text:
Азат Ҡарасурин – Паралимпия уйындары-2014 чемпионы Фото: Минспорт РБ
Азат Ҡарасурин – Паралимпия уйындары-2014 чемпионы
Азат Ҡарасурин – Паралимпия уйындары-2014 чемпионы Фото: Минспорт РБ
Сочиҙа XI ҡышҡы Паралимпияла Рәсәйҙән Азат Ҡарасурин, Башҡортостан вәкиле, физик үҙенсәлектәре менән спортсылар араһында 12,5 километрға биатлон ярышында чемпион булды.
Азат Ҡарасурин көмөш призер норвег Нильс Эрик Ульсетты 55 секундҡа һәм өсөн булыусы Канаданың Марк Арендсын 1 минут 1 секундҡа уҙа.
Был Башҡортостан спортсыларының беренсе «алтыны» һәм был Паралимпияла республика вәкилдәре яулаған дүртенсе награда.


c: text/html

text:
Валерий Гриньков – Башҡортостандың халыҡ артисы
Республиканың 19 кешеһенә юғары профессионал оҫталыҡ һәм күп йылдар дауамында намыҫлы хеҙмәте өсөн Башҡортостан Президентының указы менән почетлы исемдәр бирелде.
Рус дәүләт академия драма театрының алдынғы артистарының береһе Валерий Гриньков бынан алып – «Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы».
Өфө дәүләт сәнғәт академияһы доценты Роза Зянчурина «БР атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре» булды, биҙәү-ҡулланма сәнғәт рәссамы Виталий Николаев «БР атҡаҙанған рәссамы» исеменә лайыҡ булды, ә Өфө циркының хайуандарҙы өйрәтеүсеһе Евгений Терещенко һәм Өфө дәүләт сәнғәт академияһы доценты Фирҙүс Шәрәфуллин – республиканың атҡаҙанған артистары.
Сәнғәт өлкәһенең тағы ла бер нисә вәкиле «БР атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» исемен алды. Улар араһында китапханасылар, музыка мәктәптәре уҡытыусылары, театр эшмәкәрҙәре.
Башҡа халыҡ хужалығы тармаҡтары белгестәре араһында атҡаҙанған машина эшләүселәр, нефтселәр, химиктар, мәғариф, халыҡты социаль яҡлау, физик культура һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ хеҙмәткәрҙәре барлыҡҡа килде.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Рөстәм Хәмитов «Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө» акцияһында ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов «Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө» акцияһында ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө» акцияһында ҡатнаштыФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
Өфөнөң Урмансылар паркында Рөстәм Хәмитов Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына арналған «Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө» акцияһында ҡатнашты. Республика етәксеһе шыршы үҫентеләре ултыртты, парк биләмәһен төҙөкләндереү һәм реконструкциялау буйынса үткәрелгән эштәр менән танышты, тип хәбәр итә төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәте.
Былтыр йәй урман паркында 40 гектарҙан күберәк майҙанда санитар ҡырҡыу үткәрелгән, 4 500 кубометрҙан ашыу ҡоро-һары йыйылған. Алты саҡрымдан ашыу оҙонлоҡтағы юл-һуҡмаҡтар тулыһынса төҙөкләндерелгән, велосипедта йөрөүселәр өсөн юлдар һалынған, яҡтыртҡыстар һәм видеокүҙәтеү ҡоролмалары ҡуйылған. Автомобилдәр өсөн туҡталҡа төҙөлгән, сүп-сар һалыу өсөн урналар һәм биобәҙрәфтәр урынлаштырылған. Спорт майҙансыҡтары, ял итеү урыны һәм балалар ҡаласығы булдырылған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостандың Урмансылар паркы 1966 йылдың сентябрендә асылған. 2014 йылда республика Башлығы Рөстәм Хәмитовтың башланғысы менән урман паркын төҙөкләндереү проекты ғәмәлгә ашырылды. Республика етәксеһе ошо биләмәлә Өфө халҡы һәм ҡунаҡтары өсөн экологик яҡтан таҙа ял итеү урыны булдырыу бурысын ҡуйғайны.
«Бөтә Рәсәй ағас ултыртыу көнө» сиктәрендә республиканың урман фондының 270 гектар майҙанында, 45 гектар ҡала һәм ауыл биләмәләре ерҙәрендә миллиондан ашыу үҫенте ултыртыу ҡаралған. Сарала 10 меңдән ашыу кеше ҡатнаша.


text:
Мәғариф министрлығында — яңы министр урынбаҫары Фото: Башҡортостан Мәғариф министрлығы сайтынан
Мәғариф министрлығында — яңы министр урынбаҫары
Мәғариф министрлығында — яңы министр урынбаҫары Фото: Башҡортостан Мәғариф министрлығы сайтынан
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән Филүс Минәзев республиканың мәғариф министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде. Быға тиклем ул Башҡортостан Хөкүмәте Аппаратында баш белгес, кәңәшсе вазифаһын биләгән.
Филүс Хәмитйән улы Минәзев 1972 йылда тыуған. Юғары белемле. 1994 йылда — Башҡорт дәүләт педагогия институтын (физика һәм математика белгеслеге), 2007 йылда Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Башҡортостан дәүләт хеҙмәте һәм идара итеү академияһын тамамлаған.
Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1994 йылда Илеш районы Үрге Йәркәй урта мәктәбендә математика һәм информатика уҡытыусыһы булараҡ башлаған. 1995 йылда — Илеш районы халыҡ депутаттары Советында баш белгес, 1996 йылда — Илеш урта мәктәбе директоры, 2001 йылда — Ҡәҙер ауыл хакимиәте башлығы, 2006 йылда — Үрге Йәркәй ауылының 4-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе директоры. 2008 йылдан алып әлегә тиклем Башҡортостан Хөкүмәте Аппаратында эшләгән.


text:
Лянторҙа бар бер гүзәл
«Яҡташтарымдың ватансыл, илһөйәр булыуҙарын күреп, күңелем ғорурлыҡ менән тула. Беҙҙең Лянтор ҡалаһына нигеҙ һалыусы – Ишембай районынан сыҡҡан башҡорт кешеһе – Мөхтәр Бәхтиғәни улы Назарғәлиевты бында һәр кем оло хөрмәт менән хәтергә ала. Ул «Лянторнефть» нефть сығарыу ойошмаһының беренсе етәксеһе булған. Ҡаланың тәүге урамын милли батырыбыҙ хөрмәтенә Салауат Юлаев урамы тип атағандар. Сорғот, Нефтеюганск, Нижневартовск, Ҡағалым ҡалаларында, Нижнесортымск, Федоровка һәм башҡа ҡасабаларҙа ла милли мәҙәни үҙәктәр әүҙем эшләп килә. Бергәләшеп йыл һайын һабантуй, ураҙа һәм башҡа милли, дини байрамдарыбыҙҙы ла ойоштора улар», – ти Лянтор ҡалаһының «Аманат» балалар ойошмаһы етәксеһе, йәкшәмбе башҡорт мәктәбе уҡытыусыһы Гөлшат Орхулбаян ҡыҙы.
Гөлшат Шәмсетдинова – Асҡын районы Упҡанкүл ауылы һылыуы. Башҡорт дәүләт университетында уҡыған сағында республика Президенты премияһының стипендиаты булып, уҡыу йортон ҡыҙыл дипломға тамамлап, аспирантураға уҡырға ингән һылыуҙы яҙмыш юлдары уйламаған ерҙән Себер тарафтарына илткән. Дөрөҫөрәге, ир ҡайҙа, ҡатын шунда тип, һөйгән йәре эшләп йөрөгән ҡалаға күсеп барырға тура килгән уға. Тормош иптәше, нефть сығарыу өлкәһе белгесе Нәзип Фәнәүи улы менән Вадим һәм Алмас исемле ике батыр ул үҫтерәләр.
«Сабый саҡтан ҡурай моңона ҡушылып көйләнгән бишек йырҙарын тыңлап үҫтем. Туған телемә, еремә һөйөү әсә һөтө менән һеңгәндер. Тағы ла бәләкәйҙән хозур тәбиғәт күренештәрен күҙәтергә яраттым. Бала ғына булһам да, серле тауҙар-урмандарға ҡарап, зиһенемә: мин үҙем дә ошо тәбиғәт һымаҡ таһа, миңә әле үҙемде лә өйрәнәһе, төрлө яҡтан асаһы бар бит, тигән уй килеүен бөгөнгөләй хәтерләйем. Үҙемде ерҙең, тәбиғәттең бер өлөшө итеп тойоу миңә сикһеҙ рәхәтлек бирә ине. Ауылда тыуып үҫкән һәр башҡорттоң күңелендә ошо кисерештәр яралмай ҡалмағандыр. Сәғәттәр буйы милли бейеүҙәребеҙҙе ҡарарға, йырҙарыбыҙҙы тыңларға ярата инем. Шул саҡта үҙемдең дә бейергә өйрәнгем, тел нескәлектәренә төшөнгөм килде. Ошо теләк менән Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистика факультетына барҙым. Киләсәгемде фән менән бәйләргә ниәт иттем. Әммә барыбыҙ ҙа яҙмыш ҡушыуы буйынса йәшәйбеҙ, тигәндәре дөрөҫтөр.
Тап мин йәшәгән Лянтор ҡалаһында Ханты-Манси автономиялы округының башҡорт ҡоролтайы тарафынан йәкшәмбе мәктәбе асылды. Ҡоролтай рәйесе Рәүҙәт Абдулхаҡ улы Ҡолманбәтов мине шунда эшкә саҡырҙы. Иң ауыры төркөмгә балалар йыйып алыу булғандыр. Туған телде өйрәнеүҙең әһәмиәтен ата-әсәләргә берәмләп йөрөп аңлатырға ла тура килде. Тырышлығым бушҡа китмәне, төркөмгә береһенән-береһе зирәк һәм матур балалар тупланды. Башҡортостанда икенсе төрлөрәк булыр ине, ә бына тарихи төйәктән алыҫта тыуып үҫеп килгән быуында башҡорт еренә, теленә һөйөү тәрбиәләүҙең ни тиклем ҙур һәм шул уҡ ваҡытта ҡыуаныслы бурыс икәнен тойоу үҙе үк көс бирә. Мин үҙемде уларға тамырҙарын тойорға, асылдарын аңларға ярҙам иткән сихри ҡоштай хис иттем. Ҡыҙҙар-егеттәрҙең тәү тапҡыр милли кейемдәребеҙҙе кейеп ҡарағанда, ҡурайсы ағайҙарынан беренсегә ҡурай тауышын ишеткәндә нисек күҙҙәре янғанын күрһәгеҙ икән...
Телде өйрәнеүҙе ауыҙ-тел ижадынан, йыр-бейеүҙән айырым алып барып булмай, сөнки улар тығыҙ бәйле һәм бер-береһен сағылдыра. Бигерәк тә бәләкәйҙәрҙе уҡытҡанда дәресте төрлөсә йәнләндереп кенә ҡыҙыҡтырып була торғандыр. Фольклорыбыҙҙа милләтебеҙҙең йәшәйеш ҡанундары, рухи кодексы ла сағыла, уны өйрәтмәйенсә балала туған телгә һөйөү уятыу мөмкин түгел. Шул уҡ ваҡытта һәр баланың үҙенсәлекле шәхес икәнен дә оноторға ярамай, йыр-бейеү аша улар ҙа асыла. Сухомлинский әйткән бит әле, һәр баланың күңеленә ҡыңғырау йәшерелгән, уны сыңлатыр әмәл генә табыр кәрәк, тип. 2008 йылда Лянтор балалар ижады йортонда “Аманат” фольклор ансамблен ойоштороп ебәргәс, ишеттем мин ул сыңды. Балалар тәүҙә ҡумыҙ сиртеүҙе үҙләштерҙе. Бейеүҙәр өйрәндек, өлкәлә ойошторолған төрлө сараларҙа әүҙем ҡатнаша башланыҡ. “Беҙ – рәсәйҙәр” тип аталған фестивалдә лә сығыш яһаныҡ. Кәримов Руслан исемле егет ҡурай класы асып ебәрҙе, ул да бик уңышлы эшләп килә. Һәр дәресем, һәр һөйләгәнем аша балаларҙың рухын күтәреүемә иманым камил, милләтебеҙ киләсәгенең тап ошондай күҙгә күренеп бармаған, әммә бик мөһим эштәр аша нығытылыуына ышанам. Балаларға ла, тарихыңды, тамырҙарыңды белмәй тороп, хәҙергене ныҡлы йүгәнләп, киләсәкте ауыҙлыҡлап булмай, тип аңлатам. Боронғо аҡыл эйәләренең, нисә тел белһәң, һин шунсама кеше, тигән аҡылына таянып, башҡа телдәрҙе лә белеү фарызлығын аңғартам. Әммә бары туған телеңде өйрәнеү аша ғына донъяны тәрәнерәк аңларға була икәнлеген дә оноттормайым. Дәрестә ҡоро тел өйрәнеп ултырыу менән генә сикләнмәйбеҙ, бына яңыраҡ кеҫә телефоны һалып йөрөткән янсыҡтарын милли нағыштарыбыҙ менән биҙәкләнек. Хәҙер һәр баланың кеҫәһендә башҡорт орнаменттары йөрөй”, – тип уңыштары менән уртаҡлаша Гөлшат ханым.
Асҡын районында йәшәгән ата-әсәһе Луиза Солтан ҡыҙы менән Орхулбаян Ғәлихан улы Бәләғотдиновтар ҙа ҡыҙҙарының һәр башланғысында терәк булырға тырыша. Милли баҫмаларыбыҙҙы йыйып, алыҫ Себер яҡтарына ебәрһендәрме, төрлө китаптар менән ярҙам итһендәрме, ғәмәлдәре ҡыҙҙарының изге эшендә терәк булырға теләүҙән сығып атҡарыла. Әле улар икеһе лә хаҡлы ялда, бал ҡорттары тотоп, баҡса үҫтереп, йәйге ялдарҙа ейән-ейәнсәрҙәрен ҡунаҡ итеүҙән йәм табып, матур ғүмер итәләр. Гөлшат иһә балаларҙы уҡытыу менән генә сикләнмәй, үҙе лә Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ләлә Нәғим ҡыҙы Айытова етәкләгән “Ағиҙел” ансамблендә бейей. Урындағы һабантуй һәм башҡа сараларҙы ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша, алып барыусы ролен дә оҫта башҡара. Уҡыусыларының уңыштары хаҡында даими рәүештә урындағы матбуғатта мәҡәләләр ҙә баҫтырып өлгөрә. 2010 йылда Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына делегат булып та килеп ҡайтҡан ул.
Яңыраҡ тынғыһыҙ ҡатынды, яңы ғына декрет ялынан сығыуына ҡарамаҫтан, район мәғариф бүлеге “Йыл педагогы” бәйгеһендә ҡатнашырға өндәй. Сорғот районының өҫтәмә белем биреү өлкәһендә эшләгән уҡытыусыларының “Йөрәгемде балаларға бирәм” тигән ярышының тәүге ике турын ул йырлап ҡына үтә. Ә инде өсөнсө тур барышында ул жюри ағзаларын һәм класта ултырыусы уҡыусыларҙы тылсымлы толпарҙа мөғжизәле Башҡортостанға сәйәхәткә алып сыға. Йәш уҡытыусының ижади эшенән арбалған баһалама ағзалары был дәресте бер тауыштан, иң өлгөлөһө һәм фәһемлеһе, тип иғлан итә. Шулай итеп, алыҫ Себер яҡтарында үткәрелгән «Йыл педагогы» ярышында башҡорт теле буйынса дәрес күрһәткән ҡаһарман йөрәкле, илһөйәр башҡорт ҡыҙы еңеп сыға. Әле Гөлшат Орхулбаян ҡыҙы өлкә кимәлендә үткән бәйгелә район намыҫын яҡларға әҙерләнә. Һәләтле уҡытыусының эшен ҡала һәм өлкә етәкселеге лә юғары баһалап, төрлө маҡтау грамоталары һәм дипломдар менән билдәләй килә. Башҡортостан Республикаһының Мәғариф, Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлыҡтарының Себер тарафтарындағы милләттәштәребеҙ араһында милли рухты һәм мәҙәниәтте нығытыу һәм үҫтереүҙәге фиҙакәр хеҙмәттәре өсөн тапшырған Почет грамоталарын да ҡәҙерләп һаҡлай ул.
Йыл буйы рәхмәт уҡыһындар тиһәң – бойҙай сәс, ун йыл онотмаһындар тиһәң – урман үҫтер, мәңге хәтерләһендәр тиһәң – халыҡты уҡыт, тигән боронғо аҡыл эйәләре. Һалҡын Себер яҡтарында йәшәгән милләттәштәребеҙҙең күңеленән тыуған яҡ йылыһы һүрелмәһен, телебеҙ йәшәһен, халҡыбыҙ аҡтамырҙай булһын, тип тырышҡан гүзәл башҡорт ҡыҙының гүзәл эштәре лә халыҡ хәтеренә мәңгегә уйылыр. Гөлшат Орхулбаян ҡыҙылай һылыуҙарыбыҙ булғанда, халҡыбыҙ рухи ҡиблаһынан тайпылмаҫ, иншаллаһ!
Теги:


text:
“Ағинәйлек – өлгөлө йәшәү рәүеше”
Ағинәйҙәр ҡоро эшендә Рәсәй Федераль Йыйылышы Дәүләт Думаһы депутаты С.Мырҙабаева, “Киске Өфө» гәзитенең баш мөхәррире, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы ағзаһы Г.Янбаева, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Бөтә донъя башҡортары ҡоролтайы (конгресы) рәйесе урынбаҫары Х.Ишморатов, танылған яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре М.Бураҡаева, Г. Әлибаева ҡатнашты.
Хужалар ҡунаҡтарҙы ҡаршылау йолаһын атҡарыу менән «Хәйбулла бренды»на әйләнеп барған шәл бәйләү күргәҙмәһен асып ебәрҙеләр. Ун биш райондан йыйылған ғәмде саҡ һыйҙырған фойеның бер яғында Вәзәм ауылының оҫта ҡуллы ағинәйҙәр ағзалары, күбеһенсә Суриналар, мамыҡ тетә, иләй, станок артында мамыҡ шәл һуға. Бер үк ваҡытта һәр ауылдың шәл бәйләүселәре уртаға, ҡунаҡтар алдына сыға тора, кис ултырыуҙарҙа башҡарыла торған таҡмаҡ-йырҙарын йырлай, бейегәне бейеп, дилбегәне күршеһенә тоттора тора. Бик ҡыҙыу, бер тынала башҡарылды шәл бәйләүселәрҙең сығыштары. Артабан ҡунаҡтар ҙур ҡыҙыҡһыныу менән станокта шәл һуғыуҙы ҡараны, оҫталарға һорауҙар бирҙе.
Шәл һуғыу был яҡтарҙа ла онотолоп бөтөп барған булған. Республикала танылған фольклорсы, телсе Сәрүәр Сурина Вәзәм ауылында тыуып үҫкән. Халыҡ йолаларын, ҡул эштәрен тергеҙеү программаһына нәҡ уның юллауы буйынса Вәзәм ауылында шәл һуғыу тергеҙелә лә инде.
“Ҡулға - ҡул тотошоп эшләйбеҙ”
Хәйбулла районы ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе Ишемғолова Минзифа Ибраһим ҡыҙы райондың мәҙәни үҙәге методисы булып эшләй һәм 37 ауылдың ойошмаһы менән өҙлөкһөҙ бәйләнештә. Уның ялҡынлы телмәренән өҙөк килтерәйек:
- Беҙгә ойоштороу эшен башлауҙа Баймаҡтан Луиза Ҡаһарманова, Гөлфиә Янбаева ҙур ярҙам күрһәттеләр. Баймаҡтан, Әбйәлилдән ҡайтыу менән муниципаль район хакимиәте башлығы, хакимиәт башлыҡтары, мәҙәниәт бүлеге, урындағы ҡоролтай башҡарма комитеты етәкселәре менән кәңәшләштек, план төҙөнөк.
Баштан уҡ мәҙәниәт йорттары, китапханалар, ҡатын-ҡыҙҙар советтары, фольклор түңәрәктәре ағзалары менән берлектә Ағинәйҙәр ҡорҙарын ойошторорға, күтәрергә, уның изге маҡсаттарын халыҡ араһында таратырға , тигән бурыс ҡуйҙыҡ. Ике йылға яҡын ваҡытт шәл һуғыусы, шәл бәйләүселәребеҙ менән, унан йәш быуынды тәрбиәләү тәжрибәһе менән хатта Рәсәй кимәлендә үткән оло йыйында ҡатнаштыҡ. Ошо ваҡыт арауығында ғына онотола башлаған ситән үреү, ҡорот баҫыу, ҡайны-ҡайнағаға, ҡәйнештәргә бүләк сигеү, ҡарбуз үҫтереү, ат менән балсыҡ баҫыу, ҡаҙ, тауыҡ оялары үреү, һарыҡ ҡырҡыу конкурстары ойошторҙоҡ. Ауылдар был яңылыҡҡа сәмләшеп тотондо, береһен - береһе уҙҙырырға тырышып, яңы идеялар менән сығалар, уларҙы хатта 80 йәшлектәр ҙә күтәреп алырға тора. Был матур эштәрҙең барыһын да беҙ балалар алдында, үҫмерҙәр ҡатнашлығында эшләйбеҙ, тимәк, уларҙы ла сәләмәт йәшәү рәүешенә үҙ үрнәгебеҙҙә тәрбиәләйбеҙ. Аллаға шөкөр, хәҙер ағинәйҙәребеҙҙе, ә улар араһында уҡытыусы-ветерандар ҙа, эшләп йөрөүсе уҡытыусылар, китапханасылар, хужабикәләр, өләсәйҙәр ҙә бар, йәйен профилле лагерҙарға, балалар баҡсаларына, мәктәптәргә саҡыралар, тәрбиәүи класс сәғәттәренә йәлеп итәләр. Икенсе һабантуй ағинәйҙәрҙең йола күрһәтеүҙәре, бәйләгән,сиккән, баҫҡан, һуҡҡан, теккән ҡул эштәре, бешергән милли аҙыҡтары менән өсләтә байыны. Мәҙәниәт йорттары, клубтарҙың эше лә ағинәйҙәрҙеке менән үрелеп барып, күҙ ҡамаштырырлыҡ сағыу була бара. Район етәкселеге, мәҙәниәт бүлеге етәкселәре ярҙамында матур милли кейемдәр тектертәбеҙ.
Ауылдарыбыҙ берҙәмлеге менән дан тота. Кеше айырыу, теге йәки был кәмселеген эҙләү кеүек яман әйберҙәр юҡ. Шуға ла ағинәйҙәр ҡолас йәйеп яңынан-яңы ағзаны үҙ араһына индерә һәм уның иңенә яуаплылыҡ һалып, ҙур ышаныс күрһәтә. Был иһә үҙ сиратында иң яҡшы дәртләндереү һәм тәрбиәләү ысулы булып та тора. Әбеш ауылы китапханаһына аҙнаһына ике тапҡыр йыйылышып, яңы гәзит-журналдар менән танышалар, ҡыҙыҡлы мәғлүмәтте, әҫәрҙе тикшерәләр.Әбеш ауылы хәҙер йәйен гөл-сәскәгә күмелә, хатта йәйен бер тамсы ямғыр яумаһа ла...Был ауылдың ағинәйҙәре эскән ғаиләләргә, кешеләргә лә инеп, аңлатыу эше алып баралар. Үткән йыл Сибайҙа булған Мөнәжәтселәр конкурсының Гран-при-һын да әбештәр яуланы. Ағинәйҙәр ойошмаһы ауылдарыбыҙға ҡот ҡойҙо, үҙҙәренең һәм балаларының тормошон рухи яҡтан байыта, ауылына, йортона, иленә йәм һәм йән өрә, - тине Минзифа Ишемғолова.
Ил - йортобоҙға яҡшы хужа булайыҡ
Федераль Йыйылыш Дәүләт Думаһы депутаты Сәлиә Мырҙабаеваның сығышы ла фәһемле булды.
Бөгөн Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына (конгерсына) төрлө ҡараш йәшәй. Ә бына иң төптән төшөп халыҡтың рухын уятыу, уларҙы йоплап ошондай матур эштәргә әйҙәү, хатта оло кешеләрҙең иле - ауылы, балаларының иртәгәһе өсөн кәрәкле шәхес булыуына инандырыу ғына ла аңлағандар өсөн бик ҙур эш.
Фельдшерҙар менән осраштыҡ, ғәҙәттә ауылдың тән һәм рух сәләмәтлеген иң беренсе улар белә. Ауылдарҙа негатив күренештәр күп әлегә. Ауыл йәштәренең байтаҡ өлөшө яман ғәҙәттәргә бирелә, эшһеҙлек, үҙенә кәрәкле урын тапмау ҙа кире һөҙөмтә бирә. Минеңсә, ағинәйҙәр янында аҡһаҡалдар ҙа бергә йөрөргә тейеш, юҡһа, улар бит уландарға, ейәндәргә өлгө күрһәтергә бурыслы. Дәүләт Думаһында 7 йыл эшләү осоронда халыҡтың рухын күтәреүгә ҡағылышлы закондар ҡабул итеүҙә бик күп ыңғай үҙгәрештәр булды. Рәсәй Президенты Владимир Путин етәкселегендә Хөкүмәт тарафынан йәмәғәт ойошмаларына ҙур иғтибар бирелә. Гранттар булдырыласаҡ, өҫтәлмә рәүештә республика, федераль кимәлдә конкурстарҙа ҡатнашыу мөмкинлеге буласаҡ.
Һуңғы йылда “Йәмәғәт контроле тураһында» Федераль Закон өҫтөндә күп эшләнек. Хәҙер ул закон бар һәм йәмәғәтселәр өсөн был бик ҙур ярҙам буласаҡ. Мәҫәлән, ауылдарҙа аңлатмай-нитмәй мәктәпте, фельдшер-акушер пункттарын ябалар икән, Ағинәйҙәр ойошмаһы юғары етәкселәргә, депутаттарға сығыу хоҡуғына эйә. Тотош йәмғиәтебеҙ сәләмәт йәшәһен өсөн беҙ бөгөн һәр өмкинлекте белергә, өйрәнергә, бер-беребеҙгә аңлатырға, уларҙы мәлендә файҙалана ла белергә тейешбеҙ, - тине С.Мырҙабаева һәм Хәйбулланың иң әүҙем эшләгән ағинәйҙәренә Мәскәү бүләген – Павло-Посадское суҡлы шәлъяулыҡтарын япты.
“Тарих арбаһында үҙ йырыбыҙҙы йырлап барһаҡ ине»
Хәләф Хәлфетдин улы Ишморатов үҙенең телмәрен кинәйәле һүҙ менән башланы.
Ағинәй тип әйтһәләр, минең күҙ алдыма шунда уҡ Мостай ағайҙың Оло инәйе күҙ алдыма килә лә баҫа һәм ағинәйҙәр араһында уны күрмәмме икән, тигән ҡыҙыҡһыныу тыуа. Оло инәйҙең ролен, уның образын беҙҙең быуын кешеләре тулыһынса аңлай, ә бына бөгөнгө йәштәргә, хатта йәштәрҙән өлкәнерәктәренә лә ҡайһы берҙә быны аңлатыуы ауыр. Ҡатмарлы заманда йәшәйбеҙ. Әҙер рецепттар юҡ, ә бына Гөлфиә Гәрәй ҡыҙының үҙен йәлләмәй, райондан-районға йөрөп, ошо ойошманы ойоштороуы тик маҡтауға лайыҡ. Халҡыңа мөхәббәт бумаһа, былай янып эшләп булмай. Хакимиәт башлығы Рәил Хазиморат улына ла ҙур рәхмәт.
Бөгөнгө көндә йәмәғәт ойошмалары Дәүләт органдары менән бергә эшләргә тейеш. Шул уҡ ваҡытта ауылдарҙа мәктәп, башҡа социаль йүнәлешле обьекттарҙы ябыу – ауылдың киләсәген юҡ итеү булыуын да онотмайыҡ, - тине.
Х.Ишморатов үҙенең сығышын тамамлап, телебеҙҙең, ер-һыуҙарыбыҙың ҡәҙерен белергә, һаҡларға һәм яҡларға саҡырҙы, ауылы әхләге, рухы һағына баҫҡан әсәләргә, өләсәйҙәргә оло ихтирамын еткерҙе, уңышлы эшләүселәргә ҡоролтайҙың Маҡтау грамотаһын тапшырҙы.
“Тарихыбыҙҙа ҡаҙынайыҡ...»
Әҙер рецебы ла, программаһы ла юҡ ине Ағинәйҙәр ойошмаһының, - тип башланы һүҙен Гөлфиә Янбаева. – Әсәйем беҙҙе гелән тәбиғәткә тартты. Ишембай районының Торатау буйында элгәре шишмәләр күп булған, тиҙәр. Әсәй ҡырға гелән таяҡ тотоп сығыр ҙа, аҙым һайын тигәндәй ҡаҙынып ҡарап: “Ошонда шишмә була торғайны», ти торғайны. Әсәйемдең шул ғәҙәте ҡаныма һеңгәндер, тим. Тарихыбыҙҙа, йолаларыбыҙҙа ҡаҙыныу, уларҙы тергеҙеү – иң тәүҙә ошо ойошмаларҙың программаһына нигеҙ булды. Бына хәйбуллалар, баймаҡтар, әбйәлилдәр ҙә ҡаҙына башланы бит тарихтарында, ата-бабалар ҡалдырған мираҫтарында. Әкренләп учалылар, белореттар, бөрйәндәр һәм башҡалар ҙа ҡушылды был изге хәрәкәткә.
Әсәйҙең таяҡ осонан шишмә бәреп сыҡмаһа ла, халыҡтың хәтерендә, боронғо әйберҙәрҙә һаҡланған хәтере терелә бит күҙгә күренеп! Баймаҡта ағинәйлек, аҡһаҡаллыҡ йәшәү рә-үешенә әйләнгән.
Әле башланмаған эштәр бихисап. Ауылдарҙа буйҙаҡтар күп, төрлө шөғөлдәргә йәлеп итеп, ситтә йөрөгән ирҙәрҙе ҡайтарайыҡ, үҫеп килгән быуынға тик матур өлгө булыуҙы иң ҙур бурыс итеп ҡуяйыҡ! Баймаҡ ағинәйҙәренең бер сере менән бүлешәйем: ниндәй ҙә булһа сараны, байрамды, хәрәкәтте, конкурсты бынамын итеп, еренә еткереп әҙерләп бөтәләр ҙә, атҡарыу өсөн дилбегәне ирҙәргә тотторалар. Бына был да бик тәрән аҡыл...Ирҙәр йәмәғәт эшенән ситтә ҡалырға тейеш түгел, ә уның уртаһында ҡайнарға бурыслы.
Гөлфиә Гәрәй ҡыҙы ағинәйҙәр ойошмаһының яңы ағзаларына Танытмалар тапшырҙы.
Ағинәйҙәрҙең, мәҙәниәт йорто таланттарының һәр сығышын залда ултырыусылар көслө алҡыштарға күмде. Байрам табыны артында алыҫ араларҙы яҡын итеп килгән 15 район вәкилдәреннең һәр береһенә һүҙ бирелде. Әхирәттәрсә йылы аралашыу, ҡара-ҡаршы бүләк бирешеүҙәр, Мәрйәм апай Бураҡаеваның ағинәйҙәрсә мәғәнәле һүҙе – барыһы-барыһы әкиәти матур күренеш булып күңел төбөндә ҡалды.
ххх
Белорет районынан был йыйынға Асы ауылы хакимиәте биләмәһе башлығы Фәрхәнә Сәлимйәнова, Сермән моделле китапхана мөдире Мусина, Берештән эшҡыуар Азат Абдуллин барҙы.
З.Абзалова.


text:
Сәхнәбеҙ биҙәктәре
Билдәле йырсы, Мәсетле һылыуҡайы Гөлназ Ҡәҙербирҙина быйыл көҙ тамашасыларын «Йырлап йәшәйек бергә» тип аталған өр-яңы концерт программаһы менән һөйөндөрҙө. Асҡар исемле баһадирҙай ул үҫтереп декрет ялында ултырған йырсыны бер аҙ юғалтып торған халыҡ, ниһайәт, яратҡан башҡарыусыһының йырҙарын туйғансы тыңлап кинәнде. Әйткәндәй, бәләкәс бәпес тә әсәһенең йырҙарын бик ярата икән, яҙмалар араһынан уның тауышын айыра, хатта «Йәшәгеҙ һеҙ парлашып» тигән йырының һүҙҙәрен отоп, үҙ теленә әйләндереп йырлап, ата-әсәһен аптыратҡан.
Төрлө халыҡ-ара матурлыҡ бәйгеләрендә яңынан-яңы еңеүҙәр яулап, һылыуҙарыбыҙ башҡорт ҡыҙҙарының иң-иңдәре икәнлеген иҫбатлап тора. Ҡытайҙа үткән халыҡ-ара «Азия супермоделе – 2014» конкурсынан да яңыраҡ «Һылыуҡай» студияһы тәрбиєләнеүсеһе Гөлназ Ҡотлозаманова 4-се урын алып ҡайтты. Тәүге өсәү исемлегенә инергә уға бер генә мәрәй етмәгән. Быға тиклем дә бер нисә тапҡыр халыҡ-ара сибәрлек бәйгеләрендә ҡатнашып, призлы урындар алған ул. Силәбе өлкәһе Һатҡы ҡалаһында тыуып үҫкән Гөлназ хәҙер Өфөлә йәшәй. Әлеге ваҡытта Башҡорт дәүләт университетында белем ала. «Еңеүгә өмөтләндем, тип әйтә алмаһам да, ныҡлы әҙерләнеп барҙым. Ҡытайҙарҙың һәр бәйгесегә булған хөрмәтле, кеселекле мөнәсәбәте оҡшаны» – ти һылыу. Гөлназды ойоштороусылар ҡиммәтле биҙәүестәр менән бүләкләгән. Тағы ла бер яңылыҡ: «Һылыуҡай» берләшмәһе етәксеһе Линара Рауил ҡыҙы Таһирова ла быйыл абруйлы бәйгенең баһалама ағзалары составында булған, был донъя кимәлендәге матурлыҡ конкурстарын ойоштороусыларҙың башҡорт ҡыҙҙарының матурлығын ғына түгел, башҡорт моделдәр мәктәбен дә юғары баһалауы хаҡында һөйләй.
«Ҡош юлы» гитарала уйнап йырлаусылар фестивале йондоҙо, моңло тауышлы Миңзәлә Яхинаны иһә йыш ҡына ҡыҙы Наҙгөл менән апалы-һеңлеле тип уйлап яңылышалар икән. Һуңғы ваҡыт улар сәхнәлә лә йыш ҡына бергә күренә башланы шул. Башҡортостан телевидениеһында эшләп йөрөгән Миңзәләнең быйыл, рок төркөмө төҙөргә ине, тигән күптәнге хыялы тормошҡа ашҡан. «Нектория» төркөмө «Дала рухы» фестивалендә уңышлы сығыш яһап та өлгөргән, яңыраҡ улар шағир Азамат Юлдашбаевтың ижад кисәһендә, иркә Өфө тамашасыһы алдында ла лайыҡлы сығыш яһаны. Төркөмгә тағы ла ике Учалы таланты: Альбина Шәмсетдинова һәм Тимур Ямалов, йәнә лә етәксе ролен үҙ өҫтөнә алған Әбйәлил егете Ришат Сөләймәнов инә. Рухлы, дәртле йәштәргә бары тик уңыштар ғына теләйбеҙ! Тынғыһыҙ Миңзәләнән тағы ла бер яңылыҡ – быйыл ул барабанда уйнау серҙәрен дә үҙләштергән. Үҙе яҙған йырҙарҙы башҡарыусы оҫта йырсы, тамашалар алып барыусы, режиссер булараҡ танылған һылыуҙың барабансылар ярышына ла сығып китеүе бар, былай булғас. Хәйер, ниңә аптырарға ти, һәләтле кеше һәр яҡлап та камиллыҡҡа ынтыла инде ул, яңынан-яңы үрҙәрҙән арбала.
Гөлнара БУРАНҠАЕВА
әҙерләне.
Теги:


text:
Сағыу ижадлы әҙип
Опубликовано: 14-04-2017, 16:18 | Категория: Новости
7 апрельдә китапханала күренекле драматург, шағир, яҙыусы Кәбир Аҡбашевтың 85 йәше уңайынан матур юбилей кисәһе үтте. Унда Башҡортостан яҙыусылар союзынан: Фәниә Ғәбидуллина, Марсель Сәлимов, Флүр Ғалимов, шулай уҡ ҡала мәҙәниәт бүлеге начальнигы Зиннатуллин З.С., Стәрлетамаҡ башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары, БДУ СФ студенттары, Ағинәйҙәр, китапханасылар, китап уҡыусылары ҡатнашты.
К. Аҡбашев ваҡытында ҡалабыҙ тормошоноң уртаһында ҡайнап эшләгән һәм йәшәгән яҙыусы. Егерменән артыҡ кита авторы,күп йылдар Стәрлетамаҡ яҙыусылар ойошмаһын етәкләй, радио тапшырыуҙарын алып бара, ҡоролтай ағзаһы булараҡ бик әүҙем эшләй. Шулай ҙа үҙен драматург булараҡ күрһәтте һәм танытты. Күп спектаклдәре республика сәхнәләрендә оҙаҡ миҙгелдәр барҙы.
Яҙыусыны ҡотларға килгән Стәрлетамаҡ ҡала башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитеты ағзалары, ҡәләмдәштәре, дуҫтары һәм барлыҡ ҡунаҡтар уға үҙҙәренең йылы, яҡты һүҙҙәрен еткереп, сәләмәтлек, ижади уңыштар теләне.
Музыкаль яҡтан СДТКБ артистары Зөлфиә һәм Рәмил Әүбәкировтар, Ағинәйҙәр биҙәне. Бигерәк тә 62-се һанлы балалар баҡсаһы тәрбиәләнеүселәре кисәне йәмләне. Башҡортостандың халыҡ артисы Рауил Галин һәм Римма Галиуллина “Ут күршеләр” спектакленән өҙөк күрһәтте.
Сара аҙағында юбиляр үҙе шиғырҙарын уҡып, килгән уҡыусылар, ҡунаҡтар менән йылы әңгәмә ҡорҙо.
Байрам бик матур кәйефтә үтте. Ҡатнашыусы, ойоштороусоларҙың барыһына ла ҙур рәхмәтебеҙҙе еткерәбеҙ!


text:
Кисәлә быуындар бәйләнеше сағылды
14 марта 2016 йыл | Йәмғиәт
7 март көнө Ҡауарҙы ауылы мәҙәниәт йорто тамашасылар менән шығырым тулы ине. Ауыл халҡы "Ҡәйнәләр һәм килендәр” исемле байрам сараһына йыйылды.
Мәсьәләләр урында хәл ителә
14 марта 2016 йыл | Урындағы үҙидара
Буруновка ауыл Советы депутаттарының киңәйтелгән асыҡ ултырышы 2 мартта ауыл мәҙәниәт йортонда үтте. Сараға халыҡ бик күп йыйылғайны, мәҙәни усаҡ залы тулы булды. Киңәйтелгән ултырыш эшендә район хакимиәте башлығының төҙөлөш буйынса урынбаҫары Фуат Кейекбаев, район Советы рәйесе Фаил Зәйнетдинов, район Советы секретары Рәйлә Ишмөхәмәтова, учреждение-ойошмалар етәкселәре, урынбаҫарҙары, белгестәре ҡатнашты.
Толом-толом сәстәреңде нисек итеп үрәһең…
14 марта 2016 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Яҙҙың тәүге байрамы – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнө райондың һәр ауылында ла ҙурлап билдәләнде. Район мәҙәниәт һарайында иһә тантаналы йыйылыш һәм күркәм сара – "Оҙон толом – Мисс матурлыҡ” конкурсы уҙғарылды.


text:
Осрашыуға шәп сәбәп
30 мая 2016 йыл | Спорт
Тыуған мәктәптәрендә волейбол ярышы буласағын ишеткәс, юлыҡтар шулай тип шатланды. Тәғәйенләнгән көнгә, билдәләнгән сәғәткә бынан 20-30 йыл элек тамамлағаны ла, яңы ғына мәктәп менән хушлашҡаны ла һәм уҡыусылар ашығып-ашҡынып бәйгегә килделар.
Легаль булмаған мәшғүллектең проблемалары һәм эҙемтәләре
30 мая 2016 йыл | Йәмғиәт
Социаль фондтарға һалым һәм иғәнәләр түләмәй дәүләттән уҙып легаль булмаған эш алып барыусылар етерлек. Халыҡ-ара Хеҙмәт ойошмаһы билдәләүенсә, формаль булмаған мәшғүллек секторы кәмемәй, бөтөн ил буйынса арта ғына бара. Был секторҙа хеҙмәт шарттары йыш ҡына ауыр һәм хәүефле булыуы билдәле. Күп осраҡта унда килемдәр бик түбән. Унда эшләүселәр нигеҙҙә дәүләт тарафынан социаль яҡлауға һәм социаль хеҙмәттәргә мөрәжәғәт итеү мөмкинлегенән мәхрүм. Эш биреүселәр өсөн эшселәрҙе хеҙмәткә йәлеп итеү һәм уларҙың хоҡуҡтарын боҙоу бер ни тормай.
Мәскәүҙе лә күрҙек беҙ…
30 мая 2016 йыл | Йәмғиәт
Апрель аҙаҡтарында Мәскәү ҡалаһында уҙған Рәсәй социаль хеҙмәткәрҙәре һәм социаль педагогтарҙың V съезында райондың "Изгелек шишмәһе” автономлы коммерцияһыҙ халыҡты хеҙмәтләндереү үҙәге хеҙмәткәре Айгөл Подлеснаяға ҡатнашыу бәхете тейҙе. Тәьҫоратта-ры менән уртаҡлашып Айгөл Наил ҡыҙы бына нимә-
ләр һөйләне:
ләр һөйләне:
Эш яратҡанды бәхет үҙе эҙләп табыр…
30 мая 2016 йыл | Йәмғиәт
Арабыҙҙа ғүмерҙәре фиҙаҡәр хеҙмәттә үтеп, иле, халҡы өсөн һаулығын ҡыҙғанмай янып-көйөп йөрөгән, эргә-тирәләгеләренә терәк, таяныс булған кешеләр бихисап.
Хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан Ҡаранйылға ауылында йәшәүсе Хәлиҙә һәм Абдулла Йәноҙаҡовтар ауылдаштары араһында хөрмәткә лайыҡ, эшһөйәр ғаилә булараҡ билдәле.
Хозур тәбиғәт ҡосағында урынлашҡан Ҡаранйылға ауылында йәшәүсе Хәлиҙә һәм Абдулла Йәноҙаҡовтар ауылдаштары араһында хөрмәткә лайыҡ, эшһөйәр ғаилә булараҡ билдәле.
Асыҡ, ғәҙел, намыҫлы
30 мая 2016 йыл | Йәмғиәт
22 майҙа "Берҙәм Рәсәй” Дәүләт Думаһына кандидаттар һайлап алыу буйынса алдан һайлау (праймериз) уҙғара


text:
Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығындағы симфоник оpen air федераль грант аҡсаһына ойошторола Фото: Олег Яровиков
Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығындағы симфоник оpen air федераль грант аҡсаһына ойошторола
Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәре йондоҙҙары ҡатнашлығындағы симфоник оpen air федераль грант аҡсаһына ойошторола Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 9 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә open air форматындағы «Симфоник феерия» фестивале Рәсәй Хөкүмәте гранты аҡсаһына уҙғарыла. Фестивалдең ойоштороусыһы — Башҡорт дәүләт филармонияһы. Асыҡ һауалағы концертта БРИКС һәм ШОС илдәренең сәхнә йондоҙҙары ҡатнаша.
Рәсәйҙең Мәҙәниәт министрлығы сайтында хәбәр итеүҙәренсә, быйыл эксперт советына 64 ғариза килгән. Һигеҙ дәүләт ойошмаһы һәм ике дәүләткә ҡарамаған коллектив грантҡа эйә булған.
Исемлектә «500 лет на службе России. История донских казаков в песнях и танцах» программаһы менән Анатолий Квасов исемендәге дәүләт академия Дон казактарының йыр һәм бейеү ансамбле, «Музыкальными маршрутами Транссиба (Транссибирской магистрали) к 125-летию начала строительства (1891-2016)» проекты менән Ҡазандың «La Primavera» камерный оркестры, «С Россией на века» гастролдәр туры менән «Нохчо» дәүләт йыр һәм бейеү фольклор ансамбле, Урал халыҡ сәнғәте үҙәге, «Звуки Пармы» проекты менән Пермь ҡалаһының концерт берләшмәһе һәм башҡа проекттар бар.
Төбәк һәм муниципаль музыка берекмәләренең, шулай уҡ бойондороҡһоҙ музыкаль коллективтарҙың ижади проекттарына булышлыҡ итеү өсөн гранттар 2014 йылда Рәсәй Хөкүмәте тарафынан раҫланған.


text:
Яңылыҡтар
Константин Толкачев Краснодарҙа «Ҡала мөхите» форумында берҙәм рәсәйҙәрҙең делегацияһын етәкләне
Краснодарҙа «Берҙәм Рәсәй»ҙең ҡала мөхитен, илдәге ҡалаларҙың йәмәғәт киңлектәрен төҙөкләндереү мәсьәләләре буйынса «Ҡала мөхите» форумы эшләй башланы. Башҡортостан делегацияһын төбәк парламенты спикеры Константин Толкачев етәкләне. Унда Өфө мэры Ирек Ялалов, Белорет, Нефтекама, ҡалалары хакимиәттәре, Торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы вәкилдәре проектты тормошҡа ашырыу тәжрибәләре менән уртаҡлашасаҡ. Форумда илдең 85 төбәгенән меңгә яҡын кеше: эксперттар, «Берҙәм Рәсәй»ҙең ҡала мөхитен төҙөкләндереүгә йүнәлтелгән федераль партия проекттары координаторҙары, Дәүләт Думаһы депутаттары, Рәсәй Хөкүмәте, Төҙөлөш һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министрлығы, ил субъекттарының башҡарма һәм закон сығарыу властары вәкилдәре, муниципалитет хакимиәттәре башлыҡтары ҡатнаша.
Көндөң тәүге яртыһында ҡатнашыусылар дүрт дискуссия майҙансыҡтары форматында проекттың уңыштарын һәм проблемаларын тикшерҙе. Дмитрий Медведев етәкселегендәге пленар ултырыш көндөң икенсе яртыһына билдәләнгән. Уның йомғаҡтары буйынса резолюция ҡабул ителәсәк.
2016 йылдың декабрендә «Берҙәм Рәсәй»ҙең Генераль советы президиумы яңы партия проекттары хаҡында ҡарар ҡабул иткәйне, улар араһында «Бәләкәй ҡалаларҙың парктары» һәм «Ҡала мөхите» бар. Ике партия проекты ла ҡалаларҙы һәм ихата биләмәләрен төҙөкләндереүгә йүнәлтелгән.
/«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.


text:
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ
Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу өсөн 85,9 миллион һум аҡса аласаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл Башҡортостан ауыр тормош хәлендә ҡалған балаларҙың ялын ойоштороу һәм уларҙы һауыҡтырыу өсөн 85,9 миллион һум аласаҡ.
Аҡса балалары булған ғаиләләрҙе социаль яҡлау буйынса бурыстарҙы башҡарыу сиктәрендә берлектә финанслау шарттарында федераль ҡаҙнанан бүленә.


text:
Республикала БДИ-ның төп этабында ҡатнашыусылар профилле математика, йәмғиәтте өйрәнеү һәм физика фәндәренә өҫтөнлөк бирә
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда Берҙәм дәүләт имтиханында ҡатнашыусыларҙы теркәү йомғаҡтары буйынса профилле математика, йәмғиәтте өйрәнеү һәм физика фәндәре һайланма предметтар буйынса лидерҙар рәтендә.
Башҡортостан Мәғариф министрлығының дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы һәм белем сифатын баһалау бүлеге етәксеһе Жанна Миникәева әйтеүенсә, имтихан тапшырыу өсөн яҡынса 20,5 мең самаһы кеше теркәлгән (19 мең самаһы уҡыусы быйыл мәктәп тамамлай).
14,5 меңдән ашыу кеше профилле математиканы һайлаған (71,7 процент; Рәсәйҙә — 71,3). Йәмғиәтте өйрәнеүгә 11 мең самаһы ҡатнашыусы ғариза биргән (52,8 процент; Рәсәйҙә — 59). Физика популярлыҡ буйынса өсөнсө урында — ете меңдән ашыу кеше (35,1 процент; Рәсәйҙә — 28).
Артабан биология (биш меңдән ашыу — 25,4 процент), тарих — (дүрт меңдән ашыу — 20,9 процент), химия (шулай уҡ дүрт меңдән артыҡ) килә.
Мотлаҡ предметтарға килгәндә, БДИ-ла ҡатнашыусыларҙың 100 проценты рус телен, 92,1 проценты база кимәлендәге математиканы һайлаған (Рәсәйҙә — 87 процент).
Быйыл республикала 100 имтихан ҡабул итеү пункты эшләйәсәк, өсәүһе — холоҡ төҙәтеү колонияһы биләмәһендә.
Берҙәм дәүләт имтиханының төп этабы 27 майҙа география һәм әҙәбиәттән башлана.


text:
Еңел сәнәғәт предприятиелары проблемалары тикшерелдеФото: Любовь Колоколова
Еңел сәнәғәт предприятиелары проблемалары тикшерелде
Еңел сәнәғәт предприятиелары проблемалары тикшерелдеФото: Любовь Колоколова
19 ноябрҙә БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығында үткәрелгән сираттағы ултырышта Башҡортостандың айырым еңел сәнәғәт предприятиеларындағы хәл, проблемалар һәм 2010 йылға перспективалар тикшерелде.
Ултырыш БР сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министры урынбаҫары Евгений Сафонов рәйеслегендә үтте. Тармаҡ эшмәкәрлегендәге ябай булмаған мәсьәләләрҙе тикшереүгә Өфө, Нефтекама, Туймазы хакимиәттәре вәкилдәре, министрлыҡ хеҙмәткәрҙәре, еңел сәнәғәт предприятиелары етәкселәре саҡырылды.
Евгений Сафонов әйтеүенсә, ил иҡтисадына ҡағылған көрсөк республиканың еңел сәнәғәтендә айырыуса һиҙелерлек сағылды. Бында етештереүҙең кәмеү темптары айырыуса юғары, продукцияға заказдар кәмей, эш хаҡы күпкә түбән. Еңел сәнәғәттең ҡатмарлы хәлен, бер яҡтан, сеймалға һәм тәбиғи монополиялар хеҙмәтләндереүҙәренә, икенсе яҡтан, әҙер продукцияға хаҡтар айырмаһы тағы ла тәрәнәйтә. Продукцияға хаҡтар артыуы сеймалға һәм энергияға хаҡтар үҫеше артынан “өлгөрмәй”.
Былтыр йыл аҙағынан әйләнештәге средстволарға кредиттар алыу ҡыйынлашты. Предприятиеларҙың сеймал менән тәьмин итеүселәр һәм продукция ҡулланыусылар менән үҙ-ара иҫәп-хисап яһау хәле ҡырҡа киҫкенләште.
Быйыл 10 айҙа, Дәүләт статистика комитеты мәғлүмәттәренә ҡарағанда, Башҡортостандың туҡыу һәм тегеү производствоһында 2,2 миллиард һумлыҡ тауарҙар тейәп оҙатылды, был уҙған йыл кимәленән 16 процентҡа кәмерәк. Сәнәғәт производствоһы индексы 80,8 процент тәшкил итте.
Комиссия ултырышында «Эш кейеме комбинаты» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Искож», «Өфө трикотаж фабрикаһы», «Өфө кизе-мамыҡ комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре етәкселәренең отчеттары тыңланды. Һәр предприятиеның үҙ проблемалары, әммә производствоны яңыртыуға, энергияны һаҡсыл тотоноуға һәм тауарҙарҙың үҙҡиммәтенә йоғонто яһаусы сығымдарҙы кәметеүгә курс алған урындарҙа яҡшы яҡҡа үҙгәрештәр һиҙелерлек.


text:
Фото:
Авдон ауылындағы “һаҡаллы” төҙөлөш мәсьәләһе асыҡ көйөнсә ҡала
Фото:
Авдон ауылында төп “һаҡаллы” төҙөлөш перспективаһы билдәһеҙ булып ҡала. Инвалидтар өсөн реабилитация үҙәге төҙөлөшө ҡасан тамамланыр, аңлашылмай. «Башинформ» мәғлүмәт агентлығына Авдон ауылы халҡы мөрәжәғәт итте, улар 90-сы йылдар аҙағында ауылда физкультура-сәләмәтләндереү комплексы төҙөлә башлауы тураһында хәбәр итә.
— Һис шикһеҙ, ауыл халҡы быға бик ҡыуанды, тик иртә ҡыуанғандар, баҡһаң, — тип әсенеп һөйләй Әнүәр Мохтаров. – Инде хәҙер 2010 йыл, ә спорткомплексты беҙ көтөп ала алманыҡ. Был «архитектура ҡомартҡыһы» һаман шул көйө тора, унда бер кемдең дә эше юҡ. Йәштәребеҙгә хатта спорт менән шөғөлләнерлек бер урын да юҡ.
«Башинформ» агентлығы 2004 йылға тиклем объектты Авдон ҡошсолоҡ фабрикаһы төҙөүен, заказсыһы булып республика Капиталь төҙөлөш идаралығы тороуын асыҡланы. Һәм был ысынлап та физкультура-сәләмәтләндереү комплексы булырға тейеш булған.
— Әммә 2004 йылда төҙөлөштө БР Һаулыҡ һаҡлау министрлығы ҡарамағына тапшыралар, — ти БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы советнигы Римма Чередник. – Һәм спорт учреждениеһы урынына унда инвалидтар өсөн реабилитация үҙәге асылырға тейеш була. Был бинаға 52 миллион 209 мең һум аҡса һалынған да инде. Эштәрҙе тамамлау өсөн тағы 116 миллион һумдан ашыу талап ителә. Хәҙер объектта бер ниндәй ҙә төҙөлөш эштәре алып барылмай.
Әйтергә кәрәк, Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығында беҙ “һаҡаллы” төҙөлөш яҙмышы тураһында бер нимә лә асыҡлай алманыҡ.
Күренеүенсә, ҡағыҙҙар буйынса бинаның яҙмышы билдәле. Ысынында иһә, Авдондағы был бина емерелеүен, халыҡ ундағы әйберҙәре урлап ташыуын дауам итә.


text:
Студенттар тимер юл транспортында 50 процентлы ташлама менән йөрөйәсәк
Йыраҡта урынлашҡан тораҡ пункттарҙа йәшәгән студенттарға уңайлы булһын өсөн быйыл алыҫ араға йөрөүсе поездарҙа юл йөрөүгә 50 процентлы ташламалар һаҡланасаҡ. Улар 1 ғинуарҙан ғәмәлгә инә һәм 30 июнгә тиклем оҙайтыла, артабан ташламалар менән 25 августан 31 декабргә тиклем ҡулланып буласаҡ.
Льготалар алыҫ араға йөрөүсе бөтә төр поездарҙың вагондарында юл йөрөү өсөн ҡаралған. Улар башланғыс, урта һәм юғары һөнәри белем биреү учреждениеларының көндөҙгө бүлегендә уҡыған уҡыусыларына бирелә. Бының өсөн билет кассаһына уҡыусы белешмәһен йәиһә студент билетын һәм Рәсәй Федерацияһы гражданы булыуҙы раҫлаусы документтарҙы күрһәтергә кәрәк.


text:
Абруйлы фекер
14 июня 2017 йыл | Йәмғиәт
Билдәле булыуынса, һалым түләүҙәре төрлө кимәлдәге (федераль, төбәк, урындағы) бюджеттарҙы тулыландырыуҙың төп юлы булып тора. Юғарғы кимәлдәге бюджеттарҙан урындарҙа бюджет учреждениеларын һәм ойошмаларын тотоу, пенсиялар, социаль пособиелар түләү һ.б. финанслана.
Беҙҙең районда һалым түләү менән хәлдәр нисек тора һәм йыйылған аҡсалар нимәгә тотонола? Был һорауҙарҙы редакция муниципаль район хакимиәте башлығы Р.З.Бохаровҡа бирҙе.
Беҙҙең районда һалым түләү менән хәлдәр нисек тора һәм йыйылған аҡсалар нимәгә тотонола? Был һорауҙарҙы редакция муниципаль район хакимиәте башлығы Р.З.Бохаровҡа бирҙе.
Иғтибар үҙәгендә – төҙөкләндереү, матбуғатҡа яҙылыу
14 июня 2017 йыл | Урындағы үҙидара
Район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаров район хакимиәтенең бүлек начальниктары, предприятие, учреждение етәкселәре менән оператив кәңәшмә уҙғарҙы һәм унда көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды.
Шәмбе булып үткән һабантуйҙы Рәмил Зәкәриә улы ыңғай баһаланы. Байрамға район халҡы ла, ҡунаҡтар ҙа күп килгән ине. Район хакимиәте башлығы сараны ойоштороусы яуаплы хеҙмәткәрҙәргә рәхмәт белдерҙе.
Кәңәшмәлә шулай уҡ төҙөкләндереү мәсьәләһе күтәрелде һәм быға тәү сиратта иғтибар бирелергә тейешле. Үләндәрҙе сабыу, ҡойма, рәшәткәләрҙе буяу, тейешһеҙ урындарға сүп түгеүҙе туҡтатыу һәм башҡа мәсьәләләр. Ямғырҙар туҡтау менән юлдарҙы ремонтлауҙы тергеҙеү талап ителә.
Шулай уҡ район гәзиттәренә яҙылыу барышы ла көнүҙәк булып ҡала. Рәмил Зәкәриә улы барыһына ла подписка эшен әүҙемләштерергә һәм тейешле ваҡытҡа һәйбәт һөҙөмтә менән тамамларға ҡушты.
Шәмбе булып үткән һабантуйҙы Рәмил Зәкәриә улы ыңғай баһаланы. Байрамға район халҡы ла, ҡунаҡтар ҙа күп килгән ине. Район хакимиәте башлығы сараны ойоштороусы яуаплы хеҙмәткәрҙәргә рәхмәт белдерҙе.
Кәңәшмәлә шулай уҡ төҙөкләндереү мәсьәләһе күтәрелде һәм быға тәү сиратта иғтибар бирелергә тейешле. Үләндәрҙе сабыу, ҡойма, рәшәткәләрҙе буяу, тейешһеҙ урындарға сүп түгеүҙе туҡтатыу һәм башҡа мәсьәләләр. Ямғырҙар туҡтау менән юлдарҙы ремонтлауҙы тергеҙеү талап ителә.
Шулай уҡ район гәзиттәренә яҙылыу барышы ла көнүҙәк булып ҡала. Рәмил Зәкәриә улы барыһына ла подписка эшен әүҙемләштерергә һәм тейешле ваҡытҡа һәйбәт һөҙөмтә менән тамамларға ҡушты.
Алдынғылар бүләкләнде
14 июня 2017 йыл | Уңғандарыбыҙ
Ауыл хужалығы тармағында оҙаҡ йылдар намыҫлы эшләгәндәре өсөн Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының Маҡтау грамотаһы менән бүләкләнделәр:
Рауил Ғәбделхаҡ улы Ғафаров – шәхси эшҡыуар;
Алексей Владимирович Михайлов – "Восход-СТ” йәмғиәте механизаторы;
Руслан Винер улы Рәжәпов – шәхси эшҡыуар;
Павел Константинович Садаев – шәхси эшҡыуар;
Фәнис Исхаҡ улы Фәхретдинов – "Агролэнд” йәмғиәте механизаторы;
Вәсилә Исхаҡ ҡыҙы Хажимөхәмәтова – "Урожай” йәмғиәте һауынсыһы.
Ғафури районы муниципаль ра-йон хакимиәте, ярыш һөҙөмтәләрен ҡарап, еңеүселәрҙе билдәләне.
Йәш шахматсылар уңышы
14 июня 2017 йыл | Спорт, Йәмғиәт
Башҡортостандан биш йәш шахматсы Кострома ҡалаһында үткән Рәсәй беренселегендә ҡатнашты. Республика командаһы составында беҙҙең райондан да ике ҡыҙ бар ине (һүрәттә).
“Бәхетле авто” отошонда ҡатнашығыҙ!
14 июня 2017 йыл | Матбуғат
Гәзиттә хәбәр итеүебеҙсә, июнь айында автоһәүәҫкәрҙәр өсөн бүләктәр уйнатыла.
Был отошта ҡатнашыу өсөн мотлаҡ "Табын” гәзитенә алты айға яҙылып, редакцияның иғландар бүлмәһенән машинағыҙға йәбештереү өсөн наклейка алырға һәм билдәләнгән көнгә һәм урынға (алдан хәбәр итәсәкбеҙ) килергә кәрәк. Унда автоһәүәҫкәрҙәр йыйылмаһы, авто-компрессер кеүек бүләктәр уйнатыласаҡ.
"Табын”ға ярты йылға яҙылыу хаҡы 835 һум 26 тин (индексы 50675), пенсионерҙар өсөн 764 һум 16 тин (06075) тора. Бынан тыш Красноусолда йәшәүселәр өсөн альтернатив подписка ла
ойошторола (редакция аша). Бындай осраҡта "Табын”ға ни бары 630 һумға яҙылырға була. "Табын”дың электрон вариантының хаҡы - 521 һум
Был отошта ҡатнашыу өсөн мотлаҡ "Табын” гәзитенә алты айға яҙылып, редакцияның иғландар бүлмәһенән машинағыҙға йәбештереү өсөн наклейка алырға һәм билдәләнгән көнгә һәм урынға (алдан хәбәр итәсәкбеҙ) килергә кәрәк. Унда автоһәүәҫкәрҙәр йыйылмаһы, авто-компрессер кеүек бүләктәр уйнатыласаҡ.
"Табын”ға ярты йылға яҙылыу хаҡы 835 һум 26 тин (индексы 50675), пенсионерҙар өсөн 764 һум 16 тин (06075) тора. Бынан тыш Красноусолда йәшәүселәр өсөн альтернатив подписка ла
ойошторола (редакция аша). Бындай осраҡта "Табын”ға ни бары 630 һумға яҙылырға була. "Табын”дың электрон вариантының хаҡы - 521 һум


text:
«Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында»ғы Закондың мөһимлеген барыбыҙ ҙа яҡшы аңлайбыҙ. Дәүләт теле статусына эйә булараҡ, башҡорт теленең тиҫтә йылдар эсендә абруйы күтәрелде, уны үҫтереү буйынса байтаҡ эштәр башҡарылды.
Үкенескә ҡаршы, ҡолаҡҡа ятмаған, күҙҙе тишеп барған мәғәнәһеҙ, хаталы яҙыуҙар әленән-әле осрап тора. Өфө ҡалаһында алтаҡта-иғландарҙа рус теленән башҡортсаға тәржемәлә аҙым һайын тиерлек хаталар осрай. Уларҙың күбеһе башҡорт алфавитындағы хәрефтәрҙең яҙылышына бәйле. Мәҫәлән, ә урынында – а, э, е; һ урынында – инлиз алфавитындағы н; ҡ урынында – к; ө урынында о хәрефен ҡулланыу йыш осрай. Шулай уҡ, текстарҙы дөрөҫ урынлаштырмау осраҡтары күп. “Башҡортостан халыҡтары телдәре тураһында”ғы Закондың ( 2014 йылдың 28 мартынан индерелгән ҡайһы бер үҙгәрештәр менән) “Телдәрҙе рәсми эш башҡарыуҙа ҡулланыу” тип аталған 14 статьяһының 2 пунктына ярашлы, башҡорт телендәге яҙма – һулда йә өҫтә, рус телендәге текст уң яғында йә аҫта урынлашырға тейеш.
Ҡайһы бер урындарҙа текст рус телендә генә яҙыла, башҡортса тәржемәһе бирелмәй. Мәҫәлән, «Магнит» гипермаркетының алтаҡталарында хаталар бар. Күп осраҡтарҙа алтаҡталағы башҡорт телендәге яҙыу рус телендәге яҙманың аҫтында урынлашҡан һәм орфографик хаталар ебәрелгән. Дөрөҫ итеп төҙәтеүҙәрен һораһаң, ҡайһы бер ойошма етәкселере ризалаша, ә ҡайһылары хатта тыңларға ла теләмәй. Ҡайһы берәүҙәр хәреф хатаһын етди хата тип иҫәпләмәй, күрәһең, әммә тел камиллығы һәр һүҙҙең дөрөҫ яҙылышына ҡайтып ҡала. Артабан был эшкә иғтибар бирергә һәм кисектермәй хаталар ѳҫтѳндә эшләргә кәрәк.
Халҡыбыҙҙа “ете ҡат үлсә, бер ҡат киҫ” тигән әйтем бар. Ҡиммәтле алтаҡтаға аҡса түләгәнгә тиклем уны район хакимиәттәрендәге терминология төркөмдәренә йә башҡорт теле уҡытыусыларына биреп тикшертеп, раҫлатыу көтөлмәгән сығымдарҙан ҡотолорға мөмкинлек бирер ине.
“Башҡортостан Республикаһы телдәре тураһында”ғы Законға ярашлы, һәр ҡала, район хаҡимиәтендә терминология төркөмө эшләй.
Шулай уҡ Өфөлә тәржемә буйынса һорау менән менән Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтына, “Башҡортостан” гәзитенә мөрәжәғәт итергә мөмкин.
Тел, милләт мәсьәләһе – мөһим өлкә. Ә хатаһыҙ яҙыуҙар халҡыбыҙҙың мәҙәнилеге хаҡында һөйләй. Башҡорт телендә дөрөҫ яҙылған алтаҡталар район-ҡала халҡының грамоталы булыуын да күрһәтә.
Туған телебеҙгә ҡурҡыныс янаған ошо мәлдә берегеҙ ҙә битараф булмағыҙ, уның киләсәге һәр беребеҙҙең ҡулында икәнлеген аңлағыҙ. Үҙегеҙ йәшәгән төбәктә йәки ҡалала урам исемдәрендәге, алтаҡталарҙағы башҡортса яҙмаларҙа хата күрһәгеҙ, фотоға төшөрөп, тейешле ойошмаларға еткерегеҙ. Телебеҙгә иғтибарлы, башҡа милләттәргә өлгө булайыҡ, замандаштарым!
Ғ. Әлмөхәмәтов исемендәге республика гимназия-интернаты уҡытыусыһы


text:
Вертикаль буйынса. 1. Фәнил Әсәновтың повесы. 2. Гәзит жанры. 3. Кәмәнең һыҙлыҡ сүбәге өҫтөнән ҡағылған буй ҡалай. 4. Эре ҡайышҡаҡ ағас. 8. Йәйрәп ятҡан киң дала. 9. Әлшәй районындағы ауыл. 13. Тартыр өсөн тығыҙ итеп уралған тәмәке япрағы. 14. Кәрәкле мәғлүмәт алыу өсөн төҙөлгән һораулыҡ ҡағыҙы. 15. Мәңге йәшел көньяҡ ағасы. 16. Гимнастик снаряд.
Вертикаль буйынса. 1. Фәнил Әсәновтың повесы. 2. Гәзит жанры. 3. Кәмәнең һыҙлыҡ сүбәге өҫтөнән ҡағылған буй ҡалай. 4. Эре ҡайышҡаҡ ағас. 8. Йәйрәп ятҡан киң дала. 9. Әлшәй районындағы ауыл. 13. Тартыр өсөн тығыҙ итеп уралған тәмәке япрағы. 14. Кәрәкле мәғлүмәт алыу өсөн төҙөлгән һораулыҡ ҡағыҙы. 15. Мәңге йәшел көньяҡ ағасы. 16. Гимнастик снаряд.
Ҡатын 28 йәшкә тиклем ике бала тапҡан, унан һуң корсет кейә башлаған. Буй-һынды һомғолландырыусы был ҡулайламаны ул тәүлегенә ярты сәғәткә генә сисә.
Ни тиһәң дә, ул йомоштарҙы йомошларға, хужалыҡ эштәрен башҡарырға ярҙам итә, ныҡлы, етеҙ. Миҫал өсөн, баҙарға мандарин алып барып һатырға мөмкин. Кавказ республикаларының береһендә йәшәгән кешеләр шулай эшләй ҙә "Жигули" ға, мәҫәлән, 700 килограмм татлы емеш һыя.
Һөҙөмтәлә ҡоролмалар, эшселәре менән бергә, ҡапыл хасил булған соҡорға ҡолаған. Соҡорҙоң да ниндәйе бит әле: диаметры – 60, тәрәнлеге – 20 метр! Әммә хәл-ваҡиға бының менән генә тамамланмай. Убылған ер тишегенән тәбиғи газ сыға башлаған. Тирә-йүнде насар еҫ менән ағыуламаҫ өсөн эшселәр уны тиҙ генә яндырырға ниәтләгән... һәм соҡор төбөнә ут ташлаған. Ер аҫтында газ запасының ҙур икәнлеген генә иҫәпкә алмағандар шул: бына инде дүрт тиҫтә йылдан ашыу бушлыҡ яна ла яна, миллиардлаған кубометр тәбиғи яғыулыҡ әрәм була. Әммә уны туҡтатырлыҡ әмәл юҡ. Кешеләр был урынды "Тамуҡ ишеге" тип атай.
Бейеклеге – 2 метрҙан ашыу. Герцог көнөнә 9 килограмм аҙыҡ ашай, 90 литр һыу эсә. Шулай уҡ уны 2 литр үлән сәйе менән һыйлайҙар.
Ҡара емеш һатып алабыҙ
Ул мотлаҡ ҡара төҫтә булырға тейеш. Күкһел икән, тимәк, емеште көкөрт газдары менән ҡорттарға ҡаршы эшкәрткәндәр тигән һүҙ. Газ иһә витаминдарҙы тарҡата. Әйткәндәй, файҙалы матдәләр һөйәкле емештә күберәк була. Көнөнә 5 — 7 ҡара емештән күберәкте ашарға ярамай, юғиһә артыҡ килограмдар йыйыуығыҙ ихтимал.
а) "Нимә булды?", — тип шунда уҡ ҡыҙыҡһына башлайһығыҙ — 3;
б) ҡыҙыҡһынһағыҙ ҙа, әллә ни һиҙҙермәйһегеҙ — 0;
в) әгәр ҙә ул һөйләргә теләһә, тыңлайһығыҙ — 10.
2. Һеҙҙе ҡунаҡҡа саҡырҙылар, ти. Ризыҡтың береһе һеҙгә тәмһеҙ булып тойолһа:
а) һүҙһеҙ генә тәрилкәгеҙҙе ситкә этәһегеҙ — 0;
Психологтар фекеренсә, татыу ғаиләлә үҫкән ҡыҙ бала эшкә һәләтле, тыңлаусан һәм киләсәктә тормош көтөргә булдыҡлы, үҙ балаларына шәфҡәтле була. Ундайҙар "ярап торор әле" тип кейәүгә сыҡмай, ә ысын тормош ҡорорға, балалар үҫтерергә һәм яратҡан ирҙәре менән утҡа-һыуға инергә әҙер ҡатындарға әйләнә.
Дөрөҫ тәрбиә язалауға түгел, ә ваҡытында һәм урынлы әйтелгән өгөт-нәсихәткә, кәңәшкә ҡайтып ҡала. Яза биреү балала, киреһенсә, агрессия, ризаһыҙлыҡ тыуҙырыуы ихтимал. Уға ниндәйҙер ғәмәлдең ярамағанлығын төшөндөрөүҙән дә бигерәк, был ҡылығының эҙемтәләрен аңлатыу һөҙөмтәлерәк тәьҫир итәсәк. Хәйер, бер әхлаҡ ҡануны ла балағыҙҙы тулыһынса контролдә тоторға булышлыҡ итмәйәсәк. Ғөмүмән, атай-әсәй булыу — бик ауыр һәм яуаплы хеҙмәт.
Илдә ҡулланыусылар хаҡы индексы 100,4 процент тәшкил иткән. Билдәләүҙәренсә, был — 1991 йылдан алып иң түбән күрһәткес.
Үткән йәйҙең уңай килеүе, йәғни уңыш муллығы ҡыш уртаһында ла үҙен һиҙҙерә. Мәҫәлән, былтыр ошо осорҙа килограмы 40 — 50 һумдан да кәм булмаған бәрәңге, кишер, сөгөлдөр һәм һуғандың бер килограмы хаҡы әле — 11-12 һумдан алып 18 һумға тиклем. Һарымһаҡ та быйыл бик үк “ауыр” тартмай — килограмы 60 һум, йәшел шалҡан 25 һум торһа, кәбеҫтә — 10 — 13 һум. Райондарҙағы һәм яҡын-тирә ауылдарҙағы етештереүселәр баш ҡала баҙарында үҙ урынын ныҡлап алған. Хаҡтары ла йәлеп итерлек.


text:
Фото:
«Башҡортостан» гәзите редакцияһында баҫманың 95 йыллығына арналған фотокүргәҙмә асылды
Фото:
«Башҡортостан» гәзите редакцияһында баҫманың 95 йыллығына арналған фотокүргәҙмә асылды. Гәзиттең генә түгел, бөтә республиканың да тарихын сағылдырған 150 фотоһүрәт Матбуғат йортоноң 5-се ҡатында стендтарҙа урынлаштырылған. Фотоларҙың күпселек өлөшө — редакция архивынан.
— Гәзит һәр ваҡыт үҙенең янына сәйәси элита, интеллигенция вәкилдәрен йыйҙы, — тине күргәҙмәне асыу тантанаһында Башҡортостан Республикаһының элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов. — Әлеге ваҡытта «Башҡортостан» мәҙәни үҙәк, халыҡ өсөн аралашыу майҙансығы булып ҡала.
Билдәләп үтәйек, гәзиттең тәүге һаны 1917 йылдың 14 июнендә донъя күргән. Был көндә республика журналистары Башҡортостан матбуғаты көнөн билдәләй.
— Заманалар үҙгәрә, һәм гәзит тә бер урында тормай, — тине төрлө йылдарҙа гәзиттең мәҙәниәт, ауыл хужалығы һәм ижтимағи-сәйәси мәсьәләләр бүлектәре мөдире булып эшләгән Ислам Мырҙабаев. – Журналистар, элеккесә кеүек үк, һәр ваҡыт эҙләнеү юлында, заман талаптарына яуап биргән яңы рубрикалар булдырылды. Беҙҙең ваҡытта гәзиттәр сәйәси партиялар ҡыҫымы аҫтында булды, әммә сикләнгән үҙаллылыҡ шарттарында ла яңы жанрҙар эҙләргә, геройҙар табырға тура килде. Матбуғаттың бер ҡасан да, хатта демократия шарттарында ла, ирекле булмауын аңларға кәрәк.
Республиканың алдынғы баҫмаларынан килгән вәкилдәр төбәктә Башҡорт журналистикаһы музейын булдырыу идеяһын тәҡдим итте.
— Эш төркөмөн ойошторорға һәм музейҙың концепцияһын әҙерләргә кәрәк, — тине Борис Мелкоедов. Бынан һуң инде музейҙы ҡайҙа урынлаштырыу тураһында ла уйларға мөмкин.
Республика Президентының матбуғат секретары Артем Вәлиев барлыҡ фотоларҙы цифрлаштырып, гәзиттең сайтында виртуаль музей булдырырға тәҡдим итте. Уның фекеренсә, фотоһүрәттәрҙә сағылдырылған республика тарихы менән танышыу мөмкинлегенә һәр кем эйә булырға тейеш.


text:
Республика Президенты «Бөрө алмаһы» төбәк-ара фестивале сиктәрендә түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашты
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Бөрө алмаһы» төбәк-ара фестивале сиктәрендә республиканың бәләкәй һәм урта ҡалаларын үҫтереү мәсьәләләре буйынса түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашты.
— Бөгөн бәләкәй ҡалалар темаһы көнүҙәк булып тора, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Өфө лә, Мәскәү менән сағыштырмаса, ҙур ҡала түгел. Шуға күрә бәләкәй ҡалалар исемлегенә 20-50 мең кеше йәшәгән ҡалаларҙы индерергә була.
Республика башлығы бәләкәй ҡалаларҙа иҡтисади тормоштоң булмауын, уларҙа мөһим объекттарҙың әҙ төҙөлөүен билдәләне һәм беҙгә бындай хәлдә ҡалырға ярамағанын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Шулай ҙа бәләкәй ҡалалар үҫеш мөмкинлектәренә эйә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Уларҙа ер арзан, коммуникациялар тоташтырылған, эшселәр һаны күп. Быларҙың барыһы ла рентабелле предприятиелар төҙөү мөмкинлеген бирә.
— Республикала бәләкәй ҡалаларҙа яҡынса 300 мең кеше йәшәй, был ҙур һан, — тине Башҡортостан Президенты. – Инвестициялар йәлеп итеү көндәлек эшкә әүерелһен өсөн барыһын да эшләргә тейешбеҙ. Беҙҙә бихисап программалар ҡабул ителә, әммә алға китеш күҙәтелмәй.
Рөстәм Хәмитов иҫәпләүенсә, көстәрҙе айырым территорияларҙа туплап, яҡшы яҡҡа үҙгәрештәргә ирешеү зарур.
— Бәләкәй ҡалалар бәләкәй бизнесты үҫтереү территорияһы булып тора, — тип билдәләне ул. – Брендтарҙы, туризм өлкәһен үҫтереү өҫтөндә етди уйларға кәрәк. Алдағы йылда Бөрө ҡалаһы 350 йыллығын билдәләй. Беҙ был ҡаланың тарихи хәтерен тергеҙеү, туристар йәлеп итеү, ҡунаҡханалар төҙөү хаҡында һүҙ йөрөтәбеҙ, әммә был йәһәттән алға китеш юҡ әлегә. Быға нисек ирешеү өҫтөндә бергәләп уйлайыҡ. Мин ярҙам итергә әҙер.


text:
Башҡорт драма театрының яңы ижад миҙгелендәге тәүге премьераһы йотлоҡҡа арналғанФото: Олег Яровиков
Башҡорт драма театрының яңы ижад миҙгелендәге тәүге премьераһы йотлоҡҡа арналған
Башҡорт драма театрының яңы ижад миҙгелендәге тәүге премьераһы йотлоҡҡа арналғанФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 29 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт драма театрында Мәскәү драматургы һәм сценарист Олжас Жанайдаровтың әҫәре буйынса «Йот» драмаһының репетициялары бара. Театрҙа ойошторолған матбуғат конференцияһында хәбәр итеүҙәренсә, спектаклдең премьераһы 16-17 октябргә тәғәйенләнгән.
Пьесала уҙған быуаттың 30-сы йылдарындағы ҡот осҡос аслыҡ һүрәтләнә. Ваҡиғалар Ҡаҙағстанда бара. Спектакль өҫтөндә билдәле режиссер Айрат Абушахманов эшләй.
«Беҙ халыҡҡа аслыҡты күрһәтеүҙе маҡсат итеп ҡуймайбыҙ, ә кешеләрҙең ауырлыҡтарҙы нисек үткәреүе хаҡында һөйләргә теләйбеҙ. Меңдәрсә түгел, миллиондарса кеше йотлоҡ ҡорбаны була. Автор 30-сы йылдарҙағы һәм бөгөнгө ваҡиғаларҙы сағыштырып һүрәтләй», — тине театрҙың директоры Олег Ханов.
Ҙур сәхнәлә барасаҡ спектаклдә биш кенә актер ҡатнаша. Төп ролдә — йәш актер Фәнис Рәхмәтов.
«Йот» пьесаһы менән поезда, Аҡтауға барғанда таныштым. Мин шаңҡып ҡалдым! — тип һөйләне Фәнис Рәхмәтов. — Был яңы документаль драма, автор булған фажиғәне һүрәтләй. Һуңынан интернетта ошо тема буйынса мәғлүмәттәр менән таныштым, фотоһүрәттәрҙе ҡараным, башҡорт яҙыусыһы Рәлис Ураҙғоловтың «Аслыҡ» романын уҡып сыҡтым. Роль өсөн сәсемде киҫтерергә тура килде».
«Йот» драмаһының премьераһы М.Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрының 96-сы ижад миҙгелендә тәүге премьера буласаҡ.


text:
- Подробности
- Просмотров: 358
ҠАҘАНЛЫҠ ЯҒЫУЛЫҒЫ (шыйыҡ хәлдәге). Ҡ.я. нефть, һәүерташ һәм күмер мазуттарынан булғандарға, ауыр нефттәргә бүләләр. Нефть ҡалдыҡтарын (гудрон, крекинг ҡалдыҡтары, мазут, асфальтһыҙлаштырыу процесы асфальты һ.б.) крекинг һәм кокслаштырыуҙың газойль фракциялары м‑н ҡушып алалар. Ҡ.я. Башҡортостандың бөтә нефть эшкәртеү з‑дтарында ла сығарыла. 1974 й. алып Ҡарман ДРЭС‑ында Ҡ.я. сифатында Ҡарман НЭЗ‑ында (1982 й. электростанция ҡаҙандарын тәбиғи газға күсергәндән һуң ябыла) алынған бензин фракциялары айырылған нефть файҙаланыла.
Әҙәб.: Топлива, смазочные материалы, технические жидкости. Ассортимент и применение: справочник. М., 1999.
Ә.Ф.Ишкилдин
Тәрж. Р.Ғ.Ғилманов


text:
Психоактив матдәләр – ағыу!
10 октября 2014 йыл | Хоҡуҡ
Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан алынған мәғлүмәттәр буйынса, 29 сентябрь - 2 октябрҙә Нефтекама ҡалаһы дауаханаһына ағыуланыу билдәләре менән 16-30 йәшлек 36 кеше мөрәжәғәт иткән.
Бынан тыш, Нефтекама ҡалаһының ағыуланған биш кешеһе, шул иҫәптән 17 йәшлек үҫмер, фаразлауҙар буйынса, билдәһеҙ матдәләрҙе ҡулланғандан һуң, дауалау учреждениеларынан ситтә вафат булған.
Был факт буйынса Рәсәй Тикшереү комитетының Башҡортостан буйынса тикшереү органдары тарафынан Енәйәт кодексының 238-се статьяһының 3-сө пунктында ҡаралған билдәләр буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды.
Бынан тыш, Нефтекама ҡалаһының ағыуланған биш кешеһе, шул иҫәптән 17 йәшлек үҫмер, фаразлауҙар буйынса, билдәһеҙ матдәләрҙе ҡулланғандан һуң, дауалау учреждениеларынан ситтә вафат булған.
Был факт буйынса Рәсәй Тикшереү комитетының Башҡортостан буйынса тикшереү органдары тарафынан Енәйәт кодексының 238-се статьяһының 3-сө пунктында ҡаралған билдәләр буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылды.
Ҡояшлы ғүмер көҙө
10 октября 2014 йыл | Йәмғиәт
Һабай ауылында йәшәүсе Сәғиҙә Мөхәмәтзакир ҡыҙы Вәлиева (һүрәттә)1934 йылда Сания менән Мөхәмәтзакир Ҡужиндар ғаиләһендә баш бала булып донъяға ауаз һала.
Йәш ғаиләләр, яңы йорттар – ауыл биҙәге
10 октября 2014 йыл | Йәмғиәт
- Беҙҙең яҡҡа юл төшөрөп килеп сыҡһағыҙ, ауылда нигеҙ ҡорған йәштәр хаҡында яҙып китер инегеҙ. Әлеге көндә 12 йәш ғаилә йорт төҙөй. Беҙ ауылда төпләнергә ҡарар иткән йәштәргә һәр яҡлап та ярҙам итергә тырышабыҙ, бер тотҡарлыҡһыҙ ер участкаһы бүләбеҙ, уны рәсмиләштереүҙе тиҙләтәбеҙ. Ә инде колхозда, йә булмаһа "Сатурн” КХ-һында эшләп йөрөгәндәргә транспорт йәһәтенән ярҙам күрһәтелә, - тигәйне бер һөйләшеү ваҡытында Буруновка ауыл советы ауыл биләмәһе башлығы Марат Рәхмәтуллин.
Хеҙмәтенә күрә – хөрмәте
10 октября 2014 йыл | Уңғандарыбыҙ
"Красноусол” шифаханаһының 90 йыллығы айҡанлы бер төркөм хеҙмәткәрҙәр төрлө наградаларға лайыҡ булдылар. Бына улар:
Илебеҙҙең шифалы маяғы
10 октября 2014 йыл | Һаулыҡ һаҡлау
"Красноусол” шифаханаһы үҙенең 90 йыллыҡ юбилейын билдәләне. Ысын мәғәнәһендә республикабыҙҙың йөҙөк ҡашына әүерелгән, Рәсәйҙең иң һәйбәт шифаханаһы булып танылған шифахананың бай тарихы бар. Тантана барышында шифахана тарихына байҡау яһалды, алдынғылар бүләкләнде, бик күп йылы һүҙҙәр әйтелде.


text:
Башҡортостанда Ленинградты блокаданан ҡотҡарыу көнөндә патриотик акция ойошторола Фото: Олег Яровиков
Башҡортостанда Ленинградты блокаданан ҡотҡарыу көнөндә патриотик акция ойошторола
Башҡортостанда Ленинградты блокаданан ҡотҡарыу көнөндә патриотик акция ойошторола Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 27 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Бөгөн Ленинградты фашистарҙың блокадаһынан тулыһынса азат итеүгә 72 йыл тула (1944 йыл). Иҫтәлекле дата уңайынан көндөҙгө сәғәт 3-тә Өфөләге Еңеү паркында митинг башлана. Тәүҙә Мәңгелек утҡа сәскәләр һалыу тантанаһы була. Теләүселәр республика Хәрби Дан музейына бушлай инә аласаҡ, эҙәрмән отрядтары ирекмәндәре иһә 125 грамлыҡ «блокада» икмәген таратасаҡ.
Ойоштороусылар билдәләүенсә, патриотик акция йәштәр Бөйөк Еңеүҙең хаҡын онотмаһын, ысын тарихты белһен өсөн уҙғарыла. 1941 йылда Гитлер Ленинградты ҡамауға ала. 1943 йылдың 18 ғинуарында ҡулса, ниһайәт, өҙөлә һәм ҡала менән бәйләнеш булдырыла. 1944 йылдың 27 ғинуарында совет ғәскәрҙәре 900 көн дауам иткән блокаданы өҙә.
Ленинград янындағы алыштарҙа Башҡортостандан меңдәрсә яугир ҡатнаша, күптәре һәләк була. Йыл һайын республиканың эҙәрмән отрядтары Ленинград өлкәһенә экспедицияға бара, ошо һалдаттарҙың һөлдәләрен таба һәм кемдәрҙең медальоны йәки наградаһы һаҡланған, шуларҙың шәхесен асыҡлай.


text:
- Подробности
- Просмотров: 291
МИЛЛИ-МӘҘӘНИ БЕРЕКМӘЛӘР, милли йәмәғәт берекмәләре. Башҡортостанда “Йәмәғәт берекмәләре тураһында” (1995), “Коммерцияға ҡарамаған ойошмалар тураһында” (1995) РФ закондарына һ.б. норматив документтарға ярашлы ойошторолалар һәм эш итәләр. М.‑м.б. төп төрҙәре: автономиялар (ойоштороу нигеҙҙәре, хоҡуҡтары, статусы 1996 й. ҡабул ителгән “Милли-мәҙәни автономия тураһында” РФ һәм 1998 й. — “Башҡортостан Республикаһында граждандарҙың милли-мәҙәни берекмәләре тураһында” БР закондары м‑н нығытылған), конгрестар, йыйылыштар, союздар, үҙәктәр. Урындағы, төбәк, федераль М.‑м.б. булыуы мөмкин. Башҡортостанда М.‑м.б. 20 б. 80‑се йй. аҙ. алып ойошторола башлай; 60‑тан ашыу М.‑м.б. эшләй (2013): милли-мәҙәни автономиялар, Әзербайжан милли-мәҙәни үҙәге (2001 й. алып), Фин-уғыр халыҡтары ассамблеяһы, “Урал” башҡ. халыҡ үҙәге, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы), Ш.Руставели ис. Грузин милли-мәҙәни үҙәге (2000 й. алып), “Кохав” йәһүд йәмәғәт ойошмаһы, Сыуаштар канашы (съезы), Башҡортостан татарҙары конгресы, немецтарҙың “Видергебурт” милли-ағартыу союзы, Латыштар йәмәғәт ойошмаһы, әрмәндәрҙең “Севан” милли-мәҙәни үҙәге, белорустарҙың “Спадчына” милли-мәҙәни үҙәге, молдавандарҙың “Кодру” милли-мәҙәни үҙәге (2007 й. алып), Вьетнам граждандары йәмғиәте (2002 й. алып), “Аҡ Бата” ҡаҙаҡ мәҙәни үҙәгенең (2000 й. алып), татар дворяндар йыйылышының (1992 й. алып) йәмәғәт ойошмалары, “Возрождение” поляк мәҙәниәте һәм мәғарифы үҙәге, Башҡортостан керәшендәренең милли- мәҙәни үҙәге, украиндарҙың “Кобзарь” респ. милли-мәҙәни үҙәге, Башҡортостан урыҫтары соборы, “Берҙәмлек” төрөкмән милли-мәҙәни үҙәге (2001 й. алып), “Рамаҙан” төрки милли-мәҙәни үҙәге (1992 й. алып), Үзбәк милли-мәҙәни үҙәге (2003 й. алып), “Аҡ тирмә” милли мәҙәниәт үҙәге, “Ала-Тоо” ҡырғыҙ мәҙәниәте үҙәге (2006 й. алып), И.Сомани ис. тажик милли мәҙәниәте үҙәге (2002 й. алып), “Барт” чечен ижт.-мәҙәни үҙәге һ.б. Шулай уҡ йәштәр (ҡара: Йәштәр ойошмалары һәм хәрәкәттәре) һәм ҡатын- ҡыҙҙар (ҡара: Ҡатын-ҡыҙҙар хәрәкәте) М.‑м.б. бар. М.‑м.б. тарихи һәм мәҙәни мираҫты һаҡлай, мәҙәниәт һәм сәнғәт учреждениелары, этномәҙәни белем биреү компоненты булған дәүләткә ҡарамаған белем биреү учреждениеларын ойоштора, респ. граждандарының милли хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлай, тулы хоҡуҡлы вәкилдәр аша халыҡ-ара хөкүмәткә ҡарамаған ойошмалар эшмәкәрлегендә ҡатнаша, сит ил граждандары һәм йәмәғәт ойошмалары м‑н бәйләнеш булдыра һ.б. Шулай уҡ ҡара: Милли сәйәсәт.
В.В.Латипова
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Бөгөн мин иртә уяндым. Көнөм нисек булыр? Шуны уйлап, төнө буйына йоҡлай алмай сыҡтым. Ысынлап та, бик тулҡынландырғыс минуттар көтә алда. Тыуған ауылыма ҡайтам бөгөн. Беҙ тыуып-үҫкән йорт ни хәлдә икән? Ауылдаштарым мине танырмы? Күрше-күлән иҫән-һаумы икән? Милиционер беҙҙе апайыбыҙға алып барам тип алып киткән көндө әлегеләй хәтерләйем. Күп кенә йылдар үтте. Хәҙер ул ваҡытта ҡалала уҡыған ике ағайым да, оло апайым да үҙаллы ғаилә ҡорған. Улар беҙҙең хәлде белергә йыл һайын килеп торҙолар.
Балалар йортонан Әлиә менән Алһыу ҙа 9-сы класты бөтөп сығып китте, хәҙер һөнәр үҙләштерәләр. Зөлфирә менән мин генә ҡалдыҡ. Йылдар үткән һайын бөтә нәмә үҙгәрә икән. Элек беҙгә берәйһе ауыр һүҙ әйтһә, илап ебәрә инек. Хәҙер ундай күренештәргә күнеп бөткәнмен. Хатта атайым менән әсәйемде иҫкә алғанда ла күҙ йәштәрем сыҡмай. Белмәйем, бәлки, ағыр йәштәр ағып бөткәндер ҙә.


text:
- Внимание
- Подробности
- Просмотров: 353
ҠОМ ҺАЙЫҪҠАНЫ (Haemаtopus ostralegus), сәпсәү һымаҡтар отрядының сәпсәүҙәр ғаиләһенә ҡараған ҡош. Бөтә континенттарҙа ла таралған. Күсәр ҡош. Кәүҙә оҙонлоғо 40— 46 см, ауырлығы 400—600 г, ҡанатының ҡоласы 80—86 см. Ҡауырһын ҡапламы ҡаралы‑аҡлы (ҡорһағы аҡ төҫтә). Суҡышы ҡыҙыл, оҙон һәм тура, ян‑яҡтары ҡыҫылған. Күҙ эргәһендәге ҡулсаһы көрән йәки ҡыҙғылт көрән төҫтә. Аяғы ҡыҫҡа, өс бармаҡлы, ал төҫтә. Моногам. Уйындары яҙ көнө ерҙә һәм осошта була. Ояһы — үлән, ваҡ таш, ҡабырсаҡтар түшәлгән һай соҡор. 3—4 ҡара төрткөлө һәм таплы балауыҙ һары йәки һорғолт һары төҫтәге йомортҡа һала. Инә һәм ата ҡош 23—27 көн баҫа. Көндөҙгө ҡош. Башлыса моллюскылар, ш. уҡ бөжәктәр һәм уларҙың балағорттары, һыу бөрсәләре, ваҡ балыҡтар м‑н туҡлана. Тигеҙлек йылғаларының, күлдәренең ҡомло һәм ташлы ярҙарында оялай. БР‑ҙа Ағиҙел й. һәм уның ҡушылдыҡтарының (Еҙем, Өршәк, Дим, Сәрмәсән, Тере Танып), Ҡариҙел (Әй, Йүрүҙән), Таналыҡ (Ташлы), Һаҡмар (Ҡаҫмарт, Оло Эйек) йй. һыубаҫар туғайҙарында осрай. БР‑ҙың һәм РФ‑тың Ҡыҙыл китаптарына индерелгән.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Мин халҡыбыҙ өсөн иң изге ҡомартҡыбыҙҙың, йәғни “Урал батыр” эпосының, урыҫсаға (тимәк, урыҫ теле аша башҡа бик күп телдәргә лә) тәржемәһендә байтаҡ хаталар китеүе һәм шунлыҡтан эпостағы төп фекергә, идеяға хилаф килеүе, эпосты яңынан тәржемә итеү зарурлығы хаҡында яҙып сыҡҡайным һәм бик күп ғалимдарға, Башҡортостан Яҙыусылар союзына, хатта Хөкүмәтебеҙгә (2011 йыл) мөрәжәғәт иткәйнем – ни өсөндөр бер яуап та булманы. Ә бит бөйөк әҫәргә ҡарата донъя кимәлендә ҡыҙыҡһыныу артҡандан-арта бара һәм тәржемә ителә. Мин сит телдәргә тәржемәләрҙә лә ошо уҡ хата ҡабатланалыр тип борсолам. Ниндәй хаталар икәнлеген ҡабатлап тормайым, йәнә бер тапҡыр – бөйөк ҡомартҡының тәржемәләре хаҡында...
Мин халҡыбыҙ өсөн иң изге ҡомартҡыбыҙҙың, йәғни “Урал батыр” эпосының, урыҫсаға (тимәк, урыҫ теле аша башҡа бик күп телдәргә лә) тәржемәһендә байтаҡ хаталар китеүе һәм шунлыҡтан эпостағы төп фекергә, идеяға хилаф килеүе, эпосты яңынан тәржемә итеү зарурлығы хаҡында яҙып сыҡҡайным һәм бик күп ғалимдарға, Башҡортостан Яҙыусылар союзына, хатта Хөкүмәтебеҙгә (2011 йыл) мөрәжәғәт иткәйнем – ни өсөндөр бер яуап та булманы. Ә бит бөйөк әҫәргә ҡарата донъя кимәлендә ҡыҙыҡһыныу артҡандан-арта бара һәм тәржемә ителә. Мин сит телдәргә тәржемәләрҙә лә ошо уҡ хата ҡабатланалыр тип борсолам. Ниндәй хаталар икәнлеген ҡабатлап тормайым, йәнә бер тапҡыр – бөйөк ҡомартҡының тәржемәләре хаҡында...
Был һүҙҙәр миңә кескәй Ильястың түгел, ә үҫеп буй еткергән, тормоштоң сынығыу мәктәбен сабыр ғына үҙ ҡәлебендә күтәрә алған Айгиз Баймөхәмәтовтың йөрәк һүҙҙәре булып аңымды ярып үтте. Хәйер, Айгиздең ижады ла бит, ярһып аҡҡан шишмәләй, юлһыҙ-ниһеҙ ерҙән һис бер ҡаршылыҡ алдында туҡталып, юғалып ҡалмай, атылып сығып оло йылғаларға ҡарай алҡынды... Ә инде әкиәткә килгәндә, тап уны яратҡаны өсөн дә бит ул бөгөн мөғжизәләргә, яҡшылыҡҡа, изгелеккә ышанып һәм ынтылып йәшәй. Әлбиттә, был турала күптәр белә. Уның “Ҡалдырма, әсәй” китабын уҡып халыҡ бер тетрәнһә, бына инде “Әкиәтһеҙ бала саҡ” йыйынтығын да күрергә насип булды. Шул айҡанлы авторҙың үҙе менән әңгәмә ҡороуҙы хуп күрҙек.
Нимә ул бренд? Ҡымыҙ, бал, ҡурай, тиер күптәребеҙ. Әммә бөгөн беҙгә “башҡорт балы”, “Бөрйән бал ҡорто”, “башҡорт ҡымыҙы”, “башҡорт аты” кеүек традицион башҡорт брендтарын республиканан ситтә рәсми рәүештә файҙаланырға мөмкинме? Дебет шәл бәйләү оҫталығын башҡорт халҡының борондан килгән ҡомартҡыһы, заманса әйткәндә, башҡорт бренды тип күрһәтә алабыҙмы?..
Башҡортостанда, тотош илдәге һымаҡ, “бренд” төшөнсәһе менән профессиональ кимәлдә, 2010 йылда Рәсәй Граждандар кодексының тауарҙың сығышына ҡағылышлы федераль закондарға төҙәтмәләр һәм өҫтәмәләр индерелеп, был өлкәлә тейешле хоҡуҡи нигеҙ булдырылғас ныҡлап шөғөлләнә башланылар.
Бөгөн Башҡортостанда 90 меңгә яҡын ғаилә социаль торлаҡ алыуға сиратта тора. Йылына шуларҙың 3-4 проценты ғына фатир менән тәьмин ителә. Сиратта тороусыларҙың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн 4,5 миллион квадрат метр социаль торлаҡ төҙөргә кәрәк. Республика Хөкүмәте был эште ике этапта ойошторорға уйлай...
Күптәрҙең “социаль торлаҡ” тигәнде ишеткәне барҙыр, был төшөнсә аҙ тәьмин ителгән ғаиләләргә дәүләт тарафынан (сират буйынса) фатир биреүҙе аңлата. Бындай торлаҡ тураһында хәҙер йыш яҙалар һәм бының үҙ сәбәптәре бар. Яңыраҡ Башҡортостан Хөкүмәтендә шул проблемаға арналған ултырыш булды. Республикала социаль торлаҡ төҙөләме, уны оҙаҡ көтәләрме, бөтә мохтаждарға ла етерме?
Аллаһ Тәғәләнең ҡөҙрәте киң: бөгөн күптәр иманға килә, доғалар уҡый, намаҙға баҫа. Мөхәммәт пәйғәмбәр аша кешеләргә һәм ендәргә ебәрелгән Ислам дине һәм изге Ҡөрьән китабы. Уларҙың нуры менән ҡойоноп, замандаштарыбыҙ араһында доғалар менән башҡаларҙы дауалағандар ҙа бар. Римма Закир ҡыҙы тураһында яҙыуҙы һорап, быйыл март айында уҡ мөрәжәғәт иткәйне гәзит уҡыусыбыҙ Гөлзифа апай. Әммә, әллә юл асылмай торҙо, әллә ниәтебеҙҙең тормошҡа ашыр мәле етмәгәйне, Ағиҙел ҡалаһы тарафтарына сәфәргә сығырға насип булманы.
А.М.
Стәрлетамаҡ ҡалаһы.
Эвита Гайнеттың “Әрней икән, тимәк, тереһең” исемле шиғри кисәһенә осраҡлы ғына билет алғайным. Бәлки, осраҡлы ла түгелдер... Сөнки, иртәме- һуңмы, белергә тейешлене белеп йыуанаһың, күрергә тейешлене күреп ҡыуанаһың... Уйланаһың... Һәр бер яҡты көнөбөҙҙө Хоҙай биргән мөмкинлектәребеҙҙән файҙаланырға ла хаҡлыбыҙҙыр, бәлки. Йыһан серҙәренең сикһеҙлеген, донъя матурлығын, тормош һәм уйҙар тәрәнлеген образлы һүҙҙәр ярҙамында бар камиллығында нескә итеп бирергә ынтылыусы әҙәбиәт тә беҙ күргәндәрҙән ситтә түгел.
Теплица бизнесы перспективалыларҙың береһе тип һанала, сөнки илдә йәшелсә етерлек күләмдә етештерелмәй һәм уны сит илдәрҙән килтерәләр. Рәсәйгә ҡарата индерелгән санкциялар ауыл халҡына үҙ эшен асып, экологик яҡтан таҙа продукт үҫтереп, ярайһы ғына килем алыу мөмкинлеге бирә. Ошонан файҙаланып, бер нисә йыл ҡыяр үҫтереп, ҙур табыш алып эшләгән бер ғаилә менән таныштыҡ.
Баш ҡаланың Октябрь проспектындағы “Спорт” магазины 40 йылдан ашыу баш ҡаланы ғына түгел, тотош республика халҡын сифатлы спорт кәрәк-ярағы менән тәьмин итә. Сауҙа нөктәһе бөгөн ниндәй кәйеф менән йәшәй? Тауарға ҡытлыҡ тойолмаймы? Тәьминәтселәр ҡайҙан?


text:
Ғаилә ҡото – тормош һуты15-12-2017, 00:09 // Социаль мәсьәлә, Анонстар // Баҫып сығарырға
– Бөгөнгө сарала эште программалы һәм маҡсатлы алып барыуға, республиканың иҡтисади үҫешенә ҡағылышлы етди мәсьәләләр тикшерелә, – тине Рөстәм Зәки улы. – Беҙҙең төбәктең 2030 йылға тиклемге социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһын раҫлау – үтә яуаплы мәл. Ошо документ өҫтөндә эшләү ҡатмарлы булды һәм ҙур хеҙмәт талап итте. Беренсе тапҡыр беҙ бындай документты әҙерләүгә республиканың ғилми коллективтарын ғына түгел, ә “Сколково” эксперттарын, киң йәмәғәтселекте һәм эшҡыуарлыҡ даирәһен дә йәлеп иттек.
Был йәһәттән өҫтөнлөклө йүнәлештәр итеп иҡтисадтың реаль өлкәһен нығытыу, кеше капиталын үҫтереү һәм республика райондарының үҫешендәге тигеҙһеҙлекте бөтөрөү билдәләнә. “Стратегия-2030” ҡуйған бурыстарҙы уңышлы үтәү властың, эшҡыуарлыҡтың һәм йәмәғәтселектең берҙәм хәрәкәт итеүенә бәйле”, – тине Башлыҡ.
Ултырышта ҡаралған тағы бер мөһим мәсьәлә урта һәм бәләкәй эшҡыуарлыҡты 2030 йылға тиклем үҫтереүгә ҡағыла, был документ әлеге Стратегияны тулыландыра һәм эшҡыуарлыҡ унда иҡтисадты үҫтереүҙең иң төп таяныстарының береһе тип иғлан ителгән.
– Граждандарҙың эшҡыуарлыҡ башланғысы беҙҙең өсөн һәр саҡ мөһим өҫтөнлөктәрҙең береһе булды, – тип дауам итте Рөстәм Хәмитов. – Эшҡыуарлыҡтың иҡтисадтағы һәм социаль өлкәләге өлөшөн арттырыу беҙ теләгәнсә тиҙ бармай, ләкин ошо йүнәлештә маҡсатлы рәүештә алға барабыҙ. Бөгөн бәләкәй эшҡыуарлыҡ республикалағы тауар әйләнешенең яртыһы самаһын һәм төбәк тулайым продуктының өстән бер өлөшөн тәьмин итә. Мәшғүл халыҡтың сирек өлөшө ошондай предприятиеларға тура килә. Быйыл бәләкәй эшҡыуарлыҡ субъекттары дүрт меңгә артып, 140 мең тәшкил итә. Был үҫеш 2015 йылдан башланды һәм йыл һайын беҙҙең иҡтисадта 4-5 мең яңы бәләкәй компания өҫтәлә.
Көн тәртибендә балалы ғаиләләрҙе яҡлау мәсьәләһе тороуын иҫәпкә алып, Башҡортостан Башлығы 2018 йылды республикала Ғаилә йылы тип билдәләү тураһындағы Указ әҙерләнеүе хаҡында белдерҙе. Был Рәсәй Президенты Владимир Путин иғлан иткән Балалар ун йыллығының бурыстарына ла тап килә. Беҙҙең төбәктә балалы ғаиләләргә ярҙам йөҙөнән ҡаҙнанан 10 миллиард һум бүленә, һәм был эш федераль кимәлдә лә юғары баһаланды.


text:
Швейцарияла Өфөнөң 2021 йылда Бөтә донъя уйындарын үткәреүгә дәғүә итеүсе ҡала сифатында презентацияһы уҙҙыФото: IWGA матбуғат хеҙмәте
Швейцарияла Өфөнөң 2021 йылда Бөтә донъя уйындарын үткәреүгә дәғүә итеүсе ҡала сифатында презентацияһы уҙҙы
Швейцарияла Өфөнөң 2021 йылда Бөтә донъя уйындарын үткәреүгә дәғүә итеүсе ҡала сифатында презентацияһы уҙҙыФото: IWGA матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 22 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
21 ғинуарҙа Халыҡ-ара олимпия комитетының штаб-фатирында (Лозанна, Швейцария) Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Өфөнөң 2021 йылда XI Бөтә донъя уйындарын үткәреүгә дәғүә итеүсе ҡала сифатында презентацияһында сығыш яһаны. Ул инглиз телендә һөйләне.
– Өс йыл буйына иртәнге күнекмәләр эшләгәндә: «Өфө Бөтә донъя уйындарының баш ҡалаһы булырға тейеш» тигән һүҙҙәрҙе ҡабатлайым, – тип һөйләне төбәк етәксеһе.
Өфө – Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең инфраструктура йәһәтенән үҫешкән мәҙәни, сәнәғәт һәм спорт үҙәге, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
– Өфө – бик ҡунаҡсыл ҡала, спорт ҡоролмалары спортсылар һәм көйәрмәндәр менән тулы. Спорт үҫешкән төбәктәр араһында Башҡортостан лидерҙар рәтендә, ул 2013-2014 йыл һөҙөмтәләре буйынса Рәсәйҙә иң яҡшылырҙан тип танылған. Баш ҡалала йәшәүселәр изге күңелле, беҙ Бөтә донъя уйындарын уҙғарыуҙы түҙемһеҙлек менән көтәбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы.
Рөстәм Хәмитовтың һүҙҙәренсә, ҡала һәм республика халҡы Өфө Бөтә донъя Уйындарын үткәреүгә хоҡуҡ аласаҡ тип ышана.
Бөтә донъя уйындары Халыҡ-ара ассоциацияһының башҡарма комитеты ағзалары алдында Рәсәй Федерацияһының спорт министры урынбаҫары Павел Колобков, Рәсәйҙең милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре комитеты рәйестәше Геннадий Алешин, Өфө хакимиәте башлығы Ирек Ялалов, «2021 йылғы XI Бөтә донъя уйындарының заявка биреү комитеты» автономиялы коммерцияға ҡарамаған ойошмаһының башҡарма директоры Олег Шабанов сығыш яһаны.
Презентация йомғаҡтары буйынса Рәсәй Федерацияһы делегацияһы Бөтә донъя уйындары халыҡ-ара ассоциацияһы вице-президенты Макс Бишоптың һорауҙарына яуап бирҙе.
– Минеңсә, презентация уңышлы үтте, – тип билдәләне Рөстәм Хәмитов журналистар менән аралашҡанда. – Беҙ Өфөлә үтәсәк уйындарға әҙерлек барышы хаҡында һөйләнек. Асылда, Бөтә донъя уйындарының башҡарма комитеты ағзаларының һорауҙары күп булды. Беҙ уларға ентекле яуап бирҙек. Һәйбәт тәьҫир ҡалдырғанбыҙҙыр тип уйлайым.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Бөтә донъя уйындары – Олимпия уйындары программаһына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса халыҡ-ара ярыштар. Улар 1981 йылдан алып Бөтә донъя уйындарының Халыҡ-ара ассоциацияһы тарафынан дүрт йылға бер тапҡыр уҙғарыла. Ярыштар 11 көн дауам итә. Рәсәй спортсылары был ярыштарҙа 1993 йылдан бирле ҡатнаша.
2014 йылдың 29 июлендә Башҡортостан делегацияһы Бөтә донъя уйындарының Халыҡ-ара ассоциацияһының штаб-фатирына Өфөнөң 2021 йылғы XI Бөтә донъя уйындарын үткәреү хоҡуғына дәғүә итеү китабын ебәрҙе. Унда республика һәм уның баш ҡалаһы, спорт ҡоролмалары һәм ҡала инфраструктураһы һүрәтләнгән. 2014 йылдың октябрендә Өфөгә Бөтә донъя уйындарының Халыҡ-ара ассоциацияһынан техник комиссия килде.
Өфөнән тыш, ошондай уҡ заявканы Перуның баш ҡалаһы Лима һәм Бирмингем (Алабама штаты) ҡалалары ла тапшырған. Еңеүсе ҡала 2015 йылдың 22 ғинуарында Лозаннала Бөтә донъя уйындарының халыҡ-ара ассоциацияһының матбуғат конференцияһында иғлан ителәсәк
Сығыштың тулы стенограммаһы республика Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Башҡортостан рапирасылары — Донъя кубогы этабы призерҙары
ӨФӨ, 2016 йыл, 7 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Дмитрий Слезин/.
Францияла фехтование буйынса Донъя кубогының беренсе этабы уҙҙы. Рәсәйҙең ҡатын-ҡыҙҙар йыйылма командаһы составында Башҡортостан спорты тәрбиәләнеүселәре Анастасия Иванова һәм Аделина Заһиҙуллина сығыш яһаны.
Анастасия Иванова шәхси турнирҙа бронза призер булды.
Ике башҡорт рапирасыһы команда ярыштары финалында ла сығыш яһаны. Бында рәсәйҙәр көмөш миҙал яуланы, беренсе урында — Италия спортсылары.


text:
Фото:
Бөрйән районында йәштәр байрамы үтәсәк
Фото:
Бөтә Рәсәй йәштәр көнө алдынан Бөрйән районында, Морат туғайында, 25 июндә байрам саралары үтәсәк. Программаны республика ижади коллективтары концерты аса. Сибай дәүләт филармонияһының бейеү ансамбле һәм Бөрйән районының балалар коллективтары, студенттарҙың «Ирәндек» төҙөлөш отряды, «Вместе» төбәк йәмәғәт ирекле йәштәр хәрәкәте вәкилдәре үҙенең оҫталығын күрһәтәсәк. Өфөнән «Голубые молнии» хәрби-патриотик клубы курсанттарының һәм «Черный дракон» үҫмерҙәр клубы (Сибай ҡалаһы) тәрбиәләнеүселәренең күрһәтмә сығыштары, шулай уҡ «Ғаилә — Рәсәй ғорурлығы» бөтә Рәсәй конкурсы еңеүсеһе Хәсәновтар ғаиләһенең сығыш яһауы көтөлә.
Урал аръяғы райондары һәм ҡалаларынан 14 ғаиләгә балалары тыуыу айҡанлы субсидияға сертификаттар тапшырыу байрамдың төп ваҡиғаһына әйләнәсәк. «Башинформ» агентлығына БР Йәштәр сәйәсәте, спорт һәм туризм министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, быйыл 224 ғаилә дөйөм суммала 358 миллион һумға субсидия алған.
Бынан тыш, ҡунаҡтар һәм ҡатнашыусылар төҙөлөш барған «Морат туғайы» туристик базаһын ҡараясаҡ. Унда әлеге мәлдә бер нисә коттедж, кафе, япмалы пирс, машиналар ҡуйыу урыны, мунса файҙаланыуға тапшырыуға әҙер. Әйтергә кәрәк, һуңғы айҙа Бөрйән районында туристар туҡталҡаһы йәнә Байназар ауылы янындағы Оло Көҙән тип исемләнгән ерҙә һәм Ишдәүләт ауылы эргәһендә асылған.


text:
Стратегик инициативалар агентлығы эшҡыуарлыҡ темаһына конкурс үткәрә
Владимир Путиндың тәҡдиме буйынса Рәсәй Хөкүмәте менән ойошторолған Яңы проекттарҙы тормошҡа ашырыу буйынса стратегик инициативалар агентлығы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре өсөн «Рәсәйҙә эшҡыуарлыҡ: тарихы, уңыштары, проблемалары» конкурсын үткәрә.
Әүҙем гражданлыҡ позицияһын үҙ иткән, юғары социаль яуаплылыҡ тойған эшҡыуар образын булдырыу, бығаса йәшәп килгән стереотиптарҙы юйыу, Рәсәйҙә эшҡыуарҙарға һәм эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлегенә булған кире ҡарашты үҙгәртеү – уның төп маҡсаты.
Рәсәйҙәге бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеген мөмкин тиклем тулыраҡ сағылдырған телевизион һәм радиоматериалдар, мәҡәләләр, фотоһүрәттәр, карикатуралар һәм интернет-яҙмалар конкурсҡа ҡабул ителә.
Конкурс һәр береһе өс урынлы һигеҙ номинацияға бүленгән. Дөйөм приз фонды – 2 млн 100 мең һум. Бынан тыш, журналистарҙың иң яҡшы эштәре Стратегик инициативалар агентлығы китабына инәсәк, ә уларҙың авторҙары быйыл октябргә билдәләнгән конкурсҡа йомғаҡ яһау тантанаһында исемле дипломдар аласаҡ.
Агентлыҡ журналистарҙы конкурста ҡатнашыуға саҡыра, бының өсөн заявка бирергә кәрәк.


text:
Башҡортостан предприятиелары инвестициялар өсөн көрәшә
2012 йылдың 12 ғинуарына тиклем Башҡортостан компаниялары «Төбәктәр – тотороҡло үҫеш» конкурсында еңеүселәрҙең проектын тормошҡа ашырыу өсөн һайлауҙа ҡатнаша ала. Төҙөлөш компаниялары, идара һәм страховка компаниялары, төҙөлөш материалдары йәки технологик ҡорамалдар менән тәьмин итеүселәр һәм уларҙы етештереүселәр, шулай уҡ хаҡ ҡуйыу менән шөғөлләнгән компаниялар саҡырыла. Был хаҡта БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте хәбәр итә.
«Төбәктәр – тотороҡло үҫеш» конкурсы Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең бойороғон үтәү йөҙөнән үткәрелә. Ағымдағы йылдың сентябренән алып конкурстың ойоштороу комитетына Рәсәй Федерацияһының бөтә субъекттарынан тиерлек 700-ҙән ашыу проект килгән. Башҡортостандан конкурсҡа ун заявка бирелгән.
Премияға дәғүә итеүгә иҡтисад тармағының төрлө өлкәләренән проекттар күрһәтелә. Компаниялар һәм предприятиелар үҙҙәренең программаларын тормошҡа ашырыуға инвестициялар аасаҡ. Конкурстың бүләк фонды 23 млрд һум тәшкил итә.


text:
Фото:
Интернетта Нефтекамалағы «Старые Papa's» төркөмөнөң клибы популярлыҡ яулай бара
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 20 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалиә Вәлиева/.
Интернетта Нефтекамалағы «Старые Papa's» төркөмөнөң «Ерҙә иң яҡшыһы» тигән йыры популярлыҡ яулай бара.
«Старые Papa's» төркөмө ағзаһы Денис Ғәниев һөйләүенсә, йыр ике йыл элек Нефтекама ҡалаһының юбилейы уңайынан яҙылған.
«Ошо йырға клип төшөрөү хаҡында күптән хыяллана инек, — тип һөйләй Денис. — GoPro камераларын алдыҡ та Нефтекама буйлап йөрөнөк, ҡала тормошон төшөрҙөк. Әммә был клип түгел».
Кадрҙа – Нефтекама ҡалаһы, йорттар һәм урамдар, йәш быуын, йәш әсәйҙәр.
«Бәләкәй ҡалаларҙан Өфөгә йәки башҡа ҡалаларға китергә кәрәк тип әйтеүҙәре оҡшамай. Беҙ Нефтекамала лайыҡлы тормош көтөргә мөмкин булыуын, уны яратыуыбыҙҙы күрһәтергә теләнек», — тине Денис.
Киләсәктә улар башҡа йырҙарына ла клип төшөрөргә ниәтләй.


text:
Башҡортостанда Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауға килеү күрһәткесе 72,23 процент тәшкил иттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауға килеү күрһәткесе 72,23 процент тәшкил итте
Башҡортостанда Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауға килеү күрһәткесе 72,23 процент тәшкил иттеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда Дәүләт Думаһы депутаттарын һайлауға килеү күрһәткесе 72,23 процент тәшкил итте. Әлегә протоколдарҙың 94 проценты ғына эшкәртелгән. Һайлаусыларҙың 58,73 проценты «Берҙәм Рәсәй» партияһы өсөн тауыш биргән. Икенсе урында КПРФ — 18,45 процент, өсөнсөлә ЛДПР — 9,75 процент. «Ғәҙел Рәсәй» партияһы (6,27) дүртенсе урын биләй. Был хаҡта республиканың Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев бөгөн үткән брифингта белдерҙе.
Алты округта депутат мандаттары өсөн 47 кандидат көрәште. Шуларҙың бишәүһендә һайлаусылар «Берҙәм Рәсәй» вәкилдәренә өҫтөнлөк бирҙе. Мәҫәлән, Өфө бер мандатлы округында Павел Качкаев (57,66 процент), Благовещенда — Илдар Бикбаев (52,28), Белоретта — Зөһрә Рәхмәтуллина (49,51), Салауатта — Зариф Байғусҡаров (57,41), Стәрлетамаҡта Алексей Изотов (48,59) еңеп сыҡты. Нефтекама округында «Граждандар платформаһы» вәкиле Рифат Шәйхетдинов еңеү яуланы (45,25 процент).
Республика Дәүләт Йыйылышына өҫтәмә һайлауҙа Инорс округында Евгений Семивеличенко — 53,08, Нарыш бер мандатлы һайлау округында Раил Фәхретдинов 73,59 процент тауыш йыйҙы.
Хәйҙәр Вәлиев әйтеүенсә,был һуңғы мәғлүмәттәр түгел .