text:
Фото:
Йәштәр театрының "болото” йәнә фестивалгә бара
Фото:
Мостай Кәрим исемендәге БР Милли йәштәр театрының «Ночевала тучка золотая» спектакле йәнә фестивалгә бара. Был юлы Һамарға, театр IX “Алтын шалҡан” халыҡ-ара театр фестивале-лабораторияһына саҡырылған. Ул 8 — 13 сентябрҙә үтәсәк.
"Алтын шалҡан"ды Париж театры асырға тейеш. Француздар Пушкин исемендәге скверҙа асыҡ майҙанда тамаша күрһәтәсәк, тип хәбәр итә «Аргументы и факты — Самара» гәзите. Фестивалдә шулай уҡ Санкт-Петербургтың Брянцев исемендәге Йәш тамашасылар театры, "Практика" театры (Мәскәү), Киров ҡалаһының Йәш тамашасылар театры, Рәсәй академия йәштәр театры (Мәскәү), Силәбенең Йәш тамашасылар театры, Алтай йәштәр театры, "2 +Ку" йәнле ҡурсаҡтар театры (Томск), М. Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры, Екатеринбург йәш тамашасылар театры, Мәскәү балалар камерный театры, "СамАрт" театры һәм башҡалар ҡатнаша.
“Алтын шалҡан"дың һуңғы көнөндә түңәрәк өҫтәл үткәреү планлаштырыла, унда фестивалгә йомғаҡ яһаласаҡ. Шулай уҡ 4-7 сентябрҙә "Йәш режиссура" лабораторияһында ҡатнашҡан актерҙар һәм режиссерҙарҙың унда отчет менән сығыш яһауҙары көтөлә.


c: text/html

text:
Республика инвесторҙарының сит ил күсемһеҙ милке баҙарында перспективалары бар
Өфөлә тамамланған «Күсемһеҙ милек. Көҙ – 2010» күргәҙмә-йәрминкәһе сиктәрендә сит ил күсемһеҙ милке темаһына түңәрәк өҫтәл үткәрелде. Унда халыҡ-ара компаниялар вәкилдәре сит илдәрҙә торлаҡ майҙанына тәҡдимдәр һәм хаҡтар менән таныштырҙы.
Белгестәр мәғлүмәттәренә ҡарағанда, арзаныраҡ күсемһеҙ милекте Мысырҙа һәм Төркиәлә табырға мөмкин. Женева күле ярында һәм Францияла апартаменттар күпкә ҡиммәтерәк.
«CHEDA» компанияһының Мәскәү вәкиллеге директоры Елена Мишина Мысырҙа һәм Төркиәлә күсемһеҙ милектең арзанлығын уңайлы һалым сәйәсәте менән аңлата. Бынан тыш, Төркиәнең коммерция милкенә һалыуҙар өлөшөндә инвестициялар потенциалы айырыуса ҙур.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар шулай уҡ, Өфө сит ил милке баҙары көрсөк осоронда күп клиенттарын юғалтыуын билдәләне. Бөгөн ҡалала туранан-тура сит ил күсемһеҙ милке сегментында эшләүсе бер компания ла ҡалманы. Ләкин хәҙер үҫеш перспективалары, сит илдәр күсемһеҙ милкенә ҙур инвестициялар бүлеү тенденцияһы күҙәтелеүе хаҡында һүҙ алып барырға мөмкин.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Радиожурналист Рәсүл Сәғитов яңы китабының презентацияһын үткәрә
Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан «Китап» нәшриәте, «Башҡортостан» ТРК-һы дәүләт унитар предприятиеһының «Юлдаш» мәғлүмәт һәм йыр-моң каналы һәм М.Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филология факультеты билдәле журналист, яҙыусы, тәржемәсе Рәсүл Сәғитовтың «Имен-аман тороғоҙ!» яңы китабының презентацияһын үткәрә.
Был төплө баҫма үткән быуаттың 80 йылдарынан алып ватан тарихында үҙ урынын тапҡан йәмәғәт-сәйәсәт хәлдәрен, ваҡиғаларҙы, процестарҙы, ҡарарҙарҙы анализлауҙан тора. Улар авторҙың – тәүҙә гәзит хәбәрсеһе, һуңынан радиола етди программалар комментаторы һәм алып барыусыһы, әлеге ваҡыт шәхесенең, үҙ күреү-кисереүҙәренән тора. Китаптың ике бүлегендә радиожурналистика «кухняһына» айырыусы иғтибар бүленә, йәш белгестәргә эшлекле кәңәштәр бирелә. Баҫма шулай уҡ башҡорт әҙәби телен ҡулланыу яғынан да әһәмиәтле, сөнки унда авторҙың был өлкәлә күп йыллыҡ тәжрибәһе сағылыш тапҡан.
Китап презентацияһы 22 ғинуарҙа, 14 сәғәттә, Башҡорт дәүләт педагогия университетының алтынсы корпусында, 202-се аудиторияла, Октябрь революцияһы урамы, 10 адресы буйынса үтәсәк. Унда «Китап» нәшриәте продукцияһының күсмә сауҙаһы ойоштороласаҡ.


text:
«500 ферма» программаһына йәнә 120 хужалыҡ ҡушылырға планлаштыра
2013 йылда «500 ферма» республика программаһында йәнә 120 ауыл хужалығы предприятиеһы ҡатнашырға планлаштыра. Был хаҡта Башҡортостан Хөкүмәте ултырышында төбәктең ауыл хужалығы министры Николай Коваленко хәбәр итте. Малсылыҡ комплекстарын заманса ҡорамалдар менән йыһазландырыу программаның төп маҡсаты булып тора.
Фермалар республика һәм район бюджеттары ресурстары, хужалыҡтарҙың үҙҙәренең средстволары иҫәбенә төҙөләсәк һәм реконструкцияланасаҡ.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, «500 ферма» программаһы быйыл тормошҡа ашырыла башланы. Уға ярашлы, йылына 100 ферманы, тимәк, биш йылға 500 ферманы заманса, юғары һөҙөмтәле ҡорамалдар менән йыһазландырып, файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.


text:
Мәскәүҙә «Өфө» аэропортын яңыртыуҙың презентацияһы уҙҙыФото: Дарина Шубина (Мәскәү)
Мәскәүҙә «Өфө» аэропортын яңыртыуҙың презентацияһы уҙҙы
Мәскәүҙә «Өфө» аэропортын яңыртыуҙың презентацияһы уҙҙыФото: Дарина Шубина (Мәскәү)
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлсәсәк Ханнанова/.
Мәскәүҙең «Крокус Сити» бизнес үҙәгендә Аэропорттар һәм граждандар авиацияһы инфраструктураларының икенсе милли күргәҙмәһе үтте. ШОС һәм БРИКС самиттары алдынан Өфө халыҡ-ара аэропортында реконструкция үткәреүгә арналған стенд мөһим экспозицияларҙың береһе булды. Проектты «Граждандар аэропорттары (аэродромдары) хакимиәте» федераль дәүләт унитар предприятиеһы һәм июлдә форумда ҡатнашыусы 16 ил башлыҡтарын ҡабул итәсәк Өфө аэропорты делегацияһы тәҡдим итте.
Әлеге мәлгә Өфөнөң халыҡ-ара аэропорты быға 90 процентҡа әҙер — төҙөлөш эштәре графиктан алда бара. Яңыртыу аэропорттың бөтә объекттарына ла ҡағылды, әммә төп иғтибар аэродромға бирелде, тип билдәләнде күргәҙмәлә. Аэропорт 36 самолетҡа иҫәпләнгән туҡталҡа менән йыһазландырылған, ул хатта «Боинг 747» һәм «Аэробус 330» тибындағы ауыр самолеттарҙы ҡабул итергә һәләтле.
Аэропорт терминалдарындағы төҙөлөш-монтаж эштәре Өфө аэропорты һәм Башҡортостан Республикаһы бюджетынан финанслана, аэродромды яңыртыу федераль бюджет аҡсаһы иҫәбенә алып барыла. «Граждандар аэропорттары (аэродромдары) хакимиәте» федераль дәүләт унитар предприятиеһы генераль директоры Михаил Жеребцовтың һүҙҙәренсә, федераль маҡсатлы программанан бүленгән 10 миллиард һумдың 4,5 миллиард һумға яҡыны осоу-ултырыу һыҙаттарын, перрондарҙы реконструкциялауға һәм яҡтыртыу ҡорамалдарын ҡуйыу өсөн йүнәлтелгән. Шуның менән бергә проектты оптималләштереү һәм төҙөлөшкә яңы технологиялар индереү арҡаһында 2 миллиард һумды экономияларға мөмкин, тип иҫәпләй ул.
Терминалдарҙы киңәйтеү һәм аэродромды модернизациялау Өфөгә Рәсәйҙә йәшәүселәрҙең сит илгә сығыу өсөн төп пункттарының береһенә әүерелергә мөмкинлек бирәсәк. Башҡортстандың баш ҡалаһы 2009 йылда БРИКС-ты ҡабул иткән Екатеринбург тәжрибәһен ҡабатларға һәләтле. Саммиттан һуң Кольцово аэропортының пассажирҙар ағымы ҡала халҡы һанынан да артып китте. Бөтә эштәр ҙә тамамланғас, Өфө аэропорты сәғәтенә 800-гә яҡын кешене сит илдәргә сығара һәм әлегә Мәскәү аша халыҡ-ара рейстар, шул иҫәптән тура халыҡ-ара һәм чартер туристик рейстары менән сәйәхәт итеүсе пассажирҙар ағымын үҙенә күсерә аласаҡ, тип иҫәпләй белгестәр.


text:
Республиканың эшлекле ҡатын-ҡыҙҙарын «Уңыш» конкурсы көтә
Башҡортостандың эшлекле ҡатын-ҡыҙҙары йыл һайын үткәрелеп килгән «Уңыш» Бөтә Рәсәй конкурсында ҡатнашыуға саҡырыла. Сараны ойоштороусы булып «Рәсәйҙең эшлекле ҡатын-ҡыҙҙары» дөйөм Рәсәй йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһай.
Конкурс ике этапта үткәрелә, ул еңеүселәрҙе «Алтын ҡош» йәмәғәт премияһы менән наградлау тантанаһы менән тамамланасаҡ.
Ойоштороусылар һүҙҙәренсә, ҡатын-ҡыҙҙарҙың эшҡыуарлыҡ башланғыстарын тормошҡа ашырыуға, Рәсәй Федерацияһы субъекттарында иң яҡшы эшлекле ҡатын-ҡыҙҙарҙың йәмғиәттә танылыу табыуына булышлыҡ итеү, тәжрибә уртаҡлашыу, киң мәғлүмәт саралында эшлекле ҡатын-ҡыҙҙарҙың проблемаларын яҡтыртҡан иң яҡшы журналистарҙы билдәләү бәйгенең төп маҡсаттары булып тора.
Конкурс номинациялары араһында — «Ҡатын-ҡыҙҙың ролен күтәреүгә булышлыҡ итеүсе социаль йүнәлештәге эшҡыуарлыҡта ҡатын-ҡыҙҙарҙың ҡатнашыуы буйынса Рәсәйҙең иң яҡшы төбәге, муниципаль берәмеге, районы, ҡалаһы», «Халыҡ хужалығы өлкәһендә ҡатын-ҡыҙ етәкләгән иң яҡшы тармаҡ, ойошма, предприятие, структура подразделениеһы», «Рәсәй эшлекле ҡатын-ҡыҙҙарының иң яҡшы вәкиле» һәм башҡалар.
Документтар 1 ноябргә тиклем ҡабул ителә.


text:
Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһына мәғлүмәт технологияларын индереү менән таныштырҙыларФото: Динар Калимуллин
Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһына мәғлүмәт технологияларын индереү менән таныштырҙылар
Башҡортостандың һаулыҡ һаҡлау системаһына мәғлүмәт технологияларын индереү менән таныштырҙыларФото: Динар Калимуллин
Башҡортостанда медицина практикаһында заманса мәғлүмәт технологияларын ҡулланыуға айырыуса ҙур иғтибар бирелә. РФ Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин Өфөгә сәфәре сиктәрендә “Көньяҡ” биҫтәһендә урынлашҡан 46-сы поликлиникаға барҙы.
Был республика баш ҡалаһының «Башҡортостандың социаль картаһы»ның медицина ҡушымтаһы уңышлы индерелгән дауалау-профилактика учреждениеларының береһе. Владимир Путин был ҡушымтаны файҙаланыу тәртибе менән ентекле танышты. Премьерға медицина практикаһына индерелгән мәғлүмәт технологияларының бөтә спектрын күрһәттеләр.
Киров районында йәшәүсе 37400 кешене хеҙмәтләндергән поликлиника «Башҡортостандың социаль картаһы» системаһында 2007 йылдан алып эшләй. Был пациентты врачҡа яҙыуҙы ла, ҡабул итеүҙәр реестрын формалаштырыуҙы ла, медицина статистикаһы һәм отчетлылыҡ эшен дә автоматлаштырырға мөмкинлек бирә Башҡортостан Республикаһының социаль картаһы пациенттың персональ мәғлүмәтен, мотлаҡ медицина страховкаһы системаһындағы иҫәп мәғлүмәттәрен һәм социаль льготалар хаҡында мәғлүмәтте һаҡлаусы булып тора. Уны индереү граждандарҙың льготалы категорияларына медицина ярҙамы күрһәтеүҙе яҡшыртырға булышлыҡ итте.
Социаль картаның медицина ҡушымтаһы яҙып бирелгән рецепттар һум уларға ярашлы ебәрелгән препараттар тураһында мәғлүмәтте тупларға ярҙам итә. Картаның адреслы принцибы финанс средстволарын тотоноуҙы аныҡ иҫәпкә алырға һәм контролдә тоторға мөмкинлек бирә.
Киләсәктә бындай карталар менән республикала йәшәүсе һәр оло кеше тәьмин ителәсәк. Проект әлегә Башҡортостандың туғыҙ ҡала һәм районы биләмәһендә генә ғәмәлдә. Социаль карталар граждандарға бушлай бирелә. Ә уларҙы сығарыу һәм файҙаланыу буйынса сығымдар шәхси-дәүләт партнерлығы сиктәрендә проектта ҡатнашыусылар тарафынан ҡаплана.
Поликлиникала Владимир Путин «Сәләмәт Рәсәй» программаһына ярашлы асылған “Сәләмәтлек” үҙәгендә булды. Үҙәктә йөрәк-ҡан тамырҙары һәм тын юлдары ауырыуҙары хәүефен асыҡлау өсөн аппараттарҙа комплекслы тикшеренеү үткәрелә. Былтыр декабрҙә асылған үҙәктә 6 мең самаһы кеше тикшерелгән. Бында Өфөнөң Киров, Ленин һәм Дим райондары халҡы хеҙмәтләндерелә.
Башҡортостанда йәмғеһе 12 сәләмәтлек үҙәге асылған. Уларҙы ойоштороу өсөн федераль бюджеттан 9 миллион һум аҡса бүленгән. Өфөлә Республика врач-физкультура диспансерында, 38-се, 46-сы поликлиникаларҙа, 17-се ҡала балалар клиник дауаханаһында сәләмәтлек үҙәктәре эшен башланы. Бөрө, Белорет, Дүртөйлө, Ишембай, Күмертау, Нефтекама, Сибай, Стәрлетамаҡ ҡалаларында ла ошондай үҙәктәр асылған.
Үҙәктең эше менән танышҡандан һуң Владимир Путин хеҙмәткәрҙәр менән фотоға төштө.


text:
Транспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында Фото: автор фотоһы
Транспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында
Транспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында Фото: автор фотоһы
ӨФӨ, 2015 йыл, 19 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Транспорт инфраструктураһы — Өфөнөң 2030 йылға тиклемге үҫеш стратегияһында беренсе урында. 19 ноябрҙә UrbanБайрам III Халыҡ-ара ҡала төҙөлөшө форумын асыу тантанаһында уның директоры Ольга Сарапулова ошо хаҡта белдерҙе.
«Транспорт стратегияла тәүге урынды биләй. Әгәр ҡалала йәмәғәт транспортында, машинала йөрөү уңайһыҙ булһа, ул яҡшы үҫешә алмай. Беҙ транспорттың беренсе төрөнә баҫым яһайбыҙ. Ниндәй йәмәғәт транспортын һайлау ҙур һорау тыуҙыра. Система бик ҡатмарлы. Иртәгәһе көн транспорт инфраструктураһын үҫтереүгә арналған, ул Өфө өсөн нимә иң яҡшыһы икәнлеген аңларға ярҙам итәсәк», — тине UrbanБайрам форумы директоры.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 20 ноябрҙә донъя һәм Рәсәй мэрҙарының халыҡ-ара саммиты була. Фекер алышыуҙың төп темаһы — транспорт һәм ҡала халҡының мобиллеге.


text:
Фото:
Башҡортостандың үлсәү ҡулайламалары ханты-манси ятҡылыҡтарында эшләйәсәк
Фото:
Өс компонентлы үлсәү ҡулайламаларын Башҡортостан предприятиеһы —«ОЗНА» акционерҙар компанияһы Ханты-Манси автономиялы округының ятҡылыҡтарына оҙата. Сорғот нефтселәре үткәргән тендер барышында ошондай заказ яһалған.
«ОЗНА» компанияһынан хәбәр итеүҙәренсә, Көнсығыш Себерҙәге Талаҡан ятҡылығы өсөн юғары газ факторына һәм тәүлегенә 1500 тонна дебитҡа иҫәпләнгән 20 комплектҡа яҡын «ОЗНА-Массомер» ҡулайламалары етештереләсәк. Сорғот нефтселәренең индивидуаль талаптары нигеҙендә етештерелгән бындай ҡорамалдар 2007 йылдан алып Көнсығыш Себерҙә уңышлы файҙалана һәм ҡулланыусыларҙың юғары баһаһын алған.
Үлсәү ҡулайламаларынан тыш, «ОЗНА» компанияһына нефтселәргә һыу таратыу блоктарын һәм реагенттарҙы дозалау блоктарын етештереп оҙатырға тура киләсәк.
Контрактты үтәүҙең һуңғы ваҡыты тип ағымдағы йылдың икенсе һәм өсөнсө кварталы билдәләнгән.


text:
Фото:
Сауд Ғәрәбстаны Башҡортостанда нанотехнологиялар үҫешенә биш миллион доллар һаласаҡ
Фото:
Сауд Ғәрәбстаны Короллеге Башҡортостандың инвестицион климатын өйрәнеүгә һәм нанотехнологияларҙы үҫтереү буйынса компания ойоштороуға биш миллион доллар инвестицияларға әҙер. Йәнә биш миллионды был проектҡа республиканың һалыуы күҙаллана. Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыуҙа Сауд Ғәрәбстаны Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Салех Абдалла Камель шундай тәҡдимен индерҙе.
Нанотехнологияларҙы үҫтереү буйынса ошондай уҡ берлектәге проект күрше Татарстанда тормошҡа ашырыла башлаған да инде.
— Был компанияның дөйөм балансы — ун миллион доллар, — тине шәйех Салех Абдалла Камель. — Шуларҙың 30 процентын Сауд Ғәрәбстаны инвестицияланы, йәнә 20% — мосолман банкы средстволары, 50% — Татарстандың өлөшө.
Шәйех Салех Абдалла Камелдең билдәләүенсә, Көньяҡ Африка илдәренең береһендә төҙөлгән тағы бер ошондай компания дөйөм алғанда 100 миллион долларға барып баҫҡан. Унда ике миллиард долларлыҡ инвестицион проекттар тормошҡа ашырыла. Әгәр Башҡортостанда бындай компания барлыҡҡа килһә, капитал һалыуҙар хаҡы баштан һалынған средстволарҙан кәм тигәндә 20-25 тапҡырға арттырып ҡапланасаҡ, тигән ышанысын белдерҙе Сауд Ғәрәбстаны Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты.
Шәйех Салех Абдалла Камель белдереүенсә, Сауд Ғәрәбстаны беҙҙең республикала берлектәге инвестицион проекттарҙы әҙерләү өсөн белгестәрен ебәрергә әҙер.
— Беҙ бик күп инвесторҙар йәлеп итә аласаҡбыҙ, тип ышанам, — тине ул.


text:
Башҡортостанда юлдарҙы төҙөкләндереү айлығы башлана
26 апрелдә республикала юлдарҙа төҙөкләндереү, санитар-техник торошон яҡшыртыу, тәртип урынлаштырыу буйынса айлыҡ башлана. Был турала БР Хөкүмәте 2010 йылдың 23 апрелендә 423-сө бойороҡ ҡабул итте.
Был осорҙа дөйөм ҡулланыу юлдарын ремонтлау, юл билдәләрен, юл буйы полосаларын тәртипкә килтереү, ер полотноһы резервтарына күп йыллыҡ үләндәр сәсеү бурысы тора.
Шуның менән бәйле урындағы хакимиәттәргә һәм ойошмаларға айлыҡҡа әҙерләнеү һәм уны үткәреү буйынса штабтар төҙөргә, юлдарҙы тотоу, ремонтлау, архитектура яғынан биҙәү һәм төҙөкләндереү буйынса бригадалар ойоштороп, уларҙы техника менән тәьмин итергә тәҡдим ителде.
Юлдарҙы тәртипкә килтереү транспорт ағымын тотҡарларға– ремонтҡа ябылған участкалар уңайһыҙлыҡ тыуҙырырға тейеш түгел. Атап әйткәндә, был магистраль юлдарҙың ҙур участкаларын ремонтлау өсөн ябыуға ҡағыла. Бының өсөн ремонт бригадаларының тәүлек әйләнәһенә эшләү режимын индерергә ҡушылды.
Айлыҡ сараларының үтәлешен комплекслы тикшергәндән һуң 2010 йылдың июнендә йомғаҡ яһаласаҡ.


text:
Рәсәй һәм донъя хәбәрҙәре
Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы белгестәре 19 сентябрь Сүриәлә гуманитар колоннаға һауанан һөжүм иткәндәр тип белдерҙе. Бының өсөн ер юлдаштары төшөргән фотоларҙы өйрәнергә тура килгән.
Рәсәй финанстар министрлығы транспорт һалымын ғәмәлдән сығарыуға ҡаршы. Ошо туралағы ҡанун проекты әле Дәүләт Думаһында ҡарала. Һалымды түләү туҡтатылһа, федераль бюджетҡа көс төшәсәк, тип аңлата министрлыҡ вәкилдәре. Быйыл транспорт һалымы 619 миллиард һумға еткән. Уның 181 миллиарды юлдар төҙөүгә тотонолған.
Американың демократик фирҡәһе серверҙарына үтеп ингән хакер Клинтондар фондына бәйле яңы документтарҙы интернетҡа һалған. Бағыусыларҙың исемлеге яҙылған документтарҙың береһе түлә һәм ҡатнаш тип атала. Ул фондҡа эре банктарҙың аҡса күсереүенә ишаралай. Әммә Клинтондар быны кире ҡаға.
Һиндостандың Патханкот ҡалаһында шымсы күгәрсен тотолған. Уның аяҡтарына илдең премьер-министры Нарендра Модиға янауҙар яҙылған ҡағыҙ киҫәге табылған. Пакистандан осоп килгән күгәрсенде полиция хеҙмәткәрҙәре ситлеккә ябып ҡуйған.


text:
Башҡортостанда «Һөт иле - 2011» фестивале үтәсәк
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов «Һөт иле-2011» Бөтә Рәсәй фестивален Өфө ҡалаһында үткәреү тураһында»ғы ҡарарға ҡул ҡуйҙы. Фестиваль сәләмәт тормошто пропагандалау, һөтлө аҙыҡтар ҡулланыу культураһын тергеҙеү һәм ҡулланыусылар баҙарын сифатлы һөтлө аҙыҡ менән тулыландырыу маҡсатында ойошторола.
«Һөт иле-2011» Бөтә Рәсәй фестивале Милли һөт етештереүселәр союзы, «Башҡортостандың һөтсөлөк союзы» коммерцияға ҡарамаған ойошмаһы һәм һөтсөлөк тармағы предприятиелары инициативаһы буйынса үткәрелә.
Фестивалдә ҡатнашыу өсөн һөт һәм һөт аҙыҡтарын етештереүселәр һәм эшкәртеүселәрҙе, шулай уҡ Башҡортостан һәм Рәсәйҙең башҡа субъекттарынан сауҙа ойошмаларын йәлеп итергә планлаштырыла. Фестиваль 2011 йылдың 3 сентябрендә үтәсәк, тип хәбәр итә республика башлығының матбуғат хеҙмәте.


text:
Рөстәм Хәмитов республика халҡын Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов республика халҡын Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов республика халҡын Ватанды һаҡлаусылар көнө менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 20 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ватанды һаҡлаусылар көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны һәм республиканың дәүләт наградаларын тапшырҙы.
– Был байрам бөтә рәсәйҙәрҙе берләштерә, илебеҙҙең данлы тарихына мөрәжәғәт итә, бөгөнгө ҡатмарлы мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн беҙҙе бергә туплай, – тине Рөстәм Хәмитов. – Тәү сиратта Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын, яугир-интернационалистарҙы, хәрби хәрәкәттәрҙә ҡатнашыусыларҙы ҡотлайым. Үҙ-үҙен аямайынса Тыуған иле өсөн көрәшкән, уның азатлығын һәм бойондороҡһоҙлоғон яҡлаған, «ҡыҙыу нөктәләрҙә» хеҙмәт иткән ир-егеттәрҙе, бөгөн тыныс тормош һағында торған хәрби хеҙмәткәрҙәрҙе ихлас сәләмләйем.
Геосәйәси хәлдең ҡатмарлашыуына бәйле, Рәсәйҙең милли мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләре мөһим урында тора, тип билдәләне республика Башлығы. Ошо ҡыҫҡа ваҡыт эсендә илебеҙ армияһы донъяла иң көслөләрҙең береһенә әйләнде. Армияны, флотты яңынан ҡоралландырыу программаһы ғәмәлгә ашырыла. Идара итеү системаһы камиллаштырыла.
– Республикабыҙҙың ҡеүәтле оборона-сәнәғәт комплексы Ҡораллы Көстәрҙе модернизациялауға ҙур өлөш индерә. Һуңғы йылдарҙа предприятиеларҙы технологик яңыртыу, продукцияның төрөн арттырыу йәһәтенән мөһим аҙымдар эшләнде. Ошо өлкәлә ҙур дәүләт заказдары тергеҙелде, – тине төбәк етәксеһе. – Былтыр сентябрь айында Үҙәк хәрби округының хәрби берләшмәләре ҡатнашлығында «Үҙәк-2015» стратегик команда-штаб уҡыуҙары үтте. Республикабыҙ планлаштырылған мобилизация сараларын намыҫлы үтәне һәм Рәсәй Оборона министрлығының юғары баһаһына лайыҡ булды.
Рөстәм Хәмитов республика хәрби комиссариаты эшмәкәрлеген юғары баһаланы. Военкомат граждандарҙы хәрби хеҙмәткә әҙерләү һәм саҡырыуҙы ойоштороу буйынса Үҙәк хәрби округында иң яҡшыларҙан һанала. Былтыр Башҡортостандан 11 700 кеше армияға алынған.
Төбәк етәксеһе эҙәрмән отрядтарының, кадет мәктәптәренең, хәрби-патриотик клубтарҙың һәм берләшмәләрҙең илһөйәрлек рухында тәрбиәләү эшендә мөһим ролен билдәләне. Уның һүҙҙәренсә, әлеге ваҡытта авиация, техник һәм хәрби спорт төрҙәрен әүҙемерәк үҫтерергә кәрәк.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәрҙең исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов эш сәфәре менән Федоровка районында
Фото:
Бөгөн Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов эш сәфәре менән Федоровка районында йөрөй. Уны БР Дәүләт йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе, «Берҙәм Рәсәй» фирҡәһенең төбәк политсоветы секретары Константин Толкачев һәм БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин оҙатып йөрөй.
Мал аҙығы әҙерләү барышы менән танышыуҙы төбәк етәксеһе «Кузьминовка» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенән башланы. Бында балйыйырҙан — бесән һәм сенаж, люцерна һәм күстерәнән үлән ҡатнашмаһы әҙерләйҙәр. Федоровка районы Башҡортостандың быйыл ҡоролоҡтан зыян күргән бихисап территориялары иҫәбенә инә. Был мал аҙығы культураларының түбән уңышына килтергән. Федоровка районында сабылған йәшел масса гектарына 30-35 центнер кимәлендә һаҡланған, айырым баҫыуҙарҙа бер урауҙа 40 центнерға етә. «Кузьминовка» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтендә мал аҙығы әҙерләү «Башҡорт» машина-технологик станцияһы көстәре менән алып барыла. Үлән сабыуға ике «Полесье» комбайны, бер үҙйөрөшлө урғыс һәм пресс-йыйғыс йәлеп ителгән. “Кузьминовка” эшсәндәре мал аҙығын үҙенең транспорты менән ташып ала.
Федоровка аграрийҙары менән әңгәмәләшкәндә Башҡортостан Президенты иғтибарын мал аҙығы әҙерләү кампанияһы проблемаларына йүнәлтте.
— Республиканың башҡа райондарында ҡоролоҡ менән бәйле эштәр уғата киҫкен тора, — тине Мортаза Рәхимов. – Әммә был төшөнкөлөккә бирелеүгә сәбәп түгел. Мал аҙығын әҙерләүҙе оптималь ваҡытта һәм мөмкин тиклем һөҙөмтәле үткәреү өсөн бөгөн хужалыҡта булған бар ресурстарҙы һәм көстәрҙе йәлеп итергә кәрәк.


text:
Өфө халҡы властарға интернет аша йышыраҡ мөрәжәғәт итә башланы
Өфө халҡы власть органдарына интернет аша былтырғыға ҡарағанда өс тапҡырға йышыраҡ мөрәжәғәт итә башлаған. Мөрәжәғәттәрҙең электрон формаһы популярлығы 6 проценттан 18-гә тиклем артҡан. Шулай ҙа халыҡтың интернетҡа ҡарата ышансы ҙур түгел. 34 процент осраҡта өфөлөләр – яҙма рәүештә, 22 процент осраҡта телдән мөрәжәғәт итеүҙе өҫтөн күрә. Бындай мәғлүмәттәр менән ҡала башлығында үткән оператив кәңәшмәлә Өфө хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлеге начальнигы Раил Мөхәмәтов таныштырҙы. Мәғлүмәттәр ағымдағы йылдың июнь-август айҙарында «Социомаркет» тикшеренеүҙәр үҙәге һәм Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Социаль-иҡтисади тикшеренеүҙәр институты менән берлектә ҡала хакимиәте үткәргән социологик һорау алыу һөҙөмтәләре буйынса алынған.
Һорау алыу барышында шулай уҡ өфөлөләрҙең ҡалала үткәрелгән төҙөкләндереү буйынса сараларға ҡарата мөнәсәбәте билдәләнгән. Урамдарҙы яҡтыртыуҙы, юлдарҙың таҙалығын, туҡталыштарҙың торошон һорау алыуҙа ҡатнашыусыларҙың 70-93 проценты ыңғай баһалаған. Юл буйындағы реклама хаҡында халыҡ насарыраҡ фекерҙә. Һорау алыуҙа ҡатнашыусыларҙың 55-65 проценты ғына уны ыңғай баһалаған.
Павел Качкаев фекеренсә, халыҡтың юл буйындағы рекламаға бындай мөнәсәбәте тәбиғи.
— Был тағы ла бер тапҡыр рекламаны тәртипкә килтереү кәрәклеге хаҡында һөйләй, — тип билдәләне Павел Качкаев. – Юлдарҙа реклама конструкцияларының үтә күп булыуына юл ҡуйырға ярамай.


text:
Башҡортостан Италияның Консуллыҡ округы составына инде
Екатеринбургта Италияның Почетлы консуллығы эшләй башланы. Консуллыҡ округы һигеҙ төбәкте үҙ эсенә ала. Улар – Башҡортостан, Удмуртия, Пермь крайы, Ҡурған, Ырымбур, Свердловск, Төмән өлкәләре, Ханты-Манси автономиялы округы.
Көн элгәре почетлы консул итеп Роберто Д’Агостино тәғәйенләнде. Алда һанап үтелгән төбәктәрҙә ул Италия вәкилдәре һәм граждандарына ярҙам итәсәк; уларҙың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлаясаҡ; ике дәүләттең дә иҡтисади, мәҙәни үҫешенә, сауҙа бәйләнештәрен нығытыуға булышлыҡ итәсәк, тип хәбәр иттеләр Италияның Почетлы консуллығынан.


text:
Талантлы йәш дирижер Ринат Камалов төрлө урында йәшәргә һәм эшләргә өлгөрә. «Теге йәки был өлкәлә мин үрнәк итеп ҡуйған кеше башҡарған эштең йөҙҙән бер өлөшөн дә теүәлләмәгәнмен әле», — ти ул. Минеңсә, күптәр Ринатҡа тиңләшергә тырышырға тейеш: тормоштан нимә теләүен аныҡ аңлаған, классик музыка серҙәрен, башҡарыу оҫталығын, опера-симфоник әҫәрҙәргә дирижерлыҡ итеү техникаһын тәрән үҙләштергән тырыш егет үҙ-үҙенә ышана. Иң мөһиме — Ринат үҙе хаҡында ғына түгел, халҡының киләсәген дә ҡайғырта.
Бөгөн һеҙҙең иғтибарға уның менән әңгәмә тәҡдим итәбеҙ.
— Ринат, әле ниндәй шөғөл менән мәшғүлһең?
— Башҡортостандың Милли симфоник оркестры менән берлектә заманса музыка концертын әҙерләйем.
— Һин Францияла уҡып ҡайтҡанһың. Унда нисек барып эләктең?
— Санкт-Петербург дәүләт консерваторияһын тамамлағандан һуң Франция менән Люксембургтың сигендә урынлашҡан Мец ҡалаһы консерваторияһына уҡырға индем. Бында белем алыу мотлаҡ шунда булыуҙы талап итмәй. Мөмкинлектән файҙаланып, ваҡытымды өс өлөшкә бүлдем: уҡыу — Францияла, эшем — республикабыҙҙың Милли симфоник оркестрында.
— Сит илдәге тәүге тәьҫораттарың ниндәй?
— Бик алсаҡ, ихлас кешеләр йәшәй унда, тәмләп ашарға яраталар. Урамдар тап-таҙа.
— Унда ҡыйынлыҡтарға осраныңмы?
— Ауырлыҡтар, күпселек осраҡта, үҙемә бәйле. Мәҫәлән, француздар урыҫ телен һәм башҡорт күңелен белмәгәнгә ғәйепле түгел бит. Теге йәки был телде, мәҙәниәтте, аңламауҙан ҡыйынлыҡтар килеп тыуа. Әйткәндәй, телде тиҙ өйрәнеү өсөн шул телдә һөйләшеүселәр менән аралашырға кәрәк тигәндәре дөрөҫ.
— Ниндәй телдәрҙе беләһең? Француздар менән нисек аралаштың?
— Французса. Беренсенән, был минең өсөн дә файҙалы, икенсенән, улар сит телдә һөйләшеп бармай.
— Француздар Рәсәй халҡынан, башҡорттарҙан ниндәй сифаттары менән айырыла?
— Рәсәйҙә бихисап халыҡ йәшәһә лә, уларҙы бер һыҙат — аралашмаусанлыҡ — берләштерә. Ә француздарҙың, киреһенсә, ҡайҙа һәм кем менән булыуға ҡарамаҫтан, еңел генә әңгәмә ҡороуы ихтимал. Ә беҙҙең менталитет тәүҙә кешене «фейс-контроль» аша үткәрә.
— Үҙеңдең һөнәрең тураһында һөйләп үт әле. Ҡасандан дирижер булып киттең?
— Дирижерлыҡ — композиторҙың нимә әйтергә теләгәнен башҡарыусылар менән берлектә еткерә белеү оҫталығы. Мин тыңлаусыларҙы «уйлаусылар» тип атайым. Бер ваҡыт ике композитор бәхәсләшеп киткән, ти. «Мин тамашасыларымды музыкамды тыңларға мәжбүр итәм!» — ти икән беренсеһе. Икенсеһе: «Ә мин — уйларға», — тип яуап биргән.
Дирижерлыҡ менән Өфө сәнғәт училищеһында уҡығанда уҡ мауыға башланым, артабан Санкт-Петербургта белемемде камиллаштырҙым.
— Өфөлә оркестр, фильмдарҙың саундтректарын уйнап, концерт ҡуйғайны. Халыҡ һеҙҙе ҡабул иттеме?
— Концерт «Француз киноһы музыкаһы» тип аталды. Идея минеке түгел, ә оркестрҙың художество етәкселегенеке. Проектҡа Поль Мориа, Мишель Легран, Шарль Азнавур һәм башҡаларҙың көйҙәре инде. Концерт аншлаг менән үтте: хатта үҙемдең атай-әсәйемә лә билет таба алманым. Артабан беҙ был тамашаны бер нисә тапҡыр ҡабатланыҡ, Стәрлетамаҡҡа алып барҙыҡ.
— Уңыш ҡаҙаныу өсөн юғары белемгә эйә булыу мотлаҡмы?
— Ҡайһы бер һөнәрҙәр өсөн юғары белемле булыу мотлаҡ: табип, фармацевт, осоусылар… Ә сәйәсмән, спортсы, эшҡыуарҙың дипломһыҙ булыуы ла ихтимал. Уңыш тураһында шуны әйткем килә: уны һәр кем үҙенсә аңлай. Мәҫәлән, атай-әсәйемдең күршеһе өсөн уңыш — эре балыҡ тотоу.
— Данды һин нисек тояһың?
— Билдәлелек — һине һүҙһеҙ генә аңлауҙары. Әлегә миңә күп һөйләргә тура килә.
— Һиңә өлгө булған кешеләр бармы?
— Әлбиттә! Тик ҡайһы берҙәре миндә үҙ-үҙемә ҡарата ҡәнәғәтһеҙлек кенә уята, сөнки улар башҡарған эштең йөҙҙән бер өлөшөн дә бойомға ашырмағанмын әле.
— Ринат, ғаиләң тураһында ла һөйлә әле.
— Ҡатыным менән Питерҙа уҡыған саҡта таныштым. Шунда уҡ өйләнештек. Исеме Лилиә, ул — тел белгесе. Ҡыҙыбыҙҙы полиглот итергә хыялланабыҙ.
Үҙем үҫкән ғаиләгә килгәндә иһә, атай-әсәйем Учалы районының Уральск ҡасабаһында йәшәй. Улар беҙҙең бәләкәйҙән берәй файҙалы шөғөл менән мауығыуыбыҙҙы хупланы. Атайымдың исеме — Марс, әсәйемдеке — Гөлниса. Ағайҙарым Марат менән Булат — хәрбиҙәр.
— Ниндәй музыканы яратаһың?
— Йөрәк түренән сыҡҡан моңдо.
— Маҡсатың?
— Башланған эшемде, аҙағына тиклем еткереү.Эльвира МОТАЛОВА
әңгәмәләште.bashgazet.ru


text:
Башҡортостан эҙәрмәндәре – халыҡ-ара күргәҙмәлә яҡшылар рәтендә
Мәскәүҙә үткәрелгән «Мемориал-2011» халыҡ-ара күргәҙмәһендә Башҡортостан Республикаһы Эҙәрмәндәр отрядтары төбәк йәмәғәт фонды «Хәбәрһеҙ юғалған ватанды һаҡлаусыларҙы эҙләүҙең инновацион технологиялары» экспозицияһы менән 105 ҡатнашыусы араһында ике беренсе урын яуланы һәм дипломдар, миҙалдар алды. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР эҙәрмәндәр отрядының төбәк йәмәғәт фонды советы рәйесе Илдар Бикбаев хәбәр итте.
Башҡортостан эҙәрмәндәре «Иң яҡшы тематик экспозиция өсөн» номинацияһында һәм видеоматериалдар конкурсында беренсе булды.
Илдар Бикбаев әйтеүенсә, беҙҙең эҙәрмәндәребеҙҙең асыштары менән Рәсәйҙең 40 төбәк вәкилдәре, шулай уҡ Молдова, Германия, Чехия, Словакия, Австрия, Бөйөк Британия делегациялары ла ҡыҙыҡһынды.
Мәскәүҙең «Манеж» күргәҙмә залында үткәрелгән «Мемориал-2011» күргәҙмәһен 15 мең кеше ҡараны. Сара Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев ҡушыуы буйынса 1941 – 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы башланыуға 70 йыл тулыу айҡанлы үткәрелде. Күргәҙмә Рәсәй Федерацияһының Сит ил эштәре, Мәҙәниәт, Төбәк үҫеше министрлыҡтары һәм Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте ҡарамағындағы Рәсәй дәүләт хәрби тарихи-мәҙәни үҙәк ҡатнашлығында Рәсәй Федерацияһының Оборона министрлығы һәм «Фән-ХХI» хәүефһеҙлек проблемаларын ғилми яҡтан тикшереүгә булышлыҡ итеү фонды тарафынан ойошторолдо.
Күргәҙмәлә Рәсәйҙең 21 субъекты, 12 Европа һәм Азия иле, Рәсәйҙең 18 музейы, 41 ойошмаһы, 9 эҙәрмәндәр ойошмалары һәм эҙәрмәндәр отрядтары ҡатнашты.


text:
Әлшәй районында бруцеллез арҡаһында ветеринарҙар тотош ферманы юҡ итте
Әлшәй районында БР Ветеринария идаралығының планлы тикшереүе барышында бруцеллез сирле малдар булыуы асыҡланған. Бындай малдар “Нур” ауыл хужалығы кооперативы фермаларының береһендә аҫралған. Ошо малсылыҡ комплексында төрлө зоотехник күрһәткестәр буйынса бракка сығарылған малдар йыйылған.
— Сир киң таралып өлгөрмәгән, – тине эпизоотияларға ҡаршы сараларҙы ойоштороу һәм контроль бүлеге начальнигы Дамир Хужин. – Әммә 38 баш малда ошо йоғошло сир асыҡланды.
Өҫтәмә тикшеренеүҙәр ветеринарҙарҙың диагнозын раҫланы. Һөҙөмтәлә ғәмәлдәге ҡағиҙәләргә ярашлы бөтә малды (247 баш) иткә оҙаттылар. Ветеринария хеҙмәте белгестәренең фекеренсә, һаҡланыуҙың иң ышаныслы ысулы. Асыҡланыуынса, был сирҙе бер нисә ай элек Ҡалмыҡстандан килтерелгән үгеҙҙәр таратҡан. Ауыл хужалығы предприятиеһы етәксеһе уларҙы документһыҙ һәм республиканың ветеринария хеҙмәттәре менән яраштырмайынса һатып алып, ошо фермала урынлаштырған. Ҡалмыҡстан үгеҙҙәре лә башҡа малдар менән бергә иткә оҙатылды.
Ферма хеҙмәткәрҙәренең ҡанында ла ошо сир билдәләре асыҡланған. Малсылар медиктарҙың күҙәтеүе аҫтына алынды.


text:
«Башҡортостан продукты» проекты ҡатнашыусыларын мерчендайзинг нигеҙҙәренә өйрәтәсәктәр
БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты 6 мартта Өфөлә «Башҡортостан продукты» проекты ҡатнашыусылары өсөн мерчендайзинг нигеҙҙәре буйынса бушлай уҡытыу семинарын уҙғара.
«Башинформ» агентлығына БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты матбуғат секретары Диана Мәсәғүтова хәбәр итеүенсә, «Башҡортостан продукты» проектында ҡатнашыусы етештереүселәр өсөн тәүге тренинг 14 февралдә үтте. Ул саҡта йыйылғандарға коммерция тәҡдимен нисек итеп дөрөҫ әҙерләргә өйрәттеләр. Шәхси эш тә ойошторолғайны. Икенсе уҡытыу семинары 28 февралдә үтте – унда нимә ул һатыу техникаһы һәм уны үҙ эшеңдә нисек файҙаланыуҙы белергә булды.
Бизнес нигеҙҙәренә урындағы етештереүселәрҙе уҡытыу идеяһы Башҡортостандың Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетында былтыр, беренсе сауҙа-һатып алыу конференцияһын үткәргәндән һуң, тыуа. Асыҡлауҙарынса, Башҡортостан фермерҙары, тейешле күләм белемдәре булмағанлыҡтан, йыш ҡына үҙҙәре өсөн файҙалы килешеүҙәр төҙөй һәм эре магазиндар менән хеҙмәттәшлек итә алмай.
— Шулай килеп тә сыҡты, республикабыҙҙың эре сауҙа компанияларының береһенең менеджерҙары менән һөйләшеүҙәрҙән һуң һигеҙ етештереүсе коммерция тәҡдиме төҙөй алманы, — тип аңлатты Башҡортостан сауҙа ассоциацияһы рәйесе Виталий Черевков. — Беҙ ҡулдарынан тотоп тиерлек селтәргә килтерҙек, һөйләшеүҙәр ойошторҙоҡ, әммә ябай нигеҙҙәрҙе белмәү эшләгән ҙур эште мәғәнәһеҙгә әйләндерә ала.
Буласаҡ өйрәнеү өсөн тема тауар етештереүселәр менән алдан килешелә. БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты рәйесе Рөстәм Камалетдинов билдәләүенсә, урындағы етештереүселәргә өҫтәмә белем кәрәк. Был йүнәлештә эш хәҙер алып барыла.
— Беҙ етештереүселәрҙе һөйләшеүҙәр алып барырға, дөрөҫ позиция, маркетинг һайларға һәм бик күп башҡаға өйрәтәсәкбеҙ, — тип вәғәҙәләне Рөстәм Камалетдинов.
Тәүге ике семинарҙың практикаһы күрһәтеүенсә, тауар етештереүселәр бушлай белем алыу проекты менән ҡәнәғәт.
— Аңлайышлы һәм ҡыҙыҡ булды. Ҡыҫҡа, мәғлүмәтле формала ҙур файҙалы мәғлүмәт бирҙеләр. Алған бөтә белемемде практикала ҡулланасаҡмын, — тип хәбәр итте республика компанияларының береһендә төп клиенттар менән эш итеү буйынса белгес Инна Яковлева.
БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтендә аңлатыуҙарынса, уҡыуҙы, Мәскәүҙә махсус әҙерлек үткән, профессиональ бизнес тренер алып бара. Яҡын ваҡыт арауығында проект дипломанттарына потенциаль заказсылар менән дөрөҫ һөйләшеүҙәр алып барыу, коммерция тәҡдимен мәғәнәле төҙөү һәм һөләшеүҙәрҙе алып барыу ҡағиҙәләре тураһында һөйләйәсәктәр.
Әлеге ваҡытта сатырлы бренд 82 республика етештереүсеһен берләштерә. Быйыл БР Сауҙа һәм ҡулланыусыларҙың хоҡуҡтарын яҡлау буйынса дәүләт комитеты «Башҡортостан продукты» проектында ҡатнашыусыларҙың иҫәбен кәм тигәндә 200-гә тиклем еткерергә планлаштыра.
Проект Башҡортостанда 2013 йылдан алып тормошҡа ашырыла. Бындай үҙ ирке менән маркалау юғары ҡулланыу сифатына эйә булыусы республика аҙыҡ-түлек тауарҙарын етештереүселәргә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән.
Проекттың төп маҡсаты – урындағы предприятиеларҙың продукцияһына ҡулланыусыларҙың иғтибарын йәлеп итеү, шулай уҡ уны эске кеүек, тышҡы баҙарҙа ла киң йәйелдереү.
«Башҡортостан продукты» билдәһе аҙыҡ-түлек тауарҙарының республика территорияһында етештерелгәнлеген һәм сифат һәм туҡланыу продукттарының хәүефһеҙлеге өлкәһендә ҡануниәткә ярашлы икәнлеген раҫлай.
Тик Башҡортостан территорияһында урындағы сеймалдан аҙыҡ-түлек етештереүселәргә генә проектта ҡатнашырға рөхсәт бирелә. Шул уҡ ваҡытта «Башҡортостан продукты» билдәһе менән алкоголь продукцияһын, шул иҫәптән һыраны, маркалау рөхсәт ителмәй.


text:
Наркоманияға ҡаршы көрәш көнөнә ҡарата акция үткәреләсәк
Рәсәйҙә Йәштәр йылына һәм Башҡортостанда Йәштәрҙең башланғыстарын яҡлау һәм үҫтереү йылына арналған саралар сиктәрендә республиканың бөтә райондарында һәм ҡалаларында 3 апрелдән 10 июлгә тиклем халыҡ-ара наркоманияға һәм наркобизнесҡа ҡаршы көрәш көнөнә арналған йәштәр акцияһы үткәрелә.
Наркоманияны, эскелекте һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау, йәштәрҙә төрлө наркотик матдәләр ҡулланыуҙан аңлы рәүештә баш тартыу позицияһы тәрбиәләү — бына акцияны ойоштороусылар алдына ҡуйылған төп маҡсаттар һәм бурыстар.
Акцияла балалар һәм йәштәр йәмәғәт ойошмалары, башланғыс, урта профессиональ белем биреү учреждениелары профкомдары һәм студенттар активтары, юғары уҡыу йорттары студенттары ҡатнаша ала. Юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары уҡыусыларынан заявкалар уҡыу йорто етәксеһе тарафынан бирелә.
БР Йәштәр сәйәсәте буйынса дәүләт комитетынан хәбәр итеүҙәренсә, конкурста ҡатнашыу төрлө тематик кисәләр үткәреүгә ҡайтып ҡала: митингылар, һүрәттәр, плакаттар конкурстары, социаль реклама, ижади эштәр (инша, эссе, мәҡәләләр, интервью) конкурстары ойоштороу һәм сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау буйынса фильмдар күрһәтеү.
Акцияла ҡатнашыусылар башҡарылған эштәр тураһында мәғлүмәт отчетын 10 июлгә тиклем ебәрергә тейеш.
Акция тураһында өҫтәмә мәғлүмәтте ойоштороу комитетының www.molodostrb.ru сайтында һәм 8 (347) 251-57-19 бәйләнеш телефон/факсы буйынса табырға мөмкин.


text:
"Һаулыҡ" милли проекты сиктәрендә миллиард һумға яҡын аҡса инде
Һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә милли проектты тормошҡа ашырыу сиктәрендә 2009 йылдың һигеҙ айында Башҡортостан Республикаһына бер миллиард һумға яҡын аҡса инде. Был турала БР Хөкүмәтендәге ултырышта БР һаулыҡ һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары Зөфәр Мортазин хәбәр итте.
Ултырышта өҫтәмә диспансерлаштырыу, "Бала табыу сертификаты" программаһы, ҡан хеҙмәтен үҫтереү, юл-транспорт һәләкәте ваҡытында медицина ярҙамын камиллаштырыу, халыҡта сәләмәт йәшәү рәүеше тәрбиәләү мәсьәләләре ҡаралды.
Финанс ҡатмарлыҡтарына ҡарамаҫтан, планлаштырылған саралар тулы күләмдә тормошҡа ашырыла. Медицина ярҙамы күрһәтеүҙең бөтә этаптарына комплекслы ҡараш юлы менән һаулыҡ һаҡлауҙы модернизациялауҙы дауам итеү "Һаулыҡ" милли проектының мөһим бурысы булып тора, тип хәбәр иттеләр Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Баш ҡалала сәсән Вәлиулла Ҡоломбәтовтың тыуыуына 135 йыл тулыуға ҡарата китап донъя күрҙе
ӨФӨ, 2016 йыл, 23 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Ошо көндәрҙә «Матбуғат донъяһы» нәшриәтендә филология фәндәре кандидаты Нияз Сәлимовтың «Халыҡ сәсәне Вәлиулла Ҡоломбәтов» тигән китабы донъя күрҙе. Китап танылған һүҙ оҫтаһы, мәғрифәтсе Вәлиулла Ҡоломбәтовтың тыуыуына 135 йыл тулыуға бағышланған.
Йыйынтыҡта сәсәндең тормош һәм ижад юлына байҡау яһалған, уның шиғырҙары, ҡобайырҙары, йырҙары һәм әкиәттәре ингән. Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының өлкән ғилми хеҙмәткәре, филология фәндәре кандидаты Рәшит Аҡкөбәков күпселек әҫәрҙәрҙе ғәрәп теленән башҡортсаға тәржемә иткән. Баҫмаға Фәрит Иҫәнғоловтың «Арыш башағы» романынан өҙөктәр индерелгән, унда Вәлиулла Ҡоломбәтов — төп геройҙарҙың береһе. Китапта Вәлиулла Ҡоломбәтов тарафынан яҙып алынған Салауат Юлаевтың «Һандуғас», «Зөләйха», «Яу» шиғырҙары һәм милли батыр тураһында ҡобайыр баҫылған.
Сәсән-мәғрифәтсенең бай мираҫы тупланған йыйынтыҡ башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусылары, студенттар һәм фольклор менән ҡыҙыҡһыныусылар өсөн файҙалы буласаҡ.


text:
Йәштәр театрында Сәнғәт төнө Вәсил Ханнановтың күргәҙмәһенән башлана
ӨФӨ, 2015 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Сәнғәт төнөндә Мостай Кәрим исемендәге Милли йәштәр театры театрҙы, һынлы сәнғәтте һәм музыканы берләштергән программа әҙерләгән. Киске сәғәт 6-ла театр фойеһында Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Вәсил Ханнановтың «Башҡорт йыры» күргәҙмәһен асыу тантанаһы була. Тамашасылар күренекле рәссамдың картиналары менән таныша, шулай уға һынлы сәнғәт, ижад хаҡында һорауҙар бирә ала.
Музыкаль ҡунаҡханала ҡыллы квартет популяр классик музыка уйнаясаҡ. Киске сәғәт 7-лә Ҙур залда театраль тамаша ойошторола, халыҡтың яратҡан спектаклдәренән, шулай уҡ А.Шапироның «Дат тарихы» премьераһынан өҙөктәр, рус һәм башҡорт труппаһы актерҙары башҡарыуында йырҙар тәҡдим ителә. Башҡорт труппаһы Сыңғыҙ Айытматовтың «Диңгеҙ ярын иңләй ала эт» хикмәтен сәхнәләштерә.


text:
Уртаса эш хаҡы Өфөлә – 23800 һум
Ағымдағы йылдың тәүге ете айы йомғаҡтары буйынса уртаса эш хаҡы кимәле Өфөлә 23800 һумға етте. Был хаҡта Өфө хакимиәтендә үткән оператив кәңәшмәлә ҡала башлығы Павел Качкаев хәбәр итте.
Был Рәсәй буйынса уртаса күрһәткестән юғарыраҡ, һәм уның менән Өфө илдең миллионлы ҡалалары араһында өсөнсө урынды биләй (Мәскәү менән Санкт-Петербургты иҫәпкә алмағанда). Уртаса эш хаҡы Екатеринбургта һәм Новосибирскиҙа ғына юғарыраҡ. Әммә был күрһәткес буйынса Өфө, Павел Качкаев әйтеүенсә, Екатеринбургҡа етеп килә.
Бер йылда уртаса эш хаҡы Өфөлә 12 процентҡа тиерлек артҡан. Сағыштырыу өсөн, 2010 йылдың көҙөндә ул 21 165 һум тәшкил итһә, быйыл майҙа 23 400 һум булған.


text:
Баш ҡалала «Йәштәргә – эш!» вакансиялар йәрминкәһе үтәсәк
Киләһе аҙнала, 20 сентябрҙә, XXIII «Йәштәргә – эш!» республика йәштәр акцияһының икенсе этабы сиктәрендә Өфөлә вакансиялар йәрминкәһе үтә.
Сараны ойоштороусылар булып БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, Республика йәштәр мәшғүллегенә булышлыҡ итеү үҙәге, БР Халыҡ мәшғүллеге дәүләт хеҙмәте идаралығы һәм Башҡорт дәүләт аграр университеты сығыш яһай.
Вакансиялар йәрминкәһе Йәштәр һарайында үтә. Башлана – 15 сәғәттә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл яҙ «Нефтсе» мәҙәниәт һарайында үткән XXIII «Йәштәргә – эш!» республика йәштәр акцияһында юғары һәм урта махсус уҡыу йорттарын тамамлаусылар, шулай уҡ студенттар – йәмғеһе ике меңгә яҡын кеше ҡатнашты. Республиканың 60-тан ашыу эш тәҡдим итеүсеһе төрлө вакансиялар тәҡдим итте.


text:
Екатеринбургта Көньяҡ Уралдың легендар тренеры Харис Йосоповҡа арналған китап донъя күрҙе
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Екатеринбургта Игорь Родиндың нәшриәтендә «Батырҙарҙы батыр тыуҙыра. Харис Йосопов һәм уның дәүере» исемле яңы китап донъя күрҙе. Китап легендар спортсы, СССР-ҙың һәм Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры, Уралдағы дзюдо мәктәбенә нигеҙ һалыусы, профессор Харис Йосоповҡа арналған.
Китапты танылған Силәбе журналисы, почетлы хеҙмәт ветераны Мөнирә Хәлимова яҙған. Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, ул Харис Йосопов менән яҡындан таныш булған. Китапты яҙыу өсөн 10 йылдан ашыу ваҡыт киткән. Архив мәғлүмәттәрен йыйыу ентекле эш талап иткән. Йыйынтыҡ Харис Йосоповтың шәхси архивындағы фотоһүрәттәр менән байытылған. Китап башҡорт, рус, инглиз телдәрендә баҫылған. Дөйөм тиражы — 1000 дана.
«Китапты яҙып бөткәс, үҙәк урамға сығып, кешеләрҙән Силәбенең билдәле спортсыларын беләләрме-юҡмы икәнлеген һорарға булдым. Егерме кешенең туғыҙы Йосопов фамилияһын атаны», — тип һөйләне китаптың авторы Мөнирә Хәлимова.
Консультанттар булып профессор, педагогия фәндәре докторы, Урал дәүләт физик культура университетының көрәш теорияһы һәм методикаһы кафедраһы мөдире Александр Еганов һәм Силәбе өлкәһенең дзюдо буйынса дәүләт тренеры Александр Миллер сығыш яһаны.
Харис Йосопов — күренекле Урал көрәш мәктәбенә нигеҙ һалыусы, дзюдо буйынса етенсе һәм каратэ буйынса бишенсе данға эйә, профессор, Почет һәм Салауат Юлаев ордендары кавалеры. Ул Башҡортостандың Салауат районы Арҡауыл ауылында тыуған. Күп йыллыҡ эшмәкәрлеге осоронда Олимпия уйындары призерҙарын, ике донъя, 14 Европа чемпионын һәм халыҡ-ара класлы спорт мастерҙарын, 250-нән ашыу спорт мастерын тәрбиәләгән.


text:
Район гәзиттәрендә «Президент ауылдарҙа йәшәүселәрҙең һорауҙарына яуап бирә» рубрикаһы барлыҡҡа киләсәк
Башҡортостандың район гәзиттәрендә «Президент ауылдарҙа йәшәүселәрҙең һорауҙарына яуап бирә» рубрикаһы барлыҡҡа киләсәк. Был хаҡта ошо көндәрҙә үткән БР Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы коллегияһының киңәйтелгән ултырышында мәғлүм булды.
Проект әлегә әҙерләнә. Һорауҙар республика Президенты адресына почта аша йәки рәсми сайтҡа электрон форма ярҙамында килгән хаттарҙың ижтимағи мөһимдәре иҫәбенән һайланып алынасағы билдәле. Рубрика айына бер-ике тапҡыр сығасаҡ. Проектҡа бөтә район гәзиттәре йәлеп ителәсәк.


text:
Башҡортостан баш ҡалаһында буш эш урындарының һаны арта
Өфөнөң хеҙмәт баҙарында буш эш урындары арта, ә эшһеҙҙәр һаны ҡалала аҙна һайын кәмей бара. Башҡортостан баш ҡалаһында әлегә 15500-гә яҡын буш эш урыны һәм рәсми рәүештә теркәлгән 9 меңдән ашыуыраҡ эшһеҙ иҫәпләнә.
Эшһеҙлек кимәле Өфөлә 1,63 процентҡа тиң. Көсөргәнешлек коэффициенты, Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәге мәғлүмәттәре буйынса, 0,63 тәшкил итә.
Үткән аҙнала Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәге хеҙмәттәре менән өс меңгә яҡын кеше файҙаланған. Уларҙың 300 тирәһе эшкә урынлашыу мөмкинлеген алған. Эшһеҙ өфөлөләрҙең 70 тирәһе баш ҡаланың хеҙмәт баҙарында һорау менән ҡулланған һөнәрҙәр буйынса уҡытырға ебәрелгән.


text:
Республикала журналистика өлкәһендә «Медиапрофи» премияһы булдырылды
«Медиапрофи» премияһы – яңы форматтағы ҙур төбәк проекты. Ул баҫма матбуғат, телевидение, электрон киң мәғлүмәт саралары журналистарының профессиональ кимәлен күтәреүгә, журналистика эшмәкәрлегенең үҫешенә, яңы таланттарҙы асыҡлауға булышлыҡ итеү маҡсатында булдырылды.
Яңы премия йыл һайын тапшырыласаҡ һәм билдәле бер тема буйынса үтәсәк. 2013 йылда ул «Хеҙмәт кешеһе» темаһына арнала.
Премияның башҡарма дирекцияһынан хәбәр итеүҙәренсә, «Медиапрофи» түбәндәге номинациялар буйынса тапшырыласаҡ: «Иң яҡшы репортаж», «Иң яҡшы интервью», «Иң яҡшы очерк», «Иң яҡшы аналитик материал», «Иң яҡшы фоторепортаж», «Иң яҡшы интернет-проект».
Һәр номинацияла берәр еңеүсе билдәләнә, уға аҡсалата премия тапшырыла.
Конкурс тураһында Положение Башҡортостан Республикаһының Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары буйынса агентлығы, Журналистар союзы, Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы сайттарында урынлаштырыласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов профессор Ренат Аҡсурин менән осрашты
Фото:
ӨФӨ, 2014 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
8 декабрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең билдәле кардиохирургы, медицина фәндәре докторы, профессор Ренат Аҡсурин менән осрашты. Ул Өфөлә «Кардиология һәм кардиохирургия – проблемаға бер ҡараш» фәнни-практик конференцияһында ҡатнашты. Яҡтар Рәсәй Президенты Владимир Путин иғлан иткән Йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарына ҡаршы көрәш йылы сиктәрендә республика кардиология хеҙмәтенең үҫеш перспективаларын, шулай уҡ Башҡортостанда йәшәүселәрҙең ғүмер оҙайлығын арттырыу һәм үлем осраҡтарын кәметеү юлдарын тикшерҙе.
Һуңғы бер нисә йылда Башҡортостан кардиология үҙәгенең матди-техник базаһы нығытылды, яңы технологиялар индерелде, шул иҫәптән трансплантология өлкәһендә, йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуҙарын иҫкәртеү әүҙем алып барыла, тип билдәләне төбәк башлығы. Республикала уртаса ғүмер оҙонлоғо – 69,8 йәш. Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Федераль Йыйылышҡа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамәһендә ҡуйған бурысын хәл итеү – ошо күрһәткесте 74 йәшкә еткереү өсөн күп эштәр башҡарырға кәрәк.
– Әлбиттә, беҙ баш табиптарҙан талап итәбеҙ. Һуңғы өс йылда ҙур аҡса һәм матди ағым булды. Беҙгә үлем осраҡтарын кәметергә, пациенттар менән һөҙөмтәле эшләргә кәрәк. Кешеләрҙең күбеһе һаулыҡ һаҡлау сиcтемаһы эше менән ҡәнәғәт булырға тейеш. Хәҙерге көндә был һандар ҙур түгел, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Барыһын да ҡыҫҡа ваҡыт эсендә хәл итеп булмай. Йәмғиәттә һәм табиптар берләшмәһендә тейешле мәҙәниәт булырға тейешлеген аңлайбыҙ. Ваҡыт та талап ителә.
Ренат Аҡсурин конференцияла хәүефле сирҙәрҙе дауалау алымдарын тикшереүҙәрен һөйләне. Билдәле кардиохирург үҙе эшләгән үҙәк белгестәренең Башҡортостандағы коллегалары менән даими тәжрибә уртаҡлашырға әҙер булыуын белдерҙе.


text:
«Ирәндек моңдары-2012» конкурсында еңеүсене ВАЗ-2107 көтә
Кисә Сибайҙа «Ирәндек моңдары — 2012» төбәк-ара башҡорт йырҙарын башҡарыусылар конкурсы старт алды. Конкурстың төп бүләге — ВАЗ-2107 автомобиле.
Бөрйән, Хәйбулла, Ейәнсура, Учалы, Күгәрсен, Салауат, Ауырғазы, Белорет һәм Әбйәлил райондарынан, Салауат, Сибай, Стәрлетамаҡ, Өфө ҡалаларынан һәм Ырымбур өлкәһе менән Екатеринбургтан килгән йырсылар иң яҡшыһы исемен алыуға көрәшә, тип хәбәр иттеләр Республика халыҡ ижады үҙәгендә.
Конкурсанттар башҡорт халыҡ йырҙарын, урындағы йыр фольклорын, ҡобайырҙар һәм ҡыҫҡа көй башҡара. Бынан тыш, уларға башҡарылған йырҙарҙың тарихын белергә лә кәрәк — Башҡортостандың күренекле мәҙәниәт эшмәкәрҙәренән һәм сәнғәт оҫталарынан, ғалим-фольклорсыларҙан торған юғары жюри ошо сифаттарҙың барыһын да иҫәпкә ала.
Конкурсанттар ғалимдар, билдәле халыҡ йырсылары менән осрашырға, шулай уҡ башҡорт вокалы буйынса ижади лабораторияла ҡатнашырға тейеш.
Конкурсты ябыу тантанаһы 2 июндә киске сәғәт 5-тә Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт драма театрында үтәсәк. Иң яҡшы номерҙарҙан торған гала-концерт Сибайҙың үҙәк майҙанында киске 8-ҙә башлана.


text:
17 августа дини ойошмалар эшмәкәрлеге мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул ителә
17 августа РФ Президентының Башҡортостан Республикаһындағы йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһендә дини ойошмалар эшмәкәрлегенә контроль мәсьәләләре буйынса граждандар ҡабул ителәсәк.
Ҡабул итеүҙе Рәсәй Федерацияһы Юстиция министрлығының Башҡортостан Республикаһы буйынса идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарыусы Салауат Йәнтүрин үткәрә.
Башлана — 10 сәғәттә.
Йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәһенең адресы: Өфө ҡалаһы, Цюрупа урамы, 100 («Үҙәк баҙар» транспорт туҡталышы). Белешмәләр һәм алдан яҙылыу өсөн телефондар: 251-64-39, 251-77-91.


text:
Фото:
Башҡортостан предприятиелары – Рәсәйҙең иң яҡшы экспортерҙары
Фото:
«Рәсәйҙең 2009 йылдағы иң яҡшы экспортеры» исеменә лайыҡ булыусылар араһында Башҡортостан предприятиелары байтаҡ. Федераль конкурсты Рәсәй Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы үткәрҙе.
Еңеүселәр исемлегендә: «Салауатнефтеоргсинтез», «Стәрлетамаҡ нефтехимия заводы», «Белорет металлургия комбинаты», «Нефтекама автозаводы», «Витязь» машиналар эшләү компанияһы», «Күмертау авиация производство предприятиеһы» һәм «Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәттәре, «Башкортостан Республикаһының Нефть-химия эшкәртеү институты» дәүләт унитар предприятиеһы, «Уралтехнострой корпорацияһы» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «Гидравлика» Өфө агрегат предприятиеһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы.
Дөйөм алғанда, комиссия Рәсәйҙең 51 предприятиеһын һайлап алды.
РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығы хәбәр итеүенсә, конкурс сәнәғәттең 16 төп тармағында өс номинация буйынса үткәрелде: «Рәсәйҙең иң яҡшы тармаҡ экспортеры», «Рәсәйҙең БДБ илдәренә иң яҡшы тармаҡ экспортеры» һәм «Тармаҡтың иң ыңғай үҫешеүсе экспортеры».
Конкурс заявкаларын РФ Сәнәғәт һәм сауҙа министрлығының Тышҡы иҡтисади мөнәсәбәттәр департаменты ҡараны.
Еңеүселәрҙе наградлау тантанаһы 1 июлдә Рәсәй Сит ил эштәре министрлығы ҡарамағындағы Дипломатик корпусты хеҙмәтләндереү буйынса баш идаралыҡтың Мәҙәниәт үҙәгендә үткәреләсәк.


text:
Башҡортостан Президенты Ирек Ялаловты Өфө мэры вазифаһына һайланыуы менән ҡотланы
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялаловты икенсе срокка һайланыуы менән ҡотланы. Республика етәксеһе Өфө ҡала Советы депутаттары менән осрашыу үткәрҙе.
— Был ғәҙәти ваҡиға түгел. Яңы етәксене, «иҫкесә» яңы етәксене һайлау буйынса ике ай дауамында үткәрелгән эш файҙаһыҙ булманы, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Һайлауҙарға күрә йәнле бәхәс булды, унда был вазифаға яңы кандидаттар ҙа ҡатнаша алды, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент. «Донъя, республика һәм ҡала яңы кешеләрҙе күрҙе, яңы һүҙҙәрҙе ишетте. Былар барыһы ла дөрөҫ. Шулай булырға тейеш», — тигән ышаныс белдерҙе республика башлығы.
— Ирек Ишмөхәт улының еңеүендә беҙ шикләнмәнек тиерлек, шулай килеп тә сыҡты, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Президент ҡала Советы депутаттарына Ирек Ялалов кандидатураһына ышаныс бағлағандары һәм хуплағандары өсөн рәхмәт әйтте.
— Кисәге сессияла, ҡала мәсьәләләренә фекер алышҡанда, һеҙ ҡала, ҡала власы алдында торған бөтә мәсьәләләр тураһында иҫкә алдығыҙ. Нәҡ һеҙгә ҡала халҡы ҡаланың власын ышанып тапшырҙы, нәҡ һеҙгә Өфөнөң ғәйәт ҙур ҡала хужалығы менән идаралыҡ итергә хоҡуҡ бирҙе, был хаҡта онотмағыҙ. Һеҙ ошо яуаплылыҡты һиҙгәнегеҙҙе, белгәнегеҙҙе һәм Өфө ҡалаһы халҡы ҡуйған талаптарға ярашлы эшләүегеҙҙе, һис шикһеҙ, аңлайым һәм беләм, — тине Президент.


text:
Башҡортостанда «Урал батыр» эпосы буйынса яңы туристик маршрут булдырыла
ӨФӨ, 2015 йыл, 16 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
«Ирәмәл» тәбиғәт паркы биләмәһендә башҡорт халҡының «Урал батыр» эпосы буйынса экологик-мәҙәни маршрут булдырыла. Проект Рус география йәмғиәте гранты иҫәбенә финанслана.
Республика Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, туристик һуҡмаҡтың оҙонлоғо 28 саҡрым тәшкил итәсәк, әле маршрутта ете туҡталҡа төҙөлгән. Тиҙҙән бында Урал батырҙың һәм эпостың башҡа геройҙарының ағас һындары, шулай уҡ декоратив панно ҡуйыласаҡ.
Парк хакимиәте күҙаллауынса, яңы экскурсия объектының барлыҡҡа килеүе туристар ағымын 10 мең кешегә арттырасаҡ. Был ошо биләмәлә бишенсе маршрут буласаҡ.
Рус география йәмғиәте башҡарма дирекцияһының төбәк үҫеше департаменты директоры Александр Хацкевич тәбиғәт паркын үҫтереүгә үҙ баһаһын бирҙе. «Ыңғай тәьҫораттар алдым. Рус география йәмғиәте аҡсаһы иҫәбенә ғәмәлгә ашырылған проект, һис шикһеҙ, лайыҡлы», — тип билдәләне ҡунаҡ.


text:
«Красноусол» лагеры Бөтә Рәсәй форумы Гран-прийын яуланы
Ғафури районының «Красноусол» лагеры иң юғары награда – Бөтә Рәсәй балаларҙың һәм йәштәрҙең йәйге ялын һәм сәләмәтләндереүҙе ойоштороусылар форумының Гран-прийын яуланы. Был турала БР Мәғариф министрлығының тәрбиә һәм өҫтәмә белем биреү бүлеге начальнигы Мәрүә Ғилметдинова хәбәр итте.
— Анапала үткән форумда Рәсәйҙең 30-ҙан ашыу төбәге вәкилдәре балаларҙың ялы һәм уларҙы сәләмәтләндереү өлкәһендә үҙ эш тәжрибәһен күрһәтеү, семинарҙарҙа, кәңәшмәләрҙә, түңәрәк өҫтәлдәрҙә һәм фәнни-методик материалдар конкурсында ҡатнашыу мөмкинлеге алды, — ти Мәрүә Ғилметдинова. — Башҡортостан 13 кешенән торған делегация ебәрҙе.
Мәрүә Мирсәйет ҡыҙы билдәләүенсә, Миәкә, Ғафури, Стәрлетамаҡ, Ишембай, Благовещен райондарының ҡаланан ситтәге лагерҙар директорҙары үҙ программаларын тәҡдим итте.
— Был үҙәктәрҙең һәр береһенең үҙ эш йүнәлеше, — тине ул. – Берәүҙәр профилле сменала махсуслаша, икенселәр белем биреүгә өҫтөнлөк бирә. Барыһы ла үҙенсә ҡыҙыҡлы һәм уникаль. Беҙҙең делегация тәҡдим иткән проекттар видеоматериалдар менән оҙатылды. Иң мөһиме, беҙ форумда берҙәм команда булып сығыш яһаныҡ.
Форум йомғаҡтары буйынса Гран-принан тыш, Башҡортостан делегацияһы төрлө дәрәжәләге дипломдар алып ҡайтты.


text:
Кадрҙар барыһын да хәл итә
«Ҡатмарлы иҡтисади шарттарҙа кадрҙар потенциалы хаҡында тик көслө төбәктәр генә хәстәрләй ала», тиде хөкүмәт премьер-министры Раил Сарбаев донъяның алдынғы уҡыу йорттарында белем аласаҡ республика йәштәре менән осрашыуҙа белдерҙе.
Документ 2012 йылға тиклем иҫәпләнгән. Ошо ваҡыт эсендә республика сит илдәрҙең юғары уҡыу йорттарында ауыл хужалығы, административ идаралыҡ, мәғарифтә инновацион технологиялар, менеджмент, халыҡара хоҡуҡ һәм иҡтисад, архитектура һәм төҙөлөш, мәғлүмәт технологиялары, социаль яҡлау һәм фонд биржаһы йүнәлештәрендә йөҙәрләгән белгесте уҡытып сығарырға иҫәп тота.
Хөкүмәт премьер-министры Раил Сарбаевтың Бөйөк Британия, Германия, Америка ҡушма Штаттарының уҡыу йорттарына юлланасаҡ йәштәр менән осрашыуында билдәләүенсә, республиканың заманса ҡарашлы белемле белгестәргә ихтыяжы ҙур. Шунлыҡтан уларҙы әҙерләү эшенә дәүләт кимәлендә иғтибар бирелә. Быйылға республика бюджетынан был маҡсатҡа 30 миллион һум аҡса йүнәлтеләсәк.
Сит илдә белем алырға теләүселәргә һайлап алыу комиссияһы етди талаптар ҡуя. Кандидаттарға белем кимәле менән бер рәттән инглиз теле буйынса имтихан тапшырырға, психологик тест үтәргә лә тура килә. 92 дәғүәсенең тик һәр дүртенсеһе генә һөҙөмтәлә уны уңышлы үтә ала. Гөлли Зарипова һайлап алыуҙы уңышлы үтеп, сит илдә белемен камиллаштырыу хоҡуғын алыусы 24 йәш белгестең береһе.
Башҡорт Дәүләт университетының хоҡуҡ институтын ҡыҙыл дипломға тамамлаусы Өфө ҡыҙы Бөйөк Британияның Борнмут университетында менеджмент серҙәрен өйрәнәсәк. Осрашыуҙа грант алыусы йәштәр Хөкүмәт Премьер-министры менән яҡындан аралаша, үҙҙәрен ҡыҙыҡһындырған һорауҙарын да бирә алды.
Раил Сарбаев уларҙың һәр береһен бер-нисә йылдан республикала күрергә теләүен әйтте. Сит илдәрҙә уҡыу хоҡуғына эйә булыусы 24 белгес республиканың кадрҙар әҙерләү өлкәһендәге ҙур эшенең башы ғына. 2012-се йылға тиклем тағы ла йөҙәрләгән өмөтлө йәш белгес доньяның иң алдынғы уҡыу үҙәктәренә юл аласаҡ.


text:
Башҡортостан бокссылары Ульяновскиҙа ике миҙал яуланы
Башҡортостан спортсылары Ульяновскиҙа үҫмерҙәр араһында үткән бокс буйынса Бөтә Рәсәй турнирында дан ҡаҙанды.
БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, Иглин районынан Артем Кошевец (тренеры Капас Смагулов) һәм өфөлө Айҙар Нетолеев (тренеры Юрий Шокуров) 66 кг ауырлыҡ категорияһында “алтын” һәм 49 кг ауырлыҡ категорияһында “бронза” яуланы.
Турнирҙа Рәсәйҙең 35 төбәгенән йөҙҙән ашыу спортсы ҡатнашты.
Артем менән Айҙар хәҙер бокс буйынса Рәсәй Кубогына әҙерләнә.


text:
Башҡортостан Хөкүмәте еңел таксиҙарҙы теркәү тәртибен раҫланы
Башҡортостан Хөкүмәте ҡарары менән республикала еңел таксиҙар менән пассажирҙар һәм багаж ташыуҙы ойоштороу буйынса саралар раҫланды.
Документ менән рөхсәт ҡағыҙҙарын биреү һәм ҡайтанан рәсмиләштереү тәртибе һәм уларҙың реестрын алып барыу тәртибе раҫланды, тип асыҡланылар Хөкүмәттең матбуғат хеҙмәтенән.
Еңел таксиҙар өсөн рөхсәт ҡағыҙҙары Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитеты менән биш йылға документтар пакетын тикшереү һөҙөмтәһендә биреләсәк.
Рөхсәт ҡағыҙын биреү һәм ҡайтанан рәсмиләштереү 800 һум торасаҡ.
Документ 2011 йылдың 1 сентябрендә барлыҡҡа килгән хоҡуҡ мөнәсәбәттәренә ҡарата ҡулланыла.
Ҡарарҙың үтәлешенә контроллек итеү вице-премьер Сергей Афонинға йөкмәтелде.


text:
Мортаза Рәхимовҡа мәғариф проекттарын яҡлағаны өсөн рәхмәт белдерелде
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов исеменә «Киләсәк интеллекты» Дөйөм Рәсәй Бәләкәй фәндәр академияһы рәйесе Лев Ляшконан хат килде. Хатта Лев Ляшко «Рәсәйҙең интеллектуаль-ижади потенциалы» милли мәғариф программаһы эшмәкәрлегенә иғтибары, Башҡортостан белем биреү учреждениелары педагогтарын һәм уҡыусыларын программа проекттарына йәлеп иткәне һәм ярҙамы өсөн рәхмәт белдерә. Хатта шулай тиелә:
«Хөрмәтле Мортаза Ғөбәйҙулла улы!
Туймазы ҡалаһының “Хәҙерге заман төпкөлөнә” бүлексәһенә «Рәсәйҙең интеллектуаль-ижади потенциалы» милли мәғариф программаһын тормошҡа ашырыу буйынса әүҙем эшмәкәрлеге, “Киләсәк интеллекты” Бәләкәй фәндәр академияһы проекттарында әүҙем ҡатнашҡаны өсөн рәхмәт белдерәбеҙ.
Бигерәк тә Туймазы ҡалаһында үткән уҡыусыларҙың һәм студент йәштәрҙең “Йәшлек, фән, мәҙәниәт” Республика ғилми-ғәмәли конференцияһының юғары кимәлдә ойошторолоуын билдәләп үтергә теләйем. Президиум конференцияны “Киләсәк интеллекты” Бәләкәй фәндәр академияһының төбәк бүлексәләре эшмәкәрлеге сиктәрендә 2009 йылдағы иң яҡшы сараларҙың береһе булараҡ билдәләй.
“Туймазы педагогия колледжы”на Бүлексә менән хеҙмәттәшлеге һәм ярҙамы өсөн рәхмәт белдерәбеҙ.
Һеҙгә балаларҙың үҫеше хаҡында хәстәрлегегеҙ, мәғарифты үҫтереүҙең төп юлдарына заманса ҡарашығыҙ, педагогтар эшмәкәрлеген юғары баһалағанығыҙ өсөн рәхмәт белдерәм!
Һеҙгә һаулыҡ, именлек, ҡуйылған маҡсаттарға ирешеүҙә уңыштар теләйем.
«Киләсәк интеллекты» Дөйөм Рәсәй Бәләкәй фәндәр академияһы рәйесе Л.Ю. Ляшко”.


text:
2015 йылда пенсиялар 3 ғинуарҙан таратыла башлаясаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 22 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
2015 йылдың 3 ғинуарынан почта элемтәһе ойошмалары пенсия һәм башҡа төрлө социаль түләүҙәрҙе ғәҙәти график буйынса таратасаҡ, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Пенсия ведомствоһының матбуғат хеҙмәтенән. Кредит ойошмаларына аҡсалар ағымдағы йылдың 31 декабренән дә һуңға ҡалмайынса күсереләсәк.
Рәсәй Пенсия фондының Башҡортостан буйынса бүлексәһе дүшәмбе, 22 декабрҙә, 2014 йылға пенсияларҙы һәм башҡа төрлө социаль түләүҙәрҙе тулы күләмдә финанслаған. Рәсәй Пенсия фонды идараһы ағзаһы, Башҡортостан буйынса идарасы Фоат Хантимеров һүҙҙәренсә, төбәк бүлексәһе 1 миллион 120 мең пенсионерға пенсия түләй. Шуларҙың 49,8 проценты — «Рәсәй почтаһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы почта элемтәһе ойошмалары, шунса уҡ — кредит ойошмалары аша хеҙмәтләндерелә.


text:
Президент депутаттарҙы республиканың абруйын күтәреү өҫтөндә эште көсәйтергә саҡырҙы
— Рәсәйҙә һәм сит илдәрҙә Башҡортостандың ыңғай имиджын булдырыу буйынса эште һиҙелерлек әүҙемләштерергә кәрәк, — тине республика Президенты Мортаза Рәхимов, депутаттар алдында БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһап. Атап әйткәндә, ул шулай тип билдәләне:
— Беҙ күп эшләйбеҙ, күп нәмәгә өлгәшәбеҙ, әммә быны күрһәтә белергә лә кәрәк. БМО системаһының халыҡ-ара ойошмалары — ЮНЕСКО, ЮНИДО, ПРООН, шулай уҡ Ислам Конференцияһы Ойошмаһы, ТӨРКСОЙ һәм башҡалар менән хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү бурысы мөһим булып ҡала.
Республика башлығы шулай уҡ депутаттарҙың иғтибарын Башҡортостандың матди мәҙәниәте объекттарын, уның тарихын, йолаларын һәм тәбиғәт байлыҡтарын һаҡлап ҡалыу һәм популярлаштырыу буйынса тырышлыҡтарҙы әүҙемләштереү зарурлығына йүнәлтте.
Был юҫыҡта Башҡортостан Республикаһы Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығының эшмәкәрлеген билдәләп үтергә кәрәк. Һуңғы йылдарҙа ведомство милләт-ара мөнәсәбәттәр, халыҡ-ара һәм төбәк-ара хеҙмәттәшлек өлкәһендә байтаҡ саралар ойошторҙо.
2009 йылда ғына БР Хөкүмәтенең ойоштороу һәм финанс ярҙамында республика вәкилдәре Рәсәй төбәктәрендә һәм сит илдәрҙә үткәрелгән 16 Һабантуй байрамында ҡатнашты.
Был сараларҙан бигерәк тә Истанбул (Төркиә) ҡалаһындағы Һабантуй, республика делегацияһының Баку ҡалаһына (Азербайжан) сәфәре, Башҡортостанда Вьетнам мәҙәниәте көндәре, башҡорт балетының Мексикаға гастролдәре айырыуса әһәмиәтле.
Дөйөм алғанда, былтыр министрлыҡ Төркиә, Белоруссия, Украина, Германия, Ҡаҙағстан, Франция, Латвия, Испания, Португалия, Һиндостан, Хорватия, Әрмәнстан, Финляндия, Монголия, Израиль, Көньяҡ Корея, Австрия, Мексика, Чехия, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәре кеүек илдәр менән әүҙем хеҙмәттәшлек итте.
Шулай уҡ 2010 йыл ТӨРКСОЙ Генераль дирекцияһы тарафынан ТӨРКСОЙ ағзаһы илдәре сиктәрендә Әхмәт-Зәки Вәлиди йылы тип иғлан ителеүе лә иғтибарға лайыҡ.


text:
Бөтә Донъя Селтәре
Бөтә Донъя Селтәре (йәки веб, аббревиатуралары — WWW, W3, ингл. World Wide Web һүҙбәйләнешенән) — Интернет инфраструктураһын һәм HTTP мәғлүмәт үткәреү протоколын ҡулланған глобаль мәғлүмәт арауығы.
Бөтә донъя селтәрендә урынлаштырылған гипертекслы документтар веб-биттәр исеме аҫтынла билдәле. Веб-браузер тип аталған махсус программмалар ярҙамында текст, рәсемдәр, видео һәм башҡа мультимедиа булған веб-биттәрҙе ҡарап һәм уларҙың береһенән икенсеһенә гипер-һылтанмалар аша күсеп була.
Был системаны ултап табыусы тип Бөйөк Британия инженеры, компьютер фәндәре ғалимы, әлеге көндә Бөтә Донъя Селтәре консорциумының (ингл. World Wide Web Consortium, W3C) директоры Тим Бернерс-Ли һанала. Нәҡ ул 1989 йылдың мартында хәҙер Бөтә донъя селтәре исеме аҫтында билдәле проектты тәкдим итә.
Бөтә Донъя Селтәре мәғлүмәт технологияларында ысын революция яһаны һәм Интернеттың үҫешен тиҙләтте. Күп ваҡыт Интернет тураһында һөйләгәндә Бөтә Донъя Селтәре күҙ уңында тотола.
Бөтә Донъя Селтәренең структураһы һәм нигеҙҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөтә Донъя Селтәрен бөтә донъянан Интернет селтәренә бәйле миллионлап веб-сервер ойоштора. Веб-сервер селтәр аша HTTP-талап ала, локаль ҡаты дискта кәрәкле файлды таба һәм уны талап иткән компьютерға ебәрә. Селтәрҙәге ресурстарҙы (файлдар) табыу өсөн Бер төрлө Ресурс Локатор (ингл. Uniform Resource Locator) ҡулланыла. Был URL адрестар веб-сервер урынлашҡан компьютерҙы — домен исеме системаһы DNS (ингл. Domain Name System) ҡулланып домен исемен (йәки туранан һандар менән язылған IP-адресын) һәм ул компьютерҙа урынлашҡан файлдын урыны менән исемен тота.


text:
Краснохолмский ауылында Рөстәм Хәмитов элекке Быраулау эштәре идаралығының етештереү территорияларында булды
Краснохолмский ауылында Рөстәм Хәмитов элекке Быраулау эштәре идаралығының етештереү территорияларында булды.
Ағымдағы йылдың 1 ғинуар торошона ярашлы предприятие районда бөтөрөлгән. Әлеге ваҡытта Краснохолмский ауылында 8,5 меңдән ашыу кеше йәшәй. 1990-сы йылдарҙа ауылдың Быраулау эштәре идаралығында 1500-ҙән ашыу кеше эшләгән.
Идаралыҡтың цехтары һәм участкалары ябылыу сәбәпле ауылда дөйөм майҙаны 24 мең квадрат метр тәшкил иткән 29 етештереү объекты бушаған, әлеге ваҡытта улар файҙаланылмай.
Майҙансыҡты ҡараған ваҡытта Ҡалтасы районы етәкселеге бушатылған майҙансыҡтарҙа халыҡты ер эшкәртеү һәм уңыш йыйыу буйынса хеҙмәтләндерә аласаҡ «Башҡорт МТС-ы» филиалын асыу тәҡдимен еткерҙе.
Рөстәм Хәмитов бушатылған территорияларҙа яңы предприятиелар урынлаштырыу өсөн сит инвесторҙар йәлеп итеүҙе лә күҙ уңында тотоп, барлыҡ мөмкинлектәрҙе ҡарарға тәҡдим итте.


text:
Республикала Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү фонды ойошторола
Башҡортостанда яңы коммерцияға ҡарамаған ойошма – Торлаҡ төҙөлөшөн үҫтереү фонды ойошторола. Республика Президентының тейешле Указы рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт интернет-порталында баҫылған.
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты һәм республиканың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы Фондты ойоштороу инициаторҙары булып тора.
Документта шулай уҡ БР Социаль торлаҡ төҙөлөшө фондының бөтөрөләсәге тураһында хәбәр ителә.
Ошо көндәрҙә яңы коммерцияға ҡарамаған ойошманың уставы раҫланасаҡ. Республиканың Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетына Фонд идаралығының һәм попечителлек советының юғары коллегиаль органы составтары буйынса тәҡдимдәр индерергә ҡушылған. Уларҙың составын Башҡортостан Президенты раҫлаясаҡ.


text:
Фото:
Павел Астахов: Башҡортостанда проблемалар иғтибарһыҙ ҡалдырылмай
Фото:
Бөтә Рәсәйгә хас проблемалар Башҡортостанда иғтибарһыҙ ҡалдырылмай, тип билдәләне РФ Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Павел Астахов республика Президенты менән осрашыуҙан һуң журналистар менән әңгәмә ваҡытында.
— Мин балалар баҡсалары проблемаһын күҙ уңында тотам, — тип аңлатты ул. – Мин балалар йорттарында үҙ балаһын балалар баҡсаһына урынлаштыра алмаған әсәнең сараһыҙҙан баш тартыу ғаризаһы яҙып, уны ваҡытлыса балалар йортона тапшырыу осраҡтарын күп күрҙем. Был – ҡот осҡос хәл. Балалар баҡсалары төҙөлөргә, асылырға, кире ҡайтарылырға тейеш.
Павел Астахов, республикала быға йүнәлтелгән программа булыуын, һәм Президент Рөстәм Хәмитов яҡын араларҙа 9,5 миллиард һум аҡса бүленеүен раҫланы, тип билдәләне. Был средстволар яңы балалар баҡсалары төҙөүгә, элекке балалар баҡсаларын ҡайтарыуға һалынасаҡ.


text:
Өфөлә бильярд спорты буйынса Рәсәй беренселеге ойоштороласаҡ
19-22 мартта Өфөлә 18 йәшкә тиклемге егеттәр һәм ҡыҙҙар араһында бильярд спорты буйынса Рәсәй беренселеге үтә.
Сарала илдең 24 төбәгенән йөҙҙән ашыу спортсы ҡатнашасаҡ.
Турнирҙы асыу тантанаһы 19 мартта 18.30 сәғәттә «Соло» клубында башлана. Уйындар «Динамо» (К.Маркс урамы,2) һәм «Соло» (К.Маркс урамы,20) спорт клубтарында көн һайын 11-18 сәғәттәрҙә үтә.
Ярым финал уйындары — 21 мартта, финал уйындары 22 мартта «Соло» клубында үткәрелә. Аҙаҡҡы уйын 15.00 сәғәттә башлана.
Бындай турнир Башҡортостан баш ҡалаһында 2011 йылда үткәрелгәйне. Спорт сараһын ойоштороусылар булып БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, «Динамо» физкультура-спорт йәмғиәте ярҙамында Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың бильярд спорты федерациялары сығыш яһай.


text:
Саҡмағоштар һауым буйынса өс меңлек сикте үтте
Йыл башынан алып Саҡмағош һауынсылары һәр һыйырҙан яҡынса 3004 кг һөт һауып алған. Был республикалағы иң яҡшы һөҙөмтә, тип хәбәр иттеләр аграр ведомствоның матбуғат хеҙмәтендә. Былтырғыға ҡарағанда был 372 килограмға күберәк.
Тулайым һауым буйынса Стәрлетамаҡ малсылары алдынғылыҡты бирмәй. Йыл башынан улар 23 мең тоннанан ашыу һөт һауып алған.
Дүрт район аграрийҙары тәүлегенә һәүкәштән 17 килограмдан ашыу һөт һауа. Тәтешлелә – 17,4, Мәләүез районында – 17,3, Саҡмағошта – 17,2 кг, Стәрлетамаҡ районында — 17,1 кг. Башҡортостанда мул һөт осоро дауам итә.


text:
Башҡортостан парламентарийҙары һайлаусыларға көнкүреш мәсьәләләрен хәл итеүҙә ярҙам күрһәтә
БР Дәүләт Йыйылышының Бюджет, һалымдар, финанстар һәм милек мәсьәләләре буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Римма Үтәшева, үҙенең коллегалары кеүек үк, һайлаусылар менән тығыҙ бәйләнеш булдыра. Депутат граждандарҙы ҡабул итеү кеүек аралашыу форматын әүҙем ҡуллана.
Парламентарийға эшкә урынлашыу, торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү һәм башҡа көнүҙәк мәсьәләләр буйынса мөрәжәғәт итәләр.
Римма Үтәшева хәбәр итеүенсә, һайлаусыларҙың барлыҡ мөрәжәғәттәре буйынса ҡарарҙар ҡабул ителә, район хакимиәттәренә һәм тейешле ведомстволарға запростар ебәрелә.


text:
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Средняя общеобразовательная школа № 22»
городского округа город Октябрьский
Республики Башкортостан
Рассмотрено
на заседании ШМО
протокол №____ от
«__»_________20__г.
Утверждаю:
Директор
МБОУ СОШ №22
_____/Г.М.Губайдуллина/
Приказ №_________
«__»__________20__г.
Рабочая программа
по башкирскому (государственному) языку
в 6 классе
на 2011-2012 учебный год
общее количество часов – 68
количество часов в неделю – 2
Составили: Фатхутдинова Альмира Фарвазовна, Латипова София Фатыховна
Составлена в соответствии с
программой по башкирскому языку для учащихся I – XI классов школ с русским языком обучения. Составители: Усманова М.Г., Габитова З.М. – Ижевск, издательство «КнигоГрад» , 2008.
Учебник: Башкирский язык. Учебник для русскоязычных учащихся 6 класса. Усманова М.Г., Габитова З.М., Абдулхаева Г.Н.– Уфа: Книга, 2010
Согласовано:
руководитель ГМО
______/Г.К.Гаскарова/
протокол №____ от
«__»_________20__г.
2011 год
Башҡортостан республикаһы
Октябрьский ҡалаһы ҡала округының
«22-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе»
муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы
Ҡаралған
ММБ ултырышында
протокол №_____
«__»_________2011й.
Раҫлайым:
22-се мәктәп директоры
_____/Г.М. Ғөбәйҙуллина/
Приказ №_________
«__»__________2011й.
2011- 2012 уҡыу йылына
6-се класс өсөн
башҡорт (дәүләт) теленән
эш программаһы
дөйөм сәғәттәр һаны – 68 сәғәт
аҙнаһына – 2 сәғәт иҫәбенән
Төҙөнөләр:Фәтхетдинова Әлмира Фәрүәз ҡыҙы, Латипова София Фәтих ҡыҙы
Башҡорт теленән программа. (Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең I – XI кластары өсөн). Төҙөүселәре: Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.
нигеҙендә төҙөлдө.
Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6-сы класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Усманова М.Ғ. һ.б. – Өфө: Китап, 2010
Килешелгән:
ҠМБ етәксеһе
______/Г.К. Ғаскәрова/
протокол №_____
«__»_________2011й.
2011 йыл
Аңлатма яҙыу.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 6-сы класс өсөн башҡорт (дәүләт) теленән эш программаһы.
Эш прогаммаһы 68 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 2 сәғәт) , шул иҫәптән контроль эштәр өсөн 5
Төҙөүселәре: Фәтхетдинова Әлмира Фәрүәз ҡыҙы, Латипова София Фәтих ҡыҙы
Дәреслек: Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6-сы класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө : Китап, 2010.
Программа кимәле : базислы
Уҡытыусының тел буйыса уҡыу- уҡытыу методик комплекты (комплексы): Ғәбитова З. М., Усманова М. Ғ.- Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6 синыфы өсөн «Башҡорт теле» дәреслегенә методик күрһәтмәләр.-Өфө: Китап, 2003., М.И. Баһауетдинова, Г.Н. Йәғәфәрова- Башҡорт телен һәм әҙәбиәтен заманса уҡытыу.-Өфө: Китап, 2009.
Уҡыусылар өсөн тел буйынса уҡыу- уҡытыу методик комплекиы (комплексы) : Әхтәмов М.Х.- Омонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап, 2006., Әхтәмов М.Х.- Башҡорт теленең антонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап, 1987.
Программа үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Ғ.- Ижевск: «Книгрград», 2008.
Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа «22-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла:
«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы.
Программа йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора: телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу;телдең системаһын ( фонетика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү;бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеүҙе күҙ уңында тота. Шулай уҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә.
Программаның йөкмәткеһе һәм төҙөлөшө.
Рус һәм башҡа мәктәптәпҙә телде белмәгән балаларға башҡорт телен өйрәтеүҙең байтаҡ үҙенсәлектәре бар. Уларҙың иң мөһимдәрен һанап китәбеҙ:
Балаларҙы һөйләшергә өйрәтеү үҙәк бурыс.
1-11-се кластарҙа башҡорт телен өйрәнеү өсөн уҡытыу планында аҙнаға 3-әр сәғәт ваҡыт бирелә. Был дәрестәрҙә балаларҙы башҡортса һөйләшергә, уҡырға, элементар яҙырға өйрәтеү бергә алып барыла. Тел менән әҙәби материалдары бергә кушып өйрәнелә (интеграция).
Башҡорт теле мотлаҡ практик рәүештә өйрәнелә. Лингвистик һәм әҙәби күренештәр, уҡыу материалы нигеҙендә, практик ҡулланыу маҡсатынан сығып өйрәнелә (коммуникатив йүнәлеш).
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Беҙҙе мәктәп ҡаршылай – 8 сәғәт
1 сентябрь- Белем көнө. Уҡыусыларҙың хеҙмәт көндәре башланыуы. Белем, тел тураһында мәҡәлдәр өйрәнеү. Грамматика буйынса 1-5-се кластарҙа үткәндәрҙе ҡабатлау.
Башҡортостан ере буйлап- 10 сәғәт
Башҡортостан Республикаһы, уның тарихы, күренекле шәхестәре, байлыҡтары менән танышыу. Тема буйынса һөйләү телмәрен үҫтереү, ижади эштәр башҡарыу. Башҡорт телендә эйәлек төшөнсәһе. Сифат. Сифат дәрәжәләре. Синоним. Антоним. Омоним.
Юл йөрөү ҡағиҙәләре һәм билдәләре- 5 сәғәт
Хәүефһеҙлек, юл йөрөү ҡағиҙәләре,транспорт төрҙәре тураһында һөйләргә,өйрәтеү,уҡыу материалын тасуири,аңлы уҡыу. Рәүеш.
Рәүеш дәрәжәләре.
Почта.Телефон.Телеграф-4 сәғәт
Почтала үҙеңде тота,телефондан дөрөҫ һөйләшә белеү,хат яҙыу ҡағиҙәләренә өйрәтеү.Ҡылым.Ҡылым һөйкәлештәре.Хәбәр һөй-кәлеше.Хәҙерге заман.
Ҡыш дауам итә– 4 сәғәт
Ҡыш миҙгеленең үҙенсәлектәре.Текстар уҡыу ,шиғырҙар,һынамыштар ятлау,һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү,һүҙ байлығын арттырыу.Ҡылымдың хәбәр һөйкәлеше.Үткән заман. Киләсәк заман.
Дуҫ ҡәҙерен бел– 7 сәғәт
Ысын дуҫлыҡтың ҙур мәғәнәгә эйә булыуы,уны һаҡлай белеү.Дуҫлыҡ хаҡында әҫәрҙәр уҡыу,мәҡәлдәр табыу. Ҡылымдың шарт һөйкәлеше.
Башҡортостан йылғалары,күлдәре.Экология мәсьәләһе- 5 сәғәт.
Башҡортостандың тәбиғәте,уның байлыҡтары тураһындағы мәғлүмәт менән таныштырыу.Республикалағы йылға, күлдәр тураһында текстар уҡыу.Уларҙың атамаларының мәғәнәһе,килеп сығышы тураһында һөйләшеү.Экология мәсьәләһе.Ҡылымдың теләк һөйкәлеше.
Һанарға өйрән – 10 сәғәт
Көн режимы. Аҙыҡ-түлек магазины.Телмәрҙә һандарҙы практик ҡулланыу.Һан.Һан төркөмсәләре.Ябай һәм ҡушма һандар.
Бына тағы яҙ килде-6 сәғәт
Яҙ миҙгеленең үҙенсәлектәре. Яҙғы тәбиғәтте күҙәтеү.Осоп килеүсе ҡоштар тураһында һөйләшеү.1 май,9май байрамдары.Грамматика буйынса 6-сы класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
Тиҙҙән йәй етә-5 сәғәт
Йәйге тәбиғәт, уҡыусыларҙың йәйге ялы тураһында әңгәмә. Тема буйынса текстар уҡыу,шиғырҙар ятлау. Тәбиғәткә экскурсия ойоштороу. Грамматика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау, нығытыу.
Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар
Һүрәтләү, хикәйәләү тибындағы текстарҙы тыңлау һәм аңлап ҡабул итеү;
Бирелгән тема буйынса диалог төҙөү, диалогты дауам итеү;
Ишеткәнде, күргәнде 4-6 һөйләм менән бәйләнешле итеп һөйләү.
Ҡысҡырып шыма һәм тасури уҡыу.
Һүҙлек һүҙҙәрен белеү һәм уларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу.
Дәрестә өйрәнелгән грамматик материалды практик ҡуллана белеү.
Ижади диктанттар, өйрәтеү изложениелары һәм иншалары яҙыу
Программала күрһәтелгән шиғырҙарҙы яттан белеү; 3-4 башҡорт йырын башҡара белеү, мәктәптең үҙешмәкәр сараларында ҡатнашыу, сәхнәлә сығыш яһау. Бөтә был эштәр тураһында бәйләнешле һөйләй белеү.
V. Уҡыу-уҡытыу программаһында планлаштарылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау
Класта һәм өйҙә башҡарыла торған яҙма эштәр өйрәтеү һәм тикшереү характерында була.
Уларға түбәндәгеләр инә:
башҡорт теленән төрлө типтағы күнегеүҙәр;
тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
һорауҙарға яҙма яуаптар һәм иншалар;
тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар һ.б. төҙөү.
Башҡорт теленең ағымдағы, сирек йәки йыл аҙағында, шулай уҡ уҡыу йылы башында инеү диктанты, ҙур темаларҙан һуң йомғаҡлау контроль эштәре үткәрелә. Ағымдағы контроль эштәр программаның өйрәнелгән материалын үҙләштереүҙе тикшереү маҡсатында уҙғарыла. Уларҙың төрө һәм үткәреү йышлығы өйрәнелә торған материалдың ҡатмарлылығынан, уҡыусыларҙың белем кимәленән сығып билдәләнә. Ағымдағы контроль эштәр өсөн уҡытыусы йә тотош дәресте, йә уның бер өлөшөн генә файҙалана ала.
Уҡыу йылы башында инеү диктанты, сирек һәм йыл аҙағында йомғаҡлау контроль эштәре мәктәп администрацияһы менән берлектә төҙөлгән график буйынса үткәрелә. Контроль эштәрҙе сиректең беренсе көнөндә һәм дүшәмбелә үткәреү тәҡдим ителмәй.
Программа материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:
Яҙма эштәрҙең төрҙәре
Күсереп яҙыу-1
Һорауҙарға яуап-1
Диктант-5
Изложение-1
Инша -2
Яҙма эш төрҙәре (изложение,инша) яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:
-карточкалар менән эш;
-тест;
-һүрәт буйынса һөйләмдәр төҙөү;
-текста һөйләмдәрҙә һүҙҙәр тәртибе;
-терәк текстар менән инша яҙырға өйрәнеү:
-һүҙлек диктанты;
-һөйләмдәр төҙөү;
-һүҙлек менән эш;
-һүрәтләү иншаһы;
-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләмде…)
Календарь-тематик план
VI класс, йылына 68 сәғәт.
Аҙнаға 2 сәғәт иҫәбенән.
№
Тема
сәғәт һаны
биттәр
VI A
VI B
иҫкәрмә
план.
үткәр.
план.
үткәр.
1 сирек – 18 сәғәт.
Беҙҙе мәктәп ҡаршылай. 8 сәғәт.
1
Белем байрамы. Башҡорт теленең үҙенсәлекле өндәре.
1
4-5
2
Республика көнө. Һөйләмдә һүҙҙәр тәртибе.
1
6
3
Тыныслыҡ.
1
7-8
4
Һүҙ- тел күрке.
1
10-11
5
Р.Ғарипов. Ямғыр яуа. Исемдең килеш менән үҙгәреше.
1
11-12,14
6
Контроль күсереп яҙыу
1
7
Хаталар өҫтөндә эш. Беҙ мәктәптә.
1
16-17
8.
Р. Сабитов. Белем иле. Һөйләм төрҙәре.
1
18-19
Башҡортостан ере буйлап. 10 сәғәт.
9
Тыуған илем- Башҡортостан.
1
21-23
10
С.Юлаев. Тыуған илем. Башҡорт телендә эйәлек төшөнсәһе.
1
23-25
11
Ә.Ихсан. Башҡортостан. Сифат.
1
25-28
12
С.Бәҙретдинов. Файҙалы ҡаҙылмалар.
1
29
13
Өфө- Башҡортостандың баш ҡалаһы. Сифаттарҙың яһалышы.
1
30
14
Башҡортостандың тәбиғәте. Сифат дәрәжәләре.
1
32-35
15
Башҡортостан флагы. Синонимдар.
1
35-39
16
Контроль диктант. Сифат.
1
17
Хаталар өҫтөндә эш. Һөйләй тарих биттәре.
1
41-42
18
Бына ниндәй егеттәр бар! Антонимдар. Омонимдар.
1
42-46
2 сирек – 16 сәғәт.
Юл йөрөү ҡағиҙәләре һәм билдәләре. 5 сәғәт.
19
Б.Байым. Светофор. Фразеологизмдар.
1
46-48
20
Хәйерле юл. Рәүеш тураһында төшөнсә.
1
48-50
21
Троллейбуста. Рәүеш дәрәжәләре.
1
51-52
22
Изложение.
1
23
Хаталар өҫтөндә эш. А.Игебаев. Самолетта остом.
1
53
Почта. Телеграф. Телефон. 4 сәғәт.
24
Телефондан нисек һөйләшергә?. Ҡылым.
1
54-55
25
“Ишәк, эт, бесәй, әтәс” әкиәте.Ҡылымдың хәбәр һөйкәлеше.
1
56-57
26
Хат яҙыу. Хәбәр һөйкәлешенең хәҙерге заманы.
1
65
27
Газета- журналға язылыу. Хәбәр һөйкәлешенең хәҙерге заман юҡлыҡ формаһы.
1
66-67
Ҡыш дауам итә. 9 сәғәт.
28
Башҡортостанда ҡыш. Хәбәр һөйкәлеше. Үткән заман.
1
68-70
29
Экскурсия .Ҡыш- матур миҙгел!
1
30
Ҡышлаусы ҡоштар. Үткән замандың юҡлыҡ формаһы.
1
70-72
31
Ни өсөн шыршыны биҙәйҙәр?
1
72
32
Контроль диктант.Ҡылымдың хәбәр һөйкәлеше.
1
33
Хаталар өҫтөндә эш. Хәбәр һөйкәлеше. Киләсәк заман.
1
76-77
34
Кластан тыш уҡыу. Яңы йыл менән!
1
“ Акбуҙат” ж.
сирек – 20 сәғәт.
35
Ж. Кейекбаев. Айыу ниңә ҡышын йоҡлай?
1
80
36
Инша. Ҡыш- яратҡан миҙгелем.
1
Дуҫлыҡ ҡәҙерен бел. 7 сәғәт.
37
Хаталар өҫтөндә эш. Нимә ул дуҫлыҡ?
1
80-81
38
Эт- кешенең тоғро дуҫы.
1
82
39
Д.Фәтихова. Кем дуҫ?
1
82-83
40
А. Ғабдрахманов. Әсәйемдең тыуған көнө. Ҡылымдың шарт һөйкәлеше.
1
85-86
41
Р.Бикбаев. Дуҫлыҡ ауыр саҡта һынала.
1
87-88
42
А.Йәғәфәрова. Дуҫлыҡ менән шаярмайҙар.
1
92
43
“Йылан менән балыҡ” әкиәте.
1
126-127
Башҡортостан йылғалары, күлдәре. Экология мәсьәләһе. 4 сәғәт.
44
Башҡортостан- икенсе Швейцария.
1
93-94
45
Ағиҙел буйында.
1
95
46
Тәбиғәтте нисек яратырға? Ҡылымдың теләк һөйкәлеше.
1
96-99
47
Б.Мәһәҙиев. Башҡортостан-матур таштар иле.
1
100
Һанарға өйрән. 10 сәғәт.
48
Һанай беләһеңме? Һан тураһында төшөнсә
1
101-102
49
Көн режимы. Ябай һәм ҡушма һандар.
1
103-104
50
Аҙык-түлек магазинында. Һан төркөмсәләре. Төп һандар.
1
105-107
51
Өфө урамдарында. Рәт һандары.
1
108-109
52
Контроль диктант. Һандар.
1
53
Хаталар өҫтөндә эш. Йыйыу һандары.
1
110
54
Сама һәм кәсер һандары.
1
111-112
4 сирек -14 сәғәт.
55
“Аҡбуҙат” ипподромы. «Һан» темаһын ҡабатлау.
1
113-114
56
Борсоулы мәғлүмәттәр.
1
115
57
Һорауҙарға яуаптар.
1
11
Бына тағы яҙ килде. 6 сәғәт.
58
Яҙ килде.
1
117
59
Кеше һәм үҫемлектәр.
1
121-123
60
Ҡоштарҙы ҡаршылайбыҙ.
1
124
61
Картина буйынса инша. Тәбиғәт уяна.
1
62
Хаталар өҫтөндә эш. Уҡыу техникаһын тикшереү.
1
63
«Алтын тамсы» әкиәте.
1
126
Тиҙҙән йәй етә. 5 сәғәт.
64
М.Сиражи. Йәй.
1
125
65
Экскурсия. Йәйге тәбиғәтте күҙәтәбеҙ.
1
66
Контроль диктант. Һандар.
1
67
Хаталар өҫтөндә эш. Кластан тыш уҡыу.һаумы йәй.
1
“Акбуҙат”ж.
68
6-сы класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау. Йомғаҡлау.
1
Уҡыу - уҡытыу методик ҡулланмалар исемлеге
Усманова М. Ғ. Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М. С., Сиразетдинов З. Ә. Башҡротса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1-4 – се синыфтары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.
Аслаев Т. Х., Атнағолова С.В. Телмәр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.
табл
Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап.- Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы. 2005.
Китап, 2006 .
Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа. Фонетика. Морфология. - Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө : «Эдвис» уҡытыу – методика үҙәге, 2008.
Әхтәмов М.Х.- Омонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап, 2006.
Әхтәмов М.Х.- Башҡорт теленең антонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап,1987.
Ғәбитова З. М., Усманова М. Ғ.- Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6 синыфы өсөн «Башҡорт теле» дәреслегенә методик күрһәтмәләр.-Өфө: Китап, 2003.
М.И. Баһауетдинова, Г.Н. Йәғәфәрова- Башҡорт телен һәм әҙәбиәтен заманса уҡытыу.-Өфө: Китап, 2009.
Материал-техник ҡулланмалар
телевизор
видеомагнитофон
компьютер
Әҙәбиәт исемлеге
Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6-сы класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө : Китап, 2010.
Усманова М. Ғ., Ғәбитова З.М.- Башҡорт теленән диктант һәм изложениелар йыйынтығы: Рус мәктәптәренең 5-11-се клас уҡытыусылары өсөн ҡулланма.- Өфө: Китап, 2009.
Ғәбитова З.М. Телмәр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.
Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.
Әүбәкирова З.Ф., Әүбәкирова Х.E., Дилмөхәмәтов М.И. Мин башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.
Башҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа hәм ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З.Ф.– Өфө, 2006.
Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Журналдар: «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Аҡбуҙат», «Аманат».
Ял минуттары өсөн күнегеүҙәр. Методик ҡулланма. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г.Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.
Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы. 1- 4 - се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма– Өфө :
М.Ф. Үтәева-Башҡорт теле. Күнегеүҙәр.- Өфө: РФА ӨҒҮ ТТӘИ, 2007.
Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Средняя общеобразовательная школа № 22»
городского округа город Октябрьский
Республики Башкортостан
Рассмотрено
на заседании ШМО
протокол №____ от
«__»_________20__г.
Утверждаю:
Директор
МБОУ СОШ №22
_____/Г.М.Губайдуллина/
Приказ №_________
«__»__________20__г.
Рабочая программа
по башкирскому (государственному) языку
в 6 классе
на 2011-2012 учебный год
общее количество часов – 68
количество часов в неделю – 2
Составили: Фатхутдинова Альмира Фарвазовна, Латипова София Фатыховна
Составлена в соответствии с
программой по башкирскому языку для учащихся I – XIклассов школ с русским языком обучения. Составители: Усманова М.Г., Габитова З.М. – Ижевск, издательство «КнигоГрад» , 2008.
Учебник: Башкирский язык. Учебник для русскоязычных учащихся 6 класса. Усманова М.Г., Габитова З.М., Абдулхаева Г.Н.– Уфа: Книга, 2010
Согласовано:
руководитель ГМО
______/Г.К.Гаскарова/
протокол №____ от
«__»_________20__г.
2011 год
Башҡортостан республикаһы
Октябрьский ҡалаһы ҡала округының
«22-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе»
муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеһы
Ҡаралған
ММБ ултырышында
протокол №_____
«__»_________2011й.
Раҫлайым:
22-се мәктәп директоры
_____/Г.М. Ғөбәйҙуллина/
Приказ №_________
«__»__________2011й.
2011-2012 уҡыу йылына
6-се класс өсөн
башҡорт (дәүләт) теленән
эш программаһы
дөйөм сәғәттәр һаны – 68 сәғәт
аҙнаһына – 2 сәғәт иҫәбенән
Төҙөнөләр:Фәтхетдинова Әлмира Фәрүәз ҡыҙы, Латипова София Фәтих ҡыҙы
Башҡорт теленән программа. (Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең I – XI кластары өсөн). Төҙөүселәре: Усманова М.Ғ., Ғәбитова З.М. – Ижевск: «КнигоГрад», 2008.
нигеҙендә төҙөлдө.
Дәреслек: Башҡорт теле: Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6-сы класс уҡыусылары өсөн дәреслек. Усманова М.Ғ. һ.б. – Өфө: Китап, 2010
Килешелгән:
ҠМБ етәксеһе
______/Г.К. Ғаскәрова/
протокол №_____
«__»_________2011й.
2011 йыл
Аңлатма яҙыу.
Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙә 6-сы класс өсөн башҡорт (дәүләт) теленән эш программаһы.
Эш прогаммаһы 68 сәғәткә бүленгән (аҙнаға 2 сәғәт) , шул иҫәптән контроль эштәр өсөн 5
Төҙөүселәре: Фәтхетдинова Әлмира Фәрүәз ҡыҙы, Латипова София Фәтих ҡыҙы
Дәреслек:Толомбаев Х.А., Дәүләтшина М.С. Башҡорт теле: Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6-сы класы уҡыусылары өсөн дәреслек. – Өфө : Китап, 2010.
Программа кимәле : базислы
Уҡытыусының тел буйыса уҡыу- уҡытыу методик комплекты (комплексы): Ғәбитова З. М., Усманова М. Ғ.- Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 6 синыфы өсөн «Башҡорт теле» дәреслегенә методик күрһәтмәләр.-Өфө: Китап, 2003., М.И. Баһауетдинова, Г.Н. Йәғәфәрова- Башҡорт телен һәм әҙәбиәтен заманса уҡытыу.-Өфө: Китап, 2009.
Уҡыусылар өсөн тел буйынса уҡыу- уҡытыу методик комплекиы (комплексы) : Әхтәмов М.Х.- Омонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап, 2006., Әхтәмов М.Х.- Башҡорт теленең антонимдар һүҙлеге.-Өфө: Китап, 1987.
Программа үҙенсәлектәренең характеристикаһы: Эш программаһы Башҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы тарафынан раҫланған «Башҡорт теленән программа» (Уҡытыу рус телендә алып барылған мәктәптәрҙең I-IX кластары өсөн) нигеҙендә төҙөлдө. Төҙөүселәре Толомбаев Х. А., Дәүләтшина М.С., Ғәбитова З. М., Усманова М. Ғ.- Ижевск: «Книгрград», 2008.
Башҡортостан Мәғариф Министрлығы тарафынан тәҡдим ителгән программа «22-се урта дөйөм белем биреү мәктәбе» муниципаль бюджет дөйөм белем биреү учреждениеhының « Уҡыу планы»на ярашлы рәүештә тормошҡа ашырыла.
Был эш программаһында федераль һәм республика закондары талаптары тормошҡа ашырыла:
«Рәсәй Федерацияһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Рәсәй Федерацияһының «Мәғариф тураһында» Законы, «Башҡортостан Республикаһы халыҡтары телдәре тураһында» законы, Башҡортостан Республикаһының «Мәғариф тураһында» Законы.
Программа йөкмәткеһе 3 йүнәлештән тора: телмәр эшмәкәрлеген формалаштырыу;телдең системаһын ( фонетика, орфография, орфоэпия, грамматика, пунктуация) өйрәнеү;бәйләнешле текст менән эшләргә өйрәтеүҙе күҙ уңында тота.Шулай уҡ унда милли тәрбиә тураһында ла мәсьәлә күтәрелә.
Программаның йөкмәткеһе һәм төҙөлөшө.
Рус һәм башҡа мәктәптәпҙә телде белмәгән балаларға башҡорт телен өйрәтеүҙең байтаҡ үҙенсәлектәре бар. Уларҙың иң мөһимдәрен һанап китәбеҙ:
Уҡытыу предметының төп йөкмәткеһе
Беҙҙе мәктәп ҡаршылай – 8 сәғәт
1 сентябрь- Белем көнө. Уҡыусыларҙың хеҙмәт көндәре башланыуы. Белем, тел тураһында мәҡәлдәр өйрәнеү. Грамматика буйынса 1-5-се кластарҙа үткәндәрҙе ҡабатлау.
Башҡортостан ере буйлап- 10 сәғәт
Башҡортостан Республикаһы, уның тарихы, күренекле шәхестәре, байлыҡтары менән танышыу. Тема буйынса һөйләү телмәрен үҫтереү, ижади эштәр башҡарыу. Башҡорт телендә эйәлек төшөнсәһе. Сифат. Сифат дәрәжәләре. Синоним. Антоним. Омоним.
Юл йөрөү ҡағиҙәләре һәм билдәләре- 5 сәғәт
Хәүефһеҙлек, юл йөрөү ҡағиҙәләре,транспорт төрҙәре тураһында һөйләргә,өйрәтеү,уҡыу материалын тасуири,аңлы уҡыу. Рәүеш.
Рәүеш дәрәжәләре.
Почта.Телефон.Телеграф-4 сәғәт
Почтала үҙеңде тота,телефондан дөрөҫ һөйләшә белеү,хат яҙыу ҡағиҙәләренә өйрәтеү.Ҡылым.Ҡылым һөйкәлештәре.Хәбәр һөй-кәлеше.Хәҙерге заман.
Ҡыш дауам итә– 4 сәғәт
Ҡыш миҙгеленең үҙенсәлектәре.Текстар уҡыу ,шиғырҙар,һынамыштар ятлау,һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереү,һүҙ байлығын арттырыу.Ҡылымдың хәбәр һөйкәлеше.Үткән заман. Киләсәк заман.
Дуҫ ҡәҙерен бел– 7 сәғәт
Ысын дуҫлыҡтың ҙур мәғәнәгә эйә булыуы,уны һаҡлай белеү.Дуҫлыҡ хаҡында әҫәрҙәр уҡыу,мәҡәлдәр табыу. Ҡылымдың шарт һөйкәлеше.
Башҡортостан йылғалары,күлдәре.Экология мәсьәләһе- 5 сәғәт.
Башҡортостандың тәбиғәте,уның байлыҡтары тураһындағы мәғлүмәт менән таныштырыу.Республикалағы йылға, күлдәр тураһында текстар уҡыу.Уларҙың атамаларының мәғәнәһе,килеп сығышы тураһында һөйләшеү.Экология мәсьәләһе.Ҡылымдың теләк һөйкәлеше.
Һанарға өйрән – 10 сәғәт
Көн режимы. Аҙыҡ-түлек магазины.Телмәрҙә һандарҙы практик ҡулланыу.Һан.Һан төркөмсәләре.Ябай һәм ҡушма һандар.
Бына тағы яҙ килде-6 сәғәт
Яҙ миҙгеленең үҙенсәлектәре. Яҙғы тәбиғәтте күҙәтеү.Осоп килеүсе ҡоштар тураһында һөйләшеү.1 май,9май байрамдары.Грамматика буйынса 6-сы класта үтелгәндәрҙе ҡабатлау.
Тиҙҙән йәй етә-5 сәғәт
Йәйге тәбиғәт, уҡыусыларҙың йәйге ялы тураһында әңгәмә. Тема буйынса текстар уҡыу,шиғырҙар ятлау. Тәбиғәткә экскурсия ойоштороу. Грамматика буйынса үтелгәндәрҙе ҡабатлау, нығытыу.
Уҡыусыларҙың белем кимәленә талаптар
1. Һүрәтләү, хикәйәләү тибындағы текстарҙы тыңлау һәм аңлап ҡабул итеү;
2. Бирелгән тема буйынса диалог төҙөү, диалогты дауам итеү;
3. Ишеткәнде, күргәнде 4-6 һөйләм менән бәйләнешле итеп һөйләү.
4. Ҡысҡырып шыма һәм тасури уҡыу.
5. Һүҙлек һүҙҙәрен белеү һәм уларҙы телмәрҙә дөрөҫ ҡулланыу.
6. Дәрестә өйрәнелгән грамматик материалды практик ҡуллана белеү.
7. Ижади диктанттар, өйрәтеү изложениелары һәм иншалары яҙыу
8. Программала күрһәтелгән шиғырҙарҙы яттан белеү; 3-4 башҡорт йырын башҡара белеү, мәктәптең үҙешмәкәр сараларында ҡатнашыу, сәхнәлә сығыш яһау. Бөтә был эштәр тураһында бәйләнешле һөйләй белеү.
V. Уҡыу-уҡытыу программаһында планлаштарылған һөҙөмтәләрҙе үҙләштерелеүен баһалау
Уларға түбәндәгеләр инә:
- башҡорт теленән төрлө типтағы күнегеүҙәр;
- тәржемә эштәре (башҡорт теленән рус теленә һәм киреһенсә);
- дәреслектәрҙәге әҙәби текстарға пландар төҙөү;
- һорауҙарға яҙма яуаптар һәм иншалар;
- тел һәм әҙәби материалдар буйынса аналитик һәм дөйөмләштереү тибындағы схемалар, проекттар һ.б. төҙөү.
Программа материалының үҙләштереү кимәле уҡыусыларҙың дәрестәрҙә телдән биргән яуаптарына һәм яҙма эштәренә ҡарап баһалана. Бының өсөн башҡорт теленән һәр класта түбәндәге күләмдә контроль эштәр, яҙма эштәр үткәреү ҡарала:
Яҙма эштәрҙең төрҙәре
Күсереп яҙыу-1
Һорауҙарға яуап-1
Диктант-5
Изложение-1
Инша -2
Яҙма эш төрҙәре (изложение,инша) яҙыу уҡыусыларҙың уҡыу кимәленә, белеменә, мөмкинселегенә ҡарап уҡытыусы ҡарамағына ҡалдырыла һәм улар урынына шул уҡ күләмдә түбәндәге яҙма эштәр үткәрергә мөмкин:
-карточкалар менән эш;
-тест;
-һүрәт буйынса һөйләмдәр төҙөү;
-текста һөйләмдәрҙә һүҙҙәр тәртибе;
-терәк текстар менән инша яҙырға өйрәнеү:
-һүҙлек диктанты;
-һөйләмдәр төҙөү;
-һүҙлек менән эш;
-һүрәтләү иншаһы;
-синквейн төҙөү (слайд төҙөү: шәжәрәләр, минең ғаиләмде…)
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:↓ Показать еще коментарии ↓


text:
2012 йылда Өфөнөң мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 8000 кеше эшкә урынлашҡан
Йыл башынан алып Өфөнөң мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында һигеҙ меңдән ашыу кеше эшкә урынлаштырылған. 1100-ҙән ашыу кеше бөгөн хеҙмәт баҙарында талап ителгән профессияларға уҡырға йүнәлтелгән.
Әлеге ваҡытта Өфөнөң Халыҡты эш менән тәьмин итеү үҙәгендә 8400-ҙән ашыу кеше иҫәптә тора, шуларҙың яҡынса 7900-ө – эшһеҙ.
Бынан алдағы аҙнаның башы менән сағыштырғанда, баш ҡалала рәсми эшһеҙлек кимәле бер аҙ кәмеп, әле 1,39 процентты тәшкил итә. Көсөргәнешлек коэффициенты ла бер нисә пунктҡа төшкән һәм әле 0,44-кә тиң. Икенсе төрлө әйткәндә, бер вакансияға бөгөн берәүҙән дә кәмерәк кеше тура килә.
«Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡты эш менән тьәмин итеү үҙәгендә хәбәр итеүҙәренсә, әлеге мәлдә ҡаланың вакансиялар банкында 19600 буш эш урыны тураһында мәғлүмәт бирелгән. Бынан алдағы аҙна менән сағыштырғанда был яҡынса 500 вакансияға күберәк.
Бер аҙнала Өфөнөң хеҙмәт биржаһы хеҙмәттәренән 1400 кеше файҙаланған.


text:
Баш ҡалала пассажирҙар ташыуға талаптар көсәйә Фото: Олег Яровиков
Баш ҡалала пассажирҙар ташыуға талаптар көсәйә
Баш ҡалала пассажирҙар ташыуға талаптар көсәйә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 26 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфөлә пассажирҙар ташыу яңы талаптар буйынса ғәмәлгә ашырыласаҡ. Баш ҡала халҡының уңайлығы, хәүефһеҙлеге өсөн пассажир ташыусыларға ҡарата талаптар көсәйтелә. Бөгөн, 26 февралдә, Өфө ҡала Советы депутаттары ҡала буйлап автомобиль һәм электр йәмәғәт транспортында пассажирҙар ташыуҙы ойоштороу буйынса бер юлы дүрт документ ҡабул итте.
Халыҡты транспорт менән хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу буйынса положение водителдәрҙең һәм пассажирҙарҙың хоҡуҡтарын һәм бурыстарын, йәмәғәт транспортына талаптарҙы, пассажирҙар ташыуға танытма биреү тәртибен билдәләй.
Депутаттар муниципаль маршруттарҙы үҙгәртеү, бөтөрөү буйынса мөмкинлектәрҙе билдәләне. Хәҙер власть органдары, пассажир ташыусылар, шулай уҡ ҡала халҡы ҡалала муниципаль маршруттар булдырыу башланғысы менән сығыш яһай ала. Яңы маршруттар булдырғанда халыҡтың ихтыяжы, троллейбустар, трамвайҙар һәм автобустар боролошо өсөн майҙандар, юл япмаһының сифаты һәм юлдарҙың киңлеге иҫәпкә алынасаҡ.
Туҡталыштарҙы ойоштороу айырым документта билдәләнгән. Талаптар исемлегендә юл билдәләре, ҡоймалар, электр яҡтыртыу, маршрут хәрәкәтенең расписаниеһы яҙылған таблолар, туҡталыштарҙың исеме, адресы булыуы күрһәтелгән.
Пассажир ташыусыларҙы һайлап алыу буйынса конкурс ҡануниәт тарафынан нығытылған. Хәүефһеҙ һәм уңайлы шарттар тәҡдим иткән компанияларға өҫтөнлөк бирелә.
«Һәр маршрут өсөн автобустарҙың үҙ форматы билдәләнәсәк. Бәләкәй урамдарҙа ҙур автобустар йөрөй алмай, — тип аңлатма бирҙе Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Руслан Төхвәтшин. — Баҙар дөрөҫ яуап бирер — уңайлы автобустар һатып алыр һәм хеҙмәтләндереү сифатлыраҡ булыр тип ышанабыҙ».


text: Афган хакимиәттәре белдереүенсә, Забуль виләйәтендә талиптар отрядын кыйратыу буйынса операция уңышлы тамамланган. Урындагы бер командир хәбәр итеүенсә, хөкүмәт гәскәрзәренең 600 һалдаты һугыш барган райондарзан китә. Уның һүззәренә караганда, таузагы мәмерйәләр зә талибтарзан тазартылган. Америка авиацияһы бер-нисә көн рәттән талиптар йыйылыу ихтималлыгы булган урындарзы утка тоткан. Америка хәрби етәкселеге вәкиле әлегә Забуль виләйәтендә хәрби хәрәкәттәрзе туктатыу тураһында белдермәне. Америка хәрбизәре мәглүмәттәренә караганда, алыштарза 35 тән ашыу талиб һәләк булган.


text:
Энергетика проблемаларын тикшерәләрФото: Андрей Старостин
Энергетика проблемаларын тикшерәләр
Энергетика проблемаларын тикшерәләрФото: Андрей Старостин
Өфөлә IX Энергетика форумы, «Урал энергетикаһы-2009» XV Юбилей халыҡ-ара махсус күргәҙмәһе, «Энергияны һаҡлау» VII махсус күргәҙмәһе, «Кабель.Сымдар.Арматура» IV экспофорумы, «Электр һәм яҡтылыҡ техникаһы» I махсус күргәҙмәһе асылды. Күргәҙмә “Аҡбуҙат” ипподромы манежы бинаһында урынлашты.
РФ Энергетика министрлығы, БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы, “Башкирэнерго” асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙамында күргәҙмәне ойоштороусылар – Башҡортостан күргәҙмә компанияһы, «Башҡортостан» күргәҙмә комплексы, Башҡортостан Республикаһының Сауҙа-сәнәғәт палатаһы.
«Урал энергетикаһы-2009» — был Башҡортостан Республикаһында төп энергетик бизнес-форумы булып торған иң ҙур күргәҙмәләрҙең береһе.
Күргәҙмә сиктәрендә сәнәғәттең бөтә тармаҡтары өсөн тәғәйенләнгән энергетика комплексы номенклатураһының киң спектры тәҡдим ителәсәк.
Күргәҙмәне асыуҙа РФ Энергетика министрлығының бүлек начальнигы Анатолий Гандулаков, бындай экспозициялар – илдең энергетика сәйәсәтен тормошҡа ашырыу ҡоралы ул, тине. Энергия менән тәьмин итеү хәҙер иң көнүҙәк мәсьәләләрҙең береһе булып тора – энергияны һаҡлаусы технологияларҙы ҡулланыу энергоресурстар табыуға сығымдарҙы кәметергә булышлыҡ итә. Күргәҙмәләрҙә фән һәм производство осраша, был энергетиканы үҫтереүҙә яңы йүнәлештәр эшкәртеү мөмкинлеге бирә.
Күргәҙмәлә Рәсәйҙең 23 төбәгенән: Мәскәү, Ленинград, Иваново, Курск, Пенза, Псков, Рязань, Һамар, Свердловск, Смоленск, Тула, Силәбе өлкәләренән, Пермь крайынан, Татарстан Республикаһынан һәм башҡа төбәктәрҙән 130-ҙан ашыу предприятие ҡатнаша.
IX Рәсәй энергетика Форумы программаһының үҙәк ваҡиғаһы булып “Хәҙерге заман электротехник продукцияһы һәм фәнни-техник прогресс” конференцияһы һәм “Энергетик һөҙөмтәлелек. Проблемалар һәм хәл итеү юлдары” Бөтә Рәсәй конференцияһы торасаҡ.
Күргәҙмәләр 23 октябргә тиклем эшләйәсәк.


text:
Президент республикала Яңы 2010 йылды байрам итеү тураһында Указға ҡул ҡуйҙы
2009 йылдың 19 ноябрендә Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов «Башҡортостан Республикаһында яңы 2010 йылды байрам итеү тураһында» Указға ҡул ҡуйҙы.
Яңы йыл байрамы сараларын ойошҡан рәүештә үткәреү маҡсатында Яңы йыл сараларын әҙерләү һәм үткәреү буйынса Республика ойоштороу комитеты составы раҫланды.
Ойоштороу комитетына түбәндәге бурыстар йөкмәтелде:
республика муниципаль райондары һәм ҡала округтары хакимиәттәре, профсоюз ойошмалары, башҡа йәмәғәт ойошмалары менән берлектә мәғариф һәм мәҙәниәт учреждениеларында, тораҡ пункттары майҙандарында карнавалдар, театрлаштырылған тамашалар һәм Яңы 2010 йылды байрам итеүгә арналған башҡа төрлө саралар әҙерләп үткәреүҙе тәьмин итергә;
2009 йылдың 22 декабрендә Конгресс-холда, Башҡортостан райондарынан һәм ҡалаларынан дөйөм белем биреү учреждениеларының уҡыу алдынғыларын, предмет олимпиадалары һәм спорт ярыштары еңеүселәрен, художестволы үҙешмәкәрлек фестивалдәре лауреаттарын, шулай уҡ хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәр һәм БР эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәре ғаиләләренән балаларҙы саҡырып, Президент Яңы йыл шыршыһын үткәрергә;
күмәк Яңы йыл саралары үткәргән ваҡытта йәмәғәт тәртибен һаҡлауҙы, янғынға ҡаршы хәүефһеҙлекте, медицина персоналының дежур итеүен, шулай уҡ балаларҙы ойошҡан рәүештә ташыу именлеген тәьмин итергә;
киң мәғлүмәт сараларында Яңы йыл байрамы сараларын киң яҡтыртыуҙы, Яңы йыл байрамдары һәм мәктәп каникулдары көндәрендә балалар өсөн тапшырыуҙар циклын ойошторорға.
Указға ярашлы, Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенә 2009 йылдың 1 декабренә тиклем Президент Яңы йыл шыршыһын әҙерләү һәм үткәреү, унда ҡатнашыусыларҙың “Салют” санаторийында өс көнлөк ялын ойоштороу, 14 йәшкә тиклемге биш һәм унан күберәк балалары булған ғаиләләрҙән балиғ булмаған балаларға президент Яңы йыл бүләктәре һатып алыу, шулай уҡ башланғыс, урта һәм юғары профессиональ белем биреү йорттарында уҡыған етем балаларға матди ярҙам күрһәтеү өсөн кәрәкле средстволар бүлергә йөкмәтелде.
Муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәренә үҙ һәм йәлеп ителгән средстволар иҫәбенә инвалид балаларға һәм балалар йорттарында, интернат учреждениеларында тәрбиәләнеүсе етем балаларға Яңы йыл бүләктәре тапшырыуҙы тәьмин итергә тәҡдим ителде.
Өфө ҡалаһы ҡала округы хакимиәтенә Президент Яңы йыл шыршыһын үткәреү өсөн Конгресс-холл бинаһын һәм уның эргәһендәге территорияны әҙерләү буйынса саралар күрергә тәҡдим ителде.
Был Указдың үтәлешенә контроллек итеү Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә йөкмәтелде.
Указ ҡул ҡуйған көндән алып көсөнә инде.


text:
Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа дәүләт ярҙамы сиктәрендә Башҡортостанға субсидия күләме арттырылды Фото: Олег Яровиков
Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа дәүләт ярҙамы сиктәрендә Башҡортостанға субсидия күләме арттырылды
Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡҡа дәүләт ярҙамы сиктәрендә Башҡортостанға субсидия күләме арттырылды Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 1 июль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Олеся Серёгина/.
Рәсәй Хөкүмәте Башҡортостанға һәм күп профилле муниципаль берәмектәрҙә халыҡ мәшғүллегенә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән саралар буйынса һөҙөмтәлелектең юғары коэффициентына эйә булған тағы ла 11 төбәккә субсидияларҙы арттырҙы. Тейешле бойороҡ Министрҙар Кабинеты сайтында баҫылған.
Субсидиялар «Иҡтисади үҫеш һәм инновациялы иҡтисад» дәүләт программаһының «Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡты үҫтереү» ярҙамсы программаһы сиктәрендә бирелә.
«Конкурс комиссияһы күп профилле муниципаль берәмектәрҙә халыҡ мәшғүллегенә ярҙам итеүгә йүнәлтелгән саралар буйынса һөҙөмтәлелектең юғары коэффициентына эйә булған 12 төбәктең (Башҡортостан һәм Хакасия республикалары, Удмурт Республикаһы, Амур, Киров, Ленинград, Мурманск, Омск, Һамар, Һарытау, Свердловск һәм Томск өлкәләре) 28 ғаризаһын һайлап алды», — тиелә документҡа белешмәлә.
Һайлап алынған төбәктәргә субсидиялар арттырылған, әммә уларҙың дөйөм күләме үҙгәрмәгән, тип хәбәр ителә.
Башҡортостан ошо маҡсатҡа 367,4 миллион һум аҡса аласаҡ.