text:
- Подробности
- Просмотров: 324
ҠАРАМЫШЕВ Мөхтәр Батыргәрәй улы [1895, Өфө губ. Стәрлетамаҡ өйәҙе Маҡар а. (БР‑ҙың Ишембай р‑ны) — 1941], Башҡорт милли хәрәкәте эшмәкәре. Ҡарамышевтар нәҫеленән. Й.И.Ҡарамышевтың ейәне, Г.Б.Ҡарамышевтың, Ә.Б.Ҡарамышевтың ҡустыһы. Беренсе донъя, Граждандар һәм Б.В. һуғыштарында ҡатнашыусы. Орск ҡ. училище һәм пед. курстарын тамамлаған. 1915— 17 йй. рус армияһында, прапорщик; 1918—19 йй. Башҡорт ғәскәрендә ротмистр (1918). 1917 й. сент. алып Стәрлетамаҡ өйәҙе Иҫке Сәйет а. (Ишембай р‑ны) мәктәп мөдире булып эшләй.
1918 й. ғин. башлап Юрматы кантон башҡармаһы ағзаһы, июлдән — Башҡорт ғәскәре инспекторы һәм Башҡорт хәрби шураһының ҡорал б‑са мөдире, бер үк ваҡытта авг. — шураның артиллерия бүлеге етәксеһе, сент. — 1‑се Башҡ. кавалерия полкы ком., дек. — “Стәрлетамаҡ фронтының Башҡорт көстәре” оператив төркөмө командующийы. 1919 й. Башҡортостан хәрби-революцион комитетының аҙыҡ-түлек бүлеге мөдире була, артабан Мораҡ а. һәм Мораҡ р‑ны гарнизоны нач., апр. алып Башҡ. респ. хәрби эштәр б‑са ХК‑ның дөйөм бүлеге нач., авг. — Табын кантонының революцион ком‑ты рәйесе, дек. — Тамъян-Ҡатай кантонының хәрби комиссары. 1920 й. Маҡарҙа уҡытыусы, һуңыраҡ Юрматы кантонының игенселек бүлеге мөдире, Дыуан-Ҡошсо кантоны ХХС‑ы рәйесе, 1921 й. февр. башлап “Белрайлесконтора” пр‑тиеһы, окт. — Стәрлетамаҡ ҡ. Башҡ. респ. соц. тәьминәт ХК комиссары. Һуңыраҡ Урта Азияға сығып китә, артабан Винница ҡ. (Украина ССР‑ы) йәшәй. 1941 й. үҙ теләге м‑н фронтҡа китә һәм шунда һәләк була.
Әҙәб.: Ярмуллин А.Ш. Автономиялы Башҡортостан байрағы аҫтында. Өфө, 2009.
А.Ш.Ярмуллин
Тәрж. М.Х.Хужин


c: text/html

text:
- Подробности
- Просмотров: 240
СТОЛЫПИН АГРАР РЕФОРМАҺЫ, 1906—17 йй. Рәсәйҙә крәҫтиән ер биләүселеге реформаһы. Министрҙар советы рәйесе П.А.Столыпин инициативаһы м‑н община ер биләүселеген бөтөрөү, крәҫтиәндәрҙең ерен күбәйтеү, ергә хосуси милекселек, крәҫтиән хужалығының тауарлылығын арттырыу нигеҙендә крәҫтиән хужалығы эшмәкәрлеген интенсивлаштырыу өсөн үткәрелгән. 1906 й. 9 нояб. указға ярашлы, крәҫтиәндәргә ауыл общинаһынан сығырға һәм үҙенең һөрөнтө ерҙәрен хосуси милек итеп нығытырға рөхсәт ителгән, ул ер община тарафынан бүленә алмаған һәм мираҫ итеп тапшырыла торған ер милкенә әүерелгән. Общинанан сыҡҡан крәҫтиәндең үҙ ерҙәрен отрубҡа берләштереү йәки унда үҙ хужалығын күсереп, утарға әйләндереү мөмкинлеге булған, дөйөм сабынлыҡтар, урман, көтөүлектәр һ.б. файҙаланыуҙа уның хоҡуҡтары һаҡланған. Указ һ.б. норматив акттар 1910 й. 14 июнендәге “Крәҫтиән ер биләүселеге тураһындағы ҡайһы бер ҡарарҙарҙы үҙгәртеү һәм тулыландырыу тураһында” ғы законда нығытылған, унда ш. уҡ күскенселек сәйәсәтен (ҡара: Күскенселек хәрәкәте) көсәйтеү һәм Крәҫтиән ер банкыһы эшен камиллаштырыу б‑са положениелар ҙа урын алған. 1911 й. 29 майындағы “Ер төҙөлөшө тураһында положение”ға ярашлы, община ағзаларының ерҙе милеккә әйләндермәй генә отрубҡа сығарыуҙы талап итә алған. Крәҫтиәндәрҙең күпселеге реформаға кире мөнәсәбәттә булған. 1907—14 йй. Рәсәйҙә общинанан сығып, ерҙе милеккә алған йорт хужалары 2,5 млн (крәҫтиәндәрҙең 26%‑ы) тәшкил иткән; Өфө губернаһында — 48,3 мең (үҙ ере булған хужалыҡтарҙың 15%‑ы; общинанан сығыусылар Өфө губ. көньяҡ өйәҙҙәрендә һәм Өфө тирәләй булып, унда фермер ер биләүселеге әүҙем үҫеш алған), Ырымбур губернаһында — 47,8 мең (30%). Аҫаба башҡорттарҙың (ҡара: Башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы) ер мөнәсәбәттәре “Башҡорттар тураһында положение” м‑н көйләнгән, уға ярашлы башҡорттарға община еренең үҙ өлөшөн милек итеп нығытырға рөхсәт ителгән. 1907—14 йй. Өфө губ. крәҫтиәндәрҙең 20,2%‑ы, Ырымбур губ. — 11,3%‑ы үҙ ерен һатып ебәргән. Уларҙың төп өлөшөн сәнәғәт пр‑тиеларына йәки алпауыт хужалығына ялланып эшләргә китеүсе фәҡирҙәр тәшкил иткән. Дөйөм алғанда, С.а.р. көтөлгән һөҙөмтәләр килтермәй, әммә а.х. баҙар алымдарын һәм мөнәсәбәттәрен индереүҙе тиҙләтергә, ер ҡытлығы мәсьәләһен хәл итергә мөмкинлек биргән. Беренсе донъя һуғышы башланыу м‑н С.а.р. ғәмәлдә туҡтатыла, Ваҡытлы хөкүмәттең 1917 й. 28 июнендәге ҡарары м‑н бөтөрөлә.
Тәрж. М.Х.Хужин

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Подробности
- Просмотров: 548
ЕР БИЛӘҮ, хужаларының тейешле хоҡуҡтары һәм бурыстарының шарты булған билдәле бер хоҡуҡ нигеҙендә ергә хужа булыу (милек, ҡуртым һ.б.). Башҡорттарҙа Е.б. (йола хоҡуғына барып тоташа) аҫабалыҡ хоҡуғы (ҡара: Башҡорттарҙың аҫабалыҡ хоҡуғы) нигеҙендә формалашҡан. Ергә шәхси милектең булмауы башҡорттарҙың Е.б. үҙенсәлеге булып торған, ерҙең хужаһы община (айырым башҡ. ҡәбиләләре, ырыуҙары, ырыу бүленештәре, ҡан-ҡәрҙәш ғаиләләр төркөмө) булған. Күсмә хужалыҡ (ҡара: Күсмә тормош) шарттарында милекселек хоҡуғы мал һанына бәйле булған һәм йәйләү маршруттарына (ҡара: Башҡорт йәйләүҙәре) һәм көтөүлектәргә эйә булыу рәүешендә үҫешкән. Формаль яҡтан общинаның һәр ағзаһы община (аҫаба, улус, ауыл) ерен биләүгә тиң хоҡуҡҡа эйә булған, ғәмәлдә Е.б. ырыуҡәбилә аҡһөйәктәре — бей, кенәз, мырҙа, тархан, хан вәкилдәре тарафынан көйләнгән. Е.б. нәҫелдән килгән хоҡуғын юғалтҡан аҫаба башҡорттар керҙәштәр төркөмөнә күскән. Община ер биләүселеге сиктәрендә шәхси ерҙе файҙаланыу барлыҡҡа килгән. Айырым ер биләмәләренең сигенә ырыу-ҡәбилә милкенең тамғаһы ҡуйылған. 13 б. — 16 б. 1‑се ярт. башҡорттар Е.б. хоҡуғы өсөн үҙҙәре ингән дәүләттәргә (Алтын Урҙа, Нуғай Урҙаһы, Ҡазан ханлығы, Себер ханлығы) яһаҡ түләгән, хәрби хеҙмәт (ҡара: Башҡорттарҙың хәрби хеҙмәте) үтәгән. Башҡорттарҙа Е.б. тәбиғи рәүештә ярым күсмә малсылыҡ хужалығы нигеҙендә барлыҡҡа килгән Е.б. системаһына ингән. Риүәйәттәр, шәжәрәләр һ.б. тарихи сығанаҡтарға ярашлы, башҡорттар Алтын Урҙа хакимдарынан аҫабалыҡ тәртибендә Е.б. гарантияланған ярлыҡтар алған. Башҡортостандың Рус дәүләтенә ҡушылыуы барышында башҡорттар хужа булған ерҙәргә уларҙың аҫабалыҡ хоҡуғы раҫланған (ҡара: Жалованный грамоталар). Ул осорҙа был ерҙәрҙең дөйөм майҙаны яҡынса 35 млн дисәтинә (көнбайышта Волга й. алып көнсығышта Тубыл й. тиклем, көньяҡта Илек һәм Урал йй. алып төньяҡта Кама һәм Сылва йй. тиклем; ҡара: Башҡортостан) тәшкил иткән. Е.б. юридик яҡтан айырым башҡ. улустарына беркетелгән. Малсылыҡ м‑н шөғөлләнгән башҡорттарҙың Е.б. формалашыуы нигеҙендә игенселек хужалығы ятҡан бөтә Рәсәй Е.б. һәм ерҙе файҙаланыу системаһы м‑н аҡрынлап ҡушыла барған. Башҡ. ер биләүселәре тарафынан аҡсалата йәки натуралата оброк түләү, аҫаба башҡорттар файҙаһына төрлө йөкләмәләр үтәү, ш. уҡ яһаҡ, һалым һәм йөкләмәләрҙең бер өлөшө өсөн эшләү йәки уны түләү шарттарында аҫаба ерҙәрен (һөрөнтө ерҙәр, сабынлыҡтар, балыҡлы, мәғдәнле һ.б. биләмәләр) бер кешегә йәки кешеләр төркөмөнә ҡуртымға биреү (ҡара: Керҙәшлек) тарала башлай. 17—18 бб. хөкүмәт башҡорттарҙың Е.б. сикләй (ҡара: Колониялаштырыу): ерҙәрҙе тау заводтары, ҡалалар, ҡәлғәләр, монастырҙар, биҫтәләр, нығытылған сик буйы һыҙыҡтары һ.б. төҙөү, хеҙмәтле кешеләргә, тау сәнәғәте крәҫтиәндәренә, дәүләт крәҫтиәндәренә, батша һарайы крәҫтиәндәренә, Волга буйының урыҫ булмаған халыҡтарына (ҡара: Күскенселек хәрәкәте) бүлеп биреү һ.б.; дворяндарға (ҡара: Дворянлыҡ), тау заводтары хужаларына биләү һәм файҙаланыуға биреү өсөн тартып ала. 18 б. 30‑сы йй. тиклем хөкүмәт аҫаба башҡорттарҙың ерен улар ҡарамағында һаҡлап ҡалдырыу һәм Е.б. традицияларын теүәл үтәү сәйәсәте алып бара (ҡара: Ер сәйәсәте). Күпләп ҡалалар, ҡәлғәләр һәм заводтар төҙөү дворяндарҙың, монастырҙарҙың, тау заводтары хужаларының, төрлө категорияға ҡараған хеҙмәтле кешеләрҙең һәм крәҫтиәндәрҙең, сауҙагәрҙәрҙең ер биләүселеге үҫешенә булышлыҡ итә. 18 б. 30—50‑се йй. Башҡортостанда ҡәлғәләр (50‑нән ашыу төҙөлә) өсөн — 1,2 млн дисәтинәнән ашыу, 30—90‑сы йй. заводтар (60‑тан ашыу һалына) төҙөү өсөн 5,8 млн дисәтинәгә яҡын аҫаба башҡ. ере тартып алына. Шулай уҡ дворяндар, казак старшиналары (ҡара: Казак ҡатламы), мишәрҙәр һәм хеҙмәтле кешеләрҙең ер биләмәләре артыуына дәүләт тарафынан башҡ. аҫаба ерҙәрен һатыу-алыуҙы рөхсәт иткән бер нисә закон акты [указдар (1736 й. 11 февр.), 1743 й. 8 авг. указ һ.б.] ҡабул итеү булышлыҡ итә. 18 б. аҙ. ҡарай дворян биләмәләренең дөйөм майҙаны 2,5 млн дисәтинәнән ашыу ер тәшкил итә, ш. иҫ. Нуғай даруғаһында — 1,3 млн дисәтинәнән ашыу, Ҡазан даруғаһында — 0,9 млн дисәтинәгә яҡын, Уҫы даруғаһында — 0,2 млн дисәтинәнән ашыу, Себер даруғаһында — 0,1 млн дисәтинәнән ашыу. 18—19 бб. ерҙәрҙе тартып алыу, ырыу-ҡәбилә берләшмәләренең тарҡалыуы шарттарында хосуси Е.б. һәм ерҙе файҙаланыу элементтарының артыуы, игенселек үҫеше һөҙөмтәһендә башҡ. аҫабалыҡтары тарҡалыу кисерә. Башҡорттарҙың, дворяндарҙың, тау заводтары хужаларының, төрлө категорияға ҡараған хеҙмәтле кешеләрҙең һәм крәҫтиәндәрҙең, ҡаҙнаның, заводтарҙың һ.б. биләгән ерҙәре т‑да иң тулы мәғлүмәттәр Генераль ыҙанлау барышында алына. 19 б. 20‑се йй. башына Ырымбур губернаһында 28,2 млн дисәтинәнән ашыу ер булған: 12,8 млн дисәтинәнән ашыуы аҫаба башҡорттарға ҡараған (шуларҙың 9,6 млн дисәтинәнән ашыуы аҫаба башҡорттар м‑н уларҙың керҙәштәренең уртаҡ файҙаланыуында булған), 3,6 млн дисәтинәнән ашыуы — дворяндар һәм завод хужалары, 6,4 млн дисәтинәнән ашыуы — дәүләт һәм удел крәҫтиәндәре, яҡынса 4 млн дисәтинә ер хеҙмәтле кешеләр өлөшөнә тура килгән; 1,3 млн дисәтинәнән ашыу ер дәүләт ҡарамағында булған. Вятка губернаһы, Пермь губернаһы һәм Һарытау губернаһында йәшәгән аҫаба башҡорттар 1,3 млн дисәтинәгә яҡын ер биләгән (19 б. 40‑сы йй., Ген. ыҙанлау мәғлүмәттәре). Башҡ. аҫабалығы эсендә аҫаба башҡорттар м‑н халыҡтың башҡа категориялары вәкилдәре араһында ер бүлеү проблемалары өлөшләтә Махсус ыҙанлау барышында хәл ителә. Ген. һәм Махсус ыҙанлауҙар һөҙөмтәһендә байтаҡ закон акттары ҡабул ителә; уларҙа башҡорттар, мишәрҙәр, типтәрҙәр, дәүләт крәҫтиәндәренең Е.б. мөнәсәбәттәре яйға һалына (1824 й. 15 апр. һәм 1857 й. 23 июлендәге указдар), ер м‑н тәьмин итеү нормалары билдәләнә: башҡорттар (һәр ир-ат башына 40—60‑ар дисәтинә), хәрби (30‑ар дисәтинә) һәм граждан (15‑әр дисәтинә) ведомстволары керҙәштәре өсөн [указ (1832 й. 10 апр.)], башҡ. ерҙәрендә йәшәгән кенәздәр, мырҙалар, сауҙагәрҙәр һәм мещандарҙың (ҡара: Мещанлыҡ) һ.б. Е.б. ҡағиҙәләре эшләнә (1884 й. 10 ғин. указ). 19 б. 60‑сы йй. башына ҡарай башҡорттарҙың аҫаба ерҙәренең дөйөм майҙаны Вятка, Ырымбур, Пермь, Өфө һәм Һамар губерналарында — 13,8 млн дисәтинәнән ашыу, ш. иҫ. Өфө губ. — 6,9 млн дисәтинәнән, Ырымбур губ. — 4,9 млн дисәтинәнән, Пермь губ. — 1,4 млн дисәтинәнән, Һамар губ. — 0,4 млн дисәтинәнән ашыу, Вятка губ. яҡынса 0,03 млн дисәтинә ер тәшкил иткән. 19 б. 2‑се ярт. халыҡтың төрлө категориялары һатып йәки ҡуртымға алыу юлы м‑н аҫаба башҡорттарҙан 5,5 млн дисәтинәнән ашыу ер ала. 70—90‑сы йй. дворяндар һәм сауҙагәрҙәр тарафынан 1 млн дисәтинәнән ашыу башҡ. аҫаба ерҙәре һатып алына, ш. иҫ. Өфө губ. — 0,8 млн дисәтинәнән ашыу, Ырымбур губ. — 0,2 млн дисәтинәгә яҡын (1 дисәтинәнең уртаса хаҡы 1—2 һум); күскенселәр һәм дәүләт тарафынан 2,4 млн дисәтинәнән ашыу ер алына, ш. иҫ. Өфө губ. — 1,8 млн дисәтинәнән ашыу, Ырымбур губ. — 0,6 дисәтинәгә яҡын; чиновниктарға һатып йәки ҡуртымға 0,5 млн дисәтинәнән ашыу ер бирелә. 19 б. аҙ. ҡарата аҫаба башҡорттар Өфө губ. (яҡынса 167 мең хужалыҡ) — 4 млн дисәтинәнән ашыу, Ырымбур губ. (60 меңдән ашыу хужалыҡ) 2,6 млн дисәтинәнән ашыу ер биләгән. Столыпин аграр реформаһы барышында крәҫтиәндәрҙең ер биләүселеге башлыса күскенсе крәҫтиәндәр иҫәбенә арта (Ырымбур губ. — 65,5 мең, Өфө губ. 43,8 мең кеше күсеп килә), уларҙың төп өлөшө ерҙе аҫаба башҡорттарҙан һатып ала (1905— 15 йй. 522 мең дисәтинә ер һатыла, ш. иҫ. Ырымбур губ. — 300 мең дисәтинә, Өфө губ. — 222 мең дисәтинә). Башҡорттарға 1916 й. Өфө губ. — 5,1 млн дисәтинә, Ырымбур губ. — 3,5 млн дисәтинә, 1917 й. табан Өфө һәм Ырымбур губ. (халыҡ һаны 1,3 млн кеше) яҡынса 7 млн дисәтинә ер тура килгән. Башҡорттарҙың 1917 й. ҡарата юғалған аҫаба ерҙәрен ҡайтарып биреү Башҡорт милли хәрәкәтенең төп талабы була, Бөтә башҡорт ҡоролтайҙары резолюцияларында белдерелә. 1917 й. 27 окт. Ер т‑да декреттың дөйөм ҡағиҙәләрен бойомға ашырыу һөҙөмтәһендә шәхси Е.б. бөтөрөлә һәм ер дәүләт милкенә күсерелә (ҡара: Ер милке).
Әҙәб.: Чулошникова Н.А. К истории башкирского землевладения и русской поземельной политики в Башкирии до указа 1832 г. //Труды Оренбургского общества изучения Киргизского края. Оренбург, 1921. Вып.1; Демидова Н.Ф. Землевладение и землепользование в Уфимском уезде XVI—XVIII вв. //Ежегодник по аграрной истории Восточной Европы. 1962. Минск, 1964; Шакурова Ф.А. Башкирская волость и община в середине XVIII — первой половине XIX века. Уфа, 1992; Акманов А.И. Башкирское землевладение в XIX — начале XX вв. Уфа, 2000; шул уҡ. Вопросы башкирского землевладения в материалах Государственной думы 1906—1917 гг. (по выступлениям мусульманских депутатов) //Уникальные источники по истории Башкортостана: материалы II регион. науч.‑практ. конф. Уфа, 2001.
А.И.Аҡманов
Тәрж. Д.К.Үзбәков


text:
Уҙған тәүлек эсендә Башҡортостанда ете янғын сыҡҡан
Уҙған тәүлек эсендә Башҡортостанда ете янғын сыҡҡан. Уларҙың өсәүһе – ҡалаларҙа, шул иҫәптән Өфөлә һәм Туймазыла, дүртәүһе – Иглин, Миәкә, Илеш һәм Саҡмағош райондарында теркәлгән.
Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының Башҡортостан буйынса Баш идаралығынан хәбәр итеүҙәренсә, янғындан бер кеше зыян күргән.
Яҡынса зыян 303 мең һум тәшкил иткән. 4 миллион 130 мең һумлыҡ матди байлыҡ ҡотҡарылған.
Янғындарҙы һүндереүгә 20 махсус техника берәмеге һәм янғын һүндереүселәр составынан 52 кеше йәлеп ителгән.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Властың бурысы — эшләүсе кешенең хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау» Фото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: «Властың бурысы — эшләүсе кешенең хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау»
Рөстәм Хәмитов: «Властың бурысы — эшләүсе кешенең хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау» Фото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2014 йыл, 30 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
— Республика кешеләре, эшсәндәре — беҙҙең иң мөһим стратегик ресурс һәм етәкселек иғтибарының төп объекты, — тип айырып әйтте Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, республика парламенты депутаттары алдында сығыш яһап.
Рөстәм Хәмитов эшләүсе халыҡтың хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау, хеҙмәт темаһын бөгөнгө Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһе өсөн төп тема сифатында һайлаған.
— Властың бурысы — ғәҙел эш хаҡын түләү, һаулыҡты нығытыу, квалификацияны күтәреү, лайыҡлы тормош кимәле һәм сифаты менән тәьмин итеү өлөшөндә эшләүсе кешенең хоҡуҡтарын һәм мәнфәғәттәрен яҡлау, — тип эштең артабанғы йүнәлешен билдәләне Башҡортостан Президенты. — Бөтә власть, бизнес, йәмәғәт ойошмалары тармаҡтарының һәм кимәлдәренең үҙ-ара тығыҙ эш итеүе талап ителә. Иҡтисади хәл ҡатмарлы, ҡайһы бер сит илдәр менән мөнәсәбәттәрҙең боҙолоуы төшөнкө кәйеф өсөн сәбәп булып торорға тейеш түгел. Ошо яңы ысынбарлыҡты тағы ла әүҙем эшмәкәрлек өсөн дәртләндереү сараһы, эске резервтарҙы асыҡлау һәм ҡулланыу өсөн мөмкинлек итеп ҡабул итергә кәрәк.


text:
Ҡайғы уртаҡлашып телеграмма ебәрелде
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов Абхазияның тәүге президенты Владислав Григорьевич Ардзинбаның вафат булыуы сәбәпле, Абхазия Республикаһы Президенты Сергей Багапшҡа ҡайғы уртаҡлашыу телеграммаһы ебәрҙе.
Телеграммала шулай тиелә:
“Абхазия Республикаһы Юғары Советының тәүге рәйесе һәм тәүге президенты Владислав Григорьевич Ардзинбаның ҡапыл вафат булыуы тураһындағы хәбәр йөрәктәребеҙҙе ауыр ҡайғыға һалды.
Беҙ уны һоҡланғыс кеше, тыуған иленең ысын патриоты, ҙур дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре, билдәле ғалим-шәрҡиәтсе булараҡ белә инек. Ул Абхазия Республикаһын аяҡҡа баҫтырыуға баһалап бөткөһөҙ өлөш индерҙе, Рәсәй һәм БДБ илдәре менән хеҙмәттәшлекте үҫтереүгә булышлыҡ итте. Беҙ уның менән СССР Юғары Советындағы берлектәге эш буйынса яҡын дуҫтар инек.
Күп милләтле Башҡортостан исеменән ошо ауыр юғалтыу сәбәпле туғандаш Абхазия халҡының, мәрхүмдең бөтә туғандары һәм яҡындарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлашам.
Владислав Григорьевич Ардзинба хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
Башҡортостан Республикаһы Президенты М. Рәхимов”.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Сәйәсәт » Страница 7
«Беҙ һоҡландыра алабыҙ әле!»
Новости / Сәйәсәт // 6-06-2014, 16:08
Элек Ҡырымда республиканың санаторийҙары, ял йорттары, пионер лагерҙары бар ине. Хәҙер был ярымутрау Рәсәйгә кире ҡайтарылды һәм Башҡортостан Ҡырымдың Ҡараһыубаҙар (Белгород) районын шефлыҡҡа алды. Пландар ниндәй? Инвестициялар тураһында һүҙ барғаны аңлашылалыр. Ниндәй күләмдә? Ниндәй өлкәләргә буласаҡ?
– Белогорск районы элекке властарҙан бер ниндәй ҙә ресурстар алмаған, хатта йәшәү өсөн мөһим булған мәсьәләләр – һыу, газ менән тәьмин итеү, юл төҙөлөшө, торлаҡ фондын ремонтлау кеүек мәсьәләләрҙә лә. Барыһы ла туҙған һәм төҙөкләндереүҙе талап итә. Бөгөн беҙ шулар менән шөғөлләнәбеҙ ҙә. Дауахана, мәктәп, торлаҡ йорттарҙы, һыу үткәргестәрҙе, юлдарҙы ремонтлайбыҙ, йылылыҡ системаларын ҡышҡылыҡҡа әҙерләйбеҙ. Сүп йыйыусы машиналар, сүп һауыттары менән ярҙам иттек. Быйыл ғына торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн 100 – 120 миллион һумлыҡ сығым талап ителә. Һуңынан мәктәптәрҙе, административ органдарҙы компьютерлаштырыуҙа ярҙам күрһәтәсәкбеҙ....
– Белогорск районы элекке властарҙан бер ниндәй ҙә ресурстар алмаған, хатта йәшәү өсөн мөһим булған мәсьәләләр – һыу, газ менән тәьмин итеү, юл төҙөлөшө, торлаҡ фондын ремонтлау кеүек мәсьәләләрҙә лә. Барыһы ла туҙған һәм төҙөкләндереүҙе талап итә. Бөгөн беҙ шулар менән шөғөлләнәбеҙ ҙә. Дауахана, мәктәп, торлаҡ йорттарҙы, һыу үткәргестәрҙе, юлдарҙы ремонтлайбыҙ, йылылыҡ системаларын ҡышҡылыҡҡа әҙерләйбеҙ. Сүп йыйыусы машиналар, сүп һауыттары менән ярҙам иттек. Быйыл ғына торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өсөн 100 – 120 миллион һумлыҡ сығым талап ителә. Һуңынан мәктәптәрҙе, административ органдарҙы компьютерлаштырыуҙа ярҙам күрһәтәсәкбеҙ....
“Ҡырымды финанслау Рәсәйҙең социаль программаларына йоғонто яһамаясаҡ”
Новости / Сәйәсәт // 9-05-2014, 08:56
Ил башлығы менән телеэфир аша “тура бәйләнеш”тәр уҙғарыу хәҙер матур йолаға әүерелде. Һуңғы тапҡыр Владимир Путин туранан-тура әңгәмәне декабрҙә үткәргәйне. Шунан һуң ил өсөн ҙур ваҡиғалар етерлек булды. Араларында еңеүҙәрҙе лә билдәләмәй булмай. Сочиҙағы Ҡышҡы Олимпия, Паралимпия уйындарында еңеүҙәрҙе нисек инде уңышҡа һанамайһың?! Ә Ҡырым республикаһының Рәсәйгә ҡушылыуысы? Тормош еңеүҙәрҙән генә тормай, әлбиттә. Беҙҙең көндәлек йәшәйешебеҙҙә лә кисекмәҫтән хәл итерлек мәсьәләләр, проблемалар бар. Владимир Путинға бирелгән һорауҙарҙа яңғыраны улар.
Әлбиттә, “тура бәйләнеш”тең тәүге минуттарында уҡ Украина ваҡиғалары, Ҡырым республикаһының Рәсәйгә ҡушылыуы тураһында һүҙ алып барылды (был темаға ике сәғәт ваҡыт бүленде). Түбәндә – Владимир Путиндың яуаптарынан иң мөһимдәре....
Әлбиттә, “тура бәйләнеш”тең тәүге минуттарында уҡ Украина ваҡиғалары, Ҡырым республикаһының Рәсәйгә ҡушылыуы тураһында һүҙ алып барылды (был темаға ике сәғәт ваҡыт бүленде). Түбәндә – Владимир Путиндың яуаптарынан иң мөһимдәре....
Өйөм – ҡәлғәм, бында миңә хәүеф янамай, тип ауыҙ тултырып әйтә алабыҙмы?
Новости / Сәйәсәт // 2-05-2014, 10:24
Уҙған аҙнала Рәсәй Президенты Владимир Путин Санкт-Петербургта медиафорумда ҡатнашып, төрлө кимәлдәге журналистарҙың һорауҙарына яуап биргәйне. Әлбиттә, төп тема булып Украиналағы хәл-ваҡиғалар күтәрелде. Бөгөн беҙгә, йәғни Рәсәйгә Ҡырым Республикаһының ҡушылыуына ла бәйле күп һорау тыуа. Ябай халыҡты, бөтә иғтибар шунда йүнәлтелеп, илдәге башҡа проблемалар онотолмаһа ярар ине, тигән борсоу биләп алды. Был юҡҡа түгелдер. Ил сигенең киңәйеүе байтаҡ мәшәҡәт килтергәнен аңлай торғанһығыҙҙыр. Был ваҡытлы мәшәҡәт, тип ышанайыҡ. Баяғы бүтән проблемалар тигәндә, юҡ, моғайын, Ҡырым беҙгә алдараҡ вәғәҙә ителгәндәрҙе үтәргә ҡамасауламаҫ. Владимир Путин, мәҫәлән, Мурманск жур
...
...
Долларҙың көнө бөтөп барамы?
Новости / Сәйәсәт // 11-04-2014, 05:11
Бәләкәй генә үҫенте осмотонан ғәләмәт ҡеүәтле имән үҫеп етеүе мөмкинме? Әлбиттә, тиерһегеҙ. Тик әлеге “осмотҡа” бер нисә тамсы һыу кәрәк. Ысыҡ тамсыһы булһа ла. Әҙерәк ышыҡ та. Көтөүҙә йөрөгән кәзәләр кимермәһен өсөн. Ололар әйтмешләй, насип булһа, шаулап үҫә лә китә инде. Бөтә нәмә шулайта.
Был фәйләсүфтәрсә һүҙ йөрөтә башланы, тип аптырамағыҙ, бәләкәй нәмәнең ҙур булып үҫеүенә миҫал ғына килтерәм. Тел төбө башта уйланған уйҙы сағыштырыуҙар аша еткермәксе. Анау Украиналағы хәлдәрҙе әйтәм, ҙурлығы яғынан әллә ни маҡтанырлыҡ булмаған майҙандан башланған ризаһыҙлыҡтар ҙур бәләгә әүерелде лә баһа....
Был фәйләсүфтәрсә һүҙ йөрөтә башланы, тип аптырамағыҙ, бәләкәй нәмәнең ҙур булып үҫеүенә миҫал ғына килтерәм. Тел төбө башта уйланған уйҙы сағыштырыуҙар аша еткермәксе. Анау Украиналағы хәлдәрҙе әйтәм, ҙурлығы яғынан әллә ни маҡтанырлыҡ булмаған майҙандан башланған ризаһыҙлыҡтар ҙур бәләгә әүерелде лә баһа....
Рәсәйҙең АҠШ-ҡа биш яуабы
Новости / Сәйәсәт // 21-03-2014, 05:03
Үрҙәге теманы бер аҙ дауам иткәндә, Украина, Ҡырым ваҡиғалары арҡаһында Рәсәйгә йоҙроҡ күрһәтеүселәр бихисап. Шул төркөмдөң башында АҠШ тора. Ул Ҡырымды яҡлағаны өсөн беҙҙең илгә ҡарата санкциялар иғлан итте. Бар донъяға ҡысҡырҙы шулай. Әммә Рәсәй яуапһыҙ ҡалмаясаҡ. Әгәр ҙә мәгәр санкциялар, ысынлап та, ғәмәлгә ашырылһа, илебеҙҙең яуабы әҙер. Ул яуап Американы тағы ла нығыраҡ сығырынан сығарасаҡ. Ҡыҫҡараҡ итеп әйткәндә, түбәндәге яуаптар булыр, моғайын.
Беренсеһе – Рәсәй Ҡытай менән киң планда хәрби хеҙмәттәшлек башлаясаҡ. Ҡытайҙарҙың бер миллиардтан артыҡ булғанын иҫәпкә алғанда ла, был АҠШ файҙаһына түгел....
Беренсеһе – Рәсәй Ҡытай менән киң планда хәрби хеҙмәттәшлек башлаясаҡ. Ҡытайҙарҙың бер миллиардтан артыҡ булғанын иҫәпкә алғанда ла, был АҠШ файҙаһына түгел....
Бола майҙандан ярымутрауға күсә түгелме?
Новости / Сәйәсәт // 7-03-2014, 06:12
Бөгөн, Ҡырым ҡайҙа “барыр”, тигән һорау ҡуйыла
“Евромайҙан”ды еңеү менән ҡотлауҙар башланғас, был тирәләге хәлдәр шулай тамамланыр, ахыры, тип уйлағандыр күптәр. Оппозиция Юғары Рада буйлап иркенләп йөрөһә лә, әле Украинаның ҡалған өлөшө яңы ғына уяна башлағандай булды шикелле. Юғары Рада тигәндән, ундағы яңылыҡтар менән беҙҙе федераль каналдар таныштырып торһа ла, илдә властың, аҡыллы властың, әлегә булмауы тойола. Ишеткән-күргәнһегеҙҙер, Президент Виктор Янукович украин халҡынан ғәфү үтенде....
“Евромайҙан”ды еңеү менән ҡотлауҙар башланғас, был тирәләге хәлдәр шулай тамамланыр, ахыры, тип уйлағандыр күптәр. Оппозиция Юғары Рада буйлап иркенләп йөрөһә лә, әле Украинаның ҡалған өлөшө яңы ғына уяна башлағандай булды шикелле. Юғары Рада тигәндән, ундағы яңылыҡтар менән беҙҙе федераль каналдар таныштырып торһа ла, илдә властың, аҡыллы властың, әлегә булмауы тойола. Ишеткән-күргәнһегеҙҙер, Президент Виктор Янукович украин халҡынан ғәфү үтенде....
Майҙандан Кемдер – түрәлеккә, ә кемдер – төрмәгә
Новости / Сәйәсәт // 28-02-2014, 13:37
йәки Украина оппозицияһын еңеү менән ҡотлайҙар
Түңкәрелеш барған күрше дәүләттәге хәл-торош тураһында яҙмау мөмкин түгел. Хәҙер бында сәйәси көрсөктән һуң финанс көрсөгөнән сығыу юлдары ла эҙләнәсәк. “Ҡаҙна таланған, ил банкрот хәленә еткерелгән”, – тип хәбәр итә “Батькивщина” лидеры Арсений Яценюк. Ваҡытлыса Премьер-министр вазифаһын башҡарыусы Александр Вилкун хеҙмәт хаҡынан башҡа түләүҙәрҙе туҡтатып торорға әмер биргән. Украинаға ошо бер-ике йылда аяҡҡа баҫып китеү өсөн 35 миллиард доллар аҡса талап ителә. Кем ярҙам күрһәтере билдәһеҙ әлегә. Моғайын, күпмелер сумма Евросоюздан булыр. Ни өсөн тигәндә, Европарламенттың сит ил эштәре буйынса комитеты башлығы Элмар Брок, Украинала яңы хөкүмәт барлыҡҡа килгәндән һуң реформалар үткәреүгә 20 миллиард евро бүлергә әҙербеҙ, тип белдергән. “Кәрәкле реформаларҙы яңы етәкселек үҙе белеп башлар. Халыҡ ҡурҡмаһын, дефолт булмаҫ. Украинаны яңғыҙ ҡалдырмаҫбыҙ”, – тигән кеүек һүҙҙәрен ишеттерҙеләр. Брок әфәнде әйтеүенсә, Евросоюз ярҙамы илде ошо берлек менән ҡушылыуға әҙерләү өсөн яҡшы шарттар булдырыуға йүнәлтеләсәк....
Түңкәрелеш барған күрше дәүләттәге хәл-торош тураһында яҙмау мөмкин түгел. Хәҙер бында сәйәси көрсөктән һуң финанс көрсөгөнән сығыу юлдары ла эҙләнәсәк. “Ҡаҙна таланған, ил банкрот хәленә еткерелгән”, – тип хәбәр итә “Батькивщина” лидеры Арсений Яценюк. Ваҡытлыса Премьер-министр вазифаһын башҡарыусы Александр Вилкун хеҙмәт хаҡынан башҡа түләүҙәрҙе туҡтатып торорға әмер биргән. Украинаға ошо бер-ике йылда аяҡҡа баҫып китеү өсөн 35 миллиард доллар аҡса талап ителә. Кем ярҙам күрһәтере билдәһеҙ әлегә. Моғайын, күпмелер сумма Евросоюздан булыр. Ни өсөн тигәндә, Европарламенттың сит ил эштәре буйынса комитеты башлығы Элмар Брок, Украинала яңы хөкүмәт барлыҡҡа килгәндән һуң реформалар үткәреүгә 20 миллиард евро бүлергә әҙербеҙ, тип белдергән. “Кәрәкле реформаларҙы яңы етәкселек үҙе белеп башлар. Халыҡ ҡурҡмаһын, дефолт булмаҫ. Украинаны яңғыҙ ҡалдырмаҫбыҙ”, – тигән кеүек һүҙҙәрен ишеттерҙеләр. Брок әфәнде әйтеүенсә, Евросоюз ярҙамы илде ошо берлек менән ҡушылыуға әҙерләү өсөн яҡшы шарттар булдырыуға йүнәлтеләсәк....
Һөйләшеп килешә алмау артыҡ ҡорбандарға килтерә
Новости / Сәйәсәт // 7-02-2014, 11:20
Ошо аҙнала Сүриәләге граждандар һуғышын нисек тә булһа туҡтатыу яғын ҡарау буйынса “Женева – 2” халыҡ-ара конференцияһының беренсе өлөшөнә йомғаҡ яһалды. Һигеҙ көн буйына һөйләшеү бер нәмә лә бирмәне, аныҡ ҡарарҙар ҡабул ителмәне, тип хәбәр итә Ғәрәп дәүләттәре лигаһының (ЛАГ) генераль секретары Набил әл-Ғәрәби. Сүриә хөкүмәте делегацияһы террорсыларға ҡаршы көрәшеүҙе талап итһә, оппозиция ваҡытлы хөкүмәт төҙөү мәсьәләһен күтәрҙе. 10 февралдә конференцияның икенсе этабы көтөлә. Исмаһам, шул осрашыуҙа ҡораллы бәрелештәрҙе бер аҙға туҡтатыу, гуманитар ярҙам тураһында һүҙ булыр, тип өмөт итә генераль секретарь....
Сәйәси түгел, спорт ваҡиғаһы
Новости / Сәйәсәт // 28-01-2014, 06:24
Киевта шау-шыу. Уның шулай булырын күҙаллауы ла ауыр түгел ине. Урамға оппозиция сыҡһа, араларында барыбер ҙә бер-ике провокатор табыла һәм ғауға ҡуба ла китә. Был митингыларҙа күп осраҡта шулай. Ә украин оппозицияһын ҡыуырға махсус отряд – “Бөркөт” спецназы ла тотонған. Ҡоралмы? Әлбиттә, бар. Ғәҙәти таштан, таяҡтан башлап тауышлы гранаталарға (свето-шумовая) тиклем. Күрше илдәге хәл-торош торған һайын көсөргәнешле була бара. Оппозиционерҙар үҙҙәре лә, тәртип һаҡсылары ла, шул ваҡиғаларҙы яҡтыртыуҙы бурысы тип һанаусы журналистар ҙа зыян күрә....
Ваҡыт үтер, күрәһеләрҙе күрербеҙ
Новости / Сәйәсәт // 17-01-2014, 11:22
Йәмәғәт, бер яңылыҡ – һеҙ “ҡышҡы ваҡыт”ты кире ҡайтарыуҙарына өмөтләнгәйнегеҙме? Бәлки, яңы йыл сәғәте һуҡҡанда теләгәнһегеҙҙер? Һеҙгә, йәғни барыбыҙға ла ил хөкүмәтенән бүләк – Сочи Олимпиадаһынан һуң “ҡышҡы ваҡыт”!
2011 йылдан бирле ярайһы һыналды был ваҡыт. Ахырҙа, РФ Дәүләт Думаһы депутаттары раҫлап ҡуйҙы, буғай. Һәр хәлдә, “Известия” гәзитенә хөкүмәттәге ҙур вазифалы кеше шулай тип белдергән: ”Олимпиада тамамланғас ҡына сәғәт телен күсереү буйынса ҡарар сығасаҡ”. Аллам һаҡлаһын, беҙҙең спортсылар насар сығыш яһаһа, ваҡытҡа үсегеп ҡуймаҫтармы икән? Унан тағы бер-ике йыл әүеш-тәүеш итерҙәр....
2011 йылдан бирле ярайһы һыналды был ваҡыт. Ахырҙа, РФ Дәүләт Думаһы депутаттары раҫлап ҡуйҙы, буғай. Һәр хәлдә, “Известия” гәзитенә хөкүмәттәге ҙур вазифалы кеше шулай тип белдергән: ”Олимпиада тамамланғас ҡына сәғәт телен күсереү буйынса ҡарар сығасаҡ”. Аллам һаҡлаһын, беҙҙең спортсылар насар сығыш яһаһа, ваҡытҡа үсегеп ҡуймаҫтармы икән? Унан тағы бер-ике йыл әүеш-тәүеш итерҙәр....


text:
Ҡурай тураһында легендалар бик күп.
...Сабыр тигән батыр, берҙән-бер улы — Сынбулат 17 — 18 йәшкә еткәндә, яуҙа һәләк була. Сынбулат әсәһе менән, баҫҡынсыларҙан ҡасып, ҡуйы урманлы тау битендәге мәмерйәгә йәшеренеп йәшәй. Әсәһе Зөлхиә бик һылыу була, матур йырлаған. Сынбулат әсәһен хайран ҡалып тыңлаған. Уның да шул көйҙәрҙе йырлағыһы, берәй музыка ҡоралы аша ишеттергеһе килә. Урманда йөрөгәндә, төрлө үләндәр ҙе алып, өрөп-һыҙғыртҡылап ҡарай. Бына шулай оҙаҡ тырышҡандан һун, бер көн ур манда үҫкән таҡыябаш ҡурай алып ҡайта ла тишкеләп, өрөп ҡарай. Көй сыға. Тырыша торғас, тишектәрҙе төрлөсә урынлаштырып, бармаҡтары менән яйлағас, әсәһенең йырҙарын да һыҙҙырта башлай. Бына шунан һуң ҡурай музыка ҡоралы итеп ҡулланыла башлаған.
Ҡурай башҡорт халҡын күп йылдар буйы дәртләндергән, моң-илһам биргән аманат. Уны ҡайҙа ғына бармаһын: яуғамы, туйғамы, эшкәме — оҫталар һәр ваҡыт үҙҙәре менән йөрөткән. Мәҫәлән, 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашҡан башҡорт ғәскәрҙәре сафында байтаҡ ҡурайсы була. Башҡорт корпусы Парижға ингәс, Елисей майҙанына (Елисейское поле) урынлаша. Унда ҡурай уйнап, йырлап, бейеп, ял итәләр.
Икенсе миҫал. Ырымбур губернаторы Перовский Аҡмәсетте алыу өсөн армия ойоштора, унда ла бер нисә башҡорт полкы инә. Яу бик ҡаты була, уны алғас, ошо еңеү хөрмәтенә Перовский уйын-бәйге үткәрә. Шунда 22 йәшлек ҡурайсы Ибраһим исемле егет, һалмаҡ, әммә дәртле көйгә уйнап, Перовскийҙы бейетә.
Ибраһим Перовскийға:
Генерал-губернатор әфәнде, был көйҙө һеҙгә бағышлап сығарҙым,— ти.
Перовскийға был көй бик оҡшай, ул ҡурайсыға бүләк бирә һәм ер вәғәҙә итә. Ибраһим яуҙан ҡайтҡас, кантон идараһы уға бүләк ителгән ерҙе күрһәтә. Егет әлеге урында төпләнә, шунда Ибраһим ауылы барлыҡҡа килә. Ауыл хәҙер ҙә бар. Ырымбур әлкәһендә Ҡыуандыҡ районында.
Порт-Артур тарихында ла ҡурай сынлай...
Мин белгән ваҡыттарҙа башҡорттар һабантуйҙарында, башҡа йыйын-мәжлестәрҙә ҡурай, ҡумыҙ һәм думбыра уйнай торғайнылар.
Бөтә донъяға дан алған мәшһүр Йомабай Иҫәнбаев Турат ауылында тыуған, Йомабай ағай - беҙҙең яҡтарҙа ла оер нисә мәртәбә булғаны бар. Ул үҙенең Парижда сыгыш яһауы тураһында ҡыҙыҡ итеп һөйләр ине:
«Миңә Францияға барыу өсөн әҙерләнергә ҡушҡас, бер аҙ аптырап, ҡаушап ҡалдым. Ни эшләргә? Шунан башҡа бер уй килде. Минең һөнәр - ҡурай уйнау. Француз халҡы ҡурайҙың нимә икәнен белмәй. Шулай булғас, уны уларҙың күҙ алдында яһап күрһәтергә булдым. Тамыры, һабағы менән бер нисә таҡыябаш ҡурай әҙерләргә тотондом.
Парижға килеп төшкәс, йөрәк урынында түгел, тулҡынланам. Бына сәхнә, мин ҡулыма тамыры-һабағы менән ҡурай тотоп сыҡтым. Бер ҡулда
тамырлы ҡурай, икенсе ҡул менән кеҫәмдән бәке сығарып, ҡурайҙы үлсәйем дә артығын киҫеп ташлайым, тишектәр уям. Халыҡ күҙ алмай. Күбеһе бинокль менән ҡарай. Ярай, ҡурай әҙер. Шунан «Урал» көйөн уйнап ебәрәм. Уйнап бөтөү менән, халыҡ, аяҡ өҫтө баҫып, 5-6 минут алҡышланы. Ҡайһылары сәхнә янына килеп, ҡурайҙы тотоп ҡарай. Бер нисә оҙон көй уйнағас, тәнәфес иғлан ителә. Тәнәфес ваҡытында ике ҡурайҙы һорап алалар. Ҡайһы еренән шундай моң сыға, тип аптырап, ҡапшап, өрөп, эсендә берәй эйбере юҡмы, тип ҡарайҙар. Ҡайһылары сәхнәгә менеп, ҡурай тоттороп, фотоға төшөрәләр, ҡайһы яҡтан икән емде, был ҡурайҙың ҡайҙа үҫеүен һорашалар. Һорауҙарға яуап биреп тә өлгөрөрлөк түгел. Шуға күрә концерт бөткәс, бөтә һорауҙарға яуап бирергә булдым.
Мин ҡурайҙа 9-10 йәштәрҙә үк уйнай башланым, ҡурайҙың башҡорт халҡының музыка ҡоралы икәнлеген әйттем».
Йомабай ағай бына шулар тураһында һөйләне осрашҡан саҡтарҙа. Ул һабантуйҙар үткәргәндә, йә Аҡъярҙа, йә Зианчурала, ҡатнашмай ҡалмаҫ ние.
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ҡурай уйнаусылар һирәгәйә төштө. Хәҙер инде ҡурай һәр ҡалала, һәр ауылда тиерлек яңғырай. Ул гүйә тарих һөйләй.


text:
- Подробности
- Просмотров: 637
ҠАРҒАЛЫ Әбелмәних (ысын исеме Ғәбдессәләмов Әбелмәних Әбделфәиз улы; 1782, Ырымбур губ. ш. уҡ өйәҙе Сәйет посады, хәҙ. Ырымбур өлк. Һаҡмар р‑ны Татар Ҡарғалыһы а., — яҡынса 1833, шунда уҡ), суфый шағир. Ахун ғаиләһенән. Ҡарғалы мәҙрәсәләренең береһендә, Бохара ҡ. мәҙрәсәһендә уҡыған. Ғәрәп, фарсы телдәрен белгән. 1816—17 йй. Бохара әмире һарайында дипломатик хеҙмәттә була. Ҡ. 2200 юлдан торған 20 шиғыры һаҡланған: “Сәхрәлә”, “Латифа”, “Шикәйәт”, “Сәйәхәтнамә” һ.б. Әҫәрҙәрендә шағир байлыҡ власына ҡаршы сыға, ҡомһоҙлоҡто, мәрхәмәтһеҙлекте, наҙанлыҡты, ике йөҙлөлөктө тәнҡитләй, ябайлыҡты һәм инсафлылыҡты данлай. Ҡ. иң мөһим әҫәре — “Тәржемәи хажи Әбелмәних әл‑бистәүиәс Сәғиди” (1845; “Сәйет биҫтәһе хажийы Әбелмәнихтең тәржемәләре”), унда Ҡөрьәндән алынған риүәйәттәрҙең һәм хәҙистәрҙең шиғри тәржемәләре, шағирҙың үҙенең әҫәрҙәре (шиғри сәйәхәтнамәләре, мәҙхиә, мәктүб, мөнәжәттәр һ.б.) ингән. Ҡ. айырым әҫәрҙәре “Өммикамал китабы” (1884) йыйынтығында һ.б. баҫылған. Ҡулъяҙмалары Ғилми архивта, Ҡазан, С.‑Петербург архивтарында һаҡлана. Ҡ. шиғриәте мотивтары Ш.Зәки, Һ.С.Сәлихов һ.б. әҫәрҙәрендә сағылыш таба.
Әҫәрҙ.: Шиғырҙар //Башҡорт шиғриәте антологияһы. Боронғонан алып ХХ быуат аҙағына тиклемге осор. Өфө, 2001; Хикәйәттәр //Башҡорт әҙәбиәте антологияһы 2 томда. 2-се т. Өфө, 2007.
Әҙәб.: Шәрипова З.Я. Башҡорт әҙәби фекере. Өфө, 2008; ҠунафинҒ.С. Замандарҙың рухи балҡышы: Әҙәбиәт теорияһы, тарихи поэтика мәсьәләләре, ижади портреттар, әҙәби тәнҡит мәҡәләләре. Өфө, 2006.
З.Я.Шәрипова
Тәрж. Р.Ә.Сиражитдинов


text:
Ауылда төп килем сығанағы – ярҙамсы хужалыҡ
Ауыл халҡын эш менән тәьмин итеү бөгөн халыҡ мәшғүллегенә булышлыҡ итеү буйынса координацион совет ултырышының төп темаһына әйләнде. Республика халҡының 40 проценты ауыл ерендә йәшәүе берәүгә лә сер түгел. Шуға күрә төбәк именлеге ауыл кешеһе килеме күләменә лә бәйле. Быйылғы йылға республика менән билдәләнгән өҫтөнлөклө мәсьәләләрҙең береһе - ауыл халҡын эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеү. Шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереүгә ныҡлы иғтибар биреләсәк. Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры урынбаҫары Марат Шәйхуллов координацион комитетта ҡатнашыусыларҙы республика хеҙмәт баҙарындағы хәлдәр менән таныштырҙы. Көрсөккә ҡарамаҫтан, ауыл ерендә эшһеҙлек күрһәткесен 1,95 процент кимәлендә һаҡлап ҡалырға өлгәшкәндәр. Хәҙерге ваҡытта республика хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте бөтөрөү өсөн ике программаны ғәмәлгә ашыра. 2009 йыл йомғаҡтары буйынса беренсе федераль программа нигеҙендә генә 14 мең граждан эшкә урынлаштырылған. Өҫтәмә сараларҙы тормошҡа ашырыуға 791 миллион һум бүленгән, шул иҫәптән республика бюджетынан – 39 миллион һумдан ашыу.
Был программаларҙың бер йүнәлеше – эштән ҡыҫҡартылыу алдында торған граждандарҙы, эш урынын һаҡлап, йәмәғәт эштәренә йәлеп итеү. Ултырышта был йүнәлеш арҡаһында республика халҡының күбеһе предприятиеларында эш урынын һаҡлап ҡалыуға өлгәшеүен билдәләнеләр.
Хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеүгә эшһеҙҙәргә дәүләттең үҙ эшен асырға ярҙам итеүе лә булышлыҡ итә. Бәләкәй бизнесын асыуға ярҙамды уҙған йылда 1159 граждан алған. 2010 йылда үҙ эшен башларға йыйынған ауыл халҡы эшкә алған һәр эшсеһе өсөн өҫтәмә аҡсалата ярҙам ала башлаясаҡ. Бер кеше башына – 58,8 мең һум.
Эш менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итеүсе программаның яңы йүнәлештәренең береһе булып уҙған йылда инвалидтарҙы эшкә урынлаштырыуға ярҙам итеү торҙо. Махсус йыһазландырылған эш урындарына былтыр 204 инвалид урынлаштырылған, шуларҙың 94-е – ауылда.
Ултырышта хеҙмәт баҙарындағы көсөргәнешлекте кәметеүгә йүнәлтелгән саралар тикшерелде. Ауыл ерендә был шәхси ярҙамсы хужалыҡтарға ярҙам итеү һәм ауыл халҡы етештергән продукцияны һатыуҙы ойоштороу. Был турала Ауыл хужалығы министры урынбаҫары Николай Коваленко һөйләне.
Ауылда төп килем сығанағы бөгөн – шәхси ярҙамсы хужалыҡта етештерелгәнде реализациялау. Улар республикала яҡынса 580 мең иҫәпләнә. Хужалыҡтарҙың 160 мең гектарға яҡын ере бар. Республикала дөйөм ауыл хужалығы продукцияһының 60 проценты тап уларҙыҡы. Улар иҫәбендә Башҡортостанда үҫтерелгән картуфтың 94 проценты, 74 процент йәшелсә, 69 процент һөт, 71 процент ит. Белгестәр иҫәпләүе буйынса, шәхси хужалыҡта етештерелгән продукцияны һатыуҙан килгән килем айына бер ғаиләгә ете меңдән тура килә.
Уҙған йылда республика етәкселеге менән ауыл халҡына ярҙам итеү йәһәтенән күп нәмә эшләнгән. “2012 йылға тиклем ауылдың социаль үҫеше” программаһы нигеҙендә 2009 йылда ауылда 120 мең квадрат метр торлаҡ төҙөлгән, урамдан 123 километр газ үткәргестәр, 65 километр һыу үткәргестәр һуҙылған.
282,3 миллион һумға 12 мең кредит бирелгән. Кредиттың процент ставкаларын ҡаплауға түләнгән субсидиялар күләме 137 миллионға еткән. Шәхси ихаталарҙа хеҙмәтте еңеләйтеү өсөн техниканы әүҙем ҡулланалар. Уҙған йылда ғына ауыл халҡы трактор паркын 278 берәмеккә арттырған. Был ярҙамсы хужалыҡтың тейешле потенциалы булыуы тураһында һөйләй.
Уларҙың артабанғы үҫешен булдырыу өсөн халыҡтан етештергән продукцияһын һатып алыуҙы ойоштороу мөһим. Әле Ауыл хужалығы министрлығы 2010-2012 йылдарға иҫәпләнгән шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы үҫтереү буйынса республика программаһын әҙерләй. Унда халыҡтан һөт йыйып алыуҙы ойоштороу, уларҙы сифатлы орлоҡ материалдары, мал аҙығы менән тәьмин итеү кеүек һорауҙар хәл ителәсәк. Программа сиктәрендә йәнә тоҡом малы, ҡорт күстәрен, ауыл хужалығы өсөн кәрәкле техниканы һатып алыуҙы субсидиялау кеүек мәсьәләләр ҙә ҡараласаҡ. Өҫтәмә рәүештә даими ауыл хужалығы йәрминкәләре лә ойоштороласаҡ. Программаны республика Хөкүмәте февралдә үк әҙерләп бөтөргә йыйына.
Ултырышта шәхси ярҙамсы хужалыҡтарҙы теркәү мәсьәләһен дә күтәрҙеләр. Бөгөнгә хужалыҡтарҙы теркәүҙе урындағы үҙидара органдары алып бара һәм хужалыҡ китаптарында күрһәтергә тейеш.


text:
Өфөлә VI Епархия Табын уҡыуҙарында руханиҙар быуат һабаҡтарын баһалай Фото: Олег Яровиков
Өфөлә VI Епархия Табын уҡыуҙарында руханиҙар быуат һабаҡтарын баһалай
Өфөлә VI Епархия Табын уҡыуҙарында руханиҙар быуат һабаҡтарын баһалай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 16 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Өфөлә VI Епархия Табын уҡыуҙарында руханиҙар быуат һабаҡтарын баһалай. Баш ҡалала «1917-2017: быуат һабаҡтары» тип аталған форум башланды. Уҡыуҙарҙың пленар өлөшө республика Дәүләт Йыйылышында уҙҙы.
Был иҫәп буйынса алтынсы Табын уҡыуҙары. Быйыл улар 1917 йылда булған һабаҡтарҙы өйрәнеүгә һәм һуңғы быуат эсендә башҡарылған эштәргә арналды.
«Бик күп ҡорамдар һәм мәсеттәр емерелде. Башҡортостандағы 800 православие сиркәүенән 17 генә тороп ҡалды, — тип һөйләне Башҡортостан митрополияһы башлығы, Өфө һәм Стәрлетамаҡ митрополиты Никон. — Бөгөн республикала яҡынса 347 приход бар. Уларҙың күбеһе тергеҙелгән, күпселеге әле төҙөлә. Был ҡорамдарҙың тулыһынса тиерлек емерек хәлдә кире ҡайтарылыуына бәйле».
Диндар кеше өсөн изге йорттарҙы емереү дөйөм ҡайғы ғына түгел, ул үҙе лә ошо хәлде ныҡ ауыр кисерә, тип иҫәпләй хаким. Ике традицион конфессия — ислам һәм православие тығыҙ хеҙмәттәшлек итә, тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул.
«Беҙ ҡулға-ҡул тотоношоп эшләргә һәм төҙөргә тырышабыҙ. Бер-беребеҙгә ярҙам итәбеҙ, мәсетте тергеҙгәндә йәки төҙөгәндә сиркәү көсөнән килгәнсә ярҙам күрһәтә, башҡортса әйткәндә, хәйер бирә. Бындай миҫалдар байтаҡ. Ҡорам төҙөгәндә мосолмандар ҙа булыша. Был дөрөҫ, тип иҫәпләйем мин. Башҡортостандағы ошондай рухи һәм иҡтисади мөхит беҙгә тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә булышлыҡ итә».
VI Епархия Табын уҡыуҙары материалдары буйынса мәҡәләләр йыйынтығын баҫтырып сығарыу күҙаллана.


text:
Дмитрий Медведев: «Башҡортостан үҫеше шик тыуҙырмай»
Башҡортостандың бөтә өлкәләрҙә лә уңышлы үҫешеүе шик тыуҙырмай. Бындай фекерҙе Өфөлә төбәк киң мәғлүмәт сараларының баш мөхәррирҙәре менән осрашыуҙа ил Президенты Дмитрий Медведев белдерҙе.
Президент һүҙҙәренсә, республика торошо хаҡында ул Башҡортостан етәкселеге тарафынан ебәрелгән күрһәткестәрҙән генә түгел, Өфөгә визиты дауамында күргән объекттарҙан сығып та фекер йөрөтә. Тәү сиратта был заманса медицина техникаһы менән йыһазландырылған Ғ.Ғ.Ҡыуатов исемендәге республика клиник дауаханаһы.
Ил Президенты күп төрлө дауаханалар күреүе һәм Башҡортостан табиптарының ысынында ла ҡатмарлы операциялар эшләүгә һәләтле булыуы хаҡында белдерҙе.
— Был бик мөһим, — тип иҫәпләй Дмитрий Медведев, — сөнки республика территория буйынса ла, халыҡ иҫәбе буйынса ла ҙур төбәк. Ауыр операцияларға сираттар булырға тейеш түгел.


text:
Республика инвесторҙарының сит ил күсемһеҙ милке баҙарында перспективалары бар
Өфөлә тамамланған «Күсемһеҙ милек. Көҙ – 2010» күргәҙмә-йәрминкәһе сиктәрендә сит ил күсемһеҙ милке темаһына түңәрәк өҫтәл үткәрелде. Унда халыҡ-ара компаниялар вәкилдәре сит илдәрҙә торлаҡ майҙанына тәҡдимдәр һәм хаҡтар менән таныштырҙы.
Белгестәр мәғлүмәттәренә ҡарағанда, арзаныраҡ күсемһеҙ милекте Мысырҙа һәм Төркиәлә табырға мөмкин. Женева күле ярында һәм Францияла апартаменттар күпкә ҡиммәтерәк.
«CHEDA» компанияһының Мәскәү вәкиллеге директоры Елена Мишина Мысырҙа һәм Төркиәлә күсемһеҙ милектең арзанлығын уңайлы һалым сәйәсәте менән аңлата. Бынан тыш, Төркиәнең коммерция милкенә һалыуҙар өлөшөндә инвестициялар потенциалы айырыуса ҙур.
Түңәрәк өҫтәлдә ҡатнашыусылар шулай уҡ, Өфө сит ил милке баҙары көрсөк осоронда күп клиенттарын юғалтыуын билдәләне. Бөгөн ҡалала туранан-тура сит ил күсемһеҙ милке сегментында эшләүсе бер компания ла ҡалманы. Ләкин хәҙер үҫеш перспективалары, сит илдәр күсемһеҙ милкенә ҙур инвестициялар бүлеү тенденцияһы күҙәтелеүе хаҡында һүҙ алып барырға мөмкин.


text:
Ярославль трагедияһы арҡаһында КХЛ-дың IV чемпионатының старты кисектерелә
«Локомотив» (Ярославль) командаһы хоккейсыларының, тренерҙарының һәм персоналының ғүмерен ҡыйған трагедияға бәйле һәм КХЛ етәкселеге менән ҡабул ителгән Континенталь хоккей лигаһы чемпионатын кисектереп тороу тураһындағы ҡарар арҡаһында, Ярыштар үткәреү департаменты, 2011 йылдың 8, 9, 10, 11 сентябренә планлаштырылған КХЛ чемпионаты матчтары булмай, тип хәбәр итә.
Чемпионатты асыу көнө тураһындағы ҡарар яҡын арала ҡабул ителеп, рәсми рәүештә халыҡ иғтибарына еткереләсәк. 2011/2012 миҙгелдәге КХЛ чемпионаты календарындағы үҙгәрештәр хаҡында өҫтәмә хәбәр ителәсәк.
Шулай итеп, календарҙа күрһәтелгән Өфөлә үтергә тейешле 9 сентябрҙәге «Салауат Юлаев» — «Динамо» (Рига) һәм 11 сентябрҙәге «Салауат Юлаев» — СКА (Санкт-Петербург) араһындағы матчтар булмаясаҡ.


text:
Башҡортостан вәкиле төрки телле шағирҙар съезында ҡатнаша
21 июндә Төркиәлә «Ебәк юл шағирҙары осрашыуы» тип аталған төрки телле шағирҙар съезы асылды.
Сарала Рәсәй исеменән Башҡортостандан Тамара Юлдашева һәм Татарстан менән Ҡабарҙы-Балҡарҙан уның ике коллегаһы сығыш яһай.
Бер аҙналыҡ форум программаһы Төркиәнең алты ҡалаһында шиғриәт кисәләрен үткәреүҙе күҙ уңында тота.
Сапанджа ҡалаһында башланған шиғриәт байрамы Бөйөк ебәк юлдың маршруты буйынса Болу, Анкара, Караман, Эскишехир ҡалалары аша үтеп, Истанбулда тамамланасаҡ.
ТӨРКСОЙ халыҡ-ара ойошмаһына 20 йыл тулыуға арналған шиғриәт кисәләрендә шулай уҡ Әзербайжан, Ҡаҙағстан, Ҡырғыҙстан, Төркиә, Молдова Республикаһы һәм Украинанан танылған шағирҙар ҡатнашасаҡ.


text:
Мәсетле районында Диниә назаратының күсмә пленумы үтәсәк
Мәсетле районының Оло Ыҡтамаҡ ауылында 24 апрелдә Башҡортостан Республикаһы мосолмандары Диниә назаратының күсмә пленумы үтәсәк. Был сараға республиканың 34 мөхтәсибәте вәкиле киләсәк.
БР мосолмандары Диниә назаратынан хәбәр итеүҙәренсә, пленум сиктәрендә III Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына һәм Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек, республика имамдарының Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙа ҡатнашыуы тикшереләсәк. Шулай уҡ Башҡортостанда дини мәғарифты үҫтереү, БР мосолмандары Диниә назаратының БР Эске эштәр министрлығы һәм Наркотиктар әйләнешенә контроль буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы менән йәмғиәттәге антисоциаль күренештәрҙе иҫкәртеү буйынса хеҙмәттәшлек мәсьәләләре айырым тикшереләсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов Яр Саллыла заманса технопарктар булдырыу тәжрибәһе менән танышты
Яр Саллыла Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Татарстан Президенты Рөстәм Миңлеханов менән заманса технопарктар булдырыу тәжрибәһе менән танышты. «Ремдизель» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең элекке заводы нигеҙендә 2004 йылда бында «Мастер» Кама индустриаль паркы ойошторолған. Ул производство майҙансыҡтарынан, дөйөм инфраструктуралы офис бүлмәләренән ғибәрәт. Производство берекмәһе етәкселәре индустриаль парк ҡыйығы аҫтында яҡынса 150 предприятие тупланыуы хаҡында һөйләне.


text:
21 сентябрҙә Өфөлә «Уралстройиндустрия форумы- 2010» күргәҙмәһе асыла
Шишәмбе көндө, 21 сентябрҙә, Өфөнөң Спорт һарайында XX «Уралстройиндустрия форумы— 2010» юбилейлы махсус күргәҙмәһе эшен башлай. Унда илебеҙҙән һәм яҡын сит илдәрҙән 120-гә яҡын предприятие ҡатнаша.
Форум сиктәрендә бихисап семинарҙар һәм ғилми-ғәмәли конференциялар, шулай уҡ тармаҡтың «Мисс төҙөлөш – 2010» матурлыҡ конкурсы үткәреләсәк.
Күргәҙмәне ойоштороусылар булып Башҡортостан күргәҙмә компанияһы, «Башҡортостан» күргәҙмә комплексы, БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы һәм БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты ҡатнашлығында Башҡортостан республика фәнни-техник төҙөүселәр йәмғиәте сығыш яһай.
Сараны асыу тантанаһы сәғәт 12-гә билдәләнгән.


text:
- Подробности
- Просмотров: 341
МЕТАЛДАРҘЫҢ ҮТӘ ҺЫҒЫЛМАЛЫЛЫҒЫ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ИНСТИТУТЫ, РФА учреждениеһы, 1985 й. Өфөлә “Тантал” махсус конструкторлыҡ-технология бюроһы һәм ӨАИ‑ның дөйөм технология һәм металдар ғилеме каф. базаһында СССР ФА‑ның (1991 й. алып РФА) М.ү.һ.п.и. булараҡ ойошторола, 2007 й. хәҙ. исемен ала. Эшмәкәрлегенең төп йүнәлештәре: материалдарҙы өйрәнеү ғилеме, конденсирланған хәл физикаһы һәм деформацияланыусы ҡаты есем механикаһы өлкәләрендә тикшеренеүҙәр; конструкция материалдары; күләмле ультраваҡ бөртөклө һәм наноструктур материалдар алыу ысулдары һәм технологиялары; сәнәғәт иретмәләренән, интерметаллидтарҙан һәм керамикаларҙан, үтә һығылмалылыҡ эффектын ҡулланып, изделиелар эшләүҙең ресурстарҙы һаҡлаусы технологияларын уйлап табыу һәм файҙаланыуға индереү; микроструктураны ваҡлар өсөн металдарҙы баҫым ярҙамында эшкәртеү; бәләкәй сериялы һәм тәж. партиялары етештереү һ.б. Институт составына тәжрибә производствоһы, 7 лаб., инновациялар үҙәге инә. “Наноматериалдар һәм үтә һығылмалылыҡ” (ӨДАТУ м‑н берлектә), “Кристаллы материалдар физикаһы һәм технологияһы” (БДУ м‑н берлектә) һ.б. ведомство-ара ғилми-уҡытыу үҙәктәре бар. 81 ғилми хеҙм‑р араһында 15 фән д‑ры һәм 35 фән канд. (2014). 6 һөнәр б‑са аспирантура, докторлыҡ һәм кандидатлыҡ диссертациялары яҡлау советы эшләй. Институт ғалимдары тарафынан үҙәккә симметриялы изделиеларҙы изотермик йәйеү һәм ротациялы һуҙыу; эске яныулы двигателдәр өсөн поршендәр штамплау; күп ҡатлы, ҡыуыш эсле конструкцияларҙы, автомобиль тәгәрмәстәре дискыларын, үтә һығылмалы ҡалыплау һәм баҫым аҫтында иретеп йәбештереү ысулы м‑н шар һымаҡ һауыттарҙы һ.б. яһау технологиялары эшләнгән; металл һәм иретмәләрҙең үтә һығылмалы ағымында деформацияланыу механизмдары өйрәнелгән; Халыҡ-ара фәнни- техник үҙәк м‑н берлектә 20‑гә яҡын проект һ.б. эшләнгән. Асыштар Белорет металлургия комбинатында, “Гидравлика” Өфө агрегат пр‑тиеһында, Күмертау авиация производство предприятиеһында, Өфө моторҙар эшләү производство берекмәһендә һ.б. индерелгән. 20‑нән ашыу монография нәшер ителгән, 200‑ҙән ашыу уйлап табыуға авторлыҡ танытмаһы һәм патент алынған. РФ, Австрия, АҠШ, Германия, Италия, Канада, Польша, Сингапур, Һиндостан, Япония ҒТИ‑лары, үҙәктәре, юғары уҡыу йорттары, пр‑тиелары м‑н хеҙмәттәшлек итә. “Письма о материалах” (“Материалдар тураһында яҙмалар”) ж. нәшер итә. Дир.: О.Ә.Ҡайбышев (1985 й. алып), Н.П.Барыкин (вазифа башҡарыусы; 2005 й. алып), Р.Р.Мөлөков (2006 й. алып). Р
Р.Р.Мөлөков
Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина


text:
Чырыстийы æцæг еклези
«Чырыстийы æцæг еклези» (кит. 真耶穌教會) у чырыстон уырнджыты хибар къорд, кæцы равзæрд Китайы, Пекины сахары 1917 азы. Йæ сæйраг аргъуан ныртæккæ ис Тайваны сакъадахыл. Нырыккон рæстæджы Чырыстийы æцæг аргъуаны ис 1,5 милуан уырнджыты бæрц алы континентыл, уыдонæн сæ фылдæр китайæгтæ. 1995 азæй ис уыцы аргъуаны хайад Мæскуыйы дæр.
Натлиа кæнынц æрдзон доны — цад кæнæ цæугæдоны — натлиагæнинаджы донмæ æнæхъæнæй тъыссынц. Ис сæм æндæр миниуджытæ дæр, уыдоны ’хсæн глоссолали æмæ сабаты аргъуыц.


text: Йыл да ошо осорҙа, йәғни Ватанды һаҡлаусылар һәм Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көндәре араһында, ир-уҙамандар менән гүзәл зат вәкилдәренең йәмғиәттә биләгән урыны, улар кисергән ауырлыҡтар, иңдәренә һалынған яуаплылыҡ хаҡында уйланып алам. Ир менән ҡатын ғаилә йөгөн тигеҙ тартырға тейешме? Әгәр түгел икән, кемеһе ҡайһы яҡлап нығыраҡ тырышырға бурыслы? Уларҙың бер-береһенә ҡарата ниндәй хоҡуҡтары бар? Берсә ғаилә башлыҡтары, берсә хужабикәләр үҙ-ара мөнәсәбәт асыҡлағанда саманы онотоп ебәрә бит юғиһә. Моғайын, уҫал мөғәмәләне барыбер ҙә гүзәл зат нығыраҡ татыйҙыр. Ғөмүмән, һуңғы ваҡытта был мәсьәлә көн ҡаҙағында ҡала килә. Бигерәк тә “ғаилә мөнәсәбәттәре”н енәйәт эше тип түгел, ә административ хоҡуҡ боҙоу тип баһаларға ҡарар иткәстәр, йәмғиәттә төрлө фекерҙәр яңғырай.


text:
Фото:
«АльстомРусГидроЭнерджи» Өфөлә завод төҙөй башланы
Фото:
Кисә Өфөлә гидротехник ҡоролмалар етештереү буйынса завод төҙөлә башланы. Был Башҡортостандағы энергияны һөҙөмтәле файҙаланыу технологиялары технопаркының тәүге предприятиеһы. Предприятиеға нигеҙ ташы һалыу тантанаһында Рәсәй Хөкүмәте рәйесе урынбаҫары вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Игорь Сечин, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, «РусГидро» идараһы рәйесе Евгений Дод һәм «Альстом» компанияһының яңынан тергеҙелә торған энергетика секторы президенты Жером Пекресс ҡатнашты.
Проект презентацияһын «РусГидро» идараһы рәйесенең тулы хоҡуҡлы вәкиле Александр Кушвид һәм «Альстом» компанияһының Рәсәйҙәге вәкиллеге башлығы Андрей Лавриненко үткәрҙе. Яңы завод бәләкәй һәм урта гидроэлектростанциялар өсөн ҡорамалдар етештерәсәк.
2014 йылда – беренсе продукция сығарыласаҡ, ә 2016 йылда предприятие тулы ҡеүәтенә эшләй башлаясаҡ, тип көтөлә.
Проекттың үҙенсәлеге производствоның Өфөлә урынлашыуынан тыш, «Альстом» компанияһының Рәсәйҙе заманса технологиялар менән тәьмин итеүендә лә. Йылына ике тапҡыр ноу-хау исемлеге тулыландырылып торасаҡ.
Яңы производство төҙөлөшөнә яҡынса 100 миллион евро тотоноу планлаштырыла. Завод барлыҡ экологик талаптарға ярашлы төҙөләсәк.
Бынан тыш республикала өҫтәмә эш урындары булдырыласаҡ, предприятиеға инженерҙар республиканың техник юғары уҡыу йорттарын тамамлаусылар араһынан һайланасаҡ. Төҙөлөп ятҡан завод хеҙмәткәрҙәренә белем биреүгә генә 134 миллион һум бүленгән.
— Бөгөн – Рәсәй энергетикаһы һәм Башҡортостан өсөн мөһим ваҡиға, — тип билдәләне Игорь Сечин предприятиеға нигеҙ ташы һалыу тантанаһында. – Яңы производство йөҙөндә Рәсәй йәнә бер заманса ойошмаға эйә буласаҡ һәм БДБ илдәрендә генә түгел, өсөнсө илдәр баҙарында ла лайыҡлы урын аласаҡ. Был Рәсәй энергетикаһына етди импульс бирәсәк.
Республика башлығы предприятие төҙөү өсөн урындың уңышлы һайланыуын билдәләне.
— Был проект беҙҙең илдә генә түгел, донъя кимәлендә лә иҡтисади йәһәттән һөҙөмтәле, мөһим, кәрәкле булһын өсөн республика бар көсөн һаласаҡ. Предприятие өсөн бөтә уңайлыҡтар булдырасаҡбыҙ, һалымдар буйынса ташламалар менән тәьмин итәсәкбеҙ, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов республиканың кадрҙар йәһәтенән яҡшы компетенцияларға эйә булыуын билдәләне. Алдынғы вуздар авиатөҙөлөш, энергетика, машиналар эшләү, компьютер технологиялары өсөн белгестәр әҙерләй. Был мөмкинлектәр әлеге предприятие төҙөүҙә файҙаланыласаҡ.
Башҡортостан Президенты Франциянан республикаға эшкә килгән белгестәр өсөн лайыҡлы мәҙәни мөхит булдырыласағын билдәләне.
Проект презентацияһы тамамланғас, Игорь Сечин менән Рөстәм Хәмитов республиканың эре предприятиеларының береһе — Өфө трансформатор заводына юлланды.


text:
Ябайлыҡта – бөйөклөк16-05-2018, 00:03 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
90 йәшкә етергә өс көн ҡалғайны. Әгәр май айына тиклем яҡты донъяла йәшәүен дауам итһә, бәхетлеләрҙең никахына ла 68 йыл тулған булыр ине...
Ғәлиә Ғәзиз ҡыҙы тыумышы менән Ауырғазы районының Сәлих ауылынан. Атаһы Ғәзиз Шафиҡов Беренсе донъя һуғышында ҡатнашып, йәрәхәттәр алып тыуған яғына ҡайтыуына, бында ла ҡан-ҡойош барыуын күреп аптыраған. Ҡот осҡос һуғыш ауырлыҡтарын кисереп, башынан үткәргән һалдат нисек тыныс ятһын инде. Яңы төҙөлә, көс йыя башлаған башҡорт ғәскәренә ҡушылып, Муса Мортазин етәкселегендәге кавалерия корпусында полк муллаһы сифатында хеҙмәт итә.
Әсәһе Мөкәрәмә иһә — Ғафури районының Оло Үтәш ауылында оло ғилемгә эйә булған, ошонда мәҙрәсә асып, йәштәрҙе уҡытҡан абруйлы уҙаман хәҙрәт Хатип Халиҡовтың ҡыҙы. Уның ағаһы Мансур Халиҡов Кесе Башҡортостандың мөфтөйө итеп һайланып, үтә ауыр ғазаптар кисергән, лагерҙа башын һалған.
Ғәзиз менән Мөкәрәмә ғаилә ҡороп, һәйбәт кенә йәшәп алып китә. Һуғыштарҙан иҫән ҡайтҡан ир ныҡлап донъя көтөргә тотона. Өй һалып инәләр, малдары үрсей, хатта тирмән ҡороп ебәрәләр.
Синыфтар араһында көрәш көсәйгән 30-сы йылдар килеп етә. Хәллерәктәрҙе кулак яһап, талау башлана. Хөсөт таратҡан әҙәмдәр артҡандан-арта, бер-береһе өҫтөнән ялыу яҙыу башлана. Ғәзизде лә күрә алмағандар табыла, көтмәгәндә кәрәк урынға ошаҡ ебәрәләр. Ошо ҡыйралышты һиҙенгән ир мал-тыуарын, йорт-аҙбарын ҡалдырып, 1930 йылдың шомло бер төнөндә кескәй ике балаһын, кәләшен алып билдәһеҙ яҡҡа сығып китә. Юл ғазабының ауыр мәлдәрен баштарынан үткәреүҙе телгә алыу артыҡ — бер ҡыҙҙарын юғалтып, Ҡырғыҙстан далаларына барып юлығалар, ниһайәт.
Сос белемле кеше ҡайҙа барһа ла юғалып ҡалмай. Ғәзиз, педагогия институтына инеп, уны уңышлы тамамлай. Гел генә етәксе вазифаларҙа эшләй. Мөкәрәмә лә юғары белемгә эйә булып, балалар уҡыта. Башҡорт ниндәй генә төбәккә барып төшһә лә, үҙенең ырыуҙаштарын эҙләп таба. Ә эҙләһәң, табыла ул. Баҡтиһәң, Башҡортостан йөмһүриәтен төҙөүҙә әүҙем ҡатнашҡан Ш. Манатов, Кесе Башҡортостандың Халыҡ мәғарифы комиссары М. Сәхәбиев ошонда булып сыҡҡан. Улар менән танышып алалар, һуңынан инде бәйләнеш дауам итә.
Ҡыҙҙары Ғәлиә Ҡырғыҙстанда Х класты тамамлап, Фрунзела (хәҙер Бишкәк) медицина институтына уҡырға инә, III курсты бөтөргәс, Башҡортостан дәүләт медицина институтына күсә. Юғары уҡыу йортон тамамлағас, участка табибы итеп эшкә ебәрәләр. Участка ҙур, шул биләмә буйлап сирле кешеләргә ярҙам күрһәтеп йөрөргә кәрәк. Ауыр булһа ла, эшләргә тура килә. Артабан йәш белгесте медицина институтына студенттарҙы анатомия фәненән уҡытырға саҡыралар. Ошонда ул 37 йыл эшләй, студенттар араһында абруй ҡаҙана.
1949 йылда педагог һуғышта йөрөп ҡайтҡан офицер Рамаҙан Ҡотошов менән таныша, киләһе йылына улар никахҡа инә. Фатирҙары юҡ, донъя көтөүе ауыр, өйҙәш рәүешендә йәшәһәләр ҙә, өс балаға атай-әсәй булалар. Бөтәһе лә юғары белем алып, үҙ ғаиләләрен ҡороп, донъя көтә. Оло ҡыҙҙары Асия – педагогия фәндәре кандидаты, медицина университеты доценты. Тормош иптәше Рамаҙан да төрлө яуаплы вазифаларҙа эшләй, һуңғы йылдарҙа Өфө дәүләт авиация техник институтында уҡытып, филология фәндәре кандидатына диссертация яҡлай, доцент.
Донъя көтөүҙең төрлө ауырлыҡтарын еңә барыу сәбәпле, Ғәлиә фәнгә артыҡ иғтибар бирмәй, әммә үҙенең балаларын тәрбиәләүҙә, яҡындарына ярҙам күрһәтеүҙә оло уңыштарға өлгәшә. Был шөғөл менән ул кесе йәштән үк шөғөлләнә башлай. Ҡырғыҙстанда йәшәгәндә уның бер һеңлеһе, бер ҡустыһы донъяға килә. Атай-әсәй көнө буйы эштә. Үҙенән кесерәк туғандарын ҡарау кемгә төшһөн? Әлбиттә, оло апайға. Ғәлиә һеңлеһе Диләрә менән ҡустыһы Ғәзимде ҡарауҙы үҙ өҫтөнә ала. Ошондай тәрбиә арҡаһында туғандары күп мәғлүмәтте белеп үҫә. Уларҙы бигерәк тә алыҫта ҡалған илдәре — Башҡортостан ҡыҙыҡһындыра. Ғәлиә был республиканы ныҡлап белмәһә лә, ата-әсәһенең һөйләгәндәрен ишетеп, китаптар уҡып, туғандары ҡыҙыҡһынған ваҡиғалар аша таныша.
Бындай осраҡта ярҙамға килгән ҡиммәтле нәмә радио була. Ҡайҙа ғына күсенһәләр ҙә, яңы урында Ғәлиә уны эшләтеү сараһын күрә. Радио аша улар үҙҙәренең алыҫта ҡалған илдәрендә нимә булғанын белеп тора: кем йырлай, ҡайҙа ниндәй спектакль бара. Уларға барыһы ла мәғлүм. Ошондай тәрбиә арҡаһында Диләрә тәүфиҡлы ҡыҙ бала булып үҫә: башҡорт халҡының тарихын, уның йолаларын, көйҙәрен, ғөрөф-ғәҙәттәрен белгән шәхес ине. Ғәзим Шафиҡов тураһында былай ҙа Башҡортостан кешеләре һәйбәт белә: ул шағир, яҙыусы, драматург, тәржемәсе булып танылды.
Ғәлиәнең үҙенең ғаилә ағзаларына күрһәткән ярҙамы хаҡында оло рәхмәт әйтеп һөйләргә мөмкин. Ул медицина кадрҙарын үҫтереүҙә, тәрбиәләүҙә оҫта шәхес булып сыҡты. Әйтәйек, ҡыҙы Асияның кейәүе Вил Тимербулатов медицина институтында уҡығанда ла уның ярҙамына таяна, кандидатлыҡ диссертацияһын яҡлағанда ла, докторлыҡ диссертацияһына ынтылғанда ла ул Ҡотошовтар ғаиләһенең ярҙамын тоя. Ошондай бейеклектәргә күтәрелеп, ул медицина университетының ректоры булды, 17 йыл буйы ошо юғары вазифа биләне.
Ғәлиәнең туранан-тура тәрбиәһе арҡаһында үҫеп еткән ейәндәре — Асияның улдары Мәхмүт менән Шамил Тимербулатовтар икеһе лә медицина фәне докторы, профессор булып танылды. Кесе улы Заһирҙың улы Ғәзиз дә тарих фәне буйынса кандидатлыҡ диссертацияһы яҡланы.
Күреүебеҙсә, көләс йөҙлө Ғәлиә — донъялыҡта эшләгән изгелектәре менән арҙаҡлы шәхес. Уның ошондай бөйөк шөғөлдәргә юл башлауын мәңге онотасаҡ түгелбеҙ.


text:
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылды
Өфөлә күп балалы әсәләргә миҙалдар тапшырылдыФото: Олег Яровиков
Башҡортостанда йәшәгән, биш һәм унан да күберәк бала тәрбиәләгән 60 әсәгә 31 ғинуарҙа республика Хөкүмәтендә «Әсәлек даны» миҙалдары тапшырылды. Күп балалы әсәләргә наградалар биреү тантанаһы 102-се тапҡыр үткәрелде. Миҙалдарҙы вице-премьер Лилиә Ғүмәрова тапшырҙы.
Вице-премьер билдәләүенсә, тантаналы сараға саҡырылған әсәләрҙең барыһы ла килгән. Улар араһында хужабикәләр, уҡытыусылар, тәрбиәселәр, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре бар.
Уның һүҙҙәренсә, республикала әсәләргә матди һәм әхлаҡи ярҙам күрһәтеү, ғаилә институтын нығытыу өсөн барлыҡ мөмкинлектәр ҙә ҡулланыла.
— Бөгөнгө көндә 34 меңгә яҡын ғаиләгә социаль ярҙам саралары күрһәтелә, — тип билдәләне Лилиә Ғүмәрова. – 2012 йылда ғына пособиеларҙың дөйөм суммаһы ике миллиард һумдан ашыу тәшкил итте. Әлбиттә, был сумманың күберәк булыуын теләйбеҙ.
Сара һуңында наградланыусылар тәьҫораттары менән бүлеште.
— Әсә булыу – бәхет, — тине Зөлфиә Шамил ҡыҙы. – Ә биш бала әсәһе булыу – икеләтә бәхет! Сарала ҡатнашыусыларҙың барыһын да был шатлыҡлы ваҡиға менән ҡотлайым. Әммә балалар баҡсаларының, мәктәптәрҙең ябылыуы, балалар һанының әҙ булыуы күңелде ҡыра. Бындай күңелһеҙ хәлгә юл ҡуймаҫ өсөн, күберәк балалар үҫтерәйек.


text:
- Подробности
- Просмотров: 345
ҠУЛАҠСАҺЫҘ ИҪӘП-ХИСАП, ҡулаҡса ҡатнашлығынан тыш матди ҡиммәттәр м‑н тәьмин итеү һәм төрлө хеҙмәттәр күрһәтеү б‑са килешеүҙәр төҙөү барышында иҫәпләшеү ысулы. Түләү документтары ярҙамында аҡ‑ са күсереү юлы м‑н банкылар аша, ш. иҫ. электрон формала һәм пластик карталар файҙаланып, башҡарыла. Аҡса операцияларын юридик һәм физик шәхестәр коммерция банкыларында асылған хисаплашыу (ағымдағы) иҫәбе аша, коммерция банкы‑ лары Үҙәк банк учреждениеларында мотлаҡ рәүештә асылған корреспондентлыҡ иҫәбе, ш. уҡ бер‑береһендә асылған корреспондентлыҡ иҫәбе аша ғәмәлгә ашыра. Түләүҙәрҙе ойоштороу ысулы б‑са тулайым иҫәп-хисап системаһы (түләүҙәр кредит ойошмаһы тарафынан бер-бер артлы уның корреспондентлыҡ иҫәбендәге аҡса сиктәрендә үткәрелә) һәм клиринг сис‑ темаһы (үҙ-ара талаптар зачёты) б‑са уҙғарылған Ҡ.и.‑х. айырыла. БР‑ҙа (РФ‑та тәүгеләр иҫәбендә) почта һәм телеграф түләүҙәре өлөшөн кәметеүгә һәм иҫәпләшеүҙе реаль ваҡыт режимында үткәреүгә булышлыҡ итеүсе сертификацияланған төбәк эсе (1993) һәм төбәк‑ара (1998) электрон түләүҙәр системаһы булдырылған.
И.Р.Кощегулова
Тәрж. Г.Ҡ.Ҡунафина


text:
Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалығы дәүләт мәғлүмәт системаһында теркәлгән йорттар һаны буйынса Рәсәйҙә алтынсы урында Фото: Олег Яровиков
Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалығы дәүләт мәғлүмәт системаһында теркәлгән йорттар һаны буйынса Рәсәйҙә алтынсы урында
Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалығы дәүләт мәғлүмәт системаһында теркәлгән йорттар һаны буйынса Рәсәйҙә алтынсы урында Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Башҡортостан Торлаҡ-коммуналь хужалығы дәүләт мәғлүмәт системаһында теркәлгән йорттар һаны буйынса Рәсәй төбәктәре араһында алтынсы урын биләне.
Рейтингта беренсе урынды Белгород өлкәһе алды, унда 5170 йорт теркәлгән, йәғни пландан 100 процент. Артабан Киров һәм Мурманск өлкәләре, Ҡалмыҡстан һәм Тула өлкәһе килә. Башҡортостанда иһә 18 129 күп фатирлы йорттарҙан Торлаҡ-коммуналь хужалығы дәүләт мәғлүмәт системаһында 14 650 йорт теркәлгән, йәғни планлаштырылғандан 81 процент.
Башҡортостандың Торлаҡ һәм төҙөлөш өлкәһендә күҙәтеү буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтендә билдәләүҙәренсә, рейтинг системаға индерелгән объекттарҙың процент нисбәте һәм күп фатирлы йорттарҙың дөйөм һаны буйынса төҙөлә.


text: Әленән-әле үткәрелеп торған тикшеренеүҙәрҙән күренеүенсә, һаулыҡҡа сығымдың төп өлөшө стоматологияға китә. Шул уҡ ваҡытта мотлаҡ медицина страховкаһы (ОМС) полисы буйынса түләүһеҙ медицина ярҙамын берәү ҙә ғәмәлдән сығарманы. Күп осраҡта заманса материалдар, шул иҫәптән яҡтылыҡ тәьҫирендә ҡатырылған пломбалар ҡулланылған сифатлы дауалауға иҫәп тота алабыҙ. Тешкә зыян килтермәйенсә, аҡсаны нисек “һыуға һалмаҫҡа”, йәғни түләүһеҙ стоматологияның ОМС полисы нигеҙендә нисек эшләүе тураһында Пациенттарҙың именлеге һәм бойондороҡһоҙ медицина экспертизаһы буйынса милли агентлыҡ рәйесе, Төбәк-ара медицина страховкалаусылары союзы эксперты, медицина фәндәре докторы Алексей Старченко һөйләне.


text:
Юлдарҙа ғүмерҙәр ҡыйылмаһын
21 января 2015 йыл | Хоҡуҡ
ЮХХДИ начальнигы, полиция ма-йоры Жәлил Ғәйнуллин менән әңгәмәлә һүҙ районыбыҙ юлдарында күҙәтелгән киҫкен проблемалар хаҡында барҙы, шулай уҡ уҙған йылға йомғаҡ яһалды.
- Жәлил Әнүәр улы, башта уҙған 2014 йылда юл-транспорт ваҡиғаларын анализлап үтәйек әле…
- 2014 йылда бәлә-ҡазаға һәм үлемгә килтергән 47 юл-транспорт ваҡиғаһы булып, уларҙа 7 кешенең ғүмере өҙөлдө. 70 кеше төрлө кимәлдәге йәрәхәттәр алды һәм имгәнде.
Юл-транспорт һәләкәттәре осраҡтарын анализлағанда шундай һығымтаға киленә, эскән водителдәр ғәйебе менән килеп сыҡҡан фажиғәләрҙе иҫкәртеү йәһәтенән эсеп руль артына ултырыусыларға яза саралары ҡатылана барыуға ҡарамаҫтан, ошоға бәйле хоҡуҡ боҙоуҙар кәмемәй. Беҙ юл фажиғәләрен булдырмау йәһәтенән эскән килеш транспортта йөрөүселәрҙе үҙ ваҡытында асыҡлап, туҡтатып ҡалырға тырышабыҙ. Үткән йыл эскән килеш рулгә идара иткән 372 водитель асыҡланды. Беҙҙең ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре тарафынан йыл буйына 7391 юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоу осраҡтары асылды, 6593-өнә административ яза (штрафтар) билдәләнде, 759 эш мировой судҡа ебәрелде, шуның 751-е буйынса суд ҡарарҙары (215 водителгә транспорт сараһына идара итеүгә хоҡуғын сикләүгә, 136-һын административ ҡулға алыуға, 400-енә административ штраф һалыуға) сығарылды.
- Тағы ла ниндәй ҡағиҙәләрҙе һанға һуҡмау фажиғә менән тамамлана?
- Тиҙлек режимын арттырыу һәм ҡаршы хәрәкәт яғына сығыу.
Шуны әйтергә кәрәк, фажиғәле хәлдәргә килтереүсе ошондай ҡағиҙә боҙоуҙарға сикләү һәм тыйыу билдәләре булыуға ҡарамаҫтан, тиҙлекте арттырыу һәм ҡаршы яҡҡа сығыу менән бәйле хоҡуҡ боҙоуҙар кәмемәй. Хәрәкәт тиҙлеген арттырыуҙың – 3255, ҡаршы хәрәкәт яғына сығыуҙың 25 осрағы теркәлде.
- Беҙҙә ситтән килгән водителдәр араһында ҡағиҙә боҙоу, авария осраҡтары йышайыуы күҙәтелә…
- Эйе, ундай хәлдәр етерлек. Алда билдәләп үтелгән 47 юл-транспорт ваҡиғаһының 22-һе ситтән килгән водителдәр ғәйебе менән булды. 4 кешенең үлемендә, 28 кешенең төрлө кимәлдәге тән йәрәхәттәр алыуында, имгәнеүендә шулай уҡ ситтән килгән водителдәр ғәйепле.
- Юлдарҙың насар торошта булыуы ла аварияға сәбәпсе булыуы билдәле. Тап ошо сәбәпле килеп сыҡҡан юл-транспорт ваҡиғалары хаҡында ни әйтерһегеҙ?
- Әлбиттә, юлдарҙың торошо ҙур әһәмиәткә эйә. Автомобиль юлдары торошо арҡаһында 12 юл-транспорт ваҡиғаһында 2 кешенең ғүмере ҡыйылһа, 15 кеше имгәнде. Хеҙмәткәрҙәр тарафынан уҙған йылда юлдарҙы күҙәтеү тәңгәлендә 884 саҡрым урам һәм автомобиль юлдары тикшерелеп, 196 вазифалы кешегә күрһәтмәләр бирелде, 5 административ материал судҡа ебәрелде.
- Белеүебеҙсә, ЮХХДИ автомобиль юлдарындағы транспортты, хоҡуҡ боҙоусы водителдәрҙе генә тикшереп ҡалмай, ә районыбыҙ автопредприятиеларында транспорт сараларын юлға сығыр алдынан тикшереүҙәр ҙә уҙғара. Улар ниндәй һөҙөмтә бирә?
- Уҙған йыл һуҙымында автопредприятиеларҙа юлға сығыр алдынан транспорт сараларын контроль тикшереүҙәр ойошторолоп, 6 етәксегә күрһәтмәләр бирелде, 22 вазифалы һәм юридик шәхескә штраф һалынды, 26 транспорт сараһын файҙаланыу ты-йылды. 16 предприятиела водителдәр менән әңгәмәләр уҙғарылды. Бындай тикшереүҙәр, әлбиттә, ыңғай һөҙөмтә бирә.
- Бынан тыш төрлө профилактик саралар ҙа ойоштороп тораһығыҙ.
- Эйе, уҙғарылған профилактик сараларҙың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Балаларҙың каникулдары мәлендә ғәҙәттә "Иғтибар, балалар!” операцияһы уҙғарыла. Ҡышҡы каникул осоронда үткәрелгән был операция мәлендә РФ КоАП-ының 12.23-сө статьяһы 3-сө бүлегенә ярашлы, балаларын махсус креслоһыҙ йөрөткән 17 водителгә штраф һалынды. Мәктәптәрҙә уҡыусылар менән әңгәмәләр уҙғарылды, видеофильм-дар күрһәтелде, ҡул эштәренә, һүрәттәр, иншалар конкурстары уҙғарылды. Был операция сиктәрендә шулай уҡ районыбыҙ мәктәптәрендәге автобустар (йәмғеһе – 21) тикшерелде. Барыһы ла төҙөк, талаптарға ярашлы булыуы асыҡланды.
- Ғәҙәттә яңы йылдан яңы закондар, яңы үҙгәрештәр үҙ көсөнә инә.
- Эйе, юлдарҙа юл-транспорт ваҡиғаларына, фажиғәле хәлдәргә кәртә ҡуйыу йәһәтенән төрлө Закондар, ҡарарҙар, үҙгәрештәр үҙ көсөнә инә. 2015 йылдың 1 ғинуарынан Таможня союзы Комиссияһының ҡышҡы осорҙа (декабрь, ғинуар, февраль) транспорт сараһында ҡышҡы шиналарһыҙ йөрөү тыйылыуы хаҡындағы ҡарары ғәмәлгә инде. Был ҡарарҙы һанға һуҡмағандарға шулай уҡ штраф һалына.
Ә ағымдағы йылдың 1 июленән эскән килеш руль артына ултырырға йөрьәт иткән киҫекһеҙҙәргә уғата ҡаты яза ҡаралған закон үҙ көсөнә инәсәк.
- Әһәмиәтле һәм фәһемле әңгәмә өсөн һеҙгә рәхмәт. Юлдарҙа тәртип һәм именлек булдырыу эшендә арымай-талмай хеҙмәт итеүегеҙҙе теләп ҡалабыҙ.
- Жәлил Әнүәр улы, башта уҙған 2014 йылда юл-транспорт ваҡиғаларын анализлап үтәйек әле…
- 2014 йылда бәлә-ҡазаға һәм үлемгә килтергән 47 юл-транспорт ваҡиғаһы булып, уларҙа 7 кешенең ғүмере өҙөлдө. 70 кеше төрлө кимәлдәге йәрәхәттәр алды һәм имгәнде.
Юл-транспорт һәләкәттәре осраҡтарын анализлағанда шундай һығымтаға киленә, эскән водителдәр ғәйебе менән килеп сыҡҡан фажиғәләрҙе иҫкәртеү йәһәтенән эсеп руль артына ултырыусыларға яза саралары ҡатылана барыуға ҡарамаҫтан, ошоға бәйле хоҡуҡ боҙоуҙар кәмемәй. Беҙ юл фажиғәләрен булдырмау йәһәтенән эскән килеш транспортта йөрөүселәрҙе үҙ ваҡытында асыҡлап, туҡтатып ҡалырға тырышабыҙ. Үткән йыл эскән килеш рулгә идара иткән 372 водитель асыҡланды. Беҙҙең ЮХХДИ хеҙмәткәрҙәре тарафынан йыл буйына 7391 юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен боҙоу осраҡтары асылды, 6593-өнә административ яза (штрафтар) билдәләнде, 759 эш мировой судҡа ебәрелде, шуның 751-е буйынса суд ҡарарҙары (215 водителгә транспорт сараһына идара итеүгә хоҡуғын сикләүгә, 136-һын административ ҡулға алыуға, 400-енә административ штраф һалыуға) сығарылды.
- Тағы ла ниндәй ҡағиҙәләрҙе һанға һуҡмау фажиғә менән тамамлана?
- Тиҙлек режимын арттырыу һәм ҡаршы хәрәкәт яғына сығыу.
Шуны әйтергә кәрәк, фажиғәле хәлдәргә килтереүсе ошондай ҡағиҙә боҙоуҙарға сикләү һәм тыйыу билдәләре булыуға ҡарамаҫтан, тиҙлекте арттырыу һәм ҡаршы яҡҡа сығыу менән бәйле хоҡуҡ боҙоуҙар кәмемәй. Хәрәкәт тиҙлеген арттырыуҙың – 3255, ҡаршы хәрәкәт яғына сығыуҙың 25 осрағы теркәлде.
- Беҙҙә ситтән килгән водителдәр араһында ҡағиҙә боҙоу, авария осраҡтары йышайыуы күҙәтелә…
- Эйе, ундай хәлдәр етерлек. Алда билдәләп үтелгән 47 юл-транспорт ваҡиғаһының 22-һе ситтән килгән водителдәр ғәйебе менән булды. 4 кешенең үлемендә, 28 кешенең төрлө кимәлдәге тән йәрәхәттәр алыуында, имгәнеүендә шулай уҡ ситтән килгән водителдәр ғәйепле.
- Юлдарҙың насар торошта булыуы ла аварияға сәбәпсе булыуы билдәле. Тап ошо сәбәпле килеп сыҡҡан юл-транспорт ваҡиғалары хаҡында ни әйтерһегеҙ?
- Әлбиттә, юлдарҙың торошо ҙур әһәмиәткә эйә. Автомобиль юлдары торошо арҡаһында 12 юл-транспорт ваҡиғаһында 2 кешенең ғүмере ҡыйылһа, 15 кеше имгәнде. Хеҙмәткәрҙәр тарафынан уҙған йылда юлдарҙы күҙәтеү тәңгәлендә 884 саҡрым урам һәм автомобиль юлдары тикшерелеп, 196 вазифалы кешегә күрһәтмәләр бирелде, 5 административ материал судҡа ебәрелде.
- Белеүебеҙсә, ЮХХДИ автомобиль юлдарындағы транспортты, хоҡуҡ боҙоусы водителдәрҙе генә тикшереп ҡалмай, ә районыбыҙ автопредприятиеларында транспорт сараларын юлға сығыр алдынан тикшереүҙәр ҙә уҙғара. Улар ниндәй һөҙөмтә бирә?
- Уҙған йыл һуҙымында автопредприятиеларҙа юлға сығыр алдынан транспорт сараларын контроль тикшереүҙәр ойошторолоп, 6 етәксегә күрһәтмәләр бирелде, 22 вазифалы һәм юридик шәхескә штраф һалынды, 26 транспорт сараһын файҙаланыу ты-йылды. 16 предприятиела водителдәр менән әңгәмәләр уҙғарылды. Бындай тикшереүҙәр, әлбиттә, ыңғай һөҙөмтә бирә.
- Бынан тыш төрлө профилактик саралар ҙа ойоштороп тораһығыҙ.
- Эйе, уҙғарылған профилактик сараларҙың әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Балаларҙың каникулдары мәлендә ғәҙәттә "Иғтибар, балалар!” операцияһы уҙғарыла. Ҡышҡы каникул осоронда үткәрелгән был операция мәлендә РФ КоАП-ының 12.23-сө статьяһы 3-сө бүлегенә ярашлы, балаларын махсус креслоһыҙ йөрөткән 17 водителгә штраф һалынды. Мәктәптәрҙә уҡыусылар менән әңгәмәләр уҙғарылды, видеофильм-дар күрһәтелде, ҡул эштәренә, һүрәттәр, иншалар конкурстары уҙғарылды. Был операция сиктәрендә шулай уҡ районыбыҙ мәктәптәрендәге автобустар (йәмғеһе – 21) тикшерелде. Барыһы ла төҙөк, талаптарға ярашлы булыуы асыҡланды.
- Ғәҙәттә яңы йылдан яңы закондар, яңы үҙгәрештәр үҙ көсөнә инә.
- Эйе, юлдарҙа юл-транспорт ваҡиғаларына, фажиғәле хәлдәргә кәртә ҡуйыу йәһәтенән төрлө Закондар, ҡарарҙар, үҙгәрештәр үҙ көсөнә инә. 2015 йылдың 1 ғинуарынан Таможня союзы Комиссияһының ҡышҡы осорҙа (декабрь, ғинуар, февраль) транспорт сараһында ҡышҡы шиналарһыҙ йөрөү тыйылыуы хаҡындағы ҡарары ғәмәлгә инде. Был ҡарарҙы һанға һуҡмағандарға шулай уҡ штраф һалына.
Ә ағымдағы йылдың 1 июленән эскән килеш руль артына ултырырға йөрьәт иткән киҫекһеҙҙәргә уғата ҡаты яза ҡаралған закон үҙ көсөнә инәсәк.
- Әһәмиәтле һәм фәһемле әңгәмә өсөн һеҙгә рәхмәт. Юлдарҙа тәртип һәм именлек булдырыу эшендә арымай-талмай хеҙмәт итеүегеҙҙе теләп ҡалабыҙ.
Индира ИШКИНА әңгәмәләште.


text:
– Подъем! – тигән тауышҡа һикереп торор урынға, һаташаммы икән әллә, тип аптырап ятам. Командирҙың:
– Барығыҙ ҙа спорт күнекмәләренә марш! – тип әйткәненән һуң ғына үҙемдең әрмелә булыуыма төшөндөм һәм, юл ыңғай кейенә-кейенә, башҡалар кеүек сығып йүгерҙем…
Хәрби комиссар:
– Ҡустым, йә диссертацияңды яҡла, йә бурысыңды үтә, — тип әйткәс, ҡапылдан икенсе тәҡдимде һайлауым күптәр өсөн генә түгел, үҙемә лә көтөлмәгән яңылыҡ булды шикелле. Шулай итеп, университет йылдарын, ситтән тороп өҫтәмә белем алыуҙы артта ҡалдырып, бер нисә йыл кәләш ҡуйынында бәхет кисереп һәм журналист йөгөн тартып ҡарағас ҡына, “ҡарт һалдат” булып, хәрби бурысымды үтәргә юлландым.


text:
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була Фото: РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була
«Ижад» галереяһында «Башҡорт мәҡәлдәрен һәм әйтемдәрен» күреп була Фото: РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәте
М. Нестерев исемендәге Башҡорт дәүләт художество музейының «Ижад» күргәҙмә залы алдынғы башҡорт рәссамдәренең береһе Камил Ғөбәйҙуллиндың күргәҙмәһен тәҡдим итә. «Башҡорт мәҡәлдәре һәм әйтемдәре» серияһы ретушь ҡәләме менән төшөрөлгән 60 рәсемде үҙ эсенә ала. Рәссам аңлатыуынса, серияның концепцияһы халыҡтың тәрән аҡылын һынлы сәнғәт сараһы ярҙамында һүрәтләү, милли образлы фекерләү үҙенсәлеген һынландырыу теләгенән килеп сыға.
Ишембай, хәҙер инде Өфө оҫтаһы, Салауат Юлаев исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы Камил Ғөбәйҙуллин Өфө сәнғәт академияһы Һынлы сәнғәт факультетының станок графикаһы оҫтаханаһын ун йыл етәкләй, тинеләр РБ Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Күргәҙмә 14 ноябрҙә асыласаҡ.


text:
Октябрҙә төбәк халҡын өҫтәмә ике ял көнө көтә
ӨФӨ, 2014 йыл, 10 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Екатерина Соколова/.
Октябрҙә Башҡортостан халҡы ике көнгә күберәк ял итәсәк. Республика Хөкүмәте тарафынан 4 октябрь Ҡорбан байрамы менән бәйле эшләмәгән көн тип иғлан ителгән, ә 11 октябрҙә Республика көнө билдәләнә. Быйыл был көндәр шәмбегә тура килә.
Тимәк, шәмбе 4 октябрҙән ял көнө дүшәмбе 6 октябргә күсерелә, шәмбе 11 октябрҙән – дүшәмбе 13 октябргә. 3-сө һәм 10 октябрҙә эш оҙайлығы бер сәғәткә ҡыҫҡара.


text:
Башҡортостан һәм Ҡытай төбәктәре ике яҡлы хеҙмәттәшлекте үҫтереү яҡлыФото: БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте
Башҡортостан һәм Ҡытай төбәктәре ике яҡлы хеҙмәттәшлекте үҫтереү яҡлы
Башҡортостан һәм Ҡытай төбәктәре ике яҡлы хеҙмәттәшлекте үҫтереү яҡлыФото: БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2014 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
Ҡытайҙың Цзянси провинцияһында «Башҡортостан Республикаһы бизнесы көндәре» асылды. Наньчан, Гунцинчэн һәм Чунцин ҡалалары уларҙы үткәреү урындары булды. Башҡортостан делегацияһы составында Хөкүмәт ағзалары һәм 40-тан ашыу бәләкәй һәм урта бизнес вәкиле. Цзянси провинцияһы менән хеҙмәттәшлек быйыл майҙа, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың Ҡытай Халыҡ Республикаһына сәфәре барышында башланғайны.
— Башҡортостан предприятиелары Ҡытай компаниялары менән ауыл хужалығы, текстиль сәнәғәте һәм металлургия өлкәһендә әүҙем хеҙмәттәшлек итә алыр тигән ышаныстабыҙ. Халыҡтарыбыҙҙың йәшәү кимәлен арттырыу өсөн яңы йәнәш булған нөктәләрҙе табырға кәрәк. Гуманитар хеҙмәттәшлекте нығытыу мөһим, атап әйткәндә, студенттар менән алмашыуҙы ойоштороу. Был мотлаҡ рәүештә ике яҡ өсөн дә ыңғай һөҙөмтә бирәсәк, — тине сәләмләү телмәрендә Цзянси провинцияһы губернаторының беренсе урынбаҫары Мо Цзяньчэн.
— Нефть һәм газ тармағындағы мөһим ҡарарҙар Ҡытай менән Рәсәй араһындағы мөнәсәбәттәргә яңы этәргес бирҙе. Хәҙер илебеҙ төбәктәренә лә Ҡытай провинциялары менән сауҙа әйләнешен үҫтерергә кәрәк, — тине Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары Рөстәм Мәрҙәнов.
Башҡортостандың инвесторҙар өсөн асыҡ сәйәсәт күрһәтеүе билдәләнде.
— Тулайым төбәк продуктының үҫеше һигеҙ процент тәшкил итә. Дөйөм инвестициялар күләме һигеҙ миллиард долларға етте. Сит илдәрҙең капитал һалыу өлөшө 400 миллион доллар тәшкил итте, — тип билдәләне Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Евгений Маврин. Ул шулай уҡ Ҡытай менән хеҙмәттәшлек өсөн иң ҡулай йүнәлештәрҙе атаны: сығарыу сәнәғәте, нефть химияһы, үҫемлекселек продукцияһын тәрән эшкәртеү һәм инфраструктураны үҫтереү.
Рөстәм Мәрҙәновтың Ҡытай Партия комитетының Цзянси провинцияһы комитеты Секретары Цян Вэйем менән осрашыуы сиктәрендә һүҙ шулай уҡ яҡтарҙың мөмкин булған хеҙмәттәшлек тармаҡтары тураһында барҙы.
Цян Вэйем белдереүенсә, Ҡытайҙың эш даирәһе 2015 йылда Өфөлә Ҡытайҙың Сауҙа аҙнаһын уҙғарыу өсөн Башҡортостанға яуап сәфәрен әҙерләй.
— Ябай булмаған тышҡы сәйәси хәл Рәсәй һәм Ҡытай араһында – уның һөҙөмтәһендә Цзянси һәм Башҡортостан араһында – мөнәсәбәттәрҙе артабан нығытырға мөмкинлек биреүе бар, — тип билдәләне Рөстәм Мәрҙәнов.
Башҡортостан делегацияһы Цзянсиның юғары технологик зоналары предприятиеларында булды. Был зонаның майҙаны 230 квадрат километрҙан ашыу. Районда 2600-ҙән ашыу предприятие, уларҙың һәр унынсыһы сит ил капиталы менән.
Бынан тыш хеҙмәттәшлек тураһында бер нисә килешеү төҙөлдө. Башҡортостан Хөкүмәте менән Цзянси провинцияһының Халыҡ хөкүмәте араһында дуҫтарса мөнәсәбәт булдырыу, Өфө хакимиәте менән Наньчан ҡалаһының халыҡ хөкүмәте араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү ниәте тураһындағы протоколдарға ҡул ҡуйылды. Бынан тыш, Башҡортостан Хөкүмәте менән «Zhong ge trading group» предприятиеһы араһында, Башҡортостан Хөкүмәте, «Ишсталь» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте һәм «Цяо Лян» ауыр сәнәғәттең проект институты» компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүҙәр төҙөлдө.
Шулай уҡ бер нисә шәхси килешеүгә ҡул ҡуйылды. Шуларҙың береһе Ҡытайҙы бал менән тәьмин итеүгә ҡағыла. 4 ноябрҙә Гунцинчэн ҡалаһында башҡорт балы һатылған тәүге магазин асылды. Татлы аҙыҡтың тәүге тоннаһы Ҡытай магазиндары кәштәләренә ҡуйылған да инде, тип хәбәр иттеләр БР Хөкүмәте матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Бер төн эсендә республиканың көнбайышында ун ике сантиметр ҡар яуғанФото: Рөстәм Фәсхетдинов, Гөлназ Ермохина
Бер төн эсендә республиканың көнбайышында ун ике сантиметр ҡар яуған
Бер төн эсендә республиканың көнбайышында ун ике сантиметр ҡар яуғанФото: Рөстәм Фәсхетдинов, Гөлназ Ермохина
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостандың көнбайышында, Туймазы ҡалаһында, Кушнаренко, Илеш райондарында 8 октябргә ҡарай төндә ун ике сантиметр ҡар яуған. Ошо хаҡта «Башинформ» агентлығына Туймазыла йәшәүсе Рөстәм Фәсхетдинов хәбәр итте.
«Ҡар төнө буйына яуҙы. Һауа температураһы — 1 градус һалҡын. Тирә-яҡ епшек ҡарға күмелде», — тине ул.
«Башинформ» агентлығының Башгидрометҡа һылтанып хәбәр итеүенсә, 8 октябрҙә епшек ҡар яуыуы, елдең секундына 15-20 метрға тиклем көсәйеүе, боҙлауыҡ, электр сымдарына, ағастарға епшек ҡар йәбешеүе, ваҡытлыса ҡар ятыуы, төньяҡ-көнбайыш райондарҙа буран сығыуы көтөлә.


text:
Республика етәксеһе Африка студенттарынан башҡорт бейеүен әҙерләүҙәрен һораныФото: видеотрансляциянан скриншот
Республика етәксеһе Африка студенттарынан башҡорт бейеүен әҙерләүҙәрен һораны
Республика етәксеһе Африка студенттарынан башҡорт бейеүен әҙерләүҙәрен һораныФото: видеотрансляциянан скриншот
ӨФӨ, 2018 йыл, 20 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфө нефть техник университетын тамамлаусы, «ПОЛИЭФ» акционерҙар йәмғиәте стажеры, Башҡортостан Республикаһында Африка студенттары союзын ойоштороусы, «Башҡортостан Республикаһының йыл студенты – 2017» конкурсы еңеүсеһе, Анголанан Эштейта Матеуш Антониу тура эфирҙа Рөстәм Хәмитовҡа һорау бирҙе.
Эштейта Матеуш республика Башлығы менән башҡорт телендә һаулыҡ һорашты һәм бында алты йыл йәшәгәнгә күрә үҙен «афробашҡорт» итеп һанауын хәбәр итте.
«Бында килгәндә өйрәнеп китеүе ауыр булды. Ләкин башҡорт халҡының изгелегенә һәм университетта булдырылған шарттарға күрә тиҙ яраҡлашып киттек, — тип һөйләне Матеуш. — Уҡыған ваҡытта Башҡортостандың бай мәҙәниәтенә үтеп индек. «Мин башҡорт телен өйрәнәм» проектында ҡатнаштым. Башҡортостан халҡын донъялағы төрлө халыҡтарҙың мәҙәниәте менән таныштырыуҙы үҙемдең бурысым тип иҫәпләйем. Нефть университетында байтаҡ проекттар астыҡ, уларҙың берәүһе – ул Африка бейеү мәктәбе. Йыл һайын юғары уҡыу йортонда бик күп саралар үтә һәм беҙ саралар кимәлен республика һәм хатта федераль кимәлгә күтәрергә теләйбеҙ.
Эштейта Матеуш Рөстәм Хәмитовты Өфө дәүләт нефть техника университетына килеп, сил ит студенттары менән танышырға саҡырҙы. Ул юғары уҡыу йортонда 1300 самаһы сит ил студенты белем ала, тип хәбәр итте. Уларҙан 250 – Африка илдәре вәкилдәре.
«Саҡырыуығыҙҙы ҡабул итәм, — тине республика Башлығы. — Һеҙ бер нисә Африка һәм башҡорт бейеүен әҙерләгеҙ. Һеҙҙең башҡарыуығыҙҙа башҡорт бейеүҙәре бик шәп күренәсәк! Ҡыҙыҡлы милли ваҡиға ойоштороп күрһәтербеҙ. Мәҙәниәттәрҙең бер-береһенә үтеп инеүе ғәмәлдәге һәм буласаҡ мөнәсәбәттәрҙең нигеҙе булып тора.
http://www.bashinform.ru/news/1147170-rustem-khamitov-poprosil-afrikanskikh-studentov-podgotovit-bashkirskie-tantsy-/


text:
Танцевальная, матурлыҡ, оло юлдын тузаны (башкирская песня) Слушать СкачатьНа гудок Тот Самый ιק Башҡорт. (башкирская песня) Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Роберт Юлдашев, туган Як на Русском 1: syzyla iorak, 07 слушать скачать Курай, усманов. 37 слушать скачать Bassbosted, урал Иҙелбаев) (башкирские треки) Айгөл Үтәгәнова, aitelmyangyan mohabbyat (башкирская музыка) Vasilya Fattahova. 23 слушать скачать Рафаэль Латыйпов Башкирские: айт аkkошы (башкирские) Хамитова Лилия, эҙләмәйек ситтән һөйөүҙе (башкирская музыка) Буранбай Билалов, hin hoiondan sibar (башкирская музыка) Nugumanov I. Буран дулый (музыка башкирских песен) Хамитова Лилия, 17 слушать скачать БАШКИРСКИЕ песни, invincible (Explicit) ft.
Также у нас прослушали и скачали следующие песни на телефон:
Башкирские песни 12 4, 45 слушать скачать Башкирские песни Газим ильясов, башкирские плясовые 8, asti ты где-то не тот, lilu SkokMahri Pirgulyyewa Gel Gelsene мура тхагалетов сердцеMainstreaM One Время песок, туйға теләк (Пожелания к свадьбе) Башкирские песни Сәғиҙулла Байегет, иске Урал (башкирская мелодия курай) Раушан Курайшан: 28 слушать скачать Курай. Mias buiy BHI (башкирская песня) Musalimova Rauilya, 16 слушать скачать Башкирские песни, ethnic. Последний из рода Гэйнэ (башкирская музыка) Ҡондоҙ Ҡаламбаева, сине соясем килэ 3, посвященная маме) Слушать СкачатьНа гудок Ильдар Усманов, разновидность открытой продольной тростниковой флейты) башкирские песни, скачать музыку бесплатно, SEREBRO С Тобой (DJM Гребенщиков Remix)alexandra teLILU Mi Rope Heto www muzonx ruгудбай мой мальчикдебил слепаковSC Мой звукRyan Star, ber tutyryp karadyn (музыка башкирии) Sharafieva Rezeda. 2014) БАШКИРСКАЯ ПЕСНЯ Баҫ, BHI Urmandarga kerham (башкирская песня) Nugumanov I: дим буйы буртэ ат (башкирская песня) Раушан Курайшан, диско Слушать СкачатьНа гудок Башкирская песня, альдермешка кайтам але (башкирские песни) Фархи Хания.
Kuz allarymdan kitmisen (башкирские песни) Timerbaeva Farida, бесплатное демонстрационное скачивание для пользователей предоставляется в ознакомительных целях, tugannarnyn kaderen bel (башкирские) Timerbaeva Farida, Ишниязова) башкирская песня Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок АЛСУ САФИНА, ҡолой кантон (башкирская народная песня) Мухаматян Казакбаев, balalarga fatiha (башкирская музыка) Timerbaeva Farida. Беҙ бит бәхетле Башкирские песни Илдар Хәкимов, мине югалтырга ашыкмаv (башкирские песни) Гыйбашев Сагит? Кемдәр яратыр, вы нашли песню Башкирская, ( Дәүер ) Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок Фарида Кудашева Камиль Валеев, kaigylarzy onotyrga telim (башкирские мотивы) Oskar Usmanov.
Ҡыр ҡаҙҙары (Дикие гуси) (башкирские народные песни) Сафина Зөмәйрә, ҡаһым-түрә (Командир Кахым) (башкирская народная песня) Рафис Ишбаев, яңғыҙ көтөүсө (башкирские треки) Урал Иҙелбаев (Урал Идельбаев). Zangar tomandar artynda (башкирские песни) Oskar Usmanov, йэйэуле Мэхмут (башкирская песня) Айытколов Азат, классный Electro House Слушать СкачатьНа гудок Красивая башкирская песня-. Ozolop hoigyanemde (башкирские песни) Musalimova Rauilya: al saska tazhdary (башкирские песни) Rasuleva Liliya, track 15 4.
Башкирские песни 1 3, йомагужа-мэсетле (башкирский курай) Айытколов Азат, 14 слушать скачать Bassbosted, сашенька.
17 слушать скачать DJ MELORI, про любовь Слушать СкачатьНа гудок Слушать СкачатьНа гудок башкирские песни, ете ҡыҙ: слушать СкачатьНа гудок слушать СкачатьНа гудок Радик Юльякшин, яруллин бикбулатова нинэ бердэн бер тугел Башкирские народные песни: (башкирская песня) Урал Иҙелбаев (Урал Идельбаев)? 33 слушать скачать Bassbosted, циалковский (башкирская мелодия курай) Айытколов Азат? БеТ бит бУ хетле 3, 21 слушать скачать Bassbosted, айдагез берга бейерга Башкирские песни Илдар Хкимов, 20 слушать скачать Bassbosted. Toshtarema (башкирские песни) Oskar Usmanov, Юсупов) башкирская песня Слушать СкачатьНа гудок Ильдар усманов, кукушка) (башкирская народная песня) Идрис Газиев, 47 слушать скачать Башкирские песни, 27 слушать скачать Альфина Азгамова, 20 слушать скачать Башкирские, музыка слушать!
Йәшлек (песня на башкирском языке) ( муз, башкирские песни 0.
Скачать
- Т
- Lil Jon Ft E
- башкирские песни
- N
- thekills
- T
- Регистрация
- Ф
- Не Ангелы солнце
- Правообладателям
- Р
- mendez razor tongue
- W


text:
“Әстәғәфирулла! “Салауат Юлаев” – һуңғы урында”. Сентябрь уртаһында көйәрмәндәр ауыҙынан шундай һүҙҙәр йыш ишетелде. “Өфө-Арена”ға йөрөүселәр ҙә ҡырҡа кәмене.
Мәғлүмәттәр заманында йәшәүебеҙгә ҡарамаҫтан, халыҡҡа һәр ваҡыт мәғрифәт кәрәк. Ул үҙе, бигүк һиҙеп еткермәһә лә, рухи остаздарының аҡылына таянып эш итә. Мифтахетдин Аҡмулла, Дмитрий Лихачев, Мостай Кәрим. Ошо бөйөк өс кешенең ижадында, фекерләү даирәһендә һәм рухи донъяһында бихисап уртаҡлыҡ күрәм. Ватандаштарыбыҙҙың өсөһө лә наҙанлыҡ баҫып барған донъяны яҡтыртырға, дорфалыҡты нәзәкәтлелек аша еңергә, һәр нәмәне йөрәк күҙе менән күрергә өйрәтә торғайны. Хафа-хәсрәт саманан ашып, йөрәк күкрәктә ситлеккә ябылған бахыр ҡоштай сәбәләнгән саҡтарҙа әйләнәбеҙ ҙә Аҡмуллаға, Дмитрий Сергеевичҡа, Мостафа ағайға күҙ төбәйбеҙ. Дөрөҫөрәге, уларҙың ижадынан һәм тормошонан үҙебеҙгә генә билдәле һуҡмаҡтар эҙләйбеҙ.
Йыш ҡына телефонға төрлө кеше шылтырата, мәҫәлән, төрлө банк, телефон операторҙары. Алдан иҫкәртеп ҡуялар: “Һөйләшеү яҙылып бара”. Йәнәһе, ул-был була ҡалһа, уның һеҙгә ҡаршы ҡулланылыуы ихтимал. Күп йәмәғәт урындарында махсус иҫкәртеү элеп ҡуйылған: “Видеотөшөрөү бара”. Халыҡ был хәлгә өйрәнеп тә бөттө шикелле. Теге йәки был кешенең икенсе берәүҙе йәшерен рәүештә төшөрөп алған сюжеттары йыш ҡына енәйәт эштәрен асыуға булышлыҡ итә.
Грецияла “Сириза” партияһының сираттағы мәртәбә еңеү яулауы, АҠШ менән Рәсәйҙең Сүриәләге низағты бергәләп хәл итергә ынтылыуы, Израиль премьер-министры Биньямин Нетаньяхуҙың ҡапыл Мәскәүгә килеүе һәм башҡа ваҡиғалар уҙған арауыҡта иғтибар үҙәгендә булды.
Башҡортостан телевидениеһының тапшырыуҙарын тәүге сығарылыштарынан алып ҡарап киләм. Халҡыбыҙҙың үткәнен, бөгөнгөһөн һәм киләсәген яҡтыртыу һәр саҡ уның төп темалары булып торҙо.
Тау һырттары буйлап таң йүгерә,
Тау һырттарын һыйпай таң еле.
Ҡояш бөгөн беҙгә киң йылмая,
Ал нурҙары китә түгелеп.
Ошо көндәрҙә Өфөлә биләмәләрҙе таҙартыу буйынса дөйөм ҡала өмәһе ойошторолдо.
Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханала Асыҡ ишектәр көнө үтте.
Республикабыҙҙа IХ класс уҡыусылары 1 февралгә тиклем төп дәүләт имтиханын тапшырыу өсөн теге йәки был фәнде һайларға тейеш.
Артҡа 1 ... 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 39 Алға
Бит башына
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Республика йортонда Рәсәйҙең Спорт көрәше федерацияһы президенты Михаил Мамиашвили менән осрашты.


text:
Соня Хени (норв. Sonja Henie;
Ҡатын-ҡыҙҙар араһында яңғыҙ шыуыу буйынса тәүге һәм берҙән-бер өс тапҡыр
1936 йылда 24 йәшендә һәүәҫкәр спортты ҡалдырып, боҙҙағы балетта голливуд йондоҙона әйләнә. 1927—1958 йылдарҙа Голливудта 15 фильмда (иң билдәлеһе — «Ҡояшлы үҙән серенадаһы») төшә. 1941 йылда америка гражданлығы ҡабул итә.
Соня Хени Христианияла, хәҙерге
Бизнестан табыш алыуҙан тыш, Соняның атаһы ла, әсәһеһе лә бай вариҫтарҙан һанала. Ата-әсәһе балаларын бәләкәй саҡтан уҡ спорттың төрлө төрҙәренә ылыҡтыралар.
Соня Хени башта
Шулай уҡ, Хени
Атаһы ҡыҙы өсөн донъяла иң яҡшы педагогтарҙы, шул иҫәптән, билдәле Рәсәй балеринаһы Тамара Карсавинаны эшкә яллай.
Вильхельмдың маҡсаты ҡыҙын билдәле спортсы итеү була.
Хени 9 йәшлек сағында тәүге тапҡыр Норвегияла үткән өлкәндәр чемпионатында ҡатнаша, ә ун бер йәшлек сағында Шамониҙағы Ҡышҡы олимпия уйындарында (1924) һигеҙенсе урын алыуға өлгәшә.
Артабанғы 1924—1926 йылғы миҙгелендә һәр береһенән иң яҡшыһын алыу өсөн, Хени бер нисә боҙлоҡ һәм тренерын алмаштыра.
1927 йылда Соня Хени фигуралы шыуыу буйынса Донъя чемпионатында ун тапҡыр бер-бер артлы еңеү яулай (тарихта булмаған хәл).
Бер йылдан һуң ул беренсе Олимпия алтын миҙалын алыуға өлгәшә. Соня Хени 15 йәш тә 316 көн булғанында уҡ спорт донъяһында, яңғыҙҙар ярышында еңеп, ҙур сенсация тыуҙыра.
7 судьяның 6-һы ул күрһәткән «Үлеп барыусы аҡҡош» композицияһы өсөн тауыш бирә. Ул шулай уҡ Европа чемпионатында бер-бер артлы алты тапҡыр еңеп сыға.
Үҙенең спорт карьераһы осоронда Хени бик күп сәйхәт итә һәм төрлө сит ил тренирҙары менән эшләй. Тыуған ерендә, Ослола, ул «Frogner» стадионында күнекмәләр үтә, әммә һәүәҫкәр карьераһының аҙағында
Уны йыш ҡына шулай уҡ төрлө боҙ шоуҙарында ҡатнашырға Европаға ла, Төньяҡ Америкаға ла саҡыралар. Сониҙың атаһы ла, әсәһе лә үҙҙәренең бизнесын, ҡыҙҙарын менеджер сифатында оҙатып йөрөү өсөн, улдары Лейфҡа тапшыралар.
Соня Хени беренсе булып фигуралы шыуыу костюмында ҡыҫҡа итәк ҡуллана, шулай уҡ ул беренсе булып бейеүгә хореография индерә.
1936 йылдағы Донъя чемпионатынан һуң, Соня Хени боҙ шоуының һәүәҫкәрҙәр статусы менән хушлашып, профессиональ башкарыусылар карьераһын башлай.
Бәләкәй сағынан уҡ Хени Голливудта карьера яһарға һәм кино йондоҙо булырға хыяллана, һәм уға был хыялын тормошҡа ашырыу өсөн мөмкинлеккә юл асыла.
1936 йылда, атаһы ойошторған боҙҙағы балетта уңышлы сығыш яһағандан һуң, уны Fox Studios-та эшләүсе Дэррил Занук контракт төҙөү юлы менән эшкә яллай, һәм Хени шул замандағы иң юғары эш хаҡы алып эшләүсе актрисаларҙың береһенә әйләнә.
Соняға тәүге уңыштар «Миллионға берәү» филмынан һуң килә. Кино йондоҙо карьераһына өҫтәп, Соня Хени «Боҙҙа Голливуд ревюһы» тип аталған һәм бары уның өсөн генә боҙҙа балет туры ойошторған Артур Вирц менән контракт төҙөй.
Вирц шулай уҡ Хениҙың финанс кәңәшсеһе булараҡ та эш итә. Хениҙың ҙур танылыу яулаған мәлдәрендә, бындай турҙар уға йыл һайын ике миллион доллар килем бирә.
Шулай уҡ ул конькиҙар, спорт кейемдәрен, ҡыйбатлы биҙәүестәр һәм башҡа тауарҙарҙы рекламалау буйынса табышлы контракттар төҙөй. Был йүнәлештәге эшмәкәрлектән алған табыштары үҙ заманында уны донъялағы иң бай ҡатын-ҡыҙҙарҙың береһе итә.
1950 йылда Хени Вирц менән төҙөгән контрактын ғәмәлдән сығара һәм киләһе өс миҙгелдә «Сони Хениҙың боҙ ревюһы» тип аталған үҙ турҙарын үткәрә. Был хата ҡарар була. Вирц тамашасыларҙы яңы олимпия чемпионы — Барбара Энн Скотт менән таныштыра. Вирц иң яҡшы аренелар һәм даталар менән идара иткәнлектән, Хениға унан артып ҡалған насарҙары ғына эләгә. Бөтә был эшмәкәрлек финанс бөлгөнлөгө менән тамамлана. Тап шул ваҡытта Соня Хени алкоголь эсемлектәр ҡулланыуға әүәҫләнеп китә.
Хенҙың
Үҙенең һәүәҫкәрҙәр карьераһы ваҡытында ул йыш ҡына Германияла сығыш яһай, һәм аудиенцияның, атап әйткәндә, Гитлерҙың яҡын күргән кешеһенең береһе була.
Тормошта үҙ урынын тапҡан һәм танылған шәхес булараҡ, ул билдәле бер даирәләр, дәүләт һәм йәмәғәт башлыҡтары менән бер үк мөхиттә эш итә, шуға күрә уның өсөн бындай танышлыҡ ҡәҙимге аралашыу булараҡ ҡабул ителә.
Тәүге бәхәс, 1936 йылдағы Олимпия уйындары алдынан, Хениҙың Берлин күргәҙмәһендә Гитлерҙы нацист салюты менән сәләмләп ҡаршы алғанынан һуң, башлана. Бының өсөн ул Норвегия матбуғаты тарафынан ҡаты тәнҡиткә эләгә.
Гармиш-Партенкирхендағы Олимпия уйындарында ул салют бирмәй, әммә уйындан һуң, Гитлерҙың Берхтесгаден ситендә урынлашҡан резиденцияһына төшкө ашҡа саҡырыуҙан баш тартмай.
Гитлер Хениға оҙон итеп яҙылған яҙыулы фотоһын бүләк итә. Актерлыҡ карьераһын башлағас та, Хени нацистар менән бәйләнеште юғалтмай. Йозеф Геббельс уның «Миллионға берәү» тигән тәүге фильмын Германияла танытыуға үҙе шәхсән өлөш индерә.
Нацист Германияһының Норвегияны оккупациялау ваҡытында, немецтар Гитлерҙың автографлы фотографияһын күрәләр. Ул Хениҙың Ландёйҙағы ғаилә йортонда, Аскерҙа пионино өҫтөнә ҡуйылған була. Бының һөҙөмтәһендә Хениҙың Норвегиялағы шәхси милке тартып алыуға ла эләкмәй, немецтар тарафынан зыян да күрмәй.
1941 йылда Хени Америка Ҡушма Штаттары гражданкаһы булып китә. Голлевуд йондоҙҙарының күптәре кеүек, ул АҠШ-тың United Service Organizations (USO) һәм ошоға оҡшаш хәрәкәттәрҙең хәрби ҡыҫымын хуплай. Әммә Норвегия ҡаршылыҡ хәрәкәтенә һәм нацистарға ҡаршы асыҡ сығыш яһауҙарҙы яҡлауҙарҙа ҡатнашмай. Бының өсөн ул күп кенә норвегиялыларҙың һәм Норвегия американдарының тәнҡитенә эләгә.
Һуғыштан һуң, Хени күп кенә ватандаштарының үҙен хыянатсы тип ҡабул итеүҙәренә бошона. Нисек кенә булмаһын, ул Норвегияға үҙенең «Боҙҙағы байрам» тип аталған шоу программаһы менән әйләнеп ҡайта, һәм 1953, 1955 йылдарҙа триумф менән сығыш яһай.
Хени өс тапҡыр кейәүҙә була: Дэн Топпингта (
1956 йылда, төп эштәренән ситләшкәндән һуң, ул Унстадҡа кейәүгә сыға. Хени менән Унстад Осло ҡалаһында йәшәй башлайҙар һәм икәүләп хәҙерге сәнғәт буйынса ҙур ғына тупланма йыйыуға өлгәшәләр. Был тупланма Осло янындағы Хени-Унстад художестволы сәнғәт үҙәгенең төп экспозицияларын булдыра.
Рәсми никахынан тыш, Хениҙың күп һанлы йәрҙәре лә була. Улар иҫәбенә конькиҙа шыуыусы партнерҙар Джек Данна һәм Стюарт Реберн да инә, һуңғы мөхәббәт романдарының береһе актер Ван Джонсон менән була.
Оҙаҡ ваҡыт дауамында ул ағаһы Лейф менән аралашмай, ғаилә мөлкәте арҡаһында уның менән низағлаша[6].
Хениҙың вафатынан һуң Лейф һәм Раймонд Стрэйт «Боҙ королеваһы, күләгә королеваһы» тигән биографик китап яҙалар. Уға ярашлы, Хениҙың бар булмышын бары тик аҡса һәм секс ҡына биләгән була. Ул бик алама холоҡло тип күрһәтелә, һәм үҙ ғаиләһен, башҡа кешеләрҙе оятһыҙ рәүештә үҙ маҡсатына ирешеү өсөн тотона, тип яҙалар авторҙар.
1960 йылдар уртаһында Соня Хениҙа лейкемия ауырыуы табалар. Ул 1969 йылда, 57 йәшендә,
Ослола Соня Хениға бейек булмаған гранит постаментта бронза һынды кәүҙәләндергән һәйкәл ҡуйылған. Унда Соняның боҙҙа пируэт яһаған мәле сағылдырылған.


text:
Өфөлә “Оҫталар ҡалаһы” күргәҙмә-йәрминкәһе үткәрелә
Өфөнөң “Ҡунаҡһарай” сауҙа-эшлекле комплексында ҡулдан эшләнгән изделиеларҙан «Оҫталар ҡалаһы» күргәҙмә-йәрминкәһе үтә. Унда Башҡортостан оҫталарының ҡулдан эшләнгән уникаль изделиелары ҡуйылған.
— Күргәҙмә-йәрминкәләге бөтә тауарҙар берҙән-бер данала эшләнгән, — ти ойоштороусы фирма вәкиле Марина Малых. – Беҙгә кеше күп килә. Улар үҙҙәренә оҡшаған, шулай уҡ бүләккә тип әйберҙәр һатып ала. Авторҙар эштәре араһында мәрйендән, полимер балсыҡтан яһалған изделиеларҙы айырып күрһәтергә мөмкин. Тәүге тапҡыр беҙҙә биҙәү-ҡулланма сәнғәте төрө булараҡ ағасҡа һырлап эшләнгән әйберҙәр ҡуйылды. Һабын ҡайнатыусыларыбыҙ яңылыҡ индерә. Улар материал сифатында киптерелгән үләндәрҙе файҙалана.
Күргәҙмәлә шулай уҡ дизайнер баш кейемдәре табырға мөмкин, уларҙы башҡорт оҫталары еңел трикотаждан эшләгән.
«Оҫталар ҡалаһы» — был мастер-кластар үткәреү майҙансығы ла. Был юлы бында кейеҙ баҫыу буйынса мастер-класҡа яҙыу әүҙем бара.
Күргәҙмәлә республиканың күп ҡалаларынан оҫталар ҡатнаша. Ойоштороусыларҙың һүҙҙәренә ҡарағанда, күрше төбәктәр, атап әйткәндә, Силәбе өлкәһе вәкилдәре лә ҡыҙыҡһына башланы.


text:
1973 йыл
1973 (бер мең туғыҙ йөҙ етмеш өсөнсө) йыл — кәбисә булмаған йыл, григориан календары буйынса дүшәмбе көндө башлана. Был беҙҙең эраның 1973 йылы, 2 мең йыллыҡтың 973 йылы, XX быуаттың 73 йылы, XX быуаттың 8 ун йыллығының 3 йылы, 1970 йылдарҙың 4 йылы.
Ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 21 май — Сәғит Агиш, башҡорт яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты.
- 25 октябрь — Бирҙин Ғәли Иркәбай улы, Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).


text:
"Бәхетле булыр өсөн, кемделер бәхетле итергә кәрәк!".Был матур һүҙҙәрҙе белмәгән кеше юҡтыр бөгөнгө көндә. Нәҡ ошо һүҙҙәр "Бәхет хаҡы" спектакленең үҙәгендә торалыр.
Йылдар буйы Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт драма театры сәхнәһендә барған, берсә илһамландырған, берсә сихри нурға сорнаған был мелодрамаға халыҡ ағылып йөрөй. Хатта фойеға анһат ҡына үтеп булмай. Спектаклде күрергә ашҡынып килеүселәр ишеккә ябырыла, әммә билеттар бөткән...
Бәхет - бына ошолор инде, нисәмә йылдар буйы аншлаг менән барған "Бәхет хаҡы" спектакле 24 февраль көнө Башҡорт драма театры сәхнәһендә 100-се тапҡыр уйналасаҡ.
Приглашаем к участию в акции «Мой язык – язык дружбы. Минең телем – дуҫлыҡ теле».
Желающим принять участие в акции необходимо разместить заявку в группу «Вконтакте».


text:
Фото:
VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындарының сувенир продукцияһы Өфө магазиндарына һатыуға сығарылды
Фото:
Өфөлә 2013 йылғы VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары символикаһы төшөрөлгән сувенир продукцияһы һатыла башланы.
Теләгән һәр кем үҙенең сувенирҙар коллекцияһын өҫтәлгә ҡуя торған календарҙар, бәләкәй кеҫә календарҙары, магниттар менән тулыландыра ала. Шулай уҡ шапка, бейәләй һәм шарфтар һатып алырға була.
Сувенирҙар һатылған магазиндарҙың адрестары 2013 йылғы Халыҡ-ара балалар уйындары сайтында урынлаштырылған.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, VI Ҡышҡы халыҡ-ара балалар уйындары Башҡортостан баш ҡалаһында 26 февралдән 3 мартҡа тиклем үтә.


text:
Рөстәм Хәмитов Ишембай халҡын ҡаланың 75 йыллығы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Ишембай халҡын ҡаланың 75 йыллығы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов Ишембай халҡын ҡаланың 75 йыллығы менән ҡотланыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 11 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
10 февралдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Ишембайға нигеҙ һалыныуға 75 йыл тулыуға арналған тантаналы сарала ҡатнашты. Рөстәм Хәмитов ҡаланың сәнәғәт предприятиелары продукцияһы күргәҙмәһен ҡараны, Ишембай халҡын байрам менән ҡотлап, дәүләт наградалары тапшырҙы.
– Ишембай ере төйәгебеҙҙең тарихында мөһим роль уйнаны – ул башҡорт нефть тармағының сығанағына әүерелде. 1932 йылдың майында тап ошонда мастер Михаил Коровников бригадаһы быраулаған 702-се скважинанан нефть фонтаны урғылды. Шунан башланды ла инде Башҡортостандың нефть сығарыу сәнәғәте, – тип билдәләне республика Башлығы.
Данлы хеҙмәт традицияларын дауам итеүсе предприятиелар араһынан Рөстәм Хәмитов «Ишембайнефть», Ишембай махсус химик катализаторҙар заводын, «Инман» ябыҡ акционерҙар йәмғиәтен һәм «Витязь» машиналар төҙөү компанияһын атаны.
2010 йылдан Ишембайҙа төп капиталға инвестициялар күләме 1,5 миллиардтан 2,7 миллиард һумға тиклем күтәрелгән. Былтыр сәнәғәт етештереүе индексы уртаса республика кимәленә – 103,5 процентҡа еткән. Һуңғы дүрт йылда район тупланма бюджетының килем өлөшө 35-тән 48 процентҡа артҡан.
Шуның менән бергә ҡалала проблемалы урындар ҙә бар. Төбәк етәксеһе һүҙҙәренсә, бөгөнгө көнгә ойоҡ һәм трикотаж фабрикалары тулы ҡеүәтенә эшләмәй, Ишембай машиналар төҙөү заводында милексе менән ауырлыҡтар килеп тыуҙы. Әлеге ваҡытта ошо мәсьәләләрҙе хәл итеү юлдары ҡарала.
Республика Башлығы фекеренсә, халыҡтың социаль именлеге, тормош кимәленең юғарылығы ҡала властары һәм предприятиелары эшмәкәрлегендә тәүге урында булырға тейеш.
Ҡалала мәҙәниәт һәм мәғариф системаһы үҫеше мәсьәләләренә ҙур иғтибар бирелә, тип билдәләне Башҡортостан Башлығы үҙ сығышында.
– Ишембай – бик матур ҡала. Һеҙ төҙөкләндереү буйынса конкурстарҙа ҡатнашып, яҡшы һөҙөмтәләргә ирештегеҙ. Кешеләрҙең таҙалыҡ һәм тәртип булдырырға тырышыуы күренеп тора. Ҡала хеҙмәттәренең эше яйға һалынған, – тип белдерҙе төбәк етәксеһе.
Рөстәм Хәмитов ветерандарға һәм Ишембай ҡалаһының почетлы граждандарына яҡшы эштәре һәм әүҙем тормош позициялары өсөн рәхмәт белдерҙе.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәр исемлеге республика Башлығының рәсми сайтында баҫылған.


text:
Башҡортостандың Мәғариф министрлығында Берҙәм дәүләт имтиханы үткәреү буйынса ҡыҙыу элемтә эшләй. Һынауҙа ҡатнашыусылар, уларҙың ата-әсәләре, уҡытыусылар, ойоштороусылар 8 (347) 218-03-81, 218-03-28 телефон һандары буйынса имтиханға ҡағылышлы һорауҙар менән мөрәжәғәт итә ала. Бынан тыш, БДИ-ла хоҡуҡ боҙоуҙар хаҡында ла хәбәр итергә мөмкин.
Шылтыратыуҙар дүшәмбенән йомаға тиклем иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға ҡәҙәр ҡабул ителә. Шулай уҡ ведомство сайтында Берҙәм дәүләт имтиханына арналған махсус бүлек тә бар.


text:
31-05-2013, 11:31 / Социаль ѳлкә
Кѳсһѳҙ алкоголдең кѳсѳ нимәлә?
Һуңғы йылдарҙа ҡулына төҫлө сағыу банкалар тотҡан йәштәрҙе, хатта балаларҙы урамда йыш осратабыҙ. Үкенескә күрә, улар ҡулында лимонад та, һут та, хатта һыра ла түгел. Матурлап биҙәлгән тимер һауыттың эсендә - әҙ күләмдәге алкоголле энергетик эсемлек. Был үҙенсәлекле эсемлек составына кѳстѳ арттырыусы, тонусты күтәреүсе матдәләр йә иһә кофеин, алкоголь һәм төрлө тәм биреүсе ҡатнашмалар инә. Беҙҙә “дәртләндереүсе” эсемлектәр һәр магазинда тиерлек һатылһа ла, Европала хәл бөтөнләй башҡаса. Мәҫәлән Данияла, Францияла, Норвегияла бындай эсемлектәрҙе бары тик дарыуханаларҙан ғына табырға була....