text:
Газета "Йәшлек" » Махсус бит » Проблема » Шеш ҙурая...
Шеш ҙурая...
йәки Ябай халыҡ ниҙелер булһа ла үҙгәртеүгә өлгәшеренә ышанмай
Мәғәнәһеҙ, аяуһыҙ урыҫ бунтын күреүҙән Хоҙай һаҡлаһын. Шулай тигән бөйөк Пушкин. Әммә йылдар үтеүгә бер һорау ҙа тыуа – беҙҙең оҙа-аҡ түҙеүҙең сиге булырмы икән? Власти.нет сайтында ошо һүҙҙәр менән башланған мәҡәлә сыҡты. Һүҙ, башлыса, илдә хаҡтар артыуы, ришүәтселек, ябай граждандар өсөн белем алыу, медицина хеҙмәтләндереүе тирәләй булған уңайһыҙлыҡтар хаҡында бара. Ошолар арҡаһында илдең байтаҡ халҡы «имен ҡалыу марафоны»нда ҡатнашырға мәжбүр. Арауыҡ – оҙон, көс – самалы, күптәр финишҡа барып етмәй тәгәрәйәсәк. Ниңә бөтөнөһө лә шымған һуң? Рәсәй статистикаһы ҡасан беҙгә ҡолаҡҡа ятышлы, уңышлы һандарҙы һиҙелерлек еткерер?
Яңы йылдан һуң аҙыҡ-түлеккә лә, башҡа хужалыҡ кәрәк-яраҡтарына ла, түләүҙәргә лә хаҡтар һиҙелерлек күтәрелде. Түҙәбеҙ – тауышыбыҙ ҙа сыҡмай. Үткән йылға йомғаҡ яһағанда шундай күрһәткестәр билдәле булды: йыл буйына икмәк – һигеҙ процентҡа, ярмалар – 58,8, май – 23, һөт – 16, коммуналь түләүҙәр 13 процентҡа артҡан. Быларҙы бергә ҡушып, бүлгәндә, ярлылар өсөн 2010 йылда Рәсәйҙә тормош 59 процентҡа ҡиммәтләнгән килеп сыға. Етмәһә, беҙ шуға аптырайбыҙ: ошондай ваҡ-төйәккә ризаһыҙлыҡ күрһәтеп, сит ил халҡы урам боларыштары ойоштороп маташа. Нәҡ хаҡ артыуҙы сәбәп итеп, ғинуарҙа Алжир, Албания, Тунис халҡы урамға сығып «яр һалды». Әле Мысыр шаулай. Ә беҙҙә Яңы йыл каникулында ярты Мәскәү яны халҡы утһыҙ ултырҙы – «өндәре» лә сыҡманы. Бары тик ауыҙ эсенән генә һүктеләр. Байрамдан һуң айнып етеүселәргә шул мәғлүм булды – хаҡтар тағы ла артҡан, имеш. Беренсе ғинуарҙан араҡы, тәмәке, бензин ҡиммәтләнде. Уларҙы ҡулланыу кәмене, тиһегеҙме? Юҡ, әлбиттә. Халыҡ кеҫәһенән йоҙроҡ күрһәтһә- күрһәтте, әммә түҙемлеген тағы бер тапҡыр иҫбатланы. Ни тиклем ихтыяр көсө бар Рәсәй кешеһендә! Ә бына төрөктәр түҙемһеҙ. Студенттары, юғары белем биреү тармағындағы реформа менән килешмәй, митингыға сыҡҡансы. Реформалар ни, беҙҙә аҙна һайын тиерлек. Ана, үткән Уҡытыусы йылында ғына, артыҡһығыҙ, тип нисәмә уҡытыусыны эштән ҡыҫҡарттылар. Беҙҙә тик пенсионерҙар ғына митингыға сыға, сөнки һәр юғалтылған һумдары улар өсөн «башты элмәккә тығырлыҡ».
Йәнә бер һорау тыуа – ни өсөн илдә булып ятҡан «эштәр» халыҡты битараф ҡалдыра? Шул тиклем апатия ҡайҙан килә? Юрий Леваданың аналитика үҙәге етәксеһе Лев Гудков былай ти: «Рәсәй халҡының 85 проценты үҙҙәрен, илдәге хәл-торошҡа йоғонто яһай алмай, тип һанай. Быға улар ғәйепле түгел. Халыҡ хаҡ артыуына, енәйәтселек, ришүәтселеккә, аҡылһыҙ реформаларға йәне көйөп ҡарай ҙа, бер нәмә лә эшләй алмауын аңлай. Ул бөтәһенә лә ҡул һелтәгән».
Медицина фәндәре докторы Михаил Виноградов фекеренсә, митингылар тәртипһеҙлектәр булдырыу өсөн кем тарафынандыр махсус ойошторола. Гражданлыҡ әүҙемлеге беҙҙә етерлек, тип иҫәпләй ул, әммә майҙанға сығырлыҡ сәбәптәрҙе Алжир йә Франциялағы ваҡиғалар менән сағыштырып булмай.
«Һул фронт» ойошмаһы лидеры Сергей Удальцов иһә, Рәсәй халҡы бөгөн, ысынлап та, күп нәмәгә битараф, тип иҫәпләй. Уныңса, кешеләр ни ҙә булһа үҙгәртә алыуына ышанмай, шуға шым ғына властың артабанғы аҙымын көтә. Бынан тыш, күрәбеҙ ҙә инде – протестар власть ҡарарына бер нисек тә йоғонто яһамай. Апатия мәңге түгел. Халыҡтың эсендәге «шеше», ҙурайып, бер саҡ һытыласаҡ. Әгәр дәүләт йәмғиәт менән диалогты яйға һалмаһа, «социаль шартлау»ға уҡ етмәҫ тимә.
Рәсәйҙең ислам комитеты рәйесе Гейдар Джемаль шулай уйлай: «90-сы йылдарҙа Дәүләт хәүефһеҙлеге комитеты (КГБ) тарафынан махсус «урам юлбашсылары» булдырылған. Улар халыҡты урамға сығарырға һәр ваҡыт әҙер торған. Барыһы ла юғарынан ойошторолған. Бөгөн ундай нәмә юҡ. Халыҡ йоҙроҡ төйнәй ҙә ул, тәғәйен генә ҡайҙа, нисек һәм кемгә тоҫҡарға белмәй. Был тороштағылар ҡурҡыныс тыуҙыра».
Күпме кеше – шунса фекер. Улар араһында бөгөнгө көнитмешкә ризаһыҙлыҡ белдереүселәр кәмемәй. Бер төркөм үҙ-ара ҡара көйөп, аптырашабыҙ ҙа, магазинға юлланабыҙ. Сумкабыҙ буш сыҡмай, әлбиттә, тик көшөлөгөбөҙ генә бушай, ә иртәгә лә йәшәргә кәрәк...
А. АҠБУЛАТОВА.
Мәғәнәһеҙ, аяуһыҙ урыҫ бунтын күреүҙән Хоҙай һаҡлаһын. Шулай тигән бөйөк Пушкин. Әммә йылдар үтеүгә бер һорау ҙа тыуа – беҙҙең оҙа-аҡ түҙеүҙең сиге булырмы икән? Власти.нет сайтында ошо һүҙҙәр менән башланған мәҡәлә сыҡты. Һүҙ, башлыса, илдә хаҡтар артыуы, ришүәтселек, ябай граждандар өсөн белем алыу, медицина хеҙмәтләндереүе тирәләй булған уңайһыҙлыҡтар хаҡында бара. Ошолар арҡаһында илдең байтаҡ халҡы «имен ҡалыу марафоны»нда ҡатнашырға мәжбүр. Арауыҡ – оҙон, көс – самалы, күптәр финишҡа барып етмәй тәгәрәйәсәк. Ниңә бөтөнөһө лә шымған һуң? Рәсәй статистикаһы ҡасан беҙгә ҡолаҡҡа ятышлы, уңышлы һандарҙы һиҙелерлек еткерер?
Яңы йылдан һуң аҙыҡ-түлеккә лә, башҡа хужалыҡ кәрәк-яраҡтарына ла, түләүҙәргә лә хаҡтар һиҙелерлек күтәрелде. Түҙәбеҙ – тауышыбыҙ ҙа сыҡмай. Үткән йылға йомғаҡ яһағанда шундай күрһәткестәр билдәле булды: йыл буйына икмәк – һигеҙ процентҡа, ярмалар – 58,8, май – 23, һөт – 16, коммуналь түләүҙәр 13 процентҡа артҡан. Быларҙы бергә ҡушып, бүлгәндә, ярлылар өсөн 2010 йылда Рәсәйҙә тормош 59 процентҡа ҡиммәтләнгән килеп сыға. Етмәһә, беҙ шуға аптырайбыҙ: ошондай ваҡ-төйәккә ризаһыҙлыҡ күрһәтеп, сит ил халҡы урам боларыштары ойоштороп маташа. Нәҡ хаҡ артыуҙы сәбәп итеп, ғинуарҙа Алжир, Албания, Тунис халҡы урамға сығып «яр һалды». Әле Мысыр шаулай. Ә беҙҙә Яңы йыл каникулында ярты Мәскәү яны халҡы утһыҙ ултырҙы – «өндәре» лә сыҡманы. Бары тик ауыҙ эсенән генә һүктеләр. Байрамдан һуң айнып етеүселәргә шул мәғлүм булды – хаҡтар тағы ла артҡан, имеш. Беренсе ғинуарҙан араҡы, тәмәке, бензин ҡиммәтләнде. Уларҙы ҡулланыу кәмене, тиһегеҙме? Юҡ, әлбиттә. Халыҡ кеҫәһенән йоҙроҡ күрһәтһә- күрһәтте, әммә түҙемлеген тағы бер тапҡыр иҫбатланы. Ни тиклем ихтыяр көсө бар Рәсәй кешеһендә! Ә бына төрөктәр түҙемһеҙ. Студенттары, юғары белем биреү тармағындағы реформа менән килешмәй, митингыға сыҡҡансы. Реформалар ни, беҙҙә аҙна һайын тиерлек. Ана, үткән Уҡытыусы йылында ғына, артыҡһығыҙ, тип нисәмә уҡытыусыны эштән ҡыҫҡарттылар. Беҙҙә тик пенсионерҙар ғына митингыға сыға, сөнки һәр юғалтылған һумдары улар өсөн «башты элмәккә тығырлыҡ».
Йәнә бер һорау тыуа – ни өсөн илдә булып ятҡан «эштәр» халыҡты битараф ҡалдыра? Шул тиклем апатия ҡайҙан килә? Юрий Леваданың аналитика үҙәге етәксеһе Лев Гудков былай ти: «Рәсәй халҡының 85 проценты үҙҙәрен, илдәге хәл-торошҡа йоғонто яһай алмай, тип һанай. Быға улар ғәйепле түгел. Халыҡ хаҡ артыуына, енәйәтселек, ришүәтселеккә, аҡылһыҙ реформаларға йәне көйөп ҡарай ҙа, бер нәмә лә эшләй алмауын аңлай. Ул бөтәһенә лә ҡул һелтәгән».
Медицина фәндәре докторы Михаил Виноградов фекеренсә, митингылар тәртипһеҙлектәр булдырыу өсөн кем тарафынандыр махсус ойошторола. Гражданлыҡ әүҙемлеге беҙҙә етерлек, тип иҫәпләй ул, әммә майҙанға сығырлыҡ сәбәптәрҙе Алжир йә Франциялағы ваҡиғалар менән сағыштырып булмай.
«Һул фронт» ойошмаһы лидеры Сергей Удальцов иһә, Рәсәй халҡы бөгөн, ысынлап та, күп нәмәгә битараф, тип иҫәпләй. Уныңса, кешеләр ни ҙә булһа үҙгәртә алыуына ышанмай, шуға шым ғына властың артабанғы аҙымын көтә. Бынан тыш, күрәбеҙ ҙә инде – протестар власть ҡарарына бер нисек тә йоғонто яһамай. Апатия мәңге түгел. Халыҡтың эсендәге «шеше», ҙурайып, бер саҡ һытыласаҡ. Әгәр дәүләт йәмғиәт менән диалогты яйға һалмаһа, «социаль шартлау»ға уҡ етмәҫ тимә.
Рәсәйҙең ислам комитеты рәйесе Гейдар Джемаль шулай уйлай: «90-сы йылдарҙа Дәүләт хәүефһеҙлеге комитеты (КГБ) тарафынан махсус «урам юлбашсылары» булдырылған. Улар халыҡты урамға сығарырға һәр ваҡыт әҙер торған. Барыһы ла юғарынан ойошторолған. Бөгөн ундай нәмә юҡ. Халыҡ йоҙроҡ төйнәй ҙә ул, тәғәйен генә ҡайҙа, нисек һәм кемгә тоҫҡарға белмәй. Был тороштағылар ҡурҡыныс тыуҙыра».
Күпме кеше – шунса фекер. Улар араһында бөгөнгө көнитмешкә ризаһыҙлыҡ белдереүселәр кәмемәй. Бер төркөм үҙ-ара ҡара көйөп, аптырашабыҙ ҙа, магазинға юлланабыҙ. Сумкабыҙ буш сыҡмай, әлбиттә, тик көшөлөгөбөҙ генә бушай, ә иртәгә лә йәшәргә кәрәк...
А. АҠБУЛАТОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


c: text/html

text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Мәҙәниәт » Ейәнсура ере талантлы йырсы, ҡурайсыларҙы көтә
Ейәнсура ере талантлы йырсы, ҡурайсыларҙы көтә
13 июлдә Ейәнсура районының Иҫәнғол ауылында башҡорт йырҙарын башҡарыусы йырсылар һәм ҡурайсылар араһында конкурс үткәрелә.
Жюри 16 йәшкә тиклем һәм 17-нән өлкән конкурсанттарҙы ике йәш төркөмөндә баһалаясаҡ.
Ҡатнашыусыларға ике төрлө әҫәр тәҡдим итергә кәрәк.
Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Мәғфирә Ғәлиева призына ҡатын-ҡыҙ башҡарыусылар музыкаль яҡтан оҙатыуһыҙ йыр башҡарырға тейеш. Артистың репертуарынан әҫәрҙәр башҡарыу ҙа хуплана. Ир-егеттәр оҙон көй, ҡыҫҡа көй йәки башҡорт композиторҙарының әҫәрҙәрен башҡарасаҡ. Улар Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Абдулла Солтанов призына көс һынашасаҡ. Ҡурайсыларға ла ҡыҫҡа һәм оҙон көй башҡарыу ҡаралған.
Бынан алдағы конкурстарҙа гран-при алыусылар ижади ярышта башҡаса ҡатнаша алмай.
Урындағы башҡарыусыларҙың ижадын популярлаштырыуҙан тыш, конкурстың тағы бер маҡсаты − Үҫәргән ырыуы вәкилдәре (Башҡортостандың Ейәнсура, Йылайыр, Хәйбулла райондары һәм Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ, Төйлөгән, Һарыҡташ райондары халҡы) араһындағы ижади бәйләнештәрҙе нығытыу.
Жюри 16 йәшкә тиклем һәм 17-нән өлкән конкурсанттарҙы ике йәш төркөмөндә баһалаясаҡ.
Ҡатнашыусыларға ике төрлө әҫәр тәҡдим итергә кәрәк.
Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Мәғфирә Ғәлиева призына ҡатын-ҡыҙ башҡарыусылар музыкаль яҡтан оҙатыуһыҙ йыр башҡарырға тейеш. Артистың репертуарынан әҫәрҙәр башҡарыу ҙа хуплана. Ир-егеттәр оҙон көй, ҡыҫҡа көй йәки башҡорт композиторҙарының әҫәрҙәрен башҡарасаҡ. Улар Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Абдулла Солтанов призына көс һынашасаҡ. Ҡурайсыларға ла ҡыҫҡа һәм оҙон көй башҡарыу ҡаралған.
Бынан алдағы конкурстарҙа гран-при алыусылар ижади ярышта башҡаса ҡатнаша алмай.
Урындағы башҡарыусыларҙың ижадын популярлаштырыуҙан тыш, конкурстың тағы бер маҡсаты − Үҫәргән ырыуы вәкилдәре (Башҡортостандың Ейәнсура, Йылайыр, Хәйбулла райондары һәм Ырымбур өлкәһенең Ҡыуандыҡ, Төйлөгән, Һарыҡташ райондары халҡы) араһындағы ижади бәйләнештәрҙе нығытыу.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Төрлө хужалыҡтар буйлап таратылған ҡолонсаҡтарҙың хәл-торошо даими тикшерелә, тейешле ярҙам күрһәтелеп, үҫтереп алына. Хужалыҡта барлығы 345 баш мал, улар араһында юртаҡ, йөк, менге төрҙәге 100 айғыр иҫәпләнә. Һуңғы 10 ай һөҙөмтәләре буйынса, завод эшселәре 794 ҡолон алыуға өлгәшкән.
Башҡортостандың иң ҙур агросәнәғәт предприятиеһы булараҡ, совхоз күп төрлө йәшелсә, ауыл хужалығы тауарҙары етештерә.
Күңелемә яҡын минең.
Мостай Кәрим.
Бөгөнгөләй, уның үткәне лә
Уйылып ҡалған Урал ташына...
Ҡурай осонан һыҙылып тамған моңо
Ал ҡан булып ташҡа яғылған.


text:
Резюме
Ғәликәев Шәфҡәт Юлай улы 2008 йылда Башҡорт дәүләт университеты Сибай институтының педагогика факультетын тамамлаған. Бөрйән районы Әбделмәмбәт ауылы мәктәбендә башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булып эшләй. Дөйөм педагогик стажы 6 йыл, башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы булараҡ – 2 йыл.
Үткән уҡыу йылында 2 уҡыусыһы башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса муниципаль олимпиадала призер булһа, быйыл бер уҡыусыһы призер булды.
Шәфҡәт Юлай улы мәктәп, ауыл, район күләмендә үткәрелгән күп сараларҙа алып барыусы булып сығыш яһай. Йырларға ярата. Йыр буйынса конкурстарҙа йыш ҡатнаша.
Буш ваҡыттарын яңы төҙөлөп ятҡан өйөн эшләүгә бүлә, ғаиләһе өсөн уңайлы шарттар булдырыуға ынтыла.
Өйләнгән, кәләше менән ҡыҙ тәрбиәләйҙәр.
Ваҡыты булыуға ҡарап техника ремонтларға, тимер эше менән булышырға әүәҫ.


text:
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышында яңы депутат Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышында яңы депутат
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышында яңы депутат Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2017 йыл, 28 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Яңы йылдан Башҡортостан Дәүләт Йыйылышында яңы депутат. Вакантлы урын КПРФ партияһынан Юнир Ҡотлоғужинға тапшырылды. Был турала ҡарар Үҙәк һайлау комиссияһы ултырышында ҡабул ителде. Закондар сығарыу йыйылышында иң оло депутаттан мандат КПРФ партияһының республика бүлексәһе тәҡдим иткән исемлек буйынса киләһе кандидатҡа күсте. Юнир Ҡотлоғужин Өфө ҡала советы депутаты. Ҡала советында ваҡытынан алда вәкәләттәрҙе һалыу тураһында ҡарарҙы 29 декабрҙә тикшереү күҙаллана.
Комиссия ағзалары Рәсәй Федерацияһы Президентын һайлауҙы мәғлүмәт менән тәьмин итеү өсөн файҙаланыласаҡ Башҡортостандың төбәк дәүләт телерадиотапшырыуҙар һәм матбуғат баҫмалары ойошмалары, муниципаль телетапшырыуҙар һәм матбуғат баҫмалары ойошмалары исемлеген, шулай уҡ дәүләт башлығын һайлауҙа мәғлүмәт менән тәьмин итеү буйынса республика Үҙәк һаҡлау комиссияһының һәм Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығының уртаҡ эш планын раҫланы.
http://www.bashinform.ru/news/1098692-v-gossobranii-bashkirii-poyavilsya-novyy-deputat/


text: Гөлнур Яҡупованың ижады менән күптән танышмын, шиғриәтен дә, прозаһын да, балалар өсөн яҙған әҫәрҙәрен дә күҙәтеп барам. “Ҡатындар” тип аталған трилогияһын айырыуса ентекләп, тулҡынланып уҡыным, әҫәрҙәрендә даими яҡтыртыла килгән ватансылыҡ темаһынан, ил ҡалҡаны ир-аттарҙың күркәм образдарын һүрәтләүҙән яҙлыҡмауына ҡыуандым, сөнки миндә, көслө зат вәкилендә, ҡыҙыҡһыныу ҡатыш бер сәм дә уянды: гүзәлдәр хаҡында ғына яҙғанмы, уларҙы өҫтөн ҡуйғанмы талантлы әҙибәбеҙ? Ни тиһәң дә, был тема миңә, Ватан һаҡсыларының батырлыҡтарын тарихта ҡалдырыу, хәтер бағыу өсөн үҙ ғүмерендә күп көс һалған журналисҡа, үтә лә яҡын.


text:
Мәғариф системаһындағы реформа шарттарында технология һәм тѳп белемдең кимәле заман талаптарына яуап биреүе мѳһим. Шул осраҡта ғына уҡыу йортоноң үҙ йѳҙѳ була. Был йәһәттән лицейҙа нигеҙле һәм тѳплѳ эштәр алып барыла. Етәксебеҙ Ғ.Ә.Хәсәнов ҡыҫҡа ваҡыт эсендә коллективты баҙар шарттарында мәғлүмәти-инновацион технология ѳлкәһендә ярайһы уҡ һѳҙѳмтәләр яулауға һәм ошо юҫыҡта маҡсатлы эштәр алып барыуға йәлеп итеүгә ѳлгәште.
Уҙған 2012 йыл лицей ѳсѳн үтә лә емешле булды, тип әйтә алабыҙ. Ни ѳсѳн тигәндә, һѳнәрселек училищелары һәм лицейҙары араһында уҙғарылған республика конкурсында лайыҡлы сығыш яһап, 12,5 миллион һумлыҡ грант алып һѳйѳндѳк. Был сумма лицейҙың матди-техник базаһын нығытыуға, яңыртыуға тотонолдо. Мәҫәлән, иретеп йәбештереүселәр оҫтаханаһы иркен һәм яҡты бинаға күсерелде. Уҡыусылар ѳсѳн йәмғеһе 6 пост булдырылды. Уларҙың һәр береһе елләтеү ҡоролмалары, тауышты баҫыусы панелдәр, эш ѳҫтәлдәре, инверторҙар һәм дефектоскоп менән йыһазландырылды. Шуға ѳҫтәп кабинет шарттарында һѳнәрҙе киңерәк үҙләштереү маҡсатында аҙ амперлы тренажерҙар ҡуйылды. Хәҙер инде беҙҙә иретеп йәбештереүҙең бар серҙәренә тѳшѳнѳргә етерлек шарттар бар.
Автомобиль тренажеры, интерактив магнит таҡтаһы, мотор-тестер, шулай уҡ тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү тренажеры менән йыһазландырылған автомеханика буйынса махсуслаштырылған кабинеттар ҙа лицейҙың ғорурлығы. Йәнә автомобилдәрҙең электр ҡоролмаларын ремонтлау һәм диагностикалау ѳсѳн лаборатория ла булдырылды.
Балта оҫталары һәм паркет эштәре оҫтаханаһы ла яңыртылды. Дүрт яҡлы биш буйға ярыу шпиндаль фрезер станогы иҙән таҡталарын, плинтус, евро-вагонкаларҙы тиҙ һәм сифатлы итеп әҙерләү мѳмкинлеге бирә. Шулай уҡ ағастың ѳҫтѳн һырлау, биҙәү эштәре ѳсѳн ҡулайлаштырылған махсус станок алыуға ѳлгәштек.
Элекр техникаһы кабинеты ла яңырыу кисерҙе. Бында электр сымдарының компьютер стенды ѳҫтәле ҡуйылды. Унда уҡыусылар үҙаллы тѳрлѳ электр сымдарын йыя һәм компьютерҙа башҡарған эштәренең дѳрѳҫлѳгѳн тикшерә.
Быйыл лицейҙа китапхананы, уҡыу залын, методика кабинетын берләштергән уҡыу-методика үҙәге ойошторолдо. Бында 16 ноутбук, Wi-fi селтәре һәм демонстрация комплексы бар. Ошондай заманса шарттарҙа лицей юғары квалификациялы, алдынғы ҡарашлы, оҫта ҡуллы һѳнәрмәндәр әҙерләй.
Е.А.Егорова,
лицейҙың уҡыу бүлеге мѳдире.
Һүрәттәрҙә: грант иҫәбенә алынған «КамАЗ» һәм автомобиль тренажеры.


text:
Мәктәпкәсә белем биреү бүлегендә балалар баҡсалары өсөн тәрбиәселәр, ял ойоштороусы педагогтар әҙерләнә. Бында тәрбиәнең яуаплы эш булыуын яҡшы аңлаған ҡыҙҙар уҡый. Бүлектә теория менән практика йәнәш бара: буласаҡ тәрбиәселәр балалар баҡсаларында практика үтеп, тәжрибә туплай, һөнәр үҙенсәлектәренә төшөнә. Был бүлекте тамамлаусылар тәрбиәсе һөнәренән тыш, физик тәрбиә һәм һынлы сәнғәт өлкәһендә эшләү мөмкинлеге биргән өҫтәмә белем дә ала.
2011 йылдан алып бүлектә Д.С.Филимонова етәкселегендәге ҡурсаҡ театры эшләп килә. Театрҙың һәүәҫкәр артистары ҡаланың барлыҡ балалар баҡсалары тәрбиәләнеүселәре алдында сығыш яһап, популярлыҡ яуларға ла өлгөргән.


text:
Һәр кем тыуып үҫкән еренә, ата-әсәһе төйәк иткән ергә ашҡынып ҡайта. Мин дә шулар иҫәбендә. Әммә унда эш буйынса барыу, айырыуса яныңда башҡа тарафта буй еткергән коллегаларың булғанда, бөтөнләй икенсе төрлө хистәр уята икән. Юлдаштарыңды бәләкәй генә ғәзиз төйәгеңдең ер-һыуы менән таныштырыу, унда тәүге һулышын алған арҙаҡлы яҡташтарың хаҡында бәйән итеү ғорурлыҡ тойғоһо уятһа, әле унда ғүмер кисереүселәр үҙҙәрен нисек тотор, өмөт бағлап барғанда ышанысыңды аҡларҙармы тигән һорауҙар менән бергә тулҡынланыу ялмап ала.
Эйе, беҙ Баймаҡ районының Таулыҡай, Сыңғыҙ ауылы тарафтарына мәҡәлә геройҙары эҙләп кенә түгел, ә гәзитебеҙҙең яҙмышы өсөн борсолоп, нисек тә уның тиражын арттырыу маҡсатында «Яҙылыусылар көнө» уҙғарыу ниәте менән барҙыҡ. Иң беренсе Ленин исемендәге ауыл хужалығы кооперативы рәйесе F.Б.Сәлимовҡа мөрәжәғәт иттек. Fәлим Булат улы бер нисә йылдар дауамында килгән хеҙмәттәшлекте өҙмәҫкә һүҙ биреп, хужалыҡ эшселәренә «Атайсал»ды яҙҙырып та ҡуйҙы. Етәксегә рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ.
Артабан Сыңғыҙ ауылы клубына юл тоттоҡ. Бында «Йәнтөйәк» ансамбленең «эше» ҡыҙған мәл ине. Береһенән-береһе дәртле ағинәйҙәрҙе туплаған йырлы-моңло берекмә Темәс ауылында үтәсәк «Таҡмаҡ бәйгеһе-2016» республика фестиваленә әҙерләнә. Уларҙың сығышын ҡарарға һәм баһаларға Баймаҡ районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге етәксеһе Г.Х.Йыһаншина килгән. Гөлназ Хәлиҙәр ҡыҙы «йәнтөйәк»тәрҙең номерын уңышлы тип тапты һәм республика турына ныҡлап әҙерләнергә ҡушты. Яҡшы баһа алған инәйҙәр ҡунаҡтарын оҙатҡандан һуң, күрше Таулыҡай ауылында үтәсәк сараға әҙерләнә башланы. Улар балалар алдында «Өләсәйем һандығы» күренешен сәхнәләштерергә, йәш быуынға өгөт-нәсихәттәрен, теләктәрен еткерергә йыйына икән. Ваҡыттары тығыҙ булыуға ҡарамаҫтан, беҙгә лә иғтибар бүлергә мөмкинлек таптылар.
—Бәхетле кешенең ҡунағы бер көндә,—тип йылмайышты ағинәйҙәр.—Тәгәрмәстә әйләнгән тейен кеүек йүгерәбеҙ. Пенсияны ла бөгөн бирҙеләр. Әле аҡсабыҙҙы алдыҡ та, унда-бында бүлеп һалдыҡ. Түләүҙәребеҙ ҙә күп, кредиттар ҙа бар. Шулай ҙа зарланып ултырмайбыҙ, гәзит-журналға яҙылмай ҡалғаныбыҙ юҡ. «Атайсал»ды ла алдырырға тип һөйләшкәнбеҙ.
Йөҙҙәренән нур балҡыған, йор һүҙле, ихлас, тәрән аҡыллы, шул уҡ ваҡытта сама менән шаян да була белгән 12 ағинәй дәррәү генә гәзитебеҙгә яҙылды. 2017 йыл башында 10 йыллығын билдәләйәсәк «Йәнтөйәк» ансамблендә шөғөлләнеүселәрҙең һәммәһе лә йылы һүҙгә, оло ихтирамға лайыҡ. Кемеһелер күмәк бала тәрбиәләп, һәр береһенә юғары белем биргән, кемеһелер йәшләй генә тормош юлдашын юғалтҡан, әммә бирешмәгән, берәүҙәре бала ҡайғылары кисергән, ләкин бөгөлмәгән. Яҙмыш еле ҡайһы яҡтан ғына алып килеп һуҡһа ла, һынмай, йығылмай алға атлаусы ҡатындар хаҡлы ялға сыҡҡансы һөнәрҙәре буйынса тырышып эшләгән, йәмғиәт эшендә әүҙем ҡатнашҡан. Ағинәй дәрәжәһенә еткәндә лә тормош хәстәре ташламай уларҙы. Ләкин нисек кенә булмаһын, инәйҙәр һәр көндән һөйөнөс табырға, үҙ-ара осрашыуҙан көс-дарман алырға күнеккән. Шулай әүҙем, дәртле булғанға уңыштары ла байтаҡ. Район конкурстарынан һис ҡалғандары юҡ. Мәҫәлән, Бөйөк Еңеүҙең 65 йыллығына арналған сарала Гран-при яулағандар. Шәжәрәгә арналған таҡмаҡтар ярышында—өсөнсө, Рәсәй киноһы йылына бағышланған конкурста икенсе урын алғандар. Теҙә китһәң, ҡаҙаныштары байтаҡ ҡына. Киләсәктә лә эштәренең уң барыуын, һау-сәләмәт булыуҙарын теләп «йәнтөйәк»тәргә оло рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ!
Тәжрибәле директор Рауил Әхмәҙей улы Салихов етәкләгән Таулыҡай мәктәбе коллективында үҙ эшен яратҡан, бала йәнле педагогтар тупланған. Улар ата-әсәләр менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итә. Шуғалыр ҙа уҡыусылары әленән-әле еңеүҙәр яулай, уҡыуҙа ла, спортта ла, ижади йүнәлештә лә һынатмай. Данлыҡлы ауылдаштарына лайыҡлы алмаш үҫә бында.
Тотош коллектив менән «Атайсал» гәзитенә яҙылыусы Таулыҡай мәктәбе коллективына сикһеҙ рәхмәтебеҙҙе белдерәбеҙ. Һәр ваҡыт беҙҙең менән ҡалығыҙ.
Резеда Усманова.
Һүрәттә: Сыңғыҙ ауылының «Йәнтөйәк» ансамбле ағинәйҙәре һәм гармунсы, оҫта бейеүсе Әнүәр Солтангилдин.


text:
Уҙған аҙнала республиканың башҡа тѳбәктәрендә кеүек үк Сибай ҡалаһында ла уҡытыусыларҙың август кәңәшмәһе үтте. Сарала Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Х.Х.Сѳләймәнов, БДУ ректоры, химия фәндәре докторы , профессор Ә.Ғ.Мостафин, ҡала хакимиәте башлығының социаль һорауҙар буйынса урынбаҫары И.Р.Хәйруллин ҡатнашты.
Кәңәшмәгә старт биргән йѳкмәткеле «түңәрәк ѳҫтәл»дән һуң, сарала ҡатнашыусылар ҡалала яңы уҡыу йылына әҙерлек буйынса иң яҡшыларҙан иҫәпләнгән мәғариф учреждениеларында булды. Аҙаҡ иһә барыһы ла Балалар ижады үҙәгенә—конференцияның тантаналы ѳлѳшѳнә йыйылды. Бында мәғариф ѳлкәһендә йыл буйы атҡарылған эштәргә йомғаҡ яһалды. Алдынғыларға хакимиәт тарафынан Почет грамоталары тапшырылды, фиҙаҡәр хеҙмәте ѳсѳн бер нисә кешегә «Мәғариф отличнигы» исеме бирелде. Иң яҡшы әҙерләнгән мәғариф учреждениеларының исемдәре аталды. Беренсе урынға сыҡҡан 9-сы лицей, «Ҡайынҡай» бала үҫтереү үҙәгенә бүләккә сертификат тапшырылды. Шулай уҡ йыл дауамында барған «Йылдың йәш педагогы» ҡала конкурсына йомғаҡ яһалды.
Был ижади бәйгелә барыһы туғыҙ йәш педагог ҡатнашҡан. Улар араһында иң күп мәрәй йыйып, гимназия-интернаттың музыка уҡытыусыһы Тимур Әхмәтйәнов ҡала округы хакимиәтенең грантына лайыҡ булды. Тимур Минтимер улының мәктәптә эшләүенә икенсе йыл. Ул Сибай педагогия колледжының музыка бүлеген тамамлағас, дәртләнеп эшкә тотона. Балалар ѳсѳн йырҙар яҙа. Әле йыйынтыҡ сығарырға әҙерләнә.
—Иң беренсе гимназия етәкселегенә, коллегаларыма рәхмәтлемен. Мин бында үҙ урынымды таптым, тип әйтә алам. Эшемде яратып, илһамланып башҡарам. Педагог һәр ваҡыт ижади эшләргә тейеш, тип иҫәпләйем,—ти Тимур Минтимер улы.
Йәш белгескә артабан да ижади үрҙәр, яңынан-яңы еңеүҙәр теләйбеҙ.
Земфира Ғирфанова.


text:
Йәшкелтем бал балғалаҡта –
Әйтерһең дә, мөлдөр-мөлдөр,
Мең-мең кәрәҙ күҙгә баға…
Бер балғалаҡ балды йыйыр өсөн күпме тапҡырҙар оса сәскәле болондарға кескәй бал ҡорто?! Ундай уңғанлыҡ һәм фиҙаҡәр тырышлыҡ ҡырмыҫҡала ғына барҙыр, булһа ла.
Башҡорт солоҡ ҡорто – Тыуған илебеҙ данын донъяға еткергән тере хазина ул. Солоҡсолоҡ борон-борондан халҡыбыҙҙың милли кәсебе булған. Йөҙйәшәр ҡарағастарҙы ҡыуышлап әҙерләгән урындарға күс ҡундырылған һәм бал ҡорттары ике-өс быуат һуҙымында уның хужаларына затлы ризыҡ биреп торған. Ғалимдар иҫәпләүенсә, бер солоҡтоң балы ете быуын нәҫеленә еткән!
Балдың файҙаһы хаҡында әйтеп тороу кәрәкме икән? Бәғзе илдәрҙә, мәҫәлән, Японияла, мәктәп балаларына көн дә уны ашаталар: кәре артһын, зиһене яҡтырһын өсөн.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, солоҡсолоҡта солоҡ балына әһәмиәт биреп еткерелмәй беҙҙә. Башҡорт солоҡ ҡорто ла (Бөрйән бал ҡорто тип тә әйтәләр) бик ныҡ кәмегән, хатта ки юғалыу алдында тора. Әммә был һирәк бал ҡортоноң генофондын һаҡлап ҡалырға һәм үрсетергә була әле. Бөрйән, Белорет, Мәләүез, Күгәрсен, Йылайыр, Ишембай райондарында башҡорт солоҡ ҡорто күс айыра, ул күстәргә солоҡтар, түмәр умарталар әҙерләргә, күҙ-ҡолаҡ булырға, үрсетергә кәрәк.
Бөрйән бал ҡорто генофондын саф килеш һаҡлау сараһын да күрергә бурыслыбыҙ. Бының өсөн уны башҡа төр бал ҡорттарынан, бигерәк тә көньяҡтан килтереп үрсетелгәндәренән, айырым мөхиттә, урман төпкөлдәрендә, йүкәлектә аҫрау хәйерле.
Гөлнур ЯҠУПОВА.


text:
Әбейҙәр сыуағының күркәм мәлдәре хөкөм һөрә. Әбйәлил районында сәйәхәттәмен. Бер көндө төштән һуңыраҡ дуҫтарым тәбиғәт ҡосағына алып сыҡты. Усаҡ яғыр өсөн махсус тәғәйенләнгән урынға туҡталдыҡ: яланда ут ҡотон тойоу үҙе бер бәхет бит ул!
…Сытыр-мытырға тип, урман ауыҙына китеп барышым. Эңер ҡуйырып килә. Һиллек. Ерҙә ниҙер ҡыштырлай. Һарғайып ҡойолған ҡоро япраҡтарҙы ел ҡуҙғатамы? Иғтибарлап баҡһам, аптырап ҡалдым: бәләкәс кенә йән эйәһе күҙемә туп-тура ҡарап торасы! Терпе, тиһәң, йомарланырға ашыҡмай, түгел, тиһәң, ҡыҫҡа ғына энәләре бар. Ә ҡолаҡтары ҡайһылай ҙур үҙенең, юрый йәбештереп ҡуйған кеүек.
Шулай аптырап тороуымды һиҙептер, әлеге йән эйәһе шәп итеп йүгереп, урман эсенә инеп тә китте, тәпәйен дә күрмәй ҡалдым.
– Ҡолаҡлы терпене осратҡанһыңдыр, моғайын, – тине дуҫтарым.
Ҡолаҡлы? Осло томшоҡло, оҙон энәле ғәҙәти терпене күргәнем бар, әлбиттә. Бындайын бер ҡасан да. Бер йылды көҙгө эңерҙә «фыр-фыр» итеп киске һунарға сыҡҡан терпегә юлыҡҡайным. Көндөҙ йөрөмәй ул, өңөндә йоҡлап ята. Сысҡан йә тәлмәрйен тота, төрлө бөжәктәрҙе лә аулай. Хатта йыландан да ҡурҡмай, тотоп ашай ала, ағыуланмай ҙа. Ҡара йылан саҡһа ла бирешмәй ул – ана ниндәй батыр йәнлек!
Ҡолаҡлы терпе лә оҫта һунарсылыр әле!?
Гөлнур ЯҠУПОВА.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сифатлы яғыулыҡта йөрөйбөҙ
Сифатлы яғыулыҡта йөрөйбөҙ
Йыл башынан Рәсәйҙә икенсе класлы (“Евро − 2”) яғыулыҡ әйләнеше тыйылды.
Был юҫыҡта үҙгәрештәр ил Хөкүмәте тарафынан 2011 йылдың көҙөндә үк хупланып, “Евро − 2”-не һатыу 2012 йылдың 31 декабренә тиклем рөхсәт ителгәйне. Тағы ла шуныһы – “Евро − 3” – 2014 йылдың, ә “Евро − 4” 2015 йылдың 31 декабренәсә әйләнештә була.
Ошондай ҡарарҙың сәбәбе – Ватан автомобилселәренең 50 процентының икенсе класлы һәм унан да түбән бензин ҡулланыуы. Властар, нефть эшкәртеү заводтары юғары экологиялы төркөмгә ингән бензинды тейешле күләмдә етештереп өлгөрмәҫ, тип тә шикләнде. Ә Өфөнөң нефть эшкәртеү заводтарында яңы техник регламент әҙерләнгән ваҡытта уҡ юғары сифатлы экология төркөмөнә ҡараған бензин етештереү күҙалланған булған. Һуңғы тиҫтә йылда ҡорамалдарҙы яңыртыу ҙа яғыулыҡты “Евро − 4” һәм ”Евро − 5” стандартына тура килтереп сығарыуға ярашлы башҡарылған. “Евро − 5” дизель яғыулығының беренсе партияһы республикала 2008 йылда етештерелгән. Әле “Башнефть” автозаправкалау станцияларында бишенсе класлы яғыулыҡ һатыла.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Ауылда фельдшер-акушерлыҡ пунктының булыуы һөйөнөслө хәл. Яманһаҙҙар был яҡтан уңған. Ауылдың уртаһында урынлашҡан медицина учреждениеһының ишеге бер ҙә ябылмай. 2005 йылдан бында Светлана Шаһимәрҙән ҡыҙы Бикҡолова халыҡҡа киң медицина ярҙамы күрһәтә.
Светлана был һөнәрҙе осраҡлы һайламай, ул бала саҡтан шәфҡәт туташтарының эшенә ғашиҡ булып үҫә. 2000 йылда Сибай медицина колледжының «Фельдшер эше» бүлеген тамамлай. Диплом алған йәш белгес Өфөнөң 4-се йоғошло ауырыуҙар дауаханаһында, Баймаҡ районының медицина учреждениеларында хеҙмәт тәжрибәһе туплай. 2005 йылда тыуған ауылы Яманһаҙға ҡайтып эш башлай.
Ҡулдарында име булған фельдшерҙы халыҡ ярата, «үҙебеҙҙең Светлана» тип кенә йөрөтә.
Светлана Бикҡолова яңы тыуған сабыйҙарҙан алып оло йәштәге граждандарға тиклем барыһының да һаулығын хәстәрләй, төрлө процедуралар эшләй, прививкалар яһай, ҡан баҫымын үлсәй, диспансеризация үткәрә. Ауырыуҙарҙы өйҙәренә барып хеҙмәтләндереү ҙә Светлананың иңендә. Яманһаҙ фельдшер-акушерлыҡ пункты Матрай участка дауаханаһына ҡарай. Шунлыҡтан, табип ярҙамына мохтаж пациенттар тәжрибәле терапевт Флүрә Тәлғәт ҡыҙы Дмитриеваға йүнәлтелә. Йылына ике тапҡыр Сибай ҡалаһының Сәләмәтлек үҙәгенән белгестәр килеп, яманһаҙҙарҙың һаулыҡ торошон тикшереп тора.
—Эшемде бик оҡшатам. Ҙур ышаныс белдереп мине икенсе тапҡыр ауыл Советына депутат итеп һайлаусы ауылдаштарыма рәхмәт. Һөнәри бурысым менән бергә 7-се һайлау округына ингән Быҙаулыҡ урамында йәшәүселәрҙең донъяуи мәсьәләләрен һәм проблемаларын хәл итергә тырышам. Ауыр хәлгә тарыған ғаиләләр буйынса комиссия ағзаһы булараҡ, йыш ҡына ярҙамға мохтаж ғаиләләр менән эшләргә тура килә. Ауылдың ҡатын-ҡыҙҙар советы ағзаһы булыу ҙа ҙур яуаплылыҡ өҫтәй. Бар башланғыстарыбыҙҙы хуплап, булышлыҡ итеүсе Яманһаҙ ауыл хакимиәте башлығы И.А. Амантаевҡа ҙур рәхмәт,—ти Светлана.
Тырыш хеҙмәт өлгөһө күрһәтеүсе фельдшер С.Ш.Бикҡолова лайыҡлы рәүештә районда «Һөнәре буйынса иң яҡшыһы» тип табылған. Тилбер, үҙ эшенә ҙур яуаплылыҡ менән ҡараусы белгес, әүҙем йәмәғәтсе Светлана Шаһимәрҙән ҡыҙы күптән инде ауылдаштарының ихтирамын яулаған.
Уңған ҡатын ғаиләһенә лә ҙур иғтибар бүлә. Улар тормош иптәше Фәнис Хәйрулла улы менән өс ул тәрбиәләй. Өлкәндәре Заһир Сибай гимназия-интернатының 8-се класында белем алһа, кеселәре Тимур менән Нияз балалар баҡсаһына йөрөй.
Бикҡоловтар яңы йорт һалып сыҡҡан, унда уңайлы, заманса шарттар булдырған. Мал-тыуар, ҡош-ҡорт көтөп, баҡса үҫтереп йәшәүҙән ҡәнәғәтлек табалар.
Альбина Таһирова.
Һүрәттә: алтын ҡуллы фельдшер пациенттарына юллана.


text:
22 декабрҙә Сибай ҡалаһының А.Мөбәрәков исемендәге драма театрында Урал аръяғы энергетиктары үҙҙәренең һөнәри байрамдарын билдәләне. Ҡаланың концерт-театр берекмәһе артистары алып барған матур сарала «Башкирэнерго» йәмғиәтенең «Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлеге коллективы, Баймаҡ, Хәйбулла, Йылайыр райондары һәм Сибай ҡалаһы хакимиәте башлыҡтары, уларҙың урынбаҫарҙары, предприятие һәм учреждение етәкселәре ҡатнашты.
«Башкирэнерго» йәмғиәтенең «Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлеге директоры В.А.Апет ҡотлау һүҙе менән сығыш яһаны һәм ағымдағы йылда башҡарылған эштәргә байҡау яһаны.
—Беҙҙең берҙәм, уңған коллективта бөтәһе 429 кеше эшләй. Уларҙың уртаса йәш кимәле 39 йәш тәшкил итә. Бынан тыш, бар яҡтан да йәш быуынға өлгө булған 166 ветераныбыҙ бар. Тотош Урал аръяғы төбәген яҡтылыҡ менән тәьмин итеү, шәхси йорттарҙы электр селтәренә тоташтырыу, ҡулланыусыларҙы юғары ки-мәлдә хеҙмәтләндереү—быларҙың барыһы ла беҙҙең энергетиктар иңендә. Улар һәр учреждение һәм йорттарға яҡтылыҡ һәм матурлыҡ бүләк итә. Энергетика тармағында эшләүселәрҙе һөнәри байрамыбыҙ менән ҡотлайым. Шәхси тормошоғоҙҙа ла, эшегеҙҙә лә уңыштар юлдаш булһын,—тине Виталий Александрович.
Артабан байрам сәбәпселәрен Сибай ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы Х.Х.Сөләймәнов тәбрикләне.
—Йыл миҙгеленең һәм һауа шарттарының ниндәй булыуына ҡарамаҫтан, энергетика тармағында хеҙмәт итеүселәр һәр ваҡыт эш өҫтөндә. Һеҙҙең талымһыҙ хеҙмәтегеҙ ҡаланың иҡтисади үҫешенә тос өлөш индерә. «Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлеге етәкселеге менән һәр ваҡыт аңлашып, тығыҙ бәйләнештә хеҙмәттәшлек итәбеҙ. Һеҙҙең ауыр һәм яуаплы эшегеҙҙә уңыштар теләйем»,—тине үҙ сығышында Хәлит Хәмзә улы һәм бер төркөм хеҙмәткәрҙәргә ҡала хакимиәтенең Почет грамоталарын тапшырҙы. Баймаҡ районы хакимиәте башлығы И.Х.Ситдыҡов, Йылайыр районы хакимиәте башлығы урынбаҫары А.В.Коротков һәм Хәйбулла районы хакимиәтенең эштәр идарасыһы Ш.Ә.Дәүләтшин энергетика тармағы эшсәндәрен һөнәри байрамдары менән ҡотлап, намыҫлы хеҙмәт өлгөһө күрһәтеүсе эш алдынғыларын Почет грамоталары менән бүләкләне.
«Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлеге директоры В.А.Апет бер төркөм производство алдынғыларына Рәсәй һәм республика кимәлендәге юғары наградалар тапшырҙы. Рәсәй Федерацияһы Энергетика министрлығының Рәхмәт хаты менән П.М. Стариков һәм Л.П.Хәбибуллина бүләкләнһә, предприятиеның профком етәсеһе З.М.Ярҡынбаева «Бөтә Рәсәй электр профсозы» үҙәк комитеты йәмәғәт берлеге президиумының Почет грамотаһына лайыҡ булды. Фиҙакәр һәм талымһыҙ хеҙмәт өлгөһө күрһәткән Р.Х.Булатовҡа Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһы тапшырылды. Хеҙмәт алдынғылары Р.Н.Ҡунысбаев, Т.И.Никитина, Н.А.Мачихина һәм В.Г.Боголюбов «Башҡорт электр селтәрҙәре кампанияһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Почет грамотаһы һәм Рәхмәт хаттары менән бүләкләнде. Шулай уҡ, бер төркөм хеҙмәткәрҙәр «Башкирэнерго» йәмғиәте һәм «Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлегенең наградаларына лайыҡ булды.
Байрам сараһы мәртәбәле ҡунаҡтарҙың сығыштары һәм дәртле йыр-бейеүҙәр менән үрелеп барҙы. Урал аръяғы энергетиктарын шулай уҡ улар менән оҙайлы хеҙмәттәшлек итеүсе предприятие вәкилдәре тәбрикләне. «Сибай электр селтәрҙәре» производство бүлеге тарафынан шефлыҡҡа алынған «Ҡайынҡай» балалар баҡсаһы һәм 7-се мәктәп коллективтары үҙҙәренең бағыусыларына үҙенсәлекле музыкаль күстәнәс бүләк итте. Балалар башҡарыуындағы сағыу бейеүҙәр сараны тағы ла йәмләп ебәрҙе. Сибай артистары Альберт Салауатов, Зәлиә Нурлы, Динар Ласынов, Гөлсинә Ҡоҙашеваларҙың моңло йырҙары һәм Раушан Ниязғоловтың өҙҙөрөп ҡурайҙа уйнауы барыһының да кәйефтәрен күтәреп, күңелдәренә дәрт-дарман өҫтәне. Мәртәбәле сара Энергетик гимнын бергәләп башҡарыу менән тамамланды.
Альбина Таһирова.


text:
Әйҙәйһең, һин, белем донъяһына,
Аңлатаһың тормош ҡанунын:
Бары тырыш, уңған, егәрлеләр
Был донъяла юлын табырын.
Был шиғыр юлдары Баймаҡ районы Иҫке Сибай ауылында йәшәүсе Әҡлимә Зәйнулла ҡыҙы Утарбаеваға арналған кеүек. Матур, сабыр холоҡло ҡатын, изге күңелле әсә, наҙлы өләсәй, ә эшендә һөнәрен яратып бар күңелен балаларға белем биреүгә һалған кеше ул. Әҡлимә Зәйнулла ҡыҙы 1966 йылда Баймаҡ районының Иҫәнбәт ауылында донъяға килгән. 1973 йылда беренсе класҡа уҡырға бара. Артабан тормош юлы уны Баймаҡ интернат-мәктәбенә алып килә. Мәктәпте тамалаған ҡыҙ Иҫке Сибай мәктәбендә вожатый булып эш башлай. Оҙаҡламай Сибай педагогия училищеһына уҡырға инә. 1987 йылда буласаҡ тормош юлдашын—Утарбаев Мирзаны осрата. Шул уҡ йылда Иҫке Сибай мәктәбендә уҡыта башлай.
Йылдар үтеү менән ул үҙен һоҡланғыс ҡатын-ҡыҙ, уҡыусыларының яратҡан уҡытыусыһы итеп танытты. Уның күп йыллыҡ педагогик хеҙмәте лайыҡлы баһаланған, бихисап Маҡтау ҡағыҙҙары һәм Почет грамоталары бар. Уҡыусылары төбәк һәм район кимәлендәге олимпиадаларҙа һәм ярыштарҙа призлы урындар яулай. Юғары һәм махсус урта уҡыу йорттарына инеп, һөнәрҙәре буйынса эшкә урынлашыуҙары Әҡлимә Зәйнулла ҡыҙының хеҙмәт емеше.
Коллегабыҙ бөтә яҡтан да уңған кеше, йортон да бик бөхтә итеп тота. Йорт ихатаһы төрлө-төрлө сәскәләргә күмелгән. Баҡса үҫтерергә ярата, кейемде лә үҙе тегә, ә инде бешергән аш-һыуы телеңде йоторлоҡ.
Тормошонда ышаныслы терәк-таяныс булған Мирза ағай менән ул үҙен тағы ла бәхетлерәк тоя. Өс тиҫтә йылға яҡын бергә аңлашып йәшәгән Утарбаевтар бар яҡлап ауылдаштарына өлгө. Улар улына һәм ике ҡыҙына матур тәрбиә биреп, бөгөнгө көндә балаларының, ейән-ейәнсәрҙәренең уңыштарына ҡыуанып ғүмер итә. Коллегабыҙ Әҡлимә Зәйнулла ҡыҙын етеп килгән Уҡытыусылар көнө менән ҡотлайбыҙ һәм һәр ваҡыт шулай алдынғы ҡарашлы, бай тәжрибәле белгес булып ҡалыуын теләйбеҙ.
Эльвира Танһыҡҡужина,
Иҫке Сибай мәктәбе уҡытыусыһы.


text:
Фото:
Өфөләр Хор капеллаһына нигеҙ һалыусы Таһир Сәйфуллинға һәйкәлгә аҡса йыя
Фото:
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөләр күренекле дирижер һәм педагог Таһир Сәйфуллинға ҡәбер өҫтөнә ҡуйыла торған һәйкәлгә аҡса йыя. Был башланғыс менән Дәүләт академик хор капеллаһы сыҡҡан. Таһир Сәйфуллин тап уның нигеҙ һалыусыһы.
— 2014 йылдың авгусында Хор капеллаһы артистары маэстроның ҡәберенә барҙы һәм ҡәбер ташының аяныс хәлен күреп үҙ көстәре, шулай уҡ вайымлы кешеләрҙең ярҙамы менән аҡса йыйырға булды. Атап әйткәндә, Өфө сәнғәт училищеһының һәм Өфө сәнғәт академияһының хорҙа дирижерлыҡ итеү кафедраһы уҡытыусылары был тәҡдимде хуплап алды. Башҡорт дәүләт филармонияһы етәкселеге дөйөм йыйылышта шулай уҡ был башланғысты хупланы, — тип һөйләне филармонияның матбуғат секретары Лиана Сөләймәнова.
Аҡса йыйыуҙа ярҙам итергә теләүселәр хор солисы Светлана Мирғаязоваға мөрәжәғәт итә ала. Телефон һандары: 8-917-785-27-74.
Белешмә. Таһир Сәйфуллин (1932-2007) – хор дирижеры, уҡытыусы, музыкаль-йәмәғәт эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы, Башҡортостан һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. Ул Башҡортостан Республикаһының ғына түгел, ә дөйөм Рәсәй хор сәнғәтендә үҙенең сағыу эҙен ҡалдырған. Уның исеме Рәсәйҙең хор дирижерҙары энциклопедияһына ингән.


text:
Минеңсә, бөгөнгө танылған яҙыусы Тимерғәле Килмөхәмәтовтың ҡулына тәүге тапҡыр ҡәләм алыуы уның студент йылдарында, йәйге каникул ваҡытында комбайнсы ярҙамсыһы булып эшләгән сағында ауылдаштары хаҡында йәнле һүрәтләмәләр яҙыуынан башланды.
Һүҙебеҙ — Ишембай районының Арлар менән Һайран ауылдары халҡы һау-сәләмәт йәшәһен өсөн бөтә көсөн биреп хеҙмәт итеүсе, һәр йәһәттән дә дауалаусы оло йөрәкле ханым Таңһылыу Ишматова тураһында. Баҫалҡы холоҡло, ифрат бай тәжрибәгә эйә, өҫтәүенә, төҫкә-башҡа сибәр табипты беҙҙә хөрмәт итмәгән берәү ҙә юҡтыр. Күркәм сифаттары уның кешеләргә ҡарата йылы мөнәсәбәтенән, эске донъяһының матурлығынан, һәр береһенең һаулығын бөтә күңеле менән ҡайғыртыуынан килә.
Башҡорт дәүләт университетының (ул саҡта Тимирязев исемендәге Башҡорт педагогия институты) башҡорт әҙәбиәте факультетында уҡып йөрөгәндә таныша улар.
Уларға ҡарайһың да, үәт беҙҙең башҡорттоң ғорурлығы бит, тип һоҡланып туя алмайһың. Кемдәрҙе шулай маҡтайһың, тиһегеҙме? Өфө егеттәре – ағалы-ҡустылы шахматсылар Динар менән Рәшит Әбелғужиндар хаҡында әйтеүем. Ана бит, бүлмәләре миҙал, кубоктар менән тулған!
Ейәндәре өсөн өлтөрәп торған, улар өсөн ваҡытын да, аҡсаһын да йәлләмәгән олатайҙары Рәшит ағай малайҙарҙың уңышына ҡыуанып бөтә алмай. Шөһрәтле шахматсы данын алған Әбелғужиндарҙың нәҫел ебен дауам итеүсе бит улар. Бөгөн БДУ-ла уҡытҡан атайҙары Наил дә элек СССР-ҙың йыйылма командаһында уйнаған.
Гөлнара Бәхтийәр ҡыҙы — тырыш, етеҙ, тәүәккәл, уңған ҡатын. Дуҫтары, туғандары һәм яҡындарына һәр ваҡыт иғтибарлы.
Конференцияға 300-ҙән ашыу кеше йыйылды.
Аҙмы-күпме аҡса биреүгә-бирәләр, ә бына вәғәҙә иткән машина булмай сыға.
Әйтәйек, Белорет районының ҡайһы бер ауылдары республикабыҙҙың ижади төркөмдәре иғтибарынан ситтә ҡала. Әлбиттә, төп сәбәптәрҙең береһе — ҙур клубтарҙың, мәҙәниәт усаҡтарының булмауы. Әммә ауыл халҡы юғары кимәлдәге концерттарҙы ҡарауға мохтаж, уларҙың да бит артистар менән аралашып, ысын сәнғәт өлгөләрен күреп ләззәтләнгеһе килә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 179
ПСИХОДИАГНОСТИКА (психо... һәм диагностика), психология өлкәһе, кешенең индивидуаль психологик үҙенсәлектәрен нормала һәм патологияла асыҡлау ысулдарын эшләү һәм ҡулланыу м‑н бәйле психологик практиканың иң мөһим формаһы. П. түбәндәге кимәлдәре айырыла: симптомдар б‑са (психологик процестарҙың, һыҙаттарҙың һәм хәлдәрҙең үҫеш кимәлен билдәләү), этиологик (тайпылыштарҙың сәбәптәре), типологик (шәхестең асыҡланған үҙенсәлектәренең уның үҫеше барышында тотҡан урыны). П. объекттары: психик процестар һәм хәлдәр, уҡыу‑өйрәнеүгә һәләтле булыу, аң, үҙаң һ.б. Төп ысулдары: анамнез, күҙәтеү, тестар үткәреү, тәртипте моделләштереү. П. балаларҙың мәктәпкә әҙерлек кимәлен, өлгәшмәү сәбәптәрен, девиант тәртипте, психик тайпылыштарҙы асыҡлау өсөн, профориентация ваҡытында, ш. уҡ суд практикаһында (ҡара: Психологик экспертиза) ҡулланыла. П. һөҙөмтәләрен психологик коррекция ваҡытында файҙаланалар. Башҡортостанда П. ысулдары 20 б. 70‑се йй. алып Башҡ‑н дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү акад. (А.Р.Ҡудашев), БДУ‑ла (Г.А.Әминев), БДМУ‑ла (В.Л.Юлдашев) һәм БДПУ‑ла (В.Ф. Сафин) камиллаштырыла.
Әҙәб.: С а ф и н В.Ф. Введение в психодиагностику личности школьника. Уфа, 1990; ш у л у ҡ. Методы диагностики личности школьника: в 2 ч. Уфа, 1991; Р е а н А.А. Психология изучения личности. СПб., 1999.
В.Ф.Сафин
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Башҡортостан парламентының сираттан тыш ултырышы ҡоролоҡ проблемаһына арналдыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан парламентының сираттан тыш ултырышы ҡоролоҡ проблемаһына арналды
Башҡортостан парламентының сираттан тыш ултырышы ҡоролоҡ проблемаһына арналдыФото: Андрей Старостин
БР Дәүләт Йыйылышы Йортонда Башҡортостан парламентының сираттан тыш, 28-се ултырышы үткәрелде. Унда ҡаралған төп мәсьәлә булып “хөкүмәт сәғәте” сиктәрендә тәҡдим ителгән Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаевтың «БР Хөкүмәтенең ҡоролоҡ эҙемтәләрен еңеү һәм 2010 йыл уңышын һаҡлауҙы тәьмин итеү буйынса эшмәкәрлеге тураһында» отчеты торҙо.
Май уртаһынан Башҡортостан территорияһында ҡоро эҫе көндәр тора. Вегетация осоро башланғандан алып ни бары 18 миллиметрҙан 50 миллиметрға тиклем яуым-төшөм яуҙы йәғни норманан 15-48 процент, — тип хәбәр итте Премьер-министр. – Республика буйынса ауыл хужалығы культуралары 1 238 мең гектар майҙанда һәләк булды. 300 мең гектарҙан ашыу сәсеүлектәр (башлыса яҙғы бойҙай) шытым бирмәне. 200 мең гектар ужым культуралары, 325 мең гектар яҙғы иген культуралары һәләк булды.
Килеп тыуған шарттарҙа республика Хөкүмәте ҡоролоҡ эҙемтәләрен еңеп сығыу һәм 2010 йыл уңышын һаҡлауҙы тәьмин итеү буйынса кисектергеһеҙ саралар күрә.
Республика Хөкүмәтенең 2010 йылдың 22 июнендәге бойороғо менән 54 муниципаль район һәм өс ҡала округы территорияһында ғәҙәттән тыш хәл режимы индерелгән. Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, ауыл хужалығы культуралары һәләк булыуҙан матди зыян 13,2 миллиард һумдан ашыу тәшкил итә.
Республика кимәлендә ауыл хужалығы техникаһы һәм тоҡомло мал һатып алыуға өс йылға тиклем ваҡытҡа элек бүленгән бюджет кредиттарының, лизинг түләүҙәренең ғәмәли ваҡытын оҙайтыу тураһында ҡарар ҡабул ителде.
Быйыл агросәнәғәт комплексына ярҙамға, капитал һалыуҙарҙы индереп, 12 миллиард һум самаһы аҡса йүнәлтергә планлаштырыла, шул иҫәптән тура субсидиялар 1 миллиард 915 миллион һум тәшкил итәсәк.
Һауа шарттары саранча һәм болон күбәләге кеүек айырыуса хәүефле ҡоротҡостарҙың таралыуына килтерҙе, улар 156 мең гектар майҙанда асыҡланды. Бөгөнгә 60 мең гектарҙан ашыу майҙан эшкәртелгән, был маҡсаттарға республика бюджетынан 13 миллион һум аҡса бүленгән.
Инә малды һаҡлау өсөн 2010 йылға мал аҙығы балансы төҙөлдө. Ауыл хужалығы предприятиеларында һәм крәҫтиән фермер хужалыҡтарында бесән етешмәү — 48% (340 мең тонна), һалам – 38% (310 мең тонна), сенаж – 47% (1,1 млн. тонна), силос 46% (780 мең тонна) тәшкил итә. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙағы талаптарҙы иҫәпкә алып, 555 мең тонна һалам, 1,4 млн. тонна бесән етешмәй.
Һалам һәм бесәндең етешмәгән өлөшөн төньяҡ һәм төньяҡ-көнсығыш райондарҙағы машина-технология станциялары (улар ҡарамағында 285 мең гектар ер) баҫыуҙарында 44 мең тонна күләмендә әҙерләргә планлаштырыла. Ҡалғанын Пермь крайында, Свердловск, Ырымбур, Силәбе өлкәләрендә мал аҙығы әҙерләү менән ҡапларға ниәтләйҙәр.
Раил Сарбаев депутаттарҙың республикала янғынға ҡаршы көрәш буйынса күрелгән сараларға, шулай уҡ икмәк продукцияһына тотороҡло ваҡлап һатыу хаҡтарын һаҡлау перспективаларына ҡағылышлы һорауҙарына яуап бирҙе.
Депутаттар ҡараған икенсе мәсьәлә – «Башҡортостан Республикаһының айырым закон сығарыу акттарына үҙгәрештәр индереү тураһында» БР Законының 2-се статьяһына үҙгәрештәр индереү тураһында закон проекты. БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, закон проекты Рәсәй Федерацияһында дәүләт хеҙмәте системаһы тураһында федераль закон положениеларына нигеҙләнә, тип хәбәр итте. Беренсе уҡыуҙа ҡабул иткәндән һуң закон тулыһынса ҡабул ителде.


text:
Фото:
Талпан тешләүенән республикала 14088 кеше зыян күргән
Фото:
Республикала 14088 кеше талпан тешләгәндән һуң республиканың дауалау-профилактика учреждениеларына мөрәжәғәт иткән, шуларҙың 26 проценты – балалар. Шундай мәғлүмәт килтерә 22 июлгә ҡарата Рәсәй ҡулланыусылар күҙәтеүенең Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы.
Лабораторияла 5750 талпан тикшерелгән, шуларҙың ни бары 98-е (1,7%) талпан энцефалиты менән зарарланған булыуы асыҡланған.
3453 кеше (мөрәжәғәт иткәндәрҙең 25%) иммуноглобулин һалыуға ризалығын биргән.
Әлеге ваҡытта вируслы талпан энцефалиты менән ауырыуҙың 13 раҫлау тапҡан осрағы теркәлгән. Былтыр был датаға ҡарата 24 осраҡ теркәлгән булған.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Сибайҙа һәм Баймаҡ районында булды
Фото:
26 августа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Сибай ҡалаһына һәм Баймаҡ районына барҙы.
Республика башлығы төбәктең иҡтисади һәм сәйәси үҫеше менән танышты. Башҡортостан Президенты ҡайһы бер ауыл хужалығы предприятиеларын, мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау учреждениеларын ҡараны.
Сибайҙа Рөстәм Хәмитов Көньяҡ Урал райондары хакимиәт башлыҡтары менән кәңәшмә үткәрҙе. Кәңәшмәлә көньяҡ райондарҙың ауыл хужалығы һәм ағас эшкәртеү сәнәғәтендәге эштәр торошо һәм уларҙы үҫтереү юлдары буйынса фекер алышты. Ҡоролоҡ эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар һөҙөмтәләре айырым тикшерелде.
Тулыраҡ мәғлүмәт — “Башинформ” мәғлүмәт агентлығы яңылыҡтарында.


text:
Йәш өфөлөләр «Йәй һәм китап» конкурсында ҡатнаша ала
Йәйге каникул ваҡытында йәш өфөлөләр йыл һайын үткәрелеүсе «Йәй һәм китап – 2011» конкурсында ҡатнаша ала. Быйыл ул 17-се тапҡыр уҙғарыла һәм «Йәйҙең төҫлө биттәре» тип атала. Өфө китапханалары хеҙмәткәрҙәре китап уҡырға яратыусыларҙы был биттәрҙе асып ҡарарға, күп яңы, ҡыҙыҡлы мәғлүмәт алырға саҡыра.
— Үҙ яйығыҙға, кинәнес алып уҡып, һеҙ беҙҙең конкурста ла ҡатнаша алаһығыҙ, — тип өндәй балаларҙы китап һаҡлаусылар.
Конкурс шарттары ябай, бының өсөн йәй осоронда 20 китап уҡырға, ижади эш башҡарырға һәм китапхана дуҫы булырға кәрәк.
Еңеүселәрҙе нетбук һәм электрон китаптар кеүек матур бүләктәр көтә.


text:
Әбйәлил районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың тол ҡатындары торлаҡ сертификаттары алды
Әбйәлил районы хакимиәтенең ултырыштар залында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың тол ҡатындарының торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға сертификаттар тапшырыу тантанаһы үтте. Уларҙы балалары һәм ейән-ейәнсәрҙәре менән килгән сал сәсле 28 ханым алды.
Әбйәлил районы хакимиәте башлығы Рим Сыңғыҙов республиканың һәм илдең үҫешенә ҙур өлөш индергәндәре өсөн ҡатын-ҡыҙҙарға ҙур рәхмәтен белдерҙе. Улар барыһы ла лайыҡлы тормош юлы үткән, балаларын, ейән-ейәнсәрҙәрен тәрбиәләгән һәм ауылдаштарының ихтирамына лайыҡ булған. Бәхетле сертификат эйәләре ярҙамдан ташламағандары өсөн район һәм республика етәкселегенә рәхмәт һүҙҙәрен, изге теләктәрен еткерҙе.
Район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән хәбәр итеүҙәренсә, 2011 йылда Әбйәлил районында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың тол ҡатындары – 54 кеше торлаҡҡа сертификат алған. Әле райондағы йөҙҙән ашыу ҡатын-ҡыҙҙың торлаҡ сертификаты алыуға әҙерләнгән документтары БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығында тикшерелә.


text:
Фото:
Сибайҙа Әхмәтзәки Вәлиди бюсын реконструкциялау тамамланды
Фото:
Сибайҙа күренекле йәмәғәт һәм сәйәси эшмәкәр, ғалим-тюрколог Әхмәтзәки Вәлиди Туғанға 2000 йылда асылған бюсты реконструкциялау тамамланды, хәҙер уны Әхмәтзәки Вәлидиҙең данлы эштәре тураһында яҙылған стилле таҫма биҙәй. Сибайҙа плитка менән көпләнгән постаментҡа ҡуйылған бюст 13 йыл эсендә яраҡһыҙ хәлгә килде. Ремонт эштәре үткәреү кәрәклеге менән бәйле, Сибай хакимиәте постаментҡа тарихи белешмә өҫтәргә ҡарар итә. Күләмле хәрефтәр металл иретмәһенән ҡойолған, мәғлүмәт ике телдә – башҡортса һәм русса – бирелгән. Реконструкцияның авторы – урындағы скульптор Сергей Апарин, тип хәбәр иттеләр ҡала хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.


text:
Яйыҡ гәзите » Гәзиттең номеры: 13-14
Шырпы уйынсыҡ түгел09.02.2015
«Ут күрше» төшөнсәһенең мәғәнәһе хәҙер онотола ла башланы инде. Был хаҡта берҙе яҙһаҡ та, ҡабатлау артыҡ булмаҫ. Ҡыҫҡаһы, элекке заманаларҙа ут тоҡандырыу ҡатмарлы булғас, ата-бабаларыбыҙ баҙлаған күмерҙе көлгә күмеп мейесте киләһе яҡҡанға тиклем һаҡлар булғандар. Тиҙәк йә сыбыҡ-сабыҡ яндыраң икән, йүнле күмере булмай, кистән иртәнгегә тиклем һаҡларлыҡ түгел. Ошо осраҡта иң яҡын урынлашҡан йортҡа тимер биҙрә тотоп йүгергәндәр ҙә инде баҙлаған күмер һорарға. «Ут күрше» - өйө терәлеп торған һәм кәрәк саҡта ярҙам һорарлыҡ кеше инде. «Ултыр, ултыр, утҡа кергән кешенең дә утыҙ ауыҙ һүҙе була», - тип йомош менән ингән һәм артыҡ ҡабаланған кешене мәрәкәләү әйтеме ҡалған. ... Ә был темаға ҡағылышлы иң мөһим хәҡиҡәт шулдыр: шырпы балаларға ғына түгел, ололарға ла уйынсыҡ түгел - бик күп янғындар фәҡәт һаҡһыҙлыҡ, моңһоҙлоҡ арҡаһында сыға!
Хәҙер шырпы күп һәм осһоҙ булғас ҡына ҡәҙере юҡ. Хатта, һаран кешене, шырпыла ла аҡса экономиялай, тип мәрәкәләгән булабыҙ. Ә ололарҙың хәтерләүенсә, һуғыш йылдарында халыҡ шырпыһыҙ ныҡ ҡаңғыра. Саҡматаш ҡулланырға тура килә. Ул ташты йылға буйынан эҙләп ала торған булғандар. Аҡһыу төҫтә, ныҡ ҡаты. Техникаға ҡағылышлы кешеләр игәү һыныҡтары йөрөтә. Әммә шаҡылдата торғас, осҡон сығарыу ғына етмәй бит әле, ут тоҡандырыу өсөн мылтыҡ гильзаһына мамыҡ йә мүк һалып йөрөтәләр. Баҡһаң, беренсе көндәрҙә үк фашист авиацияһы илебеҙҙең 70 процент шырпы фабрикаларын юҡҡа сығарған икән, шуға ла өҙөклөктәр ныҡ һиҙелә. Яңыларын Себерҙә төҙөгәнсе байтаҡ ваҡыт үтә. Әйткәндәй, Мәскәүҙәге эксперименталь завод тиҙ арала хәрби продукция етештереүҙе үҙләштерә. Шул иҫәптән, яраны өтөү, сыйғанда фото төшөрөрлөк яҡты йә радиостанция сымдарын иретеп йәбештерерлек ялҡын биргән шырпылар. Экономия маҡсатында беҙҙең төбәккә лә ғәҙәти булмаған шырпы килтерелә. Мәҫәлән, ҡап түгел, 100 дана шырпы һалынған ҡағыҙ төргәктәр сауҙаға сығарыла. Һыҙма ҡатырға эсенә һалына. Бер мәл, хатта, таяҡсаның ике осо ла көкөрткә мансылған шырпы һатыла - ике тапҡыр сыйырға мөмкин була.
Революцияға тиклем дә артыҡ иркен булмағандыр. Һәр хәлдә лә бер бай тураһында лаҡап ҡалған бит. Ҡатындарына шырпыны берәрләп кенә түгел, икегә ярып бирер булған, ти. Ныҡ осһоҙ торһа, моғайын да былай этләнмәҫ ине. Был тәжрибәне һуғыш йылдарында яҡташтарыбыҙ йәнә һынап ҡараған. Хәйер, ул заманаларҙа шырпы әлегенән байтаҡҡа ҡалыныраҡ булған.
Хәҙер шырпы күп һәм осһоҙ булғас ҡына ҡәҙере юҡ. Хатта, һаран кешене, шырпыла ла аҡса экономиялай, тип мәрәкәләгән булабыҙ. Ә ололарҙың хәтерләүенсә, һуғыш йылдарында халыҡ шырпыһыҙ ныҡ ҡаңғыра. Саҡматаш ҡулланырға тура килә. Ул ташты йылға буйынан эҙләп ала торған булғандар. Аҡһыу төҫтә, ныҡ ҡаты. Техникаға ҡағылышлы кешеләр игәү һыныҡтары йөрөтә. Әммә шаҡылдата торғас, осҡон сығарыу ғына етмәй бит әле, ут тоҡандырыу өсөн мылтыҡ гильзаһына мамыҡ йә мүк һалып йөрөтәләр. Баҡһаң, беренсе көндәрҙә үк фашист авиацияһы илебеҙҙең 70 процент шырпы фабрикаларын юҡҡа сығарған икән, шуға ла өҙөклөктәр ныҡ һиҙелә. Яңыларын Себерҙә төҙөгәнсе байтаҡ ваҡыт үтә. Әйткәндәй, Мәскәүҙәге эксперименталь завод тиҙ арала хәрби продукция етештереүҙе үҙләштерә. Шул иҫәптән, яраны өтөү, сыйғанда фото төшөрөрлөк яҡты йә радиостанция сымдарын иретеп йәбештерерлек ялҡын биргән шырпылар. Экономия маҡсатында беҙҙең төбәккә лә ғәҙәти булмаған шырпы килтерелә. Мәҫәлән, ҡап түгел, 100 дана шырпы һалынған ҡағыҙ төргәктәр сауҙаға сығарыла. Һыҙма ҡатырға эсенә һалына. Бер мәл, хатта, таяҡсаның ике осо ла көкөрткә мансылған шырпы һатыла - ике тапҡыр сыйырға мөмкин була.
Революцияға тиклем дә артыҡ иркен булмағандыр. Һәр хәлдә лә бер бай тураһында лаҡап ҡалған бит. Ҡатындарына шырпыны берәрләп кенә түгел, икегә ярып бирер булған, ти. Ныҡ осһоҙ торһа, моғайын да былай этләнмәҫ ине. Был тәжрибәне һуғыш йылдарында яҡташтарыбыҙ йәнә һынап ҡараған. Хәйер, ул заманаларҙа шырпы әлегенән байтаҡҡа ҡалыныраҡ булған.
Иҫтамғол «Аҡтамаҡтары»09.02.2015
Исхужиндар
Марс Нәғимйән улы Исхужин Өфө Үҙәк дәүләт архивы хеҙмәткәрҙәре ярҙамына таянып, үҙенең нәҫел-нәсептәре тураһында белешмәләрҙе махсус рәүештә заказ менән эшләтеп алды. 1834 йылдағы ревизия сығанаҡтарының береһендә, Кейекбирҙе тигән ир уҙаманынан тыуған 5 улының исеме күрһәтелгән: Оморҙаҡ (1782), Мулдаш, Сәйетйәғәфәр (1782), Сәйетбаттал (1787), Ғәли (1794-1852).
Мулдаш Кейекбирҙе улының Йомабай (1807) исемле улынан донъяға килгән 5 ир баланың исем-шәрифтәре бирелә: Йомағужа (1827-1903), Алтынғужа (1839), Аҫылхужа (1845), Һөйәрхужа (1852), Исхужа (уның тыуған, вафат булған йылы ла билдәһеҙ).
Шулай итеп, Исхужиндар шәжәрәһе түбәндәгесә күҙаллана: Кейекбирҙе-Мулдаш-Йомабай-Исхужа (Исхужа Йомабайҙың икенсе ҡатынынан, тип әйтелә)-Сабирйән. Ғәбиҙә, Нәғимйән, Сәйетйән, Хашим, Мәсғүт, Хатип, Фатима, Флүрә - барыһы ла Сабирйән менән Хөснә Исхужиндарҙың балалары (бында ағай-эне бәйләнештәрен аңлатыу йәһәтенән, ҡыҙ балаларҙың да исемен атау маҡсатҡа ярашлы).
Үкенескә ҡаршы, уларҙың ата-бабалары тураһында хәтернамәләр тарих төпкө-лөндә юғалып ҡалған. Шулай ҙа, ғаиләләге кинйә ҡыҙ Флүрә апай ата-әсәһе тураһында күңел түрендә йылы хәтирәләр һаҡлай.
Марс Нәғимйән улы Исхужин Өфө Үҙәк дәүләт архивы хеҙмәткәрҙәре ярҙамына таянып, үҙенең нәҫел-нәсептәре тураһында белешмәләрҙе махсус рәүештә заказ менән эшләтеп алды. 1834 йылдағы ревизия сығанаҡтарының береһендә, Кейекбирҙе тигән ир уҙаманынан тыуған 5 улының исеме күрһәтелгән: Оморҙаҡ (1782), Мулдаш, Сәйетйәғәфәр (1782), Сәйетбаттал (1787), Ғәли (1794-1852).
Мулдаш Кейекбирҙе улының Йомабай (1807) исемле улынан донъяға килгән 5 ир баланың исем-шәрифтәре бирелә: Йомағужа (1827-1903), Алтынғужа (1839), Аҫылхужа (1845), Һөйәрхужа (1852), Исхужа (уның тыуған, вафат булған йылы ла билдәһеҙ).
Шулай итеп, Исхужиндар шәжәрәһе түбәндәгесә күҙаллана: Кейекбирҙе-Мулдаш-Йомабай-Исхужа (Исхужа Йомабайҙың икенсе ҡатынынан, тип әйтелә)-Сабирйән. Ғәбиҙә, Нәғимйән, Сәйетйән, Хашим, Мәсғүт, Хатип, Фатима, Флүрә - барыһы ла Сабирйән менән Хөснә Исхужиндарҙың балалары (бында ағай-эне бәйләнештәрен аңлатыу йәһәтенән, ҡыҙ балаларҙың да исемен атау маҡсатҡа ярашлы).
Үкенескә ҡаршы, уларҙың ата-бабалары тураһында хәтернамәләр тарих төпкө-лөндә юғалып ҡалған. Шулай ҙа, ғаиләләге кинйә ҡыҙ Флүрә апай ата-әсәһе тураһында күңел түрендә йылы хәтирәләр һаҡлай.
Татыулыҡта үткән ғүмер09.02.2015
Сәфәр ауылында йәшәүсе Рәмилә Сәбиғиәр ҡыҙы һәм Халит Жәләлетдин улы Ғариповтар туғандары, балалары, ауылдаштары өсөн өлгө булып торған ғаилә. Яҙмыштың бөтә ел-дауылдарын лайыҡлы кисергән пар мөхәббәттән, хөрмәттән, татыулыҡтан яралған. Күптән түгел Ғариповтар ғүмерҙәренең иң матур байрамдарының береһен - 60 йыллыҡ гәүһәр туйҙарын билдәләне.
Рәмилә апайым Мәсетле районынан. Мәсәғүт педагогия институтын тамамлағандан һуң, уны Сәфәргә уҡытыусы итеп эшкә ебәрәләр. Уның хеҙмәт кенәгәһендә ике генә яҙыу бар: Сәфәр мәктәбенә рус теле уҡытыусыһы булып эшкә урынлашҡан һәм ошо мәктәптән хаҡлы ялға сыҡҡан. Еҙнәм Халит Жәләлетдин улы 1929 йылда Сәфәр ауылында, ғаиләлә өсөнсө бала булып донъяға килә. Атаһы бик уҡымышлы кеше булған, ғилемгә ынтылыш улына ла күсә. Еҙнәм 6 йәшендә үҙ ауылында уҡырға бара. 7-се класты бөткәнсе татарса белем ала, тик «5»-кә генә өлгәшә. Бигерәк тә, математика фәнен һыу кеүек эсә, бик шәп иҫәпләй. 8-се класты Учалы ауылында дауам итергә теләй, тик атаһы сирләү сәбәпле артабан уҡырға тура килмәй. Шул мәлдән алып уның хеҙмәт юлы башлана. «Райпотребсоюз»да атаһының бер туған ағаһы Жәмәлетдин баш бухгалтер булып эшләгән була. Шунда иҫәпсе итеп эшкә саҡыралар. Үҙен башҡа эштәрҙә лә һынап ҡарай ул. Рудникта «Башкиргеология» йәмғиәтендә, район советында инспектор, ауыл советында секретарь - ҡайҙа ғына булмаһын үҙен бик тырыш, бөтә күңелен биреп эшләүсе хеҙмәткәр итеп таныта. 62 йәшенә тик-лем Муртыҡты Урал алтын геологоразведкаһында тәьминәтсе булып эшләй. 1954 йылда Мансурҙа мәсет асылғандан алып, 85 йәшенә тиклем имам-хатиб булды.
Рәмилә апайым Мәсетле районынан. Мәсәғүт педагогия институтын тамамлағандан һуң, уны Сәфәргә уҡытыусы итеп эшкә ебәрәләр. Уның хеҙмәт кенәгәһендә ике генә яҙыу бар: Сәфәр мәктәбенә рус теле уҡытыусыһы булып эшкә урынлашҡан һәм ошо мәктәптән хаҡлы ялға сыҡҡан. Еҙнәм Халит Жәләлетдин улы 1929 йылда Сәфәр ауылында, ғаиләлә өсөнсө бала булып донъяға килә. Атаһы бик уҡымышлы кеше булған, ғилемгә ынтылыш улына ла күсә. Еҙнәм 6 йәшендә үҙ ауылында уҡырға бара. 7-се класты бөткәнсе татарса белем ала, тик «5»-кә генә өлгәшә. Бигерәк тә, математика фәнен һыу кеүек эсә, бик шәп иҫәпләй. 8-се класты Учалы ауылында дауам итергә теләй, тик атаһы сирләү сәбәпле артабан уҡырға тура килмәй. Шул мәлдән алып уның хеҙмәт юлы башлана. «Райпотребсоюз»да атаһының бер туған ағаһы Жәмәлетдин баш бухгалтер булып эшләгән була. Шунда иҫәпсе итеп эшкә саҡыралар. Үҙен башҡа эштәрҙә лә һынап ҡарай ул. Рудникта «Башкиргеология» йәмғиәтендә, район советында инспектор, ауыл советында секретарь - ҡайҙа ғына булмаһын үҙен бик тырыш, бөтә күңелен биреп эшләүсе хеҙмәткәр итеп таныта. 62 йәшенә тик-лем Муртыҡты Урал алтын геологоразведкаһында тәьминәтсе булып эшләй. 1954 йылда Мансурҙа мәсет асылғандан алып, 85 йәшенә тиклем имам-хатиб булды.
Аңлашып йәшәү кәрәк09.02.2015
Бөйөклөктөң асылы ябайлыҡта, тиҙәр. Был фекер менән килешмәй булмай. Исемдәре бар илгә таралған бөйөк һәләт эйәләре, ғалимдар, спортсылар һәм башҡа өлкәләрҙең данлыҡлы вәкилдәре, күпселек, ябай ауылдан сыҡҡан, ҡәҙимге ғаиләлә тәрбиәләнгән кешеләр. Ил, халыҡ именлеге өсөн көрәшкән ветерандарҙан алып, ғүмерҙәре ғәҙел хеҙмәттә үткән, лайыҡлы ул-ҡыҙҙар тәрбиәләгәндәр ҙә шулар иҫәбендә.
Ныҡлы ғаиләләр - дәүләт нигеҙе. Бөгөн айырылышыу, бигерәк тә йәш парҙарҙың ғаиләләре йыш тарҡалыу мәсьәләһе киҫкен тора. Тимәк, дәүләт тотороҡлоғона ла хәүеф янай. Ошо шарттарҙа ауыр һынауҙар үткән, әммә бирешмәгән, оҙаҡ йылдар ҡулға-ҡул тотоношоп ғүмер кисергән, алтын, гәүһәр туйҙарын билдәләгән ғаиләләр - йәштәргә фәһем, өлгө булып тора. Бөгөнгө «Йылы усаҡ» ошондай парҙар - 60 йыл ғүмерҙәрен татыулыҡта бергә үткән Юлдаш ауылынан Закира һәм Дилмөхәмәт Зәйнетдиновтар менән Сәфәр ауылынан Рәмилә һәм Халит Ғариповтарға бағышлана. Был ғаиләләр - бөйөклөктөң ябай миҫалы.
Йортта яңы бешкән икмәк еҫе таралған. Беҙҙе хужабикә үҙе ҡар-шы алды. Бәләкәй генә буйлы, етеҙ хәрәкәтле Закира Сәйфулла ҡыҙын күреп, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, әле һаман өй икмәге һала икән, тигән аптырау ҡатыш һоҡланыу хистәре күңелде биләне. Юлдаш ауылында көн итеүсе Зәйнетдиновтар ғаиләһе менән танышыу ошолай башланды.
Ныҡлы ғаиләләр - дәүләт нигеҙе. Бөгөн айырылышыу, бигерәк тә йәш парҙарҙың ғаиләләре йыш тарҡалыу мәсьәләһе киҫкен тора. Тимәк, дәүләт тотороҡлоғона ла хәүеф янай. Ошо шарттарҙа ауыр һынауҙар үткән, әммә бирешмәгән, оҙаҡ йылдар ҡулға-ҡул тотоношоп ғүмер кисергән, алтын, гәүһәр туйҙарын билдәләгән ғаиләләр - йәштәргә фәһем, өлгө булып тора. Бөгөнгө «Йылы усаҡ» ошондай парҙар - 60 йыл ғүмерҙәрен татыулыҡта бергә үткән Юлдаш ауылынан Закира һәм Дилмөхәмәт Зәйнетдиновтар менән Сәфәр ауылынан Рәмилә һәм Халит Ғариповтарға бағышлана. Был ғаиләләр - бөйөклөктөң ябай миҫалы.
Йортта яңы бешкән икмәк еҫе таралған. Беҙҙе хужабикә үҙе ҡар-шы алды. Бәләкәй генә буйлы, етеҙ хәрәкәтле Закира Сәйфулла ҡыҙын күреп, оло йәштә булыуына ҡарамаҫтан, әле һаман өй икмәге һала икән, тигән аптырау ҡатыш һоҡланыу хистәре күңелде биләне. Юлдаш ауылында көн итеүсе Зәйнетдиновтар ғаиләһе менән танышыу ошолай башланды.
Яҡшы дан09.02.2015
Бөрө ҡалаһында 21-се тапҡыр «Керәшен һыуыҡтары» («Крещенские морозы») фестиваль-конкурсы үтте.
Республиканың 300-ҙән ашыу артистары ҡатнаша, Мәскәү һәм Һамар өлкәләренән дә киләләр. 23 йәшлек Учалы филармонияһы вокалисы Евгений Евдокимов мәртәбәле сараның «Эстрада йыры» номинацияһында II дәрәжә лауреаты тип таныла. Әйткәндәй, концерттарға йөрөгән һәр Учалы кешеһенә генә билдәле түгел, байтаҡ республика, Рәсәй конкурстары лауреаты, шул иҫәптән А.Пугачева ойошторған «Фактор А» телеконкурсында ҡатнашып, тотош ил тамашасыларында бик тә ыңғай тәьҫорат ҡалдырған кеше.
… алдағы гәзит һандарының береһендә «фелтинг» - нәфис кейеҙ баҫыу, йөндән һүрәттәр һәм һындар әүәләү тураһында яҙғайныҡ. Шөкөр, халҡыбыҙҙың боронғо шөғөлөн дауам итеүселәр, донъя кимәлендә танытыусылар бар. Ғинуар башында Австрияла VII Халыҡ-ара «Южноуральск-Зальцбург» фестиваль-конкурсы үтә. Ошо сарала Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжы студенткаһы Лира Аллаярова ҡатнашып, фелтинг буйынса ижады өсөн I дәрәжә дипломына лайыҡ булды (төрлө конкурстарҙа беренсе еңеүе түгел!) Һыҙыҡ өҫтөнә алыу урынлы булыр - сара ҡасандыр бөйөк композитор Моцарт сығыш яһаған данлыҡлы Мирабель һарайында үтә. Лираға дипломды танылған скрипкасы Луц Лесковиц тапшыра.
Төбәгебеҙҙең яҡшы данын киң таратыусы талантлы йәштәрҙе ҡотлауҙан тыш, рәхмәт әйтәһе лә килә. Афарин!
Республиканың 300-ҙән ашыу артистары ҡатнаша, Мәскәү һәм Һамар өлкәләренән дә киләләр. 23 йәшлек Учалы филармонияһы вокалисы Евгений Евдокимов мәртәбәле сараның «Эстрада йыры» номинацияһында II дәрәжә лауреаты тип таныла. Әйткәндәй, концерттарға йөрөгән һәр Учалы кешеһенә генә билдәле түгел, байтаҡ республика, Рәсәй конкурстары лауреаты, шул иҫәптән А.Пугачева ойошторған «Фактор А» телеконкурсында ҡатнашып, тотош ил тамашасыларында бик тә ыңғай тәьҫорат ҡалдырған кеше.
… алдағы гәзит һандарының береһендә «фелтинг» - нәфис кейеҙ баҫыу, йөндән һүрәттәр һәм һындар әүәләү тураһында яҙғайныҡ. Шөкөр, халҡыбыҙҙың боронғо шөғөлөн дауам итеүселәр, донъя кимәлендә танытыусылар бар. Ғинуар башында Австрияла VII Халыҡ-ара «Южноуральск-Зальцбург» фестиваль-конкурсы үтә. Ошо сарала Учалы сәнғәт һәм мәҙәниәт колледжы студенткаһы Лира Аллаярова ҡатнашып, фелтинг буйынса ижады өсөн I дәрәжә дипломына лайыҡ булды (төрлө конкурстарҙа беренсе еңеүе түгел!) Һыҙыҡ өҫтөнә алыу урынлы булыр - сара ҡасандыр бөйөк композитор Моцарт сығыш яһаған данлыҡлы Мирабель һарайында үтә. Лираға дипломды танылған скрипкасы Луц Лесковиц тапшыра.
Төбәгебеҙҙең яҡшы данын киң таратыусы талантлы йәштәрҙе ҡотлауҙан тыш, рәхмәт әйтәһе лә килә. Афарин!
Рәсми старт бирелде09.02.2015
3 февраль Балалар ижады йортонда Әҙәбиәт йылын асыу тантанаһы үтте. Китапханасылар, яҙыусылар, журналистар, педагогтар саҡырыла. Сара бал бейеүен күрһәтеүҙән башланды. Осраҡлы түгел, рус әҙәбиәтендә бындай нәзәкәтле тамашалар бик йыш һүрәтләнә бит, Лев Толстойҙың «Һуғыш һәм солох» романын иҫкә алыу ҙа етер. Ғөмүмән, әҙәбиәт һәм мәҙәниәттең башҡа кәүҙәләнештәре бер-береһенә үтә тығыҙ бәйле. Сағыу әҙәби-музыкаль композиция «Сыңла, сыңла, әҙәбиәт донъяһы» тип аталды.
Инеш һүҙ менән телмәр тотҡан район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев йәш быуынды китапҡа ылыҡтырыу, иң яҡшы әҙәбиәт өлгөләре менән таныштырыу һәм телдәрҙе һаҡлап ҡалыу мөһимдән-мөһим бурыс икәнлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Уҡымаған кешенең рухи яҡтан ҡайтыш булыуы хаҡында иҫкә төшөрөлдө. Әйе, «Уҡыуҙан туҡтаған кеше фекерләүҙән дә туҡтай» тигән хәҡиҡәтте ишетмәгәндәр һирәктер. Ә матди база яҡшы, тип билдәләне Фәрит Фәтих улы. Районыбыҙ китапханалар һаны буйынса алғы сафтарҙа иҫәпләнә - 47 учреждение, китап фонды 680 мең экземпляр, бынан тыш 35 мәктәп китапханаһы (350 мең экземпляр) бар бит әле. Яңы ғына ҡайтартылған библиобус (микроавтобуста урынлашҡан мобиль мәғлүмәт-китапхана үҙәге) тураһында гәзитебеҙҙә яҙҙыҡ инде - төпкөл ултыраҡтар ҙа иғтибарһыҙ ҡалмаҫ.
Инеш һүҙ менән телмәр тотҡан район хакимиәте башлығы Фәрит Дәүләтгәрәев йәш быуынды китапҡа ылыҡтырыу, иң яҡшы әҙәбиәт өлгөләре менән таныштырыу һәм телдәрҙе һаҡлап ҡалыу мөһимдән-мөһим бурыс икәнлеген һыҙыҡ өҫтөнә алды. Уҡымаған кешенең рухи яҡтан ҡайтыш булыуы хаҡында иҫкә төшөрөлдө. Әйе, «Уҡыуҙан туҡтаған кеше фекерләүҙән дә туҡтай» тигән хәҡиҡәтте ишетмәгәндәр һирәктер. Ә матди база яҡшы, тип билдәләне Фәрит Фәтих улы. Районыбыҙ китапханалар һаны буйынса алғы сафтарҙа иҫәпләнә - 47 учреждение, китап фонды 680 мең экземпляр, бынан тыш 35 мәктәп китапханаһы (350 мең экземпляр) бар бит әле. Яңы ғына ҡайтартылған библиобус (микроавтобуста урынлашҡан мобиль мәғлүмәт-китапхана үҙәге) тураһында гәзитебеҙҙә яҙҙыҡ инде - төпкөл ултыраҡтар ҙа иғтибарһыҙ ҡалмаҫ.
Шәп бүләк буласаҡ!09.02.2015
Ватанды һаҡлаусылар көнө яҡынлаша. Ошо айҡанлы «Атайым - минең ғорурлығым» тип аталған конкурс иғлан итәбеҙ.
Атайығыҙ ауылда танылған балта оҫтаһымы, бәлки ул даны тирә-яҡҡа таралған механизатор, фән эшмәкәре, табиптыр, нисек кенә булмаһын, ул һеҙҙең атайығыҙ һәм һеҙ уның менән ғорурланаһығыҙ икән - рәхим итеп мәҡәләләрегеҙҙе яҙып ебәрегеҙ. Материалдарҙы 18 февралгә тиклем «Яйыҡ»тың электрон адресына jaik_1@mail.ru йә иһә редакцияға килтерә алаһығыҙ. Тик бер генә үтенес - хаттарығыҙҙы почта аша ебәрмәгеҙ, оҙаҡ килеп, һуңға ҡалып ҡуймаһын. Мәҡәләләрегеҙ үтә күләмле булмаһын, уларҙы ыҡсым итеп биреүегеҙ шарт. Фотоға килгәндә, сифатлыһын ғына ебәрегеҙ. Күмәкләп төшкән, унан ҡырҡып алырҙар әле, тигән һүрәттәр ҡабул ителмәйәсәк. Иң яҡшы тип табылған мәҡәләләр гәзитебеҙҙең байрам һанында донъя күрәсәк. Атайҙарығыҙға иң шәп бүләкте эшләргә ашығығыҙ, дуҫтар!
Атайығыҙ ауылда танылған балта оҫтаһымы, бәлки ул даны тирә-яҡҡа таралған механизатор, фән эшмәкәре, табиптыр, нисек кенә булмаһын, ул һеҙҙең атайығыҙ һәм һеҙ уның менән ғорурланаһығыҙ икән - рәхим итеп мәҡәләләрегеҙҙе яҙып ебәрегеҙ. Материалдарҙы 18 февралгә тиклем «Яйыҡ»тың электрон адресына jaik_1@mail.ru йә иһә редакцияға килтерә алаһығыҙ. Тик бер генә үтенес - хаттарығыҙҙы почта аша ебәрмәгеҙ, оҙаҡ килеп, һуңға ҡалып ҡуймаһын. Мәҡәләләрегеҙ үтә күләмле булмаһын, уларҙы ыҡсым итеп биреүегеҙ шарт. Фотоға килгәндә, сифатлыһын ғына ебәрегеҙ. Күмәкләп төшкән, унан ҡырҡып алырҙар әле, тигән һүрәттәр ҡабул ителмәйәсәк. Иң яҡшы тип табылған мәҡәләләр гәзитебеҙҙең байрам һанында донъя күрәсәк. Атайҙарығыҙға иң шәп бүләкте эшләргә ашығығыҙ, дуҫтар!
Ауырлыҡтар ваҡытлыса09.02.2015
Эшһеҙлектең ни тиклем ауыр һәм ҡатмарлы мәсьәлә икәнлеген һәр кем яҡшы белә. Әлеге ваҡытта илдәге иҡтисади көрсөк арҡаһында был проблема күптәргә ҡағылды. Ойошма-предприятиеларҙа оптимизациялар, ҡыҫҡартыуҙар бара. Эшһеҙ ҡалған кеше тәү сиратта мәшғүллек үҙәгенә мөрәжәғәт итә. Халыҡты эш менән тәьмин итеү, хеҙмәт баҙарындағы хәл-торошто көйләү буйынса ҡала-райондың мәшғүллек үҙәге һөҙөмтәле эш алып бара. Мәшғүллек үҙәге нигеҙҙә ике йүнәлештә эшләй: беренсеһе - кешеләргә эш табыуҙа, икенсеһе - эш биреүселәргә кәрәкле хеҙмәткәрҙәр эҙләүҙә ярҙам итеү. Бөгөнгө хеҙмәт баҙарындағы хәлдәрҙе белешеү өсөн үҙәктең етәксеһе Әлфиә Рәшит ҡыҙы Әйүповаға мөрәжәғәт иттек.
- Беҙҙең бурыс эшһеҙлектән яҡлау - пособие биреү генә түгел, ә халыҡты эш менән тәьмин итеүҙә ярҙам итеү. Әлбиттә, мәғлүмәт банкы булмай тороп эшкә урынлаштырыу мөмкин түгел. Үҙәктә граждандар өсөн ҡала-райондағы вакантлы эш урындары тураһында мәғлүмәт базаһы туплана, шулай уҡ республикалағы, сит өлкәләрҙәге эш урындары тураһындағы мәғлүмәт менән дә бүлешәбеҙ. Эш биреүселәр менән берлектә консультациялар үткәреү, вакансиялар йәрминкәһе һ.б ойошторола. Әйтергә кәрәк, эш биреүселәргә ай һайын мәшғүллек үҙәгенә вакансиялар булыуы (булмауы) тураһында мәғлүмәт бирергә кәрәклеген иҫтәренә төшөрөп китәһе килә.
- Беҙҙең бурыс эшһеҙлектән яҡлау - пособие биреү генә түгел, ә халыҡты эш менән тәьмин итеүҙә ярҙам итеү. Әлбиттә, мәғлүмәт банкы булмай тороп эшкә урынлаштырыу мөмкин түгел. Үҙәктә граждандар өсөн ҡала-райондағы вакантлы эш урындары тураһында мәғлүмәт базаһы туплана, шулай уҡ республикалағы, сит өлкәләрҙәге эш урындары тураһындағы мәғлүмәт менән дә бүлешәбеҙ. Эш биреүселәр менән берлектә консультациялар үткәреү, вакансиялар йәрминкәһе һ.б ойошторола. Әйтергә кәрәк, эш биреүселәргә ай һайын мәшғүллек үҙәгенә вакансиялар булыуы (булмауы) тураһында мәғлүмәт бирергә кәрәклеген иҫтәренә төшөрөп китәһе килә.
Һаҡ булығыҙ - киҙеү!09.02.2015
Һуңғы аҙнала Рәсәйҙең 17 төбәгендә ОРВИ һәм киҙеү менән сирләү осраҡтары күбәйгән. Ошо арала Санкт-Петербург, Алтай, Тыва, Пермь, Силәбе өлкәләрендә ҡапыл ауырып китеүселәр байтаҡ теркәлгән. Эпидемияның ҡотороуы, тәү сиратта, һауа шарттарына бәйле. Көндәр йылы тора, ҡыш миҙгеленә оҡшамаған. Үҙҙәренә уңайлы мөхит тыуғанын күргән зарарлы вирустар ҙа терелеп, кешеләргә «ташланды». Уҡыусылар араһында киҫкен респиратор вируслы инфекция ныҡлап таралыу сәбәпле, ҡаланың белем усаҡтарында карантин иғлан ителде.
- Карантинға ябылған мәктәптәрҙә уҡыусыларҙың 30 проценттан күберәге сирләй, шуға ла дүшәмбегә тиклем уҡыуҙар кисектерелеп торҙо. Әгәр ҙә дүшәмбе көнө лә хәл үҙгәрмәһә, карантин оҙайтыласаҡ. Район мәктәптәрендә ауырыусылар һирәк, шуға ла улар уҡыуҙарын дауам итә. Комсомольск белем усағында бер-нисә класты ваҡытлыса карантинға ябырға тура килде, әле балалар һауығып дәрескә йөрөй башланы, - тине мәғариф бүлеге етәксеһе урынбаҫары Нурзидә Абдрахманова.
- Сирлеләрҙең һаны кинәт артты. 22 һәм 28 ғинуар арауығында 358 кеше (286-һы балалар) респиратор инфекцияһы менән мөрәжәғәт итһә, икенсе аҙнала уларҙың һаны 1015-кә етте. Мөрәжәғәт итеүселәрҙең күбеһе - балалар. Былтыр эпидемия март айында башланғайны, әммә ауырыуҙар ул тиклем күп түгел ине. Сирҙән иң һөҙөмтәле һаҡланыу сараһы - вакцинация.
- Карантинға ябылған мәктәптәрҙә уҡыусыларҙың 30 проценттан күберәге сирләй, шуға ла дүшәмбегә тиклем уҡыуҙар кисектерелеп торҙо. Әгәр ҙә дүшәмбе көнө лә хәл үҙгәрмәһә, карантин оҙайтыласаҡ. Район мәктәптәрендә ауырыусылар һирәк, шуға ла улар уҡыуҙарын дауам итә. Комсомольск белем усағында бер-нисә класты ваҡытлыса карантинға ябырға тура килде, әле балалар һауығып дәрескә йөрөй башланы, - тине мәғариф бүлеге етәксеһе урынбаҫары Нурзидә Абдрахманова.
- Сирлеләрҙең һаны кинәт артты. 22 һәм 28 ғинуар арауығында 358 кеше (286-һы балалар) респиратор инфекцияһы менән мөрәжәғәт итһә, икенсе аҙнала уларҙың һаны 1015-кә етте. Мөрәжәғәт итеүселәрҙең күбеһе - балалар. Былтыр эпидемия март айында башланғайны, әммә ауырыуҙар ул тиклем күп түгел ине. Сирҙән иң һөҙөмтәле һаҡланыу сараһы - вакцинация.
Рубрикалар
Яңылыҡтар архивы
№ газеты Табырға
Яңылыҡтар календары
Популяр яңылыҡтар
Ҡайҙа ҡиммәтерәк?
Яңы йыл алдынан ниндәй ҡалаларҙа Ҡыш бабайҙы...
Яңы йыл алдынан ниндәй ҡалаларҙа Ҡыш бабайҙы...
Байрамдар тыныс үтһен
Тиҙҙән барыбыҙҙың да яратҡан байрамы - көтөп...
Тиҙҙән барыбыҙҙың да яратҡан байрамы - көтөп...
Ғаилә үтәй алмаҫлыҡ бурыс бармы икән?
Ҡала мәҙәниәт үҙәгендә физик мөмкинлектәре...
Ҡала мәҙәниәт үҙәгендә физик мөмкинлектәре...
«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017»...
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017»...
Яңы йылға өмөт-ышаныстар бағлайбыҙ
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Бөтә хоҡуҡтар ҙа яҡланған. Мәҡәләләрҙе күсереп баҫҡанда һәм уларҙы өлөшләтә файҙаланғанда «Яйык» («Яик»)
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.


text:
Башҡортостанымды данлайым!
11 июля 2017 йыл | Хаттар
Беҙҙең ил – туғанлыҡ даръяһы. Бай ерҙәрендә барыһы ла бар. Мәрмәрҙәр, гәүһәрҙәр табыла. Иң мөһиме – һәр кемгә бәхетле йәшәргә, иркенләп һуларға һауа бар.
Ярты быуат ғүмер үткән...
11 июля 2017 йыл | Хаттар
Мәктәп йылдары, нисә йыл үтеүгә ҡарамаҫтан, һәр кемдең күңелендә иң яҡты иң матур хәтирә булып һаҡлана. Беҙҙең мәктәпте тамамлауыбыҙға ла 50 йыл булып киткән. Толпар һигеҙ йыллыҡ мәктәбен 1966-1967 уҡыу йылында 14 ҡыҙ һәм малай тамамланыҡ. Әлеге мәлдә туғыҙыбыҙ иҫән.
Яҙыусы килде беҙгә
30 июня 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Хаттар
Күптән түгел Юлыҡ мәктәбендә яҡташыбыҙ, күренекле шағирә, яҙыусы Гөлнур Яҡупова менән осрашыу булып үтте. Осрашыуҙа мәктәп уҡыусылары, уҡытыусылар, уның ижадын, үҙен ихтирам итеүселәр, әҫәрҙәрен яратып уҡыусылар йыйылғайны.
Мин бәхетле – олатайым бар
30 июня 2017 йыл | Хаттар
Ысынлап та, олатай-өләсәйле булыу ҙур бәхеттер, тип уйлайым. Үҙемде шул бәхетле кешеләр рәтенә индереп, олатайым тураһында яҙып үтәм.
Һағындырҙы ғүмер яҙы
30 июня 2017 йыл | Хаттар
Күптән түгел Йөҙимән төп дөйөм белем биреү мәктәбендә тап бынан 35 йыл элек, 1982 йылда, мәктәпте тамамлаусы класташтар осрашыуға йыйылдыҡ. Матур сараға ветеран уҡытыусы, мәғариф отличнигы Әминә Мөхәмәт ҡыҙы Мәхмүтова саҡырылды.
Бер-беребеҙҙе һағынған класташтар мәктәптә уҡыған ваҡыттарҙы юҡһынып, яҡты хәтирәләребеҙ менән уртаҡлаштыҡ. Арабыҙҙан бик иртә киткән класташтарыбыҙҙы иҫкә алдыҡ. Уҡытыусыбыҙ күңелле мәктәп йылдары тураһында һөйләне һәм барыбыҙға ла үҙенең матур теләктәрен еткерҙе. Осрашыуҙа мәктәп директоры Таңсулпан Фәрит ҡыҙы Рәхмәтуллина ҡатнашты һәм мәктәпте тамамлаусы барлыҡ уҡыусыларҙы ла мәктәп менән бәйләнештә ҡалыуҙарын теләне. Ошо матур сара - осрашыуға килгәндәре өсөн Әминә апабыҙға, класташтарыма, шулай уҡ мәктәп етәксеһе Таңсулпан Фәрит ҡыҙына һәм ойоштороуҙа ярҙам иткән клас-таштарым Гөлнур, Рәмзиә, Нәбирәгә, уҡытыусыларға, мәктәп хеҙмәткәрҙәренә оло рәхмәтемде еткерәм һәм иҫәнлек-һаулыҡ теләйем.
Лилиә Ғәлимова.
Бер-беребеҙҙе һағынған класташтар мәктәптә уҡыған ваҡыттарҙы юҡһынып, яҡты хәтирәләребеҙ менән уртаҡлаштыҡ. Арабыҙҙан бик иртә киткән класташтарыбыҙҙы иҫкә алдыҡ. Уҡытыусыбыҙ күңелле мәктәп йылдары тураһында һөйләне һәм барыбыҙға ла үҙенең матур теләктәрен еткерҙе. Осрашыуҙа мәктәп директоры Таңсулпан Фәрит ҡыҙы Рәхмәтуллина ҡатнашты һәм мәктәпте тамамлаусы барлыҡ уҡыусыларҙы ла мәктәп менән бәйләнештә ҡалыуҙарын теләне. Ошо матур сара - осрашыуға килгәндәре өсөн Әминә апабыҙға, класташтарыма, шулай уҡ мәктәп етәксеһе Таңсулпан Фәрит ҡыҙына һәм ойоштороуҙа ярҙам иткән клас-таштарым Гөлнур, Рәмзиә, Нәбирәгә, уҡытыусыларға, мәктәп хеҙмәткәрҙәренә оло рәхмәтемде еткерәм һәм иҫәнлек-һаулыҡ теләйем.
Лилиә Ғәлимова.


text:
Яйыҡ гәзите » Автор: Ирек АЗАТОВ.
«Ҡанат ҡуйылғандай булды», - ти ирекмән19.12.2017
Рәсәй Президенты В. Путин «Рәсәй ирекмәне - 2017» премияһын биреү тантанаһында киләһе йылды Ирекмән йылы итеп билдәләү тураһында иғлан итте, был хаҡта Указға ҡул ҡуйҙы.
Был сарала яҡташыбыҙ Анна Мөхәмәтйәрова ла ҡатнашыуы тураһында хәбәр иткәйнек.
- «Башҡортостан йәнлектәрҙе һаҡлау» төбәк йәмәғәт ойошмаһының волонтерҙар мәктәбе етәксеһе һәм БР Йәмәғәт Палатаһының Мәғариф, мәҙәниәт, спорт, йәштәр сәйәсәте, хәйриә һәм ирекмәнлек буйынса комиссияһы эксперты булараҡ, 4-6 декабрҙә Бөтә Рәсәй ирекмәндәр форумында ҡатнаштым, - тип бәйән итте беҙгә Анна, - Былтыр үҙем «Рәсәй ирекмәне - 2016» конкурсында еңеүсе булғайным, быйыл да сара бик сағыу, күләмле һәм тулҡынландырғыс итеп ойошторолдо.
Был сарала яҡташыбыҙ Анна Мөхәмәтйәрова ла ҡатнашыуы тураһында хәбәр иткәйнек.
- «Башҡортостан йәнлектәрҙе һаҡлау» төбәк йәмәғәт ойошмаһының волонтерҙар мәктәбе етәксеһе һәм БР Йәмәғәт Палатаһының Мәғариф, мәҙәниәт, спорт, йәштәр сәйәсәте, хәйриә һәм ирекмәнлек буйынса комиссияһы эксперты булараҡ, 4-6 декабрҙә Бөтә Рәсәй ирекмәндәр форумында ҡатнаштым, - тип бәйән итте беҙгә Анна, - Былтыр үҙем «Рәсәй ирекмәне - 2016» конкурсында еңеүсе булғайным, быйыл да сара бик сағыу, күләмле һәм тулҡынландырғыс итеп ойошторолдо.
(№ 101)
Яҡташыбыҙ һынатманы08.12.2017
112-се Башҡорт атлы кавалерия дивизияһының ойошторолоуына 75 йыл тулыу айҡанлы күптән түгел Өфө ҡалаһында милли йәйәнән атыусылар араһында ябыҡ турнир үтте.
Был ярышта ҡатнашыу өсөн үткән йылдың һөҙөмтәләренә ҡарап, Башҡортостандың утыҙ иң мәргән уҡсыһы һайлап алына. Ярыш 11-се Олимпия резервы спорт мәктәбендәге йәйәнән атыу тирында уҙа.
- Был сараның маҡсаты - республикала һәм Рәсәйҙә танылған, донъя кимәлендә уҙғарылған «Һыбай һәм йәйәүле йәйәнән атыу, Мәргән уҡсы III» фестиваленә әҙер-лек, Башҡортостан уҡсыларының башҡа тарафтарҙа уҙғарылған ярыштарҙа ҡатнашыуы өсөн йыйылма команда төҙөү, - тип аңлатты бәйгене ойоштороусы, «Мәргән уҡсы» фестиваленә тәүләп нигеҙ һалыусы Юлай Ғәлиуллин.
Мәргәндәр сараға Өфө, Сибай, Учалы ҡалаларынан, шулай уҡ Бөрйән, Әбйәлил, Ғафури, Ҡырмыҫҡалы райондарынан килгәндәр.
Утыҙ иң оҫта уҡсы араһында беренселекте яҡташыбыҙ Рөстәм Тләүбирҙин алды. Унан ҡала икенсе урынды Салауат Юлбирҙин (Бөрйән районы) яулаһа, «бронза миҙалға» йәнә Учалы уҙаманы, күп бәйгеләр еңеүсеһе Руслан Әхмәҙиев лайыҡ булды.
Был ярышта ҡатнашыу өсөн үткән йылдың һөҙөмтәләренә ҡарап, Башҡортостандың утыҙ иң мәргән уҡсыһы һайлап алына. Ярыш 11-се Олимпия резервы спорт мәктәбендәге йәйәнән атыу тирында уҙа.
- Был сараның маҡсаты - республикала һәм Рәсәйҙә танылған, донъя кимәлендә уҙғарылған «Һыбай һәм йәйәүле йәйәнән атыу, Мәргән уҡсы III» фестиваленә әҙер-лек, Башҡортостан уҡсыларының башҡа тарафтарҙа уҙғарылған ярыштарҙа ҡатнашыуы өсөн йыйылма команда төҙөү, - тип аңлатты бәйгене ойоштороусы, «Мәргән уҡсы» фестиваленә тәүләп нигеҙ һалыусы Юлай Ғәлиуллин.
Мәргәндәр сараға Өфө, Сибай, Учалы ҡалаларынан, шулай уҡ Бөрйән, Әбйәлил, Ғафури, Ҡырмыҫҡалы райондарынан килгәндәр.
Утыҙ иң оҫта уҡсы араһында беренселекте яҡташыбыҙ Рөстәм Тләүбирҙин алды. Унан ҡала икенсе урынды Салауат Юлбирҙин (Бөрйән районы) яулаһа, «бронза миҙалға» йәнә Учалы уҙаманы, күп бәйгеләр еңеүсеһе Руслан Әхмәҙиев лайыҡ булды.
(№ 98)
Был беҙҙең тарих!15.11.2017
- 100 йыл элек донъя һәм илебеҙҙе тетрәткән ваҡиғаларҙы һәр кем төрлөсә баһалайҙыр. Әммә шуныһы бәхәсһеҙ - тап революциянан һуң илебеҙ бар йүнәлештәрҙә лә алға ынтыла, байтаҡ ҡаҙаныштарыбыҙ донъя кимәлендә лә беренсе ине.
Нисек кенә булмаһын - был беҙҙең тарих, ә үҙ тарихын һәр кем ихтирам итергә бурыслы. Хәҙер инде 26 йыл Октябрь револю-цияһына бағышланған демонстрациялар үткәрелмәй, ләкин барыбер был көндә күңел елкенә! Беҙҙең дә бала саҡ Советтар Союзында үтте бит, - тип телмәр тотто социалистик революцияның 100 йыллығына бағышланған митингыла район хакимиәте башлығының социаль сәйәсәт буйынса урынбаҫары Зөһрә Гордиенко.
Ә үҙәк ҡала майҙанына халыҡ байтаҡ йыйылғайны. Хаҡлы ялға сығып, олоғайып, хәҙер кеше араһында бигүк күренеп бармаған иптәштәрҙең дә мөһим датаға хөрмәт күрһәтеп митингыға килеүҙәре иғтибарҙы йәлеп итте. Афариндан башҡа баһа юҡ.
Нисек кенә булмаһын - был беҙҙең тарих, ә үҙ тарихын һәр кем ихтирам итергә бурыслы. Хәҙер инде 26 йыл Октябрь револю-цияһына бағышланған демонстрациялар үткәрелмәй, ләкин барыбер был көндә күңел елкенә! Беҙҙең дә бала саҡ Советтар Союзында үтте бит, - тип телмәр тотто социалистик революцияның 100 йыллығына бағышланған митингыла район хакимиәте башлығының социаль сәйәсәт буйынса урынбаҫары Зөһрә Гордиенко.
Ә үҙәк ҡала майҙанына халыҡ байтаҡ йыйылғайны. Хаҡлы ялға сығып, олоғайып, хәҙер кеше араһында бигүк күренеп бармаған иптәштәрҙең дә мөһим датаға хөрмәт күрһәтеп митингыға килеүҙәре иғтибарҙы йәлеп итте. Афариндан башҡа баһа юҡ.
(№ 91)
Рубрикалар
Яңылыҡтар архивы
№ газеты Табырға
- Ғинуар 2018 (11)
Декабрь 2017 (40)
Ноябрь 2017 (39)
Октябрь 2017 (36)
Сентябрь 2017 (20)
Август 2017 (23)
Яңылыҡтар календары
Популяр яңылыҡтар
Яңы йылға өмөт-ышаныстар бағлайбыҙ
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Ҡомаҡ (1924, 1936, 1948, 1960, 1972, 1984, 1996,...
Ғаилә йылы буласаҡ
Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов 2018 йылды...
Башҡортостан башлығы Рөстәм Хәмитов 2018 йылды...
Изге ғәмәл менән үткәрәйек
Мөхәммәт пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм Миләди иҫәп...
Мөхәммәт пәйғәмбәр ғәләйһиссәләм Миләди иҫәп...
Төклө аяғың менән - Һары Эт, ырыҫлы һәм имен бул!
Эт йылын өйҙә һәм иң яҡын кешеләр менән ҡаршы...
Эт йылын өйҙә һәм иң яҡын кешеләр менән ҡаршы...
Балҡып китте мәҙәниәт йорто
Капиталь ремонт үткәндән һуң тантаналы рәүештә...
Капиталь ремонт үткәндән һуң тантаналы рәүештә...
Бөтә хоҡуҡтар ҙа яҡланған. Мәҡәләләрҙе күсереп баҫҡанда һәм уларҙы өлөшләтә файҙаланғанда «Яйык» («Яик»)
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.
гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ. Интернет сайттарында тура актив гиперһылтанма ҡуйырға.


text:
Миңа унбиш йәш, һәм минең тормош перевернулась наҙынан. Минең исеме һәм тышҡы ҡиәфәте генә үҙгәрҙе, әммә ҡалғаны минең турала. Идем, бөтөнләй башҡа кеше ине ҡарағанда идем, йылға йәки ике кереткәнсе. Мин түгел, был-тыуар күҙҙә тотып, кешеләр ҡасан бара көллиәте һәм осһоҙлата үҙен яңы ников һәм шәхестәр; Мин тотам тип, йәғни шаҡтай ине, эсендәге мине. Мин булды христианской. Мин яңы почувствовать. Мин тойманым, иҫән-һау үҙемде.
Мин тойманым, үҙемде яҡшы сифатлы, миңә тура килде, тип иғлан итергә-был хаҡта барыһына ла, кем тели тыңларға, бигерәк тә минең иң яҡын дуҫтар һәм ғаилә. Һәр төрлө юлдар менән отредактировал ошо үҙгәрештәр ваҡытында миңә—шатланып, башҡалар менән сопротивление—тик имеш-мимеш мәңге выделялись минең өсөн.
Мин һөйләштем менән өлкән йәштәге кеше ине, мин уның бик уважал, звонованы өсөн аңлатырга минең өсөн план почитание Хоҙайға минең йәшәү рәүешен, конкрет минең таҙалыҡ сексуаль. Мин теләнем булырға спокойно, әммә был мәңге ауыр тоторға тулҡынланыу минең". Нисек һүҙенә сокол минең менән телен неестественный темпе, Мин почувствовать, ул да звонованы кеүек инем,. Ул теләнем тыныс ҡына тыңлай, тик уның бигерәк тә заттар тип яуап бирҙе кереткәнсе, уның ауыҙы шанс ине. Ул, киреһенсә, ярым-йорто удивленный ярым-йорто һәм бындай хәлгә.
Ул бирҙе миңә смущение төрө һәм тыныс тип һораны, "Ни өсөн һеҙ шулай етди ҡарай, тормош, йәш кеше? Ни өсөн һин шулай порно пытаемся барыһын ҙа дөрөҫ? Йәшлек-ул ваҡытта, һеҙ косса, һәм был нормаль хәл. Рәт-рәт наслаждайся, уҡырға әлеге хаталар, һеҙгә етди, һеҙ остановитесь өлкәнрәк".
Мин обалдеть. Ҡайберәүҙәр, бәлки, ошо ултырышта дәүләт советы кеүек раскройте һәм ғәҙел, әммә был улай түгел кеүек тойолдо миңә. Ул үҙен насар хис итә күҙ йәштәрен тыйып дауам итә һәм хәбәр итәләр,. Мин белмәй инем, - тип ул әйтте ине нерв, тик мин бик йәш христианин һәм мин алмыйм иғлан итеү был текст менән.
Мин размышлять кәрәккәне тураһында күптән тәжрибә, ай-һай урынға алһын сдерживать уты минең, Минемсә, был подражать. Мин һис бер нәмә лә белмәгән был ваҡытта, тик мин белә алманым ябай ултырырға көтөргә һәм. Миңә туранан-тура баҫырға һәм йәшәргә.
БЕҘҘЕҢ ПОШИВОЧНАЯ ЛОГИКА
Просыпаться был минең нимәне яратҡан өлөшө көн һайын. Был-тигән һүҙ түгел, мин түгел, ценю яңы көн яңы мөмкинлектәр, әммә вализа береһе арҡаһында ер өҫтөндә ята булһа кәрәк түгел йәлеп итә. Беркасан ла. Ул төнгө унбер, зарывши шул постель бары тик бер өлөшө генә минең көн. Ләкин иртә таң менән, сәғәт ете еткәс,, осталась район буйлап өҫтөндә ята, был шул тиклем утарға был лотере.
Әгәр һеҙ ҡарағыҙ минең айфон, һеҙ күрерһеҙ, , ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Минең менән уналты сигнализация урынлашҡан унбиш минута башлап аҙым, шул тиклем тапҡыр алдында 7:00 ә-ә.м. Ни өсөн? Сөнки унда юҡ тиһәң дә ярай ҙа бит мин стану һуң тринадцатого сигнализация. Кешеләр түбәндәге өс һан яғынан ундур, унбиш, һәм уналты—минең берҙән-бер шанс көнө.
Ҡайһы ваҡыт, тип уйлайым мин алмыйм тәкселеге үҙен, тип, ошо беренсе сонные һәр минут иртә. Был уның дауамында яман йыл минең көллиәте, ҡасан велел береһе арҡаһында ер өҫтөндә ята иртәләрен тойманым, тип восхождение был Эверест башҡа ҡтары. Мин алыр инем тип әйтә үҙҙәренә, барлыҡ төр лжи, ҡайһылай, "Эйе шул, һеҙ барырға тейеш класс, тик был, ысынлап та ла, мәсьәлә?"йәки "мин беләм, һин опаздывать һәр көндө һуңғы өс аҙна, тик был тағы бер көнө?"йәки "ә-ә, минең яҡын кеше буласаҡ, имтихан тапшырырға, минең өсөн. Тора, быны эшләп". Йән көйөгө, Мин беләм. Бына мин тип атай 7:00 ә-ә.м. логика.
Ялған, мин, тип үҙе әйтте, - тип ятарға район буйлап өҫтөндә ята, бик еңел яҡшы ине, минең өсөн. Бер саҡ артыҡ биш минут йәки асик ине яҡшыртырға минең тормошомдо. Мин осталась, миңә ахмаҡлыҡ ҡалһа, әммә был беренсе минуттарҙа көн һайын ҡалһа ла логично.
Балаһыҙмы һеҙ тәҡдим итергә, ниндәй еңел ине донъя, әгәр кем дә басты, әлегә улар ҙа шундай уҡ? Кәсепхана спасет, мәктәп буласаҡ страдать, хөкүмәт хәҙер ҙур ханой ҡарағанда, ул бар әле. Кем дә эйә буласаҡ байтаҡ ваҡыт булһын, үҙ яҡшы эшеңде; шул ваҡытҡа барлыҡ проснулись, полдня киткән ине. Дөрөҫ, кәрәк түгел, ниндәй ваҡытта һеҙ реште ултырыу-се йоҡо, һеҙҙә генә бар егерме дүрт сәғәт менән эш итеү өсөн. Ажау төймәгә повтора түгел покупате һеҙҙе лә ваҡыт артығы. Һеҙҙең эш түгел ашасаҡ..
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күбеһе ҡатнашты беҙҙе 7:00 ә-ә.м. логика кеүек йәшәү рәуеше. Беҙ ҡайһы ваҡыт называем был прокрастинация. Беҙгә эшләйһе әллә ниндәй миҙгелдә,, шуға күрә беҙ булдыҡ отложить был шуның менән бергә. Ҡайсағында беҙ яһайбыҙ, был ваҡ-төйәк эштәр менән, яратам, сүп-сар выносить, имтиханға әҙерләнергә, журналистарҙың эш-мэл, йәки әйләнеп ҡайтыуын әниләр телефон шалтыратҡан.
Әммә прокрастинация ысынлыҡта генә һис бер нәмә лә хәл итә, шулай булғас, был яман идея өсөн отложить повседневные бурыстар тиклем һуңғы минут. Был тағы ла насарыраҡ идея һыуҙарға тормош саму.
ҺЕҘ КӨТӨП БАЛАҺЫҘМЫ?
Әйҙәгеҙ, беҙ честным. Етәксе һ. б. мәҙәниәт ғәҙәттә түгел желаю күп кешеләрҙе нимәгә, әлегә улар күптәнге. (Мин тормай беркемде лә оскорблять тамғаларға һәм мөмкинлек бирә ҡарт.) Уның фекеренсә, күп кенә, йәштәр әле лә заман өсөн Ҙур яуаплылыҡ йәки көтөү. Ти, "Һеҙ буласаҡһығыҙ хисе ауаплылығы кеүек ауыр йөктө һеҙҙең бөтә тормош, шулай булғас, наслаждайся һеҙҙең молодость, әлегә атаһыҙ!"Кешеләр ҡалһа, көтә беҙҙән барыһы тормошта ла еңел, беҙ әлегә достиг ул волшебной, производное йәше яуаплылыҡ. Был унһигеҙ? Был егерме бер? Был утыҙ? Һеҙҙең фараз шундай уҡ яҡшы, минең менән.
Минең иле менән һөйләшеү официант был Фениксе бер төн күптән түгел. Ул ғына ла түгел, күпкә бәләкәй мине, күрәһең, уның ранних двадцати. Ул бик дружелюбным менән, мин шул тиклем ауылдары, беҙҙә лә бик яҡшы күренеп тора. Мин тип һораны, уны барыһы да, ғәҙәттә, ти мәсьәләләре: Ҡайҙан һеҙ? Нисек инде һеҙ бында эшләйһе? Һеҙ буласаҡһығыҙ төкөрөргә барам миңа?
Ул нисек тип яуап бирҙе минең һорауҙарға, билдәле ине, ул һатып алған" 7:00 ә-ә.м. логика. Ул миңә әйтте, тип белдерҙе ул ғына йәшәгән Феникс бер нисә ай дауамында. Быға тиклем ул " Неваны, быға тиклем Калифорния, ә быға тиклем ул йәшәгән көнсығыш яр буйында. Был ваҡытта мин башланы спрашивает үҙен нисек мин һеҙгә описать уның фотороботы, кәрәк була ҡалһа әҙер торһон ул үҙенә изгнанник.
Тик мин тип, уның ни өсөн ул шулай уҡ йыш ҡына переезжать, бына ни тине ул миңә: "Тик. Мин теләмәм булып калырға, бер урында һәм үҙ өҫтөмә яуаплылыҡ кучу. Мин йәш, кеше. Был ваҡытта минең өсөн ябай өйрәнергә, түгел сваливая менән йөкләмәләрен кусей. Кем белә, бәлки, мин унда үҙемде".
Мин бик расстрелда түгел, ғәжәпләнгән уның ответом. Әлбиттә, бер нәмә лә юҡ, икеле билдәһе, бик күп йәки самопознания, әммә сезон беҙҙә башында двадцати йылдар йәки хатта етәксе һ. б. йәш үҫмерҙәр—килгәс, тормош тыумаған? Беҙ тейеш отложить барлыҡ убеждения, йөкләмәләр, һәм етдилеген, әлегә һуң түгел?
ҺЕҘ ЫШАНЫРГА?
Мин йырын ишетте, ул захватила был яҡшы киләсәктә. Лирика киле, "Беҙ бәхетле, бушлай, смут, һәм берәм-һәрәм шул уҡ ваҡытта".
Мин беләм алырға өсөн Тейлор Свифт түгел, бик яҡшы эштәре алға киткән кешеләр үтеү өсөн (кирәкме миңа напоминать һеҙгә Кань?). Әммә мин үҙ өҫтөнә алырға әҙер ҡурҡынысын һәм исследовать булһа, ди ул, үҙ ауылдарында "22". Беләм, был бик матур йыр, шуға күрә мин теләмәм анализировать бөтөрмәгән, ай-һай. Минемсә, ул уңышлы сыҡҡан захватывает хистәр, үҙ тыңлаусылары һәм ваҡыт күңел. Әммә киләсәктә был да дөрөҫ түгел.
Шуға күрә был, ул шул тиклем әйтә ауылдарында, өсөн "прочувствовать егерме ике"? Йыр праздник шундай безработный, донъяға, еңел һәм юношеской йәштә күбебеҙ тураһында хыялланғандар. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был тураһында әйтә был бәхете һәм иреге урынлашҡан замешательство, ҡайсағында нищенский скитания. Юҡ, йүнәлеш, юҡ яуаплылыҡ—ябай хотите тәм-том. Был тип 7:00 ә-ә.м. логика тағы бер ҡат. Кемдә бар ваҡытта йәшәү өсөн, һеҙ чувствуй егерме ике? Свифт түгел арттыра, был тиклем киләсәктә; беҙ һаттыҡ был логика һәм йәнә тағы бер ҡат. Тик буламы уға ышанырга?
Ысынлап та ла, бармы ул 7:00 ә-ә.м. логика ышаныс бәйле, бынан тыш, һеҙ кем һәм һеҙ өсөн булдырылды. Әгәр һеҙ өсөн генә булдырылды самоудовлетворение һәм удовольствия, унан һуң ҡалдырмайса башҡарырға реаль тормош, әлегә һуң түгел, ә иң яҡшы урын һайлау. Әгәр һин барыбер ҙә күберәк айырым-айырым кеше, әнисә үҙен ярашлы итеп, йәғни логика йәш официант ала оказаться байтаҡ тауыш. Һеҙ подождать өсөн проснуться, әгәр ҙә икән телисез. Ләкин әгәр һеҙ булдырылды өсөн ниндәй ҙә булһа ҡушылмаған?
*Был отрывок из башлығы беренсе сәйәхәт’яңы китап, Үҫеш. Онота алмам, һеҙ күтәрелер редак Ғинуарҙа 26, һеҙ аласаҡһыҙ кучу бушлай бүләктәр, эсенә ала бонус трек, альбомы ла эләгә ул.. Бында барыһы да тулыраҡ булһын итеп һатып алырға үҙ бүләктәр тапшырылды: http://risebook.tv/preorder


text:
Автомобиль
Автомоби́ль ( бор. грек. aὐto — үҙе һәм лат. mobilis — хәрәкәт итеүсе), автомаши́на, автотранспорт сараһы, дөйөм алғанда автотехника — моторлы, рельсһыҙ, кәмендә дүрт тәгәрмәсле юл транспорты. Төрҙәргә бүленеше: еңел автомобиль, йөк автомобиле, автобус, троллейбус, бронетранспортёр. Ауыл хужалығы машиналары һәм мотоциклдар автомобиль булып иҫәпләнмәй. Ябай телмәрҙә автомобиль һүҙе урынына башлыса машина тип әйтәләр.
Механик транспорт сараһы, ғәҙәттә юлдарҙа кеше йәки йөк ташыу йәки ошо транспорт сараларын юлдарҙа тартып барыу өсөн ҡулланыла. Был термин тролейбустарҙы, йәғни электр үткәргестәре менән тоташтырылған рельсһыҙ транспорт сараларын үҙ эсенә ала; әммә ауыл хужалығы машиналары был иҫәпкә инмәй, сөнки улар өсөн кеше һәм йөк ташыу ярҙамсы эшмәкәрлек кенә булып тора.
— Ст. 1, Юл хәрәкәте конвенцияһы (Вена, 8 ноябрь 1968 йыл)
Ғәҙәттә кеше һәм йөк ташыу йәки транспорт сараларын юлдарҙан буксирлау өсөн ҡулланылған төрлө механик үҙйөрөшлө транспорт саралары,; ул иҫәпкә ауыл хужалығы тракторҙары инмәй.
— Ст. 1, Халыҡ-ара йөк ташыу менән шөғөлләнгән транспорт саралары экипаждары эшенә ҡағылышлы Европа килешеүе, (ЕСТР) Женева, 1970 йылдың 1 июле
Ҡоро ер транспорт саралары — үҙ көсө менән йөрөгән; төрлө һыҙаттан хәрәкәт иткән кәмендә дүрт тәгәрмәсле (улар ергә тейеп торорға тейеш) , идара ителеше һәм хәрәкәте лә кәмендә ике тәгәрмәс менән тәьмин ителергә тейешле транспорт сараһы
— Халыҡ-ара спорт кодексы ФИА, ст. 13
Классификациялау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Еңел автомобиль — Кеше (бер кешенән ете кешегә тиклем; йөрөтөүсе иҫәпләнмәй) һәм йөк ташыу өсөн. Дөйөм массаһы 3500 кг артыҡ булмаҫҡа тейеш. Еңел автомобилдәр ябыҡ кузов менән эшләнә(седан, лимузин, купе, хетчбэк, универсаль һәм фургон) һәм өҫтө алына торған кузов менән (кабриолет, родстер, ландо һәм фаэтон).
- Йөк автомобиле — йөк ташыу өсөн автомобиль. Шулай уҡ йөк шассийы ҡуйылған махсус автомобилдәр сығаралар.
- Бик ауыр йөк күтәрә алған автомобиль, күсәренә 12О кН-нан ( 12 тонна көс) артыҡ көс төшкән, ә киңлеге буйынса габариты 2,5 м артыҡ фура — автомобиль, автопоезд йә икенсе төрлө автотранспорт саралары.
- Бөтә ерҙән дә үтә алыр автомобиль — бер нисә күсәргә (йә төп күсәре бер, әммә дифференциалын блокировҡаға күсерергә мөмкин булған)идара итер приводлы еңел йә йөк автомобиле. Юлһыҙ урындарҙан йөрөргә ҡулайлаштырылған.
- Спорт автомобиле — юғары тиҙлекле, юғары кеүәтле двигатель менән һәм кузовы тәпәш булған автомобиль.
- Автобус — 8-ҙән артыҡ кеше ташырлыҡ, троллейбус булып иҫәпләнмәгән автомобиль.
- Троллейбус — 8-ҙән артыҡ кеше ташырлыҡ һәм тышҡы электр үткәргестән хәрәкәт иткән автомобиль.
- Электромобиль — хәрәкәте үҙ электр аккумулятор батареяһынан булған автомоблиль.
Двигатель төрө буйынса:
- Быу автомобиле
- Бензиндә эшләгән автомобиль
- Дизелдә эшләгән автомобиль


text:
1990 йылдың 11 октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул ителде.
Ошоноң менән бәйле ҡаланың барлыҡ райондарында ла байрам саралары уҙасаҡ: мәҙәниәт йорттары һәм һарайҙарында концерт программалары, тематик осрашыуҙар, конкурстар, күргәҙмәләр һәм башҡа саралар.
9 октябрҙә 17.00 сәғәттә Ҡала мәҙәниәт һарайында республика көнөнә бағышланғантантаналы концерт үтәсәк.
11 октябрҙә Өфөнөң барлыҡ район майҙансыҡтырында байрам саралары үтәсәк: ТЦ «Ҡаруанһарай» (16.00, сәғәттә), «Дим» мәҙәниәт һәм ял паркы (17.00 сәғәттәтә), Иван Яҡутов исемендәге парк (13.00 сәғәттә), «Заря» мәҙәниәт һарайы (19.00 сәғәттә) Салауат Юлаев исемендәге майҙан (12.00 сәғәттә).
Байрамдың тулы программаһы менән Өфө ҡала хакимиәте сайтында «Документ» бүлегендәтанышырға мөмкин.
Киң мәғлүмәт саралары вәкилдәрен был сараны яҡтыртырға саҡырабыҙ.


text:
Был яңы теленә тәржемә ителгән версияны сайттың адресы мөмкинлек биреүсе маҡсатлы булырға тейеш. Ганс иң беҙ теләйбез Cosmedia (дауалау тураһында сайттар һәм пластик хирургияһы) был функциялары буйынса эште ойоштороу өсөн, шулай уҡ бағыусылар ярҙамы плагины өсөн даими һылтанма пользовательский клочок . Әгәр һеҙ функциялы етмәй, беҙ уны беҙҙең сайтта булдыра һәм эшләй тикет todo исемлегенә өҫтәнем. . Әгәр һеҙ беҙгә ярҙам итергә теләгән, беҙ быны тиҙ бағыусылыҡ ярҙамы үҫтереүсе функцияһы, һәм берләшмәләр алыу өсөн, аҙыҡ-түлек тулыраҡ.
Шулай уҡ бындай өҫтәмә индереү камиллаштырыу булды һәм буласаҡ, тип иҫкәрмә, теле менән айырылып торған, шаблон шаблонный буйынса теленә тәржемәһе нисек булһа ла браузерҙәр өҫтәрәк (шаблон параметрҙар буйынса вариант теленә тәржемә билдәләргә кәрәк.), ярҙам яҡшыртыу өсөн плагин wordpress супер-кэш , jQueryUI яңыртыу версияһын ҡуллана ҙур булмаған һәм ярҙамы менән WordPress 3.0 яҡын ярҙам.
Көн тәртибенең был пункты һуңғы хәбәрҙәр, беҙ теләйбеҙ һеҙгә белеү, үҫтереү беҙҙең бит беҙҙең сайтта буласаҡ, беҙ бында партия исемлегендә өсөнсө совместимость һаҡлау плагин (клочок менән, әгәр кәрәк булһа). Беҙҙең Код матрица биттәр ярҙам итеүсе плагин , ул нисек Кодты, түгел стесняйтесь сайтын булдырыуға һәм ябай файҙаланыусылар өсөн был үҙгәртә һәм йәшерә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 267
ПРИПЛОДНЫЙ ЛОГ, һуң бронза быуаты археологик ҡомартҡыһы. Силәбе өлк. Троицк р‑ны Подгорный а. көнбайышҡа табан 4 км алыҫлыҡта Уй й. һул ярында урынлашҡан. 1978 й. Т.С.Малютина тарафынан асыла һәм өйрәнелә. Ҡурғанлы (диам. 8—16 м, бейеклеге 0,1—0,6 м) һәм түңәрәк формаһындағы таш кәртәле ҡәберлектәргә ҡарай. 27 ҡурған табылған, 14‑е өйрәнелгән. 3 ҡурған — Алакүл мәҙәниәтенә (мәйеттәр тура мөйөшлө ҡәбер соҡорҙарына бөгәрләнгән килеш уң йәки һул ҡабырғаға һалып, баштары м‑н көнбайышҡа ҡаратып ерләнгән; ш. уҡ бала ҡәберҙәре осрай), 5 ҡурған — Фёдоровка мәҙәниәтенә (ерләү ҡоролмалары ағас м‑н ябылған һәм стеналы ҡәбер соҡорҙарынан тора; кремациялау эҙҙәре күренә; һауыт‑һаба, хайуан һөйәктәре табылған), 5 ҡурған Черкаскүл мәҙәниәтенә (ерләү ҡоролмалары янғын һәм ҡорбан килтереү эҙҙәре булған дромостарҙан һәм төрбәләрҙән тора) ҡарай. Ҡомартҡы Андрон мәҙәни‑тарихи берлеге мәҙәниәттәренең үҫеш динамикаһын сағылдыра. Материалдар Силәбе өлкә тыуған яҡты өйрәнеү музейында һаҡлана.
Т.С.Малютина
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
4 ноябрь көндө Театрыбыҙҙа 2014 — Мәҙәниәт йылы штандартын ҡабул итеү тантанаһы уҙҙы. «Бәхет хаҡы» спектакле алдынан театр фойеһында тамашасылар иғтибарына мәҙәниәт һәм сәнғәт хаҡында тамашасылар менән йәнле һөйләшеү, аралашыу һәм концерт әҙерләнгәйне. Алып барыусыһы – Хөрмәтулла Үтәшев.
Театрҙың художество етәксеһе Олег Ханов тамашасыларҙы ихлас сәләмләп былай тине: «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы" марафоны сиктәрендә үткәрелгән проект ниһайәт Өфөгә лә килеп етте. Мәҙәниәт йылының үҙенсәлекле символы республикабыҙ буйлап ҡаланан-ҡалаға, райондан-районға күсеп йөрөп, ошо төбәктәрҙе, ваҡытлы ғына мәлгә булһа ла мәҙәни баш ҡалаға әүерелдереп, халыҡҡа күпме шатлыҡлы минуттар бүләк итте. Ә бөгөн уны баш ҡалабыҙ Өфө ҡабул итеп алды».
Сараны дауам итеп Алһыу Бәхтиева, Юнир Ҡоланбаев, Азамат Ғафаров һәм башҡа сәхнә оҫталары башҡарыуында моңло йырҙар, Азат Биксуриндың ҡурай моңдары яңғыраны. Урал Әминовтың дәртле бейеүенә тамашасы ихлас ҡул сапты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 228
УРМАН КӨЛӘПӘРӘҺЕ (Sanicula), сатыр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 40 төрө билдәле, башлыса Евразияның һәм Американың уртаса, субтропик һәм тропик бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда урал У.к. үҫә. Күп йыллыҡ үлән. Һабағы яңғыҙар, ябай, бейеклеге 30–60 см. Япрағы оҙон һаплы, 3–5 бүлемле, эрерәк, төбөнә тиклем тиерлек ирекле урта һәм төбөндә ҡушылып үҫкән ситке өлөштәре бар. Өлөштәре өс айырсалы, ситтәре тешле‑киртләсле. Сәскәһе йәшкелт аҡ төҫтә, дөрөҫ төҙөлөшлө, тышҡылары — һеркәлек, сәскә һаптарында, эскеләре — ике енесле, ултырма, шар рәүешле сатырҙарҙа урынлашҡан. Урамаһы һәм ваҡ урамаһы бер нисә япраҡсанан тора. Июнь–июлдә сәскә ата. Емеше — һалынҡы емеш, йомортҡа‑шар рәүешле, ырғаҡ һымаҡ төктәр м‑н ҡапланған, июль– авг. өлгөрә. Киң япраҡлы шыршы һәм киң япраҡлы ҡарағай урмандарында үҫә. Өфө яйлаһында осрай. Составында сапониндар, флавоноидтар һ.б. бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла. Реликт, БР-ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
А.Ә.Мулдашев
Тәрж. Г.А.Миһранова