text:
“Балаларға белем һәм тәрбиә биреү системаһын камиллаштырыу”
31 августа 2017 йыл | Мәғариф
Бер нисә көндән яңы уҡыу йылына аяҡ баҫабыҙ. Районда 6,5 мең (4441 уҡыусы һәм 2 меңдән ашыу мәктәпкәсә йәштәге) бала яңыртылған балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә киләсәк. 15 августа үҙ эшен тамамлаған белем биреү учреждениеларын яңы уҡыу йылына ҡабул итеү комиссияһы 25 учреждениены эшкә әҙер тип тапты.
2016-2017 уҡыу йылына ҡуйылған бурыстарҙы тулыһынса үтәнек, йомғаҡлау аттестацияһы һәм йәйге ялды ойоштороуҙы лайыҡлы атҡарып сыҡтыҡ тип әйтә алам. Мәктәп эшмәкәрлегенең төп күрһәткесе булып дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы тора. 2017 йылда 11 класты 168 уҡыусы тамамланы. Дөйөм белем алыу курсын үҙләштерә алмаған 1 уҡыусынан тыш ҡалғандары Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырҙы. Уларҙың 28-е мәктәпте "Уҡыуҙағы айырыуса уңыштары өсөн” миҙалы менән тамамланы. 9 класты тамамлаусы 417 уҡыусының икәүһе имтихандарға индерелмәне. 411 уҡыусының дүртәүһе дәүләт аттестацияһын үтә алмай, белешмә менән сығарылды. 25 уҡыусы тик "5”-ле билдәләренән генә торған аттестат алды.
Инклюзив уҡытыу
Һуңғы йылдарҙа илебеҙҙә үткәрелгән социаль сәйәсәттең төп маҡсаты – мәғариф системаһын бөтә граждандар ҙа белем алырлыҡ итеп үҙгәртеү. Һуңғы 20 йыл эсендә төрлө кире тәьҫирҙәр йоғонтоһонда психик һәм соматик үҫешендә тайпылыштар булған, аутизм менән сирләүсе балаларҙың һаны артыуы күҙәтелә. Ошоларға бәйле йәмғиәттә инклюзив белемгә мохтаждар артты. Шул уҡ ваҡытта ата-әсәләр ошо категорияларға ҡараған балаларын махсус интернаттарға уҡырға бирмәй, ғаиләлә тәрбиәләй, ғәҙәти балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә урынлаштыра. Ата-әсәләрҙең был теләге закон тарафынан яҡлана. Ра-йон мәктәптәрендә сәләмәтлектәре сикләнгән 170 бала белем ала. Инклюзив белем биреү өсөн шарттар булдырыу – инвалидтарҙың балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә ҡаршылыҡһыҙ үтеү мөмкинлеге һәм махсус парталар ғына түгел, ә тәү сиратта, яраҡлаштырылған программалар һәм индивидуаль уҡыу пландары, махсус әҙерлекле педагогик кадрҙар. Әлеге көндә Красноусолдағы 2-се һәм Бурлы мәктәптәрендә был йәһәттән күп эштәр башҡарыла. Был мәктәптәр "Уңайлы мөхит” Федераль программаһында ҡатнаша һәм мөмкинлектәре сикле балаларҙы ҡабул итергә әҙер. Райондың башҡа мәктәптәрендә лә был категорияға ҡараған һәр баланың мөмкинселегенә яраҡлаштырылған уҡытыу программалары өҫтөндә эш бара. Инклюзив белем биреүҙең уңышлы тәжрибәһен Табын коррекция мәктәп-интернаты миҫалында күрергә мөмкин.
Мәктәпкәсә
белем биреү
Районда 3 йәштән 7 йәшкә тик-лемге балалар араһында мәктәпкәсә учреждениеларға сират 2015 йылда уҡ бөтөрөлгәйне. Шул уҡ ваҡытта 3 йәшкә тиклемге кескәйҙәрҙең 9 проценты ғына балалар баҡсаларына йөрөй. Красноусолда 120 урынлыҡ яңы баҡса асылыу менән был мәсьәлә ыңғай яҡҡа үҙгәрер тип ышанабыҙ.
Тәрбиә биреү –
төп маҡсат
Яңы Федераль дәүләт белем биреү стандарттары бөтә кимәлдәрҙә лә белем биреүҙең маҡсаты – уҡыусыларҙы рухи-әхлаҡи яҡтан үҫтереү, тәрбиәләү һәм сәләмәтлектәрен һаҡлау тип билдәләй. Ә белем биреүҙе ошо маҡсатты тормошҡа ашырыу сараһы тип ҡарай. Рәсәй Хөкүмәтенең "Рәсәй Федерацияһында 2025 йылға тик-лем тәрбиәнең үҫеш стратегияһы” тип аталған күрһәтмәһенең, "Рәсәй Федерацияһында Балалыҡ ун йыллығын иғлан итеү тураһында” Президент ҡарарының ҡабул ителеүе осраҡлы хәл түгел, әлбиттә.
Тәрбиә системаһының өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе – үҫеп килеүсе йәш быуында гражданлыҡ һәм илһөйәрлек сифаттары тәрбиәләү. Райондың бар белем биреү учреждение-
ларында ла мөһим тарихи даталарҙы билдәләү, акциялар һәм флешмобтар үткәреү ҡаралған тәрбиәүи эш пландары тормошҡа ашырыла.
Йыл һайын февраль айы хәрби-патриотик темаға арнала. 9 майҙа үткәрелгән Еңеү парадында ра-йон үҙәге мәктәптәре һәм гимназия, Аҡкүл, Бурлы, Курорт, Табын, Яңғыҙҡайын ауыл мәктәптәре коллективтары һәм уҡыусылары әүҙемлек күрһәтә. Быйылғы "Үлемһеҙ полк” акцияһында 800 уҡыусы ҡатнашты. Уға ҡушылыусы мәктәптәр һаны йылдың-йылы арта бара. Уҙған уҡыу йылында район мәктәптәрендә 13 хәрби-патриотик клуб төҙөлдө, "Йәш армия” йәмәғәт ойошмаһы эшләй башланы. Уҡыусылар яугир яҡташтарыбыҙға ҡуйылған һәйкәлдәргә шефлыҡ итә.
Район мәктәптәрендә 18 Хәрби дан һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы эшләй. Улар балаларға тыуған яҡ тарихы, мәҙәниәте буйынса өҫтәмә белем алырға мөмкинлек биргән тәрбиә үҙәктәренә әйләнергә тейеш.
Ҙур тәрбиә эштәре Балалар ижады үҙәгендә һәм Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбендә алып барыла. Балалар ижады үҙәгендә 2039 бала - 5 йүнәлештә, спорт мәктәбендә 874 уҡыусы 9 спорт йүнәлеше буйынса шөғөлләнә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 2015 йылда өҫтәмә белем биреү учреждениеларында үткән ҡулайлаштырыу һөҙөмтәһендә өҫтәмә белем алыусы 5-тән 18 йәшкә тиклемге балаларҙың һаны 58,2 процентҡаса кәмене. Бөгөн мәғариф бүлеге һәм педагогтар алдында 2018 йылға был күрһәткесте 78 процентҡа еткереү бурысы тора. Башҡортостандың яңы гражданы шәхесен формалаштырыу һәм таланттарҙы үҫтереү маҡсатында йыл һайын Балалар ижады үҙәгендә 20 номинация буйынса "Һәләтле балалар” конкурсы үтә. Тыуған яҡты өйрәнеү йүнәлешендә лә ҙур эштәр алып барыла.
Балаларға спорт тәрбиәһе биреү сиктәрендә районда спорттың бөтә төрҙәре буйынса ла уҡыусылар Спартакиадаһы уҙа. Уның еңеүселәре республика ярыштарында уңышлы ҡатнаша. Красноусолдағы 1-се, 2-се, 3-сө мәктәптәр, гимназия, Ҡауарҙы һәм Сәйетбаба мәктәптәре уҡыусылары яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә.
Тәрбиә процесында этно-мәҙәни белем биреү ҙур әһәмиәткә эйә. Бының менән мәктәптәр, өҫтәмә белем биреү учреждениелары, милли-мәҙәни үҙәктәр, мәктәп һәм мәҙәниәт йорттарындағы түңәрәктәр шөғөлләнә. Уларҙың эшенең төп шарты булып туған телде һәм дәүләт телдәрен өйрәнеү тора. Белем биреүҙең Федераль дәүләт стандарттары талаптарына ярашлы, туған телде һәм сит ил телдәрен өйрәнеү һәм аралашыу балалар баҡсаһында уҡ башланырға те-йеш. Тәрбиә мәсьәләләре бигерәк тә әле күп ғаиләләр тотороҡһоҙ социаль-иҡтисади шарттарҙа йәшәгән осорҙа мөһим. Мәктәптәргә педагогик бурыс-тар менән бер рәттән, ғаилә менән бергә эшләгәндә генә хәл ителә торған социаль проблемалар ҙа йөкмәтелә. Шулай итеп, район уҡытыусылары алдына ата-әсәләр менән эште юғары кимәлдә ойоштороу бурысы ҡуйылды. Уны үтәү өсөн яңы уҡыу йылында мәғариф бүлеге тәрбиә системаһын камиллаштырыу буйынса муниципаль программа ҡабул итәсәк.
Район хакимиәте һәм мәктәптәр коллективтары көсө менән белем һәм тәрбиә биреү программаларын тормошҡа ашырыу өсөн уңайлы һәм хәүефһеҙ шарттар булдырыла. Билдәле булыуынса, кластан тыш эште юғары кимәлдә алып барыу, өҫтәмә белем биреү программаларын үтәү өсөн мәктәптәр бер сменаға күсергә те-йеш. Әле районда икенсе сменала белем алған уҡыусылар 11,2 процент тәшкил итә. Был мәсьәләне хәл итеү маҡсатында район үҙәгенең 1-се, 2-се мәктәптәрендә ремонт эштәре үтәсәк. Һөҙөмтәлә, 2-се сменаның 186 уҡыусыһы бер сменала уҡыясаҡ.
Йылдың-йылы федераль һәм республика программаларында ҡатнашып, район белем биреү учреждениеларының хәл-торошо яҡшыра, бигерәк тә спорт залдарыныҡы. Мәҫәлән, уҙған йылда Красноусолдағы 2-се, 3-сө мәктәптәрҙең спорт залдары ремонтланып, Еҙем-Ҡаран, Табын мәктәптәренә спорт ҡоролмалары алынһа, быйыл Ҡарағай һәм Ҡауарҙы мәктәптәренең спорт залдарында заманса шарттар булдырыла. Алдағы планда ремонт эштәре Аҡкүл һәм Үзбәк мәктәптәрендә ҡаралған.
Хөрмәтле коллегалар!
Бөйөк педагог Антон Семенович Макаренко әйтеүенсә, "Кешене бәхетле итеү мөмкин түгел, әммә уны бәхетле булырлыҡ итеп тәрбиәләргә мөмкин”. Шуға күрә яңы уҡыу йылы алдынан һеҙгә бәхет теләйем, сөнки тик үҙе бәхетле кеше генә бәхетле быуын тәрбиәләй ала. Барығыҙға ла һаулыҡ, етәкселәр һәм коллегаларығыҙ араһында абруй яулауығыҙҙы теләйем. Уҡыусыларығыҙ һәм тәрбиәләнеүселәрегеҙ уңыштары менән һөйөндөрһөн!
2016-2017 уҡыу йылына ҡуйылған бурыстарҙы тулыһынса үтәнек, йомғаҡлау аттестацияһы һәм йәйге ялды ойоштороуҙы лайыҡлы атҡарып сыҡтыҡ тип әйтә алам. Мәктәп эшмәкәрлегенең төп күрһәткесе булып дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы тора. 2017 йылда 11 класты 168 уҡыусы тамамланы. Дөйөм белем алыу курсын үҙләштерә алмаған 1 уҡыусынан тыш ҡалғандары Берҙәм дәүләт имтихандарын уңышлы тапшырҙы. Уларҙың 28-е мәктәпте "Уҡыуҙағы айырыуса уңыштары өсөн” миҙалы менән тамамланы. 9 класты тамамлаусы 417 уҡыусының икәүһе имтихандарға индерелмәне. 411 уҡыусының дүртәүһе дәүләт аттестацияһын үтә алмай, белешмә менән сығарылды. 25 уҡыусы тик "5”-ле билдәләренән генә торған аттестат алды.
Инклюзив уҡытыу
Һуңғы йылдарҙа илебеҙҙә үткәрелгән социаль сәйәсәттең төп маҡсаты – мәғариф системаһын бөтә граждандар ҙа белем алырлыҡ итеп үҙгәртеү. Һуңғы 20 йыл эсендә төрлө кире тәьҫирҙәр йоғонтоһонда психик һәм соматик үҫешендә тайпылыштар булған, аутизм менән сирләүсе балаларҙың һаны артыуы күҙәтелә. Ошоларға бәйле йәмғиәттә инклюзив белемгә мохтаждар артты. Шул уҡ ваҡытта ата-әсәләр ошо категорияларға ҡараған балаларын махсус интернаттарға уҡырға бирмәй, ғаиләлә тәрбиәләй, ғәҙәти балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә урынлаштыра. Ата-әсәләрҙең был теләге закон тарафынан яҡлана. Ра-йон мәктәптәрендә сәләмәтлектәре сикләнгән 170 бала белем ала. Инклюзив белем биреү өсөн шарттар булдырыу – инвалидтарҙың балалар баҡсаларына һәм мәктәптәргә ҡаршылыҡһыҙ үтеү мөмкинлеге һәм махсус парталар ғына түгел, ә тәү сиратта, яраҡлаштырылған программалар һәм индивидуаль уҡыу пландары, махсус әҙерлекле педагогик кадрҙар. Әлеге көндә Красноусолдағы 2-се һәм Бурлы мәктәптәрендә был йәһәттән күп эштәр башҡарыла. Был мәктәптәр "Уңайлы мөхит” Федераль программаһында ҡатнаша һәм мөмкинлектәре сикле балаларҙы ҡабул итергә әҙер. Райондың башҡа мәктәптәрендә лә был категорияға ҡараған һәр баланың мөмкинселегенә яраҡлаштырылған уҡытыу программалары өҫтөндә эш бара. Инклюзив белем биреүҙең уңышлы тәжрибәһен Табын коррекция мәктәп-интернаты миҫалында күрергә мөмкин.
Мәктәпкәсә
белем биреү
Районда 3 йәштән 7 йәшкә тик-лемге балалар араһында мәктәпкәсә учреждениеларға сират 2015 йылда уҡ бөтөрөлгәйне. Шул уҡ ваҡытта 3 йәшкә тиклемге кескәйҙәрҙең 9 проценты ғына балалар баҡсаларына йөрөй. Красноусолда 120 урынлыҡ яңы баҡса асылыу менән был мәсьәлә ыңғай яҡҡа үҙгәрер тип ышанабыҙ.
Тәрбиә биреү –
төп маҡсат
Яңы Федераль дәүләт белем биреү стандарттары бөтә кимәлдәрҙә лә белем биреүҙең маҡсаты – уҡыусыларҙы рухи-әхлаҡи яҡтан үҫтереү, тәрбиәләү һәм сәләмәтлектәрен һаҡлау тип билдәләй. Ә белем биреүҙе ошо маҡсатты тормошҡа ашырыу сараһы тип ҡарай. Рәсәй Хөкүмәтенең "Рәсәй Федерацияһында 2025 йылға тик-лем тәрбиәнең үҫеш стратегияһы” тип аталған күрһәтмәһенең, "Рәсәй Федерацияһында Балалыҡ ун йыллығын иғлан итеү тураһында” Президент ҡарарының ҡабул ителеүе осраҡлы хәл түгел, әлбиттә.
Тәрбиә системаһының өҫтөнлөклө йүнәлештәренең береһе – үҫеп килеүсе йәш быуында гражданлыҡ һәм илһөйәрлек сифаттары тәрбиәләү. Райондың бар белем биреү учреждение-
ларында ла мөһим тарихи даталарҙы билдәләү, акциялар һәм флешмобтар үткәреү ҡаралған тәрбиәүи эш пландары тормошҡа ашырыла.
Йыл һайын февраль айы хәрби-патриотик темаға арнала. 9 майҙа үткәрелгән Еңеү парадында ра-йон үҙәге мәктәптәре һәм гимназия, Аҡкүл, Бурлы, Курорт, Табын, Яңғыҙҡайын ауыл мәктәптәре коллективтары һәм уҡыусылары әүҙемлек күрһәтә. Быйылғы "Үлемһеҙ полк” акцияһында 800 уҡыусы ҡатнашты. Уға ҡушылыусы мәктәптәр һаны йылдың-йылы арта бара. Уҙған уҡыу йылында район мәктәптәрендә 13 хәрби-патриотик клуб төҙөлдө, "Йәш армия” йәмәғәт ойошмаһы эшләй башланы. Уҡыусылар яугир яҡташтарыбыҙға ҡуйылған һәйкәлдәргә шефлыҡ итә.
Район мәктәптәрендә 18 Хәрби дан һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы эшләй. Улар балаларға тыуған яҡ тарихы, мәҙәниәте буйынса өҫтәмә белем алырға мөмкинлек биргән тәрбиә үҙәктәренә әйләнергә тейеш.
Ҙур тәрбиә эштәре Балалар ижады үҙәгендә һәм Балалар-үҫмерҙәр спорт мәктәбендә алып барыла. Балалар ижады үҙәгендә 2039 бала - 5 йүнәлештә, спорт мәктәбендә 874 уҡыусы 9 спорт йүнәлеше буйынса шөғөлләнә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, 2015 йылда өҫтәмә белем биреү учреждениеларында үткән ҡулайлаштырыу һөҙөмтәһендә өҫтәмә белем алыусы 5-тән 18 йәшкә тиклемге балаларҙың һаны 58,2 процентҡаса кәмене. Бөгөн мәғариф бүлеге һәм педагогтар алдында 2018 йылға был күрһәткесте 78 процентҡа еткереү бурысы тора. Башҡортостандың яңы гражданы шәхесен формалаштырыу һәм таланттарҙы үҫтереү маҡсатында йыл һайын Балалар ижады үҙәгендә 20 номинация буйынса "Һәләтле балалар” конкурсы үтә. Тыуған яҡты өйрәнеү йүнәлешендә лә ҙур эштәр алып барыла.
Балаларға спорт тәрбиәһе биреү сиктәрендә районда спорттың бөтә төрҙәре буйынса ла уҡыусылар Спартакиадаһы уҙа. Уның еңеүселәре республика ярыштарында уңышлы ҡатнаша. Красноусолдағы 1-се, 2-се, 3-сө мәктәптәр, гимназия, Ҡауарҙы һәм Сәйетбаба мәктәптәре уҡыусылары яҡшы һөҙөмтәләр күрһәтә.
Тәрбиә процесында этно-мәҙәни белем биреү ҙур әһәмиәткә эйә. Бының менән мәктәптәр, өҫтәмә белем биреү учреждениелары, милли-мәҙәни үҙәктәр, мәктәп һәм мәҙәниәт йорттарындағы түңәрәктәр шөғөлләнә. Уларҙың эшенең төп шарты булып туған телде һәм дәүләт телдәрен өйрәнеү тора. Белем биреүҙең Федераль дәүләт стандарттары талаптарына ярашлы, туған телде һәм сит ил телдәрен өйрәнеү һәм аралашыу балалар баҡсаһында уҡ башланырға те-йеш. Тәрбиә мәсьәләләре бигерәк тә әле күп ғаиләләр тотороҡһоҙ социаль-иҡтисади шарттарҙа йәшәгән осорҙа мөһим. Мәктәптәргә педагогик бурыс-тар менән бер рәттән, ғаилә менән бергә эшләгәндә генә хәл ителә торған социаль проблемалар ҙа йөкмәтелә. Шулай итеп, район уҡытыусылары алдына ата-әсәләр менән эште юғары кимәлдә ойоштороу бурысы ҡуйылды. Уны үтәү өсөн яңы уҡыу йылында мәғариф бүлеге тәрбиә системаһын камиллаштырыу буйынса муниципаль программа ҡабул итәсәк.
Район хакимиәте һәм мәктәптәр коллективтары көсө менән белем һәм тәрбиә биреү программаларын тормошҡа ашырыу өсөн уңайлы һәм хәүефһеҙ шарттар булдырыла. Билдәле булыуынса, кластан тыш эште юғары кимәлдә алып барыу, өҫтәмә белем биреү программаларын үтәү өсөн мәктәптәр бер сменаға күсергә те-йеш. Әле районда икенсе сменала белем алған уҡыусылар 11,2 процент тәшкил итә. Был мәсьәләне хәл итеү маҡсатында район үҙәгенең 1-се, 2-се мәктәптәрендә ремонт эштәре үтәсәк. Һөҙөмтәлә, 2-се сменаның 186 уҡыусыһы бер сменала уҡыясаҡ.
Йылдың-йылы федераль һәм республика программаларында ҡатнашып, район белем биреү учреждениеларының хәл-торошо яҡшыра, бигерәк тә спорт залдарыныҡы. Мәҫәлән, уҙған йылда Красноусолдағы 2-се, 3-сө мәктәптәрҙең спорт залдары ремонтланып, Еҙем-Ҡаран, Табын мәктәптәренә спорт ҡоролмалары алынһа, быйыл Ҡарағай һәм Ҡауарҙы мәктәптәренең спорт залдарында заманса шарттар булдырыла. Алдағы планда ремонт эштәре Аҡкүл һәм Үзбәк мәктәптәрендә ҡаралған.
Хөрмәтле коллегалар!
Бөйөк педагог Антон Семенович Макаренко әйтеүенсә, "Кешене бәхетле итеү мөмкин түгел, әммә уны бәхетле булырлыҡ итеп тәрбиәләргә мөмкин”. Шуға күрә яңы уҡыу йылы алдынан һеҙгә бәхет теләйем, сөнки тик үҙе бәхетле кеше генә бәхетле быуын тәрбиәләй ала. Барығыҙға ла һаулыҡ, етәкселәр һәм коллегаларығыҙ араһында абруй яулауығыҙҙы теләйем. Уҡыусыларығыҙ һәм тәрбиәләнеүселәрегеҙ уңыштары менән һөйөндөрһөн!


c: text/html

text:
Бөгөн Башҡортостанда 45 градусҡа тиклем иң һыуыҡ көн һәм төн
Бөгөн Башҡортостанда иң һыуыҡ көн һәм тағы ла, үткән төндәге кеүек, иң һыуыҡ төн, айырым райондарҙа минус 44-45 градусҡа тиклем һыуыҡ буласаҡ.
— Бөтә беҙҙең күҙаллауҙар тулыһынса тап килде. Бөгөн республикала һауа температураһы 35-36 градус һыуыҡ, Өфөлә – 30-31 тәшкил итәсәк, Башҡортостандың баш ҡалаһында саҡ ҡына йылыраҡ, тотош төбәк буйынса төндә – 33 градустан алып 36 градусҡа тиклем һыуыҡ булды, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Башгидрометтың баш синоптигы Анна Козаева.
Ял көндәрендә һауа температураһы бер аҙ күтәреләсәк, тик күпкә түгел. Һыуыҡ һауа торошо һаҡланасаҡ, «тик сатлама һыуыҡтар ғына сигенәсәк».
— Әгәр бөгөн республика буйынса төндә айырым райондарҙа 44-45 градус һыуыҡ булһа, артабанғы көндәрҙә температура яҡынса биш-ете градусҡа күтәреләсәк, — тип белдерҙе Анна Козаева. — шәмбе-йәкшәмбелә, 1 һәм 2 февралдә, өҫтөнлөк иткән температура Башҡортостанда төндә – минус 25-30 градус, айырым райондарҙа 35-40 буласаҡ. Был айырыуса республиканың төньяҡ-көнсығышы һәм көнсығышы. Көндөҙ һауа температураһы бик «сағыу» — 23-28 градус сигендә, урыны менән 33 градусҡа тиклем һыуыҡ.
Шәмбе, 1 февралдә, синоптиктар бер аҙ ҡар яуыуын күҙаллай, бигерәк тә республиканың төньяҡ-көнбайыш өлөшөндә.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Монастир
Монасти́р[1] (ғәр. المـنسـتير al-munastîr, грексәнән uovaσtήpιov — монастырь; тунис һөйләшендә — /lmisti:r/) — Тунистағы ҡала, Монастир виләйәтенең административ үҙәге, 549-меңлек ҡала агломерацияһының үҙәге һәм Сус — Монастир — Мәхдиә ҡалаларын берләштергән 1.5 миллионлыҡ полицентрик конурбацияның икенсе үҙәге. Балыҡсылыҡ порты, диңгеҙ порты, Тунистың беренсе президенты Хәбиб Бурғибә тыуған ҡала. Халҡы — 105 мең кеше (2014).
Ҡала Тунис үҙәк яр буйындағы ҡаялы ярымутрауҙа, Сустан 20 саҡрым көньяҡҡа һәм ил баш ҡалаһы Тунистан 165 саҡрым көнъяҡҡараҡ урынлашҡан.
Монастир боронғо «Рус Пенна» финикия ҡала-колонияһы урынында тора. Рус-Пенна беҙҙең эраға тиклем V быуатта нигеҙләнгән. Хәҙерге ҡала Руспина рим ҡалаһы емеректәрендә нигеҙенләнгән. Беҙҙең эраның V быуатында византийлылар бында сауҙа портын ҡурсалау өсөн мәғрур ҡәлғә ҡорғандар.
Монастир ҡалаһының төп тарихи ҡиммәте — Хартем рибат-ҡәлғәһе. Шулай уҡ Монастирҙа мәҙинә, Хәбиб Бурғибәнең мавзолейы, ислам мәҙәниәте музейы, Ҡуббу зыяратындағы Собор, Сиди Али әл-Мезара һәм башҡа мәсеттәре бар. Ял итеп йөрөү өсөн кораблдәре булған марина-гаване, ҡаялы морондары, променады, ҡыҙыныу ҡомлоҡтары, һыу инәләре һындары булған киң яр буйы туристарҙың яратҡан урыны.
Ҡалала балалар өсөн парк, яхт-клуб, дайвинг-үҙәк, гольф-клуб, Сканеста атта яйҙаҡ йөрөү мәктәбе бар. Шулай уҡ ресторан, бар, сувенир магазиндарының да күплеге хайран итә.
Ҡаланан алыҫ түгел урынлашҡан Монастир-Бурғибә исемендәге халыҡ-ара аэропорты Европа һәм Рәсәйҙең күп ҡалалары менән бәйләй. Ҡала илдең башҡа ҡалалары менән ҡала-ара автобустары һәм ҡыҙыл-сыбар ҡала-ара маршрут таксиҙары (луаждар) менән бәйләнгән. Ҡала һәм аэропорт аша, Сус — Монастир — Мәхдиә агломерацияһының электричкаһы — Метро Сахель (Sahel Metro) үтә. Ҡала транспорты: автобустар, зәңгәр-сыбар маршрут такси-луаждар һәм таксиҙар.
Йөкмәткеһе
Туғандаш-ҡалалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Географический энциклопедический словарь: географические названия / Под ред. А. Ф. Трёшникова — 2-е изд., доп.. — М.: Советская энциклопедия, 1989. — Б. 319. — 210000 экз. — ISBN 5-85270-057-6.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ссылки[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- USMonastir.com, official web site of the local multi-sports team


text:
30-12-2014, 14:44 / ---
Яңы йылға - яңы ѳмѳттәр
Вәкил ЯҠУПОВ, мәғлүмәт-консультация үҙәге белгесе: - Райондың ауыл хужалығы ѳсѳн 2014 йыл, 2013 йыл менән сағыштырғанда, күпкә уңышлы булды. Сәсеү баҫыуҙары 50 процентҡа артты. Уңышты хужалыҡтар тулыһынса йыйып алды. Әгәр ҙә киләһе йылда яғыулыҡҡа хаҡтар артмаһа, ауыл хужалығы ѳсѳн киләһе йыл да ауыр булмаҫ, тип уйлайым. Донъя барыбер алға бара, бѳгѳнгѳ үҙгәрештәр ҙә яҡшыға булыр, тигән ѳмѳт бар. Рәсәйгә ҡарата индергән санкциялар үҙебеҙҙең ауыл хужалыҡтары етештергән аҙыҡ-түлекте үтемле итәсәк. Шуға ла ауыл кешеһе был мѳмкинлекте файҙаланып ҡалһын, мал-тыуарын үрсетһен ине. Мал тотһаң,...


text:
Был Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға Фото . Категория, ул шәхси һәм коммерцияға маҡсат өсөн файҙаланырға мөмкин., сөнки бөтә бренды бында хужаһына тейешле һылтанмалар үҙенсәлектәре.. Һеҙ Ҡарап Башҡа Һүрәттәр от Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға . беҙҙең Түбән галереяһы. Әгәр телисез Эҙләү Башҡа Фото Һеҙ Ҡарап беҙҙең башҡа Категория.
Декор Һайлау Өсөн Ете Копенгагенда Тумбочка Boxspringbetten.net от https://www.boxspringbetten.net/wp-content/uploads/2013/04/nachttisch-kopenhagen.jpg
Был материалдарҙың күпселеге сығанағы булған һуң сайты “Fair Use” -Коммерция булмаған авторлыҡ хоҡуҡтары өсөн отчет доктринаһы Яңылыҡтар, Фекер алышыуға сығарылған һәм формалаштырыу маҡсатында яҙылған. Беҙ бөтә талаптарҙы үтәргә Takedown .
R Матрас Һатып Ҡарар Пружина Г. F. Прикроватный Тумбочка Онлайн от https://www.boxspringbetten.net/wp-content/uploads/2014/01/nachtschrank-pava-boxspringbett-buche-wenge-307×200.jpg
16 Оҡшаған Фотоһүрәт Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға был мөхәррире скачать
Был Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға яҙған мөхәррире, ул ярҙам, был маҡсат өсөн коммерция түгел сайттар һәм был бөтә фотолар public domain. Һуң Проблемаларҙы менән Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға Фото авторлыҡ хоҡуҡтары? Һеҙ беҙгә DMCA-биттәрҙе ҡарап һәм был турала хәбәр Nachttische Für Boxspringbetten picture бөтә ентекле , һеҙ хужаһы булған өсөн Пружина Менән Матраслы Карауат Өсөн Тумбочкаға Һүрәттәр.
Категория матраслы карауат тумбочка менән һүрәт өсөн пружина. , индивидуаль һәм улар коммерция маҡсаты өсөн файҙаланырға мөмкин., сөнки бында тауар билдәһе булып хужаларҙың бөтә тейешле характеристика. Матраслы карауат ҡарау өсөн һеҙгә һүрәттәр галереяһы пружина менән тумбочка башҡа беҙҙең түбән.. Әгәр һеҙ һүрәттә күргән теләгән башҡа, һеҙ беҙҙең башҡа категория ҡарарға мөмкин.
кереткәнсе тураһында уҡыу, матур был төн мин рекомен өсөн пружина фото araund өҫтәлгә һуғыу.
Декор Һайлау Өсөн Ете Копенгагенда Тумбочка Boxspringbetten.net
Был ғәжәйеп тикшереү 16 Һөйләмдәр төҙөү тураһында фотолар
Был посты яҙған мөхәррир, был маҡсаттар өсөн улар сайтында ла булышлыҡ comersial.
һәм был бөтә фотолар Public Domain.
Мин был картина барлыҡҡа килгән проблемалар менән авторлыҡ хоҡуҡтары? Был һүрәттә һеҙ һәр битемдә уҡый алаһығыҙ. dmca деталдәр һәм отчет-Йәүҙәләр, һеҙ хужаһы булып тора.


text:
Табан
Табан — (лат. Carassius, рус. Карась) сазандар ғаиләһенә ҡараған йылға балығы. Кәүҙәһе ҡабырғалар яғынан ҡыҫылған, арҡаһы ҡалын, арҡаһындағы йөҙгөстәре оҙон була. Тәңкәләре эре һәм шыма була.
Табан балыҡ — бик әрһеҙ. Ул башҡа бер генә балыҡ та сыҙай алмаған һыуҙа йәшәргә һәләтле. Һауа етешмәгән, үлән, ләм баҫҡан күлдәрҙә, хатта бәләкәс кенә күләүектәрҙэ лә осрап ҡуя. Табан — әкрен генә йөтөй торған килбәтһеҙ һәм ялҡауыраҡ балыҡ.
Аусылыҡ балыҡтарының береһе булараҡ йылға-күлдәрҙә үрсетелә.
Башҡорттар табанды төрлөсә атап йөрөтәләр. Көньяҡта аҡтабан тип йөрөтәләр. Силәбе яғында аҡтаван тиҙәр. Инйәр буйында — бәрҙе, лопашка, Йүрүҙәндә, Эйектә, Һаҡмарҙа, Димдә, Әйҙә һәм башҡа күп урындарҙа табан балығы тип йөрөтәләр.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Карась, рыба // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)


text:
- Подробности
- Просмотров: 375
ҠЫР БАҘЫЯНЫ (Dictamnus), рут һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлек заты. Яҡынса 5 төрө билдәле, Евразияла таралған. Ҡара төҫтәге тармаҡлы эфир майы биҙҙәре булған, әфлисун еҫле күп йыллыҡ үлән. Башҡортостанда Кавказ баҙыяны үҫә. Һабағы төҙ, тармаҡлы, ғәҙәттә нигеҙенә тиклем ҡуйы оҙон бөҙрә төклө, бейеклеге 30—80 см. Япрағы ябай, сиратлы, башлыса һабаҡтың урта өлөшөндә урынлашҡан; аҫҡыһы — бөтөн; ҡалғаны — ишһеҙ ҡауырһын һымаҡ, йомортҡа формаһындағы, осло, сите ваҡ киртләсле өлөштәр (3—6 пар) м‑н. Сәскәһе эре, дөрөҫ төҙөлөшлө түгел, оҙон сәскә һабында, таж япрағы асыҡ йәки зәңгәрһыу ал, шәмәхә төҫтәге тамырсыҡлы. Һеркәсе 10, аҫҡы таж япрағына һыйынған; емшәне, оҙон һабы һәм емешлек бағанаһы яланғас. Сәскәлеге – оҙон кәүшәк тәлгәш. Июнь—июлдә сәскә ата. Емеше — 5 оялы ҡумта, июль—авг. өлгөрә. Башҡортостандың Урал алдында (Дәүләкән, Ишембай, Миәкә, Стәрлетамаҡ, Шишмә, Әлшәй р‑ндары) ташлы битләүҙәрҙә ҡыуаҡлыҡтар араһында һәм урман ситтәрендә өйкөм булып үҫә. Декоратив үҫемлек, баллы үҫемлек. Составында алкалоидтар, кумариндар, эфир майҙары һ.б. бар, халыҡ медицинаһында ҡулланыла; тирегә тейгән осраҡта фотодерматоздар тыуҙыра. БР‑ҙың Ҡыҙыл китабына индерелгән.
С.С.Хәйретдинов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Наши новости
Опрос
Как Вы оцениваете работу филармонии?
2018 - Год Семьи
2018 год объявлен в Башкортостане Годом семьи
Абонементы
Всероссийский старт продажи абонементов
ЭЛЕКТРОННЫЕ БИЛЕТЫ
Продажа билетов онлайн
Получить всю информацию о наличии и стоимости билетов теперь легко: не выходя из дома, с мобильных устройств, подключенных к сети Интернет.
Наш репертуар
Апрель 2018
Май-Июнь 2018
Афиша ⇒ Йәш "Карауан" "ЙЫЙЫН"ға саҡыра
04.03.2017 / Большой зал
Йәш "Карауан" "ЙЫЙЫН"ға саҡыра
4 март көнө һеҙҙе "Карауан" эстрада төркөмө егеттәре өр-яңы юбилей программаһы менән концертына саҡыра
Ҡатнашалар: "КАРАУАН" егеттәре-Рөстәм Шаһыбалов, Марсель Ҡотоев, Тимур Рамаҙанов, Эльмир Әбүбәкиров, шулай уҡ, Заһир Иҫәнсурин, Регина Баракова, Екатерина Ямщикова һәм башҡалар.
Суббота, 18-00
Цена : 100-500 һум.
Республикабыҙҙа һәм сит өлкәләрҙә милли музыка мәҙәниәтен пропагандалаусы халыҡ ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты «КАРАУАН» төркөмө тәүге юбилей концертына саҡыра. Ҡыҫҡа ғына ваҡыт эсендә тамашасы һөйөүен яулап, йырҙары менән күңел ҡылдарын тирбәтеп, ун йыл дауамында эстрадабыҙҙың ғорурлығы булып балҡыған төркөм «Йыйын» тип исемләнгән тамаша тәҡдим итә. Концерттың режиссеры Илшат Фәхертдинов әйтеүенсә, программала тамашасы күңелен әсир иткән йырҙар, премьералар һәм ижади дуҫтарының матур сығыштары көтөлә.
Бөгөн «КАРАУАН»да йәш талантлы һәм дәрте ташып торған егеттәр ижад итә: халыҡ-ара һәм республика конкурсы лауреаты, киң диапазонлы, халыҡ йырҙарын оҫта башҡарыусы булараҡ танылыу яулаған йырсы Марсель ҠОТОЕВ; «Гәлсәр һандуғас» телевизион конкурсы аша билдәлелек яулаған, үткән миҙгелдә «Минең юлым» исемле беренсе шәхси программаһы менән тамашасыларҙы таң ҡалдырған, үҙенсәлекле тауышлы йырсы, халыҡ-ара, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты Рөстәм ШАҺЫБАЛОВ; талантлы башҡарыусы, халыҡ-ара һәм республика конкурстары лауреаты Тимур РАМАЗАНОВ; республика конкурстары лауреаты, думбырасы Эльмир ӘБҮБӘКИРОВ һәм донъя халыҡтары бейеүҙәре менән концерттарҙы биҙәүсе, йәш бейеүсе Регина БАРАКОВА. «Карауан» төркөмө концертында рух, мөхәббәт һәм халыҡ-ара дуҫлыҡ темалары сағыла.
Тамашасылар өсөн «КАРАУАН» төркөмө тағы ла үҙенсәлекле бүләк әҙерлгән. Ниндәй бүләк икәнлеген беләһең килһә «Йыйын»ға рәхим итегеҙ!
4 март, яҙғы шәмбе кисендә һеҙгә яҡын тауыштар, яратҡан йырҙар, көтөлмәгән бүләктәр-барыһы ла бер сәхнәлә! «КАРАУАН»дың «Йыйын»ына рәхим итегеҙ, дуҫтар!
Хаҡы: 100-300 һум
Сайт: www.bashgf.ru
Цена : 100-500 һум. /Заказ билетов: +7(347) 250 77 42


text:
Башҡортостан күп фатирлы йорттарға капиталь ремонтты Рәсәйҙә тәүгеләрҙән булып тамамланы
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фонды дәүләт корпорацияһы Рәсәй төбәктәре тарафынан фонд аҡсаһы иҫәбенә финанс ярҙамын файҙаланыу һөҙөмтәлелеген баһалау күрһәткестәрен баҫтырып сығарҙы. Башҡортостан торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа реформаны тормошҡа ашырыуҙың дөйөм баһаһы буйынса дүрт лидер төбәк иҫәбенә инде.
Республика Рәсәй Федерацияһы субъекттары араһында тәүгеләрҙән булып 2010 йылға Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фондынан берлектә финансланған күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт программаһын үтәне.
2010 йылда республикала бөтәһе 231 күп фатирлы йортҡа ремонт яһалған. Шул иҫәптән Өфөлә – 90 йорт, Стәрлетамаҡта – 29, Салауатта һәм Күмертауҙа – 17-шәр, Нефтекама, Мәләүез һәм Туймазыла 11-әр күп фатирлы йорт ремонтланған.
Ошо маҡсатҡа Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фонды бюджетынан 870,99 миллион һум, муниципаль ҡаҙнанан 82,8 миллион һум аҡса бүленгән. Бина милекселәре средстволарын (58,1 миллион һум) иҫәпкә алып, капиталь ремонттың дөйөм хаҡы 1,011 миллиард һум тәшкил итте.
Башҡортостандан тыш, күп фатирлы йорттарға капиталь ремонт үткәреү буйынса программаны тағы ла 13 төбәк ваҡытынан алда үтәне. 2010 йылдың 27 декабренә РФ субъекттарында 2010 йылға капиталь ремонт программаһы 79,53 процентҡа үтәлде. Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалауға булышлыҡ итеү фондына төбәктәр биргән мәғлүмәттәр буйынса, бөгөн фонд программаһына индерелгән 32550 йорттоң 25887-һендә ремонт эштәре тамамланған, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда урып йыйыу кампанияһына рәсми старт бирҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда урып йыйыу кампанияһына рәсми старт бирҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостанда урып йыйыу кампанияһына рәсми старт бирҙеФото: Олег Яровиков
29 июлдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ҡырмыҫҡалы районында барған иген һәм ҡуҙаҡлы иген культураларын урып йыйыу буйынса республика семинар-кәңәшмәһендә сығыш яһаны. Президенттың матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, Рөстәм Хәмитов шулай уҡ баҫыуҙарҙа эшләгән ауыл хужалығы техникаһы өлгөләрен ҡараны һәм Башҡортостанда урып йыйыу кампанияһына рәсми старт бирҙе.
— Күк йөҙөн ҡаплаған был болоттар булыуына ҡарамаҫтан, кәйефтәрҙең көр, байрамса булыуын күрәм. Беҙҙең алда уңыш йыйыу менән бәйле өс айлыҡ тиерлек ауыр эш тора, — тине Президент, аграрийҙарға мөрәжәғәт итеп.
— Ҡайһы бер хеҙмәттәштәрем был уңышты рекордлы, ғәҙәти булмаған тип атап әҙ генә ҡабаланды. Уңыш – ул баҫыуҙа булған түгел, ә өҫтәлдә булған. Әгәр өҫтәлдә, элеваторҙарҙа яҡшы һәм сифатлы аҙыҡ-түлек продукттары булһа, улар етерлек кимәлдә булһа, шул саҡта ғына «беҙ мул уңыш йыйып алдыҡ», тип әйтәсәкбеҙ. Хәҙер беҙҙең алда һауа торошона, ойоштороуға, коллективтар менән идара итә белеүгә, тиҙ арала кәрәкле ҡарарға килә белеүгә, беҙ профессионализм тип атаған оҫталыҡҡа бәйле ауыр, ҡатмарлы эш тора, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.
Көн элгәре Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының 100 йыллыҡ юбилей кисәһендә сығыш яһап, төбәк башлығы Башҡортостандың Рәсәй Федерацияһы ауыл хужалығы лидерҙары иҫәбендә булыуы хаҡында әйткәнен иҫкә төшөрҙө.
— Ләкин беҙ «лидерҙарҙың береһе» генә булырға теләмәйбеҙ, беҙ нәҡ лидер булырға теләйбеҙ, һәм беҙҙә бының өсөн барыһы ла бар. Беҙ тип, тәү сиратта, мин, әлбиттә, һеҙҙе күҙ уңында тотам, хөрмәтле хеҙмәттәштәр, — юғары класлы профессионалдар. Һеҙ барыһын да эшләй беләһегеҙ. Ерҙе нисек эшкәртергә беләһегеҙ, коллективтар менән нисек эшләргә беләһегеҙ, яңы, заманса технологияларҙы беләһегеҙ. Һеҙ эҙләнеүсе, мәғлүмәтле кешеләр. Шуның өсөн ҡуйылған бурыстарҙы үтәйәсәгебеҙгә шикләнмәйем, — тине республика Президенты.
Ул шулай уҡ республика райондарының урып йыйыуға әҙер булыуын әйтте.
— Беҙҙә техника бар, яғыулыҡ бар, кадрҙар бар, белем бар. Һәм беҙҙең Хөкүмәт, мин үҙем, һеҙҙең ауыр эшегеҙҙе әҙ булһа ла еңелләштереү, комфортлыраҡ итеү өсөн барыһын да эшләйбеҙ. Финанс йәһәттән булһа ла. Бюджет дефициты ҙур булыуға ҡарамаҫтан, беҙ ресурстарҙы йәлләмәйбеҙ, ай һайын ярайһы уҡ күләмдә ярҙам тәҡдим итәбеҙ. Ул йөҙләгән миллион һум менән үлсәнә. Был аҡсалар, белеүегеҙсә, юлда ятмай, улар көс түгеп эшләнә. Ләкин был ресурстарҙы ышаныслы ҡулдарға тапшырғаныбыҙҙы беләбеҙ, өҫтәлдәребеҙҙә ысынында ла мул уңыш булһын өсөн быны эшләүебеҙҙе беләбеҙ, — тине Рөстәм Хәмитов.
— Бер йыл эшләү осоронда беҙ хеҙмәттәштәр булып киттек, иптәштәр. Бер-беребеҙҙе белдек, беҙҙе халҡыбыҙ именлеге, республикабыҙ именлеге кеүек бер маҡсат берләштергәнен аңланыҡ. Эшләй белеүебеҙҙе, идеялар тыуҙырыу ғына түгел, һөҙөмтәләргә өлгәшә алыуыбыҙҙы күрҙек. Һәм халыҡ беҙҙән был һөҙөмтәләрҙе көтә лә инде. Беҙ уларҙың ышанысын аҡларға тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Президент.
Республика башлығы ауыл халҡына уңыштар, изгелек һәм именлек теләне.
— Һеҙ һәр ваҡытта ла миңә иптәшегеҙгә кеүек, етәксегә кеүек, республикабыҙҙың алға китеүен теләгән кешегә кеүек иҫәп тота алаһығыҙ, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты.


text:
Ырымбур мамыҡ шәле
Ырымбур шәле — ебәк йәки кизе-мамыҡ ебен нигеҙ итеп алып кәзә мамығынан бәйләнгән мамыҡ шәл.
Ырымбур шәле Ырымбур ерлегендә уның төп халҡының ижади емеше лә, килемле кәсебе булараҡ бик борондан барлыҡҡа килә.Бөгөнгө көндә башҡорт халҡы ҡаҙаныштарының береһе булып дан алған[2].
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Беренсе булып матбуғат теленә инеүе П. И. Рычковтың 1766 йылда баҫылған «Кәзә мамығы тураһында тәжрибә» тигән мәҡәләһенә бәйле. Тикшеренеүҙәре нигеҙендә П. И. Рычков был кәсепкә булышлыҡ итеү Ырымбур губернаһы өсөн бик отошло килем сығанағы булыр ине тип раҫлай. Аҙаҡ академик П. П. Пекарский Рычковтың тормошон өйрәнеп, уның мамыҡ шәл бәйләү һөнәрен кәсеп сығанағына әйләндереүҙәге булышлығына ҙур баһа бирә. Нисәмә быуаттар урындағы халыҡты туйындырыусы тармаҡ булыуын билдәләп үтә.
Ырымбур шәленең Рәсәй киңлектәрендә даны таралыуға Ирекле Экономик йәмғиәттенең 1770 йылдың 20 ғинуарындағы ултырышы булышлыҡ итә. Был ултырышта А. Д. Рычковты «кәзә мамығынан бәйләнгән әйберҙәр йыйыу буйынса йәмғиәттәге тырышлыҡтары өсөн рәхмәт йөҙәнән» алтын миҙал менән бүләкләйҙәр.
Ә сит илдәрҙә ырымбур шәлдәре 1857 йылдағы Париждағы халыҡ-ара күргәҙмәгә ҡуйылғандан һуң билдәле була башлай. 1862 йылда Лондондағы күргәҙмәлә казак ҡыҙы Ускова М. Н. «Кәзә мамығынан шәл өсөн» миҙалы менән бүләкләнә. Шулай итеп, ырымбур шәле халыҡ-ара дәирәлә танылыу таба.
Ҡылыҡһырламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ырымбур кәзәләренең мамығы — донъялағы мамыҡтарҙың иң нескәһе: йыуанлығы — 16-18 мкм, ангор кәзәләренеке (мохер) — 22-24 мкм. Ырымбур мамыҡтарынан иң йомшаҡ, иң нәзәкәтле шәлдәр һәм селтәр шәлдәр (паутинки) бәйләнә.Шундай нескә мамыҡ ҡарлы-елле ырымбур бурандарының, әсе һыуыҡлы ҡыштарҙың һәм Уралдың тау далаларындағы үҫемлектәр менән туҡланыуҙың емеше ул. Шул уҡ ваҡытта был мамыҡ иҫ киткес ныҡ. Йөн был өлкәлә уның менән ярыша алмай. Ә иң ғәжәбе, ырымбур кәзәләрен Ырымбур өлкәһендә генә үрсетеп була. Француздарҙың XIX быуатта был кәзәләрҙе үҙҙәрендә үрсетергә тырышыуы бушҡа ғына була: йылы һауа шарттарында нескә мамыҡ яһалмай. Унда уларҙың тоҡомо боҙолоп, ғәҙәти мамыҡлы кәзәләргә әйләнә. XVIII—XIX быуаттарҙа Франция күпләп ырымбур мамығы һатып ала башлай. Хаҡы кешмир мамығынан күпкә юғары баһалана. Әле лә ул Көнбайыш Европа өсөн бик теләп һәм күпләп алынған тауарҙарҙан һанала.
Ырымбур шәлдәренең киң танылыуы Рәсәй империяһының тарҡалыу мәленә тура килә. Был мәлгә Англияла хатта «Ырымбурға оҡшатып» билдәһе менән әйберҙәр етештерелә башлай. Хәҙер ҙә сит ил матбуғатында шәлгә иғтибар һис кәмемәй, уның тураһында китаптар баҫылыуҙан туҡтамай.
Төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ырымбур шәлдәре бер нисә төргә бүленә:
- Ябай мамыҡ шәл (шаль) — һоро (һирәкләп аҡ төҫтә) төҫтәге ҡалын йылы шәлдәр. Был кәсеп тап шундай шәлдәр бәйләүҙән башлана. Былары иң йылы шәлдәр булып, көндәлек тормошта ябыныу өсөн тәғәйенләнә.
- Селтәр шәл — ебәк еп нигеҙендә бик нескә генә итеп иләнгән кәзә мамығынан семәрләп бәйләнә. Бәйләүе ҡыйыныраҡ, ҡатмарлыраҡ, оҙағыраҡ, ныҡ оҫталыҡ талап итә. Үтә таҙа, сифатлы мамыҡ ҡулланыла. Уларҙы байрамдарҙа, тантаналы сараларҙа, ҡунаҡҡа барғанда ябыналар.
- палантин — бик нескә шарф/селтәр япма. Уны селтәр шәл кеүек бәйләйҙәр.
Селтәр шәл менән палантин — ау кеүек бик нескә шәлдәр. Уларҙы бик ҡатмарлы семәрҙәр менән бәйләйҙәр. Ҡупшыға ғына ябыналар. Иң нескә селтәр шәлдәрҙеҺарыҡташ районының Һары һәм Шишмә ауылдарында бәйләйҙәр[3]. Бындай шәлдәр фасонына ҡарамай, һәр күлдәккә лә күркәмлек биреп тора. Ә нескәлеген ике билдә буйынса билдәләйҙәр: балдаҡ аша үтәме; ҡаҙ йомортҡаһы эсенә һыямы. Был талаптарға тура килмәгән осраҡтар ҙа була. Селтәр шәлдәр өсөн нигеҙ итеп ебәк еп (һирәк кенә вискозанан йәки кизе-мамыҡтан), ә ябай шәлдәр өсөн еп кизе-мамыҡтан (лавсандан булырға мөмкин) алына. Селтәрле шәлдәрҙә мамыҡ менән ептең нисбәте ғәҙәттә 3:1 була. Һәйбәт шәл сиратылған ептән бәйләнә: оҫта тәүҙә мамыҡтан тығыҙ еп иләп ала, аҙаҡ нигеҙ итеп алған еп менән йомғаҡлай. Бындай шәл тәүҙә ҡабарынҡы булмай, ябына килә генә ҡабара башлай, бик оҙаҡҡа етә.
Оҫта бер ай эсендә уртаса ҙурлыҡта ике селтәр шәл, йәиһә, өс палантин бәйләй ала. Ҙур шәл бәйләүгә, яҙыу, биҙәк эшләү менән бергә, айлап йәки айҙан күберәк ваҡыт талап ителә. Сөнки һәр яулыҡ — ул үҙенсәлекле бер сәнғәт әҫәре, ижади емеш. Һәр береһенә ҙур хеҙмәт таһылы һәм сабырлыҡ һалынған. Ырымбур өлкәһендә шәлде ҡулдан да, машина менән дә бәйләйҙәр. Машина менән бәйләнгәндәре лә матур, арзаныраҡ, тик сифаттары, барыбер, ҡулдан бәйләнгәнгә етмәй. Шуға ла йышыраҡ шәлдең уртаһын машинала, ситтәрен ҡулдан бәйләйҙәр.
Ҡыҙыҡлы факттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шәлдәрҙең иң ҙур коллекцияһы (тупланмаһы) Ырымбур өлкә һынлы сәнғәт музейының[4] ырымбур шәле тарихына арналған филиалында һаҡлана. Өлкәнең иң күренекле оҫтаһы — Һаҡмар ауылынан Маһинур Абдулла ҡыҙы Хөсәинова. Уның ҡул эштәре Рәсәй, Япония, Малайзия музейҙарында, шулай уҡ Куала-Лумпур ислам сәнғәте музейында, Азия сәнғәт музейында (Малайя университеты эргәһендәге[5][6]) һаҡлана.
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Книга рекордов России
- ↑ [http://www.urgaza.ru/kms_catalog+stat+cat_id-3+page-1+nums-77.html Этнографическое обозрение Башкирского Зауралья К истории пуховязального искусства у башкир (на примере юго-восточных башкир) УРГАЗА.ru Статьи и исследования 2011-02-16 14_47_5…
- ↑ Николай Струздюмов. Оренбургский платок — пуховязальные места и их обитатели : Очерки. Рассказы. — 207 с. 21 см, М. Современник 1985
- ↑ Оренбургский областной музей изобразительных искусств
- ↑ Ломанцова, Инна. Чудо привёз с родины. — «Оренбуржье», 18.03.2010
- ↑ Роот, Лилия. «Я влюблён в Сакмару и страну Малайзия…» — «Сакмарские вести», 26.10.2012


text:
"Ишет мине, әсәй"
Мәҙәни яңылыҡтар
Дуҫтарыбыҙ
һүҙ йомғағы
Мәҡәл – һүҙ асҡысы,
әйтем – күңел асҡысы.
Комментарийҙар
-
Хисмәт Юлдашев тураһындағы тапшырыуҙы тыңлап...
-
Рәхмәт, Фәнүзә ханым! Бик матур тапшырыу...
-
Фәүзиә Ҡотлогилдина һүҙҙәренә яҙылған был йыр бик...
Мәҙәни яңылыҡтар
Республикала был аҙналағы иң күләмле мәҙәни сара "Евразия йөрәге" фестивале бөгөн тамамлана. Сара "Мираҫ" йыр һәм бейеү ансамбленең концерты менән башаланап китә. Фестивалде иһә "Өфө-Ҡурайфест" тигән күләмле концерт йомғаҡлай. Өфө амфитеатрына килеүселәр Башҡортостан халыҡ ҡоралдары милли оркестры, билдәле ҡурайсылар, "Ятаған", "Zaman" төркөмдәре сығыштарын тамаша ҡыла ала. Сәхнәлә тәүге тапҡыр 200 ҡурайсынан торған ансамбль сығыш яһай. Тамаша кисен 18 сәғәт 30 минутта башлана.


text:
Торлаҡ төҙөлөшө фонды социаль программалар буйынса торлаҡ бирә
«БР Торлаҡ төҙөлөшө фонды» дәүләт унитар предприятиеһы Өфөлә Гвардия урамында торлаҡ йортто файҙаланыуға тапшырҙы. Яңы йортта фатирҙар төрлө социаль программалар буйынса Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына, Республика психиатрия дауаханаһы хеҙмәткәрҙәренә, шулай уҡ Рәсәй Федерацияһы Оборона министрлығы ихтыяждарына бирелде. Медицина хеҙмәткәрҙәре бюджет субсидияларын (фатир хаҡының 30%) һәм льготалы процент ставкаһы буйынса социаль ипотека кредиттарын файҙаланып фатир алды. Бер квадрат метрҙың хаҡы 24500 һум тәшкил итте.
47 Бөйөк Ватан һуғышы ветераны ветерандарҙы, инвалидтарҙы торлаҡ менән тәьмин итеү программаһы буйынса торлаҡ һатып алыуға субсидия формаһында федераль бюджет средстволары иҫәбенә фатир ала алды.


text:
Фото:
Башҡортостанда БДИ үткәреүгә контроллек итеү буйынса ведомство-ара комиссия булдырыласаҡ
Фото:
Йома, 5 августа, юғары уҡыу йорттары беренсе курсҡа ҡабул итеү тураһында бойороҡтар сығарҙы, быға ҡарамаҫтан БДИ темаһы әле булһа актуаль. Быйылғы Берҙәм дәүләт имтиханы һөҙөмтәләрен бөтә кимәлдәрҙә лә тикшереү дауам итә. Фекерҙәр, алдан көтөлгәнсә, бер-береһенә ҡаршы килә.
Бөгөн Республика йортонда үткән видеоселектор кәңәшмәһендә Башҡортостанда асыҡланған БДИ барышындағы тәртип боҙоуҙар һәм уның ғәҙел үтеүен тәьмин итеү хаҡында һүҙ барҙы. Кәңәшмәлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, БР Хөкүмәтенең Премьер-министр урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина, БР мәғариф министры Әлфис Ғаязов, юғары уҡыу йорттары ректорҙары, ҡала һәм райондарҙың мәғариф бүлеге етәкселәре ҡатнашты.
— Яңыраҡ Башҡортостанда Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе Любовь Голубева булды. БДИ һөҙөмтәләренең бөтә предметтар буйынса ла тотороҡло юғары булыу сәбәптәрен асыҡларға тырышыу уның бында килеүенең бер маҡсаты булды, — тип иҫкә төшөрҙә Рөстәм Хәмитов. – 2011 йылда республикала уртаса Рәсәйҙәге менән сағыштырмаса БДИ буйынса уртаса балл 11 предметтан алты балдан ашыуға күтәрелгән. Балтас, Йәрмәкәй, Илеш, Кушнаренко, Саҡмағош, Шишмә райондарында һәм Ағиҙел ҡалаһында уртаса балл республика кимәлендәгенән күпкә, 7-13 балға, артҡан. Был муниципалитеттар бындай юғары һөҙөмтәләрҙе беренсе йыл ғына күрһәтмәй. Ләкин беҙгә киләһене асыҡларға кәрәк – был ысынында ла белемдең юғары кимәлеме, әллә билдәләрҙең ғәҙел булмауымы.
Быйыл 100 балл йыйыусылар һаны (24) былтырғыға ҡарағанда өс кешегә кәмерәк булһа ла, 81-ҙән алып 90 балға тиклем йыйыусы уҡыусылар һаны күпкә артҡан.
Асыҡланған БДИ барышындағы тәртип боҙоуҙарға Президент айырыуса иғтибарын йүнәлтте.
Ирекле күҙәтеүселәр эше хаҡында ла һүҙ сыҡты. Президент иҫәпләүенсә, «БДИ барышына контроллек итеү системаһы мөмкинлектәре менән беҙ тулыһынса ҡулланмайбыҙ».
Быйыл ирекле күҙәтеүсе сифатында 684 кеше аккредитация үткән, былтырғыға ҡарағанда был өс тапҡырға күберәк. Ләкин, Президент әйтеүенсә, бер тәртип боҙоуҙы ла улар асыҡламаған.
Алда әйтеп үтелгән мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте ҡарамағында ведомство-ара комиссия булдырыласаҡ, тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов.
Республикала БДИ процедураһын камиллаштырыу буйынса бер нисә йүнәлеш хаҡында мәғариф министры Әлфис Ғаязов та әйтте. Процесстың әхлаҡи яғын ул иң мөһиме тип атаны.
Республика юғары уҡыу йорттарының Ректорҙар советы рәйесе Морат Ғөзәйеров ирекле күҙәтеүселәр итеп вуз уҡытыусыларын йәлеп итергә кәрәк, тип иҫәпләй. Бынан тыш, уның фекеренсә, БДИ үткәргәндә юғары уҡыу йорттары аудиторияларын файҙаланырға кәрәк.
Кәңәшмә аҙағында тәртип боҙоусыларға ҡарата эштән бушатыуҙы ла күҙ уңында тотҡан ҡаты яза буласаҡ, тип билдәләнде.
— Тәртип боҙоусылар административ ҡына түгел, енәйәт яуаплылығына ла тарттырыласаҡ, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Зөһрә Рәхмәтуллина.


text:
«Һамар – Өфө – Силәбе» трассаһы идаралығы 193 км юлдарҙы ремонтлаясаҡ
Федераль юл агентлығының «Һамар – Өфө – Силәбе» автомобиль магистрале идаралығы начальнигы вазифаһын башҡарыусы Радмир Ваһапов үҙенең блогында Башҡортостан аша үткән федераль трассаларҙа ремонт үткәреү тураһында мәғлүмәт бирҙе.
«Автотрассаларҙың 193 километрында ремонт эштәрен үткәреү ҡаралған, — тип хәбәр итә ул Идаралыҡтың 2012 йылға пландары тураһында. — Башҡортостан Республикаһының Туймазы, Благовар, Шишмә, Өфө, Иглин райондары, Татарстан Республикаһының Бөгөлмә районы һәм Ырымбур өлкәһенең Төньяҡ районы биләмәләрендәге М-5 трассаһында; Башҡортостандың Дүртөйлө районындағы автоюлда; Башҡортостандың Өфө, Стәрлетамаҡ, Мәләүез, Көйөргәҙе райондары һәм Ырымбур өлкәһенең Октябрь районы территорияһындағы Өфө-Ырымбур юлының юл япмаһы ремонтланасаҡ.
Блог авторы билдәләүенсә, әлеге ваҡытта М-5 трассаһының 1466-сы километрҙан 1480 километрға тиклемге участкаһын реконструкциялау буйынса эштәр һәм Ағиҙел аша ике күпер төҙөлөшө дауам ителә.
М-7 автоюлында Кушнаренко ауылы янынан урау юл һалына, унда дүрт һыҙатлы хәрәкәт ойоштороласаҡ, биш транспорт үткәргесе төҙөлә.
Бынан тыш, Идаралыҡ Федераль юл агентлығына быйыл «Өфө-Ырымбур» юлының 110-сы километрҙан алып 124-се километрына тиклемге участкаһында (Стәрлетамаҡты урап үтеүсе трасса) реконструкция эштәрен башлау тәҡдиме менән мөрәжәғәт итте.
Эштәрҙе үтәп сығыу ваҡыты, ремонт эштәрен башҡарыусылар тураһындағы актуаль мәғлүмәт менән Идаралыҡ сайтында һәм блогта танышырға мөмкин.


text:
«Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫының яҡынса исемлегенә индерелде
ЮНЕСКО-ның бөтә донъя мираҫының яҡынса исемлегенә «Башҡортостан Уралы» тәбиғәт комплексы ла индерелде.
— Алдағы ваҡытта яңы объект — «Башҡортостан Уралы» биосфера резерватына халыҡ-ара эксперттар киләсәк. Улар объекттың Бөтә донъя мәҙәни һәм тәбиғи мираҫын һаҡлау тураһындағы Конвенция менән раҫланған донъя кимәлендәге универсаль хазина критерийҙарына тап килеүен тикшерәсәк, — тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары Нина Никандрова.
Уның һүҙҙәренсә, республикалағы был уникаль тәбиғи-мәҙәни комплексты әлеге исемлеккә индереү уны һаҡлап ҡалыуҙа һәм популярлаштырыуҙа ҙур роль уйнаясаҡ. Бынан тыш, был Башҡортостандың әлеге ойошма менән артабан хеҙмәттәшлек итеүенә импульс бирәсәк.
Бөгөнгө көндә донъяла 564 биосфера резерваты иҫәпләнә, уларҙың утыҙ туғыҙы Рәсәйҙә булдырылған.
Республикала «Башҡортостан Уралы» биосфера резерватын булдырыу буйынса эштәр 2011 йылда башланды. Ул ваҡытта төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Рәсәй Фәндәр академияһы Өфө ғилми үҙәгенең Биология институты, «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығы, «Башҡортостан»милли паркы тарафынан объектҡа «Башҡортостан Уралы» биосфера резерваты статусын биреүгә заявка әҙерләнгәйне.
Яңы объект составына федераль һәм республика кимәлендәге айырыуса һаҡланған тәбиғәт территориялары индерелде. Улар — «Шүлгәнташ» ҡурсаулығы, «Башҡортостан» милли паркы, «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт паркы, «Алтын Солоҡ» тәбиғи зоологик заказнигы һәм «Ыҡ» зоологик заказнигы.


text:
Өфөлә территорияларҙы таҙартыу һәм төҙөкләндереү буйынса айлыҡ старт алды
8 апрелдә Өфөлә ҡала биләмәһен сүп-сарҙан таҙартыу, төҙөкләндереү һәм йәшелләндереү буйынса айлыҡ старт алды. 2013 йылда ул Башҡортостанда иғлан ителгән Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау йылы сиктәрендә үтә һәм 20 майға тиклем дауам итәсәк.
Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, айлыҡ сиктәрендә йәшелләндереү, юлдарҙы, тротуарҙарҙы, ҡоймаларҙы, бина фасадтарын ремонтлау, шулай уҡ территорияны санитар таҙартыу эштәре үткәреләсәк. Милек формаһына ҡарамай, предприятие, ойошма һәм учреждение етәкселәренә бина фасадтарын һәм уларға ҡараған территорияларҙы төҙөкләндерергә ҡушылды.
Быйылғы яҙғы айлыҡ сиктәрендә 20 апрелдә һәм 18 майҙа дөйөм ҡала өмәләрен үткәреү планлаштырыла. Был көндө ҡаланың ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигоны барлыҡ предприятие һәм ойошмаларҙан сүп-сарҙы бушлай ҡабул итәсәк. Торлаҡ предприятиелары сүп-сарҙы айлыҡ дауамында бушлай тапшыра ала.


text:
Уңышҡа үҙем юл ярам31-12-2014, 01:05 // Йәмғиәт // Баҫып сығарырға
– Ҙур булмаған Андреевка тигән ауылда тыуып үҫтем, – тип башланы һүҙен Ләйсән Фирҙүс ҡыҙы. – Мәктәптә саҡта, юғары уҡыу йортонда уҡытыусыларымдың һәр һүҙен, һәр әйткән фекерен күңелемә һеңдереп ултырҙым. Барыһы ла аҡ юлды һайларға өйрәтте, яҡшылыҡҡа өндәне – шуның өсөн һәммәһенә лә рәхмәтем сикһеҙ. Ҡыҫҡаһы, Аҡмулла әйткәнсә, белемгә ынтылдым. Кемдә нисектер, миндә атайым менән әсәйемдән отоп алған тырышлыҡ, сәмселлек ярылып ята. Күптәр, һин үҙеңә үҙең юл яраһың, ти икән, әлбиттә, бында хаҡлыҡ бар. Минеңсә, һәр кем бәхетен үҙе табырға тейеш. Төшөнкөлөккә бирелеү – минең өсөн ят сифат, киреһенсә, һәр ваҡиғаның уртаһында ҡайнарға яратам. “Юл йәшелләндереү хеҙмәте” муниципаль унитар предприятиеһында секретарь вазифаһын биләйем. Бынан тыш, профсоюз эше лә минең өҫтә, мәҙәни сараларҙы ла ойошторам, кадрҙар буйынса белгесмен.
Ҡуй өҫтөнә турғай эйәләй тигәндәй, киләһе йылдың шәхсән үҙем һәм ғаиләм өсөн уңышлы булырына бөтә күңелем менән ышанам. Ирем менән бер-беребеҙҙе ярты ҡараштан аңлап торабыҙ, береһенән-береһе аҡыллы ике ҡыҙыбыҙ бар. Ошо бәхет түгелме ни?!
Бер әхирәтем, йондоҙнамәлә киләһе аҙна минең өсөн бигүк яҡшы булмаясаҡ, юғалтыуҙар көтөгөҙ тиелгән, нимә эшләйем икән, тип кәңәш һорап килде. “Ҡуй, теләһә нәмәгә ышанма, барыһы ла ал да гөл булыр”, – тип тынысландырҙым. Ысынлап та, бер ниндәй ҙә насар күренешкә тарыманы. Хәҙер миңә рәхмәт әйтеп бөтә алмай.


text:
Дуаль белем биреү? Дуаль белем биреү!6-12-2017, 10:46 // Белем һәм тәрбиә, Анонстар // Баҫып сығарырға
Үткән быуаттағы үҙгәрештәр тулҡыны белем биреү өлкәһенә лә ҡағылмай ҡалманы. Бығаса урта мәктәптә хеҙмәт дәрестәрендә үк уҡыусылар төрлө предприятиеларҙа буласаҡ һөнәре менән танышып, тәүге сынығыу алды. Һөнәрселек училищелары, техникумдар, юғары уҡыу йорттары үҙ йүнәлешендәге ойошмалар менән тығыҙ бәйләнештә хеҙмәттәшлек итте. Йәштәр уҡыуҙы производствола практик эш менән нығытып, ҡулына диплом алғанға ҡәҙәр аҙмы-күпме тәжрибә туплап, ойошмаға ярайһы әҙерлекле белгес булып килде. Предприятиелар етәкселәре лә үҙҙәренә кадрҙар әҙерләү йәһәтенән ҙур әүҙемлек күрһәтте, эшләп йөрөгән йәштәргә махсус йүнәлтмә биреп, белемен, һөнәрен камиллаштырырға мөмкинлек асты. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, илдәге ҡоролош үҙгәргәс, был матур йолалар юҡҡа сыҡты. Ә бөгөн шуның әсе һөҙөмтәләрен күрәбеҙ. Нисә йылдар буйы белем алған йәштәребеҙҙе бер ерҙә лә көтөп тормайҙар. Сәбәптәре бар: тәжрибә юҡ. Бәғзе берәүҙәр хатта предприятиеға эшкә килгәс, теге йәки был эш алымын тәүге тапҡыр күреп, баҙап ҡала. Ә ойошмалар өсөн бөгөндән емешле хеҙмәт күрһәтерҙәй кадрҙар кәрәк. Йәнә күп йәштәребеҙ, үҙенә яраҡлы шөғөл тапмау сәбәпле, сит илдәргә юллана. Ә бит уларҙы уҡытыу өсөн дәүләт тә, ата-әсәһе лә аҙ аҡса сарыф итмәгән. Тағы, биш йыл буйы уҡып, бөгөн баҙарҙа ваҡ-төйәк һатып торған йәки йөк ташыусы булып йөрөгән йәштәр аҙмы?
Мәҫәлән, йыл һайын маҡсатлы йүнәлтмә менән юғары уҡыу йорттарында 250 мең студент белем ала. Үкенескә ҡаршы, уларҙың ни бары 20-30 проценты ғына үҙҙәренең төбәктәренә әйләнеп ҡайта.
Мәғлүмәттәр күрһәтеүенсә, Рәсәй халҡының 40 проценты ғына алған һөнәре буйынса эшләй. Был юҫыҡта медицина өлкәһе иң алда тора – тармаҡтағы халыҡтың 75 проценты үҙ специальносына ярашлы хеҙмәт етә. Нефтселәрҙең – 66, энергетиктарҙың – 50, химиктарҙың – 25, геологтарҙың – 22, биологтарҙың 20 проценты ғына үҙе һайлаған өлкәлә мәшғүл. Бының төп сәбәбе уҡыу барышы менән сәнәғәт араһында ныҡлы бәйләнештәрҙең булмауында. Күп йәштәр, диплом алғас та, ҡайҙа, нисек эшләрен күҙ алдына ла килтермәй.
Был хәлде үҙгәртеү һәм йәштәрҙе ҡабаттан уҡытыуға аҡса сарыф итмәү өсөн Мәғариф министрлығы беренсе кластан уҡ һөнәри әҙерлекте башларға тәҡдим итә. 2020 йылға ҡәҙәр илдең егерме төбәгендә СССР ваҡытындағы Пионерҙар һарайына оҡшаш технопарктар барлыҡҡа киләсәк. Унда балалар төрлө һөнәрҙәрҙе үҙләштерәсәк. Был алым киләсәктә үҙ файҙаһын бирәсәк, ти белгестәр.
Дуаль белем биреү. Был төшөнсә сәйерерәк яңғыраһа ла, беҙҙең өсөн яңылыҡ тип әйтеп булмай. Ябай ғына итеп әйткәндә, белем алыуҙың теоретик өлөшө уҡыу йортонда барһа, практик йәһәттән – эш урынында. Предприятие мәғариф учреждениеларына үҙенә кәрәкле аныҡ белгескә заказ бирә, эш биреүселәр уҡыу программаһы төҙөгәндә ҡатнаша. Был осраҡта белгестәр белем биреүҙең сифаты күтәрелеүен билдәләй. Һуңынан предприятиела студенттар өсөн эш урындары булдырыла. Дуаль белем эшһеҙҙәр армияһын һәм иҡтисадта ихтыяж булмаған һөнәрҙәрҙе ҡыҫҡартырға булышлыҡ итәсәк, ти белгестәр.


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Страница 7
Семён Елистратовҡа «Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы» тигән маҡтаулы исем бирелде
Яңылыҡтар таҫмаһы / Спорт // 10-04-2018, 09:41
2018 йылда Пхенчхандағы Олимпия уйындары призеры Семен Елистратов «Башҡортостан Республикаһының күренекле спортсыһы» тигән маҡтаулы знак менән бүләкләнде. Өфө шорт-трексыһына лайыҡлы награданы республиканың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Андрей Иванюта тапшырҙы. Шулай уҡ шорт-трек буйынса Рәсәй йыйылмаһы остазы һәм Семен Елистратовтың тренеры Андрей Максимов «Башҡортостандың иң яҡшы тренеры» исеменә лайыҡ булды.
Коньяҡ Кореяла яулаған олимпия бронзаһынан тыш, был миҙгелдә Башҡортостан спортсыһы шулай уҡ Канадала Донъя чемпионатында өс бронза награда һәм Рәсәй чемпионатында ике алтын һәм бер көмөш миҙал яуланы....
Донъялағы иң ҙур байлыҡ (Хикәйә)
Объявления / Булат Солтангәрәев исемендәге республика премияһы // 9-04-2018, 10:54
– Әсәй, әсәй, ҡара ниндәй ҙур “бишле” алып ҡайттым! Башҡорт теленән! – тине батырҙарса башын өҫкә күтәреп, ғорурланып, Урал исемле малай көндәлеген әсәһенә күрһәтте лә, балалар баҡсаһынан ҡайтҡан һеңлеһенә аяҡ кейемен сисергә ярҙам итте.
– Уңғанымды! Әйҙәгеҙ, балалар, аш беште. Атаһы, туҡтап тор, эш ҡасмаҫ ул!
Яҙҙың ҡояшлы, матур көндәренең береһе ине был. Бер нисә көндән уҡыуҙар бөтә. Йәй яҡынлаша. Ошондай ваҡытта Айгөлгә рәхәт тә, ҡыйын да булып китә. Тыуған ауылын, туғандарын, яҡындарын һағынған ул.
– Айгөл, – үҙенә өндәшкән кеүек кенә, Айнур ҡатынына ҡарап, – Әлиә ҡайтҡан, тиҙәр.
– Эйе. Ишеткәйнем. Был балалар тыңлауһыҙ, йәшәү юҡ, тип ғаиләһен Мәскәүҙә ҡалдырып, кире ҡайтҡан.
– Балалар тыңлауһыҙ...
– Ә ҡасандыр беҙ үҙебеҙ ҙә бала инек бит......
“Йәшлек”кә яҙылғандар бүләкһеҙ ҡалмай
Яңылыҡтар таҫмаһы / Гәзиткә яҙылыу // 9-04-2018, 09:47
“Башҡортостан Республикаһы” нәшриәт йорто” дәүләт унитар предприятиеһы 2018 йылдың икенсе яртыһына гәзит-журналдарға яҙылыу кампанияһы уңайынан «Туған телеңдәге баҫмаға яҙыл!» марафонын иғлан итте.
“Йәшлек” гәзитенең дуҫтары “Аҙна һайын – бүләк!”, “Суперприз от!” конкурсында ҡатнаша ала.
Шарттары ябай: гәзиткә яҙылығыҙ ҙа, квитанцияғыҙҙың күсермәһен үҙегеҙ тураһында мәғлүмәт менән бергә редакцияға ебәрегеҙ....
“Простоквашиноға ҡайтыу” йәнһүрәтен ҡарағыҙ
Яңылыҡтар таҫмаһы // 7-04-2018, 09:00
“Союзмультфильм” студияһы Федор ағай, бесәй Матроскин һәм эт Шарик мажараларын дауам итә – яңыраҡ “Простоквашиноға ҡайтыу” йәнһүрәте интернетҡа һалынды.
Беренсе серия совет мәлендә төшөрөлгән йәнһүрәттә Матроскин бесәйенә тауыш биргән актер Олег Табаков хөрмәтенә бағышланған. Сюжеты үҙгәртелгән: Федор ағай Простоквашино ауылына бара һәм ундағы хужалыҡты билдәһеҙ кимереүсенән һаҡлаша. Малайҙың ата-әсәһе эш менән мәшғүл булғанда, һеңлеһе Вера Павловна үҙ-үҙен почта аша ауылға оҙата. Посылканы почтальон Печкин алып килә, ҡыҙ бала Тама-Тама исемле кимереүсе йәнлекте тотоуҙа ярҙам итә. Бер юлы заманса әйберҙәр – мобиль телефон, скайп элемтәһе, интернет аша посылкалар ебәреү күрһәтелә.
Яҙыусы Эдуард Успенский “Союзмультфильм”дың йәнһүрәтте яңынан төшөрөүенә ҡырҡа ризаһыҙлыҡ белдергән....
Йомортҡаһыҙ печенье
Яңылыҡтар таҫмаһы / Объявления // 7-04-2018, 07:30
250 г аҡ май, ярты стакан шәкәр онтағы, 1/3 стакан еҫһеҙ көнбағыш майы, 4 ҡалаҡ крахмал, 3,5 стакан он, 1 ҡап ванилин кәрәк.
Ҡамырҙы 20 минутҡа һыуытҡысҡа ҡуйып торорға. Йәйеп, үҙегеҙ теләгән формала ҡырҡып, 180 градус ҡыҙыулығындағы мейестә 15 минут бешереп алырға. Мейестән алғас та, печеньеға шәкәр онтағы һибергә. Ауыҙҙа ыуалып ҡына торған тәмлекәстәр килеп сығасаҡ.
...
Калининградта миллиард һумға ремонтланған күперҙең фонарҙарына ябай гөл һауыттары кейҙергәндәр
Яңылыҡтар таҫмаһы // 6-04-2018, 12:37
Һуңғы көндәрҙә Рәсәй интернеты гөж килә – Калининград ҡалаһының Высокий күпере март айында үҙгәртеп ҡоролдо. Баҡтиһәң, бында мутлашыу осрағы бар: миллиард һумлыҡ ремонттан һуң ҡоролманы яҡтыртҡан фонарҙарҙың нигеҙендә супермаркеттарҙа һатылған арзан пластмасса гөл һауыттары ҡуйылған.
Фотоһүрәттәрҙә күренеүсенсә, ҡара буяуы ҡупҡан фонарь нигеҙе “мин асыҡ көрән төҫлө гөл һауыты инем” тип әллә ҡайҙан ҡысҡырып тора. Шөкөр, ремонтсы ойошма виртуаль донъялағы шау-шыуға иғтибар итте, һәм көршәктәр металл конструкцияларға алмаштырыласаҡ, тип белдерҙе....
Динара ҒӘЛЛӘМОВА
Объявления / Йәшлек гүзәле // 6-04-2018, 10:45
Әбйәлил районының Рауил ауылында ғаиләлә бишенсе бала булып донъяға ауаз hалғанмын. Бәләкәй саҡтан йырларға, шиғыр яҙырға, спорт менән шөғөлләнергә яратам. “Йәншишмә” гәзитенең йәш хәбәрсеhемен.
Әле миңә 17 йәш, Өфө дәүләт сауҙа-иҡтисад колледжының икенсе курсында белем алам. Йыр түңәрәгенә йөрөйөм, төрлө сәхнәлә сығыш яhайбыҙ.
Киләсәктә үҙемде яратҡан һөнәремә арнарға теләйем. Хыялымда шулай уҡ донъя гиҙеп, илдәр күреп сәйәхәт итеү ҙә бар....
Ҡыш бирешергә теләмәй
Яңылыҡтар таҫмаһы // 6-04-2018, 10:08
Гранттар кемгә тәтегән?
Яңылыҡтар таҫмаһы // 5-04-2018, 13:16
Дағалар Берлинғаса сыҙарға тейеш!
Яңылыҡтар таҫмаһы // 5-04-2018, 10:51
... Һәр привал мәлендә аттарының дағаларын тикшергән һалдаттарҙы күҙәткән комдив Шайморатов "Дағалар Берлинғаса сыҙарға тейеш!" тип йыш ҡына ҡабатлаған. Башҡорт генерал-майоры 1943 йылда һәләк булһа ла, кавалеристар яратҡан командирҙың һүҙҙәре тормошҡа аша, дивизия Берлин операцияһында ҡатнаша.
"Звезда" телеканалы "Легенды армии" циклында Миңлеғәле Шайморатовҡа арнап фильм төшөргән. Сайтҡа инеп ҡарағыҙ.
https://tvzvezda.ru/schedule/programs/content/201509181301-qpj0.htm/201804041136-wlq2.htm...
"Звезда" телеканалы "Легенды армии" циклында Миңлеғәле Шайморатовҡа арнап фильм төшөргән. Сайтҡа инеп ҡарағыҙ.
https://tvzvezda.ru/schedule/programs/content/201509181301-qpj0.htm/201804041136-wlq2.htm...


text:
Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы вәкилдәре балалар реабилитация үҙәгенә ярҙам итте
Көн элгәре Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайы делегацияһы балалар өсөн «Илһам» медицина һәм реабилитация үҙәгендә булды. Башҡорттар ҡоролтайы ағзаһы Наил Шәйҙуллин йәмәғәт ойошмаһының рәйесе Морис Йосопов исеменән учреждениеға йүргәктәр, сабый күлдәктәре һәм имеҙлектәр тапшырҙы.
Баш табип Наталья Горло әйтеүенсә, реабилитация үҙәгенә тап ошондай практик ярҙам етмәй ҙә инде, йәмәғәт ойошмаһы тарафынан ошондай ярҙам күрһәтелеүе улар өсөн ҙур әһәмиәткә эйә.
«Башинформ» агентлығына Силәбе өлкәһе башҡорттары ҡоролтайынан хәбәр итеүҙәренсә, Силәбе хакимиәтенең «Изгелек маршруты» проекты сиктәрендә өлкә башҡорттары ойошмаһы алтынсы йыл инде реабилитация үҙәге менән хеҙмәттәшлек итә, уға һәр яҡлап ярҙам күрһәтергә тырыша. Был медицина учреждениеһында етлекмәй тыуған, шулай уҡ тыумыштан нервы системаһы ауырыуҙары менән яфаланған сабыйҙарҙы реабилитациялау буйынса кәрәкле хеҙмәттәр күрһәтелә. Бында бәләкәй пациенттарҙы бөтә Силәбе өлкәһенән килтерәләр. Әгәр элек үҙәк аша 120 сабый үтһә, хәҙер был һан 600-гә еткән.
— Ҡала хакимиәтенең был проекты бик уңышлы булды, — тип билдәләне Наталья Горло. – Бында төрлө социаль ҡатламдан булған балалар тейешле профессиональ ярҙам ала, дауалау барышында Силәбе өлкәһе өсөн уникаль технологиялар ҡулланыла.


text:
Күренекле шағир, Г.Х.Андерсен исемендәге халыҡ-ара премия лауреаты Сафуан Әлибаевтың шиғырҙары. Автор уҡый, 1996 йылғы яҙма.
Арабыҙҙың иртә киткән журналист, шағир, ҡурайсы һәм көрәшсе Ғәли Ильясовтың шиғырҙары. Рәсәйҙең атҡаҙанған, Башҡортостандың халыҡ артисы Олег Ханов уҡый, 2012 йылғы яҙма.
Мәләүез районынан шағирә Мәрйәм Күсмәйеваның шиғырҙары. Автор уҡый, 2003 йылғы яҙма.
Әфғән Ғиззәтовтың шиғырҙары.
Кушнаренко районында тыуып-үҫкән Әфғән Ғиззәтовтың ғүмере иртә өҙөлә. Уны замандаштары, һәләтле шағир ине, тип телгә ала.
Шәлкемде Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Хәким Мортазин уҡый. 2012 йылғы яҙма.
Танылған шағирә Таңһылыу Ҡарамышеваның шиғырҙары. Башҡортостандың халыҡ артисткаһы Рәмилә Сәлимгәрәйева уҡый, 2012 йылғы яҙма.
Танылған шағирә Миңлегөл Хисамованың шиғырҙары. Автор уҡый, 2007 йылғы яҙма.


text:
Рөстәм ХӘМИТОВ: “Төп бурысыбыҙ — кеше өсөн уңайлы йәшәү мөхите булдырыу”Сәйәсәт // 30-11-2012, 20:07
Республика Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға әүәлге Мөрәжәғәтнамәне тәҡдим иткән мәлдән бер йыл үтте. Бөгөн мин алдағы осорға һәм урта сроклы перспективаға эшебеҙҙең өҫтөнлөклө йүнәлештәрен билдәләйәсәкмен.
Уҙған йыл барыбыҙ өсөн дә сәйәси һәм гражданлыҡ йәһәтенән өлгөргәнлеккә имтихан булды. Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Думаһы депутаттарын, ил Президентын һәм урындағы үҙидараның вәкиллекле органдары депутаттарын һайланыҡ. Республика һайлау ҡануниәтен үҙгәртеү һәм яңы сәйәси хәрәкәттәр барлыҡҡа килеү менән бәйле булған дөйөм сәйәси системаны яңыртыуҙың мөһим этабын уңышлы тормошҡа ашырҙы.
Башҡортостан ил үҫешендәге ошо ҡатмарлы осорҙо лайыҡлы үтә. Уҙған һайлауҙарҙың йомғаҡтары — быға яҡшы дәлил. Тауыш биреү һөҙөмтәләре республика халҡының тотороҡлолоҡто һәм татыулыҡты яҡлауын иҫбатланы. Был һөҙөмтәләр халҡыбыҙҙың уйланылған гражданлыҡ позицияһын сағылдыра, ҡотҡоға һәм экстремистик ғәмәлдәргә беҙҙә юл ҡуйылмауын асыҡ күрһәтә.


text:
“Өйрәнгән - отҡан”
Яңғыҙ башҡарыусылар араһында Үткәлдән Рузидә Ғәйфуллина III урын алды. Үткәл мәктәбенең III класс уҡыусыһы Искәндәр Хәлилов конкурста ҡатнашҡан башҡа балалар менән дәртләндереү призына лайыҡ булды. Икенсе йыл рәттән үҙ көстәре һәм теләктәре менән республика Мөнәжәтселәр конкурсында ҡатнашырға йөрьәт иткән Айһылыу Йомағужина (ағинәйҙәр ҡоро етәксеһе), Фәрзәнә Хәйбуллина, Рузидә Ғәйфуллина, Рәшиҙә Мөхәмәтғәлина, Рима Ғәлиастанова, Сәфинә Сафиева һәм башҡалар тик маҡтау һүҙҙәренә лайыҡ.
РФ Дәүләт Думаһы депутаты, Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы етәксеһе Зөһрә Рәх- мәтуллинаның, бағыусы - “Башбланкиздат” етәксеһе Гөлсәсәк Әлибаеваның, “Башҡортостан ҡыҙы» журналының баш мөхәррире Гөлназ Ҡотоеваның, Сәрүәр Суринаның ҡатнашыуы һәм еңеүселәргә бүләк тапшырыуҙары конкурстың бәҫен күтәрҙе. “Дини фольклорҙың тергеҙелеүенең оло әһәмиәткә эйә булыуын ысын мәғәнәһендә башҡорт мөхите булдырылған ҙур урында ғына тояһың һәм аңлайһың. Шуға күрә йөрөргә кәрәк, күрергә, белмәгәнде өйрәнергә, тип уйлайбыҙ. Үҙ көсөбөҙгә ышанып ҡына килгән беҙҙең коллективты шулай йылы ҡабул итеүҙәренә, халыҡ ижадына ылығыуыбыҙҙы күтәрмәләп тороуҙарына ойоштороусыларға сикһеҙ рәхмәтлебеҙ”, - ти Айһылыу Йомағужина.
***
Үткәл ағинәйҙәре икенсе йыл рәттән ҡаланың һаулыҡ һаҡлау идаралығының Оло йәштәгеләр көнөнә бағышлап үткәргән сарала ҡатнашып, байрам кисәһенә милли колорит өҫтәй һәм тамашасылар һөйөүен яулай.
З. АБЗАЛОВА.


text:
Йөҙөп эшләгән өҙөп тешләй
29 февраля 2016 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт
Сәйетбаба ауылында әленән-әле төрлө саралар ойошторолоп тора. Яңыраҡ иһә "Хәрәкәттә – бәрәкәт” исемле бик күркәм байрам уҙғарылды. Исеменән үк күренеүенсә, хәрәкәт итеп, ил-көнгә бәрәкәт килтереүсе өлкән быуын кешеләренә бағышланған ине ул.
Балалар яҙмышы борсоуға һала
29 февраля 2016 йыл | Йәмғиәт
Район хакимиәте эргәһендә төҙөлгән махсус комиссия тарафынан Профилактика көнө 8 февралдә Сәйетбаба ауыл биләмәһенә ҡараған Йөҙимән мәктәбендә үтте. Унда Йөҙимән, Имәнлек, Уҫман ауылдарынан имен булмағандар иҫәбендә торған ғаиләләр саҡырылды. Күсмә ултырышты район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Салауатов алып барҙы. Уның эшендә комиссия ағзалары Елена Жукова, Андрей Балабонов, Асия Рафиҡова, Рәзилә Хоҙайбирҙина, Сәйетбаба ауыл биләмәһе башлығы Рәмил Латипов, биләмә хакимиәте белгесе Илназ Заһиҙуллин, Йөҙимән мәктәбе директоры Таңсулпан Рәхмәтуллина һәм башҡалар ҡатнашты.
«Юлыҡ» ТОС советы ултырышынан
29 февраля 2016 йыл | Урындағы үҙидара
Юлыҡ ауылында урындағы йәмәғәт ойошмаһы территориаль ижтимағи үҙидаралыҡ, ҡыҫҡаса «Юлыҡ» ТОС-ы булдырылыуға 1 йыл тулды. "Юлыҡ” территориаль үҙидаралығы 131-се Рәсәй Федерацияһы законына ярашлы теркәлеү үткән һәм юридик көскә эйә.
Етешлек етештереүгә бәйле
29 февраля 2016 йыл | Урындағы үҙидара
Ауыл биләмәләре башлыҡтарының 2015 йылда башҡарылған эштәр буйынса халыҡ алдында отчет тотоуы дауам итә. Уның сираттағыһы 19 февралдә ҮТӘК ауыл биләмәһендә, ауыл Советы депутаттарының киңәйтелгән асыҡ ултырышы рәүешендә үтте. Асыҡ ултырышта район хакимиәте башлығы Рәмил Бохаров, район Советы рәйесе Фаил Зәйнетдинов, район хакимиәте башлығының төҙөлөш буйынса урынбаҫары Фуат Кейекбаев, төрлө ойошма, учреждениелар етәкселәре, урынбаҫарҙары, белгестәре, ауыл Советы депутаттары, биләмәгә ингән ауылдар кешеләре ҡатнашты.
Һаулыҡ нигеҙе – тәртиптә
25 февраля 2016 йыл | Йәмғиәт
Балаларҙың көтмәгәндә йәрәхәтләнеүе, йәғни балалар травматизмы хаҡында гәзит-журналдар йыш яҙа, телевидение һәм радио тапшырыуҙары ла ойошторола, ләкин, үкенескә ҡаршы, фәһем алыусылар ғына һирәк. Йәрәхәтләнеүҙәр, хатта йәш ғүмерҙәрҙең өҙөлөүе кәмемәй. Шуны әйтеү ҙә етә: производствоға ҡағылышы булмаған бөтә травмаларҙың 25-30 проценты 14 йәшкә тик-лемге балалар өлөшөнә тура килә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 262
РЕКРЕАЦИОН РЕСУРСТАР, ял итеү, дауалау, һауыҡтырыу, танып белеү һ.б. маҡсаттарҙа ҡулланыла алған тәбиғи, тарихи‑мәҙәни, соц.- иҡт. мөхит объекттары һәм күренештәре йыйылмаһы. Тәбиғи Р.р. терр‑яның геогр. урыны, рельеф үҙенсәлектәре, климат ресурстары, тәбиғи һәм антропоген акваль комплекстарҙың, ш. иҫ. махсус һаҡланыусы тәбиғәт биләмәләренең, төрлөлөгө м‑н билдәләнә. Тарихи‑мәҙәни Р.р. күренекле фән һәм мәҙәниәт эшмәкәрҙәренең тормошо һәм ижады йәки терр‑яның этномәҙәни үҙенсәлектәре м‑н бәйле булған ҡалаларҙы, мәҙәни мираҫ объекттарын, архитектура һәм археологик ҡомартҡыларҙы, музейҙарҙы һ.б. үҙ эсенә ала. Соц.‑иҡт. Р.р. юғары технологиялы производстволарҙың һәм етештереү объекттарының, үҫешкән инфраструктураның һәр кем ҡулланырлыҡ булыуы м‑н билдәләнә. Рекреация эшмәкәрлеге (рекреация) төрҙәре һәм функциялары б‑са дауалау- курорт, һауыҡтырыу, спорт, танып белеү һ.б. айырыла. БР‑ҙа Р.р. бөтә төрҙәре бар, был шифахана‑курорт учреждениелары селтәре, спелеотуризм үҫешенә, ял итеү зоналары эшләүгә һ.б. булышлыҡ итә. Тарихи-мәҙәни Р.р. мәҙәни‑танып белеү, ҡала, этник, ғилми һ.б. рекреациялар үҫешен тәьмин итә. Р.р. үҙенсәлектәре һәм уларҙы ҡулланыу нигеҙендә БР‑ҙа 7 рекреацион ареал бүленә: төньяҡ‑көнбайыш, төньяҡ‑көнсығыш, Урал алды тигеҙлеге, Ағиҙел буйы, тәпәш һәм яҫы таулы Көньяҡ Урал, уртаса тәпәш таулы Көньяҡ Урал, көнсығыш һәм көньяҡ‑көнсығыш Урал аръяғы.
Әҙәб.: Г а б б а с о в а Р.Р. Основы рекреационной географии. Уфа, 2009.
Р.Р.Ғәббәсова
Тәрж. А.Н.Күсеев


text:
Башҡортостандың Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы экология өлкәһендәге иң яҡшы ғилми эшкә конкурс иғлан итте.
1 июлдән Рәсәйҙә юл хәрәкәте ҡағиҙәләренә үҙгәрештәр көсөнә инә.
Бөгөн 2016 йылдың беренсе яртыһына матбуғатҡа элекке хаҡ менән алдан яҙылыу башлана. Бындай мөмкинлектән 31 авгусҡа ҡәҙәр генә файҙаланырға була. Ошо осорҙа яҙылған һәм квитанцияһы күсермәһен редакцияға ебәргән хөрмәтле дуҫтарыбыҙға бүләккә “2016 йылға башҡортса дини календарь” әҙерләнек.
Хаҡтар түбәндәгесә:
3 июлдә иртәнге сәғәт 11-ҙән көндөҙгө 1-гә тиклем Баҡалы районы хакимиәте бинаһында (Ленин урамы, 91) Рәсәй Социаль страховка фондының Башҡортостан төбәк бүлексәһе идарасыһы Марат Латипов граждандарҙы ҡабул итә.
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев республикабыҙға эш сәфәре менән килгән билдәле яҙыусы һәм публицист, “Завтра” гәзитенең баш мөхәррире Александр Проханов менән осрашты.
Башҡортостандың 2030 йылға тиклемге социаль-иҡтисади үҫеш стратегияһын эшләүгә бәйле республика Фәндәр академияһы менән Иҡтисади үҫеш министрлығы социологик тикшеренеү ойоштора. Унда ҡала һәм ауылдарҙан алты мең самаһы кеше ҡатнашасаҡ.
Башҡортостанда Йәмәғәт палатаһының яңы составы төҙөлгәнен хәбәр иткәйнек инде.
Күренекле йәмәғәт эшмәкәрҙәре палатаға тағы ла 15 вәкил ҡабул итеү хаҡында ҡарар сығарҙы.
“iВолга-2015” форумында Башҡортостан йәштәренең инновациялы проекттары гранттар менән билдәләнде. Сара 17 – 27 июндә Һамар өлкәһендә үтте.
Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев үҙенең блогында
2014 йылға республика бюджетының үтәлешенә аңлатма бирҙе.
Артҡа 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 40 Алға
Бит башына
Башҡортостандың баш ҡалаһы донъя сәйәсәте кимәлендәге ваҡиғалар көткәндә, Ер йөҙөндәге аҡыл етмәҫлек хәлдәр тураһында көн дә ишетә торғас, ғәмәлдәрҙең айышын тамам юғалтҡан һымаҡ булаһың.


text:
Төбәктә коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың йәш лидерҙарын грантҡа ғариза яҙырға өйрәтәләр
ӨФӨ, 2017 йыл, 11 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡорт дәүләт медицина университетында республиканың коммерцияға ҡарамаған ойошмалары лидерҙарының «Президент гранттары фонды» төбәк үҫеш департаменты вәкилдәре менән осрашыуы үтә.
Осрашыу темаһы – 2017 йылда граждандар йәмғиәтен үҫтереүгә Рәсәй Федерацияһы Президенты гранттарына конкурсҡа ғаризалар әҙерләү.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһында хәбәр итеүҙәренсә, осрашыуҙа ҡатнашыусылар быйылғы йылдың ғаризалар тапшырыу шарттарын, яңылыҡтарын өйрәнәсәк. Департамент вәкилдәре ғариза тапшырыусыларҙың 2017 йылдың 31 июлендә иғлан ителгән тәүге конкурс һөҙөмтәләрендә ебәргән хата өлгөләрен килтерәсәк.
«Президент гранттары фонды» төбәк үҫеш департаменты етәксеһе Наталья Әлиева быйыл тәүге грант конкурсына тәҡдим ителгән проекттарҙың бойондороҡһоҙ экспертизаһын үткәреү һөҙөмтәләре тураһында һөйләйәсәк.
Сараның ойоштороусыһы – Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ҡарамағындағы Йәштәр йәмәғәт палатаһы.
Осрашыу 16 августа үтә, сара иртәнге сәғәт 12-лә башлана.


text:
Рөстәм Хәмитов: «Йәмғиәттәге әхлаҡи мөхит прокуратураның нисек эшләүенә бәйле»Фото: Олег Яровиков, Динар Кәлимуллин
Рөстәм Хәмитов: «Йәмғиәттәге әхлаҡи мөхит прокуратураның нисек эшләүенә бәйле»
Рөстәм Хәмитов: «Йәмғиәттәге әхлаҡи мөхит прокуратураның нисек эшләүенә бәйле»Фото: Олег Яровиков, Динар Кәлимуллин
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
12 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Рәсәй Федерацияһы Прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһаны. Республика етәксеһе ведомство хеҙмәткәрҙәрен һәм ветерандарын һөнәри байрамдары менән ҡотланы һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырҙы.
– Календарь йыл рәсми рәүештә Прокуратура хеҙмәткәрҙәре көнө менән асыла, был төп принциптың – законға буйһоноп йәшәүҙең мөһимлеген билдәләй, – тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Башлығы прокуратура органдары көс структураларының енәйәтселек, иҡтисади һәм социаль өлкәләрҙәге хоҡуҡ боҙоуҙарға, экстремизмға һәм коррупцияға ҡаршы көрәш, дәүләт һәм шәхси милекте һаҡлау кеүек эш йүнәлештәрен билдәләүен һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Рөстәм Хәмитов эшлекле мөхитте яҡшыртыуҙы ведомство алдында торған мөһим бурыстарҙың береһе тип атаны. Уның һүҙҙәренсә, йыл һайын күҙәтеү органдары хәбәр иткән пландан тыш тикшереүҙәрҙең яртыһынан ашыуын прокуратура ҡабул итмәй, был иһә бизнесҡа йөкләмәне һиҙелерлек кәметергә мөмкинлек бирә.
– Был эште дауам итергә һәм эшҡыуарҙарҙың мәнфәғәттәрен яҡлау һеҙҙең ҡулда икәнлеген аңларға кәрәк, – тине төбәк етәксеһе.
Республика башлығы коррупцияға ҡаршы көрәштә ошо йүнәлеш буйынса прокуратура органдарына ярҙам итәсәк вәкил институтын булдырырға тәҡдим итте.
Башҡортостан етәксеһе прокуратураға торлаҡ-коммуналь хужалыҡ өлкәһен, шул иҫәптән йорттарҙы капиталь ремонтлауҙы күҙәтеүҙе көсәйтергә, шулай уҡ аҙыҡ-түлеккә, бензинға хаҡтарҙы, энергия ресурстарына тарифтарҙы нигеҙһеҙ арттырыу факттарын ентекле өйрәнергә ҡушты.
Сығыштың тулы стенограммаһы һәм бүләкләнеүселәрҙең исемлеге Башҡортостан Республикаһы Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Төҙөкләндереү
15 октября 2016 йыл | Яңылыҡтар, Хаттар
Сәйетбаба ауыл биләмәһенә ҡараған Туғай ауылы халҡы элек-электән үҙенең берҙәмлеге, уңғанлығы менән дан тота.
Ошо арала иң ҙур байрамыбыҙ –
Республика көнө алдынан туғайҙар үҙҙәренә оло бүләк эшләне: бер төптән булып ойошоп ауыл урамына ҡом түшәнеләр.
Ошо арала иң ҙур байрамыбыҙ –
Республика көнө алдынан туғайҙар үҙҙәренә оло бүләк эшләне: бер төптән булып ойошоп ауыл урамына ҡом түшәнеләр.
Алтын көҙҙөң бер көнөндә икеләтә тантана
15 октября 2016 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
11 октябрь – Башҡортостан Республикаһы көнө уңайынан районыбыҙҙа бер юлы өс иҫтәлекле ваҡиға булды: Ибраһим һәм Аҡкүл ауылдарында мәҙәниәт йорттары үҙ ишектәрен асты. Шулай уҡ Ибраһимда Бөйөк Ватан һуғышы яугирҙарына арналған обелиск асыу тантанаһы ла тап ошо көнгә билдәләнгәйне.
Ибраһимда обелиск асыуҙан башланған сарала хөрмәтле ҡунаҡтар – район хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаров, БР Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай депутаты, Бөтә Донъя башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Әмир Миңләхмәт улы Ишемғолов, БР Хөкүмәтенең мәҙәниәт һәм архив эштәре буйынса бүлек мөдире Илһам Зөлфәр улы Фәтҡуллин, БР мәҙәниәт министры урынбаҫары Рәнис Рәйес улы Алтынбаев,
район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Йәғәфәр улы Салауатов ҡатнашты. Ҡунаҡтарҙы сәк-сәктән ауыҙ иттереп, хөрмәтләп ҡаршыланылар. Ауылдаштарының шатлығын уртаҡлашырға күрше-тирә ауылдарҙа һәм төрлө тарафтарҙа йәшәгән яҡташтары ла килгәйне.
Ибраһимда обелиск асыуҙан башланған сарала хөрмәтле ҡунаҡтар – район хакимиәте башлығы Рәмил Зәкәриә улы Бохаров, БР Дәүләт Йыйылышы -Ҡоролтай депутаты, Бөтә Донъя башҡорттары Ҡоролтайы башҡарма комитеты рәйесе Әмир Миңләхмәт улы Ишемғолов, БР Хөкүмәтенең мәҙәниәт һәм архив эштәре буйынса бүлек мөдире Илһам Зөлфәр улы Фәтҡуллин, БР мәҙәниәт министры урынбаҫары Рәнис Рәйес улы Алтынбаев,
район хакимиәте башлығының социаль мәсьәләләр буйынса урынбаҫары Руслан Йәғәфәр улы Салауатов ҡатнашты. Ҡунаҡтарҙы сәк-сәктән ауыҙ иттереп, хөрмәтләп ҡаршыланылар. Ауылдаштарының шатлығын уртаҡлашырға күрше-тирә ауылдарҙа һәм төрлө тарафтарҙа йәшәгән яҡташтары ла килгәйне.


text:
Етен
Етен, орлоҡ етене (рус. Лён, лат. Línum) — етен һымаҡтар (Linaceae) ғаиләһенән бер йыллыҡ үлән үҫемлек. Бейеклеге 120 см-ға етә. Май-июнь айҙарында зәңгәр сәскә ата, июль-сентябрҙә орлоғо өлгөрә. Етен борон борондан сәсеп үҫтерелә.
Яҡынса 230 төрө билдәле, иң киң таралганы игүле етен — Евразия төре, 4 төрҙәге төркөмдө уҙ эсенә ала. Сүс һәм май үҫемлеге булараҡ үҫтерелә. Килеп сығышы — Һиндстан һәм Ҡытайҙың, Урта диңгеҙ һәм Кавказ аръяғының таулы райондары. Грузия территорияһында (Колхида), Мысырҙа — б.э.т бер нисә мең йыл элек, Европала — б.э.т 2-се мең йыллыҡта культуралы үҫемлек булараҡ игелә башлай. Рәсәйҙә 10-13 быуаттарҙа барлыҡ ерҙәрҙә таралған була. 1960 йылдарға тиклем Рәсәйҙең ҡара тупраҡлы зоналарында, шулай уҡ Кама алдында төп техник культура булараҡ һанала.
Етендең сүсе бик оҙон күҙәнәктәрҙән (һабаҡтың ҡабыҡ өлөшөндә бәйләм булып йыйылған ябай сүстәрҙән) тора, уның оҙонлоғо һабаҡтың ботаҡланмаған өлөшөнөң оҙонлоғона бәйле. Етен сүсенән төрлө маҡсат өсөн тукымалар эшләнә. Оҙон етен 80-100 см лы һәм унан да бейегерәк, оҙон шымаа һабаҡлы, аҙ һандағы орлоҡ емешле (тармасыҡлы), нигеҙҙә, сүс алыу өсөн үҫтерелә, уртаса 25 % сүс һәм 10 %- ҡа тиклем майҙан тора (майлылығы — 37 %-ҡа тиклем). Көдрәш етен — май культураһы, 30-35 см бейеклектәге ҡыҫҡа һабаҡлы, һабаҡ төбөндә ныҡ ботаҡланған, күп һанда тартмасыҡтары бар (200 данагә тиклем); 52 %-ҡа тиклем майҙан торған орлоҡтары юғары уңыш бирә, был май аҙыҡ-түлек һәм медицина сәнәғәтендә, буяу, лак, олиф эшләгәндә, ҡыҫҡа сүстәре ҡапсыҡ, брезент, шпагат яһағанда ҡулланыла. Дауалау өсөн өрлоғо ҡулланыла.
Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Сизов И. А. Лён. М., 1955; Справочник льновода. М., 1985; Халиков Н. А. Хозяйство татар Поволжья и Урала. Казань, 1995; Пути повышения эффективности масличных культур // Слагаемые эффективного агробизнеса: обобщение опыта и рекомендации. Ч. 1. Земледелие и растениеводство. Казань, 2005.
- Ғүмәров В. З. Тыуған яҡтың шифалы үҫәмлектәре. —Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1996. −160 б. ISBN 5-295-01499-1


text:
- Подробности
- Просмотров: 213
РУДЕНЧЕНКО Виталий Алексеевич (3.2.1940, Андижан ҡ. — 13.11. 1985, Өфө), рәссам. Рәссамдар союзы ағзаһы (1975). И.Е.Репин ис. Һынлы сәнғәт, скульптура һәм архитектура ин‑тын тамамлағандан һуң (Ленинград, 1974; педагогы А.А.Мыльников) Өфөлә йәшәй һәм эшләй. Р. эштәре образдарҙың психологик тәрәнлеге, композицияның, төҫтәрҙең ныҡлы уйланғанлығы м‑н айырылып тора. Жанрлы картиналары башлыса быраулаусылар һәм нефть промыслалары эшселәренең көндәлек тормошона (“Арлан нефтселәре”, 1974), портреттары — хеҙмәт кешеләренә (“Нефтсе П.Р.Маннанов”, 1979) арналған. “Ауыл сите” (1983) пейзажы, “Зәңгәр таҫмалы ҡыҙ” (1980), “Ҡатыным портреты” (1984) лирик портреттары авторы. Монументаль сәнғәт өлкәһендә эшләгән. Р. ҡайһы бер эштәре уның инициативаһы б‑са Краснокама р‑ны Әмзә ҡасабаһында ойошторолған картиналар галереяһына (1985) ҡуйыла. 1973 й. алып күргәҙмәләрҙә ҡатнаша. Шәхси күргәҙмәләре: Нефтекама (1977), Өфө (1986) ҡалалары. Эштәре БДХМ, Эске эштәр министрлығы музейы, Ленин В.И. йорт-музейы, “Мираҫ” картиналар галереяһы (Нефтекама һәм Өфө; ҡара: Һынлы сәнғәт галереялары) коллекцияларында, “Арланнефть” НГДУ‑һында һаҡлана.
В.М.Сорокина
Тәрж. Г.Һ.Ризуанова


text:
- Подробности
- Просмотров: 362
ҠАЛДЫҠ ТАУҘАР, тау иленең экзоген процесс тәьҫире арҡаһында емерелеүенән тороп ҡалған тау тоҡомдарының айырым массивтары. Барлыҡҡа килеүе һәм формалары б‑са ашалыу, ел һәм денудация тарафынан емерелеүҙән ҡалған тотороҡло тау тоҡомонан торған Ҡ.т. (денудацион); элекке яйланың таулыҡтарҙағы шаһит Ҡ.т. (тигеҙ түбәле өҫтәл һымаҡ тауҙар); йылға үҙәнендәге, төп ярҙан айырылған йәки бөгөмдәрҙе йылға йырып сыҡҡан ваҡытта барлыҡҡа килгән тирәләй ағымлы Ҡ.т. айырыла. Шихандар ҙа ш. уҡ Ҡ.т. инә. Ел һәм денудация тарафынан барлыҡҡа килгән Ҡ.т. Башҡортостандың Урал алдында, Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында, тирәләй ағымлы Ҡ.т. респ. тау‑урман зонаһындағы йылға ярҙарында осрай.
Р.Ә.Хәмиҙуллин
Тәрж. И.М.Япаров


text:
Республика намыҫын яҡлай
Ярышта Иван республика һәм ҡала намыҫын яҡлаған берҙән-бер спортсы булды. Ул 18-34 йәштәгеләр категорияһындағы 40 спортсы менән көс һынашты.
Иван Лопухов кроссфит һәм күп төрлө көрәш менән өс йыл шөғөлләнә. Ошо ваҡыт эсендә ул төрлө ярыштарҙа ҡатнашып, күп тапҡыр еңеүсе һәм призер булған, әммә Силәбе ҡалаһындағы кеүек ҙур ярышта ул тәүгә ҡатнашҡан. Ҙур кимәлдәге сығыш булһа ла, беренсе ҡоймаҡ төйөрлө булмай - I урынды яулай. Еңеү яулауҙа спортсыға тормош иптәше Эльвира ҙур терәк була. Алда Иванды йәйгеһен үтәсәк Рәсәй кубогына ярыш көтә. Ул был йәһәттән әҙерлек башлаған да инде.


text:
Фото:
Республика асыҡ булырға тейеш, тип белдерҙе Президент
Фото:
— Беҙҙең конкуренциялы көрәштә еңелергә хаҡыбыҙ юҡ, — тип белдерҙе Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Республика көнөнә арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһап. — Беҙгә туҡтап ҡалырға ярамай. Кешеләребеҙҙең тормош сифаты беҙҙең компетентһыҙлыҡ, ялҡаулыҡ эҙемтәһенә әйләнергә тейеш түгел.
Конкуренцияға һәләтлелек нигеҙе итеп республика башлығы асыҡлыҡты атаны.
— Республика инвестициялар өсөн дә, яңы технологиялар өсөн дә, заманса идара итеү алымдары өсөн дә асыҡ булырға тейеш, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды ул. — Шул уҡ ваҡытта беҙ халыҡтарыбыҙҙың традицияларын да һаҡларға тейешбеҙ. Бында беҙгә уйланылған конфессия-ара һәм этник-ара сәйәсәт ярҙамға киләсәк. Тыныслыҡҡа һәм изгелеккә илткән сәйәсәт. Быларҙың барыһы ла тормошҡа ашасағына мин ышанам. Сөнки беҙ халыҡ мәнфәғәтенә хеҙмәт итәсәгебеҙҙе аныҡ беләбеҙ.


text:
Башҡортостанда мәк менән киндергә һуғыш иғлан ителде
Бөгөндән алып республикала ведомство-ара «Мәк» операцияһы башланды. Наркополиция, полиция һәм муниципаль властар мәк һәм киндер үҫкән урындарҙы асыҡлап, уларҙы бөтөрөргә тейеш. Республика Наркоконтролендә билдәләүҙәренсә, сеймал базаһын юҡ итеү наркотиктарҙың законһыҙ әйләнешен ҡыҫҡартыу буйынса эшмәкәрлектең мөһим йүнәлеше булып тора. Рәсәй Федерацияһының Наркотиктар әйләнешен контроллек итеү буйынса федераль хеҙмәттең БР буйынса идаралығы мәғлүмәттәренә ярашлы, тартып алынған наркотик матдәләрҙең дөйөм күләмендә мәк һаламы менән каннабистың өлөшө 2007 йылдағы 69 проценттан 2011 йылда 85 процентҡа тиклем артҡан.
— «Мәк» операцияһы барышында асыҡланған участкаларҙағы үҫемлектәрҙе юҡ итеүҙең еренә еткереп башҡарылмауы етди проблема булып ҡала. Әлеге ваҡытта ҡырағай киндер башлыса сабып алына. Бындай эшкәртеүҙең һөҙөмтәһе ҙур түгел, сөнки уның тамырҙары бөтөн килеш ҡала. Бынан тыш, орлоҡтары ла ергә эләгә һәм киләһе йылға ошо уҡ участкала тағы яңы уңыш үҫеп сыға. Химик эшкәртеү иһә бик яҡшы һөҙөмтә бирә, әлеге мәлдә спутник ярҙамында киндер үҫкән урындарҙың картаһын төҙөү практикаһын ҡулланылышҡа индереү мәсьәләһе лә хәл ителә, — тип хәбәр иттеләр Наркополицияның матбуғат хеҙмәтендә.


text:
- Подробности
- Просмотров: 484
ГЕОЛОГИЯ (гео... һәм ...логия), Ер ҡабығының һәм Ерҙең составы, төҙөлөшө һәм үҫеш тарихы т‑дағы фәндәр комплексы. Хәҙ. Г. геодинамика, файҙалы ҡаҙылмалар Г., геохронология, тарихи Г., литология, туң ҡатламдарҙы өйрәнеү ғилеме, минералогия, палеонтология, петрология, стратиграфия, тектоника һ.б. инә. Г. бер нисә ғәмәли фәнде берләштерә: хәрби, инженерлыҡ (ҡара: Ер тоҡомон өйрәнеү ғилеме), иҡт. Г., гидрогеология һ.б. Астрономия, география, геофизика, геохимия, геоэкология, гидрология, тау һ.б. фәндәр м‑н тығыҙ бәйләнештә тора. Башҡортостанда геол. тикшеренеүҙәр терр‑яларҙы үҙләштереү, тау эше, сәнәғәт үҫеше м‑н бәйле. Терр‑яларҙың геол. төҙөлөшө т‑дағы тәүге мәғлүмәттәр Ырымбур экспедицияһы (1734—44), 1768—74 йй. ойошторолған Академик экспедициялар материалдарында килтерелә. 19 б. 1‑се ярт. терр‑яларҙың комплекслы геол. тикшеренеүҙәренә А.И.Антипов, А.Я.Купфер, Х.Ф.Лессинг, Н.Г.Меглицкий, Р.Мурчисон, Г.Е.Щуровский һ.б. хеҙмәттәре арналған. Башҡортостан терр‑яһында планлы геол. тикшеренеүҙәр тимер юлдар төҙөү судносылыҡ, сеймал табыу һәм яғыулыҡ әҙерләү сәнәғәте үҫешенә бәйле 19 б. аҙ. Рәсәйҙең Геол. ком‑ты етәкс. башлана. Палеонтологик, стратиграфик, литологик-фациаль тикшеренеүҙәр үткәрелә; Башҡортостандың платформалы өлөшөнөң нефтле булыуы һәм баҡыр колчеданы ятҡылыҡтарының барлыҡҡа килеүе өйрәнелә; Өфө яйлаһының геол. төҙөлөшө тасуирлана; Башҡортостан (Көньяҡ) Уралында үткәрелгән геол. төшөрөү һөҙөмтәһендә, терр‑яларҙың тектоник төҙөлөшө схемаһы эшләнә, тәүге геол. карталар төҙөлә (Н.К.Высоцкий, А.Н.Заварицкий, А.П.Карпинский, А.А.Краснопольский, Л.С.Либрович, А.В.Нечаев, Ф.Н.Чернышёв, А.А.Штукенберг һ.б.). 20 б. 20‑се йй. аҙ. — 30‑сы йй. башында СССР ФА Башҡортостан комплекслы экспедицияһының геол. отряды тарафынан баҡыр һәм тимер мәғдәндәре, һоро күмер һ.б. күп кенә ятҡылыҡтар асыла, Бәләбәй, Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Йылайыр кантондарының көнбайыш өлөшөнөң һ.б. геол. карталары төҙөлә. 30‑сы йй. Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының геол. төҙөлөшөн Э.Х.Алкснэ, О.П.Горяинова, А.И.Иванов, Б.М.Келлер, Д.В.Наливкин, А.И.Олли, Д.Г.Ожиганов, Н.В.Струве, Э.А.Фалькова һ.б. өйрәнә. 1930 й. алып “Башкиргеология” пр‑тиеһы тарафынан геология-разведка эштәре барышында ҡаты файҙалы ҡаҙылмалар һәм ер аҫты һыуҙары ятҡылыҡтарының урынлашыу законлыҡтары тикшерелә; файҙалы ҡаҙылмалар запастарын баһалау һәм респ. өсөн хас булмаған файҙалы ҡаҙылмаларға терр‑яларҙың перспективаларын асыҡлау үткәрелә. И.М.Губкин Волга-Урал нефтле һәм газлы провинцияһын үҙләштереү сәнәғәтенең перспективаларын нигеҙләй. Геол.‑разведка, нефть һәм газ сығарыу эштәрен “Башнефть” АНК башҡара; геофизик тикшеренеүҙәрҙе “Башнефтегеофизика” ААЙ үткәрә; Башҡортостандың платформа өлөшөндә нефть разведкаһы һәм промысла-эксперименталь эштәр, палеонтология, стратиграфия, литология өлкәһендәге тикшеренеүҙәрҙе “БашНИПИнефть” алып бара. Респ. ғалимдары тау тоҡомдарының коллекторлыҡ үҙенсәлектәрен һәм рифей-венд ҡатламдарының нефтле булыуын (Ю.В.Андреев, А.Я.Виссарионова, Е.В.Лозин, С.Г.Морозов, Р.Х.Мәсәғүтов, А.А.Трофимук, Д.Ф.Шамов һ.б.), нефть ятҡылыҡтарының геол. төҙөлөшөн һәм эшләнешен (К.С.Баймөхәмәтов, М.Н.Ғәлләмов һ.б.), Волга-Урал нефтле һәм газлы провинцияһы тектоникаһын (А.К.Драгунский, Лозин, Г.П.Ованесов, Л.Н.Розанов һ.б.), скважиналарҙы геофизик тикшереүҙәрҙе (В.Л.Комаров, Н.К.Юнысов һ.б.) һ.б. өйрәнеүгә тос өлөш индерә. Геология институтында стратиграфия (О.В.Артюшкова, Г.Ә.Данукалова, В.И.Козлов, Е.И.Кулагина, В.А.Маслов, В.Н.Пучков, Ҡ.Р.Тимерғәзин, Е.В.Чибрикова һ.б.), тектоника һәм палеогеодинамика (Г.В.Вахрушев, Б.М.Йосопов, Т.Т.Казанцева, М.А.Камалетдинов, В.А.Романов, А.И.Светлакова, А.А.Скрипий һ.б.), гидрогеология (Р.Ф.Абдрахманов, В.Г.Попов һ.б.), минералогия һәм геохимия (Г.И.Беликова, С.Ш.Йосопов, Д.Н.Сәлихов, И.А.Хәйретдинов һ.б.) өлкәһендә, вулканизм, магматизм, метаморфизм һәм металлогенияны (А.А.Алексеев, П.В.Аржавитин, М.Ю.Аржавитина, А.С.Бобохов, С.Г.Ковалёв, А.М.Косарев, В.А.Прокин, П.Ф.Сопко, И.Б.Серавкин һ.б.), палеомагнитизмды (Н.Ф.Данукалов, Л.С.Кондручина, Р.А.Миңлебаев, П.Н.Михайлов, И.С.Огаринов, Ф.И.Сөләймәнова һ.б.), структур Г. (Д.Н.Бураҡаев, Н.А.Зөфәрова, Ю.В.Казанцев, Романов һ.б.), неотектоника геоморфологияһын (А.П.Рождественский) һ.б. өйрәнеү өлкәһендә тикшеренеүҙәр бара. Тикшеренеүҙәр һөҙөмтәһе б‑са Урал төҙөлөшөнөң шарьяж теорияһы эшләнә (Казанцев, Казанцева, Камалетдинов). Нефть техник университетында нефть ятҡылыҡтарын эшкәртеү һәм нефть Г. өлкәһендә (А.Э.Алкснэ, И.Г.Пермяков, М.А.Токарев һ.б.), Башҡорт дәүләт университетында Башҡортостан (Көньяҡ) Уралының көнбайыш битләүендәге рифей ҡатламдарының геотектоникаһы, геоэкологияһы, стратиграфияһы һәм металлогенияһы өлкәһендә (Ә.Р.Кинйәкәев, К.Ә.Уразаев, Хәйретдинов, П.Н.Швецов һ.б.) тикшеренеүҙәр алып барыла.
Әҙәб.: Пучков В.Н. Геология Урала и Приуралья (актуальные вопросы стратиграфии, тектоники, геодинамики и металлогении). Уфа, 2010.
В.Н.Пучков
Тәрж. Э.М.Юлбарисов


text:
Башҡорт Википедияһы ағзалары ирекмәндәрҙең коммерцияға ҡарамаған партнерлығын ойошторасаҡ
ӨФӨ, 2015 йыл, 6 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.
Башҡорт Википедияһы ағзалары ошо интернет-ресурс ирекмәндәренең коммерцияға ҡарамаған йәмәғәт ойошмаһын булдырырға ниәтләй. Үткән йыйылышта улар шундай ҡарар ҡабул итте.
Башҡорт Википедияһы ағзаһы Әлфиә Аҡбутина хәбәр итеүенсә, ултырышта апрель айында Өфөлә уҙғарылған Вики-Һабантуйға йомғаҡ яһалды, шулай уҡ ирекмәндәр хәрәкәтен әүҙем алып барыу һәм уларҙың эшмәкәрлегенең һөҙөмтәлелеген арттырыу буйынса яңы бурыстар билдәләнде.
«Вики-проекттар Башҡортостан хаҡында белемде популярлаштырыу, төбәктең ыңғай имиджын булдырыу өсөн ҙур әһәмиәткә эйә. Шуға күрә Башҡорт Википедияһы өсөн мәҡәләләр яҙыуға үҙ өлөшөн индерергә һәләтле кешеләрҙе йәлеп итеү мөһим», — тине Рөстәм Нурыев, йыйылыусылар алдында сығыш яһап. Ирекмәндәр Гүзәл Ситдиҡова, Зөфәр Сәлихов, Тимур Ғимранов, Денис Зианбетов Башҡорт Википедияһын артабан үҫтереү буйынса тәҡдимдәрен индерҙе. 2015-2016 йылдарҙың көҙгө-ҡышҡы осорона аныҡ саралар планын төҙөргә хәл ителде. Унда райондарҙа күсмә семинарҙар, оҫталыҡ кластары үткәреү, фәнни, белем биреү, мәҙәниәт һәм йәмәғәт ойошмалары менән тығыҙ бәйләнештә эшләү тураһында пункттар буласаҡ. Шулай уҡ ирекмәндәрҙең коммерцияға ҡарамаған ойошмаһын булдырыу тураһында фекер яңғыраны.


text:
Республикала полиция хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Республикала полиция хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй
Республикала полиция хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Йыл һайын 10 ноябрҙә Рәсәйҙә эске эштәр органдары хеҙмәткәрҙәре һөнәри байрамын билдәләй. 1715 йылда Петр I Рәсәйҙә йәмәғәт тәртибе һағы хеҙмәтен булдыра һәм уны «полиция» тип атай, грек теленән тәржемә иткәндә «дәүләт менән идара итеү» тигәнде аңлата.
Был көндәрҙә Башҡортостанда, ғәҙәттәгесә, байрам концерттары, яҡшы эшләгән хеҙмәткәрҙәрҙе бүләкләү, ветерандарҙы ҡотлау ойошторола. Полицейскийҙар хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған иптәштәрен дә иҫкә ала. Күптәре байрамды эш урынында ҡаршылай. Минут һайын полицияның патруль-пост хеҙмәте, оператив бүлек, ЮХХДИ, ведомствонан тыш һаҡ хеҙмәткәрҙәре республика халҡының тыныслығын һаҡлай.
Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы Рәйесе, эске хеҙмәт генерал-майоры Константин Толкачёв хәүефһеҙлек һәм хоҡуҡ һаҡлаусыларҙы һөнәри байрамдары менән ҡотланы. Парламент спикеры 30 йылдан ашыу Эске эштәр министрлығы органдарында хеҙмәт иткән.
«Полиция хеҙмәткәрҙәрен, хеҙмәттәш офицерҙарҙы байрам менән ҡотлайым, уларға ныҡлы сәләмәтлек, ғаилә бәхете һәм эштәрендә уңыштар теләйем! Хеҙмәткәрҙәрҙең күбеһе йөрәк ҡушыуы буйынса органдарға килгән һәм ваҡытын, һаулығын йәлләмәйенсә ошо эшкә бар көсөн һала», — тиелә Константин Толкачёвтың мөрәжәғәтендә.


text:
6-04-2018, 14:43 / ---
Иҫкәртеү мөһимерәк
Хәүефле осор башланыр алдынан республикала урман янғындарын һүндереү буйынса төбәк күнекмәләре үтте. Урман яныуы теркәлгән осраҡта янғын эҙемтәләрен бөтөрөүгә идара итеү тәжрибәһен үҫтереү, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙе иҫкәртеү һәм граждандар оборонаһы эштәрен дөрөҫ ойоштороуға өйрәнеү, етешһеҙлектәрҙе асыҡлау сараның төп маҡсаты булды. Тирлән урмансылығы биләмәһендә үткән ошондай сараларҙың береһендә райондың Тирлән, Инйәр, Әүжән, Әбйәлил, Баймаҡ, Бөрйән, Учалы урман хужалыҡтары, ҡуртымға алыусылар - “Селена” урман-сәнәғәт компанияһы” йәмғиәте, Өфө фанера комбинаты, “Ирәмәл” тәбиғәт паркы,...


text:
Өфөлө Айвар Ғафуров – кикбоксинг буйынса Европа чемпионыФото: Динар Кәлимуллин
Өфөлө Айвар Ғафуров – кикбоксинг буйынса Европа чемпионы
Өфөлө Айвар Ғафуров – кикбоксинг буйынса Европа чемпионыФото: Динар Кәлимуллин
Румынияның баш ҡалаһы Бухареста кикбоксинг буйынса Европа чемпионаты тамамланды. Ярыштарҙа донъяның төрлө илдәренән 35 спортсы ҡатнашты. Башҡортостан вәкиле, 25 йәшлек халыҡ-ара класлы спорт мастеры Айвар Ғафуров был бәйгелә алтын миҙал яуланы.
Турнирҙың тәүге ярыштарында Айвар Франциянан Грен Григорьев, Төркиәнән Ерхан Йулфуз, Румыниянан Андреа Костеа менән көс һынашып, еңеп сыҡты.
— Финалда ике метрлыҡ поляк спортсыһы Камиль Рута менән көс һынаштым, - тип һөйләне чемпион. – Ул үҙенең физик көсө ярҙамында барыһын да еңеп килгән. Минән ярты башҡа оҙонораҡ һәм ауырыраҡ. Татамиға сыҡҡас, тик техникаға һәм уңышҡа ғына өмөт иттем. Тәүге ике раундта контратака эшләнем, аҙаҡҡы раунд бик ауыр булды. Һуңғы көсөмдө йыйып, аҙаҡҡаса көрәштем һәм поляк спортсыһын бер аҙға ғына артта ҡалдырып, еңеп сыҡтым. Еңеүемә ысын күңелдән шатмын. Бер аҙ ял итеп алғандан һуң, Рәсәй чемпионатына әҙерләнә башлаясаҡмын.


text:
- Подробности
- Просмотров: 272
САРЛАҠТАР (Laridae), сәпсәү һымаҡтар отрядына ҡараған ҡоштар ғаиләһе. 88 төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. БР‑ҙа 13 төрө бар. С. күпселеге (көмөш аҡсарлаҡ, аҡ ҡанатлы сарлаҡ, йылға сарлағы һ.б.) — күсәр, ҡайһы бер төрҙәре (ғәҙәти моёвка һ.б.) — күсеп йөрөүсе ҡоштар. Кәүҙә оҙонлоғо 22—60 см, ауырлығы 40—2000 г. Кәүҙәһе оҙонса, ҡанаттары оҙон, киң. Ҡауырһын ҡапламы ҡуйы, тығыҙ. Күпселек төрҙәрҙең төҫө һоро, аҡ, көрән һ.б., башы, ғәҙәттә, ҡара төҫтә (ҙур ҡарабаш сарлаҡ, кәрлә аҡсарлаҡ) йәки ҡара көрән, ҡайһы бер сарлаҡтарҙа ҡара бүрек м‑н. Суҡышы тура, ян‑яҡтарҙан ҡыҫылған, бер аҙ бөгөлгән (аҡсарлаҡтар) йәки осло (сарлаҡтар). Ҡойроғо ҡыҫҡа, осонда уйым м‑н, күпселек аҡсарлаҡтарҙыҡы — йомрайтылған. Аяҡтары уртаса оҙонлоҡта, сарлаҡтарҙыҡы ҡыҫҡа; 3 алғы бармағы йөҙгөс ярылар м‑н тоташтырылған, артҡыһы насар үҫешкән. Енси диморфизм хас: ата ҡоштар эрерәк. Моногам. Ғәҙәттә колониялар м‑н күл, быуа, йылғалар янында үләндә, ҡомло йәки ваҡ ташлы участкаларҙа, ҡайһы бер сарлаҡтар һаҙлыҡтарҙа оя ҡора. Йылына 1 тапҡыр бала сығара; аҡсарлаҡтар — 3 тимгелле ҡара көрән йәки зәйтүн төҫөндәге, сарлаҡтар — 1—5 асыҡ һоро йәки төрткөлө охра төҫөндәге йомортҡа һала. Инә һәм ата ҡош 14—16 (ваҡ А.) йәки 23—25 көн дауамында баҫа. Балыҡ, кеҫәрткеләр, кимереүселәр, ҡоштарҙың йомортҡалары һәм балалары, моллюскалар, ҡыҫала һымаҡтар, бөжәктәр, орлоҡтар һәм еләктәр; аҡсарлаҡтар ш. уҡ емтек һәм ҡалдыҡтар м‑н туҡлана. Башҡортостандың бөтә терр‑яһында осрай, эре колониялар Башҡортостандың Урал аръяғының (Әбйәлил, Учалы р‑ндары) күлдәре өсөн хас. Йоғошло ауырыуҙар тыуҙырыусыларҙы таратыусылар булып, ҡайһы берәүҙәре балыҡ паразиттарының аҙаҡҡы хужалары булып тора. Ваҡ сарлаҡ һәм ҙур ҡарабаш сарлаҡ БР‑ҙың һәм РФ‑тың Ҡыҙыл китаптарына индерелгән.
Ә.Ф.Мәмәтов
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Яңылыҡтар
Хөрмәтле студенттар!
Һеҙҙе Рәсәй студенттары көнө менән ысын күңелдән ҡотлайбыҙ!
Студент ваҡыты – сағыу һәм онотолмаҫ мәл. Һеҙ - инициатив, әүҙем, дәртле, ҡыйыу, яңы үрҙәргә ынтылыусы йәштәр.
Бөгөн беҙҙең йәмғиәт тырыш, эшләргә теләүсе кешеләргә мохтаж. Беҙ һеҙҙең ижади һәм интеллектуаль мөмкинлектәрегеҙгә ышанабыҙ! Ҡалабыҙҙың һәм республикабыҙҙың киләсәге өсөн һеҙгә ҙур өмөттәр бағлайбыҙ!
Юлығыҙҙа ҙур еңеүҙәр, тоғро дуҫтар, илһам һәм уңыштар юлдаш булһын! Студент йылдары һеҙгә фәнни асыштар һәм һайлаған профессияларығыҙҙың серҙәренә төшөнөү шатлығын бүләк итһен.
Р. Дәүләтов, Нефтекама ҡалаһы ҡала окруғы хакимиәте башлығы.
Д. Крюков, Нефтекама ҡалаһы ҡала окруғы Советы рәйесе


text:
Газета "Йәшлек" » Яңылыҡтар таҫмаһы » Әсәлек капиталы юҡҡа сығарыламы?
Әсәлек капиталы юҡҡа сығарыламы?
РФ Дәүләт Думаһында әсәлек капиталын балаларҙың бәлиғ булыуына тиклем ай һайын пособиелар менән алмаштырырға тәҡдим яһанылар. Унда бер балаға өс мең һум, икәүһенә - һигеҙ, өс балаға - 15 мең һум бүлергә тип һүҙ йөрөтөлә.
Был закон проекты буйынса 23 мартта Дәүләт Думаһындағы "түңәрәк өҫтәл"дә фекер алышасаҡтар.
Тәҡдимдә әгәр ғаиләлә өс баланан артығыраҡ булһа, уларҙың өсәүһенә генә пособие биреләсәк тиелгән. Биш һәм унан артыҡ бала тәрбиәләүселәргә тоташтырылған коммуникациялы ер биләмәһе бүлергә, ете һәм унан күберәк балалыларға кеше күп һыйған автомобиль бирергә теләйҙәр.
Әсәлек капиталы әллә файҙаһыҙмы икән? Иптәштәр, фекерҙәрегеҙҙе яҙығыҙ.
Был закон проекты буйынса 23 мартта Дәүләт Думаһындағы "түңәрәк өҫтәл"дә фекер алышасаҡтар.
Тәҡдимдә әгәр ғаиләлә өс баланан артығыраҡ булһа, уларҙың өсәүһенә генә пособие биреләсәк тиелгән. Биш һәм унан артыҡ бала тәрбиәләүселәргә тоташтырылған коммуникациялы ер биләмәһе бүлергә, ете һәм унан күберәк балалыларға кеше күп һыйған автомобиль бирергә теләйҙәр.
Әсәлек капиталы әллә файҙаһыҙмы икән? Иптәштәр, фекерҙәрегеҙҙе яҙығыҙ.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Мул тормошло юрмаштар
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
Юрмаш ауылы халҡы элек-электән, йәғни мин белә-белгәндән бирле егәрлелектәре менән айырылып торҙо. Мин бында килен булып төшкәндә колхоздар бар заманда апай-ағайҙарҙың, еңгә-еҙнәләрҙең һәм әбей-бабайҙарҙың гелән эшләп йөрөгәндәрен күрә инем. Бында таң һарыһынан эш ҡайнай, кемдер эшкә бара, кемелер ҡайта. Апай-еңгәләр һыйыр һауа, ир-ат мал ҡарай. Ат һарайы ла бар ине, бик күп ат тоттолар. Ә хәҙер иһә уның бер нәмәһе лә ҡалманы. Ул замандарҙа йәшәүе лә күңелле булды, бар хеҙмәт ҡул көсө менән башҡарылып, һәр ерҙә эш ҡайнап, баҫыу-яландар гөрләп торҙо, кешеләр дәртләнешеп эшкә барып ҡайталар ине.
Изгелек йорто
16 января 2018 йыл | Йәмғиәт
Әбйәлилдә туғандар, таныштар араһында йөрөгәндә, уларҙың һөйләшендә йыш ҡына, бығаса ишетмәгән "хоспис” һүҙе ишетелеп ҡала. Һораштыра башланым. Шунда медицина фәндәре докторы, профессор Ишмырҙа Һиҙиәтовтың үҙенең тыуған Салауат ауылында, Башҡортостанда ғына түгел, Рәсәй Федерацияһында беренсе булып хос-пис астырыуы тураһында белдем. Ә "хоспис” һүҙен Интернеттан ҡарап, ул латин һүҙе, русса "гостеприимство” (ҡунаҡсыллыҡ) мәғәнәһендә икән. Ә инглиздәр иҫке француз һүҙенән алып "онкологик сирлеләргә паллиатив ярҙам” мәғәнәһендә ҡуллана.
Граждандар мәнфәғәтен яҡлаусылар
12 января 2018 йыл | Хоҡуҡ
Хөрмәтле район прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре һәм ветерандары!
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ихлас күңелдән ҡотлайым!
Прокуратура хоҡуҡ һаҡлау органдары системаһында айырым урын алып тора, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙа мөһим роль уйнай.
Прокуратура хеҙмәткәрҙәренең һөнәре үтә лә яуап-лы – һеҙ граждандарҙың конституцион хоҡуҡтары һәм азатлығы һағында ныҡлы тораһығыҙ, енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәш алып бараһығыҙ. Һеҙҙең юғары һөнәри оҫталығығыҙ һәм эшегеҙгә тоғролоғоғоҙ йәмғиәт тормошоноң барлыҡ өлкәләрендә лә закондар өҫтөнлөгөн тәьмин итеүгә булышлыҡ итә.
Һеҙгә, хөрмәтле район прокуратура хеҙмәткәрҙәре, яуаплы һәм ҡатмарлы эшегеҙҙә хеҙмәт уңыштары теләйем. Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға һаулыҡ, именлек, ныҡлы сәләмәтлек, бәхет, шатлыҡтар юлдаш булһын. Байрамса кәйеф һеҙгә!
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район
хакимиәте башлығы.
Һеҙҙе һөнәри байрамығыҙ менән ихлас күңелдән ҡотлайым!
Прокуратура хоҡуҡ һаҡлау органдары системаһында айырым урын алып тора, законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙа мөһим роль уйнай.
Прокуратура хеҙмәткәрҙәренең һөнәре үтә лә яуап-лы – һеҙ граждандарҙың конституцион хоҡуҡтары һәм азатлығы һағында ныҡлы тораһығыҙ, енәйәтселеккә һәм коррупцияға ҡаршы көрәш алып бараһығыҙ. Һеҙҙең юғары һөнәри оҫталығығыҙ һәм эшегеҙгә тоғролоғоғоҙ йәмғиәт тормошоноң барлыҡ өлкәләрендә лә закондар өҫтөнлөгөн тәьмин итеүгә булышлыҡ итә.
Һеҙгә, хөрмәтле район прокуратура хеҙмәткәрҙәре, яуаплы һәм ҡатмарлы эшегеҙҙә хеҙмәт уңыштары теләйем. Һеҙгә һәм яҡындарығыҙға һаулыҡ, именлек, ныҡлы сәләмәтлек, бәхет, шатлыҡтар юлдаш булһын. Байрамса кәйеф һеҙгә!
Рәмил БОХАРОВ,
Муниципаль район
хакимиәте башлығы.
Трактор алырға булдылар
12 января 2018 йыл | Урындағы үҙидара
Урындағы башланғыстарҙы яҡлау программаһы районда уңышлы ғәмәлгә ашырыла. Ике йыл рәттән был программала биш ауыл биләмәһе еңеп сығып, үҙҙәрендәге проблемаларҙы өлөшләтә хәл итә алдылар.
Законлылыҡ һәм хоҡуҡ һағында
12 января 2018 йыл | Хоҡуҡ
12 ғинуарҙа илебеҙ, шул иҫәптән районыбыҙ прокуратураһы хеҙмәткәрҙәре үҙҙәренең һөнәри байрамын билдәләй. Петр I тарафынан раҫланған төп күҙәтеү ведомствоһы – дәүләттең ышаныслы ҡалҡаны булып торған прокуратура хеҙмәте ойошторолоуға – 296 йыл. Өс йөҙ йылға яҡын тарихы булған был хеҙмәт закон һәм хоҡуҡ тәртибе һағында тора. Ошо уңайҙан район прокуроры, юстиция советнигы Рөстәм РАЯНОВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.