text:
Башҡортостанда пассажирҙар ташыу тәрибәһен өлгө итеп ҡуйырлыҡ
Мәскәүҙә Халыҡ-ара транспорт форумы үтте, ул тармаҡты үҫтереү перспективаларына арналды. Статуслы сараға 30 илдән профилле ведомстволар министрҙары һәм бөтә Рәсәйҙән транспорт структуралары вәкилдәре йыйылды.
— Рәсәйҙең уникаль географик урыны һәм масштабтары менән бәйле транспорт тармағы һәр ваҡыт дәүләтте барлыҡҡа килтереүсе роль уйнаны, – тине РФ Транспорт министрлығы башлығы Игорь Левитин. – Илебеҙҙә элек-электән транспорт эшмәкәрлеген дәүләт көйләүе объектив зарурлыҡ булып торҙо.
Әйткәндәй, Башҡортостан – дәүләт пассажирҙар ташыусыһы – «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы эшләп килгән бик аҙ төбәктәрҙең береһе. Форумда ҡатнашыусыларҙың күбеһе был фактты юғары баһаланы.
— Башҡортостан «Башавтотранс» кеүек заманса һәм үҫешкән автотранспорт предприятиеһы булыуы менән ғорурлана ала, — тип үҙ фекерен белдерҙе Силәбе автовокзалы директоры Владимир Руськин "Башавтотранс" белгестәре менән аралашҡанда. – Минеңсә, прогрессив технологиялар индереү өлкәһендә Башҡортостан пассажирҙар автоташыусыһына тиңләшерлек ойошма Рәсәйҙә әлегә юҡ. Финанс иҫәбе алып барылған, бөтә кәрәкле параметрҙарҙы – автобус тиҙлегенән алып билет алыусы пассажирҙар һанына тиклем – контролдә тотоусы навигация системағыҙ ғына ни тора! Бынан тыш, льгота менән файҙаланыусыларҙың йөрөүен һәм дәүләт ярҙамы алыусы кешеләрҙең иҫәбен теркәп барыу мөмкинлеге биреүсе транспорт карталары һеҙҙең республикала ғына бар. Шуға күрә «Башавтотранс»тың Рәсәй транспорт тармағы лидеры статусын һаҡлауы ғәжәп түгел.
Манежда транспорт форумы барышында «Рәсәй транспорты: аяҡҡа баҫыуы, үҫеше, перспективалары» күргәҙмәһе лә эшләне. Бында Липецкиҙан транспорт карталары эше программаһы күрһәтелде. Липецк программистары салонға ингән пассажирҙар һанын контролгә алыу ысулын уйлап тапҡандар, ләкин әлегә шунан ары китә алмағандар. Шуға күрә лә «Башавтотранс» дәүләт унитар предприятиеһы пассажирҙар ташыуҙы ойоштороуҙың прогрессив тәжрибәһен коллегалары менән уртаҡлаша ала.


c: text/html

text:
Башҡортостанда эре һәм урта предприятиеларҙың 19,3 проценты файҙаһыҙ – статистика
ӨФӨ, 2014 йыл, 27 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльвира Латипова/.
Республикала файҙаһыҙ эре һәм урта предприятиеларҙың өлөшө ғинуар-августа, 2013 йылдың шул уҡ осоро менән сағыштырмаса, 0,4 процентҡа кәмеп, 19,3 процент тәшкил итә, тиелә Башҡортостанстат мәғлүмәттәрендә. Статистика мониторингына 1364 хужалыҡ субъекты инә.
Шул уҡ ваҡытта файҙа килтермәгән предприятиеларҙың дөйөм зыян күреүе 0,7 процентҡа үҫеп, 10,9 миллиард һумға еткән. Зыян күреүҙең төп суммаһы (5,4 млрд һум) эшкәртеүсе производстволарҙа алынған.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ганимед (һ. б.-греч. Γavuuήδnς «күңел күтәреүсе») — грек мифологияһында һылыу егет,
Ҡайһы бер мифтарҙа Ганимедты тәүҙә Эос урлай һәм Ганимед уның иркәһе була тиелгән.
Үҙенең иҫ китмәле һылыулығы арҡаһында Ганимедты
Ганимедҡа мәңгелек йәшлек бирелә. Олимпта ул аллалар мәжлесендә шарап ҡойоусы булып хеҙмәт итә, Зевстың иркәһе була. Цицерон фаразында, ул аллаларға нектар и амброзия биреп тора, сөнки аллалар шарап эсмәйҙәр. Зевс Ганимедты күккә
Ганимед үтенесе буйынса Зевс ахейҙарға Трояны яуларға бер аҙ ҡамасаулап тора. Ганимедтың урланыуы арҡаһында фригиец Ил һәм лидиец Тантал араһында һуғыш башлана. Песинунтала ағаһы һәм һөйәре икеһе ике яҡҡа һөйрәгәндә Ганимед юҡ була.
1610 йылда


text:
18-05-2014, 08:46 / Мәҙәниәт
«Илмәш» ансамбленә – 10 йыл
«Илмәш» халыҡ фольклор ансамбле “Тѳҙѳүселәр” мәҙәниәт йортонда 2004 йылдың май айында ойошторола. Ансамблде ойошторған, әлеге кѳнгә тиклем уға етәкселек иткән, Рима Сабир ҡыҙы Фәррәхова - минең ҡәйнәм. Ул 10 йыл Учалыла эшләй. Татлыға күсеп килеп, мәҙәниәт йортонда эшләй башлағас, фольклор ансамбле ойоштороу теләге менән яна башлай. Мәҙәниәт йорто директоры В.Н. Егоров менән һѳйләшеп, Татлы ауылында оҙаҡ йылдар уҡытыусы булып эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡан Ғәлимә инәй менән кәңәшләшкәндән һуң, ауылдың йыр-моңға әүәҫ ун инәйен йыйып, ансамбл ойоштороп ебәрәләр. Ансамблгә исемдә тиҙ табыла....


text:
- Подробности
- Просмотров: 304
МИНИСТРҘАР СОВЕТЫ, 1946— 93 йй. Башҡортостан Респ. дәүләт власының юғары башҡарма һәм күрһәтмә биргән органы. БАССР МС‑ы “СССР Халыҡ Комиссарҙары Советын — СССР Министрҙар Советы, союздаш һәм автономиялы республикаларҙың Халыҡ Комиссарҙары Советтарын союздаш һәм автономиялы республикаларҙың Министрҙар Советтары итеп үҙгәртеп ҡороу тураһында” ғы СССР законына (1946 й. 15 марты) ярашлы һәм БАССР ЮС‑ының “Башҡорт АССР-ының Халыҡ Комиссарҙары Советын үҙгәртеп ҡороу тураһында” ғы Указы (1946 й. 26 марты) м‑н Халыҡ комиссарҙары советын үҙгәртеп ҡороу һөҙөмтәһендә ойошторола. Юғары Совет тарафынан булдырыла. Рәйестән, ике ярҙамсыһы булған рәйес урынбаҫарынан; секторҙарҙан (эштәр идаралығы, ойоштороу‑инструкторлыҡ, сәнәғәт, а.х., мәҙәниәт һәм һаулыҡ һаҡлау, махсус, кадрҙар, дөйөм), төркөмдәрҙән (яғыулыҡ, малс‑ҡ, көндәлек ҡулланыу тауарҙары) тора. Министрлыҡтар, дәүләт ком‑ттары һ.б. ведомстволар ҡарамағындағы органдар эшмәкәрлеген көйләй, респ. терр‑яһында берҙәм тармаҡ‑ара идаралыҡты тормошҡа ашыра. 1965— 70 йй. МС‑ҡа референт (3 кеше) һәм инспектор вазифалары индерелә, ойоштороу‑инструкторлыҡ, а.х., сәнәғәт, көнкүреш хеҙмәте һәм сауҙа, мәҙәниәт, мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау, дөйөм бүлектәр ойошторола. 1970 й. МС составына министрҙар (халыҡҡа көнкүреш хеҙмәте күрһәтеү, эске эштәр, торлаҡ‑коммуналь хужалыҡ, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, урман хужалығы, мелиорация һәм һыу хужалығы, урындағы сәнәғәт, мәғариф, ауыл хужалығы, соц. тәьминәт, яғыулыҡ сәнәғәте, сауҙа, финанс, юстиция), дәүләт ком‑ттары рәйестәре (халыҡ контроле, телевидение һәм радиотапшырыуҙар б‑са, именлек), дәүләт комиссиялары рәйестәре (план, “Сельхозтехника” берекмәһе), идаралыҡтар нач. (кинофикация, архив, нәшриәт, полиграфия һәм китап сауҙаһы эштәре б‑са, төҙөлөш һәм архитектура эштәре б‑са, хеҙмәт ресурстарын файҙаланыу б‑са, тәьминәт б‑са), хаҡтар бүлеге нач. инә. 1990 й. БАССР МС — БССР МС, 1992 й. — БР МС, 1993 й. — БР МК, 2002 й. Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте итеп үҙгәртелә. Рәйестәре: Н.Р.Ураҙбаев (1946 й. алып), В.Ғ.Нәбиуллин (1951 й. алып), З.Ш.Аҡназаров (1962 й. алып), М.П.Мирғәзәмов (1986 й. алып), А.Я.Копсов (1992 й. алып).
В.К.Сәмиғуллин
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Тары
Тары — тары культураһы (Panicum) емештәрен ярма ярғыста ҡабығынан таҙартып алынған ярма.
Кёнига мәғлүмәте буйынса составы:
Көлөндә бик аҙ миҡдарҙа калий һәм күберәк кремний бар. Бөртөктәренән, ғәҙәттә, он тартылмай, ярма сифатында ғына ҡулланыла. Туҡлыҡлы һәм сәләмәк аҙыҡ булып тора. Икмәк кеүек күп һайын ҡулланғанда ла ялҡытмай.[1]
Туҡлыҡлылығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тары ярмаһында аҡһым ауырлығынан 11 % алып тора, был юғары күһәткес бойҙайға яҡын. Тары В1, В2, В5 витаминдарына, бигерәк тә РР витаминына бай. Организм өсөн мөһим булған, тимер, фтор, магний, марганец, кремний, баҡыр, кальций, калий, цинк кеүек макро- һәм миктоэлементтар бар.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Пшено // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)


text:
- Подробности
- Просмотров: 355
ЛЕНИН В.И. ҺӘЙКӘЛЕ, В.И.Ленин һәйкәле ансамбле, монументаль сәнғәт ҡомартҡыһы (ҡара: Мәҙәни мираҫ объекттары). Өфөлә урынлашҡан (Ленин һәм Коммунистик урамдары мөйөшөндәге сквер). Уралда В.И.Ленинға арналған тәүге монументаль һәйкәлдәрҙең береһе, техник‑төҙөүсе Д.М.Ларионов проекты б‑са эшләнә. 1924 й. 7 нояб. асыла һәм революцияның (1917) 7 йыллығына арнала.
Тәүҙә баҫҡыслы пьедесталға И.А.Менделевичтың эше — баҫып торған Лениндың скульптура портреты (бронза төҫөндәге гипс) ҡуйыла. Ул 4 ҡырлы колонна тупһаһында урынлаштырыла; уның 2 кимәлле цоколе — портиктар, рустика, алтын ялатылған ҡабарынҡы лавр япраҡтары; түбәнге өлөшө — СССР гербы, өҫкө өлөшө ябай ғына һырлы декор м‑н биҙәлгән һәм иң өҫтөнә шар‑глобус ҡуйылған. Ленин образы — монументаль ансамблдең мәғәнәүи һәм композицион үҙәге, ансамбль һуңынан ландшафт архитектураһы формаларын ҡулланыу һөҙөмтәһендә тулы һәм бөтөн күренеш рәүешен ала. Ҡалҡыу ерҙә урынлашҡан майҙансыҡ (овал формаһында) уртаһында ҡуйылған һәйкәлгә ҡапма‑ҡаршы яҡтан 2 баҫҡыс күтәрелә. Майҙансыҡ ситендә 4 ҡырлы колонналар урынлаштырыла, уларҙы бер‑береһе м‑н сүкеп яһалған ҡойма (һуңынан гипс тумбалар һәм гранит парапет м‑н алмаштырыла) тоташтыра; яҡтыртыу өсөн фонарҙар ҡулланыла. Һәйкәлде йөҙләү өсөн мәрмәр һәм гранит файҙаланалар.
1925 й. һәйкәл тирәһендә сквер барлыҡҡа килә. Сквер — баҡса‑парк сәнғәтенең өлгөһө. Ленинға һәйкәлдәрҙең ни кимәлдә булыуын тикшереүсе Бөтә Союз комиссияһы ҡарары б‑са 1939 й. Менделевич скульптураһы һүтеп алына (Өфөләге С.М.Киров ис. баҡсаның үҙәк аллеяһына, 70‑се йй. 2‑се ярт. “Гидравлика” пр‑тиеһы терр‑яһына күсерелә), фонарҙар ҙа шул ваҡытта алына тип фаразлайҙар; уның урынына Лениндың икенсе скульптураһы — С.Д.Меркуров эшенең күсермәһе ҡуйыла, 1989 й. ансамблде элекке хәленә ҡайтарыу өсөн уны ла алалар. 2011 й. һәйкәлде реконструкцияланғандан һуң кире ҡуялар.
Әҙәб.: Уфа. Культурное и природное наследие: (приложение к карте). М., 2006; Уфа: страницы истории. Уфа, 2006.
А.Е.Григорьева
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Башҡортостанда ҡарҙа һыу запасы норманан 70 процентҡа аҙ
Авиация гамма-төшөрөү мәғлүмәттәренә ярашлы, Башҡортостанда әлеге ваҡытта ҡарҙа һыу запасы – норманан 30 процентҡа кәм, тип хәбәр иттеләр республиканың Экология министрлығынан. «Ағымдағы осорға оҡшаш хәл 1967, 1984, 2009 йылдарҙа күҙәтелгән. Февралдә ҡар яумаясағы билдәле инде. Әммә, беренсенән, алда март айы, икенсенән, ҡарҙың аҙ булыуы ташҡындың ҙур булмауын дәлилләмәй», — тип билдәләне министр урынбаҫары Виталий Тюр.
Атап әйткәндә, республика буйлап тупраҡ – норма сиктәрендә, ә Урал аръяғында хатта норманан юғарыраҡ туңған, 1,5 метрға тиклем. Ҡапыл йылыта йәки ямғыр яуа башлау йылғаларҙы ирегән һыу менән әүҙем тәьмин итәсәк һәм һөҙөмтәлә ташҡын да юғары кимәлдә буласаҡ.
Киләһе айҙа ла ҡар булмаһа, аҙ һыулылыҡ булыуы ихтимал, шул сәбәпле һыуһаҡлағыстар күп запас эшләй алмаясаҡ. Ләкин, ниндәйҙер фараздар тураһында һүҙ йөрөтөргә иртә әле. Синоптиктар 2018 йылға яҙҙың тәүге төҫмөрләүҙәрен ғәҙәттәгесә 25 мартҡа әҙерләй.


text:
Өфөлә Белорет көнө үтәсәк
28 майҙа баш ҡаланың «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында «Өфөлә Белорет көнө» байрам сараһы үтә, ул Белорет ҡалаһына 250 йыл тулыуға арнала.
Белорет районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 15 сәғәттә Мәҙәниәт һарайы фойеһында ҡаланың тарихы һәм социаль-иҡтисади үҫеше хаҡында һөйләгән «Белорет – кисә, бөгөн, иртәгә» күргәҙмәһе асыла. Сарала социаль өлкә ойошмалары һәм сәнәғәт предприятиелары ҡатнаша. Бынан тыш, сувенир продукцияһы йәрминкәһе һәм ҡаланың аҙыҡ-түлек сәнәғәте һәм йәмәғәт туҡланыу предприятиелары менән сығарылған тауарҙар күргәҙмә-йәрминкәһе эшләйәсәк.
19 сәғәттә Белорет районынан сыҡҡан республиканың танылған сәнғәт оҫталары һәм райондың иң яҡшы ижади коллективтары ҡатнашлығындағы ҙур байрам концерты үтә.
Сараға инеү бушлай.


text:
Монголиянан тәжрибә уртаҡлашыу өсөн килделәр
Башҡортостанға Монголияның рәсми делегацияһы килде, уларҙың төп маҡсаты – республика умартасылары менән тәжрибә уртаҡлашыу.
«Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге»нән хәбәр итеүҙәренсә, делегация составында 10 кеше. Улар араһында — World Vision Халыҡ-ара ойошмаһы, Монголияның Сәнәғәт һәм ауыл хужалығы министрлығы, Монголия умартасылар ассоциацияһы, шулай уҡ «Шаамарын Тохой» умартасылыҡ кооперативы вәкилдәре.
Башҡортостан умартасылыҡ ғилми үҙәгенең «Шаамарын Тохой» кооперативы менән хеҙмәттәшлеге 2008 йылда Монголияға башҡорт тоҡомо бал ҡорттары күстәрен оҙатыуҙан башланғайны.
Башҡорт бал ҡорто Монголия далаһында ла үҙен егәрле эшсән итеп күрһәтте. 2009 йылда Монголияға Башҡортостандан бал ҡорттары күстәрен һәм умартасылыҡ инвентарҙарын оҙатыуға биш йыллыҡ контракт төҙөлдө. Бынан тыш, договорҙа монгол белгестәренә умартасылыҡ өлкәһендә ғилми-методик ярҙам күрһәтеү ҙә ҡаралды. Һуңғы биш йылда был эш уңышлы дауам итте.
2014 йылға Монголияла умартасылыҡты үҫтереү дәүләт программаһын эшкәртеү ҡаралған. Башҡортостанда иһә был йүнәлештә ҙур тәжрибә тупланған.
Яҡтар Монголияға башҡорт тоҡомо бал ҡорттары күстәре, умартасылыҡ ҡорамалдары, ветеринария препараттары оҙатыу, шулай уҡ фәнни белем биреү өлкәһендә ярҙам күрһәтеү йүнәлешендә оҙайлы ваҡытҡа яңы контракт төҙөргә планлаштыра.


text:
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үтте
Өфөлә Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумы үттеФото: Андрей Старостин
Өфөлә үткән Рәсәй Яҙыусылар союзы Пленумына билдәле шағирҙар, прозаиктар, илдең әҙәбиәт тәнҡитселәре йыйылды.
Ҡаурый оҫталары фекерләүенсә, бөгөн әхләҡи байлыҡтар икенсе планға күсте, шул иҫәптән әҙәбиәттә лә. Классика үҙ урынын «еңел» «бульвар» романдарына һәм ябай детективтарға бирҙе.
Хәҙерге әҫәрҙәрҙә булған проблемаларҙы сағыуыраҡ яҡтыртырға, рус теленең сафлығына иғтибар бүлергә, тәнҡитселәр һәм тәржемәселәр эшен көсәйтергә кәрәк, тип иҫәпләй яҙыусылар.
БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова Пленумда ҡатнашып, ҡәләм оҫталарының бөгөнгө йәмғиәттә мөһим роль уйнауҙары хаҡында әйтеп үтте. Республикала әллә күпме әҙәби премиялар булдырылған, китап нәшер итеү комиссияһы линияһы буйынса ғына милли әҙәбиәткә ярҙамға йыл һайын 100 миллион һумдан ашыу аҡса бүленә. Рәсәй әҙәбиәтенең иң яҡшы әҫәрҙәре башҡорт теленә тәржемә ителә һәм киреһенсә. Тик шулай ғына үҫеп килгән быуында бәләкәйҙән әҙәбиәткә һөйөү тәрбиәләй аласаҡбыҙ, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Лилиә Ғүмәрова.
Вице-премьер Пленумда ҡатнашыусыларға Республика Президентының сәләмләү хатын уҡып ишеттерҙе.
Артабан Лилиә Ғүмәрова РФ Яҙыусылар союзы рәйесе Валерий Ганичевҡа әҙәбиәт өлкәһендәге ҡаҙаныштары һәм уңышлы ижимағи эшмәкәрлеге өсөн БР Почет грамотаһы тапшырҙы.


text:
6 февраль
6 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 37-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 328 көн ҡала (кәбисә йылында 329).
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Тажикстан — Милиция көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1643 — Абел Тасман Фиджи архипелагын аса.
- 1663 — Англияла алтын гинея һуға башлайҙар.
- 1689 — 16 йәшлек Петр I һәм 19 йәшлек Евдокия Лопухинаның туйы була.
- 1788 — Массачусетс АҠШ конституцияһын раҫлай һәм алтынсы штат була.
- 1806 — Наполеон һуғыштары: Сан-Доминго янында һуғыш — британ һәм француз эскадралары араһында алыш. Елкән быуатының һуңғы классик һуғышы.
- 1807 — Гоф янында һуғыш (француз һәм рус ғәскәрҙәре араһында).
- 1840 — Инглиздәр маори юлбашсылары менән Вайтанги килешеүен төҙөй, уға ярашлы, Яңы Зеландия Бөйөк Британияның колонияһына әйләнә.
- 1862 — АҠШ-тағы Граждандар һуғышы: Форт-Генри янында һуғыш. Был Берлектең һәм генерал Улисс Гранттың Көнбайыш хәрби майҙандағы тәүге мөһим еңеүе була.
- 1880 — Австрия астрономы Иоганн Пализа астероидтар һыҙатында эре астероид Медеяны аса.
- 1886 — Немец химигы Клеменс Винклер германий элементын аса.
- 1888 — Йиллис Бильдт Швецияның премьер-министры була.
- 1891 — Антонио Старабба Италия министрҙар советының рәйесе була.
- 1899 — АҠШ сенаты 1898 йылғы Испания-Америка һуғышын тамамлаусы Париж килешеүен раҫлай.
- 1900 — Рус ғалимы Александр Степанович Попов донъяла тәүге булып радио аша диңгеҙҙә һәләкәт тураһында сигнал тапшыра («Ермак» боҙватҡысы командирына радиограмма).
- 1918 — Британия парламенты 30 йәше тулған, ғаилә башлығы булған, йәиһә ғаилә башлығы менән никахта торған, йәки университет тамамлаған ҡатын-ҡыҙҙарға һайлауҙарға юл асҡан закон ҡабул итә.
- 1922 — АҠШ, Бөйөк Британия, Франция, Италия һәм Япония диңгеҙ ҡоралдарын сикләү тураһында Вашингтон диңгеҙ килешеүе төҙөй.
- Кардинал Ахилл Ратти Рим папаһы итеп һайлана, Пий XI исемен ала.
- 1930 — Совет Армияһының Үҙәк академия театры асыла (әле — Рәсәй армияһының Үҙәк академия театры).
- 1936 — Гармиш-Партенкирхенда IV ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
- 1943 — Ҡурған өлкәһе барлыҡҡа килә.
- 1945 — Лондонда I Бөтә донъя профсоюздар конференцияһы эш башлай. Бөтә донъя профсоюздар федерацияһы барлыҡҡа килә.
- 1947 — Юзеф Циранкевич Польшаның премьер-министры була.
- 1952 — тәхеткә Бөйөк Британия һәм Төньяҡ Ирландияның Берләшкән Короллегенең Королеваһы һәм дәүләт башлығы, Милләттәр берләшмәһенә ингән 15 дәүләттең башлығы булған Елизавета II ултыра.
- 1968 — Греноблдә Х ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
- 1978 — Ранасингхе Премадаса Шри-Ланканың премьер-министры була.
- 1987 — «Союз ТМ-2» космос карабы осорола.
- 1994 — Финляндияла президент һайлауҙары. Мартти Ахтисаари еңеү яулай.
- 1996 — Эфиопияның флагы ҡабул ителә.
- 2000 — Тарья Халонен Финляндияның тәүге ҡатын-ҡыҙ президенты була.
- 2001 — Ариэль Шарон Израилдең премьер-министр һайлауҙарында еңеп сыға.
- 2006 — Стивен Харпер Канада премьер-министры итеп тәғәйенләнә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
ек
- Әйүпов Фәһим Иҙрис улы (06.02.1947), БАССР-ҙың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре ().
- Ужегова Нина Семеновна (06.02.1947), шәфҡәт туташы. БАССР-ҙың атҡаҙанған медицина хеҙмәткәре (1981).
- Лыков Сергей Владимирович (06.02.1967), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған энергетигы ().
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әхмәров Биктимер Ғәлиулла улы (6.02.1903—1989), дәүләт эшмәкәре, 1947-1950 йылдарҙа Башҡорт АССР-ы Министрҙар Советы Рәйесе урынбаҫары, БАССР Юғары Советы депутаты. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены кавалеры.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Вилданов Ғәбделәхәт Фазлый улы (6.02.1879—6.02.1954), башҡорт тел белгесе, фольклорсы һәм этнограф.
- Карамова Лена Мирза ҡыҙы (6.02.1939), ғалим-табип-профпатолог, Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының ағза-корреспонденты (1991), медицина фәндәре докторы (1986), профессор (1992), Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1992), Рәсәйҙең (2006) һәм БАССР-ҙың (1985) атҡаҙанған табибы, Рәсәй Федерацияһының Дәүләт санитария эпидемиалогия хеҙмәтенең почётлы хеҙмәткәре (1995).


text:
Шағир ҙа күп ерҙә, йырсы ла күп,
Тик Аҡмулла берҙән- бер бит ул.
Быуаттарҙан ашып быуаттарға
Нурҙар сәсеп торор ир бит ул.
Бөгөн беҙҙә ҙур байрам , йәғни Башҡорт халҡының данлыҡлы мәғрифәтсе-шағиры, алдынғы фекер эйәһе, 21 –се быуат башҡорт әҙәбиәтенең иң күренекле һәм яҡты талантлы эшмәкәрҙәренең береһе Мифтахетдин Камалетдин улы Аҡмулланың ижадына арналған район шиғыр һөйләүселәр бәйгеһе , шиғриәт байрамы үтте.
Баймаҡ районының П-се Этҡол, Байым, Муллаҡай ауылдары Мифтахетдин Аҡмулла эҙҙәрен һаҡлай. 1892 йылда Аҡмулла Байым ауылында балалар уҡыта, китаптар яҙа. Аҡмулланың Байым ауылында булыуын ауылдың мөғәллиме , аҡһаҡал Әхмәтғази Хаммат улы Байымов иҫтәлектәрендә: “ Ауыл халҡына һоҫҡо, самауыр, башҡа көнкүреш кәрәк-яраҡтарын төҙәтеп көн итте. Уның бөтә эш ҡоралдары, китаптары, кәрәк-яраҡтары кескәй генә ҡул арбаһында булды. Аҡмулла олатай беҙҙе йыйып алып, үҙенең шиғырҙарын, мөнәжәттәрен уҡып ишеттерә ине,” тип яҙып ҡалдырған:
М.Аҡмулла 1892-1893 йылдарҙа беҙҙең районға йыш килгән, сөнки Стәрлебаш мәҙрәсәһендә М.Аҡмулла П-се Этҡолдан Таһир Дәүләтшин, Байым ауылынан Заһретдин Динебәков, Муллаҡайҙан Ғабдулла Сәйетов менән 4 йыл шәкерттәш , айырым дуҫтар булғандар. Ошо дуҫлыҡ ептәре бөйөк мәғрифәтсенең беҙҙең яҡтарға килеүенә сәбәпсе булғанда инде. Халҡыбыҙҙың бөйөк улы- мәғрифәтсе-шағир Мифтахетдин Аҡмулланың тыуыуына 185 йыл тулыуға арналған район шиғыр һөйләүселәр бәйгеһендә район һәм ҡаланан килгән 50 гә яҡын бәйгесе ҡатнашып Мифтахетдин Аҡмулланың рухын шатландырҙы. Уҡыусылар араһында беренсе урынды ҡаланың 2-се мәктәбенән Сәйҙәлиев Йәмил; 2-се урынды 3-сө мәктәп уҡыусыһы Искужина Элина, Түбә ҡасабаһынан Рыбникова Алена; 3-сө урынды Сыңғыҙ ауылынан Хәмитова Нәфисә; 3-сө мәктәп уҡыусылары ҡобайырсы егеттәр -Әнүр, Ғазинур, Таһир Ғүмәровтар, Сәфиуллин Данияр; Кәйепҡолов Ғәбдинур; Юнысбаева Фирүзә һәм Исхакова Әлиә һәм 1-се мәктәптән Йәнгурзин Ғазинур бүлештеләр.
Ололар араһында Ҡаратал ауылынан килгән “”Йәнгүҙәй фольклор төркөмө сағыу сығыштары менән 1-се урынды яуланы, 2-се урынды ҡаланан Ғәйниямал Ишалина һәм Байыш ауылынан килгән Факиһа Таштимерова бүлешһә, 3-сө урынды үҙе яҙған шиғыры менән Ишмөхәмәт ауылынан Хазина Искужина яуланы. Бөтә бәйгеселәр ҙә дәртләндереү бүләге һәм дипломдар менән бүләкләнде.
Сәрүәр Иҙелбаева, үҙәк китапхана хеҙмәткәре


text:
Башҡортостанда урамдарҙы яҡтыртыу системаларын модернизациялау программаһы ҡабул ителде
2011 – 2015 йылдарға “Башҡортостан Республикаһының тораҡ пункттарын тышҡы яҡтыртыу системаларын модернизациялау” республика айырым маҡсатлы программаһы раҫланды. 21 мартта Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәтенең тейешле ҡарарына ҡул ҡуйҙы.
БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, Программаның I этабы (2011-2012 йылдар) урамдарҙы яҡтыртыуҙы инвентаризациялауҙы, булған терәктәр һәм линиялар буйынса уны ремонтлауҙы һәм иҫкергән яҡтыртҡыстарҙы энергияны һөҙөмтәлерәк файҙаланғандарына алмаштырыуҙы үҙ эсенә ала.
II этап (2013 – 2015 йылдар), энергияны һөҙөмтәле файҙаланыусы заманса технологиялар һәм материалдар ҡулланып, урамдарҙы яҡтыртыу буйынса яңы системалар төҙөүҙе, ғәмәлдәгеләрен реконструкциялауҙы һәм модернизациялауҙы күҙ уңында тота.
Программаны тормошҡа ашырыу һөҙөмтәһендә яҡтыртҡыстарҙы алмаштырыу ярҙамында электр энергияһын тотоноуҙы йылына 45,4 миллион киловатт-сәғәткә тиклем кәметеү (экономия ғәмәлдәге тарифтарҙа йылына 190,7 миллион һумға тиклем) күҙаллана. Бының өсөн энергияны һаҡсыл файҙаланыусы яҡтыртҡыстар өлөшө 2010 йылда 22,1 проценттан 2015 йылда 91,5 процентҡа тиклем арттырыласаҡ.
Республиканың тораҡ пункттары урамдарын, юлдарын, яр буйы урамдарын яҡтыртыу өлөшө 2010 йылдағы 48, 8 проценттан 2015 йылға 70 процентҡа тиклем күбәйтеләсәк. Өҫтәүенә, ғәмәлдәгеләренә өҫтәмә рәүештә 6,3 мең километр тышҡы яҡтыртыу селтәре һуҙыласаҡ һәм 87,5 мең яҡтыртыу нөктәһе ҡуйыласаҡ.
Программа сараларын финанслауҙың дөйөм күләме 1,72 миллиард һум тәшкил итә. Шуның 863 миллион һумы – Башҡортостан Республикаһы бюджеты средстволары.
Белешмә өсөн. Әле республиканың тышҡы яҡтыртыу системаһы 177 меңдән ашыу яҡтыртыу приборын, 380 мең самаһы терәүҙе, шул иҫәптән 0,4 киловатт көсөргәнешле 1 мең километрҙан ашыу кабель селтәре һәм 15 мең километрҙан ашыу бүлеү селтәре электр тапшырыу линияһын үҙ эсенә ала. Ләкин, һаулыҡ һаҡлау, мәғариф һәм мәҙәни (айырыуса ауылдарҙа) объекттар территорияһын индереп, күп урамдар, юлдар, ихаталар тейешенсә яҡтыртылмай; ҡайһы ерҙә ул бөтөнләй юҡ.
Башҡортостан Республикаһының тораҡ пункттарында тышҡы яҡтыртыу системаһы торошон баһалау ғәмәлдәге кабель линияларының уртаса туҙыуы – 53 процент, ә һауа линияларыныҡы 61 процент тәшкил итеүен күрһәтә.
Файҙаланыу ваҡыты үткән 2950 километр тышҡы яҡтыртыу селтәре, 465 трансформатор подстанциялары һәм 603 туҡландырыусы пункттар ҡорамалы алмаштырылырға тейеш.
Үткәргесле һәм терегөмөшлө лампалар яҡтылыҡ сығанаҡтары дөйөм паркының 70 процентын тәшкил итә. Шул уҡ ваҡытта тутығыу йәки оптик бүлемдең булмауы һөҙөмтәһендә терегөмөшлө лампаларҙың яҡтылығы “Тәбиғи һәм яһалма яҡтыртыу” СНиП 23-05-95 талаптарына яуап бирмәй.


text:
«Берҙәм Рәсәй» Өфөнөң ҡала Советында 21 мандатҡа иҫәп тота
«Берҙәм Рәсәй» Өфөнөң яңы ҡала Советында 21 мандатҡа иҫәп тота. Ҡаланың әлеге депутаттары араһында был партия вәкилдәре һаны бер аҙға күберәк. Был хаҡта «Башинформ» агентлығында үткән конференцияла «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһе етәксеһе Рөстәм Ишмөхәмәтов хәбәр итте.
Бер мандатлы округтар буйынса һайлау барышында берҙәм рәсәйлеләр мөмкин булған 18 урындан ҡала Советында 12 урын алды, тип билдәләне ул. Партия исемлектәре буйынса кандидаттарға килгәндә, бында өфөлөләр араһында «Берҙәм Рәсәй» өсөн тауыш биреүселәрҙең һаны 50 проценттан ашыуыраҡ тәшкил итте.
Башҡортостандағы Владимир Путинға ярҙам итеү буйынса халыҡ штабы етәксеһе Альберт Мифтахов, Өфө ҡала Советына һайлау һөҙөмтәләренә комментарий биреп, муниципаль һайлау кампанияһының айырмалылығын кешеләрҙең партияны түгел, ә айырым кандидатты һайлауында булыуын билдәләне. «Берҙәм Рәсәй» Өфөләге муниципаль һайлауҙар барышында ышаныслы еңеү яуланы. Был, Мифтахов фекеренсә, ҡала Советына үҙ кандидатураһын тәҡдим итергә теләүсе ҡаланың әүҙем кешеләренең көслө партнер табырға теләүенә бәйле. Бөгөнгө көнгә «Берҙәм Рәсәй» бындай иң көслө сәйәси партнер булып тора.
Был юлы «Берҙәм Рәсәй» вәкилдәре менән бер рәттән Өфө ҡала Советына оппозиция кешеләренең дә сағыштырмаса күпләп эләгеүе, Альберт Мифтахов фекеренсә, ҡала халҡы өсөн ҡулай ғына. Ҡала халҡы хаҡында хәстәрлек күрһәтеүҙәрен иҫбатлап, фракциялар үҙ-ара ярышып эшләһен.
Рөстәм Ишмөхәмәтов һүҙҙәренсә, берҙәм рәсәйлеләр Өфө ҡала Советында үҙҙәренең буласаҡ фракцияһын бөгөндән формалаштыра башлаясаҡ. Алдағы ваҡытта фракция ҡала Советы рәйесе вазифаһына кандидатура билдәләү буйынса ҡарар ҡабул итергә ниәтләй.
— Был күп көс талап иткән эш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Ишмөхәмәтов. – Устав буйынса кандидатура хаҡында Мәскәүҙә «Берҙәм Рәсәй»ҙең генераль Советы Президиумы менән уртаҡ фекергә килергә тейешбеҙ. Ошо көндәрҙә кандидат тураһында мәғлүмәттәрҙе йүнәлтәсәкбеҙ. Шул уҡ эш Башҡортостандың башҡа ҡалаларында ла көтөлә.
Рөстәм Ишмөхәмәтов «Берҙәм Рәсәй»ҙең муниципаль һайлау барышында Башҡортостандың башҡа ҡалаларында ла ышаныслы еңеү яулауын билдәләне. Стәрлетамаҡта берҙәм рәсәйлеләр өсөн һайлаусыларҙың – 69,83%, Октябрьскийҙа — 71,72%, Салауатта — 70,01%, Күмертауҙа – 55,83%, Нефтекамала – 58,62%, Сибайҙа 86,36 проценты тауыш биргән. Был ҡала округтары буйынса мәғлүмәттәр.


text:
Фәнебеҙҙең күрке ФәнүзәТарих, тел һәм әҙәбиәт институтында 2011 йылдың 1 ноябрендә уҙғарылған Ғилми совет күренекле башҡорт фольклорсыһы Фәнүзә Айытбай ҡыҙы Нәҙершинаның тормош һәм фәнни хеҙмәт юлына арналғайны. Ғалимә хаҡында бик ихлас һүҙҙәр һөйләнеләр. Фәнүзә...
“Бала биреп һынармын”Хәҙер йәштәр балаларында тәрбиәгә һәм белем биреүгә ҡағылышлы ниндәй генә заманса йүнәлештәрҙе һынап ҡарамай. Берәүҙәре, япондарҙың милли педагогикаһына яраҡлы, биш йәшкә тиклем бер нәмәне лә тыймайбыҙ, тиһә, бәғзеләр шул уҡ илдең билдәле...
Һәр ҡатын-ҡыҙ белергә тейешле серҙәрБишенсе хата: гүзәл заттың ирҙәргә һуҡырҙарса буйһоноуы Күптәребеҙ өсөн “ни өсөн ҡатын-ҡыҙҙарҙың ирҙәргә буйһоноуын” асыҡлау артыҡ тойолор. Әйтеп үтеүебеҙсә, кешелектең бөтә оҙайлы тарихы дауамында ҡатын-ҡыҙ ир-атҡа буйһоноп килгән – был яманһыу...
Тормош йәмле, донъя матурТән һәм нервы ауырыуҙарының сәбәбе – самаһыҙ көсөргәнеш, тип һанарға күнеккәнбеҙ. Ләкин, тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, хәҙерге заман тормошон ағыулаусы көсөргәнештән дауа бар. Ҙур көсөргәнеш тураһында һүҙ алып барғанда, беҙ, ғәҙәттә, һыу-һауа...
«Сәбәптәр юҡ миңә үкенергә»Бер аҡыл эйәһе: «Сәхнәлә ике төрлө холоҡло кешеләр осрай, бик һирәктәре генә сән-ғәтте һөйә, уның хаҡына йөрәк көсөн йәлләмәй хеҙмәт итә, ә инде икенселәре, улар күпселек, сәнғәттә үҙҙәрен ярата, дан һәм билдәлелек хаҡына тырыша», – тигән. Бөтә...
БәндәбикәТәлғәт ИШЕМҒОЛОВ Повестан өҙөк – Ниңә көләһең, башҡорт? Баҡыйлыҡҡа китергә торғаныңда һине нимә шул тиклем күңелләндерҙе? – тип һораны Амангилде, һыны ҡатып хахылдаған Ерәнсә эргәһенә килеп. – Шуға көләм, – тине, үкһегәнгә оҡшаш тауыштар...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
- Подробности
- Просмотров: 275
МАРХАСИН Илья Львович (27.4. 1919, Киев — 21.4.1988, Өфө), физик. Техник ф. д‑ры (1966), проф. (1968). БАССР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1967), СССР‑ҙың юғары мәктәп (1979), нефть сәнәғәте (1980) отличнигы. Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. Әзербайжан ун‑тын тамамлаған (Баҡы, 1943). 1952 й. алып Өфө нефть сәнәғәте ҒТИ‑нда эшләй, 1968 й. — ӨНИ‑лә физика каф. мөдире. Фәнни эшмәкәрлеге нефть ҡатламы физикаһына арналған. М. тарафынан нефть һәм нефть продукттарының физик‑химик механикаһы, нефть ҡатламдарына һыу ебәргәндә ҡулланылған химик реагенттарҙы фильтрлау ваҡытындағы процестар тикшерелгән, ҡатламдарҙың нефть биреүсәнлеген арттырыу, сәнәғәттәге ағынты һыуҙы таҙартыу ысулдары эшләнгән. М. етәкс. ҡаты йөҙ өҫтөндәге нефттең сик ҡатламын өйрәнеү аппараттары, нефтле ағынты һыуҙы, сәнәғәттәге ағынты һыуҙы электр‑флотация юлы м‑н таҙартыу ҡоролмалары төҙөлгән. 250‑гә яҡын фәнни хеҙмәт һәм 20 уйлап табыу авторы. И.М.Губкин ис. пр. лауреаты (1971).
Х е ҙ м.: Физико-химическая механика нефтяного пласта. М., 1977.
С.М.Миңлебаева
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Өфөлә V Бөтә Рәсәй әсәләр форумы үтәсәк
Әсәләр көнө алдынан 16 — 18 ноябрҙә Өфөлә V Бөтә Рәсәй әсәләр форумы үтәсәк. Был хаҡта кисә «Рәсәй ғаиләһе» халыҡ-ара конгресының пленар ултырышы барышында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов белдерҙе.
Әсәләр форумын республикала үткәреү инициативаһы менән РФ Йәмәғәт палатаһының Социаль мәсьәләләр һәм демографик сәйәсәт буйынса комиссияһы ағзаһы, «Әсәй» халыҡ-ара хәйриә фондтары ассоциацияһы президенты Рәис Атнағолов сығыш яһаны. Ул Башҡортостанда әсәлек һәм балалыҡты яҡлау, милли ғаилә традицияларын нығытыуҙың системалы характерҙа булыуын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Республика етәкселеге демография, ғаилә, әсәлек һәм балалыҡты яҡлау мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүлә, — тип билдәләне Рәис Атнағолов.
Ул форум дауамында Башҡортостандың ғаилә сәйәсәтен тормошҡа ашырыуҙағы үҙенсәлекле тәжрибәһе күрһәтеләсәген дә билдәләп үтте.


text:
Ғүмере ҡыҫҡа булды
23 апреля 2014 йыл | Хаттар
Туған халҡын, балаларҙы яратҡан, уларҙың киләсәген ҡайғыртҡан, намыҫлы, оло йөрәкле һеңлем Гөлшат Акрам ҡыҙы Сәйетбатталованың
14 апрелдә тыуған көнө булыр ине. Әммә яҙмыш ҡанундары уны йәшләй, 27 йәшендә генә беҙҙең аранан алып китте. Фажиғәле рәүештә ғүмере өҙөлөүенә ярты йыл да булды.
Бала сағы, мәктәп йылдары Юлыҡ ауылында үтте. Бәләкәйҙән сос, ярҙамсыл булып үҫте ул. Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһында уҡып, юғары белемгә эйә булғас, Игенйылға мәктәбендә башҡорт теленән уҡыта башланы. Ошо ауыл егете Илгиз менән матур ғаилә ҡороп, ҡыҙ һәм улға ғүмер бирҙеләр. Йәш булыуына ҡарамаҫтан, коллегалары менән уртаҡ тел табып эшләне, яҡты киләсәккә ышанып, ҙур өмөттәр бағлап йәшәне. Гөлшат бар эште лә ысын күңелдән, ихлас башҡарыр ине. Балаларын - Яҙгөл менән Ильясты - иҫ киткес яратты, һәр ваҡыт уларға ҙур иғтибар бүлде. Туғандары, әсәйебеҙ өсөн өҙөлөп торҙо.
Гөрләтеп йәшәр, барлыҡ уй-хыялдарын тормошҡа ашырыр сағында беҙҙе, береһенән-береһе бәләкәйерәк сабыйҙарын ҡалдырып, мәңгелек донъяға күсте.
Йәнең - йәннәттә, урының ожмах түрендә булһын, ҡәҙерлебеҙ.
14 апрелдә тыуған көнө булыр ине. Әммә яҙмыш ҡанундары уны йәшләй, 27 йәшендә генә беҙҙең аранан алып китте. Фажиғәле рәүештә ғүмере өҙөлөүенә ярты йыл да булды.
Бала сағы, мәктәп йылдары Юлыҡ ауылында үтте. Бәләкәйҙән сос, ярҙамсыл булып үҫте ул. Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһында уҡып, юғары белемгә эйә булғас, Игенйылға мәктәбендә башҡорт теленән уҡыта башланы. Ошо ауыл егете Илгиз менән матур ғаилә ҡороп, ҡыҙ һәм улға ғүмер бирҙеләр. Йәш булыуына ҡарамаҫтан, коллегалары менән уртаҡ тел табып эшләне, яҡты киләсәккә ышанып, ҙур өмөттәр бағлап йәшәне. Гөлшат бар эште лә ысын күңелдән, ихлас башҡарыр ине. Балаларын - Яҙгөл менән Ильясты - иҫ киткес яратты, һәр ваҡыт уларға ҙур иғтибар бүлде. Туғандары, әсәйебеҙ өсөн өҙөлөп торҙо.
Гөрләтеп йәшәр, барлыҡ уй-хыялдарын тормошҡа ашырыр сағында беҙҙе, береһенән-береһе бәләкәйерәк сабыйҙарын ҡалдырып, мәңгелек донъяға күсте.
Йәнең - йәннәттә, урының ожмах түрендә булһын, ҡәҙерлебеҙ.
Әсәһе, туғандары исеменән: апаһы Зилә.


text:
Ҡышҡы каникул мәлендә йыл һайын башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса мәктәп уҡыусыларының республика, төбәк-ара олимпиадаһы үтә. Аралар алыҫ булһа ла, унан төрлө өлкәләрҙә йәшәүсе милләттәштәребеҙҙең дә ситтә ҡалмауы ҡыуандыра. Быйыл да телһөйәрҙәр бәйгеһенә Ырымбур, Силәбе, Ҡурғандан балалар көсөн һынарға килгәйне. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт интернат-гимназияһында өс көн буйына барған һынауҙа барлығы 300-гә яҡын ҡыҙ һәм егет ҡатнашты. Тәүге көндө улар инша яҙҙы, иртәгеһенә викторинала, тест эштәрен үтәүҙә белемдәрен һынаны. Еңеүселәр бөгөн билдәле буласаҡ.
Олимпиаданың нисек үтеүе тураһында гәзитебеҙҙең киләһе һанында уҡырһығыҙ.
Телһөйәрҙәр бәйгеһе
Ҡышҡы каникул мәлендә йыл һайын башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса мәктәп уҡыусыларының республика, төбәк-ара олимпиадаһы үтә. Аралар алыҫ булһа ла, унан төрлө өлкәләрҙә йәшәүсе милләттәштәребеҙҙең дә ситтә ҡалмауы ҡыуандыра. Быйыл да телһөйәрҙәр бәйгеһенә Ырымбур, Силәбе, Ҡурғандан балалар көсөн һынарға килгәйне. Рәми Ғарипов исемендәге 1-се республика башҡорт интернат-гимназияһында өс көн буйына барған һынауҙа барлығы 300-гә яҡын ҡыҙ һәм егет ҡатнашты. Тәүге көндө улар инша яҙҙы, иртәгеһенә викторинала, тест эштәрен үтәүҙә белемдәрен һынаны. Еңеүселәр бөгөн билдәле буласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Радий Хәбиров менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Радий Хәбиров менән осрашты
Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Радий Хәбиров менән осрашты Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары Радий Хәбиров менән осрашыу үткәрҙе. Сәйәси партиялар, хәрәкәттәр менән үҙ-ар килешеп эш итеүгә бәйле мәсьәләләргә фекер алышыу булды, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтендә.
Рөстәм Хәмитов, республикала парламент партиялары менән үҙ-ара килешеү яйға һалынды, тип билдәләне. Бер нисә закон ҡабул итеүҙән һуң төбәктә партиялар һаны ярайһы уҡ артты.
— Был тенденцияның, ошо процестың үҫәсәген беҙ аңлайбыҙ. Шуға ҡарамаҫтан, бәләкәй партиялар менән шулай уҡ эшләйбеҙ. Улар араһында беҙгә ҡарата оппозициялы булғандар ҙа бар, — тине республика етәксеһе. — Был тулыһынса аңлашыла. Бында бер нидәй ҙә трагедия юҡ. Киреһенсә. Беҙ төрлө фекерҙәрҙе, булған проблеманы хәл итеүҙә икенсе ҡараштарҙы хуплайбыҙ. Был тормош. Был трендта хеҙмәт итәбеҙ.
Күпселек парламент партиялары республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа бар, тип билдәләне Президент.
— Бөгөн беҙҙең парламентта алты партия. Был Рәсәй кимәлендәге күп партиялыҡ өлөшөндә яҡшы һөҙөмтәләрҙең береһе. Партия фракцияларының беренсе ярты йыллығы һәм айырым депутаттарҙың тәжрибәһе эшлекле ҡоролғаныбыҙҙы күрһәтте. Был иң мөһиме, — тип иҫәпләй Президент. — Бәхәстәр, төрлө-төрлө фекерҙәр бар. Әммә билдәһеҙ конфликттар, ҡапмы-ҡаршы тороштар юҡ. Тулыһынса ғәҙәти, аҡыллы эш бар, унда яҡтар теге йәки был вариантта үҙенең дөрөҫлөгөн иҫбатлай.
Радий Хәбиров, партия-сәйәси системаһының үҫеше – ул илдең сәйәси системаһы үҫешендә төп йүнәлештәрҙең береһе, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Был юҫыҡта Башҡортостан Республикаһы етди аҙымдар эшләй, тип уйлайым. Ысынлап та, Рәсәй Федерацияһының башҡа күп субъекттарынан айырмалы рәүештә, һеҙҙә Закондар сығарыу Йыйылышында алты партия булыуы бик ғибрәтле, — тип билдәләне Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт буйынса идаралығы начальнигы урынбаҫары. — Белеүемсә, уларҙың икәүһе парламенттыҡы булмаған партиялар үҙ аллы «атларға» ғына өйрәнә. Шуға ҡарамаҫтан, улар «үтеп китә» алды. Был улар менән системалы эш алып барылыуы тураһында һөйләй. Улар «үтеп китерлек» шарттар булдырыла.
Осрашыу барышында «Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлау тураһында»ғы закон проектының икенсе уҡыуына төҙәтмәләр индереүгә фекер алыштылар.


text:
- Подробности
- Просмотров: 274
МИНЕРАЛЬ РЕСУРСТАР, төбәктең, илдең, континенттың, донъяның ер аҫтында файҙалы ҡаҙылма запастары йыйылмаһы, фәнни‑техник процесты иҫәпкә алып (эшкәртеү системаһының, байыҡтырыу технологияларының һ.б. үҫеше), файҙалы ҡаҙылмаларға ҡарата булған кондицияларға ярашлы баһалана, халыҡ хужалығының төрлө тармаҡтарында файҙаланыу өсөн яраҡлы. Тәбиғәт ресурстарының тергеҙеп булмай торғандарына инәләр. Ҡулланыу өлкәһенә ҡарап яғыулыҡ‑энергетика (нефть, тәбиғи газ, һоро күмер һәм таш күмер, янар һәүерташ, торф, уран мәғдәндәре); металл, металл булмаған файҙалы ҡаҙылмалар, гидроминераль (сөсө, минераль, техник ер аҫты һыуҙары) М.р. айырыла. БР‑ҙа яғыулыҡ‑энергетика М.р. нефть ятҡылыҡтарында, газ ятҡылыҡтарында, һоро күмер ятҡылыҡтарында, торф һәм янар һәүерташ ятҡылыҡтарында тупланған. Дәүләт балансында 184 углеводород ятҡылығы теркәлгән, нефттең дөйөм ресурстарынан сәнәғәт категорияларының ҡалдыҡ запастары 15,5% тәшкил итә, баштағы сығара алырлыҡ запастарҙы файҙаланыу дәрәжәһе — яҡынса 83%. Һоро күмерҙең ҡалдыҡ запасы — 251,4 млн т. Дәүләт балансында 268 торф ятҡылығы иҫәпләнә. Металл М.р. баҡыр колчеданы мәғдәндәре (мәғдәндең дөйөм запасы 350 млн т), тимер мәғдәне ятҡылыҡтарынан (ҡалдыҡ запасы 70 млн т), марганец мәғдәндәре, хромит, боксит, алтын мәғдәне ятҡылыҡтарынан, алтындың һибелмә ятҡылыҡтарынан тора. Урал иҡтисади районында төҫлө металл М.р. 30%‑ын баҡыр, 47,7%‑ын — цинк запастары тәшкил итә. Металл булмаған файҙалы ҡаҙылмаларҙың М.р. байтаҡ [таш тоҙ (дөйөм запасы 2 млрд т), төҙөлөш материалдары (яҡынса 500 ятҡылыҡ), магнезит, пирофиллит, барит, плавик шпаты һ.б.]. Эсәр ер аҫты һыуҙарының дөйөм файҙаланыу запасы — тәүлегенә 2577 мең м3 (104 ятҡылыҡ).
Д.Э.Цабадзе
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
- Подробности
- Просмотров: 274
МАГНИТОРАЗВЕДКА, м а г н и т м е н ә н т ө ш ө р ө ү, Ерҙең магнит ҡырын, тау тоҡомдарының һәм файҙалы ҡаҙылмаларҙың магнит сифаттарын өйрәнеүгә нигеҙләнгән разведка геофизикаһы ысулы. Ер өҫтө (майҙан һәм профиль), һауа (аэромагнит), скважина М. айырыла. М. башҡа геофизик ысулдар м‑н комплекста майҙандарҙың геологияһын өйрәнеү, файҙалы ҡаҙылма ятҡылыҡтарын эҙләү һәм разведкалау маҡсатында ҡулланыла. Уртаса һәм ҙур масштаблы М. тимер мәғдәндәрен эҙләүҙә геофизик комплекстың төп ысулы һанала, ш. уҡ алмаслы кимберлиттар, ҡайһы бер алтын, баҡыр һ.б. мәғдәндәрҙе эҙләүҙә ҡулланыла. 1:50000, 1:25000 һәм 1:10000 масштабында башҡарыла. 20 б. 60—90‑сы йй. БР терр‑яһында — 1:50000, Башҡорт мегантиклинорийында һәм Магнитогорск бөгөлөндә 1:25000 һәм 1:10000 масштабында аэромагнит м‑н төшөрөү үткәрелә; 1:200000 масштабында аэромагнит аномалиялары картаһы төҙөлә. БР терр‑яһы ер өҫтөндәге төшөрөүҙәр м‑н тигеҙ өйрәнелмәгән; платформа өлөшөндә 1:100000 масштабында ҙур булмаған участкалар төшөрөлгән. Төбәк сейсмик профилдәре буйлап 100 м аҙым м‑н юғары теүәллекле магнит м‑н төшөрөү үткәрелә. Башҡ. мегантиклинорийы һәм Магнитогорск мегасинклинорийы 1:50000, 1:25000, 1:100000 масштабында өйрәнелгән. Вулкан һәм ултырма тоҡомдарҙағы магнетит минераллашыуы м‑н бәйле булған магнит ҡырының көслө ыңғай аномалиялары Учалы һәм Белорет мәғдән р‑ндарында асылған.
А.А.Цветкова
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
- Подробности
- Просмотров: 366
ҠАРМАН ДРЭС-ы, “Башкирэнерго” ААЙ бүлендек йәмғиәтенең “Башҡортостан генерациялау компанияһы” ЯСЙ филиалы. Электр һәм йылылыҡ энергияһы эшләп сығара. Ҡарман һыуһаҡлағысында урынлашҡан. Сәғәтенә 950 т быу етештереүсе ҡаҙандарҙан һәм ҡеүәте 300 МВт булған турбоагрегаттарҙан торған 6 блогы бар. 2011 й. 758 кеше эшләгән. Продукцияһын ҡулланыусылар — БР һәм РФ‑тың башҡа төбәктәре халҡы һәм пр‑тиелары. 1963 й. ойошторола, 1968 й. ҡеүәте 300 МВт булған тәүге энергия блогы, 1973 й. — икенсе сираты файҙаланыуға тапшырыла, станция ҡеүәте 1800 МВт етә, 1984 й. электр станцияһы юғары көкөртлө мазуттан тәбиғи газға күсерелә. 1992 й. алып “Башкирэнерго” ААЙ филиалы, 2006 й. хәҙ. статусын ала.
Пр‑тиела РФ‑та тәүге тапҡыр ҡаҙандарҙың нейтраль кислородлы һыу- химия эш режимы (1977, йыуҙырыу осоро 10 йылға тиклем арта), энергия блоктарының деаэраторһыҙ схемаһы (1981), ҡаҙандарҙың йылытыу майҙаны өҫтөн быу-һыу-кислород ярҙамында йыуҙырыу (1995) индерелә; турбиналарҙы көйләү системалары өсөн утҡа сыҙамлы май (1973), конденсатор көпшәләрен ултырған юшҡын ҡатламдарынан таҙартыу өсөн юғары баҫым ҡулайламаһы (1978) ҡулланыла. 1968—2011 йй. пр‑тие тарафынан 429,7 млрд кВт•сәғ. электр энергияһы эшләп сығарыла. Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ орд. м‑н бүләкләнгән (1981). Пр‑тие м‑н Р.Г.Арыҫланов, Ә.Ғ.Сабирйәнов, В.П.Семавин, Ә.С.Шакиров һ.б. эшмәкәрлеге бәйле.
Ш.Ғ.Китабов
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Өфөлә бала баҡсаларын төҙөү темптары арта
Өфөлә йәнә бер бала баҡсаһы сафҡа индерелде. 105-се «Теремок» бала баҡсаһын асыу тантанаһы баш ҡаланың Совет районында үтте.
«Теремок» барлыҡ заман талаптарына яуап бирә. Унда 100 кешегә иҫәпләнгән дүрт төркөм эшләй. Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, һәр төркөм йоҡо, уйын һәм туҡланыу бүлмәләре менән тәьмин ителгән.
Яңы учреждениела табип кабинеты, процедуралар бүлмәһе бар. Туҡланыу блогы, шулай уҡ психолог, логопед, методист бүлмәләре заманса ҡорамалдар менән йыһазландырылған.
2012 йылда Өфөлә йәмғеһе өс бала баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды. Йәнә 10 мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһын төҙөү планлаштырыла. Сағыштырыу өсөн: 2011 йылда республиканың баш ҡалаһында туғыҙ бала баҡсаһы асылғайны.
Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов фекеренсә, бындай төҙөлөш темптары һаҡланһа, алдағы дүрт-биш йылда ҡалала бала баҡсаларына сираттар мәсьәләһен хәл итеп буласаҡ.


text:
Игенселәр дым ҡаплау эштәрен тамамлай
Башҡортостан баҫыуҙарында планлаштырылған майҙандарҙың 70 проценттан ашыуында дып ҡапланған, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығында. Ике көндә тырматыу эштәре тулыһынса тамамланасаҡ.
Әле башлыса сәсеү эштәре алып барыла. Бөгөнгө көндә республика аграрийҙары 122 мең гектарҙа яҙғы сәсеү үткәргән. Планға ҡарата был — алты процент.
Бер аҙнала 106 мең гектарҙа яҙғы иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары сәселгән, был — планлаштырылғандың ундан бер өлөшө. Яҙғы сәсеү буйынса Саҡмағош хеҙмәтсәндәре алдынғылыҡҡа сыҡты. Район хужалыҡтары майҙандарының 22 процентында яҙғы сәсеү үткәрелгән, ә иген сәсеү буйынса план 35 процентҡа үтәлгән.
Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез һәм Стәрлетамаҡ райондарында сәсеү эштәре белеп ойошторолған. Был райондарҙың сәсеү агрегаттары әле планлаштырылған майҙандарҙың 10 проценттан ашыуын артта ҡалдырған.
Республикалағы бөтә райондар ҙа сәсеүгә төшкән. Яҙғы сәсеү Урал аръяғының биш районында ғына башланмаған әле.


text:
Башҡортостан Президенты: «Йәштәргә торлаҡ төҙөү йәһәтенән ярҙамды көсәйтергә кәрәк»Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты: «Йәштәргә торлаҡ төҙөү йәһәтенән ярҙамды көсәйтергә кәрәк»
Башҡортостан Президенты: «Йәштәргә торлаҡ төҙөү йәһәтенән ярҙамды көсәйтергә кәрәк»Фото: Андрей Старостин
Йәштәргә торлаҡ төҙөү йәһәтенән ярҙамды көсәйтергә кәрәк, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов, Башҡортостан юлдаш телевидениеһы каналында тура эфир барышында Йәрмәкәй районынан йәш журналистың һорауына яуап биреп.
— Торлаҡ мәсьәләһе ауыл ерендә лә, ҡалаларҙа ла киҫкен тора, — тине Президент. – Быларҙың барыһы ла ресурстарға, бюджет мөмкинлектәренә бәйле. Шул уҡ ваҡытта бюджет дефициты беҙҙә 10-12 миллиард һум тәшкил итә, әммә йыл аҙағынаса быны хәл итәсәкбеҙ, тип ышанам.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, бөгөнгө көндә һаулыҡ һаҡлау өлкәһе хеҙмәткәрҙәре һәм уҡытыусылар өсөн күп нәмә эшләнә. Мәҫәлән, табиптар, бер миллион һумдан тыш, республика бюджетынан 100 мең һум аҡса ала.
— Былтыр ауыл еренә 600-ҙән ашыу табип күсеп барҙы, быйыл уларҙың һаны 300-350-нән дә кәм булмаҫ, тип ышанабыҙ, — тине БР Президенты. – Беҙ һәр ваҡыт резервтар эҙләйбеҙ. Финанс йәһәттән тулыһынса тәьмин итә алмайбыҙ, әлбиттә. Сығымдарҙы өс структура араһында бүлергә кәрәк. Уларҙы республика, муниципалитет һәм йорт төҙөргә теләгән кеше үҙ өҫтөнә алырға тейеш. Бындай программалар булырға тейеш.
Шул уҡ ваҡытта был йәһәттән ыңғай миҫалдар ҙа бар: Илеш һәм Баҡалы райондарында йәш белгестәргә фатирҙар бүленә, әммә ундай осраҡтар бармаҡ менән генә һанарлыҡ.


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Страница 2
Телебеҙ киләсәге – беҙҙең ҡулда!
Конкурстар / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 10-05-2018, 13:06
Халҡыбыҙҙың һәр вәкиле башҡорт телен белергә тейеш. Сөнки туған тел аралашыу ҡоралы ғына түгел, ул күңел нуры ла. Ул беҙҙең тән, һәр күҙәнәгебеҙҙең теле. Ошоно һәр ата-әсә тоя белергә бурыслы. Туған телһеҙ кеше – йәнһеҙ ғәрип. Балаларығыҙ, ейәндәрегеҙ ниндәй телдә һөйләшә, һеҙ шул милләткә хеҙмәт итәһегеҙ тигән һүҙ....
Эльвина ХӘСӘНОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 7-05-2018, 16:46
Республикабыҙҙың балға-майға, арҙаҡлы шәхестәргә, матур ҡыҙ-егеттәргә бай Баймаҡ районының Ниғәмәт ауылында 2001 йылдың 28 февралендә ғаиләлә икенсе бала булып донъяға килгәнмен.
Әле ауылыбыҙҙағы мәктәптең 11-се класында белем алам. Тик “дүртле” һәм “бишле” билдәләренә генә уҡыйым. Спортты үҙ итәм, волейбол уйнарға яратам, еңел атлетика менән шөғөлләнәм. Буш ваҡытымда ҡул эштәре менән булышырға яратам.
Киләсәктә яҙмышымды хоҡуҡ һаҡлау өлкәһе менән бәйләгем килә. Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырып, ошо йүнәлештә белем алырға теләйем....
Илүзә АМАНҒОЛОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 20-04-2018, 12:00
Илүзә Таһир ҡыҙы АМАНҒОЛОВА булам. Сығышым менән Баймаҡ районының Икенсе Этҡол ауылынан. 9-сы класҡа тиклем үҙебеҙҙәге мәктәптә уҡыным, аҙаҡ Баймаҡ лицей-интернатында белем алдым.
Әлеге мәлдә Башҡорт дәүләт университеты физик–техник институтының 2-се курсында уҡып йөрөйөм.
Бик күркәм ғаиләлә тәрбиәләндем: атай-әсәйем, ике апайым һәм ҡустым бар. Мәктәп йылдарында төрлө спорт ярышында, олимпиадала ҡатнашып, призлы урындар яулай инем. Хәҙер ҙә спорт менән шөғөлләнеүемде дауам итәм.
Киләсәккә хыялым – яҡшы итеп уҡыуҙы тамамлап, йәмғиәткә файҙалы кеше булыу. Был тормошта бәхетле булыу теләгем дә көслө. Ышанам, хыялдарым тормошҡа ашасаҡ!...
Телһеҙ халыҡ – тамырһыҙ ағас
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 20-04-2018, 11:29
Әсәм теле. Сәсән теле. Туған тел. Кешелек донъяһы барлыҡҡа килеү менән Хоҙай Тәғәлә кешегә иң элек тел бүләк иткән. Беҙҙең телебеҙ әсә һөтө менән ингән. Ҡайҙа ғына булһаҡ та, ҡайҙа ғына йәшәһәк тә уны һаҡларға, киләсәк быуынға еткерергә тейешбеҙ. Был беҙҙең изге бурыс.
Кеше тәүҙә үҙ теленең матурлығын, изгелеген, ҡиммәтен тойорға тейеш. Шул саҡта ғына уның ниндәй тәрән, хисле, яғымлы икәнлегенә ышана һәм киләсәккә тапшырырға әҙерләнә....
Зәлиә ВӘЛИЕВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 13-04-2018, 13:12
Атайым менән әсәйемдең беренсе мөхәббәт емеше булып, хозур тәбиғәтле Әбйәлил районының Атауҙы ауылында донъяға килгәнмен. Бала сағым тап ошо йәмле ерҙә үтте.
Теүәл фәндәрҙе үҙ иткәнлектән, Магнитогорск дәүләт техник университетының иҡтисад бүлеген һайлап, уны уңышлы тамамланым.
Район, ҡала кимәлендә үткәрелгән ғилми-ғәмәли конференцияларҙа, олимпиадаларҙа әүҙем ҡатнашам.
Буш ваҡытымда китап уҡырға, бәйләргә, саф һауала йөрөргә яратам.
Ярты юлда туҡтап ҡалмаған, маҡсатҡа ынтылыусан кешеләр минең өсөн һәр саҡ өлгө булып тора....
Балалар Аҡмулла нәсихәттәрендә тәрбиәләнһен!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 12-04-2018, 07:00
Үҙ-үҙемде белә башлағандан алып ҡартәсәйемдең йор ҙа, шаян да, йөкмәткеле һәм хикмәтле лә һамаҡтарын, һүҙҙәрен иҫләйем. “Ерәнсә сәсән” әкиәтен, “Урал батыр” эпосын, Аҡмулла, Ш. Бабичтың исемдәрен тап унан ишетеп белдем. “Аҡмулла, Аҡмулла, беҙ башҡортҡа хаҡ мулла”, – тип ҡартәсәйемдең һүҙҙәрен ҡабатлап йөрөгәнем әле лә хәтерҙә....
Донъялағы иң ҙур байлыҡ (Хикәйә)
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 9-04-2018, 10:54
– Әсәй, әсәй, ҡара ниндәй ҙур “бишле” алып ҡайттым! Башҡорт теленән! – тине батырҙарса башын өҫкә күтәреп, ғорурланып, Урал исемле малай көндәлеген әсәһенә күрһәтте лә, балалар баҡсаһынан ҡайтҡан һеңлеһенә аяҡ кейемен сисергә ярҙам итте.
– Уңғанымды! Әйҙәгеҙ, балалар, аш беште. Атаһы, туҡтап тор, эш ҡасмаҫ ул!
Яҙҙың ҡояшлы, матур көндәренең береһе ине был. Бер нисә көндән уҡыуҙар бөтә. Йәй яҡынлаша. Ошондай ваҡытта Айгөлгә рәхәт тә, ҡыйын да булып китә. Тыуған ауылын, туғандарын, яҡындарын һағынған ул.
– Айгөл, – үҙенә өндәшкән кеүек кенә, Айнур ҡатынына ҡарап, – Әлиә ҡайтҡан, тиҙәр.
– Эйе. Ишеткәйнем. Был балалар тыңлауһыҙ, йәшәү юҡ, тип ғаиләһен Мәскәүҙә ҡалдырып, кире ҡайтҡан.
– Балалар тыңлауһыҙ...
– Ә ҡасандыр беҙ үҙебеҙ ҙә бала инек бит......
Динара ҒӘЛЛӘМОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 6-04-2018, 10:45
Әбйәлил районының Рауил ауылында ғаиләлә бишенсе бала булып донъяға ауаз hалғанмын. Бәләкәй саҡтан йырларға, шиғыр яҙырға, спорт менән шөғөлләнергә яратам. “Йәншишмә” гәзитенең йәш хәбәрсеhемен.
Әле миңә 17 йәш, Өфө дәүләт сауҙа-иҡтисад колледжының икенсе курсында белем алам. Йыр түңәрәгенә йөрөйөм, төрлө сәхнәлә сығыш яhайбыҙ.
Киләсәктә үҙемде яратҡан һөнәремә арнарға теләйем. Хыялымда шулай уҡ донъя гиҙеп, илдәр күреп сәйәхәт итеү ҙә бар....
Атайлы булһын балалар!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 4-04-2018, 14:57
“Аталы бала – арҡалы”, “Атанан күргән – уҡ юнған, әсәнән күргән – тун бескән”, “Атанан күреп ул үҫер, әсәне күреп – ҡыҙ үҫер” кеүек тапҡыр мәҡәлдәр бар халҡыбыҙҙа. Эйе, ғаиләлә атай кешенең роле баһалап бөткөһөҙ. Ул – ғаилә именлеген һаҡлаусы ла, балаларына өлгө булырлыҡ кеше лә. Ошо абруйҙы булдырыу – әсәй кешенең дә бурысы.
...
Гөлшат ЙӘРМӨХӘМӘТОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 26-03-2018, 09:49
20 йәштә. Бөрйән районы ҡыҙы – Аҫҡар ауылында тыуып үҫкән.
Гөлшат үҙе әйтеүенсә, медицинаны яратһа ла, әле бөтөнләй икенсе йүнәлештә белем ала. Башҡорт дәүләт аграр университетында икенсе курста уҡый. Буласаҡ һөнәре – инженер-технолог. Бер юлы “Һылыуҡай – Bashkirian Beauty” матурлыҡ һәм “Guzal Dance” бейеү студияларында шөғөлләнә, теннис спортын үҙ итә. Үҙе тураһында: “Мин – кеше-хәрәкәт, буш йөрөргә, тик ултырырға яратмайым. Берәй сарала, конкурста ҡатнашырға, ҡапыл уйлағанды тормошҡа ашырырға мине генә ҡушығыҙ”, – ти.
Киләсәктә Гөлшат уҡыуын тамамлап, илгә файҙа килтерергә, тормошта үҙен табып, бәхетле ғаилә ҡорорға теләй....
Гөлшат үҙе әйтеүенсә, медицинаны яратһа ла, әле бөтөнләй икенсе йүнәлештә белем ала. Башҡорт дәүләт аграр университетында икенсе курста уҡый. Буласаҡ һөнәре – инженер-технолог. Бер юлы “Һылыуҡай – Bashkirian Beauty” матурлыҡ һәм “Guzal Dance” бейеү студияларында шөғөлләнә, теннис спортын үҙ итә. Үҙе тураһында: “Мин – кеше-хәрәкәт, буш йөрөргә, тик ултырырға яратмайым. Берәй сарала, конкурста ҡатнашырға, ҡапыл уйлағанды тормошҡа ашырырға мине генә ҡушығыҙ”, – ти.
Киләсәктә Гөлшат уҡыуын тамамлап, илгә файҙа килтерергә, тормошта үҙен табып, бәхетле ғаилә ҡорорға теләй....


text:
Асыу тарихы
XIX быуат уртаһына 63 химик элемент булыуы билдәле була. Химик элементтарҙы бер системаға бер нисә мәртәбә төҙөп ҡарайҙар. 1829 йылда Дёберейнер "Триада законы"н аса: химик үҙенсәлектәре оҡшаш булған элементтарҙың атом ауырлығы ике яҡ күрше элементтарҙың уртаса арифметик атом ауырлығына тигеҙ. Химик элементтарҙы атом ауырлығы буйынса беренсе мәртәбә Александр Эмиль Шанкуртуа (1862) төҙөп ҡарай. Ул элементтарҙы винт формаһындағы баҫҡысҡа теҙә һәм элементтарҙың үҙенсәлеге циклик рәүештә ҡабатланыуын билдәләй. Ике модельда ғилми йәмғиәттең иғтибарын йәлеп итмәй.
1866 йылда периодик системаның үҙ вариантын химик һәм музыкант Джон Александр Ньюлендс тәҡдим итә. Уның «октава законы» Менделеев таблицаһын хәтерләтә, әммә таблицала мистик музыкаль гармония эҙләү үҙен аҡламай. Был йылдарҙа тағы бер нисә тапҡыр периодик таблицаны төҙөп ҡарайҙар.
Д. И. Менделеев үҙенең таблицаһының беренсе вариантын 1869 йылда Урыҫ химия йәмғиәте журналында «Химик элементтарҙың атом ауырлығын үҙенсәлеге менән сағыштырыу» мәҡәләһендә яҙып сыға, 1869 йылдың февралендә асыш тураһында донъя химиктарына хәбәр ебәрелә.
Легенда буйынса Д. И. Менделеев периодик системаны төшөндә күрә, әммә уның периодик системаны нисек астығыҙ тигән һорауға «Мин был турала егерме йылға яҡын уйланып йөрөнөм, ә һеҙ ти генә әҙер законды уйлап сығарған, тип әйтәһегеҙ», тип яуап биргәне билдәле.
Карточкаға элементтың үҙенсәлектәрен яҙып Менделеев карточкаларҙы бер нисә тиртиптә теҙеп карай. Тикшереү нәтижәһе булып 1869 йылда Рәсәй һәм сит ил фәнни учреждениеларына ебәргән 19 горизонталь рәттән (хәҙерге группалар), һәм 6 вертикаль бағананан торған (хәҙерге периодтар) таблица булып тора. 1870 йылда «Основы химии» журналында
һелтеле металдарҙан башланып галогендар менән бөткән периодик система вариантын тәкдим итә. Һәр период ике рәткә бүленә, группа бәләкәй группаға бүленә.
Менделеев таблицаһының әһәмиәте элементтың атом массаһы үҫеү менән үҙенсәлеге периодик рәүештә ҡабатлана. Мәҫәлән,
натрий калийға оҡшаған,
фтор хлорға оҡшаған, алтын көмөш менән баҡырға оҡшаған. Әлбиттә, үҙенсәлектәре теүәл ҡабатланмай, үҙгәрә бара. Менделеев, башҡа тикшереүселәрҙән айырмалы булараҡ, элементтарҙы атом ауырлығы буйынса һәм химик оҡшашлығы буйынса классификациялай. Периодик система тулы булһын өсөн Менделеев бер нисә элементтың атом массаһын төҙәтә (мәҫәлән,
бериллий,
индий, уран,
торий,
церий,
титан,
иттрий). Таблицала асылмаған элементтар өсөн бер нисә буш оя ҡалдыра.
Периодик система үенең фәнни ышаныслылығын тиҙҙән иҫбат итә. 1875—1886 йылдарҙа билдәле булмаған элементтар
галлий (экааллюминий),
скандий (экабор) һәм
германий (экасилиций) асыла. Менделеев уларҙын атом массаһын һәм физик-химик үҙенсәлектәрен таблицаһында яҙған була.
XX быуат башында, атом төҙөлөшө асылғас, период атом ауырлығы буйынса түгел, ә атом ядроһы заряды менән бәйле икәне асыҡлана. Элементың үҙенсәлеген тышҡы орбиталағы электрондар билдәләй.


text:
Ҡотлайбыҙ!
04 августа 2017 йыл | Йәмғиәт
Башҡорт эстрадаһының популяр йәш йырсыһы Радик Юлъяҡшинға "Башҡортостандың атҡаҙанған артисы" исеме бирелде.
Яҡташыбыҙҙы ысын күңелдән ҡотлап, ижади уңыштар, яңы еңеүҙәр теләйбеҙ.
Яҡташыбыҙҙы ысын күңелдән ҡотлап, ижади уңыштар, яңы еңеүҙәр теләйбеҙ.
Халҡың күңелендә һин тереһең
04 августа 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
2 августа район үҙәгенең Мәжит Ғафури исемендәге майҙанында шағир һәйкәле янында республиканың беренсе халыҡ шағиры Мәжит Ғафуриҙың ты-уыуына 137 йыл тулыу уңайынан тантаналы митинг үтте. Район мәҙәниәт йорто, китапхана хеҙмәткәрҙәре ойошторған был сарала район хакимиәте башлығы Р.Бохаров, район Советы рәйесе З.Хафизов, төрлө ойошмалар, учреждениелар хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар ҡатнашты.
Баш табипҡа һорауың бармы?
04 августа 2017 йыл | Һаулыҡ һаҡлау, Йәмғиәт
10 августа Үҙәк район дауаханаһының баш табибы һәм Башҡортостан Республикаһы һаулыҡ һаҡлау министры урынбаҫарҙары берлектә видео-селектор элемтәһе аша граждандарҙы ҡабул итә.
Ҡабул итеүгә яҙылыу өсөн 9 авгусҡа тиклем 2-71-98 телефонына шылтыратырға йәки мөрәжәғәттең асылын аңлатыу өсөн баш табипҡа шәхсән килергә кәрәк.
Ҡабул итеү БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 2017 йылдың 27 июнендәге "Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ведомствоһына ҡараған медицина ойошмалары етәкселәре тарафынан граждандарҙы шәхси ҡабул итеүҙе ойоштороу тураһында” бойороғона ярашлы ойошторола.
Ҡабул итеүгә яҙылыу өсөн 9 авгусҡа тиклем 2-71-98 телефонына шылтыратырға йәки мөрәжәғәттең асылын аңлатыу өсөн баш табипҡа шәхсән килергә кәрәк.
Ҡабул итеү БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығының 2017 йылдың 27 июнендәге "Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ведомствоһына ҡараған медицина ойошмалары етәкселәре тарафынан граждандарҙы шәхси ҡабул итеүҙе ойоштороу тураһында” бойороғона ярашлы ойошторола.
Бушлай юридик ярҙам күрһәтелә
04 августа 2017 йыл | Хоҡуҡ, Йәмғиәт
9 августа Муниципаль район хакимиәте бинаһында (адресы: Красноусол ауылы, Октябрь урамы, 2-се йорт) иртәнге сәғәт 10-дән15.00 сәғәткә тиклем бушлай юридик ярҙам күрһәтеү (консультациялар, дәғүә ғаризалары яҙыу) буйынса граждандарҙы ҡабул итеү була
Ҡабул итеүҙе дәүләт юридик бюроһы юристконсульты О.М.Гнатюк уҙғара.
Ҡабул итеүҙе дәүләт юридик бюроһы юристконсульты О.М.Гнатюк уҙғара.
Асыҡ тыңлау була
04 августа 2017 йыл | Урындағы үҙидара, Йәмғиәт
2017 йылдың 11 авгусында 11.00 сәғәттә муниципаль район хакимиәтенең ултырыштар залында Башҡортостан Республикаһы Ғафури районы муниципаль районының: Красноусол ауылындағы Фрунзе урамы, 50А һанлы, Каширин урамы, 28-се, Каширин урамы, 30/1-се, Луначарский урамы,
23-сө; Яңы Ҡарамыш ауылы, Болон урамы, 14-се йорт адрестары буйынса урынлашҡан ер участкаларының төҙөлөш өсөн рөхсәт ителгән иң сикке үлсәмдәренән тайпылырға рөхсәт биреү мәсьәләһе буйынса асыҡ тыңлау була.
Асыҡ тыңлауға сығарылған мәсьәләләр буйынса иҫкәрмәләр һәм тәҡдимдәр (яҙма рәүештә) ҡарар проекттарын әҙерләү буйынса комиссия тарафынан Ғафури районы, Красноусол ауылы, Октябрь урамы, 2-се йортта (204-се бүлмә) ҡабул ителә. Совет ҡарарҙары проекттары райондың рәсми сайтына урынлаштырылған: http: //www.gafury.bashkortostan.ru.
Асыҡ тыңлауҙарҙы әҙерләп уҙғарыу буйынса комиссия.
23-сө; Яңы Ҡарамыш ауылы, Болон урамы, 14-се йорт адрестары буйынса урынлашҡан ер участкаларының төҙөлөш өсөн рөхсәт ителгән иң сикке үлсәмдәренән тайпылырға рөхсәт биреү мәсьәләһе буйынса асыҡ тыңлау була.
Асыҡ тыңлауға сығарылған мәсьәләләр буйынса иҫкәрмәләр һәм тәҡдимдәр (яҙма рәүештә) ҡарар проекттарын әҙерләү буйынса комиссия тарафынан Ғафури районы, Красноусол ауылы, Октябрь урамы, 2-се йортта (204-се бүлмә) ҡабул ителә. Совет ҡарарҙары проекттары райондың рәсми сайтына урынлаштырылған: http: //www.gafury.bashkortostan.ru.
Асыҡ тыңлауҙарҙы әҙерләп уҙғарыу буйынса комиссия.


text:
- Подробности
- Просмотров: 249
МОНАКОВ Юрий Борисович (7.8. 1942, Ташкент — 3.1.2011, Өфө), химик. РФА акад. (1997), БР ФА‑ның почётлы акад. (1998), химия ф. д‑ры (1981), проф. (1984). БР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1995). Ташкент текстиль ин‑тын тамамлағандан һуң (1965) шунда уҡ эшләй. 1968 й. алып Органик химия ин‑тында: 1973 й. лаб. мөдире, 1984 й. — бүлектең ғилми етәкс., бер үк ваҡытта 2000 й. алып БДУ‑ла (2007 й. тиклем физик химия һәм химик экология каф. мөдире). Фәнни хеҙмәттәре диендарҙың ионлы‑координациялы полимерлашыуына һәм винил мономерҙарыныңкомплекслы‑радикаль полимерлашыуының юғары эффектив каталитик системаларын булдырыуға, әүҙем үҙәктәрҙең төҙөлөшөн, тәьҫир итеү механизмын һәм кинетик оҡшаш булмауын, норборнен структуралы мономерҙарҙың циклын асып полимерлашыуын, полимерлашыуға оҡшаш әүерелеүҙәр юлы м‑н поли‑ мерҙарҙың модификацияһын һәм төрлө тәбиғәтле мономерҙарҙың со‑ полимеризацияһын өйрәнеүгә арналған. М. тарафынан үҙенсәлектәре яҡшыртылған синтетик каучуктар сығарыуҙың экологик яҡтан хәүефһеҙ процестары, яңы катализаторҙар һәм сәнәғәт күләмендә синтетик гуттаперча етештереүҙең яңы ысулдары уйлап табыла; ацетилен, норборнен, дициклопентадиен, хлоропрен, фуллерен нигеҙендә үҙенсәлектәре һәм структураһы уникаль булған полимерҙар алына. 650‑нән ашыу фәнни хеҙмәт, 80 уйлап табыу авторы. РФ Хөкүмәтенең фән һәм техника өлкәһендәге (2004), Коми Респ. Хөкүмәтенең фән һәм техника өлкәһендәге (2006), С.В.Лебедев ис. (1992) пр. лауреаты. Халыҡтар дуҫлығы орд. м‑н бүләкләнгән (1986).
Х е ҙ м.: Введение в физико‑химию растворов полимеров. М., 1978 (авторҙ.); Каталитическая полимеризация 1,3‑диенов. М., 1990 (авторҙ.); Active sites of polymerization. Multiplicity: stereospecific and kinetic heterogeneity. Leiden, 2005 (авторҙ.).
Әҙәб.: Российская академия наук: справочник 2006. Ч.1. М., 2006.
М.С.Юнысов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Бөрйән районы муниципаль р айоны Иҫке Собханғол урта дөйөм белем биреү бюджет учреждениеһы
Тикшереү эше
Бишек йырҙары
Әҙерләне: 3 б класы уҡыусыһы
Кәримов Динислам
Етәксеһе: Айытбаева
Тамара Хәлфитдин ҡыҙы
Йөкмәткеһе:
Инеш һүҙ.
Бишек йырҙарының килеп сығышы.
Бишек йырының әһәмиәте.
Бишек төрҙәре.
Тикшереү эштәре.
Йомғаҡлау.
Әҙәбиәт.
Магазиндарҙа беҙҙең өсөн уйынсыҡтар бик күп. Улар төрлө-төрлө тауыш сығара. Психологтар фекеренсә бишек йырҙарын уйынсыҡ, телевизор тауыштары, компьютер уйындары алмаштыра алмай. Ә минең әсәйем бәләкәй һеңлемде йоҡлатҡанда һәр ваҡыт уға бишек йыры йырлай.Мин бәләкәй саҡта миңә лә йырлай торғайны. Шуға мин үҙемдең тикшереү эшемде бишек йырҙарына бағышланым.
Эҙләнеү объекты: бишек йырҙары.
Маҡсат:
- бишек йырҙарын ни өсөн йырлайҙар,
- хәҙер йырлайҙармы
Маҡсатҡа ирешеү өсөн түбәндәге бурыстарҙы билдәләнем:
1.Үҙәк китапханаға барыу, бишек йырҙары тураһында белешмә туплау.
2.Бишек йырҙарының йөкмәткеһен өйрәнеү.
3.Класташтарым һәм уларҙың әсәйҙәре ярҙамында бишек йырҙарының әһәмиәтен асыҡлау.
Гипотеза:
Бишек йырҙарының әһәмиәте бик ҙур.
Тикшереү эше ике этапта алып барылды:
1-се этап.
Эҙләнеү: китаптарҙан мәғлүмәт туплау, туғандарымдан, оләсәйемдән,класташтарымдан бишек йырҙары тураһында һорашыу, класташтарымдан анкета алыу.
2-се этап. Һығымта: материалдарҙы тәртипкә килтереү, анализ эшләү,һығымта яһау.
Бишек йырынын килеп сығыуы
Борон-борондан баланы сәңгелдәккә һалып бәүетеү – тылсымлы сара, төрлө ышаныуҙарға бәйле йола булған. Һәлмәк тирбәтеү, ғәҙәттә, ҡумыҙҙа талғын көй уйнап оҙатылған. Тирбәтеү - тормош даръяһында сабыйҙы сыныҡтырыуға килтергән, йыһан ритмына ылыҡтырған.
Бишек йырҙары балаға яҡшы йоҡо теләп, хайуандарҙан баланы йоҡлатҡанда ярҙам итеүен йәки йоҡларға ҡамасауламауын һорап, баланы дәртләндереү, ҡурҡытыу маҡсатында башҡарылған.
Бишек йырҙарынын әһәмиәте
Бишек йырҙары ярҙамында әсә үҙенең балаһына туған теленең наҙын,көйҙәрҙең моңон еткерә.
Бишек йырҙары баланы уратып алған тирә-йүн, хайуандар, ҡоштар менән таныштыра.
Бишек йыры балаға әсә йөрәгенең саф һөйөүен, изге теләген еткерә.
Әсә менән бәйләнешен нығыта,бала йырҙарҙы тыңлап өндәрҙе ишетә, ҡабатлай, телмәрен байыта.
Бишектәр бик күп төрлө булған.
Башҡортостан энциклопедияһында бишек йыры тураһында:
“Бишек йырҙары – бер тонда, тынысландырыу рәүешендә көйләп башҡарылыусы текст,баланы мәҙәниәткә ылыҡтырыуға, яҙмышын алдан билдәләргә йүнәлтелгән булған “
Өләсәйем бишек йыры
Әлли-бәлли, малайым,
Туҙ бишеккә һалайым,
Төлкө туны ябайым.
Инәһе Иҙелгә киткән,
Уны ҡайҙан табайым?
Әлли-бәлли, бәпкәйе,
Ҡайҙа киткән әнкәйе?
Урмандарға еләккә,
Бәләкәскә бүләккә.
Әлли-бәлли итер ул,
Йоҡлап ҡына китер ул.
Үҫеп кенә китер ул да,
Бик ҙур кеше булыр ул.
Әлли-бәлли итер ул,
Батыр егет булыр ул,
Бәү-бәү-бәү генә,
Булыр әле дәү генә,
Булыр әле дәү генә,
Тикшере ү барышында иптәштәрем араһында һорау алыу ойошторҙом. Һығымта түбәндәгесә:
- Һеҙ бишек йырҙары беләһегеҙме? Т игән һорауға эйе тип - 74%, юҡ тип -26% яуап бирҙе.
- Һеҙгә әсәйҙәрегеҙ (оләсәйҙәрегеҙ) бишек йырҙары йырланымы? тигән һорауға эйе тип- 83%, юҡ тип – 13% яуап бирҙе.
Бәү-бәү-бәү генә
Булыр әле дәү генә.
Булыр әле дәү генә лә
Быуынға берәү генә.
Бишек йырҙары тураһында мәҡәлдәр бик күп, шуларҙын бер нисәһе:
"Сабыйҙы бишектән өйрәт»
"Баланы бишектә үк тый,
буй еткәс, тыйырмын тимә»
"Баланан ҡәҙер күрәм тиһәң, дөрөҫ тәрбиәлә"
Һығымта
Әсә башҡарыуындағы сәңгелдәк йыры бала күңеленә шифалы тәьҫир итә. Бишек йыры беҙҙең халыҡта йоҡлатыу өсөн генә түгел, ә бәләкәстең фекерләү ҡеүәһен, ижади хыялын үҫтереү уңайынан да файҙаланылған. Баланың һаулығы, үҙен тотошо, ҡылыҡтары һәм холҡо әсәнең уға ниндәй сәңгелдәк йыры башҡарыуына ла бәйле икәнлегенә ышандым.Шуға күрә балаға күберәк бишек йырҙарын йырларға кәрәк.
Ҡулланылған әҙәбиәт:
Башҡортостан энциклопедияһы.
Балалар әҙәбиәте антологияһы (икенсе китап)
Оләсәйем, әсәйем, күрше инәйҙәрҙен бишек йырҙары.
Номер материала: ДВ-512880
Не нашли то что искали?
Вам будут интересны эти курсы:


text:
Күптән түгел унда уҡытыусы Дилбәр Ғибәҙәтова Әҙәбиәт йылына арналған “Кешелектең таңы халыҡ ижадынан башлана” исемле семинар үткәрҙе. Сарала район хакимиәтенең мәғариф идаралығынан Гөлнара Ғиниәтова, яҙыусы Айһылыу Йәғәфәрова, шулай уҡ башланғыс мәктәптәрҙә эшләгән педагогтар ҡатнашты.
Һәр бер ағас емешле,
Үҙ бәхетен таныһасы
Ергә килгән һәр кеше...”
Ҡариҙел районы мәктәптәренең береһендә булғанда башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһының дәресте Башҡортостандың халыҡ шағирәһе Факиһа Туғыҙбаеваның ошо шиғырынан өҙөк менән башлауына шаһит булдыҡ.
Ғаилә башлығы яҙмышын хәрби хеҙмәткә бағышлау сәбәпле, Закировтарға ғүмер буйы төрлө ергә күсенеп йәшәргә тура килә. Уларҙың оло мөхәббәте, бер-береһенә тоғролоғо ауырлыҡтарҙан өҫтөн булып ҡала. 1980 йылда, Ғәзиз ағай хаҡлы ялға сыҡҡас ҡына, Ишембайға ҡайтып төпләнәләр. Шул мәлдән алып ҡалабыҙҙың мәҙәни күгендә янып йәшәй инәй менән бабай.


text:
Башҡортостанда эш урындары һаны эшһеҙҙәр һанынан элеккесә артығыраҡ
Республиканың халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә ағымдағы йылдың ете айы эсендә 220 мең кеше мөрәжәғәт иткән. Уларҙың 80 меңдән ашыуы хеҙмәт биржаһына яраҡлы эш табыуҙа ярҙам итеүҙе һорап мөрәжәғәт иткән. 56500-ҙән ашыу кеше эшкә урынлаштырылған. Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте органдары ярҙамы менән 6400-ҙән ашыу кеше профессиональ белем ала башлаған.
Йыл башынан республиканың Халыҡ мәшғүллеге үҙәктәрендә 135 меңгә яҡын вакансия теркәлгән. Хәҙер Башҡортостандың Дәүләт халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте идаралығының мәғлүмәт базаһында яҡынса 33 мең вакансия иҫәпләнә. Шул уҡ ваҡытта әле республикала 31500-ҙән ашыу кеше рәсми рәүештә эшһеҙ тип таныла.


text:
Өфөлә Асия һәм Илфак Смаковтарҙың ижады хаҡында «Беҙҙең заман моңдары» исемле китап-альбом донъя күрҙе
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәтендә «Беҙҙең заман моңдары» исемле китап-альбом донъя күрҙе. Нәшриәттең матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, уникаль баҫма популяр эстрада артистары Асия һәм Илфак Смаковтарҙың тормошона һәм ижадына бағышланған.
Илфак Смаков — Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы, Өфө дәүләт сәнғәт институты профессоры Миләүшә Мортазинаның уҡыусыһы. Ул утыҙ йыл самаһы Башҡорт дәүләт филармонияһы солисы булып эшләй, әүҙем концерт эшмәкәрлеге алып бара. Матур тауышы һәм башҡорт композиторҙарының әҫәрҙәрен, халыҡ йырҙарын башҡарыуы менән меңдәрсә тыңлаусыны әсир итә. Илфак Смаков башҡарыуындағы йырҙар республика вокал сәнғәтенең алтын фондына ингән. Артистың ғүмере 1993 йылда, ижады сәскә атҡан мәлдә, өҙөлә. Илфак Смаков оҙаҡ йылдар ҡатыны, хәҙер Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Асия Смакова менән бергә эшләй. Тормош иптәше уның иҫтәлеген мәңгеләштереүгә ҙур өлөш индерҙе.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
16 мартта Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов төбәктең 2015 йылдағы социаль-иҡтисади үҫеш йомғаҡтарына арналған республика Хөкүмәте ултырышын үткәрҙе.
Былтыр сәнәғәт етештереүе күләме – бер, ауыл хужалығы 3,2 процентҡа артҡан, тип билдәләне республика етәксеһе. Торлаҡ төҙөлөшө күләме 1,5 процентҡа артҡан. Төп капиталға инвестициялар 2014 йылғы кимәлдә ҡалған. Өҫтәүенә тупланма бюджеттың шәхси сығымдары 8,2 процентҡа үҫкән.
– Иҡтисади үҫештең кәмеүе социаль өлкәләге хәлдә сағылыш тапты. Былтыр дөйөм эшһеҙлек кимәле 5,3 проценттан 6,1 процентҡа етте. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса реаль хеҙмәт хаҡы 90,4 процент тәшкил итте, был 2014 йылға ҡарата 10 процентҡа аҙыраҡ, – тине Рөстәм Хәмитов. – Демографик күрһәткестәр ҡыуандырмай. Тыуым ике процентҡа кәмегән. Ул быйыл да кәмей. Үлем 1,5 процентҡа артҡан.
2016 йылдағы иҡтисади хәл тураһында һөйләгәндә Башҡортостан Башлығы төп күрһәткестәрҙең кәмеүен билдәләне. Мәҫәлән, тәүге ике айҙа сәнәғәт етештереүе индексы – 1,9, торлаҡ тапшырыу 10 процентҡа тиерлек кәмегән. Уҙған йылдың февраль айына ҡарата реаль эш хаҡы 4 процентҡа ҡыҫҡарған. Инфляция 1,5 процентҡа тиерлек үҫкән.
– 2016 йыл ярайһы уҡ ҡатмарлы башлана. Был эште йәнләндерергә кәрәклеге тураһында һөйләй. Беҙгә йүнәлештәрҙе дөрөҫ билдәләү зарур. Һис шикһеҙ, тәү сираттағы бурыстар – эш хаҡы, социаль йөкләмәләрҙе үтәү тормошҡа ашырылырға тейеш, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Ышаныслы сәйәси мөхитте һаҡларға тейешбеҙ. Халыҡтың киләсәккә ышанысы булыуы мөһим.


text:
Башҡортостан тележурналистары 4 «ТЭФИ» статуэткаһын алды
«ТЭФИ-Төбәк-2010» Бөтә Рәсәй телевидение конкурсында БЮТ телеканалы журналистары дүрт «ТЭФИ» статуэткаһын яуланы. Конкурсты Рәсәй телевидениеһы академияһы Таганрогта үткәрҙе.
Ғәҙәттә, телевидение хеҙмәткәрҙәренең уҙған йылғы эшенә апрелдә йомғаҡ яһала. Ижади көрәштә сентябргә тиклем эфирға сыҡҡан тапшырыуҙар ҡатнаша.
«Телевидение программаһы йәки фильм режиссеры» номинацияһында Венера Йомағолова еңде. Уның «Ике ҡыш аша» документаль проекты йыл башында төшөрөлгәйне һәм башҡа конкурстарҙа еңеүсе булғайны.
«Интервьюер» номинацияһында телетапшырыуҙар алып барыусы Сергей Майоров менән әңгәмә өсөн Гүзәл Ибраһимова еңеү яуланы.
Академиктар БЮТ каналының мәғлүмәттәр сығарылышын да лайыҡлы баһаланы. Уны әҙерләүҙә яңылыҡтар хеҙмәтенең бөтә командаһы ҡатнашты. Йәшел-зәңгәрһыу төҫтәрҙә биҙәлгән студия һәм күренекле режиссер Майя Ҡорбанова ҡуйған ҡапламалар хәбәрселәрҙең һәм алып барыусы Светлана Хәсәнованың эшен тулыландырҙы. Светлана Хәсәнова иһә мәғлүмәттәр тапшырыуын иң яҡшы алып барыусы исеменә лайыҡ булды.
Башҡортостан журналистарын Рәсәй телевидениеһы мэтрҙары – Владимир Познер, Александр Гуревич, Арина Шарапова, Светлана Йосопова һәм башҡалар ҡотланы.
«ТЭФИ» ға эйә булған режиссер Венера Йомағолова әйтеүенсә, конкурста еңеү еңелдән булмаған.
— Бындай фестивалдәр бик файҙалы: тележурналистар коллегаларының ижады менән таныша, телевидение мэтрҙары менән аралаша һәм бөтә ил телекомпанияларының эше хаҡында мәғлүмәт ала, – тине ул.
Команданың профессиональ эше республика төп дәүләт телеканалының илдәге иң яҡшы телекомпанияларҙың береһе икәнлеген тағы бер ҡат раҫланы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 417
БӘҘРЕТДИНОВ Миңнулла Бәҙретдин улы [1901, Өфө губ. Бөрө өйәҙе Сорғолдо а. (БР‑ҙың Тәтешле р‑ны) — 29.9.1943, Украина ССР‑ы Войсковое а. янында, Вовниги а. ерләнгән], Советтар Союзы Геройы (1944). Граждандар һәм Б.В. һуғыштарында ҡатнашыусы. 1941 й. дек. алып Брянск, Воронеж һәм Көньяҡ‑Көнбайыш фронттарҙа хеҙмәт итә. Герой исеменә 6‑сы армия 25‑се гвардия уҡсылар див. 78‑се гвардия уҡсылар полкы уҡсыһы гвардия сержанты Б. 1943 й. 26 сент. Войсковое а. төньяҡтараҡ Днепр й. аша сыҡҡанда һәм 29 сент. уң ярҙағы плацдармды киңәйткәндә күрһәткән батырлығы өсөн лайыҡ була. Ленин (1944), Ҡыҙыл Байраҡ (1943) орд. м‑н бүләкләнгән. Тәтешле р‑ны Үрге Тәтешле а. урамға һәм Сорғолдо урта мәктәбенә Б. исеме бирелгән, мәктәп алдында уға һәйкәл ҡуйылған.
И.Ғ.Кәримова
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Төбәктә тулайым һауым йыл башынан алып 1,156 миллион тоннанан ашты
Башҡортостанда тулайым һауым 2013 йылдың башынан алып 1,156 миллион тоннанан ашты.
Шуның 518 мең тоннаһы ауыл хужалығы предприятиелары өлөшөнө, шулай уҡ крәҫтиән-фермер хужалыҡтарына тура килә.
Был ваҡыт арауығында төбәктә 543,8 мең тонналап һөт һатылды, уның 460 мең тоннаһы ауыл хужалығы предприятиеларына тура килә.
Бөгөнгө көнгә Саҡмағош һәм Стәрлетамаҡ райондарында һәр һыйырҙан һөт һауыу буйынса дүрт меңлек сикте үттеләр – 4565 һәм 4372 килограмм.
Һәр һыйырҙан һауылған һөт буйынса өс меңлек сикте әлеге ваҡытҡа 16 район үтте, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына республиканың Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Ике банк та банкрот булған
Юнысовтар”.
Һеҙҙең һорауға яуап табыу маҡсатында Рәсәй Федерацияһы Үҙәк банкы Урал баш идаралығы бүлеге - Башҡортостан Республикаһы буйынса Милли банкка мѳрәжәғәт иттек һәм уның идарасыһы урынбаҫары Р.Ш. Ғәниев былай тип яуап бирҙе:
- “Восток” Халыҡ-ара ком- мерция акционерҙар банкының (МКАБ “Восток”) финанс хәле ҡәнәғәтләнерлек булмау сәбәпле, Рәсәй банкы 1996 йылдың 5 майындағы 02-102-се ҡарары менән “Восток” банкының банк операцияларын тормошҡа ашырыуға лицензияһын кире алды. Мәскәү ҡалаһы Арбитраж судының 1996 йылдың 28 октябрендәге ҡарары менән “Восток” банкы банкрот тип
табыла. Арбитраж суды бѳтәһенә лә кредит ойошмаһының бѳтѳрѳлѳүе һәм уға талаптарҙы белдереп ҡалыу мѳмкинлеге булыуы тураһында хәбәр итте. Был мәғлүмәт гәзиттәрҙә лә баҫылды.
Банкротлыҡ процедураһы ва- ҡытында конкурслы идарасы “Восток” банкына бурыстары булғандарҙан бурыстарын түләттерҙе һәм милкен һатты, тик был аҡсалар бер ваучерға 6 һум иҫәбенән сығып түләүгә генә етте. Әлеге ваҡытта “Восток” банкын ябыу процедураһы тамамланған.
“Восток” халыҡ-ара коммерция акционерҙар банкы дәүләткә ҡарамаған акционер йәмғиәте тѳрѳндәге кредит ойошмаһы һәм, ул осорҙағы закон буйынса, дәүләт вклад яһаусыларға коммерция банктарындағы юғалтыуҙар буйынса компенсацияны ҡайтарманы. “Рәсәй Федерацияһы банктарындағы граждандарҙың вкладтарын страховкалау тураһында”ғы 177-ФЗ Федераль закон 2003 йылдың 23 декабрендә кѳсѳнә инде.
Юнысовтарҙың мѳрәжәғәте йѳкмәткеһенән сығып, һеҙ, бәлки, “Восток” хосусилаштырыуҙың махсус инвестицион фонды асыҡ акционерҙар йәмғиәте (АООТ СИФП “Восток”) акцияларының хужаһы булғанһығыҙҙыр. Был йәмғиәт граждандарҙың хосусилаштырыу чектарын йыйыу һәм инвестициялау ѳсѳн булдырылған һәм 1992 йылдың 2 декабрендә Мәскәү теркәү палатаһында теркәлгән. Был йәмғиәт буйынса түбәндәгеләрҙе хәбәр итәбеҙ. “Восток” йәмғиәте акционерҙары дѳйѳм йыйылышы ҡарары менән 1996 йылдың 14 июнендә ул “Восток” Фонды” асыҡ акионерҙар йәмғиәте, 2002 йылдың 15 майында “Урало-Сибирский Фонд” асыҡ акционерҙар йәмғиәте, 2003 йылдың 10 майында “Фонд долгосрочных сбережений” асыҡ акционерҙар йәмғиәте итеп үҙгәртелә. Һуңғыһы 2007 йылдың 8 июнендә йәмғиәтте үҙ ирке менән бѳтѳрѳү тураһында ҡарар ҡабул итә. Тейешле процедураларҙы үтәгәс, йәмғиәт 2008 йылдың 8 октябрендә Юридик шәхестәрҙең берҙәм дәүләт рестрынан алына. РФ Граждандар кодексының 61-се статьяһына, “Акционер ойошмалар тураһында”ғы Федераль закондың 21-се статьяһына ярашлы, йәмғиәттең ябылыуына бәйле хоҡуҡтар һәм бурыстар икенсе кешеләргә күсмәй. РФ Граждандар кодексының 419-сы статьяһы нигеҙендә ойошмаларҙы япҡас, уның бѳтә бурыстары юҡҡа сыға.
РФ Граждандар кодексының 63-сѳ һәм “Акционер йәмғиәттәр тураһында”ғы Федераль закондың 24-се статьяһына ярашлы, Юридик шәхестәрҙең берҙәм дәүләт реестрына был турала яҙыу индергәндән һуң йәмғиәтте ябыу тамамланған, ә йәмғиәт үҙенең эшмәкәрлеген туҡтатҡан тип иҫәпләнә. Шулай итеп, әлеге ваҡытта “Восток” халыҡ-ара коммерция акционерҙар банкы һәм “Восток” хосусилаштырыуҙың махсус инвестицион фонды асыҡ акционерҙар йәмғиәте үҙ эшмәкәрлектәрен туҡтатты, һәм ошоға бәйле, уларҙың бѳтә яуаплылыҡтары ла юҡҡа сыҡты. Әммә шуны ла күҙ уңында тотоғоҙ: РФ Президентының
1997 йылдың 4 авгусынан “Рәсәй аҡса знактарының һәм хаҡ масштабының күрһәтелгән хаҡының үҙгәреүе тураһында”ғы 822-се Указы һәм РФ Хѳкүмәтенең 1997 йылдың 18 сентябренән “Рәсәй аҡса знактары һәм хаҡ масштабының күрһәтелгән хаҡы үҙгәреүенә бәйле саралар үткәреү тураһында”ғы 1182-се Бойороғона ярашлы, 1998 йылдың 1 ғинуарынан Рәсәй аҡса берәмеген эреләтеү тормошҡа ашырылды, йәғни элекке 1000 һумлыҡ аҡса яңы 1 һумлыҡҡа алыштырылды. Был үҙгәреш 1998 йылдың 1 ғинуарына тиклем индерелгән бѳтә хаҡтар, түләүҙәр, иҫәпләшеүҙәр, халыҡтың кредит ойошмаларындағы вкладтары менән аҡсалата йѳкләмәләрҙә яңы масштабта бер юлы яңынан иҫәпләүҙәр менән алып барылды.
Р. МУСИНА әҙерләне.


text:
Фото:
Байрам алды һәм байрам көндәрендә өҫтәмә поездар биреләсәк
Фото:
Куйбышев тимер юлы –"Рәсәй тимер юлдары" асыҡ акционерҙар йәмғиәте филиалы быйыл февраль һәм март айҙарында Ватанды һаҡлаусылар көнө һәм 8 Март Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнә билдәләнәсәк байрам алды һәм байрам көндәренә өҫтәмә поездар тәғәйенләй.
Куйбышев тимер юлының йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса хеҙмәте хәбәр итеүенсә, хәҙерге ваҡытта 17 пассажир поезды тәғәйенләнгән дә инде, улар февраль һәм март айҙарындағы байрам алды һәм байрам көндәрендә 84 рейс яһаясаҡ. Бынан тыш, өҫтәмә рәүештә байрамдарҙа иң популяр йүнәлештәр буйынса йөрөйәсәк тағы биш поезд тәғәйенләргә планлаштырыла.
Мәҫәлән, Өфө станцияһынан «Башҡортостан» фирма поезы (№ 239) өҫтәмә рәүештә 19, 23 февралдә һәм 9 мартта китәсәк (ҡуҙғалыу ваҡыты – 7.10), ә кире Өфөгә — 20, 24 февралдә һәм 10 мартта 17 сәғәт 08 минутта (240-сы поезд).


text:
Фото:
Башҡортостан Республикаһы делегацияһы эш сәфәре менән Палестинаға быйыл уҡ барасаҡ
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм Палестина милли хакимиәте башлығы Мәхмүд Аббас Башҡортостан Республикаһы менән Палестина автономияһы хеҙмәттәшлеге перспективаларын юғары баһалай. Был турала улар осрашыу һуңында журналистарға белдерҙе.
— Был беҙҙең Башҡортостан Республикаһына тәүге килеүебеҙ, беҙ республика менән саҡ таныша башланыҡ һәм бер визит менән генә туҡталып ҡалмаясаҡбыҙ,— тине Мәхмүд Аббас. — Делегациялар менән алмашыу хаҡында һөйләшеп килештек һәм беҙҙең бйләнештәр тағы ла ҙурыраҡ, яҡшыраҡ һөҙөмтәләргә килтерер, тип ышанабыҙ.
Рөстәм Хәмитов Мәхмүд Аббастың Башҡортостанға килеүенең мөһим ваҡиға булыуын билдәләне.
— Был беҙҙең мөнәсәбәттәрҙең башы ғына икәнлеген аңлайбыҙ, уларҙың аныҡ эштәр менән тулыланыуы һуңыраҡ буласаҡ,— тип билдәләне республика Президенты. — Шулай ҙа беҙ бөгөн үк шуны әйтә алабыҙ: Башҡортостан Республикаһында Палестинанан студенттар уҡый, беҙҙә республиканан Палестинаға, шулай уҡ Палестинанан беҙгә ташырлыҡ тауарҙар бихисап. Шуға ла ике аралағы хеҙмәттәшлекте үҫтереү мөмкинлектәренең ҙур булыуы аңлашыла.
Рөстәм Хәмитов, Башҡортостан Республикаһы делегацияһының Палестинаға сәфәре быйыл уҡ планлаштырыла, тип өҫтәне.


text:
Фото:
Башҡортостан һәм Италия предприятиелары араһында партнерлыҡ мөнәсәбәттәре киңәйтеләсәк
Фото:
Сәнәғәт округтары, бәләкәй һәм урта бизнес өлкәһендә хеҙмәттәшлек буйынса Рәсәй-Италия Эш төркөмөнөң бөгөн Өфөлә үткән ХХ ултырышына комментарий биреп, Рөстәм Хәмитов, республикала бәләкәй эшҡыуарлыҡты үҫтереү буйынса эшмәкәрлекте әүҙемләштереүҙе иҫәпкә алып, «Италия бизнесы тәжрибәһенең, яңы итальян компанияларының беҙҙең төбәк өсөн мөһим» булыуын билдәләне.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, Италияның танылған иҡтисад йүнәлештәренең күпселеге: аҙыҡ-түлек сәнәғәте, банк эше, ресторан бизнесы, логистика, транспорт – Башҡортостанды һәр яҡлап үҫтереү өсөн быларҙың барыһы ла кәрәк.
Италия яғына нефть химияһы кластерҙарын булдырыуҙа ҡатнашырға, шулай уҡ нефть эшкәртеүсе ҡорамалдар етештереү өсөн уртаҡ предприятиелар булдырырға тәҡдим ителәсәк, тип өҫтәне республика башлығы.
Үҙ сиратында, Италия Иҡтисади үҫеш министрлығының Сит илдәрҙә итальян компанияларын тәҡдим итеү һәм сауҙа әйләнешен үҫтереү буйынса департаменты генераль директоры Пьетро Чели, «ике ил – Рәсәй һәм Италияның хеҙмәттәшлеге – ул Мәскәү менән Рим араһындағы мөнәсәбәттәр түгел, ә был илдәрҙең төбәктәре араһында конструктив диалог», тип билдәләне.
Пьетро Чели фекеренсә, Италия менән Башҡортостан араһында бер-береһен тулыландырған йүнәлештәр күп. Шулай итеп, Башҡортостан сеймал етештерһә, Италия уны эшкәртә.
Бынан тыш, химия һәм эшкәртеү сәнәғәте өлкәләрендәге уртаҡ проекттар, шулай уҡ Башҡортостан һәм Италияның бәләкәй һәм урта предприятиелары араһында партнерлыҡ мөнәсәбәттәрен булдырыу хеҙмәттәшлекте киңәйтеү өсөн яңы йүнәлештәр була ала.
— Мин Италия һәм Башҡортостан иҡтисадтарының бер-береһен тулыландыра алыу ҡеүәтенә эйә булыуы хаҡында әйтәм. Һәм түбәндәге мәғлүмәт менән таныштырырға теләр инем: Башҡортостандан Италияға индерелгән продукцияның 90 проценты - нефть химияһы продукттары. Үҙ сиратында, Италиянан Башҡортостанға индерелгән продукцияның 80 проценты – ул нефть химияһы сәнәғәте һәм башҡа тармаҡтар өсөн ҡорамалдар. Тимәк, яңынан булдырырға түгел, ә был һәм башҡа өлкәләрҙә хеҙмәттәшлекте нығытырға һәм үҫтерергә кәрәк, — тине Пьетро Чели.


text:
Республикала яңы мәҙәниәт министры тәғәйенләнде
Башҡортостан Президенты Указы менән республиканың мәҙәниәт министры итеп Әминә Шафиҡова тәғәйенләнде. Йома, 5 октябрҙә, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов ведомство коллективын яңы етәксе менән таныштырҙы.
Биографик белешмә. Әминә Ивний ҡыҙы Шафиҡова 1974 йылдың 24 мартында Бөрйән районының Ырғыҙлы ауылында тыуған. 1992 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институты янындағы урта махсус музыка мәктәбен, ә 1997 йылда институттың үҙен тамамлай. 1999 йылда Ҡазан дәүләт консерваторияһында стажировка үтә.
1997 йылдан Әминә Шафиҡова – З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһында уҡытыусы, өлкән уҡытыусы, доцент, профессор.
2004 – 2008 йылдарҙа – БР Хөкүмәт Аппаратының мәҙәниәт, спорт, киң мәғлүмәт саралары, милли һәм йәштәр сәйәсәте бүлегендә төп белгес, баш консультант, 2008 – 2010 йылдарҙа Өфө сәнғәт академияһы проректоры булып эшләй. 2010 йылда Әминә Ивний ҡыҙы З.Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының ректоры итеп һайлана.
Әминә Шафиҡова Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы (2002), Ш.Бабич исемендәге Республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты (2006), Н.Сабитов исемендәге I Республика конкурсы (1995), «Музыкаль де Франс» халыҡ-ара пианиносылар конкурсы (Франция, 1996), «Өмөттәр, таланттар, оҫталар» Халыҡ-ара конкурсы лауреаты (Болгария, 2003), «Пианелло валь Тидоне» Халыҡ-ара пианиносылар конкурсы дипломанты (Италия, 2004).


text:
Республикала епшек ҡар яуыуы һәм елдең көсәйеүе көтөлә Фото: Андрей Старостин
Республикала епшек ҡар яуыуы һәм елдең көсәйеүе көтөлә
Республикала епшек ҡар яуыуы һәм елдең көсәйеүе көтөлә Фото: Андрей Старостин
Һауа торошо шарттарының кинәт үҙгәреүен фаразлай Башҡортостан Гидрометеорология һәм тирә-яҡ мөхиткә мониторинг идаралығы.
16-18 ноябрҙә һауа торошо тотороҡло булмаясаҡ. Төрлө көсөргәнештә епшек ҡар яуыуы, боҙлауыҡ булыуы көтөлә. Ел секундына 15-20 метрға тиклем көсәйәсәк. Сымдарға һәм ағастарға епшек ҡар йәбешеүе ихтимал. Синоптиктар температураның түбәнәйеүен һәм ҡар япмаһы ҡаплауын күҙаллай.
19 ноябрҙә яуым-төшөм яуыуы кәмейәсәк, һауа температураһы түбәнәйәсәк.
Ҡатмарлы һауа шарттары электр тапшырыу линияларының өҙөлөүенә, насар нығытылған конструкцияларҙың йығылыуына, юл-транспорт һәләкәттәренең артыуына килтереүе ихтимал. Башгидромет автомобилдә йөрөүселәрҙе сиктән тыш һаҡ булырға саҡыра һәм насар күренеүсәнлек һәм боҙлауыҡ шарттарында алыҫ юлға сығыуҙан тыйылып торорға кәңәш итә.


text:
Баш ҡалала иң яҡшы тракторсыны билдәләнеләрФото: Екатерина Чакина
Баш ҡалала иң яҡшы тракторсыны билдәләнеләр
Баш ҡалала иң яҡшы тракторсыны билдәләнеләрФото: Екатерина Чакина
Өфөнөң торлаҡ предприятиелары тракторсылары «Башҡортостан Республикаһының иң яҡшы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәре» конкурсында ярышты. Зона этабы Михайловкала 83-сө лицейҙа үтте.
Конкурста Өфөнөң Калинин, Дим, Орджоникидзе, Совет, Ленин, Октябрь һәм Киров райондарынан һигеҙ вәкил ҡатнашты. Бөтә ҡатнашыусылар ҙа ярыштың район эсендәге этап еңеүселәре булып тора.
Үҙ оҫталығын раҫлар өсөн тракторсыларға юл хәрәкәте ҡағиҙәләре, тракторҙың ҡоролошо һәм хеҙмәт һағы буйынса тест һорауҙарына яуап бирергә, ә һуңынан практик өлөшкә күсергә кәрәк булды. Оҫталар тағылма менән тракторҙа йөрөп күрһәтте.
Бөтә эштәрҙе үтәү һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынды Рәзиф Фәррәхов (Ленин районы торлаҡ хужалығы идаралығы), икенсене Рәмил Аҡбаров (Совет районы торлаҡ хужалығы идаралығы), өсөнсөнө Риф Мөҙәрисов (Киров районы торлаҡ хужалығы идаралығы) яуланы.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 26 августа иретеп йәбештереүселәрҙең, слесарь-сантехниктарҙың, электромонтерҙарҙың, балта оҫталары һәм түбә ябыусыларҙың ярыштары үтәсәк. 27 августа практик эште урам һепереүселәр башҡарасаҡ.
Республика конкурсының зона этабы ҡатнашыусыларын бүләкләү тантанаһы 29 августа Химиктар Мәҙәниәт һарайында уҙасаҡ. Еңеүселәр ярыштың финалында «БР иң яҡшы торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәре» исеменә көс һынашасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән.


text:
Хөрмәтле һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандары!Йәмғиәт // 1-10-2013, 15:50
Хаҡлы ялдағыларҙың күбеһенең эшкә урынлашыу теләге ҙур, сөнки наҡыҫ ҡына пенсия аҡсаһына йәшәүҙең еңел булмауын улар һәйбәт белә.
Өфөләге мәшғүллек хеҙмәтенең пенсионерҙар өсөн махсус йәрминкәләр ойоштороуы өлкәндәрҙең күңеленә хуш килде. Өс ай һайын үткәрелгән сарала был юлы 300-ҙән ашыу кеше ҡатнашты. Эш биреүселәр менән әңгәмәләшкәндән һуң 200-ҙән күберәк пенсионерға эш урыны тәҡдим ителде.
Тормош һуҡмаҡтарынан атлағанда, донъя көткәндә төрлө хәлгә дусар булаһың. Кемдер яҙмыш алдында һығылып-бөгөлөп төшә. Ә хеҙмәт ветераны, инвалид Нәсимә Мансур ҡыҙы көсһөҙҙәрҙән түгел. Зарланырға һис яратмай, һәр саҡ эш менән мәшғүл: ҡышҡы оҙон төндәрҙә бәйләм бәйләй, гөл тәрбиәләй, ә яҙҙан ҡара көҙгә тиклем баҡсала ҡаҙына, аллы-гөллө сәскәләр, виноград һәм башҡа еләк-емеш үҫтерә.
Ниһайәт, Иҫәнгилде ауылында йәшәүсе, күптән түгел үҙенең 100 йәшлек оло юбилейын билдәләгән Мәрхәбә Йәнтүрина инәйҙең йортона аяҡ баҫтыҡ. Ғәжәпләнеүебеҙҙең сиге юҡ: беҙҙе ағинәй үҙе ҡаршыланы, хатта шаяртып, арҡабыҙҙан тупылдатып яратырға ла өлгөрҙө. Зиһене шәп, аҡылы теүәл, күҙе күрә, ҡолағы ишетә. Ҡулдары йыйырсыҡланып, йылдар маңлайына бураҙналар һалып, сәстәренә көмөш ҡырау ҡундырһа ла, иң мөһиме — йәшәү дәртен юғалтмаған, йор һүҙле, теремек, асыҡ күңелле булып ҡала алған ул.


text:
Изгелек эшлә лә һыуға һал...16-01-2018, 00:03 // Экология // Баҫып сығарырға
Әйткәндәй, изге башланғысҡа “Республика Башҡортостан” дәүләт унитар предприятиеһы нәшриәт йорто филиалы – “Башкортостан” нәшриәте лә ҡушылды. Дөрөҫөрәге, “Башҡортостан” гәзите, “Ватандаш” һәм “Башҡортостан ҡыҙы” журналдары хеҙмәткәрҙәре әллә күпме төргәк гәзитте һәм иҫке ҡағыҙҙарҙы, китап-журналдарҙы тейешле урынға илтеп һалды. Унан килгән аҡса ете йәшлек Эльдар Сафроновты реабилитациялауға тотоноласаҡ.
Ойоштороусыһы – Башҡортостан Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы һәм “Таҙа Өфө” йәмәғәт ойошмаһы.
Хәбәрсе Венер Исхаҡовтың һүҙҙәренә ҡарағанда, кәрәкмәгән ҡағыҙҙарҙан ҡотолоу янғын хәүефһеҙлеген ныҡ кәметә. Был осраҡта бер атҡанда ике ҡуянға тейгеҙеү менән бер. Кабинеттарҙы ҡыйҙан арындыраһың, шул уҡ ваҡытта мохтаждарға ярҙам ҡулы һуҙыу – сауаплы эш.
Рәсми мәғлүмәттәрҙән билдәле булыуынса, эшкәртеүгә тапшырылған бер тонна макулатура дүрт кубометр тирәһе ағасты ҡырҡыуҙан һаҡлай, ә был бейек биш ағас тигән һүҙ.


text:
Башҡортостан ваҡлап һатыу әйләнеше буйынса — Рәсәйҙә тәүге унау исемлегендә
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
2015 йылда Башҡортостан халҡы ваҡлап һатыу магазиндарында 784,5 миллиард һумдан ашыу суммаға тауарҙар һатып алған (сағыштырыу өсөн: күмәртәләп һатыу әйләнеше — 592 миллиард, йәмәғәт туҡланыуы әйләнеше — 30 миллиард). Ошо күрһәткес буйынса республика илдә — һигеҙенсе һәм Волга буйы федераль округында беренсе урын биләй. Ошондай һандар килтерҙе Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе Рөстәм Камалетдинов.
Ыңғай статистикаға ҡарамаҫтан, былтыр ҡулланыу һиҙелерлек кәмегән. Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәттәре буйынса, халыҡтың реаль килеме биш процентҡа төшкән. Былтыр автомобилгә, аудио- һәм видеотехникаға, компьютерға, аяҡ кейеменә, йорт йыһазына һорауҙың кәмеүе күҙәтелгән. Аҙыҡ-түлеккә килгәндә, балыҡ һәм диңгеҙ ризыҡтары, ит консервалары, он һатыу кәмегән.


text:
Баш ҡалала халыҡ-ара конференцияла йәштәрҙең мәшғүллеге мәсьәләләрен тикшерәләр Фото: Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы сайтынан
Баш ҡалала халыҡ-ара конференцияла йәштәрҙең мәшғүллеге мәсьәләләрен тикшерәләр
Баш ҡалала халыҡ-ара конференцияла йәштәрҙең мәшғүллеге мәсьәләләрен тикшерәләр Фото: Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы сайтынан
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Кисә Өфөлә йәштәрҙең мәшғүллеге мәсьәләләренә арналған халыҡ-ара конференция асылды. Сараның инициаторы — Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы. Өфө конференция уҙғарыу майҙансығы итеп осраҡлы һайланмаған. Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы вәкилдәре 25-26 ғинуарҙа Башҡортостанда үткән БРИКС илдәре хеҙмәт һәм мәшғүллек министрҙары осрашыуын юғары баһаланы һәм Өфөлә юғары кимәлдәге тағы ла бер сара ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул итте.
Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, өс көн барасаҡ конференцияның темаһы — «Йәштәрҙең мәшғүллеге өлкәһендәге сәйәсәткә һәм программаға үҙ-ара эксперт баһаһы». Йәштәрҙең мәшғүллеге проблемаларын тикшереү өсөн баш ҡалаға Ҡырғыҙ Республикаһы, Тажикстан Республикаһы, шулай уҡ Төмән өлкәһе, Пермь крайы, Ямал-Ненец һәм Ханты-Манси автономиялы округтары вәкилдәре килгән. Ошо мөһим сарала Рәсәй Сәнәғәтселәр һәм эшҡыуарҙар союзы, Рәсәй Бойондороҡһоҙ профсоюздар федерацияһы вәкилдәре, эш биреүселәр, мәғариф ойошмалары ла ҡатнаша.
Конгресс-холда халыҡ-ара конференцияны асып, Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов күтәрелгән теманың актуаллеген билдәләне. «Йәштәрҙең белемдәрен практикала ҡулланыуға түгел, ә хеҙмәт хаҡына ынтылыуы ҙур амбицияларға һәм юғары талаптарға килтерә, шуға күрә уҡыу йорттарын тамамлаусыларҙы эшкә урынлаштырыу, ысынлап та, республикабыҙҙа һәм Рәсәйҙә генә түгел, бөтә донъяла киҫкен проблема булып тора», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды вице-премьер.
Рәсәй Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының Халыҡ мәшғүллеге департаменты директоры Михаил Кирсанов үҙ сығышында Өфө һуңғы ваҡытта йәштәрҙең мәшғүллеге һорауҙары буйынса халыҡ-ара фекер алышыу үҙәгенә әүерелеүен билдәләне. «Һуңғы йылдарҙа йәштәрҙә өлкән быуын яғынан конкуренция барлыҡҡа килә, сөнки хәҙер, ун йыл элекке менән сағыштырғанда, Рәсәйҙә уҡыу йорттарын тамамлаусылар ун тапҡырға аҙыраҡ. Икенсе яҡтан, йәштәрҙә, ысынлап та, эшкә юғары талаптар күҙәтелә, шуға күрә уҡыған саҡта уҡ уларҙы хеҙмәт баҙарына йүнәлтергә тейешбеҙ», — тип билдәләне Михаил Кирсанов.
Конференция барышында Башҡортостандың хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова ҡунаҡтарҙы төбәктең социаль-иҡтисади хәле менән таныштырҙы, республикала мәшғүллек хеҙмәттәре, эш биреүселәр һәм профессиональ ойошмалар менән берлектә ғәмәлгә ашырылыусы проекттар, йәштәр менән эш перспективалары хаҡында һөйләне.
Конференцияның төп инициаторы — Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы. Был Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының махсуслаштырылған учреждениеһы, унда донъяның 200-гә яҡын иле ҡатнаша. Ҡунаҡтар әйтеүенсә, Өфөлә үткән конференция йомғаҡтары буйынса йәштәрҙе эшкә урынлаштырыу мәсьәләләрен хәл итеүҙең уңышлы практикаһы буйынса белешмә донъя күрәсәк, һуңынан ул Рәсәй төбәктәрендә һәм башҡа илдәрҙә лә таратыласаҡ.


text:
«Йәгеҙ әле, егеттәр!» Сәйетбабала район конкурсының зона ярыштары үтте
22 февраля 2014 йыл | Йәмғиәт
Сәйетбаба мәҙәниәт һәм ял үҙәгендә Ватанды һаҡлаусылар көнөнә әҙерлек сиктәрендә район күләмендә иғлан ителгән «Йәгеҙ әле, егеттәр!» бәйгеһенең райондың төньяғында урынлашҡан ауыл биләмәләре командалары араһында ярыштары үтте. Был сарала Сәйетбаба ауыл биләмәһенең «Бөркөттәр», Имәндәштең «Партизандар» һәм Ҡауарҙының «Мағаштау бөркөттәре» командалары көс һынашты.
Бәйгенең төп судьяһы Сәйетбаба ауыл хакимиәтенең йәштәр эштәре бу-йынса белгесе Рәис Рәфит улы Юлбарисов булды, йәнә өс ауыл хакимиәтенән берәр кеше бәйгене баһалап барҙы. Бәйгенең шарттары буйынса һәр команда 7-шәр кешенән торҙо.
Сәйетбаба ауыл биләмәһе командаһы сәләмләүҙә башҡаларҙан юғарыраҡ кимәлдә булһа, икенсе ярыш төрөндә - гер күтәреүҙә һәм автоматты һүтеп йыйыу оҫталығы буйынса ҡауарҙылар алға сыҡты. Ә армспорт буйынса алдынғылыҡты Сәйетбаба егете Альберт Сатлыҡов бер кемгә лә бирмәне.
Егет мәргән уҡсы ла, етеҙ ҙә булырға тейеш. Был бәйге төрө – дартста иң күп мәрәй йыйыу-
сы Ҡауарҙы егете булды. Бөтәһе лә ҡатнашып, дөйөм көстө күрһәтә торған бәйге - арҡан тартыуға сират етте. Бында сәйетбабаларға етеүсе булманы. Ҡауарҙылар - икенсе, Имәндәш командаһы өсөнсө урынға лайыҡ булды.
Үҙешмәкәр сәнғәт төрө бәйгеһендә лә бөтәһе бер булып сығыш яһарға тейеш ине, тик был шартты тик «Бөркөттәр» командаһы ғына үтәне. «Мағаштау бөркөттәре» дуэт менән сығыш яһаны, ә «Партизандар» бөтөнләй «подполье»ға китте. Капитандар бәйгеһендә өс команда капитандары ла һорауҙарға бер тигеҙ яуап бирҙе.
Һәр команданың еңеү өсөн тырышыуын, көсөн, таҫыллығын иҫәпкә алып, өсөнсө урын Имәндәш ауыл биләмәһең «Партизандар» командаһына бирелде. Бер-береһен уҙыша-уҙыша килгән Сәйетбаба ауыл биләмәһенең «Бөркөттәр» һәм Ҡауарҙы ауыл биләмәһенең «Мағаштау бөркөттәре» командалары тигеҙ мәрәй йыйҙылар. Сәйетбабаларҙа әҙерлек тә күҙгә күренеп тора, берҙәмлек тә, талант та бар. Фекерләшкәндән һуң, былтыр районда үткәрелгән ошо уҡ бәйгелә беренсе урын алған Сәйетбаба ауылы биләмәһе командаһына икенсе урын, ә Ҡауарҙы ауыл биләмәһенең «Мағаштау бөркөттәре» егеттәренә, районыбыҙҙың төньяҡ зонаһы намыҫын яҡлап, сәйетбабалар һымаҡ, беренсе урынды яулап алып ҡайтыуҙарын теләп, тәүге урын бирелде. Бәйгене Сәйетбаба мәҙәниәт һәм ял үҙәге хеҙмәткәрҙәре алып барҙы, бай йөкмәткеле концерт номерҙары менән биҙәне.
Бәйгенең төп судьяһы Сәйетбаба ауыл хакимиәтенең йәштәр эштәре бу-йынса белгесе Рәис Рәфит улы Юлбарисов булды, йәнә өс ауыл хакимиәтенән берәр кеше бәйгене баһалап барҙы. Бәйгенең шарттары буйынса һәр команда 7-шәр кешенән торҙо.
Сәйетбаба ауыл биләмәһе командаһы сәләмләүҙә башҡаларҙан юғарыраҡ кимәлдә булһа, икенсе ярыш төрөндә - гер күтәреүҙә һәм автоматты һүтеп йыйыу оҫталығы буйынса ҡауарҙылар алға сыҡты. Ә армспорт буйынса алдынғылыҡты Сәйетбаба егете Альберт Сатлыҡов бер кемгә лә бирмәне.
Егет мәргән уҡсы ла, етеҙ ҙә булырға тейеш. Был бәйге төрө – дартста иң күп мәрәй йыйыу-
сы Ҡауарҙы егете булды. Бөтәһе лә ҡатнашып, дөйөм көстө күрһәтә торған бәйге - арҡан тартыуға сират етте. Бында сәйетбабаларға етеүсе булманы. Ҡауарҙылар - икенсе, Имәндәш командаһы өсөнсө урынға лайыҡ булды.
Үҙешмәкәр сәнғәт төрө бәйгеһендә лә бөтәһе бер булып сығыш яһарға тейеш ине, тик был шартты тик «Бөркөттәр» командаһы ғына үтәне. «Мағаштау бөркөттәре» дуэт менән сығыш яһаны, ә «Партизандар» бөтөнләй «подполье»ға китте. Капитандар бәйгеһендә өс команда капитандары ла һорауҙарға бер тигеҙ яуап бирҙе.
Һәр команданың еңеү өсөн тырышыуын, көсөн, таҫыллығын иҫәпкә алып, өсөнсө урын Имәндәш ауыл биләмәһең «Партизандар» командаһына бирелде. Бер-береһен уҙыша-уҙыша килгән Сәйетбаба ауыл биләмәһенең «Бөркөттәр» һәм Ҡауарҙы ауыл биләмәһенең «Мағаштау бөркөттәре» командалары тигеҙ мәрәй йыйҙылар. Сәйетбабаларҙа әҙерлек тә күҙгә күренеп тора, берҙәмлек тә, талант та бар. Фекерләшкәндән һуң, былтыр районда үткәрелгән ошо уҡ бәйгелә беренсе урын алған Сәйетбаба ауылы биләмәһе командаһына икенсе урын, ә Ҡауарҙы ауыл биләмәһенең «Мағаштау бөркөттәре» егеттәренә, районыбыҙҙың төньяҡ зонаһы намыҫын яҡлап, сәйетбабалар һымаҡ, беренсе урынды яулап алып ҡайтыуҙарын теләп, тәүге урын бирелде. Бәйгене Сәйетбаба мәҙәниәт һәм ял үҙәге хеҙмәткәрҙәре алып барҙы, бай йөкмәткеле концерт номерҙары менән биҙәне.
Рәүилә ЛОҠМАНОВА,
"Сәйетбаба” тарихи-мәҙәни үҙәге методисы.
"Сәйетбаба” тарихи-мәҙәни үҙәге методисы.


text:
Башҡортостан мең «Беларус» һатып аласаҡ
Башҡортостан 2012 йыл аҙағына тиклем мең белорус тракторын, шул иҫәптән Белоруссия менән Башҡортостандың берлектәге «Беларус-Инмаш» предприятиеһында йыйылыусы «Беларус-320» моделдәрен һатып алырға йыйына. Был турала «Башинформ» агентлығына интервьюһында Рәсәйҙәге Беларусь Республикаһы Илселегенең Өфө ҡалаһындағы Бүлексәһе етәксеһе Василий Новак хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренсә, белорус техникаһы республика шәхси ярҙамсы хужалыҡтарға ярҙам программаһы сиктәрендә һатып алына. 2010 йылда был программа буйынса «Башсельхозтехника» предприятиеһы менән 285 «Беларус» һатып алынған да инде.
«Беларус-Инмаш» берлектәге предприятиеһы 2009 йылда Башҡортостан һәм Белоруссия етәкселеге килешеүе нигеҙендә ойошторолған. 2010 йылда бында 78 трактор йыйылған. Шулай уҡ был предприятие техникаһын илдең башҡа төбәктәренә субсидиялар ҡулланып һатып алырға тәҡдим итеү ҙә күҙаллана.


text:
Лобанов йорто (Таганрог)
Лобанов йорто, шулай уҡ Шучкин йорто[1] — Ростов өлкәһе Таганрог ҡалаһындағы Грек урамы , 32-се һанлы йорт, урындағы әһәмиәттәге архитектура һәйкәле[2].
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мещан Матвей Яковлевич Лобанов 1897 йылда Грек урамында 32-се һанлы бер ҡатлы йорт төҙөй[3]. 1906 йыл мәғлүмәттәре буйынса был йорт уның милкендә тора. Ҡайһы бер мәғлүмәттәргә ҡарағанда 1910 йылда, башҡалары буйынса — 1915 йылда йорт Наталья Дмитриевна Щучкина милкенә күсә. Уның ире — табип һәм статский кәңәшсеһе Иван Павлович Щучкин XX быуат башынан алып ҡалала хәрби табип була. Ғаиләлә өс бала тәрбиәләнә. Берҙән-бер улдары — Павел — хорунжий чинында булған, ул утыҙ йәшендә Көнсығыш Пруссияла һәләк була. Уның атаһы Иван Павлович 1915 йылдың февраль башында һуғыш яланына барып, улының үле кәүҙәһен Таганрогҡа алып ҡайта. 1921 йылда йортта 10-сы приют булған. 1992 йылда өйгә архитектура һәйкәле статусы бирелә, ул закон менән һаҡлана.
Һүрәтләү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йорт алдын шартлы рәүештә өс өлөшкә бүлергә мөмкин. Бинаның ҡабырға өлөштәрендә фигуралы фронтондар. Йорттоң һул яғында бәләкәй ишекле тимерҙән сүкеп эшләнгән ҙур ҡапҡа. Йорт ихатаһында балконлы ҙур булмаған манара. Ишек күтәрмәһе йорттоң урта өлөшөндә. Фасадында бер нисә түңәрәкләндерелгән тәҙрә. Ҡоролманы ярым колонналар биҙәп тора[4].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Дом Щучкина
- ↑ Жилой дом//Комплекс застройки улицы
- ↑ Гаврюшкин О. П. Г12 «По старой Греческой…» (Хроника обывательской жизни) — Т.: ООО «Издательство „Лукоморье“», 2012. — 514 с.
- ↑ Энциклопедия Таганрога