text:
20 апрелдә Учалыла ҡала башҡорттарына арналған VII төбәк-ара конференция үтәсәк
20 апрелдә Башҡорт дәүләт университетының Учалы филиалында VII «Ҡала башҡорттары: традициялар һәм бөгөнгө йәмғиәт» төбәк-ара фәнни-ғәмәли конференцияһы үтәсәк. Уны ойоштороусылар булып Башҡортостан Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы, Мәғариф министрлығы, Һаулыҡ һаҡлау министрлығы, Фәндәр академияһы, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты, Рәсәй Фәндәр академияһының Өфө ғилми үҙәге, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Тарих,тел һәм әҙәбиәт институты, Учалы районы хакимиәте сығыш яһай.
Конференцияла Башҡортостан Республикаһы ҡалаларын социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереү, башҡорттар урбанизацияһы, башҡорт теленең һөҙөмтәле ҡулланылыуы, тәрбиә, милли мәғариф, һаулыҡ, ҡала шарттарында демография үҫеше мәсьәләләре тикшереләсәк.
Ҡала башҡорттарына бағышланған фәнни-ғәмәли конференциялар республикала матур йолаға әүерелде, улар ике йыл һайын үткәрелә. Бығаса конференциялар Өфө, Стәрлетамаҡ, Нефтекама, Бөрө, Октябрьский ҡалаларында уҙғарылды.


c: text/html

text:
Сергей Афонин Башҡортостандағы юлдар торошон ҡәнәғәтләнерлек түгел тип атаны
Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты коллегияһы ултырышы булды. Унда БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Сергей Афонин, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары һәм тармаҡ предприятиелары вәкилдәре ҡатнашты.
Сергей Афонин әйтеүенсә, ил иҡтисады көрсөктән һуң әкренләп аяҡҡа баҫа. Был Башҡортостанға ла ҡағыла.
— Эш әүҙемлеге көсәйә, етештереү үҫә, – тине ул. – Һөҙөмтәлә транспорт хеҙмәттәренә ихтыяж арта.
Вице-премьер шул уҡ ваҡытта юл хужалығы һәм транспорттағы байтаҡ проблемаларҙы билдәләне. Мәҫәлән, йәмәғәт транспорты маршруттары ентекле ҡулайлаштырылмаған.
Сергей Афонин шулай уҡ республикалағы юлдарҙың насар сифатын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
— Күптән түгел генә “Өфө – Ырымбур” трассаһынан үттем. Уның сифатынан ҡырҡа ҡәнәғәт түгелмен. Башҡа күп кенә юлдар ҙа шәптән түгел. Хәлгә йоғонто яһаған һауа шарттары һәм башҡа факторҙарҙың булыуын аңлайым, әммә етешһеҙлекте кисектермәҫтән төҙәтергә кәрәк, – тине вице-премьер.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Өфөлә — «Олимпия тәнәфестәре»
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
29 ғинуарҙа Өфөлә Рәсәйҙең Олимпия комитеты әҙерләгән «Олимпия тәнәфестәре» проекты старт ала. Көндөҙгө сәғәт 2-лә Ленин һәм Пушкин урамдары киҫелешендәге скверҙа акция уҙа, уның барышында билдәле спортсылар — олимпия чемпиондары, Рәсәйҙең олимпия комитеты вәкилдәре, рәсми вәкилдәр, шулай уҡ бөтә теләүселәр махсус эшләнгән аппараттар һәм ябай физик күнекмәләр ярҙамында проектта ҡатнашыусы туғыҙ ҡала (Ҡазан Һамар, Мәскәү, Омск, Дондағы Ростов, Томск, Новосибирск, Екатеринбург, Санкт-Петербург) халҡы менән үҙҙәренең йылыһы менән уртаҡлаша ала, тип хәбәр иттеләр баш ҡала хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
«Олимпия тәнәфестәре» проекты 2013 йылдың ноябрендә башланды.


text:
Фото:
Ҡоролоҡ Башҡортостанда игенде етерлек күләмдә йыйырға мөмкинлек бирмәне
Фото:
Ағымдағы йылда ҡоролоҡ арҡаһында Башҡортостанда 870 мең тонна иген йыйып алынасаҡ. Был ғәҙәттәгенән 3,6 тапҡырға кәмерәк. Был турала аҙыҡ-түлеккә хаҡтар артыуын туҡтатыу мәсьәләләре буйынса БР Хөкүмәтендә үткән киңәйтелгән кәңәшмәлә БР ауыл хужалығы министры Азат Йыһаншин әйтте. Көнбағыш уңышы күп йылдар дауамындағы күрһәткестәрҙән — 2,6 тапҡырға, шәкәр сөгөлдөрө 2,3 тапҡырға түбәнерәк.
Министр әйтеүенсә, республика баҫыуҙарында мал аҙығы ике тапҡырға кәмерәк әҙерләнгән, был бөгөн үк ит һәм һөт етештереү күләмендә, шулай уҡ мал иҫәбендә сағыла. Ҡоролоҡтан тыш, хаҡтар артыуына юғары өҫтәмә хаҡтар билдәләгән сауҙа ла кире йоғонто яһай. Мәҫәлән, крәҫтиәндәр ҡарабойҙайҙы ике тапҡырға арзаныраҡҡа һатһа ла, сауҙала уның килограмы 50 һумдан артып китә.
Ауыл хужалығы продукцияһына ажиотажды һәм хаҡтар артыуын туҡтатыу өсөн республикала бер нисә принципиаль сара күрелә. Башҡортостан аграрийҙарына ярҙам итер өсөн федераль һәм республика бюджеттарынан 4,5 миллиард һум аҡса йүнәлтелгән. Аҙыҡ-түлек продукттарына хаҡтар мониторингын ойоштороу буйынса ведомство-ара эш төркөмө булдырылған, һатып алыу хаҡтарына мониторинг алып барыла, БР-ҙың ашлыҡ ҡабул итеү предприятиеларында 516 мең тонна иген һаҡлана. Бынан тыш, республика ҡалаларында аҙыҡ-түлек менән бәйле хәүефһеҙлекте тәьмин итеү маҡсатында, игендең биш айлыҡ оператив страховка запасы булдырылған.


text:
Башҡортостан кредит биреү йәһәтенән әүҙем ун төбәк иҫәбенә инде Фото: cbkg.ru
Башҡортостан кредит биреү йәһәтенән әүҙем ун төбәк иҫәбенә инде
Башҡортостан кредит биреү йәһәтенән әүҙем ун төбәк иҫәбенә инде Фото: cbkg.ru
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Өсөнсө квартал йомғаҡтары буйынса Башҡортостан кредит биреү йәһәтенән әүҙем ун төбәк иҫәбенә инде, тип хәбәр итә Берләшкән кредит бюроһы. Улар — Мәскәү (135,7 миллиард һумға 600 мең кредит), Санкт-Петербург (50 миллиард һумға 315 мең кредит), Краснодар крайы (30 миллиард һумға 245 мең кредит), Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Татарстан, Түбәнге Новгород, Силәбе, Ростов һәм Һамар өлкәләре. Илдә бирелгән бөтә кредиттарҙың 39 проценты тәүге унау иҫәбенә тура килә.
Дөйөм алғанда, йыл башынан кредит карталары һәм ипотека өлөшө артҡан. Әлеге мәлдә Рәсәйҙә яҡынса 2,73 миллион ипотека заемсылары иҫәпләнә, уларҙың һәр береһенең банктарға уртаса 1,29 миллион һум бурысы бар.
Кредит карталары — иң популяр кредит продукты, уны 31,12 миллион кеше ҡуллана. Карта буйынса уртаса лимит — 49,5 мең, уртаса бурыс — 31 мең һум самаһы. Бирелгән карталарҙың 50 проценты файҙаланылмаған.
Ҡулаҡса биреү күләме, айырыуса автокредит кәмей. Әле 1,22 миллион кеше автокредит түләй. Уның буйынса уртаса бурыс — 405 мең һум.


text:
Сентябрҙә Өфө эшҡыуарҙары өсөн бушлай консультациялар үткәреләсәк
Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһенең йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә бәләкәй һәм урта бизнес субъекттары эшмәкәрлеге буйынса түләүһеҙ консультациялар дауам итә. Улар эшҡыуарҙарҙың мәғлүмәтлелеген күтәреү һәм юридик белемен арттырыу маҡсатында үткәрелә.
6 сентябрҙә «Һалым һалыуҙы ҡулайлаштырыу һәм бухгалтерлыҡ иҫәбен алып барыуға сығымдарҙы кәметеү» темаһына «Бизнес-партнер» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директоры урынбаҫары Диана Киселева кәңәштәрен бирәсәк.
13 сентябрҙә «Фонд АЯКС» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте директорының эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә булышлыҡ итеү буйынса урынбаҫары Ирек Ильясов «Бәләкәй һәм урта бизнес менән шөғөлләнеүҙең юридик аспекттары» темаһына консультация үткәрәсәк.
27 сентябрҙә «Яңы эш асыу серҙәре» темаһына Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһе директоры Лариса Землянова мәғлүмәт бирәсәк.
Консультациялар 16 сәғәттән 18-гә тиклем Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1 адресы буйынса үткәрелә. 241-47-44 телефоны аша алдан теркәлеү мотлаҡ.


text:
Фатима ҺИБӘТОВА – районыбыҙҙың билдәле сәсәниәһе, ил инәһе. Ул ауылдың ғына түгел, райондың һәм республиканың мәҙәни-ижтимағи тормошонда әүҙем ҡатнашып килә. 2010 йылда район шиғыр һөйләүселәр бәйгеһендә үҙе ижад иткән шиғырҙарҙы һөйләп, Гран-при алһа, 2014 йылда «Башҡортостан» гәзите ойошторған «Таланттарҙы данлай Тыуған ил» бәйгеһендә башҡорт халыҡ йырҙарын оҫта башҡарып, еңеүсе була. Ә 2015 йылда район мөнәжәтселәр ярышында – Гран-при, Сибай ҡалаһында үткән республика мөнәжәт һөйләүселәр бәйгеһендә III дәрәжәле диплом һәм «Башҡортостан ҡыҙы» журналының махсус призын ала. Былтыр иһә республикала беренсе тапҡыр үткәрелгән «Ҡыҙыл йәйләүе» тип аталған башҡорт этник конкурсында ҡатнашып, йәнә Гран-при яулауға өлгәште.
Фатима Ғәбделкәбир ҡыҙының тормошо күптәргә өлгө. Ауылдың ағинәйе булараҡ, биш ваҡыт намаҙын да, ураҙаны ла ҡалдырмай, халыҡ табибәһе лә, ейән-ейәнсәрҙәренә бына тигән өләсәй ҙә. Гәзит-журналдарға әүҙем яҙылып, Башҡортостан матбуғатын яратып уҡыусы автор ҙа ул. Район гәзитенән башлап республикала сыҡҡан «Башҡортостан», «Башҡортостан ҡыҙы», «Ағиҙел», «Йәшлек», «Киске Өфө», «Йәншишмә», «Аманат» кеүек баҫмалар ҙа уның иғтибарынан ситтә ҡалмай. Үҙенең дә «Ғаиләм – ҡәлғәм», «Ғүмерем миҙгелдәре» исемле китаптары донъя күрҙе.
Былтыр ғүмер кисергән Рысҡужа ауылында уның 70 йәшлек юбилейына арналған ижад кисәһе үтте. Туғандары, дуҫтары, ауылдаштары, «Ҡуңыр буға» һәм «Йәйғор» әҙәби ойошмалары ағзалары әҙибәне ихлас тәбрикләне. Ейән-ейәнсәрҙәре иһә Фатима апайҙың балалар өсөн ижад иткән шиғырҙарын һөйләп ишеттерҙе. Улар «Йәншишмә»не уҡыусыларға ла оҡшар, тип уйлайбыҙ.
Зөһрә КАШАПОВА, «Йәйғор» әҙәби ойошмаһы етәксеһе.
Әбйәлил районы.
Ғәлинур – һалдат
Ракетала хеҙмәт иткән
Атайым һалдат саҡта.
Үҫкәс, атай кеүек булам,
Әлегә торам һаҡта.
Ике малай мажараһы
Олатай тәгәрмәс майлай,
Эш арбаһын йүнәтеп.
Илһам менән Ғәлинур
Ситтә тора күҙәтеп.
Атын егеп олатай
Сығып китте урманға.
Сәпиттәрен майларға
Ваҡыт етте уларға.
Алып булмай дегетте,
Биҙ(е)рә тора сөйҙә.
Ул итәләр, был итәләр –
Етеңкерәмәй кәүҙә.
Ғәлинур баҫып түмәргә,
Биҙ(е)рәгә үрелде,
Дегет башҡа түгелде.
Бына ғәжәп: Ғәлинурға
Көн төн булып күренде.
Илһам илай ҡысҡырып,
Өләсәһен саҡырып.
Үкенесле: сәпит кенә
Майһыҙ ҡалды ултырып.
Бәләкәй «хәзәйкә»
Бишен тултырҙы Ләйсән,
Әле мәктәпкә бармай.
Әсәһе эшкә киткәндә
Кескәй Илдарҙы ҡарай.
Өйҙө тәртиптә тота,
Һауыт-һабаны йыуа.
Әсәһе эштән ҡайтҡансы
Өйҙә «хәзәйкә» була.
Теүәтәй
Айбулат менән Фәриткә
Туп алып ҡайтты атай.
Тупты берәү генә алған,
Ә өйҙә ике малай.
Талашалар, илашалар,
Миңә лә миңә, тиеп.
Шул саҡта әсәһе тупты
Бирҙе урталай бүлеп.
Әсәй килеп ҡатнашҡас,
Малайҙар тынысланды.
Икеһе лә баштарына
«Теүәтәй» кейеп алды.
Илһам «бассейнда»
Беҙҙең ишек алдында
Оло феләк ултыра.
Көн дә иртән әсәй уға
Ҡоҙоҡтан һыу тултыра.
Илһам әле кескенә,
Тик тормай ул һис кенә.
Һыу инергә төшөп киткән
Һыулы феләк эсенә.
Ағайым – шофёр
Вәхит ағайым – шофёр,
Машинала елдерә.
Утын-бесәнде лә хәҙер
Урмандан ул килтерә.
Хәмзә менән Ғәле
Хәмзәгә беҙ уйынсыҡ ат
Алып ҡайттыҡ баҙарҙан.
Ат арбала баҫып тора,
Төҫө алма сыбарҙан.
Хәмзә менән Ғәле хәҙер,
Ат булғас, бушамайҙар.
Ваҡытында төшкө ашты
Инеп тә ашамайҙар.
Ямғырҙан ҡасып малайҙар
Йүгереп өйгә ингән.
Ә аттары тышта ҡалып,
Еүешләнгән, ебегән.
Еүеш атты йығып һалып,
Тиреһен тунағандар.
Олатай сыҡһа, ат һуйҙыҡ, тип
Ҡыуанышып торғандар.


text:
Аҙна аҙағында Өфөлә таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса бер юлы өс акция үтәсәк
Өфөләге һуңғы санитар йоманың һөҙөмтәһендә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына ике мең кубометрҙан ашыу сүп-сар сығарып түгелде.
Территорияларҙы таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса йома сараһында 43 меңдән ашыу ҡала халҡы ҡатнашты. 600 квадрат метр юл ремонтланды. 600-гә яҡын махсус техника берәмеге файҙаланылды. Ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигонына 200-ҙән ашыу рейс яһалды.
Был аҙнала Өфө халҡы санитар йоманан тыш, дөйөм ҡала өмәһендә лә ҡатнашасаҡ. Улар 13 һәм 14 майҙа үтә, тип хәбәр иттеләр Өфө ҡалаһы хакимиәтенән.
Бынан тыш, йәкшәмбе, 15 майҙа, теләге булғандарҙың барыһы ла «Бер көндә 500 таҙартыу» дөйөм ҡала экологик акцияһында ҡатнаша ала.


text:
«Башҡортостан ҡыҙы» журналы «Рәсәй патриоты» конкурсының төп призын алды
Башҡортостан вәкиле «Рәсәй патриоты» Бөтә Рәсәй конкурсында еңеп сыҡты. «Дала ҡыҙы» очеркы өсөн «Башҡортостан ҡыҙы» хәбәрсеһе Әлмира Кирәева «Журналдар» категорияһында иң яҡшыһы тип танылған, тип хәбәр иттеләр республиканың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Киң мәғлүмәт сараларында ватансылыҡ тематикаһын яҡтыртыуға арналған традицион конкурс 10-сы тапҡыр үткәрелде. Быйыл һөнәри ярыштың федераль этабына 64 Рәсәй төбәгененең 400 киң мәғлүмәт сараһынан 2300 материал тапшырылған. Еңеүселәрҙе төрлө йылдарҙа Екатеринбургта, Түбәнге Новгородта, Бөйөк Новгородта, Волгоградта һәм башҡа ҡалаларҙа тәбрикләнеләр. Еңеүселәрҙе наградлауға арналған сираттағы тантана Омскиҙа 20 октябрҙә үтәсәк.


text:
Башҡорт Википедияһы һигеҙ йыллығын билдәләй
2005 йылдың 16 апрелендә виртуаль энциклопедияла билдәһеҙ автор башҡорт телендә «Башҡортостан» исемле тәүге мәҡәлә яҙып ҡалдырған. Хәҙер был көн Башҡорт Википедияһының тыуған көнө тип иҫәпләнә. Һигеҙ йыл дауамында ул үҙенең булмышын иҫбатланы һәм артабан үҫеүен дауам итә. Әлеге ваҡытта Википедияның башҡорт бүлегендә 30 меңдән ашыу мәҡәлә иҫәпләнә, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башҡорт Википедияһы администраторы Рөстәм Нурыев. Теркәлгән ҡатнашыусылар һаны һигеҙ меңгә етте, ай һайын 65-тән ашыу ирекмән булған мәҡәләләрҙе тулыландырып, яңыларын яҙып тора. Аҡһаҡал Саған мәғлүмәттәрҙе айырым темалар буйынса порталдарға туплай. Ҙур тәжрибәһе булған ҡулланыусы Assele математика темаһына яҙылған мәҡәләләрҙе тәржемә итә. Ирекмәндәр эшмкәрлегенә яңы ҡушылған YANBEK 8 апрелдә «Салауат Юлаев хоккей клубы» исемле күләмле мәҡәлә яҙҙы. Ayratayrat исемле ҡатнашыусы Рәсәйҙең ҙур предприятиелары тураһында мәҡәләләр әҙерләй, Марат88 һуңғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса Башҡортостан ауылдарына арналған мәҡәләләрҙе тулыландыра. Ирекмәндәр шулай уҡ башҡорт телендә Викикитапхана, Викиһүҙлек, Викиөҙөмтә проекттарын әҙерләй башланы. Гүзәл Ситдыҡова Викикитапханала Ҡөръән сүрәләренең башҡорт телендәге тәфсирҙәрен урынлаштыра, Гүзәл Кәрим Викиөҙөмтәлә «Башҡорт халыҡ мәҡәлдәре һәм әйтемдәре» бүлеген тулыландыра һәм Викикитапханала балалар өсөн әҫәрҙәр урынлаштыра. Башҡорт Википедияһында ҡатнашыусылар исемлеген артабан да дауам итергә мөмкин.
— Википедияның башҡорт бүлеген төҙөүҙә ирекмәндәр ниндәйҙер маҡтау йәки башҡа төрлө файҙа эҙләп түгел, ә йөрәк ҡушыу буйынса ҡатнаша. Башҡорт Википедияһының тыуған көнөндә барлыҡ ирекмәндәрҙең фиҙаҡәр хеҙмәтен баһалап, уларға рәхмәт һүҙҙәрен еткерәм һәм артабанғы ижади уңыштар теләйем, — тип мөрәжәғәт итте хеҙмәттәштәренә Рөстәм Нурыев.


text:
Башҡортостанда ямғырлы һауа торошо һаҡланасаҡ
Был аҙнала Башҡортостанда тотороҡло һауа торошо һаҡланасаҡ.
Рәсәй Гидрометеорология үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, республиканың күпселек райондарында аҙна һуңына тиклем көндәр болотло буласаҡ, бер аҙ ямғыр яуасаҡ.
Һауа температураһы аҙнаның тәүге өс көнөндә плюс 12-15 градустан артмаясаҡ. Төнөн туғыҙ градустан да йылыраҡ көтөлмәйәсәк.
Кесе йоманан, 26 сентябрҙән алып төбәктең ҡайһы бер райондарында көндөҙ плюс биш-туғыҙ градусҡа тиклем һәм төндәрен плюс бер-өс градусҡа тиклем һыуытасаҡ.
Дөйөм алғанда, Волга буйы федераль округы территорияһының күпселек өлөшөндә 24 сентябрҙә көслө ямғыр яуыуы һәм секундына 15 метрҙан алып 20 метрға тиклем тиҙлектә ел иҫеүе көтөлә, тип иҫкәртә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.


text:
Фото:
Түбәнге Новгородта төбәк һәм муниципаль киң мәғлүмәт саралары етәкселәре медиа-форумы
Фото:
Бөгөн Түбәнге Новгородта Волга буйы федераль округының төбәк һәм муниципаль киң мәғлүмәт саралары етәкселәренең медиа-форумы эш башлай. Башҡортостандан унда «Республика Башкортостан», «Уфимские ведомости» гәзиттәре, «Аргументы и факты»ның төбәк ҡушымтаһы баш мөхәррирҙәре, «Башинформ» агентлығы, «Спутник ФМ» радиоһы вәкилдәре ҡатнаша. Медиа-форумдың маҡсаттары – округ киң мәғлүмәт саралары етәкселәре менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙе нығытыу, Волга буйы федераль округының Баш мөхәррирҙәр клубын һәм федераль Баш мөхәррирҙәр клубын ойоштороу өсөн кандидатуралар билдәләү.
Форум сиктәрендә түңәрәк өҫтәл үткәреләсәк, унда Волга буйы төбәгенең үҫеш перспективалары тикшереләсәк, «Модернизациялау процесында киң мәғлүмәт сараларының роле» темаһына федераль эксперттар менән дискуссия үткәреләсәк. Унда Рәсәйҙең билдәле сәйәсмәндәре, журналистар, йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡатнашасаҡ. Медиа-форум Волга буйы федераль округының «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһы төбәк бүлексәләренең «Волга буйының 2020 йылға тиклемге социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһы. 2010-2012 йылдарға программа» Төбәк-ара конференцияһы сиктәрендә үткәрелә.
Төбәк-ара конференция Түбәнге Новгородта 14 сентябрҙә үткәрелә. Унда «Берҙәм Рәсәй» партияһы рәйесе, Рәсәй Хөкүмәте башлығы Владимир Путин ҡатнашыуы көтөлә. Конференцияла иң ҙур делегацияларҙың береһе — 50 кешегә яҡын – Башҡортостандан буласаҡ. Делегацияны Башҡортостан Президенты, партияның Юғары советы ағзаһы Рөстәм Хәмитов етәкләй, делегация составында «Берҙәм Рәсәй» Төбәк политсоветы секретары, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев.


text:
Өфө табиптары ҡаланың һаулыҡ һаҡлау системаһына 90 йыл тулыуҙы билдәләнеФото: Олег Яровиков
Өфө табиптары ҡаланың һаулыҡ һаҡлау системаһына 90 йыл тулыуҙы билдәләне
Өфө табиптары ҡаланың һаулыҡ һаҡлау системаһына 90 йыл тулыуҙы билдәләнеФото: Олег Яровиков
Өфөнөң Ҡала мәҙәниәт һарайында баш ҡаланың һаулыҡ һаҡлау системаһына 90 йыл тулыуға арналған тантаналы сара үтте. Байрамда Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов та ҡатнашты.
— Халыҡҡа тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү 225 йыл элек үк формалаша башлаған. Бөгөнгө сара сиктәрендә БР Милли музейының күсмә күргәҙмәһе үтә, ул ил медицинаһына нигеҙ һалыуҙа ҡатнашҡан һәм хаҡһыҙ рәүештә онотолған бөйөк табиптарҙың исемдәрен беҙгә кире ҡайтарҙы. Уларҙың күптәре фәнни асыштары менән донъя энциклопедияларына ингән. Был табиптарҙың ҡаланы үҫтереүгә индергән баһалап бөткөһөҙ ҙур өлөшө хаҡында беҙ һәр саҡ иҫләргә бурыслы. Өфө ҡалаһының музейы булдырылһа, һаулыҡ һаҡлау бүлеге унда лайыҡлы урын биләйәсәк.
— Өфө ҡалаһының һаулыҡ һаҡлау системаһына 90 йыл тулыу – оло ваҡиға, — тине БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы башлығы Георгий Шебаев. – Тарих биттәрен байҡаһаң, уларҙа граждандар һуғышы, Бөйөк Ватан һуғышы, беҙҙең көндәр аша илебеҙ тарихын күрәбеҙ. Күп нәмәләр эшләнгәнен һәм киләсәктә лә күпме эштәр башҡарырға тура киләсәген аңлайбыҙ. Эшебеҙҙә иң мөһиме – ул кешеләр. Белгестәрҙең тейешле квалификацияһы булмаһа, шулай уҡ кешенең йән һалып эшләргә теләге булмаһа, уңыштарға өлгәшеп булмаясаҡ. Иң яҡшы ҡорамалдарҙың да профессионалдарһыҙ файҙаһы юҡ. Ҡаланың һаулыҡ һаҡлау системаһында ҡасандыр эшләгән һәм бөгөнгө көндә хеҙмәт иткән барлыҡ белгестәргә рәхмәтемде белдерәм, артабан да фиҙаҡәр хеҙмәт итеүегеҙҙе теләйем.
Медицина хеҙмәткәрҙәрен ҡотлап, министр иң яҡшы белгестәргә «Башҡортостан Републикаһының атҡаҙанған табибы» исеменә дипломдар һәм республиканың Почет грамоталарын тапшырҙы. Артабан «Йылдың иң яҡшы табибы» ҡала конкурсында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтте.
Сара матур концерт менән тамамланды.


text:
Мортаза Рәхимов Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы ултырышында ҡатнашты
12 ноябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Республикаһы Президенты М.Ғ. Рәхимов Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы палаталарының берлектәге ултырышында ҡатнашты. Унда Рәсәй Федерацияһы Президенты Д.А. Медведев ил парламентына Мөрәжәғәтнамәһен уҡып ишеттерҙе.
Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына ярашлы, Рәсәй Президентының Федераль Йыйылышҡа Мөрәжәғәнамәһе дәүләт башлығының бурысы булып тора. Унда эске һәм тышҡы сәйәсәттең төп йүнәлештәре буйынса позиция, шулай уҡ дәүләт башлығының мөһим ҡарарҙары хаҡындағы мәғлүмәттәр билдәләнә. Үҙенең мөрәжәғәтендә Д.А. Медведев шулай уҡ бер нисә мөһим белдереү яһаны. Быйылғы Мөрәжәғәтнамә өҫтөндә эшләгәндә Президенттың 2009 йылдың 10 сентябрендә баҫылып сыҡҡан “Рәсәй, алға!” мәҡәләһенә ҡарата граждандарҙың фекер һәм тәҡдимдәре иҫәпкә алынды.
Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәт итеп, дәүләт башлығы, ХХI быуатта Рәсәй демократия ҡиммәттәренә һәм институттарына нигеҙләнгән бөтә яҡлы модернизацияға мохтаж, тине. Д.А. Медведев Рәсәйгә принципиаль яңы нигеҙҙә донъя державаһы статусына эйә булыу кәрәклегенә инаныуын белдерҙе.
— Ватандың абруйы һәм милли именлек үткәндәрҙең ҡаҙаныштары менән генә билдәләнә алмай. Етештереү комплекстары, ядро ҡоралы, сәнәғәт һәм коммуналь инфраструктура — быларҙың күпселеге тиерлек совет белгестәре тарафынан булдырылған, — тине дәүләт башлығы. Ил Президенты рәсәйҙәрҙең әлеге быуынын “үҙ һүҙен әйтергә” һәм илде яңы кимәлгә күтәрергә саҡырҙы.
Д.А. Медведев, донъя финанс көрсөгө һөҙөмтәһендә Рәсәйҙә иҡтисади үҫештең түбәнәйеүе күпселек илдәр менән сағыштырғанда тәрәнерәк булды, тип билдәләне. Рәсәй продукцияһының конкуренцияға һәләтенең түбән булыуын һәм иҡтисади структураның сеймалға бәйлелеген төп сәбәптәр тип атаны.
Рәсәй Президенты, граждандарға социаль ярҙам дәүләт сәйәсәте өҫтөнлөгө булды һәм булып ҡала, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Уның әйтеүенсә, ил бюджеты килемдәренең түбәнәйеүенә ҡарамаҫтан, дәүләттең социаль йөкләмәләре артабан да тулы күләмдә үтәләсәк. Пенсияларҙы индексациялау, ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү, эшһеҙлек буйынса пособиеларҙы арттырыу, халыҡты эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ программаларын тормошҡа ашырыу хаҡында һүҙ бара.
Федераль Йыйылышҡа мөрәжәғәтендә барышында Дмитрий Медведев берҙән-бер предприятиеға ҡарап торған бәләкәй ҡалалар проблемаһын күтәрҙе. “Яҡын арала беҙгә бәләкәй ҡалаларҙа йәшәү кимәленең ҡырҡа түбәнәйеүенә юл ҡуймау өсөн оператив саралар күрергә кәрәк. Был бөтә кимәлдәге власть органдарының да, предприятиелар етәкселегенең дә бурысы”, тине Рәсәй Президенты.
Үҙенең Мөрәжәғәтнамәһендә Д.А. Медведев шулай уҡ ил үҫешенең сәйәси стратегияһындағы өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙе билдәләне һәм коррупцияға ҡаршы көрәш проблемаларына иғтибар бирҙе.
Дәүләт башлығының мөрәжәғәтенә комментарий биреп, Башҡортостан Президенты М.Ғ. Рәхимов, Д.А. Медведевтың икенсе Мөрәжәғәтнамәһе көслө тәьҫир яһай, тип билдәләне.
— Был — илдең киләсәге хаҡында тәрән хәстәрлек менән һуғарылған юғары патриотик мөрәжәғәт. Хәҙерге Рәсәйҙең иҡтисади базаһын булдырыу, иҡтисадтың реаль секторын модернизациялау бурысы аныҡ ҡуйыла. Улай ғына ла түгел, сәнәғәт етештереүендә тәҡдим ителгән структура, модернизация йәһәтенән алға китеш 1945 йылғы Бөйөк Еңеүебеҙгә тиңләштерелә. Бындай белдереүҙең Рәсәйҙәге һәр граждандың хис-тойғоларына ҡағылмауы мөмкин түгел, — тине М.Ғ. Рәхимов.
Башҡортостан Президенты илебеҙҙең һәм уның бөтә төбәктәренең перспективалары заманса технологияларға, конкуренцияға һәләтле продукция етештереүҙе арттырыуға, алдынғы тармаҡтарҙы һәм технологияларҙы үҫтереүгә бәйле булыуы менән тулыһынса килешә. Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан ошо йүнәлештәрҙә ныҡышмалы эшләй, — тине республика башлығы. М.Ғ. Рәхимов, ошо стратегик документ положениелары юҫығында “беҙ ил Президенты билдәләгән йүнәлештәрҙә тырышлығыбыҙҙы арттырасаҡбыҙ”, тип белдерҙе.
— Ҙур бурыстар ҡуйылды. Уларҙы тормошҡа ашырыу өсөн процестарға һөҙөмтәле идара итеү мөһим. Президент проблемаларҙы эҙмә-эҙлекле хәл итеү зарурлығын билдәләй. Был илдә инфраструктураны үҫтереү мәсьәләһе йәһәтенән айырыуса яҡшы яңғыраны. Әлегә ул тулыһынса финансланмаған, бында ябай ғына тәртип юҡ, ә төҙөлөш бер нисә тапҡырҙарға юғарыраҡ хаҡтар буйынса алып барыла, бындай маҡсатҡа күп аҡса түгеү — юл ҡуйылғыһыҙ эш, — тине М.Ғ. Рәхимов.
Республика башлығы шулай уҡ, модернизациялауҙың билдәләнгән һәр йүнәлешендә үҙенең йәшәүгә һәләтен һәм кәрәклеген иҫбатлаған практикаға ғына таянырға тейешбеҙ, тигән фекер белдерҙе. Башҡортостан Президенты фекеренсә, ныҡлы дәүләт төҙөү өсөн ныҡлы нигеҙ кәрәк, һәм ауылдарыбыҙ уның мөһим өлөштәренең береһе булды һәм булып ҡала. “Йәмғиәттең һәм иҡтисадтың нигеҙе булараҡ агросәнәғәт комплексын комплекслы үҫтереү бик кәрәк. Рәсәйҙең бөтә уңышлы төбәктәрендәге үҫеш тәжрибәһе быны асыҡ күрһәтә”, — тине М.Ғ. Рәхимов. Әлбиттә, урта мәктәпкә булышлыҡ итеү һәм уны сифатлы модернизациялау, Башҡортостан Президенты фекеренсә, бөтә кимәлдәге инновациялар өсөн нигеҙ булып тора.
Рәсәй бөйөк державаға әүерелергә тейеш һәм Мөрәжәғәтнамәлә ҡуйылған бурыстарҙы социаль-сәйәси тотороҡлолоҡ, Рәсәй йәмғиәте көсөн тырыш конструктив эшкә туплау шарттарында ғына тормошҡа ашырырға мөмкин, тип инана республика Президенты.
— Президент илде киң яңыртыу һәм цивилизациялы үҫтереүҙең комплекслы, бөтөн программаһын бирҙе. Ул күп милләтле халҡыбыҙҙың “Алға, Рәсәй!” тигән ике һүҙҙә сағылған милли идеяһын тәҡдим итте, тиергә мөмкин, — тине М.Ғ. Рәхимов.


text:
Башҡортостанда муниципалитеттар эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә субсидия алыу мөмкинлегенә эйә
Башҡортостандың муниципаль берәмектәре эшҡыуарлыҡты үҫтереүгә субсидия алыу мөмкинлегенә эйә. БР Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты 2012 йылға бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү буйынса республика программаһын тормошҡа ашырыу сиктәрендә түбәндәге саралар үткәреү хаҡында иғлан итә: бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү буйынса муниципаль программалар сараларына ярҙам итеү өсөн республиканың муниципаль берәмектәренә субсидия биреү буйынса конкурс; бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттарын үҫтереү буйынса муниципаль программаларҙы тормошҡа ашырыуға күп профилле муниципаль берәмектәргә (моноҡалаларға) субсидия биреү буйынса конкурс нигеҙендә һайлап алыу.
Документтар 2 майҙан 1 июнгә тиклем ҡабул ителә.


text:
ЮЛДАШ МЕНӘН ҠУЯН
Просмотров 867
- "Аҡбуҙат"та баҫылған:08-2014
-
- Исеме:ЮЛДАШ МЕНӘН ҠУЯН
-
- Автор:Булат РАФИҠОВ
-
- Район:
-
- Ауыл:
-
- Рәссам:
-
(Әкиәт)
Юлдаш, кишер ашай-ашай, ҡайҙалыр китеп бара икән. Ҡаршыһына Ҡуян килеп сыҡҡан.
—Юлдаш, һыйла әле, — тип инәлгән Ҡуян. — Мин кишерҙе һинән дә нығыраҡ яратам бит.
—Анһат, әҙергә хәҙер! — тип көлгән Юлдаш. Улай яратҡас, үҙең үҫтер.
—Мин белмәйем шул! — тигән Ҡуян, илар сиккә етеп.
—Нимәне белмәйһең?
—Кишер үҫтерә белмәйем.
Ҡуян Юлдашҡа йәл булып киткән. Ул тегене өйрәтергә тотонған:
—Нимәһе бар уның! Көрәк алаһың да түтәл ҡаҙаһың. Шунан унда орлоҡ сәсәһең. Көн дә һыу һибәһең…
Ҡуян уны тыңлаған-тыңлаған да ауыр һулап ҡуйған.
—Барыһын да һин әйткәнсә эшләр инем дә, көрәгем юҡ шул минең! Шунан тағы орлоғон ҡайҙан табырға?
—Аңғ(ы)ра! — тип асыуланған Юлдаш. — Минән һора, бөтәһен дә үҙем бирермен. Мә, тотоп тор әле, тип, ҡулындағы кишерен Ҡуянға ҡалдырған да өйҙәренә йүгергән.
Көрәк, орлоҡ алып килгәс, ни күрһен: Ҡуяндан елдәр иҫкән, ә кишерҙең йәшел һабаҡтары ғына ятып ҡалған.
Шунан бирле Ҡуян, Юлдашты күреп ҡалыу менән, йән-фарманға ситкә һыпырта икән. Бүтән кешеләрҙән дә ҡаса. Ҡасандыр алдашҡаны өсөн һаман оят уға.


text:
2011 йылда республикала Ирәмәл тауына 20 меңгә яҡын кеше күтәрелгән
2011 йылда 20 меңгә яҡын кеше «Ирәмәл» тәбиғәт паркында булған. Бындай мәғлүмәттәрҙе «Башинформ» агентлығына тәбиғәт паркы директорының фән буйынса урынбаҫары Илсаф Ғәбдиев хәбәр итте.
2010 йылда иһә, урындағы халыҡ мәғлүмәттәре буйынса, туристар һаны 30 мең кешегә еткән. Бының дөрөҫ булыу-булмауын әле әйтеүе ауыр. Сөнки туристарҙы рәсми рәүештә теркәү үткән йылдан башлап, Ирәмәлгә тәбиғәт паркы статусы бирелгәндән алып, ойошторола башланы.
— Ирәмәлгә килеүселәрҙе рәсми рәүештә иҫәпкә алыу 2011 йылда тәүгә үткәрелде. Иң күп туристар Силәбе өлкәһенең Төлөк ауылы яғынан тауға күтәрелгән. Улар паркка килеүселәрҙең өстән ике өлөшөн тәшкил итә. Үткән йылдың июль-август айҙарында тауға менергә теләүсе туристар һаны ял көндәрендә 300 кешегә, ә ҡайһы саҡта хатта 400-гә барып етте, — тине Илсаф Ғәбдиев.
Яңы йыл байрамдарына килгәндә, 10 көн эсендә Ирәмәлгә дөйөм алғанда 150 турист күтәрелгән.


text:
Итальяндарҙан өйрәнәһе бар31-05-2012, 05:05 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
Италия һәм Башҡортостан йүнселдәренең үҙ-ара тығыҙ эшмәкәрлеген көйләүҙе маҡсат итеп ҡуйған сарала республика Президенты Рөстәм Хәмитов ҡотлау һүҙе менән сығыш яһаны. Дөрөҫ, республикала Италия эшҡыуарҙары әлегә күп түгел. Ләкин киләсәктә хеҙмәттәшлекте үҫтереү зарур. Айырыуса химия, нефть эшкәртеү, урман сәнәғәте, мебель етештереү тармағы, шулай уҡ торлаҡ һәм юл төҙөлөшө ике яҡ өсөн дә файҙалы буласаҡ.
– Башҡортостанға инвестиция индереүҙән хәүефләнәһе юҡ.
Инвесторҙар өсөн беҙ уңайлы шарттар булдырабыҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Президент билдәләүенсә, һуңғы осорҙа беҙҙә бәләкәй эшҡыуарлыҡ йылдам үҫешә. Шуға ла был йәһәттән Италия компанияларының тәжрибәһен өйрәнеү мөһим. Бөгөн был илдә аҙыҡ-түлек сәнәғәте, банк эше, ресторан бизнесы, транспорт үҫеше алға киткән. Итальяндар яғынан эшсе төркөмдөң рәйестәше, Иҡтисади үҫеш министрлығының сит илдәр менән сауҙа бәйләнешен үҫтереү буйынса департаменты етәксеһе Пьетро Чели әлеге сараның мөһимлеген билдәләне.
– Бөгөн ике ил бер-береһенә ҡыҙыҡлы. Мәҫәлән, Башҡортостан сеймал етештерә, ә Италия уны эшкәртә, – тине ул. – Республиканан Италияға сығарылған тауарҙың 90 проценты – нефть химияһы продукттары. Ә беҙҙән Башҡортостанға килгән тауарҙың 80 процентын нефть химияһы сәнәғәте һәм башҡа тармаҡ өсөн етештерелгән ҡорамалдар тәшкил итә. Тимәк, беҙгә бәйләнештәрҙе артабан да нығытырға кәрәк.
Пленар ултырыштан һуң форум “түңәрәк өҫтәл”дәрҙә дауам итте. Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығы ойошторған аҙыҡ-түлек сәнәғәте тураһындағы һөйләшеү айырыуса йәнле үтте. Унда ҡатнашыусылар аҙыҡ-түлекте ҡапҡа төрөү, ресторан эшҡыуарлығы хаҡында әңгәмәләште. Бынан тыш, медицина, фармацевтика тармағы, машина эшләү буйынса ла фекер алышыу булды.
Сауҙа-сәнәғәт палатаһы ойошторған Эшлекле бәйләнештәр биржаһы һәр кемдә ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Башҡортостан йүнселдәренең киләсәккә планлаштырған анкеталары алдан уҡ Италияға ебәрелгәйне. Ҡунаҡтар ошо проекттар менән ҡыҙыҡһынды, беҙҙекеләрҙең уй-ниәттәре менән яҡындан танышты.


text:
Хеҙмәтенә күрә хөрмәтеФото: Олег Яровиков
Хеҙмәтенә күрә хөрмәте
Хеҙмәтенә күрә хөрмәтеФото: Олег Яровиков
Бөгөн Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов республиканың тағы ла 58 хеҙмәт алдынғыһына республика һәм федераль кимәлдәге наградалар тапшырҙы.
– Һеҙҙең һәр берегеҙ намыҫлы хеҙмәтегеҙ менән Башҡортостандың социаль-иҡтисади үҫешенә тос өлөш индерә. – тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы. – Төбәктең именлеге, тотороҡло үҫеше һеҙҙең уңышлы эшегеҙгә бәйле бит.
Ысынлап та, Рәсәйҙең башҡа субьекттары менән сағыштырғанда беҙҙең республика яҡшы һөҙөмтәләргә ирешә. Ләкин иң мөһиме төбәктә дүртенсе ай рәттән тыуым күрһәткестәре үлемдекенән юғарыраҡ килә, был иһә һаҡ оптимизмға сәбәп була ала.
Байтаҡ илдәрҙең иҡтисадын бөлгөнлөккә батырған көрсөккә килгәндә, уның эҙемтәләре Башҡортостанда үтә һиҙелмәй. Республика башлығының әйтеүенсә, “намыҫлы хеҙмәт иткән ерҙә көрсөк һиҙелмәй шул”.
БР Президенты Мортаза Рәхимов иң тәүҙә федераль кимәлдәге наградаларҙы тапшырҙы. Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев Указы менән Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры артисы Эдуард Ғәйфуллин һәм композитор Айрат Ҡобағошев “Рәсәй Федерацияһының аҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре” тигән Почетлы исем менән наградланды.
Санкт-Петербург ҡалаһының башҡорт милли–мәҙәни автономияһы етәксеһе, шағирә Әлмирә Биҡҡолова Салауат Юлаев орденына лайыҡ булды.
– Химия фәндәре профессоры, шағирә, йырҙар һәм әҙәби әҫәрҙәр авторы, ул республиканан ни тиклем алыҫ йәшәһә лә, – тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы.– Башҡортостан менән бәйләнешен өҙмәй. Башҡорт милли–мәҙәни автономияһы етәксеһе булараҡ, ул башҡорт мәҙәниәтенең үҫешенә тос өлөш индерә.
Мәләүез районы хакимиәте башлығы Малик Вәхитов та Салауат Юлаев ордены кавалеры булды. Малик Шакир улы оло награданы Мортаза Рәхимов ҡулынан алғас, былай тине:
– Юлдар һалыу,мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау обьекттарын төҙөү – республика халҡының йәшәү кимәлен яҡшыртыу өҫтөнлөклө йүнәлеш тип алынған президентыбыҙ сәйәсәте нигеҙендә ята.
Наградалар тапшырыу церемонияһы ике сәғәткә яҡын һуҙылды. Бүләкләнгәндәр үҙ сиратында республика башлығына дөрөҫ сәйәсәт алып барылғаны, имен тормошта йәшәгәндәре өсөн,Башҡортостандың һәм тотош илдең ҡеүәтен үҫтереүҙә уларҙың ҡаҙаныштарын танығаны өсөн ҙур рәхмәттәрен белдерҙе.
– Дөйөм алғанда, республикала хәлдәр насар түгел.– тине Мортаза Ғөбәйҙулла улы. – Иң мөһиме, 2010 йылда социаль тармаҡты тулы күләмдә финанслауҙы һаҡлап ҡалдыҡ. Сығымдарҙың 72 проценты социаль тармаҡҡа йүнәлтеләсәк.


text:
Энергетиктар маҡсатлы өҫтөнлөклө программаларҙы тормошҡа ашырыуҙа ҡатнаша
«Рәсәй гидроэнергетикаһы» коммерция булмаған партнерлығы ағзаларының сираттан тыш йыйылышы үткәрелде. Йыйылышта ҡатнашыусылар 2011 йылғы өҫтөнлөклө маҡсатлы программалар составына индереү өсөн проектарҙы билдәләне, уларҙы финанслау партнерҙарҙың йыллыҡ ағзалыҡ взностары иҫәбенә атҡарыласаҡ.
Республика энергетиктары Рәсәй гидроэнергетикаһында техник көйләү концепцияһын тормошҡа ашырыуға әүҙем ҡушыла. Төрлө кимәлдәге норматив базала һалынған ҡаршылыҡтар бөгөн илдең гидроэнергетик ҡеүәте үҫешендә тотҡарлыҡтар тыуҙыра. Концепция был ҡаршылыҡтарҙы бөтөрөүҙе күҙ уңында тота.
Башҡортостан гидроэнергетиктары мөһим проекттарға ҡушылып ҡына ҡалмай, шулай уҡ үҙҙәре лә тәҡдим менән сыға — 2008-2010 йылдарға ғилми-тикшеренеү һәм тәжрибә-конструкторлыҡ эштәре һәм фәнни-техник документация берҙәм программаһында ике инициативаны «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәте белгестәре индерҙе.
Сираттан тыш йыйылышта тикшерелгән өҫтөнлөклө маҡсатлы программаларҙы 2011 йылдың беренсе кварталында уҡ тормошҡа ашыра башлаясаҡтар. Бөтә был саралар 2008-2010 йылдар программаһын дауам итеү булып торасаҡ һәм, айырым гидроузелдарҙы үҫтереп, илдең дөйөм гидропотенциалын арттырырға мөмкинлек бирәсәк.


text:
Республика социаль ойошмаларға ярҙамға 23 миллион һумдан ашыу субсидия аласаҡ
Башҡортостан социаль йүнәлештәге коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға ярҙам итеү программаһын тормошҡа ашырыуға 23 миллион 774 мең һум аҡса аласаҡ. Рәсәй Хөкүмәте әлеге программаларҙы тормошҡа ашырыу өсөн федераль бюджеттан төбәктәргә субсидия бүлеүҙе раҫлаған. Был маҡсаттарға йәмғеһе 600 миллион һум йүнәлтелгән.
Иң ҙур субсидияларҙы Санкт-Петербург – 37 миллион 591 мең һум, Башҡортостан – 23 миллион 774 мең, Татарстан – 25 миллион 914 мең, Краснодар крайы – 29 миллион 511 мең, Нижегород, Свердловск һәм Һамар өлкәләре 23 миллион һумдан ашыу аҡса аласаҡ.
Хәҙер төбәктәр социаль йүнәлештәге коммерцияға ҡарамаған ойошмаларға финанс ярҙамы күрһәтеү өсөн конкурс үткәрергә тейеш. Бынан алда координация советы Иҡтисади үҫеш министрлығына төбәктәргә, субсидиялар ағымдағы йылда ҡулланылмаһа, уларҙы тейешле маҡсаттарға 2012 йылда файҙаланырға рөхсәт итергә тәҡдим иткәйне.


text:
Айыу менән йондоҙ – 2013 йылғы Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары эмблемаһы һәм талисманы
VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары эмблемаһы һәм талисманының иң яҡшы проектына конкурс аҙағына ла етте. Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, комиссия 28 ҡатнашыусының эшен ҡараған. Йәмғеһе 94 заявка ҡабул ителгән.
Стәрлетамаҡ, Күмертау ҡалаларынан, Өфө, Мәсетле, Бөрө, Күгәрсен райондарынан ебәрелгән эштәрҙән тыш, Владивостоктан, Ханты-Манси автономиялы округынан ҡабул ителгән материалдар ҙа бәйгелә ҡатнашҡан.
Ҡыҙыу фекер алышыуҙан һуң, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған рәссамы Айрат Тереғолов менән «Симай» студияһы етәксеһе Рим Забаров еңеүселәр тип танылған. Улар уртаһында ҡурай сәскәһе төшөрөлгән йондоҙҙо — эмблема итеп, һоро айыуҙы талисман итеп тәҡдим иткән.
Еңеүселәрҙе грамота һәм ҡиммәтле бүләк көтә. Ҡалған ҡатнашыусылар төбәктең Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының рәхмәт хаттарын аласаҡ.
VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары эмблемаһы һәм талисманы баннерҙарҙы, сувенирҙарҙы һәм баҫма продукцияны биҙәйәсәк.


text:
Америкала йәшәүсе яҡташтарыбыҙ тураһында күп яҙабыҙ. Бөгөнгө әңгәмәбеҙҙең геройы ла – ошо илдә юриспруденция өлкәһендә эшләүсе Лилиә исемле ҡыҙ. Нилектән бындай һөнәр һайлауы, башлыса инглиз телендәге эштең һәм тормоштоң ҡыйынлыҡтары, Рәсәйҙән АҠШ-ҡа күскәндән һуң тормошонда нимәләр үҙгәреүе – ул беҙгә ошолар тураһында ентекле итеп һөйләне.
ЛИЛИӘ АБДРАХМАНОВА.
Йәшәй: АҠШ, Нью-Йорк.
Тыуған урыны: Башҡортостан Республикаһы, Стәрлетамаҡ ҡалаһы.
Белеме: М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты, Нью-Йорк Ҡала университетындағы (City University of New York) Джон Джей исемендәге енәйәт хоҡуғы колледжы (John Jay College of Criminal Justice) (суд-финанс анализы).
Яратҡан китабы: Emily Bronte – «Wuthering Heights», «Преступление и наказание» – Федор Достоевский.
Иң яҡшы ял итеү урыны: Майами, Лас-Вегас, тыуған йорто.
Йәшәү позицияһы: «Нимә генә булмаһын – ул яҡшыға».
Тормош ораны: «Хыялдарың артынан ҡалма, уларға тормошҡа ашыу мөмкинлеге бар!»
Лилиә, һин ҡасандан бирле Нью-Йоркта йәшәйһең? Нимә менән шөғөлләнәheң?
Америкаға 2008 йылдың июлендә, университетты тамамлағас уҡ күстем. Әле Джон Джей колледжы студентымын һәм юридик фирмала адвокат ярҙамсыһы – паралигал булып эшләйем. Беҙгә бар донъянан мөрәжәғәт итәләр, эш ваҡыты бик тығыҙ. Ләкин һөнәремде яратам, клиенттарымдың уңыштарына һөйөнәм. Маҡтау һүҙҙәрен ишетһәм дә шатланам.
Америкала йәшәй башлағас, тәүге тәҫьораттар ниндәй булды?
Башта миңә бындағы бөтә нәмә – биналар, урамдар бик ҙур һымаҡ тойолдо. Үҙем йәшәгән Бруклин районында аҙашыуҙан ҡурҡтым. Бар ерҙә торған кондиционерҙар миңә сәйер ине. Шулай ҙа бер аҙҙан уларына ла өйрәндем – тыштағы эҫенән һалҡынса, еләҫ бинаға инһәң, бик рәхәт.
Сит илдә ниндәй ҡыйынлыҡтар кисерергә тура килде? Уларҙы нисек еңеп сығаһың?
Тыуған илеңдә йәшәгәндә Америка алыҫтағы әкиәт иле һымаҡ күҙ алдына килә. Ысынбарлыҡта улай түгел: тормошоң элеккесә дауам итә. Бары тик йәшәгән урын ғына икенсе. “Үҙ-үҙеңдән ҡаса алмаҫһың” тигән әйтем дә бар бит. Бында мөмкинлектәр икенсе, проблемалар ҙа етерлек. Тәүҙә тел кәртәһе бар ине, кешеләр менән һөйләшеүҙән ҡурҡтым. Берәй нәмә һораһалар, йылмайып, “yes” тип кенә яуап ҡайтара инем. Был ситтән бик мәрәкә күренгәндер. Мәшәҡәт-фәлән килеп сыҡһа, барыһын да үҙеңә эшләргә тура килә. Проблемаларҙан ҡасып, туғандарым миңә ярҙам итер тип, автобусҡа ултырып, тыуған өйгә ҡайтып китеп булмай. Яңыраҡ әхирәтем дуҫ ҡыҙҙарын тик бер генә мәсьәлә – нисек итеп уңышлы кейәүгә сығыу борсоуы тураһында әйтте. Америкала был проблема сүп кеүек тойола, уның тураһында уйларға ваҡыт та юҡ. “Ҡарт ҡыҙ” тигән төшөнсә бөтөнләй ҡулланылмай. Кешеләр карьера эшләгәс кенә ғаилә ҡора. Минең бар ҡайғы-шатлығымды әсәйем уртаҡлаша. Алыҫ араларҙы “скайп” видеоэлемтәһе яҡынайта.
Лилиә, сит илгә күскәс, күңелеңдә нимәләр үҙгәрҙе?
Үҙаллылыҡҡа өйрәндем һәм олоғайҙым. Ғаиләмде нығыраҡ ҡәҙерләй башланым. Ата-әсәһе, туғандары менән көн дә йәки ай һайын күрешә алыусыларға ныҡ көнләшәм.
Америка халҡы Рәсәйҙә йәшәүселәрҙән, башҡорттарҙан нимәһе менән айырыла?
Уларҙың менталитеты бөтөнләй икенсе. Рәсәйҙә йәшәүселәр университетта уҡығанда, әгәр ҙә тәнәфескә саҡырып, ҡыңғырау яңғыраһа, шунда уҡ сыҡмай. Улар профессорҙың, дәрес тамамланды, сығығыҙ, тигәнен көтә. Ә бына американдар, ваҡыт етһә, дәррәү урындарынан тора һәм сыға. Эштә лә шулай: улар бер ҡасан да һуңға ҡалмай. Әгәр ҙә үҙ ваҡытынан өҫтәмә эшләргә тура килһә, “overtime” түләүҙе талап итәләр. Америка кешеләре һәр ваҡыт йылмая. Йылмайыу – ул һине күрһәткән билдә. Бөтәһе лә изгелек теләргә ашыға, ләкин ихласлыҡтары етмәй.
Лилиә, уңышҡа өлгәшер өсөн диплом алыу мотлаҡмы?
Әгәр ҙә яҡшы эшкә урынлашырға теләйһең икән, белем алыу бик мөһим. Уҡыған ер ҙә ҙур роль уйнай. Шулай ҙа даланлы икәнһең, тимәк, уңышҡа өлгәшеп була. Танышлыҡтар ҙа файҙа килтерә.
Рәсәйҙә ҡалған яҡындарың, туғандарың, дуҫтарыңды һағынаһыңмы?
Ныҡ һағынам! Ҡайһы берҙә, бар нәмәне ташлап, өйгә ҡайтҡы килә. Яҡындарым тураһында уйланып, йоҡлай алмай ятҡан саҡтар ҙа була.
Башҡортостанға йыш ҡайтаһыңмы?
Тәүге алты йылда төрлө сәбәп арҡаһында бер тапҡыр ҙа ҡайтманым. Ҡайтам, тип вәғәҙә итәм, әммә килеп сыҡмай ҙа ҡуя. Дуҫтарым хатта мин әйткәнде ысынға ҡабул итмәй башланы.
Сит илдә уҡыр, йәшәр өсөн ниндәй һыҙаттарға эйә булырға кәрәк?
Түҙемле булырға һәм стресҡа бирешмәҫкә өйрәнеү мотлаҡ. Өс-дүрт йыл йәшәп тә, бындағы шарттарға сыҙамай, ҡул һелтәп, Рәсәйгә кире ҡайтып китеүселәрҙе беләм. Һәр ваҡыт яңылыҡҡа ынтылырға кәрәк, бер урында тапанырға ярамай. Шулай уҡ аныҡ ҡына кәңәш тә әйтә алмайым. Теге йәки был хәл-ваҡиғала үҙ-үҙеңде нисек тотоуыңды алдан белеп булмай, уға үҙеңә юлығырға кәрәк.
Ниндәй телдәрҙе беләһең?
Башҡорт, рус, инглиз. Испанса ла өйрәнгем килә, беҙҙең фирмала барыһы ла ошо телдә һөйләшә. Ул шулай уҡ икенсе дәүләт теле лә булып тора.
Лилиә, ә бына ситтә үҙеңдең телеңде һаҡлап буламы? Бында мәҙәни һәм традициялар яғынан нимәләр етмәй?
Әсәйем йәки туғандарым менән телефон һәм скайп аша аралашҡанда башҡортса һөйләшергә тырышам. Минең менән бергә бында Өфөлә тыуып үҫкән ике әхирәтем йәшәй. Бер кем дә аңламаһын өсөн өсәүләшеп башҡортса аралашҡаныбыҙ бар. Русса һөйләшкән кешеләр бында байтаҡ. Өфөлә йәшәгәндә концерттарға күп йөрөй торғайным, хәҙер бына шуларҙы ныҡ һағынам. Башҡорт дәүләт академия драма театры спектаклдәренә йөрөгәнде йыш иҫләйем. Америкала күрһәтелгән broadway shows тамашаларына барғаным бар, ләкин улар ныҡ яһалма, оҡшаманы. Нимәһе ҡыҙыҡ – йыл да төрлө штатта һабантуйҙар үтә. Уларға Америкала йәшәүсе башҡорттар һәм татарҙар йыйыла. Элекке йыл Вашингтонда үткәненә йырсы Айҙар Ғәлимов килгәйне. Үкенескә күрә, мин унда була алманым. Былтыр Нью-Йоркта үткән һабантуй ға әхирәттәрем менән барҙыҡ. Башҡорт халҡының милли ашамлыҡтарын әҙерләп алып барҙыҡ.
Үҙеңә үрнәк булған геройҙар бармы?
Әсәйем – бына ул төп геройым. Ғаиләлә мин – иң өлкәне. Миңә биш йәш тулғанда атайыбыҙ мәрхүм булып ҡалды, әсәйем өс бәләкәй бала менән яңғыҙы тороп ҡалды. Шөкөр, ауырлыҡтарға бирешмәне, барыбыҙҙы ла уҡытып, аяҡҡа баҫтырҙы. Әле лә ярҙамынан ҡалдырмай. Мин уны ныҡ ҡәҙерләйем һәм яратам.
Киләсәктә үҙеңде ҡайҙа күрәһең? Ҡайһы илдә йәки ҡалала?
Әлеге ваҡытта үҙемде Америкала күрәм, киләсәктә икенсе штатҡа күсеүем дә ихтимал. Шулай ҙа бер кем дә иртәгә нимә булырын белмәй. Бөтәһенең лә ҡапыл ғына үҙгәреүе мөмкин.
Лилиә, үҙеңдең тыуып үҫкән урының, тамырҙарың тураһында һөйләп үтһәңсе.
Стәрлетамаҡ ҡалаһында тыуып үҫтем. Әсәйем Ишембай районының Яр-Бишҡаҙаҡ ауылынан. Атайым Мәскәүҙә тыуған, ҡар- татай-ҡартәсәйем Ғафури районынан булғас, Стәрлетамаҡта үҫкән.
Яратҡан шөғөлдәрең ниндәй?
Сәйәхәт итергә яратам. Киләсәктә быға мөмкинлектәр күберәк булыр, тип ышанам.
Тормош маҡсаттарың hәм хыялдарың?
Колледжды тамамлағас, юридик факультетҡа уҡырға барырға иҫәп тотам. Әсәйемдең янымда йәшәүен теләйем. Минең өсөн иң мөһиме – яҡындарымдың, туғандарымдың иҫән-һау булыуы.


text:
27 май
27 май — григориан стиле буйынса йылдың 147-се (кәбисә йылында 148-се) көнө. Йыл аҙағына тиклем 218 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
- 1 Байрамдар
- 2 Тарихи ваҡиғалар
- 3 Был көндө тыуғандар
- 3.1 Башҡортостан менән бәйле шәхестәр
- 3.2 Дөйөм исемлек
- 4 Был көндө вафат булғандар
- 5 Йыл көндәре
Байрамдар
- Рәсәй — Санкт-Петербург ҡалаһына нигеҙ һалына.
- Рәсәй — Китапханалар көнө.
- Нигерия — Балалар көнө.
- Татарстан — Татар АССР-ын ойоштороу тураһында ҡарар ҡабул ителә.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Миләүшә Мортазина (27.05.1926), вокал буйынса педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1977 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Профессор (1990). РСФСР‑ҙың (1983) һәм Башҡорт АССР‑ының (1967) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1973), СССР юғары мәктәбе отличнигы (1985). 2‑се дәрәжә «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәттәре өсөн» (2012) һәм , Салауат Юлаев (2011) ордендары кавалеры. Өфө ҡалаһының почётлы гражданы.
2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ильтерякова Вера Ивановна (27.05.1927—2010), Кушнаренко ауыл хужалығы техникумының 1963-1992 йылдарҙағы педагогы, Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған уҡытыусыһы.
- Стасюконис Альфред Брониславович (27.05.1957), журналист, 1984 йылдан СССР Журналистар союзы ағзаһы. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған матбуғат һәм киң мәғлүмәт хеҙмәткәре (2004), Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия премия лауреаты (2001).
3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ғарифуллин Илдар Илфат улы (27.05.1963), спортсы, саңғы икебәйгеһе буйынса СССР‑ҙың халыҡ-ара класлы спорт мастеры (1984). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре (2006).
4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1993 — Илфаҡ Смаҡов, йырсы, Башҡорт АССР-ының халыҡ (1985), РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1989).


text:
Әбйәлил районы
Әбйәлил районы (рус. Абзелиловский район) — Башҡортостан Урал аръяғының урта өлөшөн биләй, Силәбе өлкәһе менән сиктәш. 1930 йылда ойошторолған. Майҙаны 4289 км². Район үҙәге — Асҡар ауылы. 2010 йылда районда 45,8 мең кеше йәшәгән (1970 — 40,5, 1979 — 38,3, 1989 — 39,5, 1995 — 40,5). Халҡының уртаса тығыҙлығы — 1 км²-ға 9 кешенән ашыу. Күпселек башҡорттар һәм урыҫтар. Районда 91 ауыл бар, шулар араһынан иң ҙурҙары Асҡар (1989 — 5,3 мең кеше), Ҡыҙыл Башҡортостан (2,0 мең) һәм Сиҙәм ауылы (1,7 мең).
Йөкмәткеһе
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Район ерҙәренең көнсығыш өлөшө — тигеҙлек-дала, көнбайыш — таулы-урманлы. Таулы-урманлы зонаһы 600—1000 м бейеклектәге Уралтау, Ирәндек һәм төньяҡта уларҙың дауамы булған Ҡырҡтытау (иң бейек урыны — Ҡараташ тауы, 1117 м) һырттарынан тора. Ирәндек һәм Ҡырҡтытау түбәләрендә, юғары битләүҙәрендә урыны-урыны менән ҡайынлыҡтар һәм ҡарағай, ҡарағаслыҡтар осрай. Битләүҙәр — ҡатҡан йоҡа ҡара тупраҡлы, ә тигеҙлектәр — һелтеһеҙ уңдырышлы ҡара тупраҡлы. Уралтау һыртында ҡайын ҡатыш ҡарағай һәм ҡайын ҡатыш ҡарағас урманы үҫә, ерҙең өҫкө ҡатламы һоро урман һәм көлһыу тупраҡ менән ҡапланған. Райондың көнсығыш өлөшөндә эреле-ваҡлы убалар теҙмәһенән торған, Яйыҡ йылғаһы үҙәне яғына иңкеүләнгән тигеҙлек ятауылы Был яҡтағы бейеклек 350—400 м тирәһе. Тирә-яғы төрлө үлән ҡатыш ҡылған үҫкән уңдырышлы һәм ғәҙәттәге ҡара тупраҡлы далалалар.
Район территорияһына Азия ҡитғаһынан килгән континенталь һауа ағымы тәьҫир итә.
Ҡыш көнө баҫыу өҫтөндәге ҡарҙы осороп алып китә торған һепертмә бурандар йыш була, ә йәй көндәрендә көньяҡтан йыш ҡына эҫе ҡоро елдәр иҫә. Таулы-урманлы урындарҙа климат артыҡ ҡоро түгел. Йылға селтәре Яйыҡтың уң ҡушылдыҡтары булған Оло Ҡыҙыл, Кесе Ҡыҙыл, Йәнгел йылғаларынан тора. Райондың таулы-урманлы көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә Яйыҡтың ҙур ҡушылдығы Һаҡмар йылғаһы башлана.
Тау буйы дала зонаһының ҡалҡыулыҡтар араһындағы түбән урынында күлдәр урынлашҡан (Мулдаҡ, Мауыҙҙы, Атауҙы, Ҡарабалыҡты, Суртанды, Сыбаркүл һ.б.). Ҡайһы берҙәренең төбөндә шифалы ләм ятҡылыҡтары бар. Район территорияһында Орсоҡ һәм Дарыулы йылғалары үҙәнендә һибелмә, ә Ярлыҡап ауылы эргәһендә рудалы алтын бар; төньяҡ өлөшөндә марганецрудаһы ятҡылыҡтары (Ниязғол, Йәлембәт, Күсем) табылған; ҡуйы ҡыҙыл, алһыу ҡыҙыл, ҡараһыу шәмәхә төҫөндәге һәм башҡа төр йәшмәнең өҫкә сығып ятҡан урындары билдәле. Урындағы ихтыяждарҙы ҡәнәғәтләндереү өсөн Ҡолоҡас туф, брекчияһы (ваҡ таш алыу), Тупаҡ балсыҡ ятҡылығы һәм Красная Башкирия ҡыҙыл балсыҡ ятҡылығы (кирбес етештереү өсөн), шулай уҡ Йәнгел эзбизташ ятҡылығы эшкәртелә, Мауыҙҙы һәм шифалы ләме булған Мулдаҡ күлдәре тәбиғәт ҡомартҡылары булып иҫәпләнә.
Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Милли составы
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ һанын иҫәпкә алыу мәғлүмәттәре буйынса: башҡорттар — 88,6 %, урыҫтар — 8,6 %, татарҙар — 1,6 %, башка — 1,2 %[10].
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әбйәлил районы — ауыл хужалығы районы. Ауыл хужалығы биләмәләре 208,5 мең га (район майҙ-ның 48,6 %, шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 118,0, көтөүлектәр — 70,2, сабынлыҡтар — 20,2 мең га. Райондың дала зонаһында — яҙғы бойҙай (күберәк көслө һәм ҡаты сорттар), ҡарабойҙай үҫтереү; һөт-ит малсылығы, һарыҡсылыҡ, сусҡасылыҡ; тау-урман зонаһында һөт-ит мал-ғы, ит-йөн һарыҡсылығы, тибен йылҡысылығы, яҙғы бойҙай, ужым арышы һәм һоло үҫтереү төп тармаҡтар булып тора. Әбйәлил урман хужалығының 121,3 мең га майҙанында 17504 мең м3 үҙағас, шул иҫәптән 8215 мең м3 ылыҫлы ағас бар. Аҙыҡ-түлек сәнәғәтенә ҡараған бәләкәйерәк предприятиелар (Асҡарҙағы он тартыу комб-ты һәм май заводы), төҙ. материалдары произв-һы бар.
Район територияһы аша Магнитогорск—Белорет—Ҡарлыман, Магнитогорск—Сибай тимер юлдары, Аҡъяр—Сибай—Асҡар—Сермән, Булгаково— Белорет—Магнитогорск автомобиль юлдары үтә. «Красная Башкирия» совхозы территорияһында Магнитогорск аэропорты урынлашҡан.
Социаль-мәҙәни өлкә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Районда 74 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 28 урта мәктәп; Таштимер ауыл хужалығы ПУ, 32 дөйөм китапхана, 77 клуб учреждениеһы, үҙәк район һәм 7 участка дауаханаһы эшләй. Асҡар ауылында тарих-тыуған яҡты өйрәнеү музейы, Күсем ауылыда Советтар Союзы Геройы Таһир Күсимов музейы асылған.
Урыҫ һәм башҡорт телдәрендә «Абзелил» — «Осҡон» гәзите сыға.
Мауыҙҙы күле буйында ләм менән дауалай торған «Яҡтыкүл» шифаханаһы һәм «Ҡараташ» шифахана-профилакторийы урынлашҡан.
Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Өмөтбаев Вил Ғайса улы (18.02.1938), ғалим-тау инженеры. Техник фәндәре докторы (1997), профессор (2003). Башҡорт АССР‑ының атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1985), Рәсәй Федерацияһының Яғыулыҡ һәм энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре (1998). Асҡар ауылынан[11].
- Фазылов Хатип Сәрүәр улы (25.04.1960), Рәсәйҙең (2012) һәм Башҡортостандың (2001) атҡаҙанған рәссамы. Яңауыл ауылынан[12].
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ 1,0 1,1 Предварительная оценка численности населения Республики Башкортостан на 1 января 2016 года по муниципальным образованиям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 февраль 2016. 21 февраль 2016 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
- ↑ 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
- ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
- ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
- ↑ Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 9 март 2013. 5 март 2013 тикшерелгән.
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Өмөтбаев Вил Ғайса улы (Тикшерелгән 16 февраль 2018)
- ↑ Башҡорт энциклопедияһы — Фазылов Хатип Сәрүәр улы (Тикшерелгән 20 март 2018)
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан. Ҡыҫҡа энциклопедия. «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми нәшриәте. Өфө, 2007.
- О Абзелиловском районе
- рәсми сайты


text:
Йөҙҙәрендә бер аҙ уйсанлыҡ, ҡиәфәтендә оялсанлыҡ, тыйнаҡлыҡ, шул уҡ ваҡытта саялыҡ һыҙаттары күҙгә ташланып тора. Синыфташтарына һәр яҡлап та өлгө ул Азалиә Аҡбулатова. Уҡыуҙа ла һынатмай, синыфтан тыш сараларҙа ла әүҙем.
Дүртенселә генә уҡыуына ҡарамаҫтан, уңыштары күп. «Урал батыр» эпосын, шиғырҙарҙы яттан һөйләү ярыштарында ла призлы урындар яулай. Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишеваның тыуыуына 110 йыл тулыуға арнап, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың балалар уҡыу үҙәге ижади республика конкурсы үткәргәйне. Шунда ҡатнашып, Азалиә II урын алды. Яҙыусының улы Тельман Әминевте күреү, Башҡортостандың халыҡ шағиры Ҡәҙим ағай Аралбаевтың хәтирәләрен тыңлау, әҙибәнең иҫтәлеген һаҡлаған фатирҙа булыу ҡыҙҙың күңел ҡанаттарын тағы ла үҫтереп ебәрҙе.
Темәс ҡыҙы «Йәншишмә» гәзитен дә яратып, көтөп ала. Бигерәк тә тиҫтерҙәренең ижад емештәрен, яңылыҡтарҙы ҡыҙыҡһынып уҡый.
Әйткәндәй, уңыштарында милли рухлы өләсәһе Нәзилә апайҙың да өлөшө бар. Ейәнсәрен һәр яҡлап үҫтерергә тырыша. Уға: «Афарин!» – тиергә генә ҡала.
Киләсәктә зирәк, аҡыллы ҡыҙҙың тағы ла ҙурыраҡ еңеүҙәр яулауын теләйек.
Мәүзилә ҮТӘЕВА.
Баймаҡ районы.


text:
Мәскәүҙә юғары уҡыу йорттарының беренсе курс студенттары – Башҡортостан йәштәре осрашты
Мәскәүҙә баш ҡаланың юғары уҡыу йорттарына уҡырға ингән Башҡортостан йәштәренең осрашыуы үтте.
Сараны ойоштороусылар – Мәскәүҙә һәм Санкт-Петербургта республика студенттары һәм аспиранттарының ассоциацияһы, «Мәскәү башҡорттары» йәмәғәт ойошмаһы. Осрашыуҙа баш ҡаланың төрлө юғары уҡыу йорттарынан 80-гә яҡын беренсе курс студенттары йыйылды. Уларҙы башҡорттарҙың Мәскәүҙәге йәмәғәт ойошмалары активистары сәләмләне.
Студенттарҙың күп һанлы һорауҙарына уларҙың олораҡ яҡташтары яуап бирҙе. Ҙур ҡалала үҙеңде нисек тоторға, ауыр хәлгә осраған ваҡытта ҡайҙа һәм кемгә мөрәжәғәт итергә — был хаҡта үҙҙәренең кәңәштәрен дә бирҙе улар.


text:
Фото:
Башҡортостанда йәнә 57 ҡатын «Әсәлек даны» миҙалын алды
Фото:
Кесе йома, 27 сентябрҙә, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов биш һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән ҡатындарға «Әсәлек даны» миҙалдарын тапшырҙы. Башҡортостандың төрлө төбәктәренән тантаналы сараға медицина хеҙмәткәрҙәре, уҡытыусылар, ауыл эшсәндәре, эшҡыуарҙар, йорт хужабикәләре – йәмғеһе 57 ҡатын килде. Уларҙың барыһын да балаларға булған сикһеҙ һөйөү берләштерә.
Төбәктә әсәлек, аталыҡ һәм балалыҡ мәсьәләләренә ҙур иғтибар бүленә, тине Фидус Ямалетдинов, әсәләрҙе тәбрикләп.
— Бала табыу, уны тәрбиәләү – ғаиләнең иң мөһим социаль функцияларының береһе. Күп балалы ғаиләләр йәштәр өсөн ниндәйҙер социаль ориентир булып тора, — тине вице-премьер.
Әлеге тантана 99-сы тапҡыр үткәрелә. Бөгөнгө көнгә был республика наградаһын биш һәм унан күберәк бал тәрбиәләгән 5677 әсә алған.
Бөрйән һәм Ейәнсура райондарынан бөгөнгө сараға етешәр ҡатын килде. Был иң ҙур делегациялар булды.


text:
Башҡортостанда республика Президенты һаулауҙарына инде ун бер кандидат
Башҡортостандың Үҙәк һайлау комиссияһы шаршамбы, 9 июлдә, республика Президенты вазифаһына кандидат Нурислам Усмановтан документтар ҡабул итте. Башҡортостан Республикаһында «Достоинство» дөйөм Рәсәй сәйәси партияһы» төбәк бүлексәһе тарафынан күрһәтелгән, Рәсәй Эске эштәр министрлығы пенсионеры ваҡытынан алда республика башлығы һайлауҙарына кандидаттарҙы күрһәтеүҙең һуңғы көнөндә тапшырҙы.
Үҙәк һайлау комиссияһының эшсе төркөмө күрһәтелеүсегә тейешле документтарҙы ҡабул итеү һәм һайлау фондын булдырыу өсөн махсус иҫәп асыуға рөхсәт биреү тураһында дөрөҫләүсе нәмә бирҙе.
Республика башлығы вазифаһына әлеге ваҡытта 11 кандидат дәғүә итә. Улар – Башҡортостан Президенты вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Рөстәм Хәмитов; «Рәсәй патриоттары»нан Илдар Бикбаев; «Граждандар көсө»нән Рәил Сарбаев; «Ғәҙел Рәсәй»ҙән Константин Шаһиморатов; ЛДПР-ҙан Иван Сухарев; «Рәсәй Федерацияһы Коммунистар партияһы» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһе секретары Юнир Ҡотлоғужин; «Рәсәй коммунистары» сәйәси партияһының Башҡортостан Республикаһы бүлексәһенән Рәсих Хәмитов, «Рәсәй пенсионерҙар партияһы – ғәҙеллек өсөн» сәйәси партияһының төбәк бүлексәһенән Ришат Мәғәсүмов; «Рәсәй халыҡ идаралығы партияһы» сәйәси партияһының төбәк бүлексәһенән Павел Ксенофонтов; «ЯБЛОКО» Рәсәйҙең берләшкән демократик партияһы» сәйәси партияһының Башҡортостан төбәк бүлексәһенән Сергей Наумкин.
Кандидаттарҙы күрһәтеү бөгөн, 9 июлдә, тамамлана.


text:
Мәскәүҙә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең хәтер кисәһе уҙҙыФото: Гүзәл Хөснөтдинова
Мәскәүҙә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең хәтер кисәһе уҙҙы
Мәскәүҙә Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең хәтер кисәһе уҙҙыФото: Гүзәл Хөснөтдинова
ӨФӨ, 2016 йыл, 30 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Мәскәүҙәге 185-се китапханала танылған яҙыусы һәм драматург, Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәримдең иҫтәлегенә бағышланған «Рус түгелмен, ләкин россиян мин...» исемле шиғриәт һәм йыр кисәһе үтте. Кисәне «Башҡортостан яҡташтары» төбәк ойошмаһы ағзалары булдырған «Сәсән» ижади берләшмәһе ойошторҙо.
Кисәлә ҡатнашыусылар халыҡ шағирының тормош юлы менән танышты, әҫәрҙәре хаҡында тәьҫораттары менән уртаҡлашты. «Сәсән» ижади берләшмәһе етәксеһе, үҙешмәкәр композитор Әлфиә Агеева, БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Шәмсиә Нагаева, «Иҙел» халыҡ-ара конкурс-фестивале лауреаты Рената Бәҙәмшина, Мәскәүҙә үткән «Тыуған яҡ моңдары» фестивале лауреаты Гүзәл Хөснөтдинова башҡарыуында Мостай Кәримдең шиғырҙары, уның һүҙҙәренә яҙылған йырҙар яңғыраны. «Сәсән» ижади берләшмәһе ағзаһы Алһыу Буштың дәртле башҡорт бейеүе, Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы Родион Рәхимовтың «Оҙон-оҙаҡ бала саҡ» китабы тураһында мауығып һөйләүе кисәгә милли колорит өҫтәне. Мәҙинә Илһамова етәкселегендәге «Илһам» халыҡ театры «Ҡыҙ урлау» пьесаһынан өҙөк күрһәтте. Тамашасылар ҡурайсы Марсель Вәхитов башҡарыуындағы моңло көйҙәрҙе, кисәнең ҡунаҡтары — ҡаҙаҡтарҙың «Шабыт» думбырасылар ансамбле һәм Мәскәүҙәге «Тыва» мәҙәни үҙәге ҡатнашыусыларының сығыштарын йылы ҡабул итте.
Бөйөк яҡташтарын хөрмәтләп иҫкә алыу өсөн Өфөнән дә ҡунаҡтар — шағирә, Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы, «Башҡортостан ҡыҙы» журналының баш мөхәррире Гөлназ Ҡотоева һәм журнал хеҙмәткәре, шағирә Гөлнара Хәлфетдинова килгәйне. Улар Мостай Кәрим тураһында иҫтәлектәре менән бүлеште, уның шиғырҙарын уҡыны. Билдәле башҡорт яҙыусыһы һәм тәржемәсе Йәмил Мостафин яҙыусының тормошондағы аҙ билдәле мәғлүмәттәр менән таныштырҙы. Мостай Кәримдең ижадын тикшереүҙә журналист, Яҙыусылар союзы ағзаһы Афият Кучушев, «Татар донъяһы» гәзитенең баш мөхәррир урынбаҫары Әхәт Мөхәмәтов, Пушкин ҡалаһының татар милли-мәҙәни автономияһы рәйесе урынбаҫары Марс Ғарипов, рәссам һәм шағир Борис Илюхин ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәскәүҙәге Тулы хоҡуҡлы вәкиллегендә.


text:
Өфөлә янғын һүндереүселәргә һыу етмәй
Өфөнөң бер нисә районында янғын һүндереүселәрҙе һыу менән тәьмин итеү мәсьәләһе киҫкен тора. Айырыуса был Дим, Ленин һәм Калинин райондарына, шулай уҡ ҡала биләмәһендә урынлашҡан ҡасабаларға ҡағыла. Был хаҡта ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфөнөң Янғын һағы идаралығы начальнигы Рауил Кәримов хәбәр итте. Уның һүҙҙәренсә, Өфөлә бөгөн 54 урам һәм 17 тораҡ пункт һыуһыҙ интегә.
Рауил Кәримов мәсьәләне «Уфаводоканал» муниципаль унитар предприятиеһы менән хеҙмәттәшлек итеү һәм пирстар менән быуалар төҙөү иҫәбенә хәл итергә тәҡдим итте. Мәҫәлән, 2010 йылда пирстар Максимовка биҫтәһендә, Нуғай ҡасабаһында, ә Чесноковкала быуа төҙөлгән. Әлеге ваҡытта Нижегородкала проектлау һәм пирс төҙөү эштәре алып барыла. 2015 йылға тиклем Өфөлә дөйөм алғанда һигеҙ яңы пирс барлыҡҡа килергә тейеш.
Ҡала башлығы Павел Качкаев фекеренсә, янғын һүндереүгә һыу етмәү проблемаһын 2012 йыл дауамында уҡ хәл итергә мөмкин. Бының өсөн ҡалала янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итеүгә бүленгән средстволарҙы кәрәкле йүнәлештә ебәрергә кәрәк. Ә улар аҙ бүленмәй. Әммә аҡсаның ҙур өлөшө иң мөһимдәре иҫәбендә булмаған мәсьәләләрҙе хәл итеүгә, мәҫәлән, физкультура-тренировкалар комплекстары төҙөүгә китә.


text:
«Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» акцияһы сиктәрендә Өфө уҡыусылары 43 тонна макулатура йыйған
Өфөлә тәбиғәтте һаҡлау буйынса «Ҡағыҙға — икенсе ғүмер» балалар акцияһының сираттағы этабы старт алды. Уның ойоштороусыһы булып Башҡортостандың «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһы сығыш яһай. Был юлы баш ҡалабыҙҙың Совет районы уҡыусылары акцияла ҡатнашасаҡ.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» экологик акцияһы башлыса сүп-сарҙы айырып йыйыу һәм ҡағыҙ ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү кәрәклегенә уҡыусыларҙың һәм уларҙың ата-әсәләренең иғтибарын йәлеп итеүгә, шулай уҡ тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләүгә йүнәлтелгән.
— Үткән аҙнала Өфөнөң Дим районы мәктәптәрендә макулатура йыйыу тамамланды. Беҙҙең акцияла ете мәктәп, шулай уҡ район балалар ижад йорто ҡатнашты. Һыуыҡтарға ҡарамаҫтан, акция уңышлы үтте, уҡыусылар экологик сарала әүҙем ҡатнашты. Балалар ете тоннанан ашыу макулатура йыйҙы, ул әле артабан эшкәртеүгә оҙатылды, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына «Тәбиғәт» предприятиеһының инженер-экологы Альбина Шәмсетдинова.
Шулай итеп, Өфөнөң Октябрь, Ленин һәм Дим райондарында «Ҡағыҙға – икенсе ғүмер» акцияһының беренсе этаптарын үткәреү һөҙөмтәләре буйынса 43 тоннаға яҡын макулатура йыйылған һәм ҡабаттан эшкәртеүгә тапшырылған. Альбина Шәмсетдинованың әйтеүенсә, был 215 ағасты ҡотҡарыуға тиң.
Совет районынан һуң тәбиғәтте һаҡлау эстафетаһын артабан Өфөнөң Орджоникидзе һәм Калинин районы мәктәптәре ҡабул итәсәк.


text:
Фото:
"Цицерон" республика телмәр оҫталығы конкурсы еңеүселәре билдәләнде
Фото:
«Цицерон» Республика телмәр оҫталығы конкурсы финалына сыҡҡан һигеҙ ҡатнашыусынан өс иң яҡшыһы һайлап алынды.
Хәбәр итеүебеҙсә, финал ярышына сығыу өсөн бөтә Башҡортостандан йәштәр көрәште. "Восход" ял базаһында үткән бынан алдағы этаптарҙа республикабыҙҙың төрлө мөйөштәренән 70-тән ашыу кеше ҡатнашты. Улар араһында – студенттар, аспиранттар, эшсе йәштәр. Һуңғы өс көндә ҡатнашыусылар, финалға әҙерләнеп, айырыуса ныҡышмалылыҡ күрһәтте. Улар менән актерҙар, журналистар, режиссерҙар шөғөлләнде. Дөрөҫ һөйләү һәм үҙ фекереңде еткереү оҫталығы юғары кимәлдә булырға тейеш ине. Йәштәр сәйәсәте, әҙәбиәт һәм фольклор өлкәләрендә фекерләү ҡеүәһе ни тиклем киң булыуҙан тыш, һөйкөмлөлөк һәм белем кимәле лә иҫәпкә алынды. Үҙҙәренең интеллектуаль кимәлен күрһәткәндәр ине инде – зирәк аҡыл һәм һөйләү оҫталығы өсөн дә улар конкурстың һуңғы турына килеп еткән. Тышҡы йөҙҙө лә еңелсә күрһәтергә ҡалды – халыҡ алдында сығыш яһаясаҡ кеше өсөн был да бик мөһим бит. Кейеменә ҡарап ҡаршылайҙар, аҡылына ҡарап оҙаталар, тип юҡҡа ғына әйтмәйҙәр бит.
Финалда уларға дүрт конкурста үҙҙәрен күрһәтергә кәрәк ине. Беренсеһе Башҡортостан тарихы һәм мәҙәниәте буйынса белемдәрен тикшереүгә ҡоролһа, икенсеһе йәштәр сәйәсәте буйынса викторина формаһында үтте. Өсөнсө конкурста ҡатнашыусылар, ниндәй ҙә булһа башҡорт мәҡәленең асылын нигеҙләп йәки кире ҡағып, уны үҙенсә аңлатты.
Финалдың «К барьеру» телепрограммаһы өлгөһөндә үткән дүртенсе этабы айырыуса көсөргәнешле һәм ҡыҙыҡлы барҙы. Ҡатнашыусыларға тәҡдим ителгән раҫлауҙы бер ниндәй әҙерлекһеҙ иҫбатларға тура килде. Конкурстың төп маҡсаты булып уларҙы халыҡ алдында иркен һәм оҫта сығыш яһарға, үҙ фекереңде яҡларға өйрәтеү торҙо.
Конкурстың дүртенсе көнө аҙағына еңеүселәр билдәләнде. Улар өсәү – Рәмил Рәхмәтов, Денис Ғәниев һәм Татьяна Ивина. Ярайһы уҡ аҡсалата премия – артабан үҫешеү өсөн дәртләндереү. Ҡатнашыусылар үҙҙәре әйтеүенсә, ысын оратор булыу өсөн уларға өйрәнәһе лә өйрәнәһе әле, әммә улар һүҙҙең ҙур көскә эйә булыуын раҫлай алалар.
Был сара, үҙҙәре әйтеүенсә, уларҙың хәтерендә оҙаҡҡа ҡаласаҡ. Бында улар үҙ эрудицияларын күрһәтеү генә түгел, тормошта кәрәк буласаҡ мөһим тәжрибә лә тупланы.


text:
- Подробности
- Просмотров: 301
МЕДИЦИНА ПРИБОРҘАРЫ, ауырыуҙарҙы диагностикалау һәм дауалау өсөн файҙаланылған мәғлүмәттәрҙе үлсәү, анализлау, эшкәртеү, күрһәтеү, һаҡлау, ш. уҡ мед. системаларын көйләү өсөн тәғәйенләнгән техник яйланмалар. Ҡулланыу өлкәһе б‑са М.п. түбәндәге төркөмдәргә бүленә: йылылыҡ физикаһы, электр, магнит, оптик, ядро һ.б. үл__сәмдәр өсөн; индикация ысулы б‑са — күрһәтеүсе һәм теркәүсе; хәүеф дәрәжәһе б‑са — потенциаль хәүефте күрһәтеүсе иң юғары (3), юғары (2б), уртаса (2а) һәм түбән (1) класлы приборҙар. Башҡортостанда 1995 й. алып “Нейрон” пр‑тиеһы (З.М.Сафина) — офтальмологик тикшеренеүҙәр, “Астра” ғилми‑етештереү үҙәге (А.В.Карпухин) электрофоретик тикшеренеүҙәр өсөн М.п. (икеһе лә — Өфө), “Кверти‑Мед” ЯСЙ (Д.Ю.Бухвостов, А.В.Грищенко) гемоанализаторҙар эшләп сығара. Тире япмаһының физик үҙенсәлектәрен тикшереү өсөн приборҙар В.Г.Гусев етәкс. Авиация техник университетында эшләнә. 2007 й. БР М.п. етештереүселәр ассоциацияһы төҙөлә.
Әҙәб.: Г у с е в В.Г. Методы и технические средства для медико‑биологических исследований: в 2 ч. Уфа, 2001; Н а с и б у л л и н Р.С., Г у с е в В.Г. Методы и технические средства медицинской визуализации. Уфа, 2003.
Р.С.Нәсибуллин
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Өфөлә «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы үтәсәк
25-26 апрелдә Өфөлә «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы үтәсәк.
Форум Евразия иҡтисади форумының йәштәр дирекцияһы ҡатнашлығында Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты инициативаһы буйынса үткәрелә. Ойоштороусылар йәш ғалимдарҙы, идарасыларҙы, йәмәғәт эшмәкәрҙәрен, сәйәсмәндәрҙе Конгреста ҡатнашыуға саҡыра. «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы йомғаҡтары буйынса иң яҡшы эштәр авторҙары (улар конкурс һөҙөмтәләре буйынса асыҡланасаҡ) артабан республика исеменән Екатеринбургта үтәсәк Евразия йәштәре форумында ҡатнашасаҡ.


text:
Республикала 20 дөйөм белем биреү учреждениеһына смарт-мәктәп статусы биреләсәк
Ағымдағы уҡыу йылы аҙағынаса 20 дөйөм белем биреү учреждениеһына смарт-мәктәп статусы биреләсәк.
Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов һүҙҙәренсә, был конкурс нигеҙендә һайлап алыу буласаҡ. Заявкаларҙы тикшергән ваҡытта, эксперттар белем биреү процесында яңы мәғлүмәт технологияларының ни тиклем әүҙем һәм урынлы ҡулланылыуын, белем биреү сифатын, уҡыусыларҙың үҙ аллы мәғлүмәт эҙләй, таба һәм файҙалана белеүен иҫәпкә аласаҡ.
Әлфис Ғаязов билдәләүенсә, смарт-мәктәп – элиталы мәктәп тигәнде аңлатмай, был башҡалар өсөн өлгө булыуҙы күҙ уңында тота. Мәғариф учреждениелары үҙ эшмәкәрлеген методик һәм ғилми йәһәттән камиллаштырып, был исем өсөн көрәшергә тейеш.


text:
Баш ҡалала вакансиялар һаны аҙна эсендә 1600 берәмеккә артты
Өфөлә бер аҙна эсендә вакансиялар һаны 1600 берәмеккә артты. Бөгөнгө көнгә баш ҡаланың вакансиялар банкында 12600 буш эш урыны иҫәпләнә. Ғинуар башына ҡарата иһә вакансиялар һаны һигеҙ меңгә яҡын тәшкил иткәйне.
Көсөргәнешлек коэффициенты Өфөлә шулай уҡ кәмене һәм әлеге ваҡытта 0,73 тәшкил итә, йәғни бер эш урынына рәсми рәүештә бер кешенән дә әҙерәк тура килә. Эшһеҙлек кимәле ҡалала 1,58 процентҡа тиң.
«Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, 8800 эшһеҙ бөгөн хеҙмәт биржаһында иҫәптә тора, уларҙың 8 меңдән ашыуы эшһеҙлек буйынса пособие ала. Баш ҡаланың Халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтендә йәмғеһе 9200-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора.


text:
Донъя кимәлендә үҙ урыныбыҙ бар30-12-2015, 01:07 // Сәйәсәт // Баҫып сығарырға
Ил, донъя кимәлендәге мөһим сәйәси ваҡиғаларҙы барлауҙы 2015 йылдың иң сағыу һәм иң иҫтәлекле сараһынан – Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллыҡ юбилейынан башлағы килә. Бөйөк Ватан һуғышы Рәсәйҙәге, республикабыҙҙағы һәр ғаиләнең, һәр кешенең яҙмышында тәрән эҙ ҡалдырҙы. Кемдер яҡындарын юғалтты, кемдер тырыш хеҙмәте менән Еңеүҙе тәьмин итеп, тылда көс түкте, кемдер, фронттан ҡайтып, ҡанлы алыштар, яу яланында башын һалған полкташтары хаҡындағы иҫтәлекте ғүмер буйы күңел түрендә йөрөттө. Шуға күрә Рәсәй халҡы өсөн был дата ғәйәт ҙур әһәмиәткә эйә. Әлбиттә, ул – шатлыҡлы ла, күп йәһәттән, йырҙа йырланғанса, күҙ йәштәре менән һуғарылған ҡайғылы ла байрам. Ветерандар сафы йылдан-йыл һирәгәйә. Илебеҙҙең йәшәүгә хоҡуғын, бойондороҡһоҙлоғон һаҡлап ҡалған ысын батырҙар быуыны китеүҙән күңел болоҡһой.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Еңеүҙең 70 йыллығын киҫкен халыҡ-ара ҡаршылыҡтар юҫығында байрам иттек. Көнбайыш илдәр, “демократик ҡиммәттәр”ен беҙгә көсләп тағып, Рәсәйгә тағы ла йәшәргә өйрәтеп маташа... Яңынан-яңы санкциялар уйлап табып, бөтә өлкәләрҙә лә хәлде ҡатмарлаштырып, беҙҙе һындырырға тырыша... Йә иһә быны шым ғына хуплай... Ғәмәлдәре барып сыҡмаҫ, Рәсәй быны күп тапҡыр иҫбатланы.
Уҙып барған йылда донъя сәйәсәтенең иң төп темаһы, моғайын, халыҡ-ара террорсылыҡҡа ҡаршы көрәш булғандыр. Сентябрь аҙағында Рәсәй “Ислам дәүләте” хәрәкәтенә (ИГИЛ — ҡайһы бер илдәрҙә, шул иҫәптән Рәсәйҙә лә тыйылған ойошма) ҡаршы көрәштә яңы “фронт” иғлан итте. Ошоғаса Сүриәлә ИГИЛ-ға ҡаршы АҠШ етәкселегендә 60-тан ашыу дәүләтте берләштергән коалиция эш итә ине. Әммә һөжүмдәрҙең Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының Хәүефһеҙлек Советын урап, Дамаск менән бер ниндәй килешеүһеҙ башҡарылыуын иҫәпкә алғанда, яуаптарға ҡарағанда һорауҙар күберәк булды, әлбиттә. Хәйер, һүҙ улар хаҡында түгел, ә үҙебеҙҙекеләр тураһында. Рәсәйҙең Хәрби-йыһан көстәре, Сүриә президенты Башар Асадтың һорауы буйынса, террорсыларҙың объекттарын 30 сентябрҙән утҡа тота башланы.
Барыһы ла яҡшы, ойошҡан кеүек ине лә бит. Әммә... Сүриә – Төркиә сиге... 6000 метр бейеклек... “СУ-24”... Әллә ил етәксеһенең абруйын төшөрөп, уның сәйәсәтенә аяҡ салырға теләнеләр, әллә үҙҙәренең мәнфәғәттәренән сығып эш иттеләр, әллә бәғзе берәүҙәрҙең бойороғон үтәнеләр... Кем-кем, әммә Төркиә етәкселегенән беҙ быны көтмәгән инек. “Арттан килтереп тондорҙолар...” — тип, “Су-24”кә бәйле ваҡиғаларҙан һуң ил Президенты Анкараға “лайыҡлы” яуап бирәсәген вәғәҙәләне. Был осраҡта Төркиә президенты Рәжәп Эрдогандың беҙҙең осоусыларҙы һауа сиген боҙоуҙа ғәйепләп, “һыуҙан ҡоро сығырға” маташыуын да аңларға була. Бар донъяға улының бизнесы өсөн көрәшеүе, террорсылар ойошмаһы менән хеҙмәттәшлек итеүе, беҙҙең хәрби авиацияның ИГИЛ-дан осһоҙ хаҡҡа нефть ташыуға ҡамасаулауы, бензовоз колонналарын бомбаға тотоуы хаҡында һөйләп тормаҫ та инде. Ҡыҙғаныс, әммә ҡояшлы, диңгеҙле Төркиәне бөтөнләй белмәгән булып сығабыҙ. Эске сәйәсәт – айырым, туризм менән Рәсәй араһындағы йылы мөнәсәбәттәр айырым. Бөгөн иһә бөтөнләй айырым... Төркиәгә ял юлламалары һатыу туҡтатылды, тауар әйләнешенә алмаш эҙләйҙәр, импортты сикләү мәсьәләһе өйрәнелә, ҡайһы бер аҙыҡ-түлек төрҙәренә санкциялар индерелде, 1 ғинуарҙан Төркиә менән Рәсәй араһында визаһыҙ аралашыу тураһындағы документ ғәмәлдән сыға, төрөктәрҙе эшкә йәлеп итеү ҙә закон менән тыйыла...
Октябрҙең һуңғы көнөндә Синай ярымутрауы өҫтөндә А321 аэробусының авиаһәләкәткә осрауы ла бар донъяны шаңҡытты. 224 кеше һәләк булды... Аҙаҡ асыҡланыуынса, самолетҡа шартлатҡыс һалынған булған. Рәсәйҙең Федераль именлек хеҙмәте ғәҙәттән тыш хәлде террор акты тип билдәләне. Һөҙөмтәлә хәүефһеҙлек маҡсатында Мысырҙа ял итеү ваҡытлыса сикләнде.
Йәнә террор... Был юлы — Францияның баш ҡалаһында. 132 кешенең ғүмере өҙөлдө, 352 кеше яраланды... Теракттар (улар өсөн яуаплылыҡты “Ислам дәүләте” үҙ өҫтөнә алған) өс төркөм тарафынан башҡарылды. Тәүге үлемдар төркөм Франция – Германия футбол матчы барған Stade de France стадионы янында “эш итте”. Икенселәре иһә яҡынса ошо уҡ ваҡытта бер нисә ресторанды һәм пиццерияны ут эсенә ялманы – енәйәтселәр халыҡҡа машиналарында көйө автомат тоҫҡаны. Иң ҡанлы ваҡиғалар “Батаклан” концерт залында теркәлде.
Париждағы ваҡиғалар француздарҙы ғына түгел, бар донъя йәмәғәтселеген ИГИЛ-ға ҡаршы берләшеүҙең һәм бер төптән эш итеүҙең мөһимлеге хаҡында уйланырға мәжбүр итте. Әлеге тема Төркиәнең Анталия ҡалаһында үткән G20 кәңәшмәһендә лә ҡаралды. Ғәҙәттә, “ҙур егерме” саммитында тәү сиратта иҡтисад мәсьәләләре иғтибар үҙәгенә ҡуйыла. Был юлы иһә Париждағы хәл-ваҡиғалар үҙ төҙәтмәләрен индерҙе.
Донъя йәмәғәтселеген шаңҡытҡан икенсе бәлә — ул да булһа тотош материкты баҫып алып барған ҡасаҡтар ағымы. Күҙ алдығыҙға килтерегеҙ: быйыл Европаға миллионлаған мигрант килде. Ә бит уларға йәшәү урыны хәстәрләргә, эш табып бирергә, пособие түләргә кәрәк. Өҫтәүенә араларында кемдәрҙең генә булмауы мөмкин... Миллиондар иҫәбендә террорсы ла, енәйәтсе лә юҡ тип берәйһе яуаплылыҡ алғанмы? Береһе лә медицина тикшереүе үтмәй... Ирекһеҙҙән, ҡасаҡтар ағымы боронғо грек мифологияһындағы “Троя аты”на оҡшап ҡуя. Хәйер, айырма бар: ҡиммәтле “бүләк” Спарта батшалығына еңеү килтергән, беҙҙең осраҡта иһә “Троя аты” уларҙың вариҫтары төҙөгән дәүләттәрҙе — тотош Европаны — эстән өҙгөләй...
Быйылғы йыл халыҡ-ара сәйәси аренала Украина көрсөгөн хәл итеүҙән башланды. Донбасста хәлдәр киҫкенләшкәндә, хәрби ҡапма-ҡаршылыҡтар киң ҡоласлы һуғышҡа әүерелә барғанда Минск ҡалаһына, Ангела Меркель, Франсуа Олланд һәм Петр Порошенко янына ил Президенты Владимир Путин да килде.
Ғөмүмән, беҙҙекеләрҙең Украина мәсьәләһенә ҡарата тышҡы сәйәсәте йыл дауамында үҙгәрешһеҙ ҡалды: илдең көнсығышындағы хәрби ҡаршылыҡтарҙы сәйәси үҙгәртеп ҡороу ғына туҡтата ала. Һөҙөмтәлә 12 февралдә башланған күп сәғәтлек фекер алышыу уңышлы тамамланды. Иң мөһиме — низағлашыусы яҡтар араһында килешеү төҙөлдө. Документҡа ярашлы, Донбасстағы һуғыш йыл аҙағынаса тамамланырға тейеш ине. Ине...
Ҡыҙғаныс, әммә февраль һөйләшеүҙәренең оптимизмы оҙаҡҡа барманы. Тыныслыҡ тураһындағы килешеүҙең бер пункты ла тулыһынса үтәлмәне тиерлек. Бер нисә айға тынып торған хәрби бәрелештәр ҙә яңы көс менән ҡабаттан тоҡанды...
Әлбиттә, бындай осрашыуҙар бер февраль айында ғына һәм бер Минск ҡалаһында ғына ла булманы. Төрлө форматтағы фекер алышыуҙар йыл дауамында барҙы: норманд осрашыуҙары, контакт төркөмдөң кәңәшмәһе һ.б. Әммә хәл һаман үҙгәрешһеҙ ҡала. Фекер алышыуҙан ары китә алмайбыҙ.
Ә шәхсән беҙҙең республика өсөн Кәзә йылы нисек булды һуң? Милли батырыбыҙ Салауат Юлаевты Һиндостанда ла белә башланылар... Ф. Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамблен Бразилия етәкселеге үҙҙәренә гастролгә саҡырҙы... Халҡыбыҙҙың иң боронғо шөғөлө һәм төп кәсебе булған солоҡ ҡорттарын үрсетеү һәм унан табыш алыу хаҡында Ҡытай журналистары махсус тапшырыу әҙерләне... Ә башҡорт телен Рәсәй Президенты Владимир Путин шәхсән үҙе өйрәнергә ҡушты... Күреүегеҙсә, быйыл йәй Өфөлә үткән ШОС һәм БРИКС саммиттарының һөҙөмтәһе эре инвестиция проекттарында, республикабыҙҙың иҡтисади үҫешендә, сит илдәр менән әүҙем хеҙмәттәшлектә генә сағылманы. Һәр хәлдә, Өфөнөң өр-яңы, халыҡ-ара кимәлгә сығыуы, Пекин, Мәскәү, Шанхай, Бразилиа, Нью-Дели һәм әлегә тиклем ШОС, БРИКС илдәре башлыҡтарын ҡабул иткән донъяның башҡа ҡалалары менән бер сафҡа баҫыуы — оло ҡаҙаныш, йылдың, бәлки, быуаттың иң ҙур ваҡиғаһы булғандыр. Иң мөһиме — мәртәбәле форумға әҙерлек барышында республиканың баш ҡалаһында тиҫтәләгән саҡрым юл төҙөкләндерелде, парк, скверҙар, биналар яңыртылды, Өфөнөң йөҙөн сағылдырған йәмғеһе биш меңдән ашыу объектҡа өр-яңы һулыш инде. Ағиҙелдең яр буйы заманса төҫ алды: хәҙер ул — ҡала халҡы һәм ҡунаҡтар өсөн ял итеү урыны. Республиканың һауа ҡапҡаһы ишектәрен киңерәк асты: элегерәк халыҡ-ара терминал сәғәтенә 200 пассажирҙы ҡабул итһә, хәҙер 800 кешене хеҙмәтләндерергә һәләтле. Яңыртылған Конгресс-холл симпозиумдар, форумдар, конференциялар үткәреү өсөн заманса майҙансыҡҡа әүерелде. Шәхси инвесторҙар ҡалала ете ҡунаҡхана, шул иҫәптән Hilton, Holiday Inn, Sheraton кеүек бөтөн донъяға танылған брендтарҙың объекттарын төҙөнө. Мәҡәләне баҫмаға әҙерләгән арала тағы бер ҡыуаныслы хәбәр алдыҡ: Өфө Рәсәй субъекттарының административ үҙәктәре араһында халыҡтың йәшәйеш именлеген тәьмин итеү өлкәһендә Волга буйы федераль округында иң яҡшы ҡала исеменә лайыҡ булған.


text:
Аджария
Аджа́рия, рәсми исеме Аджария Автономиялы Республикаһы (грузинса აჭარა, Ač'ara; აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა, Ač'aris Avtonomiuri Respublika) — Грузия составындағы автономиялы республика, илдең көньяҡ-көнбайышында урынлашҡан. Аджарияның башҡалаһы Батуми, Грузияның төп порты булып һанала. 1920 йылдан башлап, Аджар Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы тип аталған, хәҙерге исемде 1990 йылда бирәләр.
Аджариянын төп халҡы — аджарҙар, грузин халҡының этнографик төркөмө. Урта быуаттарҙа аджарҙар ислам динен ҡабул итә.


text:
Хоккейсылар канадаларҙан уйнарға өйрәнә һәм еңә!
2011 йылда «1-се Лицей» ММУ-ла 2000 йылғы хоккейсылар өсөн махсуслаштырылған спорт класы асылды. Балалар конькиға тәүге тапҡыр 2007 йылда, ҡалала Салауат спорт комплексы асылғас, баҫты.Улар барыһы ла төрлө мәктәптәрҙә уҡый, ҡайһылары хатта яҡындағы ҡалаларҙан килеп йөрөнө. Бөгөн Юрматы командаһы бер 5б класында тупланған. Улар өсөн уңайлы режим төҙөлгән – иртә күнекмәләрҙән башлана, ә дәрестәр бер аҙ һуңғараҡҡа күсерелгән. Команда йыш ҡына төрлө ярыштарға сыға, шул сәбәпле тороп ҡалған уҡыу материалын хатта каникул ваҡытында ла өйрәнергә тура килә.
Әммә спорт уҡыуға ҡамасауламай. Хоккей класы уҡыусылары мәктәп олимпиадаларында (рус теле, математика) еңеп сыҡҡаны бар. Быйылғы миҙгелдә Юрматы-2000 Медногорск, Нефтекама ҡалаларына барып Ырымбур, Ҡаҙан, Һамар, Һарытау, Волгоград, Нефтекама командалары менән ярышып икенсе урын яуланы. Ысын хоккейсылар тәрбиәләүҙә тренерҙар штабы ҙур эш башҡара. Канаданан белгестәр саҡырылды һәм улар мастер-класс күрһәтте.
5б класы, етәксеһе Кленина Галина Викторовна.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Ҡауаҡҡа ҡаршы
Ҡауаҡҡа ҡаршы
- 1,5 стакан кефирға шул уҡ күләмдә араҡы һәм бер сей йомортҡа ҡушып бутағыҙ. Килеп сыҡҡан ҡатнашманы көн аша баш тиреһенә һөртөгөҙ.
- Бер-ике йомортҡаны күбек барлыҡҡа килгәнсе туҡығыҙ һәм шуның менән башығыҙҙы йыуығыҙ. Һуңынан бал һөртөп, бер сәғәт тотоғоҙ. Аҙағынан сәсегеҙҙе һабын ҡулланмай ғына йылы һыу менән йыуығыҙ.
- Зәйтүн майын бер аҙ йылытығыҙ ҙа һыуынмаҫ борон мамыҡ менән башығыҙға һөртөгөҙ. Бер аҙ массаж эшләп алғандан һуң, сәсегеҙҙе целлофан менән ҡаплап ҡуйығыҙ. 20 минуттан һуң ғәҙәттәгесә йыуығыҙ.
- 100 г ваҡ ҡына итеп туралған кесерткән япрағына 1,5 стакан һыу ҡойоп, ярты сәғәт бешерергә. Килеп сыҡҡан төнәтмәне һөҙөп алып, 10 көн буйы башығыҙҙы шуның менән йыуығыҙ.
- 25 мл кастор майына 12 тамсы эвкалипт майы ҡушып, сәсегеҙгә һөртөгөҙ. 20 минут тотҡандан һуң йыуырға мөмкин.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Павел Качкаев: «Ике йылда беҙ 30-лап балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ»
Өфөлә 2011 йылда балалар баҡсалары төҙөлөшөнә һәм реконструкцияһына айырым иғтибар бирелә.
— Президент программаһына ярашлы быйыл Өфөлә 10 балалар баҡсаһы сафҡа индереләсәк, — тип хәбәр итте матбуғат конференцияһында Башҡортостандың баш ҡалаһының хакимиәт башлығы Павел Качкаев. — «Ҡариҙел» һәм «Сипайлово» биҫтәләрендә өс балалар баҡсаһы файҙаланыуға тапшырылды, тағы өсәү — «Инорс-7», «Дим-8» биҫтәләрендә, ә Черниковка урамындағыһын октябрь — ноябрҙә сафҡа индереү планлаштырыла. Тағы дүрт балалар баҡсаһын беҙ элек профилен үҙгәрткәндәр иҫәбенән ҡайтарабыҙ.
Киләһе йылға Президент программаһы менән Өфөлә 12 балалар баҡсаһын сафҡа индереү ҡаралған.
— Әммә беҙ 20 балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ, — тип белдерҙе Өфө хакимиәте башлығы. – Әйтергә кәрәк, уларҙың унауһы проектлау һәм төҙөлөш эштәрен башлау стадияһында, йәнә 10 балалар баҡсаһының эше яңя башланып тора. Әгәр республика ярҙам итһә, ике йылда беҙ 30-лап балалар баҡсаһын сафҡа индерергә әҙербеҙ. Шулай итеп, республика Президенты ҡуйған бурыстарҙы беҙ һис шикһеҙ үтәйәсәкбеҙ.
Әйткәндәй, 1 сентябрҙән балалар баҡсаһына юллама алыуға сиратҡа баҫыу өсөн ғаризаны «Балалар баҡсаһына электрон сират» сайты аша электрон төрҙә бирергә мөмкин.


text:
Башҡортостандың ике университеты илдең иң яҡшы вуздары исемлегенә инде
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Республиканың ике юғары уҡыу йорто — Башҡорт дәүләт университеты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты — Рәсәйҙең иң яҡшы 60-тан ашыу вузы исемлегенә инде. Мәғариф һәм фән министрлығы ярҙамында «Рәсәй бөгөн» халыҡ-ара мультимедиялы матбуғат үҙәге үткәргән тикшереү шундай һөҙөмтәләр бирҙе.
Агентлыҡ мәғлүмәттәре буйынса, 503 университет баһаланған. Университет эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәттең асыҡлығы, белем биреү эшмәкәрлеге шарттарының уңайлылығы, уҡыу йорто хеҙмәткәрҙәренең әҙәпле һәм компетентлы, студенттарҙың белем сифаты менән ҡәнәғәт булыуҙары иҫәпкә алынған.
Эксперттар мәғариф ойошмаларының сайттарын һәм уларҙа педагогик хеҙмәткәрҙәр хаҡында мәғлүмәттәр барлығын, студенттарҙың бүлек хеҙмәткәрҙәре һәм хакимиәт менән телефон һәм электрон почта аша үҙ-ара эш итеүен тикшергән. Белем биреү тәжрибәһе студенттарҙан, уларҙың ата-әсәләренән һәм вуз уҡытыусыларынан һорау алыу нигеҙендә баһаланған. Юғары уҡыу йорттарында өҫтәмә белем биреү программаларының һәм ижади һәләттәрҙе үҫтереү өсөн мөмкинлек булыуы — мөһим шарт. Һорау алыуҙа 108 кеше ҡатнашҡан, шуларҙың 80 проценттан ашыуы — студенттар.
Бөтә мәғлүмәттәрҙе иҫәпкә алып, вуздың интеграль күрһәткесе булдырылған. Башҡорт дәүләт университетында ул — 81,85, Өфө дәүләт авиация техник университетында 81,02 тәшкил иткән. Республикалағы башҡа вуздарҙың да эштәре тикшерелгән, әммә улар аҙ балл йыйған һәм йомғаҡлау исемлегенә инмәгән.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов «Рәсәй вертолеттары» компанияһының генераль директоры Дмитрий Петров менән осрашты
Фото:
28 ғинуарҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Рәсәй вертолеттары» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры Дмитрий Петров менән «Күмертау авиация производсто предприятиеһы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтен үҫтереү мәсьәләләрен тикшерҙе. Атап әйткәндә, һүҙ вертолеттар өсөн комплектлаусы изделиелар етештереү буйынса бер нисә яңы компетенция үҙәген һәм инновация производствоһын булдырыу мөмкинлектәре хаҡында барҙы, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республика Президенты менән был сираттағы осрашыу булды, тип билдәләне осрашыу йомғаҡтары буйынса Дмитрий Петров. Улар һәр ике-өс ай һайын үткәрелә.
— Республика етәкселеген предприятиеларҙа булған үҙгәрештәр менән таныштырабыҙ. Социаль-иҡтисади хәл тураһында һөйләнек. Күпселек йәһәттән был осрашыу оҙайлы сроклы пландарыбыҙға арналды. Улар Күмертауҙағы авиация предприятиеһында компетенция үҙәген булдырыуға бәйле, — тип һөйләне Дмитрий Петров.


text:
Башҡортостандың Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы 20 йыллығын билдәләйәсәк
БР Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһы 1992 йылдың 17 февралендә булдырылған. Ул эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙарҙың эшмәкәрлеген берләштереү, уларға ярҙам итеү маҡсатында ойошторолған. Бөгөнгө көндә ойошмала иҡтисадтың төрлө тармаҡтарында шөғөлләнгән меңдән ашыу ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнә.
Һуңғы йылдар эсендә Ассоциация ҙур ҡаҙаныштарға өлгәште. Эш түбәндәге йүнәлештәр буйынса алып барылды: бәләкәй эшҡыуарлыҡҡа ҡағылышлы закон проекттарын булдырыу һәм тикшереүҙә ҡатнашыу; мәғлүмәт, консультация һәм белем биреү эшмәкәрлеген, шулай уҡ хәйриә эшмәкәрлеген ойоштороу. «Ҡатын-ҡыҙ – йыл директоры» бөтә Рәсәй конкурсында Башҡортостандан эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙарҙың ҡатнашыуы мөһим проекттарҙың береһе булып тора. Был бәйгене үткәреү йылдарында республиканан йөҙгә яҡын ҡатын-ҡыҙ лауреат исеме алды.
Шуны ла билдәләп үтергә кәрәк, Ассоциацияның беренсе рәйесе Елена Мәхмүтова әле – Рәсәй Эшҡыуар ҡатын-ҡыҙҙар ассоциацияһының вице-президенты. Ә ойошманың әлеге рәйесе Алла Кузьмина Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы составына инде. Эшҡыуарлыҡ өлкәһендә шөғөлләнеүсе башҡа хеҙмәткәрҙәрҙең дә ҡаҙаныштары байтаҡ. Был хаҡта ҡунаҡтар байрам сараһында беләсәк. Башлана – 16 сәғәттә.
Теги:


text:
«Салауат Юлаев» операһы Илһам Вәлиев менән башҡорт сәхнәһенә ҡайта
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Заһир Исмәғилевтың «Салауат Юлаев» операһы башҡорт сәхнәһенә ҡайта. 16 һәм 17 декабрҙә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә яңы ҡуйылыштағы операның премьераһы була. Ошо ваҡиға — күренекле башҡорт композиторының тыуыуына 100 йыл тулыуға бағышланған юбилей тантаналарының бер өлөшө. Төп партияла Башҡортостандың һәм Татарстандың атҡаҙанған артисы, «Алтын битлек» милли театр премияһы һәм Ш.Бабич исемендәге республика дәүләт йәштәр премияһы лауреаты Илһам Вәлиев сығыш яһай.
«Был Өфө сәнғәт институтында уҡыуымды тамамлағандан һуң иң беренсе ҙур ролем булды. 2004 йылда Мәғәфүр Хисмәтуллинды тыңлай-тыңлай Салауат образын эшләнем. Уның улы Марат ошо тамашаның режиссеры һәм операға әҙерләнеү буйынса уҡытыусым ине, һәм мин ныҡлы күҙәтеү аҫтында булдым. Беҙ Салауаттың лирик яҡтарын асырға тырыштыҡ — ул шағир, һәм операла уны лирик герой булараҡ асыуға ҙур иғтибар бүленә. Әлбиттә, уның һоҡланғыс яугир һәм командир икәнлеген дә беләбеҙ. «Салауат Юлаев» операһы — бөйөк композиторҙың бөйөк әҫәре, тип уйлайым», — тип һөйләне Башҡорт һәм Екатеринбург театрҙары солисы Илһам Вәлиев.
2016 йылғы тамашаны спектаклдең музыкаль етәксеһе һәм ҡуйыусы дирижеры — Башҡорт опера һәм балет театрының баш дирижеры Артём Макаров, ҡуйыусы режиссеры — Мария театры режиссеры Иркен Ғәбитов, ҡуйыусы рәссамы — театрҙың баш рәссамы Рифҡәт Арыҫланов, ҡуйыусы хормейстеры — театрҙың баш хормейстеры Александр Алексеев тәҡдим итә.
Төп партияларҙы Салауат Асҡаров һәм Раил Кучуков (Юлай), Светлана Арғынбаева һәм Катерина Лейше (Көнбикә), Эльвира Фәтихова һәм Гөлнара Вәлиева (Әминә), Владимир Копытов һәм Ян Лейше (Пугачёв), Фәнәүи Сәлихов һәм Әлим Ҡәйүмов (Бохайыр) башҡара.


text:
Еңеүҙең 65 йыллығына әҙерлек бара
— Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары аҙайғандан-аҙая бара, Башҡортостанда улар хәҙер 13,5 меңгә яҡын иҫәпләнә, һәм улар ҡалған ғүмерҙәрен Хөкүмәт, урындағы дәүләт органдары ярҙамында бер ниндәй мохтажлыҡ кисермәй, лайыҡлы йәшәһен өсөн беҙ мөмкин булғандың барыһын да эшләргә тейешбеҙ.
1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышындағы Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек буйынса республика ойоштороу комитетының бөгөнгө ултырышын уның рәйесе, БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев ошондай һүҙҙәр менән асты. Ойоштороу комитеты ултырышының көн тәртибенә ике мәсьәлә сығарылды: "Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте тарафынан раҫланған, 1941-1945 йылғы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығы, шулай уҡ 2008-2009 йылдарҙа Еңеү көндәре саралары планын үтәү тураһында" һәм "Башҡортостан Республикаһында Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 64 йыллығын байрам итеү программаһы проекты тураһында". Беренсе мәсьәлә буйынса БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов, шулай уҡ БР Хөкүмәте Премьер- министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев сығыш яһаны.
Рәсәй Федерацияһы Президенты Указына ярашлы, 2005 йылдың 1 майынан Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтарына һәм унда ҡатнашыусыларға — 1000 һум, хәрәкәттәге армияла хеҙмәт итеп ҡайтҡан хәрби хеҙмәткәрҙәргә, Япония менән һуғыш ваҡытында, Бөйөк Ватан һуғышында һәләк булған яугирҙарҙың тол ҡатындарына, вафат булған Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтарының тол ҡатындарына, "Блокадалы Ленинградта йәшәүсе" билдәһе менән наградланыусыларға, элекке балиғ булмаған фашизм тотҡондарына 500 һум күләмендә айлыҡ өҫтәмә түләү ҡаралған.
Район һәм ҡалалар хакимиәттәренә үҙ пландарында Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙың, тыл эшсәндәренең һәм һәләк булған яугирҙарҙың тол ҡатындарының йәшәү шарттарын тикшереүҙе, күрһәтелгән граждандарҙың шәхси торлаҡ йорттарын ремонтлауҙы күҙ уңында тоторға, уларға адреслы ярҙам күрһәтергә кәрәк. Федераль закондарҙа ҡаралған сараларға өҫтәп, Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын торлаҡ менән тәьмин итеү мөмкинлеген ҡарарға.


text:
Августа Өфө эшҡыуарҙарын бушлай өс консультация көтә
Өфө эшҡыуарҙар берләшмәһе Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә августа бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары эшмәкәрлеге мәсьәләләре менән бәйле бушлай өс консультация үткәрелә.
Шулай итеп, 4 августа «Реклама. Өфөлә тауар һәм хеҙмәттәрҙе алға ебәреү» темаһына консультацияны «Респект» хоҡуҡ компанияһының реклама бүлеге начальнигы Эдуард Шәрәфетдинов үткәрәсәк.
11 августа «Бизнес-партнер» компанияһы директоры Диана Киселева «Нимә ышаныслыраҡ – штатта бухгалтер тотоумы әллә бухгалтер иҫәп-хисабын махсус ойошмаға тапшырыумы?» темаһына консультация бирәсәк.
18 августа Өфө Эшҡыуарҙар берләшмәһе директоры Вероника Воронина нисек яңы эш асыу тураһында һөйләйәсәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, консультациялар 16 — 18 сәғәттәрҙә үтә. 241-47-44 телефоны буйынса алдан яҙылыу мотлаҡ. Офистың адресы: Өфө, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1.


text:
Өфөлә байрам кәйефе: Ленин урамында йәнә Яңы йыл уттары ҡабынды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Өфөлә байрам кәйефе: Ленин урамында йәнә Яңы йыл уттары ҡабынды
Өфөлә байрам кәйефе: Ленин урамында йәнә Яңы йыл уттары ҡабынды Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнөң Ленин урамы төрлө уттар менән балҡыны. Йома, 18 ноябрҙә, бында Яңы йыл иллюминацияһы тоҡандырылды. Егерме меңдән ашыу лампочка өфөләргә һәм баш ҡала ҡунаҡтарына байрам кәйефе бүләк итәсәк. Гирлянданың дөйөм оҙонлоғо — 11 километр.
Ҡаланың тарихи үҙәгендә бындай уттар тәүге тапҡыр 2012 йылда барлыҡҡа килгәйне. Ул саҡта «Өфө ҡала яҡтылығы» предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре ҙур эш башҡарҙы. Ленин урамында 11 километрлыҡ гирлянда һуҙылды, 48 аҫылмалы һәм 28 яҡтылыҡ ҡабы ҡуйылды.
Декабрь башына бөтә ерҙә лә Яңы йыл уттары ҡабына, шулай уҡ биналарҙың витриналары һәм фасадтары байрамса биҙәлә.
Кисә Конгресс-холл янында баш ҡаланың төп Яңы йыл шыршыһы ҡуйылды. Киров районы хакимиәтенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр бүлегендә хәбәр итеүҙәренсә, урман ҡупшыҡайын Нуриман районынан алып килгәндәр. Уның бейеклеге — 30 метр.
Ғәҙәттәгесә, бында ике ҙур тауы, һырғалағы булған боҙ ҡаласыҡтары төҙөлә. «Ҡышҡы әкиәт»те биҙәү эштәре алдағы аҙналарҙа тамамланырға тейеш.


text:
Сибайҙар бүләк тапшырҙы9-02-2018, 00:03 // Рухиәт // Баҫып сығарырға
“Сибайский рабочий” гәзитенең баш мөхәррире булып эшләгән осорҙа, төбәктә депутат һәм хәбәрсе эшмәкәрлеге йылдарында ҡаланың мәҙәни һәм социаль-иҡтисади үҫешенә индергән өлөшө, матбуғат һүҙе ярҙамында урындағы халыҡтың проблемаларын хәл иткәне, ярты быуат дауамында тиерлек эшмәкәрлеге өсөн Мәүлиҙә Яҡуповаға премия тапшырылды.
Тыуған яҡты өйрәнеү, публицисика һәм журналистика өлкәһендә Сибай ҡалаһының мәҙәни үҫешенә индергән өлөшө, милли тематика буйынса дөйөм ҡала, төбәк сараларына, башҡорт халҡының тарихы, мәҙәниәте, йолалары, туған тел мәсьәләләре буйынса ғилми-ғәмәли конференцияларға әҙерләнеүҙә һәм уҙғарыуҙа әүҙем ҡатнашҡаны, ете йыл дауамында Сибай ҡалаһы башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты эшмәкәрлеген юғары кимәлдә ойошторғаны өсөн Ирек Бикмәтов бүләкләнде.
“Ватандың бөйөк улы” (2015), “Кирәй Мәргән һәм уның тоҡомдары” (2011), “Уҡытыусы яҙмышы” (авторҙашлыҡ, 2009), “Улар бөгөн дә беҙҙең арала” (2008), “Һуғыш юлдарының туҙанлы һуҡмаҡтарында” (2005), “Ғүмерҙән ҙурыраҡ” (2000) исемле китаптары, төрлө йылдарҙа гәзиттә сыҡҡан баҫмалары, ҡала мәғариф музейын ойоштороуҙа әүҙем ҡатнашҡаны өсөн Фәниә Хәмитова билдәләнде.


text:
«ПОЛИЭФ» хеҙмәткәрҙәрен страховкалауға килешеү төҙөнө
Апрелдән «ПОЛИЭФ» предприятиеһы хеҙмәткәрҙәре ирекле медицина страховкалауы сиктәрендә медицина хеҙмәттәренән файҙалана аласаҡ.
— Социаль гарантиялар «ПОЛИЭФ» өсөн өҫтөнлөклө булып ҡала, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды персонал менән эшләү идаралығы начальнигы Ирина Шаркевич. — Предприятие хеҙмәткәрҙәрен ирекле медицина страховкалауы программаһы —бихисап пункттарҙың береһе. Полис «ПОЛИЭФ» хеҙмәткәрҙәренә, ә улар 1200-ләп кеше, мотлаҡ медицина страховкалауы сиктәрендә күрһәтелгәндәренән тыш өҫтәмә хеҙмәттәрҙән файҙаланыу мөмкинлеге бирә. Һәм был хеҙмәттәр предприятие иҫәбенә күрһәтеләсәк, эшселәр кеҫәһендә сағылмаясаҡ.
Страховка полисы консультатив ярҙам, диагностик тикшеренеү һәм амбулатор дауалау манипуляцияларын да индереп, медицина учреждениеларында өҫтәмә хеҙмәттәр алыуҙы тәьмин итә. Полис кисекмәҫтән госпитализация талап ителгәндә лә ҡулланыла ала.


text:
Өфөнөң хеҙмәт баҙарында көсөргәнешлек кәмей
Өфөнөң хеҙмәт баҙарында хәлдәр яҡшырғандан яҡшыра. 2012 йыл башы менән сағыштырғанда, июнь аҙағында теркәлеүсе эшһеҙлек кимәле бер юлы бер нисә пунктҡа кәмеп, 1,34 процентҡа етте.
Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлек, йәғни бер вакансияға дәғүә иткән граждандар иҫәбе әле 0,35-кә тиң. Ағымдағы йылдың ғинуарында был күрһәткес Өфөлә 1,1-ҙе тәшкил иткәйне, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгенән.
Йыл башынан алып ҡаланың хеҙмәт биржаһы ярҙамында йәмғеһе 11 мең эшһеҙ эшкә урынлашҡан.
Әлеге мәлдә баш ҡаланың вакансиялар банкында 23 меңләгән позиция иҫәпләнә. 2012 йыл башынан алып мәшғүллек үҙәгенә предприятиелар һәм ойошмалар менән 61 мең буш эш урыны тураһында мәғлүмәт бирелгән.
Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә бөгөн 7900-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора, шуларҙың 400-ҙән ашыуы хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәргә уҡып йөрөй.


text:
Әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендә С.Юлаев исемендәге дәүләт премияларына дәғүә итеүгә эштәр ҡабул ителә башланы
БР Президенты ҡарамағындағы Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премиялары буйынса комиссия Әҙәбиәт, сәнғәт һәм архитектура өлкәһендәге дәүләт премияһына эштәр ҡабул итә башлауы тураһында хәбәр итә.
Министрлыҡтар, ведомстволар, предприятиелар, учреждениелар һәм ойошмалар, йәмәғәт берекмәләре, уҡыу йорттары, гәзит һәм журнал редакциялары әҫәрҙәрҙе һәм эштәрҙе Дәүләт премияһына тәҡдим итә ала. Эштәр коллегиялар, президиумдар, идара, художество һәм ғилми советтар ултырыштарында, хеҙмәт коллективтары йыйылыштарында юғары талапсанлыҡ шарттарҙа тәҡдим ителә һәм уларҙы баһалағанда уның художество процесында биләгән урыны, һәр кандидаттың ижади өлөшө билдәләнергә тейеш.
Дәүләт премияһына әҙәбиәт өлкәһендәге әҫәрҙәр матбуғатта баҫылып сыҡҡас, музыка, театр, һынлы, хореография, эстрада һәм цирк сәнғәте, дизайн, кино һәм телевидение өлкәһендәгеләр киң йәмәғәтселек алдында башҡарылғас, архитектура өлкәһендәге әҫәрҙәр объект файҙаланыуға тапшырылғандан һуң ғына тәҡдим ителә ала.
Дәғүә итеүселәр коллективы биш кешенән дә артмаҫҡа тейеш.
Премияға дәғүә иткән материалдар ағымдағы йылдың 15 июненән алып 15 июленә тиклем түбәндәге адрес буйынса ҡабул ителә: 450101, Өфө ҡалаһы, Туҡай урамы, 46, Башҡортостан Президенты Хакимиәте, 315-се, 419-сы бүлмәләр.
Белешмәләр өсөн телефон: 280-80-93, 280-80-75.
Почта аша ебәрелгән материалдар ҡабул ителмәй.
Бөтә кәрәкле мәғлүмәт БР Президентының рәсми сайтында урынлаштырылған.


text:
Башҡортостан менән Ҡытай парламент-ара бәйләнештәр булдыра Фото: Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан менән Ҡытай парламент-ара бәйләнештәр булдыра
Башҡортостан менән Ҡытай парламент-ара бәйләнештәр булдыра Фото: Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда республика Дәүләт Йыйылышы депутаттары Ҡытайҙың Цзянси провинцияһы парламенты делегацияһы менән осрашты. Ҡунаҡтар араһында парламентарийҙар һәм Цзянси провинцияһы Халыҡ вәкилдәре йыйылышы секретариаты хеҙмәткәрҙәре бар, делегацияны секретариат етәксеһе Вэй Мин етәкләй.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сәфәрҙең маҡсаты — Цзянси провинцияһы менән Башҡортостан араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе үҫтереү, төбәктәрҙең хеҙмәттәшлек өлкәләрен киңәйтеү, парламент-ара бәйләнештәр булдырыу. Программала республиканың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай йортона барыу, парламент рәйесе, депутаттар һәм Хөкүмәт ағзалары менән осрашыуҙар, «БашЭКСПО» күргәҙмә үҙәгендә һәм Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитетында булыу ҡаралған.
Ҡытай парламентарийҙарын сәләмләп, Дәүләт Йыйылышы Рәйесе Константин Толкачев, уларҙың сәфәре донъяның ике алдынғы иле төбәктәре араһында мөнәсәбәттәрҙе артабан үҫтереүҙә мөһим аҙым буласаҡ, тип билдәләне.
«Бөгөнгө сәфәрегеҙ, беҙҙең артабанғы бәйләнештәребеҙ емешле булыр, үҙ-ара файҙалы бәйләнештәрҙе нығытыу һәм үҫтереүҙең яңы йүнәлештәрен табырға ярҙам итер тип ышанам. Бай программа республикабыҙ һәм унда йәшәгән халыҡ тураһында күберәк белергә мөмкинлек бирер тип өмөтләнәм», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Константин Толкачев.
Ҡытай парламентарийҙары делегацияһы етәксеһе Вэй Мин Башҡортостандағы хеҙмәттәштәренә йылы ҡабул итеүҙәре өсөн рәхмәт әйтте һәм сәфәр Башҡортостан менән Цзянси провинцияһының күп яҡлы бәйләнештәрен үҫтереүгә булышлыҡ итер тигән өмөт белдерҙе. Ул Цзянси провинцияһы парламенты хаҡында һөйләне, парламент-ара алмашыуҙы үҫтерергә тәҡдим итте һәм Башҡортостандағы хеҙмәттәштәрен Ҡытайҡа яуап сәфәренә саҡырҙы.
Башҡортостан менән Цзянси провинцияһының бәйләнештәре 2013 йылдың майында республика Башлығы Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы делегацияһы составында Ҡытай Халыҡ Республикаһында булған саҡта башланды. Сәфәр барышында Янцзы йылғаһының үрге һәм урта ағымындағы төбәктәр менән Волга буйы федераль округы төбәктәре араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы протоколға ҡул ҡуйылды. 2014 йылдың 20 майында Шанхай ҡалаһында Башҡортостан Хөкүмәте менән Цзянси провинцияһының Халыҡ Хөкүмәте араһында сауҙа-иҡтисади, фәнни-техник һәм гуманитар өлкәләрҙә хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйылғандан һуң беҙҙең төбәктәр араһында үҙ-ара файҙалы бәйләнештәр өсөн ныҡлы юридик база барлыҡҡа килде.


text:
Республикала радиация авариялары һәм һәләкәттәре ҡорбандарын иҫкә алалар Фото: Андрей Старостин
Республикала радиация авариялары һәм һәләкәттәре ҡорбандарын иҫкә алалар
Республикала радиация авариялары һәм һәләкәттәре ҡорбандарын иҫкә алалар Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөгөн, 26 апрелдә, Башҡортостанда Радиация авариялары һәм һәләкәттәре эҙемтәләрен бөтөрөүҙә ҡатнашыусылар көнө билдәләнә. Был дата рәсми календарҙа Чернобыль атом электр станцияһындағы авариянан һуң 26 йыл үткәс барлыҡҡа килә. Быйыл ошо һәләкәткә 30 йыл тула.
Фажиғә эҙемтәләрен бөтөрөүҙә Башҡортостандан 12 мең кеше ҡатнаша. Бөгөн республикала 2400 самаһы ликвидатор йәшәй.
Өфөлә төп саралар бөгөн ҡаланың төньяҡ өлөшөндә ойошторола. Мәҫәлән, көндөҙгө сәғәт 2-лә Беренсе Май урамындағы скверҙа буласаҡ һәйкәл урынында сәскә һалыу тантанаһы була. Һуңынан Ҡала мәҙәни-ял итеү үҙәгендә (элекке «Химик» мәҙәниәт йорто) авария эҙемтәләрен бөтөрөүселәргә Почет грамоталары һәм рәхмәт хаттары тапшырыла. Тантаналар сағыу концерт менән тамамлана.
Иҫтәлекле дата алдынан Өфө райондары хакимиәттәрендә ликвидаторҙарҙы миҙалдар менән бүләкләү тантаналары уҙҙы. Шулай уҡ Чернобыль атом электр станцияһындағы аварияны бөтөрөүҙә ҡатнашыусылар өсөн «тура бәйләнеш» ойошторолдо.
Был көндә республиканың бөтә район һәм ҡалаларында Чернобыль фажиғәһе ҡорбандары һәйкәлдәренә сәскә һалыу, тематик концерттар һәм башҡа мәҙәни саралар уҙа.


text:
- Подробности
- Просмотров: 459
ҠАҠЫ (Bunias), әүернә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. 6 төрө билдәле, Европа һәм Урта Азияның уртаса һәм субтропик бүлкәттәрендә таралған. Башҡортостанда ла үҫә. Күп, ҡайһы берҙә ике йыллыҡ үлән. Һабағы йыуан, төҙ, өҫкө өлөшөндә тармаҡлы, ҡытыршы, бейеклеге 25—100 см. Япрағы ҡыҫҡа тармаҡлы төклө һәм ҡара сөйәлле; аҫҡылары — лира һымаҡ, ҡауырһын бүлемле, ланцет формаһындағы осло өлөштәр м‑н, осо эре өсмөйөш, ситкеләре артҡа әйләнгән, урталағылары — бөтөн, тешле, һөңгө һымаҡ, өҫкөләре — тарайған төплө, ланцет формаһында. Сәскәһе сағыу һары төҫтә, ҡалҡан рәүешле тәлгәштәргә йыйылған. Июнь—авг. сәскә ата. Емеше — асылмаусан пәрҙәле бәләкәй ҡуҙаҡ, июль—сент. өлгөрә. Болонда, урман, юл ситтәрендә, ҡалдауҙарҙа, торлаҡ янында үҫә; Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының иң юғары өлөшөнән башҡа республиканың бөтә терр‑яһында таралған. Баллы, ашарға яраҡлы үҫемлек. Составында С витамины, флавоноидтар һ.б. бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла.
Г.М.Фазылова
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Күк балыҡ
Күк балыҡ, ялтырса, бәшкәләй, бәшкәләк, аҡ сабаҡ (лат. Alburnus alburnus) — киң таралған карптар ғаиләһендәге балыҡ.
Йөкмәткеһе
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Саҡ ҡына йәшкелт күгелйем. Ҡабырғалары менән ҡорһағы һарғылт аҡ. Түш йөҙгөстәре һарғылтыраҡ.Башҡа яғы буҙ төҫтә. Башы ослайған, ауыҙы өҫкә күтәрелгән, арт юл ҡанаты аҡ төҫтә. Ҡөйроғо бик йоҡа, үтә күренеп тора. Ҙурлығы 30 см-ғаса.
Таралышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Азов диңгеҙе, Балтик диңгеҙе, Ҡара диңгеҙ бассейыны йылғаларында, Каспий диңгеҙенең төньяҡ өлөшө йылғаларында һәм Аҡ диңгеҙҙең ярҙары буйлап үрсей. Шулай уҡ Рәсәйҙең Европа өлөшө йылғаларында осрай.
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Күлдәрҙә, йылғаларҙа, һыу һаҡлағыстарҙа, шулай йылға тамаҡтарында төҙлөраҡ булған ерҙәрҙә лә йәшәй. Күмәкләп йөрөйҙәр. Һыуҙың өҫкө ҡатламын үҙ итә. Планктон менән туҡлана. Шулай уҡ һыу өҫтөнә ҡолап төшкә ваҡ бөжәктәр һәм сәскә һеркәһе менән дә туҡлана.
Ыуылдырығын май аҙаҡтарынан июль башынаса сәсә.
Файҙаланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кәсепселек (промысла) өсөн ҡулланылмай. Башҡа ваҡ балыҡтар булмағанда, эрерәк балыҡтарҙы ылыҡтырыу өсөн әҙерәк файҙаланалар.[1]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Л. П. Сабанеев. Жизнь и ловля (уженье) наших пресноводных рыб.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Лебедев В. Д, Спановская В. Д., Савваитова К. А., Соколов Л. И., Цепкин Е. А. Рыбы СССР. Под ред. Никольского Г. В. и Григораш В. А.. Из серии «Справочники-определители географа и путешественника». М.: Мысль, 1969