text:
- Подробности
- Просмотров: 292
ӨФӨ ТАУ СӘНӘҒӘТЕ АКЦИОНЕРҘАР ЙӘМҒИӘТЕ, 1898 й. Мәскәүҙә фабриканттар В.А.Горбунов, А.Ф.Моргунов һәм С.И.Щегляев тарафынан ойошторола. Йәмғиәттең төп капиталы 1587,5 мең һум (500 һумлыҡ 3175 акция) тәшкил иткән. Стәрлетамаҡ өйәҙендә тимер мәғдәне ятҡылығын файҙаланыу өсөн йәмғиәт 1 мең дисәтинә ер һатып ала, башҡорттарҙан — 80 мең дисәтинә, удел ведомствоһынан 25 мең дисәтинә ерҙе ҡуртымға ала, Архангел суйын иретеү заводын төҙөй. 1903 й. йәмғиәт бөтөрөлә, Архангел з‑ды ябыла.
Әҙәб.: Б у р а н о в Ю.А. Акционирование горнозаводской промышленности Урала (1861—1917). М., 1982.
З.И.Гудкова
Тәрж. М.Х.Хужин


c: text/html

text:
- Подробности
- Просмотров: 209
ТРОИЦК ҠӘЛҒӘҺЕ, 1743 й. И.И. Неплюев тарафынан башҡорттарҙың аҫаба ерҙәрендә Уйыл й. Уй й. ҡойған урында хәрби нығытма булараҡ нигеҙ һалынған. Православие динен тотоусыларҙың Изге Троица байрамы (ҡара: Православие байрамдары) хөрмәтенә аталған. Башҡортостандың көньяҡ-көнсығыш сиге буйында төҙөлгән 9 ҡәлғәиҫәбенә инеп, Уй сик һыҙығының (ҡара: Ырымбур сик һыҙығы) үҙәге булған. Т.ҡ. тәүҙә башҡа ҡалаларҙан дворян һәм казактар күсерелгән. Гарнизон739 һалдат һәм офицерҙан торған. 1771 й. 1680‑дән ашыу кеше, 317 йорт иҫәпләнгән. 1745 й. Троицк алыш-биреш йорто төҙөлөп, унда 1750 й. алып йәрминкәләр үткәрелгән. Халҡы игенселек, малсылыҡ м‑н шөғөлләнгән, сауҙа (башлыса Урал аръяғы башҡорттары һәм Урта йөҙ ҡаҙаҡтары килтергән йылҡы м‑н) иткән. 18 б. уртаһында Т.ҡ. Ҡаҙағстан, Урта һәм Үҙәк Азия халыҡтары м‑н тышҡы сауҙа урынына әүерелгән. Крәҫтиәндәр һуғышы (1773—75) осоронда 1774 й. майында ҡәлғә Е.И.Пугачёвтың Төп ғәскәре тарафынан баҫып алынған һәм бер көн улар ҡулында булған. 1784 й. өйәҙ ҡалаһы статусы алған (ҡара: Троицк).
Р.Ғ.Буканова
Тәрж. М.Х.Хужин

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Аруба
Ару́ба (нидерл. һәм папьям. Aruba) — Кариб диңгеҙенең көньяғында Венесуэла ярҙары янында үҙидараһы булған дәүләт төҙөлөшлө утрау.Кесе Антил утрауҙарының иң көнсығышта урынлашҡаны. Нидерландтар Короллеге федерацияһы составындағы субъект. Ҡоро ер майҙаны — 193 км². Халҡы — 103 065 человек (2009). Баш ҡалаһы — Ораньестад ҡалаһы.
Йөкмәткеһе
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Аруба климаты — ҡоро тропик климат. Уртаса йыллыҡ температура 28 °C һәм йыл әйләнәһенә үҙгәрмәй тиерлек.[2] Тәүлек температура амплитудаһы, шулай уҡ 4 °C-тан артмай. Уртаса йыллыҡ яуым-төшөм кимәле 432 мм, күп өлөшө октябрь һәм ноябрь айҙарында ҡойма ямғырҙар булып яуа.[3] Аруба тропик циклондар юлынан көньяҡтараҡ урынлашҡан, шуға күрә циклондар утрау иҡтисанына һирәк зыян уилтерә.[2]
Флора һәм фауна[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Яуым-төшөм кимәле бик түбән булыуға арамаҫтан утрау флораһы бик бай. Утрауҙа иң таралған үҫемлек — диви-диви ағасы. Шулай уҡ кактустар киң тралған. Шулай уҡ Алоэ үҫә, тик хәҙер XX быуат башындағы кеүек киң таралмаған. Көньяҡ яр буйлап плюмерия, гибискус, бугенвилия, деллоникс царский, олеандр, кокосовая пальма, папайя, манго, лимон, миндаль һәм башҡа үҫемлектәр үҫә[4].
Аруба утрауында хайуандар юҡ, әммә кәҫәрткеләрҙең 8 төрө осрай — 3 төр тейид (Teiidae) һәм 5 төр геккон (Gekkonidae), йыландарҙың ике төрө — каскавелла, йәки шаңғырауыҡ йыландар (Crotalus durissus) һәм аруба бесәй күҙле йыландар (Leptodeira bakeri), яр буйы һыуҙарында бисса (Eretmochelys imbricata) ташбаҡалары тереклек итә[5].
Төньяҡ һәм Көньяҡ Америка араһындағы миграция осоронда тиҫтәләгән ҡоштар туҡталып китә. Улар араһында сарҡылдаҡтар, селәндәр, берғаҙандар, аҡсарлаҡтар, бакландар бар. Яр буйҙарындағы һыуҙарҙа диңгеҙ алабуғаһы, балыҡ-попугай, диңгеҙ фәрштәһе, йыланбалыҡ, манта, лобстерҙар тереклек итә.[4].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Aruba from the CIA World Factbook
- ↑ 2,0 2,1 Aruba Weather (инг.). Visitaruba.com. 17 сентябрь 2008 тикшерелгән.
- ↑ Aruba (инг.). Microsoft® Encarta® Online Encyclopedia. 6 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ 4,0 4,1 Aruba Flora and Fauna (инг.). Aruba-travelguide.com. 6 июль 2008 тикшерелгән.
- ↑ The Reptile Database
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аруба хөкүмәте (нид.)
- Центральное бюро статистики Арубы (инг.)
- Аруба утрауы. Белешмә (рус.)
- Арубаның рәсми турист сайты (инг.) (нид.) (исп.)
- Historia di Aruba (инг.) (нид.)Ҡалып:Ref-pap


text:
- Подробности
- Просмотров: 257
ТАБЫН ҠӘЛҒӘҺЕ, Т а б ы н, 1736 й. 14 июлендә сауҙагәр И.Д. Утятниковтың тоҙ промыслаһы янында, Тоҙйылға й. Ағиҙелгә ҡойған урында, башҡорт ихтилалдары (1735—40) барышында башҡорттарҙан тартып алынған ерҙәрҙә И.К.Кириловтың күрһәтмәһе б‑са төҙөлгән. Башҡа мәғлүмәттәргә ярашлы, Т.ҡ. Нуғай даруғаһының Кесе Табын улусы башҡорттарының аҫаба ерҙәрендә 1682—84 йй. башҡ. ихтилалы ваҡытында Тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы (1684 й. нигеҙләнгән) урынында һалынған. 1708 й. башҡорт ихтилалы (1704—11) барышында ҡаласыҡ емерелгән. Т.ҡ. оборона һәм сауҙа бурыстарын атҡарған. Комиссар Утятников ҡарамағында, 1737 й. алып Өфө провинцияһы, 1744 й. — Ырымбур губернаһы составында, 1782 й. башлап Стәрлетамаҡ өйәҙенең ҡала яны булған. 1736 й. 400‑гә яҡын кеше йәшәгән. Гарнизон казакка яҙылған һөргөнсө, разночинец, мишәр, нуғай, татар, башҡорттарҙан, әсиргә алынған баш күтәреүселәрҙән торған. 1748 й. Табын казактары Ырымбур регуляр булмаған корпусы (ҡара: Ырымбур казак ғәскәре) составына индерелгән. 1737—38 йй. һәм 1739—40 йй. башҡ. ихтилалдары ваҡытында ҡәлғәлә хөкүмәт ғәскәрҙәре урынлашҡан. Крәҫтиәндәр һуғышы (1773—75) осоронда ҡәлғә баш күтәреүселәр һөжүменә дусар булған. 19 б. 1‑се ярт. хәрби әһәмиәтен юғалтҡан, 2‑се ярт. Стәрлетамаҡ өйәҙенең Табын а. (БР‑ҙың Ғафури р‑ны) булараҡ иҫәпкә алынған.
Әҙәб.: Б у к а н о в а Р.Г. Табынская крепость //Актуальные проблемы истории и этнографии Башкортостана: прошлое и современность. Уфа, 1993.
Р.Ғ.Буканова
Тәрж. М.Х.Хужин
Илл.: Тоҙ ҡайнатыу ҡаласығы (17 б. аҙ.). Рәссамы Р.М.Рамаҙанов


text:
- Подробности
- Просмотров: 377
КИЛДЕБӘКОВА Раушания Нәсғетдин ҡыҙы (13.7.1949, Бәләбәй ҡ.), кардиолог. Мед. ф. д‑ры (2000), проф. (2002). БР‑ҙың атҡ. табибы (2001). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1972) С.М.Киров ис. Өфө телефон аппаратураһы з‑ды поликлиникаһы терапевы, 1979 й. алып Өфөнөң 1‑се дауаханаһында эшләй, 1982 й. алып БДМУ‑ла уҡыта. Фәнни тикшеренеүҙәре кардиология һәм экстремаль мед. мәсьәләләренә арналған. К. тарафынан гипертония ауырыуын иртә диагностикалау һәм дауалау мәсьәләләре өйрәнелә, ауыл ерендә йәшәүселәр һәм сәнәғәт пр‑тиеларында эшләүселәр өсөн уны иҫкәртеү б‑са тәҡдимдәр эшләнә, ҡайһы бер ағыулы матдәләр м‑н зарарланғанда, йомшаҡ туҡымалар оҙаҡ ҡыҫылып йөрөгәндә киҫкен бөйөр етешмәүсәнлеге һ.б. ваҡытында дауалау ысулдары камиллаштырыла. 250‑нән ашыу фәнни хеҙмәт һәм 3 уйлап табыу авторы.
Хеҙм.: Медико‑психологическое сопровождение лиц экстремальных профессий. Уфа, 2011 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
285-77-85 (прямой эфир)
262-88-08 (реклама)
262-88-18 (поздравление)
+7 (937) 167-54-66 (WhatsApp)
Уҙған шәмбе баш ҡалабыҙҙа шаулап-гөрләп Һөт фестивале үтеп ките. Был күркәм сараның маҡсаттары бихисап. Шуларҙың иң мөһиме - халыҡты, бигерәк тә үҫеп килгән быуынды һау-сәләмәт тормошта тәрбиәләү. Ә бының өсөн көндәлек тормошобоҙҙа шифалы үә файҙалы эсемлектәрҙе генә ҡулланыу шарт. Һөт ризыҡтары был исемлектә, әлбиттә, беренсе урында. Ни тиһәк тә әҙәм балаһы донъяға килгәс тә иң тәүҙә ошо тәбиғәт уйлап тапҡан ғәжәйеп эсемлекте тәмләй, уның ярҙамында үҫә, кеше була. Әммә баҙар шарттарына күскән бер мәлдә донъяны төрлө туҙға яҙмаған эсемлектәр баҫты, ә һөттө артҡы планға ҡалдырҙы, ә уның менән бергә халыҡтың сәләмәтлеге лә ҡаҡшай башланы. Ошондай шарттарҙа һөттөң абруйын кире ҡайтарыу, уға дан йырлау һәм ҡулланыуҙы популярлаштырыу маҡсатында "Һөт иле" фестивалдәрен үткәреү матур йолаға әйләнде.
105.5 FMАудиопоток


text:
Хәниә Фәрхи үлгән көндө, халыҡ артисының ҡәберенә таш ҡуялар
27 июля 2018 йыл | Яңылыҡтар
Башҡортостандың һәм Татарстандың халыҡ артисы Хәниә Фәрхигә ҡәбер ташын рәсми рәүештә 27 июлдә Ҡазанда йырсы ерләнгән урында асалар. Был турала «Татар-информ» мәғлүмәт агентлығы хәбәр итә.
Мәсетле районында яңы кирбес заводы асылды
27 июля 2018 йыл | Яңылыҡтар
Заводты яңыртыу эштәре республиканың төньяҡ-көнсығыш райондарын үҫтереү буйынса программа сиктәрендә уҙғарылды. Уның кураторы Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Илшат Тажетдинов.
Ишембай районына ҡойон еле ҡағылған.
23 июля 2018 йыл | Яңылыҡтар
Кисә генә Ишембай районы Түбәнге Әрмет ауылы халҡы ғәҙәттән тыш хәлгә тарый: көтөлмәгән ҡойон ҡайһы берҙәрҙең йорт-ҡураһына зыян килтерә.
В Башкирии может быть создано несколько геопарков международного уровня
23 июля 2018 йыл | Яңылыҡтар
Тарихты беләһеңме? Кем ул Сыңғыҙхан?
23 июля 2018 йыл | Йәмғиәт
Кем ул Сыңғыҙхан?
Сыңғыҙхан, ысын исеме Темуджин
Хаким итә башлауы: 1206 йыл
Тамамланыуы: 1227 йыл, 18 август


text:
Халыҡ-ара гимнастика федерацияһы
Халыҡ-ара гимнастика федерацияһы (франц. Federation Internationale de Gymnastique (FIG) йәки ингл. International Federation of Gymnastics (IFG)) — гимнастика спорт төрҙәре федерацияһы. Донъялағы иң өлкән спорт федерацияһы.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1881 йылдың 23 июлендә Бельгия гимнастика ассоциацияһы президенты Николас Куперус инициативаһы менән Льеж (Бельгия) конгресында өс дәүләт — Бельгия, Нидерланд һәм Франция вәкилдәрен берләштергән Европа гимнастика ассоциацияһы ойошторолған. Шулай итеп, Халыҡ-ара гимнастика федерацияһы ФИЖ — иң өлкән халыҡ-ара спорт федерацияһы. Яйлап ағза илдәр географияһы киңәйә барған һәм Европа гимнастика федерацияһы Халыҡ-ара гимнастика федерацияһы (ФИЖ)[1] тип үҙгәртеп ҡорола.
1896 йылғы тәүге Олимпия уйындарынан башлап гимнастика олимпия программаһына инә. ФИЖ Йәйге олимпия спорт төрҙәре халыҡ-ара федерациялары ассоциацияһына инә һәм Халыҡ-ара олимпия комитеты уны таный[2].
Федерация сығыштарҙы баһалау ҡағиҙәләрен билдәләүсе сығыш регламентын эшләй. Дисциплина Халыҡ-ара гимнастика федерацияһына алты гимнастика дисциплинаһы: спорт гимнастикаһы (ир-ат һәм ҡатын-ҡыҙ), художестволы гимнастика, спорт аэробикаһы, спорт акробатикаһы, батутта һикереү инә.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Европа гимнастика союзы
- Рәсәйҙең спорт гимнастикаһы федерацияһы
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- AYOUB, Eliana. Ginástica geral e Educação física escolar. Ed. Unicamp, 2001.
- SOUZA, Elizabeth Paoliello Machado de. Ginástica Geral: uma área do conhecimento da Educação Física. Tese de Doutorado, UNICAMP, Faculdade de Educação Física, Campinas (São Paulo), 1997.
- SOUZA, Elizabeth Paoliello Machado de. O Universo da ginástica: Evolução e abrangência. Editora Unicamp. Cap. A estrutura da ginástica no mundo.
- ENCICLOPÈDIA Catalana. Diccionari de Gimnàstica. Generalitat de Catalunya, Barcelona (Espanha), 1991.
- HARDEN, Robert. Gymnastics – Sport or Art? International Gymnastic Magazine, Dez., 1982. p. 35.


text:
Башҡортостанда 130 мең тоннанан ашыу татлы тамыраҙыҡ йыйып алынған
Башҡортостан сөгөлдөрсөләре 5534 гектарҙа шәкәр сөгөлдөрөн йыйып алған, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Был ошо техник культуралар сәселгән майҙандарҙың 9 проценты. Уртаса уңыш гектарынан 242 центнерға тиң. Аграрийҙар әле 133778 тонна татлы тамыраҙыҡ йыйып алған.
Сөгөлдөр уңышының иң ҙур өлөшө республикала Благовар һәм Әлшәй райондары хужалыҡтарына тура килә — бында 40000 һәм 39600 тонна татлы тамыраҙыҡ алына. Благоварҙар 28 процент майҙандарын эшкәрткән, уларға йәмғеһе 5622 гектарҙан сөгөлдөр йыйып алырға тура киләсәк. Әлшәй районында шәкәр сөгөлдөрө майҙандарҙың дүрттән бер өлөшөндә ҡаҙып алынған.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, иҡтисади яҡтан табышлы техник культураны эшкәртеү менән быйыл Башҡортостандың 27 районы шөғөлләнә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 482
ДЕЖНЕВ ҠУРҒАНДАРЫ, Турбаҫлы мәҙәниәте археологик ҡомартҡыһы. 5—6 бб. аҙ. ҡарай. Өфөнөң Орджоникидзе р‑ны терр‑яһында Ағиҙел й. уң ярында урынлашҡан. Дежнев а. исеме м‑н аталған. 1958 й. асыла һәм 1959 й. Н.А.Мәжитов, 1961 й. А.Х.Пшеничнюк, 1966 й. С.М.Васюткин, 1968—69 йй. М.Х.Садиҡова, 1974 й. Н.Г.Рутто, 1989—92 йй. ТТӘИ һәм БДУ‑ның берлектәге экспедициялары тарафынан тикшерелә. Ҡурған ҡәберлектәренә ҡарай. Тупраҡ өйөп яһалған 104 ҡурғандан (диам. 6—18 м, бейеклеге 0,2—0,8 м) тора, 81‑е ҡаҙылған. Өйрәнелгән һәр ҡурған аҫтында 1—3 ҡәбер табылған. Мәйеттәр тура мөйөшлө тәрән ҡәбер соҡорҙарына салҡан ятҡырып, баштары м‑н төньяҡҡа ҡаратып ерләнгән. Ҡайһы бер ҡәберҙәрҙә оҙон стеналар буйлап баҫҡыс‑киртләстәр йәки төбө кимәлендә уйымдар булған. Керамика әүәләп эшләнгән һауыттарҙан ғибәрәт, уларҙың ҡайһы берҙәре ауыҙы тирәләй көмөш пластиналар м‑н биҙәлгән. Ҡәбергә ш. уҡ бронза көҙгөләр, ҡаптырмалар, алҡалар, тимер ҡылыстар, ауыҙлыҡтар, тимер һәм һөйәк уҡ башаҡтары, ағас ҡалдыҡтары м‑н көмөш өҫтәмәләр, фибулалар (ҡойолған ике пластинкалы һәм таҫма корпуслы), быяла муйынсаҡтар һалынған. Д.ҡ. материалдары Археология һәм этнография музейында һаҡлана.
Әҙәб.: Сунгатов Ф.А. Погребальные комплексы Дежнёвского и Ново-Турбаслинского могильников (по материалам раскопок 1989–1992 гг.) //Курганы кочевников Южного Урала. Уфа, 1995.
Ф.А.Сөнәғәтов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 501
ДЕНДРОЛОГИЯ (гр. dendron – ағас һәм ...логия), ботаниканың ағас үҫемлектәрҙе (ағас, ҡыуаҡ, ваҡ ҡыуаҡлыҡ һ.б.) өйрәнеүсе бүлеге. Д. төп маҡсаттары: ағас үҫемлектәрҙең систематикаһын, морфологияһын, биологияһын, экологияһын, геогр. таралыуын, уларҙы торама пункттарҙың санитар-гигиена торошон яҡшыртыу өсөн йәшелләндереүҙә, эрозияға бирелгән һәм киптерелгән ерҙәрҙе һ.б. урманлаштырыуҙа ҡулланыуҙы өйрәнеү. Башҡортостан дендрофлораһы беренсе тапҡыр 18 б. 2‑се ярт. П.С.Паллас тарафынан тасуирлана, 19 б. аҙ. күп ағас үҫемлектәр С.И.Коржинский һәм О.А.Федченко хеҙмәттәрендә һүрәтләнә. Респ. дендрофлораһын ентеклерәк И.М.Крашенинников етәкс. Башҡортостан комплекслы экспедицияһының геоботаника отряды ғалимдары өйрәнә. 1931—36 йй. ошо йүнәлештәге тикшеренеүҙәрҙе Тупраҡ‑ботаника бюроһы хеҙм‑рҙәре үткәрә. 1930—80‑се йй. Урман тәжрибә станцияһында амур бәрхәте, маньчжурия сәтләүеге һ.б. (Д.А.Ильичёв), тирәктәр (А.М.Березин), ултыртылған йырын һыҙа ағастары (Ю.Ф.Косоуров) өйрәнелә. Дендрологик тикшеренеүҙәрҙе 1939 й. Ботаника баҡсаһында (ҡара: Ботаника баҡса институты) ағасҡыуаҡ питомнигына нигеҙ һалған А.Л.Коркешко дауам итә. Артабанғы йылдарҙа Ботаника баҡсаһында ағас һәм ҡыуаҡлыҡтарҙың хужалыҡ өсөн ҡиммәтле төркөмдәре, ш. иҫ. ашарға яраҡлы үҫемлектәр (Г.К.Байков), дарыу үҫемлектәре (Е.В.Кучеров), декоратив үҫемлектәр (Р.В.Вафин, А.С.Сахарова һ.б.), оранжерея үҫемлектәре (З.Н.Сөләймәнова), төрлө системалы төркөмдәге ағас үҫемлектәр: сәнскәкле шыршы һәм сирень төрҙәре (Н.В.Полякова, Сахарова), гөлйемеш (Н.М.Мурысёва), тал һымаҡтар (А.Ю.Кулагин), энәлек, арса һымаҡтар, яланғас орлоҡлоларҙың (Вафин, Л.С.Никитина, В.П.Путенихин, А.Н.Якимов; ҡара: Дендрарий) төрҙәре өйрәнелә. 1950—60‑сы йй. далала урман үҫтереү маҡсатында ағас үҫемлектәрҙе өйрәнеү м‑н Б.И.Федорако шөғөлләнә. 70‑се йй. башлап Биология институтында — тирә‑яҡ мөхитте сәнәғәт бысратыуының ағастарға тәьҫире (Ю.З.Кулагин), техноген йөкләнеш шарттарында ағас һәм ҡыуаҡлыҡтарҙың тотороҡлолоғо, мөхитте стабилләштереүсе роле (А.А.Баталов, Р.Х.Ғиниәтуллин, А.А.Кулагин, Кулагин, Н.А.Мартьянов), 1995 й. Аграр университетта йүкәлектәрҙең биол. продуктлылығы һәм татлылығы мәсьәләләре б‑са тикшеренеүҙәр алып барыла. БР терр‑яһында яҡынса 125 урындағы төр ағас, ҡыуаҡ, ярым ҡыуаҡ һәм яҡынса 40 төр интродукцияланған үҫемлек (амур бәрхәте, канада тирәге, пенсильвания ҡорос ағасы, балан япраҡлы ҡыуыҡ емеш һ.б.) үҫә.
Әҙәб.: Кулагин Ю.З. Индустриальная дендроэкология и прогнозирование. М., 1985; Леса Башкортостана. Уфа, 2004; Путенихин В.П. Дендрология с основами декоративного садоводства: в 2 ч. Уфа, 2006—2007.
Р.Х.Ғиниәтуллин, В.П.Путенихин, Ә.Ф.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Рөстәм Хәмитов Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында Башҡортостан делегацияһын етәкләй
ӨФӨ, 2018 йыл, 24 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов XXII Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумында республиканың рәсми делегацияһын етәкләй. Форум 24-26 майҙа уҙа.
Республика етәксеһе форумдың пленар ултырышында, энергетик панель сессияла ҡатнаша, шулай уҡ «Рәсәй төбәктәре экспорты – яңы сиктәрҙе артылып» эшлекле фекер алышыуҙа сығыш яһай.
Форум барышында ҙур компаниялар, сәнәғәт предприятиелары, ойошмалар менән хеҙмәттәшлек тураһында килешеүҙәргә һәм инвестиция килешеүҙәренә ҡул ҡуйыу күҙаллана.
Делегацияның эш программаһында эшлекле осрашыуҙар, панель сессиялар, милли проекттарҙы бойомға ашырыу, Рәсәй субъекттарының инвестиция йәлеп итеү ҡеүәһен арттырыу, яңы дәүләт идараһы механизмдарын индереү, технологик яҡтан үҫеште тәьмин итеү өсөн фән ҡаҙаныштарын файҙаланыу кеүек төбәктәрҙе социаль-иҡтисади үҫтереүҙең мөһим мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдәрҙә ҡатнашыу ҡаралған.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Петербург халыҡ-ара иҡтисади форумы 1997 йылдан ойошторола. 2006 йылдан Рәсәй Федерацияһы Президенты патронаты аҫтында уҙа. Егерме йыл эсендә форум эшлекле даирә вәкилдәренең аралашыуы, Рәсәй, үҫешеүсе баҙарҙар һәм донъя алдында торған төп иҡтисади мәсьәләләрҙе тикшереү өсөн алдынғы донъя майҙансығына әүерелде.
http://www.bashinform.ru/news/1162986-rustem-khamitov-vozglavil-delegatsiyu-bashkortostana-na-peterburgskom-mezhdunarodnom-ekonomicheskom-/


text:
- Подробности
- Просмотров: 644
ВИЗЕ ЯРУСЫ, карбондың аҫҡы бүлегенең урта бүлексәһе. Турней ярусында ята, серпухов ярусы м‑н ҡапланған. Ж.‑О.Госсель тарафынан айырып күрһәтелә (1882). Визе ҡ. (Бельгия) исеме м‑н аталған. Диңгеҙ һәм континенталь ултырмаларҙан тора. Диңгеҙ ҡатламдарына — фораминифер, мәрйен, остракод, брахиопод, конодонт, континенталдәргә спора һәм һеркә хас. Аҫҡы һәм өҫкө ярым ярустарға бүленә. Аҫҡыһы — радай һәм бобрик, өҫкөһө тула, алексин, михайлов һәм венёв горизонттарынан тора. БР терр‑яһында В.я. ултырмалары фацияларҙың күп төрлө булыуы м‑н айырыла. Башҡортостандың платформа өлөшөндә аҫҡы ярым ярусы (ҡалынлығы 100—120 м) — континенталь (алевролит, аргиллит, таш күмер һәм каолинит балсыҡ ҡатыш ҡомташ), өҫкөһө (ҡалынлығы 200 м тиклем) диңгеҙ, башлыса карбонатлы ҡатламдарҙан тора. Башҡорт мегантиклинорийының көнбайыш битләүендә аҫҡы ярым ярусы (ҡалынлығы 25—200 м) — карбонатлы һәм карбонатлы- терриген ҡатламдарҙан, өҫкөһө (ҡалынлығы 160—230 м) эзбизташтан һәм доломиттан ғибәрәт. Магнитогорск мегасинклинорийында аҫҡы ярым ярусы (ҡалынлығы 350— 1000 м) — вулканоген-ултырма тау тоҡомдарынан (вулкан ҡомташы, туф- ҡомташ, алевролит, ҡомташ, эзбизташ), өҫкөһө (ҡалынлығы 800—1000 м) башлыса һай диңгеҙ органоген эзбизташынан тора. Йылайыр синклинорийында В.я. терриген-карбонатлы ҡатламдарҙан (ҡалынлығы 800 м ашыу) һалынған. Аҫҡы ярым ярусының аҫҡы өлөшөндә — терриген ҡатламдар, өҫкө өлөшөндә эзбизташ өҫтөнлөк итә. Өҫкө ярым ярусы башлыса карбонатлы-терриген ҡатламдарҙан тора. Респ. төньяҡ-көнсығышында өҫкө ярым ярусының диңгеҙ карбонатлы ҡатламдары (ҡалынлығы 200 м тиклем) күп.
Әҙәб.: Стратиграфические схемы Урала. Екатеринбург, 1993.
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
«Салауат Юлаев» хоккей клубының генераль менеджеры Леонид Вайсфельд көйәрмәндәр алдында ғәфү үтенде
«Салауат Юлаев» хоккей клубының генераль менеджеры Леонид Вайсфельд көйәрмәндәр алдында ғәфү үтенде Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2017 йыл, 23 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Наталья Овчарук/.
Көйәрмәндәр һәм хоккей менән айырыуса ҡыҙыҡһынмаған өфөләр ҙә «Какая боль…» тип йырланы. «Салауат Юлаев»тың үҙ боҙонда «Аҡ Барыҫ»ҡа ҡаршы принципиаль уйында үкенесле еңелеүе тарихҡа инде, әммә Өфө клубындағы эштәрҙең торошо тураһында һөйләшеүҙәр бөтә көйәрмәндәрҙә лә ҡурҡыу тойғоһон уята.
Юбилей миҙгелендә тәүге «йәшел дерби»ҙан һуң «юлаевсылар» сисенеү бүлмәһендә ғәфү үтенеүҙән тыш башҡа һүҙҙәр тапманы. Һуңынан «Салауат Юлаев» хоккей клубының генераль менеджеры һүҙ тотто.
«Команда исеменән көйәрмәндәр алдында ғәфү үтенәһем килә. Әлбиттә, был юл ҡуйғыһыҙ һөҙөмтә, унан да бигерәк өйҙә, алдан әҙерләнеп. Бындай һөҙөмтәгә аҡланыу юҡ. Тикшерәсәкбеҙ, эшләйәсәкбеҙ», — тип Леонид Вайсфельдтың һүҙҙәрен килтерә Башҡортостан клубының матбуғат хеҙмәте.
22 ноябрҙә «Салауат Юлаев» 0:5 иҫәбе менән «Аҡ Барыҫ»ҡа еңелде. Был Ҡазан командаһының Өфө клубындағы иң ҙур еңеүе.


text:
18 февраль
18 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 49-сы көнө. Йыл аҙағына тиклем 316 көн ҡала (кәбисә йылында 317).
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Рәсәй — Транспорт полицияһы көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1268 — Раковор алышы: төньяҡ урыҫ кенәзлектәре ғәскәре Тевтон орденын ҡыйрата.
- 1386 — Бөйөк Литва кенәзе Ягайло Польша королеваһы Ядвигаға өйләнә.
- 1814 — Монтро янындағы алыш: Наполеон Вюртемберг кронпринцының ғәскәрен ҡыйрата.
- 1861 — Джефферсон Дэвистың Америка Конфедератив Штаттарының президенты булараҡ инаугурацияһы.
- 1911 — Һиндостанда тарихта тәүге тапҡыр почта авиарейсы башҡарыла. Осоусы Анри Пике 6,5 мең хаттан һәм 250 асылманан торған йөктө Аллаһабадтан Нейниға 13 км араға алып бара.
- 1913 — Фредерик Содди «изотоп» терминын тәҡдим итә.
- 1918 — Мәскәүҙә Брянск (хәҙер Киев) тимер юл вокзалы асыла.
- 1919 — Башҡорт Хөкүмәте һәм Башҡорт ғәскәре Советтар яғына сыға.
- 1930 — Америка астрономы Клайд Томбо Ҡояш системаһының туғыҙынсы планетаһы Плутонды аса.
- 1948 — СССР һәм Бирма берлеге (хәҙер Мьянма берлеге) менән дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
- 1960 — Скво-Вэллиҙа VIII Ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
- 1965 — Гамбия Бөйөк Британиянан бойондороҡһоҙлоҡ ала.
- 1967 — СССР һәм Үрге Вольта (хәҙер Буркина-Фасо) араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
- 1978 — Тәүге тапҡыр триатлон буйынса ярыштар үткәрелә.
- 1979 — Сахара сүлендә ҡар яуа.
- 1981 — СССР һәм Зимбабве Республикаһы араһында дипломатик мөнәсәбәттәр урынлаштырыла.
- 1986 — Борис Ельцин КПСС ҮК Политбюроһына кандидат итеп һайлана.
- 2003 — Корея Республикаһының Тэгу ҡалаһы метроһындағы янғында 198 кеше һәләк була.
- 2004 — Нишапур (Иран) янында хәүефле йөк менән тимер юл составы шартлай, 300-ләп кеше һәләк була, 500-ләп яралана.
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Вәлиев Рәфғәт Әхтәм улы (18.02.1911—10.07.1993), совет хәрби начальнигы һәм ғалим-баллистик, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Генерал-майор. Техник фәндәр кандидаты.
- Ноғоманова Флүрә Ғәлимйән ҡыҙы (18.02.1936), йырсы, педагог. 1976 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Башҡортостандың халыҡ артисы (1991).
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әбдеева Мәхмүҙә Ғәззәли ҡыҙы (18.02.1942), селекционер. Ауыл хужалығы фәндәре кандидаты (1978). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре (2002).
- Солтанов Камил Аснаф улы (18.02.1967), уҡытыусы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы ().
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Әмир Гәрәев (18.02.1928—2.11.2008), яҙыусы, журналист. «Почёт Билдәһе» ордены кавалеры (1986).
- Алексеев Анатолий Алексеевич (18.02.1938—17.09.2008), ғалим—геолог. 1965—2008 йылдарҙа Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәге Геология институтының лаборатория мөдире. Геология-минералогия фәндәре докторы (1994). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Краснокама районы Арлан ауылынан.
- Солтанғужин Сәмиғулла Сәғит улы (18.02.1938—2013), Хәйбулла районы «Красный Доброволец» колхозының 1956—1998 йылдарҙағы механизаторы һәм бригадиры, Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
- Өмөтбаев Вил Ғайса улы (18.02.1938), ғалим-тау инженеры. Техник фәндәре докторы (1997), профессор (2003). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985), Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1998). Сығышы менән хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Әбйәлил районы Асҡар ауылынан.
- Аҡъюлов Сәйфүн Сәғәҙәткирәй улы (18.02.1958), эске хеҙмәт ветераны, отставкалағы полковник. II дәрәжә «Ватан алдындағы ҡаҙаныштар өсөн» орденының миҙалы һәм Салауат Юлаев ордены кавалеры (2014), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сөләймәнова (Хәлитова) Фәниә Байгилде ҡыҙы (18.02.1939), йырсы, радиожурналист. 1983 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1981), Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы (1994). Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия лауреаты (1996).
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1988 — Александр Логинов, Рәсәй хоккейсыһы, һаҡсы.
- 1988 — Иван Вишневский, Рәсәй хоккейсыһы, ҡапҡасы.
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йыл көндәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за Декабрь 2017 года » Страница 2
Шыршы энәләре ҡойолмаһын тиһәгеҙ…
Махсус бит // 27-12-2017, 07:00
Шыршыһыҙ Яңы йыл буламы инде? Бигерәк тә балалар был байрамды түҙемһеҙләнеп көтә. Ысынлап та, шыршыһыҙ нисектер байрам байрамға ла оҡшамай.
Әлбиттә, күптәр яһалмаһын да ала. Байрам яҡынлашыуға уны тиҙ генә һаҡланған урынынан сығара һалып, ҡупшы итеп биҙәп ултыртып та ҡуялар. Әммә йәшел ҡупшыҡайҙы урмандан ҡырҡып алып ҡайтыусылар ҙа юҡ түгел. Урмандыҡы үҙенең хуш еҫе, матурлығы менән һушты алһа, бер аҙна үтеүгә энәләрен ҡоя ла башлай. Яңы йыл символын нисегерәк оҙағыраҡ һаҡларға?
Шыршы биҙәр алдынан уны бер аҙ тоҙ, шәкәр, бер-ике аспирин төймәһе һалынған һыулы биҙрәгә ултыртығыҙ.
Шыршы ултыртырға ағас крестовинаны ҡулланығыҙ. Ағасты глицерин иҙмәһендә тотоп алығыҙ. Шунан һуң ҡырҡылған урынына иретелгән парафин ҡойоғоҙ. Әгәр ҙә шыршығыҙҙың өйөгөҙҙө оҙағыраҡ йәмләүен теләһәгеҙ, олонон бер аҙ урталай ҡырҡып, һыулы йөн сепрәк тығығыҙ. Уны һыу менән сылатып торорға онотмағыҙ.
...
Яратҡан артистарыбыҙҙы ҡотлайбыҙ!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 26-12-2017, 14:48
Бөгөн баш ҡалала легендар артистар, М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры актерҙар Фидан Ғафаров һәм Нурия Ирсаева ордендар менән бүләкләнде.
БР Башлығы Рөстәм Хәмитов Нурия Исхаҡ ҡыҙына Халыҡтар дуҫлығы орденын, Фидан Сафа улына - Салауат Юлаев орденын тапшырҙы.
Яратҡан артистарыбыҙҙы ҡотлайбыҙ!...
БР Башлығы Рөстәм Хәмитов Нурия Исхаҡ ҡыҙына Халыҡтар дуҫлығы орденын, Фидан Сафа улына - Салауат Юлаев орденын тапшырҙы.
Яратҡан артистарыбыҙҙы ҡотлайбыҙ!...
Поезд үтеп китеп бара, буғай...
Новости / Спорт // 26-12-2017, 11:03
«Салауат Юлаев» командаһы инде батып барған еренән ҡалҡып сыҡтымы тиһәк, юҡ инде, ҡабаттан төшә башланы.
Шул уҡ хәл… Алға китеш бөтөнләй тойолмай. Составта булған бер легионер звеноға ғына өмөт итеп, киләсәккә ышаныс юҡ. Улар һөҙөмтәгә өлгәшмәһә, ҡалғандар бер ни ҡыла алмай. Команданы көсәйтеү йәһәтенән алынған ни Бурдасов, ни башҡалар уйын ваҡытын ғына уҙғарып, бушты-бушҡа ауҙара һымаҡ. Төп ҡапҡасыға әйләнгән Канада һаҡсыһы Скривенс та, бер ҡараһаң, оҫта тора, бер ҡараһаң, урам малайын хәтерләтә. Дөрөҫөн генә әйткәндә, бындай команда менән плей-оффта уйнамау хәйерлерәк. Тик бына меңәрләгән көйәрмәнде нисек итеп йыуатырға?.. Улар бит, команда тип, океан аръяғына ла барырға әҙер. Әллә, команда етәкселеге нимә уйлайҙыр, ә поезд уҙып китеп бара, буғай.
Әлегә улар ситтәге буласаҡ ун осрашыуҙың икеһен «ике»гә уҙғарҙы. Тағы бер-ике еңелеү һәм «хуш, ауылым» буласаҡ… Бөгөнгә «Салауат Юлаев» хоккейсылары иҫәбендә – 61 мәрәй һәм һигеҙенсе урын. Уларҙан аҫта килгән «Себер» менән «Амур»ға өфөләрҙе үтеп китер өсөн бары дүрт мәрәй кәрәк....
Яңы йылға бүләкле булдылар
Яңылыҡтар таҫмаһы // 26-12-2017, 08:00
«Аҙна һайын – бүләк!» конкурсында был аҙнала бүләктәрҙе мул итеп өләшергә булдыҡ. Лото уйынында Ейәнсура районының Иҙәш ауылынан Нәфисә ҠЫУАНДЫҠОВА, Баймаҡ районының Бикеш ауылынан С. ИШМЫРҘИНА, Илеш районынан И. ХӘМИТОВА – салат һауыттары, Бөрйән районының Тимер ауылынан Фирүзә ТИМЕРОВА – фарфор сәйнүк, Күгәрсен районының Исем ауылынан Земфира СОЛТАНГӘРӘЕВА – сәғәт, Белорет районының Сермән ауылынан С. СИРАЖЕТДИНОВ, Баймаҡ районының Билал ауылынан Данил АБДУЛЛИН – плед, Әбйәлил районының Ишҡол мәктәбе уҡыусыһы Азамат ҠАҘЫРОВ термос отто.
Еңеүселәргә призды алыу өсөн паспорт, СНИЛС, ИНН күсермәләре кәрәк. Үҙегеҙ килеп ала алмаған осраҡта, редакцияға балаларығыҙҙы йәки таныштарығыҙҙы ебәрергә мөмкин.
Бәйге декабрь аҙағына тиклем дауам итә. Гәзиткә яҙылыу тураһындағы квитанцияғыҙҙың күсермәһен ебәрергә ашығығыҙ. Ә инде «Республика Башкортостан» дәүләт унитар предприятиеһы уйнатҡан ҡиммәтле бүләктәргә лә эйә булғығыҙ килһә, «Йәшлек» менән район гәзитенә яҙылған квитанцияғыҙҙың да күсермәһен редакцияға ебәрергә онотмағыҙ....
“Йәшлек” менән ҡартлыҡ сигендә
Махсус бит / Письма // 26-12-2017, 08:00
Оло йәштә булһаҡ та, “Йәшлек” гәзитен яратып уҡыйбыҙ. Ҡатыным Зифа Айытбай ҡыҙы Илдар Ғәбитовтың кроссвордтарын көтөп ала. Беҙгә бигерәк тә “Тормош һабаҡтары”, “Сәйәсәт”, “Хәтер”, “Сәләмәтлек” рубрикалары оҡшай.
Матбуғат менән мәктәп йылдарынан дуҫмын. Сермән урта мәктәбендә уҡығанда “Йәш хәбәрселәр” түңәрәгендә Сафуан Әлибаев, Тайфур Сәғитов менән бергә булдым. 1951 – 1952 йылдарҙан “Ленинсы” гәзитен алдырып киләм. Шуныһы иҫемдә: йәш хәбәрселәргә ниндәй темаға мәҡәләләр яҙырға исемлек бирелә торғайны. 10-сы синыфты тамамлағас, әсәй-атайым оло булыу сәбәпле, ауылда тороп ҡалдым. Төрлө урында эшләгәс, 1982 – 1999 йылдарҙа ауыл советы рәйесе, аҙаҡтан хакимиәт башлығы булып эшләнем. Ике тапҡыр V – VI Республика ауыл хәбәрселәре съезында ҡатнаштым. Шул ваҡытта республикабыҙҙың юғары наградаһы – Почет грамотаһы менән бүләкләндем. Хаҡлы ялға сыҡҡас, ветерандар ойошмаһын етәкләнем. Әле лә уға ярҙам итәм.
Бөгөн райондың “Урал” гәзитенең иң оло хәбәрсеһемен. Китапхана хеҙмәткәрҙәре менән яҙыусыларҙың юбилейҙарын мәктәп уҡыусылары менән берлектә үткәреп торабыҙ. Мәҫәлән, ошо көндәрҙә яҡташыбыҙ, шағир Әхмәҙин Әфтәхтең юбилейы айҡанлы кисә үткәрҙек.
Ғаилә хәленә килгәндә, хәләлем менән бергә йәшәүебеҙгә 60 йыл тулды. Тормош иптәшем мәктәп китапханаһында эшләп, хаҡлы ялға сыҡты. “Хәтирә” фольклор ансамбле ағзаһы. Парижға барып, Эйфель башняһын күреп ҡайтты. Яҡшылыҡҡа шатланабыҙ, эскелеккә, эш юҡ, тиеүселәргә зарланабыҙ. Донъялар имен торһон!
“Йәшлек”тең тиражы 10 меңгә етеүен теләп ҡалам.
Солтан СИРАЖЕТДИНОВ.
Белорет районы,
Сермән ауылы....
Матбуғат менән мәктәп йылдарынан дуҫмын. Сермән урта мәктәбендә уҡығанда “Йәш хәбәрселәр” түңәрәгендә Сафуан Әлибаев, Тайфур Сәғитов менән бергә булдым. 1951 – 1952 йылдарҙан “Ленинсы” гәзитен алдырып киләм. Шуныһы иҫемдә: йәш хәбәрселәргә ниндәй темаға мәҡәләләр яҙырға исемлек бирелә торғайны. 10-сы синыфты тамамлағас, әсәй-атайым оло булыу сәбәпле, ауылда тороп ҡалдым. Төрлө урында эшләгәс, 1982 – 1999 йылдарҙа ауыл советы рәйесе, аҙаҡтан хакимиәт башлығы булып эшләнем. Ике тапҡыр V – VI Республика ауыл хәбәрселәре съезында ҡатнаштым. Шул ваҡытта республикабыҙҙың юғары наградаһы – Почет грамотаһы менән бүләкләндем. Хаҡлы ялға сыҡҡас, ветерандар ойошмаһын етәкләнем. Әле лә уға ярҙам итәм.
Бөгөн райондың “Урал” гәзитенең иң оло хәбәрсеһемен. Китапхана хеҙмәткәрҙәре менән яҙыусыларҙың юбилейҙарын мәктәп уҡыусылары менән берлектә үткәреп торабыҙ. Мәҫәлән, ошо көндәрҙә яҡташыбыҙ, шағир Әхмәҙин Әфтәхтең юбилейы айҡанлы кисә үткәрҙек.
Ғаилә хәленә килгәндә, хәләлем менән бергә йәшәүебеҙгә 60 йыл тулды. Тормош иптәшем мәктәп китапханаһында эшләп, хаҡлы ялға сыҡты. “Хәтирә” фольклор ансамбле ағзаһы. Парижға барып, Эйфель башняһын күреп ҡайтты. Яҡшылыҡҡа шатланабыҙ, эскелеккә, эш юҡ, тиеүселәргә зарланабыҙ. Донъялар имен торһон!
“Йәшлек”тең тиражы 10 меңгә етеүен теләп ҡалам.
Солтан СИРАЖЕТДИНОВ.
Белорет районы,
Сермән ауылы....
Ханума
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 26-12-2017, 07:00
Картуф, кишер, һуған, ит иҙмәһе, көнбағыш майы, тоҙ, һары май.
Тоҙ, һыу, ике йомортҡа, он ҡушып, ҡамыр баҫырға ла, туҡмас ҡамыры кеүек йәйергә. Кишерҙе шаҡмаҡлап турап, көнбағыш майында ҡыҙҙырығыҙ. Фаршҡа ҡыҙҙырылған кишер, һуған, тоҙ, борос, лавр япрағы ҡушығыҙ. Йәймәне һары май менән майлағыҙ ҙа, эслекте һалып төрөгөҙ. Һурпаһы ағып сыҡмаһын өсөн ситтәрен тоташтырығыҙ.
Ханума манты кәстрүлендә бешерелә. Бешкәс, тәгәрмәсләп ҡырҡыла, майонез йәки ҡаймаҡ менән табынға бирелә....
Дәүләкәндәр автошыршы яһаны
Яңылыҡтар таҫмаһы // 25-12-2017, 10:52
Дәүләкән ҡалаһында автоһәүәҫкәрҙәр ҡараңғы төшкәс үҙҙәренең машиналарын теҙеп, уттар яҡтыртып Яңы йыл шыршыһы яһаны. Флешмобта 127 водитель ҡатнашырға теләк белдерһә лә, ысынында 50 машина булған.
Әйткәндәй, был йомала Өфө автомобилселәре лә шыршы эшләйсәк. Теүә-селәр Рубежная урамындағы "Касторама" сауҙа үҙәге янына киске сәғәт 10-ға килһен.
...
Йондоҙнамә (25-31 декабрь)
Махсус бит // 25-12-2017, 10:34
“Йәшлек”кә яҙылайыҡ!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 25-12-2017, 06:00
Ансарҙың бәхете – «Йәшлек»тән!
Гәзиткә яҙылыу // 24-12-2017, 10:08
Күптән түгел «Республика Башкортостан» нәшриәт йорто район һәм республика баҫмаларына яҙылыусылар араһында «Суперприз от!» уйынына йомғаҡ яһағайны.
Бүләктәр Башҡортостан юлдаш телевидениеһының «Сәләм» программаһында тура эфирҙа уйнатылды. «Йәшлек» һәм район гәзиттәренә яҙылып, бүләк отоусылар араһында Әбйәлил районының Ишбулды ауылынан Ансар Хажинға планшет эләгеүенә барлыҡ тамашасы шаһит булды. Бына бит, кешенең бәхете ниҙәндер бер булһа була икән – был гәзит уҡыусыбыҙ дүртенсегә «Йәшлек» аша бүләк ота!...
Бүләктәр Башҡортостан юлдаш телевидениеһының «Сәләм» программаһында тура эфирҙа уйнатылды. «Йәшлек» һәм район гәзиттәренә яҙылып, бүләк отоусылар араһында Әбйәлил районының Ишбулды ауылынан Ансар Хажинға планшет эләгеүенә барлыҡ тамашасы шаһит булды. Бына бит, кешенең бәхете ниҙәндер бер булһа була икән – был гәзит уҡыусыбыҙ дүртенсегә «Йәшлек» аша бүләк ота!...
[/aviable]


text:
- Подробности
- Просмотров: 723
ДЕЙЕҮ, башҡ. мифологияһында яуыз йән эйәһе, күп башлы ғифрит. Иран мифологияһындағы дейеү образына барып тоташа. “Урал батыр”, “Аҡбуҙат”, “Заятүләк менән Һыуһылыу” эпостары, “Киҫекбаш китабы” дастаны, әкиәттәр (“Ҡыҙ, егет, дейеү”, “Ҡарт менән дейеү”, “Һаламбай” һ.б.) һ.б. персонажы. Ир‑ат, һирәгерәк ҡатын‑ҡыҙ енесендә була. Д. батшалығы Ҡаф тауы артында, күктә, ер йәки һыу аҫтында урынлашҡан (ҡара: Әзрәҡә). Күп осраҡта һанһыҙ байлыҡҡа эйә. Дауылға, әбейгә, энәгә һ.б. әйләнә ала. Кешеләрҙе ашай йәки әсирҙә тота, мал‑тыуарҙы алып китә, ҡыҙҙарҙы урлап, уларға өйләнә. Д. 3, 6, 9 йәки 12 башлы була, көсө баш һанына бәйле. Д. бары тик батыр ғына, уның баштарын сабып өҙөп, үлтерә ала. Д. йәне тәненән айырым булыуы мөмкин, мәҫ., бейә эсендәге һандыҡҡа йәшерелгән күгәрсендә. Д. хас сифаттар аждаһа, бәрей, шүрәле, ялмауыҙҙа бар. Күп халыҡтарҙың мифологияһында осрай.
Әҙәб.: Галин С. Тел асҡысы халыҡта: башҡорт фольклорының аңлатмалы һүҙлеге. Өфө, 1999; Сулейманов А.М. Башкирские народные бытовые сказки: сюжетный репертуар и поэтика. М., 1994.
Р.Ә.Солтангәрәева
Тәрж. Л.Н.Абдрахманова


text:
- Подробности
- Просмотров: 582
ДЕЙТЕРОМИЦЕТТАР, камил булмаған бәшмәктәр (Deuteromycetes), бәшмәктәр класы. 5 тәртибе (агономицеттар, бластомицеттар, гифомицеттар, меланконий һымаҡтар, сферопсидалылар), 17 меңдән ашыу төрө билдәле, киң таралған. БР‑ҙа 5 тәртибе, бер нисә мең төрө бар. Д. күп ядролы күҙәнәктәрҙән торған яҡшы үҫешкән, тармаҡлы, септаланған (бүлкәләр м‑н бүленгән) мицелийы бар. Камил булмаған, йәки аспороген, сүпрә бәшмәктәренең вегетатив тәне күҙәнәктәрҙең бүленеүе һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. Д. тереклек циклы гаплоидлы фазала үтә. Уларҙың күпселеге конидиялар (енесһеҙ үрсеү споралары) м‑н үрсей. Ҡайһы бер Д. конидиаль спора туплау булмай, бындай бәшмәктәр йыш ҡына склероциялар барлыҡҡа килтерә, ҡайһы ваҡыт стериль мицелийҙар формаһында ғына осрай. Конидиялар күп күҙәнәкле (һирәгерәк бер күҙәнәкле) тармаҡлы конидия туплағыстарҙа барлыҡҡа килә. Күпселек Д. мицелийҙың өҫкө йөҙөндә йәки шар (көршәк) рәүешендәге спора һауыттарында — пикнидаларҙа төркөмдәргә берләшкән конидия туплағыстар (коремиялар, ложа, пионноттар, спородохиялар) барлыҡҡа килтерә. Күптәренең гетерокариондары — генетик яҡтан төрлө ядролы (улар гифтар араһында барлыҡҡа килгән анастомоздар ярҙамында алмашына ала) күҙәнәктәре бар. Д. парасексуаль процесс күҙәтелә, был осраҡта гетерокариондарҙың ядроһы ҡушыла һәм барлыҡҡа килгән диплоидлы ядро геномдары яңы комбинациялы ядроларға бүленә. Д. араһында тупраҡ сапротрофтары (тупраҡ бәшмәктәренең күпселек өлөшөн тәшкил итә) өҫтөнлөк итә; ҡайһы берҙәре — ҡатмарлы төҙөлөшлө үҫемлектәр тамыры м‑н микоризаға, тупраҡ бактериялары м‑н симбиозға инә. Күптәре (ботритис, вертицилл, кладоспорий, пирикулярия, церкоспора һ.б. затҡа ҡараған төрҙәре) ауыл хужалығы һәм урман культуралары ауырыуҙарын (антракноз, вилт, кладоспориоз, перикуляриоз, церкоспороз һ.б.) тыуҙыра. Ҡоротҡос бөжәктәрҙә (биссман боверияһы — 200‑ҙән ашыу бөжәкте, нескә боверия — май ҡуңыҙҙарын, гирзутелла төркөмө төрҙәре күп бөжәктәрҙе һәм талпандарҙы зарарлай) һәм үҫемлектәр өсөн патоген бәшмәктәрҙә (ампиломицес — онло ысыҡ бәшмәктәрендә, еп һымаҡ дарлюка — тут бәшмәктәрендә) паразит булыусы Д., ш. уҡ фитофаг‑бөжәктәрҙе юҡ итеүсе йыртҡыс Д. (бөжәк ашаусы артроботрис, аҡ дактилярия, тридентария заты төрҙәре һ.б.) үҫемлектәрҙе ҡоротҡостарҙан һәм ауырыуҙарҙан һаҡлауҙың биол. ысулында ҡулланыла. Микроспорум заты төрҙәре микроспорияны тыуҙыра. Дендродохина, пеницилл, стахиботрис, фузариум төрҙәре игендә һ.б. аҙыҡ‑түлектә үрсеп, кешенең һәм а.х. малдарының ҡаты ағыуланыуына килтереүсе токсиндар бүлеп сығара. Ҡайһы бер Д. (аспергилл, пеницилл, фузарий һ.б.) аҙыҡ-түлектә, сәнәғәт әйберҙәрендә, картиналарҙа һ.б. үңәҙ барлыҡҡа килтерә. Һыу гифомицеттары (ангвилоспора, гелискус, дактилелла, трикладий һ.б. затҡа ҡараған төрҙәре) һыу ятҡылыҡтарын таҙартыу процесында ҙур әһәмиәткә эйә, умыртҡаһыҙҙар-детритофагтар өсөн аҙыҡ булып тора. Аспергилдар, пеницилдар микробиология сәнәғәтендә антибиотиктарҙың, ферменттарҙың һәм органик кислоталарҙың продуценты булараҡ ҡулланыла.
Р.Ғ.Миңлебаев, С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
10 окябрҙә ВДНХ-ла асылған “Алтын көҙ” Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһе илдең генә түгел, сит төбәктәрҙән дә ауыл хужалығы белгестәрен тупланы. Тәүге көндә күргәҙмәнең операторы “Ротекс” компанияһы һәм Карелия Республикаһының Ауыл һәм балыҡ хужалығы министрлығы араһында үҙ-ара хеҙмәттәшлек тураһында килешеү төҙөлдө.
Башҡортостандан сарала Ауыл хужалығы министрлығы, Агросәнәғәт комплексы предприятиеларын йүнәтеү-тәьмин итеү ассоцияацияһы, "БАШСЕЛЬХОЗТЕХНИКА", "ЦЕНТРАЛЬНАЯ" предприятиелары, "ЗАУРАЛЬЕ АГРО" йәмғиәте, республиканың ветеринария идаралығы ҡатнаша. Ентекләберәк гәзитебеҙҙең киләһе һандарында.


text:
Афгъанистаны химарæг террористты бырсты рæстæджы НАТО-ы миссийы хайдаисæг æртæ æфсæддон фæхъуыд.
Информацийы бæлвырд кæнынц альянсы. Цауы фæсиуæгæн ноджы æртæ æфсæддон фæцæф сты. Сæ нымæцы сты иу америкаг æмæ дыууæ та афгъайнаг.
Фæмардуæвæг æфсæддæттæ кæцы бæстæйæ сты уый фæдыл информацийы цæгат-атлантикон альянсы нырма нæ дзурынц. НАТО-йы куыд хъусын кæнынц афтæмæй, химарæг террористтæ альянсы патрулгæнæг колоннæмæ 5 августы бабырстойю Бынæттон медийы информацийæ, цау æрцыд Афгъанистаны хурыскæсæн хайы уæвæг провинци Парваны. Æрцæугæйыл бæрн йæхимæ нрыма иунæг къорд дæр нæ айста.


text:
Йөҙ йыллыҡҡа йөҙ объект
Йөҙ йыллыҡҡа йөҙ объект
Бер быуатлыҡ юбилейға республикала 100 объект проекты уңышлы тормошҡа ашырыла. Был исемлеккә 150-гә яҡын объект ингән, уларҙы сафҡа индереү өсөн төрлө сығанаҡтарҙан ҙур күләмдә аҡса бүленә. Программала мәғариф, һаулыҡ һаҡлау, мәҙәниәт, торлаҡ-коммуналь, юл һәм һыу хужалығы, спорт учреждениелары бар.Юбилей объектарының береһе Туймазы ҡалаһында. Башланғысҡа нигеҙ һалынған да инде. Ҡалала заманса алымдар менән йыһазландырыласаҡ ҙур ҡаҙанлыҡ төҙөлә.
Ун меңдән ашыу кеше йәшәгән Ҡандра ауылының да хәҙер үҙ ҡаналығы бар. Ул ярты йыл эсендә сафҡа ингән. Заманса алымдар менән йыһазландырылған объект үҙ һөҙөмтәһен биргән. Мәҫәлән, ауылда электр уты булмаған осраҡта ла ҡаҙанлыҡ үҙ эшен дауам итә.
Ҡандра ауылына ҡаҙанлыҡтың кәрәклеге көнүҙәк мәсьәлә булып торған. Халыҡҡа 30 йылдан ашыу хеҙмәт иткән йылылыҡ биреүсе бина бар яҡлап та иҫкергән. Шуға ла яңыһын төҙөү талап ителгән. Ил һәм республика ҡаҙнаһынан бүленгән финанс ярҙам һөҙөмтәһендә объект тиҙ арала сафҡа инә. Автоматлаштырылған ҡаҙанлыҡ хеҙмәткәрҙәрҙең дә эшен еңелләйткән.
Светлана Нуриева, оператор: «Автоматлаштырылған булыуға ҡарамаҫтан, эшкә яуаплы ҡарарға тырышабыҙ. Көн дә ҡаҙанлыҡтағы бар мәғлүмәттәрҙе лә Туймазы ҡалаһының йылылыҡ селтәрҙәре диспетчерына еткерәбеҙ. Әлбиттә, элеккеһе менән сағыштырырлыҡ түгел. Ер менән күк араһы тип әйтерлек. Беҙ генә түгел, урындағы халыҡ та был яңылыҡҡа һөйөнөп бөтә алмай».
Республика район-ҡалаларында «100 йыллыҡҡа - йөҙ объект» программаһы уңышлы тормошҡа ашырыла. Туймазы районында ғына бер юлы дүрт мөһим социаль объекттар исемлеккә ингән. Ул йылылыҡ селтәрҙәренән тыш, Туймазы ҡалаһында балалар поликлиникаһының төҙөлөшө, Ҡандра ауылында физкультура-һауыҡтырыу һәм «Туймазы-Арена» спорт-боҙ комплекстарының сафҡа инеүе.


text:
1939 йылғымын. Өләсәйем Гөлсәсәк Хәйҙәр ҡыҙының һөйләгәндәренән хәтерләүемсә, аслыҡ осоронда Учалы районының Мулдаш ауылынан алты ғаилә, ат егеп, Себер яғына сығып киткән. Уларға ире, ун ике балаһы менән бергә өләсәйем дә ҡушылған. Өҫтәүенә кейәүгә сыҡҡан Мәрфуға исемле ҡыҙының сабыйы ла булған.
“Төмән яғына бик оҙаҡ, туҡтап ял итә-итә барҙыҡ, – тип хәтергә ала торғайны. – Бер мәл, сәй эсергә туҡтаған ваҡытта, ҡыштырлаған тауышҡа һағайып ҡалдыҡ. Йыланмы икән? Ирем барып ҡараны ла беҙҙе саҡырҙы. Бәй, тараҡандар рәткә теҙелешеп (ҡырмыҫҡа шикелле юл һалып) шыуыша. Урыҫ ауылдарының береһендә был хаҡта һорашып белештек. Баҡтиһәң, тараҡандар ҙа шулай аслыҡ сәбәпле күсенеп йөрөй икән...”
Төмәнгә барып еткәс, өләсәйем дауаханаға санитарка булып урынлашҡан. Егәрле икәнен күреп, оҙаҡламай ашнаҡсы уны үҙенә ярҙамсы итеп алған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ире лә, балалары ла ниндәйҙер ауырыуҙан вафат булған. Тыуған яғына өләсәйем атайым Насип менән генә ҡайтҡан. Ике йәшлек ейәнсәрен иһә хәлле йәшәгән урыҫ ғаиләһенә биреп китергә мәжбүр булған. “Сабыйығыҙ барыбер йә аслыҡтан, йә ауырыуҙан йонсоп үләсәк. Беҙгә ҡалдырығыҙ, аҙаҡ килеп алырһығыҙ”, – тип күндергән мәрйә. Был ғаиләнең үҙ балалары булмаған. Өләсәйем ейәнсәрен йыш иҫкә төшөрҙө. “Их, бер күрергә ине ҡыҙымды. Үҫкәндер инде...” – тип илап ала торғайны. Тик уға ейәнсәрен күрергә насип булманы. Беҙ ҙә туғаныбыҙҙы эҙләп, юллап йөрөмәнек. Етеш ғаиләлә ҡараулылыр, бәхетлелер, тип тынысландыҡ.
Өләсәйем балаһы менән Башҡортостанға йәйәү ҡайтҡан. Ҡыш башланһа, ҡайҙалыр туҡтап, шунда эшләгән, яҙ иһә тапҡан аҡсаға аҙыҡ алып, тағы алға атлаған. Шулай арып-талып Илсе ауылына килеп ауғандар. Унан үҙебеҙҙең Мулдашҡа ҡайтҡандар. Өләсәйем кордонда (ауыл ситендә урыҫтар йәшәгән урын) мәрйәләргә ашнаҡсы, кер йыуыусы булып хеҙмәт итә башлаған. Шунда үҙенә бәләкәй генә өй биргәндәр. 1917 йылғы атайым Насип Ҡаһиров кордонда үҫкән, бәләкәйҙән урыҫса һөйләшергә өйрәнгән.
...Миңә ике йәш тулғанда Бөйөк Ватан һуғышы башлана. Атайымды 1941 йылдың 14 июлендә фронтҡа оҙаталар. Тәүҙә ул 74-се айырым артиллерия дивизионының 1279-сы уҡсы полкында разведчик була. Артабан 1942 йылдың октябренән 1946 йылдың аҙағына тиклем Ҡыҙыл Байраҡлы Балтик флотындағы 103-сө уҡсылар полкының диңгеҙ пехотаһында хеҙмәт итә. II дәрәжә Ватан һуғышы ордены, төрлө миҙалдар менән наградлана. Яу йылдары иҫтәлеге итеп атайым үҙенең һалдат котелогы менән флягаһын алып ҡайтты. Күстәнәскә бер тоҡ сәтләүек килтерҙе. Әсәйемдең уны ингән бер кешегә услап өләшкәнен хәтерләйем.
1950 йылда ашлыҡ ныҡ уңды, халыҡҡа уны күпләп тараттылар. Лар тигән һауыт юҡ ине: әсәйем һике өҫтөндә ятҡан кейеҙҙе ишек алдына йәйеп, игенде шунда ауҙартты. Ҡул тирмәне менән он тарттырып, көл күмәсе бешереп ебәрҙе. Йорт эсенә тәмле еҫ таралды. Ҡыуанысынан илай-илай бешеренде әсәйем. Ул – Хәтимә Әминева – бәләкәйҙән етем ҡалып, өләсәһе ҡарамағында үҫкән. Аҙаҡ Сермән балалар йортонда тәрбиәләнгән. Буй еткергәс, уҡытыусы һөнәрен алып, Мулдашҡа эшкә килгән, атайыма кейәүгә сыҡҡан. Ғаиләлә ике бала тыуған – мин һәм Венера һеңлем.
Һуғыштан һуң да халыҡ рәхәтләнеп йәшәп китә алманы. Иген араһында үҫкән билсәнде утарға йөрөр инек, ҡулдарыбыҙ ҡанап бөтә торғайны. Көн буйы эшләһәң, әҙ генә он бирәләр, был – үҙе бер ҡыуаныс. Әсәйем бәрәңгене иҙеп, йоҡа итеп йәйеп, йәймә бешерер ине. Көрпәнең ваҡ таяҡтары унан тырпайышып сығып тора торғайны. Шуны туғаным менән ҡыуанышып ашар инек.
Ауыл эргәһендәге йәшелсә фермаһына ла эшкә йөрөнөк. Унда кишер, кәбеҫтә, һуған һәм тәмәке үҫтерҙеләр. Быуанан, күлдән һыу ташып һибә торғайныҡ. Уңыш гел мул булды. Колхоз уны ситкә һатып аҡса эшләне. Халыҡҡа хеҙмәт хаҡы урынына йәшелсә һәм тәмәке бирә торғайнылар.
Атайым оҙаҡ йылдар “Совет” колхозында төрлө вазифа башҡарҙы. 1960 йылда республика ауыл хужалығы күргәҙмәһендә ҡатнашты. Аслыҡ-яланғаслыҡты, һуғыш ғазаптарын күргән-кисергән, үҙ иңендә күтәргән, ләкин һынмаған, ауырлыҡтарҙа сыныҡҡан атай-әсәйем тормошомда һәр саҡ оло өлгө булды.Рима Ҡоләхмәтованың иҫтәлектәрен Рамай Ҡаһир яҙып алды.
Учалы районы.


text:
Сихыр һәм күрәҙәселек
Сихыр һәм күрәҙәселек
Исламдың сихыр һәм күрәҙәселеккә мөнәсәбәте
Барса маҡтауҙар Аллаһға ғына. Һуңғы Пәйғәмбәренә Аллаһтың салауаты һәм сәләме булһын. Һуңғы йылдарҙа, ҡайһы бер илдәрҙә кешеләрҙең наҙанлығынан һәм ышаныуынан файҙаланып төрлө сирҙәрҙе дауалайбыҙ тип күрәҙәселек һәм сихыр менән шөғөлләнеүсе һәм шул юл менән мал йыйыусы ялғансылар күбәйеп киткәнгә һәм был эш Ислам диненә мосолмандарға ҙур зарар килтергәнгә күрә, беҙ был мәсьәләне асығыраҡ аңлатыуҙы кәрәк таптыҡ. Сөнки сихыр — күрәҙәселек кеүек эштәр — Аллаһға һәм Уның Пәйғәмбәренә инанмау, Уларға итәғәт итмәү. Әлбиттә Исламда дауаланыу рөхсәт ителгән. Ләкин мосолман тейешле белеме булған табибҡа (хирург, невропатолог һ.б) мөрәжәғәт итергә тейеш. Сөнки сирҙе дауалау өсөн табиб ауырыуға тейешле диагноз ҡуйып, уны медицина талаптары буйынса ҡулай булған һәм Ислам шәриғәте рөхсәт иткән саралар ҡулланырға тейеш. Бындай дауаланыу Аллаһ Тәғәлә ауырыуҙарҙы бар ҡылған һәм уларға тейешле дауаларҙы ла яратҡан. Белеме булған кешеләр бынан хәбәрҙәр, ә наҙан кешеләр был хаҡта белмәйҙәр. Ләкин Аллаһ Үҙе харам ҡылған нәмәләрҙән ҡолдарына шифа бирмәй. Ауырыу кешегә, үҙенең сирен белеү өсөн йәшерен нәмәләрҙе беләм тейеүсе күрәҙәселәргә барыу тыйыла. Шулай уҡ күрәҙәселәрҙең һүҙҙәренә лә ышанырға ярамай. Сөнки улар йәки ни тура килһә шуны һөйләйҙәр, йәки үҙҙәренә ярҙамға ендәрҙе саҡыралар. Уларҙың йәшерен нәмәләрҙе белеүгә дәғүәләре — иманһыҙлыҡ һәм бик ҙур яңылышыу. Иман Мөслим үҙенең хәҙистәр йыйынтығында хәбәр итеүенсә, Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: „Күрәҙәсегә барып, унан ни булһа ла һораған кешенең 40 көн намаҙы ҡабул булмаҫ". Шулай уҡ Әбү Һурайра (радыяллаһу ғәнһү) еткереүе буйынса Әбү Дауыт Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис- сәләмдең түбәндәге һүҙҙәрен хәбәр иткән; Күрәҙәсегә барып, уның һүҙҙәренә ышанған кеше Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмгә ингәндәргә (Ислам диненә ) инанмаған була". (Әл- Хаким был хәҙисте дөрөҫ тигән).
Ғамран бин Хөсәйен (радыяллаһу ғәнһү) һүҙҙәренән хәбәр итәләр: Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: «Бағыусы (фал асыусы) һәм фал астырыусы күрәҙәселек итеүсе һәм күрәҙәсегә мөрәжәғәт итеүсе — беҙҙең арабыҙҙан (мосолман) түгел. Күрәҙәсегә барып уның һүҙҙәренә ышанған кеше Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмгә ингәндәргә (Ислам диненә) инанмаған була.» (Был хәҙисте әл-Баззар тапшырған).
Был хәҙистәрҙә Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм беҙҙе күрәҙәселәргә, бағыусыларға сихырсыларға һәм шуның ителәргә мөрәжәғәт итеүҙән, уларға һәм уларҙың һүҙҙәренә ышаныуҙан тыя.
Хәкимиәт, тәртип һаҡлау органдары һәм ғөмүмән, абруй көсө булған кешеләр күрәҙәселәргә йөрөүҙе кире ҡағырға һәм йәмәғәт урындарында бындай эштәр менән шөғөлләнеүҙе тыйырға тейеш. Уларҙың һүҙҙәре ҡайһы ваҡытта дөрөҫкә сығыуына,уларға мөрәжәғәт итеүселәрҙең (ғәҙәттә,улар наҙан һәм Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмдең күрәҙселәргә мөрәжәғәт итеүҙән һәм уларға ышаныуҙан тыйыуын белмәй) күп булыуына алданырға ярамай. Сихырсылар-ялғансылар. Уларҙың ғәмәлдәре — ҙур гонаһ һәм ҡурҡыныс. Сөнки был эштәр ҡотосҡос нәтижәләргә килтерә.
Ә юғарыла килтерелгән хәҙистәр сихырсы һәм күрәҙәселәрҙең иманһыҙ, кәфер икәнен раҫлауы хаҡында инде әйтеп тә тормайбыҙ. Сөнки улар йәшерен нәмәләрҙе белеүгә дәғүә ҡылалар, ә был көфөрлөк. Ә уларҙың йәшеренде белеүгә булған дәғүәләренә ышанған кеше үҙе лә шуларға тиң була. Мосолмандарға буласаҡ кәләше, ғаилә тормошоның ниндәй булыуы, мөхәббәттәренең күпмегә барыуы хаҡында ҡыҙыҡһынып, күрәҙәсегә мөрәжәғәт итергә ярамай. Сөнки харам ҡылынған һәм көфөрлөккә илтә ә торған эштәрҙең береһе. Аллаһ Тәғәлә Ҡөрьәндә әйткән: „Сөләймән кәфер булманы, йәғни ул сихыр менән шөғөлләнмәне һәм сихыр китабын яҙманы, әгәр был эштәрҙе эшләгән булһа, әлбиттә кәфер булыр ине. Шайтандар кәфер булдылар, сөнки сихыр китабын улар яҙҙы һәм кешеләргә өйрәтеләр. Бабил шәһәрендә Һарут һәм Марут исемле ике фәрештәгә индерелгән сихыр ғилемен дә шайтандар кешеләргә өйрәттеләр. Әммә был ике фәрештә: Дөрөҫлөктә, беҙ — һеҙгә фетнә. Аллаһ беҙҙе сихыр менән шөғөлләнмәгеҙ, кәфер булырһығыҙ. Сихырҙы өйрәтеп һәм уның менән эш ҡылып ,кәфер булмағыҙ", — тип әйтмәйенсә, сихырҙы һис кемгә өйрәтмәнеләр. Фәҡәт кәфер булыуҙан ҡурҡмаған ендәр, ир менән хатын араһын боҙа торған сихырҙы шул ике фәрештәнән өйрәнделәр. Ул сихырсылар сихырҙары менән Аллаһ Тәғәлә теләгенән башҡа һис кемгә зарар итә алмаҫтар. Йәһүдтәр ҙә зарар итә торған, һис файҙаһыҙ сихырҙы өйрәнделәр. Улар Тәүратта уҡып, сихыр менән шөғөлләнгән кешегә Әхирәттә Аллаһтың ғазабынан башҡа һис нәмә юҡлығын белделәр. Ул сихырсыларҙың үҙҙәрен сихырға һатыуҙары ниндәй яман сауҙа (йәғни йәннәтте биреп, йәһәннәмде алдылар)! Улар был хаҡта белһәләр икән! («Баҡара»сүрәһенең 102 аяты). Был аят түбәндәгеләрҙе раҫлай :
1. Сихыр-көфөрлөк
2. Сихырсылар ир менән ҡатын араһын боҙа
3. Сихыр үҙенән үҙе түгел бары тик Аллаһ теләге менән генә тәьҫьир итә, сөнки яҡшыны ла яманды ла Аллаһ Тәғәлә генә барлыҡҡа килтерә.
4. Сихырсылыҡҡа өйрәнеүселәр бер файҙаһы булмаған, бары тик зыяны ғына булған эшкә өйрәнәләр. Бының өсөн уларға Аллаһтың ғазабы буласаҡ. Уларҙың хәле был донъяла ла, әхирәттә лә ауыр булыр. Сихырсылыҡты алыу өсөн улар үҙ йәндәрен бик арзан бәйәнән шайтанға һаталар.
Сихырсы, күрәҙәсе һәм шуның кеүектәрҙең зарарынан Аллаһ Тәғәләгә һыйынабыҙ. Шулай ук барлыҡ мосолмандарҙы ла яҡлауын һорайбыҙ! Аллаһ Тәғәлә хәкимиәт эйәләрен иғтибарлы итеп, һуңғылары Уның ҡанундары буйынса сихырсыларға ҡаршы тейешле сараларҙы үтәп, йәмғиәтте был яманлыҡтан һаҡлаһындар ине.
Сихырҙан һаҡлаусы аяттар һәм сүрәләр
Аллаһ Тәғәлә Үҙенең ҡолдарына оло рәхмәтен насип итеп, сихыр зәхмәтенән һаҡланыу һәм зыяны тигән ваҡытта дауаланыу юлдарын өйрәткән. Сихырҙан һаҡланыуҙың иң көслө сараһы — доға һәм Аллаһты зикер итеү (иҫкә алыу), Аятүл-Күрси, «Ихлас», „Фәләҡ"һәм «Нәс „сүрәләрен уҡыу:
1-Аятүл-Күрси — Ҡөрьәндәге иң бөйөк аят. Шуға күрә, уны һәр фарыз намаҙдан һуң һәм йоҡо алдынан уҡырға кәрәк. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: „Йоҡларға ятҡанда Аятүл-Күрсине уҡыған кеше өҫтөндә төн буйы Аллаһтың әмере буйынса килгән һаҡсы буласаҡ һәм иртә еткәнсе шайтан уға яҡын килә алмаҫ».
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيم
اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ
Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
255. Аллааһу ләә иләәһә илләә һүүәл-хәй- йүл-ҡаййүүмү ләә тәьхуҙүһү синәтүү-үә ләә нәүмүл-ләһү мәә фи-ссәмәәүәәти үә мәә фил-ардыи мәң ҙәлләҙии йәшфәғү ғиңдә-һүү илләә би'иҙниһи йәғләмү мәә бәйнә әйдииһим үә мәә хальфәһүм үә ләә йүхиитуунә би-шәй'им-мин ғилмиһии иллә бимәә шәә'ә үәсиғә курсиййүһү-ссәмәәүәәти үәл-арда үә ләә йә'үү-дүһү хифҙуһүмәә үә һүүәл-ғәлиййүл-ғәҙыиим.
255. Алланан башҡа илаһ юҡ! Ул тере, мәңге йәшәй. Ут йоҡомһорауҙы ла, йоҡлауҙы ла белмәй. Күк менән Ерҙәге бөтә нәмә — Уныҡы. Кем Алла ҡаршыһында яҡлаша ала? Уның Үҙ рөхсәтенән башҡа бер кем яҡлаша алмай. Хәҙерге кешеләрҙән әүәле ни булғанын да, уларҙан һун ни булырын да Алла белә. Алла белгәнде һис кем тотош белә алмаҫ, Ул теләгән хәтле генә белер. Уның тәхете Күкте лә. Ерҙе лә биләй. Шуларҙы һаҡлау Уға һис тә ауыр түгел. Ул олуғ һәм бөйөк!
2. Әл — Ихлаас сүрәһе.
Сүүратүл – Ихлаас
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيم
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
اللَّهُ الصَّمَدُ
لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ
وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ
Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
1. Ҡуль һүүә-ллааһу әхәд.
2. Аллааһу-ссамәд.
3. Ләм йәлид үә ләм йүүләд.
4. Үә ләм йәкүл-ләһү күфүүән әхәд.
Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
1. Әйт: «Алла — Ул берәү,
2. Алла мәңгелек.
3. Ул тыуҙырмаған да, тыумаған да,
4. бер кем дә Уға тиң булмаған!» — тиең.
3. Әл-Фәләҡ сүрәһе.
Сүүратүл — Фәләҡ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيم
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ
مِن شَرِّ مَا خَلَقَ
وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ
وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ
وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ
Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
1. Ҡуль әғүүҙү бираббил-фәләҡ.
2. Мин шәрри мәә халәҡ.
3. Үә миң шәрри ғаасиҡин иҙәә үәҡаб.
4. Үә мин шәрри-ннәффәәҫәәти фил-ғүҡәд.
5. Үә мин шәрри хәәсидин иҙәә хәсәд.
Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
1. Әйт: «Тан Раббыһына һыйынам
2. Ул бар иткәндең яуызлығынан,
3. төн ҡараңғылығы яуызлығынан,
4. сихырсы яуызлығынан,
5. хөсөтсө көнсөллөк (һәм хөсөтлөк) ҡылған ваҡыттағы яуызлығынан!» — тиең.
4. Ән-Нәәс сүрәһе.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ
مَلِكِ النَّاسِ
إِلَهِ النَّاسِ
مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ
الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ
مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ
Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахиим.
1. Ҡуль әғүүҙү бирабби-ннәәс.
2. Мәлики-ннәәс.
3. Иләәһи-ннәәс.
4. Мин шәррил-үәсүәәсил-ханнәәс.
5. Әлләҙии йүүәсүисү фии судүүри-ннәәс.
6. Минәл-джиннәти үә-ннәәс.
Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
1. Әйт: «Кеше Раббыһына һыйынам,
2. кеше батшаһына,
3. кеше илаһына
4. Иблистең яуыз ҡотҡоһонан,
5. кеше күңелен аҙҙырған ҡотҡонан,
6. ен менән кешенән!» — тиең.
5. «Баҡара» сүрәһенең һуңғы ике аяты (Әмәнә расүлү)
285. آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
286. لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
285. Әәмәнә-ррасүүлү бимәә үңзилә иләйһи мир-раббиһи үәл-мүьминүүнә күллүн әәмәнә билләәһи үә мәләә'икәтиһи үә күтүбиһи үә русүлиһи ләә нүфәрриҡу бәйнә әхәдим-мир-русүлиһи үә ҡаалүү сәмиғнәә үә әтағнәә ғуфраанәкә раббәнәә үә иләйкәл- мәсыиир.
286. Ләә йүкәл-лифү-ллааһу нәфсән илләә үсғәһәә ләһәә мәә кәсәбәт үә ғәләйһәә мәктәсәбәт раббәнәә ләә тү'әәхыиҙнәә ин нәсиинәә әү ахтаьнәә раббәнәә үә ләә тәхмил ғәләйнәә исран кәмәә хәмәлтәһү ғәлә-лләҙиинәз миң ҡаблинәә раббәнәә үә ләә түхәммилнәә мәә ләә тааҡатә ләнәә биһи үәғфү ғәннәә уағфир ләнәә уархәмнәә әңтә мәүләә-нәә фәңсурнәә ғәләл-ҡаумил-кәәфириин.
285. Раббы күндергән аяттарға рәсүл дә, мөьминдәр ҙә инанды. Көллөһө Аллаға иман килтерҙе. Уның фәрештәләренә. Уның китаптарына, Уның рәсүлдәренә инанды. «Рәсүлдәрҙен береһен дә Беҙ айырып ҡарамайбыҙ». Улар: «Беҙ ишеттек, буйһонабыҙ. Ә ярлыҡау, Раббым, Үҙ иркендә, Һиңә ҡайтырбыҙ!» — ти.
286. Алла кеше йәненә көсөнән килмәҫлек бер нәмә лә йөкмәтмәй. Өлгәшкәне лә үҙенә, ҡаршы булғаны ла — шул үҙенеке. «Я, Раббым, яҙыҡ-гонаһыбыҙҙы ярлыҡа! Я, Раббым, ата-бабалар күргән ғазап-михнәттәрҙе беҙгә күрһәтмә! Я, Раббым, көсөбөҙҙән килмәҫте йөкмәтмә! Ҡайғы-хәсрәттәрҙән беҙҙе ҡотҡар, рәхмәт-мәрхәмәттәрендән ҡалдырма! Һин беҙгә Үҙең хужа, кафырҙарға ҡаршы торорға ярҙамыңды бир!».
Сихырҙан һаҡлаусы доғалар.
6. Көндөҙ һәм төндә һәр ваҡыт әлеге доғаны уҡырға кәрәк:
Әғүүҙү бикәлимәәтил-ләәһит-тәәммәәти мин шәрри мәә халәҡ.
Аллаһ барлыҡҡа килтергән барлыҡ яманлыҡтарҙан Уның камил һүҙҙәре менән Һыйынам.
Был һүҙҙәрҙе юлда һәм берәй өйҙә туҡтағанда ла әйтергә кәрәк. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән: „Юлда йәки берәй өйҙә туҡтағас, „Аллаһ барлыҡҡа килтергән барлыҡ яманлыҡтарҙан Уның камил һүҙҙәре менән һыйынам“, тип әйткән кешегә юлға ҡуҙғалғансы бер нәмәлә зыян килтерә алмаҫ».
7. Иртән Һәм кисен 3 тапҡыр был доғаны уҡырға кәрәк:
Бисмилләәһил- ләҙии ләә йадурру мәғәсмиһи шәй-үн фил- арди үә ләә фис-сәмәәә-и үә һүәс-сәмииғул-ғәлиим.
Аллаһ исеме менән, Уның исеме менән ерҙә лә, күктә лә һис нәмә зарар килтерә алмай. Сөнки Ул — һәр нәмәне ишетеүсе, Белеүсе.
Был аят һәм зикерҙәр — уларҙы ихластан Аллаһға ышанып һәм тәүәккәл ҡылып уҡыған кешеләр өсөн сихырҙан һаҡланыуҙың иң мөһим саралары. Был шулай уҡ, һәр ваҡыт Аллаһға доға ҡылып һораған осраҡта, сихыр һәм боҙом зарарым бөтөрөү сараһы ла булып тора.
Хәбәр ителгәнсә, Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйткән:
Аллаһүммә, Раббән-нәәс, әҙһибил-бәс, үәшфи Әнтәш-шәәфии, ләә шифәә-ә илләә шифәә-үкә шифәә-ән ләә йүғадирү саҡамән. Аллааһүммә ишфи ғәбдәкә йәнкә ләкә ғәдүвән әү йәмшии ләкә иләә саләәһ."
Аллаһым! Эй, инсандарҙың Раббаһы! Ауырыуҙы юҡ итеүсе! Ауырыуҙы бөтөрөүсе шифа бир. Шифа биргән бары тик Һин генә. Һинән башҡа шифа бирәсәк бер кем дз юҡтыр. Алланым! Шул ҡолыңа шифа бир ки, Һинең дошманыңа зарар бирһен йәки Һинең ризалығыңды ҡаҙаныу өсөн намаҙ ҡылып йөрәһен.
Әлеге доғаны Джәбраил ғәләйһис-сәләм Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмде дауалау өсөн 3 тапҡыр әйткән:
“Бисмилләәһи арҡыыкә мин күлли шәй'ин йуъҙиикә мин шәрри күлли нәфсин әү ғәйнин хәәсид. Аллааһүммә йәшфиикә, бисмилләәһи әрҡыыкә. ”
Һиңә ҡайғы, язаланыу биргән һәр көнләшкән нәфестән йәки күҙ тейеүҙән Аллаһтың исеме менән һиңә шифа теләйем. Аллаһ һиңә шифа бирһен. Аллаһтың исеме менән һиңә шифа теләйем.
Сихырҙы бөтөрөүҙең иң ҡулай сараһы — уның сығанағы (мәҫәлән: мендәр эсенә һалынған сәстәр, төйөнлө ептәр һ.б.ш.) табыу. Уны табыу, юҡҡа сығарғас, сихыр үҙ көсөн юғалта.
Былар барыһы ла — Ислам тарафынан рөхсәт ителгән сихырҙан һаҡланыу саралары. Ләкин ендәргә ҡорбандар килтереүсе, уларға табыныусы сихырсыларға мөрәжәғәт итеү тыйылған. Сөнки был ширек һәм шайтан ғәмәле. Сихырҙан дауаланыу өсөн шулай ук күрәҙәселәргә лә мөрәжәғәт итергә ярамай. Сөнки улар йәшеренде белеүгә дәғүә итеүсе иманһыҙ ялғансылар ғына. Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһиссәләмдең күрәҙәселәргә мөрәжәғәт итеү һәм уларға ышаныуҙан тыйыуы хаҡында беҙ юғарыла иҫкә алған инек инде.
Шулай уҡ сихыр зәхмәтен бөтөрөүҙе һорап һиңә сихырҙы эшләгән сихырсыға йәки башҡа бер сихырсыға мөрәжәғәт итергә лә ярамай. Сихырсыға ҡаршы — сихыр ҡулланырға ярамай. Был хаҡта Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмдән һорағас, ул: „Был — шайтан ғәмәле тигән. (Имам Әхмәд һәм Әбү Дауыт еткергән)
Сихыр зыянынан ҡотолоу өсөн Исламда рөхсәт ителгән доғалар, өшкөрөүҙәр һәм дауалар ҡулланырға мөмкин. Ибн әл-Ҡайим һәм Ғәбдурахман ибн Хәсән (үҙенең „Фәтхүл — Мәжид "китабында) кеүек мәшһүр ғәлимдәр был хаҡта әйткәндәр.
Аллаһ Тәғәләнән мосолмандарға уңыштар һәм сәләмәтлек биреүен, үҙҙәрен һәм диндәрен яманлыҡтарҙан һаҡлауын һорайбыҙ. Аллаһтың илсеһе Мөхәммәд ғәләйһис-сәләмгә, уның ғаиләһенә һәм сәхәбәләренә Алааһының салауаты һәм сәләме булһын.
“Сихыр һәм күрәҙәселек”, Дәғүәт нәшриәте, Ильшат хәҙрәт Хафизи
Эта запись написана автором Назир Сабитов, 30.09.2018 в 02:10, и размещена в категории Сәләмәт булығыҙ. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


text:
18 мартта Башҡортостанда Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаттары граждандарҙы ҡабул итә
18 мартта Башҡортостанда Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаттары граждандарҙы ҡабул итә Фото: regnum.ru
ӨФӨ, 2018 йыл, 15 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Йәкшәмбе, 18 мартта, Башҡортостанда Рәсәй Дәүләт Думаһы депутаттары граждандарҙы ҡабул итеү ойоштора.
Фәрит Ғәниев Кушнаренко районында йәшәүселәрҙе район үҙәгендә: Большевистская урамы, 57 адресы буйынса иртәнге сәғәт 10-дан көндөҙгө 12-гә тиклем ҡабул итә.
Депутат Зариф Байғусҡаров Баймаҡтағы 3-сө мәктәптә (Салауат Юлаев проспекты, 27) иртәнге 10-дан 11-ҡәҙәр, ә Сибайҙа, Р. Өмөтбаев исемендәге башҡорт лицейында (Күсимов урамы, 7), көндөҙгө сәғәт 1-ҙән 2-гә тиклем халыҡ менән осраша.
Рафаэль Мәрҙәншин Октябрьскийҙа йәшәүселәрҙе музыка колледжында (Ленин проспекты, 4) иртәнге 10-дан 12-се яртыға тиклем ҡабул итә.
http://www.bashinform.ru/news/1128572-v-bashkirii-deputaty-gosdumy-rf-provedut-priemy-grazhdan-18-marta/


text:
Зинһар, килегеҙ был биттәрҙә ғариза яһау онлайн.
Рәхим итегеҙ, иғтибар итегеҙ: Үҙенсәлекле тел "Ҡабул Итеү Үҙәге Украина" рухи байлыҡ урыҫ теле. Ҡалғандары телдәрен һеҙҙең өсөн комфорт, әммә уларҙың тәржемәһен мөмкин неправильноТәржемәюҡҡа бонустар
Үрге юғары сифатлы европа мәғариф, еңел процесс ҡабул итеү һәм түбәнге түләүҙе уҡытыу Ауропала. Бына ни өсөн һеҙ һайларға Украина тейеш!Ҡулланырға ошо мәлдә
1)Foreign student are eligible to take the United States Medical Licensing Examinations and enter Postgraduate Medical (Residency) training in United States.
2)IMED accreditation is recognized by the Education Commission for Foreign Medical Graduates (ECFMG) and the Medical Council of Canada (MCC) for eligibility of graduates to obtain certification and Licensure.
3)Ukraine Universities are recognized by the World Health Organization
4) International students are eligible to participate in the United States Medical Licensing Examination & receive ECFMG certification. The ECFMG certification requires all graduates to have passed USMLE Step 1 and Step 2 (both sections), submit a final transcript, and provide a copy of the graduate’s diploma for verification. Once ECFMG certification has been granted the graduates are eligible for Postgraduate Medical education (Residency Training) in the United States.
)Most Ukraine Medical Universities are recognized by the Indian Medical Council, Pakistan Medical and Dental Council, European Council of Medicine and General Medical Council (limited Registration) of UK.
6)Most Ukraine medical Universities have relations with many Scientific Institutions of former USSR and all over the world, such as The Poland Medical Academy, The Cambridge University, The Virden University, Clinics of Urgent Medicine in Germany, Бельгия, Austria and Israel. Medical center of Cardiff (England), Medical Center in Sent-Etien (Франция), New York Medical Center, Ukrainian Medical Society in Canada and Austria.
7) Ukraine medical students are eligible for appearing in United States Medical Licensing Examination (Этюд) and many more etc...
8) Ukraine medical students are eligible for The Professional Linguistic Assessment Board (ЛАБ) of the United Kingdom (Бөйөк британия) MANY MORE ETC.
Бер Генә Лә Медицина (Дәрәжәһе медицина докторы) – 6 йыл
Стоматология (Дәрәжәһен табип-стоматолог, ортопед) – 5 курс
Педиатрия (Дәрәжәһе медицина докторы) – 6 курс
Дарыухана (Bachelor of Pharmacy Degree) – 5 курс
It is a six year course awarding “Doctor of Medicine” (МД) дәрәжәһе. This is equivalent to “Бакалавр медицина & Бакалавр хирургияһы” (Магистр) дәрәжәһе, присуждена илдәрендә ссср-үҙ-ара бәйләнеш кеүек бөйөк британия, Австралия, Һиндстан һәм т. д. Теркәү мәктәпкә һуң үткәрелә килешеү имзаланды араһында яҡшы итеп университеты студенты. Йыйымдар өсөн сит ил студенттары доминирования АҠШ долларында һәм үҙгәрешһеҙ дауамында ҡала килешеүҙең ваҡыты.
Уҡытыу теле булып, урыҫ теле, барыһы өсөн дә алты йыл сит ил өсөн студенттары. Курс үткәрелә һәм рус телдәрендә /украинском өсөн урындағы кандидаттар. Кандидаттар, уҡыусылары инглиз телендә алты йыл дауамында китерелә тел өйрәнеү курстары дауамында беренсе ике йыл, шуға күрә алалар яҡшы хужа булыу, урындағы тел менән аралашыу өсөн пациенттар һәм көндәлек ҡулланыу.
Уҡыу планы передается университет тарафынан раҫлана мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау Министрлығы, Украинаның.
Студенттар формалаша ҙур булмаған төркөмө 6-10 өсөн класс. Кескенә генә Бер төркөм студенттары, индивидуаль һәр иғтибар студент. Йыл дауамында беренсе ике йыл студенттар уҡый синыфта. 2 йылға, шулай уҡ студенттар өйрәтәләр клиник ерлектәренең дисциплиналар иҫәбенә алып, клиник әҙерләү хастәхәнәләрендә өсөн практик тәжрибә.
Студент тейеш прочитать дәреслек һәм үҙ эшләргә-әҙерлек уҡыуҙар башланыр алдынан. Халыҡ өсөн ҡулланылыр, шул уҡ. Студенттар ала алырға китаптар бер йә иһә китапхана һатып алырға уларҙың үҙ китаптары. Студенттар тейеш 100% барыуы дәрестәр. Әгәр улар юҡ, улар тейеш яңынан эшләүҙе ял класс, шунан һуң тейешле рөхсәт сө курс уҡытыусыһы.
Һәр дәрес бәйәләнә. Бар, эске имтихандар ҡулланылышҡа тейеш тапшырылырға. Һәр йылды өйрәтеү лә мөһим тиклем ҡабул ителергә тейеш, бынан тыш, күп студент тамамлаған рөхсәт ителә. Өҫтәп, внутреннем имтиханға университеты, студенттар тейеш тапшырырға дәүләт имтиханы (тыш яҡтан ҡарау) тамамланғансы 3-сө һәм 6-се речка өгөт-нәсихәт биреү. Йыл тамамланғандан, тыңлаусылары уҙа тест практик белемдәр буйынса клиник дисциплинаһын у-у-у район буйлап өҫтөндә ята ауырып китеү (Практик һынауҙар) һәм был фәнни-теоретик белемдәрен (Теоретик тест). Икеһе лә булырға тейеш үткән мәктәбе тамамланырға.
Мәктәпте тамамлағас,, студент мөмкин менән шөғөлләнергә йәки яҙма йөкләмә 20 һөнәр, тәҡдим ителә торған университеты кеүек Кардиология, клиник медицина, онкология, рентгенология, һаулыҡ һаҡлау һ. б.. Apply here to study medicine
Был ваҡытында уҡ, биш йыл курсты. Студенттар өйрәтәләр, төп медицина-биология профиле һәм клиник ерлектәренең дисциплиналар стоматолог, ортопед. On completion of the study the graduates are awarded the “Diploma of a Doctor ” or the degree of BDS. Студенттар өйрәтәләр теоретик һәм клиник ерлектәренең дисциплиналар булараҡ терапевтическая һәм ортопедическая стоматология. Реклама яҡшы йыһазландырылған, планда йорт, йыһаздар, уҡыу әсбабы. Хастахана ҡала үҙәгендә загружаться менән пациенттар. Студенттар өйрәнә, төп проблемалары, стоматолог, ортопед: Кариес, Пародонтита ауырыуҙар һәм лайлалы облочке " ауыҙ ҡыуышлығы ауыҙына. Төп бурыс факультеты өҫтәрәк ҡушыла яҡшыртыу үрге мәғариф стоматология. Факультет оптимизируем уҡыу процессын активлаштырыуға йүнәлтелгән танып-белеү һәләттәрен уҡыусылары, физиологтар өсөн белем биреү & тикшеренеүҙәр һәм үҙ эсенә алған ошо ижади яҡын килеү һөнәри эшмәкәрлек. Факультет ярҙам итә, студенттарға алырға бик яҡшы белеүгә өлкәһендә стоматолог, ортопед. Ул үҫә бара, погода барыһы да иң яҡшы, эш тәжрибәһенән университеты. Университеты тәҡдим итә һәм аспирантураны клиник әҙерләүҙе үҙ стоматолог, ортопед. Apply here to study dentistry
It is a six year course awarding the “Doctor of Pediatrics” дәрәжәһе. It is offered in Russian and Ukrainian language only. The course is similar to “Бер Генә Лә Медицина” but clinical focus is on the infant, surgery of the infant etc. Those who complete this course acquire the diploma of a Pediatrician. The student receives general biological and medical education in first two years. Pediatric education starts from the third to sixth year.Students master knowledge in children’s anatomy, physiology, pathology and hygiene, diseases, treatment of inborn defects, hip and hip-joint development and others. Post graduate courses and clinical training is offered. Apply here to study pediatrics
It is a five year course awarding the “Бакалавр фармация” дәрәжәһе. Course is offered in Russian and Ukrainian language only. Студенттарға преподать күп нигеҙҙәре медицина һәм биология, ә ҡайһы берҙәре клиник аспекттары. Тамамланғандан һуң диплом бирелә фармацевтар. Улар өҫтөндә эшләү өсөн әҙерлек һәм компанияларҙа / йәки фәнни өсөн тикшеренеүҙәр. Методика тормошта барлыҡҡа килгән үрге квалификациялы белгестәрҙе әҙерләү өсөн. Ведомство башлығы: фармакология, биология, генетикаһы, ботаник, бөгөн органик химия, аналитик, физик һәм органик химия. Аспирантурала һәм магистратурала предлагается шулай уҡ дарыуханала. Apply here to study pharmacy
It is a three year or a four year course awarding the “Bachelor of Nursing” дәрәжәһе. Студенттар беренсе тикшеренеүҙәр фундаменталь медик-биологик дисциплиналар, унан клиник ерлектәренең дисциплиналар Сестринский дело төрлө хәлдәрҙә. Практик һәм теоретик белем үткәрелә синыфта һәм хастәхәнәләрендә. Apply here to study nursing
Process
Courses offered Ukraine Medical Universities or colleges follow the Process with the objective of establishing a European Higher Education Area by a process driven by the 46 participating countries and the Council of Europe. The primary goals are as follows:
· Easy to move from one country to the other within the European Higher Education Area for the purpose of further study or employment.
· Increase attractiveness of European higher education so that many people from non-European countries come to study and/or work in Europe.
· Provide Europe with a broad, high quality and advanced knowledge base, and ensure the development of Europe as a stable, peaceful and tolerant community.
Please read this articles about Ukraine. It will be useful for you.
Украинала Тураһында - general information about Ukraine. Can be boring, but useful
Украинала йәшәй. - testimonials of foreign students. Here they say what they love in Ukraine the most
Бәйәһе йәшәү Украинала - all about price in Ukraine. Check that Ukraine is the cheapest country in Europe.
All ukrainian universities are great. We choose few that we like the most.
Украина 317 университеттар. Һеҙ һайларға теләсә ҡайһы шуның.Ҡарарға бөтөн юғары уҡыу йорттары
Сит ил студенттары булырға яраталар украина өлөшө союзы мәғариф. Кереү аша украин теле Үҙәге булып китеү гарантия күп бонусов өсөн сит ил студенттары.
Мин ищу алыу мөмкинлеге мәғариф Ауропала. Әммә һайлап алыу мөмкинлеге ҙур килгән агенттар мәжбүр минең менән фекер. Ярай әле, бар допуск-Үҙәге. Ул иҫ киткес тура килә, abilyty студенттар өсөн теләгән сит илдә уҡырға. Уның менән барыһы да ябай һәм ғәҙәти, һәм борсолоу кәрәкмәй хәҡиҡәт тураһында агенты.
Ҡабул Итеү Үҙәге Украина, Мин оло рәхмәтемде белдерәм һеҙҙең бөтә командаға. Һеҙ яһарға минең инеү еңел һәм комфорт. Минең әле бер ни тиклем ҡурҡыу, мин килдем, Украинаға. Әммә украин теле ҡабул ярҙам итә бөтә миңа. Минең өсөн бер ниндәй проблема юҡ, ә, ғөмүмән,. Ҙур рәхмәт барыһы хеҙмәткәрҙәренә украина Үҙәге булып китеү.
Мин Украинала. Мин иҫке медицина белеме. Минең алыу процессы бик еңел. Виза алдым башҡа проблемаларҙы. Мин бәхетле. Ярай әле украина Үҙәге булып китеү. ПС: Бонустар килгәс, иҫ киткес булды. Улар миңа булыша күп тормошонда Украинала. Һеҙҙең иң яҡшы һәм һеҙ, ысынлап та ла, заботиться тураһында студента.
Барыу үҙәге-был ойошма, ул ярҙам итә, студент белем алырға, сит илдәрҙә


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Страница 6
Башҡортостан Республикаһына бағышланған 10 һумлыҡ монета
Новости / Тарих // 9-10-2018, 07:00
2005 йылдан алып Рәсәй Үҙәк банкы "Российская Федерация" серияһында металл аҡсалар баҫа. Беҙҙең республикаға арналған монета 2007 йылдың 2 апрелендә сығарыла.
Аҡсаның аверсында БР гербы төшөрөлгән, өҫтә "Российская Федерация", аҫта - "Республика Башкортостан" тип яҙылған. Реверсында 10 һум тиелгән.
Монета биметалл төргә ҡарай: латунь дүңгәләк эсенә мельхиор иретмәһенән диск ҡуйылған. Диаметры 27 мм, тиражы: 10 миллион дана....
Сәфәр айына намаҙ ваҡыты
Новости / Иман // 9-10-2018, 06:30
Совет Башҡортостанына бағышланған значок: "Башкортостан"
Новости / Тарих // 8-10-2018, 12:13
1980 йылда эшләнгән, еңел типҡа ҡарай, кейемгә булавка ярҙамында нығытыла.
Значокта БАССР лайыҡ булған наградалар күренә. Һулдан уңға:
- Ленин ордены - 1935 йылдың 15 мартында сәнәғәт һәм ауыл хужалығын үҫтергән өсөн;
- Ленин ордены - 1957 йылдың 13 июнендә Рәсәй дәүләтенә ирекле ҡушылыуға 400 йыл тулыуға һәм сәнәғәт, ауыл хужалығын, мәҙәниәтте үҫтергән өсөн;
- Октябрь Революцияһы ордены - 1967 йылдың 21 мартында коммунистик төҙөлөштә уңыштар һәм республиканың 50 йыллығы айҡанлы;
- Халыҡтар Дуҫлығы ордены - 1972 йылдың 29 декабрендә Советтар Союзы халыҡтарының дуҫтарса мөнәсәбәтен үҫтереүҙә, иғтисади, социаль-сәйәси һәм мәҙәни үҫештәге уңыштар, СССР-ҙың 50 йыллығы айҡанлы бирелгән....
Әрем – бик көслө дауа
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 8-10-2018, 06:00
Әрем – сүп үләне, әммә уны халыҡ медицинаһында күп кенә ауырыуҙы дауалау өсөн дә ҡулланалар. Бигерәк тә организмды зарарлы ҡорттарҙан, селәүсендәрҙән (трихомонада, хламидия, герпес, лямблия, эхинококк инфекцияһы һ.б. ) таҙартыу өсөн. Әрем шулай уҡ нервы ауырыуҙарын дауалай, йоҡоһоҙлоҡтан арындыра, матдәләр алмашыныуын көйләй, һөҙөмтәлә артыҡ кәүҙә ауырлығы һәм май кәмей. Гинекологик сирҙәрҙе, простатит, уретрит, ашҡаҙан, эсәк, бауыр, бөйөр, ашҡаҙан аҫты биҙе, тире ауырыуҙарын дауалағанда һөҙөмтәле. Ғөмүмән, әрем менән дауаланыу бөтә ялҡынһыныуҙарҙан, айырыуса аш эшкәртеү һәм енси органдарҙағы, арынырға ярҙам итә....
Магнийҙың һаулыҡ өсөн зыяны нимәлә?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 7-10-2018, 06:00
Атеросклерозды нисек дауаларға?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 6-10-2018, 07:00
Оло хөрмәт һиңә, уҡытыусы!
Новости / Мәғариф // 5-10-2018, 10:35
Сибай ҡалаһындағы «Ирәндек лицейының башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Гөлнара Рафаэль ҡыҙы Әйүпова – уҡыусыларҙа телгә һөйөү, хөрмәт тәрбиәләүгә күп көс түккән педагог
– Ҡайҙа барһағыҙ ҙа, үҙегеҙҙе матур тотоғоҙ, башҡортмон, тип танышығыҙ, тип өйрәтәм уҡыусыларға. Исемегеҙҙе хәтерләп ҡалмаһалар ҙа, милләтегеҙҙе иҫтә тоторҙар. Был тәртипле, аҡыллы кеше башҡорт булды бит, тип һоҡланып һөйләрлек, халҡыбыҙҙың йөҙөнә ҡыҙыллыҡ килтермәҫлек булһын, тим, – Гөлнара Рафаэль ҡыҙы белем биреүсе генә түгел, ә иң тәүҙә тормошто һәм кешеләрҙе яратырға өйрәтеүсе һәм балаларҙың күңеленә матур ғәҙәт орлоҡтарын сәсеүсе тәрбиәсе....
Ир һәм ҡатын хаҡы
Новости / Иман // 5-10-2018, 05:00
Совет Башҡортостанына бағышланған значоктар: "Салаватская лыжня" йыйылмаһы
Новости / Тарих // 4-10-2018, 10:07
«Себер» – антирекорд, СКА рекорд ҡуя
Новости / Спорт // 3-10-2018, 07:00
«Себер» хоккейсылары 11 осрашыу рәттән еңелеп, КХЛ беренселегендә антирекорд ҡуйҙы. Быға тиклем «Витязь» клубы бер йыл ошо уҡ хәлгә ҡалһа ла, тик улар өҫтәмә йә буллит серияһында еңелеп мәрәйле булғайны.
Новосибирск уйынсылары миҙгел барышында баш тренерын алмаштырып та, ҡумтаһына һаман бер мәрәй ҙә һала алмай йонсой. Ә бына СКА командаһы ҡапҡаһын 297 минут 37 секунд «ҡоро» килеш ҡалдырып, КХЛ рекордын яңырта. Уҙған миҙгелдә ЦСКА ҡапҡасылары 280 минутҡа тиклем ҡапҡаһына гол үткәртмәгәйне. Шулай ҙа ул йәһәттән «Лада»ға етеүселәр юҡ әле. Улар КХЛ-ға тиклем Рәсәй чемпионатының 2003/04 миҙгелендә ҡапҡаһын 306 минут буйы «ҡоро» тота. «Салауат Юлаев» командаһы ла быйылғы миҙгелдә бер уйында ҡапҡаһы артын ҡыҙыл утһыҙ уҙғарҙы. Улар Силәбелә «Трактор»ҙы 5:0 иҫәбенә отто. Унан һуң «Динамо» (Минск) клубын да 3:1 иҫәбенә еңеп, ситтәге осрашыуҙарын уңышлы башланы. Бөгөн улар «Витязь» командаһына һынау тота.
Әлегә юлаевсылар, 17 мәрәй яулап, Көнсығыш конференцияһында өсөнсө. Юғарыла – һаман да еңелеү белмәҫ «Автомобилист» (20 мәрәй). «Авангард» (18 мәрәй) – өсөнсө. Көнбайышта СКА менән «Йокерит» алдынғылыҡты бирмәй. Уларҙың иҫәбендә 16-ар мәрәй.
...
[/aviable]