text:
Өмөттәр бағлайбыҙ
3 июндә район-ҡала халҡы һайлау участкаларында «Берҙәм Рәсәй» сәйәси партияһынан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға депутатлыҡҡа кандидаттар өсөн тауыш бирҙе. Ә 9 сентябрҙә ошо йәкшәмбелә күпселек тауыш йыйған кандидаттар төбәк парламентына депутатлыҡҡа дәғүә итәсәк.
Муниципаль район Советы рәйесе Дилә Хәмзина:
- Алдан һайлауҙар йәки праймериздар беҙҙә 2016 йылдан бирле үткәрелә. Быйылғыһынан айырмалы рәүештә улар ябыҡ була торғайны. Хәҙер һәр кем, ниндәй партияла тороуына һәм ниндәй сәйәси ҡарашта булыуына ҡарамай, асыҡ тауыш биреү мөмкинлегенә эйә. Был демократиябыҙҙың үҫеше һәм халыҡ араһынан лайыҡлы кандидатты һайлауҙың дөрөҫ юлы тип иҫәпләйем.
Муниципаль район хакимиәте башлығы Владислав Миронов:
- Бөгөн Белорет районы халҡы бөтә республика менән бергә төбәк парламентына кандидаттарҙы һайлау буйынса алдан тауыш биреү процедураһын үтте. Көҙөн беҙ республика төбәктәренең, шул иҫәптән районыбыҙҙың мәнфәғәтен яҡларлыҡ кандидаттарҙы һайлаясаҡбыҙ. Был һәр кандидат өсөн мөһим бурыс, бының өсөн ыслап та лайыҡлы кеше булырға кәрәк. Бөгөн белореттар һайлаған бөтә кандидаттар ҙа белемле, намыҫлы, ҡабатлап әйтәм, лайыҡлы булыр тип ышанам.


c: text/html

text:
01.04.2016 / Большой зал
И-ХА-ХАЙ-ЛЫ ТАМАША
«Ҡыҙыҡ менән Мәҙәктәр» театры
Республикабыҙҙың дан ҡаҙанған юмористары һәм пародистары бер сәхнәлә
Пятница, 19.00
Цена : 100 - 500 hум
Көлкө көнөнә арналған И-ХА-ХАЙ-ЛЫ ТАМАШАға рәхим итегеҙ, дуҫтар!
Республикабыҙҙың дан ҡаҙанған юмористары һәм пародистары бер сәхнәлә
Ҡатнашалар: «Ҡыҙыҡ менән Мәҙәктәр» театры, таитянка Гөлзәмиә Ситдиҡова, пародистар Илсур Тайсин һәм Илнур Юламанов, театрҙарҙың дан ҡаҙанған юморист артистары Хәким Мортазин һәм Шаһитулла Хамматов, «Хәйерле Stend up кис» резиденттары Фәрхәт Ғәйнетдинов, Фидан Ҡолмөхәмәтов һәм Марсель Мөхәмәтйәнов һ.б.
Кешелек быуаттар буйына мәңгелек йәшәтеүсе эликсир уйлап табыу хыялы менән янып йәшәй. Был турала күп фильмдар төшөрөлгән, тиҫтәләгән китаптар яҙылған. Ә бына ғалимдар ғүмерҙе оҙайтыусы ла, йәм өҫтәеүсе лә ябай ғына бер ысул тәҡдим итә. Ул һәр ваҡытта йылмайыу һәм көнөнә 10-15 минут рәхәтләнеп ҡысҡырып көлөү. Әлбиттә был үлемһеҙлеккә килтермәй, әммә матур, яҡты донъяла йәшәүҙе күңелле яһай һәм шул уҡ ваҡытта ғүмер сәғәттәре лә өҫтәй. 1 апрель Х.Әхмәтов исемендәге Башҡорт дәүләт филармонияһы халыҡты тормош мәшәҡәттәренән бер аҙ арындырып, йәнләндереп, кәйефтәрен күтәреп ебәреү, рәхәтләнеп көлдөрөп алыу ниәте менән “И-ХА-ХАЙ-ЛЫ ТАМАША” исемле шоу-программа бүләк үтә. Ҡатнашалар: «Ҡыҙыҡ менән Мәҙәктәр» театры, таитянка Гөлзәмиә Ситдиҡова, пародистар Илсур Тайсин һәм Илнур Юламанов, театрҙарҙың дан ҡаҙанған юморист артистары Хәким Мортазин һәм Шаһитулла Хамматов, «Хәйерле Stend up кис» резиденттары Фәрхәт Ғәйнетдинов, Фидан Ҡолмөхәмәтов һәм Марсель Мөхәмәтйәнов. Программа үтә ҡыҙыҡлы, мәҙәкле һәм ҡыҙғаныслы күренештәргә, эс ҡатырғыс пародияларға бай булмаҡсы. Ә филармонияның билдәле йырсылары Лилиә Ишемйәрова, Искәндәр Ғәзизов, Радик Вәлмөхәмәтов, Сәйҙә Ильясова, Рөстәм Шаһыбалов, Нәсимә һәм Азамат Тимеровтар тамашаны тағы ла сағыуландырып ебәрер.
Дәртһеҙҙәрҙе дәртләндерер, күңелдәргә йәм өҫтәр «И-ХА-ХАЙ-ЛЫ ТАМАША»ға ял итергә, дауаланып йән һәм тән сихәте алырға ашығығыҙ, дуҫтар! Башлана 19.00 сәғәттә.
Тамашаның сценарий авторы –
Башҡортостандың атҡаҙанған артисткаһы Гөлзәмиә Ситдиҡова
Режиссеры – Илшат Ғәлимйәнов

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Газета "Йәшлек" » Медиа » Әҙәби уҡыуҙар
Әҙәби уҡыуҙар
Һыйламаға һыйың булмаһа ла, һыйпамаға телең булһын, ти халыҡ мәҡәле. Беҙҙең быуын ризыҡ мул, үҙ телебеҙҙә аралашып, радио тыңлап, театр-кино ҡарап, ҡыҫҡаһы, йөҙөп йөрөп эшләгән-йәшәгән дәүер тура килеүе менән бәхетле. Балалар, ейәндәребеҙгә лә шундай яҙмыш яҙһын. Телебеҙҙең күркәмлеге, һүҙ бәҫе, фекер үткерлеге «Юлдаш» каналы тәҡдим иткән әҙәби әҫәрҙәрҙә асыҡ күренә. Мәҫәлән, сентябрь башында ғалим һәм яҙыусы Әлфис Ғаязовтың «Яңғыҙҙар ташы» драмаһы М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры артистары башҡарыуында тәүге тапҡыр эфирға сыҡты. Алдағы көндәрҙә лә халыҡ күңеленә ятыр әҫәрҙәр даими яңғырап торасаҡ. Тиҙҙән яҙыусы һәм драматург, С. Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Таңсулпан Ғариповаға 70 йәш тула. Ошо уңайҙан «Бөйрәкәй» романынан өҙөктө автор уҡыуында тапшырабыҙ.
Радио фондына төрлө йылдарҙа яҙылған әҫәрҙәр – оло хазина. Мәҫәлән, Юлай Зариповтың «Үпкә», Ғабдулла Байбуриндың «Йәмлиха ҡарсыҡ», Ғаян Лоҡмановтың «Бесән еҫе», Ринат Камалдың «Таня-Таңһылыу», Лариса Абдуллинаның «Мәтрүшкәле сәй», Рәйлә Сабитованың «Өлкәнәйеү» әҫәрҙәрен танылған артистарыбыҙ Хәмит Яруллин, Миңзәлә Хәйруллина, Рәмилә Сәлимгәрәева, Светлана Хәкимова, Алһыу Бәхтиева уҡый.
Халҡыбыҙҙың рухи хазинаһы ғына түгел, ҡатмарлы яҙмышының көҙгөһө булырҙай яңы әҫәрҙәр ҙә даими күҙ уңында тотола. Танылған әҙибәләребеҙ Гөлшат Әхмәтҡужина үҙенең «Бетеү» повесында, Гүзәл Ситдиҡова «Һәҙиә» поэмаһында уҙған дәүерҙең киҫкен боролоштарына, талантлы рәссам Мария Башкирцеваның, романсы Һәҙиә Дәүләтшинаның тойғо-хәсрәттәренә ҡабат-ҡабат ҡараш ташлай… Әҙәп-әхлаҡ ҡаҡшаған әлеге заманда Фәрзәнә Аҡбулатованың «Ғәфү ит, әсәй!», Әҡлимә Сафинаның «Күрше хаҡы» хикәйәләренең эфирға сығыуы ла урынлы булыр, тигән өмөттәбеҙ.
Әнисә МУЛЛАҒОЛОВА.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.
[/aviable]


text:
БР ДЙ-Ҡ Рәйесе мөрәжәғәте
Ҡәҙерле дуҫтар! Һеҙҙе Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың рәсми мәғлүмәт порталында сәләмләйем!
Дәүләт власын тормошҡа ашырыу үҙенсәлектәрен күрһәтеүсе мәғлүмәттәрҙең асыҡ һәм барыһының да улар менән танышыуға хоҡуғы булыуы дәүләт менән идара итеү органдарының эшмәкәрлеге халыҡ мәнфәғәттәре файҙаһына йүнәлтелеүен дәлилләй. Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай эшмәкәрлеге тураһындағы мәғлүмәттәрҙе уның сайтына урынлаштырыу парламентыбыҙҙың эшәмәкәрлегенең асыҡ булыуын тәьмин итеүҙе һәм граждандарҙың уның эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәткә эйә булыуға конституцион хоҡуғын томошҡа ашырыуҙы маҡсат итеп ҡуя.
Бында Һеҙ парламент тарихы, парламентаризмдың барлыҡҡа килеү һәм үҫеш юлдары менән таныша, уның комитеттары һәм комиссиялары эше, депутаттарҙың биографияһы һәм уларҙың эмәкәрлеге тураһында башҡа төрлө мәғлүмәттәр ала алаһығыҙ. Шулай уҡ сайтта Дәүләт Йыйылышы Секретариаты, уның вәкәләттәрен тормошҡа ашырыусы, закондар сығарыу эшмәкәрлегенең уңышын тәьмин итеүсе дәүләт хеҙмәткәрҙәренең эше тураһында ла күп мәғлүмәттәр бирелгән.
Рәсми мәғлүмәт порталы закондар сығарыу эшмәкәрлеге менән генә сикләнеп ҡалмай, ул шулай уҡ яңы закон проекттары өлкәһендә алып барылған эштәрҙе лә яҡтырта. Бында пленар ултырыштар, парламент тыңлауҙары, пресс-конференциялар тураһында отчеттар, йәмғиәт тормошондағы башҡа ваҡиғалар тураһында мәғлүмәттәр баҫыла һәм йәмәғәтселек ҡаҙанышына әйләнә.
Беҙҙең мәғлүмәти портал Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай эшмәкәрлеге һәм уның депутаттары тураһында ҡыҙыҡлы һәм файҙалы мәғлүмәт сығанағы һәм эшебеҙ тураһында йәмәғәтселектә ыңғай фекер тыуҙырыу нигеҙе булып тороуына ышанам.
К. Толкачев, Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе


text:
«Иҡтисади тотороҡһоҙлоҡта малсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр отолмаҫ»,- тигән ҡарашта Хәйбулла районы Быҙаулыҡ ауылында йәшәүсе фермер
«Иҡтисади тотороҡһоҙлоҡта малсылыҡ менән шөғөлләнеүселәр отолмаҫ»,- тигән ҡарашта Хәйбулла районы Быҙаулыҡ ауылында йәшәүсе фермер
Төбәктә ауыл хужалығын үҫтереүҙе маҡсат итеп ҡуйған Булат Әптеков ике йыл элек дәүләттән өс йөҙ мең һумлыҡ ярҙам алып, шәхси крәҫтиән-фермер хужалығын ойоштора.Гөлнара Латипованың ҡулдары ауыл эшенә өйрәнеп бөткән. Иртә таңдан тороп, ул малҡайҙары янына сыға. Һәр ҡайһыһына наҙлап ҡына өндәшә, һауғанда ҡайһы саҡ көйләп тә ебәрә. «Юғиһә, һыйырҙар тиҫкәреләнә башлай. Һыуыҡ көндәрҙә һауым күләме былай ҙа түбән бит», - ти ханым.
Ауыл ерендә малсылыҡ менән шөғөлләнеү ярайһы ғына килем дә килтерә. Ике йыл элек Гөлнара Латипованың тормош иптәше лә Быҙаулыҡ ауылында крәҫтиән-фермер хужалығын ойоштороп отолмай. Тырыш ғаилә башта был эшкә тотонғанда мал аҙығын әҙерләүҙә ҡыйынлыҡтар кисерә, әммә табышлы маҡсаттан тайпылмайҙар.
Ауылда етештерелгән продукция үтемле, ихтыяж да ҙур. Ғаилә һөттө көн һайын урындағы ҡабул итеү пунктттарына тапшыра, иң мөһиме - өҫтәлдәре ҡаймаҡ-ҡороттан өҙөлмәй. Эшләгән һайын маҡсат та арта. Булдыҡлы фермер киләсәктә тоҡомло мал үрсетә башлау теләге менән яна.


text:
Аҙна яңылыҡтары. Ҡайһы саҡта һатыуға сығарылған ҡурсаҡтарҙы күреп ҡотоң осорлоҡ
Аҙна яңылыҡтары. Ҡайһы саҡта һатыуға сығарылған ҡурсаҡтарҙы күреп ҡотоң осорлоҡ
Ҡурсаҡмы был, әллә ҡарасҡымы, тип уйлап ҡуяһың. Ә бит алалар. Сөнки был ҡурсаҡтар йәнһүрәттәр ярҙамында балаларҙың күңеленә үтеп инерлек итеп рекламалана. Ниндәй генә юғары хаҡ булмаһын ата-әсәй ер тырнап илаған сабыйына уны алырға мәжбүр була. Ҡурсаҡты ғына түгел, уның иптәшен дә, кейем-һалымын да, йортон, машинаһын да. Был мәҫәлән, һуңғы арала балаларҙың яратҡан йәнһүрәт геройҙары-монстер хай ҡурсаҡтары. Уларҙы күргән балала әсәлек инстинкты түгел, ә убырлы әбей сифаттары уянасаҡ. Күрһәң төшкә инерлек.Хәйер, киләсәктә сит ил ҡурсаҡтарын һатыу тыйылыуы ихтимал. Рәсәйҙең уйынсыҡтар етештереү һәм һатыу ассоциацияһы ситтән индерелгән ҡурсаҡтарҙы тәрбиәүи һәм психологик экспертиза үткәреүҙе тәҡдим итә. Улар фекеренсә, Барби, Кен, винкстар һәм монстер хайҙар илдәге дини, әхлаҡи һәм милли ҡараштарға тап килмәй. Балаларға тәрбиәләүҙә ҡурсаҡтар ниндәй роль уйнай. Сабыйҙарға ниндәй уйынсыҡтар кәңәш ителә?
Саманан тыш ҙур баш, килбәтһеҙ кәүҙә, бейек үксәле туфлиҙар - был барыһы ла һуңғы арала балаларҙың яратып уйнаған ҡурсаҡтары. Ҡайһы бер етештереүселәр хатта, уларҙың оят ерҙәрен дә күрһәтергә тартынмай. Был ҡурсаҡтар йәнһүрәт ярҙамында сабыйҙар күңеленә үтеп инә. Һөҙөмтәлә, уларҙа - йәнһүрәттә бар, ни өсөн мин дә юҡ, тигән фекер тыуа. Етмәһә, йәнһүрәт геройҙары ҡурҡыныс тарихлы.
Шулай ҙа бәләкәйҙән балаларына матур, тәрбиәүи йәнһүрәттәр күрһәткән ғаиләләр бар, тик улар бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Ишеғоловтар ике балаһын саф башҡорт теленә өйрәтеп, уйынсыҡтарҙы һайлауға ла етди ҡарай.
Ҡурсаҡтар уларҙың күңелендә тәрән эҙ ҡалдыра, тәрбиәүи яҡтан мөһим роль уйнай, ти белгестәр. Шуға ла уйынсыҡтарҙы һайлағанда сағыулығына, матурлығына иғтибар итеү әҙ. Иң мөһиме баланың психикаһына нисек тәьҫир итеүен иҫәпкә алырға кәрәк.
Балалар ҡурсаҡтарҙы тере йән итеп ҡабул итә, уның аша донъяға баға, уйынсығына бөтә иғтибарын бүлә. Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театры хеҙмәткәрҙәре быны яҡшы аңлай. Шуға ла ижади коллектив хатта, кире геройҙарҙы ла яҡшыраҡ итеп күрһәтергә тырыша.
Рәсәйҙең уйынсыҡтар етештереү һәм һатыу ассоциацияһы фекеренсә, Барби, винкстар һәм монстер хайҙар илдәге дини, әхлаҡи һәм милли ҡараштарға тап килмәй. Уны ҡараған балалар сит ил йәнһүрәттәренән һуң бөтөнләй үҙгәрә.Телевизор алдына ултыртып беҙ баланың киләсәген, тәрбиәһен кемгәлер тапшырабыҙ килеп сыға. Үҙебеҙҙә лә матур ҡурсаҡтар эшләүселәр, уларға милли йөҙ-ҡиәфәт биреүселәр юҡ түгел.
«Тормош һабаҡтары» дәреслеге авторы, яҙыусы Мәрйәм Бураҡаева ла атай-әсәйҙәргә балаларына ҡурсаҡ һайлағанда иғтибарлыраҡ булырға саҡыра.
Милли кейемдәге был ҡурсаҡтар ябай уйынсыҡ ҡына түгел, ә өй биҙәге лә. Балаларҙы рухи яҡтан байыта. Үҙен башҡорт тип һанаған кешенең йортонда бындай ҡурсаҡтың булыуы мотлаҡтыр.


text:
Республика башлығы указы менән Сергей Новиков Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләнде
Республика башлығы указы менән Сергей Новиков Башҡортостандың иҡтисади үҫеш министры итеп тәғәйенләнде
Сергей Новиков 1977 йылдың 8 декабрендә өфөлә тыуған. Өфө дәүләт авиация техник университетын тамамлаған. Иҡтисади фәндәр кандидаты.
Хеҙмәт юлын 1997 йылда «Уралавиаспецтехнология» предприятиеһында менеджер булып башлаған. 2010 йылдан алып ул дәүләт заказдарын урынлаштырыу буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарҙы.


text:
"ҠОШ ЮЛЫ. БАЛАЛАР". КОМАНДА АРТУРА КАБИРОВА
Гитара сиртеп бармаҡтарын ҡанатып бөткән, үҙ йырын сығарам тип, тамаҡтан яҙған, гитара грифына тотонмай бер тәүлек тә тора алмаған һәм, әлбиттә, гитара тыңларға яратҡан азат рухлы дуҫтар, ҡайнар сәләм! Һеҙ өр-яңы исемдәр асыусы, яҡты йондоҙҙар балҡытыусы “Ҡош юлы. Балалар” проектын ҡарайһығыҙ! “Ҡош юлы. Балалар” проектын “Ҡош юлы” хәрәкәте йәштәре һәм “Тамыр” балалар телеканалы ойоштора. Быйыл тәү тапҡыр үткрәрелгән бәйгегә республикабыҙҙың төрлө төбәктәренән ике тиҫтә бала ғариза ебәрҙе. Беренсе турға 16 бала үтте. Дуҫтарыбыҙҙы ҡатмарлы һынау көтә. Сөнки улар тәү тапҡыр ҙур сәхнәлә гитарала уйнап йырлаясаҡ.
Это телеканал "Тамыр"! Мы знаем, как тебя обрадовать! Мы знаем, чем тебя занять! Мы сумеем тебя удивить! Присоединяйся! С "Тамыром" весело! Наши передачи идут ежедневно на каналах БС...


text:
Бюллетендәр менән проблемалар
Аҙыҡ-түлек программаһын даими даими киңәйтеү тест талап функционалы беҙҙең, һеҙҙең беҙгә тиҙ арала яңы функционалы максималь бирергә тырыштыҡ, шуға күрә хата булыуы мөмкин, беҙ уларҙы килтереү өсөн ғәфү үтенәм һеҙҙән, беҙ бындай казус тураһында хәбәр һораһа, беҙ уларҙы бөтөрөү оператив була.
Беҙҙең төркөмгә инеп, оператив яңылыҡтар тураһында беҙ унда беҙҙең программала.
Шулай уҡ был тармаҡты башлап ебәргән һәм беҙҙең ярҙам файҙаланыусылар төркөмө башҡара. беҙ бер аҙ фекер алышып, тәжрибә уртаҡлашырға тәҡдим итә, унда һеҙ язылырга рассылка һеҙҙең уңышлы һәм уңышһыҙ.
Әлбиттә, уңышһыҙлыҡтар беҙҙе файҙаланыусы бюллетене тураһында беҙ беләбеҙ. Барлыҡ бюллетендәр алғанда, беҙ аңлайбыҙ. Беҙ шулай уҡ курс һәм кейси файҙаланыусыларҙың беҙҙә уңышлы буласаҡ.
Беҙ тиклем 100 көн һайын 50 баш хәбәрҙәр менән уҡыу мәсьәләһе, проблема, теләктәр һәм кәңәштәр. ВК төркөмө, скайп, электрон почта, бәйләнештә шәхси һәм мѳһим. Һәм беҙ ваҡыт үтеү менән килә, тигән күҙаллауҙар менән бәйле барлыҡ процестарҙы тураһында бюллетень үҙенең хатаһын дөрөҫ, ҡулланыласаҡ бюллетендәрҙе мәсьәлә.
Кем өсөн дә сер түгел, был-бик ҡатмарлы бурыс 1 млн тип хат ебәрҙе. Ләкин беҙ бындай һорауҙы күптәр бирә яңы файҙаланыусы башлаһа, мин ни эшләп мин был проблемалар һәм башҡа 1000 хәбәрҙәр ебәргән, хәбәрҙәр ебәреүегеҙ өсөн 1млн?
Аңлап тора, көсө буласаҡ, бюллетендәр менән улар күпләп бориться. Юҡ, бәлки, бындай бюллетендәр етештерә һәм улар башҡарҙы, ләкин аңларға кәрәк, тип 1тысячи 1млн һәм ебәрелгән хәбәрҙәр, төрлө тәртип бурысы.
Әгәр беренсе осраҡта проблема юҡ, 1день менән мейловский 1го өсөн аккаунт ебәрергә мөмкин булһа, икенсе осраҡта етди ҡарар кәрәк, тип мейловский ҡулланылмаған аккаунттар күбәйә.
Аҙна дауамында 1млн хат ебәрҙе, бурысыбыҙҙы тулыһынса реаль, булған ул хәл, был серверҙар бүленде XMailer (сервер ip подменный) һәм танып белеү процесы.
Икенсе мәсьәлә, - тип хат ебәрергә кәрәк һәм бының өсөн һеҙ миллион 1млн бармы?
Был нимә, һеҙ яҙылған? Ҡайҙа һеҙ уларҙы алырға яраймы? Һеҙ, моғайын, ҙур бизнес, әгәр был клиент базаһына эйә.
Әгәр телисез икән 1млн наобум хәбәрҙәр ебәргән, һеҙҙең откраивать сере шунда: һеҙҙең өсөн ресурстарҙы һөҙөмтәле үткәреүҙең дә түгел, ә ябай буйынса алйот!
Телгеләнгән Һеҙ алырлыҡ, сифатлы ҡулланып базаны, живучесть базаһын тикшерергә була.
Адрес адресаттарға базаһында беҙҙең базаһын файҙаланып, уларҙың эшмәкәрлек өлкәләре һәм ҡалаһы буйынса бүленә.
Үҙ ваҡытын һөҙөмтәле файҙаланыу.
Мин бюллетене тураһында спам дауам итә:
Загадочная бирмәй, ваҡытын, бәлки, хат ебәреү өсөн почта аккаунты һәм ҡасан булып үткән төн менән 100 000 нгс почтовик, бигерәк тә эре, фильтрация процестары камиллаштырыу һәм үҫтереү спам-фильтр төрлө шлак, бюллетень был процесс кәртәһен емерергә мөмкин булыуы ғына тип аңлап, дөрөҫ дөрөҫ идеяһын тормошҡа ашырыу. Беҙ ҡоралдары булдырып, уларға эшләү мөмкинлеге бирергә бюллетене ниндәй буласаҡ, теләһә ниндәй өлөшөн көй яҙып булдырылған.
Әммә был түгел, - тип аңлата default көйләү (көй стандарт) булғандарға хоҙай ярҙам итәсәк һезгә спам.
Һынап ҡарарға кәрәк, бюллетендәр менән бәләкәй һәм һуңынан юлдарын эҙләй башлай һәм, ҡорал менән оҫта һәм тәжрибә булды беҙҙең хәлде аңлап, үҙ-үҙен тотошо белә һеҙ язылырга рассылка һәм йүнәлештәре үҙләштерергә.
XMailer, башҡа сервис айырмалы рәүештә, һеҙгә бер нисек тә һеҙ язылырга рассылка һәм базаһы контролдә тота, тулы азатлыҡ хәрәкәте беҙгә бирәһең, һәм беҙ һеҙҙең ғәмәлдәр түгел, әммә отвественность үҙ өҫтөнә ала.
XMailer уңышлы бюллетендәр менән!
Беҙ бюллетень баҫтырыу буйынса уңышлы советы беҙҙе оҙатыуын дауам итә. Ышанабыз, Һеҙ язылырга рассылка етәксе советы уңышлы тормошҡа ашырырға ярҙам итә.
Түбәндәге темаларға мәҡәләләр - н тәҡдим итә Техник ярҙам.


text:
ProWord
Is this site a blessing to you?
Господь Иисус.Какой Он и что Он делает?
(Асыштар 3,7-9)
Филадельфия ҡалаһы
Филадельфиялағы ғибәҙәтхана (сиркәү) Аллаһ өсөн башҡа ете сиркәүгә ҡарағанда ла күберәк хеҙмәт ҡылған
Асыштарҙа. Ғибәҙәтхана үҙенең тәғәйенләнешенә тоғро ҡала. Ул Аллаһҡа яҡын була. Аллаһы уның гөнаһтары тураһында бер генә һүҙ менән дә ғәйепләмәй. Киләсәккә ауырлыҡтар фаразланмай кеүек. Аллаһы уның өсөн асыҡ тотҡан ишектән үтеп китә алыр микән киләсәктә?
Аллаһы Тәғәлә яҙыусы.
Асыштарҙың 3,7-13 Ғайса Мәсих Үҙенең яҙмаларын алыусылар аңлай торған телле итеп күрһәтте.
1. Ул изге (Асыштар 3,7)
Ғайса Мәсих кәмселекһеҙ, гөнаһһыҙ рухани. Уның холҡо камил. Изгелек - ул Аллаһтан бирелгән бик мөһим сифат. R16;
Изге R17; Был Аллаһтан бирелгән иң мәшһүр титулдарҙың береһе.
Ишағыяла 43,15 Аллаһы иғлан итә (эшкәртә),
R16; Мин хакимығыҙ, изгелек ҡылыусығыҙ, Йәһүҙиәне барлыҡҡа килтереүсе, һеҙҙең батшағыҙ. R17; Ғайсаның изге Алла икәнен белергә тейешбеҙ. Ул Изге R 11; Шуға ул гөнаһты үҙ итмәй. Динһеҙҙәр үҙҙәренең гөнаһ проблемаларын хәл итеүҙе Уға тапшырһындар. Ул Изге R11; Шуға ла дин тотоусылар ҙа изге булырға хаҡлы.
2. Ул хаҡ (Асыштар 3,7).
Ғайса Мәсих барыһы өсөн дә бер үҙе. Ул R11; Уға тулыһынса ышанырға һәм таянырға була. Ул үҙен "хаҡ" тип атай. Оригинал телдә (анатенос) реаль, хаҡ, ысын тигәнде аңлата. Ғайса Мәсихтә беҙ ысынбарлыҡ табабыҙ. Уның тураһында фекер йөрөткәндә Абсолют хәҡиҡәт табабыҙ, Ғайса реаль. Хаҡ булыу - уның һәр һүҙе раҫ, ысын һәм Аллаһы һүҙе, уның вәғәҙәләре үтәләсәкте аңлата. Шуға ярлыҡаныуҙа беҙ Уға ышанырға һәм Уға таянырға тейешбеҙ.
Беҙ динле кешеләр Ғайса Мәсихтең хаҡ икәнен аңларға тейешбеҙ. Ул беҙгә мөмкинселектәр тыуҙырһа, беҙ файҙалана алабыҙ, сөнки Ул шуны теләй.
3. Унда Дауыт асҡысы (Асыштар 3,7).
Асҡыс - ул хакимлыҡ. Ғайса Хужа R16;
Дауыт асҡысы R17; Дауыт асҡысы Ишағыя китабында иҫкә алына (Исайя 22,20-23).
Елиакимға Дауыт йортоноң асҡысын Езекия батша хакимлыҡ иткәнде тапшыралар. Был асҡыс Йәһүд батшаларының барлыҡ мөлкәт, хазинаһы һаҡланған Дауыт йортон асҡан. Елиаким Дауыт йортона инеп сығыусыларҙы күҙәткән. Батшанан һуң ул икенсе тикшереүсе кеше була R11; Батшаға инеп сығыусыларҙы тикшереүсе, ишек асыусы-ябыусы була.
4. Ул уларҙы яратты (Асыш 3,9).
Ғайса Мәсих филадельфиялыларҙың ауыр хәлен аңланы. Ғайса Мәсих уларға иң юғары рәхәтлектәр, бәхеттәр теләне (Яхыя 16,27). Филадельфияла йәшәүселәр - Аллаһы һөйөүенең емеше ине. Динһеҙҙәр белһендәр, Ғайсаның үлеменең төп сәбәбе - һәләк булыусы гөнаһлыларға булған һөйөүе. Ул уларҙы ҡотолдорорға теләне, сөнки Ул уларҙы һөйә (Яхыя 3,16, рим. 5,8).


text:
«Китап» нәшриәте мосолмандар өсөн изге Рамаҙан айында «Башҡортса дини календарь»ҙың 2019 йылға тәғәйенләнгән яңы баҫмаһын уҡыусылар, дин ҡәрҙәштәребеҙ иғтибарына тәҡдим итә. Уны төҙөүсе-авторҙар: Сәләхетдин Хөсәйен улы Суҡбаев, Ғәлиә Ғәли ҡыҙы Ғәлимова, Фирҙәүсә Миңнулла ҡыҙы Бикташева һәм Әлфиә Йәғәфәр ҡыҙы Иликаева. Был баҫмалағы аят, доға һәм сүрәләрҙең ғәрәпсә яҙылышы, транскрипцияһы, дини даталар Башҡортостан мосолмандарының Үҙәкләштерелгән дини ойошмаһы - назаратта рәйес, мөфтөй Нурмөхәммәт хәҙрәт Ниғмәтулла тарафынан әҙерләнгән.
«Башҡортса дини календарь»ҙа ислам тәғлимәте, мосолман байрамдары, ай һәм ҡояшҡа бәйле астрономик мәғлүмәттәр, намаҙ уҡыу ваҡыттары бирелгән, мосолман ай иҫәбе күрһәтелгән. Баҫма халҡыбыҙҙы Исламдың әхлаҡи ҡиммәттәре, дин хөкөмдәре, иман нигеҙҙәре, йолалар һәм ғөрөф-ғәҙәттәр менән таныштырыу маҡсатында эшләнде.
12000 дана тираж менән донъя күргән календарҙы нәшриәттең фирма магазинынан (Октябрь проспекты, 2) йәки сайтынан һатып алырға мөмкин. Белешмә өсөн телефон: (347) 246-09-55.
- Новинка
- да


text:
Газета "Йәшлек" » Конкурстар » Рухи күперҙәр
Рухи күперҙәр
Гәүһәр Батталова ижад иткән фильмдар: «Мин үлмәнем, башҡорттарым!» Салауат батыр Юлай улының тормошона һәм ижадына арнала, «Тыуған яҡҡа ҡайтыу» Әхмәтзәки Вәлиди Туғандың тормошон һәм рухи юлын барлай, «Йөрәк» шағир Рәшит Назаровтың даһи асылын һәм бөйөклөгөн раҫлай. Автор өсөн ил яҙмышы – ир яҙмышы. Ир-азаматтар илде хәл иткес юлдарға сығара һәм заман упҡындары аша үткәрә.
Салауат Юлаев, Әхмәтзәки Вәлиди, Рәшит Назаров... Был өсмөйөштә башҡорт рухының яҙмышы сағыла. Был өсмөйөштә – илаһи ауаздашлыҡ, бер-береһенә ялғанған күңел баҫҡыстары, заман дауылдары аша бер-береһенә ҡоршалған рухи күперҙәр...
Салауат Юлаевтың яҙмышы тураһында Рогервик төрмәһе кенәгәһенә теркәлгән яҙма «Совет Башҡортостаны» гәзитендә баҫылған көндә бөтә башҡорт илен бер тойғо, бер шаңдау урап алды: «Юҡ, мин үлмәнем, мин тере, башҡорттар!» Был парадокс – батырҙың Балтик ярҙарынан быуаттар аша килеп еткән сәләме халҡының күңеленә зар булып түгел, йыр, оран булып ҡағылды, хәтер усағындағы ҡуҙҙары дөрләп китте. Бығауланып киткән батырының ҡайтыуын ике быуат тешен ҡыҫып көткән илде ниндәйҙер тылсымлы шатлыҡ солғаны: «Мин үлмәнем, мин ҡайтырмын, башҡорт иле!» Гүйә, илдә меңәрләгән Салауат тауыш бирҙе: «Мин тере, тере, тере!..»
Гәүһәр Батталованың фильмы «Мин үлмәнем, башҡорттарым!» тип атала. Әҫәр аша Салауат батырҙың шиғырҙары, йырҙары бөтә илгә тарала. Салауаттың Башҡортостан күңеленә күмелгән тауышы гөл булып шытып сыға, уның мәҙәни, әҙәби офоҡтарын киңәйтә... Халыҡ хәтерендә йәшәгән Салауат – илдә иң көслө баһадир, рух ҡаһарманы. Батырҙың образын башҡарыусы Эльбрус Ниғмәтуллин – «Донъяла иң көслө кеше» титулын алған егет, бөгөнгө башҡорт бәһлеүәне. Уның мөһабәт һыны, аҡыллы ҡарашы, сабыр хәрәкәттәре батырҙың бөркөт саңҡыуындай ялҡынлы шиғыр юлдарын бөгөнгө Башҡортостан тәбиғәтенә, Уралтау буйҙарына тарата, ҡайтара, һеңдерә төҫлө...
Салауат образы Эльбрус Ниғмәтуллинға – башҡорт егете данын күтәргән замандашыбыҙға – бик йәтеш тура килә. Сөнки Хоҙай биргән һәләтен үҫтереп, донъя батыры булып танылыу – ул үҙе салауатлыҡ, үҙе батырлыҡ. Фильм авторы башҡорт егеттәрен үҙ тәбиғи һәләтен асырға, маҡсаттарына ирешеп йәшәргә өндәй, илен-халҡын ҙурлап һәм күтәреп йәшәргә саҡыра. Йәштәрҙе теремек, йүнсел, илһөйәр рухлы булып йәшәргә әйҙәгән фильм – Салауат рухлы, ауазлы әҫәр.
Гәүһәр Батталованың икенсе эше Әхмәтзәки Вәлидигә бағышлана. Арҙаҡлы юлбашсыбыҙ һәм ғалимыбыҙ ҡалдырған рухи күпер заман дауылдарында сыныға. Ил улдарының юлын быуған, йәнен ҡыйған тоталитар режим үҙенең ҡорбандарына мәкерле ярлыҡтар тағып, ялған мөһөрҙәр баҫып ҡалдырған. Уларҙың исемен ишетеү менән һырт йөндәрен ҡабартып, нәфрәт төкөрөктәрен сәсеүселәр әле лә осрай. Манҡортлоҡ менән ағыуланған ҡәүемдең күңел күҙе лә һуҡырая. Әммә үҙ асылынан, рухынан тайпылмаған халыҡтың күңеле һиҙгер – ул иле өсөн янып йәшәгән һәр йөрәктең ялҡынын тоя, иле өсөн башын һалған һәр батырҙың йәнен үҙ йәненә яҡын ҡуя.
Әхмәтзәки Вәлиди – егерменсе быуат башындағы башҡорт милли хәрәкәте юлбашсыларының береһе, Төркиәлә эмиграцияла оло ғалим булып танылған белем эйәһе. Уның сит илдәге тормошо тыуған Башҡортостанына арналған, тыуған Уралына уҡталған. Арҙаҡлы башҡорттоң «Тыуған яҡҡа ҡайтыу» хыялы телеэкран аша Гәүһәр Батталованың фильмдар теҙмәһендә тормошҡа аша төҫлө. Был хыялдың төпкөлөндә ятҡан бер мөғжизә хаҡында «Янсыҡ» әҫәрендә бәйән ителә. Зәки Вәлиди ҡатыны Нәфисәне ил сиге аша алып сыға алмай, йөрәгенә ҡан һауып, Төркостан сүллегендә ҡалдырып китергә мәжбүр. Сабыйын юғалтҡан, ирен билдәһеҙлеккә оҙатҡан башҡорт ҡатыны, ҡомға һеңгән һыу тамсыһылай, тормош төпкөлөнә бата... Вәлидиҙең яҙмыш океаны буйлап бата-ҡалҡа йөҙөп киткән яңғыҙ елкәненә «Хәйерле юл» тигән һүҙҙәр яҙылған. Нәфисәһенең һуңғы бүләген – ошо илаһи һүҙҙәр сигелгән янсыҡты ҡуйынына тығып, бер Хоҙайға өмөтләнеп юлға сыға ул. Хоҙай уға башҡорттоң һынмаҫ рухын, эшһөйәрлек, аҡыл, зиһен бирә. Янсыҡҡа сигелгән «Хәйерле юл» менән ул һәр таңын ҡаршылай, һәр эшен башлай. Телевизион фильм авторы ҡатмарлы юлдар үткән оло яҙмыштың төп доғаһын – мөхәббәт, тоғролоҡ һәм өмөт менән яҙылған «Хәйерле юл» фатихаһын бөгөнгө көнгә, бөгөнгө тамашасыға еткерә. Гәүһәр Батталова Әхмәтзәки Вәлидиҙең төҫө, вариҫы, дауамы булған балалары Иҫәнбикә менән Сүбидәй Туғандар, уҡыусылары һәм арҡадаштары менән әңгәмә-хәтирәләр аша ғалимдың «Хәйерле юл» буйлап «Тыуған яҡҡа ҡайтыу» сәфәрен бойомға ашыра.
Иле өсөн рухи күпер булып йәшәгән, көрәшкән, ижад иткән шәхестәребеҙҙең береһе егерменсе быуат аҙағында башҡорт шиғриәтен Шәреҡ көмбәҙендә балҡытҡан Рәшит Назаров булды. Гәүһәр Батталова ижад иткән «Йөрәк» телевизион ҡиссаһы – йөрәген йондоҙ итеп йыһан түренә сөйгән ғорур шағирға бер мәҙхиә. Ул – халҡының улы: һәр килгән ҡәүемгә ерен биргән, йырын бүлгән, телен телгән ябай, бер ҡатлы, әммә саф күңелле башҡорттоң йөрәге лә күккә ынтылған шағир йөрәге булып ҡала – «...тик ул инде бейегерәк!..»
Рәшит Назаровтың яҙмышы – халҡының һөйөнөсө лә, көйөнөсө лә. Елеп барған ҡанатлы толпар кинәт туҡтаны, йөрәк ярғыс итеп кешнәп ергә ауҙы. Уны яман күҙҙәрҙән ышыҡларлыҡ аҡ сатырҙар ҡора алмауыбыҙ үкенесле. Әммә шағир-толпар йәшенгән ҡыуышҡа юл асыҡ ине. Уның һыҙылып янған йөрәгенә ил-йорттан сәләм-хәбәр ташыусылар булды. «Йөрәк» телефильмында Рәшит Назаров телгә килә, үҙен йыһанға олғаштырған илаһи шиғырҙары аша иле менән һөйләшә, халҡының рухи күпере өҫтөндә йөрәк-йондоҙон элеп ҡуя.
Салауат Юлаев, Зәки Вәлиди, Рәшит Назаров ҡойған рухи күперҙәрҙе – быуаттан-быуатҡа олғашҡан ил юлын һәм ир юлын һүрәтләгән телефильмдарҙы ижад иткән талантлы тележурналист Гәүһәр Батталованың был мөҡәддәс бурысты уңышлы атҡарыуы оло маҡтауға лайыҡ.
Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан телевидениеһы экранына сыҡҡан телефильмдар араһында бигерәк тә тарихи-документаль һәм нәфис-документаль жанрҙағылары үҫеште. Архив материалдарынан бер ни тиклем кәртә алынып, ысынбарлыҡта булған хәл-ваҡиғаларҙы һөйләргә мөмкинлек асылып, илдә башҡорт тарихына ҡарата ирекле идеологик атмосфера булып алған алтын дәүерҙең емештәре халыҡҡа бик танһыҡ. Тарихты һәр яҡлап өйрәнеү һәм күрһәтеү мөмкинлеге – ысын ватансылдар өсөн бик бәрәкәтле ижад осоро. Тарих – көҙгө. Тарих үҙ биттәрен асҡан һайын, кеше, көҙгөгә ҡарағандай, үҙ-үҙенә ситтән ҡарай һәм халҡының бөйөк үткәненә, арҙаҡлы шәхестәренә, һәләтле халыҡ ижадына һоҡлана. Иң мөһиме – милләтенең юғары рухы, саф күңеле, илһөйәр булмышы үҙгәрешһеҙ ҡалыуын күрә.
Башҡортостан телевидениеһының алтын фондына ингән яңы осор фильмдары араһында Гәүһәр Батталованың сценарийы буйынса төшөрөлгән бер нисә телевизион ҡисса халыҡҡа үҙ тарихын һәм рухи күперҙәрен барларға форсат асҡан профессиональ журналистик хеҙмәт өлгөһө булып тора.
Сәрүәр СУРИНА,
Башҡортостан телевидениеһы комментаторы.
Салауат Юлаев, Әхмәтзәки Вәлиди, Рәшит Назаров... Был өсмөйөштә башҡорт рухының яҙмышы сағыла. Был өсмөйөштә – илаһи ауаздашлыҡ, бер-береһенә ялғанған күңел баҫҡыстары, заман дауылдары аша бер-береһенә ҡоршалған рухи күперҙәр...
Салауат Юлаевтың яҙмышы тураһында Рогервик төрмәһе кенәгәһенә теркәлгән яҙма «Совет Башҡортостаны» гәзитендә баҫылған көндә бөтә башҡорт илен бер тойғо, бер шаңдау урап алды: «Юҡ, мин үлмәнем, мин тере, башҡорттар!» Был парадокс – батырҙың Балтик ярҙарынан быуаттар аша килеп еткән сәләме халҡының күңеленә зар булып түгел, йыр, оран булып ҡағылды, хәтер усағындағы ҡуҙҙары дөрләп китте. Бығауланып киткән батырының ҡайтыуын ике быуат тешен ҡыҫып көткән илде ниндәйҙер тылсымлы шатлыҡ солғаны: «Мин үлмәнем, мин ҡайтырмын, башҡорт иле!» Гүйә, илдә меңәрләгән Салауат тауыш бирҙе: «Мин тере, тере, тере!..»
Гәүһәр Батталованың фильмы «Мин үлмәнем, башҡорттарым!» тип атала. Әҫәр аша Салауат батырҙың шиғырҙары, йырҙары бөтә илгә тарала. Салауаттың Башҡортостан күңеленә күмелгән тауышы гөл булып шытып сыға, уның мәҙәни, әҙәби офоҡтарын киңәйтә... Халыҡ хәтерендә йәшәгән Салауат – илдә иң көслө баһадир, рух ҡаһарманы. Батырҙың образын башҡарыусы Эльбрус Ниғмәтуллин – «Донъяла иң көслө кеше» титулын алған егет, бөгөнгө башҡорт бәһлеүәне. Уның мөһабәт һыны, аҡыллы ҡарашы, сабыр хәрәкәттәре батырҙың бөркөт саңҡыуындай ялҡынлы шиғыр юлдарын бөгөнгө Башҡортостан тәбиғәтенә, Уралтау буйҙарына тарата, ҡайтара, һеңдерә төҫлө...
Салауат образы Эльбрус Ниғмәтуллинға – башҡорт егете данын күтәргән замандашыбыҙға – бик йәтеш тура килә. Сөнки Хоҙай биргән һәләтен үҫтереп, донъя батыры булып танылыу – ул үҙе салауатлыҡ, үҙе батырлыҡ. Фильм авторы башҡорт егеттәрен үҙ тәбиғи һәләтен асырға, маҡсаттарына ирешеп йәшәргә өндәй, илен-халҡын ҙурлап һәм күтәреп йәшәргә саҡыра. Йәштәрҙе теремек, йүнсел, илһөйәр рухлы булып йәшәргә әйҙәгән фильм – Салауат рухлы, ауазлы әҫәр.
Гәүһәр Батталованың икенсе эше Әхмәтзәки Вәлидигә бағышлана. Арҙаҡлы юлбашсыбыҙ һәм ғалимыбыҙ ҡалдырған рухи күпер заман дауылдарында сыныға. Ил улдарының юлын быуған, йәнен ҡыйған тоталитар режим үҙенең ҡорбандарына мәкерле ярлыҡтар тағып, ялған мөһөрҙәр баҫып ҡалдырған. Уларҙың исемен ишетеү менән һырт йөндәрен ҡабартып, нәфрәт төкөрөктәрен сәсеүселәр әле лә осрай. Манҡортлоҡ менән ағыуланған ҡәүемдең күңел күҙе лә һуҡырая. Әммә үҙ асылынан, рухынан тайпылмаған халыҡтың күңеле һиҙгер – ул иле өсөн янып йәшәгән һәр йөрәктең ялҡынын тоя, иле өсөн башын һалған һәр батырҙың йәнен үҙ йәненә яҡын ҡуя.
Әхмәтзәки Вәлиди – егерменсе быуат башындағы башҡорт милли хәрәкәте юлбашсыларының береһе, Төркиәлә эмиграцияла оло ғалим булып танылған белем эйәһе. Уның сит илдәге тормошо тыуған Башҡортостанына арналған, тыуған Уралына уҡталған. Арҙаҡлы башҡорттоң «Тыуған яҡҡа ҡайтыу» хыялы телеэкран аша Гәүһәр Батталованың фильмдар теҙмәһендә тормошҡа аша төҫлө. Был хыялдың төпкөлөндә ятҡан бер мөғжизә хаҡында «Янсыҡ» әҫәрендә бәйән ителә. Зәки Вәлиди ҡатыны Нәфисәне ил сиге аша алып сыға алмай, йөрәгенә ҡан һауып, Төркостан сүллегендә ҡалдырып китергә мәжбүр. Сабыйын юғалтҡан, ирен билдәһеҙлеккә оҙатҡан башҡорт ҡатыны, ҡомға һеңгән һыу тамсыһылай, тормош төпкөлөнә бата... Вәлидиҙең яҙмыш океаны буйлап бата-ҡалҡа йөҙөп киткән яңғыҙ елкәненә «Хәйерле юл» тигән һүҙҙәр яҙылған. Нәфисәһенең һуңғы бүләген – ошо илаһи һүҙҙәр сигелгән янсыҡты ҡуйынына тығып, бер Хоҙайға өмөтләнеп юлға сыға ул. Хоҙай уға башҡорттоң һынмаҫ рухын, эшһөйәрлек, аҡыл, зиһен бирә. Янсыҡҡа сигелгән «Хәйерле юл» менән ул һәр таңын ҡаршылай, һәр эшен башлай. Телевизион фильм авторы ҡатмарлы юлдар үткән оло яҙмыштың төп доғаһын – мөхәббәт, тоғролоҡ һәм өмөт менән яҙылған «Хәйерле юл» фатихаһын бөгөнгө көнгә, бөгөнгө тамашасыға еткерә. Гәүһәр Батталова Әхмәтзәки Вәлидиҙең төҫө, вариҫы, дауамы булған балалары Иҫәнбикә менән Сүбидәй Туғандар, уҡыусылары һәм арҡадаштары менән әңгәмә-хәтирәләр аша ғалимдың «Хәйерле юл» буйлап «Тыуған яҡҡа ҡайтыу» сәфәрен бойомға ашыра.
Иле өсөн рухи күпер булып йәшәгән, көрәшкән, ижад иткән шәхестәребеҙҙең береһе егерменсе быуат аҙағында башҡорт шиғриәтен Шәреҡ көмбәҙендә балҡытҡан Рәшит Назаров булды. Гәүһәр Батталова ижад иткән «Йөрәк» телевизион ҡиссаһы – йөрәген йондоҙ итеп йыһан түренә сөйгән ғорур шағирға бер мәҙхиә. Ул – халҡының улы: һәр килгән ҡәүемгә ерен биргән, йырын бүлгән, телен телгән ябай, бер ҡатлы, әммә саф күңелле башҡорттоң йөрәге лә күккә ынтылған шағир йөрәге булып ҡала – «...тик ул инде бейегерәк!..»
Рәшит Назаровтың яҙмышы – халҡының һөйөнөсө лә, көйөнөсө лә. Елеп барған ҡанатлы толпар кинәт туҡтаны, йөрәк ярғыс итеп кешнәп ергә ауҙы. Уны яман күҙҙәрҙән ышыҡларлыҡ аҡ сатырҙар ҡора алмауыбыҙ үкенесле. Әммә шағир-толпар йәшенгән ҡыуышҡа юл асыҡ ине. Уның һыҙылып янған йөрәгенә ил-йорттан сәләм-хәбәр ташыусылар булды. «Йөрәк» телефильмында Рәшит Назаров телгә килә, үҙен йыһанға олғаштырған илаһи шиғырҙары аша иле менән һөйләшә, халҡының рухи күпере өҫтөндә йөрәк-йондоҙон элеп ҡуя.
Салауат Юлаев, Зәки Вәлиди, Рәшит Назаров ҡойған рухи күперҙәрҙе – быуаттан-быуатҡа олғашҡан ил юлын һәм ир юлын һүрәтләгән телефильмдарҙы ижад иткән талантлы тележурналист Гәүһәр Батталованың был мөҡәддәс бурысты уңышлы атҡарыуы оло маҡтауға лайыҡ.
Һуңғы йылдарҙа Башҡортостан телевидениеһы экранына сыҡҡан телефильмдар араһында бигерәк тә тарихи-документаль һәм нәфис-документаль жанрҙағылары үҫеште. Архив материалдарынан бер ни тиклем кәртә алынып, ысынбарлыҡта булған хәл-ваҡиғаларҙы һөйләргә мөмкинлек асылып, илдә башҡорт тарихына ҡарата ирекле идеологик атмосфера булып алған алтын дәүерҙең емештәре халыҡҡа бик танһыҡ. Тарихты һәр яҡлап өйрәнеү һәм күрһәтеү мөмкинлеге – ысын ватансылдар өсөн бик бәрәкәтле ижад осоро. Тарих – көҙгө. Тарих үҙ биттәрен асҡан һайын, кеше, көҙгөгә ҡарағандай, үҙ-үҙенә ситтән ҡарай һәм халҡының бөйөк үткәненә, арҙаҡлы шәхестәренә, һәләтле халыҡ ижадына һоҡлана. Иң мөһиме – милләтенең юғары рухы, саф күңеле, илһөйәр булмышы үҙгәрешһеҙ ҡалыуын күрә.
Башҡортостан телевидениеһының алтын фондына ингән яңы осор фильмдары араһында Гәүһәр Батталованың сценарийы буйынса төшөрөлгән бер нисә телевизион ҡисса халыҡҡа үҙ тарихын һәм рухи күперҙәрен барларға форсат асҡан профессиональ журналистик хеҙмәт өлгөһө булып тора.
Сәрүәр СУРИНА,
Башҡортостан телевидениеһы комментаторы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.
[/aviable]


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Спорт » Страница 49
Халыҡ спортҡа битараф түгел
Новости / Спорт // 18-09-2010, 14:41
Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрының блогында ниндәй мәсьәләләр күтәрелә?
Республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никериндың блогында иң күп һорауҙар, комментарийҙар тыуҙырған һуңғы темаларҙың береһе – хоккей.
Александр Никерин менән Владислав Третьяк биргән матбуғат конференцияһында күтәрелгән мәсьәләләр тураһында һөйләгән рубрикаға комментарийҙар биреүселәрҙең һаны 110 кешегә тиклем еткән! Тема «Хоккей һөйөүселәргә» тип атала. Башҡортостанда ҡатын-ҡыҙҙарҙың профессиональ хоккей командаһы төҙөләсәк. Блогта уға исем уйлап табышалар, кәңәштәр бирәләр, үҙҙәренең теләктәрен еткерәләр....
Республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никериндың блогында иң күп һорауҙар, комментарийҙар тыуҙырған һуңғы темаларҙың береһе – хоккей.
Александр Никерин менән Владислав Третьяк биргән матбуғат конференцияһында күтәрелгән мәсьәләләр тураһында һөйләгән рубрикаға комментарийҙар биреүселәрҙең һаны 110 кешегә тиклем еткән! Тема «Хоккей һөйөүселәргә» тип атала. Башҡортостанда ҡатын-ҡыҙҙарҙың профессиональ хоккей командаһы төҙөләсәк. Блогта уға исем уйлап табышалар, кәңәштәр бирәләр, үҙҙәренең теләктәрен еткерәләр....
Ҙур спорт тирәләй
Новости / Спорт // 18-09-2010, 11:31
Сираттағы «әтәс»тең кикереге шиңде...
Профессиональ бокссы, IBF һәм WBO версияһы буйынса донъя чемпионы, Украина спортсыһы Владимир Кличко үҙенә тиң дәғүәсене һаман да күргәне юҡ. Бар улар, тик әтәсләнеүҙән башҡаға һәләттәре етмәй.
Был юлы Владимирға ҡаршы бәйге алдынан йоҙроҡ төйнәгән, бишенсе раундта уға нокаут вәғәҙә иткән Нигерия бәһлеүәне Сэмуэл Питер сыҡты. Тик үҙе Кличконың йоҙроғонан нокаутҡа ҡоланы. Нишләйһең, бәлки, киләсәктә тағы ла берәй «әтәс» Кличкоға ҡаршы ҡанаттарын кирер...
...
Профессиональ бокссы, IBF һәм WBO версияһы буйынса донъя чемпионы, Украина спортсыһы Владимир Кличко үҙенә тиң дәғүәсене һаман да күргәне юҡ. Бар улар, тик әтәсләнеүҙән башҡаға һәләттәре етмәй.
Был юлы Владимирға ҡаршы бәйге алдынан йоҙроҡ төйнәгән, бишенсе раундта уға нокаут вәғәҙә иткән Нигерия бәһлеүәне Сэмуэл Питер сыҡты. Тик үҙе Кличконың йоҙроғонан нокаутҡа ҡоланы. Нишләйһең, бәлки, киләсәктә тағы ла берәй «әтәс» Кличкоға ҡаршы ҡанаттарын кирер...
...
Президент фатиха бирҙе
Новости / Спорт // 14-09-2010, 10:20
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов «Салауат Юлаев» хоккей клубының баш тренеры Вячеслав Быков менән осрашты.
Улар, башлыса, республикала хоккейҙың үҫеше, спортсылар менән эшләүҙең яңы алымдарын индереү, балалар хоккей командаларына ярҙам итеү тураһында һөйләште....
Улар, башлыса, республикала хоккейҙың үҫеше, спортсылар менән эшләүҙең яңы алымдарын индереү, балалар хоккей командаларына ярҙам итеү тураһында һөйләште....
Йәй үтте, хоккей етте
Новости / Спорт // 11-09-2010, 11:32
«Көйәрмәндәр менән бергә генә беҙ – бер команда»
Новости / Спорт // 11-09-2010, 11:05
Кубок бишенсе тапҡыр Өфөлә ҡалды
Новости / Спорт // 7-09-2010, 11:39
Өфөлә хоккей буйынса йыл да уҙғарылған Башҡортостан Президенты кубогы өсөн турнир уҙҙы. Унда, хужаларҙан тыш, «Трактор» /Силәбе/, «Югра» /Ханты-Манси/ һәм Чехиянан килгән ҡунаҡ – «Энергия» хоккейсылары ҡатнашты. 12-се тапҡыр уҙғарылған турнирҙа «Салауат Юлаев» клубы, өс уйында ла еңеү яулап, төп призға эйә булды. Был уңышҡа улар инде бишенсе тапҡыр өлгәшә. Һуңғы осрашыуҙа Вячеслав Быковтың тәрбиәләнеүселәре Чехия уйынсыларын 7:1 иҫәбенә ҡыйратты....
Президент Кубогы кемгә эләгер?
Новости / Спорт // 4-09-2010, 15:17
Өфөлә шайбалы хоккей буйынса Башҡортостан Президенты Кубогын асыу тантанаһы үтте. Унда республика башлығының тәбрикләүе уҡып ишеттерелде.
Рөстәм Хәмитов үҙе лә «Салауат Юлаев»тың турнирҙағы беренсе матчын ҡарарға килде һәм юлаевсыларҙың Ханты-Мансиҙан «Югра» менән алышының дүртенсе минутында уҡ беренсе шайбаның шаһиты булды....
Рөстәм Хәмитов үҙе лә «Салауат Юлаев»тың турнирҙағы беренсе матчын ҡарарға килде һәм юлаевсыларҙың Ханты-Мансиҙан «Югра» менән алышының дүртенсе минутында уҡ беренсе шайбаның шаһиты булды....
Хәйерле, «алтын»лы юл һиңә, «Салауат Юлаев»!
Новости / Спорт // 4-09-2010, 12:40
2010/11 КХЛ миҙгеленең «Салауат Юлаев» командаһы ҡатнашлығында уйындар календары
Сентябрь
9, кесе йома «Салауат Юлаев» – «Трактор» (Силәбе)
13, шишәмбе «СЮ» – «Металлург» (Магнитогорск)...
Сентябрь
9, кесе йома «Салауат Юлаев» – «Трактор» (Силәбе)
13, шишәмбе «СЮ» – «Металлург» (Магнитогорск)...
Ҡышҡы спорт төрҙәрен үҫтереү өсөн
Новости / Спорт // 31-08-2010, 11:38
Рәсәйҙең Тау саңғыһы спорты һәм сноуборд федерацияһы президенты Светлана Гладышева менән осрашыуҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов беҙҙә сноуборд буйынса донъя кубогы этабын үткәреү хаҡында һөйләште.
Һәм 2011 – 2012 йылдарҙағы миҙгелдә республикала параллель слаломда сноуборд буйынса донъя кубогы этаптарының береһен үткәрергә тәҡдим итте. Башҡортостан Президенты, республикала халыҡ-ара ярыштар ойоштороу өсөн тейешле шарттарҙың барыһы ла булдырыласаҡ, тип билдәләне. Светлана Гладышева үҙ яғынан ойоштороу буйынса ярҙам күрһәтергә вәғәҙә итте....
Һәм 2011 – 2012 йылдарҙағы миҙгелдә республикала параллель слаломда сноуборд буйынса донъя кубогы этаптарының береһен үткәрергә тәҡдим итте. Башҡортостан Президенты, республикала халыҡ-ара ярыштар ойоштороу өсөн тейешле шарттарҙың барыһы ла булдырыласаҡ, тип билдәләне. Светлана Гладышева үҙ яғынан ойоштороу буйынса ярҙам күрһәтергә вәғәҙә итте....
Ҙур спорт тирәләй
Новости / Спорт // 28-08-2010, 16:03
Плющенкоға юлды япмаҡсылар...
Конькиҙа фигуралы шыуыу буйынса халыҡ-ара союз, билдәле Рәсәй спортсыһы, Олимпия уйындары чемпионы Евгений Плющенконы үҙ ҡарамағында уҙғарылған бәйгеләрҙән ғүмерлеккә ситләтте.
Хәҙер ул донъя һәм Европа беренселегендә генә түгел, ә Олимпия уйындарында ҡатнашыу хоҡуғынан да мәхрүм ителде.
Был ҡарарға уларҙы спортсының, йәрәхәт алыуына һылтанып, донъя беренселегендә ҡатнашыуҙан баш тартып, икенсе бәйгелә, йәғни «Боҙ королдәре» телевизион шоуында ҡатнашыуы килтерҙе. Ә бит уның, йәрәхәт алыу сәбәпле, бер ярышта ла ҡатнашырға хоҡуғы булмай. Шуға ла белгестәр, исеменә ҡарамай, уны ошо ҡаты язаға тарттырырға булды. Тик Евгений бының менән риза түгел, 2014 йылда буласаҡ Сочиҙағы Олимпия уйындарында ҡатнашасағына ышана....
Конькиҙа фигуралы шыуыу буйынса халыҡ-ара союз, билдәле Рәсәй спортсыһы, Олимпия уйындары чемпионы Евгений Плющенконы үҙ ҡарамағында уҙғарылған бәйгеләрҙән ғүмерлеккә ситләтте.
Хәҙер ул донъя һәм Европа беренселегендә генә түгел, ә Олимпия уйындарында ҡатнашыу хоҡуғынан да мәхрүм ителде.
Был ҡарарға уларҙы спортсының, йәрәхәт алыуына һылтанып, донъя беренселегендә ҡатнашыуҙан баш тартып, икенсе бәйгелә, йәғни «Боҙ королдәре» телевизион шоуында ҡатнашыуы килтерҙе. Ә бит уның, йәрәхәт алыу сәбәпле, бер ярышта ла ҡатнашырға хоҡуғы булмай. Шуға ла белгестәр, исеменә ҡарамай, уны ошо ҡаты язаға тарттырырға булды. Тик Евгений бының менән риза түгел, 2014 йылда буласаҡ Сочиҙағы Олимпия уйындарында ҡатнашасағына ышана....
[/aviable]


text:
Фәүзиә апайҙың өс сере
Тәү ҡараштан ғәжәп итер эске көс уның бар булмышынан бөркөлә: яҙмыштың зәһәр елдәренән бөгөлмәгән ғорур һынынан, һәр һүҙен сәпкә тейҙереп, өҙҙөрөп һөйләүенән, баҙыҡ, сағыу тауышынан, нурлы аҡ ҡына йөҙөнән. Ҡыйғы районының Йыланлы ауылында йәшәүсе Фәүзиә Яхъя ҡыҙы Йосопова февраль айында туҡһан йәшен билдәләргә йыйына. Үҙен белгәне бирле ауыр эштәр башҡарған, сабый ғына килеш михнәтле һуғыш йылдарын үткәргән, һыу һөлөгөләй өс улға һәм өс ҡыҙға ғүмер биргән Фәүзиә ханымдың яҙмыш юлдарына күҙ ташлап, оҙон ғүмеренең һәм күңел бөтөнлөгөнөң серен төшөнөргә тырыштыҡ.
...«1928 йылдың 25 февралендә, шәмбе көн, ураҙаның дүртенсе кисендә Фәүзиә донъяға килде» – Яхъя уҙаман Ҡөрьән-Кәримдең бер битенә ҡыҙының тыуған көнөн латин хәрефтәре менән шулай тип теркәп ҡуя. Үҙе изге китапты ҡулға алыр йәшкә еткәс, Фәүзиә ханым был яҙманы күреп, хайран ҡала. Атаһының ҡулдары менән ынйылай теҙелгән юлдар, алыҫ йылдар аша унан килеп еткән сәләм-аманат булып, һаман йөрәген йылыта.
«Атайым уҡымышлы, диндар нәҫелдән ине. Әсәйем саҡ ҡына һуҡранһа ла: «Гөлбаҙыян, иманлы ауыҙыңды тәүфиҡһыҙ һүҙ һөйләп бысратма!» – тип әйтә торған булған. Ғаиләбеҙҙә быуындан быуынға күскән тәртип ҡағиҙәләре һаҡланды. Ябай ғына күренһәләр ҙә, улар ифрат ҙур тәрбиәүи әһәмиәткә эйә ине. «Йоҡонан уянғас, ике тинлек эш эшләмәйенсә, табынға ултырырға ярамай. Ике тинлек эш ул – торғас, урыныңды йыйыштырыу, йыуыныу, сәсеңде тарау», – әсәйемдең был һүҙҙәре һаман ҡолаҡта яңғырап тора һымаҡ…» – шулай тип хәтерләй Фәүзиә инәй үҙе үҫкән ғаилә мөхитен.
Тирә-яҡта оҫта скрипкасы, йырсы булып дан алған Яхъя Батырша улы Батыршин өсөнсө бала – төпсөк Фәүзиәһенә ике йәш булғанда яҡты донъянан китә. «Ниндәй сир йыҡҡандыр, атайың ел ауырыуынан үлде, тип һөйләй торғайны әсәйем», – ти ул.
Атайһыҙ үткән ялан аяҡ сабый сағы күңелендә мәңгегә уйылған. Мәҫәлән, икенсе класта уҡығанда ҡапыл ҡар яуып, көн ҡышҡа әйләнгәс, иртән ялан аяҡ киткән ҡыҙын әсәһенең мәктәптән күтәреп алып ҡайтыуы. Алты йәштән әсәһенә эйәреп ашлыҡ, кишер, шалҡан утарға, утынға йөрөүе, колхоз сәсеүлектәрен тырматырға үҙҙәренең берҙән-бер һыйырын егеүҙәре...
...Арҡауылда һигеҙенсене бөткән ҡыҙ, күңелендәге хыял ҡошона эйәреп, Бөрө медицина техникумының фельдшер-акушерлыҡ бүлегенә уҡырға инә. Эй, замандың ауырлығы! Фатирға түләргә аҡса булмағанлыҡтан, әхирәте менән анатомия кабинетында йоҡлап йөрөйҙәр. Көнөнә бер ашайҙар, уныһы бер стакан урман сәтләүеге. Асығыуҙан күҙ алды ҡараңғылана башлағас, Фәүзиә уҡыуын ҡалдырырға мәжбүр була.
«Бер йыл эшләп, уҡыуымды дауам итәм!» – шулай тип ул күрше Силәбе өлкәһе Минйәр ҡасабаһындағы хәрби заводҡа урынлаша. Ун һигеҙ йәшлек һылыу хеҙмәт юлын йөк тейәүсе-бушатыусы булып башлай...
...1948 йылдың ямғырлы октябре. Ямғыр аҫтында йөк тейәп лысма һыуланған ҡыҙҙар кибенергә цехҡа инә. Ҡеүәтле утыҙ өсөнсө станок артында вальцовкалаусы булып эшләгән Фидаил Фәүзиәне шунда күреп ҡала ла инде. Күрә лә бер ни тиклем һушына килә алмай тора. «Станокка тотонам тиһәм, ҡулдарым ҡалтырай, – тип һөйләйәсәк ул һуңынан. – Шул көндән, ҡайҙа барһам да, күҙҙәрем менән һине эҙләнем». Ә тапҡас, инде юғалтыу ҡайҙа, егет тимерҙе ҡыҙыуында һуға: «Өйләнешәбеҙ!» Башта Фәүзиә: «Уҡырға барам!» – тип ризалашмай. Ләкин ҡарағайҙай мөһабәт, ғәҙеллеге, батырлығы менән бөтә ҡаласыҡты ҡулында тотҡан бөҙрә сәсле, зәңгәр күҙле Фидаил ҡыҙ йөрәген яуламай буламы?
«Балдаҡ та юҡ, аҡ күлдәк тә – бәхет өсөн бер ни кәрәкмәгән. Иремдең барактағы бүлмәһендә донъя көтә башланыҡ, – тип хәтерләй Фәүзиә апай. – Тәүге алған донъя малыбыҙ патефон булды. Фидаил патефонда уйнатыр өсөн Әшәнән йөҙ пластинка алып ҡайтты. Киң күңелле ирем мине ҡыуандырырға ярата торғайны. Бер мәл тотош айлыҡ эш хаҡына ул заманда һирәк осрай торған ит үткәргес һатып алған. «Эй, Фидай, итебеҙ юҡ бит үткәрергә», – тим, икенсе эш хаҡына тиклем нисек йәшәребеҙҙе уйлап. «Ите лә, барыһы ла булыр, етеш йәшәрбеҙ, Фәүзиә», – ти ирем, үҙе рәхәтләнеп көлә».
«1953 йылдың ғинуарында Ҡыйғы районы Йыланлы ауыл советы рәйесе булып эшләп йөрөгән ҡайным Имам Йосопов донъя ҡуйҙы. Ҡәйнәм яңғыҙ ҡалғас, ирем, ай-вайыма ҡарамайынса, февралдә беҙҙе уның янына алып ҡайтып китте, – тип дауам итә һүҙен Фәүзиә Яхъя ҡыҙы. – Был ваҡытта дүрт йәшлек улыбыҙ Рафаэль, ике йәшлек ҡыҙыбыҙ Флория бар ине».
Заводтың алдынғы эшсеһе тыуған ауылында уңған игенсе булып дан ҡаҙана. Тракторҙа, комбайнда икһеҙ-сикһеҙ баҫыуҙарҙы иңләгән Фидаил йәмәғәт эшен дә ихлас башҡара: оҙаҡ йылдар профсоюз рәйесе йөгөн тарта.
«Етеш йәшәрбеҙ!» – тип кәләшен йыуатҡан ир ғаиләһе заманына күрә матур көн итһен өсөн бөтә көсөн һала. Алтмышынсы йылда шыңғырҙап торған бүрәнәләрҙән өй күтәрәләр. Ырыҫлы хужалар ултырған урын да ҡотло булып сыға, малдары үрсеп китә.
Заводта быуын нығытҡан Фәүзиә апай бер эштән ҡурҡмай. Оҙаҡ йылдар һөт йыйыу пунктында бер нисә хужалыҡтан килгән һөттө айыртып, көн дә ҡалаға алтышар феләк ҡаймаҡ оҙатып тора...
...Ҡырҡар литрлы феләктәрҙе елтерәтеп күтәреп йөрөткәндә ҡайҙан көс алғандыр?! Сельпо келәтендә мөдир сағында намыҫлылығы менән абруй яулаһа, мәктәп ашханаһында эшләгәндә ҡулдарының таты өсөн яраталар үҙен.
Бәрәкәтле ғаиләгә Хоҙай бала бәхетен дә мул бирә. Рафаэль менән Флорияға 1953 йылда Флорис исемле туған алып ҡайтһалар, ике йылдан – Рида, йәнә шунса ваҡыттан Радик тыуа. Илүсәләрен Фәүзиә апай 1969 йылда, ҡырҡ бер йәшендә, ҡулына ала. «Матур ҙа, эшкә батыр ҙа итеп үҫтергәнһең беҙҙе, шуға бәхетлебеҙ, әсәй!» – тип ҡабатлай балалары бөгөн...
...Бөгөн уларҙың һәр береһе үҙ өлкәһендә абруйлы белгестәр булып танылған, күптән өләсәй-олатай булғандар. Рафаэле оҙаҡ йылдар етәксе урындарҙа, эске эштәр органдарында эшләп, полковник дәрәжәһендә хаҡлы ялға сыҡҡан. Флорияһы әсәһенең аҡ хыялын тормошҡа ашырған – яҙмышын кешеләр һаулығын һаҡлауға арнаған. Флорис – Златоуста ҙур заводта цех етәксеһе. Рида – талантлы педагог, Радик – машинаның тын алышын тойоусы оҫта шофер. Кинйәкәй Илүсәһенең һөнәре мохтаждарҙы ҡурсалау менән бәйле, ул – «Ғаилә» республика ресурс үҙәге директоры.
Шуныһы үкенесле: улдары һәм ҡыҙҙарының бәхетенә бергәләшеп ҡыуанырға насип булмай әсә менән атаға – Фидаил Имам улы ни бары алтмыш өс йәшендә вафат була...
...Бөгөн ул оло ҡыҙы Флория менән бергә ғүмер итә. Беҙ килгән көндө ихатаны, үҙе әйтмешләй, табалай ялтыратып көрәп ҡуйғайны. «Бер ерем дә ауыртмай, беләгемдәге көсөм дә элеккесә, тик күҙем насар күреүе генә ҡамасау», – ти. Туҡһанға етеүенең бер сере лә шулдыр – туҡтауһыҙ хәрәкәттә булыу.
«Кеше донъяға үҙ ризығы менән тыуа. Шуны һаҡсыл исраф итһәң, оҙаҡ йәшәргә етә», – ашауҙа ла, донъя малын тотоноуҙа ла үлсәүле Фәүзиә апай был һүҙҙәре менән оҙон ғүмеренең икенсе серен аса. Өсөнсө серендә иһә халҡыбыҙҙың ифрат тәрән фәлсәфәһе ята – ниндәй генә хәлдәр тыуһа ла, күңел тигеҙлеген һаҡлау, шатлыҡта ла, ҡайғыла ла, хатта мөнәсәбәттәрҙә лә самаларҙан сыҡмау. «Нисек булырға һуң һинең менән? – тип һорай икән өйләнешкән йылда ире. – Иркә һүҙҙәр әйтһәм, юхаланаһың, тиһең. Ҡыҙыбыраҡ өндәшһәм, иларға тораһың». «Тигеҙ генә бул минең менән. Үтә наҙлы ла, артыҡ ҡаты ла булма», – йәш кәләштең теленә боронғоларҙың тормош аҡылын берәйһе һалып ҡуйған, тиерһең...
«Инанам иманыма, һыйынам собханыма, сәләмдәремде ебәрәм мең йыл ятыр мәканыма. Барыр ерем – мәканымды ла онотмайым, ә әлегә Хоҙай бүләк иткән ғүмерҙе рәхәтләнеп йәшәй бирәйем». Уның көйләп әйткән был һүҙҙәре ҡолаҡта йыр булып яңғырап тора. Һуғыш йылдары балаһы, тыл эшсәне Фәүзиә Яхъя ҡыҙының тарихы саҡматаштай ныҡ, тормошто матур сабырлыҡ менән ҡабул итеүсе быуындың яҙмышын көҙгөләге кеүек сағылдырыуы менән ҡәҙерле.
Ҡыйғы районы.
Мәҡәләнең тулы вариантын журналдың 1-се (2018) һанында уҡығыҙ.
Теги: Ҡатын-ҡыҙ Ғаилә


text:
Бәхет сере – татыулыҡта, эшһөйәрлектә
26 января 2013 йыл | Йәмғиәт
Ауылығыҙҙағы берәй өлгөлө йәш ғаилә тураһында мәҡәлә әҙерләһәк ине тигәс, Сәйетбаба ауыл хакимиәте вәкилдәре һис икеләнеүһеҙ Яхиндар ғаиләһенә туҡталды. Ғаилә башлығы Айрат ҡул эштәре оҫтаһы ла, тинеләр.
Ғаилә именлеге һәм бәхете үҙебеҙҙән тора
26 января 2013 йыл | Йәмғиәт
Район мәҙәниәт һарайында үткән был йыйылыш республикабыҙҙа иғлан ителгән Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылына йомғаҡ рәүешендә үтте. Унда гимназия уҡытыусылары, тәрбиәселәр, ата-әсәләрҙән тыш, уҡыусылар ҙа, саҡырылған ҡунаҡтар ҙа ҡатнашты.
Альберт Мифтахов: “Беренсе сиратта беҙ – яҡташтар”
26 января 2013 йыл | Йәмғиәт
Үткән йыл аҙағында республикала ғәҙәти булмаған "Яҡташтар” проекты старт алды. Уның төп маҡсаты – бөгөнгө көндөң ысын геройҙарын, әйләнә-тирәләгеләр ихтирамын һәм ышанысын яулаған кешеләрҙе асыҡлау. Проект авторҙарының береһе, "Берҙәм Рәсәй” партияһының төбәк башҡарма комитеты етәксеһе Альберт МИФТАХОВ был эштең барышы хаҡында һөйләй.
Йәш егеткә ярҙам итәйек
26 января 2013 йыл | Йәмғиәт
Уйламағанда килеп сыҡҡан бәлә-ҡаза, хәл-ваҡиғалар әҙәм балаһының бөтә хыялдарын селпәрәмә килтереп, яҙмышын бөтөнләй кирегә бороусан һәм беребеҙ ҙә "минең менән бындай хәл булмаясаҡ” тип ышаныс менән әйтә алмайбыҙ. Барыһы ла Хоҙай Тәғәлә ҡулында.
Рәхәтләнеп “Еҙем”дә йөҙәбеҙ
26 января 2013 йыл | Йәмғиәт
- Бөгөн эштән һуң "Еҙем”дә һыу инәбеҙме?
- Әлбиттә.
Ошондайыраҡ һөйләшеүҙең шаһиты булғандар башта әңгәмәләшеүселәргә аптырабыраҡ, сәйерһенеп ҡарайҙар ине. Ҡыш уртаһында, өҫтәүенә, ҡарлы-буранлы көндә кемдәрҙер Еҙемдә һыу инергә йыйынһынсәле, аптырамаҫ ереңдән аптырарһың. Хәҙер инде красноусолдар өйрәнде, ололар ғына түгел, балалар ҙа һүҙҙең "Еҙем” физкультура-һауыҡтырыу комплексы хаҡында барыуын белеп тора.
- Әлбиттә.
Ошондайыраҡ һөйләшеүҙең шаһиты булғандар башта әңгәмәләшеүселәргә аптырабыраҡ, сәйерһенеп ҡарайҙар ине. Ҡыш уртаһында, өҫтәүенә, ҡарлы-буранлы көндә кемдәрҙер Еҙемдә һыу инергә йыйынһынсәле, аптырамаҫ ереңдән аптырарһың. Хәҙер инде красноусолдар өйрәнде, ололар ғына түгел, балалар ҙа һүҙҙең "Еҙем” физкультура-һауыҡтырыу комплексы хаҡында барыуын белеп тора.


text:
Өфөлә йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын дауалау буйынса яңы төр операция яһай башланылар
Өфөлә йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын дауалау буйынса яңы төр операция яһай башланылар. Башҡортостан кардиологтарына сит ил белгестәре ярҙамға килде. Улар оҫталыҡ дәресе лә күрһәтте. Ете йәшен тултырған Иршат әле алда уны нимә көтәһен белмәй. Малай әсәһе менән Салауат районы Арҡауыл ауылынан килгән. Баланың йөрәгендәге физик кәмселек хаҡында осраҡлы рәүештә генә белеп ҡалалар. Баланың йөрәгендәге физик кәмселеккә ҡаршы операцияны табиптар Италия профессоры Эустархио Онарато етәкселегендә яһаясаҡ. Италия хирургы Өфөгә бишенсе тапҡыр килә һәм һәр ваҡыт үҙенсәлекле ысулдары менән бүлешә, ти . Был ҡоролма ярҙамында йөрәктәге кәмселектең ҙурлығын билдәләйҙәр һәм уны ҡаплар өсөн окклюдорҙарҙы һайлайҙар. Ошондай операцияны балаларға 2 йәштән яһарға мөмкин. Ул 45 минуттан ике сәғәткәсә дауам итә. Сабый үҙен яҡшы тойғанда икенсе көнөнә үк дауахананан сығарыла. Статистика мәғлүмәттәре буйынса донъяға килгән бер мең сабыйҙың унауһына тыумыштан йөрәк ауырыуы диагнозы ҡуялар. Тик бындай ауырыу тәҡдир түгел, уны дауаларға мөмкин, ти Италия профессоры. Табиптарҙың даими тәжрибә уртаҡлашыуы, сит ил профессорҙарҙың оҫталыҡ дәрестәре йөрәк кәмселегенә эшләнгән операция ысулын йылдан-йыл камиллаштырырға ярҙам итә, ти белгестәр.
Хәбәрҙәр
Башҡортостанда урындағы башланғыстарға булышлыҡ итеү программаһы уңышлы эшләй
Проект менән Рәсәй төбәктәре лә ҡыҙыҡһына. Башҡортостан хөкүмәтендә уҙған Президиум ултырышында программа 2030-сы йылға тиклем дауам итәсәк, тип билдәләнде. Уға ярашлы, документтың эшмәкәрлек итеү даирәләре киңәйә һәм проект 10 йүнәлеш буйынса тормошҡа ашырыласаҡ. Йәғни, халыҡтың күберәк...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй президенты Венгрия етәксеһе Виктор Орбан менән осрашты. Владимир Путин әйтеүенсә, ике ил араһында тауар әйләнеше, Европа берлегенең санкцияларына ҡарамаҫтан, тәүге ярты йылда ғына 30 процентҡа артҡан. Венгрия етәксеһе ике ил араһында финанстар һәм энергетика өлкәһендә бәйләнештәрҙе...
Яңы депутаттарға тантаналы рәүештә танытмалар тапшырыласаҡ
Әле Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙа ниндәй эштәр атҡарыла, яңы һайланған депутаттар ниндәй маҡсаттар менән йәшәй? Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың элекке вице-спикеры бүлмәһен бушатырға әҙерләнә. Хәҙер бында яңы һайланған депутат эшләйәсәк. Шағирә үҙе менән китаптарын, журналдар, докладтар һәм ҡулъяҙмаларын...
Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың тәүге ултырышы 28 сентябргә билдәләнде
Республика башлығы Рөстәм зәки улы ошо туралағы указға ҡул ҡуйҙы.Республика парламентына депутат мандаттарын алты партия вәкилдәре алды. “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһенән 79, Рәсәй Коммунистар партияһынан - 15, ЛДПР-ҙан 7, Ғәҙел Рәсәйҙән-5, Рәсәй патриоттарынан-2, Йәшеләр фирҡәһенән 1 һәм үҙ-үҙен...
Башҡортостан кесе эшҡыуарлыҡты үҫтереү юлдарын тикшереү үҙәгенә әйләнә
Беҙгә кесе эшҡыуарлыҡҡа ярҙам итергә кәрәк. Был турала мәскәүҙә ТАСС агентлығында үткән матбуғат конференцияһында Республика башлығы белдерҙе. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, республика төбәк тулайым продуктының 30 проценты кесе һәм урта бизнесҡа тура килә, шул уҡ ваҡытта экспортҡа сығарылған...
Үтенес кире ҡағылды
Бөгөн республика юғары суды ришүәт алыуҙа ғәйепләнеүсе прокурорҙың аппелеция ғаризаһын тикшерҙе. Өфөнөң Киров районы суды үткән аҙнала уны ике айға һаҡ аҫтына алыу ҡарарын сығарғайны. Хәбәрсебеҙ ғәзиз Лоҡманов беҙҙең студия менән тура эфирға сыға.
Башҡорт театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына Хөкүмәт премияһы тапшырылды. Федор Волков исемендәге награда профессиональ сәнғәтте үҫтереүгә көс һалған алдынғы коллективтарға тапшырыла. Премияны йыл һайын иң күбе 3 театр ала, уға 100 мең һумлыҡ аҡсалата дәртләндереү ҙә ҡаралған....
Өфө студенттары күреү мөмкинлегенән мәхрүмдәр өсөн донъяны аса
Улар баш ҡалалағы билдәле биналарҙың макеттарын төҙөй. Һуҡырҙар уларға ҡағылып таныша, экскурсия ҡыла ала. Студенттар проектты артабан үҫтереүгә 200 мең һумлыҡ грант та алған. Тағы ла ПВХ, пластик, биналарҙың макеттарын эшләүҙә төҙөлөштә ҡулланылған материалдарҙың барыһы ла тиерлек файҙаланыла....
Балалар поликлиникаларына 400 миллион һум
Башҡортостанда балалар поликлиникаларын ҡорамалдар менән өҫтәмә йыһазландырыуға яҡынса 400 миллион һум аҡса бүленә. Был маҡсатҡа федераль бюджеттан 292 миллион һум, республика ҡаҙнаһынан 108 миллион һум аҡса бүленә. Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, был сара тәүге...
Күп балалы ғаиләләргә ярҙам
Киләһе йылдан Башҡортостанда өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә федераль бюджеттан да ярҙам ҡаралған. Әгәр быға тиклем төбәктәр өсөнсө һәм артабанғы сабыйҙары тыуған ғаиләләргә ярҙам күрһәтеүгә — 70, ә федераль үҙәк 30 процент бүлһә, киләһе йылдан был тәртип киреһенсәгә үҙгәрә. Шуға...
Демографик хәлде яҡшыртыуға 15 миллиард һумдан ашыу аҡса йүнәлтелә
Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығынанан хәбәр итеүҙәренсә, аҡса демографик хәлде яҡшыртыуҙан тыш, Рәсәй Президентының «май» Указдарын тормошҡа ашырыу барышында хеҙмәт мөнәсәбәттәрен үҫтереүгә, республикала уңайлы инвестиция мөхите булдырыуға, дәүләт милкен файҙаланыуҙың һөҙөмтәлелеген...
Өфөлә йәмәғәт транспортына юл хаҡы артты
Баш ҡаланың ҡайһы бер маршрут автобустарында хәҙер 30 һум түләргә тура килә. Быны бензинға хаҡтар артыуы менән аңлаталар. Мәҫәлән, Дим биҫтәһенә хаҡы быға тиклем 25 һум торһа, 15 сентябрҙән ул 30 - ға етте. Биҫтәнең үҫеүе, күпселек халыҡтың Өфөлә эшләүен иҫәпкә алғанда, был яңылыҡ пассажирҙарҙы...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Рәсәй һәм Төркиә 15-се октябргә тиклем Сүриәнең Идлиб виләйәтендә хөкүмәт ғәскәрҙәре һәм ҡораллы оппозиция араһында махсус биләмә булдырырға һөйләшеп килеште. Владимир Путин менән Рәжәп Эрдоган араһындағы һөйләшеүҙәрҙең төп һөҙөмтәһе шунан ғибәрәт. Хәбәрселәр алдында сығыш яһап Рәсәй...
Рөстәм Хәмитов Мәскәүҙә ТАСС агентлығында хәбәрселәр менән осрашты
Республика башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн Мәскәүҙә ТАСС агентлығында Рәсәй һәм сит илдәрҙең киң мәғлүмәт саралары хәбәрселәре менән осраша. Ул ШОС һәм БРИКС илдәренең Өфөлә үтәсәк бәләкәй эшҡыуарлыҡ форумына арнала. Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, эшҡыуарлыҡ иҡтисадты яңы кимәлгә сығара ала. ШОС...
Теүәл ун йыл элек Башҡортостандың Дәүләт гимнының һүҙҙәре ҡабул ителде
Ун биш йыл Башҡортостандың халыҡ артисы Фәрит Иҙрисов ижад иткән гимн көйө һүҙһеҙ генә яңғыраны, ә 2008 йылда көйгә Башҡортостандың атҡаҙанған фән эшмәкәре, шағир Рәшит Шәкүр һәм Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбай һүҙҙәре ҡушылып, республикабыҙҙың дәүләт символы тулыланды....
Ут һүндерелде, ауылдарға ҡурҡыныс янамай
Ырымбур өлкәһендә сыҡҡан дала янғынын ике төбәк сигендә урынлашҡан ауылдарға янамай. Был хаҡта бөгөн Республиканың ғәҙәттән тыш хәлдәр идаралығынан хәбәр иттеләр. Ҡоро үлән янып китеү сәбәпле кисә Медногорск ҡалаһында ғәҙәттән тыш хәл индерелгәйне. Ут Ейәнсура районы сигендә урынлашҡан бер-нисә...
Цифралы десант Баймаҡта
Рәсәй-Башҡортостан каналының “Цифралы десанты” республика буйлап үҙенең сәйәхәтен дауам итә. “Башҡортостан” дәүләт теллерадиокомпанияһы һәм РТРС хеҙмәткәрҙәре Баймаҡҡа барып, цифралы телевидениеның үҙенсәлектәре менән урындағы халыҡты таныштырҙы. «Рәсәй-Башҡортостан» телеканалының цифралы десанты...
Республикала картуф йыйыу миҙгеле башланды
Хужалыҡтар быйылғы уңыш үткән йылдарҙағынан күпкә мулыраҡ, тип белдерә. Быйыл Башҡортостанда 60 меңгә яҡын гектарҙа картуф сәселгән. Дания һәм Эрнест Кәримовтар өсөн картуф сәсеү һәм уны йыйып алыу айырым бер йолаға әйәләнгән. Улар йылда бер төптән кәм тигәндә 10-ға яғын картуф ала. Уның сере...
Башҡортостанда һөт тармағын үҫтереү программаһы раҫланды
Программа 2030 йылға тиклем иҫәпләнгән. Уны тормошҡа ашырыуға 37 миллиард һум аҡса йәлеп ителә, уның– 35 миллиард һумы – бюджеттан тыш сығанаҡтарға тура килә. Программа республика баҙарын урындағы һөт ризыҡтары менән тәьмин итеүҙе арттырыуға булышлыҡ итер, тип көтөлә. Төбәктә 20-...
Башҡортостан – Рәсәйҙә тауар балы етештереү буйынса беренсе урында
Был хаҡта республика Башлығы Рөстәм Хәмитов 2021 йылда умартасылыҡ буйынса «Апимондия» халыҡ-ара конгресына әҙерлек мәсьәләләре буйынса кәңәшмәлә белдерҙе. . Республикала 350 мең күс иҫәпләнә, йыл һайын 5-6 мең тонна тауар балы етештерелә. Ул илебеҙҙә етештерелгән бөтә тауар балының һигеҙ проценты...
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
“Мангхут” дауылы Ҡытайға ябырылды. Гонконгта 900 авиарейс кисектерелгән. Макаола диңгеҙ, һауа транспорты хәрәкәте туҡтатылған. Тайфун сәбәпле, шулай уҡ Макаола тарихта тәүге тапҡыр уйын автоматтары салондары ябылған. Синоптиктар мәғлүмәттәренә ҡарағанда, ел тиҙлеге сәғәтенә 205 километрға етә....
Башҡортостанда эшһеҙҙәр кәмегән
Башҡортостанда эшһеҙлек 2013 йыл менән сағыштырғанда биш тапҡырға кәмегән. Был хаҡта республика башлығы Рөстәм Хәмитов белдерҙе.Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәктәрендә 50 мең буш эш урыны тәҡдим ителә. Рөстәм Зәки улы билдәләүенсә, эшләүсе ҡатын-ҡыҙҙарҙың хәлен яҡшрытыу буйынса етди саралар күрелә...
Башҡортостанда онкологиянан үлем осраҡтары артҡан
Республикала яман шештән вафат булыусылар һаны 7% артҡан.Илдең 30 төбәгендә был ауырыуға бәйле хәл киҫкен булып ҡала. Белгестәр фекеренсә, онкологиянан үлем осраҡтары артыуының сәбәбе — махсус медицина ярҙамының аҙ булыуына бәйле.
Башгидрометүҙәк Агиҙел йылғаһының һайайыуы тураһында иҫкәртә
Йылғаның кимәле 10 көн дауамында 120 сантиметрға төшкән. Бындай хәл 2012 йылдың сентябрь айында теркәлгәйне. Унда Ағиҙел 161 сантиметрға тиклемге кимәлгә еткәйне. Әле һыуһаҡлағыстарҙа һыу бар. Предприятиялар ғәҙәттәге режимда эшләй. Әгәр ҙә һауа шарттары ошолай була ҡалһа, Ағиҙелдең кимәле тағы ла...
Бөрйән районында 3 гектарҙан ашыу майҙанда урман яна
Бөгөн алынған мәғлүмәттәргә ҡарағанда, ут һүндерелмәгән. Башҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тәбиғи янғындар хәүефе тураһында бынан бер-нисә көн элек үк иҫкәрткәйне. 15 сентябрҙән Башҡортостанда 5 класлы янғын хәүефе иғлан ителгән, төбәктә янғын сығыу ихтималлығы 20 сентябргә...
45 әсәгә "Әсәлек даны" миҙалы тапшырылды
Бөгөн Ғаилә, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова төбәк башлығы Рөстәм Зәки улы исеменән 45 әсәгә "Әсәлек даны" миҙалын тапшырҙы. Әсә булыу бәхетен тойоп йәшәгән һәм башҡа йәш әсәләргә, ҡыҙ-ҡырҡынға өлгө булған ҡатындар залда. Уларҙың һәр береһе тормош мәғәнәһен бала тәрбиәләүҙә...
Цифралы десант Баймаҡта
Рәсәй-Башҡортостан каналының “Цифралы десанты” республика буйлап үҙенең сәйәхәтен дауам итә. Бөгөн “Башҡортостан” дәүләт теллерадиокомпанияһы һәм РТРС хеҙмәткәрҙәре Баймаҡҡа барып, цифралы телевидениеның үҙенсәлектәре менән урындағы халыҡты таныштырасаҡ.
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Көнсығыш хәрби округы биләмәһендә рәсәй Ҡораллы көстәренең “Көнсығыш-2018” тип аталған күнекмәләре үтә. Маневрҙарҙың өсөнсө көнөндә Рәсәй һәм Ҡытай десантсылары вертолеттан төшөп шартлы дошмандың позицияларын утҡа тотто. Рәсәй, Ҡытай, Монголия Ҡораллы көстәренең “Көнсығыш-2018” ...
Ер һатып алып йорт төҙөргәме әллә әҙер яңы фатирға күсергәме?
Был һорау хәҙер күп ғаиләләрҙе борсой. Быйыл ғинуарҙан алып июлгә тиклем генә Башҡортостан халҡы 29 меңдән артыҡ торлаҡ кредитын рәсмилләштергән. Халыҡтың йәшәү шарттарын яҡшыртыу өсөн ниндәй саралар күрелә? Нурмөхәмәтовтар ғаиләһе быға тиклем эш урынынан бирелгән фатирҙа йәшәгән. Балалары ...
Киләһе аҙнанан Башҡортостанда көндәрҙе һыуытасаҡ
Аҙна уртаһынан һауа температураһы 10 градусҡа тиклем төшәсәк. Ямғыр яуасаҡ. Ял көндәре 22 һәм 23 сентябрҙә тағы ла нығыраҡ һыуытасаҡ, тип хәбәр итә синоптиктар.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- …
- следующая ›
- последняя »


text:
Трутовка
Трутовка — йомортҡа һалыусы эшсе ҡорт.
Билдәле булыуынса, эшсе ҡорттар енси органдары үҫешеп етмәгән инә ҡорттар. Улар ҙа йомортҡа һалыуға һәләтле. Ҡайһы саҡ улар аталанмаған йомортҡа һала башлай, һәм унан гел әре ҡорттар үрсей. Бындай хәл оҙаҡ ваҡыт инәһеҙ ҡалған йәки ҡарт инәле күстәрҙә күҙәтелә.
Тышҡы ҡиәфәтенән трутовкаларҙы эшсе ҡорттарҙан ацрып булмай. Эске ағзалары иһә айырыла: йомортҡалар барлыҡҡа килеүсе күкәй көпшәләре 12-гә барып етергә мөмкин.
Трутовкалар йомортҡаны дөрөҫ һалмай, ҡайһы саҡта бер күҙәнәккә бер нисә йомортҡа һала, ә ҡайһы күҙәнәктәрҙе һалмай уҙып китәләр. Ҡайһы бер осраҡтарҙа умарталағы ҡорттар, трутовкаларға инә ҡортҡа ҡараған һымаҡ ҡарай башлайҙар.
Трутовкаларҙың барлыҡҡа килеүе умартала инә ҡорттоң кәрәклеген иҫкәртә. Трутовкалар барлыҡҡа килгән ғаиләгә яңы бәләкәс күс өҫтәү тәҡдим ителә. Һәм ҡорттар был ғаиләләге трутовкаларҙы юҡҡа сығара.


text:
“Макулатура тапшыр — ағасты ҡотҡар”. Ана шулай тип аталасаҡ 14 майҙан 15 июнгә тиклем дауам итәсәк Бөтә Рәсәй акцияһы. Ул ярыш рәүешендә үткәрелә һәм 500 килограмдан ашыу иҫке ҡағыҙ тапшырғандарға аҡсалата премия, ҡиммәтле бүләктәр ҡаралған.
Мәктәптә уҡыған йылдарым иҫкә төштө. Элек кәрәкмәгән ҡағыҙ йыйыу дәррәү төҫ ала торғайны. Һәр класс, һәр отряд сәмләнеп эшкә тотонабыҙ. Һәр беребеҙҙең уйында беренсе урынға сығыу теләге ҙур. Уҡытыусыбыҙҙың “фәлән килограмм ҡағыҙ йыйһағыҙ, һеҙ шунса урманды ҡотҡарып ҡалаһығыҙ” тигән һүҙҙәре сәм, дәрт уята. Һуңынан изге эшкә һөҙөмтә яһала, линейкала был хаҡта иғлан итәләр, стена гәзитенә яҙалар.
Макулатура эшкәртеүгә бөгөн барлыҡ үҫешкән илдәр етди ҡарай. Был эш башлыса мәктәп балаларының шөғөлө булараҡ ҡабул итергә ғәҙәтләнһәк тә, ғәмәлдә иһә үтә фәһемле акция. Тәбиғәтебеҙҙең йәшел ҡалҡаны ағастарҙы, экологияны һаҡлауға тос өлөш ул.
Дөрөҫ, әүәл кәрәкмәгән ҡағыҙҙарҙы йыйыу, уны эшкәртеү башлыса ағасҡа ҡытлыҡ кисергән илдәргә хас һаналған. Бер аҙҙан урманға бай төбәктәр ҙә был эштең ни тиклем ҙур әһәмиәткә эйә булыуын аңлай. СССР-ҙа ла ошо маҡсаттан эш киң хәрәкәт ала. Шуныһы үҙенсәлекле: ҡағыҙ ҡулланыу йәһәтенән төрлө илдең сығымы төрлө күләмдә. Был туранан-тура дәүләттең халҡы күплегенә бәйле булһа ла, әммә һәр саҡ был нисбәткә тура килмәй. Мәҫәлән, ҡағыҙ изделиелары ҡулланыу буйынса АҠШ-та йыл һайын һәр кешегә 300 килограмм ҡағыҙ тура килә. Европа илдәрендә — 75-әр килограмм. Ә бына Рәсәйҙә был күрһәткес үтә түбән — 25 килограмм самаһы. Был юҫыҡта африкандарға тиңләшеүсе юҡтыр. Унда бер кеше йылына ни бары бер килограмм ҡағыҙ сарыф итә. Тағы шуныһы үҙенсәлекле: АҠШ ҡағыҙ ҡулланыу буйынса тәүге урында булыуға ҡарамаҫтан, шул уҡ ваҡытта макулатуранан ҡағыҙ етештереү, уны эшкәртеү буйынса ла тәүге урынды биләй. Бында ҡулланылған ҡағыҙҙарҙы яңынан ҡулланыу юғары кимәлдә башҡарыла һәм был ғәҙәти эш булараҡ көйгә һалынған. Уны йыйыу изге, сауаплы эш һанала. Бәләкәйҙән балаларҙа тәбиғи ресурстарҙы һаҡсыл ҡулланыу тойғоһо тәрбиәләнә. Шуға ла макулатура тапшырыуҙы кескәйҙән һәр кем белә. “Ҡағыҙҙы ҡайҙа алып барайым икән?” тигән һорау ҙа тормай, һәр йорт янында тиерлек ҡабул итеү пункттары бар. Ихаталарҙа йыш ҡына “Макулатура һатып алабыҙ” тигән яҙыулы машиналарҙы күрергә була. Йорт янынан үткәндә улар шаҡтай ҡағыҙ йыйып ала. Әгәр Америка кешеһенең фатирында иҫке ҡағыҙ йыйылып китә икән, ул уны мотлаҡ тапшырырға бурыслы.
Үкенескә ҡаршы, Рәсәйҙә был йәһәттән хәлдәр маҡтанырлыҡ түгел. Ә бит алдынғы ҡарашлы компаниялар ошо шөғөлдө совет осороноң мираҫы түгел, ә экологияны һаҡлап ҡалыуға ҙур өлөш булыуын иҫбатлай, сөнки ошо маҡсатҡа донъяла меңәр тонна ағас киҫелә. Икенселәр кәрәкмәгән ҡағыҙҙарҙы сүп-сарға ташлау яғын ҡарай. Ә бит бер тонна макулатура эшкәртеү ун төп ағасты ҡотҡарырға, 20000 литр һыуҙы, мең киловатт сәғәт электр энергияһын экономияларға мөмкинлек бирә. Йәнә иҫке ҡағыҙ, ҡатырғаларҙы утилләштереүҙең тирә-яҡ мөхит өсөн файҙаһы ла ҙур. Ташлап ҡуйылған макулатура төрлө ағыуҙар бүлеп сығара. Мәҫәлән, формальдегид, хлор диоксины... Ә уларҙы ҡабаттан ҡулланыуға эшкәрткәндә бындай зарарлы матдәләр кәмей, тимәк, атмосфераға химия һәм токсиндар аҙыраҡ эләгә.
Америка экологтары билдәләүенсә, ҡалдыҡтарҙы эшкәрткән ваҡытта һауаның бысраныу ихтималлығы 74 проценттан 35 процентҡа тиклем аҙая. Һуңғы йылдарҙа донъяла кешелектең ҡағыҙҙы дүрт-биш тапҡырға күберәк тотоноуы билдәләнгән, йыл һайын миллион тонна ҡағыҙ ҡулланабыҙ. Планетала ҡырҡылған барлыҡ ағастың сирек өлөшө целлюлоза-ҡағыҙ фабрикаларына ебәрелә. Дөйөм һандың 16 проценты ғына сәнәғәт өсөн махсус үҫтерелгән ағас.
Был акция 2009 йылдың апрелендә башланған. Ошо көнгәсә проектта Рәсәй буйынса 770-тән ашыу ойошма ҡатнашҡан. Дөйөм алғанда, 554 000 килограмдан ашыу макулатура йыйылған. Был 55400 мең төптән ашыу ағас һаҡланып ҡалған тигән һүҙ. Ҡыҫҡаһы, әйтер һүҙем шул: йорттарыбыҙҙа, эш урындарыбыҙҙа төргәк-төргәк иҫке гәзиттәр, журналдар өйөлөп ятыуы, үҙенә төрлө бөжәктәрҙе, саң йыйыуы менән һаулыҡҡа ла зыянлы. Уларҙы тапшырып тирә-яҡ мөхитте сүпләндереүҙән дә, тәбиғәтебеҙҙе ҡоротоуҙан да һаҡлап ҡалабыҙ. Акцияла әүҙем ҡатнашайыҡ! Был – һәр кемдең ҡулынан килә торған эш.


text:
- Подробности
- Просмотров: 244
ФӘХРЕТДИНОВА Хәҙисә Сиражетдин ҡыҙы (1.8.1938, БАССР‑ҙың Көйөргәҙе р‑ны Төкән а.), дерматовенеролог. Мед. ф. д‑ры (2000), проф. (2002). РФ‑тың почётлы юғары проф. белем биреү хеҙм‑ре (2003). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1969) 1972 й. тиклем Стәрлетамаҡ, 1975 й. башлап Өфө ҡала тире-венерология диспансерҙарында эшләй. 1978 й. алып БДМУ‑ла (2002 й. башлап өҫтәлмә проф. белем биреү ин‑тының дерматовенерология курсы мөдире). Фәнни эшмәкәрлеге енси юл аша йоҡҡан инфекциялар, микроспория, тире ауырыуҙарының һ.б. эпидемиологияһын, клиник үҙенсәлектәрен өйрәнеүгә, уларҙы дауалауға, иҫкәртеүгә арналған. Ф. ҡатнашлығында микроспория, псориаз ауырыуы м‑н ауырығандарҙы дауалау ысулы һәм Microsporum canis үрсетеү өсөн туҡлыҡлы мөхит булдырыла. 170‑кә яҡын фәнни хеҙмәт һәм 2 уйлап табыу авторы. БР дерматовенерологтары йәмғиәте рәйесе (2004 й. алып).
Х е ҙ м.: Диагностика и лечение наиболее часто встречающихся неотложных состояний в дерматологии. Уфа, 2012 (авторҙ.).
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Ҡайҙарға осаһың һуң һин, аҡса?!
Ҡайҙарға осаһың һуң һин, аҡса?!
йәки Йәнә бер тапҡыр коррупция шау-шыуҙары тураһында
Һүҙ аҡсаға ҡағылышлы буласаҡ, тип ниәтләгәс, шуныһын әйтеп үтмәй булмай – беҙҙең Дәүләт Думаһының 447 депутаты ошо көндәрҙә былтырғы йыл килемдәре тураһында декларация бирҙе. Бөгөн шул мәғлүмәтте бәғзеләр ҡыҙыҡһынып уҡый, ә ҡайһы берәүҙәргә – булды ни ҙә, булманы ни. Беҙ ул мөхиттән ны-ыыҡҡ алыҫбыҙ, ти күптәр. Билдәле булыуынса, “халыҡ ярҙамсылары”, ысынлап та, ғәм халыҡҡа ярҙам итерлек хәлдә. Хатта ҡайһы бер мәғлүмәт саралары “иң бай” һәм ”иң ярлы” депутатты асыҡлап та ҡуйған. Иң ҙур килемле өсәүгә килгәндә, улар – Николай Борцов, Григорий Аникеев (“Берҙәм Рәсәй” партияһынан) һәм Сергей Петров (“Ғәҙел Рәсәй”). Тәүгеһенә миллиардер булырға бер нисә тәңкә генә етмәгән – йыллыҡ килеме 970 миллион 318 мең 465 һум. Ә ҡатынының килемен ҡушҡанда, барыбер икәүһе бергә миллиардер була икән дә. Аникеевтың да килеме миллиард һумдан ашҡан. Өсөнсөһө иһә үҙе ни бары ике миллион һумдан саҡ ҡына күберәк килем алһа, ҡатыны ғаилә бюджетын һиҙелерлек “йыуанайтҡан” – 646 миллион 998 мең 896 һум эшләгән.
Иң бай депутат ҡатын Елена Панина (“Берҙәм Рәсәй”) булып сыҡҡан. Юҡ, үҙенең һумдары ике миллиондан бер аҙ ғына ашыу, уның ҡарауы, иренеке 160 миллион һумға етә яҙған. Ә “йондоҙ” депутаттарҙан иң байы – Иосиф Кобзон, ярлыларҙан да ярлыһы Марат Сафин икән.
“Илһөйәр түгел” тигән мөһөр тағылған ҡайһы бер парламентарийҙарға. Уларҙың сит илдә күсемһеҙ милке бар, имеш. Тик ҡатындары йә балалары исеменә яҙылған. Шул исемлеккә 26 депутат инә, уларҙың 21-е “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһенә ҡарай. Йорт һәм ер участкалары, башлыса, Европала.
Тағы бер нәмә ҡыҙыҡлы – депутаттарҙың милке йорттан йә ер майҙанынан ғына тормай. Берәүҙәренең пилорамаһы, тирмәне бар, икенселәренең – артезиан скважиналары, сусҡа фермаһы, картуф һаҡлау баҙы, өсөнсөләренең – ҡорамы, автозаправкаһы, бәшмәк үҫтереү цехы, дүртенселәренең – вертолеттары, автокрандары һ.б. Һанай китһәң, әллә ниндәй байлыҡ-муллыҡ араһына бараһың да инәһең. Күпме мөлкәтең, шул тиклем мәшәҡәтең дә булалыр инде.
Мәшәҡәт тигәндән, бөгөн урланған аҡсаны һанау тураһында барырға тейеш ине ул һүҙ. Үрҙәгеләр үпкәләп ҡуймаһын, уларҙыҡын түгел, ә бюджеттан урланғанды һанап осона сыға алмай хитлана Рәсәйҙең Тәфтиш комитеты хеҙмәткәрҙәре.
Ер урланған…
“Ришүәтселекте фашлауға – йәшел ут” тигән кеүегерәк саҡырыу булдымы, булманымы, һуңғы осорҙа дәүләттән урланған һумдар миллионлап-миллионлап “килеп сыға” башланы.
Иң һуңғы “асыш”тарҙы ғына алғанда ла улар ике ҡулдың да бармаҡтары менән ҡабат-ҡабат һанарлыҡ.
Мәскәү өлкәһенең Одинцово районындағы Барвиха ауылында хаҡы 160 миллион һумға торошло ер участкаларын урлап һатҡандар. Ер РФ Президенты эштәре идаралығына ҡараған медицина үҙәгенең “Барвиха” ауыл хужалығы предприятиеһыныҡы булған. Әлегә ике кеше шик аҫтына алынған. Уларҙың мутлыҡтары, документтар менән эшләүҙәге “оҫталыҡтары” тел шартлатырлыҡ. Ялған ҡултамғалар менән эш итеп, байтаҡ кешене ерле иткәндәр. Көпә-көндөҙ.
Мәскәүҙең Пресна суды ошо көндәрҙә һаҡланған тәбиғәт биләмәһендә эш башҡарыу һәм хеҙмәт күрһәтеү үҙәгенең генераль директорына ҡарата хөкөм сығарған. Элекке түрә Николай Пальгунов әфәнде вазифаһы менән артыҡ файҙаланғаны һәм дәүләттең 26 миллион һум аҡсаһын үҙ кеҫәһенә һалғаны өсөн ике йылға шартлы рәүештә хөкөм ителде. Күҙ алдына килтерегеҙ әле – шартлы ике йыл һәм 26 миллион һум. Нисектер быны тигеҙләп булмай ҙа ҡуясы.
Коррупция урыны – музей
Санкт-Петербургтың Джерзинский район суды Рәсәй Оборона министрлығының Үҙәк хәрби-диңгеҙ музейы директоры Андрей Лялинды ҡулға алған. Был әфәнде боронғо музейҙы бер бинанан икенсеһенә күсергән ваҡытта “елле” генә аҡса эшләп ҡалған. Һүҙ эҙһеҙ юғалған 400 миллион һум хаҡында. Музей экспонаттарын күсереү тураһында Оборона министрлығы менән бер яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт араһында килешеү төҙөлә лә, компанияға 295 миллион һум аванс түләнә. Аҙаҡ үрҙәге Лялин әфәнде ҡултамғаһы менән ҡорамалдарҙы, фондты ҡабул итеп алыу нигеҙендә йәнә 690 миллион һум күсерелә. Торараҡ эштең айышына төшөнә барған белгестәр һиҙеп ҡалып, һанай башлаһа, баяғы күсерешергә тейеш булған йәмғиәт бурысының яртыһын да үтәп еткермәгән булып сыҡҡан. Һәм, рәхим итегеҙ, дәүләттән – минус 400 миллион һум. Лялин әфәнде иһә һуңғы йылдарҙа ғына сит илгә кәм тигәндә 40 тапҡыр барған, йыш ҡына Рәсәйҙән сығып китеү тураһында һөйләгән. Ниңә буш китһен инде ул?! Әйткәндәй, легендар “Аврора” крейсеры экспозицияһы ла ошо музей балансында.
Коррупционерҙар, Сочиҙа ул майлы ҡалъя!
Белеүегеҙсә, 2014 йылда Сочиҙа Олимпиада үтә. Бөгөн унда ҙур төҙөлөштәр бара. Ҡайҙа ҙур төҙөлөш, шунда ҙур мутлыҡ булыуы ла бик ихтимал бит әле. Тап шулай, тип һанай Рәсәй Эске эштәр министрлығының Тәфтиш департаменты хеҙмәткәрҙәре. Бында “Төньяҡ Кавказ курорттары” директорҙар советы рәйесе, февралдә Олимпия уйындары өсөн трамплин төҙөүҙе һуҙғаны өсөн Рәсәй Президенты тарафынан ҡаты тәнҡитләнеп, отставкаға ебәрелгән Әхмәт Билалов, уның туғаны, “Бизнес үҫешенең милли банкы” йәмғиәтенең директорҙар советы рәйесе Магомед Билалов шик аҫтына алынған. Улар менән бер рәттән, “Красная поляна” йәмғиәтенең генераль һәм финанс директорҙары Хацкевич һәм Райтерер әфәнделәргә лә “күләгә төшә”. Улай ғына түгел, һуңғыларына ҡарата енәйәт эше асылған. Олимпия объекттары төҙөүгә һылтанып, ғәләмәт ҙур килем алып ятыуҙа ғәйепләнә былар. 2009 йылда уҡ “Красная поляна” “Олимпстрой” дәүләт корпорацияһы менән спорт-туристик комплекс төҙөүҙе финанслау тураһында килешеү төҙөгән дә, Һаҡлыҡ банкынан бер миллиард һум аҡса алып, үрҙә телгә алған “Бизнес үҫешенең милли банкы” менән йәнә бер килешеү төҙөп, һаҡлауға һалған. Бынан Билалов әфәнде 45,5 миллион һум килем алған. Алырға тейеш булмаған, ә алған. Хәҙер ошо мәғлүмәттең дөрөҫлөгөн дәлилләһәләр, бай әфәндегә ҡайғырырға тура килерме икән?! Унан анауы 45,5 миллион һумды кире алмаҫтар ҙа инде… Ә был әфәнде әлегә Германияла һаулығын нығыта. Бынауындай байлығың яҙмышы хәл ителгәндә ауырымаҫ ерҙән ауырырһың.
Майһыҙ ҡалдырҙы бур…
Мәскәүҙең Тверь суды Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының элекке башлығы урынбаҫары Алексей Бажановты ҡулға алған. Ул “Росагролизинг”ынан 1,1 миллиард һум аҡса урлауҙа ғәйепләнә. Ныҡ шиклелер, суд хатта, Бажанов өсөн 50 миллион һум залог тәҡдим итһәләр ҙә, уны сығармаған икән.
Тәфтишселәр фаразы буйынса, урлау факты 2008 – 2009 йылдарҙа булған. Был ваҡытта Бажанов етәкләгән төркөм, йәнәһе лә, ауыл хужалығы предприятиеларына көнбағыш майы етештереү буйынса ҡорамалдар һатыуға байтаҡ лизинг килешеүе төҙөгән. Бюджет аҡсаһы ойошҡан енәйәтсел төркөм ҡулына эләгеп торған. Һәм һөҙөмтә – ҡорамалдар ҙа юҡ, аҡса ла! Министр урынбаҫары Бажанов барыһын да үҙе контролдә тотҡан, имеш. Енәйәтсел төркөмдә Воронеж өлкәһенән бер нисә ауыл хужалығы предприятиеһы директоры ла булыуы ихтимал, шулай уҡ шик аҫтында “Маслопродукт” йәмғиәте. Ниңә тап ошолар, тиһегеҙме? Яуап ябай – Бажанов министр урынбаҫары булғансы тап әлеге йәмғиәттең хужаһы булған, Воронеж өлкәһе Думаһы депутаты булып та эшләгән. Барыһы ла “тәртиптә” кеүек.
Блогер булыуы ла һаҡламаны…
Алексей Навальныйға, ниһайәт, ныҡлап “тотондолар”. Былтырҙары урамға күп сыҡты шул. Оппозиция тигән булып. Хәҙер ул “Кировлес” компанияһынан 16 миллион һумлыҡ 10 мең кубометр ағас урлауҙа ғәйепләнә. Үҙен аҡламаясаҡтарын белепмелер, төрмәгә барғас кәрәгәсәк арлы-бирле әйберҙәрен төйнәп ҡуйған, ти. Әле хөкөм сығарылмаһа ла, “Известия” гәзите уның ҡайһы төрмәлә ултырасағын да фаразлаған – Мәскәүҙән алыҫыраҡ китер, моғайын, был Киров өлкәһе булыр. Навальныйға ун йылға тиклем төрмә янай. Бөгөндән үк уның өсөн “ауырыусылар” етерлек. Мәҫәлән, хоҡуҡ һаҡлаусы Владимир Осечкин, үҙе элек “ултырып” сыҡҡан кеше булараҡ, Навальныйға, хөкөм ителгән осраҡта, тәртиплерәк булырға кәңәш бирә. “Төрмәләгеләр араһында ул үҙен лидер итеп күрһәтергә самалаһа, проблемалар көтһөн. Унда әлегә бер ниндәй ҙә абруйы юҡ бит, – тигән Осечкин. – Ә ялыу йә петициялар яҙып абруй туплай ала, сөнки юғары белемлеләргә ошо мәсьәләлә ярҙам һорап мөрәжәғәт итеүселәр күп була”.
Ғәйепләү буйынса, Навальный, 2009 йылда Киров өлкәһе губернаторы кәңәшсеһе булғанында “Кировлес” предприятиеһының генераль директоры менән һөйләшеп-килешеп, ағас урлауҙы ойошторған.
Эйе, урманды ҡырҡыуын, бәлки, ябай эшсе ҡырҡҡандыр, ә уғрылыҡ башында тороусы бит ҙур түрә.
Күреүегеҙсә, дәүләт аҡсаһын түрәләр күпләп урлай булып сыға ла баһа! Нишләргә?! Бәлки, түрә урлап өлгөрмәҫ элек уны икенсе түрәгә алмаштыра һалырғалыр? Бер урында оҙаҡ ултырыу килешмәйҙер ул бәғзеләргә.
Һүҙ аҡсаға ҡағылышлы буласаҡ, тип ниәтләгәс, шуныһын әйтеп үтмәй булмай – беҙҙең Дәүләт Думаһының 447 депутаты ошо көндәрҙә былтырғы йыл килемдәре тураһында декларация бирҙе. Бөгөн шул мәғлүмәтте бәғзеләр ҡыҙыҡһынып уҡый, ә ҡайһы берәүҙәргә – булды ни ҙә, булманы ни. Беҙ ул мөхиттән ны-ыыҡҡ алыҫбыҙ, ти күптәр. Билдәле булыуынса, “халыҡ ярҙамсылары”, ысынлап та, ғәм халыҡҡа ярҙам итерлек хәлдә. Хатта ҡайһы бер мәғлүмәт саралары “иң бай” һәм ”иң ярлы” депутатты асыҡлап та ҡуйған. Иң ҙур килемле өсәүгә килгәндә, улар – Николай Борцов, Григорий Аникеев (“Берҙәм Рәсәй” партияһынан) һәм Сергей Петров (“Ғәҙел Рәсәй”). Тәүгеһенә миллиардер булырға бер нисә тәңкә генә етмәгән – йыллыҡ килеме 970 миллион 318 мең 465 һум. Ә ҡатынының килемен ҡушҡанда, барыбер икәүһе бергә миллиардер була икән дә. Аникеевтың да килеме миллиард һумдан ашҡан. Өсөнсөһө иһә үҙе ни бары ике миллион һумдан саҡ ҡына күберәк килем алһа, ҡатыны ғаилә бюджетын һиҙелерлек “йыуанайтҡан” – 646 миллион 998 мең 896 һум эшләгән.
Иң бай депутат ҡатын Елена Панина (“Берҙәм Рәсәй”) булып сыҡҡан. Юҡ, үҙенең һумдары ике миллиондан бер аҙ ғына ашыу, уның ҡарауы, иренеке 160 миллион һумға етә яҙған. Ә “йондоҙ” депутаттарҙан иң байы – Иосиф Кобзон, ярлыларҙан да ярлыһы Марат Сафин икән.
“Илһөйәр түгел” тигән мөһөр тағылған ҡайһы бер парламентарийҙарға. Уларҙың сит илдә күсемһеҙ милке бар, имеш. Тик ҡатындары йә балалары исеменә яҙылған. Шул исемлеккә 26 депутат инә, уларҙың 21-е “Берҙәм Рәсәй” фирҡәһенә ҡарай. Йорт һәм ер участкалары, башлыса, Европала.
Тағы бер нәмә ҡыҙыҡлы – депутаттарҙың милке йорттан йә ер майҙанынан ғына тормай. Берәүҙәренең пилорамаһы, тирмәне бар, икенселәренең – артезиан скважиналары, сусҡа фермаһы, картуф һаҡлау баҙы, өсөнсөләренең – ҡорамы, автозаправкаһы, бәшмәк үҫтереү цехы, дүртенселәренең – вертолеттары, автокрандары һ.б. Һанай китһәң, әллә ниндәй байлыҡ-муллыҡ араһына бараһың да инәһең. Күпме мөлкәтең, шул тиклем мәшәҡәтең дә булалыр инде.
Мәшәҡәт тигәндән, бөгөн урланған аҡсаны һанау тураһында барырға тейеш ине ул һүҙ. Үрҙәгеләр үпкәләп ҡуймаһын, уларҙыҡын түгел, ә бюджеттан урланғанды һанап осона сыға алмай хитлана Рәсәйҙең Тәфтиш комитеты хеҙмәткәрҙәре.
Ер урланған…
“Ришүәтселекте фашлауға – йәшел ут” тигән кеүегерәк саҡырыу булдымы, булманымы, һуңғы осорҙа дәүләттән урланған һумдар миллионлап-миллионлап “килеп сыға” башланы.
Иң һуңғы “асыш”тарҙы ғына алғанда ла улар ике ҡулдың да бармаҡтары менән ҡабат-ҡабат һанарлыҡ.
Мәскәү өлкәһенең Одинцово районындағы Барвиха ауылында хаҡы 160 миллион һумға торошло ер участкаларын урлап һатҡандар. Ер РФ Президенты эштәре идаралығына ҡараған медицина үҙәгенең “Барвиха” ауыл хужалығы предприятиеһыныҡы булған. Әлегә ике кеше шик аҫтына алынған. Уларҙың мутлыҡтары, документтар менән эшләүҙәге “оҫталыҡтары” тел шартлатырлыҡ. Ялған ҡултамғалар менән эш итеп, байтаҡ кешене ерле иткәндәр. Көпә-көндөҙ.
Мәскәүҙең Пресна суды ошо көндәрҙә һаҡланған тәбиғәт биләмәһендә эш башҡарыу һәм хеҙмәт күрһәтеү үҙәгенең генераль директорына ҡарата хөкөм сығарған. Элекке түрә Николай Пальгунов әфәнде вазифаһы менән артыҡ файҙаланғаны һәм дәүләттең 26 миллион һум аҡсаһын үҙ кеҫәһенә һалғаны өсөн ике йылға шартлы рәүештә хөкөм ителде. Күҙ алдына килтерегеҙ әле – шартлы ике йыл һәм 26 миллион һум. Нисектер быны тигеҙләп булмай ҙа ҡуясы.
Коррупция урыны – музей
Санкт-Петербургтың Джерзинский район суды Рәсәй Оборона министрлығының Үҙәк хәрби-диңгеҙ музейы директоры Андрей Лялинды ҡулға алған. Был әфәнде боронғо музейҙы бер бинанан икенсеһенә күсергән ваҡытта “елле” генә аҡса эшләп ҡалған. Һүҙ эҙһеҙ юғалған 400 миллион һум хаҡында. Музей экспонаттарын күсереү тураһында Оборона министрлығы менән бер яуаплылығы сикләнгән йәмғиәт араһында килешеү төҙөлә лә, компанияға 295 миллион һум аванс түләнә. Аҙаҡ үрҙәге Лялин әфәнде ҡултамғаһы менән ҡорамалдарҙы, фондты ҡабул итеп алыу нигеҙендә йәнә 690 миллион һум күсерелә. Торараҡ эштең айышына төшөнә барған белгестәр һиҙеп ҡалып, һанай башлаһа, баяғы күсерешергә тейеш булған йәмғиәт бурысының яртыһын да үтәп еткермәгән булып сыҡҡан. Һәм, рәхим итегеҙ, дәүләттән – минус 400 миллион һум. Лялин әфәнде иһә һуңғы йылдарҙа ғына сит илгә кәм тигәндә 40 тапҡыр барған, йыш ҡына Рәсәйҙән сығып китеү тураһында һөйләгән. Ниңә буш китһен инде ул?! Әйткәндәй, легендар “Аврора” крейсеры экспозицияһы ла ошо музей балансында.
Коррупционерҙар, Сочиҙа ул майлы ҡалъя!
Белеүегеҙсә, 2014 йылда Сочиҙа Олимпиада үтә. Бөгөн унда ҙур төҙөлөштәр бара. Ҡайҙа ҙур төҙөлөш, шунда ҙур мутлыҡ булыуы ла бик ихтимал бит әле. Тап шулай, тип һанай Рәсәй Эске эштәр министрлығының Тәфтиш департаменты хеҙмәткәрҙәре. Бында “Төньяҡ Кавказ курорттары” директорҙар советы рәйесе, февралдә Олимпия уйындары өсөн трамплин төҙөүҙе һуҙғаны өсөн Рәсәй Президенты тарафынан ҡаты тәнҡитләнеп, отставкаға ебәрелгән Әхмәт Билалов, уның туғаны, “Бизнес үҫешенең милли банкы” йәмғиәтенең директорҙар советы рәйесе Магомед Билалов шик аҫтына алынған. Улар менән бер рәттән, “Красная поляна” йәмғиәтенең генераль һәм финанс директорҙары Хацкевич һәм Райтерер әфәнделәргә лә “күләгә төшә”. Улай ғына түгел, һуңғыларына ҡарата енәйәт эше асылған. Олимпия объекттары төҙөүгә һылтанып, ғәләмәт ҙур килем алып ятыуҙа ғәйепләнә былар. 2009 йылда уҡ “Красная поляна” “Олимпстрой” дәүләт корпорацияһы менән спорт-туристик комплекс төҙөүҙе финанслау тураһында килешеү төҙөгән дә, Һаҡлыҡ банкынан бер миллиард һум аҡса алып, үрҙә телгә алған “Бизнес үҫешенең милли банкы” менән йәнә бер килешеү төҙөп, һаҡлауға һалған. Бынан Билалов әфәнде 45,5 миллион һум килем алған. Алырға тейеш булмаған, ә алған. Хәҙер ошо мәғлүмәттең дөрөҫлөгөн дәлилләһәләр, бай әфәндегә ҡайғырырға тура килерме икән?! Унан анауы 45,5 миллион һумды кире алмаҫтар ҙа инде… Ә был әфәнде әлегә Германияла һаулығын нығыта. Бынауындай байлығың яҙмышы хәл ителгәндә ауырымаҫ ерҙән ауырырһың.
Майһыҙ ҡалдырҙы бур…
Мәскәүҙең Тверь суды Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығының элекке башлығы урынбаҫары Алексей Бажановты ҡулға алған. Ул “Росагролизинг”ынан 1,1 миллиард һум аҡса урлауҙа ғәйепләнә. Ныҡ шиклелер, суд хатта, Бажанов өсөн 50 миллион һум залог тәҡдим итһәләр ҙә, уны сығармаған икән.
Тәфтишселәр фаразы буйынса, урлау факты 2008 – 2009 йылдарҙа булған. Был ваҡытта Бажанов етәкләгән төркөм, йәнәһе лә, ауыл хужалығы предприятиеларына көнбағыш майы етештереү буйынса ҡорамалдар һатыуға байтаҡ лизинг килешеүе төҙөгән. Бюджет аҡсаһы ойошҡан енәйәтсел төркөм ҡулына эләгеп торған. Һәм һөҙөмтә – ҡорамалдар ҙа юҡ, аҡса ла! Министр урынбаҫары Бажанов барыһын да үҙе контролдә тотҡан, имеш. Енәйәтсел төркөмдә Воронеж өлкәһенән бер нисә ауыл хужалығы предприятиеһы директоры ла булыуы ихтимал, шулай уҡ шик аҫтында “Маслопродукт” йәмғиәте. Ниңә тап ошолар, тиһегеҙме? Яуап ябай – Бажанов министр урынбаҫары булғансы тап әлеге йәмғиәттең хужаһы булған, Воронеж өлкәһе Думаһы депутаты булып та эшләгән. Барыһы ла “тәртиптә” кеүек.
Блогер булыуы ла һаҡламаны…
Алексей Навальныйға, ниһайәт, ныҡлап “тотондолар”. Былтырҙары урамға күп сыҡты шул. Оппозиция тигән булып. Хәҙер ул “Кировлес” компанияһынан 16 миллион һумлыҡ 10 мең кубометр ағас урлауҙа ғәйепләнә. Үҙен аҡламаясаҡтарын белепмелер, төрмәгә барғас кәрәгәсәк арлы-бирле әйберҙәрен төйнәп ҡуйған, ти. Әле хөкөм сығарылмаһа ла, “Известия” гәзите уның ҡайһы төрмәлә ултырасағын да фаразлаған – Мәскәүҙән алыҫыраҡ китер, моғайын, был Киров өлкәһе булыр. Навальныйға ун йылға тиклем төрмә янай. Бөгөндән үк уның өсөн “ауырыусылар” етерлек. Мәҫәлән, хоҡуҡ һаҡлаусы Владимир Осечкин, үҙе элек “ултырып” сыҡҡан кеше булараҡ, Навальныйға, хөкөм ителгән осраҡта, тәртиплерәк булырға кәңәш бирә. “Төрмәләгеләр араһында ул үҙен лидер итеп күрһәтергә самалаһа, проблемалар көтһөн. Унда әлегә бер ниндәй ҙә абруйы юҡ бит, – тигән Осечкин. – Ә ялыу йә петициялар яҙып абруй туплай ала, сөнки юғары белемлеләргә ошо мәсьәләлә ярҙам һорап мөрәжәғәт итеүселәр күп була”.
Ғәйепләү буйынса, Навальный, 2009 йылда Киров өлкәһе губернаторы кәңәшсеһе булғанында “Кировлес” предприятиеһының генераль директоры менән һөйләшеп-килешеп, ағас урлауҙы ойошторған.
Эйе, урманды ҡырҡыуын, бәлки, ябай эшсе ҡырҡҡандыр, ә уғрылыҡ башында тороусы бит ҙур түрә.
Күреүегеҙсә, дәүләт аҡсаһын түрәләр күпләп урлай булып сыға ла баһа! Нишләргә?! Бәлки, түрә урлап өлгөрмәҫ элек уны икенсе түрәгә алмаштыра һалырғалыр? Бер урында оҙаҡ ултырыу килешмәйҙер ул бәғзеләргә.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.
[/aviable]


text:
«Һуңғы ҡыңғырау»: 24-25 майҙа Башҡортостан магазиндарына алкоголь һатыу тыйыла
«Һуңғы ҡыңғырау»: 24-25 майҙа Башҡортостан магазиндарына алкоголь һатыу тыйыла Фото: БР Сауҙа буйынса дәүләт комитеты
ӨФӨ, 2018 йыл, 21 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
24 һәм 25 майҙа — «Һуңғы ҡыңғырау»ҙы уҙғарыу көндәрендә — Башҡортостан магазиндарында алкоголь һатыу тыйыла.
Был тыйыу республика биләмәһендә 2017 йылда ғәмәлгә индерелде. Уны боҙған өсөн штраф ҡаралған. Продукцияны тартып алыу менән йәки унһыҙ штраф вазифалы кешеләр өсөн ул – 20-40 мең һум, юридик шәхестәр өсөн 100-300 мең һум тәшкил итә.
«Һуңғы ҡыңғырау» көндө алкоголле продукцияны һатыуҙы тыйыу профилактик һәм тәрбиәүи маҡсатҡа эйә, тип билдәләнеләр Башҡортостандың Сауҙа буйынса дәүләт комитетында.
Алдан «Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, быйыл республика мәктәптәрен 18 меңдән ашыу 11 класс уҡыусыһы тамамлай.
Туғыҙынсы класс уҡыусылары өсөн «Һуңғы ҡыңғырау» — 24 майҙа, 11-селәр өсөн 25 майҙа була. 11-селәрҙә аттестат тапшырыу һәм сығарылыш балдары БДИ һөҙөмтәләрен алғандан һуң 23 июндә ойошторола. Туғыҙҙарға берҙәм аттестат тапшырыу көнөн төп дөйөм белем биреү мәғариф программалары буйынса дәүләт йомғаҡлау аттестацияһының резерв көндәрен уҙғарыуҙы иҫәпкә алып, һәр муниципалитет үҙҙалы билдәләй.
Бынан тыш, баш ҡалала 26 майҙа, йолаға әүерелгән, сығарылыш уҡыусыларының Яҙғы балы була.
http://www.bashinform.ru/news/1160900-posledniy-zvonok-24-25-maya-magazinam-bashkirii-zapreshchaetsya-prodavat-alkogol/


text:
- Подробности
- Просмотров: 298
НИЗАМЕТДИНОВА Розалия Сабирйән ҡыҙы (19.1.1944, БАССР‑ҙың Өфө р‑ны Дим ҡсб, хәҙ. Өфө эсендә), терапевт. Мед. ф. д‑ры (1999), проф. (2001). РФ‑тың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2012). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1969) Свердловск өлк. Заречный ҡасабаһында эшләй, 1972 й. алып БДМУ‑ла, бер үк ваҡытта 2000 й. башлап Көнсығыш иҡт.- юридик гуманитар академияһында. Фәнни эшмәкәрлеге поликлиника терапияһы, клиник геронтология, иҫкәртеү медицинаһы проблемаларына, сәләмәт йәшәү рәүешен формалаштырыу б‑са тәҡдимдәр эшләүгә арналған. Н. тарафынан хроник йоғошһоҙ ауырыуҙар барлыҡҡа килеү хәүефенең төп сәбәптәрен, студенттарҙың һаулыҡ торошон һәм физик үҫеш үҙенсәлектәрен асыҡлау б‑са тикшеренеүҙәр үткәрелгән. Н. ҡатнашлығында халыҡтың төрлө төркөмдәрендә ауырыуҙарҙы иҫкәртеү б‑са белем биреү программалары һәм өйрәтеү мәктәптәрен ойоштороу ысулдары эшләнгән. 230‑ҙан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.
Х е ҙ м.: Здоровый образ жизни — основа сохранения здоровья населения. Уфа, 2007 (авторҙ.); Поликлиническая терапия. Уфа, 2009 (авторҙ.); Метаболический синдром в поликлинической практике. Уфа, 2010.
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
- Подробности
- Просмотров: 562
ГЕРЕФОРД ТОҠОМО, һыйыр малының ит йүнәлешле тоҡомо. 18 б. аҙ. Англияла көтөүлектә оҙайлы ваҡыт аҫрау шарттарында урындағы малды һайлап алыу һәм иш һайлау ысулы м‑н сығарыла. Рәсәйгә Г.т. мал тәүге тапҡыр 20 б. 20‑се йй. аҙ. индерелә. Урындағы ҡаҙаҡ һәм ҡалмыҡ малдарын Г.т. м‑н ҡасырыу аша аҡ башлы ҡаҙаҡ тоҡомо сығарыла. Башҡортостанға Г.т. мал 30‑сы йй. башында ҡатнаш тоҡомдоң ит биреүен арттырыу маҡсатында бестужев тоҡомло, симменталь тоҡомло, ҡара-сыбар тоҡомло малдарҙы ҡасырыу өсөн индерелә. Киң һәм ҙур, мискә һымаҡ кәүҙәле мал, муйын аҫты ныҡ сығып тора, мускулдары көслө. Төҫө ҡуйы ҡыҙыл. Башы, муйын аҫты, кәүҙәһенең һәм аяҡтарының аҫҡы өлөшө аҡ төҫтә. Үгеҙҙәрҙең тере ауырлығы 900—1000 кг, һыйырҙарҙыҡы — 520—620 кг. Иттең сығышы 62—65%. Мал тыныс холҡо, тиҙ өлгөрөүсәнлеге, төрлө тәбиғәт шарттарына яҡшы яраҡлашыуы м‑н айырылып тора. БР‑ҙа Г.т. малдың һаны 1000 баштан ашыу (2010). Г.т. ҡатнаш һәм саф тоҡомло малдарҙың продуктив сифаттарын өйрәнеү Ауыл хужалығы институтында (В.П.Горяминский, Р.С.Ғиззәтуллин, Ғ.Ш.Ҡорбанғәлиев, Н.Г.Фенченко, Ә.В.Хәмиҙуллин), Аграр университетта (Н.Я.Ҡотдосов, Г.Н.Пырялин) алып барыла.
Әҙәб.: Кутдусов Н.Я. Резервы увеличения производства говядины в Башкирии. Уфа, 1984; Фенченко Н.Г., Кутлин Н.Г., Швынденков В.А. Резервы увеличения производства и улучшения качества говядины. Уфа, 1999.
В.П.Горяминский, Ә.В.Хәмиҙуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
“Ғүмер биргәс Хоҙай, йәшәйем!”,
13 апреля 2018 йыл | Хаттар
Ә.Ибәтуллина тыумышы менән Бүздәк районынан. Туймазы районы Ҡандракүл ауылынан Тәлғәт Сәйетмөхәмәт улы менән тормош ҡороп донъя көтә башлағас, яҙмыш елдәре Родина ауылына илтеп ташлай. Йәштәр Әнисәнең бында йәшәгән бер туған апаһы Сания Мөхәмәтйәнова янына күсеп килеп, төпләнә. Бында ғүмер итеүенә лә 60 йыл ғүмер үтеп киткән. Бер-бер артлы баһадирҙай улдары Таһир, Салауат, Ришат, Рәмил, Радик, бер бөртөк ҡыҙҙары Әлфиә донъяға килә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Әнисә әбейҙең бөгөнгө шатлыҡлы минуттарын ире һәм улы Радик ҡына күрә лә, һөйөнөсө менән уртаҡлаша ла алмауы үкенесле.
Тиҫтерҙәре ни күрһә, уға ла барыһын да кисерергә тура килә. Ҡайҙа ғына, ниндәй генә эштә бил бөгөргә тура килмәй. Йәш ҡыҙ заманында фермала сусҡа ҡараусы ла була. Алдынғылыҡты бирмәй, гел генә тәүгеләр рәтендә булған ҡыҙға Мәскәүҙә ВДНХ-ла күргәҙмәлә ҡатнашырға ла насип була, тап ошонда уңыштары өсөн миҙал менән дә бүләкләйҙәр үҙен. Тауыҡ фермаһында ла, ғөмүмән, ҡайҙа ҡушһалар, шунда эшләгән.
Тормош иптәше менән йәшлектәрендә балаларына тәрбиәнең матур орлоҡтарын сәскәнгә лә, Әнисә Ибәтулла ҡыҙы ҡартлығында татлы емештәрен йыя. Балалары, килен-кейәүҙәре уға ҡәҙер-хөрмәт күрһәтә, ауыр һүҙ әйтеп күңелен китмәйҙәр, тик шатландырып ҡына торалар. Ғөмүмән, оло кешегә шунан башҡа бер ни ҙә кәрәк түгел. Әлеге мәлдә бәхетле әсә улы Салауат менән килене Гүзәл тәрбиәһендә, иркен, нурлы йорттарына йәм өҫтәп, барыһына ла ҡәнәғәт булып йәшәй, аң-зиһене теүәл. Бәхете, шатлығы йөҙөндә сағылған Әнисә әбей 15 ейән-ейәнсәрҙең, 18 бүлә-бүләсәрҙең яратҡан өләсәһе лә.
Быуатҡа яҡын тормош юлы үткән, күп тарихи ваҡиғаларҙың шаһиты Әнисә Ибәтулла ҡыҙына теләк бер: юбилейығыҙ – 90-сы ғүмер яҙығыҙ мөбәрәк, иҫән-һау булығыҙ, шатлыҡ-һөйөнөстәргә генә төрөнөп йәшәгеҙ!
Тиҫтерҙәре ни күрһә, уға ла барыһын да кисерергә тура килә. Ҡайҙа ғына, ниндәй генә эштә бил бөгөргә тура килмәй. Йәш ҡыҙ заманында фермала сусҡа ҡараусы ла була. Алдынғылыҡты бирмәй, гел генә тәүгеләр рәтендә булған ҡыҙға Мәскәүҙә ВДНХ-ла күргәҙмәлә ҡатнашырға ла насип була, тап ошонда уңыштары өсөн миҙал менән дә бүләкләйҙәр үҙен. Тауыҡ фермаһында ла, ғөмүмән, ҡайҙа ҡушһалар, шунда эшләгән.
Тормош иптәше менән йәшлектәрендә балаларына тәрбиәнең матур орлоҡтарын сәскәнгә лә, Әнисә Ибәтулла ҡыҙы ҡартлығында татлы емештәрен йыя. Балалары, килен-кейәүҙәре уға ҡәҙер-хөрмәт күрһәтә, ауыр һүҙ әйтеп күңелен китмәйҙәр, тик шатландырып ҡына торалар. Ғөмүмән, оло кешегә шунан башҡа бер ни ҙә кәрәк түгел. Әлеге мәлдә бәхетле әсә улы Салауат менән килене Гүзәл тәрбиәһендә, иркен, нурлы йорттарына йәм өҫтәп, барыһына ла ҡәнәғәт булып йәшәй, аң-зиһене теүәл. Бәхете, шатлығы йөҙөндә сағылған Әнисә әбей 15 ейән-ейәнсәрҙең, 18 бүлә-бүләсәрҙең яратҡан өләсәһе лә.
Быуатҡа яҡын тормош юлы үткән, күп тарихи ваҡиғаларҙың шаһиты Әнисә Ибәтулла ҡыҙына теләк бер: юбилейығыҙ – 90-сы ғүмер яҙығыҙ мөбәрәк, иҫән-һау булығыҙ, шатлыҡ-һөйөнөстәргә генә төрөнөп йәшәгеҙ!
Индира ИШКИНА.