text:
Фото:
«Туғанлыҡ» фестивалендә Стәрлетамаҡ драма театры Гран-при яуланы
Фото:
Флорид Бүләков пьесаһы буйынса ҡуйылған «Мәскәү-Васютки» спектакле «Туғанлыҡ» фестивалендә иң яҡшы спектакль тип танылды. Төп ролде башҡарыусы — Стәрлетамаҡ дәүләт башҡорт драма театры артисы Филарит Бакиров «Иң яҡшы ир-егет роле өсөн» призына лайыҡ булды.
— Награда минең өсөн көтөлмәгәнлек булды, — тине спектакль режиссеры Азат Йыһаншин. – Беҙ конкурста ҡунаҡ булараҡ ҡына ҡатнашырға планлаштырғайныҡ. Бер актлы, бәләкәй формалы спектаклдәр өсөн айырым фестивалдәр бар. Әммә жюри ағзалары спектаклде ҡарағандан һуң, уны конкурс программаһына индерергә тигән ҡарар ҡабул итте. Көтөлмәгән был еңеүгә оҙаҡ әҙерләндек: төндәр буйы йоҡламаныҡ, уйландыҡ, фекер алыштыҡ. Спектаклдең командаһы көслө: ысын актерҙар – БР халыҡ артистары Ниса һәм Филарит Бакировтар, ҡуйыусы рәссам Альберт Нестеров. Награда тәү сиратта уларҙың хеҙмәтенә лайыҡлы баһа булып тора. Пьеса авторы, минең яратҡан драматургым Флорид Бүләков та спектаклгә уңыш килтерҙе. Ул бик ябай яҙа, әммә был ябай һүҙҙәр артында төплө эстәлек ята. Киләсәктә лә театрҙа уның әҫәрҙәрен сәхнәләштерербеҙ, тип ышанам.


c: text/html

text:
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы
Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
10 октябрҙә Өфөлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостан Республикаһының дәүләт наградаларын тапшырҙы. Маҡтаулы исемдәр, почет грамоталары, рәхмәт хаттары, ордендар менән 45 алдынғы сәнәғәт, ауыл хужалығы, социаль өлкә, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт һәм сәнғәт хеҙмәткәренең профессиональ эшмәкәрлек һөҙөмтәләре баһаланды, тип хәбәр иттеләр республика башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Наградаларҙы тапшырып, Рөстәм Хәмитов барыһын да яҡынлашып килгән байрам – Республика көнө менән ҡотланы, бөтәһенә лә «эштәрендә уңыштар, күтәренке кәйеф, ныҡлы һаулыҡ» теләне.
— Бөгөн алған наградаларығыҙ лайыҡлы. Һеҙ яҡшы эшләйһегеҙ, хеҙмәт итәһегеҙ. Фиҙаҡәр хеҙмәт өлгөһөн күрһәтәһегеҙ. Хәҙер ул бигерәк тә мөһим. Илебеҙ иҡтисади, күпмелер сәйәси планда ҡатмарлы осорҙо кисерә. Беҙҙең тышҡы ҡаршы килеүҙәр, көнбайыш илдәре яғынан Рәсәйгә баҫым бар. Беҙ быларҙы бик яҡшы күрәбеҙ һәм аңлайбыҙ. Уға тик яҡшы эшләп кенә ҡаршы тороп була, — тип билдәләне республика башлығы.
Бүләкләнеүселәрҙең исемлеге менән БР Президентының рәсми сайтында танышырға мөмкин.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә Мәжит Ғафуриҙың тыуған көнө билдәләнәсәк
Мәжит Ғафуриҙың тыуыуына 132 йыл тулыуға арналған шиғриәт байрамы 1 августа Башҡорт дәүләт академия драма театры алдындағы майҙанда үтә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына М.Ғафури исемендәге мәҙәниәт фонды рәйесе Люциә Камаева хәбәр итте.
Сарала театр актерҙары, Башҡортостан шағирҙары һәм яҙыусылары, шулай уҡ «УФЛИ» әҙәби берләшмә ағзалары ҡатнаша.
Байрамда «Мәжит Ғафуриҙы уҡып» балалар конкурсында еңеүселәр үҙҙәре ижад иткән әҫәрҙәре менән сығыш яһаясаҡ. Сара программаһында – М.Ғафури һәйкәленә сәскәләр һалыу тантанаһы, уның Матросов паркындағы ҡәберенә барыу, шиғырҙар уҡыу.
Сара 18 сәғәттә башлана.


text:
Республикала туристик миҙгел асыла
1 майҙа Йылайыр районының Юлдыбай ауылында 2013 йылдың яҙғы-йәйге туристик миҙгелен асыу тантанаһы үтә.
Сарала Рәсәйҙең төрлө төбәктәренән һыу туризмы менән мауығыусылар ҡатнашасаҡ. Туристарға экологик яҡтан таҙа продукттар, шулай уҡ төрлө милли ризыҡтар тәҡдим ителәсәк.
Йылайыр районы хакимиәтенән хәбәр итеүҙәренсә, 2011 һәм 2012 йылдарҙа республиканың төрлө ҡалаларынан, шулай уҡ Екатеринбург, Пермь, Ырымбур, Силәбе һәм илдең башҡа ҡалаларынан туристар Һаҡмар йылғаһы буйлап һалда ағып төштө. Районда туризм ойоштороу ниәте уңышлы тормошҡа ашырыла, тип хҙер ышаныслы әйтергә була. Туризм миҙгелен асыу район һәм республика тормошонда мөһим ваҡиғаға әүерелде.


text:
Силәбе өлкәһендә Ҡоншаҡ метеоритының киҫәге табылдыФото: Силәбе тыуған яҡты өйрәнеү музейының матбуғат хеҙмәте
Силәбе өлкәһендә Ҡоншаҡ метеоритының киҫәге табылды
Силәбе өлкәһендә Ҡоншаҡ метеоритының киҫәге табылдыФото: Силәбе тыуған яҡты өйрәнеү музейының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Силәбе эргәһендә ярты быуат элек төшкән метеориттың киҫәген тапҡандар. Силәбе өлкәһенең Башҡорт йәштәре союзы хәбәр итеүенсә, 1949 йылдың 11 июнендә ергә төшкән Ҡоншаҡ метеоритының киҫәктәре һирәк осраусы экспонаттар тип иҫәпләнә. Уларҙы Силәбе ҡалаһының тыуған яҡты өйрәнеү музейында күрергә мөмкин.
XX быуатта дөйөм ауырлығы 200 килограмлыҡ 20-гә яҡын метеорит киҫәктәрен йыйғандар, ләкин 1960 йылда улар бөткән, тип һөйләнеләр музейҙың матбуғат хеҙмәтендә. Былтыр һәм быйыл геологтар иһә йәнә шундай киҫәктәрҙе тапҡан.
Ғалимдарҙың мәғлүмәттәре буйынса, 66 йыл элек шартлаған Ҡоншаҡ метеоритына 720 миллион йәш. Уның киҫәктәре Ҡоншаҡ районы биләмәһенә генә түгел, урындағы Сыбаркүлгә лә төшкән.


text:
Алабаш ҡурҙай
Алабаш ҡурҙай (урыҫ. вертлявая камышовка, лат. Acrocephalus paludicola)— ҡамыш, япраҡ араларында осоп йөрөй торған теремек ҡош.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Турғайҙан бәләкәйерәк. Ҡойроғоноң осо түңәрәкләнеп бөтә. Һырты ҡара һәм ерән таплы һарғылт һоро. Кәүҙәһенең аҫ яғы көрәнһыу аҡ. Түбәһе уртаһынан һары һыҙыҡ үтә, уның ике яғында киң генә ҡара таптар бар. Күҙҙәре өҫтөндәге ҡаштары ап-аҡ. Сыбар турғайҙан сыбар һырты һәм түбәһенән үткән һары һыҙыҡ менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тауышы киҫкен генә:"ткк-ткк" йәки"тррр-тррр" Һайрауы тоноҡ ҡына тырылдауҙан тора.
Туҡланыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төрлө бөжәктәр менән туҡлана
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һыу буйҙарындағы ҡамыштарҙа, шырлыҡтарҙа йәшәй. Күсмә ҡош. Бик һирәк осрай. Ҡамыш йәки үлән һабаҡтарына оя яһай. Ҡыҙғылт һәм һоро таптар менән сыбарланған 5-6 аҡ йомортҡаһы була.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ № 3478 28.693.35 И 90
- Остапенко В. А. Птицы в вашем доме: Справочное пособие. — М.: Арнадия, 1996. — ISBN 5-88666-011-9


text:
2012 йыл аҙағына Сибайҙа яңы балалар баҡсаһы сафҡа индереләсәк
Сибайҙа 220 урынлыҡ балалар баҡсаһы төҙөлә, ул йыл аҙағына тиклем сафҡа индерелергә тейеш. Урал аръяғындағы ошо һәм башҡа төҙөлөш объекттарын БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесе урынбаҫары тикшерҙе.
Улар араһында Сибайҙың «Арҡайым» биҫтәһендәге 150 урынға иҫәпләнгән, 2011 йылдың октябрендә сафҡа индерелгән «башланғыс мәктәп — балалар баҡсаһы» комплексы ла бар. Заманса бина кәрәкле бар нәмә менән йыһазландырылған, уның үҙенең ҡаҙанлығы, туҡланыу блогы, медицина кабинеттары, киң спорт залы бар. Комитеттың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, эргә-тирәһен генә төҙөкләндерергә ҡалған.
Бынан тыш, Сибайға Чайковский урамы, 18/3 адресы буйынса урынлашҡан балалар баҡсаһы бинаһы ҡайтарылған. Унда республика һәм урындағы бюджет аҡсаһына реконструкция үткәрелгән. Мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһы быйыл март айында асылған.
Шулай ҙа Урал аръяғы төбәгендә проблемалы объекттар ҙа бар. Баймаҡтағы 220 урынлыҡ балалар баҡсаһы — улар иҫәбендә. Ул 2012 йылда төҙөлөп бөтөргә тейеш булһа ла, әле урынында нигеҙ соҡоро ғына ҡаҙылған. Екатеринбургтан подряд ойошмаһы контракт шарттарын үтәмәй. Район етәкселеге, компания икенсе субподрядсы табырға йәки эштән бар тартырға тейеш, тигән фекерҙә.


text:
Сергей Афонин Башҡортостандағы юлдар торошон ҡәнәғәтләнерлек түгел тип атаны
Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты коллегияһы ултырышы булды. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонин, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары һәм тармаҡ предприятиелары вәкилдәре ҡатнашты.
Сергей Афонин әйтеүенсә, ил иҡтисады көрсөктән һуң әкренләп аяҡҡа баҫа. Был Башҡортостанға ла ҡағыла.
— Эш әүҙемлеге көсәйә, етештереү үҫә, – тине ул. – Һөҙөмтәлә транспорт хеҙмәттәренә ихтыяж арта.
Вице-премьер шул уҡ ваҡытта юл хужалығы һәм транспорттағы байтаҡ проблемаларҙы билдәләне. Мәҫәлән, йәмәғәт транспорты маршруттары ентекле ҡулайлаштырылмаған.
Сергей Афонин шулай уҡ республикалағы юлдарҙың насар сифатын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Күптән түгел генә “Өфө – Ырымбур” трассаһынан үттем. Уның сифатынан ҡырҡа ҡәнәғәт түгелмен. Башҡа күп кенә юлдар ҙа шәптән түгел. Хәлгә йоғонто яһаған һауа шарттары һәм башҡа факторҙарҙың булыуын аңлайым, әммә етешһеҙлекте кисектермәҫтән төҙәтергә кәрәк, – тине вице-премьер.


text:
Баш ҡаланың 21-се дауаханаһы — Рәсәйҙең иң яҡшы биш медицина учреждениеһы иҫәбендә Фото: Андрей Старостин
Баш ҡаланың 21-се дауаханаһы — Рәсәйҙең иң яҡшы биш медицина учреждениеһы иҫәбендә
Баш ҡаланың 21-се дауаханаһы — Рәсәйҙең иң яҡшы биш медицина учреждениеһы иҫәбендә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнөң 21-се клиник дауаханаһы Рәсәйҙең иң яҡшы биш дәүләт медицина учреждениеһы иҫәбенә инде — ул рейтингта бишенсе урынды биләне, тип хәбәр итә Yell.ru баһалар һәм тәҡдимдәр сервисы.
Эксперттар ҡулланыусыларҙың баһаһы буйынса илебеҙ ҡалаларындағы дауаханалар һәм поликлиникалар рейтингын төҙөгән. Бөтәһе 65 ҡала һайлап алынған. Рейтингка 20-һе генә эләккән, әммә Мәскәүҙең медицина учреждениелары исемлектә юҡ.
Краснодар крайының профессор Очаповский исемендәге 1-се клиник дауаханаһы беренсе урынды алды. Икенсе урында — Санкт-Петербургтың Соколов исемендәге 122-се клиник дауаханаһы, өсөнсөлә — Һарытауҙың Миротворцев исемендәге клиник дауаханаһы. Тольятти ҡалаһының 3-сө клиник поликлиникаһы дүртенсе урынды биләне.


text:
Саҡмағош районында «Шамил шишмәһе» төҙөкләндерелде
Ошо көндәрҙә Саҡмағош районының Тамъян ауылы эргәһендә төҙөкләндереүҙән һуң «Шамил шишмәһе» ҡайтанан асылды.
Төҙөкләндереү эштәре Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә башҡарылды. Активистар шишмә биләмәһен кәртәләне, беседка ҡуйҙы, тип хәбәр иттеләр Саҡмағош районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Шишмәне төҙөкләндереүгә Гүзәлиә һәм Шамил Кәримовтар күп көс һалды, уларға Яңы Ҡото ауыл Советы ауыл биләмәһе башлығы Алмас Аллаяров та ярҙам итте. Урындағы халыҡтың да тырышлығын телгә алмау мөмкин түгел, улар шишмә биләмәһен төҙөкләндереү буйынса өмәләр ойоштороуҙа әүҙем ҡатнашты. Хәҙер «Шамил шишмәһе» ауыл халҡы һәм ҡунаҡтарының иң яратҡан урынына әүерелде.


text:
Васильевка (йылға)
Васильевка — Рәсәйҙәге йылға. Пермь крайы[1] биләмәләрендә аға. Йылға Кама һыуһаҡлағысы (Чусов ҡултығы) һул ярына 7 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 19 км.
Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһы — Кама йылғаһы Березники ҡалаһынан Кама ГЭС-ына тиклем, Косьва (башынан Широков ГЭС-ына тиклем), Чусовая һәм Сылва йылғаларын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны (йылға эске бассейны) — Кама ҡушылдыҡтары бассейны, Ағиҙел ҡушылғанға тиклем, йылға бассейны — Кама[2].
Һыу ресурстарының федераль агентлығы тарафынан әҙерләнгән Рәсәй Федерацияһы территорияһын һыу хужалығы буйынса районлау геоинформация системаһы мәғлүмәттәре буйынса[2]:
- Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010100912111100013933
- Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111101393
- Бассейн коды — 10.01.01.009
- ГӨ буйынса томы — 11
- ГӨ буйынса сығарылыш — 1
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ «Рәсәй гидротехник ҡоролмалар регистры һәм дәүләт һыу кадастры үҙәге».
- ↑ 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Васильевка.


text:
2011 йылға Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары билдәләнде
Абруйлы журналист наградаһын биреү буйынса комиссия Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең 2011 йыл өсөн Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаттары исемдәрен атаны.
Улар түбәндәгеләр:
Фәнүр Ғилманов — «Донъя был…» китабы өсөн;
Сибәғәт Рахманғолов — «Ҡар илендә ҡайындар ҙа юҡ, исмаһам, сер һөйләргә» очерктар шәлкеме өсөн;
Эмиль Мусин, Венера Ильясова, Алексей Шильников һәм Ләлә Латипова составындағы «Туймазинский вестник» гәзитенең журналистар коллективы – үҙҙәренең өлгөһөндә әхлаҡи һәм рухи камиллыҡҡа ынтылыуға, кешелек ҡиммәттәрен нығытыуға булышлыҡ итеүсе замандаштарыбыҙ тураһындағы мәҡәләләр шәлкеме өсөн.
Был хаҡта Башҡортостандың Журналистар союзы хәбәр итә. Еңеүселәрҙе ихлас күңелдән ҡотлайбыҙ һәм артабанғы ижади уңыштар теләйбеҙ!


text:
Башҡортостандың төҙөлөш тармағы әүҙем үҫешә
Ағымдағы йылдың ғинуар-апрель айҙарында Башкортостан территорияһында дөйөм майҙаны 366,9 мең квадрат метрлыҡ 3,7 мең торлаҡ ҡулланыуға тапшырылған. Башкортостан Республикаһы Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, был үткән йылға ҡарата 106,2 процент. Республикала йәшәгән мең кешегә иҫәптә дөйөм майҙаны 90 квадрат метр торлаҡ сафҡа индерелгән. Шәхси йорт һалыусылар менән 2925 торлаҡ төҙөлгән, дөйөм файҙаланыуға тапшырылған торлаҡ иҫәбендә уларҙың өлөшө 87,0 процент тәшкил итә.
2011 йылдың ғинуар-апрель айҙарында республиканың төҙөлөш индустрияһы предприятиеларында бетон ҡулланылған материалдар, изделиелар һәм ҡоролмалар етештереү күләме 258 мең кубометр тәшкил иткән, был 2010 йыл күрһәткестәренә ҡарата 118, 0 процент.
207 мең кубометр йыйылма тимер-бетон (2010 йылға ҡарата 114,6% ), 28 мең кубометр бетон изделиелары (141,2%), 11,7 мең кубометр тауар бетоны (118,2%), 11,2 мең кубометр (151,4%) төҙөлөш иҙелмәһе етештерелгән.
Дүрт айҙа республика буйынса аҙ даналы стена материалдарын етештереү 110,8 млн дана шартлы кирбес йәки уҙған йылға ҡарата 123,1% тәшкил иткән. Шуларҙан: керамик кирбес – 91,5 млн дана (2010 йылдың ошо уҡ осорона ҡарата 121,7% ), силикат кирбес – 11,6 млн дана (90,6%), «Бессер» блоктары — 3,6 млн дана шартлы кирбес (276,9%).


text:
Башҡортостанда Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр премияһына дәғүә итеүгә 27 эш тәҡдим ителгән
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда Шәйехзада Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһына дәғүә итеүгә 27 эш тәҡдим ителгән. Шуларҙың бишәүһе — әҙәбиәт, икәүһе — архитектура, 20-һе сәнғәт өлкәһендә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Әҙәбиәт өлкәһендәге әҫәрҙәр – матбуғатта баҫылып сыҡҡандан һуң, музыка, театр, һынлы сәнғәт, хореография, сәнғәт, кино һәм телевидение өлкәһендәге әҫәрҙәр концерттарҙа, күргәҙмәләрҙә, театрҙар һәм кинотеатрҙарҙағы премьераларҙа, радио һәм телевидение аша халыҡҡа сығарылып, йәмәғәтселек танышҡандан һуң, архитектура өлкәһендә объекттар файҙаланыуға тапшырылғандан һуң ғына йәштәр премияһына тәҡдим ителде.
Ошо тармаҡ, шулай уҡ фән һәм киң мәғлүмәт саралары вәкилдәренән торған комиссия өс еңеүсене билдәләйәсәк. Премия лауреаттары Республика көнөндә бүләкләнәсәк, уның күләме 150 мең һум тәшкил итә.


text:
Республиканан ике мосолман эшмәкәре Кувейттағы халыҡ-ара семинарҙа ҡатнашты
Башҡортостан вәкилдәре Рәсәй делегацияһы составында Кувейт дәүләтенең «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара үҙәгендә үткән семинарҙа ҡатнашты. Рәсәй делегацияһы составына 18 кеше – Мәскәү, Пенза, Татарстан, Башҡортостан, Чечня, Дағстан һәм Кемерово өлкәһенән 18 мосолман эшмәкәре инде. Башҡортостан исеменән халыҡ-ара форумда БР мосолмандары Диниә назараты рәйесенең мәғариф мәсьәләләре буйынса урынбаҫары Руслан Сәйәхов менән Күгәрсен районы имам-мөхтәсибе Рәсүл Янбаев сығыш яһаны.
БР мосолмандары Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, Әл-Кувейтҡа сәфәр барышында мәзхәб, ышаныу һәм патриотлыҡ, джиһад тойғоларының нисбәте, исламда лидерлыҡ мәсьәләләре буйынса лекциялар уҡылған. Рәсәй менән артабан хеҙмәттәшлек итеүгә һәм диалог алып барыуға әҙер булыуын белдергән Кувейттың вакиф һәм ислам эштәре буйынса министры урынбаҫары, «Әл-Васатыйя» үҙәге етәксеһе доктор Адель Әл-Фәләх менән осрашыуҙа семинарға йомғаҡ яһалған.
Әйтергә кәрәк, Башҡортостан вәкилдәренең «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара үҙәгенә (Кувейт) сәфәрҙәре былтырҙан алып ойошторола. Бындай хеҙмәттәшлектең төп инициаторҙары булып М.Солтанова исемендәге Ислам колледжы директоры Илдар Малахов менән доктор Адель Әл-Фәләх сығыш яһаған. Бер йыл эсендә ғәрәп дәүләтенә Башҡортостандың дини эшмәкәрҙәре, вуз уҡытыусылары һәм башҡарма власть вәкилдәре барып ҡайтҡан. «Әл-Васатыйя» халыҡ-ара фәнни-ағартыу үҙәге белгестәре урталыҡты тотоусы ислам буйынса курстар һәм семинарҙар үткәреү өсөн программалар әҙерләй һәм уларҙы тормошҡа ашыра.


text:
Өфөлә Ф.И.Шаляпин исемендәге IX «Дебют» асыҡ ҡала йәш вокалсылар конкурсы старт ала
Ф.И.Шаляпин исемендәге IX «Дебют» асыҡ ҡала йәш вокалсылар конкурсы Өфөлә 26-28 апрелдә үтәсәк.
Конкурс Халыҡ-ара Шаляпин үҙәгенең Өфөләге бүлексәһе менән берлектә ҡала хакимиәтенең Мәҙәниәт һәм сәнғәт буйынса идаралығы менән ойошторола.
Бәйгелә ҡатнашыусылар дүрт төркөмгә бүленә: 5-7, 8-11, 12-14, 15-17 йәштәрҙәге вокалсылар. Туймазы, Саҡмағош, Иглин, Стәрлебаш, Баҡалы райондарынан һәм Өфө ҡалаһынан йәмғеһе 110 кеше ҡатнаша.
Шулай уҡ IX «Дебют» асыҡ ҡала йәш вокалсылар конкурсы сиктәрендә төп конкурс программаһында ҡатнашыусы балалар әҙерләгән дөйөм белем биреү һәм балалар музыка мәктәптәренең, өҫтәмә белем һәм тәрбиә биреү, мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларының, үҫмерҙәр клубтарының иң яҡшы музыка етәкселәре һәм уҡытыусылары асыҡланасаҡ.
28 апрелдә Ф.И.Шаляпин исемендәге концерт залында гала-концерт, конкурс лауреаттарын наградлау тантанаһы үтәсәк.


text:
Сауд Ғәрәбстанында Башҡортостан вәкилдәре эшләйәсәк
Сауд Ғәрәбстаны Короллегендә Башҡортостан Республикаһының даими вәкилдәре буласаҡ. Был хаҡта БЮТ телеканалының «Неслучайные люди» программаһында БР Президенты Хакимиәтенең Тышҡы һәм төбәк-ара бәйләнештәр идаралығы начальнигы Руслан Мирсаяпов хәбәр итте.
— Вәкиллек әлегә асылмаған әле, — тип билдәләне Руслан Мирсаяпов. – Башҡортостан Президенты Сауд Ғәрәбстаны территорияһында үҙенең ҙур булмаған даими эшләүсе десантын булдырырға ҡарар итте.
Был мәсьәләлә Башҡортостан Ислам конференцияһы ойошмаһы ҡарамағындағы Рәсәй вәкиллегенең хуплауын алды.
— Рәсәйҙең Ислам конференцияһы ойошмаһы ҡарамағындағы даими вәкиле Камил Исхаков беҙгә инфраструктура һәм логистика өлөшөндә тулыһынса булышлыҡ итергә тәҡдим итте, — тине БР Президенты Хакимиәтенең Тышҡы һәм төбәк-ара бәйләнештәр идаралығы начальнигы. – Беҙҙең республиканы ғәрәп илдәрендә танытыу өсөн телдәрҙе белгән бер нисә әүҙем кеше әлегә даими вәкиллектә хеҙмәт итәсәк.


text:
Өфөлә көрәш буйынса Рәсәй чемпиондары билдәләнде
Өфөлә милли көрәш буйынса Рәсәй чемпионаты һәм беренселеге тамамланды. Киләһе спортсылар төрлө ауырлыҡ категорияларында еңеүсе һәм призер булды.
Өлкәндәр араһында чемпиондар: 60 кг – Рәмил Ғәлимов (Башҡортостан), 65 кг – Руслан Нурғәлиев, 70 кг – Алик Яҡупов (Башҡортостан), 75 кг – Альберт Рәхмәтуллин (Башҡортостан), 80 кг – Ренат Хәйретдинов (Татарстан), 85 кг – Рөстәм Исламов (Башҡортостан), 90 кг – Раил Нурғәлиев (Татарстан), 100 кг – Ленар Иванов (Татарстан) һәм 100 килограмдан ашыу – Ильяс Ғәлимов (Татарстан).
Йәштәр араһынан киләге спортсылар беренсе урынға лайыҡ булды: Артур Нурмөхәмәтов (50 кг, Башҡортостан), Марат Купкенов (55 кг, Сыуашстан), Эльмир Әхәтов (60 кг, Татарстан), Айнур Назмиев (65 кг, Татарстан), Рәмил Синәкәев (70 кг, Татарстан), Артур Зөлҡәрнәев (75 кг, Башҡортостан), Булат Сатаров (80 кг, Татарстан) һәм Радик Сәләхов (80 килограмдан ашыу, Татарстан).
Икенсе урынға Башҡортостандың киләһе егеттәре лайыҡ булды: Рушан Ильясов (65 кг), Наил Мөхәмәдйәнов (80 кг), Илдар Моратов (90 кг) һәм Юрий Сабанов (100 килограмдан ашыу). Йәштәр араһынан: Илдар Баһауетдинов (60 кг), Рөстәм Кәшәфетдинов (65 кг), Дим Хәйруллин (70 кг) һәм Руслан Шәйхетдинов (80 килограмдан ашыу).
Өсөнсө урынға Башҡортостандың киләһе спортсылары сыҡты: өлкәндәр араһынан – Салауат Зарипов (60 кг), йәштәр араһынан – Фәдис Ҡотлогилдин (55 кг).
Дөйөм команда иҫәбендә өлкәндәр араһында ла, йәштәр араһында ла еңеүселәр киләһесә булды: 1. Татарстан, 2. Башҡортостан, 3. Пермь крайы.


text:
2 апрель
2 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 92-се (кәбисә йылында 93) көнө. Йыл аҙағына тиклем 273 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ-ара балалар китабы көнө.
- БМО — Аутизмға мәғлүмәт таратыу халыҡ-ара көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1906 — Рәсәй империяһында I Дәүләт думаһына һайлауҙар.
- 1912 — «Титаник» диңгеҙ лайнеры диңгеҙгә сыға. Һанап ҡарауҙар уңышлы үтә.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1960 — Хатип Фазылов, Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1927 — Владимир Александрович Михельсон, физик һәм геофизик, профессор.
- 2000 — Аҡназаров Зәкәриә Шәрәфетдин улы, совет дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре. Башҡорт АССР-ы Министрҙар кабинеты Рәйесе (1962—1986).
- 2005 — Иоанн Павел II, Рим Папаһы.


text:
Төбәктә эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме 4166 һум тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
Төбәктә эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме 4166 һум тәшкил итә
Төбәктә эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме 4166 һум тәшкил итә Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл май айында республикала эшһеҙлек буйынса пособиеның уртаса күләме 4166 һум тәшкил иткән. Был — эшкә һәләтле халыҡ өсөн йәшәү минимумы дәүмәленең 45 проценты.
Башҡортостан Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, эшһеҙлек буйынса пособие алыусыларҙың өлөшө иң аҙы — 29, иң күбе 51 процент тәшкил иткән.
Әлеге ваҡытта республикала рәсми рәүештә теркәлгән 25,6 меңдән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә.


text:
Владимир Путин Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән эш осрашыуы үткәрҙе
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте рәйесе Владимир Путин Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов менән эш осрашыуы үткәрҙе. Осрашыуҙа республиканың эре инвестиция проекттары, инфраструктура, шулай уҡ ағымдағы социаль-иҡтисади хәл ҡаралды. Премьер фекеренсә, әгәр башланған бөтә инвестиция проекттары уңышлы тормошҡа ашырылһа, Башҡортостан Рәсәйҙең төп индустрия үҙәктәренең береһе тигән абруйын нығытасаҡ.
В.В. Путин республикала тормошҡа ашырылған инвестиция проекттары менән таныш икән. Был тәңгәлдә Яңы Өфө нефть эшкәртеү заводы (уның ике проекты бар – гидрокрекинг һәм яй кокслау ҡоролмаһы: тәүгеһе 1,7 миллион тонналыҡ һәм дөйөм инвестиция – 7,5 миллиард һум; икенсе инвестиция ла тос – 6,5 миллиард һум), шулай уҡ мөһим объект булған йылылыҡ-электр үҙәге төҙөлөшө (инвестициялар күләме – 12,8 миллиард һум), бер нисә торлаҡ микрорайон төҙөлөшө (инвестициялар 4 миллиард һум күләмендә планлаштырыла), йылылыҡ-изоляция материалдары етештереүсе завод (2,8 миллиард һум) һәм металлургия комплексы (8,5 миллиард һумлыҡ инвестициялар) төҙөлөшө тураһында һөйләшелде.
Башҡортостан башлығы металлургия комплексы тураһында түбәндәгеләрҙе әйтте: “Комплекс моноҡалалар программаһы буйынса Белоретта төҙөләсәк. Ҡатнаш тимер рудаһы ятҡылыҡтары буйынса ҡыҙыҡлы проект. Был предприятиены төҙөү 2 мең самаһы эш урыны булдырырға ярҙам итәсәк, һәм был – предприятиеның тәүге сираты ғына. Проект “Внешэкономбанк” аша кредитланасаҡ. Тәүге сират – 8–8,5 миллиард һум самаһы. Икенсе сираты ла булыуы ихтимал – тағы ла 10 миллиард самаһы. Завод бөгөн дефицит һаналған, сәнәғәттә бик ҙур һорау менән файҙаланған ҡойолма суйын етештерәсәк”.
БР Президенты хәбәр итеүенсә, “Башнефть”, нефть эшкәртеү, нефть химияһы проекттары ла бик ҙур программа. Дөйөм финанслау күләме 100 миллиард һум самаһы, биш йылға иҫәпләнгән: реновация, модернизация, эшкәртеү тәрәнлеге 90–95 процентҡа еткән яңы ҡорамалдар.
Торлаҡ төҙөлөшө тураһында Рөстәм Зәки улы түбәндәгеләрҙе хәбәр итте: “Былтыр республика 2 миллион самаһы, анығыраҡ әйткәндә 2 миллион 10 мең квадрат метр торлаҡ төҙөнө. Беҙ биш эре төҙөүсе иҫәбенә инәбеҙ. 2011 йылға пландар шулай уҡ ҙурҙан. Кредит, бюджет ресурстарын йәлеп итәбеҙ, ипотека кредитлауы ставкаһын кәметеү өҫтөндә әүҙем эшләйбеҙ. Быйыл ипотека кредитлауы ставкаһын кәметеүгә 500 миллион һум самаһы аҡса бүлдек тә инде, йыл дауамында тағы ла 1 миллиард һум тирәһе бүлергә йыйынабыҙ. Был 8–9 процент кимәлендә эшләргә мөмкинлек бирәсәк. Был торлаҡ төҙөлөшө өсөн яҡшы ставка. Беҙҙең планда – кәмендә 2 миллион квадрат метр торлаҡ”.
Республикала “РусГидро” компанияһы, Alstom һәм Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡатнашлығында энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу, энергия һаҡлау менән шөғөлләнәсәк эре технопарк һәм ошо технопарк составында яңы быуын гидротурбиналар етештереү заводы төҙөләсәк. Был – яҡынса 15, 20, 30 мегаватт. Төҙөлөш 2011 йылда башланасаҡ.
“Беҙҙең республиканың тулайым төбәк продукты – яҡынса 800 миллиард һум. Уйлауымса, ошо яңы проекттарҙы сафҡа индереү менән 1 триллион һум кимәленә етәсәкбеҙ. Был – беҙҙең бурыс, һәм беҙ быға ынтылырға тейеш”, – тине БР Президенты.
Башҡортостан юл төҙөүселәренә 1 миллиард 400 миллион һум бүленәсәк. Тағы ла өҫтәп 1,5 миллиард һум самаһы аҡса биреләсәк. Башҡортостан Республикаһы территорияһындағы үтә көсөргәнешле, ләкин бик мөһим дүрт һыҙатлы (урыны менән алты һыҙатлы) юл әүҙем киңәйтелә.
Р. Хәмитов аэропорттағы 250 тоннаға тиклем ауырлыҡтағы самолеттарҙы ҡабул итә ала торған 4 километрлы һыҙатты реконструкциялау тураһында ла һөйләне. Эш күләме – 250 миллион һум самаһы. Быйыл ошо һыҙат икенсе категория буйынса сертификатланасаҡ. Был теләһә ниндәй шарттарҙа самолеттар ҡабул итергә мөмкинлек бирәсәк.
Рәсәй Хөкүмәте башлығының дөйөм социаль-иҡтисади хәл тураһындағы һорауына Р. Хәмитов: “Республика 2010 йылды ярайһы уҡ яҡшы тамамланы. Сәнәғәт етештереүе үҫеше 114 процент тәшкил итте. 2011 йылдың тәүге ике айы ошо тенденцияны раҫлай.
Бынан тыш, ауыл хужалығы эшкәртеүенә бәйле мәсьәләләр ҙә яҡшы бара. Беҙ инвесторҙар йәлеп итәбеҙ, яңы предприятиелар төҙөлә. Урман кеүек беҙҙең территорияла әллә ни үҫешмәгән тармаҡтарға килгәндә, бында ла беҙ яҡшы проекттарға, яҡшы динамикаға эйә, яҡшы инвестиция тәҡдимдәре бар”, – тип яуап бирҙе.
Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте рәйесенең һуңғы һорауы һаулыҡ һаҡлауҙы үҙгәртеп ҡороу, модернизациялау планын Һаулыҡ һаҡлау министрлығы менән яраштырыу мәсьәләһенә ҡағылды.
“Эйе, барыһын да яраштырҙыҡ. Беҙ – лидерҙар араһында, тиҙҙән беҙҙең программа раҫланасаҡ. Беҙгә дәғүәләр юҡ, бөтә мәсьәләләрҙе хәл иттек”, – тип яуап бирҙе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов.


text:
Билдәле театр сәнғәте белгесе Әминә Аралбаева яҡты донъянан китте
ӨФӨ, 2014 йыл, 28 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, билдәле театр сәнғәте белгесе Әминә Аралбаева яҡты донъянан китте. Бының хаҡта БР Мәҙәниәт министрлығында хәбәр иттеләр.
БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1999), БР һәм РФ Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы (1950) Әминә Кәшфи ҡыҙы Аралбаева 1928 йылдың 22 майында БР Ҡырмыҫҡалы районының Күлләр ауылында тыуған. Луначарский исемендәге Дәүләт театр сәнғәте институтын (1956 йылда П.А.Марковтың курсын) тамамлаған. Уҡыуҙан һуң йәш театр сәнғәте белгесен Башҡорт академия драма театрына әҙәбиәт бүлеге мөдире вазифаһына йүнәлтәләр, унда ул 1982 йылға тиклем эшләй.
1950 йылдарҙа Әминә Аралбаева баш ҡаланың сәнғәт институтын тамамлаусы берҙән-бер театр сәнғәте белгесе була. Әминә Кәшфи ҡыҙы 22 йыл (1956-нан алып 1982-гә тиклем) бер театрҙа – Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрында эшләй, уның йәшәйешенең бөтә билдәле һәм серле сиктәрен өйрәнә. Ул Башҡорт театрына ысын ижади үрҙәргә ирешергә ярҙам итә, уның сәхнәһендә ҡуйылған спектаклдәрҙең идея-художество кимәлен күтәреү өсөн көрәшә. Рус һәм башҡорт телдәрендә театрҙың ижадын төрлө-төрлө формала һәм жанрҙа – ябай мәғлүмәттән алып проблемалы мәҡәләләргә тиклем пропагандалап яҙа. Театрҙың әҙәби-драма бүлеге мөдире булараҡ, театр тормошоноң мөһим күренештәрен матбуғатта сағылдарыу өсөн республиканыҡы ғына түгел, ә Мәскәү гәзит һәм журналдары редакциялары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек алып бара, «ситтән» авторҙар йәлеп итә.
Әминә Аралбаева премьера постановкаларына асыҡ фекер алышыуҙар, актерҙарҙың ижад кисәләрен һәм юбилейҙарын, театр күргәҙмәләрен ойоштороуға күп иғтибар бүлә, театрҙың бөтә матбуғат продукцияһын – афиша һәм программаларҙан алып махсус реклама материалдары һәм гәзиттәр сығарыуға тиклем әҙерләй, архивты системалаштыра, коллектив менән Мәскәүгә, Урта Азияға, Ҡазанға гастролдәргә йөрөй.
Әминә Кәшфи ҡыҙының театр үҫешенә һалған тос өлөшө баһалап бөткөһөҙ.
— Ул эшләгән йылдарҙа Мостай Кәримдең һигеҙ пьесаһы, Ибраһим Абдуллиндың туғыҙ, Нәжиб Асанбаевтың туғыҙ, Назар Нәжмиҙең биш, Әсхәт Мирзаһитовтың туғыҙ, Әнғәм Атнабаевтың туғыҙ пьесаһы сәнхнәлә ҡуйыуға ҡабул ителә. Ул рус драматургтары пьесаларының башҡорт теленә тәржемәләр авторы, — тип һөйләйҙәр театрҙа.
Әминә Аралбаева менән хушлашыу 29 октябрҙә иртәнге сәғәт 11-ҙә Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 34 адресы буйынса М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры фойеһында уҙасаҡ.


text:
Мортаза Рәхимов: Беҙ граждандарыбыҙҙың ижади эшкә ынтылышын нығыта алдыҡ
2010 йылдың 19 июлендә БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың сираттан тыш ултырышында Рөстәм Хәмитовҡа Башҡортостан Президенты вәкәләттәре йөкмәтелде. Депутаттар алдында республиканың беренсе Президенты Мортаза Рәхимов сығыш яһаны. Түбәндә уның сығышының тексын килтерәбеҙ.
«Хөрмәтле Григорий Алексеевич!
Хөрмәтле депутаттар!
Ҡәҙерле ватандаштар!
Барығыҙ ҙа был көндәрҙә минең ни тиклем тәрән тулҡынланыу кисереүемде яҡшы аңлайһығыҙҙыр, тип уйлайым. Бындай кисереш профессиональ һәм кешелек карьераһы үрендә, бөтә ғүмер үрендә генә була. Һәм ул хәҙер минең ус төбөмдәге кеүек. Һуғыш йылдарында крәҫтиән ғаиләһендә үткән ярайһы уҡ ҡатмарлы балалыҡ һәм уҡыу йылдарынан һуң – 35 йыл нефть эшкәртеү тармағында көсөргәнешле хеҙмәт һәм 20 йыл – республика башында. Һәм ошо ике ҙур ғына һанда – бөтә минең хеҙмәт кенәгәм! Бында минең хеҙмәт стажым һәм хеҙмәт отчетым да.
Һәр кешегә лә үҙ биографияһын һынылыш йылдарында ҡороу тура килмәйҙер, моғайын. Миңә был яҡтан бик тә уңай тура килде, тип уйлайым. Мин иҫке ҡаушарылып емерелгән һәм яңы бик ауыр төҙөлгән осорҙа етәксе, республика президенты булдым. Бөтә яҡшы нәмәне мөмкин тиклем һаҡлап алып ҡалырға, республиканың ҡеүәтен һаҡларға, тап уның мәнфәғәттәрендә үҙгәртеп ҡороуҙар үткәрергә кәрәк ине. Уларҙы ҡаушатмай-емермәй, халыҡты фәҡирлеккә, ауыр социаль кисерештәргә дусар итмәй үткәрергә. Төбәктәрҙең тотороҡлолоғо һәм ныҡлығы, үҫешен тиҙләтеү бөтә ил өсөн дә мөһим ине.
Беҙҙең стратегияның философияһы һәм пафосы реформаларға тап шундай ҡарашҡа ҡайтып ҡалды. Ә сәйәсәт – ул, мин күп тапҡырҙар ҡабатлағанса, мөмкинлек оҫталығы.
Беҙ был юлды лайыҡлы үттек. Беҙгә республикаға нигеҙ һалыусылар алдында ла, фронт быуыны һәм бынан алдағы осор эшмәкәрҙәре алдында ла оят түгел. Ҡасандыр һәр кем китергә тейеш, һәм иң яҡшыһы – ваҡытында.
Тарихсылар нимәләр эшләүебеҙҙе, ә нимәләрҙе эшләп өлгөрмәүебеҙҙе һуңынан баһалар. Беҙ нахаҡ бәлә яғыуҙарҙы ла, ғәҙел булмаған тәнҡитте лә байтаҡ ишеттек. Ләкин һәр дәүләт башлығының нимәләр эшләргә өлгөрөүенең төп критерийы – ул сағыштырыу, төбәкте һин ниндәй хәлдә ҡабул иттең һәм ниндәй хәлдә уны тапшыраһың. Бында һөҙөмтәләрҙең күҙгә күренерлек булыуы, һәр төрлө белдереүҙәрҙән һәм уйҙырмаларҙан асығыраҡ иҫбатлауы менән бөтәһе лә килешер, моғайын. Ҡалаларыбыҙ һәм ауылдарыбыҙ, хеҙмәт коллективтары, Башҡортостандың бөтә йөҙө үҙгәрҙе. Кешеләр хәҙер бөтөнләй яңы республикала һәм илдә йәшәй.
Физик яҡтан да, рухи яҡтан да – бөтәһе лә үҙгәрҙе. Күптән түгел генә йәмғиәттә республика халыҡтарының телдәре һирәк яңғырай, телевидениела бер нисә генә милли тапшырыу алып барыла ине. Күп ауыл райондары депрессия хәлендә ине. Хәҙер бөтөнләй икенсе хәл. Милли гимназиялар, телевидение, яңы филармониялар һәм мәҙәниәт һарайҙары, үҫешкән ауыл райондары – былар республика үҫешендә ысын мәғәнәһендә алға ынтылыш!
Беҙҙеке кеүек күп милләтле һәм күп конфессиональ төбәктә милләтте үҫтереүгә, милли сәйәсәткә, милли мәҙәниәткә һәм традицияларға иғтибар – ул ҡылыҡһыҙлыҡ түгел, ә хәҙерге сәйәсәттең объектив зарурлығы. Ул киләсәккә һаҡлап ҡалдыра торған бик мөһим нәмә.
Барыһы тураһында ла һөйләп бөтөрөп булмай, әлбиттә. Хужалыҡтың бөтә тармаҡтарында ла, ҡулланыу баҙарында, фән, мәғариф, социаль тәьминәт һәм һаулыҡ һаҡлау (санатор-курорт системаһын да индереп) системаларында, транспорт инфраструктураһында, торлаҡ төҙөлөшөндә, газ үткәреүҙә бик күп эштәр башҡарылды.
Ауыл, агросәнәғәт һәр ваҡыт айырым иғтибар үҙәгендә булды. Беҙ аграр секторҙы һаҡлап алып ҡалдыҡ һәм һәр яҡлап ярҙам иттек, ә беҙҙең республика өсөн был принципиаль мөһим! Башҡортостандан ауыл хужалығы ылауҙарын хәҙер Силәбе, Свердловск өлкәләрендә, Пермь крайында һәм башҡа төбәктәрҙә көтөп алалар.
Ил буйынса иң яҡшы юл селтәрҙәренең береһе лә беҙҙә хәҙер. Башҡа иҡтисади һәм социаль системалар үҫеше йомғаҡтары тураһында ла шулай уҡ әйтергә мөмкин. Башҡортостан күп халыҡ-ара ойошмалар менән әүҙем хеҙмәттәшлек итә, бөтә донъя менән ҡеүәтле тышҡы бәйләнештәр булдырған.
Беҙ күп балалы әсәләр, йәш ғаиләләр, балалар, өлкән быуындар проблемалары менән маҡсатҡа йүнәлешле шөғөлләндек. Халыҡтың бөтә ҡатламдарына, айырыуса ауыл халҡына иғтибар бүлдек. Физик культураны һәм спортты үҫтереүгә, сәләмәт йәшәү рәүешен нығытыуға күп көс һалынды. Юҡҡа ғына бөгөн беҙҙән күп яҡтан өлгө алмайҙар бит!
Иң мөһиме – беҙ граждандарыбыҙҙа ижад итеүгә, үҙ тормошон яҡшыртыуға һәм төҙөкләндереүгә, уның сифатын күтәреүгә ынтылыш тәрбиәләй алдыҡ.
Тап беҙҙең дөйөм тупланыу позициябыҙ, татыу һәм маҡсатҡа йүнәлешле эшебеҙ арҡаһында Башҡортостан илдә хаҡлы рәүештә юғары урын биләй. Унда тотороҡлолоҡ, үҙ-ара аңлашыу, тыныслыҡ һәм татыулыҡ, кешеләрҙә изгелек рухы бар. Былар барыһы ла йылдар буйына тәрбиәләнә, шуға күрә лә йәмғиәттең ошондай торошон һаҡларға һәм көсәйтергә, һауа, республиканың һәм илдең төп байлығы булараҡ һаҡларға кәрәк!
Был йылдарҙа минең менән бергә эшләгәндәрҙең барыһына ла – фекерҙәштәремә һәм коллегаларыма, Дәүләт Йыйылышы депутаттарына, Хөкүмәткә, ҡала һәм райондар хакимиәттәре етәкселәренә, хеҙмәткәрҙәргә һәм производство эшсәндәренә, эшҡыуарҙарға, эшселәргә һәм крәҫтиәндәргә, ижади интеллигенцияға рәхмәт. Бөтә Башҡортостан халҡына рәхмәт, уларҙың ярҙамын мин һәр ваҡыт – һайлауҙарҙа һәм референдумдарҙа, көндәлек эштә тойҙом. Тағы бер тапҡыр барығыҙға ла ихлас рәхмәтемде белдерәм!
Айырыуса Дмитрий Анатольевич Медведевҡа хеҙмәтемде юғары баһалағаны, Рәсәй дәүләтенең иң юғары ордены менән наградлағаны өсөн рәхмәт белдерергә теләйем. Был Башҡортостандың бөтә күп милләтле халҡының егерме йыллыҡ эше һөҙөмтәләренә ихтирам күрһәтеү ул.
Әлбиттә, хәҙер беҙҙең алда республиканы артабан модернизациялау менән бәйле яңы, шулай уҡ ҡатмарлы бурыстар тора. Башҡортостандың уларҙы үтәргә хәленән килә. Республика күтәрелә бара, ул яңы импульсҡа, яңы идеяларға һәм технологияларға, яңы кадрҙарға мохтаж.
Башҡортостанды ошо юлда Рөстәм Зәки улы Хәмитов – юғары профессиональ һәм рухи һыҙаттарға, ҙур сәйәси, фәнни һәм идара итеү тәжрибәһенә эйә булған беҙгә яҡын кеше етәкләүе ҡыуандыра. Иң мөһиме, ул үҙенең тыуған яғын яҡшы белә һәм ярата!
Мәскәүҙең абруйлы юғары уҡыу йортон тамамлап, ул тап ошонда ҙур дәүләт эшмәкәре һәм сәйәсмән булып үҫеште. Ысынында, егерме йыл элек Юғары Советта беҙ уның менән бергә яңы Башҡортостанды төҙөй башланыҡ.
Мин һәр ваҡыт Рөстәм Зәки улын яҡлап килдем һәм бөгөн дә Республика Президенты вазифаһына уның кандидатураһын хуплайым. Һеҙҙең дә уны яҡлауығыҙҙы теләйем!
Иманым камил, Рөстәм Зәки улы әле уға йөкмәтелгән бөтә яуаплы бурыстарҙы уңышлы үтәп сығасаҡ. Бының өсөн унда профессионализм да, бай тәжрибә лә, кешелек сифаттары ла бар. Ул идара итеү һәм хужалыҡ итеүҙең хәҙерге алымдарына эйә, кадрҙарҙы аңлай һәм баһалай, уларҙы ойоштора, кәрәкле ҡарарҙар ҡабул итә белә. Уға үҙемдең «Хәрәкәттә – бәрәкәт!» тигән кәңәшемде тапшырам. Беҙҙең юл – даими алға барыу!
Президент йөгө, үҙемдән беләм – бик ауыр, ул тулыһынса бирелеп эшләүҙе талап итә. Ләкин уны республика халҡы менән бергә алып барғанда, был бурыстар еңелерәк бирелә. Ә беҙҙең халыҡ менән тауҙар аҡтарырға мөмкин!
Барығыҙҙың ҙа, минең менән бергә, уға ярҙам итеүегеҙҙе, һәр ваҡыттағыса ҡулға-ҡул тотоношоп эшләүегеҙҙе теләйем. Бөтәһе лә уңышлы булыр, тип ышанам. Республика мотлаҡ яңы, тағы ла алдынғыраҡ үрҙәргә сығасаҡ. Башҡаса булыуы мөмкин дә түгел!
Бөтә йөрәктән барлыҡ Башҡортостан халҡына ярҙамы һәм аңлап эш иткәне өсөн тағы бер тапҡыр рәхмәт белдерергә теләйем ".


text:
Рөстәм Хәмитов Татарстандың Дәүләт Советы спикеры менән осрашыу үткәрҙеФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов Татарстандың Дәүләт Советы спикеры менән осрашыу үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Татарстандың Дәүләт Советы спикеры менән осрашыу үткәрҙеФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Татарстандың Дәүләт Советы рәйесе Фәрит Мөхәмәтшин менән осрашыу үткәрҙе. Һөйләшеү барышында төрлө мәсьәләләр, шул иҫәптән ауыл хужалығы өлкәһендәге хәл, ҡоролоҡ шарттарында тупраҡ эшкәртеү технологияһын ҡулланыу мөмкинлектәре тикшерелде.
Күрше төбәктең Дәүләт Советы рәйесе Рөстәм Хәмитовҡа Татарстан Республикаһының территориаль-административ ҡоролошо тураһында китап тапшырҙы.
Татарстан парламенты спикеры визитының төп сәбәбе Ҡазанда үтәсәк Универсиадаға бәйле.
— Универсиада уты Өфөгә килеп етте. Артабан ул Татарстан ҡалалары һәм райондары буйлап үтәсәк, — тип һөйләне Фәрит Мөхәмәтшин.
Күрше республиканың закондар сығарыу органы етәксеһе фекеренсә, ике төбәк араһындағы парламент-ара хеҙмәттәшлек уңышлы үҫешә. Төҙөлгән килешеү сиктәрендә төрлө проекттар буйынса закон сығарыу органдары комитеттары, парламент делегациялары кимәлендә даими рәүештә осрашыуҙар үткәрелә.


text:
Йәш спортсылар Төмәндә приздар яуланы
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Төмәндә ҡаяға үрмәләү буйынса Рәсәй беренселеге уҙҙы. Өфө ҡыҙы Ирина Сабитова юниорҙар араһында тиҙлеккә ярышта беренсе урын алды һәм Рәсәйҙең спорт мастеры нормативын үтәне.
Салауаттан Алмаз Нагаев йәш үҫмерҙәр араһында тиҙлеккә ярышта өсөнсө урын яуланы.
Юниор Данил Закиров (Өфө) Рәсәй беренселегендә күп төрлө ярышта еңеп сыҡты, ауырлыҡҡа ярышта — өсөнсө, боулдерингта — икенсе, ике төр ярышта икенсе булды.
2-4 сентябрҙә Австрияла тиҙлеккә һәм ауырлыҡҡа ярыш буйынса Европа беренселеге үтә. Республика исеменән өфөләр Дарья Кан һәм Ирина Сабитова, шулай уҡ Алмаз Нагаев сығыш яһай.


text:
Фернан Магеллан
Ферна́н Магелла́н[1] (порт. Fernão de Magalhães [fɨɾˈnɐ̃w̃ ðɨ mɐɡɐˈʎɐ̃ȷ̃s], исп. Fernando (Hernando) de Magallanes [(f)eɾ'nando ðe maɣa'ʎanes], лат. Ferdinandus Magellanus; яҙ 1480, Саброза, Траз-уж-Монтиш, Португалия Короллеге — 27 апрель, 1521, Мактан утрауы, Филиппин) — Португалия һәм Испания диңгеҙ сәйәхәтсеһе. Ер шарын урап тәүге билдәле сәйәхәт ҡылған экспедицияның етәксеһе була. Һуңғараҡ үҙенең исеме бирелгән Боғаҙын асҡан.
Йөкмәткеһе
Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йәшлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Магеллан сығышы менән португал. Тыуған ҡалаһы аныҡ ҡына билдәле түгел, Саброза (Вила-Реал) тип тә әйтәләр, Порту ҡалаһы булыуы ла ихтимал. Ғаиләһе тураһында ла мәғлүмәт әҙ, дворяндарҙан булғаны мәғлүм. Йәш сағында Магеллан король Жуан II-сенең ҡатыны Леоноры Ависскаяның пажы булған.
XV быуат ахырында португалдар Һиндостанға диңгеҙ юлын асҡан. Васко да Гаманан һуң Португалиянан шәреҡҡә эскадралар ағыла башлаған. 1505 йылда вице-король Франсишку Альмейда эскадра оҙатҡанда диңгеҙселәр йыя алмай бер була. Рулдә тороусылар ҡайһы саҡ уң менән һулды ла айырмағанлыҡтан, караптың һыртына ике яҡтан ике нәмә аҫып (мәҫәлән, бер яғына — һуған, бер яғына һарымһаҡ) шулар яғына тип бойороҡ бирә торған булған. Ошо экспедицияға штаттан тыш яугир (соберсалинте) рәүешендә Магеллан да эләккән.
Һиндостан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Добрая Надежда моронон үткәс, экспедиция эште Кильваны һәм Момбасаны яулап алыуҙан башлай, шунан Һиндостанға юл тота. Магеллан юл буйына экспедицияла була, мәгәр исеме тәүге тапҡыр Каннанур янындағы һуғыш барғанда телгә алына. 1506 йылда Магеллан баш күтәреүҙәрҙе баҫтырыуҙа ҡатнаша, Мозамбикты төҙөй, шунан яңынан Һиндостанға эләгә, бында ул ике тапҡыр яралана[2].
Диу янындағы һуғышта Магеллан булған карап ҡаршы яҡтың карабын баҫып ала[3].
Португалдар тәмләткестәр менән сауҙаға тулыһынса баш булыр өсөн Малакка ҡалаһын алырға кәрәк тигән фекергә килә[4].
1509 йылдың 11 сентябрендә Малаккаға инә. Башта солтанат менән сауҙа тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла, әммә бер нисә аҙнанан урындағылар ҡаршылыҡ күрһәтә. Португалдар байтаҡ ҡырыла, Магелландың йылғырлығы һәм ҡыйыулығы арҡаһында ғына бер аҙ кешеләр ҡотолоп ҡала[5].
Биш йылдан Һиндостандан ҡайтыр ваҡыт етә, һәм Магеллан Португалияға ҡайтырға сыға. Падуа ҡултығындағы Лаккадив утрауҙары янында уларҙың ике карабы емерелә. Ҙур булмаған утрауға төшәләр. Һаҡланып ҡалған кәмәләрҙә диңгеҙселәрҙең бер өлөшө (барлыҡ офицер) ярҙам эҙләп китергә йыйына, утрауҙа матростар ғына ҡалырға тейеш була.Тик ҡалыусылар былар кире килмәҫ тип, тауыш сығара. Магеллан улар менән тороп ҡалған берҙән-бер дворян булып сыға. Был кешеләрҙе тынысландыра, күрәһең уның абруйы юғары булған[6].
10 көндән уларҙы ҡотҡаралар, Магеллан Һиндостанға кире бара, моғайын сауҙа менән шөғөлләнә башлағандыр, сөнки унан бурысҡа ҙур аҡса алып, кире ҡайтармауҙары һәм алты йылдан ғына суд аша юллап алыуы билдәле[6].
Шул йылдарҙа португалдар Гоаны яулап алып, ҡулынан ысҡындыра, яңынан һөжүм әҙерләй. Португалия Һиндостанының вице-короле Альбукерке 16 кешенән торған кәңәшсе төркөм йыя, улар араһында Магеллан да була. Тимәк, ул инде йоғонтоло кеше һанала. Ул сауҙа караптарының һөжүмдә ҡатнашмауын, Европаға китеүен яҡлап үҙ фекерен әйтә. Гоаға хәрби караптар һөжүм итә һәм яулап ала[7].
1511 йылда Магеллан Малаккаға походта ҡатнаша. Ҡала яулана һәм Малакка Португалия ҡулы аҫтына эләгә[7].
Малакканы алыу менән Альбукерке өс караптан торған экспедицияһын Тәмләткестәр утрауҙарына ебәрә. Унда Магеллан да ҡатнашҡан булһа кәрәк (мәғлүмәттәр төрлө)[8]. Серран тигән капитандың карабы катастрофаға эләгә һәм Тидор тигән утрауға эләгеп, юғары вазифаға тәғәйенләнә[9][10].
Португалия[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1512 йылда Магеллан Лиссабонда була инде[10], уға айына 1000 реал пенсия бирелә (иң бәләкәй күләм)[11]. Тиҙҙән 1850 реал итәләр.
1514 йылда Мароккоға һөжүмдә ҡатнаша (Аземмур янында). Шул һуғышта аяғы яраланып, сатан булып ҡала. Үҙенә ялған ғәйептәр тағыла башлағас, ул үҙен аҡлар өсөн, рөхсәт алмай-нитмәй Португалияға ҡайтып китә. Король уға бик ҡаты асыулана һәм Магелланға, хеҙмәтенә кире барырға тура килә. Африкала ғәйепләүҙе туҡтаталар, отставкаға сығып, ҡайтып китә. Ул королдән пенсияһын арттырыуҙы һорай, әммә король ыңғай яуап бирмәй[12].
Магелланға донъя буйлап сәйәхәткә сығып китеү ниәте ҡасан килгәндер, билдәһеҙ. Дуҫы Серран Молукканан утрау бик алыҫ көнсығышта ятһа ла, Америкаға яҡын икәнлеген яҙғандалыр, бәлки. Магеллан карталарҙы өйрәнә, капитандар менән һөйләшә[13].
Король Мануэль I-нән Магеллан диңгеҙ хеҙмәтенә алыуҙы һәм походҡа ебәреүҙе һорай, әммә тегеһе кире ҡаға. Магеллан икенсе берәй дәүләткә мөрәжәғәт итергә рөхсәт һорай һәм ыңғай яуап ала. Тиҙҙән Португалиянан Испанияға бер төркөм диңгеҙселәр күсеп бара[14][15].
Испания[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Магеллан Севильяла урынлаша, бында португал эмигрант, арсенал начальнигы Диего Барбоза менән таныша, 1517—1518 йылдар араһында Магеллан уның ҡыҙы Беатричеға өйләнә. 1519 йылда уларҙың улы тыуа. Барбозаның улы — Дуарте Барбоза ла Магеллан кеүек үк Һиндостанда хеҙмәт иткән була. Икеһе лә үлгәндән һуң уларҙың ҡултамғаһы менән баҫылған «Livro de Duarte Barbosa» («Дуарти Барбозы китабы») китап табыла. Авторы улар икеһе ләме, әллә Магеллан ғынамы — билдәһеҙ[16].
Магеллан экспедиция тураһында идеяларын яҙып «Контракттар Палатаһына» (экспедициялар ойоштороусы ведомство) тапшыра. Ыңғай яуап булмай, әммә Палата етәкселәренең береһе Һуан де Аранда Магелланенән һөйләшеп, буласаҡ табыштың 20%-ын һорап, ярҙам вәғәҙә итә. Тиҙҙән Испанияға Магелландың фекерҙәше астроном Руи Фалеру килә. Уның ярҙамында Аранда менән 1/8 өлөш тураһында килешеүгә өлгәшәләр. Нотариуста килешеүҙе раҫлаталар. Тиҙҙән Магеллан Испания етәкселегенә ниәттәрен еткерә һәм рөхсәт ала. Экспедицияға әҙерләнә башлайҙар[17][15].
Сәйәхәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Экспедицияға ике йыллыҡ запас менән 5 карап әҙерләнә.
Үлеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Фернан Магеллан иҫтәлегенә исем бирелгән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Магеллан болоттар
- Магеллан боғаҙы
- Һыу аҫты Магеллан ҡалҡыулығы Тымык океанында, Маршалл утрауҙары янында
- Магеллан (йыһан аппараты), 1990
- Магелланов пингвин
- Айҙа Магеллан кратеры
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Фернан Магеллан — Большая Советская Энциклопедия
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 172
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 173
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 174
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 175-176
- ↑ 6,0 6,1 Субботин В.А., 1998, с. 177
- ↑ 7,0 7,1 Субботин В.А., 1998, с. 178
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 179
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 181
- ↑ 10,0 10,1 Подобно солнцу… Жизнь Фернана Магеллана и первое кругосветное плавание (Ланге П. В.)
- ↑ Цвейг С., 2009
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 179-180
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 180-181
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 182
- ↑ 15,0 15,1 Подобно солнцу… Жизнь Фернана Магеллана и первое кругосветное плавание (Ланге П. В.)
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 183
- ↑ Субботин В.А., 1998, с. 185-186
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Антонио Пигафетта. Путешествие Магеллана. — М., 2009.
- Бойцов, М. А. Путь Магеллана: Раннее Новое Время. Книга для чтения по истории. — М., 2006. — С. 20—24.
- Стефан Цвейг. Магеллан. — М., 2001.
- Казакова Н. А., Катушкина Л. Г. Русский перевод XVI в. первого известия о путешествии Магеллана. (Перевод письма Максимилиана Трансильвана) // ТОДРЛ. — Л., 1968. — Т. 23. — С. 227—252.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Магидович И. П., Магидович В. И. Очерки по истории географических открытий — 3-е. переработанное и дополненное. — М.: Просвещение, 1983. — Т. 2. — 399 б. — 200 000 экз.
- Субботин В. А. Великие открытия. Колумб. Васка да Гама. Магеллан — М.: УРАО, 1998. — 272 б. — 3000 экз. — ISBN 5-204-00140-9.
- Стефан Цвейг. Америго Веспуччи. Фернан Магеллан — Дрофа, 2009. — 528 б. — ISBN 5-7107-9807-Х.
- Ланге П. В. Подобно солнцу… Жизнь Фернана Магеллана и первое кругосветное плавание — М.: Прогресс, 1988. — 240 б.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Фернан Магеллан: разорванный круг. Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так»
- Жизнь за плавание вокруг света
- А. Пигафетта. «Путешествие Магеллана» (часть 1)
- А. Пигафетта. «Путешествие Магеллана» (часть 2)
- КАПИТУЛЯЦИЯ, ЗАКЛЮЧЁННАЯ С ЭРНАНДО ДЕ МАГЕЛЛАНОМ И БАКАЛАВРОМ ЛУИСОМ ФАЛЕРО ОБ ОТКРЫТИИ ОСТРОВОВ ПРЯНОСТЕЙ
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 1480 йылда тыуғандар
- 27 апрель көнө вафаттар
- 1521 йылда вафаттар
- Португалияла тыуғандар
- Алфавит буйынса сәйәхәтселәр
- Испания диңгеҙселәре
- Португалия диңгеҙселәре
- Бөйөк географик асыштар осоро
- Донъя тирәләй сәйәхәт итеүселәр
- Австралияны һәм Океанияны өйрәнеүселәр
- Һуғышта һәләк булғандар
- Үлтереү ҡорбандары


text:
Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы патриотик тәрбиә биреү эшмәкәрлеген әүҙемләштерә
РФ Президенты менән иғлан ителгән Рәсәй тарихы йылы сиктәрендә Башҡортостандың Ҡатын-ҡыҙҙар союзы республикалағы ҡатын-ҡыҙҙар советтарының патриотик тәрбиә буйынса эшмәкәрлеген мөмкин тиклем әүҙемләштерергә ниәтләй.
Йыл башында Рәсәйҙең Ҡатын-ҡыҙҙар союзы төрлө төбәктәрҙә булған үҙенең бүлексәләренә, Союзға ҡараған йәмәғәт ойошмаларына мөрәжәғәтендә уларҙы ветерандар, йәштәр, профсоюз ойошмалары, патриотик клубтар, крайҙы өйрәнеү берләшмәләре, музей, китапхана, ижад һәм уҡыу йорттары менән берлектә төрлө саралар үткәрергә саҡырҙы. Был саралар Рәсәй Ҡатын-ҡыҙҙар союзының юбилейлы тарихи даталарға арналған «Хәтер тулҡыны» акцияһының дауамы буласаҡ.
— Быйыл илебеҙ билдәләгән мөһим даталар тарихи үткәндәргә йәнә бер әйләнеп ҡайтыу, йәш быуынға бөйөк еңеүҙәр хаҡында ғына түгел, ата-бабаларыбыҙҙың рух ныҡлығы тураһында ла иҫләтеү өсөн лайыҡлы сәбәп булып тора, — тип һөйләне «Башинформ» агентлығына БР Ҡатын-ҡыҙҙар союзы рәйесе Рәшиҙә Солтанова. – Башҡортостандың барлыҡ ҡатын-ҡыҙҙар советтары Рәсәйҙең Ҡатын-ҡыҙҙар союзы мөрәжәғәтен күтәреп алды һәм Рәсәй тарихы йылына арналған төрлө фестиваль, конкурс, күргәҙмә, конференциялар үткәреү инициативаһы менән сығыш яһаны. Ҡала һәм райондарҙа, йәштәрҙе күберәк йәлеп итеп, крайҙы өйрәнеү эшмәкәрлеген әүҙемләштерергә теләйбеҙ. Архивтарҙа эшләү уларға быуаттар төпкөлөнә күҙ һалырға, үҙҙәренең ата-бабалары хаҡында күберәк мәғлүмәт тупларға, тамырҙарын тергеҙергә мөмкинлек бирәсәк. Ватан тарихы менән бәйләнеште ҡайтанан тергеҙеп, Рәсәй тотороҡло үҫеш өсөн ҙур импульс аласаҡ.


text:
Башҡортостанда 6 меңдән ашыу электр энергияһын үлсәү приборы ҡуйылған
Апрель башына ҡарата Башҡортостандың 22 районы биләмәһендә 6312 электр энергияһын үлсәү приборы ҡуйылған. «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, февралдә генә электр энергияһын ваҡлап һатыу баҙарында яңы үлсәү приборҙары ҡулланыу 1,2 миллион һум күләмендә иҡтисади һөҙөмтә биргән. Капитал һалыуҙар селтәрҙәге юғалтыуҙарҙың кәмеүе иҫәбенә ҡаплана. Намыҫлы ҡулланыусылар вайымһыҙ күршеләренең үлсәү приборҙарынан тыш файҙаланған электр энергияһы өсөн өҫтәп түләүҙән ҡотола.
2012 йылда автоматлаштырылған электр энергияһын иҫәпләү системаларын ҡулланыуға индереү проекты 20 мең заманса прибор ҡуйыуҙы күҙаллай. Яңы приборҙар ҡуйыу буйынса эштәргә дөйөм алғанда 120 миллион һумдан ашыу аҡса тотоноласаҡ.


text:
Административ комиссия ағзаһы вәкәләттәре закон нигеҙендә туҡтатыласаҡ
Республиканың дүртенсе саҡырылыш парламентының 25-се пленар ултырышында «Башҡортостан Республикаһында административ комиссиялар тураһында» Башҡортостан Республикаһы Законының 4-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында” БР Законы проекты беренсе уҡыуҙа ҡабул ителде.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Дәүләт ҡоролошо буйынса комитеты рәйесе Зөфәр Сафин хәбәр итеүенсә, закон проекты Башҡортостан Республикаһында административ комиссия ағзаһының вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыуҙың айырым нигеҙҙәрен аныҡлау һәм конкретлаштырыу маҡсатында әҙерләнде.
Закон проекты Башҡортостан Республикаһында административ комиссия ағзаһының вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу тәртибен көйләүсе нормаларҙы камиллаштырыуға йүнәлтелгән.
Мәғлүм булыуынса, административ комиссиялар Башҡортостан Республикаһы законы менән ҡаралған һәм үҙҙәренең компетенцияһына ҡараған административ хоҡуҡ тәртибен боҙоуҙар тураһында эштәрҙе ҡарарға тейешле даими эшләүсе коллегиаль органдар булып тора.


text:
Төбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта Фото: Олег Яровиков
Төбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта
Төбәктә фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 22 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда фатир өсөн түләү уртаса 10 процентҡа арта. 1 июлдән төрлө ҡала һәм райондарҙа коммуналь хеҙмәттәр өсөн тарифтар 8-12 процентҡа күтәрелә. Ошо хаҡта Дәүләт Йыйылышының Торлаҡ сәйәсәте һәм инфраструктура үҫеше буйынса комитеты ултырышында Башҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе Ирина Васимирская хәбәр итте.
Һалҡын һыуҙың кубометры 22,21 һум буласаҡ. Һыу бүлеү — 20,47 һум. Былтыр ошо ставкалар 21,16 һәм 18,44 һум тәшкил иткәйне.
Электр плиталары булмаған өйҙәрҙә электр энергияһының бер киловаты 2,74 һум тәшкил итәсәк (былтыр — 2,55 һум). Электр плиталары булған өйҙәрҙә йәшәүселәр бер киловатт-сәғәт өсөн 1,92 һум түләйәсәк.


text:
Башҡортостан уҡытыусыларының класс етәкселеге өсөн өҫтәмә түләмдәре һаҡланасаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостан уҡытыусыларының класс етәкселеге өсөн өҫтәмә түләмдәре һаҡланасаҡ
Башҡортостан уҡытыусыларының класс етәкселеге өсөн өҫтәмә түләмдәре һаҡланасаҡ Фото: Андрей Старостин
Башҡортостанда уҡытыусылар 2014 йылда ла класс етәкселеге өсөн өҫтәмә түләмдәр аласаҡ. БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, класс етәкселеге өсөн түләү күләме әүәлге кимәлдә ҡаласаҡ – класс комплектына бәйле. 25 уҡыусы булған кластарҙа класс етәкселәре элеккесә 1,5 мең һум аласаҡ. Берҙән-бер айырмалыҡ – әгәр үткән йылдарҙа өҫтәмә түләүҙәр федераль һәм республика бюджетынан түләнһә, 2014 йылдың 1 ғинуарынан алып был маҡсатҡа средстволар БР бюджетынан бүленәсәк.
Бынан тыш, быйылғы бюджетта бөтә уҡытыусыларға дәртләндереү сифатында түләүҙәр ҡаралған.
БР Хөкүмәте сайтында хәбәр ителеүенсә, 2013 йылдың яҡынса йомғаҡтары буйынса Башҡортостандың дөйөм белем биреү системаһында уртаса эш хаҡы 23 692 һум (2012 йылға ҡарата артыу 30 процент тәшкил итте) тәшкил итә. 2014 йылда БР бюджетында уртаса эш хаҡын 25 686 һумға тиклем арттырыу ҡаралған.


text:
Фото:
Илеш районында сәсеүҙе 26 апрелдә башлайҙар
Фото:
Илеш районының 22 ауыл хужалығы предприятиеларының барыһы ла ауыл хужалығы техникаһын баҫыуға сығарҙы. Яҙғы баҫыу эштәре дым ҡаплауҙан башлана. Параллель рәүештә күп йыллыҡ үләндәрҙе һәм ужым культураларын туҡландырыу ҙа алып барыла. Ауыл эшсәндәре таратыусы агрегаттар ярҙамында һәр гектарға 50 килограмм карбамид һәм 20 килограмм ҡатмарлы комплекслы ашлама индерә.
— Киләһе аҙнаның башында беҙ яҙғы культураларҙы сәсеүгә төшөргә ниәтләйбеҙ,- ти район хакимиәтенең ауыл хужалығы идаралығы начальнигы Илгизәр Хәмиҙуллин. – Ер ҙә йылынып өлгөрә, тракторҙар ҙа батып ултырмаясаҡ.
Илеш игенселәре 55 мең гектар майҙанда яҙғы ашлыҡ сәсергә иҫәп тота. Иген культураларына 46 мең гектар бүленгән. Ауыл эшсәндәре ужымдан да матур уңыш алырға өмөтләнә. Уларҙы көҙҙән 17 мең гектарҙа сәскәндәр. Шытымдар ҡаты һыуыҡтарға артыҡ бирешмәгән һәм туҡландырғандан һуң күтәрелеп китергә тейеш.
Илгизәр Хәмиҙуллиндың ышандырыуынса, сәсеү кампанияһын үткәреү өсөн ауыл хужалығы предприятиеларының бөтә нәмәһе лә бар. Хужалыҡтар яғыулыҡ-майлау материалдарына республиканан 11 миллион һум күләмендә субсидия алған һәм уны етәрлек күләмдә әҙерләгән. Минераль ашламалар запасы ла тейешле күләмдә. Әлеге ваҡытта дүрт мең тонна ашлама ҡайтарылған, һәм уны ҡайтарыу һаман дауам итә. Район хужалыҡтарын ашламалар менән "Башплодородие" тәьмин итә.
Әгәр һауа торошо матур торһа, Илеш игенселәре сәсеү кампанияһын 10 майға ҡарай тамамларға ниәтләй.


text:
Ижевскиҙа федераль һабантуй-2010 үтәсәк
Удмуртияның баш ҡалаһы – быйыл 250 йыллығын билдәләүсе Ижевск федераль һабантуй-2010 үткәрәсәк.
Электрон киң мәғлүмәт саралары хәбәр итеүенсә, Удмуртия тәүге тапҡыр Рәсәйҙең башҡа төбәктәре менән үҙ биләмәһендә был милли байрамды үткәреү хоҡуғы өсөн ярышты.
Һабантуй-2010-ға әҙерләнгәндә төп йүнәлештәрҙең береһе — ҡаланың ат сабыштары үтәсәк ипподромын ашығыс реконструкциялау. Яңыртылған ипподром Ижевскиҙың юбилейына яҡшы бүләк буласаҡ. Һабантуй-2010 ике көн буйына ҡаланың ике йәки өс майҙанында бер үк ваҡытта үтәсәк, тип планлаштырыла. Ҡағиҙә булараҡ, байрам ваҡытында 20-нән ашыу төрлө спорт һәм милли ярыштар үткәреләсәк. Федераль һабантуйҙа Рәсәйҙең 60 төбәгенән 1000-гә яҡын ҡунаҡ ҡатнашыуы көтөлә.


text:
Фото:
Учалының өс балалар баҡсаһында өҫтәмә төркөмдәр асылды
Фото:
Балалар баҡсаһында урындар аҙ булыуы — Учалы районындағы актуаль проблемаларҙың береһе, шуға күрә яңы мәктәпкәсә белем биреү учреждениеларын, балалар баҡсаһында өҫтәмә төркөмдәр асыуҙы Учалы районы етәкселеге өҫтөнлөклө социаль бурыстарҙың береһе тип һанай.
Учалы районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, район хакимиәте менән районда социаль проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа әүҙем ҡатнашҡан «Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең уртаҡ тырышлығы менән 2012 йылда ике балалар баҡсаһында өҫтәмә төркөмдәр асылған, был иһә 40 балаға урын булдырырға мөмкинлек биргән.
Өҫтәмә төркөмдәр асыу маҡсатында, февралдә Учалы ҡалаһының тағы өс баҡсаһында (4-се,10-сы,13-сө балалар баҡсаһы) ремонт башланған. Район бюджетынан был эштәргә миллион һум самаһы аҡса бүленгән, Учалы тау-байыҡтырыу комбинаты ла финанс ярҙамы күрһәткән. Подрядсы ойошмалар билдәләнгән ваҡыт эсендә бөтә ремонт эштәрен башҡарып сыҡҡан һәм кисә, 4 апрелдә, балалар баҡсаларындағы яңы төркөмдәр 60 сабыйҙы ҡабул иткән. Бында балалар өсөн йылы, уңайлы мөхит булдырылған, республика бюджетынан бүленгән средстволарға яңы мебель һатып алынған.


text:
Раил Сарбаев Вячеслав Яцюк менән осраштыФото: Андрей Старостин
Раил Сарбаев Вячеслав Яцюк менән осрашты
Раил Сарбаев Вячеслав Яцюк менән осраштыФото: Андрей Старостин
26 февралдә Республика Йортонда БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев менән Украинаның Рәсәй Федерацияһындағы илсеһе урынбаҫары Вячеслав Яцюк Башҡортостан менән Украина араһындағы артабанғы хеҙмәттәшлек перспективаларын тикшерҙе.
Украина Башҡортостандың күптәнге партнеры булып тора һәм республикабыҙ менән сауҙа өлкәһендә әүҙем хеҙмәттәшлек итеүсе илдәр иҫәбенә инә.
— Украина менән Башҡортостан араһында тауар әйләнеше былтыр 227 миллион доллар тәшкил итте, ә 2008 йылда – 400 миллионға яҡын, — тине Вячеслав Яцюк. – Был суммалар хатта илебеҙҙең Европалағы яҡын күршеләре – бойондороҡһоҙ дәүләттәр менән тауар әйләнеше күләменән дә артығыраҡ.
Раил Сарбаев билдәләүенсә, уҙған 2009 йыл Украина өсөн дә, Башҡортостан өсөн дә еңелдән булманы. Әммә был Украина менән мөнәсәбәттәрҙә кире сағылырға тейеш түгел, һәм республика етәкселеге элеккесә был дәүләтте стратегик партнерҙарының береһе булараҡ ҡарай.
Вячеслав Яцюк, Өфө мәктәптәренең береһенең базаһында украин балалары үҙ халҡының телен һәм тарихын тәрән өйрәнә алһын ине, тигән теләк белдерҙе. Уның һүҙҙәренә ҡарағанда, әгәр был тормошҡа ашырыла ҡалһа, Өфө Рәсәй ҡалалары араһында был йүнәлештә башлап юл ярыусы булыр ине, сөнки хатта Мәскәүҙә лә тулы украин мәктәбе юҡ.
Раил Сарбаев үҙ яғынан, республика етәкселеге бындай инициативаны яҡларға әҙер, тип билдәләне. Осрашыуҙа ҡатнашыусы БР мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев әйтеүенсә, белем биреүҙең украин компонентын 9-сы мәктәп базаһында индерергә мөмкин. Был мәсьәлә, билдәле бер ваҡыт талап итһә лә, хәл итерлек.
Раил Сарбаевтың Вячеслав Яцюк менән осрашыуы украин халҡы өсөн мөһим сәйәси ваҡиғалар осоронда үтте. Унан алда ғына был илдең яңы Президенты Виктор Янукович үҙ вазифаһын үтәй башланы.
— Беҙ яңы Президентҡа ҙур өмөттәр бағлайбыҙ, — тине Вячеслав Яцюк. — Беренсе сиратта, Украинаның дәүләт институттары һөҙөмтәлерәк эшләй башлар, тип өмөтләнәбеҙ. Ә был, Украина үҙенең партнер илдәре менән мөнәсәбәттәрен әүҙемерәк үҫтерер, тигән һүҙ, улар иерархияһында беренсе урынды Рәсәй биләй. Шуға күрә лә яҡын араларҙа уҡ Украина президентының Рәсәй Федерацияһына тәүге рәсми сәфәре планлаштырыла. Украинаның Башҡортостан менән хеҙмәттәшлегенә килгәндә, ул элеккесә дәүләтебеҙҙең тышҡы сәйәсәтенең өҫтөнлөклө йүнәлештәре иҫәбендә буласаҡ.


text:
Төбәктә төп капиталға инвестициялар күләме йыл эсендә 233 миллиард һумға тиклем артты
Үткән йылда Башҡортостанда төп капиталға инвестициялар күләме 8 процентҡа артып, 233 миллиард һумға тиклем етте. Республика капиталға һалынған инвестициялар күләме буйынса рейтингтарҙа үҙ позицияларын яҡшыртыуға өлгәште. Үткән йылда Башҡортостан Рәсәй субъекттары араһында 15-се урындан 12-се баҫҡысҡа күсте.
Республика парламентарийҙары алдында БР Хөкүмәтенең 2012 йылдағы эшмәкәрлеге тураһында отчет менән сығыш яһап, Башҡортостан Президенты төбәк алдында торған яңы бурыстарҙы билдәләне.
— Тулайым төбәк продуктында инвестициялар күләме 2012 йылдағы 21,9 проценттан 2018 йылға 26 процентҡа тиклем артырға тейеш.


text:
Йәмәғәт юрисы i-gazeta.com уҡыусыларына ярҙам итергә әҙер
«Ижтимағи электрон гәзит» сайтында яңы рубрика булдырылды, ул уҡыусыларға хоҡуҡи ярҙам күрһәтәсәк. Профессиональ юрист Гүзәл Иҫәнғолова алып барған «Ижтимағи электрон гәзит» ярҙам итәсәк» исемле яңы бүлектә ауыр хәлгә ҡалған граждандарҙың юридик консультациялары баҫтырыла.
Әлегә сайтҡа унлаған һорау килде. Әгәр ҙә һеҙ хоҡуҡтарығыҙ боҙолған тип иҫәпләһәгеҙ, йәмәғәт юрисына мөрәжәғәт итегеҙ. Сайтта файлдар, сканер аша үткәрелгән рәсми документтар ебәреү мөмкинлеге ҡаралған.
Тулыраҡ мәғлүмәт — i-gazeta.com сайтында.


text:
Башҡорт балының киләсәге
- Подробности
- Родительская категория: Мәҡәләләр
- Опубликовано 15.02.2008 06:18
Башҡорт балы тураһында, ғөмүмән, бал тураһында бөгөн беҙ күп нәмә беләбеҙ. Ул – борондан билдәле ҡиммәтле ризыҡ, халыҡ араһында киң ҡулланылған дауалау сараһы. Балдың файҙаһын боронғо Мысырҙа, Грецияла ла белгәндәр. Балдан башҡа бал ҡорто прополис, балауыҙ кеүек файҙалы матдәләрҙе бүләк итте кешелеккә. Быуаттар үтеү менән уларҙы ла файҙаланырға өйрәнеп алдыҡ.Бөгөн илдә бал ҡорто һәм уның емештәре фәнни яҡтан ентекле өйрәнелә, тикшерелә. Ошо йәһәттән «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһы эшмәкәрлеге иғтибарға лайыҡ.
– «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһы тарихына күҙ һалһаҡ, тәүге йылдарҙа өр-яңы юҫыҡта эш башлап ебәреүе – балды фәнни йәһәттән өйрәнеүҙе, юғары технологияларға таянып бал продукцияһын етештереүҙе яйға һалыу еңел булманы.Б елгестәрҙең етешмәүе, хоҡуҡи вәкәләттәрҙең, был өлкәгә ҡағылышлы махсус ҡануниәттең булмауы ла бәкәлгә һуҡты. Бинаға барып урынлашыуы, бүлмәләрҙе махсус ҡорамалдар менән йыһазландырыу ҙа етерлек мәшәҡәттәр тыуҙырҙы. Шуныһы һөйөнөслө, барлыҡ мәсьәләләрҙе хәл итеүҙә Президентыбыҙҙың һәм Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең даими ярҙамын тоябыҙ, – ти учреждение директоры Әмир Ишемғолов.
Быйыл «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһы ун йыллыҡ юбилейын билдәләйәсәк. Үҙәктә фәнни тикшеренеүҙәр 25 йүнәлештә үткәрелә, уларҙың өсәүһе Рәсәй Федерацияһында дәүләт теркәүе үткән. 2001-2010 йылдарға ҡараған фәнни программалар Башҡортостанда бөрйән бал ҡорто популяцияһын һаҡлап ҡалыуға, бал ҡортон тәрбиәләү һәм экологик йәһәттән таҙа продукция алыу өсөн иң яҡшы урындар билдәләү, дауалау сараларын ҡулланыүға йүнәлтелгән.
Үткән ун йыл эсендә үҙәк бик күп фәнни һығымталарға һәм асыштарға өлгәште. Уларҙың күбеһе бөгөн медицинала, дауалауҙа, косметикала, балдан һәм бал ҡорто матдәләренән эшләнгән биоактив өҫтәлмәләр, көнкүреш химияһы етештереүҙә киң ҡулланыла. Бөгөн бында 150-нән ашыу продукция етештерелә. Һуңғы йылдарҙа 23 төр продукция төрлө дипломдарға, миҙалдарға лайыҡ булды.
Башҡорт балын фәнни йәһәттән тикшереүгә бында ҙур иғтибар бүленә. Башҡорт балы доньяла кимәлендә лә киң танылыу яулай бара. Уны бер нисә илдең һатыу үҙәктәрендә – Франция, Германия, Япония, АҠШ-та табырға мөмкин. Донья баҙарына сығыу алдынан үҙәктә балды тикшереү буйынса ҙур эш башҡарыла. Рәсәйҙә балдың ҡиммәте 12 шарт, ә һаналған илдәрҙә 60-тан ашыу шарт буйынса билдәләнеүен дә әйтеп үтергә кәрәк. Беҙҙең продукция был шарттарға бөтә яҡлап та тура килә,ул юғары сифаты менән алдыра.
Иғтибар иткәнһегеҙҙер, Башҡортостанда етештерелгән балды беҙ тик башҡорт балы тип атайбыҙ. Үҙәк белегестәре әйтеүенсә, быға тиклем Рәсәйҙең төрлө ҡалаларында «башҡорт балын» табырға була ине. Мәҫәлән, «Каштан башҡорт балы», «Акация башҡорт балы» һәм башҡалар. Ә бит был ағас төрҙәре республикабыҙҙа, ғәҙәттә, үҫмәй... Һөҙөмтәлә, башҡорт балы тип тик Башҡортостанда етештерелгән балды ғына атар өсөн тәрән һәм төплө тикшеренеүҙәр үткәрелде. Тик башҡорт балына ғына хас сифаттар булыуы иҫбатланды. Бөгөн башҡорт балы – ул теркәләгән һатыу маркаһы, үҙенсәлекле бренд. Хәҙер, ошо өлкәлә донья баҙарына ярашлы тикшеренеүҙәр үткәрелә.
Рәсәй Федерацияһы, яҡын һәм алыҫ сит илдәр, республикалағы юғары уҡыу йорттары һәм ғилми ойошмалары менән тығыҙ бәйләнештә эшләй үҙәк. Бында үткәрелгән фәнни тәжрибәләр, асыштар донъя кимәлендә киң ҡулланыу таба. 5 фәнни-тәжрибә станция әлегә әүҙем һәм һөҙөмтәле эшләп килә. Ошо станцияларҙың 45 тоҡом умарталығында 5 меңдән ашыу ҡорт ғаиләһе бар. Үҙәктең иң күркәм ҡаҙаныштарының береһе – ул селекция һөҙөмтәһендә сығарылған эшсе башҡорт ҡорто.
Ниндәй ҙә булһа ойошманың төп байлығы ул, әлбиттә, шунда эшләгән халыҡ. Бөгөн үҙәктә ике доктор һәм ун кандидат фәнни-етештереү өлкәһендә шөғөлләнә.! Кадрҙар сығанағы – республикала берҙән-бер һаналған БДАУ-ның бал ҡорто кафедраһы. Әмир Ишемғолов та шул кафедрала эшләп йөрөп, үҙ үҙәгенә йәш белгестәр әҙерләй. Бынан башҡа үҙәктә умартасылар менән аралашыу эше төплө ҡуйылған. Улар өсөн күп китаптар баҫтырыла, тәжрибә күтәреү курстары үткәрелә. Хатта мәктәптәрҙә лә бал ҡортон тәрбиәләү курстарын индерегә ниәтләнә үҙәк белгестәре.
2008 йылда Өфөлә үҙәктең апитерапия бүлегендә Халыҡ медицинаһы һәм апитерапия буйынса республика үҙәге асыу ҡаралған.
Башҡорт иленең данын арттырыуға, башҡорт балының абруйын үҫтереүгә үҙәк күп көс түгә. «Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге» дәүләт учреждениеһының һуңғы йылдарҙа Рәсәй һәм донья кимәлендәге күргәҙмәләрҙә барлығы 300-ҙән ашыу миҙал яулауы, сит ил эшҡыуарҙары менән эшмәкәрлек хаҡындағы яңынан-яңы килешеүҙәр төҙөлөүе лә ошо хаҡта һөйләй.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенең рәсми сайты


text:
Вакансиялар йәрминкәһенә ҡыҙыҡһыныу тағы ла арта
Өфөнөң халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә үткәрелгән һуңғы вакансиялар йәрминкәһенә 700 кеше килде. Шулай итеп, халыҡтың был сараларға ҡыҙыҡһыныуы тағы ла арта башланы. Быға тиклем ике аҙна буйына мәшғүллек хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре вакансиялар йәрминкәһенә килеүселәр һаны 1000 кешенән 500-600 кешегә тиклем ҡырҡа кәмеүен күҙәткәйне. Килеүселәр һаны кәмеүе май байрамдары менән бәйле, тип күҙаллау дөрөҫ булып сыҡты, хәҙер эшһеҙҙәр яңынан мәшғүллек үҙәгенә ағылды.
Әлеге йәрминкәлә башлыса дәүләт милсекселегендә булмаған предприятиелар ҡатнашты. Иҡтисади эшмәкәрлек төрҙәре буйынса эш биреүселәр составы төрлө булды. Бында һаҡ, төҙөүселәр ойошмалары, төҙөкләндереү, элемтә менән шөғөлләнеүсе предприятиелар, страховкалау компаниялары, еңел сәнәғәт вәкилдәре — дөйөм алғанда, 14 ҡатнашыусы йыйылды.
"МТС" компанияһы, "Газнефтестрой", "Бизон" һаҡ агентлығы" яуаплылығы сикләнгән йәмғиәттәре яңы хеҙмәткәрҙәрҙе әүҙем йыйҙы.
Йәрминкәгә килеүселәр иҫәбенән 69 кеше әңгәмәләшеүҙә ҡатнашты. Һөҙөмтәлә 39 эшһеҙ эшкә урынлаштырыу өсөн саҡырылды.


text:
«УГНТУ-ВНЗМ» гандбол клубы үҙ майҙанындағы тәүге уйынды Салауат ҡалаһында үткәрәФото: Олег Яровиков | Видео: Мирон Доровских
«УГНТУ-ВНЗМ» гандбол клубы үҙ майҙанындағы тәүге уйынды Салауат ҡалаһында үткәрә
«УГНТУ-ВНЗМ» гандбол клубы үҙ майҙанындағы тәүге уйынды Салауат ҡалаһында үткәрәФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Башҡортостан спорты тарихында тәүге тапҡыр баш ҡаланың «Өфө дәүләт нефть техник университеты-Востокнефтезаводмонтаж» гандбол клубы Рәсәй Суперлигаһында уйнай.
«Башинформ» агентлығында ошо ваҡиғаға арналған матбуғат конференцияһы уҙҙы. Унда клубтың башҡарма директоры Александр Кулагин, баш тренер Николай Терновой һәм капитан Андрей Иванов ҡатнашты.
Кисә Чехов ҡалаһында өфөләр Рәсәйҙең иң яҡшы командаһы — «Чехов айыуҙары»на ҡаршы уйнаны. Осрашыу 35:25 иҫәбе менән илдең чемпионы еңеүе менән тамамланды.
«Өфө дәүләт нефть техник университеты-Востокнефтезаводмонтаж» командаһы үҙ майҙанындағы тәүге уйынды Салауат ҡалаһында үткәрә. Бында улар Силәбенең «Локомотив-Полет»ы менән көс һынашасаҡ.
«Суперлига талаптары буйынса тейешле майҙан, иң мөһиме, көйәрмәндәр өсөн трибуналар булырға тейеш, — тип аңлатты Кулагин. — Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Өфө дәүләт нефть техник университетындағы залда тамашасыларға урындар юҡ. Шуға күрә беҙ Салауатта уйнарға мәжбүрбеҙ. Әммә унда бөтә көйәрмәндәргә лә урын етмәүе ихтимал».
«Беҙ еңеү өсөн көрәшергә әҙер, — тип тәьҫораттары менән бүлеште баш тренер. — Әлбиттә, Суперлигалағы тәүге өс команданың уйынсылары бик оҫта».
Регламентҡа ярашлы, тәүҙә яңы команда алты көслө команда менән уйнарға тейеш. Шуға күрә өфөләргә еңел булмаясаҡ. Баш ҡала командаһы үҙҙәренең майҙанына бәйле мәсьәләнең сиселеүенә һәм республика ярҙамына өмөт итә.


text:
Республикала киҙеү менән сирләүселәр һаны кәмей бара
Февралдең һуңғы аҙнаһында Башҡортостанда киҫкен респиратор вируслы инфекциялар (ОРВИ) менән сирләү бынан алдағы аҙналар менән сағыштырғанда 35 процентҡа кәмене. Бөтәһе ОРВИ менән 25 189 сирләү осрағы, шул иҫәптән 88 осраҡта киҙеү менән сирләү теркәлде. Был күп йылдар буйына күҙәтелгән кимәлдән 20 процентҡа артығыраҡ.
Роспотребнадзорҙың Башҡортостан Республикаһы буйынса идарағының эпидемиологик күҙәтеү бүлеге мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Өфө ҡалаһында 21 февралдән 27-һенә тиклем 7 400 ОРВИ осрағы, шул иҫәптән 17 киҙеү осрағы теркәлгән. Сирләү эпидемия сигенән 14 процентҡа түбәнерәк. Бынан алдағы аҙна менән сағыштырғанда ауырыусылар һаны 27 процентҡа кәмене.


text:
Рудик Исҡужин Башҡортостан Президенты советнигы итеп тәғәйенләнде
Башҡортостан президенты Рөстәм Хәмитов үҙ бойороғо менән Рудик Исҡужинды республика Президенты советнигы вазифаһына тәғәйенләне.
Рудик Ғәзиз улы Исҡужин 1950 йылдың 28 июлендә БАССР-ҙың Күмертау районы Таймаҫ ауылында тыуған.
СССР-ҙың Юғары Ҡыҙыл байраҡлы Дәүләт именлеге комитеты мәктәбен, Ҡыҙыл байраҡлы Дәүләт именлеге комитеты институтын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1969 йылда һәүерташ комбинаты технигы (Силямяе ҡалаһы, Эстон ССР-ы) булып башлай. 1972-1992 йылдарҙа Ҡораллы Көстәрҙә хеҙмәт итә. Төрлө йылдарҙа электр селтәрҙәре техник-релейщигы (Күмертау ҡалаһы); «Махсуслаштырылған Мәғлүмәт һәм Именлек агентлығы» фирмаһы директоры (Мәскәү ҡалаһы); «Халыҡ-ара Иҡтисади Хеҙмәттәшлек» компанияһының программалар етәксеһе (Мәскәү ҡалаһы); «Газпром» Рәсәй акционерҙар йәмғиәтенең тулы хоҡуҡлы нефть операторы, Яҡын һәм Урта Көнсығыш илдәрендә «Транснефть» акционерҙар компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең программалар етәксеһе; Сит илдәр менән Эшлекле хеҙмәттәшлек үҙәге компанияһы вице-президенты; РФ Федераль Йыйылышы Федерация Советы ағзаһының ярҙамсылар төркөмө етәксеһе; «Машиноимпорт» генераль директоры урынбаҫары; «Берҙәм Рәсәй» партияһының Генераль советы секретары советнигы булып эшләй.
2004 йылдан 2013 йылға тиклем Рудик Исҡужин Рәсәй Федераль Йыйылышы Федерация Советы ағзаһы булды.


text:
Башҡортостан иҫке йорттарҙан халыҡты күсереү буйынса алдынғылар иҫәбендә
Башҡортостанда бер мең самаһы кеше авария хәлендәге йорттарҙан яңы йорттарға күсеп сыҡты. "Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуға булышлыҡ итеү фонды" Дәүләт корпорацияһының Йәмәғәтселек менән бәйләнеш буйынса идаралығы хәбәр итеүенсә, Рәсәйҙә бөтәһе был категорияға ҡараған 17 мең кеше торлаҡ шарттарын яҡшыртты.
Фонд мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 1 сентябргә Башҡортостан был күрһәткес буйынса Рәсәй төбәктәре араһында бишенсе урында. Беренселә — Кемерово өлкәһе (2302 кеше күсерелгән), унан ҡала Новосибирск (1452), Һарытау (1228) һәм Липецк (1030) өлкәләре.


text:
Рәсәй почтаһы байрамдарҙа эш режимы тураһында хәбәр итә
ӨФӨ, 2014 йыл, 28 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
1 һәм 2 ноябрҙә почта элемтәһенең бөтә класс бүлексәләре ғәҙәттәге режим буйынса эшләйәсәк, тип хәбәр итә Федераль почта элемтәһенең Башҡортостан Республикаһы идаралығы матбуғат хеҙмәте.
3 ноябрҙә почтаның эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡарасаҡ. Тәүлек әйләнәһенә эшләүсе бүлексәләр киске сәғәт туғыҙға тиклем асыҡ буласаҡ.
4 ноябрь – бөтә почта бүлексәләре өсөн ял көнө. 5 ноябрҙән почта бүлексәләре ғәҙәттәге режимда эшләйәсәк.


text:
Өфөлә йәшәүсе ҡатын Владимир Путиндан фатир алды
Өфөлә йәшәүсе Зоя Бәхтийәрова торлаҡ шарттарын яҡшыртыу буйынса мәсьәләһен Владимир Путиндың Өфөләге йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә мөрәжәғәт итеп хәл иткән. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Рәсәй Хөкүмәте рәйесе ҡатындың мөрәжәғәтенә яуап итеп тейешле күрһәтмәләр биргән. Асыҡланыуынса, өфөлө торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта күптән торған. Әммә бюрократик ҡаршылыҡтар сәбәпле мәсьәләне хәл итеү һәр саҡ кисектерелгән, һәм ауырыу ҡатынға улы менән иҫке бер йортта йәшәргә тура килгән. Мәсьәләне хәл итеүҙең башҡа төрлө сараларын күрмәгәс, ул Владимир Путиндың йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенә мөрәжәғәт итергә булған.


text:
Республикала Өфө тураһында «көрсөккә ҡаршы» ролик популярлыҡ яулай бара
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Социаль селтәрҙәрҙә ҡояшлы Өфөгә арналған һәм фотограф Николай Крицкий төшөргән фотоһүрәттәрҙән төҙөлгән ролик популярлыҡ яулай бара.
Кадрҙа бәхетле өфөләрҙең — балаларҙың, йәштәрҙең, ветерандарҙың шат йөҙҙәре күренә. Роликта Илһам Шакиров башҡарыуында «Иҙел буйы ҡайындары» йыры яңғырай. Халыҡтың Сергей Аксаков исемендәге баҡсала ял итеүе, Ленин урамы, «Ҡунаҡһарай»ҙағы фонтандар, Өфөлә сираттағы «Шыршылар» фильмын төшөрөү... Баш ҡалалағы «Минең бер көнөм» салют менән тамамлана.
Табип-косметолог Әлиә Туҡаева быны өфөләрҙең яңыраҡ блогер Илья Варламов Башҡортостандың баш ҡалаһын бысраҡ ҡала тип белдереүенә яуабы тип иҫәпләй.
— Мин был роликты бик уңышлы тип уйлайым, — тине журналист һәм блогер Шамил shamil Вәлиев. — Билдәле йырсы Илһам Шакировтың тауышы уға үҙенсәлек өҫтәй.
Николай Крицкий һүҙҙәренсә, роликты 12 көн төшөргәндәр, ә музыкаһын ике йыл эҙләгәндәр. Автор «Башинформ» агентлығы аша уға һәм кешеләргә яҡшы кәйеф бүләк иткәндәре өсөн баш ҡала халҡына рәхмәт белдерҙе.


text:
Һыуыҡ көндәрҙә республика уҡыусыларына мәктәпкә бармаҫҡа ла мөмкин
Һыуыҡ көндәрҙә республиканың дөйөм белем биреү мәктәптәре уҡыусыларына дәрескә бармаҫҡа ла мөмкин.
Башланғыс синыф уҡыусыларына 25 градус һыуыҡ булғанда, ҡалғандарға -30 градус температурала мәктәпкә бармаҫҡа рөхсәт ителә.
Был ваҡытта бөтә белем биреү учреждениелары — мәктәптәр һәм балалар баҡсалары — эшләүен дауам итә.
— Әгәр мәктәп йорт менән йәнәшә икән, һәм ата-әсәләр үҙ балаһын уҡырға ебәрергә теләһә, рәхим итһендәр. Уҡыусылар килһә, дәрестәр үткәреләсәк, — тип хәбәр итте БР мәғариф министры урынбаҫары Владимир Аристархов.
Башгидромет мәғлүмәттәренә ҡарағанда, аҙна аҙағына тиклем көндәр һалҡын торасаҡ. Синоптиктар күҙаллауынса, көндөҙ һауа температураһы — 26-28 градус, төнөн 30-32 градусҡа тиклем һыуыҡ буласаҡ.


text:
Хөкүмәт инвестицион проекттарҙы яҡлауын дауам итә
Киләһе йыл республика Хөкүмәте, иҡтисадта донъя финанс көрсөгө тыуҙырған кире тенденцияларға ҡарамаҫтан, ҙур инвестицион проекттарҙы яҡлауын дауам итәсәк. Ярашлы сығымдар 2010 йыл бюджетына индерелде.
БР Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары, финанс министры Айрат Ғәскәровтың һүҙҙәренә ҡарағанда, бөтә билдәләнгән инвестицион проекттар портфелен тормошҡа ашырыу өсөн талап ителгән инвестицион ресурстарҙың дөйөм күләме —150 миллиард һумға яҡын.
Проекттарҙың бер өлөшө сит ил инвесторҙары ҡатнашлығында тормошҡа ашырыласаҡ. Былар, атап әйткәндә, «Сен-Гобен» француз фирмаһы менән берлектә төҙөлөш материалдары етештереүҙе ойоштороу, Австрияның «Ласселсбергер» компанияһы менән керамик плитка производствоһының икенсе сиратын төҙөү, төрөк эшҡыуарҙары ҡатнашлығында быяла һауыттар производствоһын киңәйтеү һәм башҡалар.
Машиналар эшләүҙә проекттарҙы тормошҡа ашырыу өсөн байтаҡ күләмдә финанс ресурстары “ҡаралған”. 14 ҙур инвестицион проект ауыл хужалығы производствоһын үҫтереүгә йүнәлтеләсәк.


text:
Удмуртияның Дәүләт Йыйылышы рәсми делегацияһы килә
Бөгөн Удмурт Республикаһы Дәүләт Йыйылышы рәсми делегацияһының Башҡортостанға сәфәре башлана. Ҡунаҡтар автомобиль транспорты менән килә, юл ыңғайы улар Николо-Березовкаға инеп сығалар. Бөгөн үк Башҡортостан баш ҡалаһына килеп, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай йорто менән танышасаҡ, Парламент тарихы музейына һәм Башҡортостан Республикаһының Дәүләт символикаһы залына барасаҡ, Салауат Юлаев һәйкәленә экскурсия яһаясаҡ һәм Конгресс-холда буласаҡ.
5 майҙа Удмурт Республикаһы Дәүләт Йыйылышы рәсми делегацияһы ағзаларының БР Дәүләт Йыйылышы Рәйесе урынбаҫары Рафаил Зиннуров, республика парламентының профилле комитеттары рәйестәре һәм рәйес урынбаҫарҙары менән осрашыуы үткәреләсәк. Ҡунаҡтар шулай уҡ Башҡорт дәүләт аграр университетына барасаҡ, 21-се ҡала клиник дауаханаһында алкоголь менән ағыуланыуҙарҙы иҫкәртеү һәм дауалау буйынса эш тәжрибәһе менән танышасаҡ. Ә "Башҡортостан" сауҙа үҙәгендә уларҙы Өфө ҡалаһы сауҙа предприятиеларының алкоголле эсемлектәрҙе ваҡлап һатыуҙы сикләү тураһындағы законды үтәү практикаһы менән танышыу көтә.
Бынан тыш, удмурт парламентарийҙары "Аҡбуҙат" ипподромында буласаҡ, Өфөнөң урындағы үҙидара органдарының алкоголле эсемлектәрҙе ваҡлап һатыуҙы сикләү тураһындағы законды үтәү өлкәһендәге эшмәкәрлеге менән танышасаҡ.


text:
Шаран районында етем балалар иғтибар үҙәгендә
Шаран районының Мичуринск ауылындағы етем һәм ата-әсәләр ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өсөн социаль приютта 3-18 йәштәрҙәге 25 бала көн итә.
Районда барған «Изге йөрәк» акцияһы сиктәрендә опека һәм попечителлек бүлеге инициативаһы менән ошо балалар учреждениеһы тәрбиәләнеүселәренең республиканың баш ҡалаһы Өфөгә сәфәре ойошторолдо. Ун ҡыҙ һәм малай циркта мауыҡтырғыс тамашала булды, Өфөнөң иҫтәлекле урындары буйлап экскурсияла йөрөнө, фотоға төштө. Уларҙың күбеһе бындай ҙур ҡаланы беренсе тапҡыр күрә.
— Балалар автомобилдәрҙең һәм кешеләрҙең күплегенә хайран ҡалды, — тип тәьҫораттары менән уртаҡлаша приют педагогы Светлана Максимова, — уларға Салауат Юлаев һәйкәленең мөһабәтлеге, театрҙарҙың матур биналары, бейек йорттар ныҡ тәьҫир итте.
Опека һәм попечителлек бүлеге етәксеһе Әлиә Фәйзуллинаның әйтеүенсә, ололарҙың иғтибарын етемлек проблемаһына йәлеп итеү, бындай балаларға ярҙам итеү 14 апрелдә тамамланасаҡ «Изге йөрәк» акцияһының төп маҡсаттарының береһе булған. Был осраҡта сәфәргә бәйле сығымдарҙың бер өлөшөн район хакимиәте үҙ өҫтөнә алған, шәхси эшҡыуар билеттар менән ярҙам иткән, сәфәргә сыҡҡан балаларҙы татлы ашамлыҡтар менән һыйлаған. Балалар йорто сабыйҙары акция барышында тиҫтәләгән уйынсыҡтар, китаптар, кейем, подгузниктар һәм башҡа кәрәкле әйберҙәр менән тәьмин ителгән.


text:
Республиканың төҙөлөш өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградалары тапшырылды
11 августа билдәләнгән һөнәри байрам – Төҙөүселәр көнө алдынан республикала төҙөлөш өлкәһенең иң яҡшы хеҙмәткәрҙәренә Рәсәй Федерацияһының һәм Башҡортостандың дәүләт наградалары тапшырылды. Наградлау тантанаһы 7 августа БР Хөкүмәтендә үтте. Наградаларҙы республика Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рәүф Ноғоманов тапшырҙы.
Вице-премьер билдәләүенсә, Башҡортостанда төҙөлөш өлкәһенә ҙур инвестициялар йүнәлтелә, тармаҡты яңыртыу буйынса эштәр башҡарыла, кадрҙар потенциалын иҫәпкә алғанда, был өлкәнең киләсәге өмөтлө күренә.
БР Президенты Указы менән «Башҡортостан Республикаһындағы фиҙаҡәр хеҙмәте өсөн» отличие билдәһе менән «Башҡортостан Промстройпроекты» проектлау һәм конструкторлыҡ институты» дәүләт унитар предприятиеһы директоры урынбаҫары Вил Хәсәнов наградланды.
17 белгес Башҡортостан Республикаһының Почет грамоталарына лайыҡ булды. Улар араһында иретеп йәбештереүсе, слесарь, ташсы, маляр, тракторсы, бульдозер машинисы кеүек эшсе һөнәр эйәләре бар. Республиканың Почет грамотаһы менән БР Социаль торлаҡ төҙөү фондының генераль директоры Дамир Миңлебаев та билдәләнде.
«Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе» тигән маҡтаулы исемгә 21 кеше лайыҡ булды. Улар араһында төҙөлөш ойошмалары етәкселәре, участка начальниктары, муниципалитет башлыҡтары урынбаҫарҙары, эшселәр бар.
«Башкиргражданпроект» проектлау институты» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «АС-Проект» проектлау институты» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең баш архитекторҙары Роберт Александров һәм Татьяна Повещенко республиканың атҡаҙанған архитекторҙары тип танылды. Республика капиталь төҙөлөш идаралығының бүлек начальнигы Нина Тушева «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған иҡтисадсыһы» исеменә лайыҡ булды.
Төҙөлөш индустрияһында хеҙмәт иткән алты кеше «Рәсәйҙең почетлы төҙөүсеһе» түш билдәһе менән наградланды.


text:
Башҡортостанда Президент шыршыһы 2013 йылғы Халыҡ-ара балалар уйындарына арналасаҡ
Башҡортостанда Президент шыршыһында ҡатнашасаҡ яҡынса 800 бала өсөн «Ҡыш Бабайҙың Яңы йыл спорт уйындары» исемле театрлаштырылған тамаша әҙерләнгән. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, сара Өфөнөң «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында 21 декабрҙә үтә.
БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, әлеге тема осраҡлы рәүештә һайланмаған. 26 декабрҙә республика баш ҡалаһында йәштәр командалары араһында хоккей буйынса донъя чемпионаты старт ала, ә февралдә ҡала йәнә бер ҙур сараны – VI Халыҡ-ара балалар уйындарын ҡабул итәсәк. Изгелек һәм яуызлыҡ тураһындағы был тамашаны балаларға Башҡорт драма театры һәм Милли йәштәр театры актерҙары тәҡдим итәсәк.
Ҡыш Бабай ролендә – РФ һәм БР халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев, Ҡарһылыу ролендә Милли йәштәр театры актеры Гөлшат Ғайсина сығыш яһаясаҡ.
Балалар спектакленең ҡуйыусы режиссеры – Илшат Фәхретдинов, сценарий авторы – Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрының әҙәбиәт бүлеге мөдире Владимир Аношкин.
Сарала уҡыуҙа яҡшы билдәләренә өлгәшкән, олимпиадаларҙа, ижади конкурстарҙа, спорт ярыштарында еңеү яулаған, шулай уҡ хеҙмәт бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәрҙең ғаиләләренән балалар ҡатнашасаҡ.


text:
Тағун Афирканыҡымы, Әрмәндекеме
Башҡортостан Африка тағунынан һаҡлана.
Республика ауыл хужалығы министрлығы ҡарамағындағы ветеринария идаралығы етәксеһе Хәлил Борханов әйтеүенсә, сусҡа малын аҫыраусылар хайуандарҙы йорт – ҡуранан сығармаҫҡа тейеш. Әгәр ҙә был ҡағиҙә үтәлмәһә, хужаларҙы штраф көтә.
Африка тағунының Ырымбурға килеүенә Кавказ сәбәпсе. Уны Әрмәнстандан Ырымбур өлкәһе Черноречье ауылына туйға килеүселәр алып килгән. Дөрөҫөрәге уларҙың ризыҡтары аша таралған. Әгәр ул Башҡортостанға килә ҡалһа иҡтисади юғалтыуҙар миллиардтарса һумға етәсәк. Сөнки республикала ферма һәм шәхси хужалыҡтарҙа йәмғеһе 600 мең баш самаһы мырҡылдаҡ бар.


text:
Фото:
Башҡортостандың биш районы малсылары һауымдың ике меңлек кимәлен үткән
Фото:
Республикала дүрт райондың ауыл хужалығы предприятиелары йыл башынан алып һәр һыйырҙан 2 меңдән ашыу литр һөт һауып алған. Беренселәрҙән булып был кимәлде Стәрлетамаҡ районы малсылары үткән. БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөгөнгө көндә был райондың хужалыҡтарында йыл башынан алып һәр һыйырҙан 2331 кг һөт алынған. Тәтешлеләр икенсе урында – 2181 кг. Өфө һәм Ауырғазы районы хеҙмәтсәндәре уларҙан бер аҙ арттараҡ килә. Алдынғылар төркөмөндә һуңғы булып Мәләүез малсылары тора. Ике меңлек кимәлгә улар ошо ял көндәрендә еткән.
Иң юғары тулайым һауым, элеккесә, Стәрлетамаҡ районында – 18771 тонна һөт. Был уҙған йыл кимәленән 691 тоннаға күберәк.


text:
Башҡортостанда орлоҡ фонды 99 процентҡа тулыланған
Башҡортостандың орлоҡ фонды тулыланып бөттө тиерлек, тип хәбәр иттеләр республиканың Ауыл хужалығы министрлығында. 19 октябргә аграрийҙар 289 мең тонна орлоҡ һалған. Планға ҡарата был 99%. Алты райондан тыш, республиканың бөтә хужалыҡтары ла яҙғы сәсеүгә орлоҡ запасы әҙер. Дүрт районда – Әлшәйҙә, Благовещенда, Илеш һәм Стәрлетамаҡта орлоҡ һалыу буйынса план арттырып үтәлгән.
Игендең республика страховка фондына 33 мең тонна һалынған, был 75 процентты тәшкил итә. 33 районда план үтәлгән. Иң күп иген Стәрлетамаҡ һәм Шаран райондары предприятиеларында – 1,7 һәм 1,8 мең тонна.
Бер үк ваҡытта күсмә фонд та тулылана. Унда әле 76 мең тонна орлоҡ тупланған, йәғни планлаштырылғандың 88 проценты.


text:
Биш режиссер республика хаҡында кино төшөрә
Булат Йосоповтың Кино мәктәбендә “Биш режиссер республика хаҡында кино төшөрә” темаһы буйынса конкурста еңеүсе йәш режиссерҙар үҙҙәренең тәүге ҡыҫҡа метражлы фильмдарын төшөрөүгә тотона. Кино төшөрөү осоро 18 октябрҙә башлана, тип хәбәр итте “Башинформ” агентлығына проект кураторы Никита Канапацкий.
Программала ҡатнашыусы һәр кеше үҙ фильмының сценарисы һәм режиссеры ролендә сығыш яһай. Кино төшөрөү процесына ике көн бүленгән. Процесҡа Кино мәктәбендә тәрбиәләнеүселәр үҙҙәре етәкселек итә — был Булат Йосоповтың төп принциптарының береһе. Үҙ эштәрен йәш режиссерҙар тамашасыларға декабрь аҙағында ҡала кинотеатрҙарының береһендә тәҡдим итәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы ойошторған конкурс һөҙөмтәләре буйынса кинорежиссер Булат Йосоповҡа Башҡортостан Республикаһы Президенты гранты бирелгәйне. Булат Йосопов был грантты үҙенең ошо проектын тормошҡа ашырыуға йүнәлтте.


text:
Милли музейҙа боронғо әйберҙәр күргәҙмәһе асыла
19 ноябрҙә Башҡортостан Милли музейында ХIХ быуат һәм ХХ быуат башындағы боронғо әйберҙәр музей коллекцияһынан «Ваҡыт һәм әйберҙәр» күргәҙмәһе асыла.
БР Милли музейының күргәҙмә эштәрен ойоштороу һәм үткәреү буйынса секторы мөдире Алһыу Мөфтәхованың һүҙҙәренә ҡарағанда, күргәҙмәлә тамашасылар бынан йөҙ йыл элек йәшәгән кешенең көндәлек тормошон, көнкүрешен һүрәтләгән экспонаттарҙы күрә аласаҡ. Былар сәғәттәр, теген машинкалары, боронғо үтектәр, данлыҡлы Тула самауырҙары, фарфор һәм көмөш һауыт-һаба, шулай уҡ интерьер предметтары, кейемдәр һәм башҡа әйберҙәр.
— Күргәҙмәлә төрлө пландағы музей коллекциялары менән танышырға, ата-олатайҙарыбыҙ һәм әсәй-өләсәйҙәребеҙ файҙаланған әйберҙәрҙең килеп сығыу һәм ҡулланыу тарихы хаҡында белергә мөмкин, — ти Алһыу Мөфтәхова.


text:
«Кластерҙар – импортты алмаштырыу мәсьәләләрен хәл итеү өсөн яҡшы мөмкинлек» – Рөстәм Хәмитов
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостанда кластерҙар булдырыу буйынса реаль эштәр башҡарыла. Республика Башлығы Рөстәм Хәмитов «Интерфакс» агентлығына биргән интервьюһында ошо хаҡта белдерҙе.
«Беҙ ошондай структуралар булдырыуға административ ярҙам күрһәтәбеҙ. Ниһайәт, аҙ тоннажлы химия, инжиниринг, нефть химияһы сәнәғәте өсөн ҡорамалдар етештереү предприятиеларының мәнфәғәттәрен берләштерә алдыҡ», — тип билдәләне төбәк етәксеһе.
Башҡортостан Башлығы һөйләүенсә, хәҙер нефть эшкәртеү буйынса кластер булдырыла, уға ҙур предприятиелар инәсәк. Был — баҙарҙа продукцияны бергәләп һатыу һәм аралашыу өсөн яңы майҙансыҡ һәм яңы мөмкинлек.
«Күреүебеҙсә, һөҙөмтә бар, етештереү арта, әлегә беҙ теләгәнсә үк түгел, әммә был процесс ҡатмарлы, түҙемлек кәрәк. Бәлки, ваҡыт үтеү менән бер нисә предприятиены берләштерербеҙ», — тип иҫәпләй республика Башлығы.
Рөстәм Хәмитов фекеренсә, көрсөк ошо процесҡа тиҫкәре йоғонто яһаманы. Киреһенсә, «хәҙер предприятиелар берләшергә тырыша, был осраҡта кластерҙар — ҡорамалдарҙы берлектә файҙаланыу, импортты алмаштырыу мәсьәләләрен хәл итеү, үҙ-ара ярҙам күрһәтеү йәһәтенән яҡшы мөмкинлек».


text:
Бөтә Рәсәй конкурсында социаль хеҙмәтләндереү учреждениеларының иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре асыҡланасаҡ
Быйыл Рәсәйҙә тәүге тапҡыр «Социаль хеҙмәтләндереү учреждениеһының иң яҡшы хеҙмәткәре» исеменә конкурс үтәсәк. Ул социаль хеҙмәткәр профессияһының абруйын күтәреү һәм йәштәрҙе ололар, инвалидтар, балалар, балалары булған ғаиләләр менән эшләргә өйрәтеү маҡсатында ойошторола. Сөнки бик йыш социаль хеҙмәткәрҙәр ярҙамға мохтаж кешеләрҙе тирә-яҡ мөхит менән бәйләүсе үҙенә күрә бер еп кеүек хеҙмәт итә.
Башҡортостандың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында был конкурста ҡатнашыу өсөн кандидатуралар күрһәтеү буйынса конкурс комиссияһы ойошторолдо. Ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, конкурсанттарҙы һайлап алыу буйынса конкурс комиссияһы ултырышы кесаҙна, 24 мартта үтәсәк.


text:
Уҡытыу-тәжрибә участкаларының етәкселәре өсөн Өфөлә семинар үтә
Өфөлә, Республика балалар эколого-биология үҙәгендә 15 мартта уҡытыу-тәжрибә участкалары мөдирҙәре өсөн инструктив–методик семинар башлана. 50-гә яҡын кешенең ҡатнашыуы көтөлә.
Унда уҡытыу-тәжрибә участкаларын ойоштороуҙы камиллаштырыу һәм эшен алып барыу, уҡытыу-тәрбиә процесында уларҙың баһаһын күтәреү, уҡыусыларҙың фәнни-тикшеренеү эшмәкәрлеген арттырыу мәсьәләләре тикшереләсәк.
Семинарҙа ҡатнашыусылар мәктәп яны участкаһын йәшелләндереүҙә дарыу үләндәрен ҡулланыу һәм участкаларҙа тәжрибә эшмәкәрлеген алып барыу алымдары менән танышасаҡ.
Бындай уҡытыу-тәжрибә участкаларының һәр эколого-биология үҙәгендә булыуын билдәләп үтергә кәрәк. Уларҙың спецификаһы мөмкин тиклем балалар белем алған уҡыу программаһына яраҡлаштырылған, шуның арҡаһында йәш тикшеренеүселәр теоретик белемдәрен практикала нығыта һәм төрлө техникаларҙы үҙләштерә ала.


text:
9 августа Өфөлә футбол уйындарын ойоштороуға бәйле юлдар ябыла Фото: Олег Яровиков
9 августа Өфөлә футбол уйындарын ойоштороуға бәйле юлдар ябыла
9 августа Өфөлә футбол уйындарын ойоштороуға бәйле юлдар ябыла Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 7 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
9 августа Өфөлә «Нефтсе» стадионында футбол уйындарын ойоштороуға бәйле Комаров урамы шәхси автомобилдәр өсөн ябыла, тип хәбәр итә ҡала автоинспекцияһы. Был көндә Башҡортостандың баш ҡалаһында «Өфө» һәм Санкт-Петербургтың «Зенит» командалары осраша.
Көндөҙгө сәғәт 4-тән уйын тамамланғансы Беренсе май урамы сатынан Кемерев киҫелешенә тиклем Комаров урамы ябыҡ буласаҡ. Йәмәғәт транспортының хәрәкәте үҙгәрмәй.
Комаров һәм Кемеров урамдарында транспорт туҡталышына сикләүҙәр индерелә. «Нефтсе» стадионы туҡталҡаһына Кемеров урамы аша инергә кәрәк буласаҡ. Уйын ваҡытында тамашасылар һәм көйәрмәндәр өсөн Төньяҡ автовокзал биләмәһендә өҫтәмә туҡталҡа асыла.


text:
Октябрьскийҙа Рөстәм Хәмитов етем балаларға фатирҙарҙан асҡыстар тапшырҙы
6 октябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Октябрьский ҡалаһында йәшәгән 12 кешегә фатирҙарҙан асҡыстар тапшырҙы. 24 фатирлы социаль йортта 18 бер бүлмәле һәм 6 ике бүлмәле фатир бар, уларҙың дөйөм майҙаны 824 квадрат метр тәшкил итә.
12 етем бала Башҡортостан Президенты ҡулынан асҡыстар алды.
— Фатир алыу – ул ҙур шатлыҡ. Ҡайһы бер балалар быны 10 йыл көттө. Ниһайәт, мохтаждарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү мәсьәләһе урынынан ҡуҙғалды. Быйыл социаль торлаҡҡа мохтаж булған меңгә яҡын кеше фатир аласаҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Өй туйлаусыларҙың береһе – 68-се һөнәри лицейҙа белем алған Алексей Рудь һүҙҙәренсә, фатир алыу өсөн кәрәк булған барлыҡ документтарҙы уның өләсәһе Алексей бәләкәй булған саҡта уҡ әҙерләп ҡуйған.
Октябрьский ҡалаһы хакимиәтенең Торлаҡ сәйәсәте буйынса комитеты етәксеһе Фәрит Ғүмәров һүҙҙәренсә, әлеге ваҡытта ҡалала торлаҡ алыу өсөн сиратта 130-ҙан ашыу етем бала тора.
— 6 октябрҙә фатирҙарҙан асҡыстарҙы 12 кеше алды, ноябрҙә йәнә шундай уҡ йорт файҙаланыуға тапшырыласаҡ. Бынан тыш, икенсел баҙарҙа 17 торлаҡ бүлмә һатып алыуға конкурс иғлан ителде. Шулай итеп, торлаҡ алыуға мохтаж булған барлыҡ етемдәр фатирҙар менән йыл аҙағынаса тулыһынса тәьмин ителәсәк, — тип билдәләне Фәрит Ғүмәров.
2012 йылда Октябрьский ҡалаһы социаль торлаҡ төҙөү буйынса федераль программала ҡатнаша башланы. Әлеге өс ҡатлы йорт 2012 йылдың апрелендә төҙөлә башлай. Унан фатирҙар торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сиратта торған йәш ғаиләләргә, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренә, етем балаларға бирелә.
Социаль йорттоң бер квадрат метры 24200 һум тора. Шул уҡ ваҡытта Октябрьскийҙа әлеге ваҡытта бер «квадрат» 36 мең һумға тиң.


text:
Сифат өлкәһендәге Башҡортостан Президенты премияһына дәғүә итеүгә конкурс иғлан ителде
Башҡортостан Президентының 2012 йылға сифат өлкәһендәге премияһына дәғүә итеүгә конкурс иғлан ителде.
Башҡортостан – Рәсәйҙә бындай премия булдырылған иҫәпле төбәктәрҙең береһе. Республикала йыл һайын тауар һәм күрһәтелгән хеҙмәттәр өлкәһендә юғары һөҙөмтәләргә өлгәшкән ойошмалар һәм предприятиелар билдәләнә. Төбәк конкурсы критерийҙары РФ Хөкүмәтенең ошо өлкәләге премияһы критерийҙарына тап килә.
Продукция һәм хеҙмәттәр сифаты — республикабыҙ халҡының тормош сифатын күтәреүҙә ҙур роль уйнаған фокторҙарҙың береһе. Шуға күрә иҡтисадтың төрлө тармағында һәм хеҙмәттәр күрһәтеү өлкәһендә эшләгән барлыҡ предприятиелар һәм ойошмалар ҙа конкурста ҡатнашыуға йәлп ителә. Конкурста ҡатнашыуға заявкалар 2012 йылдың 1 авгусына ҡәҙәр Дәүләт төбәк стандартлаштырыу, метрология һәм сертификациялау үҙәгендә ҡабул ителә.
Материалдарға талаптар үҙәктең рәсми сайтында бирелгән.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, 2011 йылда республиканың һигеҙ ойошмаһы конкурс лауреаты һәм дипломанты булды. Сифат кубоктары һәм беренсе дәрәжә дипломдарҙы «Пакер» фәнни-производство фирмаһы һәм «ТЕХНОПЛЕКС» заводы алды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә кәңәшмәлә ҡатнашты
Фото:
28 июлдә Салауат ҡалаһында Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота менән «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә етештереүҙең экологик аспекттары буйынса кәңәшмәлә ҡатнашты.
Шулай уҡ Рөстәм Хәмитов менән Григорий Рапота предприятиеның етештереү майҙансыҡтары менән танышты. Башҡортостан Президенты һәм РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле АВТ-6 ҡоролмаһын, полиэтилен етештереүҙе һәм карбамид грануллау ҡоролмаһын ҡараны, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Республика Президенты: ҡулланыусылар кооперацияһын тергеҙергә кәрәк
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республика парламентына әлеге Мөрәжәғәтендә ҡулланыусылар кооперацияһын тергеҙеү кәрәклегенә иғтибарын йүнәлтте.
— Ауылда йәшәүселәрҙең күпселеге сифатлы, экологик яҡтан таҙа, ҡиммәт булмаған аҙыҡ продукттары етештерә алыр ине, — тип билдәләне ул. – Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бөгөн ҡулланыусылар кооперацияһы кешеләрҙе берҙәм баҙарға туплай алмай, ауыл хужалығы производствоһын үҫтереүгә стимул бирә алмай.
Республика башлығы, яҡын киләсәктә был мәсьәләне хәл итеүҙең аныҡ юлдарын билдәләргә кәрәк, тип иҫәпләй.


text:
дүшәмбе, 23 гыйнвар 2017, Казан вакыты 05:36
Берҙәм Рәсәй партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сәйәси советы Президиумы бөгөн сираттағы ултырышын уҙғарҙы. Унда төбәк бүлексәһе яҡын киләсәккә бурыстарҙы тикшерелде. Рәсәй Президенты, Рәсәй Дәүләт Думаһы, Башҡортостандың Дәүләт йыйылышы Ҡоролтайына һәм урындағы советтарға уҙған һайлауҙар берҙәм рәсәй партияһының ҙур еңеүҙәре менән тамамланды. Фирҡә ағзаһы Рәмзил Ишһарин әйтеүенсә, хәҙер партия төп иғтибарҙы сәйәси вәғҙәләрен үтәүгә, партияның ҡоролошон үҙгәртеүгә һәм илдә сәйәси көсөн артабан да арттырыуға бирәсәк.
Президиум ултырышында билдәләнеүенсә, көстө фирҡәнең Мәскәүҙә үткән 9-сы сьезында иғлан ителгән програманы бойомға ашырыуға бирергә кәрәк. 2020-се йылға тиклем иҫәпләгән был документ Рәсәйҙең артабанғы үҫеш юлын билдәләйәсәк. Унан тыш, яҡын киләсәктә партияның төрлө өлкәләргә ҡағылышлы үҙ проекттарын тормошҡа ашырыуға иғтибар биреү, республикала "Берҙәм Рәсәй" партияһына яңы ағзаларҙы ҡабул итеү эшен дә көсәйтеү кәрәклеге әйтелде.


text:
Башҡортостанда Библияны башҡорт теленә тәржемә итәләр. Бының өсөн 8 йыл талап ителгән. Башҡортса фаразда Тәүрәттәге исемдәр ҙә үҙгәртелгән. Мәҫәлән, Иисус Ғайса, Моисей- Муса, Иуда Йәһүд тип алынған. Быны йәнәһе лә башҡортса уҡығандарға исемдәрҙе үҙләштереү еңелерәк булһын өсөн шулай тип үҙгәртәкәндәр.
Тәүратты уҙған быуатта ла башҡортсаға тәржемә итеп маташҡандар. Ул саҡта был эш Октябрь түңкәрелешенә бәйле туҡтап ҡалған булған.
Мосолман өсөн библияның тәржемәһе кәрәкме һуң. Ошо һорауға аңлатма һорап Азатлыҡ радиоһы хәбәрсеһе Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты рәйесе, Мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәткә мөрәжәғәт итте. Мөфтөй әйтеүенсә, башҡорттар араһында дини буталыш китеүе мөмкин. Башҡортостан мосолмандары Диниә назараты был башланғысты бөтөнләй хупламай тине Нурмөхәмәт хәҙрәт. Икенсенән һәр дини китап үҙенең шәхсән телендә генә уҡыусыға тулыһынса аңлашыла, тәржемә иткәндә ундағы ҡараштар башҡа төрлө ҡабул ителә.
Тәүратты тәржемәләү менән махсус институт шөғөлләнә. Улар был эште 2014-се йылда тамамларға уйлай. Шул уҡ ваҡытта сиркәү ҙә был аҙымды хупламауын белдергән. Рус православ сиркәүенең Өфө епархияһы был яңылыҡҡа һаҡ ҡына ҡарай. Шулай уҡ Өфө һәм Стәрлетамаҡ архиепискобы Никондың да яҙма фатихаһы юҡ. Ә бындай осраҡта ул кәрәк.


text:
Баш ҡалала «Евро-Өфө-Азия-2012» мода форумы асылды
«Евро-Өфө-Азия-2012» мода форумы 1-2 ноябрҙә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә. Тамашасыларға авторлыҡ коллекциялары күрһәтеләсәк, йәш дизайнерҙар, рәссам-модельерҙар һәм ҡайтанан асылған ательелар үҙ эштәрен тәҡдим итәсәк.
Йомғаҡлау сараһы 1 ноябрҙә 18 сәғәттә Ҡала мәҙәниәт һарайында үтә. Шулай уҡ форум сиктәрендә «Текстиль һәм мода» күргәҙмәһе ойоштороласаҡ.
Баш ҡаланың мода һәм матурлыҡ индустрияһы предприятиеларының абруйын арттырыу, производствоны заманаға ярашлы итеп үҫтереү, предприятиеларҙың ижади мөмкинлектәрен үҫтереү, шулай уҡ халыҡты хеҙмәтләндереү өлкәһендә бәләкәй бизнесты артабан үҫтереү өсөн шарттар булдырыу сараның төп маҡсаттары булып тора.
Форумды ойоштороусылар булып Өфө хакимиәте сығыш яһай. Проект партнеры — «Башҡортостан күргәҙмә компаниһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте.


text:
Алтынғош
Алтынғош, ялан сыйырсығы, алһыу ҡош (урыҫ. Розовый скворец, лат. Sturnus roseus)— сыйырсыҡтар ғаиләһендәге ҡош.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҙурлығы сыйырсыҡтай. Туп булып йөрөйҙәр. Башы, ҡанаттары, ҡойроғо ҡара, кәүҙәһенең ҡалған өлөшө матур алһыу төҫтә. Ата ҡоштоң башында йәшкелт ялтырауыҡлы ҡара бүрке бар. Башҡа ҡоштар менән бутарлыҡ түгел.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Киҫкен сыйылдаҡ һәм ҡыжҡылдаҡ тауышлы.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ташлы һәм ҡабаҡлы асыҡ урындарҙа йәшәй. Башлыса сиңерткә, төрлө бөжәктәр менән туҡлана. Күсмә ҡош. Урыны менән киң генә таралған.
Күмәкләшеп бер тирәлә оялайҙар. Оялары ҡабаҡ ярыҡтарында, таш өйөмдәре араһында була. 4—6 бөртөк аҡһыл зәңгәр йомортҡа һала. Зарарлы бөжәктәрҙе ҡырып, ҙур файҙа килтерә.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э. Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. — Өфө, 1986. — ИБ № 3478 28.693.35 И 90