәре ҡыҫҡа, кеше ҡулына оҡшаған, хатта бармаҡтарына тиклем кешенекенә тартым. Шул ҡулдар менән ағастар, ташый, быуа төҙөй, өйөнә үлән, аҙыҡ килтерә, балаларын тәрбиәләй. Артҡы аяҡтары оҙон, бик көслө. Бармаҡтары араһында ярыһы бар, йөҙөү өсөн бик уңайлы. Ҡойроғо (30 см тиклем) яҫы, ялпаҡ. Мөгөҙ пластинкалар менән ҡапланған. Ҡойроғо руль булараҡ хеҙмәт итә. Кәрәк саҡта шул уҡ ҡойроҡ өҫтөнә балаларын ултыртып һөйрәй.
Төп ҡоралы - өҫтән һәм аҫтан берәр пар бысаҡ кеүек үткер тештәре. Оҙон булып алғараҡ сығып тора, бер туҡтауһыҙ үҫәләр. Шуның өсөн бер туҡтауһыҙ кимерергә мәжбүрҙәр. Йыуан ағастарҙы ла тиҙ генә йыға алалар.
Бик һаҡ хайуандар: көндөҙ ял итәләр, төнө буйы эшләйҙәр. Саҡ ҡына шикле тауыш ишетеү менән һыуға сумып юҡ була улар. Кәрәк мәлдә ошо уҡ тештәр менән дошманына ҡаршы үлемесле алышҡа сыға.
20 быуаттың 60-сы йылдарында Республикала ҡондоҙҙарҙы яңынан тергеҙеү буйынса эштәр башлана. Воронеж өлкәһенән, Белорус ССР-ынан һәм Мари АССР-ынан ҡондоҙҙар алып киләләр. Балаҡатай, Ғафури, Дим һәм Эҫем-Инйәр ғаиләләре булдырыла. Улар үрсеп, Башҡотостандың башҡа райондарындағы һыу ятҡылыҡтарына тәбиғи рәүештә тарала.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡондоҙҙар төркөм-төркөм булып йәшәй. Яңғыҙ ғүмер иткәндәре бик һирәк. Тынысыраҡ урында торлаҡ “төҙөйҙәр”. Шуға ла, төйәк иткән ерҙәре тыныслыҡҡа һәм дә йылға ярының уңайлылығына ныҡ бәйле. Аҙыҡ запасын һыуҙа туплайҙар.
Ғаилә ҡороп йәшәйҙәр. Моногамлы һаналалар, йәғни бер генә иш менән ҡауыша. Енси яҡтан 2 йылда өлгөрә. Балалары йәйен донъяға килә. Й ылына 1 тапҡыр 1—5 бала тыуҙыра. 20—26 йыл йәшәй.
Ҡондоҙҙар, башлыса, төнөн “донъя көтә” башлай. Бар мәшәҡәттәре — ағас кимереү, оя ҡороу, бәләкәстәрҙе үҙҙәре белгән һөнәрҙәргә өйрәтеү. Туҡланыу яғына килгәндә, үлән, ағас ботаҡтарының ҡайырыһын, тамырҙарын тәғәм итәләр. Төнөн уларҙың тормошо әүҙемләшә, ҡышҡылыҡҡа аҙыҡ әҙерләгән саҡта (көҙөн) көндөҙ ҙә мәшәҡәткә сумалар.
Эңерҙә һәм төндә әүҙем. Ағас ҡабығы, йәш ботаҡтары менән туҡлана. Ярым һыу хайуаны, һыу-һаҙлыҡ үҫемлектәренә бай булған һыу ятҡылыҡтарын төйәк итә.
Ваҡ йылғаларҙа һәм инештәрҙә быуа һикәлтәләре барлыҡҡа килтергән ваҡытлы быуалар төҙөй. Һыуҙағы аҙыҡ һаҡламдарын күсереү осон каналдар яһай. Биләмәләренең сиген ҡондоҙ "ағымы" (парлы мисек биҙе бүлеп сығарған еҫле матдә) менән билдәләйҙәр.
Текә ярҙарҙа 1—2 м тәрәнлектә һыу аҫтына килеп сыға торған юлы булған 8—10 м оҙонлоғондағы өң ҡаҙый. Түбән батҡыл ярҙарҙа йыуан ботаҡтарҙан, сыбыҡтарҙан һәм ләмдән 1—3 м бейеклектәге "өйҙәр" төҙөй.
Быуалар ҡора, ҡышҡылыҡҡа аҙыҡ запасы туплай, кеше һымаҡ эшләйҙәр, ял иткәндә бер-береһенә нимәлер һөйләйҙәр. Уларҙың аҡылына һәм эшһөйәрлегенә хайран ҡалырлыҡ. Хатта һөйләшеүҙәренә тиклем кешенекенә оҡшап ҡуя.
Быуа уртаһындағы ҡалҡыу ергә ағастан өй төҙөйҙәр: ағасты кимереп йығалар, тейешле оҙонлоҡта бүрәнәләргә турайҙар һәм кәрәк урынға алып баралар. Йыуан бүрәнәләрҙән ҡыуыш төҙөп, ярыҡтарына мүк тултырып, тыштан балсыҡ менән һылап ҡуялар. Йылы өй шулай барлыҡҡа килә.
Әҙер өй өҫтөнә арҡыс-торҡос итеп эре ағастар өйәләр. Диаметры - 3, бейеклеге 2 метр тирәһе, кәбәнде хәтерләткән ҙур өй хасил була.
Был өйөмдөң ситтәре һыу эсенә батып тора: ҡоро ерҙән дә, һыу эсенән дә өйгә инерлек түгел. Йәй көнө өйҙө киң быуа һыуы йыртҡыстарҙан һаҡлай, ә ҡыш боҙ өҫтөнән килгән йыртҡыстар һыуға ҡуша туңған ағастарҙы бер нисек тә аҡтара алмай. Шулай ҡондоҙҙар һаҡланыу сараһын да күрә белә. Быуа йырылһа, уларға үлем килә. Сөнки улар йыртҡыс түгел, тыныс хеҙмәтте генә белә, үлән һәм ағас ҡайырыһы менән туҡланып көн итә.
Ҡондоҙҙоң өйөнә тик һыуҙан ғына, үҙҙәре генә белгән ерҙән инергә мөмкин. Үҙҙәре һыйырлыҡ ҡына тар тоннель аша өйҙөң ситенә килеп сыға.
Тышҡа килеп сыҡҡан ерҙә, ҡыйыҡ һымаҡ булып, өй өҫтөнә өйөлгән бүрәнәләрҙең сите сығып тора, ҡапыл ғына табырлыҡ түгел. Запас юлдары ла була.
Һыуҙан тоннель буйлап килеп сыҡҡан ҡондоҙ тәүҙә һыу һарҡыта торған майҙансыҡҡа баҫа. Шунда тиреһенең һыуын һарҡыта, йөнөн һыға, ҡорота, тарай. Оҙаҡ ҡына үҙен тәртипкә килтерә. Ҡороған йөнөн яҡшылап тарау өсөн уның махсус тырнағы ла бар. Тамам таҙарынғас ҡына өҫкәрәк күтәрелә: унда ҡоро хуш еҫле үлән түшәлгән майҙансыҡ. Шунда ял итәләр, йоҡлайҙар, балалары уйнай.
Өй эсе шаҡтай ҙур, хатта эсенә оло кеше бөкләнеп һыя ала. Аҙыҡ запасы ла өй эргәһендә генә, һыуҙа һал кеүек йөҙөп йөрөй. Алыҫ китмәһен өсөн өй ситенә беркетелгән. Өҫтө-өҫтөнә өйөлгән ағас һыуға тәрән батып, һыу өҫтөндәгеһе саҡ ҡына күренеп тора. Шулай кәрәк тә: ағастар кипмәй, һәр ваҡыт яңы булып һаҡлана.
Аҙыҡҡа сыҡҡан ҡондоҙ һал аҫтынан ағасты алып, тоннель буйлап өйгә индерә. Йылы өй эсендә рәхәтләнеп кимерәләр. Ҡайырыһы кимерелгән ағасты өйөм ситенә ҡуялар. Шулай, өйҙө ҡаплаған өйөм аҫтан да үҫә.
Башҡортостанда борон ҡондоҙ күп булған. Ҡиммәтле тиреле һунар йәнлеге, кешенең нәфсеһен генә уятҡан. Бынан тыш, ҡондоҙ "ағымы" парфюмерияла һәм халыҡ медицинаһында ҡулланыла.
Йәнлекте күпләп ҡырыу уларҙы бөтөү сигенә килтереп еткергән. Рәсәй Федерацияһының Ҡыҙыл китабына индерелгән.
Тик үткән быуаттың 60–70-се йылдарында ғына уны тәбиғи шарттарҙа үрсетеү тураһында ҡайғырта башлағандар, һунар итеү ҡәтғи тыйылған. Архангел, Ғафури, Балаҡатай, Өфө райондары биләмәләренә үрсетер өсөн ситтән йәнлектәр алып ҡайтып ебәргәндәр. Әйтергә кәрәк, улар ерһенеп китә. Ебәрелгән райондарҙа һандары кәрәкле кимәлгә етә, башҡа биләмәләргә тарала башлай. Бөгөн ҡондоҙҙар Башҡортостандың 21 районында осрай. Һандары яҡынса 2 меңдән ашып киткән инде.
Килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беренсе ҡондоҙҙарҙың ташҡа әйләнгән ҡалдыҡтары Азияла табыла. Иң билдәле юҡҡа сыҡҡан ҡондоҙҙар − плейстоцен дәүеренән ҡалған себер Trogontherium cuvieri һәм Төньяҡ Америка Castoroides ohioensis гигант ҡондоҙҙары. Баш һөйәгенең ҙурлығына ҡарап буйы 2,75 м, массаһы 350 кг булған.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Толковый словарь современного башкирского литературного языка. (под. ред З.Г.Ураксина, 2005)


text:
Фото:
Башҡортостан делегацияһы Санкт-Петербургта уҙғарылған һабантуйҙа ҡатнашты
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Санкт-Петербургта милли байрам – һабантуй ойошторолдо. Сара Ленинград өлкәһе Всеволожский районы Энколово ауылында уҙҙы, байрамға Ленинград өлкәһе губернаторы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Александр Дрозденко килде. Башҡортостандың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе урынбаҫары Йомабикә Ильясова етәкселегендәге рәсми делегация халыҡ байрамын тантаналы асыуҙа ҡатнашты.
Һабантуйҙа концерт номерҙары менән Санкт-Петербург, Ленинград өлкәһе, Башҡортостан һәм Татарстан ансамблдәре һәм ижади коллективтары сығыш яһаны.
Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры һәм «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле республикабыҙҙың ижади программаһын тәҡдим итте. Концерттың бер бүлеге Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланғайны. Артистар башҡорт яугирҙәренең бейеүен, «Ҡара юрға», «Любизар», «Майс вальсы», «45-тең яҙы», «Һалдат йыры» йырҙарын, хәрби попурри башҡарҙы. Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда иғлан ителгән Әҙәбиәт йылы уңайынан сәхнәнән бөйөк фронтовик-шағир Мостай Кәримдең шиғырҙары яңғыраны.
«Һабантуй майҙанында арҡан буйлап сығыу, күҙ бәйләп көршәк ватыу, билбау көрәше һәм башҡа ярыштар ойошторолдо. Тирмәләрҙә һәм этноауылдарҙа милли ризыҡтарҙы тәмләп ҡарарға, спорт уйындарында ҡатнашырға, сувенирҙар һатып алырға мөмкин ине», — тип һөйләне Өфө ҡалаһы Совет районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге етәксеһе Луиза Ғафарова.


text:
ӘБЙӘЛИЛ – ЯҠТЫ, НУРЛЫ, ЙЫРЛЫ ИЛ!Әбйәлилдең гербына төшөрөлгән көмөш ат тоғролоҡ, сыҙамлыҡ һәм зирәклекте һынландыра. Легенда буйынса, бындай толпарҙар борон-борон замандарҙа күл төбөндә йәшәгән. Кешеләр әле уны ҡулға эйәләштермәгән булған. Бер мәл күл эйәһе Әбйәлил исемле егет...
ИЗГЕЛЕК АНТЫНА ТОҒРОЛОҠҒүмерен кешеләрҙе ҡотҡарыуға, уларҙы дауалауға бағышлаған, үҙ-үҙен тамсы ла аямай халыҡҡа тоғро хеҙмәт иткән ысын табипты Хоҙай Тәғәләнең Ергә ебәрелгән изге илсеһе тип тә ҡабул итергә булалыр. Үҙен кешелек донъяһында юғары кимәлгә етеп раҫлаған...
«Һәр кем ғорурланып кейһен!»Дуҫтар! «Милли биҙәк» бәйгеһенә тәүге эштәр килә лә башланы. Заманға яраҡлаштырылған, хәҙерге кейемдә милли нағыштарыбыҙҙы ҡулланып тегелгән кейем һәм биҙәүестәр өлгөләрен Һеҙҙән дә көтөп ҡалабыҙ! Бөгөнгө эштәрҙең авторҙары – Өфө ҡалаһынан Әлфиә...
«НИСЕК БАРҺЫҢ, ҺИН ШУЛАЙ БУЛ!..»Һуңғы мәлдә сәләмәт тормош рәүеше алып барыусыларҙың һаны бермә-бер артыуы күҙәтелә. Минең бөтә әхирәттәрем дә тиерлек дөрөҫ туҡланырға тырыша, спорт менән шөғөлләнә, тәбиғәткә йыш сыға. Дөрөҫөн әйткәндә, үҙем дә йыш ҡына ошо «яҡшылыҡ яғына»...
“Башҡортостан ҡыҙы” журналының февраль һанына күҙәтеү“Башҡортостан ҡыҙы” журналының икенсе һаны тышлығын республикабыҙҙа киң билдәле ханым – әүҙем һәм эшмәкәр, гүзәл һәм, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, тормош уртаһында ҡайнаған эшҡыуар, башҡорт-ҡатын ҡыҙҙары йәмғиәте ағзаһы Миңзәлә Вәлиулла ҡыҙы...
Ҡурай тик башҡорт ерендә генә үҫә!..Донъяла тиңе булмаған музыка ҡоралы, башҡорт халҡының моң сығанаҡтарының береһе мәшһүр ҡурайыбыҙ тик Урал тауҙарында ғына үҫә тип беләбеҙ. Ысынлап та, ул донъяның башҡа бер ерендә лә тамырланмай, ул – халҡыбыҙҙың изге ере тыуҙырған, Аллаһ Тәғәлә тик...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Бөрйән районы Байназар ауылынан йәш йырсы Айрат Баязитов.
Нефтекама ҡалаһынан һәүәҫкәр ижадсы Айрат Хөснуллин.
Ауырғазы районы Мораҙым ауылынан һәүәҫкәр йәш йырсы Салауат Хәбибуллин.
Себерҙең Түбәнге Варта ҡалаһынан һәүәҫкәр йырсы Гөлшат Хөсәйенова.
Өфөнөң С.Т.Аксаков исемендәге мәҙәниәт һәм ял баҡсаһының ”Сылтыр шишмә” башҡорт йыр ансамбле.
Күңел кисерештәре - шиғырҙарында
Ейәнсура районы Иҙәш ауылы ҡыҙы, һәүәҫкәр ижадсы Зөлфиә Фәйрушина.
- « БЕРЕНСЕ БИТ
- ‹ АЛДАҒЫ БИТ
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- КИЛӘҺЕ БИТ ›
- ҺУҢҒЫ БИТ »
Комментарий
Ҡайһы бер "гәүһәрҙәр" хаҡында
Ҡайһы бер гәүһәрҙәрегеҙҙе, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, "халыҡ гәүһәре" тип әйтеп булмай шул... Тауыштары бигерәк слабый бит... Һөйләгән һүҙҙәрендә лә мәғәнә тигән нәмә юҡ... Ә ҡайһы бер ижадсыларҙың кимәле бик юғары, ҡайһы бер профессионалдар ҙа уларса булдыра алмай... Шундайҙар күберәк булһа ине, улар тураһында күберәк тапшырыуҙар эшләһәгеҙ ине. Бындай комментарийҙы ҡуймаҫһығыҙ ҙа инде, әммә үҙемдең әйтергә теләгәнемде яҙҙым.
әсәйебеҙ тыңлап ҡыуана...
Хөрмәтле "Ашҡаҙар" хеҙмәткәрҙәре. Беҙ һеҙҙе Ейәнсура районында тыңлайбыҙ, бигерәк тә 85 йәшлек әсәйебеҙ һеҙҙе тыңлап ҡыуана. Уңыштар һеҙгә"
Нисек ҡатнашырға?
Был проектта нисек ҡатнашырға? Мин дә йырға битараф түгелмен, гармунда уйнайым...
Беҙгә шылтыратығыҙ,
Беҙгә шылтыратығыҙ, һөйләшербеҙ, яҙмаларығыҙ булһа алып килегеҙ, телефоныбыҙ 2461-482, рәхим итегеҙ, көтәбеҙ.
яңы йырҙар көтәбеҙ...
Флүзә апай, бик матур йырлайһығыҙ! Рәхмәт. Тағы ла яңы йырҙар көтөп ҡалабыҙ һеҙҙән.
ТЫҢЛАНЫМ, МОҢЛАНЫП ТА АЛДЫМ...
ФЛҮЗӘ АҠЫЛЛЫМ, БИК МАТУР, МОҢЛО ЙЫРЛАЙҺЫҒЫҘ, ТЫҢЛАНЫМ, МОҢЛАНЫП ТА АЛДЫМ. ҺЕҘГӘ УҢЫШТАР ТЕЛӘЙЕМ .
Хөрмәтле тыңлаусыларыбыҙ,
Хөрмәтле тыңлаусыларыбыҙ, беҙҙең тапшырыуҙа ҡатнашыусы гәүҙәрҙәребеҙгә иғтибарығыҙ өсөн ҙур рәхмәт, ысынлап та моңло тауышлы кунаҡтарыбыҙға үҙебеҙ ҙә ҡыуанабыҙ, арағыҙҙа моңло, хисле, халыҡ араһынан сыҡҡан һәүәҫкәр йырсылар булһа, ихлас тапшырыуға саҡырабыҙ, көтәбеҙ, килегеҙ.Ҙур ихтирам менән Зөмәйрә Сафина.
...күңелгә ятышлы...
Флүзәнең йырҙары ла,тауышы ла бик күңелгә ятышлы. Афарин яҡташ! Туҡ-Сорандарҙы ла онотмаһындар әле башҡорттар!
Отзыв о передаче о Гали Валиуллине.
Хочу выразить огромную благодарность за интересную,содержательную передачу о творчестве директора Национального музея РБ Гали Валиуллине! Очень понравились его стихи! Побольше бы таких патриотических,полных смысла и высоких идей стихов в наше нелегкое время!
Гали Файзрахманович, спасибо Вам,что дарите людям такие прекрасные стихи! Спасибо композитору Ильшату Халилову, за то что сочинил такие красивые мелодии к этим стихам!Ни одна из услышанных здесь песен не оставила меня равнодушной! Спасибо любимым нашим певцам Олегу Кильмухаметову,Гузель Ульмаскуловой, Азамату Гилязеву,Венеру Камалову за такое проникновенное исполнение произведений.
...матур йырлайһың
Бигерәк тә матур йырлайһың, Асия, шиғырҙарыңды әйтеп тораһыла юҡ!
Теләктәрем Илүзә Заһит ҡыҙына
Һаумыһығыҙ! Илүзә Заһит ҡыҙының моңло тауышына элек тә һоҡлана торғайныҡ( ул Учалы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының методисы булып эшләне).Әле лә бик яратып, ихлас тыңлап ултырҙым. Элекке методисыбыҙға артабан да ныҡлы һаулыҡ, ғаилә бәхете, бәрәкәтле тормош юлы теләйбеҙ. Уңыштар һеҙгә!!!
Рәхмәт иғтибарығыҙға, беҙ ҙә
Рәхмәт иғтибарығыҙға, беҙ ҙә ҡунаҡтарыбыҙ уңыштары өсөн оло ҡыуаныс кисерәбеҙ , беҙҙең менән бергә булғанығыҙға рәхмәтлебеҙ.
Яҡташым өсөн ғорурландым...
Гөлфиә Атауллы ҡыҙының шиғырҙарын тыңлап, яҡташым өсөн ғорурланып ултырҙым. Мин дә Бикбау ауылы ҡыҙы, ләкин 40 йылдыр Гөлфиә апайҙы күрмәгәнемә... Бик әүҙем, шаян, тырыш, спортты яратыусы булып хәтеремдә уйылып ҡалған. Шиғырҙары тормошсан, ябай, ихлас яҙылған. Уңыштарығыҙға ҡыуаным! Ғаиләһе, туғандары тураһында бер ни ҙә белмәй инем. Ихтирам менән Әнзинә(һеңлеһе Лизаның класташы) Таҙлар ауылы.
Рәхмәт, "Ашҡаҙар"!!!
"Кышкы романс" өсөн рәхмәт!!!
Илдар Алек улының уңыштарына ҡыуанам, уның менән ғорурланам. Афарин, Илдар!! "Ҡышҡы романс" өсөн рәхмәт!!! Артабан да уңыштар һиңә!!!
Фанида моңлоһоң,рәхмәт йырзарың өсөн,һинең йырзарыңды
Фанида моңлоһоң,рәхмәт йырзарың өсөн,һинең йырзарыңды тыңлап йәшәргә көс алабыз.
Халыҡ гәүһәрҙәре
Бик матур жырлыйсыз,Лина апа.
РӘХМӘТ ҺҮҘЕ
"АШҠАҘАР" РАДИОҺЫНА ХАЛЫҠ ТАЛАНТТАРЫН КҮТӘРЕҮЕ ӨСӨН ҘУР РӘХМӘТ! ИЛЬЯС АЛЛАЯРОВ ХАҠЫНДАҒЫ ТАПШЫРЫУҘА ИЖАДЫМ ХАҠЫНДА ЛА ЙЫЛЫ ҺҮҘҘӘР ӘЙТЕЛДЕ.
ЯҢЫ ҮРҘӘР, ИЖАДИ БАЛҠЫШТАР ҺЕҘГӘ!!!!
ЛАРИСА АБДУЛЛИНА


text:
Республика көнө алдынан муниципаль район хакимиәте башлығы И.Х. Ситдыҡов I Этҡолдан Маһинур Абдрахман ҡыҙы Мөхәмәтйәнова менән Темәстән Миңлебикә Сибәғәт ҡыҙы Мырҙагилдинаға сертификат тапшырҙы. Тыл ветерандарын шулай уҡ район ветерандар советы рәйесе Т.Ш. Бикҡолов, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау идаралығының бүлек начальнигы Т.В. Денисова ла ҡотланы.
М.А. Мөхәмәтйәнова район, республика етәкселегенә рәхмәтен белдереп, һуғыштан һуң яу яраларынан оҙаҡ йәшәй алмаған тормош иптәше, Бөйөк Ватан һуғышы ветераны Сөләймән олатай Мөхәмәтйәнов тураһында һөйләп үтте. “Эйе, беҙҙең заман кешеләренә күп ауырлыҡтар кисерергә тура килде. Шулай ҙа һәр саҡ түҙемле һәм сабыр булдыҡ. Беҙ тормош иптәшем менән ете бала тәрбиәләп үҫтерҙек. Үкенескә ҡаршы, эш менән уларҙың кескәй сағын күрмәй ҙә ҡалдыҡ”, – тине 85 йәшлек Маһинур инәй.
Гүзәл ИҪӘНГИЛДИНА.
Автор фотоһы.


text:
Йәмғиәттә күп бәхәстәр тыуҙырған 14 йәштән никахлашыу тураһындағы закон проекты яҡлау тапманы
Йәмғиәттә күп бәхәстәр тыуҙырған 14 йәштән никахлашыу тураһындағы закон проекты яҡлау тапманы. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙа был ҡанун проектына ҡайтанан әйләнеп ҡайтырға ниәтләйҙәр. Әммә инициатив төркөм закондың ҡабул ителеүенә артабан да ҡаршы сығыш яһаясағын белдерә, ә был ваҡытта республикала бындай никахтарҙың теркәлеүе дауам итә. Рәсәйҙә ғаилә ҡануниәтенең башында Петр беренсе реформалары тора. 19-сы быуатҡа тиклем теләгән йәштә никахлашыу мөмкин булһа, 1830 йылдан алып ҡыҙҙар 16 йәштән, ә егеттәр 18 йәше тулғас ҡына ғаиләҡора алған. Был үҙгәрештәр башҡорттарҙы ла урап үтмәгән һәм ошо осорҙағы этнографияны өйрәнеүсе ғалимдарҙың эштәрендә төрлөсә сағылыш тапҡан.Әлбиттә , йола буйынса ҡолаҡ тешләтеү, бишек туйҙары кеүек күренештәр һаҡланған. Ғаиләҡороуҙың тағы ла левират, был ағаһы үлгән үҫмерҙе еңгәһенәөйләндереүһәм сорорат, балдыҙын еҙнәһенә кейәүгә биреү кеүек формалары күҙәтелгән. Улар йыш күренеш булмаған һәм тик материаль күҙлектән сығып эшләнгән, тип белдерә тарихсылар. 1926 йылда Рәсәйҙә ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар өсөн никахҡа инеү йәше тип – 18 йәш ҡабул итәлгән, шулай ҙа 18 йәшкә тиклемге ҡыҙһәм егеттәрҙеңөйләнешеү хоҡуғы һәр ваҡыт айырым ҡаралған һәм ҡануниәттеңбөгөнгәсә бәхәстәр тыуҙырыусы өлөшө булып ҡала. Рәсәй Федерацияһыныңғаилә кодексындағы 13 статьяға ярашлы, бәлиғ булмаған граждандарҙың никахын теркәүәлеге ваҡытта төбәктәрҙеңҡарамағына тапшырылған.2015 йылдың декабрендә закон проекты тәүге тыңлауҙа ҡабул ителәһәм шунда уҡ йәмғиәттә ризаһыҙлыҡ тыуҙыра. Йәмәғәт ойошмаһы етәкселәре инициатив төркөм туплап, пикетҡа сыға, ҡултамғалар йыя. Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары закон проектын ҡабул итеүҙе бер йылға кисектереп торорға мәжбүр була һәм ул быйыл йәнә күтәрелеп, йәмғиәттә тағы ла бәхәстәр һәм ғауға ҡуптарҙы. Депутаттар беҙҙең менән осрашып хәлде асыҡлауҙан баш тартты. Никахҡа инеү йәшенең айырым осраҡтарҙа аҫҡы сиген күрше төбәктәрҙә лә билдәләгәндәр. Мәҫәлән Татарстанда ул — 14, Силәбе өлкәһендә 15 йәштән, тип ҡабул ителгән. Сикте 16 йәш тип билдәләүсе төбәктәр ҙә бар.Инициатив төркөм закондың ҡабул ителеүенә артабан да ҡаршы сығыш яһаясағын белдерә, ә был ваҡытта республикала бындай никахтарҙың теркәлеүе дауам итә.Башҡортостандың Юстиция эштәре буйынса дәүләт комитеты биргән мәғлүмәттәр буйынса 18 йәшкә тиклемге граждандар менән теркәлгән никахтар һаны йылдан-йыл кәмей. 2012 йылда төбәктә барыһы 34 229 никах теркәлгән, уларҙың 275-е 16-ынан алып 18, ә 11-е 16 йәшкә тиклемге үҫмерҙәр ҡатнашлығында.2013 йылда һандар бер аҙ юғары: 16 йәшкә тиклемге үҫмерҙәрҙең 17 никахы теркәлгән.2014-тәдөйөм никахтар һаны кәмеһә, 16 йәшкә тиклемгеләр араһында ул киреһенсә артҡан. Бөгөнгәҡарата был иң юғары күрһәткес булараҡ билдәле.
2015 йылда үҫмерҙәр ҡатнашлығындағы никахтар дөйөм никахтар һанының 0.9 процентын тәшкил иткән. 16 йәшкә тиклемгеләр араһында ул 20 тапҡыр теркәлгән.Үткән йыл һөҙөмтәләре буйынса бәлиғ булмағандарҙың никашлашыу осраҡтары кәмеүе күҙәтелә.Графика 2. Республиканың һаулыҡ һаҡлау министрлығы 18 йәшкә тиклемге ҡыҙ балаларҙың аборт эшләтеү осраҡтары тураһында киләһе мәғлүмәтте еткерә.2012 йылда 15 йәшкә тиклемге 8, 15-17 йәш арауығындағы 298 ҡыҙ аборт эшләткән.2013 йыл – 15 йәшкә тиклем – 1, 15-17 йәштәгеләр араһында 246 осраҡ теркәлгән.2014 йылда аборт эшләткән ҡатын-ҡыҙҙар араһында 5-һе 15 йәшкә тиклемге үҫмер, 180-е 15-17 йәш арауығындағылар.2015-тә – 15 йәшкә тиклемге 3 ҡыҙ бала, 15-17 йәштәрҙәге 151-е абортҡа барған.Үткән йылда, иһә, 15-17 йәш арауығындағы ҡыҙҙарҙың аборт эшләтеүһанының кәмеүе күҙәтелә.Графика 3.Һуңғы өс йыл мәғлүмәттәренә ҡарағанда әсә булыу ҡарарын ҡабул итеүсе үҫмер ҡыҙҙар һаны лә кәмей бара. 2014 йылда 14 йәшкә тиклемге – 3, 15-17 йәштәге 444 йәш әсә теркәлгән.Ике йыл элек 14 йәшкә тиклемге үҫмер ҡыҙҙарҙан – 4, 15-17 йәш арауығындағыларынан 346 сабый донъяға килгән.Былтыр 333 бәлиғ булмаған ҡыҙәсә статусын алған. Хеҙмәт юлын ЗАГС хеҙмәткәре булып башлаған Ғәфиә Абдулхай ҡыҙына бәлиғ булмағандар ҡатнашлығында бихисап никах акттарын теркәргә тура килә. Ғәфиә Абдулхай ҡыҙы 18 йәше тулмаған ҡыҙҙарҙыңғына түгел, ә егеттәрҙең дәөйләнергә мәжбүр булыу осрағы шаһиты. Бик күп туйҙарҙы күргән апай, бындай өйләнешеүҙәрҙең бик һирәктәре генә теләп башҡарыла, күптәр ғаилә тормошона мәжбүри килә, тип белдерә. Һуңғыларына бер миҫал – улын бәлиғ булмаған ҡыҙға өйләндереүсе әсә менән телефон аша һөйләштек.Иртә енси тормош башлауға нимә этәрәһуңүҫмерҙәрҙе? Ошо йәһәттән Һеҙгә психолог фекерен еткерәбеҙ.Йәмәғәт эшмәкәрҙәре мәсьәләнең глобаллеген һәм уны тик ғаилә сиктәрендә генә хәл итеүгәҡалдырыу – яңылыш, тип һанай.Психологтар балаларға, бигерәк тәүҫмер йәшендәгеләренә, иғтибарлы, ихтирамлы булырға саҡыра һәм атай-әсәйҙәргә киләһе кәңәштәрен бирә.Бәлиғ булмаҫ борон ғаиләҡороуға аңлы рәүештә килеүсе парҙар һирәк, шундайҙарҙың береһе Салауат ҡалаһында йәшәүсе Гүзәл Усманова менән интернет аша бәйләнешкә сыҡтыҡ.Гүзәлгә 17 йәш тулып үткәс, йәштәр мәсеттә никах туйын уҡыта, бер йылдан ЗАГС та ғаиләләрен теркәй, тағы ла бер йылдан уларҙыңҡыҙы Алина донъяға килә. Ҡыҙәле атаһы менән әсәһенәһеңлеһе Әмиләне үҫтерешә. Белгестәр өйләнеүөсөн иңҡулайлыһы 23 йәштән өлкәнерәк булыу тип белдерә. Тик шулай ҙа был аҙымға кеше психологик һәм материаль яҡтан әҙер булғанда ғаилә лә ныҡлы, балалар ҙа атай-әсәйле, йорт та нурлы, йәшәүе лә күңелле була, тип иҫкәртә.
Хәбәрҙәр
Халыҡ һаулығы көндәре
Сәләмәтлегеңде хәстәрләүҙе үҙ ҡулыңа ал. Республикала бишенсе йыл рәттән “Халыҡ һаулығы көндәре” ойошторолдо. Табиптар ауырыуҙарға сир-сырхауҙан арынырға ярҙам итеп һаулыҡты даими нығытыуҙы артабан ғәҙәткә индерергә өндәй. Акция барышында Республика кардиология диспансеры табиптары яңы йөрәк...
Матур ғаилә –ил күрке
Дим районында “Матур ғаилә –ил күрке” тип аталған сара үтте. Саф башҡорт ғаиләләрен бер урынға йыйған байрам беренсегә уҙғарылды. Орион ижад йортонда сара башҡорт тарихын быуындан быуынға тапшыра килгән ҡурай моңо менән башланды. Дим районы башҡорттары ҡоролтайы һәм ата-әсәләр комитеты менән...
Ауыл хужалығы министрлығында сираттағы йәрминкә үтте
Унда ҡала халҡы фермерҙарҙың, крәҫтиән хужалыҡтарының тауарҙарын һатып алала. Йәрминкә кәштәләрендә һөт, ит ризыҡары, төрлө ярымфабрикаттар, консерваланған бәшмәктәр. Министрлыҡ янындағы ауыл хужалығын консультациялау үҙәге республикалағы бөтә хужалыҡтарҙың да уңышлы эшләүен тәьмин итеү өсөн...
Яуаплы ҡараш йәки инвестициялар әһәмиәте
Рәсәй иҡтисадында Башҡортостандың әһәмиәте арта. Илдең сәнәғәт ҡеүәтен арттырыуға, инвестициялар йәлеп итеүгә беҙҙең республика тос өлөш индерә. Һуңғы йылдарҙа инвестициялар йәлеп итеү буйынса Башҡортостан илдә алдынғы урындарға сыҡты. Инвесторҙар аҡса һалыу өсөн төрлө тармаҡтарҙы һайлай. Йылайыр...
Ҡытай-Башҡортостан: хеҙмәттәшлек яңы кимәлгә сыға
Рәсәйҙең стратегик партнеры булған Ҡытай менән Башҡортостан илдә тәүгеләрҙән булып хеҙмәттәшлек ептәрен булдырған төбәктәрҙең береһе. Республика башлығы был мөнәсәбәттәргә етди этәргес бирҙе. Волга буйы федераль округының ,,Волга-Янцзы,, проекты сиктәрендә Ҡытай виләйәттәре һәм Рәсәй...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Американың йәмәғәт эшмәкәрҙәре һәм хатта айырым киң мәғлүмәт саралары Ҡушма Штаттарҙа Трамтың твиттарына бәйле хәбәрҙәргә бик күп иғтибар булыуға борсолоу белдергән. Икенсе урында-Рәсәйгә ҡарата нәфрәт. Радио, телевидениела, матбуғатта илдең эске етди мәсьәләләре тураһында бер һүҙ ҙә юҡ....
Башҡортостан йорттарҙы сафҡа индереү буйынса икенсе урынға сыҡты
Башҡортостан йорттарҙы сафҡа индереү буйынса Волга буйы федераль округтары төбәктәре араһында икенсе урынға сыҡты. Статистика мәғлүмәттәренә ҡарағанда, бөтә төр финанслау сығанаҡтары иҫәбенә һуңғы 4 айҙа 500 мең квадрат метр майҙанлыҡ 5 мең 541 фатир файҙаланыуға тапшырылған. Башҡортостанда бер мең...
Нуриман районында көслө ел ҡоторған
Ҡойон Павловкалағы бер келәттең түбәһен осорған. Һәләк булыусылар һәм зыян күреселәр юҡ. Әле төҙөкләндереү эштәре бара. Синоптиктар бөгөн дә Башҡортостанда көслө дауыллы ел иҫеүе хаҡында иҫкәртә. Йәшенле ямғыр яуыуы ла ихтимал.
Тәбиғәт тағы көйһөҙләнә
Ял көндәрендә һауа торошо Башҡортостан халҡын көтөлмәгән хәлдә ҡалдырҙы. Республиканың күп кенә райондарында боҙ борсаҡ яуҙы. Өфөнөң Дим районында йәшәүселәр борсаҡ ҡатыш ямғыр яуған мәлде видеоға төшөргән. Бындай хәл Авдон ҡасабаһында ла күҙәтелгән. Әйткәндәй, боҙборсаҡтар Ғафури районындағы...
Байрамдарҙа нисек ял итәбеҙ?
Июндә республика халҡын 12 июндә — Рәсәй көнөн һәм 15-дә Ураҙа байрамын билдәләү уңайынан оҙайлы ялдар көтә. Рәсәй көнө шишәмбегә тура килә. Шуға күрә шәмбе 9 июндәге ял көнө дүшәмбе 11 июнгә күсерелә. Башҡортостан халҡын Ураҙа байрамы көтә, быйыл ул йомаға, 15 июнгә, тура килә. Республика хөкүмәте...
Башҡорт дәүләт академия драма театры алдағы миҙгелдә үҙ сәхнәһендә сығыш яһамаясаҡ
Тарихи бинала реконстукция эштәре башлана. Театрҙың 100 йыллығына ул тулыһынса яңырырға тейеш. Актерҙар киләһе миҙгелдә Өфөнөң башҡа театр сәхнәләрендә уйнаясаҡ. Төҙөкләндереү эштәре сентябрь айында башлана, театрҙа тауыш һәм яҡтылыҡ тулыһынса яңырасаҡ, ултырғыстар алмаштырыла, шулай уҡ бинаның...
Рөстәм Хәмитов Юрий Гагарин кубогына республика олимпиадаһында еңеүселәрҙе тәбрикләне
Етенсе йыл рәттән уҙғарылған сарала быйыл 120 меңдән ашыу мәктәп уҡыусыһы ҡатнашҡан. Ә абсолют еңеүселәр араһында 7 кеше. Әлегә самолёт менән уйнаһа ла, Маркел Шәйхетдиновтың иң ҙур хыялы ракетала йыһанға осоу. 1-се класста тәүге космонавт Юрий Гагарин тураһында белгәс тә, ул был теләк менән яна...
Республикала эш урындарында, шул иҫәптән сәнәғәттә һәләк булыусылар күпкә кәмегән
Бөгөн Башҡортостан хөкүмәтендә хеҙмәтте һаҡлау буйынса ведомство-ара комиссияның сираттағы ултырышы үтте. Унда ойошмаларҙа йәрәхәттәр алыу, предприятиеларҙа теркәлгән авариялар, хеҙмәткәрҙәрҙең сирләүе, эшселәргә уңайлы шарттар тыуҙырыу һәм килеп тыуған проблемаларҙы хәл итеү мәсьәләләре ҡаралды.
Ни өсөн инвесторҙар Башҡортостанды һайлай?
Башҡортостанда 6 мең һыйыр малына иҫәпләнгән эре комплекс барлыҡҡа килеүе ихтимал. Республика башлығының “Эконива” компаниялар төркөмө етәксеһе Штефан Дюрр менән осрашыуында ошо турала һүҙ барҙы. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, Башҡортостан Рәсәйҙең алдынғы төбәктәренең береһе. Ауыл хужалығында...
Өфө Дәүләт нефть техник университетында яңы аудитория асылды
Бөгөн летчик-космонавт, Советтар Союзы Геройы Владимир Комаров исеменә бағышлап Өфө Дәүләт нефть техник университетында аудитория асылды.Тантанаға летчик-космонавт Сергей Ревин һәм Владимир Комаровтың туғандары килде. Яҡты бүлмәлә летчик-космонавттың фотоһүрәттәре, портреттары эленгән. Шулай уҡ...
Ауырғазы районындағы авария сәбәптәрен ентекләп тикшереү башланды.
Әлегә водителдең таксист булыуы, һуңғы ваҡытта ғына уның юл ҡағиҙәһен күп тапҡырҙар боҙоуы билдәле. Авария һөҙөмтәһендә Ларгус автомобилендә булған 6 кеше лә урында уҡ һәләк була. Уларҙың 5-һе Ырымбур өлкәһенән, 1-һе Башҡортостандан икәне билдәле. Мәрхүмдәрҙең өсөһө ҡатын-ҡыҙ, өсәүһе ир...
Башҡортостанда сәсеү эштәренең ҡыҙған мәле
Республикала яҙғы кампания яртыһына еткән. Һауа шарттары мөмкинлек бирһә аграрийҙар аҙна ун көн эсендә сәсеү эштәрен тамамларға иҫәп тота. Вице-премьер – Ауыл хужалығы министры Илшат Фазрахманов көнъяҡ райондарҙа булып, яҙғы кампания барышы менән танышты. Көйөргәҙе районында 108 мең гектар һөрөнтө...
Башҡортостан бюджеты 19 миллиард һумға арта
Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдағы ултырышта быйылғы бюджеттың килем өлөшөн 19 миллиард 13 миллион һумға арттырыуҙы күҙ уңында тотҡан закон проектын ҡарарға ниәтләй. Өҫтәмә килемдәр коммуналь инфраструктура ҡоролмаларын яңыртыуға, республиканың 100 йыллығы уңайынан объекттар...
Сабыйҙы нисә йәштән балалар баҡсаһына бирергә?
Яңы мөхиткә уны нисек яраҡлаштырырға? Күп кенә ата-әсәне борсоған ошо һәм башҡа һорауҙарға яуапты Өфөнөң 212-се балалар баҡсаһында урынлашҡан Консультацион үҙәккә мөрәжәғәт итеп белергә мөмкин. Камиллаға бер йәштә ун бер ай. Ул башҡа тиҫтерҙәренә ҡарағанда сит кешеләрҙән ятһынып бармай. Шулай ҙа...
Ғаилә капиталынан түләүҙәр
Республика буйынса Пенсия фонды әсәлек капиталынан айлыҡ түләү алыуға ғаризалар ҡабул итә башланы. Башҡортостанда 2018 йылдың 1 ғинуарынан һуң 143 ғаиләлә икенсе бала тыуған. Уларҙың барыһы ла ғаилә капиталы сертификатын алғандар һәм Пенсия фонды идаралыҡтарына 8 мең 892 һум күләмендә...
Иғтибар үҙәгендә йәнә әсәләр
Өфөлә күп бала тәрбиәләүсе гүзәл заттар "Әсәлек даны" миҙалы менән бүләкләнде. 20 йыл эсендә был дәүләт наградаһы 7 мең 600-ҙән ашыу ҡатын-ҡыҙға тапшырылған. Бөгөнгө исемлектә 45 кеше, әммә уларҙың өсәүһе алтынсы тапҡыр әсә булыу сәбәпле тантанаға килә алмаған. Хөкүмәт йортонда...
“Берҙәм Рәсәй” партияһы һайлау алды праймериздарын ойоштора
Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтайҙа депутат булырға теләүселәр араһында йәштәр күп. Сираттағы йыйылышҡа парламент та яртылаш яңырыуы ихтимал. Был турала уның рәйесе Константин Толкачев белдерҙе. 3 июнь Берҙәм Рәсәй партияһы һайлау алды праймериздарын ойоштора. Иң күп тауыш йыйған 220 кандидат ...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
12 июнгә тәғәйенләнгән Америка-Пхеньян саммиты булмауы ихтимал. Сөнки Ҡушма Штаттар Көньяҡ Корея менән берлектә хәрби күнекмәләр үткәрә башлаған. Аҙна элек американ сенаторҙары Корея ярымутрауында тыныслыҡ урынлаштырғаны өсөн Трампҡа Нобель премияһы бирергә тәҡдим иткәйне. Удмуртияла...
Талпандар һөжүмгә күсә
Көндәр йылытҡас та гигиена һәм эпидемиология үҙәгенә талпан энцефалитын тикшертергә 700-н ашыу кеше мөрәжәғәт иткән. Өфө парктарында талпандан ҡотолоу өсөн дезинфекция үткәрелә. Урманда йәки паркта йөрөгәндә һаулыҡҡа ҙур зыян килтереүсе бөжәктән һаҡланыу өсөн ниндәй төп ҡағиҙәләрҙе иҫтә тотоу...
Башҡортостанда «һуңғы ҡыңғырау» көндө спиртлы эсемлектәр һатыу тыйыла
Уны боҙған өсөн штраф ҡаралған. Ул вазифалы кешеләр өсөн ул – 20-40 мең һум, юридик шәхестәр өсөн 100-300 мең һумға етә. Һуңғы ҡыңғырау байрамы көнөндә спиртлы эсемлектәр һатыу Башҡортостанда 2017-се йылда тыйылғайны.
Йәш быуында илһөйәрлек рухын нисек тәрбиәләргә?
Рәсәй президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле үҫеп килгән йәш быуында илһөйәрлек рухы тәрбиәләүҙе көсәтергә саҡырҙы. Был хаҡта ул Рәсәй Именлек Советы секретарының Һарытауҙа үткән күсмә ултырышында белдерҙе. Михаил Бабич округта йәштәр араһында хоҡуҡ боҙоуҙарҙы иҫкәртеү...
Өфөлә сит ил машинаһы бағанаға бәрелде
Салауат Юлаев проспектында сираттағы авария. Сит ил машинаһы бағанаға бәрелде. Һәләк булыусылар юҡ. Яҡынса мәғлүмәттәр буйынса, водитель билдәләнгән тиҙлекте арттырып ебәргән. Бәрелгәс машина бер-нисә метрға сығып оса һәм янып китә. Водителдәр туҡтап йәрәхәтләнеүселәргә ярҙам иткән һәм тиҙ ярҙам...
Бөгөн Рамаҙан айының беренсе көнө
Кисә ҡояш байыу менән мәсеттәрҙә тәүге тәрәүих намаҙын уҡынылар. Иртәнге намаҙға тиклем сәхәр ашап мосолмандар ураҙа тота башланы. Аҙан тауышы халыҡты тәүге тәрәүих намаҙына саҡыра. Тик Рамаҙан айында ғына уҡыла торған намаҙҙың мәсеттә йәмәғәт менән бергә ҡылыныуы...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Фәлестин-Израиль сигендә бәрелештәр: Кәм тигәндә 60 кеше һәләк булған, 2 мең кеше яраланған. Фәлестиндар Америка илселеген Тель-Авивтан Иерусалимға күсереүгә ризаһыҙлыҡ белдерә һәм ҡаршылыҡ акциялары үткәрә.Төркиәлә, Лондонда, Вашингтонда ла Америка илселеген Иерусалимға күсереүгә ҡаршы...
Асҡын районы халҡы бер йылдан ашыу мәҙәни усаҡһыҙ йәшәй
36 йыл элек төҙөлгән район мәҙәниәт йорто таушалған. Унда бер тапҡыр ҙа ремонт эшләнмәгән. Төҙөкләндереү өсөн 85 миллион һумға яҡын аҡса кәрәк. Асҡын районы мәҙәниәт йортоноң “Йәйғор” бейеү ансамбле хәҙер сәхнәлә түгел, ә бейеү залында шөғөлләнергә мәжбүр. Мәҙәниәт йортоноң сәхнәһе лә, тамашасы...
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Өфөлә башҡорт бейеүҙәре буйынса семинар-практикум үтәсәк
Өфөлә башҡорт халыҡ-сәхнә бейеүҙәре буйынса семинар-практикум үтәсәк. Уны Республика халыҡ ижады үҙәге һәм Фәйзи Ғәскәров исемендәге БР Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле ойоштора.
Сараның етәксеһе – Республика халыҡ ижады үҙәге белгесе Рәфис Хәйруллин хәбәр итеүенсә, эксперттар сифатында семинарға Башҡортостандың танылған мәҙәниәт һәм сәнғәт эшмәкәрҙәре: БР Дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбленең ҡуйыусы балетмейстеры Айрат Зөбәйҙуллин, ансамблдең ижади етәкселәре Гүзәл Абсаттарова менән Рим Әбделмәнов, рәссам-модельер Анна Баранова һәм башҡалар саҡырылған.
Сара 18 марттан 20-һенә тиклем Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль базаһында үтәсәк һәм Республика йылына, Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығына арналасаҡ.
Семинарҙың төп бурысы булып башҡорт милли мәҙәниәте традицияларын һаҡлау, башҡорт хореография мәктәбенең төп принциптарын быуындан-быуынға тапшырыу тора.


text:
Тағы ике көн юғары температура һаҡланасаҡ
Башгидромет синоптиктары аномаль юғары температуралар буйынса иҫкәртеүҙе тағы ике көнгә оҙайтты. Хәйер, градустар бер аҙ төшкән. Көндөҙ уртаса температура 34-39 кимәлендә буласаҡ тип көтөлә. Айырым райондарҙа киҫкен көсәйеүсән ел менән йәшенле ямғырҙар булыуы ихтимал. Ял көндәрендә Мораҡта, Асҡында, Күмертауҙа ямғырҙар үткән. Әлеге мәлдә республиканың төньяҡ һәм көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә йәшенле ямғыр фронты туплана.
Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева әйтеүенсә, был аҙнала республикала эҫе һауа торошо һаҡланасаҡ. 10 авгусҡа ҡәҙәр күләмле яуым-төшөм көтөлмәй. Айҙың икенсе декадаһында ғына ямғырҙар яуыуы ихтимал.