text:
Балҡантау » Материалы за Август 2016 года
Өфөлә йәштәрҙең мәшғүллек мәсьәләһен тикшерҙеләр29-08-2016, 16:23 / Яңылыҡтар
Өфөләге Конгресс-холда йәштәрҙең мәшғүллегенә арналған халыҡ-ара конференция уҙҙы. Был сара Халыҡ-ара хеҙмәт ойошмаһы башланғысы менән ойошторолдо.
Таҙалыҡҡа һәм тәртипкә бер аҙым29-08-2016, 16:19 / Яңылыҡтар
22 августан 31 авгусҡа тиклем районда ҡый үләндәрен сабыу буйынса экология ун көнлөгө иғлан ителде. Ауылдарҙа йәшәүселәр, ҡала халҡы,
Рәхмәт, мәктәп!25-08-2016, 10:22 / Мәғариф
Бер нисә көндән мәктәп тамамлаусылар үҙҙәре ингән уҡыу йортонда уҡый башлаясаҡ. 5-се гимназияны тамамлаған класташтарым өсөн айырыуса ҡыуанам, сөнки барыбыҙ ҙа маҡсатыбыҙға ирештек.
Яңы уҡыу йылына – яңы шарттар25-08-2016, 10:19 / Мәғариф
Үткән аҙнала райондың мәғариф учреждениелары тикшереү үтте, уның һөҙөмтәләре буйынса махсус комиссия уларҙың яңы уҡыу йылына әҙерлегенә баһа бирҙе.
Халыҡ менән бәйләнештә25-08-2016, 10:17 / Яңылыҡтар, Йәмғиәт
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты рәйесе Константин Толкачев республика буйлап эш сәфәрҙәрен дауам итә.
Исемдәрен иҫкә алабыҙ25-08-2016, 10:15 / Яңылыҡтар
23 августа абруйлы уҡытыусы, оҫта ойоштороусы, танылған шағирә Рәсимә Ураҡсинаның беҙҙең аранан китеүенә бер йыл тулды. Ошо айҡанлы гәзит уҡыусыларға уның бер шиғырын тәҡдим итәбеҙ.
“Ҡояшлы” паркына – ҡояш ғүмере23-08-2016, 11:40 / Яңылыҡтар, Йәмғиәт
Был парктың исеме ҡояшҡа бәйле булыуы юҡтан ғына түгел. Урталағы асфальт түшәлгән майҙандан ҡояш нурҙары һымаҡ ян-яҡҡа киң тигеҙ тротуарҙар һуҙыла, унан коляска этәргән йәш әсәләр үтә, балалар
Әсәлек капиталы иҫәбенә түләүҙәр23-08-2016, 11:29 / Яңылыҡтар, Йәмғиәт
Рәсәй Пенсия фондының Дәүләкән районы һәм ҡалаһындағы идаралығы әсәлек капиталы иҫәбенән 25 мең һум күләмендә түләү алыуға ғаризалар ҡабул итеүен дауам итә.
Бисмиллалы ризыҡ бәрәкәтле23-08-2016, 11:28 / Яңылыҡтар, Мәҙәниәт
Мәҡәләмдең исеменә өҫтәп һәм туҡлыҡлы тип әйткем килә. Район Мәҙәниәт йортоноң Ҡаҙырғол филиалында үткән милли аш-һыу төрҙәренә арналған байрамда был фекер йыш яңғыраны. Егәрле хужабикәләр етди әҙерләнгән, өҫтәлдәрҙәге ризыҡ төрҙәренең күплеге шуны раҫланы.
Халыҡҡа яйлы булһын өсөн23-08-2016, 11:24 / ---
Республиканың почта бүлексәләрендә сәләмәтлеге буйынса мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн уңайлыҡтар булдырыла


c: text/html

text:
Мортаза Рәхимов – Рәсәйҙең иң яҡшы лоббистары иҫәбендә
Башҡортостан Президенты, Иҡтисади яңылыҡтар агентлығы тарафынан үткәрелгән тикшереү мәғлүмәттәренә ҡарағанда, 2009 йыл йомғаҡтары буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы лоббистары иҫәбенә инде, тип хәбәр итә «Независимая газета». Мортаза Рәхимов көслө һөҙөмтәле лоббистар исемлегендә, уға, унан тыш, Волга буйы федераль округына ингән Федерация субъекттары башлыҡтарынан Һамар өлкәһе губернаторы Владимир Артяков ҡына инә.
Бик көслө һөҙөмтәле лоббистар исемлеге башында Юрий Лужков (Мәскәү) тора, унан ҡала икенсе урында – Татарстан башлығы Минтимер Шәймиев, өсөнсө урынды Валентина Матвиенко (Санкт-Петербург) менән Аман Тулеев (Кемерево өлкәһе) бүлешә.
Көслө һөҙөмтәле лоббистар исемлегендә ете генә кеше; Башҡортостан Президенты дөйөм 13-сө урында, Валерий Шанцев (Нижегородка өлкәһе), Георгий Боос (Калининград өлкәһе) һәм Владимир Артяковтан (Һамар өлкәһе) алдараҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йүнселдәр майҙан тота9-08-2017, 08:09 // Сәйәсәт, Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
Конкурстың ойоштороусыһы — Башҡортостандың эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы. Сарала шәхси эшҡыуарҙар, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары башлыҡтары, акционерҙар, юридик берәмектәрҙә ҡатнашыусылар, шулай уҡ бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ субъекттары иҫәбенә ингән, Башҡортостанда теркәлгән һәм кәмендә ике йыл йүнселлек менән шөғөлләнгән ауыл хужалығы ҡулланыусылар кооперативтары ҡатнаша ала. Еңеүселәр алты номинацияла билдәләнә.
Конкурста ҡатнашыуға ғаризалар Башҡортостандың эшҡыуарлыҡ ойошмалары ассоциацияһы дирекцияһында (Өфө ҡалаһы, Индустриаль шоссе урамы, 44/1, 6-сы павильон, 2-се подъезд, 2-се ҡат) ҡабул ителә. Электрон почта: aoprb@mail.ru. Конкурс хаҡында тулыраҡ мәғлүмәтте ойошманың сайтынан алырға мөмкин. Документтар 7 августан 15 сентябргә тиклем ҡабул ителә. Еңеүселәрҙе бүләкләү тантанаһы быйыл декабрҙә үтәсәк.


text:
- Подробности
- Просмотров: 265
ПНЕВМОНИЯ (гр. pnéumon — үпкәләр), ү п к ә ш е ш е ү е, эске альвеоляр экссудация м‑н барған үпкәнең респиратор бүлектәренең сығанаҡ урыны зарарланыуы м‑н ҡылыҡһырланған ауырыуҙар төркөмө.
Кеше П. Этиологияһына бәйле бактериаль, вируслы, микоплазмалы һ.б. П.; ҡатнаш (вируслы‑бактериаль), аллергик, физик‑химик факторҙар м‑н билдәләнгән (травманан һуңғы, аспирацион, операциянан һуңғы һ.б.); барлыҡҡа килгән урыны б‑са — дауахананан тыш (амбулатор) һәм нозокомиаль (госпиталдә); үҫеш механизмы б‑са — беренсел (бронхоген) һәм икенсел (инфекция тыуҙырған ҡан йәки лимфа аша таралғанда) һ.б.; педиатрияла киҫкен һәм хроник П. айырыла. Үҫешенә булышлыҡ итеүсе факторҙар: иммунитет ҡаҡшауы, һалҡын тейҙереү, тәмәке тартыу, стресс һ.б. Төп симптомдары: т‑ра күтәрелеү, йүткереү, тын ҡыҫылыу. Диагностика өсөн клиник, инструменталь (рентгенологик, ультратауыш, радиоизотоплы һ.б.) һәм лаб. (микроскопик, бактериологик һәм серологик) тикшереү мәғлүмәттәре ҡулланыла. Дауалау: медикаментоз (антибактериаль, дезинтоксикацион, шешеүгә ҡаршы, бронхолитик, ҡаҡыртҡыс, иммуномодулләүсе препараттар), физиотерапевтик һ.б., шифахана‑ку‑ рорт учреждениеларында реабилитацияланыу. Ихтимал булған өҙлөгөүҙәр: киҫкен тын алыу етешмәүсәнлеге, инфекцион‑токсик шок, сепсис, үпкә туҡымаһы деструкцияһы һ.б. Башҡортостанда 100 мең кешегә П. м‑н ауырығандар түбәндәгесә теркәлгән: 2005 й. — 471,3; 2007 — 457,2; 2008 — 483,2 кеше. БДМИ‑ла (ҡара: Медицина университеты) 20 б. 40‑сы йй. уртаһында Д.И.Татаринов етәкс. крупоз П. булғанда йөрәк‑ҡан тамырҙары системаһы торошо (З.Ш. Заһиҙуллин), 60—70‑се йй. Л.Д.Ғатауллина етәкс. — кескәй балаларҙа П. булғанда тын юлдары (Н.А.Володина, М.П.Соколова) һәм йөрәк‑ҡан тамырҙары (К.Х.Мәмлиева) етешмәүсәнлегенең, ш. иҫ. хроник П. (А.С. Амосова, М.И.Литвина), клиникаһы һәм патогенезы, 80‑се йй. уртаһынан Ш.З.Заһиҙуллин етәкс. П. булғанда, ш. иҫ. дауахананан тыш П. ваҡытында (В.И.Бәкерова), тын алыу һәм ҡан әйләнеше ағзаларының эшмәкәрлек күрһәткестәре (Р.Х.Зөлҡәрнәев) өйрәнелә, ауырыуҙы диагностикалау һәм дауалау ысулдары камиллаштырыла (Г.М.Байышова, Е.Г.Левина, А.Р.Шәрипова).
Хайуандар П. Этиологияһы б‑са специфик (инфекциянан килеп сыға; туберкулёз, маңҡа ауырыуы һ.б. булғанда) һәм специфик булмаған (шартлы патоген микроорганизмдар тыуҙыра) П. айырыла. Булышлыҡ итеүсе факторҙар: мал тотоуҙың санитария‑гигиена нормалары боҙолғанда организмдың һаҡланыу үҙенсәлектәре кәмеү (үтәнән‑үтә ел, һыуыҡ, дымлылыҡ һ.б.), хайуандарҙы дөрөҫ файҙаланмау (артыҡ ныҡ эшләтеү һ.б.). Йәш мал тиҙерәк бирешә. Диагностика өсөн клиник, лаб., рентгенологик, патоморфологик һ.б. тикшереү мәғлүмәттәре ҡулланыла. Дауалау: медикаментоз (бактерияларға ҡаршы, бронхолитик, иммуномодулләүсе һ.б. саралар, новокаин блокадалары), физиотерапия һ.б. Өҙлөгөүҙәр: плеврит, йөрәк етешмәүсәнлеге һ.б. Иҫкәртеү: мал тотоуҙа нормаль шарттар булдырыу, ауыл хужалығы малдарын яҡшы аҙыҡ м‑н ашатыу һ.б. БР‑ҙа тын юлдары ауырыған һыйыр малы: 2005 й. — 78271 (дөйөм мал һанының 4,6%‑ы), 2006 — 96458 (5,9), 2007 — 94528 (5,6) теркәлгән; ошоға ярашлы сусҡалар — 67438 (12), 96694 (19,2), 57581 (10,5).
Ш.З.Заһиҙуллин, У.Ғ.Ҡадиров
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 261
“СӘҘЕ БУЙЫ”, “Б ө л д ө р ө ү”, башҡ. халыҡ йыры, оҙон көй. Тәүге тапҡыр 1925 й. А.Йәрмөхәмәтов тарафынан Һамар губернаһы Диңгеҙбай а. яҙып алына һәм “Башҡорт аймағы” йыйынтығында баҫтырыла (1929, № 7). Йырҙың варианттарын С.Ә.Галин, Р.С.Сөләймәнов, Н.Д.Шоңҡаров яҙып ала. Драматик характерҙағы йыр. “С.б.” Волга буйындағыреаль ваҡиғаларға бәйле ижад ителгән. Тарихи мәғлүмәттәр б‑са, Сәҙе, Үҙән йй. буйында йәшәгән һәм бындағы ерҙәргә жалованный грамоталары булған ырғыҙ‑кәмәлек башҡорттары Генераль ыҙанлау һөҙөмтәһендә тыуған ерҙәренән ҡыуыла. Йырҙа халыҡтың тотош бер фажиғәһе сағыла; башҡорттарҙы күсереүгә етәкс. иткән Покровскийға ҡарғыш һүҙҙәре белдерелә. “С.б.” мелодик структураһы 2 ҡоролоштан тора, 2‑сеһе – 1‑се ҡоролоштоң үҙгәртелгән варианты. Мажор пентатоникаға нигеҙләнгән киң диапазонлы (квартдецима) йыр, орнаменталь көй әйләнештәре ш. уҡ алтынсы ярҙамсы өндө үҙ эсенә ала.
Г.Ә.Ишкинина
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
Грант алыусы уҡытыусыларҙы хөрмәтләйәсәктәр
Шәмбе, 3 октябрҙә, М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрында 2009 йылғы иң яҡшы педагогтарҙы хөрмәтләйәсәктәр.
Дүртенсе йыл рәттән Рәсәйҙә үҙ профессиональ байрамдары алдынан 10 мең иң яҡшы уҡытыусы федераль бюджеттан 100 мең күләмендә аҡсалата дәртләндереү ала. Шуларҙың 377-һе — беҙҙең төбәк педагогтары.
Иң яҡшы уҡытыусыларҙы конкурста һайлап алыу "Мәғариф" милли проекты сиктәрендә үтә. Быйыл был конкурстың республика этабында 629 педагог ҡатнашты.
Бойондороҡһоҙ экспертиза һөҙөмтәләре буйынса рейтинг ойошторолдо һәм 377 еңеүсе билдәләнде. Улар барыһы ла үҙ эшендә заманса белем биреү технологияларын файҙалана, үҙ педагогик тәжрибәһен дөйөмләштерә һәм тарата, муниципаль, төбәк һәм федераль профессиональ конкурстарҙа ҡатнаша, квалификацияһын һәм профессиональ әҙерлеген күтәрә, класс етәкселәре булып тора.
Республиканың иң яҡшы уҡытыусылары иҫәбендә 242 — ауыл еренән һәм 135 ҡала мәктәптәренән педагогтар.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, өс йылда республиканың инновацион белем биреү программаларын индереүсе 1089 уҡытыусыһы грант алды.


text:
Фото:
Ҡаҙағстан Әхмәт-Зәки Вәлиди Туған йылын хуплай
Фото:
Халыҡ-ара ТӨРКСОЙ ойошмаһы 2010 йылды башҡорт ғалимы, профессор Әхмәт-Зәки Вәлиди Туған йылы тип иғлан итте. Был ваҡиғаға арналған тәүге сараларҙың береһе бөгөн Ҡаҙағстан Республикаһының Алматы ҡалаһында Милли китапханала үткәрелә. «Әхмәт-Зәки Вәлиди Туған әҫәрҙәрендә төрки халыҡтар тарихы һәм мәҙәниәте» түңәрәк өҫтәлендә Ҡаҙағстандан, Төркиәнән һәм Башҡортостандан күренекле ғалимдар сығыш яһаясаҡ.
Беҙҙең республиканан философия фәндәре кандидаты Гөлнара Ишберҙина менән филолог Айнур Хужахмәтов ҡатнаша. Уларҙың докладтарының темалары — "Ә.-З.Вәлиди Туғандың донъяға ҡарашы формалашыуы" һәм "Хәҙерге башҡорт прозаһында Ә.-З. Вәлиди Туған образы".
Фәнни форумда шулай уҡ Әхмәт-Зәки Вәлидиҙең улы – Билькент университеты уҡытыусыһы профессор, доктор Сөбәҙәй Туған, Башҡортостандың Ҡаҙағстандағы вәкиле Ержан Азанов, Ҡаҙағстан Республикаһы Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының ТӨРКСОЙ Халыҡ-ара ойошмаһындағы вәкиле Асҡар Торғанбаев, «Ағиҙел» башҡорт йәмғиәте вәкиле Азамат Рыҫкилдин, төп ҡаҙаҡ тарихсылары тарих фәндәре докторы Мәмбәт Койгелдиев, академик Ҡайрат Сапарғәлиев, Чокан Вәлиханов исемендәге ҠР Тарих һәм этнография институты директоры тарих фәндәре докторы Саттар Мәжитов сығыш яһаясаҡ.


text:
Фото:
Анадолу" төрөк мәғлүмәт агентлығы 90 йыллыҡ юбилейын билдәләй
Фото:
“Анадолу" төрөк мәғлүмәт агентлығына 90 йыл. "Анадолу" агентлығы Төркиәнең иң ҙур һәм төп мәғлүмәт агентлығы иҫәпләнә, ул бар донъяла билдәле һәм ҙур һорау менән файҙалана.
"Анадолу Аджансы" мәғлүмәт агентлығы 1920 йылда Төркиә Республикаһын нигеҙләүсе Мостафа Кемаль Ататөрөк инициативы менән ойошторолған. Әлеге ваҡытта уның Төркиәлә 14 төбәк бүлексәһе һәм 30 бюроһы бар. Илдән ситтә агентлыҡ 20 сит ил кореспондент пунктын булдырған.
"Анадолу"агентлығы, "АзерТАдж" (Әзербайжан), «Казинформ» (Ҡаҙағстан), «Кабар» (Ҡырғыҙстан), "Башинформ" (Рәсәй, Башҡортостан), «Татар-информ» (Рәсәй, Татарстан), «Крымские Новости» (Ҡырым Автономиялы Республикаһы, Украина) мәғлүмәт агентлыҡтары менән берлектә, Төрки телле яңылыҡтар агентлығы берекмәһенә инә (ТКА).
"Башинформ" агентлығына «Анадолу» агентлығының генераль директоры Хилми Бенгиның хәбәр итеүенсә, Анкараға юбилейға күп кенә төрки телле илдәрҙән рәсми делегацияларҙың, иҫәпһеҙ сит ил ҡунаҡтарының, журналистарҙың килеүе көтөлә.
Юбилей саралары программаһында Кемаль Ататөрөк музейына, Азатлыҡ музейына барыу, Төркиәнең милли ассамблеяһының һәм “Анадолу” агентлығының 90 йыллығына арналған фотокүргәҙмәне асыу ҡаралған. "Анадолу" агентлығының юбилейына арналған рәсми тантана агентлыҡтың конференц-холында үтәсәк, ҡунаҡтар шулай уҡ «Анадолу» архивын, сәнғәт күргәҙмәһен тантаналы асыуҙа ла ҡатнашасаҡ.
Төркиәнең Генераль Ассамблеяһында агентлыҡ юбилейы айҡанлы тантаналы ҡабул итеү, шулай уҡ фортепиана концерты үтәсәк.
Ҡунаҡтар Измирға ла барасаҡ, унда ла «Анадолу» агентлығының 90 йыллығына арналған рәсми тантана ойоштороу планлаштырыла.
"Башинформ" мәғлүмәт агентлығы төрөк хеҙмәттәштәребеҙҙе 90 йыллыҡ юбилейы менән ихлас ҡотлай, бар коллективҡа оҙайлы ижади ғүмер, эшендә артабан да уңыштар, уҡыусыларҙың ҡыҙыҡһыныуы кәмемәүен һәм "Анадолу" агентлығы продукцияһын ҡулланыусылар алдында абруйы артыуын теләй.


text:
- Подробности
- Просмотров: 195
ТОРНОВ (Персианинов) Василий Иванович (1737, Мәшхәд ҡ., Фарсы иле — 10.1.1775, Мәскәү), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. 1756 й. алып Рәсәйҙә. Ихтилалға 1773 й. окт. ҡушыла, Т.И.Падуров отряды составында Ырымбур ҡ. янындағы алыштарҙа ҡатнаша. Дек. Пугачёв тарафынан Нуғайбәк ҡәлғәһе атаманы итеп тәғәйенләнә. 1774 й. февр. Т. өҫтәмә көс артынан Берда биҫтәһенә киткән мәлдә, Нуғайбәк ҡәлғәһе Ю.Б.Бибиков етәкс. хөкүмәт ғәскәрҙәре тарафынан баҫып алына, һуңыраҡ Т. Ҡаранай Моратов һәм И.И.Ульянов м‑н берлектә ҡәлғәне яңынан ҡулға ала. 6 мартта А.Л.Ларионов етәкс. хөкүмәт ғәскәрҙәре м‑н алыштан һуң Өфөгә сигенә. 8 апр. Баҡалы ҡәлғәһе янында Ҡыҙрас Муллаҡаев тарафынан ҡулға алына һәм Бөгөлмә биҫтәһенә хөкүмәт командаһына тапшырыла. Ҡазан йәшерен комиссияһында тикшереү үтә. 12 июлдә Пугачёв Ҡазанды алған ваҡытта ҡаса. Төп ғәскәр составында Түб. Волга буйына тиклем барып етә. Баш күтәреүселәр армияһы ҡыйратылғандан һуң 25 авг. баш һалып, Ҡара Яр ҡ. килә. Сембер ҡ. тикшереү үтә, нояб. Мәскәүгә килтерелә. Язалап үлтерелә.
С.У.Таймаҫов
Тәрж. М.Х.Хужин


text:
«Башҡортостан» киностудияһы фильмдары «АгроСвит-2013» телефестивалендә билдәләнде
«АгроСвит-2013» XX халыҡ-ара ауыл хужалығы программалары телефестивале йомғаҡтары буйынса «Башҡортостан» киностудияһының оҙон көйҙәрҙе бик үҙенсәлекле башҡарыусы Абдулла Солтанов тураһында «Күңелдән сыҡҡан йыр» документаль фильмы (режиссеры Радик Килмәмәтов, сценарий авторы — Мәүлит Ямалетдинов) икенсе урынды яуланы, ә төп герой жюри ҡарары буйынса махсус диплом менән билдәләнде. Тағы бер диплом менән ҡарт солоҡсо Әнүәр Дилмөхәмәтов — йәш режиссер Айнур Асҡаровтың «Әсе бал» документаль-уйын фильмынан (сценарий авторҙары — Шәүрә Шәкүрова, Айнур Асҡаров) төп герой – наградланды.
БР Мәҙәниәт министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, фестиваль Украинаның Хмельницкий өлкәһе Каменец-Подольский ҡалаһында үтте.
—Телевизион формат булыуға ҡарамаҫтан, Евразия Телевидение һәм радио академияһы директоры Лина Богатырь «Башҡортостан» киностудияһын да фестивалдә ҡатнашырға саҡырҙы, ул 2012-2013 йылдарҙа төшөрөлгән дүрт фильм тәҡдим итте, — тип һөйләне БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат секретары Ләйлә Ишморатова.
Үрҙә телгә алынған ике фильмдан тыш, фильм-портреттар күрһәтелде, уларҙы төшөрөү киностудияның өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе булып тора: йәш режиссер Роман Пожидаевтың Ейәнсура районынан көтөүсе, ҙур ғаилә башлығы Хөсәйен Ҡолмөхәмәтов тураһында «Ер кешеһе» (сценарий авторы — Зөһрә Бураҡаева) һәм режиссер Мәрйәм Закирйәнованың Йылайыр районынан республикала билдәле имам-хатиб Нуретдин Игебаев тураһында «Фатиха» (сценарий авторҙары — Мәрйәм Закирйәнова, Мәғәфүр Тимербулатов) фильмдары. Уларҙың продюсеры —«Башҡортостан» киностудияһы директоры Азамат Хужахмәтов.


text:
Бөгөн Рәсәйҙә сәйәси репрессия ҡорбандарын иҫкә алалар
Бөгөн Рәсәйҙә – 1991 йылда РСФСР Юғары Советы Ҡарары менән булдырылған Сәйәси репрессия ҡорбандарын иҫкә алыу көнө.
Был иҫтәлекле көндә матәм акциялары, митингтар үтә, репрессияға дусар булыусылар һәйкәлдәренә гөлләмәләр һалалар, уҡыу йорттарында Хәтер дәрестәре үткәрелә.
«Мемориал» хоҡуҡ һаҡлау үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, Рәсәйҙә сәйәси репрессияларға 800 мең самаһы кеше дусар булған. Был иҫәпкә репрессияланғандар үҙҙәре генә түгел, ә, эҙәрләүҙәр һөҙөмтәһендә ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалары ла инә.
Башҡортостанда, рәсми мәғлүмәттәр буйынса, 50 меңдән күберәк кеше репрессияланған, әлеге ваҡытта «аҡланғандар» статусына эйә булған һәм сәйәси репрессиянан зыян күреүселәр тип танылған туғыҙ меңләгән граждан йәшәй.
Белгестәр раҫлауынса, илдәге сәйәси репрессияларҙың ысын масштабы бынан да күберәк булған. Әлеге ваҡытта тоталитар режимдан зыян күреүселәрҙең теүәл һанын иҫәпләп сығарыу мөмкин түгел. Илдә миллионланған бер ғәйепһеҙ кешеләр репрессияланған һәм уларҙың күбеһе бер ерҙә лә иҫәпкә алынмаған.
Башҡортостанда Сәйәси репрессия ҡорбандарын иҫкә алыу көнө алдынан Благовар районының Алексеевка ауыл Советы биләмәһе халҡы урындағы немец тарихи-мәҙәни үҙәге инициативаһы менән Рәсәйҙә репрессияланған немецтар һәйкәленә барҙылар.
Һәйкәлдә булғандан һуң Милли йәштәр театрында «Ике донъя ҡунаҡханаһы» («Отель двух миров») спектаклен ҡаранылар.


text:
Ғалимдар Интернет-баҙары тикшеренеү өсөн аутсорсинг, блокчейн башлап ебәрҙе-платформаларын тикшереү өсөн мәғлүмәт , дүшәмбе компанияһы иғлан итә..
. “DataSmart” Платформа мөмкинлек биотехнологик һәм фармацевтика компанияһы, мәғлүмәтте электрон формала күрһәтеү тәҡдим яйға һалыу өсөн тикшереү өсөн правдивость – конкретно нимә эшләй ала клиник барышында дарыу препараттарына һәм компаниялар этаптары доклинический .
“Биофармацевтический тикшеренеү технологик сылбырының бөтөнлөгөн тәьмин итеү һәм баһа өсөн кәрәк. тикшеренеү мәғлүмәттәрен тикшереү һәм беҙ һатып блокчейн,” Крис Петерсен, Ғалим.ком’ы нигеҙ һала һәм хәбәрен әйтеп сто..


text:
ISBN
Фольклорный архив Башкирского государственного университета
Ғәлиә
Коммуна Сулпан ауылы Хурамшин Кәбирҙән яҙып алынды. 1915 йылғы. Әкиәттәргә бик бай. Яҙып алдылар: Ғирфанов, Мифтахов, Янбаев.
Атаһы улын
Кис булған, Камалетдин менән Ямалетдинде йоҡларға урынлаштырыу сараһын ҡайғырта башлай, ти, ҡарт. Өйҙә ни бары ике карауат (һике) булған, ти. Бер һикегә урман ҡараған ҡарт менән Камалетдин ятһа, икенсе һикегә ике үҫеп еткән егет менән ҡыҙ тура килә икән. Инде уйлап баштарын ҡаңғыртҡандар, ти, былар. Ни булҺа булыр тип, Ямалетдин һүҙ алған. Кәрттәр икәүһе йоҡлаһын, мин Ғәлиәнең һике аҫтында йоҡлармын, ти икән Ямалетдин. Ҡарттар быға бик шат булғандар. Төнөн Ямалетдин Ғәлиәне күҙәтеп ятып, уның бик тыйнаҡлы ҡыҙ бала булыуын белгән. Сөнки Ғәлиә егет үҙ йортона алып ҡайтмайсы үҙ янына ятҡырмаған, ти.
Ямалетдин иртәгеһен атаһына әйтеп Ғәлиәне алып ҡайтып киткән. Был хәлде ишетеп Ямалетдиндән бөтә бай егеттәре көлә икән. Ямалетдин Ғәлиәне шундай итеп кейендереп ебәргән, ти, хатта Ғәлиә батша ҡыҙҙарынан да һылыураҡ, ә эш яғына мең тапҡыр эшсәнерәк тә булған, ти. Шулай итеп Ғәлиә бик тә тыйнаҡлы, иренә иҫ китерлек тоғро ҡатын булған.
Бер ваҡыт Камалетдин улы Ямалетдинде алып Ҡазандағы дуҫына ҡунаҡҡа киткән. Ҡазандағы дуҫы ла бик бай кеше булған.
Уның да Ямалетдин кеүек улы булып, ул да кибеттә һатыу итә икән. Ямалетдин менән Ҡазан байының улы бик дуҫлашып киткәндәр, ти.
Хәҙер берәр бүләк сәлдерәйем тип уйлай икән, иртәгеһен Ҡазан байының улы. Ләкин бүләкте ҺИС ТӘ ала алмай икән. Бер нисә шундай уңышһыҙ көндәр үткән. Ҡазан байының улы үҙенең ялсы булып килеүен уйлап ҡурҡа ла башлаған, ти. Инде бер сара ла ҡалмағас, Өфө ҡалаһынан бер кәрт ҺАлып йөрөүсе ҡортҡаны табып, уға кәңәш итеп ҡараған. Ғәлиәнең берәр ҡиммәтле нәмәһен урлап бирә алһа күп байлыҡ бирәсәген әйткән. Кәрт һалыусы быға шатланып риза булған. Ни өсөн ТИҺӘҢ, ул ҡарсыҡ Ғәлиәләрҙә күп тапҡырҙар булған ҺӘМ Ғәлиәнең иң ҡиммәтле әйберҙәренең ятҡан ерен дә белә икән. Вәт ҡарсыҡ шул йомош менән Ғәлиәләргә килә. Тәүҙә кәрт һалған булып, Ямалетдиндең тере булыуын да юраған булып ҡылана. Аҙаҡ бер Ғәлимә сығып киткән арала түшәмдәге янсыҡтан Ғәлиәнең әсәһенән ҡалған бик ҡәҙерле балдағын урлай. Балдаҡты Ҡазандан килгән теге егеткә бирә. Ҡазан байы малайы бик шатланып ҡайтып китә. Ҡайтып бик эре ҡиәфәт менән балдаҡты Ямалетдингә күрһәтә. Ямалетдин, әлбиттә, балдаҡты таный, ләкин ҺИС тә уны Ғәлиәнең үҙ ҡулы менән биреүенә ышанмай. Ғәлиәнең ботондағы миңен әйткәс, Ямалетдин бик ныҡ ҡайғыра, ышана инде. Шул көйө өйөнә ҡайтмай, Ҡазан байында хеҙмәтсе булып ҡала. Оҙаҡ ваҡыт үтә. Ямалетдин һаман да Ғәлиәнең ундай ҡатын булыуына ышанмай. Шулай ҙа ҡайтып унан (Ғәлиәнән) үс алып килмәксе булып, Ҡазан байынан һорап ҡайтып китә.
Ямалетдиндең ҡайтыуын күреп Ғәлиә ҡаршы югереп сыға.
Ямалетдинде Ғәлиә бик яҡшы ҡаршылаһа ла, Ямалетдин өндәшмәй икән. Шулай бер йылы һүҙ ҙә әйтмәй Ямалетдин бер нисә көн уҙғара. Ул Ғәлиәгә ниндәй яза биреүҙе уйлай. Уйлай торғас Ямалетдин бер кәмә эшләтергә һәм кәмәлә Ғәлиәне ағыҙып ебәрергә була. Бер оҫтанан бөркәүле кәмә эшләтә. Кәмә әҙер булғас Ғәлиәне кәмәлә гуляние үткәрергә саҡыра. Бер ниндәй этлеккә уйламаған Ғәлиә, әлбиттә, һөйгән иренән икеләнмәй, һыуҙа кәмә менән йөрөргә сығалар. Шул саҡ бик ағын йылғала йөрөгәндә бөркәүле кәмәлә Ямалетдин Ғәлиәне бик ныҡ итеп бикләй ҙә, үҙе төшөп ҡалып ағыҙа ла ебәрә. Кәмә Ғәлиә менән ағып китә. Кәмә бер нисә көн ағып барғандан һуң бер утрауға барып туҡтала. Тик Ғәлиә генә сыға алмай.
Кәмәгә ике сәмреғош килеп ҡуналар ҙа, кешеләрсә ҺӨЙЛӘШӘ башлайҙар. Береһе әйтә: «Ҡазан батшалығында кешеләр һыу ала торған бер шишмә ҡороған. Мин шуның ни өсөн ҡороғанын беләм. Сөнки уның сығып ятҡан еренә бер ҡош ҡауырһыны ҡаҙалып тора. Шул ҡауырһынды тартып алҺаң, халыҡ һыуға рәхәтләнәсәк», ти. Икенсеһе телгә килеп: «Ҡазан батшаһының ҡыҙы сирләй, шуға бер ниндәй ҙә дарыу таба алмайҙар, ә мин ул дарыуҙы беләм. Уларҙың тәҙрә төптәрендәге сирень сәскәһен ҡайнатып эсерһәң, ҡыҙ тереләсәк», тип һөйләшәләр ҙә былар осоп та китәләр. Улар талпынып ҡанат ҡағыуҙары була, тулҡын кәмәне ҡуҙғатып ебәреп, йылға кәмәне артабан ағыҙып алып китә, ти. Кәмә тағы бер нисә көн аҡҡандан һуң, кәмәне бер пароход тотоп ала. Капитанға кереп, кәмә тотоуҙары тураһында хәбәр итәләр. Капитан йәш кенә егет була. Ул сығып, бөркәүле кәмәнең бик матур эшләнгәнен күреп матростарға әйтә: «Кәмәнең эсендәге әйберҙәре һеҙгә, ә кәмәһе миңә», ти. Асып ҡараһалар, эсендә бик һылыу (Ғәлиә) бер ҡыҙ ултыра икән. Капитан быны күргәс, үҙенең бойороғон кире алырға мәжбүр була. Ҡыҙҙың матурлығы уны үҙенә тарта, ти. Ул ҡыҙ (Ғәлиә) менән һыу керергә булалар. Ситкәрәк китәләр ҙә, сисенеп һыу керергә булалар. Ғәлиә сисенеп ташлап һыу керә. Капитан бер ҙә йөҙә белмәй икән, Капитан Ғәлиәнең
Бер хәрби капитандың ҡыҙҙы терелтә алыуын батшаға инеп әйтәләр. Батша бик шатлана, бөтә батшалығын һәм ҡыҙын бирергә ризалыҡ бирә. Ғәлиә сирень сәскәһен ҡайнатып эсерә лә ҡыҙ терелә. Батша батшалығын капитанға (Ғәлиәгә) бирә. Ғәлиә мунса яҡтырта һәм үҙен мунса керттерһен өсөн был батшалыҡта хеҙмәт иткән Ямалетдинде саҡырта. Ямалетдин килә, тәүҙә Ғәлиәне танымай, аҙаҡ танып унан ғәфү үтенә. Ул үҙенең Ҡазан байы малайы менән бәхәсләшкәнен бөтәһен дә ҺӨЙЛӘП бирә. Ғәлиә мунсанан хәрби кейемен тағы ла кейенеп сыға. Шул КӨНДӨ үк Ҡазан байы малайын саҡыртып аттыра. Үҙе (Ғәлиә) үҙенә батша биргән батшаның ҡыҙын (батша Ғәлиәне егет тип белгән бит инде) Ямалетдингә тәҡдим итә. Ләкин Ямалетдин Ғәлиәнән башҡа бер кемде лә алмаясағын әйтә.
Ғәлиә менән Ямалетдин ошо батшалыҡта бик бәхетле ғүмер итәләр, ти.
Ссылка на эту публикацию:
Ғәлиә [Электронный документ] // Фольклорный архив Башкирского государственного университета: электронное научное издание / под ред. Б. В. Орехова, А. А. Галлямова. [20112018]. Дата обновления: 11.02.2014. URL: http://lcph.bashedu.ru/editions/efolk.php?go=folk_id.2&w=%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD%EF%BF%BD (дата обращения: 21.07.2018).


text:
Өфөлә Филофонистар клубы менән таныштырыу була
ӨФӨ, 2017 йыл, 20 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә Филофонистар клубы менән таныштырыу була. Республикала академик музыканы популярлаштырыу кәрәклеге хаҡында Өфө филофонисы Радислав Гәрәев менән әңгәмәлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов һөйләне.
Өфө Филофонистар клубы менән таныштырыу сараһы 21 сентябрҙә Башҡорт филармонияһының Кесе (Орган) залында үтә. Киләсәктә уникаль яҙмаларҙы күрһәтеү менән филофония темаһына берләштерелгән лекция-концерттар циклы ойоштороласаҡ. Республика етәкселеге Өфө ҡалаһының Йәштәр китапханаһында заманса фонотеканы йыһазландырырға ҡарар итте. Унда элекке яҙмалар йыйыласаҡ, уның менән бар теләүселәр ҡуллана аласаҡ.
Өфө Филофонистар клубын 1976 йылда мауығыусы коллекционерҙар ойошторған. Ул Резина-техник изделиелар заводы Мәҙәниәт һарайында урынлашҡан. Клубта 100-гә яҡын кеше торған, улар иғәнәләр түләгән, был элекке винил пластинкаларын һатып алыу хоҡуғы биргән. Аҙна һайын өс секция: классик, джаз һәм популяр музыка буйынса лекциялар уҙғарылған. Әммә 1994 йылда бүлмәне бушлай ҡуртымға биреү бөтөрөлә һәм клуб эшен туҡтата.
Белешмә. Филофония – ул грампластинкаларҙа һәм магнит таҫмаларҙа тауыш яҙмаларын коллекцияға йыйыу. Филофонист материал эҙләү, һаҡлау һәм уны каталогка йыйыу менән шөғөлләнә.


text:
Башҡортостандың гүзәл тәбиғәтле, алсаҡ, эшһөйәр кешеләре, йомарт ере, заманса ҡыйыу фекерле етәкселәре менән күңелгә инеп ҡалған Федоровка төбәгенә юл төшкән һайын кәйеф күтәрелә. Тыуған төйәгенән айырылып киткәндәр ҙә был яҡтарға һағынып, ҡанатланып ҡайта торғандыр, моғайын. Шуныһы ҡыуандыра: федоровкалар үҙҙәрендә ҡанат нығытып төрлө тарафтарға таралышҡан яҡташтарын һис онотмай, бәйләнештәр ныҡ һәм ике яҡ өсөн дә файҙалы. Дуҫлыҡ ебен нығытыуҙа, әлбиттә, район хакимиәте башлығы
Радик Ғилметдин улы Ишмөхәмәтовтың өлөшө шаҡтай ҙур.


text:
Яңылыҡтар
Башҡортостанда бала тыуғанда йәш ғаиләләргә 300-шәр мең һум аҡса бирелә
2017 йылдан республикала тәүге балалары тыуған йәш ғаиләләр торлаҡ һатып алыуға бер тапҡыр бирелә торған социаль ярҙам ала башлай. Ошо хаҡта Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов муниципалитет башлыҡтары менән уҙғарған демография мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә белдерҙе.
— Оҙаҡламай бала тыуғанда йәш ғаиләләргә торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға быйылдан 300 мең һум күләмендә бер тапҡыр бирелә торған социаль түләүҙәр хаҡындағы Указға ҡул ҡуям, – тине Рөстәм Хәмитов. – Муниципаль райондарға һәм ҡала округтарына ла үҙ ярҙам саралары өҫтөндә эшләргә кәрәк, тип иҫәпләйем. Республика предприятиелары һәм ойошмалары ла ситтә ҡалмаҫҡа тейеш.
Шул уҡ ваҡытта тыуымды дәртләндереү өсөн матди сара ғына булырға тейеш түгел, тип билдәләне республика Башлығы.
— Бында барыһы ла мөһим – тәү сиратта лайыҡлы һәм тотороҡло эш хаҡы менән эш урындары, торлаҡ шарттарын яҡшыртыу мөмкинлеге, уңайлы социаль һәм транспорт инфраструктураһы, мәҙәни мөхит, сәләмәт экологик хәл, йәмәғәт хәүефһеҙлеге, хоҡуҡ тәртибе һәм урындарҙа башҡа тормош сифатын билдәләүсе факторҙарҙы булдырыу зарур, – тине Рөстәм Хәмитов. – Әсәлек, аталыҡ, ғаилә, сәләмәт тормош ҡиммәттәрен нығытыу буйынса маҡсатлы идеологик эш талап ителә, айырыуса йәштәр менән. Мәғариф учреждениелары, киң мәғлүмәт саралары, йәмәғәт ойошмалары, күргәҙмәле агитация ошо йүнәлештә эшләргә тейеш.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.