text:
Аҙ тәьмин ителгән граждандарға ярҙамға гранттар конкурсы
"Милли хәйриә фонды" дөйөм Рәсәй йәмәғәт фонды коммерция булмаған хөкүмәткә ҡарамаған ойошмаларға гранттар биреү буйынса асыҡ конкурс үткәрә.
Аҙ тәьмин ителгән һәм социаль яҡланмаған граждандар категорияларына ярҙам һәм социаль хеҙмәтләндереү, халыҡтың һаулығын һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау өлкәһендәге проекттарға өҫтөнлөк биреләсәк.
Заявкалар биреүҙең һуңғы көнө — 2010 йылдың 30 июле.
Ентекле мәғлүмәт һәм заявка формаһы —
http://nbfond.ru/konkurs-grantov/grants-2010/grants_2010_common_info/ сайтында.


c: text/html

text:
Баш ҡала халҡы итте ике тапҡырға күберәк һатып ала башланы
Өфө халҡы быйыл ит йәрминкәләрендә былтырғыға ҡарағанда ике тапҡырға күберәк ит һатып алды. Был турала Өфө ҡала хакимиәтендәге кәңәшмәлә уның башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
— Өфөгә ит йәрминкәләренә продукцияны 1600 машинала килтерҙеләр, — тине ул. — Хаҡтарға килгәндә, һарыҡ һәм һыйыр итенең хаҡы былтырғы кеүек үк, ә йылҡы һәм сусҡа ите һиҙелерлек ҡиммәтәйҙе. Шуға ҡарамаҫтан, уларға ла талап юғары.
Павел Качкаев әйтеүенсә, Өфөләге йәрминкәләрҙә ҡош ите лә күпләп һатылды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22 апрелдә ӨДНТУ-ның поликлиникаһында күсмә ҡан алыу комплексы эшләйәсәк
22 апрелдә 9-ҙан 13 сәғәткә тиклем Өфө дәүләт нефть техник университетының архитектура-төҙөлөш факультеты (Менделеев урамы, 193) поликлиникаһында Республика ҡан алыу станцияһы ауыр хәлдәге пациенттар өсөн ҡан йыясаҡ.
Юғары уҡыу йортонан аныҡлауҙарынса, ҡан тапшырғандан һуң донорҙарға факультет ашханаһында йыл аш тәҡдим ителәсәк, шулай уҡ улар ике көнгә дәрестән бушатыласаҡ һәм компенсация сифатында 208 һум аҡса аласаҡ.
Сараны «Берҙәм Рәсәйҙең Йәш гвардияһы» Башҡортостан төбәк бүлексәһе, Республика ҡан алыу станцияһы, ӨДНТУ студенттары профсоюзы, Рәсәй Йәш ғалимдар союзының Башҡортостан Республикаһындағы төбәк бүлексәһе ойоштора.


text:
- Подробности
- Просмотров: 205
САҢҒЫТАУ, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралындағы һырт. Бөрйән р‑ны буйлап Ағиҙел й. киңлек бүлеменән Ҡуҡрауыҡ й. (Ағиҙел ҡушылдығы) тиклем субмеридиональ йүнәлештә һуҙылған. Оҙонлоғо яҡынса 10 км, киңлеге 1—4 км, абс. бейеклеге 655 м. Бейеклектәре 599—655 м булған 3 түбәһе бар. Рельефы тәпәш таулы; көнсығыш битләүҙәре текә, көнбайышта — һөҙәк. Аҫҡы карбондың эзбизташтарынан, ҡомташтарынан, доломиттарынан, һәүерташтарынан һ.б. тоҡомдарынан тора. Һыртта Ағиҙел ҡушылдыҡтары башлана. Ландшафы һоро урман‑тау тупрағындағы һәм кәҫле көлһыу тупраҡтағы кәкре олонло имәнлектәрҙән, имән‑ҡыҫҡа ағаслы урмандарҙан ғибәрәт. Башҡортостан милли паркы терр‑яһында урынлашҡан.
Тәрж. И.М.Япаров


text:
3-12-2012, 15:50 / Яңылыҡтар
АҘНАЛЫЛАР - “Урал” менән
Абруйлы уҡытыусылар Айһылыу Сәмсетдинова, Дилара Хызырова, Лениза Лоҡманова, китапханасы Рәмзиә Суфиянова, клуб мѳдире Рәшиҙә Ғәйфуллина, уҡытыусы-пенсионер Рәфилә Лоҡманова, хаҡлы ялдағы инәйҙәр - апалы-һеңлеле Фәнисә Ғәлимова, Ғәфифә Әхмәтшина, Рима Әлибаева, Таңһылыу Әбдрәхимова үҙҙәрен “Урал”дың дуҫтары итеп танытты. Зирәк, ҡыҙыҡһыныусан, тура һүҙле, намыҫлы Фәнисә һәм Ғәфифә инәйҙәр “Урал”ға теләктәрен белдерҙе: ”Гәзитте ғүмер буйы алдырабыҙ, уҡыйбыҙ. Бер үпкә һүҙем дә бар, ул да булһа, Зѳлфәр ағайым Хисмәтуллин тураһында бер ҙә яҙмауҙары. Ә бит ул бик абруйлы кеше булған заманында....


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 29.01.2018
Телебеҙ йәшәһен, үҫһен!
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 29-01-2018, 11:08
– Тор, ҡыҙым, тор, дәрестәреңә һуңлап ҡуйма, – тип атайым йомшаҡ ҡына тауышы менән мине иртәнге йоҡонан уятты.
Уның шулай иркәләп өндәшеп уятыуын бик яратам. Моңло бер йыр кеүек бит ул башҡорт теле.
Атайым – башҡорт, ә әсәйем татар милләтенән. Шуға ла мин башҡортса ла, татарса ла, мәктәптә дуҫтарым менән русса ла иркен аралашам. Сит ил теле дәрестәрендә инглизсә һөйләшәбеҙ. Шулай итеп төрлө телдәр белеү, һөйләшеү, уҡый-яҙа белеү, минеңсә, үҙе ҙур бәхет. Ундай кешегә төрлө белемгә юл асыҡ....
Уның шулай иркәләп өндәшеп уятыуын бик яратам. Моңло бер йыр кеүек бит ул башҡорт теле.
Атайым – башҡорт, ә әсәйем татар милләтенән. Шуға ла мин башҡортса ла, татарса ла, мәктәптә дуҫтарым менән русса ла иркен аралашам. Сит ил теле дәрестәрендә инглизсә һөйләшәбеҙ. Шулай итеп төрлө телдәр белеү, һөйләшеү, уҡый-яҙа белеү, минеңсә, үҙе ҙур бәхет. Ундай кешегә төрлө белемгә юл асыҡ....
Үпкәсел балаға нисек ярҙам итергә?
Новости / Һаулыҡ һаҡлау // 29-01-2018, 10:02
Биш йәшлек улым өс йыл инде балалар баҡсаһына йөрөй. Ул аралашыусан, тиҫтерҙәре менән рәхәтләнеп уйнай. Ләкин тиҙ ҡыҙа, үпкәсел, бойорорға ярата. Әгәр уны тыңламаһалар – һуғыша. Ата-әсәләр менән тәрбиәсәләр уға зарлана. Беҙ балалар баҡсаһын да алмаштырырға әҙер. Ләкин был хәл унда ла ҡабатланмаҫмы икән?
Ләйсән С.
Өфө ҡалаһы.
...


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: Халыҡтың именлеген тәьмин итеүселәргә шарттар булдырылырға тейеш
Фото:
Бөгөн Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов БР буйынса Эске эштәр министрлығы Медик-санитар часы госпиталь комплексының диагностика корпусына нигеҙ һалыу тантанаһында ҡатнашты.
Милиция хеҙмәткәрҙәре, хоҡуҡ тәртибен һаҡлау органдары ветерандары, медицина хеҙмәткәрҙәре алдында сығыш яһап, республика башлығы, кешеләрҙең именлеге һағында тороусылар өсөн бөтә шарттар булдырырға кәрәк, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Хәҙерге ваҡытта Башҡортостанда, ғаилә ағзаларын индереп, милиция хеҙмәткәрҙәре, Эске эштәр министрлығы ветерандары һәм пенсионерҙарының дөйөм һаны 75 меңдән ашып китә. Госпиталь иһә йылына 1400-ҙән артыҡ кешене ҡабул итә алмай.
Яңы дауалау корпусын сафҡа индереү менән уның үткәреү һәләте һиҙелерлек артасаҡ.
Төҙөүселәр Президентты, октябргә бинаны һалып бөтөрәсәктәр, ә киләһе йылға өй туйларға мөмкин буласаҡ, тип ышандырҙы. Комплекс заманса медицина ҡорамалдары менән йыһазландырыласаҡ, ул йыл һайын пациенттарҙың һаулығын аяҡҡа баҫтырыу менән бәйле меңәрләгән тикшереүҙәр үткәрергә мөмкинлек бирәсәк.
— Миңә милиционерҙарҙың ҡыҙыу нөктәләрҙән ниндәй хәлдә әйләнеп ҡайтыуҙары хаҡында һөйләнеләр. Әлбиттә, улар кисектергеһеҙ аяҡҡа баҫтырыуҙы талап итә. Госпиталдә бындай методикаларға эйәләр, нисек стресс хәленән сығарырға беләләр, — тине Президент журналистар менән аралашҡанда.
— Был социаль проблема, — тине Рөстәм Хәмитов, — шуға күрә ҡеүәтле реабилитация үҙәге кәрәк.
— Уны төҙөү өсөн яраҡлы урын эҙләп табырға, яҡшы программа әҙерләргә һәм аҡрынлап уны бойомға ашырырға кәрәк, тип уйлайым. Ауыртҡан урындарҙы хәҙер үк асыҡларға кәрәк. Аҙаҡҡа ҡалдырһаң, уның файҙаһы аҙ була. Ә бына проблеманы аңлау, айышына төшөнөү, күпме средстволар, ресурстар һәм көс кәрәк буласағын иҫәпләп сығарыу – ул инде икенсе кимәлдәге мәсьәлә, — тип һүҙен йомғаҡланы республика башлығы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 167
СЕРЕТМӘ (лат. humus — ер, тупраҡ), с е р е м т ә, тупраҡтың юғары молекуляр органик матдәләр комплексы. Үҫемлек, хайуан һәм бактерия ҡалдыҡтарының тарҡалыу продукттары сереү һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. С. составына гумин, гематомелан к‑талары, фульвокислоталар, гумин һәм специфик булмаған берләшмәләр (лигнин, протеиндар, целлюлоза һ.б.) инә. Составында үҫемлектәрҙең төп туҡланыу элементтары (улар микроорганизмдар тәьҫирендә үҙләштерерлек формаға күсә) бар. С. күләме һәм сифаты б‑са тупраҡтың тәбиғи уңдырышлылығы (ҡара: Тупраҡтың уңдырышылылығы) кимәле, тупраҡтың агрофизик үҙенсәлектәре һәм тупраҡтың агрохимик үҙенсәлектәре билдәләнә. С. экологик функция башҡара: ағыулы матдәләрҙе һәм ауыр металдарҙы һеңдерә, уларҙың ер аҫты һыуҙарына йыуылып төшөүенә ҡамасаулай. С. миҡдары һәм сифаты — уның төрҙәрен билдәләү өсөн үҙенсәлекле билдә. Башҡортостан тупраҡтарында С. горизонты йоҡа. С. төп массаһы 0— 50 см (80%‑ҡа тиклем) тупраҡ ҡатламында, ш. иҫ. 0—30 см (40‑тан 60%‑ҡа тиклем) ҡатламда, тупланған. Төньяҡ урман‑дала зонаһында һәм төньяҡ‑көнсығыш урман‑дала зонаһында С. миҡдары аҡһыл һоро, һоро урман тупрағының һөрөнтө горизонтында — 2,6—4,0%, ҡараһыу һоро тупраҡта 6,0—7,0% тәшкил итә; Урал алды дала зонаһында йыуылған ҡара тупраҡта — 9,0%, типик ҡара тупраҡта — 7,5—8,5%; Урал аръяғы дала зонаһында ябай ҡара тупраҡта — 6,0—7,0%, көньяҡ ҡара тупраҡта — 5,0—6,0%. А.х. производствоһы шарттарында тупраҡтағы С. сығанағы — органик ашламалар һәм а.х. культураларының тупраҡта ҡалған тамыр һәм ҡамыл ҡалдыҡтары. Бөтә һөрөнтө ерҙәр С. миҡдары кәмеү процесына дусар. 20 б. 20‑се йй. алып 21 б. башына тиклем төньяҡ һәм төньяҡ‑көнсығыш урман‑даланың һөрөнтө һоро урман тупрағында уларҙың сиҙәм аналогтары м‑н сағыштырғанда С. миҡдары 20— 25%‑ҡа кәмегән. Һөрөнтө ҡара тупраҡта С. миҡдарының сиҙәм тупраҡтар м‑н сағыштырғанда кәмеүе Урал алды дала зонаһында 20%‑ҡа тиклем һәм Урал аръяғы дала зонаһында 25%‑ҡа тиклем тәшкил итә. Һөрөнтө ерҙәрҙә С. кәмеүенең төп сәбәптәре булып ерҙе интенсив эшкәртеү тәьҫире аҫтында уның минерализацияһы көсәйеүе һәм һөрөнтө ҡатламда үҫемлек ҡалдыҡтары, органик ашламалар рәүешендәге органик матдәләрҙең етерлек кимәлдә булмауы иҫәпләнә. Тупраҡта С. запастарының үҙгәреүенә бигерәк тә үҫтерелгән культура һәм агротехника йоғонто яһай. С. юғалтыу масштабтары һыу һәм ел эрозияһы башланғанда шаҡтай арта. С. миҡдарының кәмеүе — тупраҡ боҙолоуының төп сәбәптәренең береһе. Күп йыллыҡ үләндәр м‑н сәсеү әйләнештәрен, органик һәм минераль ашламаларҙың тулы дозаларын ҡулланыу С. миҡдарын а.х. культураларынан юғары һәм тотороҡло уңыш алыу өсөн кәрәк булған кимәлдә тоторға мөмкинлек бирә. Респ. тупраҡтарында С. күләмен һәм составын өйрәнеү б‑са фәнни тикшеренеүҙәр 20 б. 50‑се йй. башлап Аграр университетта (Ф.Й.Баһауетдинов, Д.В.Богомолов, Ф.Ш.Ғарифуллин, А.Ш.Ишемйәров, М.Б.Әмиров һ.б.) һәм Биология институтында (Ә.Х.Моҡатанов, Ф.Х.Хәзиев һ.б.) алып барыла.
Әҙәб.: Х а з и е в Ф.Х., Б а г а у т д и н о в Ф.Я. Углеводные компоненты органического вещества почвы. Уфа, 1987; Органическое вещество почв Башкирии. Уфа, 1991; Б а г а у т д и н о в Ф.Я., Х а з и е в Ф.Х. Состав и трансформация органического вещества почв. Уфа, 2000.
Ф.Й.Баһауетдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
- Подробности
- Просмотров: 508
БАШҠОРТ ХӘРБИ ШУРАҺЫ, Башҡорт хөкүмәтенең хәрби бүлеге эргәһендәге хәрби шура, 1918 й. 12 июнендә Силәбе ҡ. Башҡорт хөкүмәте фарманы б‑са Башҡорт ғәскәре м‑н идара итеү өсөн ойошторола. Авг. алып Ырымбурҙа урынлаша, дек. Орск өйәҙенең Баймаҡ а. күсә, артабан Темәс а. эшләй. Б.х.ш. составына строевой, артиллерия, инженер, интендант, мобилизация, хужалыҡ, суд, хәрби‑өйрәтеү бүлектәре, ирекле отрядтарҙың (ҡара: Башҡорт ирекле отрядтары) айырым бүлеге, хәрби тикшереү һәм хәрби врачтар комиссиялары инә. Июль уртаһынан Б.х.ш. Башҡ. ғәскәре штабы функцияларын башҡара. Ваҡытлы Себер хөкүмәтенә тулыһынса буйһоноуға юл ҡуймау һәм өҫтәмә сығанаҡтан ҡорал, кейем, аҡса һәм аҙыҡ‑түлек алыу маҡсатында, Бөтә Рәсәй Ойоштороу йыйылышы ағзалары комитетынан Башҡорт айырым корпусын Халыҡ армияһына индереүгә өлгәшә (комитеттан 10 пулемёт, 1 мең винтовка һәм 5 мең комплект формалы кейем ала). 28 авг. Башҡ. ғәскәре хәрби хеҙм‑рҙәренең айырма билдәләрен, 10 сент. берҙәм кейем формаһын индерә. 11 окт. Башҡ. хөкүмәте фарманы б‑са штаб вәкәләттәрен һәм мөлкәтен хәрби бүлек урынына ойошторолған Башҡ. ғәскәри идаралығына тапшыра. 1919 й. февр. аҙағында үҙ теләге м‑н таратыла. Рәйесе — Ә.Ә.Вәлидов.
Р.С.Таймаҫов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
- Подробности
- Просмотров: 401
БЕСӘЙ КҮҘЛЕ ӘРМӘНДЕ (Pelobates fuscus), ҡойроҡһоҙ ер-һыу хайуандары отрядының бесәй күҙле әрмәнделәр ғаиләһенә ҡараған ер-һыу хайуаны. Үҙәк һәм Көнсығыш Европала таралған. Башҡортостанда урманлы дала райондарында осрай. Кәүҙә оҙонлоғо 7 см тиклем. Кәүҙәһе мыҡты, тығыҙ. Арҡаһының һәм ян-яғының тиреһе шыма, бәләкәй тығыҙ төйөрлө, ҙур ҡараһыу таплы һорғолт көрән, ян-яғынан ҡыҙғылт таптар бар, һырты буйлап аҡһыл һыҙат үтә, кәүҙәһенең аҫҡы өлөшө асыҡ төҫтә, ҡараһыу һоро таплы. Башы йомро, ҙур, күҙҙәре араһында ҡабарынҡылыҡ айырыла. Тештәре өҫкө яңағында ғына бар. Күҙенең ҡараһы вертикаль рәүештә урынлашҡан. Ҡолаҡ яны биҙҙәре юҡ. Артҡы аяҡтары ҡыҫҡа, бармаҡтарының йөҙөү ярыһы үҫешкән, эске үксә ҡалҡыулығы ҙур, көрәк һымаҡ, һарғылт. Ҡурҡыныс тыуһа, Б.к.ә. һиҙелер-һиҙелмәҫ һарымһаҡ еҫе сығара. Енси яҡтан 3 йылда өлгөрә. Аталаныу тышта бара, ҡауышыуы һыу аҫтында була, майҙа ыуылдырыҡ сәсә. 1,5—2 см диам. бау рәүешендәге йомортҡа һала, унда 1200—2300 ыуылдырыҡ бөртөгө була. Сүмесбаштар 6—7‑се көнгә сыға, 3 ай үтеүгә 10—17 см оҙонлоҡҡа етә. 4 йылдан ашыу йәшәй. Эңерҙә һәм төндә әүҙем. Сент. алып майға тиклем йоҡлай. Ергә күмелеп йәки кимереүселәр өңөндә ҡышлай. Бызылдауыҡ, ҡырмыҫҡа, күбәләк ҡарышлауыҡтары, селәүсен, үрмәксе һымаҡтар м‑н туҡлана.
Киң япраҡлы, ҡатнаш, ҡарағай урмандарында, ҡыуаҡлыҡтарҙа, йылға һәм күлдәрҙең һыубаҫар туғайҙарында, далала, болонда һәм баҫыуҙа йәшәй. Умыртҡаһыҙҙарҙың һанын көйләй.
Әҙәб.: Кузьмин С.Л. Земноводные бывшего СССР. М., 1999; Хабибуллин В.Ф. Земноводные и пресмыкающиеся Республики Башкортостан. Уфа, 2003.
В.Ф.Хәбибуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Балалар үҙҙәре теләп ҡатнаша17-03-2017, 03:40 // Тәгәрмәс // Баҫып сығарырға
– Бәлә ағас башынан түгел, ә әҙәм башынан йөрөй, йыраҡ бараһы түгел, урамға сыҡҡанда быға һәммәбеҙ ҙә шаһит, – ти 129-сы балалар баҡсаһы мөдире Татьяна Горбунова. – Бына шундай күңелһеҙлектәргә мөмкин тиклем иртәрәк кәртә ҡуйыу зарур. Ә ул ҡулдан килмәҫлек түгел. Беҙҙә, ғөмүмән, төрлө саралар даими уҙғарыла. Шуға баҫым яһар инем, барыһында ла балалар үҙҙәре теләп ҡатнаша. Ә инде юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен көн дә иҫкә төшөрөп торһаң да һис кенә лә артыҡ һаналмай.
Иркен бүлмә балаларҙың шат тауышына күмелгән. Кемдер килешле полицейский формаһын кейгән, икенселәр уйынсыҡ машинала “йәшел ут”ты көтә, өсөнсөләр таҡта янына өйкөлөшкән. Арыҫлан жезл таяғын ҡулында оҫта уйнатырға ҡасан өйрәнеп алғандыр? Бик тә килешә үҙенә. Берсә машиналарҙы туҡтатып йәйәүлеләрҙе үткәрә, берсә, киреһенсә, тығын барлыҡҡа килмәһен өсөн автомобилдәргә юлды аса.
Тәрбиәсе Любовь Емелева белдереүенсә, юл хәрәкәте ҡағиҙәләре мөйөшө һәр саҡ хәрәкәттә. Өлкәндәр һүҙ менән аңлатыуҙы ла онотмай, ә бына малай һәм ҡыҙҙарға барыһын да тотоп күрһәтеү, үҙҙәренән һөйләттереү бөтөнләй бүтәнсә ҡабул ителә йәки тәьҫире бигерәк тә көслө икән.
Руслан иһә ҙурайғас полицейский булырға хыяллана, дөрөҫөрәге, юлдарҙа тәртип булдырасаҡмын тип ныҡлы ҡарарға килгән. Ә бының өсөн әле өлкәндәрҙе тыңларға кәрәк икәнлекте яҡшы белә.
Был төркөм балаларына юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен аңлатыу өсөн һәр яҡлап та уңайлы шарттар тыуҙырылған. Үрҙә һанап үтелгәндәрҙән тыш, төрлө плакаттар, һүрәтле китаптар һәм башҡа әсбаптар етерлек.


text:
Гәзиткә яҙылыу
Хөрмәтле гәзит уҡыусылар!
Һеҙҙең өсөн 2018 йылдың беренсе яртыһына яҙылыу хаҡтары:
П2729 индексы, аҙнаһына өс тапҡыр килә (шишәмбе, шаршамбы, йома):
- алты айға - 1403 һум 22 тин.
П3030 индексы, аҙнаға бер тапҡыр йома көндө сыға (телепрограмма менән 16 биттән тора):
- алты айға - 621 һум 42 тин.
Һеҙҙе, ҡәҙерле дуҫтар, почта бүлексәләрендә һәр саҡ көтәләр.
Яҙылыу шарттары һәм хаҡтары тураһында күрше-күләнегеҙгә, туған-тыумасағыҙға һәм яҡындарығыҙға ла еткерһәгеҙ ине.
Мәғлүмәт яланынан ситтә ҡалмағыҙ!
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ: электрон версияға ла яҙылып була. Әлегә ҡәҙәр баҫмабыҙҙы ошо ысул менән алдырып уҡығандар гәзиттең һуңламай, һандары юғалмай килеүенә, йәғни уңайлы булыуына инанғандыр. Артабан да "Башҡортостан”дан айырылмаҫҡа саҡырабыҙ. Гәзиткә яҙылыуҙың ошондай юлы барлығы хаҡында таныштарығыҙға ла үтенәбеҙ.
Электрон версияға яҙылыу хаҡы – алты айға 792 һум. Индексы – П2729.
Бындай ысулдың уңайлы яҡтары:
• Аҡсаңды экономиялайһың
Электрон версия ҡағыҙҙа баҫылған гәзиткә ҡарағанда күпкә осһоҙораҡ.
• Ҡәҙимге почтанан тиҙерәк килеп етә
Интернеттағы йәшнигегеҙгә һалынған электрон гәзитте ҡағыҙ версияһы сығырҙан бер көн алдараҡ (киске сәғәт 9-10-дарҙа) уҡыясаҡһығыҙ.
• Урын биләмәй
Электрон почтаға килгән гәзит аҙаҡ өҫтәлдәрегеҙҙә, шкафтарығыҙҙа, иҙәндәрегеҙҙә буталып ятыу менән янамай. Уны Интернеттан компьютерығыҙға күсереп һалмайынса ғына уҡырға ла мөмкин.
• Туҙмай
Электрон гәзит бер ваҡытта ла иҫкермәй, төҫ юғалтмай, йыртылмай, бысранмай, бысратмай.
• Нервыларығыҙҙы һаҡлай
Гәзиттең ниндәйҙер һаны юғалыр, урланыр тип ҡурҡмайһығыҙ, сөнки электрон һандыҡ үҙегеҙ генә белгән пароль ярҙамында һаҡлана.
• Һеҙҙе үҙе эҙләп таба
Ниндәйҙер сит өлкәгә йәки илгә сәфәргә сығып киттегеҙ, ти. Ә унда почта хеҙмәте булмаһа, хат һәм гәзит-журнал ташыусылар бөтөнләй эшләмәһә? Йә бер-нисә көнгә һуңлатып таратһалар? Ҡурҡмағыҙ, һеҙҙең өсөн Интернет менән бәйләнеш булыуы ғына шарт. Республика яңылыҡтарын «Башҡортостан»дың электрон версияһы аша белеп торорһоғоҙ.
Электрон гәзит ҡағыҙҙағы «туған»ынан йөкмәткеһе һәм биҙәлеше буйынса тамсы ла айырылмай.
Рәхәтләнеп уҡығыҙ!
PDF версияһына редакцияға килеп яҙылырға йәки беҙҙең реквизиттар буйынса почта бүлексәһендә аҡса күсерергә һәм копияһын беҙгә почта аша һалырға мөмкин. Электрон йәшнигегеҙҙең адресын күрһәтергә онотмағыҙ.
Белешмә өсөн телефондар: 272-62-61.
Беҙҙең реквизиттар:
Издательство «Башкортостан» - филиал ГУП РБ Издательский дом «Республика Башкортостан»
Главный редактор газеты «Башкортостан»: Юлдашбаев Азамат Рамилевич
Главный бухгалтер: Тагирова Зульфия Гсмановна
Банковские реквизиты:
Почтовый адрес: 450079, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул. 50-летия Октября, 13.
Юридический адрес: 450079, Республика Башкортостан, г. Уфа, ул.50-летия Октября, 13.
Телефоны:
272-05-43 (приемная)
273-40-49 (бухгалтерия)
273-55-16 (факс бухгалтерии)
Эл. почта бухгалтерии: bashkortostan125@yandex.ru


text: Googlе йәки Яндекс карталарына инеп, тыуған ауылығыҙҙы, йылға-күл буйҙарын ҡарағанығыҙ бармы? Булмаһа, әле үк быны эшләргә тәҡдим итәбеҙ. Мәҫәлән, Шишмә районының Сәлих ауылы янындағы быуаға күҙ һалайыҡ. Иғтибар иттегеҙме, быуаның эргәһендә ярайһы уҡ киң генә аҡ тап күренә. Ул – ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары өйөмө. Былтыр был өйөмдө таҙартып, бульдозер менән эттереп тә ҡуйғайнылар. Был картала ла төҫмөрләнә. Әммә был ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары мәсьәләһен хәл итеү тигән һүҙ түгел, хатта, киреһенсә, тупраҡты ағыулау ғына.


text:
Росреестр идаралығы ҡабул итә
11 декабря 2015 йыл | Урындағы үҙидара
14 декабрҙә Дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография Федераль хеҙмәтенең Башҡортостан Республикаһы буйынса Идаралығы Бөтә Рәсәй граждандарҙы ҡабул итеү көнө уҙғара.
Ватан Геройҙарына бағышланды
11 декабря 2015 йыл | Йәмғиәт
Билдәле булыуынса, 9 декабрь илебеҙҙә Ватан Геройҙары көнө булараҡ билдәләнә. Ошо уңайҙан Герой яҡташыбыҙҙың тыуған төйәгендә – Бурлы урта мәктәбендә патриотик йөкмәткеле сара уҙғарылды.
Гәзитле лә, бүләкле лә булдылар
11 декабря 2015 йыл | Матбуғат, Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
"Башҡортостан Республикаһы" Нәшриәт йорто БР ДУП-ы иғлан иткән "Аҙна һайын бер бүләк” акцияһының тәүге аҙна еңеүселәре, һәр ваҡыттағыса, йыйнаҡ булып сыҡты.
Асыҡ тыңлау үтте
11 декабря 2015 йыл | Урындағы үҙидара
9 декабрҙә 11.00 сәғәттә Ғафури районы муниципаль район хакимиәте бинаһында Ғафури ра-йоны МР Советының "2016 йылға һәм 2017-2018 йылдарҙағы пландағы осорға БР Ғафури районы муниципаль районы бюджеты тураһында” ҡарар проекты буйынса асыҡ тыңлау үтте.
Донъяны изгелек ҡотҡарыр
11 декабря 2015 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
Нисек кенә аяныслы булмаһын, донъяла физик кәмселеге менән башҡаларҙан айырылған, тормош шатлыҡтарынан мәхрүм булған кешеләр – инвалидтар ҙа бар.] Берәүҙәр тыумыштан ғәрип булһа, бәғзеләре һаҡһыҙлығы йәки башҡа ниндәй ҙә булһа сәбәп арҡаһында бәхетһеҙлеккә осрап, ә кемдер ауыр сир һөҙөмтәһендә ғәрипләнә. Инвалидтарҙы яҡлау, уларға мәрхәмәтлек күрһәтеү – һәр кемдең көндәлек бурысы.


text:
Шорт-трек
Шорт-трек (ингл. Short track speed skating, рус. Скоростной бег на коньках на короткой дорожке)— спорттың конькиҙа йүгереү төрө. Ярыштарҙа бер нисә спортсы оҙонлоғо 111,12 метр булған оҙонса түңәрәктәге боҙҙа бер юлы ярыша (ҡағиҙә булараҡ 4-5 спортсы: дистанция ни тиклем оҙон булһа, ярышыусыларҙың һаны ла шул тиклем күберәк була).
Йөкмәткеһе
Ҡағиҙәләре һәм төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шорт-трек өсөн боҙ юлы, ҡағиҙә булараҡ, ғәҙәти хоккей майҙансығында урынлаша. Боролоштарҙың эске радиусы 8 метр, ике боролоштоң араһы — 28,85 метр. 111,12 метр үлсәмендәге ара дистинцияны түңәрәктең эске ситенән 0,5 метрға ситкә китеп иҫәпләүҙән килеп сыға. Спортсылар сәғәт теле әйләнешенә ҡаршы шыуа. Ҡыҫҡа дистанцияларға ярыштар ваҡытында конькиҙа йүгереүсе «таҙа» боҙҙа борола алһын өсөн һәр уҙышта трассаны старт һыҙығы менән бергә бер аҙ икенсе урынға күсерәләр (фотофиниш аппаратураһы ҡуйылған финиш һыҙығына ғына күсереп ҡуйыу ҡағылмай). Дистанция оҙон булһа — һәр уҙыштан һуң майҙансыҡҡа боҙ өҫтөн таҙартыу машинаһы сығарыла.
Уҙыштар 500, 1000, 1500 һәм 3000 метрлыҡ дистанияларҙа үткәрелә.
Эстафета ваҡытында ҡатнашыусыләр теләгән бер мәлдә бер-береһен алмаштыра ала, әммә был һуңғы ике түңәрәктә рөхсәт ителмәй. Шул уҡ ваҡытта спортсы, эстафетаны тапшырғандан һуң, иптәшен еңелсә этеп ебәрә ала. Тайып йығылған спортсыны теләһә ниндәй ваҡытта алмаштырып була (шул иҫәптән һуңғы түңәрәктәрҙә лә). Ир-егеттәрҙә эстафета оҙонлоғо 5000 метрға тиң, ҡатын-ҡыҙҙарҙа — 3000 метр.
Күпбәйге дүрт дисциплинанан тора: 500 м (4,5 түңәрәк), 1000 м (9 түңәрәк), 1500 м (13,5 түңәрәк), 3000 метр (27 түңәрәк).
Уҙыш үтә тығыҙ көрәштә үтеүгә бәйле шорт-трек ҡағиҙәләре бик ҡаты. Атап әйткәндә, түбәндәгеләр тыйыла:
- башҡа спортсыларға ҡамасаулау (DQI — Impeding);
- дистанцияны киҫеү (DQO — Outside);
- тиҙерәк йүгереүсе спортсының траекторияһы аша сығыу (DQX — Crossing);
- финишный һыҙығы алдынан аяҡты алға ташлау, иҫкәрмә — коньки лезвиеһын боҙҙан айырмайынса мөмкин (DQK — Kicking);
- команда буйынса иптәшен алға табан этеп ебәреү (эстафетаны тапшырыу ваҡытынан башҡа);
- ике һәм унан да күберәк спортсы менән алдан килешеп эш итеү.
Әгәр конькиҙа йүгереүсе башҡаларҙан бер түңәрәккә артта ҡалһа, ул түңәрәктең эске ситенә яҡын юлды уны уҙып барыусыға бирергә бурыслы. Әгәр конькиҙа йүгереүсе ике түңәрәккә артта ҡалһа, ул дистанциянан сығырға тейеш (иҫкәрмә: уны уҙып барыусы үтә яҡын булмаһа). Хәйер, судьялар ҡарары буйынса дистанциянан сыҡҡан спортсыны финал квалификацияһына индерлергә мөмкин (мәҫәлән, әгәр уны бәрелеп ҡолатһалар).
Кәрәк-яраҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шорт-тректа коньки (клин) ботинка менән ныҡ итеп берләштерелә (клап-скейттар ҡулланыу тыйыла). Лезвиеһы ботинка уртаһына ҡарата саҡ ҡына һулға шылдырылған була — был сифат боролошто ботинканы ергә тейҙереп тигәндәй шыуып үтеү мөмкинлеген бирә, шулай уҡ лезвие оҙонса түңәрәк формала һәм уның бер башы бер ни тиклем бөгөлгән. Һул бирсәткәнең бармаҡ остарына йәбештерелгән, махсус таҫма кәрәк булғанда боҙға таяныу мөмкинлеген бирә. Башҡа төрлө кәрәк-яраҡтар: шлем, яраларныуҙан һаҡлаусы комбинезон, муйын протекторы, һаҡлағыстар.
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Конькоҙа йүгереү спорты өсөн махсуслаштырылған стадион кәрәк (халыҡ-ара ярыштарҙа юл оҙонлоғо 400 м була), оҙонлоҡҡа бындай стадион футбол яланынан ҙурыраҡ. Шорт-трек — конькиҙа йүгереү спорты өсөн махсус билдәләр ҡуйылған ғәҙәти хоккей «ҡумтаһы» талап ителә.
XX быуат башында АҠШ-та һәм Канадала конькиҙа йүгереүҙең яңы, ябайыраҡ төрө барлыҡҡа килә. 1967 йылда Халыҡ-ара конькиҙа йүгереүселәр союзы (ISU) Шорт-тректы үҙ ҡанаты аҫтында ала, тик 1976 йылға[1] тиклем донъя чемпионаты ярыштарын үткәрелмәй. Донъя чемпионаттары 1981 йылдан алып үткәрелә башлай (унан алдағы ярыштарҙа ла һуңыраҡ ошо статусты ала). Шорт-трек буйынса беренсе Европа чемпионаты 1997 йылда[2] Мальмёла (Швеция) үткәрелә. 1999 йылдан алып Донъя кубогы ярыштары үтә башлай. 1988 йылда Калгарила булып үткән олимпия уйындарында шорт-трек күрһәтмә спорт төрө булараҡ тәҡдим ителә. Ул тик 1992 йылда ғына тулыһынса олимпия уйындары ғаиләһенә ҡабул ителә, шул ваҡыттан алып Олимпиадаларҙың айырылғыһыҙ өлөшөнә әйләнә. Ванкуверҙа шорт-трек буйынса 8 комплект олимпия миҙалдары уйнатыла.
Рәсәйҙә шорт-трек 1985 йылда Беллунолағы (Италия) Универсиадала ҡатнашыуҙан башлана. СССР-ҙың тәүге чемпионаты 1988 йылда үткәрелә. Шорт-трек үҙенең тыуған иле — АҠШ-та һәм Канадала — шорт-трек классик конькиҙа йүгереү спортына ҡарағанда нығыраҡ популяр.
2014 йылғы Сочиҙа булып үткән Ҡышҡы Олимпия уйындарында Виктор Ан (Ан Хён Су) өс алтын миҙал яулай: 1000 һәм 500 метрлыҡ ике шәхси уҙышта һәм өсөнсөһөн 5000 метрлыҡ эстафетала. Шулай итеп, Виктор Ан шорт-трек буйынса берҙән-бер алты тапҡыр олимпия чемпионы булған спортсы.


text:
Һынамыштар30-11-2012, 19:51 // Матур үтһен ялығыҙ // Баҫып сығарырға
-Ҡышҡы йылы – йәйге һыуыҡ.
-Ҡыш ҡоро һәм һалҡын икән, йәйҙең ҡоро һәм эҫе булыуын көт.
-Ҡарлы ҡыш ямғырлы йәйгә ишара.
-Ҡышҡы буран ынйыҡ йәйгә килтерә.
-Ҡышын ала ҡарғалар менән сәүкәләр ағас баштарының осона ҡунһа — һыуыҡҡа.
-Ҡышын һыуыҡтар алдынан тауыҡтар төнәргә кетәккә иртә инә һәм юғары күтәрелеп ултыра.
-Эт ҡарҙа аунаһа, көн аяҙытасаҡ.
-Ҡыш көнө шәре сыҡһа, ашлыҡ уңыр.
-Ҡыш көнө ҡояш әйләнәһендә дүңгәләк күренһә, буран булыр, ә инде ул ҡояшҡа бик яҡын икән, аяҙға.
-Ҡар тәрән булһа, иген уңыр.
-Төндә бәҫ булһа, көндөҙ ҡар яумай.
-Ҡолаҡ ҡысытһа, буранға.
-Бер ҡырпаҡ менән ҡыш булмаҫ.
-Ҡыш тоҙ еүешләнһә, ҡар яуасаҡ.


text:
Гәзит
Гәзит, газета — даими исем менән билдәле бер ваҡыт йышлығында сығыусы матбуғат баҫмаһы. Боронғо ҡулдан яҙылған яңылыҡ мәғлүмәттәр — гәзиттең боронғо өлгөһө. Был йәһәттән Юлий Цезарь баҫтыра башлаған «Сенат эше», һуңыраҡ «Халыҡтың көндәлек ижтимағи эше» нәҡ шундайҙар. Ваҡиғалар йылъяҙмаһы яҙылған балсыҡ таҡтасыҡтар Боронғо Рим гәзиттәре булып тарихҡа ингән. Яҡынса 911 йылдан башлап Ҡытайҙа «Цзинь бао» («Баш ҡала хәбәрҙәре») сыға башлай.
«Газета» һүҙе ваҡ итальян аҡсаһы (итальянса gazzetta —гасета) исеменән алынған. XVI быуатта батша һарайы тормошо, сауҙа яңылыҡтары, башҡа ҡалаларҙан хәбәрҙәрҙән торған көндәлек мәғлүмәт баҫмаһын уҡыған өсөн бер гасета йәғни һайыҫҡан (итальянса — gazza) һүрәте төшөрөлгән иң ваҡ тимер аҡса түләгәндәр. Артабан баҫмаға нәҡ ошо атама йәбешеп ҡалған. Совет заманындағы дәүләт стандарты ГОСТ буйынса: гәзит — «нәшерләгәндә тәғәйен ваҡытлы матбуғат сараһы үҙенсәлегенә яраҡлаштырылған билдәле бер форматтағы бер йәки бер нисә битле баҫма»[1].
Йөкмәткеһе
Гәзиттәр тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йола буйынса, гәзит Боронғо Римдә таратылған ҡала яңылыҡтары хаҡындағы хәбәрҙәрҙән килә, тип иҫәпләнә. «Рим халҡының көндәлек эштәре» (итальянса — Acta diurna populi romani), урыҫса «Ежедневные дела римского народа») тип аталған һәм ҡулдан күсереп яҙылған ҡағыҙ төргәктәр формаында майҙандарҙа эленеп ҡуйылған, сәйәсмәндәргә йә юғары ҡатлам вәкилдәренә алып барылған. Артабанғы Рим гәзиттәре ваҡиғалар барышы яҙылған балсыҡ йә ағас таҡтасыҡтарҙан торған. Был мәғлүмәттәр Юлий Цезарь Боронғо Рим сенатының ултырыштары тураһында отчётты, полководецтар белдереүҙәрен һәм күрше дәүләт хакимдарының мөрәжәғәттәрен мотлаҡ таратыу тураһында фарман биргәнсе, әлбиттә, рәсми булмаған.
VIII быуатта Ҡытайҙа сыға башлаған «Баш ҡала хәбәрҙәре» («Цзинь бао» «Столичный вестник») донъялағы беренсе баҫма гәзит була. Унда император ҡарарҙары һәм мөһим ваҡиғалар хаҡында хәбәрҙәр урын ала. Гәзит баҫыу өсөн башта таҡталарға иероглифтар уйып яҙғандар, уларҙы тушь менән буяп, оттиск эшләгәндәр. Был ысул бик уңайһыҙ булған, йыш буялған таҡта бик тиҙ яраҡһыҙға әйләнгән.
Артабанғы йөҙ йылыҡтар арауығында гәзиттәрҙә әлли ни үҙгәрмәй: 1450-се йылдарҙа Германияла Иоганн Гутенберг күсереп яҙыусылар ярҙамынан тыш текстарҙы баҫып күбәйтеү мөмкинлеге биргән текст баҫыу өсөн пресс уйлап тапҡансы әле һаман ҡулдан күсереп яҙылған төп яңылыҡтар «төргәге» юғары чиновниктар һәм бай сәүҙәгәрҙәр тормошондағы ғәйәт ҡыйбат атрибут булып ҡалыуын дауам итә. XVI быуатта гәзиттәр үҙҙәренең бөгөнгө йөҙ-ҡиәфәтен ала башлай. Нәҡ шул осорҙа ҡулланылышҡа «газета» һүҙе —Венецияла яңылыҡтар яҙылған мәғлүмәт баҫмаһы өсөн түләнелгән ваҡ итальян тимер аҡсаһы gazzettaның исеме инеп китә лә инде. Хәҙерге мәғлүмәт агентлыҡтарының боронғо өлгөһө булған мәғлүмәт йыйыу буйынса тәүге бюролар нәҡ ошо ҡалала ойошторолған һәм яңы шөғөл — «яңылыҡ яҙыусы» һөнәре бында тыуған тип иҫәпләнә.
Хәҙерге мабуғат баҫмаларына ныҡ оҡшаған тәүге гәзиттәр иҫәбенә Францияла 1631 йылдың 30 майынан сыҡҡан "La Gazette"ны индерәләр. 1200 дана тирәһе тиражы булған был баҫманы ил биләмәләрендә яңылыҡтар таратыуға 1630 йылда патент алған дворян Теофраст Ренодо нәшер итә. "La Gazette"ның сәйәси әһәмиәте шул тиклем юғары була, хатта уға Франция короле Людовик XIII үҙе, шулай уҡ кардинал Арман Жан дю Плесси Ришельёның хәбәрҙәр яҙа. "La Gazette"ның Киң мәғлүмәт сараларының был төрө үҫеүе өсөн әһәмиәте ҙур була: ул түләүле реклама урынлаштыра башлай. 1657 йылда инглиз гәзиттәренең береһе тәүге реклама тәҡдиме баҫа, ә тиҙҙән король Карл II үҙенең яратҡан йорт эте юғалыуы хаҡында иғлан сығара. Ярты быуаттан һуң Даниэль Дефо, «Дәүләт эштәренә күҙәтеү» (урыҫса «Обозрение государственных дел») исемле аҙналыҡ нәшер итеп, сәйәси журналистикаға нигеҙ һала.
Европала ваҡытлы матбуғат 1605 йылда тыуған тип һанала. «Relation: Aller Fürnemmen» һүҙҙәре менән асылған тәүге баҫма Страсбургта донъя күрә. Уның мөхәррир-баҫыусыһы быға тиклем ҡулъяҙма гәзиттәр төҙөү менән шөғөлләнгән типограф Иоганн Каролус (нем.)баш. була. 1609 йылдың ғинуарында Вольфенбюттель ҡалаһында беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланып ҡалған тәүге гәзит — «Aviso» сыға. Унда Кёльн, Антверпен, Рима, Венеция, Вена һәм Прага ҡалаларынан яңылыҡтар[2].
нимес матбуғатына инеп ҡалған итальян һүҙе «avviso» нимес аҙналыҡтарының үҙҙәренең өлгөһө (прообраз) Венеция баҫмалары менән генетик бәйләнеше хаҡында бик асыҡ һөйләй. Нимес матбуғатының форматы һәм яңылыҡтарҙы биреү тәртибе лә avvisiларҙы хәтерләтә.
Тәүге баҫма гәзиттәрҙең аныҡ ҡына атамаһы булмай. Ғәҙәттә уларҙың нәшер ителеү урыны һәм мөхәррир-сығарыусыһының исем-шәрифе күрһәтелмәй. Яңылыҡ хәбәрҙәренең урынлашыуы уларҙа һөйләнелгәндең мөһимлегенә түгел, ә был мәғлүмәттең килгән көнөнә бәйле була. Яңылыҡтарға ғәмәлдә аңлатма бирелмәй, улар бер ниндәй рубрикаһыҙ ҡуйыла, сәйәси хәл-ваҡиғалар күп осраҡта бигүк дөрөҫ һәм хаҡ булмаған шаҡ ҡатырғыс хәбәрҙәр (сенсациялар) менән ҡушып һәм буталып урынлаштырыла.
Рәсәй гәзитәре тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Рәсәйҙә баҫма гәзиттәр барлыҡҡа килгәнсе Посольский приказда оҙаҡ ваҡыт батша һәм баярҙар өсөн нимес һәм голланд матбуғатына ҡулъяҙма күҙәтеүҙәр төҙөгәндәр. Улар «куранттар» тип аталған. 1702 йылдың 15 декабрендә Пётр I ҡул ҡуйған указ куранттарҙы үҙ ҡарамағында типографияһы булған Монастырский приказға бирергә һәм «донъя»ға сығарырға ҡуша. Баҫыр алдынан куранттарҙы мөхәррирләгәндәр. Бер нисә тапҡыр Пётр үҙе корректураларҙы уҡый. 1702 йылдың аҙағында уҡ донъя күргән тәүге гәзиттәрҙең бары тик корректуралары һәм ҡулъяҙма күсермәләре генә һаҡланып ҡалған. Беҙҙең көндәргәсә был гәзиттең Мәскәүҙә 1703 йылдың 13 ғинуарында (иҫкесә 2 ғинуарында сыҡҡаны килеп еткән (был дата 1991 йылдан Рәсәй матбуғаты көнө булараҡ билдәләнә). Гәзит ҡағыҙ табағының һигеҙҙән бер өлөшө ҙурлығында була, ситтәрендә буш урындар ҡалдырылмай, текст сиркәү шрифты менән йыйыла (ҡайһы бер осраҡта формат үҙгәргән, шрифт ғәҙәтигә алмаштырылған). Баҫманың даими атамаһы ла булмай, шулай ҙа баш исемдең күп варианттарында «Ведомости» һүҙе осрай. Матбуғат тарихы буйынса әҙәбиәттә нәҡ уны баҫма атамаһы булараҡ ҡарау ҡабул ителгән. Гәзиттең тәғәйен тиражы шулай уҡ булмай, 1-2 меңдән 30 меңгәсә дана менән баҫыла. Уның сығыу аралығы сит ил матбуғатын килтереүсе почтаға, Посольский приказ тәржемәселәренең һәм типография ҡеүәттәренең эш күләменә бәйле булған. Мәскәүҙән тыш «Ведомости» баҫмаһының ҡайһы бер һандары Петербургта ла донъя күрә. Тора-бара яңы баш ҡала гәзитте нәшерләүҙең төп урынына әйләнә, ә сит ил матбуғатына күҙәтеүҙәр Сит ил эштәре коллегияһы өсөн яһала башлай[3].
XIX—XX быуаттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Гәзиттәрҙең яһалма һәм тиҙ үҫеүе XIX быуатҡа тура килә: нәҡ ошо осорҙа күп кенә Европа илдәрендә сәйәси һәм йәмғиәт тормошоноң үҙәге матбуғатҡа күсә. XX йөҙ йыллыҡта гәзиттәр уңышлы үҫешен артабан дауам итә. Шул уҡ ваҡытта уҙған быуаттың 20-се йылдарында радио, 50-се йылдарында телевидение кеүек яңы электрон матбуғат саралары барлыҡҡа килеү менән баҫма матбуғат бер ни тиклем үҙгәрҙе. Мәҫәлән, мәғлүмәт биреүҙә өлгөрлөк һәм етеҙлек йәһәтенән, хис-тойғоло сюжеттар ойоштороу яғынан радио һәм телевидение менән тиңләшә алмаған гәзиттәр төп иғтибарҙы аңлатма (комментарий) биреүгә, хәл-ваҡиғаларҙы ентекләп анализлауға, шулай уҡ урындағы яңылыҡтарҙы яҡтыртыуға һәм төрлө яҡлы ваҡ белдереүҙәр баҫтырыуға йүнәлтте.
XX быуат аҙағы — XXI быуат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
XX быуат аҙағында, Интернет барлыҡҡа килеп, реклама һәм белдереүҙәрҙең һиҙелерлек өлөшө унда киткәндән һуң[4], гәзиттәр көрсөккә килеп терәлде. Уларҙың күптәре, быға яуап итеп, таблоид форматына күсте: был бер яҡтан ҡағыҙҙы бәрәкәтле тотоноуға килтерһә, икенсенән бәләкәй күләмле һәм хис-тойғоға байыраҡ мәҡәләләр менән элекке иҫке ҡарашлы баҫмалар иғтибарынан ситтә ҡалған йәш һәм йылғырыраҡ уҡыусыларҙы үҙҙәренә йәлеп итергә мөминлек бирҙе. Шулай ҙа таблоид форматына күсеү бар бәләләрҙән ҡотҡара торған универсаль сара булып сыҡманы, һәм бар осраҡта ла көтөлгән нәтижә һәм матди файҙа бирмәне. Хәҙерге ваҡытта донъя гәзиттәренең күбеһе материалдар урынлаштырыуҙың һәм уҡыусылар менән реклама биреүселәрҙе күберәк табыуға булышлыҡ итерҙәй яңы формалар эҙләү юлында.
XXI быуатта Ер шарында берҙән-бер ҡулъяҙма гәзит— «Мусальман» Һиндостандың Ченнаи ҡалаһында 1927 йылдан бирле сығып килә. Дүрт матур яҙыу оҫтаһы (каллиграф) урду телендә көндә уның тексын яҙа, аҙаҡтан был өлгө пресс ярҙамында кәрәк булған данала баҫыла.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Дерюжинский В. Ф. Газета // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
- Моисеев В. А. Журналистика и журналисты. К.: Дакор, 2002. — 400 с. — ISBN 966-95845-3-1
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Газета (англ. newspaper) :: Г :: Словари | Большой толковый словарь Владимира Чернышева
- ↑ Майер И. Вести-Куранты 1656 г., 1660—1662 гг., 1664—1670 гг. Часть 2. Иностранные оригиналы к русским текстам. М., 2008. С. 26-27.
- ↑ См.: Шамин С. М. Куранты XVII столетия: Европейская пресса в России и возникновение русской периодической печати. — М.—СПб., 2011. С. 141—145
- ↑ Кто спасет утопающих?. Частный Корреспондент (8 января 2009). Тәүге сығанаҡтан архивланған 23 август 2011.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Газеты Во всех странах
- Интернет-портал «Старые газеты» — Рәсәй империяһы һәм СССР гәзиттәре материалдары.
- Газета, печатное периодическое издание в Энциклопедии на Либрусеке
- Подборка статей о газетах из других энциклопедий
- Иван Скворцов-Степанов. Капитал и газеты Вестник труда № 2 (1909)
- Марк Твен. Разнузданность печати — Речь в клубе журналистов (Хартфорд, 1873)
- Дмитрий Быков. «Правильная газета» // «Новый взгляд» (газета) : газета. — Москва, 2006. — № 08. — С. 03.


text:
“Күңел экологияһы” әҙәби кисәһендә Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте
Билдәле булыуынса, Рәсәйҙә һәм Башҡортостанда 2017 йыл экология йылы тип иғлан ителде. Экология йылына республикабыҙҙа бик күп матур саралар, осрашыуҙар үткәрелде һәм әле лә үткәрелә килә.
Кисә, йәғни 2017 йылдың 5 октябрендә, Республикабыҙҙың Милли әҙәбиәт музейы үткәргән әҙәби кисәнең исеме лә «Күңел экологияһы» тип аталды. Кеше күңеленең сафлығын, йәғни күңел экологияһын, кешелек донъяһы менән тәбиғәт араһындағы үҙ-ара бәйлелеге хәҙерге башҡорт әҙәбиәтендә нисек сағылдырылыуын маҡсат итеп ҡуйған сара Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейы бинаһында уҙҙы.
Сарала һуңғы осорҙа әҙәбиәттә әүҙем эшләгән, китап уҡыусыларҙы яңынан-яңы әҙәби әҫәрҙәре менән һөйөндөргән ҡәләм оҫталары – шағир һәм прозаиктар Хисмәтулла Юлдашевтың «Һуҡмаҡ», Мөнир Ҡунафиндың «Кешелеккә тоғролоҡ«», Миләүшә Ҡаһарманованың «Бетерә шаршыһы» әҫәрҙәренең исем туйы үткәрелде. Сарала шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары, күренекле прозаик, драматург Таңсулпан Ғарипова, Башҡортостандың халыҡ шағирҙары, әҙәбиәт белгесе Рауил Бикбаев, журналист-публицист, тәржемәсе Хәсән Назар, БР Яҙыусылар союзы рәйесе, филология фәндәре кандидаты Зәки Әлибаев та ҡатнашты. Сара барышында үрҙә әйтелеп үтелгән әҙәби әҫәрҙәрҙең экранда өҙөктәре күрһәтелде, яҙыусы-шағирҙарҙың тормошо һәм ижады тураһында мәғлүмәт бирелде. Танылған яҙыусылар, шағирҙар менән әҙәбиәт һөйөүселәр, китап уҡыусылар араһында барған йәнле аралашыуҙа әҫәрҙәргә ҡағылышлы һорауҙар бирелде, кеше күңеле һәм тәбиғәт, рухи донъя һәм әйләнә-тирәләге мөхит, халыҡ яҙмышы һәм тарих кеүек ҡайһы бер мәсьәләләр ҙә һөйләшеүҙең төп темаһы булып торҙо.
Мөнир Ҡунафиндың «Кешелеккә тоғролоҡ» хикәйәһен (“Ағиҙел” журналы, 2017 йылдың 1-се һаны) халыҡ яратып ҡабул итте. Яҙыусының теле оҫта, бай, халыҡ аҡылын (әйтемдәр, ырымдар) уңышлы файҙалана. Ялҡытҡыс һөйләү, һыу буйы һөйләмдәр, ҡабатлауҙар - яҙыусы өсөн ят нәмә. Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев әйтмешләй: «Кеше психологияһын нескә аңлай һәм бик тәбиғи итеп күрһәтә. Яҙғандары ябай һәм аҡыллы, кешесә һәм уҡымлы. Башҡа бер кем менән дә буталмаҫлыҡ үҙ стилен, аһәңен тапҡан».
Күптән түгел «Китап» нәшриәтендә Хисмәтулла Юлдашевтың «Һуҡмаҡ» исемле китабы һәм шағир ижады хаҡында Рауил Бикбаев былай тине: « …Себерҙәге яҙмышы шағир Хисмәт Юлдашевты эшсе итте, ҡулына еңел ҡәләм урынына ауыр тимер тотторҙо. Ләкин ир-егет һынатманы, эшен намыҫ менән алып китте. Ауыр эштә булғанда ла ижадтан айырылманы, Себерҙәге тормош һынауҙары тураһында уйланыуҙарҙан бик һәйбәт шиғырҙар тыуҙы. Уларҙа хәҙерге башҡорт шиғриәтендә уҡыусылар бөтөнләй күрмәгән үҙенсәлекле донъя асылды».
«Самрау» типографияһында үҙнәшер юлы менән һәләтле ҡәләм оҫтаһы Миләүшә Ҡаһарманованың «Бетерә шаршыһы» тигән повесть һәм хикәйәләр йыйынтығы хаҡында ла матур һүҙҙәр әйтелде, әҫәрҙең иҫ киткес отошло, йәғни исеменә есеме тап килеп тороуы һыҙыҡ өҫтөнә алынды.
Яҙыусы-шағирҙар менән китап уҡыусыларҙы бергә йыйған матур саранан Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте лә ситтә ҡалманы. Ул һатыу күргәҙмәһенә нәфис, балалар әҙәбиәтен, мәктәп, дини, йыртмалы календарҙарҙы күпләп алып барҙы. Сарала ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар үҙҙәренең күңеленә оҡшаған китаптарҙы һатып алды. Бигерәк тә, 2017 йылда нәшриәттә сыҡҡан шағир-прозаик, «Шоңҡар» журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафиндың, билдәле шағир, республикабыҙҙың Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы лауреаты Хисмәт Юлдашевтың, «Киске Өфө» гәзитенең журналисы Миләүшә Ҡаһарманованың китаптарына кисәгә йыйылыусылар авторҙарҙан автографтар алып һөйөндө.
Кисә, йәғни 2017 йылдың 5 октябрендә, Республикабыҙҙың Милли әҙәбиәт музейы үткәргән әҙәби кисәнең исеме лә «Күңел экологияһы» тип аталды. Кеше күңеленең сафлығын, йәғни күңел экологияһын, кешелек донъяһы менән тәбиғәт араһындағы үҙ-ара бәйлелеге хәҙерге башҡорт әҙәбиәтендә нисек сағылдырылыуын маҡсат итеп ҡуйған сара Мәжит Ғафуриҙың мемориаль йорт-музейы бинаһында уҙҙы.
Сарала һуңғы осорҙа әҙәбиәттә әүҙем эшләгән, китап уҡыусыларҙы яңынан-яңы әҙәби әҫәрҙәре менән һөйөндөргән ҡәләм оҫталары – шағир һәм прозаиктар Хисмәтулла Юлдашевтың «Һуҡмаҡ», Мөнир Ҡунафиндың «Кешелеккә тоғролоҡ«», Миләүшә Ҡаһарманованың «Бетерә шаршыһы» әҫәрҙәренең исем туйы үткәрелде. Сарала шулай уҡ Башҡортостан Республикаһының Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаттары, күренекле прозаик, драматург Таңсулпан Ғарипова, Башҡортостандың халыҡ шағирҙары, әҙәбиәт белгесе Рауил Бикбаев, журналист-публицист, тәржемәсе Хәсән Назар, БР Яҙыусылар союзы рәйесе, филология фәндәре кандидаты Зәки Әлибаев та ҡатнашты. Сара барышында үрҙә әйтелеп үтелгән әҙәби әҫәрҙәрҙең экранда өҙөктәре күрһәтелде, яҙыусы-шағирҙарҙың тормошо һәм ижады тураһында мәғлүмәт бирелде. Танылған яҙыусылар, шағирҙар менән әҙәбиәт һөйөүселәр, китап уҡыусылар араһында барған йәнле аралашыуҙа әҫәрҙәргә ҡағылышлы һорауҙар бирелде, кеше күңеле һәм тәбиғәт, рухи донъя һәм әйләнә-тирәләге мөхит, халыҡ яҙмышы һәм тарих кеүек ҡайһы бер мәсьәләләр ҙә һөйләшеүҙең төп темаһы булып торҙо.
Мөнир Ҡунафиндың «Кешелеккә тоғролоҡ» хикәйәһен (“Ағиҙел” журналы, 2017 йылдың 1-се һаны) халыҡ яратып ҡабул итте. Яҙыусының теле оҫта, бай, халыҡ аҡылын (әйтемдәр, ырымдар) уңышлы файҙалана. Ялҡытҡыс һөйләү, һыу буйы һөйләмдәр, ҡабатлауҙар - яҙыусы өсөн ят нәмә. Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаев әйтмешләй: «Кеше психологияһын нескә аңлай һәм бик тәбиғи итеп күрһәтә. Яҙғандары ябай һәм аҡыллы, кешесә һәм уҡымлы. Башҡа бер кем менән дә буталмаҫлыҡ үҙ стилен, аһәңен тапҡан».
Күптән түгел «Китап» нәшриәтендә Хисмәтулла Юлдашевтың «Һуҡмаҡ» исемле китабы һәм шағир ижады хаҡында Рауил Бикбаев былай тине: « …Себерҙәге яҙмышы шағир Хисмәт Юлдашевты эшсе итте, ҡулына еңел ҡәләм урынына ауыр тимер тотторҙо. Ләкин ир-егет һынатманы, эшен намыҫ менән алып китте. Ауыр эштә булғанда ла ижадтан айырылманы, Себерҙәге тормош һынауҙары тураһында уйланыуҙарҙан бик һәйбәт шиғырҙар тыуҙы. Уларҙа хәҙерге башҡорт шиғриәтендә уҡыусылар бөтөнләй күрмәгән үҙенсәлекле донъя асылды».
«Самрау» типографияһында үҙнәшер юлы менән һәләтле ҡәләм оҫтаһы Миләүшә Ҡаһарманованың «Бетерә шаршыһы» тигән повесть һәм хикәйәләр йыйынтығы хаҡында ла матур һүҙҙәр әйтелде, әҫәрҙең иҫ киткес отошло, йәғни исеменә есеме тап килеп тороуы һыҙыҡ өҫтөнә алынды.
Яҙыусы-шағирҙар менән китап уҡыусыларҙы бергә йыйған матур саранан Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәте лә ситтә ҡалманы. Ул һатыу күргәҙмәһенә нәфис, балалар әҙәбиәтен, мәктәп, дини, йыртмалы календарҙарҙы күпләп алып барҙы. Сарала ҡатнашыусылар һәм ҡунаҡтар үҙҙәренең күңеленә оҡшаған китаптарҙы һатып алды. Бигерәк тә, 2017 йылда нәшриәттә сыҡҡан шағир-прозаик, «Шоңҡар» журналының баш мөхәррире Мөнир Ҡунафиндың, билдәле шағир, республикабыҙҙың Ғәлимов Сәләм исемендәге йәштәр премияһы лауреаты Хисмәт Юлдашевтың, «Киске Өфө» гәзитенең журналисы Миләүшә Ҡаһарманованың китаптарына кисәгә йыйылыусылар авторҙарҙан автографтар алып һөйөндө.
06.10.2017


text:
Һағындырҙы...13-09-2017, 00:05 // Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, хужаларҙың ун хоккейсыһы сафтан сыҡҡайны. Матч алдынан сифатһыҙ ризыҡ ашап ағыуланғандар. Ошо хәлдә лә “Салауат Юлаев” еңелһәме?..
Әммә “Витязь” бирешергә лә уйламаны. Тәүге осорҙа етеҙерәк, сосораҡ булып, иҫәпте лә улар асты. Беҙҙекеләрҙең уны тигеҙләүенә, һуңынан алға сығыуына ҡарамаҫтан, һаман ҡапҡабыҙға ябырылдылар. Элекке юлаевсы, Өфө егете Александр Панков барыбер маҡсатына иреште – 2:2. Шулай ҙа яҡташтарыбыҙҙың оҫталығы нығыраҡ күренде. Йәнә ике шайба индереп, уңышты нығытып ҡуйҙылар – 4:2.
“Салауат Юлаев” турнир таблицаһында көнсығышта 8-се урынға менде. Әлбиттә, көйәрмәндәр бының менән хушһынырға теләмәй. Улар юлаевсыларҙың “алтын команда” булған осорон һағына...


text:
1 октябрҙә Башҡортостандың Милли банкында Асыҡ ишектәр көнө уҙғарыла
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
1 октябрҙә Рәсәй банкы Дөйөм Рәсәй асыҡ ишектәр көнөн үткәрә. Был көндә республиканың Милли банкы ла үҙ ишектәрен аса.
Башҡортостан Милли банкының матбуғат секретары Гөлназ Әбүзәрова билдәләүенсә, бындай сара тәүгә ойошторола.
Асыҡ ишектәр көнөндә теләге булған һәр кем XIX быуаттың архитектура ҡомартҡыһы булған бинаға килә һәм музей экспонаттары менән таныша ала. Музейға инеү өсөн (347) 279-65-00 телефоны буйынса алдан яҙылыу мотлаҡ. Урындар һаны сикле.
Был көндә теләгән һәр кем 200 һәм 2000 һумлыҡ яңы аҡсаларға символдар һайлау буйынса тауыш биреүҙә ҡатнаша ала.
Башҡортостандың Милли банкында Асыҡ ишектәр көнөн үткәреү урыны һәм ваҡыты — Өфө, Театр урамы, 3, иртәнге сәғәт 10-дан киске 6-ға тиклем.


text:
Һыҙғыраҡ сөрәгәй
Һыҙғыраҡ сөрәгәй, сөрәгәй, сүрәгәй, сөрәкә, сөрәкә өйрәк(рус. чирок-свистунок, лат. Anas crecca)— ваҡ ҡыр өйрәге.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Йорт өйрәгенән бәләкәйерәк. Яңғыҙ, парлашып йәки күмәкләшеп йәшәйҙәр. Яҙғыһын ата өйрәктең башы ерәнһыу көрән; күҙе аша яурындарына ҡарай сағыу һары һыҙыҡ менән ҡайылған ҡара-йәшел юлаҡ үтә. Түше ҡара һыҙыҡлы һәм төртөклө көрән төҫтә. Ҡабырғаларында арҡыры ҡара һыҙыҡтар бар. Ҡанаттарының сите аҡ, осо ҡара. Ҡойроғо ҡара, төбөндә ҡыҙыл тап бар. Ҡанаттарындағы көҙгөһө йымылдаҡ сағыу йәшел.(Көҙгө — бында: өйрәктәрҙең ҡанатындағы төҫө Менән айырылып торған тап). Йәйге һәм көҙгө ата ҡош, инә өйрәк һымаҡ, ҡара таптар менән сыбарланған һорғолт көрән. Керелдәк сөрәгәйҙән йәшел көҙгөһө менән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ата өйрәктәр ҡалтырауыҡлы һыҙғыра: «фрйүүк-фрйүүк», ә инә өйрәктәр быжҡылдай.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ваҡ күлдәр, йылға ятыуҙары һәм ҡылыларында ҡәшәй. һыу үҫемлектәре һәм бөжәктәре менән туҡлана. Күсмә ҡош. Киң таралған. Ояһы ерҙә, ҡыуаҡ, сытыр ышығында, үлән араһында. 8—10 бөртөк аҡ йомортҡаһы була. Ите әсән аулайҙар.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
- Дементьев Г. П., Гладков Н. А. Птицы Советского Союза — Советская наука, 1953. — Т. 4. — С. 382-395. — 635 с. (рус.)
- Лысенко В. И. Том 5 - Птицы. Вып. 3 - Гусеобразные // Фауна Украины — Киев: Наукова думка, 1991. (рус.)


text:
Мин йәшәгән йортто кем төҙөгән?30-08-2017, 00:20 // Социаль мәсьәлә // Баҫып сығарырға
Йәшәгән йорттарыбыҙҙың, эш урынындағы биналарыбыҙҙың төҙөлөшөнә һирәк булһа ла иғтибар иткәнебеҙ бармы икән? Уйлай китһәк, нигеҙҙән алып күтәргән стеналарға, ябылған ҡыйыҡтарға, ҡуйылған тәҙрәләргә, түшәлгән иҙән-түбәләргә, буяуҙарға тиклем төҙөүсенең хеҙмәт емеше бит! Ә нисек башҡарыла ошо хеҙмәт? Баштараҡ әйткәнсә, ҡояштың сағыу мәленә, матур көнгә тура килдек, тик тәбиғәт һәр саҡ иркәләп тормай: өҫтән ямғыр ҙа яуа, ҡулдарҙы туңдырырлыҡ һыуыҡтар ҙа була, буранлай, йәйге һәм ҡышҡы селлә килә.
Хәйер, ҡыйынлыҡтар, һөнәр үҙенсәлектәре бер һауа шарттарына ғына ҡайтып ҡалһа икән… Мәҫәлән, беҙ танышҡан бригада егеттәренә көнөнә нисәшәр күнәк иҙмә күтәрергә, кирбес ташырға тура килә. Ғөмүмән, еңелдән түгел төҙөүсе һөнәре. Килешәйек, ҡайһы бер ойошмаларҙың йылдар буйы эшселәренә хеҙмәт хаҡы түләмәгәндәрен иҫәпкә алмағанда, табышлыҡҡа табышлы. Тик эшсе һөнәренең бәҫе юғалыуын иҫәпкә алһаҡ, былар ғына йәш кешелә төҙөүсе булырға тигән теләк уятамы икән?
— Кеше өсөн өйлө булыу – иң ҙур бәхеттәрҙең береһе. Ошо бәхеткә, йорттар төҙөп, саҡ ҡына булһа ла үҙ өлөшөбөҙҙө индереүебеҙ менән бәхетлебеҙ, — ти ташсылар Владимир Горпунов менән Руслан Йөҙлөкбаев.
Тик йортло булыу — бер, торлағың күңелеңә ятыу ҙа шарт. Тырыш хеҙмәт емеше икән, тимәк, төҙөүсене маҡтай-маҡтай йәшәйһең.
— Командаға иң уңған һәм яуаплы егеттәрҙе генә йыйып алдым, — ти ҡул аҫтында эшләгән хеҙмәткәрҙәре хаҡында бригадир Таһир Әхмәтов. – Көндәлөк норманы арттырып үтәйҙәр, береһе өсөн икенсеһе янып тора, эштәрен еренә еткереп башҡаралар, шундай төҙөүселәр нисек насар йорттар һалһын?
Егеттәр төҙөгән әлеге йортто “осларға” күп тә ҡалмаған — ике ҡат һалырға һәм монтаж эштәрен тамамларға.
Йорттар стенанан ғына тормай. Өйөңә яҡтылыҡ таратыусы тәҙрә уйыу мәшәҡәте лә бар. Уйылған урындарға сифатлы, матур һәм йылы тотҡан быяла ҡуйырға кәрәк. Шуға нигеҙ ҡороусы, стена күтәреүсе һымаҡ, “тәҙрәселәрҙең” дә оҫта булыуы шарт. Был йәһәттән Ишембай районында эшләп килгән “Төбәк тәҙрәләре” йәмғиәте хеҙмәткәрҙәре менән танышайыҡ.
Ришат Аҡкөбәков менән Евгений Овсепьян барлыҡ көстәрен һалып тырыша. Баҡтиһәң, ситтән ҡарап торғанда еңел күренһә лә, тәҙрә ҡуйыуҙың да үҙенсәлектәре етерлек икән.
— Тигеҙ, матур булырға тейеш, шул уҡ ваҡытта сифат һәм хәүефһеҙлек хаҡында ла оноторға ярамай, – ти егеттәр хеҙмәт бурыстары хаҡында. – Ғөмүмән, дәүләт стандарттарына ярашлы итеп ҡуябыҙ. Һәр миллиметр иҫәпкә алына, саҡ ҡына ҡыйыш китһә, был тәҙрә ярығынан бер ни тиклем ваҡыт үткәс һыуыҡ ингәнен көт тә тор.
Хәүефһеҙлек, әлбиттә, беркетелгән тәҙрәләргә генә ҡағылмай, быяла үлсәп торғанда ла селпәрәмә килеүе ихтимал. Шуға предприятие хеҙмәткәрҙәренә етди талаптар ҡуя, йыл һайын имтихан тапшырыу, махсус курс үткәреү һымаҡ бурыстар ҙа йөкмәтә. Улай ғынамы һуң, хәҙерге тәҙрәләрҙең конструкцияһы элекке һымаҡ ике ағасты бергә ҡағыу түгел шул. Улар бер камералы, ике камералы, бер ҡапҡаслы… Нисек кенә булмаһын, Ришат менән Евгений — һөнәрҙәренә мөкиббән киткән егеттәр.
Шулай, тәҙрә ҡуйыу ҙа, кирбес һалыу һымаҡ, мәшәҡәтле эш. Шуға ла һөнәреңде яратырға кәрәк…


text:
- Подробности
- Просмотров: 250
М А Л А К С И С (Malaxis), әшәлсә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 300 төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. Башҡортостанда һыңар япраҡлы М. үҫә. Күп йыллыҡ үлән. Һабағы төбөндә бүлбе һымаҡ йыуан, бейеклеге 8— 30 см. Япрағы, ғәҙәттә, яңғыҙ, оҙонса йәки йомортҡа формаһында, оҙон һап булып тарая, һабаҡтың төбөндә урынлашҡан. Сәскәһе ваҡ, йәшкелт һары төҫтә, уралған сәскә һабына йыйылған. Тышҡы әйләнә япраҡсалары ланцет формаһында, ирекле, эскеһенеке — ҡыяҡ, аҫҡа табан йүнәлтелгән. Ирене 2—3 мм оҙонлоҡта, төбөндә киң йомортҡа формаһында, осло башлы. Сәскәлеге — күп сәскәле тәлгәш. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — ҡумта, июль—авг. өлгөрә. Асыҡ ылыҫлы урмандарҙа, дымлы ҡайынлыҡтарҙа һәм болондарҙа, мүкләнгән ҡаяларҙа үҫә. Һирәкләп Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында осрай. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Стипендиялар 29 процентҡа артты
Күпселек Рәсәй студенттарының стипендиялары быйыл 29 процентҡа артасаҡ. Был хаҡта «Берҙәм Рәсәй»ҙең Башҡортостан төбәк бүлексәһенең сәйәси клубы ултырышында Дәүләт Думаһы депутаты, «Берҙәм Рәсәй» партияһының «Мәғарифты модернизациялау» проекты координаторы Николай Булаев хәбәр итте.
— Беренсенән, стипендия 9 процентҡа индексацияланды, — тип комментарий бирҙе ул. – Икенсенән, стипендия фонды 20 процентҡа арттырылды. Был юғары уҡыу йорттары кәрәк тип тапҡан студенттарға стипендияны үҙҙәре арттыра алһын өсөн эшләнде.
Стипендияларҙы арттырыуға средстволар бүлеү өсөн кәрәкле төҙәтмә ил бюджетына индерелгән дә инде, тип билдәләне Николай Булаев.
— «Берҙәм Рәсәй»ҙең барлыҡ депутаттары ла был төҙәтмә өсөн тауыш бирҙе, — тине ул. – Башҡа фракциялар – яҡлап сыҡманы.
Николай Булаев һүҙҙәре буйынса, илдә стипендия фонды бындай күләмдәрҙә һуңғы 15 йылда арттырылмаған. Улар һуңғы тапҡыр 2008 йылда индексацияланған.
Стипендияларҙы арттырыу яҡынса алты миллион кешегә ҡағыласаҡ – Рәсәйҙең дәүләт һәм муниципаль юғары уҡыу йорттарында нәҡ шул сама студент белем ала. Индексациялауға тиклем студенттарҙың стипендия күләме 1200 һум тәшкил итте.


text:
“Бына нимә ул автономия!”9-01-2018, 00:05 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Пролетарийҙар юлбашсыһы В. Лениндың А. Луначарский менән әңгәмәләшкәндә әйткән һүҙҙәрен бөгөн төрлө вариантта, һәр кем үҙе теләгәнсә телгә ала. Халыҡ аңына яңы фекер, күңелдәргә ойотҡо һалыу өсөн кино сәнғәтен күтәреүҙе күҙ уңында тотҡан Владимир Ильич былай тигән: “Бөтә сәнғәт төрҙәренән кино беҙҙең өсөн иң мөһиме булып тора”.
Ә бит совет осоронда СССР халыҡтары өсөн ниндәй генә картиналар сығарылмаған да ниндәй генә образдар тыуҙырылмаған! “Свадьба в Малиновке” (режиссеры Андрей Тутышкин), “Москва слезам не верит” (Владимир Меньшов), “Пираты ХХ века” (Борис Дуров), “Бриллиантовая рука”, “Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика”, “Иван Васильевич меняет профессию” (Леонид Гайдай), “Человек-амфибия” (Владимир Чеботарев), “А зори здесь тихие” (Станислав Ростоцкий), “Афоня” (Георгий Данелия), “Судьба” (Евгений Матвеев), “Калина красная” (Василий Шукшин)...
Быны иҫкә алыуым юҡҡа түгел. Башҡорт киноһы тураһында бик күп яҙҙыҡ, фекер алыштыҡ, радио һәм телевидение тапшырыуҙары әҙерләнде, әммә барыбер әллә ни ырата алмайбыҙ, ахыры, тигән тойғо ҡала.
Тулы метражлы “Салауат Юлаев” фильмын төшөрөү өсөн 29,4 миллион һумлыҡ грант талап ителә, тип хәбәр ителгәйне электрон мәғлүмәт сығанаҡтарында. Ярай, беҙҙә кино сәнғәте өлкәһендә талантлы режиссерҙар ҙа, операторҙар ҙа етерлек. Бары тик, донъя кимәленә сығарырлыҡ әҫәр тыуҙырып булырмы һуң был суммаға, тигән һорау тыуа. Ни тиклем генә кино, бигерәк тә нәфис фильмдар ҡарауы күңелле лә, ҡыҙыҡлы ла булһа ла, исеме халыҡ-ара танылған шәхес тураһында йығылып ятып ҡарарлыҡ сәнғәт әҫәре төшөрөү өсөн кәмендә 50 миллион, тик һум түгел, ә доллар кәрәкмәйме икән?!. Халыҡ яратып ҡараған шотланд халҡының шундай уҡ азатлыҡ һөйөүсе геройы хаҡындағы “Храброе сердце” фильмының бюджеты 70 миллион доллар. Шул уҡ ваҡытта фильм прокатҡа сыҡҡас, 200 миллион доллар йыйған. Етмәһә, ун тапҡыр кино сәнғәте өлкәһендәге “Оскар” премияһына тәҡдим ителеп, уны биш мәртәбә яулаған. Нисек шәп булыр ине беҙҙә лә ошондай кино тыуһа!
Хәйер, милли образ табам тиһәң, уның өсөн мотлаҡ тарихи шәхесте һынландырыу ҙа кәрәкмәйҙер. Ана бит режиссер Айсыуаҡ Йомағолов “Ел аулаусы” киноһында башҡорт бабайын, ауыл, мөхитен тыуҙырҙы! Тимәк, мөмкин.
Режиссер Булат Йосоповтың “Беренсе Республика” фильмының бюджеты ла яҡынса 20 миллион булмаҡсы. Төп ролдәрҙе башҡарасаҡ артистар ҙа яҡынса билдәләнгән: Һәҙиә Дәүләтшинаны – Лилиә Исҡужина, Дауыт Юлтыйҙы – Рафиҡ Хәсәнов, Ғәзиз Әлмөхәмәтовты – Артур Ишмөхәмәтов, Вәлиулла Мортазин-Иманскийҙы – Руслан Хайсаров, Зәйтүнә Бикбулатованы – Рушана Бабич, Мәкәрим Мәһәҙиевте Артур Ҡунаҡбаев уйнаясаҡ. “Беренсе Республика” фильмының төп геройы – автономия башында торған “Башҡортостан” гәзитенең баш мөхәррирҙәренең береһе Ҡасим Аҙнабаев. Золом ҡорбаны булған ауыр яҙмышлы матбуғат әһеле ролен артист Роберт Йылҡыбаев башҡарыр тип көтә фильмды төшөрөүселәр.
“Бабич” фильмын уҙған йыл эсендә барлыҡ халыҡ ҡарап сыҡты булһа кәрәк. “Беренсе Республика”ның да сценарий авторҙары шул уҡ – Башҡортостандың халыҡ артисы Таңсулпан Бабичева һәм ғалимә Гөлсәсәк Саламатова. Әйткәндәй, “Бабич” фильмының тарихи ерлеге хаҡында айырым һүҙ әйтеп китке килә. Тарихи консультанттары – Азат Ярмуллин, Марат Зөлҡәрнәев. Был киноны мин тарихи дәреслек тип атар инем. Уны һәр бер башҡорт балаһына, һәр бер башҡорт мәктәбендә күрһәтергә кәрәк. Башҡалар теләһә ҡарар, теләмәһә, үҙҙәре белә. Шәхсән минең өсөн үҙ балаларыбыҙҙың телде, тарихты белеүе мөһим! Эйе, тарихи китаптар күп. Башҡорт автономияһы хаҡында беҙ тарихсылар, ғалимдар Әмир Юлдашбаевтың, Марат Ҡолшәриповтың, атаҡлы Зәки Вәлидиҙең үҙенең яҙмаларынан да бик күп мәғлүмәт алдыҡ, уҡыныҡ, белдек. Хатта шағир Шәйехзада Бабичтың “Башҡорт халҡына көйлө хитаб”ын уҡып та ул ваҡыттағы ваҡиғаларҙың нисек барышын белеп була, әммә кинокартина – ул бөтөнләй икенсе донъя. Ул беҙгә күҙҙәр, тауыштар, моңдар, образдар аша дәүерҙең тулы йөҙөн күҙ алдына баҫтырырға ярҙам итә, барыһын да ус төбөнә һалып аңлатып бирә. Бигерәк тә бөгөн китап уҡырға яратмаған, ә гаджеттар тәрбиәһендә үҫеп килгән быуында ошо фильм аша ватансылыҡ тойғоһон тәрбиәләргә була.
“Бабич” фильмы башҡорттар йәшәгән бик күп төбәктәрҙә күрһәтелде. Уны яраттылар. Шағирҙың үҙен яратҡан кеүек ҡабул итте халыҡ. Һамар өлкәһендә сәфәр барышында ошо кино хаҡында тағы ла йылы һүҙ ишетеп ҡайттым. Һамар өлкәһе хакимиәтенең йәмәғәтселек фекерен өйрәнеү мониторингы департаментының милли һәм конфессиональ сәйәсәт идаралығы етәксеһе Надежда Осипова “Бабич”ты ҡарап бөткәс: “Вот теперь мне все стало понятно, кто такой Заки Валиди, кто такой Бабич! И то, какую роль сыграли башкиры в становлении Российской Федерации. Вот оказывается что такое Башкирская автономия!” – тине һоҡланыуын йәшермәй. Кино сәнғәтенең көсө ни тиклем ҙур булыуын пролетарийҙар башлығы белеп баһалаған ул!


text:
Өфөлә тыуып үҫкән һылыу «Евровидение-2012» конкурсының милли һайлап алыу туры финалына үтте
Өфөлә тыуып үҫкән Рената Байкова Әзербайжанда «Евровидение-2012» конкурсының милли һайлап алыу туры финалына үтте, ул Rene исеме аҫтында сығыш яһай. Рәсәй исеменән сығыш яһау хоҡуғына 25 ҡатнашыусы көс һынашасаҡ. Улар араһында Марк Тишман, Эд Шульжевский, Юлия Волкова һәм Дима Билан да бар.
Рената Байкова Өфөнөң 39-сы гимназияһында уҡыған, инглиз телен тәрән өйрәнгән. Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң, буласаҡ йырсы ғаиләһе менән Мәскәүгә күсә, унда өс йылдан ашыу йәшәй инде.
Концертта Рената инглиз телендә үҙе яҙған «Һине һағынасаҡмын...» («Miss you») исемле йырҙы башҡарасаҡ. Яҡташыбыҙ 11-се булып сығыш яһаясаҡ. «Евровидение-2012» конкурсының милли финалы бөгөн, 7 мартта, 22 сәғәттә «Россия-2» телеканалынан тапшырыласаҡ.
— Конкурс финалы тыуған көнөмә тура килде, — тине Рената Байкова. – Үҙемде лә, ижадымды һөйөүселәрҙе лә шатландырырға теләйем.


text:
Башҡортостандың яңы перинаталь үҙәгендә тәүге сабый донъяға килде Фото: Олег Яровиков
Башҡортостандың яңы перинаталь үҙәгендә тәүге сабый донъяға килде
Башҡортостандың яңы перинаталь үҙәгендә тәүге сабый донъяға килде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Күптән түгел Октябрьский ҡалаһында асылған перинаталь үҙәктә тәүге сабый тыуҙы. Малай кисә, 27 августа, көндөҙгө 2-се 20 минутта донъяға килгән.
Табиптар яңы перинаталь үҙәктә тыуған беренсе баланың баһадир ауырлығын изге билдә булараҡ ҡабул итте. Малайҙың ауырлығы — 4260 г, буйы — 53 см. 31 йәшлек ҡатын икенсегә әсәй булды.
Яңы корпус 80 койкаға иҫәпләнгән һәм унда 20 койкалыҡ обсервация бүлеге, 40 койкалыҡ йөклөлөк патологияһы бүлеге һәм 20 койкалыҡ физиология бүлеге бар. Бинаның дөйөм майҙаны — 12 919 квадрат метр. Бер-ике койкалыҡ палаталар әсә менән бала өсөн тәғәйенләнгән.
Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының мабуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, перинаталь үҙәк 1-се ҡала дауаханаһында республика адреслы инвестиция программаһын ғәмәлгә ашырыу сиктәрендә төҙөлгән. Дауаханала 300-ҙән ашыу табип, меңдән артыҡ урта медицина хеҙмәткәре, 313 кесе медицина персоналы эшләй. Унда заманса йыһазландырылған дүрт муниципаль-ара медицина үҙәге бар. Бында ҡала һәм эргә-тирәләге райондарҙың халҡы медицина ярҙамын ала.


text:
Мәскәүҙә республика рәссамдарының «Интрига» исемле күргәҙмәһе эшләй башланыФото: автор фотоһы
Мәскәүҙә республика рәссамдарының «Интрига» исемле күргәҙмәһе эшләй башланы
Мәскәүҙә республика рәссамдарының «Интрига» исемле күргәҙмәһе эшләй башланыФото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлсәсәк Ханнанова/.
Мәскәүҙәге «Art Incognito» картиналар галереяһында Башҡортостанда тыуып үҫкән йәш рәссамдарҙың «Интрига» исемле күргәҙмәһе асылды. Күргәҙмә аҙна дауамында эшләй. Инеү ирекле.
«Сәк-сәк» тип аталған төркөмгә билдәле рәссам, Рәсәйҙең Рәссамдар союзы, Дизайнерҙар союзы һәм ЮНЕСКО-ның халыҡ-ара һынлы сәнғәт ассоциацияһы ағзаһы Раушания Бәҙретдинова, шулай уҡ Ғәлиә Байғужина, Олеся Сапожкова, Нелли Аксурина, Зәлифә Хабатова һәм Мила Загуменная ингән. Һәр береһенең үҙ стиле бар һәм һәр кем күргәҙмәлә «Ҡош бейеклегенән ҡараш» темаһын үҙенсә асҡан. «Интрига» — уларҙың берлектәге тәүге тәжрибәһе, әммә яңы ижади берләшмәнең пландары ҙур, шул иҫәптән Мәскәү галереяһы менән хеҙмәттәшлекте дауам итеү һәм сит илдә күргәҙмәләр ойоштороу. Әлегә Раушания Бәҙретдинова ғына ошондай тәжрибәгә эйә. Бер йыл элек Мәскәүҙә уҙғарылған «Ағиҙел буйындағы ҡала» күргәҙмәһе сәнғәт һөйөүселәрҙә ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Сара барышында уның тиҫтәнән ашыу эше һатылды, ә һатыуҙан килгән 600 мең һумдан ашыу аҡса ҡаты сирле балаларға ярҙам йөҙөнән «Мәрхәмәт» (Өфө) һәм «Ғүмер бүләк ит» (Мәскәү) хәйриә фондтарына күсерелде.
«Art Incognito» картиналар галереяһы 2015 йылдың авгусында асылған. Галерея төрлө төбәктәрҙән килгән рәссамдарға илебеҙ тамашасыларын үҙҙәренең ижады менән таныштырырға мөмкинлек бирә.


text:
2017 йылғы уңыш өсөн сәсеү майҙандарының яртыһы әҙер — Ауыл хужалығы министрлығы Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
2017 йылғы уңыш өсөн сәсеү майҙандарының яртыһы әҙер — Ауыл хужалығы министрлығы
2017 йылғы уңыш өсөн сәсеү майҙандарының яртыһы әҙер — Ауыл хужалығы министрлығы Фото: Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 21 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Республикала киләһе йылғы уңыш өсөн ерҙе эшкәртеү дауам итә.
Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, яҡынса 823 мең гектар майҙанда ер туңға һөрөлгән, был пландың 57 процентын тәшкил итә. Стәрлетамаҡ районы аграрийҙары тәүгеләрҙән булып туңға һөрөүҙе тамамланы.
Әлшәй, Борай, Илеш, Мәләүез һәм Саҡмағош райондарында 20 проценттан кәмерәк майҙанда эште башҡарыу бурысы тора.


text:
- Подробности
- Просмотров: 235
СЕЛЕК (Caragana), ҡуҙаҡлылар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 70‑тән ашыу төрө билдәле, Көнсығыш Европала һәм Азияла таралған. Башҡортостанда ҡыуаҡ С., йәки селек һәм ағас С., йәки һары акация (ҡырағайлашҡан интродуцент) үҫә. Һорғолт төҫтәге тура нескә ботаҡлы япраҡ ҡойоусы ҡыуаҡ, һирәк осраҡта йәшкелт һоро төҫтәге ҡабыҡлы, 2— 5 м бейеклектәге ҙур булмаған ағас. Япраҡтары ҡатмарлы, парлы‑ҡауырһынлы, сиратлы, һаптары йәки япраҡ ҡолаҡсындары сәнскеләргә әүерелгән. Сәскәләре һары, һирәгерәк аҡ йәки ал төҫтә, яңғыҙар йәки 2— 5‑әрләп шәлкемдәрҙә, япраҡ ҡуйынында урынлашҡан. Май—июндә сәскә ата. Емеше — цилиндр формаһындағы ике ҡапҡаслы ҡуҙаҡ, июль—авг. өлгөрә. Ҡыуаҡ С. яҡты урман сауҡалығында, урман ситендә, далала, ҡоро битләүҙәрҙә үҫә; респ. бөтә терр‑яһында тиерлек таралған. Һары акацияны — торама пункттарҙы йәшелләндереү, урман һыҙаттары ултыртмаларында, йырындарҙы һәм йылға ярҙарын нығытыу өсөн, ҡыуаҡ С. — тере ситәндәр яһау, тамырҙарын һәм үренделәрен үреү, һепертке яһау өсөн (ҡара: Сүсле үҫемлектәр) ҡулланалар. Баллы үҫемлектәр. Декоратив үҫемлектәр. С. составында алкалоидтар, С витамины, дуплаусы матдәләр, майлылығы юғары булған майҙар, каротин, сапониндар бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла.
Р.Х.Ғиниәтуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Изгелеклелек сараһы
12 апреля 2014 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
Уны Стәрлетамаҡ ҡан алмаштырыу станцияһының табип-терапевы Дилә Нурғәле ҡыҙы Йәнбулатова етәкселегендәге медицина хеҙмәткәрҙәренән торған төркөм уҙғарҙы.
=Аҡһаҡал һүҙ ала
12 апреля 2014 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
ҠырымҺаумы, Ҡырым!
Алҡышлайбыҙ
Илгә ҡайтыуың менән.
Азатлығың ҡотло булһын,
Оло еңеүең менән!
Теләгең тормошҡа ашты,
Беҙ тағы ла бергәбеҙ.
Данлыҡлы йыһангир
12 апреля 2014 йыл | Йәмғиәт
Ер шарының тәүге йыһангиры Юрий Гагаринды илебеҙҙә генә түгел, донъяла ла белмәгән кеше һирәктер. Уның Ер шары тирәләй тәүге осош яһаған көнө – 12 апрель Космонавтика көнө булараҡ билдәләнә. Йыһанды үҙләштереүселәргә беҙҙең райондың да ҡатнашлығы бар. Билдәле булыуынса, бына бер нисә йыл инде "Красноусол” шифаханаһы Ю.Гагарин исемендәге Космонавтар әҙерләү үҙәге менән хеҙмәттәшлек итә һәм йыһандан осош яһап ҡайтыусылар шифаханала үҙҙәренең сәләмәтлеген нығыта. Бөгөн шуларҙың береһе, шифаханала бер нисә тапҡыр сәләмәтлеген нығытҡан, әлеге мәлдә йыһан гиҙеүсе Рәсәй Геройы Михаил Владиславович Тюрин менән яҡынданыраҡ таныштырмаҡсыбыҙ.
Нимә? Ҡайҙа? Ҡасан?
12 апреля 2014 йыл | Яңылыҡтар
Районда* Райондың милли көрәш буйынса йыйылма командаһы (Айрат Бәхтейәров, Артур Йәғәфәров, Рәйес Юлбарисов, Азат Үтәгәнов, Флорид Ғибаҙуллин, Алмаз Рәхимов) 11-13 апрелдә Саҡмағош ра-йонында ауыл райондары араһындағы ярышта ҡатнаша.
* 16 апрелдә Аҡкүл мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыларының район семинары үтә.
Гүзәллек конкурсында-Ғафури һылыуы!
07 апреля 2014 йыл | Хаттар
Йыл һайын үткәрелеп килгән "Һылыуҡай" республика гүзәллек конкурсында беҙҙең район сибәре - Красноусол башҡорт гимназияһының 11-се класс уҡыусыһы Илүзә Йәғәфәроваға үҙен һынап ҡарау бәхете тейҙе.


text:
Һыуға тарифтарҙы кем көйләй?
15 августа 2016 йыл | Хоҡуҡ
Ғафури район прокуратураһы урындағы үҙидаралыҡ органдарының Федераль ҡануниәткә ярашлы норматив хоҡуҡи акттарҙың үтәлешен тикшерҙе.
Булмышы менән умартасы
15 августа 2016 йыл | Йәмғиәт
Сәйетбаба төбәгендә умартасылыҡ менән шөғөлләнеүселәр ифрат күп. Был төбәктең тәбиғәте лә быға булышлыҡ итә. Риф Заһит улы Вәлиевты ла ауылдаштары оҫта умартасы булараҡ белә.
Тормошобоҙ татлыраҡ һәм шатлыҡлыраҡ булһын
15 августа 2016 йыл | Хаттар, Йәмғиәт
Төп бал йыйыу осоро тамамланды һәм шуға ла миҙгелгә йомғаҡ яһарға була. Дөйөм алғанда барлыҡ умарталыҡтар ҙа табыш алып эшләне һәм был киләсәк үҫешкә ҙур өмөт уята. Умартасыларҙың мул уңыш алыу теләге оптимистик рухта булыуға ҡарамаҫтан, тәбиғәт быға үҙ төҙәтмәләрен индерҙе.
Баллы-алмалы спас
15 августа 2016 йыл | Яңылыҡтар
Төҙөүселәр көнөнә атҡаҙанған исеме
15 августа 2016 йыл | Уңғандарыбыҙ
11 августа Башҡортостан Республикаһы Башлығы Рөстәм Хәмитов республиканың бер төркөм төҙөүселәренә дәүләт наградалары тапшырҙы. Улар араһында яҡташыбыҙ, "Энергомонтаж” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры Хәлимулла Шәрифулла улы Камалов та бар. Уға Республика Башлығы "Башҡортостандың атҡаҙанған төҙөүсеһе” тигән маҡтаулы исем бирҙе.


text:
- Подробности
- Просмотров: 297
МАРС, Ҡояштан алыҫлығы б‑са дүртенсе урында торған планета. Ҡояштан уртаса алыҫлығы 228 млн км (1,52 а.б.). Сидерик әйләнеү периоды 687 тәүлек. Күсәре тирәләй әйләнеү периоды 24 сәғ. 37 минут. Әйләнеү күсәренең орбита буйлап хәрәкәте яҫылығына ауышлығы 64°48’; был планета климатының миҙгелгә бәйле мөһим үҙгәрештәренә килтерә. Орбита эксцентриситетының ҙур дәүмәлдә (0,0934) булыуы планетаның Көньяҡ ярымшарында Төньяҡ ярымшарына ҡарағанда йәйҙең ҡыҫҡа һәм эҫе булыуына булышлыҡ итә. Экваториаль диам. 6,78 мең км. Массаһы 6,4•1023 кг. Уртаса тығыҙлығы 3,95•103кг/м3. Атмосфераһының химик составы: азот (яҡынса 2,7%), углекислый газ (яҡынса 95%), аргон (яҡынса 1,6%), кислород (0,15%) һ.б. Көслө елдәр планетаның күп өлөшөн ҡаплаған саң бурандарын барлыҡҡа килтерә. Поляр өлкәләре һыу һәм ҡаты углекислота ҡатышмаһынан торған йоҡа боҙ ҡатламы м‑н ҡапланған. Был боҙ эшләпәләр йыл миҙгелдәре алмашыныу м‑н ҙурая һәм кәмей. Өҫтө кратерҙар м‑н йырғыланған Көньяҡ ярымшарында Эллада, Аргир һәм Исида тигеҙлектәре урынлашҡан. Төньяҡ ярымшарында кратерҙар аҙыраҡ, Фарсида тауында һәм Элизиум тигеҙлегендә ҙур көмбәҙ кеүек вулкан тау түбәләре айырылып тора. Һүнгән иң ҙур вулкан — Олимп вулканы (бейеклеге 25 км, диам. 600 км). Кратерҙар м‑н йырғыланған өлкәләрендә ҡушылдыҡтары булған ҡороған йылғалар табылған, был элек М. өҫтөндә һыу булғанлығын раҫлай. Ике тәбиғи юлдашы — Фобос һәм Деймос бар, улар экватор яҫылығында түңәрәк тиерлек орбиталар буйлап (тәүгеһе 9,4 икенсеһе 23,5 мең км алыҫлыҡта) әйләнә. М. — күк йөҙөндәге ҡыҙғылт һары төҫтәге иң сағыу яҡтыртҡыстарҙың береһе; бөйөк ҡапма‑ҡаршы торош ваҡытында ялтырауы 2,8 йондоҙ дәүмәленә етә. БР терр‑яһында Ҡояш м‑н тоташҡан мәлдәренән башҡа һәр ваҡыт күренә; М. ҡаршы торошо ваҡыты — кисен көнсығышта ҡалҡып, иртәнсәк көнбайышта байыған, төн уртаһында көньяҡта күк меридианын киҫеп үткән сағы — күҙәтеү өсөн иң уңайлы осор. М. кратерҙарының береһе БР‑ҙағы торама пункт хөрмәтенә Йылайыр (ҡара: Йылайыр) тип аталған.
У.Ш.Баязитов
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Раил Сарбаев республика профактивы менән осрашты
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев Өфөләге Профсоюздар йортонда республика профактивы менән осрашты. Осрашыуҙа Башҡортостандағы социаль-иҡтисади хәлгә, эшһеҙлек проблемаларын хәл итеүгә, көрсөккә ҡаршы сараларға ҡағылышлы мәсьәләләр тикшерелде.
БР Профсоюздар федерацияһы рәйесе Әмирхан Сәмерханов хәҙерге көрсөк хәлендә республика йәмәғәт ойошмаһы менән бындай тура диалогтың айырыуса мөһим булыуын билдәләне.
Республиканың 2008 йылдағы иҡтисади үҫешенә ҡыҫҡаса йомғаҡ яһап, Раил Сарбаев донъя иҡтисади көрсөк эҙемтәләре тыуҙырған проблемаларға иғтибар йүнәлтте. Бөгөн төп бурыс — хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнеште контролдә тотоу. Премьер-министр, көрсөк шарттарында республикала ситтән килеүселәрҙең хеҙмәтен файҙаланыу иҡтисади яҡтан дөрөҫ түгел, хәл миграция квоталарын кәметеүҙе талап итә — быйыл 29 меңгә тиклем, тип билдәләне.
Хөкүмәт башлығы агросәнәғәт комплексына артабан да дәүләт ярҙамы күрһәтеү кәрәклеген айырып билдәләне — былтыр ғына был ярҙам 1,5 тапҡырға арттырылып, һигеҙ миллиард һум самаһы тәшкил иткән.
Раил Сарбаев, һәр сәйәсәттең һәм эштең өҫтөнлөгө булып кеше торорға тейеш, тине. Президент Хөкүмәт алдына ошондай бурыс ҡуя.
— Һәр районда мәғлүмәттәр банкыһы булдырырға кәрәк. Унда имен булмаған ғаиләләр, ауыр хәлгә тарыған ғаиләләр айырып билдәләнергә тейеш. Етәкселеккә ҡайҙа һәм ҡасан ниндәй ярҙам күрһәтелергә тейешлеген белергә кәрәк, — тине Премьер-министр.
Әңгәмә барышында Хөкүмәт башлығы торлаҡ проблемаһына, торлаҡ алыу мөмкинлеген тәьмин итерлек сараларға айырым туҡталды. Шулай уҡ халыҡ мәнфәғәттәрен яҡлау, республика һаулыҡ һаҡлау объекттарына ярҙам күрһәтеү, уҡытыусыларҙың эш хаҡы кеүек мәсьәләләр ҙә иғтибарҙан ситтә ҡалманы.
Тармаҡ профсоюздарының республика комитеттары рәйестәре Премьер-министрға әлеге хәлдә хеҙмәтсәндәрҙең социаль хоҡуҡтарын күҙәтеүгә ҡағылышлы байтаҡ һорауҙар бирҙе. Уларҙың күбеһен Премьер-министр иғтибарға алды.


text:
- Внимание
- Подробности
- Просмотров: 415
БӘҘРӘК, йәрембәт, башҡ. ҡәбиләһе. Табын ырыу-ҡәбилә берләшмәһе составына ингән. Тамғаһы . Этник яҡтан Алтай һәм Үҙәк Азияның монгол һәм төрки ҡәбиләләренә барып тоташа. “Бәҙрәк” этнонимы ҡаҙаҡтарҙа, нуғайҙарҙа, төркмәндәрҙә, үзбәктәрҙә билдәле. Б. ата-бабалары араһында нуғай мырҙаһы Аҡман телгә алына. 12—14 бб. табындарҙың йоғонтоһо аҫтында була, Ыҡ й. (Кама й. ҡушылдығы) үрендә төйәкләнә. 15—16 бб. ҡәбиләнең төп өлөшө Инйәр й. урта ағымының һул ярына күсенә. Ҡәбиләнең аҫаба ерҙәре 18—19 б. аҙ. (ҡара: Аҫабалыҡ) — Стәрлетамаҡ өйәҙенә, идара итеүҙең кантон системаһы осоронда 8‑се (7‑се) башҡ. кантонына (1798—1854) инә. Хәҙ. Б. йәшәгән ерҙәр Архангел р‑нына ҡарай.
Р.З.Йәнғужин
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Башҡортостанда Шәйехзада Бабич исемендәге йәштәр премияһына тәҡдим итеүгә ғаризалар ҡабул ителә башланы
РБ Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә Шәйехзада Бабич исемендәге Республика дәүләт йәштәр премияһына тәҡдим итеүгә эштәр ҡабул итеү тураһында иғлан итте.
РБ Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан аныҡлауҙарынса, әҙәбиәт өлкәһендәге әҫәрҙәр – матбуғатта баҫылып сыҡҡандан һуң, музыка, театр, һынлы сәнғәт, хореография, эстрада һәм цирк сәнғәте, дизайн, кино һәм телевидение өлкәһендәге әҫәрҙәр концерттарҙа, күргәҙмәләрҙә, театрҙар һәм кинотеатрҙарҙағы премьераларҙа, радио һәм телевидение аша халыҡҡа сығарылып, йәмәғәтселек танышҡандан һуң, архитектура өлкәһендә объекттар файҙаланыуға тапшырылғандан һуң ғына премияға тәҡдим итеүгә күрһәтелә ала.
Ижади йәки башҡа төрлө коллективтар күрһәтелгәндә, дәғүә итеүселәр иҫәбе 16-35 йәштәрҙәге биш кешенән артмаҫҡа тейеш. Премия күләме элеккесә ҡалған, ул 50 мең һум тәшкил итә.
Материалдар 2011 йылдың 1 апреленә тиклем түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450000, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, 24-се кабинет, БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының йәштәр ойошмалары менән эшләү бүлеге. Белешмәләр өсөн телефон:(347) 276-45-87.


text:
Янып йәшәлгән йылдар«Башҡортостан ҡыҙы»на биргән ун йылым – йәшлегемдең иң матур сәхифәһе. Шунда халҡымдың данлыҡлы ҡыҙҙары Зәйнәб Биишева, Фәүзиә Рәхимғолова, Мәрйәм Бураҡаева, Факиһа Туғыҙбаева, Әнисә Таһировалар менән танышып, дуҫлашып киттем. Ете йыл профсоюздың...
Ауырлыҡтар сыныҡтырһынИлебеҙҙең иҡтисади карабы һуңғы йылдарҙа «көрсөк» тигән утрауға барып төртөлөүе бер кемгә лә сер түгел. Был турала киң мәғлүмәт саралары ла хәбәр итеп тора, халыҡ араһында ла: «Ни эшләйһең, көрсөк бит», – тигән һүҙҙәрҙе йыш ишетергә тура килә. Ошо...
Гәрәбәнән теҙҙем исемеңдеСибәр ҙә, нәзәкәтле лә, шул уҡ ваҡытта ҡыйыулыҡҡа һәм һалҡын аҡылға эйә мөләйем ғалимә Башҡортостандың мәғариф министры ла, Башҡортостан Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары ла йөгөн тартты. Бөгөнгө көндә БР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре, философия фәндәре...
Ике ярҙы тоташтырыпКүңелле йолаға әйләнгән «Иҙел» халыҡ-ара йыр сәнғәте фестивале алты йыл эсендә туғандаш халыҡтарҙың моңло йәндәрен таныштырыр, дуҫлаштырыр гүзәл сараға әүерелде. Быйылғы бәйгенең Гала-концертын, еңеүсе булған йәштәр менән бер рәттән, үткән...
Ҡылыс уйнай ҡулдарындаҠайһы саҡ ул үҙен ваҡыт машинаһында йөрөгән һымаҡ хис итә. Киноиндустриялағы биш йыл ғүмерендә төрлө дәүерҙәрҙә барған ваҡиғалар солғанышы эсендә ҡалырға тура килгән уға. Бер көн XVIII быуат майҙанында ҡылыс менән айҡашһа, иртәгәһенә әлеге заманды...
Балаларға арналған ғүмерБер-беребеҙгә бер ҡасан да битәр менән өндәшмәнек, пар ҡанаттар булып йәшәнек, тиҙәр улар йылмайышып. Ғаилә ҡороп, бәхетле ғүмер кисереүҙәренә тиҙҙән 57 йыл тула. Балалары ла уңышлы. Республикала Таңһылыу һәм Миҙхәт Байрамғоловтарҙы белмәгәндәр...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Тормош юлдары ҡатмарлы » Торналар ҡайтыр ҙа...
Торналар ҡайтыр ҙа...
... Ишек алдында йөрөйөм, ҡура мәшәҡәттәре менән. «Торыйыҡ-торыйыҡ» тигән үҙәк өҙгөс ауаздар һиҫкәндерҙе. Күккә баҡтым: унда, ҙур ғына өсмөйөш яһап, торналар оса. Ауыл өҫтөнән әйләнделәр ҙә көньяҡ тарафтарға юл алдылар. Беренсе октябрь көнө ине был. Күңелде сәйер бер моңһоулыҡ биләп алды. Тамаҡҡа тығылған әскелтем төйөрҙө саҡ йотоп, хушығыҙ,торналар, имен-һау ҡабат әйләнеп ҡайтығыҙ, тип бышылданым. Бөйөк Рәсүл Ғамзатовтың «Торналар» шиғыры иҫкә килде. Уйға уй бәйләнеп, мин дә, юҡ, яу ҡырында ятып ҡалған батырҙарҙы түгел, ә ғәҙәти тыныс тормош юлында яҡты донъя менән хушлашҡан дуҫтарҙы, таныштарҙы хәтерләнем. Улар араһында Әбйәлилдең генә түгел, Башҡортостандың күген яҡтыртырҙай һәләтле, әммә яҙған шиғыр-хикәйәләрен китап итеп күрергә өлгөрмәгән Рәшит Гәрәев, Мөхәммәт Моратов, Булат Әйүпов хаҡындағы иҫтәлек йәнде ҡыйып үтте. Вил ағай Ишмырҙин менән Булат ағай Мөлөков ҡына тәүге йыйынтыҡтарын ҡулға алды, буғай. Үкенесле, шул тиклем үкенесле уларҙың арала булмауы. Һәр ваҡыт башҡорт әҙәбиәтендә ынйы булып балҡырҙай талант эйәһе ине улар. Бөгөн мин шуларҙың өсәүһе хаҡында һөйләргә теләйем.
Вил ағай Ишмырҙин менән күпмелер ваҡыт Башҡорт дәүләт университетының филология факультетында бергә уҡыныҡ, унан «Осҡон» – «Искра» район гәзите редакцияһында бергә эшләргә тура килде. Бөтә булмышы менән шағир ине Вил ағай. Өлгөргән шағир. Тик, үкенескә күрә, замана сире ҡағылып өлгөргәйне. Имен генә эшләп йөрөй, күңелгә ятышлы мәҡәләләр яҙа һәм берҙән-бер көн килеп ысҡына. Яҙмышы ла ҡатмарлы, яҡын кешеләре лә ҡалмағайны. Серҙәрен миңә һөйләр ине. Сибәр бер ҡыҙға үлеп ғашиҡ булғайны ул.
– Мине тиңһенһә, эсеүҙе лә ташлар инем, – тине бер мәл, әсенеп. – Эргәңдә яҡын күргән кешең булмағас ни...
Эйе, эргәһендә, эсмә, тиеүсе ғәзиз кешеһе булманы, уның ҡарауы: «Шағир эсергә тейеш. Эсмәһәң, ниндәй шиғыр яҙаһың? Ана, бөйөк Ғүмәр Хәйәм дә шарапҡа дан йырлаған», – тип һөйләүсе дуҫтары бихисап ине. Ә мин, ул саҡта сабыйлыҡтан да сығып өлгөрмәгән бер ҡатлы ҡыҙыҡай, нисек итеп анауындай талант эйәһенә аҡыл өйрәтәйем, һөйләгәндәрен тыңларға ғына беләм. Шулай ҙа Вил ағай ғашиҡ ҡыҙ менән һөйләшеп ҡараным. «Хәҙер мин уны йәлләйем ти, ә аҙаҡ үҙемде кем йәлләр?» – тине. Моғайын, ул хаҡлы булғандыр, тимен хәҙер. Бөйөк Мостай Кәрим дә миңә бер ваҡыт: «Ирҙәрҙе йәлләргә ярамай», – тигәйне...
– Әйҙә, Гөлшат, редакция эргәһендә әҙәби түңәрәк ойошторайыҡ, – тине бер мәл Вил ағай. Башлап яҙыусыларҙы бергә тупларҙай, кәңәш-төңәш итерҙәй урын булһын.
Икәүләп гәзит мөхәррире Мырҙахан Разай улы Шәмсетдиновҡа индек. Ғәжәйеп аҡыллы, рухлы кеше булды мөхәрриребеҙ. Тәҡдимде хуплап ҡына ҡалманы, мине Өфөгә оҙатты:
– Берәй редакция менән килешеп, матур клише яһатып алып ҡайт. Ул клишела түңәрәктең исеме яҙылырға тейеш. Ай һайын «Осҡон»да бер бит биреп барырбыҙ.
Мырҙахан Разай улының яҡшы иҫтәлеге алдында баш эйәм. Үҙе шиғыр ҙа, хикәйә лә яҙмай ине ул (хәйер, кем белә...), әммә райондың әҙәби ижадҡа ынтылған йәштәре өсөн әлеге түңәрәктең ни тиклем кәрәклеген ҡайһылай белгән! Йәштәр, һуңыраҡ «Йәйғор» тирәһенә хатта 50 – 70 йәшлек инәй-апалар ҙа тупланды. Эйе, «Йәйғор» тип атаныҡ ойошмабыҙҙы. Йәйғор төрлө төҫөндә балҡыған кеүек, йәш таланттарҙың да ҡәләме төрлөсә, һәр ҡайһыһы үҙенсә яҙа, донъяны үҙенсә күрә. Ә мин Өфөнән, «Совет Башҡортостаны» гәзитенән бик матур клише эшләтеп алып ҡайттым. Яңылышмаһам, рәссам Фазлетдин Ислахов (хәҙер ул да мәрхүм инде) бөтә күңелен биреп яһағайны рәсемен.
Ә «Йәйғор» әҙәби бите айына бер түгел, ике-өс мәртәбә сыға башланы. Редакцияға килгән яҙмаларҙың «иң-иң»дәрен гәзиттә бирә барабыҙ, бынан тыш, ай һайын ҡәләм тибрәтеүселәрҙең ижадына күҙәтеү яһайбыҙ, йыш ҡына редакцияға йыйналып, шиғырҙар уҡыйбыҙ. Күренекле әҙиптәр Рамазан Өмөтбаев, Яныбай Хамматов, Рәми Ғарипов, Тимер Йосопов, Сафуан Әлибаев, Әсхәл Әхмәт-Хужа, Ирек Кинйәбулатов, Шәрип Бикҡолов, Ҡәҙим Аралбаев, Роберт Байымов, ә һуңғараҡ Наил Ғәйетбай, Рәсимә Ураҡсина һәм башҡалар беҙҙә даими хөрмәтле ҡунаҡтарға әүерелде. Ауылдар буйлап йөрөйбөҙ, осрашыуҙар үткәрәбеҙ, клуб һәм мәктәптәр һәр ваҡыт шығырым тулы була.
Халыҡҡа һәр ваҡыт һүҙе кәрәк. Яҙыусы менән күҙгә-күҙ осрашыу, күңелде борсоған һорауҙарға яуап алыу, һис юғы йәнгә ятышлы шиғыр тыңлап ҡайтыу күңелде байытып, рухты күтәреп кенә ҡалмай, тәрбиә сараһы ла булып тора.
Бөгөн исемдәре киң билдәле Айһылыу Йәғәфәрова, Әхмәҙин Әфтәх, Фирҙәүес Ноғоманова (Шафиҡова), Сулпан Миңлебаева, Мәүҙиға Рәхмәтова, Фәнүзә Биктимерова, шулай уҡ Зөһрә Кашапова, Азамат Усманов, Булат Мөлөков, Вазифа Хәйретдинова, Гүзәл Әхмәҙиева, Нуридә Илһамова һәм башҡалар, әҙәби «сирҡансыҡ»ты тәү башлап «Йәйғор»ҙа алды. Районда рус телендә яҙыусылар ҙа байтаҡ булып сыҡты, улар өсөн «Искра» гәзитендә «Литературная страница» булдырҙыҡ, хатта эргәләге Магнитогорск ҡалаһынан шиғыр һәм хикәйәләр алып килә башланылар. Байтаҡ һәләтле йәш кеше беҙҙең йүнәлтмә менән филология һәм тел-әҙәбиәт факультеттарында уҡып сыҡты. Эйе-эйе, беҙ биргән йүнәлтмә уларға юғары уҡыу йорттарына конкурстан тыш инеп китергә ярҙам итә торғайны.
1978 йылда Өфөгә эшкә сығып киттем. Күп тә үтмәй, Вил ағайҙың вафат булыуын ишеттем. Ғаилә ҡорорға ла, яҙған әҫәрҙәрен бергә тупларға ла өлгөрмәне ул. Тәүге «Станса» йыйынтығын бөгөн көндөҙ шәм яндырып эҙләһәң дә табыу мөмкин түгел. Был тормош уға ҡыҫҡа ваҡытлы станция ғына булып ҡалды...
Өфөнән һуң район гәзитенә кире ҡайтып эшләп йөрөгән мәлем. Яуаплы сәркәтип булғас ни, айырым бүлмә биреп ҡуйҙылар. Өҫтәлемде нух заманынан ятҡан ҡағыҙҙарҙан таҙартып ултыра инем, дүрт-биш дәфтәр килеп сыҡты. Матур ғына почерк менән яҙылған шиғырҙар.
– Яҙа ла яҙа, Әүмештән Рәшит тигән бер зәғиф кеше, – ти редакцияла эшләп йөрөгән, үҙенән башҡаларға кәмһетеп ҡарарға яратҡан берәү. – кемгә кәрәк уның яҙғаны...
Уҡый башланым. Йәшләй генә ғәрипләнеп ҡалған егеттең йән әрнеүе, күңел ғазаптары ғына түгел, иртәгәһе көнгә ышаныс, иң мөһиме, йәшәүгә булған һөйөү сағыла шиғырҙарында. Көлкө, юмористик әйберҙәре лә байтаҡ.
Мөхәрриргә: «Миңә Әүмеш ауылына командировка бирегеҙ, зинһар», – тинем. Үтенесемде кире ҡағып ҡуймаһын тип, өҫтәй һалам: «Машина кәрәкмәй, автобус менән барам».
– Машина кәрәк ине лә, бындай йонсоу көндә унда юл юҡ, – ти Мырҙахан Разай улы.
Үҙем ул Әүмештең ҡай тарафтарҙа икәнлеген дә белмәйем. Баҡтиһәң, Таштимер ауылының бер яҡ ситендә ятҡан Алсынбайҙы икенсе төрлө шулай атайҙар икән.
Таштимергә автобус менән килеп төштөм, юлды һорашам.
– Һиңә Йәлембәткә етәрәк төшөргә кәрәк булған, – тиҙәр. – Хәҙер уға боролоп, атлайһың да атлайһың инде, юлдың өҙөк мәле...
Атлы әҙәм осраманы, ә мин Суртанды күленең уң яғына, һамар ауылына барып сыҡтым. Һыуыҡ ноябрь айы. Әсе ел иҫә. Ҡар ҡатыш ямғыр һибәләй, ни туңдырмай, ни иретмәй ятҡан ала-сола көҙ инде, ҡыҫҡаһы.
Күлде урап сығып, Әүмешкә саҡлы әллә күпме атларға тура киде. Ҡараңғы төшә башланы. Елеккә үтерлек һыуыҡ еле лә көсәйҙе. «Юлда һәләк кенә булам икән», – тигән уй килә башҡа. Ниһайәт, алда ниндәйҙер ауыл уттары күренде. «Әүмеш булмаһа ла, моғайын, берәйһе ҡунып сығырға ғына рөхсәт итер әле», – тип йыуатам үҙемде. Ярай, Әүмеш икән. Рәшит Гәрәевтың йортон еңел таптым, бер игелекле ағай ҡапҡаға хәтлем үк оҙатып ҡуйҙы. Ата-әсәһе әйҙүкләп ҡаршы алды, инәй,төпкө бүлмәгә уҙып, балам, һиңә редакциянан бер ҡыҙ килгән, тип һөйөнсөләне. Ҡапыл күҙ алдым ҡараңғыланып, хәлһеҙләнә башлағанымды тойҙом. Диванға барып ултырғанымды хәтерләйем, иҫтән яҙғанмын. Ҡыҫҡа ваҡытҡа мәрткә китеү булдымы был, һушымды юйғанмынмы – әле булһа аңлап етмәйем. Табиптарҙың әйтеүенсә, улай оҙайлы һушты юйғандан һуң иҫән ҡалыу мөмкин түгел икән, сөнки мин өс сәғәттән ашыу аңыма килмәй ятҡанмын. Хужалар нишләргә белмәй ҡаңғырғандар, ауылда телефон-маҙар юҡ, «Ашығыс ярҙам» машинаһы һамар яғына үтте, тигәндәр, алмашлап уны ҡарауыллағандар. Шул тиклем мәшәҡәт тыуҙырғаным өсөн бик уңайһыҙ булды, ә инәй менән апа минең уяныуыма ҡыуана.
Рәшит бөтөнләй хәрәкәтһеҙ тиерлек. Һөйләшә, баш һәм һуҡ бармаҡтары араһына ҡәләм йә ручка ҡыҫтырып яҙа һәм һүрәт төшөрә ала. Һуңынан уның ҡасандыр иҫ киткес шәп бейеүсе булғанын, ә ун туғыҙ йәшендә ҡапыл аяҡтан яҙғанын белдем. Ауыҙынан бер зарланыу һүҙе сыҡмай, көләмәстәре менән минең кәйефте күтәрергә тырыша, әлбиттә, мин йәлләү тойғоһон йәшерергә маташам, уны һау-сәләмәт кеше күреп һөйләшәм.
Гөлшат ӘХМӘТХУЖИНА.
(Дауамы бар).
Атай-әсәй елкәһендә бот һоноп тик ятҡас, ваҡыт күп, яҙам инде, – тип көлә Рәшит.
Уның ни өсөн сирләп китеү сәбәбен әсәһе әсенеп һөйләне. Туғыҙынсы синыфта уҡып йөрөгән үҫмерҙе ферманың мал ҡараусыһы саҡырып ала. Баҡтиһәң, колхоз башмаҡтары Суртанды күленә төшөп киткән икән. Оло ағай кеше октябрь аҙағындағы боҙло һыуға төшөүҙең ни менән тамамланыуын яҡшы аңлай. Рәшиттең илһөйәрлек тойғоһона баҫым яһай:
– Һин камсамул бит әле! Камсамулдар ҡыйыу була, ана, миңә башмаҡтарҙы сығарып бир әле. Яңғыҙым ҡайыра алмайым, – ә үҙе һау-һаулап яр буйлап йүгергеләй.
Рәшит оҙаҡ уйлап тормай, ярым туңа башлаған һыуға ташлана, мең бәлә менән малды ҡыуып сығара. Үҙе бәҫһеҙ булып өйгә ҡайтып йығыла. Ауылда телефон да юҡ, фельдшерҙа юҡ ул заманда. Ҡыҙыу итеп мунса яғып, дарыу урынына ҡаҙ майын ҡулланып дауалай торғас, үҫмер йүнәлгәндәй була, аяҡҡа баҫа. Ә аҫтыртын сир үҙен дүрт йылдан һуң кинәт белдерә. Ҡайҙа ғына мөрәжәғәт итһәләр ҙә, табиптар бер үк һүҙҙе ҡабатлай: һуңлағанһығыҙ...
Һис шикһеҙ, совет осоронда пионерия, комсомол ғәйәт ҙур көскә эйә булды. Әммә бөгөн булһа, мин ул замандарҙа пионер галстугының, колхоз тракторының, уҡыу әсбәбының, кеше ғүмеренән дә ҡиммәтлерәк, ҡәҙерлерәк булыуын аңламайым, дөрөҫөрәге, ҡабул итә алмайым. Ошоға бәйле, бер ваҡиға иҫкә төштө. Асҡар урта мәктәбендә уҡып йөрөгән мәлем. Бөтәбеҙҙе дәрестәрҙән бушатып, зыяратҡа ҡуйҙылар. Уҙған төндө бәләкәйерәк синыфтарҙа уҡыған ике малай утта янып һәләк булған. Береһенең, ҡустымдың класташының, исеме Рәшит ине. Ни бары икенсе синыфта уҡып йөрөй, ә ике туған ағаһын күптән түгел генә пионер сафына ҡабул иткәндәр. Төн уртаһында йортта янғын сыҡҡас, ике ейәне менән өләсәһе тышҡа сығып өлгөрә. Йортта башҡа кеше булмай. Ләкин малайҙар кире ут эсенә ташлана: унда бөтә китаптары, галстук, пионер галстуг, тороп ҡалған! Ул арала ла өй түбәһе емерелеп төшә...
– Ысын совет уҡыусыһы бына шулай булырға тейеш! Ысын пионер шундай була! – Беҙгә сәғәткә яҡын ошондай юғары вәғәзде тыңлап торорға тура килде.
Минең, бишенсе синыф уҡыусыһының: «Ә йәшәргә лә өлгөрмәгән малайҙарҙың ғүмере?!» – тип ҡысҡырғым килде. Һүҙҙәремде дөрөҫләгәндәй, ҡайтҡас, әсәйем өс балаһын алдына теҙеп ултыртып, кеше ғүмеренең барыһынан да ҡиммәтлерәк икәнен аңлатты: «Ә һуғышта?»– тип һораныҡ. «Һуғышта һалдаттар ерен, илен һаҡлай, шулай тейеш!» – тип кенә ҡуйҙы ул.
Һуңғараҡ «Комсомольская правда» гәзитендә колхоз тракторын уттан ҡотҡарам,тип, йыш утта һәләк булған Анатолий Мерзляков хаҡында уҡыным. Егерме йәшлек егеттең ата-әсәһе, яҡындары нимә кисерә – быға битараф автор, ул да йәш быуындың илһөйәрлек тойғоһона баҫым яһағайны ... Кеше ғүмерен ҡотҡарыу хаҡына утҡа-һыуға ташланыуҙы ҡабул итә алам, үҙемдең дә, бөтөнләй йөҙә белмәйенсә, шәп йөҙгән дуҫымды батыуҙан ҡотҡарыу өсөн һыуға һикергәнем булды. Әммә, ниндәй генә юғары идеяларға хеҙмәт итмәһен, йәнһеҙ атрибутика, матди байлыҡ, документ әҙәм ғүмеренә торошло түгел.
Ситкә киттем. Һүҙем бит шағир Рәшит Гәрәев хаҡында ине. Хәтеремдә, атаһының: «Колхоз башмаҡтарын ҡотҡарам, тип кенә харап булды инде»,– тиеүенә ҡаршы Рәшит: «Мин үкенмәйем, атай, колхоз күпме зыян күрә ине ул башмаҡтар батып йә туңып һәләк булһа», – тигәйне. Әле уйлап ултырҙым да, ә бит үҙем дә инде йән эйәләрен ҡотҡарыу өсөн ғүмеремде уйлап тормаҫ инем, тигән фекергә килдем. Ни хәл ҡылаһың, шундай инде беҙ ...
Ә Рәшит дуҫҡайым яҡын киләсәктә колхоздың барыбер юҡҡа сығырын, илде, колхоз-совхоздарҙы тарҡатыуҙы заманында юғары телмәрҙәр тыйған «ағайҙарының» бойомға ашырыуын күрмәй-белмәй китте яҡты донъянан.
Рәшит Гәрәевтың, шиғырҙары, мәҫәлдәрен «Осҡон», «Башҡортостан пионеры» (хәҙерге «Йәншишмә»), «Ленинсы» ( хәҙерге «Йәшлек») гәзиттәрендә, «Һәнәк» журналында баҫтырып өлгөрҙөм. Яйы сыҡҡан һайын Әүмешкә барып, хәлен белгеләп йөрөнөм, хат алыштыҡ.
Һуңғараҡ яҙмыш елдәре мине Сибай яҡтарына ташланы. Бер ваҡыт Магнитогорскийҙан шылтраттылар: «Мин Рәшиттең апайы булам, ул китеп барҙы. Үлер алдынан яҙыуҙарын һеҙгә тапшырырға ҡушты», – тип. «Ундай яуаплылыҡ алмайым үҙемә», – тинем. Күп тә үтмәй, ата-әсәһенән сәләм килде: «Беҙ иҫән саҡта килеп ҡайт», – тигәндәр. Машина яллап, Әүмешкә юл тоттом. «Ҡыҙым, баш тартма, Рәшит тик һиңә генә тапшырырға васыят итеп әйтте», – тип, ҡулыма шәлгә төрөлгән ҡағыҙҙарын тотторҙолар.
Сибай төбәк яҙыусылар ойошмаһында әҙәби консультант булып эшләй башлағас, Рәшиттең, йәнә лә түбәндәрәк һөйләйәсәк Булат Әйүповтың ҡулъяҙмаларын ойошмаға тапшырҙым. Теләгем – әкренләп уларҙы ваҡытлы матбуғатҡа әҙерләп биреү, мөмкинлек булһа, йыйынтыҡ итеп сығарыу ине, әммә ойошманан ҡапыл ғына китеп барырға тура килде, ә һуңғараҡ минең ҡат-ҡат мөрәжәғәт итеүемә ҡарамаҫтан, ҡулъяҙмаларҙы ҡайтарып биреүсе табылманы, дөрөҫөрәге, үтенесемә битараф ҡалдылар. Ҡулъяҙмалар араһында Рәшит мәрхүмдең көндәлектәре, ә Булат Әйүповтың хикәйәләре һәм «Уҡытыусылар» исемле повесы ла бар ине.
Рәшиттең үлеменә бер нисә йыл үткәс, уның ҡасандыр яратып йөрөгән ҡыҙынан хат алдым. Силәбе өлкәһе ҡасабаларының береһендә ғаиләһе менән йәшәй икән, саҡырып яҙған. Барып сығырға форсат булманы.
Булат Әйүпов. Класташым Әсмәнең тормош юлдашы. Икеһе лә Амангилде урта мәктәбендә уҡытты. Яҡшы күңелле кешеләр ине икеһе лә. Булат ғилми эштәр менән шөғөлләнеү өҫтөнә гәзит-журналдар өсөн тәрән йөкмәткеле мәҡәләләр яҙҙы, «Башҡортостан уҡытыусы»һында баҫылған бер мәҡәләһе өсөн Союз кимәлендәге конкурста еңеүсе булғаны ла хәтеремдә. Ул бик өмөтлө прозаик та ине. Баянда уйнай, көйҙәр яҙа, рәссам. Амангилде мәктәбендәге бер осрашыу ваҡытында (ул саҡта дуҫтарым икеһе лә баҡыйлыҡҡа күскәйне инде) миңә үҙемдең портретты ла күрһәткәйнеләр, уны Булат яҙған булып сыҡты. Хәҙер ҡайҙалыр инде... Ниңәлер Булат көйҙө минең шиғырҙарға ғына яҙҙы. «Беҙ егеткә икәү ғашиҡ инек» – был уның тәүге йыры, әлеге йырҙы ла, башҡаларын да ҡыҙы Айгөл сәхнәлә башҡарып йөрөнө, тик махсус яҙҙыра алманыҡ.
Ғаиләлә алма кеүек өс ҡыҙҙары – Айһылыу, Айгөл, Айгүзәл – үҫеп килә, ә Әсмә Булат фажиғәле рәүештә һәләк булғанда дүртенсегә йөклө ине.
Был фажиғәнән саҡ ҡына алдараҡ иптәшем Вәкил Закуан улы менән бәшмәккә китеп барабыҙ. Ҡаршыға байрамса кейенгән Әсмә менән Булат осраны. Әсмә һәр ваҡыттағыса ҡояштай балҡып, йылмайып-көлөп килә.
– Күберәк йыйығыҙ, мотлаҡ ашашырға киләсәкбеҙ, – тине Булат.
Был беҙҙең һуңғы күрешеү булды. Һәләк булыр көндө Булат редакцияға килгән, ағайҙар эргәһенә лә инеп сыҡҡан, яңы көйҙәр яҙыуы хаҡында белдергән. Ниңәлер, минең бүлмәгә инмәгән, өйөбөҙгә киткән. Вәкил менән оҙаҡ ҡына һөйләшеп ултырғандар. Мин эштә тотҡарландым, гәзит сыҡҡан көн ине. Ә Булат беҙгә баянын ҡалдырып, иртәгә килермен, тип, Булат ағай Мөлөкөв менән автобус станцияһына юлланғандар. Яңы тыуған сабыйының «тәпәйен йыуып» йөрөгән берәү ауыр мотоциклда арттан елдереп килеп бәрҙергән Булатты. Йәрәхәт үлемесле булған...
Әсмәнең ул ваҡыттағы кисерештәрен күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын. Күҙҙәрендә нур һүнде, уның алсаҡ йөҙөнән йылмайыу китте. Шулай ҙа артабан бирешмәй йәшәргә көс тапты: береһенән-береһе бәләкәй өс бала, оҙаҡламай дүртенсеһе – Гөлшаты донъя күрер. Әсмә шәкәр диабеты менән сирләй башланы. Моғайын, Булатты юғалтыу ҡайғыһынандыр.
– Был ҡағыҙҙар һиндә һаҡланһын,– тип, иренең иренең ҡулъяҙмаларын алып килгәс, ҡырҡа баш тарттым.
– Ваҡытым да, әҙерләп, ҡайҙалыр барырға мөмкинлегем дә юҡ, – тип ҡараным.
– Баҫтыр, тимәйем дә, ятһын һиндә, – тип үҙ һүҙен ҡабатлай. – Донъя хәлен белеп булмай, мин үлеп китһәм...
– Кит, юҡты һөйләмә, – тип асыуланам, ә ул көлә.
Ошо һөйләшеүҙән һуң күп тә үтмәне, Әсмәнең аяҡтарын киҫтеләр. Дауаханаға барҙым.
– Әйттем бит һиңә, – ти Әсмә, ә үҙе һис бошонмайған кеше һымаҡ ҡылана. – Аҙашыңды һаман күрмәй йөрөйһөң, хас та һинең һымаҡ та ул, күҙҙәренә тиклем. Атаһына ла, миңә лә оҡшамаған.
Аҙашым Бөгөн Мәскәүҙә йәшәй. Бәхетле генә булһын.
Мин һеҙгә дуҫтарымдың яҙмышын бәйән иттем. Ниндәй һәләтле, көслө рухлы кешеләр ине...
Торналар китә йылы яҡтарға. Яҙҙар етер, торналар ҡабат тыуған ерҙәренә әйләнеп ҡайтыр. Тик баҡыйлыҡҡа күскән дуҫтар инде ҡайтмаҫ. « Ҡайтығыҙ, торналар», – тип бышылдайым күккә ҡарап...
Гөлшат ӘХМӘТХУЖИНА
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Насар ғәҙәттән нисек ҡотолорға?
Насар ғәҙәттән нисек ҡотолорға?
Был һорауымды кемгә бирергә белмәй йөрөнөм, табипҡа барырға уңайһыҙланам. Шуға ла гәзит аша психологҡа мөрәжәғәт итергә булдым. Борсолған йәки ниндәйҙер ҡатмарлы проблема тураһында уйланғанда ирендәремде тешләйем. Һөҙөмтәлә ул йәмһеҙ булып ярыла, ҡанап йөрөй. Был ғәҙәттән нисек ҡотолорға икән?
Илүзә, К., 34 йәш.
Психиатрияла хейлофагия тигән термин бар. Ул ирендәрҙе туҡтауһыҙ тешләп йөрөү тигәнде аңлата. Был ғәҙәт ирендәрҙе йәрәхәтләп кенә ҡалмай, уның тирәһендә ваҡ йыйырсыҡтар барлыҡҡа килеүенә, тире елһенеүенә сәбәпсе була. Стресс кисергәндә (борсолғанда, тулҡынланғанда, ныҡ уйланғанда, оялғанда һ.б.) хәрәкәттәрҙе контролдә тотоу кимәле кәмей. Шундай ваҡытта йәнә ирендәрегеҙҙе тешләй башлағанығыҙҙы тойһағыҙ, шундуҡ көсөргәнеште кәметергә, нервы системаһын тынысландырырға тырышығыҙ. Туҡтағыҙ ҙа, уйҙарығыҙҙы яҡшыға көйләгеҙ, талғын көй тыңлағыҙ, тын алыу күнекмәләре эшләгеҙ.
Тағы ла түбәндәге ысулдарҙы ҡулланырға мөмкин:
– Шул ситуацияла үҙегеҙҙең хис-тойғоларығыҙ тураһында ҡысҡырып һөйләй башлағыҙ. Был кире эмоцияларҙың көсөн кәметер һәм иренегеҙгә хәрәкәт итергә мөмкинлек бирер. Һөйләргә сара булмағанда, һағыҙ сәйнәгеҙ (ләкин уны йыш ҡулланырға кәңәш ителмәй).
– Бармаҡ бите менән иренегеҙгә массаж яһағыҙ. Был инде уны тешләүҙән ләззәт алмаҫ өсөн эшләнә.
– Иренде дымландырыусы ҡырҡыу еҫле бәлзәм ҡулланығыҙ. Уның тәме оҡшамау сәбәпле, уны яларға теләк булмаясаҡ.
– Әлеге насар ғәҙәтте еңеп барыуығыҙ менән үҙегеҙҙе маҡтағыҙ һәм дәртләндереп тороғоҙ.
Земфира ҒӘЙФУЛЛИНА,
психолог.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
И. МОРТАЕВ, прокурор ярҙамсыһы.
31 окт. 2012 г.
Мөрәжәғәт ваҡытында ҡаралһын
“Рәсәй Федерацияһы граждандарының мөрәжәғәтен ҡарау тәртибе тураһында”ғы законға ярашлы, граждандар мөрәжәғәттәрен электрон документ итеп тә ебәрә алыуы тураһында иҫкәртәбеҙ. Шул уҡ ваҡытта улар үҙҙәренең электрон адресынан тыш, почта адресын да күрһәтә ала. Был яуап яҙма рәүештә килергә тейешле осраҡта эшләнә. Шулай уҡ граждандар мөрәжәғәтен Интернет аша, ә документтарының күсермәһен почта аша ебәреү хоҡуғына ла эйә. Бынан тыш кешеләр яуапты электрон вариантта алыуҙы ла талап итә ала.
Етәкселәр, яуаплы вазифа биләүселәр граждандарҙың мөрәжәғәтен ваҡытында йәки бөтөнләй ҡарамаған өсөн административ яуаплылыҡҡа тарттырыла (биш мең һумдан ун мең һумға тиклемге штраф).
Баймаҡ прокуратураһы дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдарының граждандарҙың мөрәжәғәтен ҡарағанда күҙәтелгән хоҡуҡ боҙоуҙарҙы тикшерҙе. Үкенескә ҡаршы, был йүнәлештә законды үтәмәүселәрҙең булыуы асыҡланды. Шуға күрә бер нисә етәксе административ яуаплылыҡҡа тарттырылды.
Төрлө ойошма-предприятие, учреждение етәкселәрен тағы бер тапҡыр иҫкәртеп, граждандарҙан килгән мөрәжәғәттәр ваҡытында ҡаралып, уларға яуап бирелергә тейеш икәнлеге тураһында хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ. Кире осраҡта, законды боҙоусылар административ яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ.
И. МОРТАЕВ, прокурор ярҙамсыһы.
Подписаться на: Комментарии к сообщению (Atom)


text:
£200 Аҡсалата Бонусын – Иҫ Киткес Өстөнлөктәре вегас йәки бушлай онлайн уйындар уйнаған. Реаль Аҡса
Казино & Слот түләргә счет өсөн телефон – The Online and Phone Slots Casino with Free Play and £200 Deposit Bonus!
Яҡшы нәмә юҡ, был уйнарға Уйын Вегас казино уңыш.. Был андроид өсөн слот өлкән йәштәгеләр араһында популярлыҡ ҡаҙанған һәм һәр уйынсы уларҙы файҙалана, ғәҙәттә фантастик уйын автоматтары бонусный тәҡдимдәр. Ҡайһы бер осраҡта өҫтөнлөк уникаль тәжрибәһе уйнатып Уйын Вегас онлайн, онота алмайым, тип, һеҙ, еңеүселәр,!
Зарегистрировалась түләүһеҙ, уның уңыштары һәм ағзалыҡҡа казино һеҙ аласаһы signup bonus. Был ҡулланыу өсөн, күберәк өйрәнергә һәм наслаждайся 350 уникаль уйын Вегас , һәм ҡайһы берҙәре белмәйҙер бөйөк британияның иң яҡшы слот бындай титул, Мидас Мисс онлайн Слот , Лье уңыштар менән 1024 Еңеү юлында, шулай уҡ феноменаль Мега-спину-брейк-эйе-ҡабат банктан!
Тәжрибә Төрлө Уйындар & иң яҡшы онлайн-казино акцияһы – ярҙамында СМС-Биллинг казино
Барыһы ла мөмкин тиклем тиҙерәк әйтә, Уйын Вегас слот казино тәбиғәт шаҡтай төрлө.. Ниндәй диде, ул эшләй, шул ота уйынсыларға ярҙам итеү өсөн, улар мөмкин булыр инеме ни, әгәр улар уйнай ине. Лас-Вегас үҙе! Уңыш Промой Казино бер ҡатнашыусының иҫәбенә ҡулаҡсаһыҙ импульс өҫтәү кәрәк more than up to £200 сөнки улар ябай ғына яһап ҡуя ала. Һәм тағы барыһы ла был:
- Аҙналыҡ түләүһеҙ спину уйынсылары бонус өсөн, туплап алырға байтаҡ Ҡулаҡса ВИП Бал Бонусный
- 10% Бөтә Бонус өсөн депозит, кесаҙна.
- "Сюрприз" - Аҡсалата Бүләк
- Ярыш ял, уйын һәм ул, ысынлап та тормош алып темп энергия вегас.!
Барыһы Уңыш Казино'ына бер уйын автоматтары нигеҙе даими яңыртыла, һәр ваҡыт шулай була тип тырыша уйынсылар килә. Бигерәк тә иң алдынғы уйынсылары уйындан уйын автоматтары алырға мөмкин, улар ҡасан хәл итә Уйын Вегас онлайн.
Йәғни ҡарата бер ниндәй ҙә сикләүҙәр башланғас, мобиль телефон тергеҙеү мөмкин буласаҡ уйын автоматтары
Казино онлайн уйындар уйнай тигәнде аңлата, тип теләсә ҡайһы ваҡытта һәм теләсә ҡайһы урында алалар наслаждаться уйындар үҙенең яратҡан уйынсыһы..
- Билдәле ваҡытҡа сикләү кәрәк түгел, үҙе өсөн көн торошо Вегас була. уйындар . Уңыш Казино.
- Вариант командаһына тоғро клиенттарын хеҙмәтләндереүҙе үҙ эсенә сат
- Бөтә Оптимизирован мобиль өсөн айланмалар, шул иҫәптән Android һәм iOS
- Вегас казино уйын классик варианты индерелә. Реаль аҡса Рулетка уйындар, Баккара, Покер, һәм Блэкджек онлайн
- Ярҙам менән Депозит Биллинг өсөн телефон SMS баш £10, реаль аҡса өсөн уйнамай…Мобиль өҫтөнлөк һәр фан-казино !
Тағын да яҡшыраҡ, был Уйын Вегас шулай уҡ еңел уйнай невероятно. Геймер тәжрибә өсөн күп кәрәк түгел, уҙып китеү мөмкинлегенә эйә булыр өсөн, бигерәк тә, улар бушлай уйнарға мөмкин. демо-режим, or use their bonus at Lucks Casino.
Бөтә түләүҙәр һәм тиҙ акцияның иң яҡшы уйынсылар телефон слот казино!
Шулай уҡ ысын аҡсаны ғына уйнап, нисек алырға бушлай бонустар: Күп төрлө ысулдары бар уңыш хаҡы казино – юғары һәм нисек әйтеп булмай, уйынсыларҙың бүләктәры! Бөгөн казино уйындарында уңыштар бонанза ҡушылдығы vegas, бушлай бонус ала һәм Һеҙ генә түгел, Шулай уҡ һеҙ бушлай vip бронза клубы ағзалары ҡулаҡса ала. ләззәтле ысулын тағы ла күберәк ала., һәм еңеү яулау-ҙур онлайн казино!


text:
Газета "Йәшлек" » Материалы за 17.01.2018
Ғаилә йылында республикала «Етегән-2018» конкурсы башланды
Яңылыҡтар таҫмаһы // 17-01-2018, 16:50
Ул бит берҙән-бер ине...
Яңылыҡтар таҫмаһы // 17-01-2018, 13:49
19 ғинуарҙа Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында талантлы актер, драматург һәм педагог Илшат ЙОМАҒОЛОВтың тыуыуына 85 йыл тулыуға арналған хәтер кисәһе үтәсәк.
Унда Башҡорт дәүләт академия драма театры, Салауат һәм Стәрлетамаҡ драма театрҙары артистары ҡатнашасаҡ, драма әҫәрҙәренән өҙөктәр уйналасаҡ һәм “Башватҡыс” фильмы күрһәтеләсәк (“Башҡортостан” киностудияһы, режиссеры – А. Йомағолов).
Мөһабәт кәүҙәле, асыҡ сырайлы, тура һүҙле – ошондай булып замандаштары хәтерендә һаҡлана был шәхес. Ул уйнаған ролдәр видеояҙмаларҙа ғына түгел, халыҡ хәтеренә лә уйылып ҡалған. Илшат Йомағоловтың билдәле ролдәре араһында Макбет, Прометей, Никита, Протасов, Треплев кеүек классик образдар ҙа, Закир («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафури), Аҡъегет («Ай тотолған төндә», М. Кәрим) һәм башҡа ғашиҡ геройҙар ҙа бар. Арҙаҡлы шәхесебеҙҙең “Семәрле тәхет” трагедияһы, “Юғалтыуҙар аша”, “Торналар ҡайта”, “Буш сәңгелдәк” драмалары киң билдәле. Ә уның “Нәркәс”е классик әҫәрҙәр иҫәбенә инде, 1968 йылдан бирле сәхнәнән төшмәй ҡуйыла. Тағы ла Илшат Хәлил улы байтаҡ артист өсөн яратҡан педагог. Ул Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетында уҡытты.
Стәрлетамаҡ дәүләт драма театрын ойоштороуға күп көс һалған, драматург, актер, уҡытыусы булараҡ башҡорт театр сәнғәтенә бөтә ғүмерен арнаған Илшат Йомағоловтың хәтер кисәһендә ҡатнашып, уға булған хөрмәтебеҙҙе, һөйөүебеҙҙе тағы ла бер иҫбатлайыҡ.
Г. ВӘЛИТОВА.
...
Унда Башҡорт дәүләт академия драма театры, Салауат һәм Стәрлетамаҡ драма театрҙары артистары ҡатнашасаҡ, драма әҫәрҙәренән өҙөктәр уйналасаҡ һәм “Башватҡыс” фильмы күрһәтеләсәк (“Башҡортостан” киностудияһы, режиссеры – А. Йомағолов).
Мөһабәт кәүҙәле, асыҡ сырайлы, тура һүҙле – ошондай булып замандаштары хәтерендә һаҡлана был шәхес. Ул уйнаған ролдәр видеояҙмаларҙа ғына түгел, халыҡ хәтеренә лә уйылып ҡалған. Илшат Йомағоловтың билдәле ролдәре араһында Макбет, Прометей, Никита, Протасов, Треплев кеүек классик образдар ҙа, Закир («Ҡара йөҙҙәр», М. Ғафури), Аҡъегет («Ай тотолған төндә», М. Кәрим) һәм башҡа ғашиҡ геройҙар ҙа бар. Арҙаҡлы шәхесебеҙҙең “Семәрле тәхет” трагедияһы, “Юғалтыуҙар аша”, “Торналар ҡайта”, “Буш сәңгелдәк” драмалары киң билдәле. Ә уның “Нәркәс”е классик әҫәрҙәр иҫәбенә инде, 1968 йылдан бирле сәхнәнән төшмәй ҡуйыла. Тағы ла Илшат Хәлил улы байтаҡ артист өсөн яратҡан педагог. Ул Өфө дәүләт сәнғәт институтының театр факультетында уҡытты.
Стәрлетамаҡ дәүләт драма театрын ойоштороуға күп көс һалған, драматург, актер, уҡытыусы булараҡ башҡорт театр сәнғәтенә бөтә ғүмерен арнаған Илшат Йомағоловтың хәтер кисәһендә ҡатнашып, уға булған хөрмәтебеҙҙе, һөйөүебеҙҙе тағы ла бер иҫбатлайыҡ.
Г. ВӘЛИТОВА.
...
“Мине әсәйемдең вәкиле кеүек ҡабул итәләр” йәки Таңсулпан Бураҡаева яҙыусы булырмы?
Новости / Мәҙәниәт // 17-01-2018, 06:00
Был ғаилә ағзаларын республикала белмәгән кеше юҡтыр: яҙыусылар һәм “киношник” тар “ояһы” тип әйтергә була уны. Яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре, дәреслектәр авторы, Салауат Юлаев ордены кавалеры, милләтем, телем, илем, тип янып йөрөгән ил инәһе Мәрйәм Сабирйән ҡыҙы Бураҡаеваның балалары ла ысын мәғәнәһендә халыҡ өсөн хеҙмәт итә.
Бөгөн был арҙаҡлы шәхес тураһында уның кесе ҡыҙы, режиссер, киносценарист Таңсулпан БУРАҠАЕВА менән әңгәмә ҡорҙоҡ....