text:
Башҡортостан продукцияһы – «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» араһындаФото: Олег Яровиков
Башҡортостан продукцияһы – «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» араһында
Башҡортостан продукцияһы – «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» араһындаФото: Олег Яровиков
Йыл һайын ноябрҙең һәр икенсе кесе йома көнөндә билдәләнгән Бөтә донъя сифат көнөндә Өфөлә сифат конкурсы еңеүселәрен наградлау үткәрелде.
Иң элек, наградалар продукцияһы “Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары” Бөтә Рәсәй программа-конкурсы йомғаҡтары буйынса иң сифатлы тип танылған республика предприятиелары етәкселәренә тапшырылды.
Унда еңеү ҡатмарлы. Хатта конкурсҡа эләгеү генә лә еңелдән түгел. Программаның федераль этабында ҡатнашыу өсөн республика конкурсында еңергә кәрәк. Беҙҙә төбәк этабы “Башҡортостандың иң яҡшы тауарҙары” конкурсы формаһында үткәрелә. Тимәк, Бөтә Рәсәй кимәленә иң лайыҡлылар ғына сыға. БР Стандартлаштырыу, метрология һәм сертификация үҙәге директоры Амран Моратшиндың һүҙҙәренә ҡарағанда, быйыл конкуренция айырыуса ҡаты булған. Хатта киң билдәле булған һәм бөтә илдә тотороҡло рәүештә юғары талап менән файҙаланған продукттар ҙа һәр ваҡыт юғары награда яулай алмай.
Шуға күрә лә республика өсөн һуңғы һөҙөмтә айырыуса мөһим. Башҡортостан предприятиелары тарафынан тәҡдим ителгән 35 продукция һәм хеҙмәтләндереү төрө лауреат дипломдары менән билдәләнде, 70 төр дипломант тип танылды. Әлегә бөтә төбәктәр буйынса йыйылма һөҙөмтәләр юҡ, шулай ҙа республика был юлы ла өс лидер иҫәбенә инер, моғайын, тип көтөлә. Хатта беренсе урын былыуы ла ихтимал. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр Башҡортостан 77 төбәк араһында беренсе булды.
Һуңғы конкурста яңылыҡтар индерелде. Мәҫәлән, традицион номинацияларҙан тыш, яңыһы – “Халыҡ һәм художество промыслалары изделиелары” – барлыҡҡа килде, ә “Хеҙмәтләндереүҙәр” бүлеге был юлы ике номинацияға бүленде – “Халыҡ өсөн хеҙмәтләндереүҙәр” һәм “Производство-техник тәғәйенләнештәге хеҙмәтләндереүҙәр”. Шулай уҡ иң яҡшы микробизнес предприятиелары билдәләнде.
«Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция» номинацияһында Башҡортостан копилкаһында – алты лауреат дипломы. Уларға ҙур сәнәғәт производстволары эйә булды: «Полиэф», «Красный пролетарий», «ОЗНА», «Салауатнефтемаш», «НефАЗ», «Каустик». Дипломанттар – 17.
Рәсәйҙә иң яҡшы «халыҡ өсөн сәнәғәт тауарҙары» — «Европласт» сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәте, «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Өфө протез-ортопедия предприятиеһы» федераль дәүләт унитар предприятиеһы һәм «Өфө кизе-мамыҡ комбинаты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте продукциялары. Тағы биш предприятие продукцияһы дипломант булды.
Республиканың билдәле предприятиеһы – “Ағиҙел” Башҡортостан художество промыслаһы” дәүләт унитар предприятиеһы – яңы “Халыҡ һәм художество промыслалары изделиелары” номинацияһында лауреат булыуы бер кемде лә ғәжәпләндермәне. Нәфис биҙәлгән ағас тирмә конкурстың юғары наградаһына лайыҡ булды.
«Аҙыҡ-түлек тауарҙары» номинацияһы, ғәҙәттәгесә, беҙҙең өсөн иң уңышлыһы булды: 15 лауреат һәм 41 дипломант. Иң күп продукт-лауреаттар – «Башспирт» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, дөрөҫөрәге, Өфө һәм Бәләбәй спирт-араҡы комбинаттары иҫәбендә. Бәләбәй һөт комбинатының иң сифатлы продукцияһы – «Голландский» сыры һәм «Уральские просторы» үҫемлек-аҡ май ҡатнашмаһы. Ә Дүртөйлө һөт продукттары комбинаты Рәсәйҙә иң яҡшы ҡоро һөт һәм тоҙланмаған шәрбәт аҡ май етештерә.
«Халыҡ өсөн хеҙмәтләндереүҙәр» номинацияһында — дүрт лауреат һәм алты дипломант. Был бүлектә республика белем биреү, сәләмәтләндереү, туристик, полиграфия хеҙмәтләндереүҙәре, шулай уҡ йәмәғәт туҡланыуы хеҙмәтләндереүҙәре тәҡдим итте.
Производство-техник сервис бүлегендә иң яҡшылар – «Спецнефтеэнергомонтажавтоматика» асыҡ акционерҙар йәмғиәте һәм «НефтеГазВзрывПромСтрой» тресы. Дипломант исемен «Регион-Строй» сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәте продукцияһы яуланы.
Микробизнес өсөн махсус номинацияла ике шәхси эшҡыуар һәм «Нефтекама һыра-алкоголһеҙ эсемлектәр заводы» сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәте айырылып торҙо.


c: text/html

text:
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланыФото: «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» проекты төркөмөнән
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланы
«Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсында Салауат ҡалаһынан 18 йәшлек студент ҡыҙ еңеү яуланыФото: «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» проекты төркөмөнән
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Гөлфиә Акулова/.
Өфөлә «Башҡортостандың 100 һылыуҡайы-2015» конкурсына йомғаҡ яһалды. Бәйге төбәктә икенсе тапҡыр уҙғарылды, сараны ойоштороусы — «Мисс Башҡортостан» модель агентлығы.
Һылыуҡай тажын, iPhone, шулай уҡ Ҡытайҙа үтәсәк «Мисс донъя моделе» халыҡ-ара матурлыҡ конкурсында ҡатнашыу хоҡуғын Башҡорт дәүләт университетының юридик факультеты студенты Лиана Кулгунина яуланы. Беренсе вице-мисс исеменә Стәрлетамаҡтан 19 йәшлек Яна Кужелева лайыҡ булды. Икенсе вице-мисс — Магнитогорскиҙан 21 йәшлек Светлана Кожаринова. Ул биҙәүестәрҙән тыш, «Мисс Азия-2015» халыҡ-ара конкурсына саҡырыу алды.
Финалға 45 ҡатнашыусы ғына барып етте. «Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙ 100 һылыуҡайҙы йыя алманыҡ. Киләһе йылда маҡсатҡа ирешербеҙ, тип уйлайбыҙ», — тип билдәләне «Мисс Башҡортостан» модель агентлығы директоры Луиза Закирйәнова.
Бәйге шарттары буйынса Башҡортостандың тәүге 10 сибәре абруйлы халыҡ-ара һәм төбәк гүзәллек конкурстарында республика исеменән сығыш яһаясаҡ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Фото:
Республика Хөкүмәте менән Мәскәү дәүләт университеты хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөнө
Фото:
Бөгөн Өфөлә Башҡортостан Хөкүмәте менән М.В.Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты араһында хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөлдө. Документҡа республика Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов һәм Рәсәй Фәндәр академияһы вице-президенты, Мәскәү дәүләт университеты ректоры Виктор Садовничий ҡул ҡуйҙы.
— Килешеү беҙҙең өсөн, әлбиттә, кәрәк. Ул өлгәшелгәндәрҙе нығыта, тип иҫәпләйбеҙ. Икенсе яҡтан, әлбиттә, хеҙмәттәшлекте артабан да үҫтерәсәкбеҙ. Тәү сиратта Башҡортостан һәм Мәскәү вуздары араһында студенттар менән алмашыуҙы яйға һалырға кәрәк, сөнки һәр университет үҙенсә ҡиммәтле. Бынан тыш, фән өлкәһендә лә эшләргә әҙербеҙ. Республика Хөкүмәтенә беҙгә күрһәтелгән хөрмәт һәм ышаныс өсөн ҙур рәхмәтлемен, — тип хәбәр итте журналистарға физика-математика фәндәре докторы, академик, Рәсәй Фәндәр академияһы вице-президенты, Мәскәү дәүләт университеты ректоры, 2011 йылда фән һәм техника өлкәһендә Башҡортостандың дәүләт премияһын алыусы Виктор Садовничий.
Мәскәү дәүләт университеты ректоры һүҙҙәренсә, бөгөнгө килешеүҙең аналогтары юҡ. Быға тиклем Мәскәү дәүләт университеты Ҡытай Халыҡ Республикаһы менән генә хеҙмәттәшлек итеү тураһында килешеү төҙөгән.
— Республика кимәлендә килешеү төҙөү Мәскәү дәүләт университеты өсөн – ҙур хөрмәт һәм яуаплылыҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Виктор Садовничий.


text:
Төбәктә 77 процент майҙанда урман тергеҙелгән Фото: Башҡортостан Урман хужалығы министрлығы
Төбәктә 77 процент майҙанда урман тергеҙелгән
Төбәктә 77 процент майҙанда урман тергеҙелгән Фото: Башҡортостан Урман хужалығы министрлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Башҡортостанда күпселек майҙандарҙа урмандар тергеҙелгән. Республика Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, әлеге мәлдә 5260 гектарҙа (77 процент) сәселгән. Шуларҙың 64 процентын урманды ҡуртымға алыусылар эшкәрткән. Мәҫәлән, Башҡортостан урман сәнәғәте компанияһы — 177 гектар, Өфө фанера-плита комбинаты — 23, Өфө фанера комбинаты 8 гектар майҙанда урман тергеҙеү эштәрен башҡарған.


text:
Төбәктә минус өс градусҡа тиклем йылыта
Аҙна уртаһында Башҡортостанда йылытасаҡ – көндөҙ минус 5-7 һәм төнөн 12-15 градусҡа тиклем, тип хәбәр итә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге. Ялға табай тағы ла йылытасаҡ.
Синоптиктарҙың күҙаллауҙары буйынса 14 февралдән 16-на тиклем көндөҙ һауа температураһы минус 3-тән алып 7 градусҡа тиклем тәшкил итәсәк, төндә – 8-10 градус һыуыҡ.
Аҙнаның тәүге яртыһында төбәктә сағыштырмаса һыуыҡ һауа торошо һаҡланасаҡ – төнөн минус 22 градусҡа тиклем һәм көндөҙ минус 8-10.
Республиканың күпселек райондарында яуым-төшөм күбеһенсә 12 февралдән алып 14-нә тиклем көтөлә, тип билдәләй синоптиктар.


text:
Рөстәм Хәмитов БР Мәҙәниәт министрлығының коллегияһында сығыш яһаныФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов БР Мәҙәниәт министрлығының коллегияһында сығыш яһаны
Рөстәм Хәмитов БР Мәҙәниәт министрлығының коллегияһында сығыш яһаныФото: Андрей Старостин
Республиканың Мәҙәниәт министрлығы шишәмбе коллегияның киңәйтелгән ултырышында 2013 йылға мәҙәниәт органдары һәм учреждениелары эшмәкәрлегенә йомғаҡ яһаны. Коллегияның эшендә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡатнашты.
Төбәк башлығы, былтыр мәҙәниәткә сығымдар федераль бюджеттан ике миллиардтан 6,8 миллиард һумға тиклем артты, ә 2014 йылда тармаҡты финанслауға 6 миллиард һумдан ашыу йүнәлтеләсәк, тип билдәләне. Рөстәм Хәмитов ҡатнашыусыларға мөрәжәғәт итеп Мәҙәниәт йылы тип аталған ошо йылда бергәләп уңышлы эшләргә саҡырҙы.
— Мин һеҙҙе үҙ эшегеҙҙе үҙләштерелгән средстволарҙың күләме буйынса ла түгел, уҙғарған фестивалдәр, концерттар иҫәбе буйынса ла түгел, ә төп маҡсаттарға — йәмәғәт тормошонда мәҙәниәт ролен арттырыу, әхлаҡи һаулыҡты нығытыу, ғәмһеҙлеккә, рухһыҙлыҡҡа, әҙәпһеҙ тәртипкә, башҡа милләттәрҙе хөрмәтләмәүгә ҡаршы көрәшеүҙе күпме уңышлы хәл итеүҙе баһаларға саҡырам, — тине республика башлығы.
Рөстәм Хәмитов, киләсәктә эшләргә кәрәк буласаҡ, тармаҡтың өҫтөнлөклө бурыстарын атаны. Ул мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренең абруйын арттырыу ҙа, лайыҡлы эш хаҡы ла, торлаҡ менән тәьмин итеү ҙә. Миҫалға, тармаҡта уртаса эш хаҡы былтырғы йыл менән сағыштырмаса 5-6 мең һумдан алып 14 меңгә тиклем артты.
— 2018 йылға беҙ был һандарҙы республика буйынса уртаса эш хаҡы күләменә еткерергә планлаштырабыҙ, — тине Президент.
Торлаҡ менән тәьмин итеү – был өлкә хеҙмәткәрҙәренең тағы ла бер бик мөһим проблемаһы. Төбәк башлығы муниципаль органдарҙы бының өсөн үҙҙәрендә ресурс эҙләүҙәрен, арзан хаҡҡа торлаҡ алыу мөмкинлегенә йүнәлтелгән комплекслы программалар булдырыуҙарын һораны.
Бөтә дөйөм мәғлүмәтләштереү шарттарында Рөстәм Хәмитов мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәрен был йүнәлештә заманса эш алымдарына иғтибар итеүҙәрен һораны һәм тармаҡты мәғлүмәтләштереү программаһын әҙерләргә саҡырҙы. Шулай уҡ республика башлығы китапханаларҙа китаптарҙы цифрлау, электрон коллекцияларҙы Башҡортостан авторҙарының әҫәрҙәре менән тулыландырыу буйынса эшкә айырым иғтибар итте. Музейҙар буйлап булдырылған виртуаль экскурсияларҙа башҡорт һәм сит телдәрҙә комментарийҙар етмәй, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
— Беҙ Башҡортостан һәм мәҙәниәтебеҙ тураһында мәғлүмәттәрҙе әүҙем бирергә тейешбеҙ, — тип өҫтәне төбәк башлығы, — Донъя мәҙәниәте киңлегендә республикабыҙҙы күрһәтә белергә, яңы жанрҙар һәм уны тапшырыу алымдарын эҙләргә тейешбеҙ.
Башҡортостан Президенты мәҙәниәт берләшмәһен ауыл клубтарында эште әүҙемләштерергә, республиканың танылған халыҡ коллективтарын һаҡларға һәм уларға булышлыҡ итергә, үҫешеү өсөн ижади йәштәргә мөмкинлектәр бирергә саҡырҙы.
Рөстәм Хәмитов шулай уҡ билдәп, Мәҙәниәт министрлығы президент гранттары бүленә торған эштәргә һайлауҙы ҡәтғи алып барырға, һәм өҫтәп, уларҙы сәнғәттең сағыу өлгөләре генә алырға тейеш, тине.
— Башҡортостан – мәҙәни периферия түгел. Республикабыҙҙа мәҙәни донъя ҡайнауы һәм үҫешеүе мөһим, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
Сара аҙағында Рөстәм Хәмитов мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәренә дәүләт наградаларын тапшырҙы.


text:
Башҡорттар Бородинода булды
Мәскәү эргәһендәге Можайск ҡалаһынан алыҫ түгел Бородино яланында Ватан һуғышының сираттағы йыллығы уңайынан хәрбиләштерелгән тамаша үтте.
Төнъяҡ амурҙары клубы етәксеһе Илдар Шәйәхмәтов әйтеүенсә, Бородино тирәһндә ошо алышта ҡатнашҡан башҡорт полкы яугирҙарына һәйкәл дә асыласаҡ. Әлегә уның урыны билдәләнгән, стелланың ҡасан асылыры әлегә билдәле түгел.
Ватан һуғышында Рәсәй армияһы составында Башҡорттарҙың 28 полкы ҡатнаша. Быйыл Өфө ҡалаһында ла француз яуында ҡатнашыусыларға һәйкәл асыласаҡ тигән һүҙҙәр сыҡҡайны, әммә ул бары имеш-мимеш булды ахыры, туҡтап ҡалды.


text:
Фото:
Владимир Путин ИТАР-ТАСС агентлығына биргән интервьюһында БРИКС берләшмәһенең әһәмиәте тураһында һөйләне
Фото:
2015 йылда Башҡортостан баш ҡалаһында ШОС һәм БРИКС саммиттары үтәсәк. ИТАР-ТАСС мәғлүмәт агентлығына биргән интервьюһында Рәсәй Президенты Владимир Путин БРИКС берләшмәһенең Рәсәй өсөн әһәмиәте, киләсәккә бурыстары, берләшмәне иҡтисади йәһәттән үҫтереү йүнәлештәрен индереү, был илдәрҙең мөмкинлектәре, уларҙың иҡтисади сәйәсәтен координациялау, БРИКС ағзаларының миссияһы тураһында һөйләне. Интервьюның тулы тексы «Башинформ» агентлығының «Детально» бүлегендә урынлаштырылған.


text:
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙың дини лидерҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙың дини лидерҙары менән осрашты
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙың дини лидерҙары менән осраштыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Республика йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙың дини лидерҙары – Кавказдың мосолмандар идаралығы башлығы Алахшукюр Пашазаде, Халыҡ-ара ислам фәне университеты профессоры (Иордания) Абдулраззак Алсаади, Истанбул мөфтөйө (Төркиә) Рахми Йаран һәм Рәсәй мосолмандары Үҙәк диниә назараты рәйесе, баш мөфтөй Тәлғәт Тажетдин менән осрашты. Ислам әһелдәре Өфөлә үткән «XXI быуаттың мәғариф киңлегендә ислам идеалдары һәм ҡиммәттәре» конференцияһында ҡатнашты.
Республика Башлығы хәҙерге ваҡытта дин әһелдәрен әҙерләү өсөн яңы уҡыу йорттарын булдырыуға, белем биреүҙең сифатын күтәреүгә бәйле һорауҙарҙың ҡаралыуын билдәләне.
Был аҙнала ислам мәғарифы өсөн квалификация күтәреү курстары асыла, тип хәбәр итте баш мөфтөй Тәлғәт Тажетдин. Волга буйы федераль округынан йөҙгә яҡын имам Өфөлә белем аласаҡ.
Кавказдың мосолмандар идаралығы башлығы Алахшукюр Пашазаде республика Башлығына йылы ҡабул иткән өсөн рәхмәт белдерҙе һәм Азербайжанға килергә саҡырҙы.
Истанбул мөфтөйө Рахми Йаран республикалағы мосолман руханиҙарының эшмәкәрлеген юғары баһаланы.
– Бөгөнгө осрашыу минең өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Мин өлкән йәштәмен һәм донъяға ҡарашым да формалашҡан. Әлбиттә, тормош мәғәнәһен халыҡтың йәшәйешен еңеләйтеүҙә, уларға яңы мөмкинлек биреүҙә, йәшәү сифатын яҡшыртыуҙа күрәм, – тине Рөстәм Хәмитов. – Был эште яңғыҙың башҡарып сығыу мөмкин түгел. Бер-беребеҙгә таянып ҡына ошо изге бурысты атҡара аласаҡбыҙ.


text:
Профсоюздар Мәләүез предприятиеларына тикшереү үткәрә
Башҡортостан Республикаһы Профсоюздар федерацияһы Мәләүез ҡалаһы һәм районы предприятиеларында хеҙмәт һаҡлау торошона тикшереү үткәрә.
«Башинформ» агентлығына БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге мәлдә БР Профсоюздар федерацияһының хеҙмәт техник инспекцияһы менән Мәләүез ҡалаһының “Водоканал” муниципаль унитар предприятиеһы һәм “Мәләүез һөт-консерва комбинаты” ябыҡ акционерҙар йәмғиәте тикшерелгән. Тикшереүҙәр сентябрҙә үтәсәк һәм Мәләүез районы ойошмаларында хеҙмәт шарттары һәм хеҙмәт һаҡлау мәсьәләләренә арналасаҡ БР Хеҙмәт һаҡлау буйынса ведомство-ара комиссия ҡарамағындағы инспекциялар Советына әҙерлек барышында алып барыла. Был тикшереүҙәрҙә, профсоюздарҙан тыш, йәнә БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Роспотребнадзорҙың БР буйынса территориаль идаралығы һәм РФ Социаль страховкалау фондының Башҡортостан Республикаһы буйынса төбәк бүлексәһе ҡатнаша.


text:
Башҡортостанда пулеметты 6 мең һумға тапшырырға мөмкин
Башҡортостан Хөкүмәтендә законһыҙ һаҡланған ҡоралдар һәм боеприпастарҙы үҙ ирке менән тапшырған граждандар өсөн аҡса түләү тәртибе раҫланды. Бындай предметтарҙы урындағы полиция бүлегенә тапшырып, граждандар белешмә буйынса БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының район бүлегендә үҙенә тейешле аҡсаһын аласаҡ.
Прейскурантҡа ярашлы, пулеметтар һәм гранатометтар иң юғары хаҡҡа баһалана — 6100 һум. Пистолет һәм винтовка өсөн граждандар өс мең һум аласаҡ. Патрондарҙың бер данаһы 8-15 һумдан ҡабул ителә. Шартлатҡыс матдәләрҙең 100 грамы 2300 – 1500 һумға баһалана.


text:
Башҡорт дәүләт филармонияһының фойеһы — Шүлгәнташ мәмерйәһенә, зал тирмәгә әүереләсәк
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Башҡорт дәүләт филармонияһының фойеһы бер көнгә — Шүлгәнташ мәмерйәһенә, зал тирмәгә әүереләсәк, тип хәбәр иттеләр ойошманың матбуғат хеҙмәтендә. 17 декабрҙә бында «Урал батыр төнө» тип аталған ҙур этнобайрам уҙғарыла.
Проект «Урал батыр» эпосының сюжет һыҙығына нигеҙләнгән. Иң яҡшы профессиональ һәм үҙешмәкәр коллективтар, солистар үҙҙәренең һәләтен күрһәтәсәк. Улар араһында сәсәндәр, ҡурайҙа, ҡумыҙҙа, ҡыл-ҡумыҙҙа, думбырала уйнаусылар, өҙләү оҫталары, «Арғымаҡ», «Әссәләм», «Ятаған» төркөмдәре, Рәмил Ғәйзуллин етәкселегендәге Башҡортостандың халыҡ уйын ҡоралдары милли оркестры, Башҡортостандың йәштәр симфоник оркестры (дирижеры Ленар Әхәмәтвәлиев) бар. Фойела китаптар, картиналар, башҡорт эпосы дисктарын һатып алырға мөмкин.
«Урал батыр төнө» киске сәғәт 6-ла башлана. Байрам республикала Әҙәбиәт йылын ябыу сиктәрендә ойошторола. Яңы проект йыл һайын үткәрелер, тип ышана ойоштороусылар.


text:
«Бухгалтер-профессионал 2014» республика конкурсы еңеүселәре иғлан ителде
ӨФӨ, 2014 йыл, 25 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Өфөлә, «Респект» Хокуҡ компанияһының конференц-залында Федераль ҡаҙналыҡтың Башҡортостан буйынса идаралығы, «Респект» Хокуҡ компанияһы, «Өфө Эшҡыуарҙар союзы» коммерцияһы булмаған уҙаҡташлыҡ, «Аудит-Эксперт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте аудитор фирмаһы, СКБ «Контур» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтенең төбәк вәкиллеге ойошторған «Бухгалтер-профессионал 2014» бишенсе асыҡ конкурсты ябыу тантанаһы уҙҙы.
Конкурс жюриһы еңеүселәрҙе иғлан итте. «Һалым һалыу» номинацияһында беренсе урынға Гөлфиә Ғәлиева («Башбакалея» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте) лайыҡ булды. «Бухгалтер иҫәбе» номинацияһында Ольга Белоклокова («Салаватнефтехимремстрой» асыҡ акционерҙар йәмғиәте) еңде. Ул шулай уҡ мөмкин булған 85 балдан 83-те йыйып конкурс Гран-приһын яуланы.
«КонсультантПлюс» хоҡуҡи белешмә системаларында хоҡуҡи мәғлүмәт эҙләү» номинацияһында беренсе урынды Эльвира Сәлимова («Башкирэнерго» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең «Белорет электр селтәрҙәре» етештереү бүлексәһе) биләне.
«Электрон документ әйләнеше» номинацияһында наградаға Гөлфиә Ғәлиева («Башбакалея» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте), Әлфиә Гәрәева («Коммунпромстрой» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте) һәм Венера Янаева (Бүздәк үҙәк район дауаханаһы) лайыҡ булдылар.
Бынан тыш, ойоштороусылар «Отчетлыҡ виртуозы», «Теория менән практиканы оҫта алып барыу», «Үҙ ҡарашыңды ышандырырлыҡ итеп тасуирлау» һәм «Креатив алым» тигән өҫтәмә номинациялар булдырған, уларҙа шулай уҡ еңеүселәр билдәләнде.


text:
Фото:
Вице-премьер Сергей Афонин интернет менән ҡулланыусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе
Фото:
1 февралдә «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында (www.i-gazeta.com) Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары – торлаҡ-коммуналь хужалыҡ министры Сергей Афониндың онлайн-конференцияһы үтте.
11-ҙән 12 сәғәткә тиклем сайттың «Һорау бир!» бүлегендә тейешле форма тултырып, «Ижтимағи электрон гәзит» уҡыусыһы уға мөрәжәғәт итә алды. Бер сәғәт дауамында вице-премьер 40-тан ашыу һорауға яуап бирҙе.
Интернет менән ҡулланыусылар өсөн i-gazeta.com сайтынан видеотрансляция «Башинформсвязь» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ярҙамында ойошторолдо.
Сергей Афониндың виртуаль киңлектәге әңгәмәһе «Ижтимағи электрон гәзит» һәм «Башинформ» агентлығы материалдарында сағылыш табасаҡ.
Тейешле техник эштәр башҡарылғандан һуң, «Ижтимағи электрон гәзит» сайтында онлайн-конференция буйынса тулы видеоотчет урынлаштырыласаҡ.


text:
Әре ҡорт
Әре ҡорт — күмәкләп тереклек итеүсе бал ҡорттары Apis mellifica ғаиләһендәге ата ҡорт (Apidae sociales).
Әре ҡорттар аталанмаған йомортҡаларҙан үрсей. Был факт әүәлдән үк билдәле, Аристотель ваҡытында уҡ был турала билдәләмә бар. Әре ҡорт йомортҡалары ҡорт инәһе күҙәнәктәргә йомортҡа һалғанда уҡ аталанмай төшә. Сөнки әре ҡорт күҙәнәктәре эшсе ҡорттарҙыҡына ҡарағанда ҙурыраҡ эшләнелә. Инә ҡорт ошо киң күҙәнәктәргә ҡорһағын төшөргән саҡта орлоҡлоҡтан сперматозоид бүленеп сыҡмай, һәм аналыҡ аша үтмәй, һөҙөмтөлө аталаныу булмай. Инә ҡорт ҡорһағында үтә һиҙеүсән нәҙек кенә ҡылдар була, улар инә ҡорт эшсе ҡорттар күҙәнәктәренә ҡорһағын төшөргән саҡта импулс барлыҡҡа килтерә. Әре ҡорттар күҙәнәктәренә һалған саҡта инә ҡорт импулс кисермәй. Шулай уҡ инә ҡорт булмаған осраҡта эшсе ҡорттар үҙҙәре йомортҡа һала башлай. Һөҙөмтәлә әре ҡорттар үрсетелә. Эшсе ҡорттарҙа, аталанмағас, сперматозоидтар булмай. Был ҡорт күсе ғаиләһендә бик күпләп әре ҡорттар сыға башлай һәм ғаилә юҡҡа сыға.
Йөкмәткеһе
Тышҡы ҡиәфәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әре ҡорт эрерәк булыуы һәм һиҙеү ағзаларының булмауы менән эшсе ҡорттарҙан айырылып тора. Уларҙың күҙҙәре ҙур, үҙ-ара тоташып тора. Мыйыҡсалары өҙөн, мороно ҡыҫҡа. Күкрәге киң һәм ҡанаттары ла оҙон. Сәскә һеркәһен йыйыу апараты юҡ, шулай уҡ ҡаяуы ла юҡ, уның урынында үҙенсәлекле апарат урынлашҡан. Ҡорһағы түңәрәк оҙонса, арт яҡтағы өлөшө түңәрәкләнеп бөтә.
Үҫеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
.
Инә ҡорт әре ҡорт өсөн йомортҡаларҙы, күпләп эшсе ҡорттар үрсеме сыға башлағас һала башлай. Ул Рәсәй Федерацияһының урта һыҙатында майҙың тәүге яртыһына тура килә. Был йомортҡалар махсус эрем күҙәнәктәргә һалына(8 мм диаметрға). Был әре ҡорт һҙыҙаты тип атала. Өс көндән әре ҡорт ҡарышлауыҡтары барлыҡҡа килә. Уларҙы эшсе ҡорттар инә ҡорт һөтө, бал һәм сәскә һеркәһе менән туҡландыра башлай. Ҡарышлауыҡтар 6 көндә үҫеп етә,ҡаҡурсаҡҡа әүерелә, эшсе ҡорттар уларҙы ҡабартыңҡырап көпләп ҡуя. 15 көндән һуң әре ҡорттар моронлай. Үрсемдең үҫеш ваҡыты 24 көн.
Шулай уҡ әре ҡорттар ҡарт инәле ғаиләлә үрсей. Йәш инәле ғаиләләрҙә әре ҡорт үрсеме үрсетелмәй. Ҡайһы бер осраҡта, хаталыҡ менән тарайған эшсе ҡорттары күҙәнәктәренә лә йомортҡалар һалына. Бындай осраҡта ул үрсемде лә ҡабартып көпләйҙәр. Халыҡта уны көмөрө үрсем тип йөрөтәләр. Бындай күҙәнәктәрһән сыҡҡан әре ҡорттар ҙа, эшсе ҡорттар ҙа ваҡ була.
Бал ҡорто ғаиләһе өсөн уның кәрәклеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әре ҡорттарҙың тәғәйенләнеше - инә ҡорттарҙы аталандырыу. Аталанған осорҙа әре ҡорт инә ҡорттар менән бергә һауала бик юғарыға күтәреләләр, умартанан алыҫлашалар; шуларҙың 5-8 ҡорт инә ҡортто ҡаплай; аталандырғандан һуң әре ҡорттоң аталандырыу ағзаһы өҙөлөп сыға һәм әре ҡорт шунда уҡ үлә, инә ҡорт менән бергә ергә ҡолай. Инә ҡорт бынан һуң умартаға аҡ төҫтөге «шлейф» менән ҡайтырға мөмкин. Шуғ ҡарап умартасы инә ҡорттоң аталанғанын белдә ала. Йәш инә ҡорт уңышлы аталанһын өсөн умарталыҡ янындағы һауала етерлек кимәлдә ата ҡорттар булырға тейеш.
Оянан осоп сыҡҡан ваҡытта инә ҡортто бер өйөр әре ҡорттар уратып алған була. Шуға күрә лә ҡош ашаусы ҡоштар (мәҫәлән, йәшелғош), инә ҡорт осҡан ваҡытта әре ҡорттарҙы ғына тоторға тырышалар, сөнки әре ҡорттар өйөрө аша инә ҡортҡа барып етә алмайҙар. Әммә ҡайһы саҡта (әгәр эргә-тирәлә башҡа умарталар торһа) инә ҡорттарҙы ла эләктерәләр. Инә ҡорт тыуған умартаһынан алыҫҡа оса.Оҙатып барыусы әре ҡорттар юлда тороп ҡалып бөтәләр. Инә ҡорт башҡа умарталарҙан сыҡҡан әре ҡорттар менән уҙаҡлаша. Умартана алыҫ китһә лә, ҡорт ашаусы ҡоштар ҡурҡыныс тыуҙырмай. Йәшелғош умарта эргәһендә генә аулай, сөнки бында уға аҙыҡ мул. Унан тыш инә ҡортто башҡа умарталыҡтарҙан осраған әре ҡорттар уратып ала. Әгәр ҙә яҡын тирәлә умарталыҡтар булмаһа, инә ҡорт биик алыҫҡа оса. Әгәр ҙә башҡа умарталыҡтарҙағы әре ҡорттарҙы осратмаһа, ҡайтҡанда «свита»һыҙ ҡайта, ошо ваҡытта 60 % инә ҡорт, ояларында баҫып ултырыусы, ҡоштар тарафынан тотола.
Ҡорттар әре ҡорттарҙы уларҙың хәжәте бөтөү менән юҡҡа сығаралар. Әре ҡорт ҡурсаҡтары, ҡарышлауыҡтарын ҡорттар тишеп һуралар, ә август уларҙы умартанан ҡыуалар һәм үлтерәләр. ТИк көсһөҙ умарталарҙа ғына ҡышлауға ҡалалар. Әре ҡорттар үҙ аллы йәшәй алмайҙар. Әре ҡорттарҙың күп булыуы умарта өсөн хәүефле, сөнки улар ҡорттарға ҡарағанда балды өс тапҡырға күберәк ашайҙар. Шулай уҡ әре ҡорт үрсемен ашатҡанда эшсе ҡорттар бик күп ваҡыттарын сарыф итәләр. Шуға күрә күп умартасылар уларҙың үрсемен үҙе юҡ итә. Әре ҡорт үрсеме күп булған рамдарҙы, шулай уҡ әре ҡорт күҙәнәкле рамдарҙы буш, матур кәрәҙле рамдар менән адмаштыралар. Шуға күрә инә ҡорт тик аталанған йомортҡалар ғына һала. Инә ҡортто ике йылда бер алмаштырыу ҙа бик файҙалы.
Әре ҡорттар һәм Varroa талпаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Варроа талпаны, паразит талпан, умарталарҙағы ҡорт үрсемендә үрсей. Варроа талпаны әре ҡорт үрсемен өҫтөлөк итә. Сөнки уның үҫеше күстәге башҡа ҡорттарҙың үҫешенә ҡарағанда оҙағыраҡ. Умартасылар варроа талпаны менән бергә үрсегән әре ҡорт үрсемен алып варроатоз ауырыуын еңеләйтә ала. Уны умартанан алып йә һыуыҡ ергә ҡуйырға,йә киреһенсә иретергә кәңәш ителә.
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
-
Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге (1890—1907).
- Матусевич П. Зачем нужны трутни? // Наука и жизнь. — 1966. — № 9. — С. 39.


text:
Өфө районында балыҡ тотоу буйынса ярыштар үтте
Өфө районында балыҡ тотоу буйынса ярыштар үтте. Бәйге ауыл биләмәләре һәм структура бүлексәләре араһында Ҡышҡы спартакиада сиктәрендә ойошторолдо, тип хәбәр иттеләр район хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Ярышта ауыл биләмәләренән — туғыҙ команда, район предприятиеларынан ете команда ҡатнашты. Ҡайһы бер командаларҙа ҡатын-ҡыҙҙар ҙа булды.
Чесноковка ауылы командаһы иң күп балыҡ тотто — 1,64 килограмм. Икенсе урынды — «АЗиА» муниципаль унитар предприятиеһы спортсылары, өсөнсө урынды Шемяк ауыл советы ауыл биләмәһе вәкилдәре яуланы. «Иң бәләкәй балыҡ» призы Михаил Карташовҡа тапшырылды, ә «Иң ҙур балыҡ»ты Марат Чикаев тотто. Балыҡсылар иҫтәлекле бүләктәр һәм миҙалдар менән наградланды.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов: «Инновация идеялары тыуҙырырлыҡ мөхит булдырырға кәрәк»
Фото:
22 сентябрҙә Ҡазанда Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов Волга буйы федераль округы Советы ултырышында ҡатнашты, тип хәбәр иттеләр төбәк башлығы матбуғат хеҙмәтенән.
Рәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле Григорий Рапота рәйеслегендә кәңәшмәлә ҡатнашыусылар округ төбәктәре сәнәғәтен модернизациялауҙың төп йүнәлештәренең береһе булараҡ инновациялар индереү тәжрибәһен киңәйтеү мәсьәләләрен ҡараны.
Рөстәм Хәмитов кәңәшмәлә ҡатнашыусыларҙың мәктәптә уҡытыу сиктәрендә үк йәштәр араһында «инновация иҡтисады» төшөнсәһен индереү тураһындағы тәҡдимен хупланы. «Уҡыусыларҙы инновациялы фекерләүгә ни тиклем иртәрәк йәлеп итһәк, шул тиклем яҡшыраҡ», — тип иҫәпләй Рөстәм Хәмитов. Атап әйткәндә, республика башлығы республикала йәш эшҡыуарҙар мәктәптәре һәм бизнес-инкубаторҙар һанын арттырырға кәрәклеген әйтте. Бөгөн Башҡортостанда Салауат, Сибай һәм Октябрьский ҡалаларында өс бизнес-инкубатор эшләй.
Башҡортостан Президенты шулай уҡ республикала инновациялар өлкәһендәге ҙур потенциалдың тулыһынса ғәмәлгә ашырылмауын билдәләп үтте. «Инновация идеялары һәм ҡарарҙары өлгөрөп етһен һәм беҙгә алға барырға ярҙам итһен өсөн мөхит булдырырға кәрәк», — тине Рөстәм Хәмитов.
Ҡазанға сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов Татарстан Республикаһы Мәғлүмәт технологиялары базаһындағы Космик хеҙмәттәр төбәк үҙәгендә булды. Татарстан Республикаһы Премьер-министры урынбаҫары, мәғлүмәтләштереү һәм элемтә министры Николай Никифоров Башҡортостан Президентын ҡазаға тарыусыларҙы ҡотҡарыуҙа һәм ер өҫтө транспорты эшен ойоштороуҙа файҙаланылыусы «ГЛОНАСС» юлдаш навигацияһы системаһы мөмкинлектәре менән таныштырҙы.
***
Башҡортостанда 2008-2010 йылдарға маҡсатлы инновация программаһы ғәмәлгә ашырыла. Был программаны республика бюджетынан планлы финанслау күләме 141 миллион һум тәшкил итә. Республикала 183 инновацион предприятие эшләй, былтыр улар 54 миллиард һумлыҡ инновациялы тауарҙар етештергән, эш башҡарған һәм хеҙмәтләндереүҙәр күрһәткән. 2020 йылға республика предприятиеларының инновациялы продукцияһын 30 процентҡа тиклем арттырыу күҙ уңында тотола. 2009 йыл йомғаҡтары буйынса ул 6,2 процент тәшкил иткәйне.


text:
Республикаға эш сәфәре менән Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Николай Федоров килде Фото: Олег Яровиков
Республикаға эш сәфәре менән Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Николай Федоров килде
Республикаға эш сәфәре менән Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Николай Федоров килде Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 17 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы/.
17 апрелдә Башҡортостанға эш сәфәре менән Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Николай Федоров килде. Өфө аэропортында уны республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡаршы алды.
Башҡортостанда Николай Федоров төбәктә һөт малсылығын үҫтереүгә арналған эш кәңәшмәһен үткәрә. Унда Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы вәкилдәре, республика ведомстволары, тармаҡ союздары һәм ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре, шулай уҡ муниципалитет башлыҡтары ҡатнаша.
Николай Федоров шулай уҡ республиканың бер нисә агросәнәғәт объекттарында, шул иҫәптән Ҡырмыҫҡалы районының «Артемида» тоҡом малы хужалығында, Өфө районының «Цюрупа исемендәге агрофирма»ла һәм «Алексеевка» совхозы дәүләт унитар ауыл хужалығы предприятиеһында буласаҡ, тип хәбәр иттеләр төбәк Башлығының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
1700-ләп мәктәп лагеры балалар өсөн ишектәрен асасаҡ
Быйыл йәй Башҡортостанда балалар өсөн 1700-ҙән ашыу көндөҙгө ял үҙәге асыласаҡ. Уларҙа 100 меңдән ашыу бала ял итәсәк. Өфөлә сәләмәтләндереү миҙгеле башланды ла инде. Баш ҡалала 148 мәктәп һәм өҫтәмә белем биреү учреждениеһы эргәһендә лагерҙар ойошторолдо, улар 11 мең 300-ҙән ашыу баланы солғап алды.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, эшләүсе ата-әсәләрҙең күбеһе балаһы йәйге каникул ваҡытында өлкәндәр ҡарауы аҫтында булһын, дөрөҫ туҡланһын һәм ваҡытын файҙалы итеп үткәрһен өсөн уны лагерға урынлаштырыуҙы өҫтөн күрә. Етмәһә, ҡала лагерына путевканы һәр ғаилә ала ала, сөнки унда балаларҙың ялы Социаль страховкалау средстволары иҫәбенә бушлай ойошторола.
Ата-әсәләргә бары буш ваҡыт программаһына ғына аҡса бүлергә тура киләсәк. Ҡала лагерында уҡыусыларға тәҡдим ителгән күңел асыуҙар араһында — театрға, кинотеатрға, музейға, боулингҡа, паркка походтар һәм башҡалар. Шулай уҡ смена барышында балалар өсөн төрлө конкурстар, спорт һәм интеллектуаль уйындар ойоштороласаҡ.


text:
Иҫке торлаҡты һүтеү дауам итә
Өфөлә авария хәлендәге торлаҡ фондынан граждандарҙы күсереү буйынса республика адреслы программаһы тормошҡа ашырыла. 2009-2010 йылдарҙа 25,4 мең квадрат метр майҙанды биләгән 64 торлаҡ йортто һүтеп, халҡын күсерергә планлаштырыла.
Республиканың дүртенсе заявкаһын раҫлаған осраҡта 2010 йылда 10,5 мең квадрат метр дөйөм майҙан менән 23 йорттан кешеләр күсереләсәк. 911 кеше өй туйлаясаҡ.
Бөгөн программаны бойомға ашырыу һөҙөмтәһендә Башҡортостан баш ҡалаһында 51,5 мең квадрат метр иҫке торлаҡ һүтелде. 70 мең квадрат метр самаһы яңы торлаҡ майҙаны төҙөлдө. Әлеге ваҡытта граждандарҙы урынлаштырыу өсөн Иван Франко урамында 10-сы йорт, Бикбай урамында 37-се, Мушников урамында 2-се, Минск урамында 37-се йорттоң ике секцияһы төҙөлөп файҙаланыуға тапшырылды.


text:
Ҡораллы Көстәргә көҙгө саҡырыу башлана
Бөгөн Рәсәй Армияһына көҙгө саҡырыу башлана. РФ Оборона министрлығы разнарядкаһына ярашлы, Башҡортостан көҙ Ҡораллы Көстәргә 11 меңдән ашыу кеше ебәрергә тейеш. Был һандан Ҡоро ер ғәскәрҙәре соединениеларын һәм частарын комплектлауға — 4700 самаһы, Стратегик тәғәйенләнештәге ракета ғәскәрҙәренә — 1200, Хәрби-һауа көстәренә — 1100, Һауа-десант ғәскәрҙәренә — 300, Хәрби-диңгеҙ флотына — 200, РФ Оборона министрлығының башҡа ғәскәрҙәренә һәм көстәренә — 1800, Рәсәй Эске эштәр министрлығы һәм Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы хәрби частарына 1800 самаһы кеше талап ителә.
Беренсе сиратта өлкән саҡырыу йәшендәге һәм кисектереү менән файҙаланған граждандар саҡырыласаҡ. Республиканың ҡуйылған бурысты уңышлы үтәү өсөн бөтә мөмкинлектәре бар: 2009 йылғы яҙғы саҡырыу барышында Ҡораллы Көстәргә һәм башҡа министрлыҡтар һәм ведомстволарҙың хәрби формированиеларына 10900 егет оҙатылды, ә 11075 гражданға хәрби хеҙмәткә саҡырыу тураһында ҡарар кире ҡағылды. Йәғни яҙғы саҡырыу кампанияһы осоронда республиканың икеләтә резервы бар ине.


text:
Мәсетле районы
Мәсетле районы Башҡортостандың төньяҡ-көнсығышында, Әй йылғаһының түбәнге ағымында урынлашҡан. Төньяҡтан Свердловск өлкәһенең Красноуфимск һәм Әртә округтары, көнсығыштан Башҡортостандың Балаҡатай, көньяҡтан Ҡыйғы, көнбайыштан Дыуан райондары менән сиктәш.
Йөкмәткеһе
- 1 Ҡыҫҡаса мәғлүмәт
- 2 Район тарихы
- 3 Район үҙәге
- 4 Биләмәһе һәм ауыл советтары
- 5 Халыҡ һаны
- 6 Район ауылдары
- 7 Арҙаҡлы шәхестәр
- 8 Дәүләт бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәргә лайыҡ булғандар
- 9 Тәбиғәт
- 10 Әҙәбиәт
- 11 Һылтанмалар
- 12 Иҫкәрмәләр
Ҡыҫҡаса мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Район Әй буйы убалы тигеҙлегенең бер өлөшен биләй. Климаты уртаса йылы, етерлек дымлы. Район аша Әй, уның ҡушылдыҡтары Оло Ыйыҡ, Ыйыҡ, Ләмәҙ, Аҡа йылғалары аға. Ере ҡара-һоро урман һәм көлһыуланған ҡара тупраҡлы. Урмандары имән, ҡарағай, ҡайын ағастарынан тора һәм райондың 1/5 өлөшен тәшкил итә. Газ ятҡылығы (Оло Устикин), ҡомло балсыҡ (Ҡыҙылбай, Кесе Ыҡтамаҡ), балсыҡҡа ҡушыла торған ҡом (Ҡыҙылбай), төҙөлөш ташы (Оло Ыҡтамаҡ), төҙөлөш ҡомо (Салйоғот), эзбизташ (Яңы Мөслим), агрономик руда (Әжекәй, Буртаковка, Оло Ыҡтамаҡ) һәм эзбизташ туфы (Мәләкәҫ) бар.
Район аша Мәсәғүт- Әчет, Оло Ыҡтамаҡ — Яңы Балаҡатай, Оло Ыҡтамаҡ — Үрге Ҡыйғы автомобиль юлдары үтә.
Төп етештереү тармағы булған ауыл хужылығы бөгөнгө көндә иҡтисади көрсөктә. Ауыл хужалығы малсылыҡ-игенселек йүнәлешендә мағсуслашҡан. Картуф үҫтереү, ҡымыҙ етештереү, умартасылыҡ менән дә шөғөлләнәләр. Аыул хужалығы ерҙәре 106,7 мең га, шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 83,7 мең, көтөүлектәр — 19,2 мең, сабынлыҡтар — 3,8 мең га майҙан биләй.
Районда йыл әйләнәһенә эшләүсе республика балалар шифаханаһы, «Ҡарағай» шифаханаһы урынлашҡан.
40 дөйөм белем биреү , шул иҫәптән 13 урта мәктәбе бар. Оло Ыҡтамаҡта музыка мәктәбе, 123 — се профессионал белем биреү училищеһы эшләп килә. 25 дөйөм китапхана, 42 мәҙәниәт клубы, үҙәк район һәм 3 участка дауаханаһы бар.
Башҡорт телендә һәм урыҫ телендә «Мәсетле тормошо» — «Мечетлинская жизнь» гәзите сыға.
Район тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
1930 йылдың 20 авгусында Дыуан-Мәсетле исемендә ойошторолған. Ойошторолған ваҡыттағы ике документта райондың исеме ике төрлө яҙылған. ВЦИК РСФСР ҡарарында — «ДЫУАН-МӘСЕТЛЕ», ЦИК и СНК БАССР— «МӘСЕТЛЕ». 1932 йылда ВЦИК РСФСР ҡарары менән «МӘСЕТЛЕ» исеме беркетелә. XX быуаттың 30-сы йылдарында район етәкселеге тарафынан районға «ӘЙ» исемен биреү тураһында тәҡдимдәр индерелә, әммә ләкин улар тормошҡа ашмай. 1963 йылдың 1 февраленән Балаҡатай һәм Мәсетле райондары берләштерелә. Яңы райондың исеме «БАЛАҠАТАЙ», район үҙәге Оло Ыҡтамаҡ була. 1965 йылдың 14 ғинуарынан Мәсетле районы яңынан тергеҙелә. Райондың сиктәре һәм биләмәһе шул ваҡыттан үҙгәрмәгән.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2014 йылда Мәсетле районының иҫтәлекле ваҡиғалары
Район үҙәге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1930—1932 йылдарҙа — Дыуан-Мәсетле
- 1932—1935 йылдарҙа — Ләмәҙ-Тамаҡ
- 1935 йылдан — Оло Ыҡтамаҡ ауылы.
Район үҙәге Оло Ыҡтамаҡтан Өфө ҡалаһына 283 км. Яҡындағы тимер юл станциялары Красноуфим (Свердловск өлкәһе) — 76 км, Сулея (Силәбе өлкәһе) — 126 км алыҫлыҡта.
Биләмәһе һәм ауыл советтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Район яңынан тергеҙелгәндә (14 ғинуар 1965 йыл) түбәндәге ауыл советтарынан торған: Әләгәҙ, Оло Аҡа, Оло Ыҡтамаҡ, Дыуан-Мәсетле, Ләмәҙтамаҡ, Кесе Ыҡтамаҡ, Мишәр, Ростов. Шул уҡ йылды Яңы Мөслим ауыл советы тергеҙелгән, яңы Йонос ауыл советы төҙөлгән. 1985 йылда Кесе Ыҡтамаҡ ауыл советынан бүленеп Әжекәй ауыл советы булдырыла. 1987 йылда Ҡорғат ауыл советы тергеҙелә, ул Ростов ауыл советынан бүленеп сыға. 1989 йылда Мишәр ауыл советын бүлеп Яңы Яуыш ауыл советы төҙөлә. 1996 йылда Абдулла ауыл советы тергеҙелә, ул Оло Аҡа ауыл советынан бүленеп сыға. 2003 йылдың 14 ғинуарында (Рәсәй хөкүмәте ҡарары № 14) Мишәр ауыл советың исеме Яңы Мишәр итеп үҙгәртелә. Башҡортостан Республикаһы ҡанунына ярашлы 2008 йылда Оло Ыҡтамаҡ, Әжекәй, Яңы Мөслим ауыл советтары берләштерелде. Берләштерелгән ауыл советының исеме Оло Ыҡтамаҡ итеп ҡалдырылды. Үҙәге Оло Ыҡтамаҡ ауылы. Шулай итеп, әлеге ваҡытта районда 12 муниципаль ауыл берәмегенә ингән 12 ауыл советы бар.
Төрлө йылдарҙа район биләмәһе майҙаны, ауыл советтары һәм ауылдар һаны тураһында
Республиканың административ-территориаль ҡоролошо исемле мәғлүмәт йынтыҡтары буйынса төрлө йылдарҙа ауыл советтары.
Ғәмәлдәге биләмәләр ҡоролошо
Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса 25,6 мең кеше йәшәй. Күпселеген башҡорттар (58,4 %), татарҙар (23,6 %), урыҫтар (16,6 %) тәшкил итә. Уртаса тығыҙлыҡ — 1 км2 16 кеше тура килә. Халыҡ иҫәбен алыу ваҡытына ҡарата район исемлегендә 50 ауыл бар. Төрөпкилде ауылында кеше йәшәмәй һәм 2005 йылда ауыл рәсми исемлектән алынды. Ҙур ауылдар (500 кешенән күберәк) — Оло Ыҡтамаҡ (7557 кеше), Әләгәҙ (1323 кеше), Оло Аҡа (1201 кеше), Яңы Мөслим (1072 кеше), Әжекәй (750 кеше), Дыуан-Мәсетле (669 кеше), Октябрьск (580 кеше), Кесе Ыҡтамаҡ (570 кеше), Абдулла (553 кеше), Теләш (538 кеше), Яңы Яуыш (531 кеше), Ләмәҙ-Тамаҡ (522 кеше), Оло Ҡыҙылбай (508 кеше).
2010 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса райондың халыҡ һаны:
Милли состав, (кеше (бөтә халыҡ һанынан өлөшө))[2]
Район ауылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Арҙаҡлы шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәсетле районының хөрмәтле граждандары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәсетле районының хөрмәтле гражданы тигән рәсми исем Мәсетле районы муниципаль район Советы ҡарары менән 2005 йылдың 28 сентябрендә булдырылған. Төрлө йылдарҙа был исемгә лайыҡ булыусылар:
- Әмиров Наҡий Сәбиғийәр улы — 2005
- Ҡорбанова Ғәфифә Мәғәфүр ҡыҙы — 2005
- Саҙретдинов Абрар Мәсәлим улы — 2005
- Томилов Михаил Иванович — 2005
- Фуфаев Анатолий Федорович — 2005
- Дилмөхәмәтова Зөһрә Ҡолмөхәмәт ҡыҙы — 2006
- Латыпов Ҡотдос Ҡәниф улы — 2007
- Мөхәмәтйәрова Зилә Сәмей ҡыҙы — 2008
- Сәфиулиин Ғабулхаҡ Ҡашап улы — 2009
- Максимов Семен Ефимович — 2010
- Исрафилов Рифҡәт Вәкил улы — 2011
- Нәжипов Алмас Исмәғил улы — 2012
- Фомина Елизавета Владимировна — 2012
Дәүләт бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәргә лайыҡ булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп мәҡәлә Дәүләт бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәр бирелгән мәсетлеләр
Район ғалимдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Төп мәҡәлә Мәсетле районы ғалимдары.
Академиктар
- Абдрахманов Рәфил Фазыл улы — геология-минералдар фәндәре докторы (1993)
- Байрамғолов Юлай Ейәнғәле улы — техних фәндәре докторы (1993)
- Вәлиев Ильяс Иштуған улы — педагогия фәндәре докторы (1999)
- Исрафилов Рифҡәт Вәкил улы — театр режиссеры, педагог
- Кәлимуллин Барый Ғибәт улы — сәнғәт фәндәре докторы (1976)
- Мирсаев Рафаил Нурый улы — философия фәндәре кандидаты (1990)
- Саҙретдинов Абрар Мәсәлим улы — иҡтисад фәндәре кандидаты (1974)
- Садиҡов Фәһим Бенийәмин улы — философия фәндәре докторы (1973)
- Хасанова Зилара Муллаян ҡыҙы — биология фәндәре докторы (1992)
Мәсетле районы илгә бик күп ғалимдар үҫтереп бирҙе. Башҡорт теленең мәшһүр белгесе [Мәҡсүтова Нәжибә Хәйерзаман ҡыҙы]] Мәсетле районы Һөләймән ауылында тыуған.
Тәбиғәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һыу сығанаҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Мәсетле районы йылғалары
- Әй ҡушылдыҡтарының тулы исемлеге
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Башҡортостан: Ҡыҫҡаса энциклопедия. Урыҫсанан тулыландырылған һәм төҙәтелгән тәржемәһе / Баш мөхәррир Р. З.Шәкүров. Өфө: Башҡорт энциклопедияһы дәүләт ғилми нәшриәте, 1997. 696 бит, һүрәттәре менән.
- БАССР. Административно-территориальное деление на 1 июня 1940 года — Уфа: Государственное издательство, 1941. — 387 с.
- Башкирская АССР. Административно-территориальное деление на 1 июля 1952 года. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1953. — 495 с.
- Башкирской АССР. Административно-территориальное деление на 1 января 1961 года./Изд. 4-е . — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1961. — 428 с.
- Башкирской АССР. Административно-территориальное деление 1 января 1969 года./Изд. 5-е. — Уфа: Башкнигоиздат, 1969. — 432 с.
- Башкирской АССР. Административно-территориальное деление на 1 июля 1972 года./Изд. 6-е. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1973. — 388 с.
- Башкирской АССР. Административно-территориальное деление на 1 сентября 1981 года. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1981. — 384 стр.
- Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан на 1 января 1999 года. -Уфа: «Башбланкиздат», 1999. — 416 с, 55 картосхем.
- Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан на 1 января 2007 года. — Уфа: ГУП РБ "Издательство «Белая река», 207. — 416 с.: илл.
- Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. — Уфа, 2000. — 166 c.
- Мечетлинский район Республики Башкортостан: энциклопедия / Редкол.: Ю. Ю. Султанов (гл.ред.), Н. Ф. Ахкамова (сост.), Г. К. Бикташева (отв.ред.) и др. — Уфа: Мир печати, 2010. — 284 с.:илл. ISBN 978-5-9613-0148-9
- Населенные пункты Республики Башкортостан. Статистический сборник. Комитет государственной статистики Республики Башкортостан. Уфа. 2004. стр. 110—111
- Гатауллин Р. Ш. Села и деревни Кущинского рода. — Уфа: Башкортостанстат, 2007. — 136 с.
- Гафаров М. Ф. Мой край родимый Мечетлинский. — Уфа: Мир печати, 2010. — 269 с.
- Гафаров М. Ф. Мечетлинская земля богата историей. — Большеустьикинское, 2012. — 104 с.
- Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.1. — Большеустьикинское, 1996. — 80 с.
- Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.2. — Большеустьикинское, 1997. — 102 c.
- Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.3. — Большеустьикинское, 1997. — 65 с.
- Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.4. — Большеустьикинское, 1997. — 107 с.
- Давлетбаев Б. С. Твое шежере. ч.5. — Большеустьикинское, 1997. — 177 с.
- Садретдинов А. М. Взгляд из провинции на минувшее, настоящее, будущее. — Уфа: «Диалог», 2003. — 220 с. ISBN 5-94524-017-6
- Хажиев Р. З. Есть такая земля — мечетлинская. 75 лет Мечетлинскому району. — Уфа: «Диалог»,2005 — 37 с.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Мәсетле районы һәм Мәсетлеләр тураһында
Интернет селтәрендә
- Мәсетле районы хакимиәте рәсми сайты (урыҫ.)
- Уфаген сайтында Мәсетле районы ауылдары (урыҫ.)
- Ижади оҫтахана «Мәсетле районы Энциклопедияһы» (урыҫ), (башҡ.), (тат.)
- Беҙ Мәсетле! Яҡташтарым менән ғорурланам! — «Бәйләнештә» социаль селтәрендә төркөм
Киң мәғлүмәт сараларында
- Беҙ йәмле Әй буйынан… / Ризван ХАЖИЕВ. Башҡортостан гәзите. 8 октябрь 2010 йыл
- Йәшәү мәғәнәһе — игелек ҡылыуҙа. Рөстәм Нурыев. Ағиҙел журналы. Июль 2012 йыл.
- «Беҙ Мәсетле!» йырының тарихы. Рөстәм Нурыев. «Башҡортостан» гәзите. Башы, 11 март 2014 йыл, Аҙағы, 12 март 2014 йыл
- Эдуард Байков. Генератор идей (Ильяс Валеев). Журнал «Ватандаш» (урыҫ.)
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Был мәғлүмәт асыҡлауҙы талап итә, 1940 йылғы китапта хата булыуы ихтимал
- ↑ Население Башкортостана: XIX-XXI века: статистический сборник/ Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан.- Уфа: Китап, 2008.- 448 с.:ил.
- ↑ икенсеһе — милләтен билдәләүселәр һаны, милләттәр проценты һандан иҫәпләнгән


text:
Рөстәм Хәмитов Ил иҡтисадын модернизациялау буйынса Комиссия ултырышында ҡатнашасаҡ
28 февралдә Мәскәүҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Ил иҡтисадын модернизациялау һәм технологик үҫтереү буйынса комиссия ултырышында ҡатнашасаҡ.
Комиссияның егерме беренсе ултырышында ҡатнашыусылар «Рәсәй Федерацияһы граждандарына дәүләт һәм муниципаль хеҙмәтләндереүҙәр күрһәтеү сараһы булараҡ универсаль электрон карта» темаһын тикшерәсәк, тип хәбәр итә төбәк башлығы матбуғат хеҙмәте.
РФ Президенты ҡарамағындағы Рәсәй иҡтисадын модернизациялау һәм технологик үҫтереү буйынса комиссияның төп бурыстары – ил иҡтисадын модернизациялау һәм технологик үҫтереү буйынса дәүләт сәйәсәтен әҙерләү, шулай уҡ төрлө кимәлдәге власть органдары һәм эшҡыуарҙар берләшмәһенең был өлкәләге эшмәкәрлеген яраштырыу.
Комиссия рәйесе — Рәсәй Федерацияһы Президенты.
Комиссияның рәсми сайты: http://www.i-russia.ru/


text:
Мортаза Рәхимов Нуриман районында булып ҡайтты
Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов шәмбе, 20 март көнө, республиканың Нуриман районына эш сәфәре менән барып ҡайтты. Президент Павловка ауылындағы өс ҡатлы торлаҡ йорт төҙөлөшөн үҙ контролендә тота. Төбәк башлығы урындағы эш темптары менән танышты. Эш сәфәрендә уны БР төҙөлөш, архитектура һәм транспорт министры Рауил Ибәтуллин оҙатып йөрөнө.
Яңы йорт 8 мартта төндә янғын сығыу һөҙөмтәһендә йорт-ерһеҙ ҡалған ғаиләләр өсөн тәғәйенләнгән. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, утты һүндереү барышында янғын һүндереүселәр 36 кешене, шул иҫәптән алты баланы, ҡотҡарып алып ҡалды. Биш кеше ут эсендә һәләк булды. Тағы бишәүһе төрлө кимәлдәге имгәнеүҙәр менән Өфө һәм Нуриман районы дауаханаларына һалынды.
Республика етәкселеге ҡазаға тарыусыларҙың торлаҡ мәсьәләһен хәл итеүҙе үҙ өҫтөнә алды. Бер аҙна эсендә кәрәкле проект-смета эштәре башҡарылды. Средстволар төбәк бюджетынан бүленде. Майға уҡ 10-сы төҙөлөш идаралығы йортто тапшырырға планлаштыра.
Әлеге ваҡытта йорттоң нигеҙе әҙер. Мортаза Рәхимов йорттоң проекты менән танышып, стена нигеҙенә тәүге символик кирбесте һалды.
Яңы йортта, янып юҡҡа сыҡҡанындағы кеүек, 24 фатир буласаҡ: алты ике бүлмәле һәм 18 бер бүлмәле. Бер бүлмәле фатирҙарҙың майҙаны 30-31 квадрат метр тәшкил итәсәк.
Мортаза Рәхимов Нуриман районы буйлап сәфәре барышында Красная Горка ауылында физкультура-сәләмәтләндереү комплексы төҙөлөшө менән дә танышты.
Ауылда был спорт ҡоролмаһына ихтыяж күптән тыуғайны инде. Красная Горкала йәштәр күп. Урындағы халыҡтың спорт менән шөғөлләнергә теләге ҙур, тик урын ғына юҡ. Ауыл мәктәбе спорт залы бының өсөн ҡулайлаштырылмаған: урын бик аҙ.
Төҙөлөш эштәре бында март башында башланды. Әле нигеҙе һалына.
Нуриман районы хакимиәте башлығы Илдус Ғизуллин әйтеүенсә, спорт объектын август-сентябргә тапшырырға планлаштырыла. Яңы физкультура-сәләмәтләндереү комплексында физкультура һәм спорт менән шөғөлләнеү өсөн бөтә нәмә буласаҡ, иң элек, 18-гә 31 метр ҙурлығында спорт залы, тренажер залы, душ бүлмәһе. Балалар төрлө спорт секцияларында шөғөлләнә аласаҡ.


text:
Рөстәм Хәмитов инвестиция проекттарына ярҙам итеү буйынса комиссияны етәкләй
29 майҙа Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов үҙенең указы менән өҫтөнлөклө инвестиция проекттарын тикшереү һәм уларға ярҙам итеү буйынса Хөкүмәт комиссияһы составын раҫланы. Уның рәйесе булып республика башлығы сығыш яһай.
Хөкүмәт комиссияһы составына 18 кеше инде. Комиссия өҫтөнлөклө инвестиция проекттарына дәүләт ярҙамы буйынса тәҡдимдәр индерә, шулай уҡ ер участкаларын һайлау һәм рәсмиләштереү, инженерлыҡ-транспорт инфраструктураһын үҫтереү, документация әҙерләү һәм раҫлауға бәйле мәсьәләләрҙе тиҙ хәл итеү буйынса потенциаль инвесторҙарға булышлыҡ итә, күҙәтеү органдары менән үҙ-ара килешеп эш итеүҙә ярҙам итә.
Башҡортостанда инвестиция проектын тормошҡа ашырырға планлаштырған инвестор республиканың өҫтөнлөклө инвестиция проекттары исемлегенә индереү тураһында ғариза ебәрә. Башҡортостандың Иҡтисади үҫеш министрлығы ыңғай хәл итһә, проект дәүләт ярҙамына дәғүә итә ала.
Өҫтөнлөклө инвестиция проекттары өсөн капиталь һалыуҙар формаһында инвестициялар күләме 100 миллион һумдан да кәм булмаҫҡа тейеш. Медицина техникаһы изделиеларын һәм фармацевтика продукцияһын, юғары һәм мәғлүмәт технологияларын етештереү өлкәһендәге проекттарға был талап ҡағылмай.
Хөкүмәт комиссияһы ултырыштары кварталға кәм тигәндә бер тапҡыр үткәрелә, тип хәбәр иттеләр республика Президентының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Баш ҡалала 27 водителдең наркоман булыуы асыҡланған
Автотранспорт тармағының 27 хеҙмәткәрен водитель хоҡуғынан мәхрүм итеү өсөн Өфөнөң Орджоникидзе районы прокуратураһы судҡа ғаризалар ебәрҙе. Йыл һайын үткәрелгән юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге тураһындағы закондар үтәлешен тикшереү барышында уларҙың «опий наркоманияһы» диагнозы менән наркологта иҫәптә тороуы асыҡланған. Наркотиктар, алкоголь, токсикомания ағыуына бирешкән кешеләр транспорт менән идара итергә тейеш түгел, улар дауаланыу үтеп, иҫәптән төшкәс кенә руль артына ултыра ала. Әлегә иһә үрҙә билдәләнгән кешеләр водитель танытмалары менән хушлашасаҡ, тип хәбәр иттеләр республика прокуратураһында.


text:
Баш ҡала эшҡыуарҙары бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам итеү мәсьәләләрен тикшерәсәк
29 ноябрҙә Өфөлә «Бәләкәй һәм урта бизнесҡа ярҙам» темаһына түңәрәк өҫтәл үтәсәк. Сараны ойоштороусылар араһында — Өфөнөң Эшҡыуарҙар союзы. Эре банкылар, страховкалау компаниялары, бәләкәй һәм урта бизнес, киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре сарала ҡатнашыуға саҡырала.
Өфөләге Эшҡыуарҙар союзының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, түңәрәк өҫтәл бәләкәй һәм урта бизнес үҫешенә йоғонто яһаған тармаҡ вәкилдәре араһында конструктив диалог алып барыу өсөн асыҡ майҙансыҡ буласаҡ. Сарала төрлө темалар тикшереләсәк.
Түңәрәк өҫтәл «Респект» компанияһының бизнес үҙәгендә Өфө ҡалаһы, СССР-ҙың 50 йыллығы урамы, 48/1 адресы буйынса үтәсәк.


text:
Ҡалтасыла Хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар көнө үтте
2011 йылдың хәрби хеҙмәткә көҙгө саҡырыу кампанияһы сиктәрендә Ҡалтасы ауылында Хәрби хеҙмәткә саҡырылыусылар көнө үтте.
Был көндө егеттәр 4 төр күнекмә буйынса нормативтар тапшырҙы, тип хәбәр иттеләр Ҡалтасы районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән. Спорт ярыштарында еңеүселәр район хакимиәтенең Физик культура һәм спорт комитеты грамоталары менән бүләкләнде. Хеҙмәткә саҡырылыусыларҙың һәр береһенә йәш һалдат өсөн кәрәкле әйберҙәр тапшырылды.
Район хакимиәте, Башҡортостандың Яңауыл ҡалаһы, Яңауыл һәм Ҡалтасы райондары буйынса Хәрби комиссариаты бүлеге вәкилдәре һәм хәрби хәрәкәттә ҡатнашыусылар хеҙмәткә саҡырылыусыларға матур теләктәрен теләп ҡалды. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл көҙ Рәсәйҙең Ҡораллы Көстәренә хеҙмәткә Ҡалтасы районынан 50 кеше ебәреләсәк.


text:
Силәбелә һабантуйҙа иң яҡшы көрәшсе һарыҡ менән бүләкләнә Фото: Олег Яровиков
Силәбелә һабантуйҙа иң яҡшы көрәшсе һарыҡ менән бүләкләнә
Силәбелә һабантуйҙа иң яҡшы көрәшсе һарыҡ менән бүләкләнә Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Силәбелә ҡала һабантуйына әҙерлек бара. Байрам 2 июлдә «Еңеү баҡсаһы» паркында уҙғарыла. Тантанаға Көньяҡ Уралдың баш ҡалаһында йәшәүселәр һәм ҡунаҡтар саҡырыла. Байрамды, ғәҙәттәгесә, Силәбе хакимиәте ойоштора.
Республиканың Урал федераль округындағы вәкиле Амур Хәбибуллин әйтеүенсә, Башҡортостан мәҙәниәтен һабантуйһыҙ күҙ алдына килтереп булмай. Бөгөн һабан байрамы — игенсе хеҙмәтен данлау, күңел асыу, һый-ниғмәт һәм уйын-көлкө ул.
Силәбелә лә сараның төп күрке милли көрәш буласаҡ. Һабантуй батыры һарыҡ менән бүләкләнәсәк. Ә бына ат сабышы уҙғарылмай, сөнки парк бәләкәй.
Ҡунаҡтарҙы бай программа: Силәбе өлкәһенең, Башҡортостан һәм Татарстан республикалары ижади коллективтарының ҙур концерты көтә. Парк аллеяларында тирмәләр ҡорола, унда теләгән һәр кем милли ризыҡтарҙан һәм эсемлектәрҙән ауыҙ итә ала. Балалар һәм үҫмерҙәр өсөн халыҡ уйындары һәм аттракциондар ойошторола.
Спорт ярыштары программаһында — гер күтәреү, тоҡ кейеп йүгереү, арҡан тартышыу. Шулай уҡ тирҙа атырға, батутта һикерергә һәм атта, дөйәлә, пониҙа йөрөргә мөмкин, тип һөйләне Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.


text:
Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү программаһы раҫланды
Бөгөн Премьер-министр Раил Сарбаев үткәргән Башҡортостан Хөкүмәте ултырышында Бөйөк Ватан һуғышында еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү программаһы раҫланды. Был мөһим дата алдынан республика министрлыҡтары һәм ведомстволары Еңеү көнөн лайыҡлы ҡаршылау өсөн ҙур эштәр башҡарҙы.
Бөгөн республикала 12 мең генә һуғыш ветераны ҡалған, шул иҫәптән 3,6 мең һуғыш инвалиды, элекке фашистик концлагерҙарҙың 287 балиғ булмаған тотҡоно, Ленинград блокадаһын үткән 250 кеше. Еңеү юбилейын 79398 тыл хеҙмәткәре лә ҡаршылаясаҡ.
Башҡортостанда ветерандарҙың тормошон яҡшыртыу өсөн нимәләр эшләнеүе хаҡында ултырышта БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов һөйләне. Ул, федераль һәм республика закондары менән ҡаралған бөтә социаль ярҙам саралары ветерандарыбыҙға тулы күләмдә күрһәтелә, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Республика кимәлендә ветерандарҙы лайыҡлы торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса эш күптән алып барыла.
— 2005 — 2009 йылдарҙа 332 һуғыш ветераны урындағы бюджет средстволары иҫәбенә үҙ торлаҡ шарттарын яҡшыртты. Һуғыш афәттәрен кисергән тағы 502 ветеран федераль средстволар иҫәбенә яңы фатирҙар алды, — тип билдәләне вице-премьер. Өҫтөнлөклө бурыстар иҫәбендә ул 2005 йылдың 1 мартынан һуң иҫәпкә торған ветерандарҙы торлаҡ менән тәьмин итеүҙе атаны. Һуңғы мәғлүмәттәр буйынса бындай граждандар Башҡортостанда 1553.
Бынан тыш, бөгөнгө көнгә республикала йәшәүсе бөтә һуғышта ҡатнашыусыларҙың торлаҡ шарттары тикшерелгән. Муниципаль властар ике мең кешенең торлағын, йорт алды ҡаралтыларын ремонтланы, хужалығын төҙөкләндерҙе.
Фидус Ямалетдинов ветерандарға социаль ярҙамдың башҡа саралары хаҡында: өйөнә барып хеҙмәтләндереү, стационар һәм курорт дауалауы, медикаменттар менән тәьмин итеү тураһында ентекләп һөйләне.
Быйылғы юбилей сараларында республика баш ҡалаһында республиканың бөтә мөйөштәренән 270 ветеран ҡатнашасаҡ. Улар Өфөгә байрам алдынан,7 майҙа киләсәк һәм баш ҡала санаторийы базаһында санатор-курорт хеҙмәтләндереүе аласаҡ. 8 майҙа ветерандар сәскәләр һалыу тантанаһында, күренекле башҡорт полководецтары Күсемов менән Шайморатовҡа бюст асыу тантанаһында ҡатнашасаҡ һәм Конгресс-холда байрам концертын ҡараясаҡ. Ә 9 майҙа ҡала Советы алдындағы майҙанда хәрби парадта ҡатнашасаҡ. Байрам программаһы Еңеү салюты менән тамамланасаҡ.
Ветерандарҙың тағы бер делегацияһы медицина хеҙмәткәрҙәре оҙатыуында байрам сараларында ҡатнашыу өсөн Рәсәйҙең дүрт ҡалаһына: Мәскәүгә, Санкт-Петербургка, Курскиға һәм Волгоградҡа китәсәк.
Быйыл Еңеү көнөн байрам итеүҙең айырым бер үҙенсәлеге булып хәрби парад торасаҡ. Ултырышта әйтелеүенсә, унда 2000-дән ашыу кеше һәм 40 хәрби техника берәмеге ҡатнашасаҡ. Республика территорияһында урынлашҡан дүрт хәрби часть хәрби хеҙмәткәрҙәре, төбәктең көс структуралары хеҙмәткәрҙәре, кадеттар хәрби ыҫпайлыҡтарын, оҫталыҡтарын күрһәтәсәк. Күнекмәләр үткәрелде лә инде, 4 һәм 7 майҙа генераль репетициялар үткәреләсәк. Парадта ретротехника ла ҡатнашыуы иғтибарға лайыҡ. Өфөгә легендар Т-34 танкы килтерелде, ул да Ленин исемендәге майҙандан үтәсәк.
Еңеү көнөнөң мәҙәни программаһы тураһында ентекләп БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министры Илдус Илешев һөйләне.
БР Хөкүмәте Премьер-министры Раил Сарбаев, юбилей тантаналарына бөтә обелискылар һәм иҫтәлекле урындар тулы тәртипкә килтерелергә тейеш, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды. Иҫтәлекле урындар реестрында 1846 объект билдәләнә. 9 майҙы республика байрамса биҙәлештә һәм кәйефтә ҡаршылаясаҡ.
Байрам саралары тураһында ентекле мәғлүмәт менән ошонда танышырға мөмкин.


text:
Ер участкаларына милек хоҡуғын теркәү дауам итә
Башҡортостанда 2006 йылдан муниципаль райондар хакимиәттәре ҡарарҙары менән 350 мең гражданға 2,3 миллион гектар ауыл хужалығы тәғәйенләнешендәге ер бүлеп бирелгән.
Хәҙерге ваҡытта Федераль дәүләт теркәүе, кадастр һәм картография хеҙмәтенең БР буйынса идаралығында бирелгән ер участкаларына граждандарҙың милексе хоҡуғын теркәү процесы дауам итә. Саҡмағош һәм Благовещен райондарында милекселек хоҡуғын теркәү тулыһынса тамамланған. Благовар, Бөрйән, Миәкә, Дыуан, Күгәрсен һәм Шишмә райондарында граждандарҙың 90 проценттан ашыуы үҙ хоҡуғын теркәне. Үҙ ерҙәренә милекселек хоҡуғын теркәгән граждандар һаны 269 951 кеше тәшкил итә, улар теркәгән участкалар майҙаны – миллион ярым гектарҙан ашыу. Был граждандарға дөйөм милек хоҡуғында бирелгән ер участкалары майҙанының 77 проценты.
БР Ер һәм милек мөнәсәбәттәре министрлығында билдәләүҙәренсә, ер участкаларын хужалыҡ әйләнешенә индереү һәм муниципаль берәмектәр бюджеттарына ер һалымының тулы күләмдә инеүен тәьмин итеү өсөн урындарҙа халыҡ менән милек хоҡуғын теркәүҙе тамамлау кәрәклеге тураһында аңлатыу эше алып барырға кәрәк.


text:
"Алтын тирмә" милли театрҙар фестивале финалы үтәсәк
13-16 майҙа республикала милли театрҙарҙың "Алтын тирмә" төбәк-ара фестиваленең йомғаҡлау этабы үткәрелә. Финал Ғафури районы биләмәһендә үтәсәк, уның коллективы — Ғафури халыҡ театры — уҙған йылғы фестивалдә еңеүсе булғайны.
Сараны ойоштороусы, Республика халыҡ ижады үҙәгенең театр жанры методисы Тәнзилә Ҡалмурзина хәбәр итеүенсә, фестивалдең йомғаҡлау этабына 17 коллектив үтте — улар зона һайлап алыу турҙарында еңеүселәр, Татарстандан, Мари Иленән, Ырымбур һәм Силәбе өлкәләренән ҡатнашыусылар.
Финалға сығыусыларҙың сығыштары өс майҙансыҡта барасаҡ — Красноусол ауылындағы район Мәҙәниәт йортонда, "Красноусол" шифаханаһының Ял үҙәгендә һәм Үтәк ауыл Мәҙәниәт йортонда.
Асыу тантанаһы 13 майҙа район Мәҙәниәт йортонда үткәрелә. Был көндө ошонда уҡ Ҡырмыҫҡалы халыҡ театры үҙ программаһын күрһәтәсәк.
"Алтын тирмә" фестиваленә 16 майҙа йомғаҡ яһаласаҡ.


text:
Бөгөн – Рәсәй триколоры һәм ҡыҙыл флагтың иҫтәлекле көнө
Бөгөн – ватан геральдикаһы өсөн икеләтә иҫтәлекле көн. Тарихи Рәсәй триколоры һәм 70 йылдан ашыу илебеҙҙең дәүләт символы булып торған ҡыҙыл байраҡ ике тапҡыр бер-береһен 8 апрелдә алмаштырҙы.
Беренсе тапҡыр был 1918 йылда була. Ул саҡта Бөтә Рәсәй Үҙәк башҡарма комитетының большевиктар фракцияһы йыйылышында Яков Свердлов совет власының тәүге айҙарында хәрби байраҡ ролен үтәгән ҡыҙыл туҡыманы дәүләт флагы итергә тәҡдим индерә. Был тәҡдим бер тауыштан ҡабул ителә. Һәм ул ваҡытҡа тиклем рәсми рәүештә илебеҙҙең милли символы булып ҡалған Рәсәй триколоры үҙ урынын ҡыҙыл флагка бирә.
Теүәл 73 йылдан һуң, 1991 йылдың 8 апрелендә, РСФСР Министрҙар Советының Хөкүмәт комиссияһы ҡарары буйынса Рәсәйгә дәүләт символы сифатында уның тарихи өс төҫтәге флагы ҡайтарыла.


text:
Аграрийҙар 15 мең тоннанан ашыу ашлама туплаған
Яҙғы сәсеү кампанияһында Башҡортостан аграрийҙары сәсеүлектәргә тәьҫирле матдәлә 46,2 мең тонна минераль ашлама индерергә тейеш. Республика агрономия конференцияһында БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко шундай мәғлүмәт бирҙе.
Бөгөнгө көндә төбәктәге ауыл хужалығы предприятиелары 15 мең тоннанан ашыу ашлама туплаған. Был талап ителгәндең яҡынса 30 проценты.
— Яҙғы баҫыу эштәрен үткәреүгә тағы 35 мең тонна минераль ашлама ҡайтарырға кәрәк, — тигән бурыс ҡуйҙы Николай Коваленко. — Төбәк келәттәрен һәм вагондар менән ташыу мөмкинлеген файҙаланырға кәрәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, республиканың Ауыл хужалығы министрлығы менән «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәте араһында 16 мартта ҡул ҡуйылған хеҙмәттәшлек итеү тураһындағы меморандумға ярашлы, Башҡортостандың төпкөл зоналарында урынлашҡан келәт комплекстарына ашламалар ташыласаҡ. Атап әйткәндә, Туймазыға – 405 тонна, Бүздәккә – 274, Өршәк станцияһына – 350, Борайға – 70 һәм Мәсәғүткә — 90 тонна. Баймаҡтағы келәткә лә ашламалар ҡайтарыла. Унда йәмғеһе 1190 тонна минераль ашлама килтерелгән.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, ашламаға хаҡтар Рәсәй Ашлама етештереүселәр ассоциацияһы менән билдәләнгән кимәлдә һаҡлана. Республиканың ауыл хужалығы етештереүселәре өсөн икенсе йыл инде карбамидҡа махсус хаҡ ҡуйыла, ул Рәсәй буйынса уртаса хаҡтан 18 процентҡа түбәнерәк.
— Минераль ашламалар һатып алыу буйынса бөтә резервтарҙы ла эшкә ҡушырға кәрәк. Минераль ашлама индермәй тороп, тупраҡтың тәбиғи уңдырышлылығы нигеҙендә генә беҙгә кәрәкле күләмдә иген, шәкәр сөгөлдөрө һәм башҡа продукция ала алмаясаҡбыҙ, — тип иҫәпләй Николай Коваленко.


text:
Йыл башынан алып республика халҡы 6696 шәхси йорт төҙөгән
Йыл башынан алып Башҡортостанда дөйөм майҙаны 884,8 мең кв.метрлыҡ 9500 фатир сафҡа индерелгән. Был уҙған йылға ҡарағанда 102,7 процентҡа күберәк, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
Шәхси йорттар төҙөлөшө республикала торлаҡ өлкәһен үҫтереүҙең өҫтөнлөклө йүнәлеше булып ҡала. Ете айҙа ғына Башҡортостан халҡы дөйөм майҙаны 717 мең кв.метрлыҡ 6696 шәхси йорт төҙөгән. Шәхси төҙөүселәр өлөшөнә файҙаланыуға тапшырылған торлаҡтың 81% тура килә.
Статистиктар иҫәпләүенсә, ауыл ерендә ҡалаға ҡарағанда торлаҡ аҙыраҡ төҙөлә. Мәҫәлән, ауылда – дөйөм майҙаны 396 мең кв.метр, ә ҡалала 488,8 мең кв.метр торлаҡ йорт сафҡа индерелгән.


text:
Башҡортостандың 16 районында 204 мең тонна самаһы шәкәр сөгөлдөрө йыйылған
ӨФӨ, 2014 йыл, 19 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
Республикала 204 мең тонна самаһы шәкәр сөгөлдөрө йыйылған, эшкәртеүгә 75,4 мең тоннаһы оҙатылған, тип хәбәр итә БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте. Уртаса уңыш гектарынан 272 центнер тәшкил итә.
Татлы тамыраҙыҡтарҙы Башҡортостандың 16 районында йыялар. Әлегә шәкәр сөгөлдөрө 7,5 мең гектарҙан йыйып алынған, ул пландың 15 процентын тәшкил итә. Иң юғары уңдырышлылыҡ Шишмә (гектарынан 442 центнер) районында билдәләнә. Благовар районы 33,3 мең тонна күрһәткес менән тулайым йыйыу буйынса алда бара.
Шәкәр сөгөлдөрөнә бүленгән, иң ҙур майҙандар Әлшәй (1,4 мең гектар) һәм Благовар (992 гектар) райондарында йыйылған.


text:
Өфө моторҙар эшләү берекмәһендә йәш иретеп йәбештереүселәр конкурсына йомғаҡ яһалды
«Өфө моторҙар эшләү берекмәһе» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә предприятиеның йәш итереп йәбештереүселәренең һөнәри оҫталыҡ конкурсы үтте. Унда 35 йәшкә тиклемге 18 кеше ҡатнашты.
Иретеп йәбештереүсе Айрат Ибраһимов ярыш еңеүсеһе булды. Икенсе урынды Рөстәм Байгужин менән Алексей Коровин бүлеште, өсөнсө урында – Алексей Волков, Артем Маркевич һәм Михаил Кучеров. Ҡатнашыусылар теорияны яҡшы белеүҙәрен күрһәтте һәм иретеп йәбештереүҙә профессиональ компетентлығын иҫбатланы, тип хәбәр итә Өфө моторҙар эшләү берекмәһенең йәмәғәтселек менән бәйләнештәр буйынса идаралығы.
Конкурстың приз фонды 29000 һум тәшкил иткән.


text:
Мәләүездә «Халыҡ университеты» асылды
Мәләүездә тәүге 20 тыңлаусы өсөнсө быуын халыҡ университетында уҡый башланы. БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, пенсия йәшенә еткән ҡатын-ҡыҙҙар һәм ир-егеттәр компьютерҙы үҙләштерә. Йәмғеһе 60 кеше был йүнәлеш буйынса уҡырға теләк белдергән.
Яҡын арала пенсионерҙар инглиз телен һәм ғаилә психологияһын өйрәнә башлаясаҡ.
Уҡыу Мәскәү дәүләт технологиялар һәм идара итеү университетының урындағы филиалы нигеҙендә ойошторолған. Уҡытыуҙы юғары уҡыу йорто уҡытыусылары алып бара, ә уҡыу кластары кәрәкле компьютер техникаһы менән йыһазландырылған.


text:
Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡтың һаулыҡ һаҡлау идаралығы етәксеһен вазифаһынан ситләтеүҙе талап итте
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов тикшереү эштәре алып барылған осорға һаулыҡ һаҡлау идаралығы начальнигын һәм 1-се ҡала дауаханаһының баш табибын вазифаларынан ситләтеүҙе талап итте.
«Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, табиптарҙың эшкә һалҡын ҡарашта булыуы һәм ваҡытында тейешле медицина ярҙамы күрһәтмәүе арҡаһында дауалау учреждениеларында ике үлемесле фажиғә була.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, үткән йылдың авгусында урындағы 1-се дауаханаға «бөйән эсәгенең сей яра ауырыуы, ҡан килеү» диагнозы менән ир кеше килтерелә. Клиникала пациенттың йәнә ҡаны килә башлай, әммә операцияны уға бик һуң эшләйҙәр. Һөҙөмтәлә 5 сентябрҙә ир кеше үлә.
Был факт буйынса енәйәт эше ҡуҙғатылған.
Йәнә бер фажиғәле осраҡ 2012 йылдың октябрендә була. 25 йәшлек ҡатын бәпес табырға тип 3-сө ҡала дауаханаһының бала табыу йортона килтерелә. Әммә табиптар 40-41 аҙналыҡ ауыры булған ҡатынды, барлыҡ тейешле документтары булһа ла, дауаханаға һалыуҙан баш тарта. Икенсе тапҡыр дауаханаға килгәнендә ул үле бала таба. Ҡатындың ире хоҡуҡ һаҡлау органдарына мөрәжәғәт итә. Тикшереү эштәре дауам итә, дауаханаға һалыуҙан баш тартыу сәбәптәре һәм ваҡиғаға ҡағылышы булған кешеләр асыҡлана, тип хәбәр иттеләр ведомствоның матбуғат хеҙмәтенән.


text:
16 июнь
16 июнь — григориан стиле буйынса йылдың 167-се (кәбисә йылында 168) көнө. Йыл аҙағына тиклем 198 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 1754 — Салауат Юлаев, башҡорт халҡының милли батыры, шағир.
- 1923 — Рамаҙанов Ғилемдар Йыһандар улы, Башҡортостандың күренекле йәмәғәт эшмәкәре, танылған шағир һәм әҙәбиәт белгесе. СССР Юғары Советы депутаты, филология фәндәре докторы (1966).
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2013 — Ғәфүров Марсель Абдрахман улы, Башҡортостандың урыҫ телендә ижад иткән яҙыусыһы, журналист һәм тәржемәсе. Башҡорт АССР-ының (1976) һәм РСФСР-ҙың (1982) атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, әҙәби премиялар лауреаты.


text:
Өфөлә Урал халыҡтарының тарихы тураһында китаптың исем туйы үтә
Бөгөн Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың үҙәк корпусында «Урал һәм Волга буйы халыҡтарының тарихына яңы ҡараш» китабынының исем туйы үтәсәк. Китаптың авторы – крайҙы өйрәнеүсе, социология фәндәре кандидаты Йәдкәр Баширов.
Үҙенең монографияһында ғалим Бөйөк Башҡортостандың булғанын раҫлай, уның халҡы берҙәм боронғо төрөк теленең башҡорт-ҡыпсаҡ диалектын йөрөтөүселәр булған.
Сараға профессорҙар, тарих фәндәре докторҙары һәм студенттар саҡырылған.
Башлана 15 сәғәттә.


text:
Каникул көндәрендә Башҡортостанда 385 мең бала лагерҙарҙа ял итә аласаҡ
Башҡортостанда быйыл йәй 385 мең бала ял итеү, һауыҡтырыу һәм мәшғүллектең төрлө формаларына йәлеп ителәсәк. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Мәғариф министрлығында хәбәр иттеләр.
1 июндән төбәктең дөйөм белем биреү учреждениеларында көндөҙгө лагерҙар эшләйәсәк. Дөйөм алғанда мәктәп ҡарамағындағы 1916 үҙәктә 106 мең бала ял итә ала.
— Уларҙа смена оҙонлоғо — 21 көн. Бер кешегә йүнәлтмә хаҡы көнөнә 75 һумға тиң, балалар ялы төбәк бюджетынан финанслана, — тип аныҡлап үтте БР Мәғариф министрлығының тәрбиә һәм өҫтәмә белем биреү бүлеге әйҙәүсе белгес-эксперты Рәмзиә Бикҡужина. – Ата-әсәләр мәҙәни программа өсөн генә түләй. Ғәҙәттә, балалар музейҙарға, театрҙарға, ҡала парктарына экскурсияларға йөрөй.
Бынан тыш, балалар ҡала янындағы 95 лагерҙа ла ял итә ала. Әлегә 23 лагерь асылған, улар 3250 үҫмерҙе ҡабул иткән.
Йәнә бөгөнгө көндә 390 хеҙмәт һәм ял лагеры (хеҙмәт берекмәләре) асылған, 48 күп көнлөк походтар ойошторолған, 30 профилле лагерь эшләй.


text:
Фото:
Өфөлә Ағиҙел йылғаһында боҙ китә башланы: видео
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 4 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина, Станислав Шахов/.
Өфөлә Ағиҙел йылғаһында боҙ китә башланы. 3 апрелдә иртән Дуҫлыҡ монументында шаһиттар йылғаның боҙҙан әрселеүен видеоға һәм фотоға төшөргән. Күҙалланыуынса, гидрометеорология шарттарын иҫәпкә алып, боҙ ғәҙәттәгенән ике-биш көнгә иртәрәк китә башланы.
«Башинформ» агентлығы хәбәр иткәнсә, 2-8 апрелдә — Ағиҙелдә, 31 марттан 6 апрелгә тиклем — Ҡариҙелдә, 6 апрелдән 12-нә тиклем Дим йылғаһында боҙ китеүе күҙалланғайны. Яҙғы ташҡын ваҡытында Өфө янында Ағиҙелдең кимәле 730-830 сантиметрға етәсәк. Ҡариҙел — 760-860, Дим 580-680 сантиметрға күтәреләсәк. Ҡаланың ҡайһы бер райондарында йорттарҙы һыу баҫыу янай.


text:
Республиканың өс районы һауым буйынса ике меңлек сикте үтте
Стәрлетамаҡ, Тәтешле һәм Өфө райондары малсылары йыл башынан алып һауым буйынса ике меңлек сикте үткән. Башҡортостандың Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, республика буйынса бер һыйырҙан тәүлегенә уртаса һауым 12 килограмдан аша. Ауыл хужалығы предприятиеларында тулайым һауым 255667 тонна тәшкил иткән.
Дүртөйлө (11064 т), Илеш (10232 т), Стәрлетамаҡ (14710 т), Саҡмағош (15212 т) районы аграрийҙары йыл башынан алып 10 тоннанан ашыу һөт һауып алған һәм һатҡан. Баймаҡ (1365 т), Баҡалы (1300 т), Илеш (1388 т), Мәләүез (1158 т), Миәкә (1174 т), Стәрлебаш (1544 т) райондарында халыҡтан һөт һатып алыу яҡшы ойошторолған.


text:
Эрвин Шрёдингер
Эрвин Рудольф Йозеф Александр Шрёдингер (нем. Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger; 1887 йылдың 12 августы — 1961 йылдың 4 ғинуары) — австрий физик-теоретигы, квант механикаһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Физика буйынса Нобель премияһы лауреаты (1933). Донъяның төрлө фәндәр академияларының, шул иҫәптән СССР фәндәр академияһының (1934) ағзаһы.
- 12 август көнө тыуғандар
- 1887 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- 4 ғинуар көнө вафаттар
- 1961 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса Нобель премияһы лауреаттары
- Алфавит буйынса ғалимдар
- Вена университетын тамамлаусылар
- XX быуат физиктары
- Маттеуччи миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- Макс Планк миҙалы менән бүләкләнеүселәр
- Лондон короллеге йәмғиәте сит ил ағзалары
- СССР ФА ағза-корреспонденттары
- СССР ФА почётлы ағзалары
- Вена университеты уҡытыусылары
- Йена университеты уҡытыусылары
- Цюрих университеты уҡытыусылары
- Берлин университеты уҡытыусылары


text:
Джузеппе Верди
Джузе́ппе Фортуни́но Франче́ско Ве́рди (итал. Giuseppe Fortunino Francesco Verdi, 10 октябрь 1813, Ронколе, Буссето яны, Италия — 27 ғинуар 1901, Милан) — бөйөк итальян композиторы, ижады донъя опера сәнғәтененең иң юғары ҡаҙаныштарына инә, ул XIX быуаттың итальян операһын иң бейек баҫҡысҡа күтәргән.
Композитор 26 опера һәм бер реквием ижад иткән. Иң яҡшы опералары: «Бал-маскарад», «Риголетто», «Трубадур», «Травиата». Ижадының йөҙөк ҡашы: «Аида» һәм «Отелло».
Йөкмәткеһе
Ижадының тәүге йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Верди Таро департаменты Буссето янындағы Ле Ронколе ауылында донъяға килгән, департамент шул осорҙа Пармаға Пьяченца кенәзлеге ҡушылыу арҡаһында барлыҡҡа килгән Беренсе француз империяһына ингән. Шулай итеп, Верди рәсми йәһәттән Францияла тыуған тип һанала[1].
Верди 1813 йылда — Рихард Вагнер менән бер йылда тыуған. Улар ғүмер буйы бер-береһе менән ярышып ижад итә. Композиторҙың атаһы Карло Верди ауылда трактир тотҡан, әсәһе Луиджа Уттини еп иләү оҫтаһы булған. Джузеппеның балалығы бик фәҡир шарттарҙа, ауырлыҡта үткән. Ауыл сиркәүендә ул месса үткәрешер булған. Органда уйнарға ул Пьетро Байстроккиҙан өйрәнгән. Музыкаға тартылыуын күреп, ата-әсәһе уға спинет һатып алып бирә. Был ябай ғына музыка ҡоралын композитор ғүмеренең аҙағына тиклем һаҡлай.
Буссето ҡалаһының бай сауҙагәре Антонио Барецци ҙа малайҙың һәләтенә иғтибар итә. Ул Вердиҙың бөйөк композитор булып китәсәгенә бик ышана һәм үҙ ҡалаһына уҡырға саҡыра. Уҡыу йылдары ла бик ауыр була. Ялдарын Джузеппе Ле Ронколеға месса ваҡытында органда уйнарға йөрөй. Композияцияға тәүге уҡытыусыһы Фернандо Провези, Буссетоның Филармоник йәмғиәтенең директоры, өйрәтә. Ул Вердиҙа классик әҙәбиәткә мөхәббәт уята. Шекспир, Данте, Гёте, Шиллер яратҡан яҙыусылары була. Иң яратҡан әҫәре — бөйөк итальян яҙыусыһы Алессандро Мандзониниҙың «Йәрәшелгәндәр» романы.
Егерме йәшендә Милан консерваторияһына (хәҙер Верди исемен йөрөтә) имтихан тоторға барғас, уны әҙерлеге насар һәм йәше уҙған тип уҡырға алмайҙар[2]. Верди үҙаллы һабаҡтар ала башлай, опера спектаклдәренә, концерттарға йөрөй. Милан бомонды менән аралашыу уның театр композиторы булыу теләген нығытып ҡына ебәрә.
Буссетоға ҡайтҡас, Антонио Барецци ярҙамында тәүге концертын ҡуя (1830 йылда).
1836 йылда Верди өҙөлөп һөйгән йәренә — Маргарита Барецциға өйләнә. Тиҙҙән уларҙың бер-бер артлы ике балаһы тыуа. Верди яңы операһы өҫтөндә эшләгәндә балалары ауырып китеп, үлеп ҡала. 1840 йылда 26 ғына йәшендә ҡатыны ла[3] ,[4][5] энцефалиттан вафат булып ҡала. Яратҡан кешеләрен юғалтыуҙы Верди бик ауыр кисерә.
Тәүге танылыу
Вердиҙың Милан "Ла Скала"һында ҡуйылған тәүге операһы («Оберто, граф Бонифачьо») (Oberto) тәнҡитселәрҙең хуплауын таба, бынан һуң театр импресариоһы Бартоломео Мерелли Вердиға ике опера яҙыуға контракт тәҡдим итә. Шулай итеп, "Бер сәғәтлек король" (Un giorno di regno) һәм "Набукко" («Навуходоносор») опералары тыуа. Ошо операларҙың тәүгеһе өҫтөндә эшләгәндә Вердиҙың ҡатыны менән ике балаһы мәрхүм була. Был әҫәре уңышһыҙлыҡҡа осрағандан һуң композитор опера музыкаһы ижад итеүҙән туҡтарға ҡарар итә. Әммә 1842 йылдың 9 мартында "Ла Скала"ла «Набукко»ның премьераһы ҙур уңыш ҡаҙана һәм Вердиҙың опера композиторы тигән данын тарата. Киләһе бер йыл эсендә опера Европала 65 тапҡыр ҡуйыла һәм шунан бирле донъяның төп опера театрҙары репертуарынан төшмәй. «Набукко» артынан тағы бер нисә опера барлыҡҡа килә, улар араһында «Ломбардтар тәре походында» (I Lombardi alla prima crociata) һәм «Эрнани» (Ernani) тигәндәре лә була, улар Италияла уңыш яулай.
1847 йылда «Ломбардтар» операһы, бер аҙ үҙгәртелә төшөп, «Йәрүсәлим» (Jérusalem) тигән исем ала, ул Париж Операһы тарафынан 1847 йылдың 26 ноябрендә күрһәтелә, Вердиҙың гранд-опера стилендәге тәүге әҫәре була. Бының өсөн композиторға уны ҡабат эшкәртеп, итальян персонаждарын француз персонаждарына алмаштырырға тура килә.
Оҫта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Утыҙ һигеҙ йәшендә Верди карьераһын ослап барған йырсы (сопрано) Джузеппина Стреппониға ғашиҡ була (улар ун бер йылдан ғына өйләнешә, ә никахтары булмаған көйө бергә йәшәүҙәре тирә-яҡтағылар менән янъял сығара). Тиҙҙән Джузеппина сығыш яһауҙан туҡтай, һәм Верди, Джоаккино Россини өлгөһөнә эйәреп, карьераһын ҡатыны менән бергә тамамларға була. Ул бай, билдәле һәм ғашиҡ. Ләкин, моғайын, Джузеппина уны артабан да опералар яҙыуҙы дауам итергә күндерә алғандыр. Вердиҙың «ялға киткәндән һуң» ижад иткән тәүге әҫәре «Риголетто» уның беренсе шедевры булып сыға. Виктор Гюгоның "Король күңел аса" пьесаһы буйынса яҙылған либреттоға, цензура талаптарына тап килтереп, бер аҙ үҙгәртеүҙәр индерелә. Композитор операны яҙғанда бер нисә тапҡыр ташларға ниәтләп ҡуя, шулай ҙа осона алып барып сығара. Беренсе постановка 1851 йылда Венецияла була һәм ғәйәт ҙур уңыш ҡаҙана.
«Риголетто»ны музыкаль театр тарихындағы иң яҡшы операларҙың береһе тип ҡарарға була. Гүзәл көйҙәр бөтә партитураға һибелгән, классик опера репертуарының айырылмаҫ өлөшө булып торған ариялар һәм ансамблдәр бер-бер артлы эйәреп бара, кәмит һәм фажиғә бергә уҡмашып китә.
Вердиҙың сираттағы бөйөк операһы «Травиата» «Риголетто»нан һуң ике йылдан яҙыла һәм ҡуйыла. Либреттоһы Александр Дюма-улдың "Камелиялы ханым" пьесаһы буйынса эшләнгән.
Артабан тағы бер нисә опера яҙыла, улар араһында — хәҙерге заманда даими ҡуйыла килгән «Сицилиялағы вечерня» (Les vêpres siciliennes; Париж Операһы заказы буйынса яҙылған), «Трубадур» (Il Trovatore), «Бал-маскарад» (Un ballo in maschera), "Тәҡдир көсө" (La forza del destino; 1862 йыл; Император Ҙур (Таш) театры — Санкт-Петербург заказы буйынса), «Макбет» (Macbeth) операһының икенсе редакцияһы.
1869 йылда Верди тарафынан Джоаккино Россини иҫтәлегенә бағышланған Реквиемға «Libera Me» ижад ителә (ҡалған өлөштәрен беҙгә аҙ билдәле итальян композиторҙары яҙа). 1874 йылда Верди яратҡан яҙыусыһы Алессандро Мандзони вафатына бағышланған Реквиемын яҙа, уға алдараҡ ижад ителгән «Libera Me» реквиемының эшкәртелгән вариантын да өҫтәй.
Вердиҙың бөйөк операларының һуңғыларына ҡараған «Аида»ны яҙыуға Мысыр хөкүмәте заказ бирә. Ул Суэц каналын асыу тантанаһына бағышлана. Тәүҙә Верди баш тарта. Парижда сағында уға дю Локль аша тәҡдим ҡабаттан еткерелә. Был юлы Верди операның сценарийы менән таныша, уны оҡшата һәм ризалаша.
Верди һәм Вагнер, һәр береһе — үҙ милли опера мәктәбенең лидеры — бер-береһен яратмай. Улар үҙ ғүмерҙәрендә бер тапҡыр ҙа осрашмай. Вердиҙың Вагнер һәм уның музыкаһы тураһындағы фекерҙәре әҙ һаҡланған, улар нигеҙҙә дошмансыл рухта. Шулай ҙа, Вагнерҙың вафатын ишеткәс, Верди былай ти: «Ниндәй хәсрәт! Был исем сәнғәт тарихында оло эҙ ҡалдырҙы». Вагнерҙың Верди музыкаһы тураһында бер генә һүҙе билдәле. Реквиемды тыңлағас, башҡаларҙың музыкаһына баһа бирергә бик тә яратҡан телдәр бөйөк немец: «Бер ни ҙә әйтмәү яҡшыраҡ», — тиеү менән сикләнә.
«Аида» 1871 йылда Ҡаһирәлә ҙур уңыш менән ҡуйыла.
Һуңғы йылдары һәм вафаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Артабанғы ун ике йыл эсендә Верди аҙ эшләй, йәш саҡтағы операларын шымартыу менән мәшғүл була.
Уильям Шекспир пьесаһы буйынса ҡуйылған «Отелло» (Otello) операһы Миланда 1887 йылда күрһәтелә. Уның музыкаһы «өҙлөкһөҙ» була, унда итальян операһына хас арияларға һәм речитативтарға бүленеш юҡ — был яңылыҡ Р. Вагнерҙың опера реформаһы аша тарала (ул мәрхүм булғандан һуң). Бынан тыш, шул уҡ Вагнер реформаһы йоғонтоһонда һуң осорғо Верди стиле речитатив стилен ала, был операға реалистик төҫ бирә, ләкин традицион итальян операһын һөйөүселәрҙе өркөтә.
Вердиҙың һуңғы операһы «Фальстаф»ҡа (Falstaff) иһә (либреттоһын либреттолар яҙыу оҫтаһы һәм композитор Арриго Бойто яҙған, Шекспирҙың «Виндзор шаянҡайҙары» (Merry Wives of Windsor) пьесаһы буйынса ижад ителгән) «үткәлдәге үҫеш» манераһы хас.
1901 йылдың 21 ғинуарында «Grand Et De Milan»[6] (Милан, Италия) отелендә саҡта Вердиға инсульт була. Алты көндән 1901 йылдың 27 ғинуарында иртән мәрхүм була.
Башта Верди Миланда Монументаль зыяратта ерләнә. Бер айҙан кәүҙәһен Casa Di Riposo в Musicisti'ға — Верди тарафынан пенсионер музыканттар өсөн асылған ял йортона күсереп ҡуялар.
Ул агностик була. Икенсе ҡатыны Джузеппина Стреппони уны «әллә ни диндар түгел»[7] тип ҡылыҡһырлай.
Джузеппе Верди опералары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Оберто, граф ди Сан-Бонифачо (Oberto, Conte di San Bonifacio) — 1839
- Бер сәғәтлек король (Un Giorno di Regno) — 1840
- Набукко, йәки Навуходоносор (Nabucco) — 1842
- Ломбардтар беренсе тәре походында (I Lombardi') — 1843
- Эрнани (Ernani) — 1844. Виктор Гюгоның шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Ике Фоскари (I due Foscari) — 1844. Лорд Байрон пьесаһы буйынса
- Жанна d’Арк (Giovanna d’Arco) — 1845. Шиллерҙың «Орлеан ҡыҙы» пьесаһы буйынса
- Әлзирә (Alzira) — 1845. Вольтерҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Аттила (Attila) — 1846. Захариус Вернерҙың «Аттила, һундар юлбашсыһы» пьесаһы буйынса
- Макбет (Macbeth) — 1847. Шекспирҙың шул уҡ исемдәге пьесаһы буйынса
- Юлбаҫарҙар (I masnadieri) — 1847. Шиллерҙың шул уҡ исемдәге пьесаһы буйынса
- Йәрүсәлим (Jérusalem) — 1847 (Ломбардтарҙың версияһы)
- Корсар (Il corsaro) — 1848. Лорд Байрондың шул уҡ исемдәге поэмаһы буйынса
- Леньяно янындағы алыш (La battaglia di Legnano) — 1849. Жозеф Мариҙың «Тулуза янындағы алыш» пьесаһы буйынса
- Луиза Миллер (Luisa Miller) — 1849. Шиллерҙың «Мәкер һәм мөхәббәт» пьесаһы буйынса
- Стиффелио (Stiffelio) — 1850. «Изге ата, йәки Инжил һәм йөрәк» пьесаһы буйынса, Эмиль Сувестр менән Эжен Буржуа авторлығында.
- Риголетто (Rigoletto) — 1851. Виктор Гюгоның «Король күңел аса» пьесаһы буйынса
- Трубадур (Il Trovatore) — 1853. Антонио Гарсиа Гутьеррестың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Травиата (La Traviata) — 1853. А. Дюма-улдың «Камелиялы ханым» пьесаһы буйынса
- Сицилиялағы мәжлес (Les vêpres siciliennes) — 1855. Эжен Скриб менән Шарль Деверьеның «Герцог Альба» пьесаһы буйынса
- Джованна де Гусман (Giovanna de Guzman) ( «Сицилиялағы вечерня»).
- Арольдо (Aroldo) — 1857 («Стиффелио» версияһы)
- Бал-маскарад (Un ballo in maschera) — 1859.
- Тәҡдир көсө (La forza del destino) — 1862. «Дон Альваро, йәки Тәҡдир көсө» пьесаһы буйынса, Анхель де Сааведра, герцог Ривас авторлығында. Премьера Санкт-Петербургта Ҙур (Таш) театрҙа була
- Дон Карлос (Don Carlos) — 1867. Шиллерҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Аида (Aida) — 1871. Премьера Мысырҙың Ҡаһирә ҡалаһындағы Хәдив опера театрында була
- Отелло (Otello) — 1887. Шекспирҙың шул исемдәге пьесаһы буйынса
- Фальстаф (Falstaff) — 1893. Шекспирҙың «Виндзор шаянҡайҙары» пьесаһы буйынса
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Martin, 3
- ↑ И.Охалова. Музыкальная литература зарубежных стран. Выпуск 4
- ↑ museocasabarezzi.it (in Itэнцефалиттан вафат була alian): «She died the following year [1840] on 18 June, aged only 26 years, while Verdi was working on his ill-fated second opera, Un Giorno di Regno.»
- ↑ on magiadellopera.com (in Italian): «On 18 June 1840 Margherita Barezzi’s life was cut short by violent encephalitis.»
- ↑ reocities.com (in Italian): «…on 20 Ҡалып:Sic June 1840 his young wife Margherita died, struck down by a severe form of acute encephalitis.»
- ↑ The hotel’s website contains a brief history of the composer’s stay and a few photographs of those days
- ↑ Tintori, p. 232.
- 10 октябрь көнө тыуғандар
- 1813 йылда тыуғандар
- 27 ғинуар көнө вафаттар
- 1901 йылда вафаттар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Италияла вафат булғандар
- Алфавит буйынса музыканттар
- Алфавит буйынса композиторҙар
- Италия композиторҙары
- XIX быуат композиторҙары
- Алфавит буйынса дирижёрҙар
- Италия дирижёрҙары
- XIX быуат дирижёрҙары


text:
Владимир Путин Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән эшлекле осрашыу үткәрҙе Фото: Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте
Владимир Путин Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән эшлекле осрашыу үткәрҙе
Владимир Путин Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән эшлекле осрашыу үткәрҙе Фото: Рәсәй Президентының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
Кремлдә Рәсәй Президенты Владимир Путиндың Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән эшлекле осрашыуы булды. Төбәк етәксеһе Владимир Путинға республикалағы социаль-иҡтисади хәл тураһында хәбәр итте.
2016 йылдың тәүге ярты йыллығындағы йомғаҡтар хаҡында һөйләгәндә Рөстәм Хәмитов төп күрһәткестәрҙең ыңғай динамикаһын билдәләне.
– Тәүге ярты йыллыҡта һәйбәт эшләнек. Күп йүнәлештәр буйынса алға китеш бар. Был сәнәғәт етештереүенә лә, ҡаҙнаның һалым һәм һалым булмаған килемдәренә лә ҡағыла. Һалымдар уҙған йылға ҡарата 12 процентҡа күберәк тип әйтә алам, – тине республика етәксеһе. – Баҫыуҙарҙа уңыш яҡшы. Беҙ ураҡҡа төштөк, ошо уңышты йыйып алырға кәрәк. Хеҙмәт хаҡы буйынса алға китеш күҙәтелә.
Башҡортостанда ыңғай инвестиция мөхите булдырылған, яңы производстволар, сәнәғәт кластерҙары булдырыла, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ үҫешә, тип хәбәр итте төбәк Башлығы.
– Быйыл ағас эшкәртеү буйынса ҙур производство асабыҙ. Австрия бизнесы, 150 миллион евро. Был йәһәттән «Газпром нефтехим Салауат» һәйбәт эшләй, – тине Рөстәм Хәмитов. – Газ-турбиналы двигателдәр – Өфө моторҙар эшләү берекмәһе ПД-14 двигателен эшләү буйынса пермдәр менән дә эш алып бара. Ошо двигателдең мөһим, яуаплы детален үҙләштерҙеләр. Донъяла өс предприятие ғына, шул иҫәптән Өфө заводы, ошондай изделие сығара.
Башҡортостанда Рәсәй Президентының барлыҡ күрһәтмәләре лә үтәлә, тип хәбәр итте республика етәксеһе. Мәҫәлән, быйыл Өфөлә заманса перинаталь үҙәк файҙаланыуға тапшырыла. 2020 йылға ғүмер оҙайлығын 70 йәштән 72-гә тиклем арттырыу бурысы ҡуйылған.
– Һеҙ торлаҡҡа сиратты кәметеү һәм хатта бөтөрөү өҫтөндә эшләргә ҡуштығыҙ. Әлеге хәлде тикшерҙек, һәм беҙгә 90 мең самаһы ғаиләне торлаҡ менән тәьмин итергә кәрәк. Ҡиммәтле, әммә хәл ителә торған программа. Ҡуртым торлағы ла төҙөйәсәкбеҙ. Беҙҙә торлаҡ һаҡламы программаһы әүҙем эшләй, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Беҙ 2 миллион 700 мең квадрат метр төҙөйбөҙ. Илдә торлаҡ төҙөлөшө күләме буйынса бишенсе урында киләбеҙ. Биш-ете йыл эсендә фатирға сиратты кәметергә мөмкин.
Рәсәй Президентының май указдары тулыһынса үтәлә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Республика ҡурайсылар конкурсы Гран-прийына Благовещендан Айнур Назаров лайыҡ булды
«Бәйге» республика ҡурайсылар конкурсы Гран-прийын Благовещендан Айнур Назаров яуланы. Конкурс Октябрьский ҡалаһында үтте.
Жюри ағзалары ҡарары менән быйыл беренсе урынға – дүрте кеше, икенсе урынға – ете кеше һәм өсөнсө урынға биш кеше лайыҡ булды.
Еңеүселәр иҫәбендә — Өфө, Благовещен, Белорет, Октябрьский ҡалалары, Баймаҡ, Ғафури, Дүртөйлө, Ейәнсура, Илеш, Ҡариҙел, Краснокама һәм Учалы райондары ҡурайсылары.
Бәйгелә ҡатнашҡан иң оло кеше – 76 йәшлек Дәүләтбай Рәхмәтуллинға (Бөрйән районы) һәм иң кесе ҡатнашыусы – 9 йәшлек Айгиз Диниевҡа (Миәкә районы) махсус бүләктәр тапшырылды. Шулай уҡ Сибайҙан Кинйәғол Ғайсин һәм Мари Иле Республикаһынан Муса Нурдәүләтов төрлө номинацияларҙа еңеүсе булды.
БР Мәҙәниәт министрлығынан билдәләүҙәренсә, йыл һайын бәйге яңы исемдәр һәм хатта яңы әҫәрҙәр аса. Жюри иғтибарын йәлеп итер өсөн, конкурста ҡатнашыусылар яңы көйҙәр эҙләй, музыка архивтарына мөрәжәғәт итә. Бынан тыш, комиссия ағзалары артистизмға, милли костюмдарға һәм, әлбиттә, башҡарыу оҫталығына баһа бирә.
Конкурста йәмғеһе 18 ансамбль һәм 52 ҡурайсы ҡатнашты. Иң күп ҡатнашыусылар Өфө ҡалаһынан, Хәйбулла, Баймаҡ һәм Краснокама райондарынан булды.


text:
Төбәктең ветеринария хеҙмәте йылға йомғаҡ яһай
Бөгөн Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрында «2011 йылдың һөнәре буйынса иң яҡшыһы» һәм «2011 йылдың иң яҡшы ветеринария учреждениеһы» республика конкурстарында еңеүселәрҙе дипломдар һәм бүләктәр менән наградлау тантанаһы үтә.
Көндөң икенсе яртыһында Башҡортостан Республикаһы Ауыл хужалығы министрлығының ултырыштар залында дәүләт ветеринария хеҙмәтенең 2011 йылға эш һөҙөмтәләре һәм 2012 йылға бурыстар буйынса Башҡортостан Республикаһының Ветеринария идаралығы коллегияһы үтәсәк. Сараға район һәм ҡалаларҙың баш дәүләт ветеринария инспекторҙары, район һәм ҡала ветеринария станциялары начальниктары, республиканың зона һәм район-ара ветеринария лабораториялары директорҙары саҡырылған.


text:
Башҡортостанда «Киләсәк ҡалаһы. Белем һәм технологиялар трансферы» халыҡ-ара экофорумы үтәсәк
Мәләүездең Ҡала мәҙәниәт һарайында 24-нән 25 ноябргә тиклем «Киләсәк ҡалаһы. Белем һәм технологиялар трансферы» халыҡ-ара экологик форумы үтәсәк. Форумда ҡатнашыусылар экологик белем биреү һәм тәрбиә мәсьәләләрен, ҡаты ҡалдыҡтарҙы айырып йыйыу, экологик туризм проблемаларын тикшерәсәк. Һәр мәсьәлә буйынса сит ил һәм Рәсәй ғалимдары менән әҙерләнгән проект-презентациялар күрһәтеләсәк.
Мәҫәлән, профессор Андреа Хайльман — ГАРЦ Ғәмәли фәндәр институтының «Тотороҡло үҫеш өсөн белем биреү» презентацияһын, иҡтисади фәндәр кандидаты Владимир Фридланд Европа илдәрендә экология өлкәһендәге эксперттарҙың квалификацияһын күтәреү буйынса INAMT халыҡ-ара идара һәм технологиялар академияһы программаһын тәҡдим итәсәк.
Экофорумдың ойоштороусылары булып республиканың Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығы, «Башҡортостан-Германия» Рәсәй-Германия дуҫлығы йәмғиәте» Башҡортостан төбәк йәмәғәт ойошмаһы һәм К.Г.Разумовский исемендәге Мәскәү дәүләт технологиялар һәм идара университетының Мәләүездәге филиалы сығыш яһаған.
— Форум эшендә Германия Федератив Республикаһының Екатеринбургтағы генераль консулы Рената Шимкорайт, Урта һәм Көнсығыш Европа буйынса Фраунхофер үҙәгенең «Трансферттың инновацион системалары» бүлексәһе етәксеһе Штеффен Прайсслер, республиканың тәбиғәтте һаҡлау ведомстволарының, юғары уҡыу йорттарының, йәмәғәт ойошмалары һәм ғилми учреждениеларҙың вәкилдәре ҡатнашасаҡ, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына төбәктәге Экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.


text:
Фото:
Николай Курапов Башҡортостан Республикаһының юғары наградаһына лайыҡ булды
Фото:
Башҡортостан Республикаһы Президенты Указы менән Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе Николай Курапов күп йыллыҡ һәм намыҫлы хеҙмәте өсөн Башҡортостан Республикаһының Почет грамотаһына лайыҡ булды.
Башҡортостанда парламентаризмды үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне һәм әүҙем ижтимағи-сәйәси эшмәкәрлеге өсөн БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай Президиумы ҡарары менән Николай Курапов шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһында ҡануниәтте үҫтереүгә ҙур өлөш индергәне өсөн» Почет билдәһе менән дә бүләкләнде.
Николай Андреевич Кураповтың хеҙмәт биографияһы энергетика өлкәһендә һәм дәүләт власы органдарында эшләү менән бәйләнгән. Энергетикала ул ТЭЦ электромонтерынан алып илдәге иң ҙур энергосистема — "Башкирэнерго" асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең генераль директоры вазифаһына тиклем бөтә баҫҡыстарҙы үтте. 2000 йылда — Өфөнөң Ленин районы хакимиәте башлығы, ә 2001 йылда Өфө хакимиәте башлығының беренсе урынбаҫары итеп тәғәйенләнә.
Шул уҡ 2001 йылда Николай Курапов «Башкирэнерго» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенә генераль директор сифатында әйләнеп ҡайта һәм 2009 йылдың июлендә Башҡортостан Президенты Хакимиәте етәксеһе вазифаһына тәғәйенләнгәнгә тиклем ошо вазифала уңышлы эшләй.
Николай Курапов, «Салауат Юлаев» хоккей клубы президенты һәм БР Волейбол Федерацияһы президенты булараҡ, Башҡортостанда физик культураны һәм спортты, бигерәк тә хоккейҙы һәм волейболды үҫтереүгә тос өлөш индерә.
Николай Курапов «Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған энергетигы», «Рәсәй Берҙәм энергетика системаһының атҡаҙанған хеҙмәткәре», «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған төҙөүсеһе», «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған физик культура хеҙмәткәре» исемдәренә лайыҡ, «Башҡортостан Республикаһы алдындағы ҡаҙаныштары өсөн» һәм Салауат Юлаев ордендары менән наградланған. 2003 йылда Башҡортостан Республикаһының өсөнсө саҡырылыш, һуңынан дүртенсе саҡырылыш Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаты итеп һайлана.
Бөгөн Николай Андреевич Кураповҡа 60 йәш тула. "Башинформ" мәғлүмәт агентлығы коллективы Николай Андреевичтың юбилейы һәм уға республиканың юғары наградалары тапшырылыу айҡанлы бөтә ҡотлауҙарға ихлас ҡушыла.


text:
Башҡортостан Президенты Еңеү көнөн байрам итеү тураһында бойороҡҡа ҡул ҡуйҙы
1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 66 йыллығын байрам итеү хөрмәтенә Өфөләге Еңеү паркының мемориаль комплексында сәскәләр һәм веноктар һалыу тантанаһы, шулай уҡ Конгресс-Холда Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусыларҙы тантаналы ҡабул итеү һәм байрам концерты үтәсәк. Тейешле бойороҡҡа кисә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйҙы.
Был сараларға әҙерлекте тәьмин итеү һәм үткәреү Өфө хакимиәте, БР Хәрби комиссариаты һәм Һуғыш, хеҙмәт, Ҡораллы Көстәр һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары ветерандарының Башҡортостан республика советы менән берлектә республика Хөкүмәтенә йөкмәтелде.
БР Президенты Хакимиәтенә Башҡортостанда йәшәгән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына Еңеү көнө менән ҡотлау открыткалары әҙерләү һәм тапшырыуҙы ойошторорға ҡушылды. Бынан тыш, муниципаль властарға һәм йәмәғәт берекмәләренә Еңеү көнөнә арналған мәҙәни саралар ойошторорға тәҡдим ителде.


text:
12 район аграрийҙары иген сәсеүгә төштө
Башҡортостандың 12 районы аграрийҙары яҙғы иген культураларын сәсеүгә сыҡты. Сәсеү кампанияһына кисә кис старт бирелде. Тәүгеләрҙән булып Мәләүез, Ҡыйғы һәм Миәкә райондарында тупраҡ өлгөрҙө. Тәүлегенә аграрийҙар ике мең гектарҙан ашыу майҙанда иген сәскән.
Бөгөн Әлшәй, Архангел, Ауырғазы, Бүздәк, Ейәнсура, Илеш, Күгәрсен, Көйөргәҙе һәм Саҡмағош райондары ла сәсеү агрегаттарын баҫыуға сығарҙы. Иң юғары темп Миәкә районы игенселәрендә, улар 400 гектар майҙанда иген сәсеп өлгөргән.
— Сәсеүҙе иртә яҙғы иген культураларынан – арпа, һоло, бер йыллыҡ игендән башланыҡ, — тип аңлаттылар республиканың ауыл хужалығы министрлығында. – Артабан төп культураға – бойҙайға сират етәсәк.
Апрель өсөн аномаль юғары температураны иҫәпкә алып, аграр ведомство 1 майға тиклем дып ҡаплауҙы тамамлау бурысын ҡуя. Әле тырматыу эштәре ҡараңғы төшкәнсе алып барыла. Сәсеүҙе игенселәр ике сменала – тәүлек әйләнәһенә алып барырға планлаштыра.
Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөн иртәнсәккә тиклем 89 мең гектарҙа дым ҡапланған (планға ҡарата туғыҙ процент). 31 мең гектар майҙанда – ужым культуралары (планлаштырылғандың алты проценты), 40 мең гектарҙа күп йыллыҡ үләндәр (18%) туҡландырылған.
Стәрлетамаҡ районы игенселәре тәүгеләрҙән булып 5000 га майҙанда күп йыллыҡ үләндәрҙе туҡландырыуҙы тамамланы. Илеш һәм Ишембай райондары иһә майҙандарының дүрттән бер өлөшөндә ужым культураларын туҡландырған.


text:
Баш ҡалала М.Ғафури һәм Ғ.Камал исемендәге театрҙар берлектәге ижади проект тәҡдим итә
ӨФӨ, 2015 йыл, 4 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
13 сентябрҙә Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт драма театрының бәләкәй залында «Уйлан, кеше!» тип аталған әҙәби-музыкаль кисә була. Башҡорт академия драма театры һәм Ғ.Камал исемендәге Татар театры актерҙары берлектәге проект тәҡдим итә. Уның нигеҙендә — билдәле музыкант һәм йырсы Радик Динәхмәтов төҙөгән «Кеше» исемле шиғырҙар йыйынтығы. Әҙәбиәт йылында Өфөлә һәм Ҡазанда китаптың исем туйы булды.
Өфө актерҙары Таңсулпан Бабичева, Хөрмәтулла Үтәшев, Илһөйәр Ғизетдинова, Илдар Ғүмәров, Светлана Хәкимова, Айһылыу Йомағолова, Фәнис Рәхмәтов, Фирғәт Ғарипов һәм Ҡазан ҡунаҡтары Хәлим Жәләлов, Илдус Әхмәтйәнов, Илтөҙәр Мөхәмәтғәлиев, Эмиль Талипов, Ирек Кашапов, Илнур Закиров, Ришат Әхмәҙуллин, Фәннүр Мөхәмәтйәнов тамашасыларға шиғри һүҙ менән мөрәжәғәт итәсәк. Кисәнең режиссер-ҡуйыусыһы — Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың халыҡ артисы Хөрмәтулла Үтәшев.
Актерҙар уҡыуындағы шиғырҙар аудиодискка яҙҙырылған, яҡын арала уларҙы күрергә мөмкин. Сара киске сәғәт 6-ла башлана.


text:
Фото:
«Пандефлю» вакцинаһына сифат паспорты алынды
Фото:
Өфө «Иммунопрепарат» предприятиеһының «Пандефлю» вакцинаһының тәүге производство серияһына сифат паспорты алынды, тип хәбәр иттеләр предприятиеның матбуғат хеҙмәтенән. Вакцина кешеләрҙе A/H1N1 тибындағы хәүефле грипп инфекцияһына ҡаршы иммунлаштырыу өсөн файҙаланыласаҡ.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы мәғлүмәттәренә ҡарағанда, пандемик грипҡа ҡаршы милли вакцинациялау кампаниялары бөгөн 40-тан ашыу дәүләттә үткәрелә. 16 ил иммунлаштырылған граждандар иҫәбе тураһында мәғлүмәттәр бирҙе лә инде.
Был мәғлүмәттәргә ярашлы, 65 миллиондан ашыу кеше вакцинацияланған. A/H1N1 вирусын иммунобиологик иҫкәртеү кампаниялары ҡайһы бер дәүләттәр тарихында иң ҙур кампаниялар иҫәбенә инә. Прививка яһалған кешеләр һаны көндән-көн арта.
Эксперттар фекеренсә, хәүефһеҙлек профиле буйынса Рәсәй һәм сит илдәр пандемик вакциналары миҙгелле вакциналарға тап килә. Йыл һайын ҡабатланған грипҡа ҡаршы вакциналар 60 йылдан ашыу дауамында файҙаланыла. Улар эпидемияларҙы иҫкәртеүҙең һөҙөмтәле һәм хәүефһеҙ сараһы булып тора.
Рәсәй Федерацияһында грипҡа һәм башҡа инфекцияларға ҡаршы теркәлгән һәм ҡулланыуға рөхсәт ителгән вакциналарҙың хәүефһеҙлегенә контроллек итеүҙе Рәсәй Федерацияһы субъекттарының һаулыҡ һаҡлауға идара итеү органдары менән бергә Л.А.Тарасевич исемендәге Дәүләт стандартлаштырыу һәм медицина биологик препараттарына контроль институты алып бара.


text:
Фото:
"Түңәрәк өҫтәл"дә ҡатнашыусылар ерҙән файҙаланыу проблемаларын тикшерҙе
Фото:
14 апрелдә Өфөлә үткәрелгән түңәрәк өҫтәл Башҡортостан Республикаһының яңы иҡтисади үҫеше шарттарында ерҙән файҙаланыу проблемаларына арналды. Уны Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты ойошторҙо.
Түңәрәк өҫтәлгә III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы сиктәрендә ошо проблематика буйынса секция ултырышын әҙерләүсе ғалимдар, министрлыҡтар һәм ведомстволар, БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтай депутаттары йыйылды. Ултырышты Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты ағзаһы, Өфөнөң Ленин районы территориаль һайлау комиссияһы рәйесе Динир Әхмәтйәнов алып барҙы.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар 2006 йылдың ғинуарынан көскә ингән закон менән көйләнгән ерҙәрҙе хосусилаштырыу процесына иғтибар йүнәлтте. Башҡортостанда был процесс тамамланған тиерлек.
Хәҙер хосусилаштырыуҙың икенсе этабы башлана — ер пайҙарын шәхси милекселеккә бүлеү. Һәм бында ер пайҙарының ҡайҙа урынлашыуы, межалау эштәренең ҡиммәт булыуы һәм башҡалар менән бәйле бик күп һорауҙар тыуа. Был проблемалар йәмәғәтселектә борсолоу уята. Бөгөн был процесс айырым контролгә мохтаж, тип билдәләне түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар. Уларҙың фекеренсә, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының урындағы бүлексәләре был йүнәлештә эште әүҙемләштерергә тейеш. Әйткәндәй, хәҙер Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының Башҡорт ерҙәрен һаҡлау буйынса комитеты тап ошо мәсьәлә менән шөғөлләнә лә, етмәһә, республикала ғына түгел, шулай уҡ башҡорттар тупланып йәшәгән күрше төбәктәрҙә лә.
Түңәрәк өҫтәлдә шулай уҡ федераль һәм республика ер закондарының төрлө аспекттары, район кимәлендә ер реформаһы үткәреү (Мәсетле районы миҫалында) һәм башҡа мөһим мәсьәләләр тикшерелде.


text:
Өфөлә «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы үтәсәк
25-26 апрелдә Өфөлә «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы үтәсәк.
Форум Евразия иҡтисади форумының йәштәр дирекцияһы ҡатнашлығында Бөтөн донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты инициативаһы буйынса үткәрелә. Ойоштороусылар йәш ғалимдарҙы, идарасыларҙы, йәмәғәт эшмәкәрҙәрен, сәйәсмәндәрҙе Конгреста ҡатнашыуға саҡыра. «Евразия халыҡтары: теләктәшлек нигеҙендә сәйәси үҫеш» конгресы йомғаҡтары буйынса иң яҡшы эштәр авторҙары (улар конкурс һөҙөмтәләре буйынса асыҡланасаҡ) артабан республика исеменән Екатеринбургта үтәсәк Евразия йәштәре форумында ҡатнашасаҡ.


text:
Республикала «Ҡоролтай тауышы» тигән яңы гәзит сыға башлай Фото: Андрей Старостин
Республикала «Ҡоролтай тауышы» тигән яңы гәзит сыға башлай
Республикала «Ҡоролтай тауышы» тигән яңы гәзит сыға башлай Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2016 йыл, 12 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда «Ҡоролтай тауышы» тигән яңы гәзит сыға башлай. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы башҡарма комитетының мәғлүмәт сәйәсәте комиссияһы ултырышында шул хаҡта һөйләшеп килешелде. Фекер алышыуҙа ойошма рәйесе, республиканың Дәүләт Йыйылышы депутаты Әмир Ишемғолов етәкселегендә башҡарма комитет ағзалары, Башҡортостандың Матбуғат һәм киң мәғлүмәт саралары агентлығы, «Башҡортостан» ДТРК-һы, редакция һәм журнал, Башҡорт Википедияһы вәкилдәре ҡатнашты.
«Бөтә донъя ҡоролтайы гәзите халыҡ трибунаһына әүерелергә, башҡорт халҡының мөһим мәсьәләләрен күтәрергә тейеш. Тап шул саҡта ғына баҫма үҙенең маҡсатына ирешәсәк», — тип билдәләне яңы мәғлүмәт сараһының стратегияһын БДУ-ның журналистика кафедраһы профессоры, филология фәндәре докторы Фәнил Күзбәков.
Милли аңды үҫтереүгә, илһөйәрлек рухын күтәреүгә булышлыҡ иткән мәҡәләләр баҫтырырға кәрәк, тип иҫәпләй башҡарма комитет ағзаһы, «Киске Өфө» гәзите мөхәррире Гөлфиә Янбаева.
Башҡарма комитеттың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, мөмкинлектәрҙән сығып, тәүге мәлдәрҙә «Ҡоролтай тауышы»н «Башҡортостан» гәзитенә ҡушымта рәүешендә сығарыу тураһында ҡарар ҡабул ителде. Әмир Ишемғолов билдәләүенсә, был киләсәктә «Ҡоролтай тауышы» халҡыбыҙ өсөн мөһим баҫмаға әүерелә алмасаҡ тигәнде аңлатмай.


text:
Фото:
Өфөлә сираттағы «Эш – йәштәргә!» акцияһы көтөлә
Фото:
XX «Эш — йәштәргә!» республика йәштәр акцияһы Өфөлә, "Нефтсе" мәҙәниәт һарайында, 7 сентябрҙә старт ала. Уны БР Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, БР Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы ҡарамағындағы Халыҡты эш менән тәьмин итеү дәүләт хеҙмәте идаралығы, «Башҡортостан» телерадиокомпанияһы» дәүләт унитар предприятиеһы, Республика йәштәрҙе эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү үҙәге, Республика йәштәр мәғлүмәт үҙәге ойоштора.
Сараның төп маҡсаттары: эшһеҙ йәштәрҙең иҫәбен кәметеү, уларҙың хеҙмәт инициативаларын ғәмәлгә ашырыуға шарттар булдырыу, уҡыған йәштәрҙе даими һәм ваҡытлыса эшкә урынлаштырыу, йәштәргә эш менән тәьмин итеү буйынса дәүләт органдарының һәм учреждениеларының эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт биреү.
Акцияла предприятиелар, учреждениелар һәм төрлө милектәге ойошмалар ҡатнашасаҡ.
Акция сиктәрендә йәштәр эш табыуҙан тыш, эшкә урынлашыуға бәйле профориентацион ярҙам һәм юристар консультацияһын да аласаҡ.
"Эш — йәштәргә!" акцияһы республиканың бөтә ҡалаларында һәм райондарында үтәсәк.