text:
Башҡортостан һәм Алжир белгестәр менән алмашасаҡ
Башҡортостандың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вәкилдәре менән Алжир дипломаттары профилле предприятиеларҙың етештереү һәм фәнни потенциалы менән танышыу маҡсатында нефть-газ комплексы белгестәре менән үҙ-ара алмашыу тураһында килешеүгә өлгәште. Мәскәүҙә республиканың эшлекле даирәһе Алжир Халыҡ Демократик Республикаһы илсеһе Смаил Шерги әфәнде менән осрашты, тип хәбәр иттеләр Сауҙа-сәнәғәт палатаһынан. Осрашыу сиктәрендә нефть һәм газ сығарыу, шулай уҡ углеводород сеймалын эшкәртеү өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеүҙе үҫтереү перспективалары тикшерелде.
Осрашыуҙа Башҡортостан Республикаһы Сауҙа-сәнәғәт палатаһы вице-президенты Павел Бармин, Башҡортостан Республикаһының РФ Президенты янындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле урынбаҫары Андрей Халиков, «Бурсервис» фәнни-етештереү предприятиеһы асыҡ акционерҙар йәмғиәте (Өфө) һәм «Пакер» фәнни-етештереү фирмаһы предприятиелары етәкселеге ҡатнашты. Осрашыуҙы үткәреүҙә Рәсәйҙең Сауҙа-сәнәғәт палатаһы менән ойошторолған Рәсәй-Ғәрәбстан эшлекле советы ярҙам күрһәтте.
Алжир вәкилдәре Башҡортостандың 2012 йылдың мартында Хасси-Мессауд ҡалаһында нефть-газ ҡорамалдары күргәҙмәһендә республика предприятиеларының продукцияһын тәҡдим итеү ниәтен хупланы. Шул уҡ ваҡытта Алжир яғы Sonatrach дәүләт нефть компанияһы белгестәренең Башҡортостанға визитын әҙерләүҙе ойошторорға уйлай.
Башҡортостандың иҡтисади потенциалы менән таныштырғандан һуң, Смаил Шерги әфәнде Башҡортостан Республикаһы менән Алжирҙың нефть һәм газға бай бер төбәге менән оҙайлы ваҡытҡа хеҙмәттәшлек итеү мөмкинлеген ҡарарға тәҡдим итте, шулай уҡ Башҡортостанға килергә теләген белдерҙе.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, республиканың эшлекле даирәһенең Алжир илселегенә визиты ике яҡлы Рәсәй-Алжир хөкүмәт-ара комиссияһы алдынан ойошторолғайны.


c: text/html

text:
PT Sans
PT Sans — ПараТайп компанияһы эшләп сығарған һәм ирекле таратыла торған тамғаһыҙ компьютер шрифты[1].
Шрифттар ПараТайп[2] компанияһының асыҡ ҡулланыусы шрифты лицензияһы буйынса таратыла.
Маҡсаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
ПТ Санс гарнитураһы, күп милләтле илдең шрифтҡа булған ихтыяждарын ҡәнәғәтләндереү маҡсаты менән һәр кем ирешә алған асыҡ ҡулланыуcы лицензияһына эйә рәсәй шрифттары комплектын эшләү проектының бер өлөшө булып тора. Был шрифт, рәсми һәм эш яҙышыуҙарына ярҙамсы ғына булып ҡалмай, милли яҙыуҙарҙың һәм мәҙәни аралашыу үҫешенә мөмкинселек бирәсәк. Шрифттар, Көнбайыш һәм Көнсығыш Европа телдәре менән эшләү өсөн кәрәкле билдәләрҙең стандарт йыйылмаһынан һәм шулай уҡ стандарт кирил алфавиты комплектынан башҡа, Рәсәй Федерацияһының титуллы телдәре алфавиттарының барлыҡ билдәренә эйә булыу һөҙөмтәһендә уникаль һәм хәҙерге заман компьютер аша аралашыу мөхитенең бик мөһим сараһы булып тора.
20B9—20CF диапазонында рәсми булмаған һум (рубль) билдәһе бар[3].

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Йәмғеһе 12 гектарға тиң 30 сүплек табылған
Һуңғы өс ай эсендә Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең республика буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре 30 санкцияланмаған ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары сүплеген асыҡлаған. Сүплектәрҙең дөйөм майҙаны – 12 гектар. Уларҙың барыһы ла ауыл хужалығы өсөн тәғәйенләнгән ер участкаларында, урман фонды ерҙәрендә һәм ауыл биләмәләрендә урынлашҡан.
— Ағымдағы йылдың октябрендә Идаралыҡ тарафынан Өфөлә, Иглин, Архангел, Шишмә, Нуриман, Дәүләкән һәм Өфө райондарында санкцияланмаған ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары сүплектәрен асыҡлау маҡсатында биләмәләрҙе тикшереү ойошторолдо. 25 ноябргә тиклем шундай уҡ рейд тикшереүҙәре Өфөлә һәм Өфө районында дауам итәсәк, — тип һөйләне Тәбиғәттән файҙаланыу өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәттең республика буйынса идаралығының матбуғат секретары Антон Волков.
Ведомство вәкиле һүҙҙәре буйынса, асыҡланған санкцияланмаған сүплектәр тураһындағы материалдар хоҡуҡ боҙоусыларға яза биреү һәм сүплектәрҙе юҡ итеү буйынса тейешле саралар күрелһен өсөн төбәктең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығына йүнәлтелгән. Бынан тыш, рейд тикшереүҙәре һөҙөмтәләре тураһындағы мәғлүмәт прокуратураға йүнәлтелгән.


text:
Балалар омбудсмены Павел Астахов Өфөлә Алмаштырыусы ғаиләләр фестивалендә ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Балалар омбудсмены Павел Астахов Өфөлә Алмаштырыусы ғаиләләр фестивалендә ҡатнашты
Балалар омбудсмены Павел Астахов Өфөлә Алмаштырыусы ғаиләләр фестивалендә ҡатнаштыФото: Олег Яровиков
Кесе йома, 15 майҙа, Рәсәй Федерацияһы Президенты ҡарамағындағы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Павел Астахов эш сәфәре сиктәрендә Өфө ҡалаһының Алмаштырыусы ғаиләләр фестивалендә ҡатнашты. Башҡорт дәүләт медицина университетының уҡыу-спорт комплексында уҙған сара Халыҡ-ара ғаилә көнөнә арналды.
Байрам хөрмәтенә «Ғаилә» психологик-медик-социаль оҙатыу үҙәге һәм баш ҡала хакимиәтенең Опека һәм попечителлек буйынса идаралығы йыл һайын масштаблы акциялар уҙғара.
Алмаштырыусы ғаиләләр фестивале беренсе тапҡыр ойошторолдо. Ул Мәскәүҙең ауыр тормош шарттарында ҡалған баларға ярҙам итеү фонды булышлығында «Йөрәккә асҡыстар» проекты сиктәрендә уҙҙы. Фестивалгә 200-ҙән ашыу тәрбиәгә һәм опекунлыҡҡа алған ғаиләләр саҡырылғайны.
Өфөлә 2877 алмаштырыусы ғаиләлә 3247 етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған бала тәрбиәләнә.
«Ғаилә» үҙәге белгестәре, тәрбиәгә алған ата-әсәләр, «Балалар плюс» һәм «Апельсин» үҫмерҙәр клубтары берләшмәләре волонтерҙары комплекс алдындағы майҙанда һәм фойела уйындар, викториналар, оҫталыҡ кластары ойошторҙо.
Байрамда бала хоҡуҡтарын яҡлаусы Павел Астахов, БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары Лилиә Ғүмәрова, БР Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова, Өфө хакимиәте башлығы урынбаҫары Сынтимер Баязитов ҡатнашты.
— Бөгөн – Ғаилә көнө, иң йылы байрам, — тип билдәләне Павел Астахов. — Ғаилә – ул яҡын кешеләр. Ғаиләләрегеҙҙә йылылыҡтың бер ҡасан да юғалмауын, һеҙҙең иҫ киткес балаларығыҙҙың бәхетле булыуҙарын теләйем. Һеҙҙе байрам менән ҡотлайым һәм эшләгән барлыҡ изгелектәрегеҙ өсөн рәхмәт әйтәм.
Фестивалдә һигеҙ алмаштырыусы ғаилә сығыш яһаны. Һәр ғаилә үҙе тураһында һөйләне һәм ҙур булмаған видеоролик күрһәтте. Бөтә ҡатнашыусыларға ла иҫтәлекле бүләктәр һәм дипломдар тапшырылды.


text:
Өфөлә «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы йыл лауреаттарын бүләкләне
ӨФӨ, 2015 йыл, 23 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
«Башҡортостан уҡытыусыһы» ғилми-методик журналы редакцияһында 2015 йылға йомғаҡ яһалды. Бында педагогик баҫманың йыл лауреаттарын һәм Әҙәбиәт йылына арналған ижади конкурс еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы уҙҙы, тип хәбәр итте баш мөхәррир урынбаҫары Әминә Раҡаева.
Журналдың директоры Салауат Кәримов Белорет районының Ғәбдүк ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Рәүф Айытбаевҡа, Аҡмулла исемендәге БДПУ доценты Зәки Әлибаевҡа, Ишембай районының Васильевка ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Әлфиә Клеинаға, БДУ доценты Флүр Сибәғәтовҡа һәм Ҡырмыҫҡалы районының Иҫке Муса ауылы мәктәбе уҡытыусыһы Фәниә Юнысоваға йыл лауреаты дипломдарын һәм иҫтәлекле бүләктәр тапшырҙы.
«Башҡортостан уҡытыусыһы» журналының быйылғы 4-се һанында Әҙәбиәт йылына бағышланған «Уҡытыусы — ижадсы» тип аталған конкурс иғлан ителде. Ижади бәйге журнал уҡыусыларҙа ҙур ҡыҙыҡһыныу тыуҙырҙы. Унда Башҡортостан район һәм ҡалаларынан, Рәсәй төбәктәренән 100-ҙән ашыу педагогик хеҙмәткәр һәм педагогик хеҙмәт ветераны ҡатнашты. Конкурс йомғаҡтары буйынса номинацияларҙа еңеүселәр билдәләнде: «Педагогик фәлсәфә» — Учалы районы Миндәк ауылының 6-сы мәктәбе уҡытыусыһы Зөлфиә Туҡтарова; «Минең педагогик алымым» — Шаран районы Шаран ауылының 2-се мәктәбе уҡытыусыһы Ләйсән Диярова; «Мәҙәк хәлдәр» — Бәләбәй районынан педагогик хеҙмәт ветераны, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы Камил Фазлетдинов. Еңеүселәр «Хазина-Тур» туроператорының сертификаттары менән бүләкләнде. Ҡайһы бер эштәр Башҡортостан умартасылыҡ һәм апитерапия буйынса ғилми-тикшеренеү үҙәге, «Урман илселеге» аралашыу зоопаркының дәртләндереү приздарына лайыҡ булды. Еңеүселәргә һәм номинанттарға «Башҡортостан уҡытыусыһы» журналы редакцияһының почет грамоталары тапшырылды.


text:
Республика аша «Европа – Көнбайыш Ҡытай» трассаһы үтәсәк
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов, республиканың Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында Мөрәжәғәте менән сығыш яһап, Башҡортостан территорияһы аша үтәсәк яңы автомобиль трассаһы проекты хаҡында һөйләне.
—«Европа – Көнбайыш Ҡытай» трассаһының бер өлөшө республика аша үтһен өсөн Рәсәй Федерацияһының Транспорт министрлығын ыңғайлата алдыҡ, — тип хәбәр итте Президент. – Проект тормошҡа ашырылғас, Бәләбәйҙән Күмертауға тиклем беҙҙә «1А» класлы яҡтыртылған заманса юғары тиҙлекле магистраль буласаҡ. 300 километр оҙонлоҡтағы Европа кимәлендәге юл беҙҙең республика аша үтәсәк.
Бынан тыш, ҡайһы бер федераль трассалар реконструкцияланасаҡ.
— Киләһе йылға Рәсәйҙең Транспорт министрлығы республика өсөн өс миллиард һум аҡса әҙерләгән, улар «М-5» һәм «М-7» трассаларын реконструкциялауға йүнәлтеләсәк, — тине Рөстәм Хәмитов.
Президент шулай уҡ ауылдарҙы асфальт түшәлгән юлдар ярҙамында ҙур магистралдәр менән тоташтырыу буйынса эште дауам итергә кәрәклеген билдәләне.


text:
Башҡортостан «Алтын көҙ-2013» Гран-прийын яуланы
Башҡортостан Республикаһы 9 октябрҙән 12-нә тиклем Мәскәүҙә Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәгендә үткән «Алтын көҙ» 15-се Рәсәй агросәнәғәт күргәҙмәһенең Гран-прийын яуланы. Республиканың аграр ведомствоһы матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, күргәҙмәлә Башҡортостандың 100-гә яҡын предприятиеһы һәм ойошмаһы ҡатнашты. Улар араһында – ауыл хужалығы продукцияһы етештереүселәр һәм эшкәртеүселәр, белем биреү һәм ғилми учреждениелар, крәҫтиән (фермер) хужалыҡтары, сервис һәм хеҙмәтләндереү предприятиелары.
«Алтын көҙ-2013» сиктәрендә ойошторолған йәрминкәгә Башҡортостандың 10 хужалығы үҙ продукцияһын сығарҙы. Күргәҙмәгә килеүселәр башҡорт балын, умартасылыҡ продукттарын, ҡымыҙ, ҡош-ҡорт итен һәм башҡа милли ашамлыҡтарҙы тәмләп ҡараны.
Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәгенең 20-се павильонында Туймазы районынан «Савва-Агро-Япрык» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте 1300 килограмм ауырлығындағы лимузин тоҡомло нәҫел үгеҙен ҡуйғайны. «Малыш» исемле был үгеҙ күргәҙмәгә ҡуйылған иң ҡеүәтле мал булды.
Бәләбәй районының М.Горький исемендәге тоҡомсолоҡ заводы ике бестужев тоҡомло һыйыр килтергәйне. «Совушка» менән «Горошинка» күргәҙмәлә көн һайын кәмендә 15-әр килограмм һөт бирҙе. Уларҙың һәр береһенең продуктлылығы — йылына 5000 килограмдан ашыу һөт.
Тағы бер стенд — республиканың «Благовар тоҡомсолоҡ ҡош-ҡорт заводы» дәүләт унитар предприятиеһы килтергән һирәк тоҡомло тере ҡош-ҡорт. Предприятие Мәскәүгә ете тоҡом өйрәктәр («Башҡорт төҫлө», «Фаворит», «Аҡ түшле», «Мисек», «Һинд йүгеректәре», «Кросс-Ағиҙел», «Бүрекле») һәм ике тоҡом ҡаҙҙар («Холмогор», «Аҡ Урал»), шулай уҡ фазандар, мысыр тауыҡтары килтергәйне.


text:
Амарант
Амара́нт (лат. Amaránthus) — амаранттар ғаиләһенән бер йыллыҡ үҫемлек ырыуы. Һепертке башлы амарант (Amaranthus paniculatus), ҡойроҡло амарант (Amaranthus caudatus) үҫтерелә.
Килеп сығышы Мексиканан, унда боронғо замандарҙан бирле туҡлыныу һәм мал аҙығы булараҡ игелгән. Аҡһымға бай һәм мул уңыш бирә торған аҙыҡ культураһы. Йәшел массаһында аҡһым күп, шәкәр аҙ һәм, Ғәҙәттә, кукуруз менән бергә генә силослана. Мөгөҙлө эре мал һәм сусҡалар өсөн яҡшы аҙыҡ һанала. Майҙың 2-се яртыһында, тупраҡ 10—12 °C ҡа тиклем йылынғас, СО-4,2 йәшелсә сәскесе ярҙамында киң рәтле ысул менән сәселә. Сәсеү нормаһы — 0,8—1 кг/га, орлоҡто тупраҡҡа күмдереү тирәнлеге 1,5—2 см. Ғәмәлдә амарантты кукуруз менән буй-буй аралаштырып сәсеү ҡулланыла. Йәшел массуның уңышы гектарыннан 500 центнерға етергә мөмкин.
Сығанаҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Амарант GRIN сайтында мәғлүмәт (инг.) Проверено 20 сентября 2008 г.
- Амарант на сайте USDA NRCS (инг.) Проверено 20 сентября 2008 г.
- Амарант: «Тормош энциклопедияһы» сайтында мәғлүмәт(EOL) (инг.) (Тикшерелгән 3 февраль 2009)


text:
Өфөлә тәүге ауыл хужалығы йәрминкәһе көтөлә
Быйылғы беренсе ауыл хужалығы йәрминкәһе «Иглин һуғаны» һәм «Иглин балы» исеме аҫтында Өфөлә Спорт һарайы алдындағы майҙанда шәмбе, 27 августа үтәсәк. Иглин районы ауыл хужалығы тауарҙары етештереүселәре һәм баш ҡала хакимиәте уның инициаторҙары булып сығыш яһаны.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, бал һәм һуғандан тыш, өфөләргә сусҡа һәм һыйыр ите, ҡуй һарығы ите, шулай уҡ йәшелсәләр – картуф, кәбеҫтә, кишер, сөгөлдөр тәҡдим ителәсәк. Баш ҡалаға йөҙҙән ашыу ылау килеүе көтөлә.
Йәрминкә дауамында йәмәғәт туҡланыу пункттары эшләйәсәк. Бынан тыш, концерт программаһы ла әҙерләнә.
Йәрминкә 16 сәғәттә ябыла.


text:
«Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» марафонында 430 мең һум самаһы аҡса йыйылды
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Башҡортостанда «Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» хәйриә марафоны барышында 429 690 һум аҡса йыйылды. Акцияны республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы булышлығында Милләт сәләмәтлеге лигаһы фонды, Башҡортостандың Йәмәғәт палатаһы ойоштора.
Марафон Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарына ярҙам күрһәтеү өсөн республика халҡын, учреждение һәм предприятиеларҙы, урындағы үҙидаралыҡ органдары һәм йәмәғәт ойошмаларын берләшергә саҡыра. Барыһы ла изге эшкә үҙ өлөшөн индерә ала.
Социаль проект сиктәрендә Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары өсөн аҡса йыйыу бара. Ойоштороусылар хәбәр итеүенсә, бөгөнгө көндә хәйриә марафоны иҫәбенә — 388 721 һум, SMS-каналға 40 969 һум аҡса күскән. Йыйылған аҡсаға ветерандарға һыу таҙартыу өсөн күсермәле фильтрҙар һатып алына. Һуғышта ҡатнашыусыларға ғына ярҙам күрһәтеү планлаштырылған, республика ҡала-райондарында уларҙың һаны — 4834 кеше. Әлегә йыйылған аҡса 200-ҙән ашыу фильтр алыуға ғына етә.
Хәйриә марафонында ҡатнашырға теләүселәр ике ысул менән аҡса күсерә ала. Милләт сәләмәтлеге лигаһы Хәйриә фонды иҫәбенә:
БАШҠОРТОСТАН БҮЛЕКСӘҺЕ № 8598 Өфө ҡалаһы
БИК 04807360130101810300000000601
Сч. № ИНН 0274990078
КПП 027401001
Сч. № 40703810206000008918
БРБФ ЛЗН
Түләүҙең тәғәйенләнеше — «Бөйөк Еңеүгә тиклем 100 көн» марафоны буйынса хәйриә иғәнәләре».
Бынан тыш, 3443 һандарына ПОБЕДА һүҙен яҙып смс-хәбәр ебәрергә мөмкин. Хаҡы — 50 һум. Оператор сумманы ҡабул итһен өсөн түләүҙе раҫларға кәрәк.


text:
Октябрьскиҙа “Йәш спецназсы” өсөнсө ҡышҡы лагеры үтте
Ҡышҡы каникул көндәрендә Октябрьскиҙың мәктәп-интернаты нигеҙендә “Йәш спецназсы” ҡышҡы хәрби-спорт лагеры үтте. Рәсәй Федерацияһының Наркотиктар әйләнешен контроллек итеү федераль хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы хеҙмәткәрҙәре һәм Октябрьский ҡалаһы хакимиәте өсөнсө йыл рәттән ҡышҡы каникул ваҡытында үҫмерҙәрҙе йыя.
Сарала 48 үҫмер ҡатнашҡан, үткән йылдарҙағы ҡышҡы һәм йәйге каникулдарҙа “йәш яугир” курсын үткәндәр был юлы мәртәбәле һәм яуаплы командир вазифаһына тәғәйенләнгән.
Йолаға әйләнгән программа буйынса егеттәрҙе ҡул көрәше, строевой һәм физик әҙерлек, ғәҙәттән тыш хәлдәрҙә үҙеңде тотоу нигеҙҙәренә өйрәтеү, бассейнда йөҙөү, мәҙәни-ял саралары көтә ине. Был юлы, егеттәрҙән тыш, бында “Йәш спецназсы” ҡала хәрби-патриотик клубының “Ассоль” бүлексәһе ҡыҙҙарының ҡатнашыуы лагерҙың үҙенсәлеге булды.
“Бындай лагерҙарҙы ойоштороу – йәштәр һәм үҫмерҙәр араһында наркомания һәм енәйәтселекте профилактикалау буйынса алып барылған дауамлы эш ул. Беҙҙең бурыс – егеттәребеҙ һәр төрлө ауыр минуттарҙа офицерҙарыбыҙ йөҙөндә ярҙам һәм терәк тапһын,” – тип билдәләй Октябрьский ҡалаһы буйынса накоконтроль бүлеге начальнигы Геннадий Леденев.


text:
Өфөлә 20 августа экологик өмә үтәсәк
Шәмбе, 20 августа, Өфөлә Трамплин эргәһендә сираттағы экологик өмә үтәсәк. Беҙҙе уратып алған тәбиғәткә битараф булмаған һәр кем сарала ҡатнаша ала. Сүп-сар йыйыу өсөн барлыҡ кәрәк-яраҡты ойоштороусылар үҙҙәре бирә.
Трамплин эргәһендәге урманды һәм Ҡариҙел йылғаһындағы ҡала пляжын таҙартыу планлаштырылған. Өмә 11 сәғәттә башлана. Акцияны ойоштороусылар булып «Мусора.Больше.Нет.» экология йәмәғәт хәрәкәте һәм «ЭКА» төбәк-ара эколгия йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһай.


text:
Төйлөгән
Төйлөгән (черный коршун)- йыртҡыс ҡош
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡарғанан ҙурыраҡ.Осоп барған ҡоштоң ҡанаттары ҙур күренә, оҙон ғына ҡойроғоноң осо икегә айырыдған. Дөйөм төҫө ҡара көрәнһыу . Ҡауырһындары аҡ һәм ҡара сыбар. Башҡа үҙенә оҡшаған ҡоштарҙан айырсалы ҡойорғо меән айырыла.
Тауышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Көслө генә ҡалтырауыҡлы һыҙғыра:"Фюрлюрлюрр" яңғырауыҡлы ҡысҡыра:"ҡый-ҡый-ҡый"
Йәшәү рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һыуға яҡын урындарҙа йәшәй. Үләкһә, кимереүселәр, ҡош себештәре менән туҡлана. күсәм ҡош. Киң таралған. Аяһы ағас башында була. Уөрән таплы 2-3 бөртөк аҡ йомортҡа һала. Тәбиғәт санитары булараҡ файҙаһы ҙур.
Топономика, география исемдэре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Жизнь животных (ТТ. 1-7). – 2-е изд. – М., 1983-89.
- Э.Ф.Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары. Өфө-1986 й.180 бит.
{{|de}}


text:
Павел Астахов Милана Скоробогатоваға Рәхмәт хаты тапшырҙы
Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Милана Скоробогатова Рәсәй Федерацияһында Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Павел Астаховтан Рәхмәт хаты алды. Балалар омбудсмены был наградаға юғары профессионализмы, әүҙем тормош позицияһы, балаларҙың хоҡуҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен яҡлау мәсьәләләрен хәл иткәндә күрһәткән яуаплылығы өсөн лайыҡ булды.
Награданы тапшырыу тантанаһы Бала хоҡуҡтары буйынса вәкилдәрҙең VI съезында үтте. Сарала Рәсәйҙең 81 төбәгенән вәкилдәр ҡатнашты.
— Хеҙмәтемә юғары баһа алыу минең өсөн ҙур ҡыуаныс, был артабан да һөҙөмтәле эшләү өсөн яҡшы стимул булып тора, — тине Милана Скоробогатова.


text:
Республика хужалыҡтары 25 мең тоннаға яҡын элиталы орлоҡ һатып алған
Республика аграрийҙары 24465 тонна иген һәм ҡуҙаҡлы иген культуралары орлоғо һатып алған, планға ҡарата был 56 процент тәшкил итә. Йәмғеһе 43808 тонна элиталы орлоҡ һатып алыу планлаштырыла, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән.
Республиканың 10 районы яҙғы сәсеүгә орлоҡ әҙерләүҙе тамамлаған да инде. Улар араһынан алты төбәктә – Ауырғазы, Баҡалы, Дүртөйөлө, Йәрмәкәй, Ҡыйғы һәм Учалы райондарында – планға ҡарата 5-33 процентҡа күберәк орлоҡ әҙерләнгән. Буласаҡ уңыш күпселек йәһәттән орлоҡтоң сифатынан тора, шуға күрә хужалыҡтар тап элиталы орлоҡ һатып алырға тырыша.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, 2013 йылда яҙғы сәсеү эштәрен Башҡортостанда 20-25 апрелдә башлау планлаштырыла.


text:
Бүздәк районында социаль торлаҡ төҙөү өсөн яңы участкалар бүлеү планлаштырыла
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитеты рәйесенең беренсе урынбаҫары Николай Гавва Бүздәк ауылында төҙөлөп ятҡан социаль йорттарҙы тикшерҙе. Төҙөлөш эштәре графикка ярашлы алып барыла, объектты ағымдағы йылдың ноябрендә файҙаланыуға тапшырыу планлаштырыла.
Урындағы хакимиәттә билдәләүҙәренсә, социаль йорттар халыҡта ҙур һорау менән ҡуллана – торлаҡ сертификаттарына эйә булған граждандар ҙур теләк менән беренсел торлаҡ һатып ала. Әлеге ваҡытта Бүздәк районында социаль торлаҡ төҙөү өсөн яңы участкалар бүлеү мәсьәләһе ҡарала.
Николай Гавва шулай уҡ республиканың Саҡмағош районында ла булды, тип хәбәр иттеләр БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән. Саҡмағош ауылында ул 110 урынға иҫәпләнгән бала баҡсаһын төҙөү барышын ҡараны. Бында иһә графиктан артта ҡалыу күҙәтелә. Генераль подрядсыларға яҡын арала объектты ваҡытында, йәғни 2012 йылдың декабрендә файҙаланыуға тапшырыу өсөн тейешле саралар күрергә ҡушылды.


text:
Республика автоинспекцияһы кесаҙнала 4000 ҡағиҙә боҙоу осрағын теркәгән
Кесаҙна көндө республика автоинспекцияһының юл-патруль хеҙмәте хеҙмәткәрҙәре дүрт меңдән ашыу ҡағиҙә боҙоу осрағын теркәгән. БР буйынса Эске эштәр министрлығының ЮХХДИ идаралығында хәбәр итеүҙәренсә, алкоголь ҡулланған 90 водитель ҡулға алынған. 448 кеше хәүефһеҙлек ҡайыштары менән файҙаланмаған. Тимер юл аша үткәндә 118 автомобиль ҡағиҙәләрҙе үтәмәгән. Уҡып булмаған номерҙар өсөн автоинспекторҙар 240 водителгә штраф яҙған. Тағы 248 кеше техник торошо төҙөк булмаған транспорт менән идара иткән өсөн яза алған. 200 йәйәүлегә административ протокол төҙөлгән.
— Был статистика юлдарҙағы көндәлек хәлдәрҙе сағылдыра һәм хәрәкәт хәүефһеҙлеге ҡағиҙәләрен боҙоуҙың ниндәй күләмгә етеүен күрһәтә, — тип белдерҙе республика автоинспекцияһының матбуғат хеҙмәте етәксеһе урынбаҫары Светлана Әсәнова. — Уҙған тәүлектә 327 юл-транспорт ваҡиғаһы булған. Өс автоаварияла биш кеше йәрәхәтләнгән.


text:
Бөгөн – Бөтә донъя балалар көнө
Берләшкән милләттәр ойошмаһының Генераль ассамблеяһы был датаны 1954 йылдағы конгресында ҡабул итә. Уның төп маҡсаты – донъяның төрлө дәүләттәрендәге балаларҙы яҡлау, уларҙы лайыҡлы тормош шарттары менән тәьмин итеү. Мәғлүмәттәрҙән күренеүенсә, ер йөҙөндә йыл һайын 5 йәшкә тиклемге 11 миллион сабый вафат була, тиҫтәләрсә миллионы төрлө сирҙәрҙән ғәрипләнә. Төп сәбәп – тейешле медицина хеҙмәтләндереүе булмауҙа. Был мәсьәлә айырыуса Африка дәүләттәрендә киҫкен тора.
1


text:
«Селигер»ҙа Өфөнән йәш эшҡыуар проекты хупланды
Өфөнән йәш эшҡыуар Дамир Рысаев хлорлы полимерҙарҙың комплекслы термостабилизаторҙарын алыуҙың һөҙөмтәле ысулын уйлап тапты. Үҙ проектын ул «Селигер-2010» Йәштәр форумына сығарҙы. «Система Саров» технопаркы ҡарамағындағы конкурс комитетында уның проекты яҡлау һәм хуплау тапты: комиссия уға ун балдан һигеҙ ҡуйҙы.
Дамир Рысаев аңлатыуынса, комплекслы термостабилизаторҙар алыу технологияһының Рәсәйҙә аналогтары юҡ. Был матдәләр пластмассалар етештергәндә ҡулланыла. Аналогтары әлегә Төркиәнән индерелә, ләкин унда улар энергия сығымы талап иткән күп стадиялы һәм күп ҡалдыҡлы технология буйынса әҙерләнә. Беҙҙең йәш яҡташыбыҙ иһә бер төркөм фекерҙәштәре менән бергә бер стадиялы, аҙ ҡалдыҡлы, ресурстарҙы һаҡлағыс технология уйлап тапты.
Был уйлап табыу эше буйынса патент алынған да инде, технология авторлыҡ хоҡуғы менән яҡланған. Комплекслы термостабилизаторҙар алыуҙың яңы ысулын индереү өсөн йәш эшҡыуарға, форумда вәғәҙә ителеүенсә, ярайһы уҡ аҡса бүленәсәк.
Дамир Рысаев «Тантана" сәнәғәт-сауҙа компанияһы директоры, техник фәндәр кандидаты. Бынан алда ул «Рәсәйҙең йәш эшҡыуары — 2010» конкурсында Башҡортостан Республикаһы буйынса «Йәш бизнес мастеры» номинацияһында еңеүсе тип танылды.


text:
Башҡортостанда һаҡланған тәбиғәт территориялары булдырыу – зарури
2011 йылдың башы Башҡортостанда мөһим экологик яңылыҡ менән билдәләнде – күптән көтөлгән «Ирәмәл» уникаль тәбиғәт паркы рәсми раҫланды. Был парк проекты тағы ла өс һаҡланған тәбиғәт территорияһы («Ҡырҡты», «Ағиҙел», «Ирәндек») иҫәбендә төҙөлдө. Улар буйынса ҡарар әлегә ҡабул ителмәгән. Ләкин эш урынынан ҡуҙғалды — яңы һаҡланған тәбиғәт территориялары булдырыу идеяһы бынан туғыҙ йыл элек үк тыуғайны.
2002 йылдан башлап Башҡортостан Республикаһында һаҡланған тәбиғәт территориялары системаһын ойоштороу буйынса саралар тормошҡа ашырыла. Ерҙәргә “һаҡланған” статусы биреү – ул экологтар уйлап сығарған нәмә, айырым бер шәхестәрҙең ахмаҡлығы түгел. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был уникаль тәбиғәт өйкөмдәрен һүҙҙең тура мәғәнәһендә киләсәк быуындар өсөн һаҡлап ҡалыу зарурлығы. Был турала былтыр декабрҙә Өфөлә «Ер-милек мөнәсәбәттәрен үҫтереү һәм камиллаштырыу төбәк проблемалары» төбәк-ара ғилми-ғәмәли конференцияһында һүҙ алып барылды.


text:
Башҡортостан автономияһына нисә йыл?
1919 йылдың 23 мартында Мәскәү Башҡортостандың автономияһын таный. Әммә тарихсылар билдәләүенсә, автономия 1919 йылда түгел, ә 1917 йылда уҡ иғлан ителгән була.
Был аҙнала Башҡортостан тарихи бер датаны билдәләй. 1919 йылдың 23 мартында Мәскәү Башҡортостандың автономияһын таный. Республика илдә беренсе автономиялы төбәк статусын ала.
Әммә тарихсылар билдәләүенсә, автономия 1919 йылда түгел, ә 1917 йылда уҡ иғлан ителгән була. Башҡорт хөкүмәте төҙөлә, парламенты формалаша. Әммә үҙәк етәкселеге автономияны ике йыл дауамында танырға теләмәй.
Билдәле тарихсы, профессор Марат Ҡолшәрипов ошо датаға ҡарата ҡараштары менән уртаҡлашты. Марат Ҡолшәрипов әйтеүенсә, башҡорт йәмһүриәтенә ҡаршы көстәр ҙә бик күп була. Улар араһында айырыуса мосолман большевиктары, Ырымбурҙағы хәрби Шура ағзалары - татар большевиктары ҡаты ҡаршылыҡ күрһәтә, тип һөйләне Марат Ҡолшәрипов.
Әйткәндәй, Өфөлә Марат Ҡолшәрипов насар яҡтан телгә алып үткән Кәрим Хәкимов көндәре башланды. Уның 120 йыллығын уҙғарыу тураһында президент Рөстәм Хәмитов фарман сығарғайны.
Саралар барышында халыҡ-ара конференция ла үтә. Унда тарихсы Марат Ҡолшәриповтың доклады да булырға тейеш булған, әммә секциялар программаһына индерелмәгән. Бәлки уның Кәрим Хәкимов шәхесенә ҡарата үҙ фекере булыуҙалыр был эш.


text:
Рөстәм Хәмитов Суминдың вафат булыуына бәйле ҡайғы уртаҡлашыуын белдерҙе
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Силәбе өлкәһенең элекке губернаторы Петр Суминдың вафат булыуына бәйле ҡайғы уртаҡлашыу белдерҙе. Силәбе өлкәһе хакимиәте исеменә республика башлығы ебәргән телеграммала былай тиелә:
“Өлкәнең элекке губернаторы Петр Иванович Сумин вафат булыу сәбәпле, ҡайғы уртаҡлашам.
Петр Иванович һоҡланғыс, талантлы кеше, ҙур төбәк етәксеһе, дәүләт эшмәкәре һәм патриот булараҡ киң билдәле кеше ине. Бөтә ғүмерен тыуған яғына арнаны, өлкә иҡтисадын, социаль һәм мәҙәни тармаҡтарҙы үҫтереүгә, төбәк-ара бәйләнештәрҙе киңәйтеүгә ҙур өлөш индерҙе.
Ул республикабыҙҙың ҙур дуҫы булды, беҙҙә ул һәр саҡ тәрән ихтирам ҡаҙанды. Силәбе өлкәһе етәкселегенең әүҙем сәйәсәте һөҙөмтәһендә бөгөн өлкә Рәсәйҙә Башҡортостандың төп сауҙа партнеры булараҡ беренсе урынды ныҡлы биләй.
Петр Иванович Сумин хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр”.


text:
Республика Президенты Стәрлетамаҡта балалар баҡсаһын төҙөү барышын тикшерҙе
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Стәрлетамаҡ буйлап эш сәфәре барышында төҙөлөп ятҡан «Өс капитан» балалар баҡсаһы бинаһын ҡараны.
Ике ҡатлы учреждение төҙөүгә 110 миллион һум аҡса тотонолған. Бинаның беренсе ҡатында төркөмдәр, кер йыуыу бүлмәһе, бассейн, медицина блогы һәм администрация кабинеты урынлашҡан. Икенсе ҡатта — физкультура һәм музыка залдары, педагог-психолог һәм логопед бүлмәләре, өҫтәмә белем биреү кабинеты. Балалар баҡсаһы 210 сабыйға иҫәпләнгән.
Өҫтәмә белем биреү учреждениеһы биләмәһендә, 12 уйын майҙансығынан тыш, ике физкультура майҙансығы бар.
Балалар баҡсаһы 2012 йылдың ғинуарында төҙөлә башлаған, яҡын арала уны асыу планлаштырылған. Әммә, республика Президентының визиты барышында асыҡланыуынса, бина балаларҙы ҡабул итергә әҙер түгел. Бында әле эшләнеп бөтмәгән эштәр байтаҡ.
— Һеҙ ферма түгел, ә балалар баҡсаһы төҙөйһөгөҙ, — тине республика башлығы, «Төҙөкләндереү» фирмаһы директоры Илһар Гусейновҡа мәрәжәғәт итеп. – Бындай насар төҙөлгән балалар баҡсаһын мин тәүгә күрәм. Беҙгә бындай сифат кәрәкмәй.
Президент подрядсыға етешһеҙлектәрҙе бөтөрөргә ҡушты, ә төҙөлөш комплексы етәкселегенә бындай социаль әһәмиәтле объекттарҙы намыҫлы эшләгән подрядсыларға тапшырырға кәңәш итте.


text:
Өфө трикотаж фабрикаһы Мәскәүҙә йәрминкәлә ҡатнаша
15 — 18 февралдә Мәскәүҙә, Бөтә Рәсәй күргәҙмә үҙәге павильондарында, «Текстильлегпром» Федераль текстиль һәм еңел сәнәғәт тауарҙары һәм ҡорамалдары күмәртә йәрминкәһе үтәсәк. Был экспофорум Рәсәй тауар етештереүселәре өсөн иң әһәмиәтлеләрҙең береһе иҫәпләнә.
Башҡортостан Республикаһының еңел сәнәғәтен йәрминкәлә заманса материалдарҙан изделиеларҙың киң ассортиментын сығарыусы Өфө трикотаж фабрикаһы күрһәтәсәк. Күптән түгел бында Stoll немец фирмаһының унынсы кластағы 12 яңы бәйләү машинаһы ҡуйылды.
Яңы ҡорамал арҡаһында Өфөләге трикотаж фабрикаһының донъя күләмендәге иң яҡшы өлгөләр кимәлендә продукция сығарыу мөмкинлеге барлыҡҡа килде.


text:
Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы беренсе квартал планын арттырып үтәгән
Башҡортостандың Ер һәм мөлкәт мөнәсәбәттәре министрлығы ағымдағы йылдың өс айында республика ҡаҙнаһына 1,6 миллиард һум күләмендә хосусилаштырыуҙан һәм милекте файҙаланыуҙан алынған табышын күсергән. Дөйөм сумманан дәүләт милкен файҙаланыуҙан 1,5 миллиард һум аҡса алынған. Был категорияға ҡуртым түләүҙәре, дивидендтар, дәүләт унитар предприятиеларының табышының бер өлөшөн күсереүе инә. Дәүләт милкен һәм акциялар пакетын һатыуҙан 43,5 миллион һум алынған, башҡа төрлө керемдәр 0,2 миллион һумды тәшкил иткән.
Министрлыҡтың матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, 2012 йылдың беренсе кварталына билдәләнгән план 109,2 процентҡа үтәлгән.


text:
Бөгөн – Халыҡ-ара инвалидтарҙың хоҡуҡтары өсөн көрәш көнө
Бөгөн бөтә донъя йәмәғәтселеге Халыҡ-ара инвалидтарҙың хоҡуҡтары өсөн көрәш көнөн билдәләй. Илебеҙҙә был кешеләр, ҡағиҙә булараҡ, иң аҙ яҡланған граждандар категорияһына инә. Халыҡ-ара инвалидтарҙың хоҡуҡтары өсөн көрәш көнө мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙең проблемаларына йәмәғәтселек иғтибарын йүнәлтергә тейеш.
Бөгөн Рәсәйҙә генә 13 миллионға яҡын инвалид йәшәй. Йыл һайын илебеҙҙә 700 меңдән ашыу кеше ғәрипкә әйләнә.
Башҡортостанда инвалидтарға ярҙам итеүгә ҙур иғтибар бүленә. Мәҫәлән, республика ҡалаларында һәм райондарында даими рәүештә инвалид балаларға ярҙам акциялары үткәрелә, мөмкинлектәре сикләнгән кешеләр өсөн махсус эш урындары булдырыла. Ҡайһы бер ҡалаларҙа инвалидтарҙың спорт менән шөғөлләнеүе өсөн яҡшы шарттар булдырылған. Күп инвалидтар, фажиғәгә дусар булыуҙарына ҡарамаҫтан, төшөнкөлөккә бирелмәй, эштә һәм спортта ҙур уңыштарға өлгәшә. Стәрлетамаҡта йәшәүсе дүрт тапҡыр паралимпия чемпионы Ирек Зарипов быға өлгө булып тора ла.
Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 65 йыллығын байрам итеү алдынан һуғыш инвалидтарына айырыуса ҙур иғтибар бирелә. Мохтаж булыусыларға торлаҡ шарттары яҡшыртыла. 3 майҙан 12-һенә тиклем Бөйөк Ватан һуғышы инвалидтары ҡала-ара һәм ҡала эргәһе автобустары, йылға суднолары, тимер юл, самолеттар транспорт хеҙмәтләндереүҙәре менән бушлай файҙалана ала. Шулай уҡ хәрби бурысын үтәгәндә зыян күргән бөтә локаль һуғыш инвалидтары ла алыҫ араға бушлай йөрөү хоҡуғы менән файҙалана ала.


text:
Республиканың йәш гвардиясылары үҙ гәзитен сығара башланы
Сентябрҙән Башҡортостанда яңы йәштәр гәзите сыға башланы — «Башҡортостан Республикаһының Йәш Гвардияһы». Гәзит 1000 дана тираж менән сыға һәм бөтә республика буйлап уҡыу йорттарының мәғлүмәт стендтарында урынлаштырыла. Яңы баҫма Башҡортостанда йәш гвардиясыларҙың эшмәкәрлеге хаҡында тиҙ һәм ҡыҙыҡлы итеп хәбәр итеп торорға ниәтләй.
— «Башҡортостан Республикаһының Йәш Гвардияһы» гәзите төбәк йәштәре менән илдең һәм республиканың ҙур йәштәр ойошмаһы араһында бәйләүсе звено булырға тейеш, — тине «Йәш Гвардия»ның төбәк штабы начальнигы Константин Канунников.


text:
Фото:
Игорь Алешин: «Кешеләргә юридик ярҙам кәрәк»
Фото:
БР буйынса эске эштәр министры Игорь Алешин «Версия» гәзите редакцияһында гәзит уҡыусыларҙың һорауҙарына яуап бирҙе. Ике сәғәт эсендә министр егерменән ашыу кешене тыңлап, кәңәштәрен бирергә өлгөрҙө. Уларҙың һорауҙары ҡайтарылмаған бурыстарға, ҡатын-ҡыҙҙарҙы урлауға, юл-транспорт һәләкәте, ҡара риэлторҙар, ихаталарҙың газдар менән бысраныуына ҡағылды. Хатта оҡшамаған характеристикаға ҡағылған һорау ҙа булды: мутлашыу өсөн хөкөмгә тарттырылған ҡатын тормошондағы был факттың киң йәмәғәтселеккә билдәле булыуына үпкәләгән.
— Ҡыҙыу линия бай эстәлекле булды һәм, иң мөһиме, файҙалы үтте, — тигән һығымта яһаны Игорь Алешин. — Кешеләрҙе ҡабул итеүгә һәр ваҡыт мөмкинлек булып тормай, ә редакция тура бәйләнеш тәҡдим итте. Кешеләр күңел әрнеүҙәре, проблемалары менән шылтырата, әлбиттә. Бөтә һорауҙар ҙа милиция тематикаһына ҡағылмаһа ла, кешеләрҙең кәңәш, ярҙам алғаны мөһим. Әйткәндәй, шылтыратыусыларҙың күбеһенә юридик ярҙам кәрәк: Юристар ассоциацияһы юҡҡа юридик мәсьәләләр буйынса йәмәғәт ҡабул итеү бүлмәләре асырға йыйынмайҙыр, улар ҙур һорау менән файҙаланасаҡ.


text:
Фото:
Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Әнүәр Мәхмүтов Вьетнам делегацияһы менән осрашыу үткәрҙе
Фото:
Башҡортостандан Дәүләт Думаһы депутаты Әнүәр Мәхмүтов Вьетнам Коммунистар партияһының Үҙәк комитеты ҡарамағындағы халыҡ-ара бәйләнештәр бүлеге мөдиренең беренсе урынбаҫары Вьюнг Тхыа Фонг менән осрашыу үткәрҙе. Сарала шулай уҡ Рәсәй — Көнсығыш Европа — Урта Азия идаралығы начальнигы урынбаҫары Ле Тхи Нуиен Минь һәм Вьетнамдың Рәсәйҙәге Илселегенең беренсе секретары Чау Ван Хунг ҡатнашты.
«Берҙәм Рәсәй» менән Вьетнам Коммунистар партияһы араһында алып барылған һөйләшеүҙә партия төҙөлөшө, иҡтисад һәм йәштәр сәйәсәте темалары тикшерелде.
Осрашыуҙа яҡтар финанс көрсөк шарттарында илде социаль-иҡтисади йәһәттән үҫтереүҙә сәйәси партиялар роле тураһында һөйләште. «Берҙәм Рәсәй» партияһына мөһим социаль бурыстар йөкмәтелгән. Был йәһәттән Вьетнам Коммунистар партияһы менән тәжрибә уртаҡлашыу мөһим. Илдәр етәкселеге алдында инвестициялар йәлеп итеү ҡеүәһен арттырыу, банктар секторын нығытыу кеүек дөйөм проблемалар торған осорҙа был айрыуса мөһим.
— Беҙҙең диалог нефть сығарыу, төҙөлөш, туризм өлкәләрендә хеҙмәттәшлекте артабан үҫтереү, тәжрибә уртаҡлашыу йәһәтенән мөһим сара булып тора, — тине Әнүәр Мәхмүтов.


text:
8 сентябрҙә – изге Рамаҙан айы тамамланыуға арналған матбуғат конференцияһы
8 сентябрҙә «Башинформ» агентлығында изге Рамаҙан айы тамамланыуға арналған матбуғат конференцияһы үтәсәк. БР мосолмандары Диниә назараты рәйесе, мөфтөй Нурмөхәмәт Ниғмәтуллин, уның беренсе урынбаҫары Әйүп Бибарсов, БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Дини эштәр буйынса Совет рәйесе Вячеслав Пятков, БР Милли банкы һәм «АФ Банк» асыҡ акционерҙар йәмғиәте вәкилдәре журналистар менән осрашасаҡ.
Матбуғат конференцияһы барышында мосолмандар ураҙаһының йомғаҡтары һәм мосолмандарға банк картаһы сығарыу мәсьәләһе тикшереләсәк.


text:
Башҡортостанда яңы составта 67 территориаль һайлау комиссияһы төҙөлдө
Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһының сираттағы ултырышында төбәктең 67 территориаль һайлау комиссияһының яңы составтары ойошторолдо. Һайлау тураһында закондарға ярашлы, уларҙың вәкәләтлек срогы – биш йыл. Бөтә комиссияларға рәйестәр тәғәйенләнде.
Үҙәк һайлау комиссияһына күрһәтеү субъекттарынан: сәйәси партияларҙың төбәк бүлексәләренән, йәмәғәт ойошмаларынан, муниципаль берәмектәр Советтарынан, һайлаусылар йыйылыштарынан, территориаль һайлау комиссияларының элекке составтарынан 800-ҙән ашыу тәҡдим килде.
Территориаль һайлау комиссияларының яңы составына 624 кеше инде. Улар алдында федераль, төбәк һәм муниципаль һайлауҙар үткәреү бурысы тора, тип хәбәр иттеләр БР Үҙәк һайлау комиссияһы матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Башҡортостандың иң канцерогенлы ҡалалары – Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Салауат
Өфө, Стәрлетамаҡ һәм Салауат ҡалалары халҡына рак менән ауырыу хәүефе янай. Шундай һығымтаға килгән Роспотребнадзорҙың Башҡортостан Республикаһы буйынса Идаралығы белгестәре.
Был идаралыҡтың социаль-гигиена мониторингы бүлеге начальнигы урынбаҫары Ирина Байкина Өфөлә Экологик форумда ҡатнашыусыларға һәр төрлө зарарлы эффекттар һөҙөмтәһендә халыҡ һаулығына янаған хәүефте иҫәпләү һәм баһалау методикаһы хаҡында һөйләне. Бер мең кешегә берҙән артыҡ ауырыу осрағы тура килеүе зарарлы эффекттар һөҙөмтәһендәге хәүефтең юғары булыуын аңлата. Өфөлә, Стәрлетамаҡта һәм Салауатта онкология менән ауырыу мөмкинлеге был методика буйынса һәр мең кешегә 1,8 — 5 кеше тип табылған. Өфөлә хром һәм мышаяҡ кеүек химик бысратыусылар буйынса канцероген хәүефе үтә юғары. Ул бер меңгә 224 осраҡ тәшкил итә.
Белгес фекеренсә, зарарлы матдәләрҙең тын алыу юлдарына тәьҫире иң ҙур хәүефтәрҙән һанала. Улар иммунитеттың кәмеүенә, ҡан барлыҡҡа килтереүсе органдар һәм йөрәк-ҡан тамырҙары ауырыуына һәм онкологияға килтерә.
Республикала бер йылда яҡынса алты мең кеше рактан үлә. Был ауырыу арҡаһында кешеләр үлеменең һәр береһенән зыян ете миллион һум менән баһалана.
Үрҙә һаналған өс ҡалала канцероген хәүефе шул тиклем юғары, шуға ла саң ҡағырға һәм дәүләт кимәлендә саралар күрергә ваҡыт, тип иҫәпләй Ирина Байкина.


text:
Фото:
Республикала БДИ өсөн 100-ҙән ашыу йәмәғәт күҙәтеүсеһе белемен камиллаштырҙы
Фото:
ӨФӨ, 2016 йыл, 13 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Башҡортостанда дәүләт йомғаҡлау аттестацияһы мониторингы буйынса эксперттар әҙерләү буйынса күсмә белем биреү семинары барышында 100-ҙән ашыу йәмәғәт күҙәтеүсеһе белемен камиллаштырҙы. Имтихандарға йәмәғәт күҙәтеүселәрен йәлеп итеү тәжрибәһе Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт менән берлектә Рәсәй Йәштәр союзы тарафынан 2014 йылдан ғәмәлгә ашырыла. Уларҙың бурысы — һөҙөмтәләрҙең ғәҙел булыуын тәьмин итеү, дөрөҫ мәғлүмәт биреү һәм имтиханда ҡатнашыусыларҙың хоҡуҡтарын үтәү өсөн Берҙәм дәүләт имтиханын үткәреү барышын контролдә тотоу.
«Башҡортостан йыл һайын проектта ҡатнаша, вәкилдәребеҙ мониторинг уҙғарыу өсөн Рәсәйҙең башҡа ҡалаларына бара, имтихан тапшырыу осоронда унда йәшәй. Республика командаһының белеме юғары булыуы һәм яҡшы һөҙөмтәләре федераль кимәлдә билдәләнә», — тип һөйләне Башҡортостандағы Рәсәй Йәштәр союзы рәйесе Диана Вәлиева.
Ойошманың матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, күҙәтеүселәр араһында студенттар күберәк. Улар үҙҙәре яңыраҡ БДИ тапшырған һәм уҡыусыларҙың көслө стресс кисереүен яҡшы аңлай. Быйыл командаға өлкән ҡатнашыусылар ҙа ҡушылды, мәҫәлән, Рафаэль Ғәбитов — пенсионер, Сочиҙа үткән олимпиадала, Өфөләге ШОС һәм БРИКС саммиттарында ирекмән булған.
«Мин үҫеп килеүсе быуынға битараф түгелмен, киләсәк улар ҡулында. Әгәр Берҙәм дәүләт имтиханы кеүек мөһим этап ғәҙел үтмәһә, был күп кешеләрҙең яҙмышына йоғонто яһаясаҡ. Мин һәр кем тейешле балл йыйһын һәм үҙенең мөмкинлектәренә ҡарап юғары уҡыу йортона инһен өсөн тәртип урынлаштырырға әҙер», — тине Рафаэль Ғәбитов.
Ике йыл эсендә Йәмәғәт күҙәтеүселәре корпусы ил буйынса ике меңдән ашыу хоҡуҡ боҙоуҙарҙы теркәгән. Ойоштороусылар яғынан видеокүҙәтеү менән техник етешһеҙлектәр, металл детектор менән тикшергәндә проблемалар һәм хеҙмәткәрҙәр араһында һөйләшеүҙәр кеүек хоҡуҡ боҙоуҙар йыш күҙәтелгән.


text:
Альберт Мифтахов вафат булды
ӨФӨ, 2014 йыл, 11 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Сергей Захаров/.
11 сентябрҙә 55-се йәшендә оҙаҡ ауырығандан һуң Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте Етәксеһе урынбаҫары Альберт Ленар улы Мифтахов яҡты донъянан китте.
Ул 1959 йылдың 15 сентябрендә Өфөлә тыуған. Үҙенең хеҙмәт эшмәкәрлеген Башҡорт дәүләт университетын тамамлағандан һуң 1981 йылда Өфөнөң Октябрь районының 13-сө киске урта мәктәбендә тарих уҡытыусыһы булып башлай, Башҡорт дәүләт университетының ВЛКСМ комитеты секретары урынбаҫары, секретары, ВЛКСМ-дың Башҡортостан өлкә комитеты секретары, беренсе секретары булып эшләй. 1991-1994 йылдарҙа – Башҡортостандың Демократик йәштәр союзы республика комитеты беренсе секретары.
1991-1993 йылдарҙа Халыҡ-ара йәштәр палатаһы Рәсәй бүлексәһе вице-президенты була. 1994-2011 йылдарҙа коммерция структураларында етәксе вазифаларында эшләй. Альберт Мифтахов ғилми эшмәкәрлек менән шөғөлләнә, философия фәндәре кандидаты диссертацияһын яҡлай, политология өлкәһендә күп кенә мәҡәләләр яҙа.
2012-2013 йылдарҙа – «Берҙәм Рәсәй» Бөтә Рәсәй сәйәси партияһының Төбәк сәйәси советы Президиумы составына инә һәм Төбәк сәйәси советы Секретары урынбаҫары вазифаһына һайлана. Ошо уҡ йылдың апреленән алып партияның Башҡортостан бүлексәһе төбәк башҡарма комитетын етәкләй. 2014 йылдың ғинуарынан Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимите етәксеһе урынбаҫары булып эшләй.
Альберт Мифтахов республикала йәштәр хәрәкәтен ойоштороуға, бик күп социаль әһәмиәттәге проекттарҙы тормошҡа ашырыуҙа тос өлөш индерә. Партия һәм дәүләт эшендә булып ул граждандар йәмғиәте институты, сәйәси ойошмалар менән оҫта эш алып бара, республикала милләт-ара диалогты һәм йәмәғәт тотороҡлоғон нығытыуға йоғонто яһай.
Альберт Ленар улына яуаплылыҡ һәм эшкә ҡарата намыҫлы мөнәсәбәт, маҡсатҡа ынтылыш, инициатива күрһәтеү һәләте һәм ижади ҡараш кеүек сифаттар хас булды. Ул хеҙмәттәштәре, дәүләт власы һәм урындағы үҙидара органдары етәкселәре, республика йәмғиәтселеге вәкилдәре араһында лайыҡлы абруй һәм хөрмәт ҡаҙанды.
Юғары кимәлдәге профессионал, һәләтле етәксе һәм йәмәғәт эшмәкәре, инсафлы һәм иҫ китмәле кеше – Мифтахов Альберт Ленар улы тураһында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр, тиелә республика башлығы Рөстәм Хәмитов, Башҡортостандың башҡа дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре ҡул ҡуйған некрологта.
Хушлашыу 12 сентябрҙә 11 сәғәттән алып 12 сәғәт 30 минутҡа тиклем Өфө ҡалаһы, Зәки Вәлиди урамы, 40 адресы буйынса урынлашҡан БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Йортонда уҙасаҡ. Матәм митингы 12 сәғәттә башлана.
«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы мәрхүмдең бөтә туғандарының һәм яҡындарының ауыр ҡайғыһын уртаҡлаша.


text:
220 миллиард һумлыҡ килешеүҙәргә ҡул ҡуйылған
Башҡортостанда Халыҡ-ара эшҡыуарлыҡ аҙналығының төп маҡсаты-эшҡыуарҙарға дәүләт ярҙамы күрһәтеү юлдарын билдәләү, етештереү ҡеүттәрен үҫтереүҙә ярҙам күрһәтеү. Ошондай девиз аҫтында үткән форум бик күптәрҙең иғтибарын йәлеп итте. Унда Швейцария, Финляндия, Төркиә, Šаҙағстан, Šырғыҙстан, Беларусь илдәренән һәм Рәсәйҙең 14 төбәгенән эшҡыуарҙар ойошмалары ҡатнашты. Аҙналыҡ барышында ике меңгә яҡын эшҡыуар төрлө тармаҡтар буйынса фекер алышты. Килешеүҙәр буйынса республикаға йәлеп ителәсәк тиҫтәләгән миллиард һум аҡса төҙөлөш тармағына йүнәлтелер, тип көтөлә. Киләсәктә йылына 11 миллион квадрат майҙанда торлаҡ йорттар төҙөү ҡарала. Шулай уҡ башҡа тармаҡтарҙы үҫтереү буйынса махсус программалар әҙерләнәсәк.
Июнь айындағы дауылдан зыян күргән урмандарҙы таҙартыу эштәре ҡыш етеү менән дә тамамланмай. Дүртөйлөлә йығылған ағастарҙың өстән бер өлөшө таҙартылған. Йәш үҫентеләр ултыртыу өсөн дә майҙан әҙерләнә. Дүртөйлө урман хужалығы етәксеһе Рим Шәрипов әйтеүенсә, тәбиғәт ҡазаһынан файҙаланып аҡса эшләп ҡалырға теләүселәр ҙә юҡ түгел. Ошо көндәрҙә урмандан 78 төп ҡарағай алып сығырға маташыусы тотолған.
Тәбиғәт ҡурсаулығында мышылар атып йөрөгән браконьерҙар ҡулға алынған
Был хаҡта тәбиғәт менән файҙаланыу, урман ресурстары һәм тирә-яҡ мөхитте һаҡлау министрлығынан хәбәр итәләр. Дәүләт ҡурсаулығының дөйөм майҙаны 20 мең ярым гектарҙан ашыу. Көслө һаҡҡа ҡарамаҫтан йыл һайын бында браконьерҙар мышы һәм ҡабандарҙы ата. Тейешле органдарҙың үҙ-ара хәбәр итеп оператив эшләүе арҡаһында браконьерҙар был юлы ла яуаплылыҡҡа тарттырыласаҡ. Тыйылған йәнлекте атыу тураһында дәлилдәр бар. Енәйәт эше асылған. Тикшереү бара.


text:
Рөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ» Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ»
Рөстәм Хәмитов: «500 ферма» — һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ» Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 8 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
7 апрелдә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов менән тура бәйләнеш барышында Янғантауҙағы урындағы фермер хужалығы етәксеһе шундай һорау бирҙе: «500 ферма» программаһының һөҙөмтәлелеген нисек баһалайһығыҙ, теләгән һөҙөмтәләргә өлгәшелдеме, аҡсаны субсидияға, халыҡтан ит, һөт һатып алыуға йүнәлтеү яҡшыраҡ булмаҫмы, сөнки бөгөн баҙарҙа продукцияны һатыу еңел түгел?».
«Фермаларҙы яңыртыу, яңы төҙөлөш менән дә шөғөлләнергә, шул уҡ ваҡытта ауыл хужалығы менән шөғөлләнгән кешеләргә ярҙам итергә кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов. — «500 ферма» — һәйбәт программа. Бөгөнгә 230-250 хужалыҡта яҡынса 350 бина һәм ҡоролма ремонтланған. Етештереүсәнлек артты, һөттөң сифаты күтәрелде, хеҙмәт шарттары яҡшырҙы. Был һәйбәт программа, һәм беҙ уны дауам итәсәкбеҙ».
Федераль программа буйынса бүленгән аҡса ауыл хужалығы предприятиеларын реконструкциялауға булышлыҡ итәсәк, тип билдәләне республика Башлығы.
«Халыҡтан ауыл хужалығы продукцияһын йыйыу — ҙур етешһеҙлек. Алдан уҡ әйтеп килдем һәм әйтәм: кешеләр бергәләп эшләргә, бер нисә шәхси ярҙамсы хужалыҡтан фермер, фермерҙан ҙурыраҡ хужалыҡтарға берләшергә тейеш. Бындай осраҡта кооперация һәм тауар һатыу мәсьәләләрен хәл итергә мөмкин. «500 ферма»ға йүнәлтелгән аҡса иҫәбенә түгел, эште дөрөҫ ойоштороу иҫәбенә. Беҙ ауыл хужалығы етештереүселәре менән эшләргә, продукцияны һатыу өсөн мөмкинлектәр бирергә әҙер. Ошо аҙыҡ-түлек «Башҡортостан тауарҙары» кәштәһенә эләкһен өсөн ярҙам итергә әҙербеҙ. Был да бик мөһим. Әммә энергиялы, ошондай кооперативтар ойоштора алған кешеләр кәрәк. Мауыҡҡан кеше булған ерҙә барыһы ла килеп сыға. Ундай кеше юҡ икән, һөҙөмтә лә юҡ», — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов.


text:
Башҡортостан социаль картаны индереү тәжрибәһе менән уртаҡлаша
2 февралдә Өфөгә Башҡортостандың социаль картаны индереү тәжрибәһен өйрәнеү өсөн Хабаровск крайы делегацияһы килде.
Хабаровск крайының мәғлүмәт технологиялары һәм элемтә буйынса комитет рәйесе Павел Уваров етәкселегендәге делегацияһы Башҡортостан социаль картаһын сығарыу механизмы һәм «Башҡортостан социаль карталар регистры» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә Берҙәм регистратураның эше менән танышты.
Ҡунаҡтар универсаль электрон карта ярҙамында дәүләт хеҙмәтләндереүҙәрен электрон төргә күсереү буйынса портал проекты һәм вәкәләтле ойошма инфокиоскыларында һәм банк-ҡатнашыусы банкоматында социаль карта ҡушымтаһының эше менән таныштырылды. Былар һалым ҡушымтаһы, Рәсәй Пенсия фонды ҡушымтаһы, Эске эштәр министрлығы ҡушымтаһы (банкоматта түләү), Росреестр ҡушымтаһы һәм врачҡа яҙылыу.
Шулай уҡ халыҡты социаль яҡлау территориаль органында «Башҡортостан социаль картаһы» проекты буйынса эшләү (анкета-заявкалар ҡабул итеү һәм социаль карталар биреү) күрһәтелде, ә ҡала медучреждениеларының береһендә (46-сы поликлиника) ҡунаҡтар регистратура, врач һәм провизорҙың автоматлаштырылған эш урынында Башҡортостан социаль картаһының эше менән танышты, тип хәбәр итә Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.


text:
Аграрийҙар техниканы сәсеү–2011-гә әҙерләй
Башҡортостан ауыл хужалығы предприятиеларының инженер хеҙмәттәре алдағы яҙғы баҫыу эштәренә әҙерләнә башланы. Стәрлетамаҡ районында «Стәрлетамаҡ Агротехсервисы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте базаһында «Ауыл хужалығы техникаһын 2011 йылғы баҫыу эштәренә әҙерләү тураһында» республика семинар-кәңәшмәһе үтте.
Унда Ауыл хужалығы министрлығы вәкилдәре, муниципаль райондарҙың ауыл хужалығы идаралыҡтары (бүлектәре) начальниктары, ведомстволағы ойошмалар етәкселәре, Башҡорт дәүләт аграр университеты вәкилдәре ҡатнашты.
БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Рөстәм Зәйнуллин, йыйылыусылар алдында сығыш яһап, 2010-2011 йылдың көҙгө-ҡышҡы осоронда ауыл хужалығы машиналарын ремонтлауҙы ойоштороу буйынса бурыстарҙы билдәләне. Ремонтлау эштәре үткәргәндә хеүефһеҙлек техникаһын ҡәтғи күҙәтергә кәрәк. Дәүләт техник күҙәтеүе инспекцияһы начальнигы Ринат Ғәлимов инженер хеҙмәте иғтибарын тап шуға йүнәлтте.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәте хәбәр итеүенсә, семинарҙа ҡатнашыусыларға республиканың төп ремонт предприятиеларының, шул иҫәптән «Стәрлетамаҡ Агротехсервисы» акционерҙар йәмғиәтенең дә, эше тураһында видеоматериалдар күрһәтелде. Быйыл ун айҙа ғына 63 миллион һумдан ашыулыҡ эш күләме башҡарылған. Хеҙмәтләндереүҙәр исемлегендә – техниканы ремонтлау, ауыл хужалығы машиналары һәм сәнәғәт тәғәйенләнешендәге төрлө продукция етештереү. Семинар-кәңәшмәлә ҡатнашыусылар «Стәрлетамаҡ Агротехсервисы» акционерҙар йәмғиәтенең производство базаһы һәм продукцияһы менән танышты.
Инженер хеҙмәте белгестәрен саҡырып, киләһе семинар-кәңәшмә 20 ноябрҙә Миәкә районында үтәсәк.


text:
Фәйзи Ғәскәров исемендәге халыҡ бейеүҙәре ансамбле Себер ҡалалары буйлап гастролдәргә сыҡты
ӨФӨ, 2015 йыл, 15 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле артистары Рәсәйҙең төньяҡ төбәктәрендәге ҡалалар буйлап гастролдәргә сыҡты. Танылған ижади коллективтың сығыштарын Сорғот, Төмән, Нижневартовск, Екатеринбург, Ҡурған, Силәбе, Миәс, Снежинск тамашасылары ҡарай ала. Гастролдәр 13 апрелдән 25-нә тиклем дауам итә. Ансамбль Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге вәкиллеге булышлығында өлкәнең башҡорттар күпләп йәшәгән Арғаяш һәм Ҡоншаҡ райондарында ла сығыш яһай.
Ансамблдең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, гастролдәр Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығына бағышланған. Концерт программаһы репертуарҙағы иң яҡшы әҫәрҙәрҙән төҙөлгән.


text:
Өфөлә М.И.Глинка исемендәге Бөтә Рәсәй музыка мәҙәниәте музей берекмәһенең вәкиллеге асылдыФото: Олег Яровиков | Видео: Ринат Исҡужин, Мирон Доровских
Өфөлә М.И.Глинка исемендәге Бөтә Рәсәй музыка мәҙәниәте музей берекмәһенең вәкиллеге асылды
Өфөлә М.И.Глинка исемендәге Бөтә Рәсәй музыка мәҙәниәте музей берекмәһенең вәкиллеге асылдыФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Өфөлә М.И.Глинка исемендәге Бөтә Рәсәй музыка мәҙәниәте музей берекмәһенең вәкиллеге асылды. Ул Башҡортостандың Милли музейында эшләйәсәк. Вәкиллектең эшләй башлауы «Ф.И.Шаляпин. Һарай кешеһенән Дон Кихотҡа» күргәҙмәһен асыу тантанаһы менән тап килде.
— Бөгөн республикабыҙҙа матур ваҡиға. Вәкиллекте асыу музыка мәҙәниәтенең артабанғы үҫешенә, ҡалабыҙҙың һәм республикабыҙҙың тарихын өйрәнеүгә булышлыҡ итәсәк. Киләсәккә идеялар ҙа бар — хәҙер Глинка исемендәге музей берекмәһенең күргәҙмәләре ҡалабыҙҙа даими ойоштороласаҡ, — тип хәбәр итте Башҡортостандың мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова.
— Бөгөн беҙ Мәскәүҙә түгел, ә илдә тәүге вәкиллегебеҙҙе асабыҙ. Хеҙмәттәшлек итеү йәһәтенән пландар ҙур, — тип билдәләне Бөтә Рәсәй музыка мәҙәниәте музей берекмәһенең генераль директоры Владимир Лисенко.
24 мартта Глинка исемендәге музыка мәҙәниәте музей берекмәһенә 103 йыл тулды. Берекмәнең фондында 800 мең берәмек һаҡлана, улар араһында XVIII быуат аҙағы — XXI быуат башындағы рус композиторҙарының һәм музыка мәҙәниәте эшмәкәрҙәренең архив материалдары бар. Музыка ҡоралдары фондын 5,5 меңдән ашыу берәмек тәшкил итә. Глинка исемендәге музей берекмәһенең Өфөләге вәкиллеге Рәсәйҙә тәүгеһе буласаҡ. Икенсе вәкиллекте Курскиҙа — композитор Георгий Свиридовтың тыуған яғында асыу ниәтләнә. Быйыл уның тыуыуына 100 йыл тулыу билдәләнә.


text:
Батшалар үҙәне
Координаталар: 25°44′27″ с. ш. 32°36′07″ в. д. / 25.74083° с. ш. 32.60194° в. д. (G) (O)
Батшалар үҙәне (ғәр. وادي الملوك, Үәҙи-(э)ль-мөлөк)[1] — Мысырҙағы беҙҙең эраға тиклемге 16-сы быуаттан алып 11-се быуатҡа тиклем яҡынса 500 йыл дәүерендә Яңы Батшалыҡтың (Боронғо Мысырҙың Ун һигеҙенсе династияһынан алып Егерменсе династияһына тиклем) фирғәүендәре һәм юғары дәрәжә эйәләре өсөн кәшәнәләр төҙөлгән үҙән[2][3]. Үҙән Нил йылғаһы буйында, Фива (хәҙерге Луксор ҡалаһы) ҡаршыһында урынлашҡан һәм ике өлөштән — Көнсығыш үҙәндән (кәшәнәләрҙең күпселеге бында төҙөлгән) һәм Көнбайыш үҙәндән тора.
Рәсми исеме:
Үҙәндә алтмыштан ашыу билдәле кәшәнә бар, араларында ҙурлығы менән кескәй соҡорҙан алып йөҙҙән артыҡ бүлмәле кәшәнәләр осрай. Улар Боронғо Мысыр мифологияһынан төрлө күренештәр менән биҙәлгән һәм шул ваҡыттағы ерләү тантаналары, ғөрөф-ғәҙәттәр тураһында мәғлүмәт сығанағы булараҡ үтә әһәмиәтле. Бөтә кәшәнәләр ҙә тиерлек беҙгә тиклем бик күп быуаттар элек үк асылып, таланған, тик һаман да үҙ дәүере хакимдарының бөтмәҫ байлығы, оло ҡеүәте күрһәткесе булып тора.
Йөкмәткеһе
Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Батшалар үҙәне Фива ҡалҡыулығы битендә урынлашҡан. Был ҡалҡыулыҡты пирамидаға оҡшаған үҙенсәлекле һыны өсөн урындағы халыҡ әл-Ҡурн — «Мөгөҙ» тип атай. Бәлки, тауҙың Боронғо батшалыҡ дәүерендәге пирамидаларға оҡшап тороуы Ун һигеҙенсе династия фирғәүендәрен нәк ошо урынды мәңгелек йоҡо урыны төҙөү өсөн һайларға этәргәндер.
Тутмос I тәү башлап ошо үҙәнде үҙенең кәшәнәһе өсөн һайлай. Уның архитекторы Инени ҡаяларҙа йәшерелгән кәшәнә барыһына ла асыҡ күренгән пирамидаларға ҡарағанда нығыраҡ һаҡланырына өмөтләнгән, булһа кәрәк.
Боронғо архитекторҙарҙың бар тырышлыҡтарын һалып, кәшәнәләрҙе кеше күҙенән йәшереүенә ҡарамаҫтан, улар шулай ҙа боронғо дәүерҙә үк таланыуға дусар була. Тик ун туғыҙ йәшендә генә донъянан киткән фирғәүен Тутанхамондың кәшәнәһе генә ниндәйҙер мөғжизә менән бөтөн килеш һаҡланып ҡала. Уның ҡәберлегендә табылған муллыҡтар таң ҡалдырырлыҡ, тик Боронғо Мысыр тарихында күпкә әһәмиәтлерәк роль уйнаған башҡа фирғәүендәрҙең ҡәберлектәре байтаҡҡа зиннәтлерәк булған, тип фаразлана.
«Батшалар үҙәне» исеме йөрөтөүенә ҡарамаҫтан, бында батшаларҙан тыш юғары ҡатлам әһелдәре, уларҙың йәки фирғәүендәрҙең ҡатындары һәм балаларының кәшәнәләре лә урын алған, шуға күрә яҡынса тик 20 кәшәнә генә — батша кәшәнәһе. Рамзес I осоро тирәһендә батша ҡатындары, балалары, дини әһелдәр өсөн айырым төҙөлөш Батша ҡатындары үҙәне исеме аҫында билдәле биләмәлә башлана.
Яңы Батшалыҡ дәүере тамамланыуына Мысыр өсөн оҙайлы сәйәси һәм иҡтисади тарҡалыш осоро башлана. Был Фивалағы төҙөлөш эштәренә лә тәьҫир итмәй ҡалмай. Егерме беренсе династия башында яңы ҡәберлектәр булдырыу урынына булған кәшәнәләрҙе асып, ҡулланалар.
Үҙән ныҡ талана башлағанға күрә, Егерменсе династия ваҡытында Амон аллаһы әһелдәре кәшәнәләрҙең күбеһен аса һәм ундағы мумияларҙы һаҡлап ҡалыр өсөн башҡа кәшәнәләргә күсерә. Уларҙың күбеһе Дейр-әл-Бахри янында йәшерелә, ҡалғандары Аменхотеп II-нен кәшәнәһенә күсерелә.
Өсөнсө үҙгәреш дәүерендә һәм артабан ерләү өсөн асыҡ кәшәнәләрҙең күбеһе үҙләштерелә. Мысырҙа христиан дине таралып, урындағы копт йүнәлеше хөкөм һөргәндә кәшәнәләр сиркәүҙәр, хатта өйҙәр рәүешендә ҡулланыла.
Кәшәнәләрҙең төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кәшәнәләр башлыса ҡая эсенә табан уйылған ҡыя коридорҙан тора, унан бер йәки бер нисә ерләү бүлмәһе айырылып китә. Тәүге кәшәнәләрҙә кәмендә бер мәртәбә коридорҙар 90 градусҡа боролған (мәҫәлән, KV43, Тутмос IV-нең кәшәнәһе), һәм тәүге кәшәнәләрҙә картуш формаһында ерләү бүлмәләре булған. Ерләүҙән һуң коридор ҙур таш менән ҡапланып, ҡәберлеккә кереү урынының йәшерелеүе ихтимал. Боронғо Мысырҙа Эхнатон индергән Атон аллаһына табыныу осоро — Амарна дәүеренән һуң, Амон аллаһына табыныу ҡайтанан тергеҙелгәс, кәшәнәләрҙең планы әкренләп турайған, һәм Ун туғыҙынсы династияның һуңғы кәшәнәләре һәм Егерменсе династияның кәшәнәләре туп-тура коридорҙан торған (мәҫәлән, Рамзес III һәм Рамзес IX-ның кәшәнәләре, KV11 һәм KV6). Кәшәнәләр турайыу менән бергә коридорҙарҙың ҡыялығы ла кәмегән һәм Егерменсе династияның һуңғы кәшәнәләрендә бөтөнләй тиерлек юғалған.
Кәшәнәләрҙең биҙәлеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Боронғо мысырлылар теге донъяға юл Дуат — йәһәннәм аша үтеүенә, унда осраған ҡурҡыныс заттар һәм бүтән төрлө ҡаршылыҡтарҙы еңеү өсөн ҡайһы бер йолаларҙы үтәү кәрәклегенә ышанғандар. Фирғәүенгә теге донъяла ярҙам итергә тейешле дини текстар, рәсемдәр кәшәнәләрҙең диуарҙарында уйылған һәм бөтәһе бергә ерләү китапарын тәшкил иткән. Тәүге кәшәнәләрҙә «Ам-Дуат», шулай уҡ «Йәшерен бүлмә китабы» исеме аҫтында билдәле китаптан рәсемдәр һәм текстар менән биҙәлеп, ҡояш аллаһының төнгө ун ике сәғәт эсендәге сәйәхәтен һүрәтләй. Хоремхеб дәүеренән алып кәшәнәләрҙә "Ҡапҡалар китабы"ның төрлө өлөштәре уйылып, ҡояш аллаһының төнгө ваҡытта бүленгән ун ике ҡапҡа аша үтеүен күрһәтә. Ун туғыҙынсы династия аҙағындағы фирғәүендәрҙең кәшәнәләрендә һүрәтләнгән "Мәмерйәләр китабы"нда иһә йәһәннәм мәмерйәләргә бүленгән һәм был мәмерйәләрҙә төрлө аллалар ҡояштың килеүен көтә. Бынан тыш, һуңғы осор кәшәнәләрендә «Ер китабы», «Һауа китабы» һәм «Ра аллаһына доға» китаптары уйылған.
Һәр кәшәнә теге донъяла бөтә уңайлыҡтар менән йәшәүҙе дауам итеү өсөн йыһазландырылған. Ҡайһы бер йыһаздарҙы фирғәүендең тере сағында уҡ ҡулланған булған, ә ҡайһы берҙәре ерләү өсөн махсус әҙерләнгән.
Үҙәндәге кәшәнәләр исемлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Хәҙерге «KV» аббревиатураһы «Kings' Valley»— «Батшалар үҙәне» атамаһының ҡыҫҡартылышы, һәм уларға номерҙар табылыуҙары тәртибендә бирелгән. Миҫал өсөн, Рамзес VII-нең кәшәнәһе — KV1, ә 2005 йылда табылғаны — KV63. Көнбайыш үҙәндәге кәшәнәләр йыш «WV» — «West Valley» аббревиатураһы менән билдәләнә.
KV1 — 20-се династия фирғәүене Рамзес VII-неке.
KV2 — 20-се династия фирғәүене Рамзес IV-неке.
KV3 — 20-се династия фирғәүене Рамзес III-нөң улыныҡы.
KV4 — 20-се династия фирғәүене Рамзес XI-неке.
KV5 — 19-сы династия фирғәүене Рамзес II-нең улдарыныҡы.
KV6 — 20-се династия фирғәүене Рамзес IX-ныҡы.
KV7 — 19-сы династия фирғәүене Рамзес II-неке.
KV8 — 19-сы династия фирғәүене Мернептахтыҡы.
KV9 — 20-се династия фирғәүендәре Рамзес V һәм Рамзес VI-ныҡы. Ул шулай уҡ «Мемнон кәшәнәһе» йәки «La Tombe de la Métempsychose» исеме аҫтында билдәле.
KV10 — 20-се династия фирғәүене Аменместыҡы.
KV11 — 20-се династия фирғәүене Рамзес III-нөкө («Брюс кәшәнәһе»). Был кәшәнә үҙәндә иң ҙурҙарҙың береһе. Ул туристар өсөн асыҡ, биләмәнең үҙәк өлөшөндә урынлашҡан һәм диуарҙары бик матур биҙәлеп, рәсемдәренең төҫтәре бик яҡшы һаҡланған, шуға ла туристар йышыраҡ ошо кәшәнәгә керә.
KV12 — эйәһе билдәһеҙ.
KV13 — Сиптах һәм Таусерт осорондағы вәзир Баиҙыҡы. Һуңыраҡ 19-сы, 20-се династия принцтары Аменхерхепшеф һәм Ментухерхепшеф тарафынан ҡулланыла.
KV14 — 19-сы династия фирғәүене Таусерттыҡы. 20-се династия фирғәүене Сетнахт тарафынан ҡайтанан ҡулланыла.
KV15 — 19-сы династия фирғәүене Сети II-неке.
KV16 — 19-сы династия фирғәүене Рамзес I-неке.
KV17 — 19-сы династия фирғәүене Сети I-неке, ул шулай уҡ «Бельцони кәшәнәһе» исеме аҫтында бидләле. Ул ҙурлығы менән генә түгел, төҙөлөшөнөң ҡатмарлылығы менән дә үҙәндәге бер кәшәнә менән дә сағыштырырлыҡ түгел. Кәшәнә әллә күпме баҫҡыстар һәм залдарға илтеүсе пилондар менән биҙәлгән галереяларҙан тора, ә диуарҙары дини рәсемдәр менән бай биҙәлгән.
KV18 — 20-се династия фирғәүене Рамзес X-ныҡы.
KV19 — 20-се династия принцы Ментухерхепшефтыҡы.
KV20 — 18-се династия фирғәүендәре Тутмос I һәм Хатшепсуттыҡы.
KV21, KV24, KV26, KV27, KV28, KV29, KV31, KV33, KV37, KV40, KV44, KV49, KV53, KV58, KV59, KV61, KV63, KV64, KV65 — эйәләре билдәһеҙ.
KV30 — эйәһе билдәһеҙ, ул шулай уҡ «Лорд Белмор кәшәнәһе» тип йөрөтөлә.
KV32 — 18-се династия фирғәүене Тутмос IV-нең әсәһе Тианыҡы.
KV34 — 18-се династия фирғәүене Тутмос III-нөкө. Үҙәндәге иң матур кәшәнәләрҙең береһе, бынан тыш, «Ам-Дуат» китабының тулы тексы уйылған иң боронғо кәшәнә.
KV35 — 18-се династия фирғәүене Аменхотеп II-неке. Был ҡәберлек шуныһы менән үҙенсәлекле — бында талаусыларҙан һаҡлап ҡалыр өсөн башҡа кәшәнәләрҙән килтереп йәшерелгән тиҫтәләп мумия табыла.
KV36 — Маихерпериҙыҡы, 18-се династия, Хатшепсут осорондағы юғары ҡатлам кешеһе.
KV38 — 18-се династия фирғәүене Тутмос I-неке.
KV39 — 18-се династия фирғәүене Аменхотеп I-неке, булһа кәрәк.
KV41 — эйәһе билдәһеҙ, 18-се династия дәүерендәге фирғәүен Тетишери өсөн төҙөлгән, тип фаразлана.
KV42 — 18-се династия фирғәүене Тутмос III-нөң ҡатыны Меритра Хатшепсуттыҡы.
KV43 — 18-се династия фирғәүене Тутмос IV-неке.
KV45 — 18-се династияла юғары ҡатламдарҙан булған Усерхеттыҡы.
KV46 — 18-се династия фирғәүене Аменхотеп III-нөң ҡатыны Тианың ата-әсәһе — Юя һәм Туяныҡы. Тутанхамон кәшәнәһен тапҡанға тиклем үҙәндә табылған кәшәнәләрҙең иң яҡшы һаҡланғаны була.
KV47 — 19-сы династия фирғәүене Саптахтыҡы.
KV48 — Аменемипет (Пайри), 18-се династия фирғәүене Аменхотеп II дәүерендә ҡала башлығы һәм вәзир вазифаһын биләй.
KV50, KV51, KV52, KV52 — был кәшәнәләр бергә «Йәнлектәр кәшәнәләре» тип атала, — бында йәнлек мумиялары табыла. Кәшәнәләр 18-се династияға ҡарай, тәүгеһендә Аменхотеп II-нең йорт йәнлектәре булыуы ихтимал.
KV54 — Тутанхамондың ҡәберлеген бәлзәмләү өсөн ҡулланылған бүлмә, тип фараз ителә.
KV55 — 18-се династия осорона ҡарай, бында бер нисә мумия табыла, шуларҙың береһе башта Сменхкараныҡы тип фаразлана, һуңынан Эхнатондыҡы булыуы асыҡлана.
KV56 — эйәһе билдәһеҙ, ул шулай уҡ «Алтын кәшәнә» исеме аҫтында билдәле.
KV57 — 18-се династия фирғәүене Хоремхебтыҡы.
KV60 — 18-се династия фирғәүене Хатшепсут осорондағы юғары ҡатлам кешеһе Ситрҙыҡы (Ин исеме аҫтында ла билдәле).
KV62 — 18-се династия фирғәүене Тутанхамондыҡы. Был кәшәнә бөгөнгө көнгәсә үҙәндәге иң оло табыш тип иҫәпләнә. Ҡәберлектәге бар йыһаздар бөтөн килеш һаҡланған була. Бында табылған алтын биҙәүестәр һам башҡа хазиналар кәшәнәгә, уның эйәһе Тутанхамонға һәм уны табыусы египтолог Говард Картерға ысын мәғәнәһендә танылыу килтерә.
WV22 — 18-се династия фирғәүене Аменхотеп III-нөкө.
WV23 — 18-се династия фирғәүене Эйенеке.
WV24 — эйәһе билдәһеҙ.
WV25 — был кәшәнә эшләнеп бөтмәгән, Эхнатонды Фивала ерләү өсөн башланған, булһа кәрәк.
Үҙәндәге ҡаҙыу эштәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һуңғы ике быуат дауамында Батшалар үҙәне — ул төп египтологик эҙләнеүҙәр урыны. Боронғо заманда (айырыуса Боронғо Рим дәүерендә) был биләмә туризм урыны булып торған. Кәшәнәләрҙең күбеһендә боронғо туристар ҡалдырған яҙмалар, шул иҫәптән грек һәм латин яҙмалары бар. Был яҙмаларҙың күбеһе, 1000-гә яҡыны, KV9 кәшәнәһендә табылған. Иң тәүге бындай яҙма б.э.т. 278 йылға ҡарай.
1799 йылда Наполеон экспедицияһы билдәле кәшәнәләрҙең картаһын һәм планын һыҙа.
Европаның Фива биләмәләрендәге эҙләнеүҙәре 19-сы быуатта, Шампольондың быуат башында Боронғо Мысыр иероглифтарын тәржемә итеүенән һуң яңы көс менән дауам итә. Быуат башында бында Бельцони, итальян сәйәхәтсеһе, бер нисә кәшәнәне, шул иҫәптән 1816 йылда Эйенең WV23 кәшәнәһен аса, ә киләһе йылда үҙәндәге иң матур кәшәнәләрҙең береһе — Сети I-нең KV17 кәшәнәһен таба. Һуңғыһын хатта ҡайһы берҙә «Бельцони кәшәнәһе» тип атайҙар.
1898 йылда француз египтологы Виктор Лоре KV35 — Аменхотеп II-нең кәшәнәһен таба. Был табыш шуныһы менән айырыуса әһәмиәтле — бында Тутмос IV, Аменхотеп III, Мернептах, Сети II, Саптах, Сатнах, Рамзес IV, Рамзес V һәм Рамзес VI-ның мумиялары менән тағы туғыҙ саркофаг табыла.
Егерменсе быуат башында американ Теодор Девис үҙәндә эҙләнеүҙәргә рөхсәт ала һәм уның төркөмө бер нисә кәшәнә, шул иҫәптән KV43, KV46 һәм KV57 кәшәнәләрен таба. KV54 һәм KV58 кәшәнәләренәге Тутанхамондың ерләүенән һуң һаҡланған ҡомартҡыларҙы тапҡас, үҙән тулыһынса өйрәнелгән һәм бында башҡа ерләү урындары юҡ, тип иғлан ителә.
1915 йылда, Девистың үлеменән һуң инглиз египтологы Джордж Карнарвон үҙәнде өйрәнеүгә керешә һәм Говард Картерҙы был эш өсөн яллай. Тутанхамон кәшәнәһе — хәҙерге көнбайыш археологияһының иң билдәле асышылыр, моғайын. Нәҡ Говард Картер 1922 йылдың 4 ноябрендә KV62 исеме аҫтындағы киң билдәле Тутанхамон кәшәнәһен таба. Боронғо Мысыр тарихында артыҡ ҙур әһәмиәте булмаған был фирғәүендең ҡәберлеге алтын биҙәүестәр менән шул тиклем тулы була, хатта был асыш арҡаһында Тутанхамондың исеме бөгөнгө көндә иң билдәле фирғәүендәр рәтенә керә.
Үҙәндә төрлө экспедициялар бөгөнгө көндә лә дауам итә, һәм был биләмәгә бәйле яңынан-яңы асыштар пәйҙа була.
Батшалар үҙәне ун һигеҙенсе быуат аҙағынан археологик һәм египтологик эҙләнеүҙәр үҙәге булып тора. Тутанхамондың кәшәнәһен тапҡан көндән алып бөгөнгө көнгәсә үҙән — донъялағы иң билдәле археологик урын.
Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Reeves and Wilkinson (1996), p.6
- ↑ Maspero (1913), p.182
- ↑ Theban Mapping Project. Theban Mapping Project. 4 декабрь 2006 тикшерелгән.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- «Древний Египет» сайты. «Долина Царей»
- Jean-Paul Labourdette, Dominique Auzias «Египет»
- Cherine Badawi «Egypt»
- Кристиан Жак «В стране фараонов»
- Abbas Chalaby «Весь Египет»
- «Гробницы древности» сайты. «Гробницы Долины Царей»
- «Theban Mapping Project» сайты
- «Luxor» сайты. «The Valley Of The Kings»
- «Все об отдыхе в Египте» сайты. «Гробницы Долины Царей»


text:
Фото: | Видео: Ринат Исҡужин, Мирон Доровских
Рөстәм Хәмитов: «Коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың эшмәкәрлеге республикалағы ижтимағи-сәйәси тормоштоң айырылғыһыҙ өлөшө булырға тейеш»
Фото:
ӨФӨ, 2015 йыл, 3 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Илья Спиридонов/.
2 апрелдә Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай йортонда Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы коммерцияға ҡарамаған ойошмаларының II Граждандар форумында ҡатнашты. Ул «Бергәләп эшләйбеҙ!» күргәҙмәһен ҡараны, әүҙем ағзалар менән аралашты һәм форумдың пленар ултырышында сығыш яһаны.
– Бөгөнгө һөйләшеү асыҡ булырға тейеш. Бында бик әүҙем кешеләр йыйылған. Һеҙ – ижтимағи мөнәсәбәттәрҙең үҫешенә этәргес биреүселәр, – тине Рөстәм Хәмитов.
Бөгөн көндә Башҡортостанда 5 меңгә яҡын йәмәғәт ойошмалары эшләй, тип билдәләне республика Башлығы. Улар әлегә тулыһынса файҙаланылмаған ижтимағи көс, ҡеүәтле ресурс булып тора.
Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, хәҙер йәмәғәт үҙидаралығын үҫтереү, граждандарҙың тәүге ойошмаларын булдырыу зарур. Был йәһәттән ҡалалар ғына әүҙемлек күрһәтә.
– Беҙҙең бурысыбыҙ – коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың һәр муниципалитетҡа, һәр ауылға килеп, урындарҙа социаль, мәҙәни, йәмәғәт тормошо үҫешенә үҙ өлөштәрен индереүгә өлгәшеү, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Башҡортостан Башлығы.
Коммерция булмаған ойошмаларҙы финанслауға килгәндә, бағыусыларҙан тыш, аҡса табыуҙың башҡа сығанаҡтары ла бар, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Мәҫәлән, былтыр Урал аръяғындағы ете районда урындағы башланғыстарға ярҙам итеү проекты ғәмәлгә ашырылған, унда юлдарҙы һәм урамдарҙы ремонтлау, балалар һәм спорт майҙансыҡтары төҙөү, һыу менән тәьмин итеү буйынса проекттар өсөн аҡсаның бер өлөшөн ауылда йәшәүселәр үҙҙәре йыйған. Федераль министрлыҡтар һәм Рәсәй фондтары үткәргән йәмәғәт ойошмалары проекттары конкурстарында ла ҡатнашырға кәрәк.
Быйыл Башҡортостандың коммерцияға ҡарамаған ойошмаларына булышлыҡ итеү өсөн федераль бюджеттан 19 миллион һум самаһы аҡса бүленде. Бынан тыш, республика «Рәсәй милләтенең берҙәмлеген һәм халыҡтарҙың этномәҙәни үҫешен нығытыу» федераль программаһы сиктәрендә төбәк программаларын конкурс һайлап алыуы йомғаҡтары буйынса 34 миллион һум күләмендәге финанслау аласаҡ.
Республика Башлығы коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың киң мәғлүмәт сараларында бик аҙ яҡтыртылыуын да билдәләне.
Төбәк Башлығы фекеренсә, социаль йүнәлешле коммерция булмаған ойошмаларҙа эшләү уңышлы карьераның нигеҙе булырға тейеш.
– Уҡыу йортон тамамлағас та ниндәйҙер «йылы» вазифа биләү түгел инде. Йәмәғәт ойошмаһында ла эшләп, үҙеңде күрһәтергә кәрәк. Тейешле урында эшләүгә лайыҡ икәнлегеңде күрһәтеү зарур, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Рөстәм Хәмитов. – Коммерцияға ҡарамаған ойошмаларҙың күп төрлө эшмәкәрлеге республикалағы ижтимағи-сәйәси тормоштоң айырылғыһыҙ өлөшө булырға тейеш.
Сығыштың тулы стенограммаһы республика Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Шамил Вәхитов: һыуытылған ит баҙарын үҙләштерергә кәрәк
һыуытылған ит баҙарын әүҙем үҙләштерә башларға кәрәк – был турала Өфөлә үткән семинарҙа БР Хөкүмәте премьер– министры урынбаҫары, ауыл хужалығы министры Шамил Вәхитов хәбәр итте.
– Мәскәү ҡалаһында һыуытылған иттең бер килограмы 600-1000 һум менән һатыла,– тине Вәхитов.– Республикабыҙ баш ҡалаһында ла һыуытылған ит һатыла. Беҙгә ит баҙарын ентекле өйрәнергә талап ителә. Был продукцияның төп ҡулланыусылары – Мәскәү, Санкт –Петербург һәм башҡа миллиондан ашыу халыҡ йәшәгән ҡалалар.
Вице-премьер фекеренсә, Башҡортостанда итселек йүнәлешен үҫтереү өсөн яҡшы шарттар булдырылған. Тармаҡ бюджеттан субсидиялау ярҙамы ала. Башҡортостан өсөн аҙыҡ-түлек баҙарының был өлкәһендә ныҡлы урын яулау – ҡулдан килмәҫлек эш түгел.


text:
Бөгөн Күмертауҙа Халыҡтың финанс белемен арттырыу көнө ойоштороласаҡ
Бөгөн Күмертауҙа иҡтисади йүнәлештә бер нисә сара үткәреләсәк: әлеге шишәмбе, 20 март, бында Халыҡтың финанс белемен арттырыу көнө тип иғлан ителде.
Уны үткәреү инициативаһы менән сығыш яһаусылар – Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы, банктар берләшмәһе вәкилдәре, Өфөнөң Йәштәр финанс үҙәге һәм башҡа йәмәғәт ойошмалары – урындағы халыҡ өсөн сараларға бай программа әҙерләгән. Ҡаланың иҡтисади йәһәттән әүҙем халҡына түңәрәк өҫтәл һәм эшлекле конференция эшендә ҡатнашыу файҙалы буласаҡ, ә мәктәп уҡыусылары һәм студенттар тематик уйындарҙа һәм оҫталыҡ дәрестәрендә ҡатнаша аласаҡ. Бынан тыш, көн дауамында ҡаланың иң ҙур бинаһында – Балалар ижады йортонда финанс йәрминкә ойоштороласаҡ, уның сиктәрендә теләгән һәр кем банк, страховкалау компанияһы һәм башҡа финанс ойошмалар вәкилдәренә һорауҙарын бирә аласаҡ.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Толбазыла ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Ауырғазы районы үҙәге хакимиәтендә алты райондың ауыл биләмәләре башлыҡтары менән осрашты. Бындай осрашыуҙар һуңғы арала йолаға әүерелде.
— Минең өсөн был дежур саралар түгел, — тип билдәләне республика Президенты, кәңәшмәне асып. — Был осрашыуҙарҙа беҙ үҙ-ара танышабыҙ, проблемаларҙы тикшерәбеҙ. Шулай булырға тейеш тә. Элек бындай осрашыуҙар үткәрелмәгәнен, түбән звено етәкселәренең Президент, республика Хөкүмәте менән тығыҙ аралашмағанын аңлайым. Әммә хәҙер заман яңы форматта аралашыуға күсеүҙе талап итә. Был беҙҙең барыбыҙға ла кәрәк.
Ауыл хакимиәттәре бөгөн, һис шикһеҙ, халыҡҡа иң яҡын торған, халыҡ ихтыяждарын яҡындан белгән власть. Ауылда барған ваҡиғалар, кешеләр тормошо уларҙың компетенцияһында, бының өсөн улар яуаплы. Рөстәм Хәмитов һүҙҙәренсә, ул ауыл биләмәләре башлыҡтары аша ябай халыҡтан сигналдар алып, улар ярҙамында халыҡ тормошо сифатын яҡшыртыуға йүнәлтелгән сәйәсәт алып барырға теләй.
Дөйөм алғанда Башҡортостандың иҡтисади үҫеше быйыл насар түгел, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. Сәнәғәт производствоһы 10 процентҡа артҡан, ауыл хужалығында 3,2 миллион тонна иген уңышы алынған.
— Әммә беҙ һандар артынан ҡыумайбыҙ, — тине Рөстәм Хәмитов. — Беҙҙең өсөн сифат һәм уңышты тиҙ арала йыя белеү мөһимерәк.
Республика Президенты әйтеүенсә, төбәк территорияһында ауыл хужалығын үҫтереүгә һәр яҡлап булышлыҡ итеүҙе ул үҙенең бурысы итеп иҫәпләй. Быйыл яҙҙан Башҡортостанда ауыл хужалығына ныҡлы финанс ярҙамы күрһәтелә башланы. Сәсеү кампанияһы һәм ураҡ осоронда яғыулыҡҡа хаҡтар кәметелде, яңы техника һатып алыуҙа сығымдарҙың байтаҡ өлөшө ҡапланды, ошоноң арҡаһында быйыл республикала өс мең самаһы ауыл хужалығы техникаһы һатып алынды. Был ярайһы ҙур һан, әммә, Рөстәм Хәмитов фекеренсә, был ғына аҙ. Бөгөн Башҡортостанда 3,5 меңләп комбайн эшләй. Улар кәм тигәндә биш-алты мең булырға тейеш. Әгәр бер комбайндың хаҡы дүрт-биш миллион һумдан кәм булмауын иҫәпкә алғанда, төбәккә кәрәкле техника һатып алыуға һигеҙ миллиард самаһы аҡса кәрәк. Тракторҙар менән дә шундай уҡ хәл. Башҡортостанда 17 мең трактор бар, ә төбәккә кәмендә 25 мең кәрәк.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, әле ауыл хужалығын үҫтереү стратегияһын билдәләргә кәрәк. Ауыл хужалығы продукцияһын тәрән эшкәртеүҙе үҫтерергә кәрәклеге аңлашыла. Төбәк әлегә, үкенескә күрә, башлыса сеймал һата. Әммә иген, ит һәм һөт продукцияһын тәрән эшкәртеү ҡатмарлы һәм ҡыйбатлы предприятиелар булдырыуҙы күҙ уңында тота. Ауыл хужалығын модернизациялауға ҙур ресурстар кәрәк. Республиканың хәҙерге тупланма бюджеты бындай йөктө күтәрергә әҙер түгел. Был иһә ресурстарҙы ситтән йәлеп итергә, инвесторҙар табырға, йәки бәләкәй процент менән оҙайлы ваҡытҡа ҙур кредиттар алырға кәрәклеген аңлата.
Ауылды үҫтереү ауыл хужалығы үҫешен генә түгел, тораҡ пункттарҙы төҙөкләндереүҙе лә күҙ уңында тота. Төбәк башлығы халыҡтың яҡшы йорттарҙа йәшәүен, урамдары төҙөк һәм яҡтыртылған, газ, һыу үткәргестәр, электр энергияһы булыуын, яңы йорттарҙың инфраструктуралы урында төҙөлөүен теләй.
Ауыл урамдарҙы таҙартыу, сүп-сар эшкәртеү кеүек иң ябай мәсьәләләрҙе хәл итеү планында ла ҙур иғтибар талап итә. Сөнки ауылдарҙың күбеһендә сүп-сарҙы сорттарға айырыу һәм эшкәртеү пункттары юҡ. Ә ҡый-ғыпыр күләмдәре көндән-көн арта. Бөгөнгө көнгә тиклем был проблема бер нисек тә хәл ителмәне. әммә хәҙер, Рөстәм Хәмитовтың әйтеүенсә, ҙур ауылдар янында ҡалдыҡтарҙы айырыу һәм ҡайтанан эшкәртеү өсөн ҡорамалдар ҡуйыу планлаштырыла.
Бынан тыш, 2012 йылдан башлап республикала тораҡ пункттарҙағы урамдарҙы тҙөкләндереү эштәре башаланасаҡ. Бында мотлаҡ асфальт һалыу тураһында һүҙ бармай, шулай ҙа һәр ауыл үҙәгендә ул булырға тейеш. Ауыл урамдарында ниндәй ҙә булһа ҡаты япманың булыуы кәрәк.
Бөгөн, республика Президенты фекеренсә, кешеләр үҙҙәре ҙур булмаған предприятие йәки оҫтахана асһын, өҫтәмә аҡса эшләү мөмкинлеге алһын өсөн, ауыл ерендә халыҡҡа иҡтисади әүҙем тормош алып барырлыҡ шарттар булдырырға кәрәк.
Рөстәм Хәмитовтың билдәләүенсә, республикала хәҙер ауыл биләмәләре менән эш яңыса алып барыласаҡ. Был ауыл өсөн техника һатып алыуҙы, уларға билдәле финанс ресурстары бүлеүҙе күҙ уңында тота.
Аҡса менән тәьмин итеү эштәре Башҡортостанда ике йүнәлештә алып барыласаҡ. Беренсенән, был субсидиялар. Ауыл биләмәләренә 100-әр мең һум аҡса бүленгән дә инде. Әгәр финанс мөмкинлектәр булһа, уларға тағы 100 – 200-шәр мең биреләсәк. Ҡайһы бер райондарҙа ошо ҙур булмаған аҡсаға юлдарға үҙ аллы ремонт үткәрелә. Икенсенән, субсидиялар бүлеүҙән тыш, һалымдарҙың бер өлөшөн ауылдарҙа ҡалдырыу буйынса эш алып барыласаҡ.
— Бөгөн барыһы ла үргә китә, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бындай ҡараш дөрөҫ түгел. Беҙгә аҡсаны ауылда ҡалдырырға, ауылға йөҙөбөҙ менән боролорға кәрәк.
Дөйөм алғанда, ауыл темаһы бик ҙур һәм бөтә яҡлап тикшереүҙе талап итә. Рөстәм Хәмитовтың әйтеүенсә, ул республика Хөкүмәтенә ауыл хужалығын үҫтереү стратегияһын әҙерләргә ҡушҡан. Был документ производство структураһы, иҡтисад үҙгәрешен иҫәпкә алып әҙерләнәсәк һәм алдағы бер нисә йылға аграр тармаҡ үҫеше тенденцияһын билдәләйәсәк.


text:
1 июндә баш ҡалала Балаларҙы яҡлау көнөнә арналған байрам үтә
1 июндә Өфөлә, Профсоюздар йорто алдындағы майҙанда Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөнә арналған байрам үтә. Сара сиктәрендә «Беренсе май. Хеҙмәтсәндәр. Профсоюздар» республика балалар һүрәте һәм плакаты конкурсында еңеүселәрҙе тәбрикләү тантанаһы үтә. Бәйгене ойоштороусылар булып Башҡортостандың Мәғариф министрлығы ярҙамында республиканың Профсоюздар федерацияһы сығыш яһай.
БР Профсоюздар федерацияһының матбуғат үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, быйыл конкурста республиканың төрлө ҡала һәм райондарынан 660 бала ҡатнашҡан, улар 760 ижади эш тәҡдим иткән. Балалар өсөн күңел асыу программаһы – ҡыҙыҡлы уйындар, асфальтта һүрәт төшөрөү буйынса конкурс әҙерләнгән.


text:
«Каруанһарай» Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын хөрмәтләп иҫкә алды
Кисә «Каруанһарай» сауҙа комплексы территорияһында «Хәтер аллеяһы»на нигеҙ һалынды. Акция Еңеү көнөн байрам итеүгә ҡарата үткәрелде. «Аркада» идара компанияһы, Өфө ҡалаһы һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советы, Социаль сәйәсәт менеджерҙары ассоциацияһы уның ойоштороусылары булып сығыш яһаны. Тантаналы сарала һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары, ҡаланың почетлы граждандары һәм рәсми кешеләр ҡатнашты.
«Аркада» компанияһының маркетинг һәм реклама департаменты начальнигы Виталий Пилипчук һүҙҙәренсә, был акцияның идеяһы Ватанды һаҡлаусыларҙың исемен мәңгеләштереүҙән, мәҙәни-тарихи традицияларҙы һаҡлауҙан һәм быуындар араһындағы күсәгилешлекте һаҡлауҙан ғибәрәт.
— Был ваҡиға символик мәғәнәгә эйә, — тип билдәләне ул. – Беҙ «Хәтер аллеяһы»ның йәмәғәт ойошмалары һәм дәүләт власы вәкилдәре араһында ҙур резонанс һәм теләктәшлек табыуына шатбыҙ. Был бер тапҡыр ғына ойошторолоусы акция түгел. Бындай сараларҙы артабан да дауам итәсәкбеҙ.


text:
Рөстәм Хәмитов: Сәсеү кампанияһына әҙерлек – тәү сираттағы бурысФото: Андрей Старостин
Рөстәм Хәмитов: Сәсеү кампанияһына әҙерлек – тәү сираттағы бурыс
Рөстәм Хәмитов: Сәсеү кампанияһына әҙерлек – тәү сираттағы бурысФото: Андрей Старостин
ӨФӨ, 2015 йыл, 28 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Юлия Антипина/.
27 ғинуарҙа Өфөлә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов яҙғы баҫыу эштәренә әҙерлек мәсьәләләре буйынса киңәйтелгән ултырыш үткәрҙе. Унда республика Хөкүмәте ағзалары, муниципаль райондар һәм ҡала округтары хакимиәттәре башлыҡтары, ауыл хужалығы предприятиелары етәкселәре, кредит ойошмалары һәм сәнәғәт предприятиеларының топ-менеджерҙары ҡатнашты.
Башҡортостан – Рәсәйҙең эре аграр төбәге, ул ауыл хужалығы етештереүе күләме буйынса Волга буйы федераль округында икенсе урынды биләй һәм ил буйынса тәүге унау исемлегенә инә, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов, кәңәшмәне асып.
Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, былтыр республикала етештерелгән ауыл хужалығы продукцияһының күләме 135 миллиард һум тәшкил итте, был 2013 йылғы күрһәткестәрҙән 1,1 процентҡа юғары. Ауыл хужалығына дәүләт ярҙамы өсөн 7 миллиард һумға яҡын аҡса йүнәлтелгән. Башҡортостандың агросәнәғәт комплексында 20-гә яҡын эре проект ғәмәлгә ашырыла. 212 һөтсөлөк-тауар фермаһы «500 ферма» программаһында ҡатнаша, 304 малсылыҡ бинаһы яңыртылған һәм төҙөлгән.
– Яңы эш башлаусы фермерҙарға 1,5 миллион һумға яҡын грант бирелә. Ғаилә малсылыҡ фермаларының ҡорамалдар, тоҡом малын һатып алыуға киткән сығымдары компенсациялана – 10 миллион һумға яҡын грант тапшырыла. Был программаға 300-ҙән ашыу фермер ҡушылды, – тине төбәк Башлығы.
Рөстәм Хәмитов быйыл яҙғы баҫыу эштәрен ҡулайлы ваҡытта атҡарып сығырға кәрәк тип белдерҙе. Былтыр уларҙы үҙ ваҡытында башҡарыу ашлыҡ, картуф, шәкәр, шулай уҡ ит һәм һөт етештереү күләмен арттырыуға булышлыҡ итте. Шуның менән бергә илдә килеп тыуған иҡтисади хәлгә бәйле сәсеүҙе үткәреү өсөн байтаҡ аҡса тотоноласаҡ.
Республика Башлығы урындағы үҙидара органдарына ауыл хужалығы предприятиелары менән ерҙе оҙайлы ваҡытҡа ҡуртымға биреү буйынса килешеүҙәр төҙөүҙе әүҙемләштерергә ҡушты. Был ер ҡануниәтенең үҙгәреүенә, шул иҫәптән һәр гектар өсөн субсидиялар бүлеүҙең яңы ҡағиҙәләрен индереүгә бәйле.
Кәңәшмә йомғаҡтары буйынса муниципаль берәмектәр етәкселәренә сәсеү кампанияһына әҙерлек буйынса штабтар булдырырға ҡушылды. Уларҙың бурысы – урындарҙа даими мониторинг үткәреү. Шулай уҡ район башлыҡтарына аҙыҡ-түлек запастары менән тәьмин итеүҙе контролдә тотоу бурысы ҡуйылды.
Сығыштың тулы стенограммаһы республика Башлығының рәсми сайтында бирелгән.


text:
Башҡортостандың туғыҙ районында сәсеүлектәрҙе борсаҡ һуҡҡан
Башҡортостандың туғыҙ районында ҡайһы бер сәсеүлектәрҙе борсаҡ һуҡҡан. Аномаль эҫе һауа торошонан һуң республикаға борсаҡлы ҡойма ямғырҙар килде. Ҡайһы бер райондар өсөн был ысын мәғәнәһендә бәләгә әүерелде, белгестәр килтерелгән зыянды иҫәпләй.
Төбәктең Ауыл хужалығы министрлығы мәғлүмәттәре буйынса, ҡойма ямғырҙар һәм борсаҡ яуыу сәбәпле Благовар районында 6384 гектар майҙанда ауыл хужалығы культуралары һәләк булған. Улаҙың күпселек өлөшөн яҙғы иген культуралары тәшкил итә. Шулай уҡ ужым, техник һәм мал аҙығы культуралары зыян күргән.
Бүздәк районында йәмғеһе 3474 гектар майҙанда ауыл хужалығы культуралары зыян күргән.
Аҙна эсендә Мәләүез, Әлшәй, Стәрлетамаҡ, Бүздәк, Благовар, Кушнаренко, Яңауыл, Ҡалтасы һәм Асҡын райондарында борсаҡ яуыуы теркәлгән. Иң ҙур борсаҡ бөртөктәре (ҙурлығы 30 миллиметрҙан ашыу) Мәләүез районының метеорология станцияһында теркәлгән. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ҙурлығы 20 миллиметрҙан ашыу булған борсаҡ яуыуын белгестәр хәүефле күренеш тип иҫәпләй.


text:
Яман шеш булмаҫ, ваҡытында асыҡлағанда
Яман шеш булмаҫ, ваҡытында асыҡлағанда.
Өфөлә һөт биҙҙәре яман шешен иҫкәртеү аҙналығы үтә. Уның сиктәрендә теләүселәр өсөн бушлай сәләмәтлек мәктәбе ойошторолдо. Ҡатын-ҡыҙҙар араһында онкология сирҙәре исемлегендә һөт биҙҙәре яман шеше беренсе урында. Рәсәйҙә йыл һайын 45 меңгә яҡын ҡатын-ҡыҙға мәкерле диагноз ҡуйыла. Башҡортостанда иһә үткән йылда ғына бер мең ярым гүзәл затта күкрәк яман шеше асыҡланған. Был ауырыуға килтереүсе сәбәптәр бихисап. Сәләмәтлек мәктәбе Өфөлә ай һайын уҙғарыла, унда теләүсе һәр кем килеп ҡурҡыныс сирҙе тәүге стадияла асыҡлау һәм унан ҡотолоу юлдары хаҡында мәғлүмәт алала.


text:
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты осоштар географияһын киңәйтә
«Өфө» халыҡ-ара аэропорты» асыҡ акционерҙар йәмғиәте ағымдағы йылдың беренсе ярты йыллығындағы эштәренә йомғаҡ яһаны.
Предприятиеның маркетинг хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, төп производство күрһәткестәре буйынса план уртаса ете процентҡа арттырып үтәлгән, 2009 йылға ҡарата алты ай эсендә үҫеш 17 процент тәшкил иткән. Пассажирҙар ағымы 28 процентҡа артҡан һәм 671692 пассажир тәшкил иткән. Шул уҡ мәлдә халыҡ-ара йүнәлештәрҙә был күрһәткес 1,5 тапҡырға артҡан һәм 157946 пассажир тәшкил иткән (2009 йылдың ошо уҡ осорондағы күрһәткес 93395 кешегә тиң).
Уҙған йылдың ошондай уҡ осоро менән сғыштырғанда дөйөм осош массаһы 11 процентҡа күбәйгән һәм 279115 тоннаға еткән. Осоштар иҫәбе лә 11 процентҡа артып, 4837 тәшкил иткән.
«Өфө» халыҡ-ара аэропортында маршруттар селтәре лә ярайһы киңәйгән. Традицион йүнәлештәрҙән тыш (Төркиә, Мысыр, Испания, Греция, Кипр, Гоа) быйыл йәнә Тунис кеүек популяр туристик йүнәлеш тә өҫтәлгән.
Рәсәй буйынса башҡарылған рейстарға килгәндә иһә, осоштар географияһы төньяҡ йүнәлештәр иҫәбенә киңәйгән: Нягань, Төмән, Ханты-Манси ҡалаларына рейтар асылған.
Шуны ла билдәләргә кәрәк, «Өфө» аэропорты белгестәре менән үткәрелгән эш Ереванға рейстар асырға мөмкинлек биргән, ә көҙгөһөн ҡайтанан Дүшәнбе һәм Худжанд ҡалаларына рейстар башҡарыла башлаясаҡ. 24 сентябрҙән алып Берләшкән Ғәрәп әмираттарына «Өфө – Дубай» маршруты буйынса даими рейс асыу ҙа планлаштырыла.


text:
"Ала Тоо" барыһы өсөн дә асыҡ
"Ала Тоо" ҡырғыҙ мәҙәни үҙәгенә июндә өс йыл тула, әммә йәш булыуына ҡарамаҫтан, был милли йәмәғәт ойошмаһы Башҡортостанда юғары ижтимағи абруй ҡаҙанырға өлгөрҙө.
— Ойошмабыҙҙы төҙөүҙең төп сәбәбе булып яҙмыш ҡушыуы буйынса Башҡортостанға килеп сыҡҡан ватандаштарыбыҙ менән аралашыу теләге көслө булыуы торҙо, — тип һөйләй үҙәк рәйесе Сонна Алиева. — Рәсми булмаған мәғлүмәттәр буйынса республикала 500 самаһы этник ҡырғыҙ йәшәй, уларҙың күбеһе этник-ара никахҡа ингән. "Ала Тоо" ҡырғыҙ теленә һәм мәҙәниәтенә битараф булмағандарҙы берләштерҙе. Башҡортостанда йәшәп, күптәр хатта таныш та булмаған бит. Диаспорабыҙ сафтары йылдан-йыл уҙған быуаттың 90-сы йылдарында Советтар Союзы тарҡалғандан һуң Ҡырғыҙ Республикаһынан күсеп ҡайтҡан башҡорттар һәм татарҙар иҫәбенә лә тулылана бара. Һуңғы йылдарҙа, Ҡырғыҙстандан миграция ағымдары көсәйеү менән бәйле, Башҡортостанда ватандаштарыбыҙ һаны ярайһы уҡ артты. Беҙгә ҡайһы берҙә уларҙың хоҡуҡтарын яҡлау менән бәйле проблемаларҙы хәл итергә, Рәсәй Федераль миграция хеҙмәтенең БР буйынса идаралығы менән эш алып барырға тура килә.
Ҡырғыҙ мәҙәниәте үҙәге йыл һайын "Науруз" республика байрамында, БР Халыҡтар дуҫлығы йорто тарафынан үткәрелгән башҡа йәмәғәт сараларында әүҙем ҡатнаша. Йыл һайын "Ала Тоо" саҡырыуы буйынса Башҡортостанға Ҡырғыҙстандың Ош ҡалаһынан "Хәҙрәт-Әли" фольклор ансамбле килә, ул республиканың ҡала парктарында иҫтә ҡалырлыҡ канат буйлап йөрөү тамашалары ойоштора.
"Ала Тоо" ҡырғыҙ диаспораһын, Ҡырғыҙстандан Өфө вуздарында уҡыусы студенттарҙы үҙенә ылыҡтырыусы үҙәк булып тора. Бында бергәләп мосолман һәм милли байрамдарҙы билдәләйҙәр. Киләсәктә "Ала Тоо" БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығы һәм Ҡырғыҙ Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы менән бергә Башҡортостанда Ҡырғыҙ киноһы көндәрен үткәрергә планлаштыра.


text:
Өфөлә август айында үткән вакансиялар йәрминкәләрендә 3200 кеше ҡатнашҡан
Өфөлә август айында үткән вакансиялар йәрминкәләрендә төрлө милек фомаһындағы 150-нән ашыу ойошма һәм предприятие ҡатнашҡан.
«Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, эш тәҡдим итеүселәр йәмғеһе 4500-ҙән ашыу буш эш урыны тураһында мәғлүмәт менән таныштырған.
— Өфөлә август айында ойошторолған вакансиялар йәрминкәләрендә дөйөм алғанда 3200 кеше ҡатнашты. Улаҙан 700 кеше предприятие һәм ойошма вәкилдәре менән әңгәмәләшеү һөҙөмтәһендә эшкә саҡырыу алды, — тип хәбәр итте Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенең предприятиелар менән бәйләнештәр бүлеге начальнигы Ирина Турчина.


text:
Рәсәй Президенты Владимир Путин Паралимпиада-2012 геройҙарын наградланы
Рәсәй Президенты Владимир Путин Лондонда 2012 йылғы Паралимпия уйындарында алтын миҙал яулаған спортсыларға дәүләт наградалары тапшырҙы. Тантаналы сара Ҙур Кремль һарайының Александр залында үтте.
Почет ордендары менән – 5 спортсы, Дуҫлыҡ ордендары менән 37 атлет наградланды.
Рәсәй йыйылма командаһы дөйөм команда иҫәбендә икенсе урын яулап, Паралимпия уйындарында сығыш яһау тарихында иң яҡшы һөҙөмтәгә иреште. Рәсәй спортсылары 102 награда – 36 алтын, 38 көмөш һәм 28 бронза миҙал яуланы, йөҙөү һәм еңел атлетика буйынса 14 донъя рекорды ҡуйҙы.
Наградланыусылар араһында – Башҡортостан вәкилдәре: Паралимпиада уйындарының йөҙөү буйынса биш тапҡыр чемпионы Оксана Савченко, еңел атлетика буйынса ике тапҡыр чемпион Алексей Лабзин, шулай уҡ йөҙөүселәр Александр Неволин-Светов, Михаил Зимин, еңел атлеттар Андрей Коптев, Елена Паутова, Анастасия Овсянникова.
Александр Неволин-Светов, Елена Паутова һәм Алексей Лабзин – Почет орденына, Оксана Савчено Дуҫлыҡ орденына лайыҡ булды.
— Яңыраҡ ҡына беҙҙең йыйылма команданы Лондонға оҙатҡайныҡ, хәҙер спортсыларыбыҙҙы бик шәп уңыштар менән ҡотлар өсөн йәнә Кремлдә осрашабыҙ, — тине Владимир Путин. – Был ҡыҫҡа ваҡыт эсендә һеҙҙең тормошоғоҙҙа, шулай уҡ бөтә донъя спорт һөйөүселәренең тормошонда бихисап сағыу ваҡиғалар булды.
Лондонда XIV Паралимпия уйындарында бик яҡшы сығыш яһауығыҙ менән тағы ла бер тапҡыр ҡотлайым. Ысын еңеүсе булырға теләк һәм ынтылыш күрһәтеп, беҙҙең йыйылма команданы паралимпия спорты лидерҙары кимәленә сығарҙығыҙ, — тине Президент.
Бынан алда бронза һәм көмөш призерҙарҙы РФ Президенты Хакимиәте башлығы Сергей Иванов ҡотланы. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан вәкилдәре Александр Неволин-Светов – өс, Алексей Лабзин һәм Анна Сорокина берәр көмөш миҙал яуланы.


text:
2014 йылда Өфөлә 76 йорт янындағы территория төҙөкләндерелгән
ӨФӨ, 2014 йыл, 15 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Розалия Вәлиева/.
Өфөлә 2014 йылға планлаштырылған күп фатирлы йорттарҙа йорт янындағы территорияларҙы, юлдарҙы капиталь ремонтлау буйынса республика адреслы программаһы аҙағына яҡынлаша, тип хәбәр иттеләр Өфө хакимиәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
2014 йылда Өфөлә 76 йорт янындағы территория төҙөкләндерелгән.
Ихаталарҙа асфальт-бетон түшәлгән юлдарҙы йүнәткәндәр, ихата эсендәге юлдарҙы киңәйткәндәр, автомобилдәр өсөн яңы туҡталҡа урындары барлыҡҡа килгән, сәскә түтәлдәрен эшләү өсөн тупраҡ килтерелгән, эскәмйәләр ҡуйылған. Яҡын ваҡыт эсендә балалар өсөн яңы заманса спорт һәм уйын комплекстары эшләнәсәк.
Максим Рыльский урамы, 30 йорто эргәһендә спорт уйындары комплексы төҙөлөп бөтөп килә. Бында спорт һөйөүселәр өсөн хоккей майҙансығы, гандбол ҡапҡалары, баскетбол селтәрҙәре ҡуйылған.
Ихаталарҙы капиталь төҙөкләндереү буйынса программалар Өфөлә дүртенсе йыл бара. 2011-2012 йылдарҙа 973 объект ремонтланған, 115 ихата территорияһы 2013 йылда тәртипкә килтерелгән. 2015 йылда йорт янындағы территорияларҙы төҙөкләндереү буйынса эштәр Өфөлә дауам итәсәк.


text:
Фото:
Күмертау хакимиәтендә үҙгәрештәр булып үтте
Фото:
Бөгөн Күмертау ҡалаһында ҡала округы Советы ултырышы булып үтте, унда Күмертау ҡалаһы хакимиәте башлығы вәкәләттәрен алдан туҡтатыу мәсьәләһе ҡаралды.
Ҡала хакимиәте вазифаһын биләгән Сергей Афонин үҙ теләге менән вазифаһынан бушатылды. Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Башҡортостан Президентының 2010 йылдың 4 авгусындағы Указы менән ул БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары итеп тәғәйенләнде.
Совет депутаттары Күмертау ҡалаһы ҡала округы хакимиәте башлығы вазифаһын үтәүҙе Беляев Борис Владимировичҡа йөкмәтте.
Б.В. Беляев ҡала округы Советы тарафынан конкурс һөҙөмтәләре буйынса ошо вазифаға тәғәйенләнгән кеше вазифаһына ингәнгә тиклемге осорҙа хакимиәт башлығы вазифаһын башҡарасаҡ.


text:
Фото:
Конгресс-холда Хөкүмәт комиссияһы ултырышы айҡанлы күргәҙмәләр эшләй
Фото:
Бөгөн Өфөлә үтәсәк «Рәсәй Федерацияһы субъекттарында мәғлүмәт технологияларын үҫтереү тураһында» төбәктәр үҫеше мәсьәләләре буйынса Хөкүмәт комиссияһы ултырышында ҡатнашыусылар Конгресс-холда махсус рәүештә ошо сара айҡанлы асылған күргәҙмәләрҙе ҡарай.
Ултырышта ҡатнашыусыларҙың иғтибар үҙәгендә республикабыҙҙың мәғлүмәт технологиялары өлкәһендә өр-яңы ҡаҙаныштары менән таныштырыусы «Электрон Башҡортостан» күргәҙмәһе. Ҡунаҡтар иғтибарына бында «Электрон хөкүмәт», «Башҡортостандың социаль картаһы», «Телемедицина», «Электрон муниципалитет», «Аныҡ урынлаштырыу системалары», «Мәғлүмәт-мәғариф порталы» һәм башҡа стендтар тәҡдим ителде.
Бынан тыш, Конгресс-холдың икенсе ҡатында төбәк иҡтисадындағы һуңғы ҡаҙаныштар менән таныштырыусы «Башҡортостан Республикаһының агросәнәғәт комплексы», «Башҡортостан Республикаһының бәләкәй һәм урта эшҡыуарлығы» күргәҙмәләре, шулай уҡ Апитерапия үҙәгенең был өлкәләге өр-яңы эшкәртмәләре ҡуйылған күргәҙмә урынлашҡан.
Беренсе ҡатта БР Милли музейы тарафынан ойошторолған “Башҡорт халҡының матди мәҙәниәте” күргәҙмәһе эшләй. Ошонда уҡ «Башҡортостандың халыҡ кәсептәре» күргәҙмәһендә БР Рәссамдар-ташҡа биҙәктәр төшөрөү оҫталары ижади союзы, «Салауат» ательеһы, «Ағиҙел» дәүләт унитар предприятиеһы һәм республиканың башҡа профилле ойошмалары һәм предприятиелары үҙ продукцияларын күрһәтә.
Күргәҙмәләр экспозициялары менән бөгөн Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәте Рәйесе Владимир Путин да танышыр, тип көтөлә.


text:
Республикала «ИННОВА-2011» форумы өсөн иң яҡшы йәштәр инвестиция проекттары билдәләнде
26-28 сентябрҙә Өфөлә үтәсәк йәштәрҙең «ИННОВА-2011» инновация форумында 21 проект тәҡдим ителәсәк. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына республиканың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Ведомствонан асыҡлауҙарынса, ойоштороу комитетына медицина, төҙөлөш, агросәнәғәт һәм яғыулыҡ-энергетика комплексы, нефть сығарыу һәм химия сәнәғәте, мәғариф, мәҙәниәт, приборҙар эшләү, логистика өлкәһендә йәмғеһе 83 йәштәр инновация проекты тәҡдим ителгән.
— Жюри ағзалары 21 иң яҡшы старт-ап һайлап алды, улар форум күргәҙмәһе нигеҙен тәшкил итәсәк һәм Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитовҡа, шулай уҡ потенциаль инвесторҙарға тикшереүгә ебәреләсәк. Бынан тыш, был проекттар «ИННОВА-2011» тәүге йәштәр инновация форумы йыйынтығына индереләсәк, — тип хәбәр иттеләр матбуғат хеҙмәтенән.
Форум һөҙөмтәләре буйынса биш авторға проекттарын тормошҡа ашырыу өсөн средстволар бүленәсәк.


text:
"Ғәскәровсылар" Мәскәүҙә Людмила Зыкина иҫтәлегенә концертта ҡатнашасаҡ
Башҡортостан Республикаһының Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле Мәскәүҙә СССР-ҙың халыҡ артисы Людмила Зыкина иҫтәлегенә арналған концерт программаһында ҡатнашасаҡ.
СССР-ҙың халыҡ артисы Людмила Зыкинаның тыуған көнөнә һәм үлеүенә бер йыл тулыуға арналған "Бөйөк йырсы иҫтәлегенә" концерты бөгөн, 16 июндә, Crocus City Hall сәхнәһендә үтәсәк. Унда артистың дуҫтары һәм ғүмер буйына бергә эшләгән коллективтары ҡатнашасаҡ. Улар араһында Иосиф Кобзон, Александра Пахмутова һәм Николай Добронравов, Людмила Гурченко, Лев Лещенко, Лариса Долина, Валерия, Олег Газманов, Тамара Гвердцители, Николай Расторгуев, Лолита, Надежда Бабкина, "Русская песня", "Бурановские бабушки" коллективтары, Надежда Кадышева һәм "Золотое кольцо", Пятницкий исемендәге хор, Моисеев исемендәге ансамбль, Александров исемендәге ансамбль, Кубань казактар хоры, "Березка" ансамбле, "Русь" ансамбле, "Самоцветы" вокаль-инструменталь ансамбле, "Чайф" төркөмө һәм башҡалар.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Людмила Зыкина былтыр 1 июлдә — 80 йәшлек юбилейын байрам иткәндән һуң күп тормай вафат булғайны.


text:
Баҫма продукция нәшер ителәсәк
16 февралдә Йәмәғәт ойошмаларының халыҡ-ара берлеге “Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы)” башҡарма комитетында сираттағы ултырыш уҙҙы. Уның эшендә Башҡарма комитет ағзалары ҡатнашты. Көн тәртибендә муниципаль райондарҙа һәм ҡала округтарында делегаттар һайлау буйынса ойоштороласаҡ конференцияларҙа ҡатнашыу өсөн яуаплылар билдәләнде һәм уларҙың исемлеге раҫланды. Мәғлүм булыуынса, урындарҙа ҡоролтай йыйылыштары 1 марттан 25 апрелгә тиклем дауам итәсәк. Делегаттар положениеға ярашлы һайланасаҡ. Квоталарҙың кәм тигәндә 30 проценты йәштәр өлөшөнә тура килеүе мотлаҡ.
Йыйылыусылар шулай уҡ Өсөнсө Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайына әҙерлек һәм уны үткәреү сиктәрендә донъя күрәсәк китап продукцияһы исемлеге буйынса ла фекер алышты, тәҡдимдәрен индерҙе. Йыл дауамында 22 китап сығарыу планлаштырыла. Шуларҙың ҡайһы берҙәре оло ҡорға тиклем, ҡалғандары инде съезд йомғаҡтары буйынса нәшер ителәсәк.
Марат Ҡолшәрипов менән Әмир Юлдашбаевтың “Зәки Вәлиди: сәйәсмән һәм билдәле көнсығышты өйрәнеүсе ғалим”, Рәшит Шәкүрҙең “Баш йортобоҙ – Башҡортостан”, Илгиз Байков менән Рамаҙан Ҡотошевтың “ Дәүләт символикалары һәм гербтары” һәм ошо юҫыҡтағы башҡа китаптар ҙа делегаттар араһында ғына түгел, халыҡ араһында ла үҙ уҡыусыһын табасаҡ.


text:
Саҡмағош районы малсылары һауым буйынса биш меңлек сикте үтте
Саҡмағош районы малсылары быйыл һауым буйынса биш меңлек сикте үтте. Бер һыйырҙан йыллыҡ һауым 5014 кг тәшкил иткән, был уҙған йылдағы кимәлгә ҡарағанда 706 килограмға күберәк, тип хәбәр иттеләр БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Район хужалыҡтарында тулайым һауым 35933 тоннаны тәшкил иткән. Был күрһәткес тә былтырғы йылдағынан 3328 тоннаға күберәк. Йәмғеһе 34400 тонна һөт һатылған.
Республиканың алты районы малсылары биш меңлек сиккә яҡынлашҡан. Әммә, белгестәр әйеүенсә, улар теләгән бейеклеккә етергә өлгөрмәйәсәк. Тәтешле районында һәр һыйырҙан 4746 кг һөт һауыла. Дүртөйлөлә һыйырҙар продуктлылығы — 4745 кг, Өфө районында – 4544 кг, Стәрлетамаҡта – 4294 кг, Ауырғазыла – 4250 кг, Мәләүез районында 4034 кг тәшкил итә.


text:
Болгария профессоры буласаҡ юристарға Өфөлә политология буйынса лекция уҡыны
Рәсәй-Болгария дуҫлығына Урал юридик дәүләт академияһының Өфөләге филиалы ла ҡушылды. Мәғариф учреждениеһына Болгариянан күренекле йәмәғәт эшмәкәре, политолог Захари Захариев килде. Ул ЮНЕСКО ҡарамағындағы Европа фән, мәҙәниәт һәм гуманизм академияһы академигы, Рәсәй һәм БДБ халыҡтары дуҫлығы федерацияһының һәм «Славяндар» фондының рәйесе, «Славян мәҙәниәте, мәғарифы һәм фәне» халыҡ-ара ассоциацияһын етәкләй. Уның фәнни һәм ижтимағи эшмәкәрлегенең үҙәгендә — халыҡ-ара мөнәсәбәттәр һәм, атап әйткәндә, Рәсәй-Болгария хеҙмәттәшлеге.
Өфөгә доктор Захариев «Башҡортостан — Болгария халыҡтары дуҫлығы» төбәк йәмәғәт ойошмаһы рәйесе Ярослав Шредер һәм РФ Сит ил эштәре министрлығының республикалағы вәкиле Илшат Миңлебаевтың саҡырыуы буйынса килгән.
— Беҙгә башҡорт-болгар йәмғиәте программаларында ҡатнашырға тәҡдим иттеләр, һәм беҙ саҡырыуҙы шатланып ҡабул иттек, — тине Академия филиалы директоры урынбаҫары Олег Павлов.
Болгар профессоры буласаҡ юристарға, милли дәүләттәр киләсәгенә бәйләп, халыҡ-ара хоҡуҡ тураһында лекция уҡыны, һуңынан йәштәрҙе ҡыҙыҡһындырған һорауҙарға яуап бирҙе.


text:
Эстония башҡорттары «Вентспилс гөлләмәһе» халыҡ-ара фестивалендә билдәләнде
Эстония башҡорттарының «Ағиҙел» мәҙәниәт йәмғиәте VI «Вентспилс гөлләмәһе-2011» халыҡ-ара милли мәҙәниәттәр фестивалендә дипломант булды. Сара Латвияның Вентспилс ҡалаһында «Юрас варты» театр йортонда үтте, тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына йәмәғәт рәйесе Флүзә Хәйруллина. Фестивалде Вентспилс ҡала думаһы һәм Йәмәғәт интеграцияһы эштәре буйынса министрлыҡ секретариаты ярҙамында Латвияның Милли-мәҙәни йәмғиәттәр ассоциацияһы ойошторҙо.
Ике йылға бер тапҡыр Вентспилста халыҡ-ара милли мәҙәниәттәр фестивале үткәрелә. Быйыл Латвия, Эстония һәм Белоруссиянан 29 коллектив 15 милләтең мәҙәни байлыҡтарын тәҡдим итте.
Римма һәм Рита Баһаутдиновалар, Илнур Хәйруллин, Рәсүл Ҡадыров, Рената Шестакова, Әлмира Конго составындағы «Ағиҙел» йәштәр төркөмө башҡорт халыҡ бейеүҙәрен башҡарҙы, Илнур Хәйруллин ҡурайҙа уйнаны.
Эстонияла йәшәүсе башҡорт егет һәм ҡыҙҙары сарала әүҙем ҡатнашҡаны өсөн «Латвияла милли мәҙәниәттәрҙе үҫтереү өсөн» номинацияһында диплом менән билдәләнде. Аҙ һанлы милләттәр эштәре буйынса департамент етәкселеге башҡорттарҙың «Ағиҙел» мәҙәниәт йәмғиәтенең Эстонияла башҡорт халҡының үҙенсәлекле мәҙәниәтен үҫтереү буйынса эшмәкәрлеген юғары баһаланы.
Вентспилстағы башҡорттар диаспораһы вәкилдәре «Ағиҙел» коллективына уңыштары өсөн үҙ рәхмәттәрен белдерҙе, тип хәбәр итте Флүзә Хәйруллина.


text:
Өҫтәмә ял 24 февралдән 3 ноябргә күсерелгән
Өҫтәмә ял көнө Рәсәйҙә 24 февралдән 3 ноябргә күсерелгән. Был турала киң мәғлүмәт саралары Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе урынбаҫары Иван Шкловцҡа таянып хәбәр итә.
Быйыл Ватан һаҡсылары көнө, 23 февраль, йәкшәмбегә тура килә. Шунлыҡтан, дүшәмбе рәсәйлеләр өсөн законлы ял көнө булырға тейеш ине. Әммә, Иван Шкловец аңлатыуынса, 2014 йылда ял көндәрен күсереү тураһында РФ Хөкүмәте Ҡарарына ярашлы дүшәмбелә ял көнө 24 февралдә түгел, ә 3 ноябрҙә буласаҡ. «Рәсәйлеләр 22 һәм 23 февралдә ял итәсәк һәм өҫтәмә көн ноябрҙә буласаҡ», — тип хәбәр итте Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе урынбаҫары.


text:
Фото:
Прокуратура хаҡ яһалышында ҡатнашасаҡ
Фото:
Прокуратура ҡулланыусылар хоҡуғын яҡларға йыйына: Ведомство-ара эш төркөмө ултырышында социаль әһәмиәтле продукттарға — икмәк, он, һөт һәм иткә хаҡтар билдәләү мәсьәләһе тикшерелгән. Комиссияға бер нисә республика ведомстволарынан, Федераль монополияға ҡаршы хеҙмәт идаралығынан һәм ҡулланыусылар хоҡуғын яҡлау йәмғиәтенән вәкилдәр инә.
Әле ҡайһы бер баҙарҙа ҡатнашыусылар килеп тыуған шарттар менән файҙаланып, хаҡтарҙы яһалма рәүештә күтәреп, артыҡ килем алырға теләй. Хоҡуҡ һаҡлаусылар үҙҙәре тикшерәсәк магазиндарҙың, баҙар һәм аҙыҡ-түлек фабрикаларының исемлеген төҙөгән, тип хәбәр иттеләр БР Прокуратураһының матбуғат хеҙмәтенән.


text:
Фото:
Павел Качкаев РФ Президенты ҡарамағындағы Эксперттар советы ултырышында ҡатнашты
Фото:
Дәүләт Думаһының Торлаҡ сәйәсәте һәм торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Павел Качкаев РФ Президенты ҡарамағындағы Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты яңыртыу буйынса эксперттар советы ултырышында ҡатнашты. Ул торлаҡ кооперативтарының һәм идара итеүсе компанияларҙың үҙен үҙе көйләүсе ойошмаларын булдырыу һәм уларға инеү тәртибе, граждандарҙың капиталь ремонт өсөн аҡса түләүе, күп фатирлы йорттарға ремонт үткәреү буйынса пландар төҙөү мәсьәләләренә арналды.
Шулай уҡ ултырышта ике закон проекты тикшерелде, уларҙы Дәүләт Думаһы депутаттары ноябрҙә ҡарарға планлаштыра. Был закон проекттары капиталь ремонтҡа һәм күп фатирлы йорттар менән идара итеү өлкәһендә үҙен үҙе көйләүсе ойошмалар булдырыуға бәйле. Документтар Төбәктәр үҫеше министрлығы, Иҡтисади үҫеш министрлығы, Финанс министрлығы, йәмәғәт ойошмалары һәм бер нисә идара итеүсе компания вәкилдәре менән бергә тикшерелде.


text:
Өфөлә «Артериаль баҫымыңды тикшер» акцияһы үтә
7- 9 апрелдә Башҡортостан ҡалалары һәм ауылдарында Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау көнөнә ҡарата «Артериаль баҫымыңды тикшер» акцияһы үткәрелә. «Башинформ» агентлығына Башҡортостан Республикаһы Һаулыҡ һаҡлау министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, сара дауамында «Башфармация» сауҙа селтәре дарыуханаларында һәм «Монетка» сауҙа селтәре магазиндарында халыҡтың ҡан баҫымын тикшереү планлаштырыла.
Шулай уҡ акция барған көндәрҙә иртәнге 10-дан төшкө сәғәт 2-гә тиклем Республика кардиология диспансерының консультатив поликлиникаһының беренсе ҡатында һәм терапия корпусы вестибюлендә теләге булған һәр кем артериаль баҫымын үлсәтә аласаҡ.


text:
Республикала Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек башланды
Башҡортостан Президенты «1941-1945 йылғы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 70 йыллығын байрам итеүҙе әҙерләү тураһында»ғы указға ҡул ҡуйҙы. Документ менән республиканың ойоштороу комитеты составы раҫланған, уны Рөстәм Хәмитов етәкләй. Уның составында 32 кеше – Хөкүмәт вице-премьерҙары, министрлыҡ һәм ведомство етәкселәре, район һәм ҡала башлыҡтары, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре.
Төбәк ойоштороу комитетына «Еңеү» Рәсәй ойоштороу комитеты менән берлектә, 2015 йылда тормошҡа ашырырға кәрәк буласаҡ, тантаналы саралар планын эшләргә һәм раҫларға ҡушылды, тип хәбәр ителә республиканың рәсми хоҡуҡи мәғлүмәт порталында.


text:
Кто из генерал-майоров родился 1 января?
Генерал-майоры
Василий Фадеевич Кирей
военачальник Украины, генерал-майор Российской империи
Дмитрий Андреевич Левин
генерал-майор Российской империи
Пётр Алексеевич Оленин
генерал-майор Российской империи
- Геннадий Никифорович Вишневский - генерал-майор СССР, моряк Великой Отечественной войны.
- Василий Васильевич Зайцев - генерал-майор Российской империи.
- Александр Васильевич Пашков - генерал-майор Российской империи, лейб-гусар.
- Иван Николаевич Пионтковский - генерал-майор Российской республики.
- Михаил Ильич Суровцов - генерал-майор Российской империи, кораблестроитель России.


text:
Совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуға 25 йыл тулыуға арналған юбилей тантаналары уҙа
2014 йылдың 15 февралендә Совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуға 25 йыл тула. Башҡортостан Мәҙәниәт министрлығының мәғлүмәттәренә ярашлы, юбилей датаһын байрам итеү сиктәрендә ветерандар менән осрашыуҙар, тематик күргәҙмәләр, батырлыҡ дәрестәре, концерттар, спорт эстафеталары, класс сәғәттәре, лекциялар, һәләк булған һалдаттарға ҡуйылған һәйкәлдәр эргәһендә митингтар үткәреү планлаштырылған.
6 һәм 7 февралдә Өфө хакимиәтенең Йәштәр сәйәсәте буйынса комитеты «социаль хәүеф» төркөмө үҫмерҙәре өсөн ҡышҡы сбор үткәрә. Ведомствола хәбәр итеүҙәренсә, улар өсөн махсус дәрестәр ҡаралған. Бынан тыш, «Батырлыҡ дәресе» һәм Хәрди Дан музейында яугир-интернационалистар менән осрашыуҙар уҙасаҡ.
Республиканың ҡалаларында һәм райондарында Афғанстанда хәрби бурысын башҡарған яҡташтарыбыҙ иҫтәлегенә саралар уҙа. Осрашыуҙар үҫеп килгән быуында ватансылыҡ һәм илдең тарихы үткәндәренә ихтирам тәрбиәләүгә йүнәлтелгән.