text:
Метафора
Метафора (бор. грек. uetaφopά - күсереү тигән һүҙ) — оҡшатыу һәм сағыштырыу нигеҙендә, һүҙҙең күсмә мәғәнәлә ҡулланылышы (мәҫ. `алтын ҡул`, `ҡорос беләк`)[1]; берәй оҡшашлыҡ нигеҙендә күсмә мәғәнәлә әйтелгән һүҙ йәки әйтем. Лингвистик әҙәбиәттә ул ябай һәм киңәйтелгән метафораға бүленеп йөрөй[2]. Ике предметтың, күренештең, хәл-ваҡиғаның үҙ-ара оҡшашлығына нигеҙләнгән һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр метафора тип атала. Мәҫәлән, ныҡ һүҙе әйберҙең сыҙамлы булыуын күрһәтә: ныҡ ағас, ныҡ бау, ныҡ арба һ.б.; көмөш, алтын - әйберҙең, предметтың материалын, иртән - тәүлектең миҙгелен аңлата. Художестволы телмәрҙә был һүҙҙәр бөтөнләйгә башҡа мәғәнә белдереп килеүҙәре мөмкин; ныҡ кешенең тойғоһон, хәрәкәтен билдәләү өсөн ҡулланыла, мәҫәлән, ныҡ ярата, ныҡ әрләнеләр; көмөш тамсылар, алтын яланы (игенле баҫыу)һ.б.
Беҙ далаға барыбер хужа булдыҡ, Беҙ далаға йәшлек килтерҙек. Елдәренә уның йүгән һалдыҡ. Ҡырҙарында алтын үҫтерҙек. (Р. Бикбаев.)
Уйымдағы алтын, көмөш хистәр Мине күмеп, күккә аштылар. (Н. Ниғмәти.)
"Ҡырҙарында алтын үҫтерҙек" һөйләмендә алтын метафора, ә Рәшит Ниғмәти шиғырынан алынған юлдарҙа алтын, көмөш метафораның бер төрө булған эпитетҡа инә. Улар художестволы аныҡлаусылар итеп ҡарала. Аристотель метафораны образлы фекерләүҙең һүҙ менән бирелгән үҙенсәлеге тип аңлатҡан. Ул метафораны ижад итеү хаҡында бик ҡиммәтле фекер әйткән: "Метафора һайлауҙа оҫталыҡ кәрәк ... был - талант билдәһе. Уңышлы метафора табыу - ул оҡшашлыҡты күреү тигән һүҙ.
Метафора юғары дәрәжәлә асыҡ, аныҡ, яңы булырға тейеш".
Метафора, һүрәтләү сараһы булараҡ, сағыштырыуҙарға яҡын тора. Сағыштырыуҙан айырмалы метафорала һүрәтләнгән күренештәр, предметтар икенсе күренеште йәки предметты бирә торған һүҙ менән туранан-тура әйтелә. Шулай итеп, метафора - ниндәй ҙә булһа берәй нәмә йәки күренешкә уға оҡшашлы булған икенсе бер әйбер йәки күренештең үҙенсәлектәрен күсереү. Был һүҙ барған төп предметҡа образлылыҡ биреү өсөн эшләнә. Мәҫәлән, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Бикбаевтың үрҙә килтерелгән "елдәренә уның(даланың) йүгән һалдыҡ, ҡырҙарында алтын үҫтерҙек" тигән шиғыр юлдарында алтын һүҙе иген мәғәнәһен бирә. Алтын менән иген араһында төҫ оҡшашлығы бар,икенсенән, икеһе лә кешелек өсөн ҡиммәт: иген тормош сығанағы, ул тормош байлығы булараҡ ҡиммәтлелек яғынан алтын менән бер ҡатар ҡуйыла.
Метафора термины тел белемендә генә түгел, әҙәбиәт ғилемендә лә ҡулланыла, әммә тел метафораһы һәм әҙәби метафора бер үк нәмә түгел. Тел белемендәге метафора төшөнсәһе байтаҡҡа киң. Әҙәби метафораның һәр саҡ стилистик роле була: уҫал елдәр, диңгеҙ йылмая, көмөш йылғалар һ.б. шуның кеүек һүҙбәйләнештәр әҙәби метафораны барлыҡҡа килтерә. Тел метафораһына шешә ауыҙы, картуф күҙе, тау башы, йылға тамағы кеүек һүҙҙәр ҙә инә.
Башҡорт телендәге метафорик һүҙҙәрҙе, телдә ҡулланыу дәрәжәһенә, стилистик ролдәренә ҡарап, өс төркөмгә бүлергә була:
- Художестволылығын, күсмә мәғәнәлелеген юғалтҡан метафоралар.
- Образлы (йәки фигуралы) метафоралар.
- Индивидуаль-стилистик метафоралар.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Аристотель. Об искусстве поэзии. М., 1957, 117-се бит.
- Псәнчин В. Телдең күркәмлек саралары. Өфө, "Китап" 2003, 19-31-се биттәр.
- Сәйетбатталов Ғ. Башҡорт теленең стилистикаһы һәм пунктуацияһы. Өфө,1978, 31-33-сө биттәр.
- Әхмәтйәнов К. Әҙәбиәт ғилеме һүҙлеге. Өфө, 1965, 97-се бит.


c: text/html

text:
Көйөргәҙелә бер быуаттан һуң Икенсе ҡурайсылар съезы үтте
100 йылдан һуң Көйөргәҙе районында Икенсе ҡурайсылар съезы үтте.
Рәсәйҙең 1812 йылғы Ватан һуғышында еңеүенә 200 йыл тулыуға арналған ҡурайсылар съезында ике меңдән ашыу кеше, шул иҫәптән Башҡортостандың 27 районынан һәм алты ҡалаһынан 400-ҙән ашыу башҡарыусы ҡатнашты.
Байрам саралары башланыр алдынан Кинйәбыҙ ауылында Беренсе ҡурайсылар съезын үткәреүгә 100 йыл тулыуға арналған стела асылды. Мемориал урыны осраҡлы һайланмаған. Тап ошо ауылда 1913 йылдың көҙөндә Яҡуп олоҫо үҙәге идарасыһы Ғәзиз Хәлиловтың башланғысы менән Беренсе ҡурайсылар съезы үткән. Байрам артабан Һабантуй яланында дауам итте.
Көйөргәҙеләр тарафынан яҡташтары һәм ҡунаҡтар өсөн ойошторолған тантана сағыулығы, күркәмлеге менән хайран итте.
Сәхнә алдындағы майҙанда театрлаштырылған тамашалар үҙгәреп торҙо. Тамашасылар алдынан республиканың иң яҡшы ҡурайсыларының парады үтте. Байрамдың иң оло ҡатнашыусыһын — Салауат Юлаев исемендәге республика премияһы лауреаты, Башҡортостандың халыҡ артисы, 84 йәшлек аҡһаҡал Абдулла Солтановты халыҡ оҙайлы алҡыштар менән ҡаршы алды.
Байрам сиктәрендә йәнә киләсәк быуынға мөрәжәғәт һалынған символик капсула һәм иҫтәлекле таш һалынды. Ҡурайсыларҙың икенсе съезы Көйөргәҙе районының иҫтәлекле урындарына экскурсия менән тамамланды.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Лайыҡлы баһа
Тормош кимәле башҡарған эшкә бәйле, һеҙҙең ҡаҙаныштар башҡалар өсөн өлгө, ғәҙел һәм фиҙаҡәр хеҙмәт менән оло уңыштарға өлгәшеүҙең миҫалы. Республика башлығы Рөстәм Хәмитов бөгөн Рәсәй һәм Башҡортостандың дәүләт наградаларын тапшырыу тантанаһына саҡырылған хеҙмәт алдынғыларын шулай тип тәбрикләне. Илдең һәм республиканың юғары дәүләт наградаларына лайыҡ 55 хеҙмәт алдынғыһы исемлегендә бай хеҙмәт тәжрибәһе туплаған дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәрҙәре, табиптар, уҡытыусылар, журналистар, ғалимдар һәм эшселәр бар. Баймаҡ ҡалаһының үҙәк дауаханаһы табибы Радмил Аҙнабаев һаулыҡ һаҡлау өлкәһендә 45 йыл. Нурлы диагностика бүлегендә ул ультратауыш ярҙамында йылына 5 меңдән ашыу тикшереү үткәрә. Үҙ эшен белеп һәм яратып башҡара. Рәсәй рәссамдары берлегенең Башҡортосатн бүлексәһе ағзаһы Риф Мөҙәрис улы Абдуллин өсөн дә бөгөн һөйөнөслө көн. Үҙ һәләтеңдең емешен татыу, талантыңды юғары баһалаған сәнғәт һөйөүселәр бар саҡта киләсәктә яңы көс-илһам менән ижад итергә мөмкин.


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай Фото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 26 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайға йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә тәҡдим итә. Төбәк етәксеһе Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының 24-се ултырышында сығыш яһай. Пленар ултырыштың көн тәртибенә 50-нән ашыу мәсьәлә индерелгән.
29 мәсьәлә республика закондары проекттарына бәйле. «Башҡортостан Республикаһында ваҡлап һатыу баҙарҙарын ойоштороу тураһында», «Башҡортостан Республикаһы халыҡтарының мәҙәни мираҫ объекттары (тарихи һәм мәҙәни ҡомартҡылар) тураһында», «Башҡортостан Республикаһында туберкулез таралыуын иҫкәртеү тураһында»ғы закондарға үҙгәрештәр индереү ҡараласаҡ.
Республиканың төп финанс документы — «2016 йылға һәм 2017, 2018 йылдарҙың план осорона Башҡортостан Республикаһы бюджеты тураһында»ғы закон проекты һуңғы уҡыуға тәҡдим ителгән. Бюджет проекты үҙенең социаль йүнәлешен һаҡлаясаҡ. Уның структураһында яҡынса 80 процентты социаль йөкләмәләрҙе ғәмәлгә ашырыуға бәйле түләүҙәр тәшкил итә. Ошо маҡсатта 136 миллиард 173 миллион һум аҡса йүнәлтеү күҙ уңында тотола.
Ике мәсьәлә Башҡортостан биләмәһендә ауыл хужалығы малдарын ҡыуыу һәм көтөү ҡағиҙәләрен боҙған өсөн санкцияларҙы ҡатыландырыуҙы күҙ уңында тотҡан закон проекттарын йәмәғәтселек тикшереүенә сығарыуға бәйле.


text:
Республикала ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарының яҡынса 3 проценты ғына эшкәртелә
Республикала ҡалдыҡтарҙы йыйыу һәм эшкәртеү менән шөғөлләнгән 120 предприятие иҫәпләнә. Уларҙың 35-е Өфөлә урынлашҡан. Нигеҙҙә ҡалдыҡтарҙы эшкәртеү буйынса эштәр Өфөлә, Нефтекамала, Стәрлетамаҡта һәм Октябрьскийҙа башҡарыла. Райондарҙа, ғәҙәттә, ҡалдыҡтарҙы йыйыу менән генә шөғөлләнәләр.
Йыл һайын Өфөлә 500 мең тонна ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары барлыҡҡа килә, тип хәбәр иттеләр Башҡортостан Республикаһы Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат хеҙмәтенән. Стәрлетамаҡта – 60 мең тоннанан ашыу, Салауатта – яҡынса 45 мең тонна, Нефтекамала – 50 мең тоннаға яҡын, Ишембайҙа – яҡынса 25 мең тонна. Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, былтыр ғына Башҡортостан биләмәһендә дөйөм алғанда 1,7 миллион тоннанан ашыу ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары барлыҡҡа килгән. Шул уҡ ваҡытта ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтарының эшкәртеүгә ебәрелгән өлөшө бик аҙ –ҡалдыҡтарҙың дөйөм йыллыҡ күләменең ни бары 3 процент самаһы ғына.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, ағымдағы йылдың ноябрендә «2011-2020 йылдарға Башҡортостан Республикаһында ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән идара итеү системаһын камиллаштырыу» республика маҡсатлы программаһы ҡабул ителгәйне. Эксперттар баһалауынса, уны тормошҡа ашырыу төбәктә ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары менән эш итеү өлкәһендә экологик именлекте тәьмин итәсәк.
Программа сиктәрендә Өфөлә, Нефтекамала һәм Стәрлетамаҡта сүп-сар эшкәртеү заводтарын төҙөү планлаштырыла. Республикала 200-гә яҡын сүп-сар йыйыу һәм 15 тирәһе сүп-сарҙы сорттарға айырыу станцияһы булдырылырға тейеш. Был көнкүреш ҡалдыҡтарының эшкәртеүгә ебәрелгән өлөшөн өстән 50 процентҡа еткерергә ярҙам итәсәк. Бынан тыш, төбәктә заманса ҡаты көнкүреш ҡалдыҡтары полигондары төҙөлөшө дауам ителәсәк. Әлеге ваҡытта Башҡортостанда ошондай 36 полигон иҫәпләнә.


text:
Өфөлә метробус ебәрелеүе ихтимал
Өфөлә метробус ебәрелеүе ихтимал. Көньяҡ Америка илдәрендә популяр булған был транспорт төрө өс-биш бер-береһенә тоташтырылған автобусҡа оҡшаған. Ул башҡа транспорттан айырым, электричка йәки трамвай кеүек махсус бүленгән трасса буйлап хәрәкәт итә.
Метробусҡа урындағы властар тиҙ йөрөүсе трамвай менән бер рәттән метроға алмаш булараҡ ҡарай. Ҡалала метро төҙөлмәйәсәге аныҡ билдәле. Был турала ҡала Советы ултырышында ҡала хакимиәте башлығы Ирек Ялалов хәбәр итте.
Рәсәйҙең башҡа мегаполистарындағы метрополитен объекттарының һөҙөмтәлелеген тикшергәндән һуң, Өфө властары метро төҙөүҙән баш тартырға ҡарар иткән. Бындай анализ, Мәскәү һәм Санк-Петербургтан тыш, бөтә ҡалаларҙа ла метрополитен объекттарының бер нисә станциялы аттракцион ролен үтәүен күрһәткән.
— Улар иҡтисади яҡтан отошло түгел, бюджеттан ҙур күләмдә дотациялар талап итә, — тип билдәләне Ирек Ялалов. — Күрше ҡалаларҙың береһендә пассажирҙар өсөн метрола йөрөү 15 һум тора, ә бындай сәйәхәттең үҙҡиммәте 60 һум самаһына барып баҫа.
Метробус йәки юғары тиҙлекле трамвай, Ирек Ялалов фекеренсә, ҡалаға күпкә арзанға төшәсәк. Ә характеристикаһы һәм транспорт проблемаһын хәл итеүҙәге һөҙөмтәлелеге буйынса ул метронан ҡалышмай.


text:
Иҫәнғол ауылында көрәш буйынса «Үҫәргән батыры – 2012» турниры үтте
Ейәнсура районы Иҫәнғол ауылының «Салауат» физкультура-һауыҡтырыу комплексында «Сәләмәт тормош» акцияһы сиктәрендә милли көрәш буйынса «Үҫәргән батыры – 2012» асыҡ турниры үтте. Уны ойоштороусылар булып Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты һәм Ейәнсура районы хакимиәте сығыш яһаны. Сәләмәт тормошто пропагандалау, Башҡортостандың муниципаль райондары спортсылары араһында дуҫтарса мөнәсәбәттәрҙе нығытыу һәм үҫтереү, иң көслө көрәшселәрҙе асыҡлау, ярыштарҙа ҡатнашыусыларҙың оҫталыҡтарын камиллаштырыу, йәштәргә патриотик һәм рухи-әхлаҡи тәрбиә биреү, көрәште үҫтереү һәм популярлаштырыу, алкоголизм, наркомания һәм тәмәке тартыуҙы иҫкәртеү бәйгенең төп маҡсаттары булып торҙо.
Ярыштарҙа Дәүләт Думаһы депутаты, Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Марсель Йосоповтың ярҙамсыһы Гөлнур Ҡолһарина, Башҡортостандың йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры урынбаҫары Руслан Бикембәтов, Ейәнсура районы хакимиәте башлығы урынбаҫары Рауил Ҡунаҡбаев булды.
Бәйге һөҙөмтәләре буйынса беренсе урынға Ейәнсура районы Үрге Муйнаҡ ауылының спорт мәктәбе батырҙары сыҡты, икенсе урынды – Күгәрсен районы йыйылма командаһы, өсөнсө урынды Иҫәнғол ауылының Башҡорт гимназия-интернаты көрәшселәре яуланы. Еңеүселәр кубоктар, миҙалдар, приздар, грамоталар менән бүләкләнде.


text:
Чехия һәм Венгрия Башҡортостандың инвестиция төҙөлөш проекттарында ҡатнашырға әҙер
БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетында комитет рәйесе Хәлит Мәхмүтовтың Чехия һәм Венгрия республикаларының төҙөлөш компаниялары вәкилдәре менән эшлекле осрашыуы үтте.
Европалағы ҙур төҙөлөш компанияларының береһе – Чехияның «OHL ZS» акционерҙар йәмғиәте исеменән Властимил Врана һәм Константин Янюк сығыш яһаны.
«OHL ZS» акционерҙар йәмғиәте – 60 йыллыҡ тарихы булған мультипрофессиональ фирма. Ул тимер юл, трамвай, автоюл һәм башҡа төр транспорт ҡоролмаларында махсуслашҡан, шулай уҡ ер өҫтө һәм ер аҫты төҙөлөшө, шул иҫәптән сәнәғәт объекттары, һыу таҙартыу, сүп-сар яндырыу һәм спорт ҡоролмалары төҙөлөшө өлкәләрендә киң эшмәкәрлек йәйелдергән.
Властимил Врана фекеренсә, Чехия компанияһы Башҡортостандың эре инвестиция төҙөлөш һәм сәнәғәт проекттарына ҡыҙыҡһыныу белдерә. Был маҡсатҡа Европаның финанс сығанаҡтарын йәлеп итеү күҙаллана. Проекттарҙың хаҡы – 40 миллион евронан алып. Венгрияның «ЗападВостокИнвест» компанияһы биш миллион евронан ашыулыҡ проекттарҙа ҡатнашырға әҙер.
«Башинформ» агентлығына БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат секретары Фидарис Багаевтың хәбәр итеүенсә, яҡтар тәғәйен инвестиция проекттарын тикшереү һәм уларҙы тормошҡа ашырыуға әҙерләү буйынса эш төркөмө төҙөү тураһында килешкән.


text:
Австралия “лимузиндары” Көйөргәҙе ерендә
Башҡортостандың йәмәғәт көтөүе яңынан юғары продуктлы мал менән тулыланды. Ошо көндәрҙә республиканың Көйөргәҙе районына Австралиянан 114 баш тоҡомло һыйыр малы килтерелде.
БР Ауыл хужалығы министрлығы матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был “Забарив-Агро” сикләнгән яуаплылыҡтағы йәмғиәтенә килтереләсәк дүрт йөҙгә яҡын “лимузин”дың беренсе партияһы. Был тоҡом бөтә донъяла ит йүнәлешендәге мал булараҡ билдәле. Мәҫәлән, аҫрау һәм ашатыу технологияһын күҙәткәндә мал тиҙ ауырлыҡ йая: һыйырҙар – 700-800 килограмға, үгеҙҙәр 1,5 тоннаға тиклем тарта.


text:
Өфөлә кесе йәштәге енәйәтселәр өсөн йорт төҙөлдө
Өфөлә Балиғ булмаған үҫмерҙәрҙе ваҡытлыса ҡарау үҙәге асылды. Уны асыу тантанаһында БР буйынса Эске эштәр министрлығы башлығы Игорь Алешин, Рәсәй Эске эштәр министрлығының Тыл департаменты начальнигы урынбаҫары Станислав Трушин, БР-ҙа Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил Лилиә Ғүмәрова ҡатнашты. Үҙәк Черниковкала, Пекин урамы, 5 адресы буйынса урынлашҡан. Был урамдағы иҫке йорттарҙың береһен «Рәсәй балалары» федераль программаһы средстволарына балалар учреждениеһы итеп тулыһынса реконструкцияланылар. Бина йыһазландырыу менән бергә 29 миллион һумға төштө. Бында медицина блогы һәм ашханаһы менән кухня, уҡыу кластары һәм йоҡо бүлмәләре ҡаралған. Әммә коридорҙарҙа һәм ингән урында – күҙәтеү камералары, бөтә ишектәр ҙә тиерлек йоҙаҡҡа бикләнә. Был бина кескәйҙәр өсөн булһа ла, хоҡуҡ тәртибен боҙоусылар өсөн тәғәйенләнгән бит.
— Бындай йорттарға килеп эләккән балалар, ҡағиҙә булараҡ, имен булмаған ғаиләләрҙән, — тине Станислав Трушин. – Бында улар әлегәсә күрмәгән хәстәрлек һәм иғтибар менән солғап алынырға тейеш.
«Рәсәй балалары» программаһы эшләй башлағандан алып дүрт йыл эсендә илдә 38 ошондай үҙәк барлыҡҡа килде, тип өҫтәне федераль чиновник. Үҙәктә 23 хеҙмәткәр, шул иҫәптән психологтар эшләй. Үҙәк белгестәре хәбәр итеүенсә, уларға бинаны файҙаланыуға һуңғы рөхсәттәрҙе алырға ҡалды, бер-ике аҙнанан балаларҙы ҡабул итә башлаясаҡтар. Бында бер үк ваҡытта тәртип боҙған 30-лап кесе йәштәге бала йәшәй ала.


text:
Стәрлетамаҡ районында милли-мәҙәни үҙәктәр конференциялары үтә
Башҡортостанда иғлан ителгән Милләт-ара татыулыҡты нығытыу йылы сиктәрендә Стәрлетамаҡ районында милли-мәҙәни үҙәктәр конференциялары үткәрелә, тип хәбәр иттеләр Стәрлетамаҡ районы хакимиәтенең мәғлүмәт-аналитика бүлегенән.
Тәүге осрашыуҙы райондың Рустар соборы ойошторған, ул 12 октябрҙә Яңы Барятин ауылында үткән.
Бөгөн, 14 октябрҙә, Үрге Уҫылы ауылында татарҙарҙың Башҡарма комитеты конференцияһы үтә.
Стәрлетамаҡ районы башҡорттары ҡоролтайы 18 октябрҙә район мәҙәниәт йортонда ҡор йыясаҡ. Мордва союзы Ҡырмыҫҡалы ауылында – 20 октябрҙә, Сыуаштар канашы Ишпарс ауылында 25 октябрҙә конференция үткәрәсәк. «Золотоношка» украин тарихи-мәҙәни үҙәге активы 28 октябрҙә йыйыласаҡ.


text:
Өфөнөң Пушкин урамындағы йорт һүтелергә тейеш
Баш ҡаланың Пушкин урмындағы 130-сы күп фатирлы йорт авария хәлендә тип табылған һәм тиҙ арала һүтелергә тейеш. Дәүләт торлаҡ инспекцияһы начальнигы Илдар Замалетдинов рәйеслегендә үткән ведомство-ара комиссия ултырышында ошондай ҡарар ҡабул ителде, тип хәбәр иттеләр республиканың торлаҡ өлкәһен күҙәтеү ведомствоһында.
Был күп фатирлы йорт Башҡортостан Республикаһының дәүләт милкендә иҫәпләнә. Республика Хөкүмәте ҡушыуы буйынса күҙәтеү ведомстволары йорттоң торошон тикшерҙе. Тикшереүгә тиклем ул кәмендә 90 йыл файҙаланылған. Унда ете кеше теркәлгән. Фатирҙар социаль найм килешеүе буйынса бирелгән булған.
Инспекция тикшереүе йорттоң 1917 йылға тиклем төҙөлөүен билдәләгән. Бында йәмғеһе 15 фатир булған. Әлеге ваҡытта өйҙә ике ғаилә йәшәй, башҡалары икенсе йорттарға күсерелгән. Йорт мәҙәни ҡомартҡы объекттарына инмәй.
Ҡаралған документтар — БР Дәүләт торлаҡ инспекцияһының тикшереү акттары, «БашНИИстрой» институтының һығымтаһы һөҙөмтәһендә бина һүтелергә тейеш тип табылған.


text:
Рус драма театры 150-се юбилей миҙгелен аса
9 октябрҙә Дәүләт академия рус драма театры 150-се юбилей миҙгелен Александр Островскийҙың «Саманан тыш күп аҡса» (Бешеные деньги) комедияһы менән аса.
«Башинформ» агентлығына театрҙың матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, бөйөк драматургтың комедияһын ҡуйыу хаҡында 149-сы миҙел башында уҡ хәл ителгәйне. Оҙаҡ ваҡыт уйлашҡандан һуң, әлеге әҫәрҙә туҡталғандар.
— Яңы сезонда тамашасыларҙы онотолмаҫлыҡ күп осрашыуҙар һәм ғәжәйеп асыштар көтә, — тип хәбәр итте Дәүләт академия рус драма театрының матбуғат секретары Елена Попова.


text: Президент Рөстәм Хәмитов коррупцияға ҡаршы көрәштә йәмәғәтселеккә таяна. Төбәк башлығы фарманы менән йәмәғәт контроле шураһы төҙөлдө. Уның составына йәмәғәт ойошмалары һәм фирҡәләр вәкилдәре инә. Ойошма – үҙаллы, дәүләт власы органдарына бойһонмай. Йәмәғәт контроле буйынса шура чиновниктар тарафынан мутлашыу осраҡтарын асыҡлау менән шөғөлләнәсәк. Сәйәсмән, философия фәндәре докторы Фәнил Фәйзуллин фекеренсә, коррупцияға ҡаршы йәмәғәт советы составында чиновниктар булырға тейеш түгел, ә шура ағзалары итеп намыҫлы кешеләрҙе билдәләргә кәрәк.


text:
Стәрлетамаҡ районы мал аҙығы әҙерләүселәре сенаж һалыу планын үтәне
Стәрлетамаҡ районы аграрийҙары сенаж һалыу планын үтәне. Был әлегә ҡоролоҡ шарттарында мал аҙығы әҙерләүҙе оҫта ойоштора һәм был һутлы мал аҙығы төрөн кәрәкле күләмдә әҙерләй алған берҙән-бер район.
Бөгөнгө көнгә республиканың ауыл хужалығы предприятиелары 269 мең тонна бесән, 789 мең тонна сенаж әҙерләгән. Ужым арышынан 20 мең тоннанан ашыу бесән һәм 227 мең тонна сенаж һалынған. Бер шартлы мал башына 6,6 центнер мал аҙығы берәмеге тура килә.
Башҡортостандың 44 районында япраҡ аҙыҡ һәм төрлө үләндәр әҙерләү бара. Мәғлүмәттәргә ҡарағанда, 12800 һәм 28200 тонна был мал аҙығы төрҙәре запасы булдырылған.
Баҡалы, Благовещен, Ҡырмыҫҡалы, Мәләүез, Стәрлетамаҡ, Саҡмағош, Краснокама райондарында мал аҙығы әҙерләү кампанияһын яҡшы ойошторғандар. Был райондарҙың ауыл хужалығы предприятиелары кәрәкле бесән күләменең 50-70 процентын мал аҙығы ихаталарына ташыған да инде. Ә республика буйынса уртаса күрһәткес 37 процент тәшкил итә. Был райондарҙа сенаж траншеялары 48-100 процентҡа тултырылған.
БР Ауыл хужалығы министрлығы күрше өлкәләр менән уларҙың территорияһында мал аҙығы әҙерләүҙе ойоштороу мәсьәләһе буйынса һөйләшеүҙәр алып барыуын дауам итә. Атап әйткәндә, Пермь крайына һәм Свердловск өлкәһенә барыу варианттары ҡарала. Тверь өлкәһе менән һөйләшеүҙәр алып барыла.


text:
Германияның сәнәғәт сәйәсәте өлкәһе эксперттары килде
«Башҡортостан сәнәғәт сәйәсәтен билдәләү һәм реструктуризациялауҙы бойомға ашырыу» программаһы сиктәрендә Башҡортостанға Германия эксперттары – г-н Курт Хорншильд һәм г-н Карл-Хайнц Клингер килде.
Визит дүрт көнгә иҫәпләнгән. Үрҙә билдәләнгән проект БР Сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығы һәм ФРГ Иҡтисад һәм технологиялар министрлығы менән берлектә тормошҡа ашырыла. “Башинформ” агентлығына Минпромдан хәбәр итеүҙәренсә, визит нигеҙендә Башҡортостанда кластерҙар булдырыу һәм үҫтереү буйынса эш төркөмдәренең икенсе ултырышын үткәреү планлаштырыла.
Бөгөн немец эксперттары сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрының беренсе урынбаҫары Роберт Ваһапов менән аралаша һәм эшлекле осрашыуҙа башҡорт белгестәренең Германияға ҡыҫҡа танышыу сәфәренә йомғаҡтар яһай.
Шаршамбыла Башҡортостанда кластерҙарҙы үҫтереү мәсьәләһенә арналған түңәрәк өҫтәл үткәреү һәм урман сәнәғәте кластерын булдырыу буйынса эш төркөмөнөң ултырышы планлаштырылған. Түңәрәк өҫтәл Рәсәй фәндәр академияһы Өфө фәнни үҙәгенең Социаль-иҡтисади тикшереүҙәр институтында үтәсәк, ә ултырыш – БР сәнәғәт һәм тышҡы иҡтисади бәйләнештәр министрлығында.
Эш төркөмдәренең кесаҙналағы бер юлы ике ултырышы энергомашина төҙөлөшө кластерын һәм туристик кластерҙы булдырыуға арнала. Беренсеһе — Киров урамы, 15, икенсеһе Чернышевский урамы, 145 адресы буйынса үткәрелә.
Өс эш төркөмөнөң етәкселәре һәм БР Минпромы белгестәре менән йомғаҡлау осрашыуы йомаға, 29 ғинуарға планлаштырылған. Унда ҡатнашыусылар артабан нимәләр эшләү кәрәклеген билдәләйәсәк. Программала ҡунаҡтарға “Башмебель-плюс” предприятиеһын күрһәтеү ҙә ҡаралған.


text:
Республика Президенты Затон биҫтәһендәге магистраль автомобиль юлын төҙөү барышы менән таныштыФото: Александр Данилов
Республика Президенты Затон биҫтәһендәге магистраль автомобиль юлын төҙөү барышы менән танышты
Республика Президенты Затон биҫтәһендәге магистраль автомобиль юлын төҙөү барышы менән таныштыФото: Александр Данилов
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Өфө ҡалаһы Ленин районының Затон биҫтәһендәге төньяҡ урау атомобиль юлын төҙөү барышы менән танышты.
Төҙөлөш эштәре 2006 йылдың майында башланған. Эштәрҙең бер өлөшө тамамланған, әлеге ваҡытта төҙөлөштөң беренсе сиратын Өфө милкенә тапшырыу процесы рәсмиләштерелә. Эштәрҙе «Башкиравтодор» асыҡ акционерҙар йәмғиәте» генераль подряд ойошмаһы башҡара. Участканың оҙонлоғо – 9 километр, смета буйынса хаҡы – 3,8 миллиард һум.
Төҙөлөштөң икенсе сираты буйынса төҙөкләндереү эштәрен башҡарырға ҡалған.
— Был өлкәгә ҙур аҡса йүнәлтелһә лә (быйыл юл тармағы 17 миллиард һумға яҡын аҡса алды), социологик һорау алыуҙарға ярашлы, Башҡортостан халҡы төҙөлгән юлдар менән ҡәнәғәт түгел, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов. – Кешеләр үҙ фекерен үҙгәртһен өсөн, йәнә ике йыл ошо уҡ темпта эшләргә кәрәк.
Башҡортостан Президенты юлдарҙың төҙөклөгөн һаҡлап ҡалыу тураһында уйларға саҡырҙы. Мәҫәлән, ул ҡыш көнө трассаларҙа тиҙлекте сикләгән ваҡытлыса билдәләр ҡуйырға тәҡдим итте. Сөнки автомобилдәрҙең ҡышҡы тәгәрмәстәре юлдарҙы тиҙ бөтөрә. Бындай һынауҙы Салауат Юлаев проспектынан башларға мөмкин, тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.
Бынан тыш, республика етәксеһе Ағиҙел йылғаһы аша төҙөләсәк күпер проекты менән танышты. Объекттың дөйөм хаҡы 6,29 миллиард һум тәшкил итәсәк. Проект «Гипростроймост институты» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә әҙерләнгән. Яңы күпер Ағиҙел йылғаһы аша үткән автомобиль күперенән 40 метр өҫтәрәк урынлашасаҡ. Уның оҙонлоғо — 836 метр, киңлеге 14 метр тәшкил итәсәк. Төҙөлөш эштәрен ағымдағы йылдың сентябрендә башлау планлаштырыла. Өс йылдан объектты файҙаланыуға тапшырыу ҡарала.


text:
Анатолий Балтинский Башҡортостан Республикаһының хәрби комиссары итеп тәғәйенләнде
Үҙәк хәрби округы ғәскәрҙәре командующийы Владимир Чиркиндың бойороғо менән Башҡортостан Республикаһы хәрби комиссары итеп Анатолий Балтинский тәғәйенләнде, был вазифаға ул Башҡортостан етәкселеге менән быйыл майҙа тәҡдим ителгәйне.
Балтинский Анатолий Евгеньевич 1956 йылдың 18 майында Өфөлә тыуған.
Шаран районының Мичуринск урта мәктәбендә — урта, Харьковтың Юғары хәрби команда училищеһында һәм Мәскәүҙең В.И. Ленин исемендәге хәрби-сәйәси академияһында юғары белем ала.
1973 йылдан алып 1992 йылға тиклем стратегик тәғәйенләнештәге ракета ғәскәрҙәрендә хәрби хеҙмәт үтә. 11 йыл идара пункттарында хәрби дежурство алып бара, шул иҫәптән өс йыл ракета полкының дежур көстәре командиры була.
1992 йылдан алып 2007 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһының хәрби комиссариаттарында эшләй, шул иҫәптән 2001 йылдан 2007 йылға тиклем Башҡортостан Республикаһының хәрби комиссары урынбаҫары вазифаһын биләй.
2004 йылда Рәсәй Федерацияһы субъектының хәрби комиссары вазифаһына аттестация үтә.
2005 йылда Королев ҡалаһында үткән уҡыу-методик сборҙа Рәсәй Федерацияһы субъекттары хәрби комиссариаттарының беренсе бүлексәһе начальниктары араһында беренсе урын ала.


text:
Төбәктә байрам көндәрендә пенсия таратыу ваҡыты үҙгәрҙе
ӨФӨ, 2015 йыл, 1 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостанда 11 октябрҙә Республика көнөн байрам итеүгә бәйле пенсия таратыу ваҡыты үҙгәрҙе. Өфө һәм Благовещен ҡалаларында, Благовещен, Кушнаренко һәм Өфө райондарында ул 7 октябрҙә — 7 һәм 10, 8 октябрҙә — 8 һәм 11, 9 октябрҙә — 9 һәм 12 октябрь өсөн таратыласаҡ.
Рәсәй Пенсия фонды төбәк бүлексәһенең матбуғат хеҙмәтендә хәбәр итеүҙәренсә, республиканың башҡа райондары һәм ҡалаларында халыҡ түләүҙәрҙе графикка ярашлы аласаҡ, сөнки 12 октябрь почта элемтәһе ойошмалары өсөн ғәҙәти эш көнө буласаҡ. Кредит ойошмаларына аҡса 13 октябрҙә күсерелә.


text:
Фото:
Башҡортостандың сәнғәт оҫталары Ҡырым халҡына байрам бүләк итте
Фото:
Ҡырым Республикаһының Белогорск ҡалаһында үҙәк майҙанда Рәсәй көнөн байрам итеү сиктәрендә Башҡортостан Республикаһының сәнғәт оҫталары һәм Ҡырым Республикаһының Белогорск районы үҙешмәкәр коллективтарының «Беҙ бергә!» тигән ҙур байрам концерты уҙҙы.
Байрам сараларында Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачев етәкселегендә Башҡортостан Республикаһының рәсми делегацияһы һәм Ҡырым Республикаһының мәҙәниәт министры урынбаҫары Светлана Косарич булды. Константин Толкачев урындағы халыҡты һәм байрам ҡунаҡтарын Рәсәй көнө менән ҡотланы һәм Башҡортостан Республикаһы башлығы Рөстәм Хәмитовтың сәләмен еткерҙе. Рәсәйҙең Юғары мөфтөйө Тәлғәт Тажетдиндың сығышы сарала ҡатнашыусыларға ныҡ тәьҫир итте.
Рәсәй менән ҡабаттан ҡушылғандан һуң Ҡырым Республикаһында тәүге тапҡыр Рәсәй көнөн байрам итеү юғары илһөйәрлек дәрте менән үтте. Концерт программаһы Ҡырым Республикаһының Белогорск районы коллективтары ҡатнашлығында «Рәсәй», «Башҡортостан», «Рәсәй халыҡтары», «Беҙ бергә» тигән өлөштәрҙән торҙо.
Концерт Өфө ҡалаһының «Мираҫ» йыр һәм бейеү фольклор ансамбле һәм Белогорск районы художество үҙешмәкәр балалар коллективтары башҡарыуында «Рәсәй сыңдары» йыр-бейеү композицияһынан башланды. Концерт программаһында шулай уҡ Башҡортостандың билдәле артистары: Алена Завьялова, Римма Амангилдина, Вадим Зәкиев, Руслан Сәйфетдинов, Любовь Буторина, Диана Ишниязова, Владимир Орфеев, Миңзифа Исҡужина, Венера Юлгилдина, Марсель Сәйетов, Салауат Мөхәмәтйәров ҡатнашты. «Далан» эстрада-фольклор төркөмө тамашасыларҙы «Рәсәй – Башҡортостан» йыры менән арбаны, уны Артур Туҡтағолов атта һыбай йөрөп башҡарҙы.
Любовь Буторина һәм Диана Ишниязова, Белогорск районы балалар хоры һәм художество үҙешмәкәрлек коллективтары башҡарыуында «Я, ты, он, она» тигән популяр йыр шулай уҡ тамашасыларҙың күңелдәренә хуш килде. Концертты алып барыусылар Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған артисы Рушана Бабич, Искәндәр Урманцев һәм Влада Гудкова тамашасыларҙың кәйефтәрен күтәрҙе. Ҡырым халҡы Башҡортостан Республикаһы артистарының оҫталығынан хайран ҡалды.
Сәфәр сиктәрендә БР мәҙәниәт министры Әминә Шафиҡова райондың мәҙәниәт учреждениеларында булды һәм Ҡырым Республикаһының Мәҙәниәт министрлығы етәкселеге менән осрашты. Осрашыуҙа мәҙәниәт-ара һәм милләт-ара үҙ-ара эш итеү, мәҙәниәт һәм сәнғәт өлкәһендә социаль һәм иҡтисади үҙгәрештәр, ижади коллективтарҙың гастролдәрен ойоштороу, балаларға өҫтәмә белем биреү учреждениеларына методик ярҙам күрһәтеү, музей һәм китапхана эшендә тәжрибә уртаҡлашыу, шулай уҡ ике республиканың мәҙәниәт учреждениелары араһында профессиональ хеҙмәттәшлек мәсьәләләре тикшерелде.
Ҡала стадионында спорт ярыштары уҙҙы, ә үҙәк майҙанда этнографик ихаталар, биҙәү-ҡулланма сәнғәте һәм кәсептәр оҫталығы күргәҙмәләре ойошторолдо.
Байрам Белогорск һәм Башҡортостан артистары ҡатнашлығында киске дискотека менән дауам итте һәм сағыу фейерверк менән тамамланды.


text:
Фото:
Йылайыр районында йәш таланттар конкурсы үтте
Фото:
Башҡортостан Республикаһында Имен бала саҡ һәм ғаилә ҡиммәттәрен нығытыу йылы сиктәрендә Йылайыр районында мәктәпкәсә йәштәге балалар араһында «Йәш таланттар» конкурсы үтте. Унда райондың ун мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһынан балалар ҡатнашты.
Бәйге йыр һәм художестволы бейеү номинацияларында үтте. Һөҙөмтәлә «Ҡояшҡай» (Йылайыр ауылы), «Ҡайынҡай» (Йылайыр ауылы), «Ләйсән» (Һабыр ауылы), «Йәйғор» (Матрай ауылы) бала баҡсалары коллективтары, шулай уҡ Фиҙәлиә Ҡудашева (Исҡужа ауылы), Зарема Таһирова (Яманһаҙ ауылы), «Ләйсән» (Юлдыбай ауылы) бала баҡсаһы ансамбле, «Миләш» (Ҡашҡар ауылы) бала баҡсаһынан дуэт, Стела Филипова (Бирҙәш ауылы) район конкурсында еңеүселәр тип танылды.


text:
Фото:
Республикала БДИ үткәреүгә контроль көсәйтеләсәк
Фото:
Мәктәптәрҙәге сығарылыш имтихандарында мөмкин тиклем дөрөҫлөктө тәьмин итеү маҡсатында Башҡортостанда берҙәм дәүләт имтихандарын үткәреүгә контроль арттырыласаҡ. Был мәсьәлә Мәғариф һәм фән өлкәһендә күҙәтеү буйынса федераль хеҙмәт етәксеһе Любовь Голубеваның Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов менән осрашыуында тикшерелде.
Любовь Глебова билдәләүенсә, БДИ тапшырыу буйынса иң юғары күрһәткестәрҙең береһе беҙҙең республикала. Башҡа төбәктәр менән сағыштырғанда, Башҡортостанда 81-ҙән 96-ға тиклем балл йыйған уҡыусылар байтаҡҡа күберәк. Әммә педагогтар берләшмәһе, имтихандарҙы уңышлы тапшырыуҙың юғары проценты уның ғәҙел тапшырылмауы менән аңлатыла, тип иҫәпләй. Уҡыусыларҙың кемеһенәлер уҡытыусылар ярҙам итә, кемгәлер – интернет. Шуға күрә әле, объектив баһаларға нисек өлгәшергә, тигән һорау тора.
Рөстәм Хәмитов әйтеүенсә, беҙҙең республикала һуңғы йылдарҙа, үкенескә күрә, төрлө өлкәләрҙә өҫтәп яҙыуҙар күҙәтелде. Эре малды һанау, мәҫәлән, уның иҫәбенең әүәлерәк тапшырылған рәсми статистиканан 30 процентҡа кәмерәк булыуын күрһәткән. Шундай уҡ күренештең төҙөлөштә лә күҙәтелеүе билдәле. Юғары һөҙөмтәләр күрһәтеүгә ынтылыштың мәғарифта ла сағылыуына аптырарға түгел.
— Мин тартып-һуҙыу яҡлы түгел, — тине Башҡортостан Президенты.
Рөстәм Хәмитов билдәләүенсә, БДИ буйынса юғары күрһәткестәр кадрҙарҙың төбәктән ситкә китеүенә булышлыҡ итә. Юғары балл алған абитуриенттар Мәскәү һәм Санкт-Петербург вуздарына уҡырға инә. Һәм бик йыш уҡыуын тамамлағандан һуң улар шунда тороп ҡала. Республикаға был отошло түгел, сөнки яҡшы белгестәр бында, урындарҙа кәрәк.
Хәтерегеҙгә төшөрәйек, Башҡортостанда бөгөн 430 мең уҡыусы иҫәпләнә. Шуларҙың 29 меңгә яҡыны быйыл БДИ тапшырҙы.


text:
Башҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитетына яңы етәксе тәғәйенләнде
ӨФӨ, 2016 йыл, 29 август. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ольга Мортазина/.
Светлана Бурдюк Башҡортостандың Тарифтар буйынса дәүләт комитеты рәйесе вазифаһын башҡарыусы итеп тәғәйенләнде. Тейешле указға республика Башлығы Рөстәм Хәмитов ҡул ҡуйған. Икенсе указ менән Ирина Васимирская, пенсияға сығыу сәбәпле, вазифаһынан бушатылды, тип хәбәр итә Башҡортостан Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте.
Светлана Николаевна Бурдюк 1966 йылда Липецк өлкәһендә тыуған. ВЛКСМ Үҙәк комитеты ҡарамағындағы Юғары комсомол мәктәбен һәм Башҡорт дәүләт аграр университетын тамамлаған.
Төрлө йылдарҙа магазин мөдире, «Березовский» совхозының комсомол комитеты секретары, Өфөләге ижад йортонда түңәрәк етәксеһе, «Колос» предприятиеһында һатыусы, «Тандем» предприятиеһында бухгалтер, һуңынан «Өфө һөт заводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең фирма магазинында бухгалтер, «Тәбиғәт» дәүләт унитар предприятиеһында баш бухгалтер, директор урынбаҫары, «Стройпроектсервис» төҙөлөш фирмаһының финанс директоры, Башҡортостандағы Тарифтар буйынса дәүләт комитетының торлаҡ-коммуналь һәм социаль хеҙмәттәрҙе көйләү бүлеге етәксеһе, рәйес урынбаҫары була.


text:
Ҡурғанда «Урал аръяғы биҙәктәре» хореография фестивале уҙасаҡ
ӨФӨ, 2014 йыл, 23 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
4 һәм 5 ноябрҙә «Урал аръяғы биҙәктәре» X төбәк-ара хореография сәнғәте телевизион фестиваль-конкурсының йомғаҡлау этабы уҙасаҡ. Сара Ҡурған өлкә филармонияһы сәхнәһендә үтәсәк, тип хәбәр итте Башҡортостан Республикаһының Силәбе өлкәһендәге Даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров.
4 ноябрҙә өлкә филармонияһында хореография коллективтары сығыш яһаясаҡ. Улар араһында – «Ҙур Урал» һәм «Себер килешеүе» ассоциацияларына ингән, быйыл яҙ уҙған, өлкә территориаль этап еңеүселәре. Ул Новосибирскиҙан, Ульяновскиҙан, Екатеринбургтан, Түбәнге Новгородтан, Силәбенән һәм Ҡаҙағстан Республикаһынан ете коллектив. Өлкә Халыҡ ижады үҙәге мәғлүмәттәренә ярашлы, Урал аръяғын Ҡурған, төбәктең район һәм ҡалалары артистары күрһәтәсәк.
5 ноябрҙә шунда уҡ сағыу гала-концерт һәм «Урал аръяғы биҙәктәре» фестиваль-конкурсы еңеүселәрен бүләкләү тантанаһы уҙасаҡ. Краснодар крайы, Төмән һәм Силәбе өлкәләре белгестәре ингән, жюри төрлө йәш төркөмдәрендә «Традицион халыҡ бейеүе», «Стилләштерелгән халыҡ бейеүе», «Классик бейеү», «Эстрада бейеүе», «Заманса хореография», «Фристайл», «Балалар бейеүе» тигән номинацияларҙа еңеүселәрҙе билдәләйәсәк.
Традицион фестиваль-конкурс 1994 йылдан алып уҙғарыла һәм быйыл үҙенең 20 йыллығын билдәләй. Быйылғы байрам Мәҙәниәт йылына арналған.


text:
Шәмсетдинова Мәсғүҙә Ислам ҡыҙы
Шәмсетдинова Мәсғүҙә Ислам ҡыҙы, Мәсғүҙә Шәмсетдинова — композитор, Татарстан Республикаһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре.
Мәсғүҙә Шәмсетдинова 1955 йылдың 1 июлендә Башҡортостандың Асҡын районы Ҡышлауйылға ауылында тыуған. Ҡазан консерваторияһында юғары белем алып, ижади эшкә керешә. Күп кенә симфонияларында ул татар халҡының тарихына, ҡатлаулы һәм фажиғале яҙмышына мөрәжәғәт итә («Ҡыйссаи Сөйөмбикә», «Мәһди йәки изге Болғар дастаны», «Мәхәббәтнамә», «Болғар-шәрке», «Ибне Фаҙлан», «Сыңғыҙхан», «Дәрүиш»).
Мәсғүҙә Шәмсетдинова фән, фәлсәфә мәсьәләләре, халыҡ ижады менән тәрәндән ҡыҙыҡһынып, Санкт-Петербургта фәлсәфә фәндәре буйынса кандидатлыҡ десертацияһын яҡлай.
2002 йылда ул ғаиләһе менән АҠШ-ҡа күсеп китә. Хәҙер ҙә ул АҠШ-тың Сиэтл ҡалаһында йәшәй.
Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Татар календаре, 2010. «Мәгариф нәшрияты», Ҡазан.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шәмсетдинова Мәсғүҙә Ислам ҡыҙы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2013. — ISBN 978-5-88185-143-9.
- 1 июль көнө тыуғандар
- 1955 йылда тыуғандар
- Алфавит буйынса шәхестәр
- Асҡын районында тыуғандар
- Алфавит буйынса музыканттар
- Алфавит буйынса композиторҙар
- СССР композиторҙары
- Рәсәй композиторҙары
- АҠШ композиторҙары
- Татарстандың атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәрҙәре
- Философия фәндәре кандидаттары
- Ҡазан консерваторияһын тамамлаусылар


text:
Фото:
Башҡортостан урмандарына 38,5 миллион һумлыҡ зыян килтерелгән
Фото:
Башҡортостан урмандарында санитар хәүефһеҙлекте боҙған өсөн БР Урман хужалығы министрлығы инспекторҙары менән ағымдағы йылда 311 протокол төҙөлгән.
Йәнлектәр төйәкләгән ете урындың юҡ ителеүе асыҡланған. Барыһы буйынса административ хоҡуҡ боҙоу тураһында протокол төҙөлгән. “Башинформ” агентлығына министрлыҡтың дәүләт урман контроле һәм күҙәтеүе бүлеге начальнигы Исмәғил Абдуллиндың хәбәр итеүенсә, нигеҙҙә хоҡуҡ боҙоуҙар урман хужалығы эшмәкәрлеге дауамында сүп-сар ҡалдырыу менән бәйле. Тап ошондай сүп-сар урындары зыян килтерә торған организмдар үрсеүенә идеаль мөхит булып тора.
Законһыҙ ағас ҡырҡыуға 448 протокол төҙөлгән. Республиканың урман хужалығына килтерелгән зыян суммаһы 38,5 миллион һум тәшкил итә. Законһыҙ ҡырҡылған ағас — биш мең кубометр самаһы. Уҙған йылдың ошо уҡ осоронда зыян суммаһы 33 процентҡа күберәк булып, 58 миллион һум тәшкил иткән.
БР Урман хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, хоҡуҡ һаҡлау органдарына енәйәт эше асыу өсөн 248 протокол тапшырылған. Уларҙа дөйөм зыян суммаһы 37,9 миллион һум менән баһалана.


text:
Аят
Аят(ғәр. айа — билдә, мөғжизә), айат, Ҡөрьәндә сүрәнең үҙ аллы мәғәнәгә эйә булған иң бәләкәй ритмик өлөшө.
Исламдың дөйөм догматик системаһы үҫеше осоронда — Хоҙайҙың төп “билдәһе”. Мосолман диненә ярашлы, аяттарҙа Алланың ысын һүҙҙәре яҙылған. Мөхәммәт тәүҙә үҙенең вәғәздәрен тәшкил иткән айырым асылыштарҙы аят тип атай. Улар телдән-телгә тапшырыла, ҡайһы бер асылыштарҙың ғына яҙмалары була. Күп кенә аят, текстары үҙенсәлекле булыу арҡаһында, дингә яңы килеүселәргә аңлайышһыҙ була һәм Мөхәммәт улар өсөн аңлатмалар бирә. Ҡөрьәндең яҙма тексы барлыҡҡа килгәс, “Аят” термины Ҡөрьән “шиғырҙарын” билдәләү өсөн ҡулланыла башлай. Ҡөрьәндә, төрлө иҫәп буйынса, хронологик эҙмә-эҙлелек һәм мәғәнәүи бәйләнеш һаҡланмайынса урынлаштырылған 6204, 6226, 6232 йәки 6236 аят бар. Улар бетеүҙәрҙә (башлыса беренсе сүрә “Фатиха”), мәсет, мәҙрәсә, башҡа мосолман учреждениелары, торлаҡ йорт интерьерҙарын биҙәгәндә ҡулланыла, ҡәбер таштарына яҙыла. Башҡорттарҙа үлгәндәрҙе иҫкә алыу һәм ерләү йолаларының бер өлөшө булып торған “аят уҡытыу” йолаһы бар. Шулай уҡ яңы өйгә күскәндә йәки алыҫ юлға сығыр алдынан аят уҡыла.
һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- энциклопедияһы
- 108 сура (Аль-Кяусар) на арабском и в переводах на русский язык
- Сура 108 АЛЬ-КАУСАР в Исламской энциклопедии
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Ҡөрьән Кәрим – башҡорт, татар, урыҫ телдәренә тәржемәләр.
- Ҡөрьән Кәрим (транскрипциялар) //мөх. Нурмөхәмәт Сөйәрғолов // - Стәрлетамаҡ, ҡала типографияһы, 2007,609 бит.
- Тәсһилүл бәйән (Ҡөрьән Кәримдең еңеләйтелгән аңлатмаһы), 1-4 томдар – Ҡазан, 2004


text:
"Байыҡ" башҡорт бейеүе Республика балалар конкурсы тураһында
Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов "Байыҡ" башҡорт бейеүе Республика балалар конкурсы тураһында”ғы Указға ҡул ҡуйҙы. Был башҡорт халҡының мәҙәни һәм рухи мираҫын һаҡлау, үҙешмәкәр халыҡ ижадын популярлаштырыу, ижади йәштәрҙең халыҡ хореографияһына ҡыҙыҡһыныуын көсәйтеү маҡсаттарында эшләнде.
Указға ярашлы, Башҡортостанда йыл һайын 3 йәштән 15 йәшкә тиклемге башҡарыусылар араһында Башҡортостан Республикаһы Президенты приздарына "Байыҡ" башҡорт бейеүе Республика балалар конкурсы үткәреләсәк.
Хөкүмәткә Республика балалар конкурсы тураһында Положение эшләргә һәм раҫларға, уны әҙерләү һәм үткәреү буйынса комиссия составын төҙөргә һәм раҫларға күрһәтмә бирелде. БР Мәҙәниәт һәм милли сәйәсәт министрлығына, "Башҡортостан" телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһына конкурсты әҙерләү һәм үткәреүҙе ойошторорға ҡушылды. БР Хөкүмәте ҡарамағындағы Матбуғат, нәшриәт һәм полиграфия эштәре буйынса идаралыҡҡа һәм "Башҡортостан" телерадиокомпанияһы дәүләт унитар предприятиеһына — конкурсты киң мәғлүмәт сараларында яҡтыртыуҙы тәьмин итергә.
Был Указдың үтәлешенә контроллек итеү Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәтенә йөкмәтелде.


text:
Фото:
Рөстәм Хәмитов Германия Федератив Республикаһының эре компаниялары вәкилдәре менән осрашты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 25 октябрҙә Германия Федератив Республикаһының эшлекле даирәһе делегацияһы менән осрашты. Уның составына үҙ өлкәһендә донъя кимәлендәге лидерҙар — эре компаниялар һәм холдингтар вәкилдәре ингән. Осрашыуҙа шулай уҡ Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтов, республиканың Сауҙа-сәнәғәт палатаһы президенты Юрий Пустовгаров ҡатнашты.
— Беҙ республикаға килгән ҡунаҡтарыбыҙға һәр саҡ шатбыҙ, әммә айырыуса күп йылдар дауамында дуҫ булғандарҙың ҡәҙерен беләбеҙ. Германиянан коллегаларыбыҙ ҙа улар иҫәбендә, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов, Германия Федератив Республикаһының эшлекле даирәһе делегацияһын сәләмләп.
Республика Президенты һуңғы ун йылда немец эшҡыуарҙарының эшлекле бәйләнештәр булдырыу өсөн Башҡортостанға бер нисә тапҡыр килеп ҡайтыуы тураһында хәбәр итте.
— Бөгөн хеҙмәттәшлек өлкәһендә ярайһы ҙур, әммә тулыһынса ғәмәлгә ашырылмаған потенциал бар, — тине Рөстәм Хәмитов. — Бөгөн күрһәтелгән әүҙемлек әле булған бәйләнештәрҙе үҫтереүгә ныҡ ҡына йоғонто яһар, тип ышанам. Уның һөҙөмтәһендә яңы контракттар төҙөлһөн һәм яңы проекттар тормошҡа ашырылһын ине, тигән теләктәмен.
Рөстәм Хәмитов, бөгөн Башҡортостан модернизациялау этабында тора, шуға күрә инвесторҙар йәлеп итеү мәсьәләһе айырыуса көнүҙәк, тип билдәләне. Һәм был процестарҙы ҡулайлаштырыу өсөн төбәктә һуңғы йылда закондар сығарыу өлкәһендә ҙур эштәр башҡарылған.
— Башҡортостан Президенты булараҡ мин бөтә инвесторҙарға ҡарата ғәҙел ҡараш буласағын гарантиялайым, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. – Германия инвесторҙарының Башҡортостан еренә күпләп килеүен теләйем. Беҙҙе машиналар эшләү, ағас эшкәртеү, ауыл хужалығы, химия, ғөмүмән, бөтә йүнәлештәр ҙә ҡыҙыҡһындыра. Берлектәге эшмәкәрлек һөҙөмтәле булһын өсөн мин барыһын да эшләйәсәкмен.
— Ике ил, Рәсәй менән Германия Федератив Республикаһы араһындағы мөнәсәбәттәрҙең һуңғы йылда йылдам үҫешеүе күҙәтелә, — тип билдәләне үҙенең сиратында Рәсәй йүнәлеше өсөн яуаплы ГФР Иҡтисад һәм технологияар министрлығы вәкиле Андреас Нойманн.
Уның фекеренсә, был Германия Федератив Республикаһы менән Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары араһындағы иҡтисади бәйләнештәрендә лә сағыла. Андреас Нойманн, Башҡортостан менән Германия Федератив Республикаһы араһындағы мөнәсәбәттәр артабан дауам ителһен һәм киңәйһен, тигән теләген әйтте.
Германия бизнес-берләшмәһе вәкилдәре осрашыуҙа республикала тормошҡа ашырырға әҙер аныҡ проекттар хаҡында һөйләне. Мәҫәлән, Башҡортостан баҙарына бер нисә йыл ауыл хужалығы культуралары орлоҡтарын ташыған компания Башҡортостанда немец-башҡорт аграр мәктәбен асырға тәҡдим итте. Рөстәм Хәмитов был фекерҙе хупланы.
Республика Президенты Бөрө районында альтернатив шәкәр заводы производствоһы буйынса завод төҙөү, шулай уҡ Стәрлетамаҡтағы «Сода» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә яңы производство булдырыу кеүек проекттарҙы ла ыңғай ҡабул итте. Германияның логистик компанияһы бәләкәй габаритлы йөктәр ташыу буйынса тәжрибәһен файҙаланырға тәҡдим итте.
Республикала тормошҡа ашырылған кохлеар имплантация программаһы буйынса беҙгә яҡшы таныш Карин Ван Моурик Башҡортостанда йәнә бер эшләнмәне – битте протезлауҙы индерергә тәҡдим итте. Әммә бының өсөн, уның әйтеүенсә, төбәк етәкселегенән финанс ярҙамы, шулай уҡ закондар сығарыу базаһына төҙәтмәләр индерергә кәрәк. Республика Президенты тәҡдимде хупланы һәм бөтә ҡыйынлыҡтарҙы ла хәл итергә мөмкин, тип билдәләне.
Бер нисә немец компаниялары беҙҙең төбәккә нефть эшкәртеү һәм нефть химияһы, машиналар эшләү, производство ҡорамалдары өлкәһендә хеҙмәттәшлек итеү юлдарын табыу ниәтендә килгән. Ҡайһы бер компаниялар ҡалдыҡтарҙы, шул иҫәптән малсылыҡ ҡалдыҡтарын эшкәртеү өлкәһендәге эшләнмәләрен тәҡдим итергә теләй.
Башҡортостан Президенты, бындай хеҙмәттәшлекте көйләү өсөн республикала бөтә тәүшарттар ҙа бар, тип билдәләне.
— Беҙҙең төбәк — ышаныслы партнер, — тип белдерҙе Рөстәм Хәмитов. — Беҙ ҙә бындай бәйләнештәрҙе үҫтереү яҡлы. Республика территорияһында эшләргә ҡарар итһәгеҙ, хеҙмәттәшлек ике яҡҡа ла файҙалы һәм уңышлы буласаҡ, тип гарантиялай алам. Асыҡлыҡ һәм ғәҙеллек — беҙҙең принцип.
Осрашыуҙы йомғаҡлап, Андреас Нойманн Башҡортостан Президентына киләһе йылда Германияла республика мөмкинлектәренең презентацияһын үткәрергә тәҡдим итте.


text:
24 декабрь – Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы көнө
1993 йылдың 24 декабрендә — 16 йыл элек — Башҡортостан Конституцияһы ҡабул ителә, ул республикабыҙҙың яңы дәүләт конструкцияһына хоҡуҡи нигеҙ һала. Төп Закон Башҡортостан өлгәшкән һәм Рәсәй үҫешенә уның индергән өлөшөн билдәләгән тәғәйен сәйәси, иҡтисади, социаль һөҙөмтәләрҙә бойомға ашҡан принципиаль үҫеш йүнәлештәрен билдәләне.
Уҙған йылдарҙа республиканың конституцион үҫешендә бер нисә этапты айырып күрһәтергә мөмкин. 90-сы йылдар башында Рәсәй Федерацияһында һәм уға ингән республикаларҙа киң конституцион процесс башлана. 1990 йылдың 11 октябрендә Башҡортостандың дәүләт суверенитеты тураһында Декларация ҡабул итеү республиканың яңы Конституцияһын әҙерләү өсөн төп тәүшарт булып тора. 13 октябрҙә инде, Декларация ҡабул иткәндән һуң бер көн үткәс, конституция комиссияһы төҙөлә, уға ҡатмарлы сәйәси шарттарҙа — Рәсәй Конституцияһын тикшереү менән бәйле киҫкенләшкән, сәйәси көрсөк һәм 1993 йылдың октябрендә Юғары Советты таратыу менән тамамланған, илдә Юғары Совет менән Президенттың ҡаршы тороу шарттарында эшләргә тура килә. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, республиканың Төп Законы проекты өҫтөндә эш туҡталмай һәм уны ҡабул итеүгә ирешелә.
Рәсәй менән бер үк ваҡытта тиерлек, 12 көнгә генә айырма менән, 1993 йылдың 24 декабрендә республика Юғары Советы Башҡортостанды Рәсәй Федерацияһы менән үҙ мөнәсәбәттәрен ике яҡлы килешеүҙәр нигеҙендә төҙөүсе суверенлы демократик дәүләт итеп иғлан иткән яңы Конституция ҡабул итә. 1994 йылдың 3 авгусында Рәсәй Федерацияһы менән Башҡортостан Республикаһы араһында вәкәләттәрҙе сикләү тураһында Договорға ҡул ҡуйыу республика Конституцияһының законлылығын раҫлай һәм Башҡортостан менән Рәсәйҙең үҙ-ара аныҡ эш итеү механизмын билдәләй.
Башҡортостан Республикаһы Конституцияһына 2006 йылда илдә башҡарма власть вертикале нығыныу, Рәсәй Федерацияһы субъекттарының юғары вазифа башҡарыусыларына вәкәләттәр йөкмәтеүҙең яңы тәртибе, муниципаль реформа үткәреү менән бәйле билдәле бер үҙгәрештәр индерелә. Ахыр килеп, 2008 йылда Башҡортостан Республикһы дәүләт гимны тексын әҙерләү менән бәйле республика Конституцияһының 122-се статьяһы аныҡлана.
Республиканың яңыртылған Конституцияһы, һис шикһеҙ, хоҡуҡи системаның сифат кимәлен яҡшыртыу, республика ҡануниәтен камиллаштырыу өсөн тәүшарттар тыуҙыра. Улай ғына ла түгел. Рәсәй дәүләтенең хоҡуҡи нигеҙен, ил Конституцияһы ғына түгел, шулай уҡ республикалар конституциялары, Федерация субъекттарының уставтары һәм закондары ла тәшкил итеүен оноторға ярамай. Күп республика закондары, айырыуса социаль мәсьәләләр буйынса, федераль закондарҙы яңыртҡанда файҙаланылыуы мөмкин.
— Дауыллы үҙгәрештәр дәүерендә Конституция республиканың хоҡуҡи дәүләт, Рәсәйҙең иҡтисади үҫешкән һәм сәйәси тотороҡло төбәге булараҡ формалашыуы өсөн законлы нигеҙ һалды, — тип билдәләне Башҡортостан Президенты Мортаза Рәхимов, республиканың Төп Законының 15 йыллығына арналған тантаналы йыйылышта сығыш яһап. — Ул беҙҙең сәйәси-хоҡуҡи системаның нигеҙе һәм иң мөһим символы булды һәм булып ҡала, Башҡортостан халыҡтарының тарихи юлын һәм ҡаҙаныштарын сағылдыра.
Был ҡаҙаныштарҙың иң мөһиме – көслө социаль сәйәсәт менән социаль дәүләт төҙөү.


text:
«Һабантуй» халыҡ байрамы Башҡортостандың туғыҙ ҡалаһында һәм 54 районында уҙасаҡ
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовтың указына ярашлы, «Һабантуй» халыҡ байрамы 2014 йылда республиканың 54 районында һәм туғыҙ ҡалаһында уҙасаҡ.
31 майҙа һабантуйҙар туғыҙ районда – Әлшәй, Ауырғазы, Бишбүләк, Дәүләкән, Ҡырмыҫҡалы, Күгәрсен, Көйөргәҙе, Федровка, Хәйбулла һәм Стәрлетамаҡ ҡалаһында үтәсәк.
6 июндә байрам эстафетаһын Йылайыр районы ҡабул итәсәк.
31 район – Әбйәлил, Архангель, Асҡын, Баҡалы, Балтас, Бәләбәй, Белорет, Бөрө, Благовар, Благовещен, Бүздәк, Бөрйән, Ғафури, Дүртөйлө, Йәрмәкәй, Ейәнсура, Илеш, Ҡалтасы, Ҡариҙел, Краснокама, Кушнарен, Мәләүез, Миәкә, Стәрлебаш, Тәтешле, Туймазы, Өфө, Учалы, Шишмә, Шаран, Яңауыл һәм Күмертау ҡалаһы «һабан байрамын» 7 июндә билдәләйәсәк.
12 июндә һабантуй һигеҙ районда – Баймаҡ, Балаҡатай, Борай, Дыуан, Иглин, Ишембай, Ҡыйғы, Мәсетле һәм өс ҡалала – Өфөлә, Ағиҙелдә һәм Октябрьскийҙа уҙасаҡ.
14 июндә байрам Мишкә, Нуриман, Стәрлетамаҡ һәм Саҡмағош райондарында, 5 июлдә Салауат районында ойошторола.
10 августа һабантуйҙы Межгорье, 30 августа Нефтекама, 6 сентябрҙә Салауат һәм 11 октябрҙә Сибай байрам итәсәк.
Указға ярашлы профилле министрлыҡ һәм ведомстволарға Һабантуйҙы әҙерләүҙә һәм үткәреүҙә ҡатнашыу буйынса йөкләмәләр бирелгән.


text:
Торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыу тураһында иң яҡшы материал авторы 100 мең һум аҡса аласаҡ
Башҡортостан Хөкүмәте киң мәғлүмәт сараларында 2012 йылға торлаҡ-коммуналь хужалыҡты реформалаштырыуҙы иң яҡшы яҡтыртыуға республика конкурсы иғлан итә.
Бәйге түбәндәге дүрт номинация буйынса үткәрелә: «Матбуғат баҫмалары», «Тармаҡ матбуғат баҫмалары», «Телевизион тапшырыуҙар һәм сюжеттар» һәм «Интернет-публикациялар». Һәр береһендә өсөшәр призер билдәләнәсәк, 70 меңдән 100 мең һумға тиклем аҡсалата премиялар ҡаралған.
Республика Хөкүмәте бойороғона ярашлы, премия фондының 50 проценты – мәғлүмәт биреүгә, аныҡлау эшенә, ҡалған 50 проценты проектты ойоштороуҙа ҡатнашҡан предприятиелар, ойошмалар, учреждениелар хеҙмәткәрҙәренә премия биреүгә файҙаланылырға тейеш.
Конкурсҡа йомғаҡ 2013 йылдың 10 февраленә тиклем яһаласаҡ.


text:
Фото:
Өфөлә 2021 йылда Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса бөтә донъя уйындары үтәсәк
Фото:
10 ноябрҙә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов Рәсәйҙең Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре комитеты идараһы ағзалары – Европа йөҙөү лигаһы вице-президенты, Халыҡ-ара йөҙөү федерацияһы бюроһы ағзаһы Геннадий Алешин һәм Рәсәй Дзюдо федерацияһы вице-президенты Александр Беспутин, шулай уҡ Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре комитетының спорт буйынса директоры Евгений Селиванов, Башҡортостан Республикаһының йәштәр сәйәсәте һәм спорт министры Александр Никерин менән осрашты.
Осрашыуҙа Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре комитеты менән Рәсәй Федерацияһының Спорт, туризм һәм йәштәр сәйәсәте министрлығының илдә был спорт төрҙәрен популярлаштырыу өлкәһендә үҙ-ара килешеп эш итеүе тикшерелде.
2021 йылда Милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса бөтә донъя уйындарын Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә үткәреү осрашыуҙың төп темаһы булды. Был юҫыҡта эш башланған да инде.
2012 йылда Өфөлә милли һәм олимпия уйындарына индерелмәгән спорт төрҙәре буйынса Рәсәй чемпионаты үткәреләсәк. Программа нигеҙҙә Халыҡ-ара уйындар форматына индерелгән спорт төрҙәренән торасаҡ. Был 30-ға яҡын традицион булмаған спорт төрө.


text:
Көньяҡ Дакота
Көньяҡ Дакота (ингл. South Dakota) — АҠШ штаты. Штаттың тәртип номеры — 23. 1889 йылдың 2 ноябрендә төҙөлгән. Элек Висконсин територияһы исеме менән йөрөгән. Штаттың ҡушаматы — Рашмор тауы штаты.
2012 йылғы мәғлүмәт буйынса Көньяҡ Дакота штатында 833 354 кеше йәшәй, халыҡ тығыҙлығы бер квадрат км-ға 4,19 кеше. АҠШ штаттары араһында халыҡ һаны буйынса урыны — 20.
Майҙаны 199 905 кв.км, шуның 1,6 % һыу майҙаны.
Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫтәлекле урындар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Рашмор, тауҙа Джордж Вашингтон, Томас Джефферсон, Теодор Рузвельт һәм Авраам Линкольн скульптуралары булыуына танылыу тапҡан.


text:
Халыҡ-ара балалар уйындарының иң яҡшы эмблемаһы һәм талисманына конкурс оҙайтылды
Башҡортостан Республикаһының Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы Халыҡ-ара балалар уйындары эмблемаһы һәм талисманының иң яҡшы проектына конкурсты 2012 йылдың 23 ғинуарына тиклем оҙайтты.
Конкурста ҡатнашыуға ижади берләшмәләр, профессиональ рәссамдар, юғары һәм урта махсус уҡыу йорттары студенттары һәм уҡытыусылары, шулай уҡ реклама менән шөғөлләнгән предприятиелар, реклама агентлыҡтары һәм үҙешмәкәр рәссамдар саҡырыла.
Иң үҙенсәлекле, иҫтә ҡалырлыҡ талисман һәм эмблема авторын аҡсалата премия, грамота һәм Башҡортостанда үтәсәк Халыҡ-ара балалар уйындарының барлыҡ ярыштарына ла билеттар көтә.
Һәм иң мөһиме – ул эшләгән эмблема халыҡ-ара ярыштарҙың сувенир продукцияһын, афишаларын һәм плакаттарын биҙәйәсәк.
Конкурс материалдары һәм заявка электрон вариантта 450000, Өфө ҡалаһы, Ленин урамы, 10, 11-се офис адресы буйынса йәки mail@metod-center.ru электрон почтаһы аша ҡабул ителә.
Өҫтәмә мәғлүмәтте 8(347)251-16-32 телефоны буйынса алырға мөмкин.
VI Халыҡ-ара балалар уйындары Өфөлә 2013 йылдың 26 февраленән 3 мартына тиклем үтәсәк. Башҡортостандың баш ҡалаһында донъяның 20-нән ашыу иленән 12-15 йәштәрҙәге меңгә яҡын йәш спортсы йыйыласаҡ.


text:
Матбуғат көнөндә республикала өлкәнең иң яҡшы хеҙмәткәрҙәре бүләкләнәсәк
Рәсәй матбуғаты көнөнә Башҡортостандың иң яҡшы журналистары наградалар аласаҡ. Һөнәри байрам менән хеҙмәттәштәрен республиканың элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов ҡотлаясаҡ. Тантаналы сара 13 ғинуарҙа Өфөлә «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы бинаһында үтәсәк.
Республика киң мәғлүмәт сараларының иң лайыҡлы вәкилдәренә Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлыҡтарының почет грамоталары тапшырыласаҡ, ҡайһы берәүҙәренә өлкәнең атҡаҙанған хеҙмәткәре исеме биреләсәк. Бынан тыш, был көндө һөнәри конкурстарҙа еңеүселәрҙе иғлан итәсәктәр. Наградланыусылар исемлегендә йәмғеһе 40-тан ашыу кеше бар, тип хәбәр иттеләр «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығынан.


text:
Яҡташыбыҙ Кристина Осипова — халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы Фото: Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы сайтынан
Яҡташыбыҙ Кристина Осипова — халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы
Яҡташыбыҙ Кристина Осипова — халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы Фото: Башҡортостандың Йәштәр сәйәсәте һәм спорт министрлығы сайтынан
ӨФӨ, 2015 йыл, 5 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Эльмира Сабирова/.
Өфөнән Кристина Осипова 16 йәшкә тиклемге ҡыҙҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса донъя чемпионы исемен яуланы. Нидерландтарҙа уҙған донъя беренселегендә 10, 13, 16 һәм 19 йәшкәсә егеттәр һәм ҡыҙҙар ҡатнашты.
Рәсәй өсөн 19 йәш шашкасы, Башҡортостандан алты спортсы сығыш яһаны. Улар араһында өфөләр Марсель Шәрәфетдинов, Кристина Осипова, Тамерлан Әхмәров, Даниил Ильин, шулай уҡ Ишембайҙан Агата Парахина, Руфина Әйүпова бар.
Башҡортостан спортсылары иң көслө унау иҫәбенә инде, ике тапҡыр призер булды. Кристина Осипованан тыш, ошо уҡ төркөмдә (16 йәшкәсә) Агата Парахина 6-7 урынды бүлеште, Руфина Әйүпова — туғыҙынсы. Марсель Шәрәфетдинов та туғыҙынсы булды. Даниил Ильин 13 йәшкә тиклемге малайҙар араһында өсөнсө, Тамерлан Әхмәров — алтынсы.
Кристина Осипова — команда зачетында Рәсәй чемпионы (Башҡортостандың йыйылма командаһы составында), 2013 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында халыҡ-ара шашка буйынса Рәсәй кубогына эйә булыусы. 14 йәшкә тиклемге ҡыҙҙар араһында донъя беренселегендә бронза призер (2013 йыл).


text:
Абхазия менән Башҡортостан хеҙмәттәшлек йүнәлешен билдәләне
Республика хөкүмәте премьер-министры Раил Сарбаев һәм Абхазия хөкүмәте рәйесе Сергей Шамба ике республика араһында хеҙмәттәшлекте үҫтереү буйынса саралар планына ҡул ҡуйҙы.
Абхазия менән Башҡортостан араһында бәйләнештәр үҙ-ара уңайлы проекттарҙы ғәмәлгә ашырыуға мөмкинлек асылған яңы шарттарҙа үҫеш ала, Башҡортостандың тәҡдимдәре ҙур ҡыҙыҡһыныу уятты, беҙ төҙөлөш һәм ауыл хужалығы техникаһын, йәмәғәт транспортын һатып алырға әҙербеҙ, тине Абхазия хөкүмәте рәйесе Сергей Шамба.
Республика хөкүмәте премьер-министры Раил Сарбаев билдәләүенсә, Башҡортостан Абхазия менән 1994-се йылда уҡ дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйған төбәктәрҙең береһе. 2005-се йылда был килешеү яңыртылды.


text:
Төбәктә талпан тешләүҙән 2,9 меңдән ашыу кеше зыян күргән
Башҡортостандың дауалау-профилактика учреждениеларына талпан тешләүҙән зыян күргән 2975 кеше мөрәжәғәт иткән, уларҙың 36,4 проценты – балалар, тип хәбәр итә Роспотребнадзорҙың Башҡортостандағы идаралығы. Ул 2013 йылдың ошо уҡ осоро менән сағыштырмаса ике тапҡырға тиерлек аҙыраҡ. Ул саҡта 4840 кеше тешләнгәйне. Мөрәжәғәт иткәндәрҙең 31 процентына, шул иҫәптән балаларҙың 79,8 процентына иммуноглобулин профилактикаһы үткәрелгән.
БР Гигиена һәм эпидемиология үҙәге лабораторияһында талпандың әүҙемлек миҙгеленән башлап (1 апрелдән) республика халҡы 2492 бөжәк килтергән. Уларҙың 107-һендә (4,3 проценты) энцефалит вирусы асыҡланған. 2013 йылдың ошо уҡ осоронда 2667 талпан тикшерелгән, уларҙың 146-һы (5,5 проценты) сирле тип табылған.
Ағымдағы йылда кешеләрҙең талпан энцефалиты менән сирләгән осраҡтары теркәлмәгән.


text:
Бөгөн йәһүдтәр иң ҡайғылы датаны билдәләй
10-сы Тевета көнө йәһуд календарында иң ҡайғылы дата тип иҫәпләнә. Риүәйәттәргә ярашлы, тап бөгөн Иерусалим ҡалаһы емерелгән.
10-сы Тевета көнө тарихы былай. Йәһүдтәрҙең йылъяҙмаһы буйынса 3336 йылда (беҙҙең эраға тиклем 424 йылда) вавилон батшаһы Навуходоносор Иерусалимға һөжүм башлай. Оҙайлы һәм ауыр алыш ҡаланы баҫып алыу менән тамамлана. Һөҙөмтәлә йәһүд ғибәҙәтханаһы яндырыла, ә үҙҙәре Вавилонға ҡыуыла. Шул осорҙан алып 10-сы Тевета ғибәҙәт ҡылыуҙар пост көнө тип билдәләнелә.
10-сы Тевета менән тағы бер йәһүд тарихы бәйле – Торҙы грек теленә тәржемә итеү. Иудаизмда был ваҡиға Алтын Буға мифы менән сағыштырыла. Йылъяҙмала ул былай һүрәтләнә.
Птолемей Икенсе – эллин Египтының хаҡимы, Торҙың илаһи килеп сығыуын тәбиғәт закондарына ҡаршы килтереү мөмкинселектәрен эҙләй. Бының өсөн ул 72 йәһүд аҡыл эйәһен саҡырта һәм Торҙы грек теленә тәржемә итергә ҡуша. Фекер айырмалыҡтарын тыуҙырыу маҡсатында, һәр бер аҡыл эйәһен айырым бүлмәгә ултырта. Ни өсөн тигәндә, грек традициялары буйынса төрлө фекерлелек сығанаҡтың түбән мәғәнәлегенә килтерә. Әммә бөтә 72 тәржемә лә оҡшаш булып сыға.
Беҙҙең дәүерҙә 10-сы Тевет көнө өсөнсө мәғәнәне ала. Ул йәһүдтәрҙә үлеү ваҡыты билдәһеҙ һәм ғибәҙәт ҡылырлыҡ кешеләре булмағандарҙы иҫләү көнө тип иғлан ителгән.


text:
Силәбелә башҡорт шағиры Урал Ҡолошовтың юбилей кисәһе уҙҙы
ӨФӨ, 2016 йыл, 15 март. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Силәбелә Шәйехзада Бабич исемендәге 15-се китапханала әҙәби-музыкаль кисә уҙҙы. Сара Силәбе өлкәһе Сосновка районындағы балалар сәнғәт мәктәбе уҡытыусыһы, башҡорт шағиры Урал Ҡолошовтың 50 йәшенә арналды.
Башҡортостандың Силәбе өлкәһендәге даими вәкиллегенең матбуғат секретары Михаил Хәбиров хәбәр итеүенсә, сара барышында «Күңел йылыһы» тип аталған яңы китаптың исем туйы булды. Йыйылыусылар авторҙың эштәрен һәм балаларҙың рәсемдәрен ҡараны. Осрашыуҙа Силәбе өлкәһе Мәҙәниәт министрлығының милли сәйәсәт идаралығы етәксеһе Илья Аносов, Сосновка районының мәҙәниәт идаралығы етәксеһе Татьяна Маркина, М.Аҡмулла исемендәге Силәбе өлкә әҙәби берләшмәһе етәксеһе, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Ҡамса Мортазин, «Уралым» башҡорт гәзите мөхәррире Нурия Иҡсанова, Аҡмулла исемендәге әҙәби берләшмә ағзалары, «Шишмә» китапханаһы уҡыусылары, ижади интеллигенция вәкилдәре ҡатнашты.
Әҙәби осрашыу Урал Ҡолошовтың ижады менән танышыуҙан башланды. Экранда шағир хаҡында «Көньяҡ Урал» Силәбе дәүләт телерадиокомпанияһы төшөргән сюжет күрһәтелде. Ҡамса Мортазин Урал Ҡолошовтың тормошо һәм ижады тураһында һөйләне. Китапхананың даими уҡыусылары уның тыуған еренә бағышланған шиғырҙарын уҡыны. Байрам кисәһен концерт номерҙары биҙәне. Осрашыу һуңында шағир автограф таратты.
Мөдир Көнһылыу Әйүпова һүҙҙәренсә, китапханала бындай әҙәби кисәләр йыш ойошторола. Һуңғы ваҡытта китапхана ҡалала һәм өлкәлә йәшәүсе башҡорт һәм татар халҡының мәҙәни үҙәгенә әүерелде. Быйыл Шәйехзада Бабич исемендәге 15-се китапхананың барлыҡҡа килеүенә 110 йыл тулыу киң билдәләнәсәк.


text:
Ҡурайсы Рәмил Ғәйзуллин Төркиәлә ҡурай эшләү технологияһын күрһәтәсәк
Башҡортостан Милли халыҡ инструменттары оркестрының художество етәксеһе Рәмил Ғәйзуллин «International Kaval Symposium» милли тынлы музыка ҡоралдарына арналған халыҡ-ара симпозиумда ҡатнашасаҡ. Форум Истанбулда 20-21 февралдә үтә. Республиканың халыҡ артисы үҙенең ижадында ҡулланған башҡорт музыка ҡоралдары тураһында һөйләйәсәк. Шулай уҡ Рәмил Ғәйзуллин конференцияла ҡатнашыусыларға ҡурай үләненең кибеп ҡороған һабағынан, көпшәһенән башҡорт музыка ҡоралын әҙерләү традицион технологияһы буйынса оҫталыҡ-класы күрһәтәсәк. Сараны Истанбул технология университеты һәм дәүләт консерваторияһы ойоштора, тип хәбәр иттеләр Башҡортостандың Мәҙәниәт министрлығынан.


text:
132 уҡыусы Мәскәүгә Кремль шыршыһына барасаҡ
Рәсәйҙең бөтә төбәктәренән уҡыусылар ҡатнашасаҡ традицион Президент шыршыһы 26 декабрҙә Дәүләт Кремль һарайында үтәсәк. Башҡортостандан Мәскәүгә 132 уҡыусы барасаҡ. Төп Яңы йыл тамашаһында ҡатнашыу бәхете уҡыуҙа, спортта, ижадта алдынғы булған балаларға, төрлө конкурстарҙа, олимпиадаларҙа һәм фестивалдәрҙә еңеүселәргә тейҙе. Шулай уҡ делегация составында хәрби бурысын үтәгәндә һәләк булған хәрби хеҙмәткәрҙәр ғаиләләренән, күп балалы, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙен балалар ҙа бар.
Дөйөм Рәсәй шыршыһы инде һигеҙенсе йыл рәттән үткәрелә, был ваҡыт эсендә унда республиканың 1000-дән ашыу балаһы барып ҡайтты.
БР Мәғариф министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, уҡыусыларҙы был сәфәрҙәрендә педагогтар оҙатып барасаҡ, бәхетһеҙлек осраҡтарынан ҡурсалау маҡсатында врачтар һәм хоҡуҡ һаҡлау органдары хеҙмәткәрҙәре лә барасаҡ.


text:
Өфөләге балалар йортонда хәйриә концерты үтәсәк
Йома, 15 октябрҙә, Өфөнөң 9-сы балалар йортонда концерт үтәсәк —Фәрит Камаев исемендәге 2-се балалар сәнғәт мәктәбе тәрбиәләнеүселәре тиҫтерҙәре алдында сығыш яһаясаҡ.
"Башинформ" агентлығына Владимир Спиваков исемендәге Халыҡ-ара хәйриә фондының Башҡортостан Республикаһындағы филиалы директоры Ғәлиә Камаеваның хәбәр итеүенсә, был концерт БР-ҙағы В.Спиваков исемендәге Халыҡ-ара хәйриә фонды филиалының "Балалар балаларға" концерт-осрашыуҙар циклы хәйриә программаһын дауам итә. Программа Волга буйы федераль округының "Балалыҡты ҡайтарыу" тип аталған ата-әсәләр ҡурсалауынан мәхрүм балаларға ярҙам проекы сиктәрендә үткәрелә.
Концерт 9-сы балалар йортонда 15.00-дә башлана.


text:
Төҙөлөш комплексында эш хаҡы буйынса бурыс 4 млн һумдан ашҡан
Башҡортостандың төҙөлөш тармағында ағымдағы йылдың 1 ғинуарына ҡарата эш хаҡы буйынса кисектерелгән бурыс дүрт миллион һумдан ашҡан. Металға ҡарамаған минераль продукттар сәнәғәтендә – 4991 мең һум. Ҡайһы бер ойошмаларҙа социаль характерҙағы түләүҙәрҙең кәметелеүе күҙәтелгән. Был турала «Башинформ» агентлығына БР Төҙөлөш һәм архитектура буйынса дәүләт комитетының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Төҙөлөш комплексының 47 ойошмаһында беренсе разрядлы эшсенең тариф ставкаһы һуңлатып индексацияланған. Быйылғы йылдың 1 ғинуарына ҡарата ул Республика өс яҡлы комиссияһы менән билдәләнгән норманан түбән. Торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж төҙөлөш тармағы хеҙмәткәрҙәрен торлаҡ менән тәьмин итеү буйынса программалар ҙа әүҙем әҙерләнмәгән. Хеҙмәт һаҡлау талаптарын боҙоу осраҡтары ла теркәлгән.


text:
Республика халҡы көнкүреш техникаһын һәм автомобилдәрҙе аҙыраҡ ала башлаған
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда йәшәүселәр көнкүреш техникаһын аҙыраҡ ала башлаған. Башҡортостанстаттың 2014 йылдың сентябренән алып декабргә тиклем үткәргән тикшеренеүҙәре ошо хаҡта һөйләй.
Мәҫәлән, ошо осор эсендә һыуытҡыс һатып алыу мөмкинлеге 23,1 процентҡа, кер йыйыу машинаһы — 20,4 процентҡа, төҫлө телевизор — 27, 6 процентҡа, илдә сығарылған еңел машина — 11,9 процентҡа, сит ил маркалы еңел автомобиль 16,4 процентҡа кәмегән.
Башҡортостанстатта билдәләүҙәренсә, 2014 йылда энергия ресурстарына хаҡтарҙың кәмеүе һәм санкциялар арҡаһында иҡтисади хәлдең насарайыуы, шуға ярашлы, халыҡтың килеме кәмеүе күҙәтелде. Был йыл һуңында айырыуса асыҡ сағылды. Ҡулланыусылар баҙарында хаҡтарҙың артыуы һатып алыу һәләтенең кәмеүенә килтерҙе.


text:
Республикала законһыҙ рәүештә 26,3 мең кубометр ер аҫты байлыҡтары ҡаҙылған
2009 йылда республикала киң таралған ҡаҙылма байлыҡтарҙы табыу буйынса 95 осраҡ асыҡланған. Законһыҙ рәүештә 26,3 мең кубометр ер аҫты байлыҡтары ҡаҙылған, тип хәбәр итте БР Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы коллегияһы ултырышында Иҙел Шәйәхмәтов. Бөтә асыҡланған осраҡтар буйынса материалдар хоҡуҡ һаҡлау органдарына ебәрелде.
Экология министрлығы 2009 йылда киң таралған ҡаҙылма байлыҡтар өлкәһендә дәүләт геологик контроль тәртибендә үткәргән тикшереүҙәр һөҙөмтәләре буйынса 939,5 мең һумлыҡ 158 штраф һалынды.
— Лицензия килешеүҙәрен үтәмәү сәбәпле, ваҡытынан алда ғәмәлдән сығарылған лицензиялар һаны 2006 йылда 45 булһа, 2009 йылда ул 14-кә тиклем кәмене. Был ер аҫты байлыҡтарын файҙаланыусыларҙың үҙ яуаплылыҡтарын күтәреүҙәре хаҡында раҫлай, — тип иҫәпләй Экология министрлығы башлығы.


text:
Өфөлә «Донъя мәсеттәрен» күрһәтәсәктәр
Өфөлә изге Рамаҙан айына ҡарата «Донъя мәсеттәре» фотокүргәҙмәһе үтәсәк. Унда донъяның төрлө илдәрендә урынлашҡан мосолмандарҙың үҙенсәлекле ғибәҙәт йорттары төшөрөлгән 40-тан ашыу эш урын аласаҡ. Улар араһында Мәккә һәм Мәҙинә мәсеттәре өҫтөнлөк итәсәк.
Күргәҙмә Өфөнөң «25 пәйғәмбәр» мәсете ҡатнашлығында ойошторола, күргәҙмә өсөн улар ҙа үҙҙәренең эштәрен тәҡдим иткән.
Сара Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапхананың картиналар галереяһында үтәсәк. Күргәҙмә 18 августан эш башлаясаҡ.
Бындай күргәҙмәләр Өфөлә тәүгә ойошторолмай. Мәҫәлән, 2010 йылда БР мосолмандарының Диниә назаратында «Иран мәсеттәре» фотокүргәҙмәһе үткәрелгән. Сара Башҡортостандың мосолман руханиҙарында, Өфө вуздары уҡытыусылары һәм студенттарында, сәнғәт һөйөүселәрендә ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡан.


text:
Иң яҡшы суд приставтары Башҡортостандың Почет грамотаһына лайыҡ булды
Суд приставтарының 1 ноябрҙә билдәләнгән һөнәри байрамдары алдынан республика Президенты Рөстәм Хәмитов РФ Федераль суд приставтары хеҙмәтенең БР буйынса идаралығынан ҡайһы бер хеҙмәткәрҙәрҙе Башҡортостандың Почет грамотаһы менән наградлау тураһында указға ҡул ҡуйҙы.
Был наградаға Александр Звонов, Хәбибә Мәзитова, Елена Матвеева һәм Сәүиә Полякова законлылыҡты һәм хоҡуҡ тәртибен нығытыуҙағы ҡаҙаныштары өсөн лайыҡ булды, тип хәбәр ителә республиканың хоҡуҡ мәғлүмәте рәсми порталында .
Президенттың икенсе указы менән Октябрьский ҡала бүлегенән өлкән суд приставы Рәзилә Нәзмүтдиноваға «Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы» тигән почетлы исем бирелде.


text:
Төбәктә бер аҙға һыуытасаҡ
11 июлдә Башҡортостанда йәшенләп ямғыр яуып үтәсәк, көслө ел иҫеүе көтөлә, тип хәбәр итә Рәсәй Гидрометеорология үҙәге.
Һауа температураһы түбәнәйәсәк һәм 21 градус тәшкил итәсәк. Башҡортостан Гидрометеорология үҙәгенең мәғлүмәттәренә ярашлы, 12 һәм 13 июлдә һауа температураһы көндөҙ 15-18 градус, төндә 8 градус сиктәрендә буласаҡ. Бер аҙ ел иҫеүе көтөлә, болотло һауа торошо шулай уҡ һаҡланасаҡ, кисен ҡыҫҡа ваҡытлы яуым-төшөм яуыуы ихтимал.
Синоптиктарҙың фараздары буйынса, йәйге һауа торошо дүшәмбе кире ҡайтасаҡ. 14 июлдә һауа 26 градусҡа тиклем йылынсаҡ, 15 июлдә тағы ла йылыраҡ буласаҡ – 28 градусҡа тиклем.


text:
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙы Ҡорбан байрамы менән ҡотланы Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙы Ҡорбан байрамы менән ҡотланы
Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙы Ҡорбан байрамы менән ҡотланы Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 24 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
24 сентябрҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов мосолмандарҙы Ҡорбан байрамы менән ҡотланы.
«Ҡәҙерле дуҫтар! Хөрмәтле мосолмандар!
Ысын күңелдән һеҙҙе Изге Ҡорбан байрамы менән ҡотлайым!
Күңелдәр бөгөн саф, асыҡ, нурлы. Яҡындар менән был матур мәсеткә байрам намаҙына йыйылдыҡ. Был изге байрамды һәр мосолман һағынып көтөп ала. Уны беҙ хаж ҡылып, доға уҡып, яҡты теләктәр, яҡшы эштәр менән ҡаршы алабыҙ.
Хөрмәтле туғандар!
Беҙҙе уртаҡ уйҙар берләштерә. Көндәр имен-аман торһон. Тыуған еребеҙ сәскә атһын. Халыҡтар дуҫ-татыу йәшәһен. Балалар иманлы үҫһен.
Һеҙҙе байрам менән ихлас ҡотлайым! Яҡындарыбыҙ иҫән, бәхетле булһын! Таҙалыҡ, уңыштар, именлек теләйем һеҙгә! Ҡорбан ғәйете мөбәрәк булһын!», — тиелә ҡотлауҙа.


text:
28 майҙа БР Дәүләт Йыйылышының 63-сө ултырышы үтә
28 майҙа Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың 63-сө ултырышы үтә. Бындай ҡарар республика парламенты Президиумының сираттағы ултырышында ҡабул ителде. Депутаттар алдағы пленар ултырыштың көн тәртибен раҫланы, унда 27 һорау индерелде.
Атап әйткәндә, закон сығарыусылар иғтибарына БР Хөкүмәтенең 2012 йылда республика маҡсатлы программаларын тормошҡа ашырыу барышы тураһындағы отчеты тәҡдим ителәсәк.
«Башҡортостан Республикаһында 2012 йылда бала хоҡуҡтарын, азатлыҡтарын һәм законлы мәнфәғәттәрен үтәү һәм яҡлау тураһында» доклады менән Башҡортостанда Бала хоҡуҡтары буйынса вәкил сығыш яһаясаҡ.
Ултырышта ҡаралған йәнә туғыҙ һорау республиканың айырым суд участкаларына мировой судьялар тәғәйенләүгә бәйле.
Артабан депутаттар закон проекттарын тикшерәсәк. 14 закон проекты пленар ултырышта закон статусын алырға тейеш. Шулай уҡ закон сығарыусылар иғтибарына бығаса профилле комитеттар ултырыштары сиктәрендә ҡаралған закон проекттары тәҡдим ителәсәк. Улар араһында — «Башҡортостан Республикаһының Инвестициялар фонды тураһында», «Башҡортостан Республикаһында урынлашҡан күп фатирлы йорттарҙың дөйөм ҡулланылыштағы милкенә капиталь ремонт үткәреү тураһында», «Башҡортостан Республикаһында граждандар һаулығын тәмәке төтөнө йоғонтоһонан һәм тәмәке тартыу эҙемтәләренән һаҡлау тураһында».
Тәүге уҡыуҙа тикшереүгә шулай уҡ «Башҡортостан Республикаһының 2013 йылға һәм 2014, 2015 йылдарҙың планлы осорона бюджеты тураһында»ғы БР законына үҙгәрештәр индереү хаҡында»ғы БР законы проекты тәҡдим ителәсәк.
Бынан тыш, алдағы ултырышта «Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай регламентына үҙгәрештәр индереү тураһында»ғы ҡарар проекты тикшереләсәк.


text:
Күмертауҙа етем балалар фатирлы булды
Күмертауҙа етем һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өй туйлай. Фатир асҡыстарын бөтәһе 18 кеше алды. Йорт торлаҡ менән тәьмин итеү республика маҡсатлы программа буйынса төҙөлгән. Уны асыуҙа, Күмертауға эш сәфәре менән барған, Башҡортостандың Бала хоҡуҡтары буйынса вәкиле Милана Скоробогатова ҡатнашты.
Сәфәр барышында балалар омбудсмены Украина территорияһынан килгән өлкәндәр һәм балалар өсөн ойошторолған ваҡытлыса йәшәп тороу пунктарының эше менән танышты. Ул балалар менән аралашты, кешеләрҙе борсоған һорауҙарға яуап бирҙе. Атап әйткәндә, ата-әсәләргә һәм балаларҙың законлы вәкилдәренә белем алыу һәм медицина ярҙамын күрһәтеү мәсьәләләре буйынса аңлатмалар бирелде.
Эш сәфәренең аҙағында Милана Скоробогатова 3-сө урта мәктәптә булды. Унда «Газпром — балаларға!» Бөтә Рәсәй социаль акцияһы сиктәрендә шәфҡәтлек иғәнәләре иҫәбенә төҙөлгән күп функциялы спорт майҙансығын тантаналы рәүештә асыу уҙҙы.


text:
Нуриман районында ауыл халҡына тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү проекты старт ала
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһы менән берлектә Нуриман районында ауыл халҡына тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү проектын башлай.
Муниципалитет хакимиәте һәм Үҙәк район дауаханаһы етәкселеге ярҙамында 20 ауылда медицинаға ниндәй ҙә булһа ҡағылышы булған кешеләр (пенсионер фельдшерҙар, шәфҡәт туташтары, медицина өлкәһендә өҫтәмә белем алған уҡытыусылар) һайлап алынған. Улар өсөн махсус аптечкалар әҙерләнгән.
Бынан тыш, Үҙәк район дауаханаһы белгестәре ирекмәндәргә методик һәм консультацион ярҙам күрһәтәсәк.
Билдәле булыуынса, һаулыҡ һаҡлау өлкәһен оптималләштереү һәм яңыртыу һөҙөмтәһендә тотош һаулыҡ һаҡлау системаһы үҙгәртеп ҡоролдо, айырыуса был ауыл ерендәге медицина учреждениеларына ҡағылды. Һөҙөмтәлә байтаҡ участка дауаханалары ябылды, фельдшер-акушерлыҡ пункттары һаны ҡыҫҡартылды, кадрҙар дефициты барлыҡҡа килде. Был мәсьәләләрҙе хәл итеү өсөн әлеге программа булдырылды ла инде.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, Президент программаһын тамамлаусылар ассоциацияһы ағзалары республиканың билдәле медицина хеҙмәткәрҙәре һәм БР Дәүләт Йыйылышы депутаттары менән берлектә бындай акцияны тәүге тапҡыр үткәрмәй. Бығаса ауыл халҡына тәүге медицина ярҙамы күрһәтеү буйынса проект Стәрлетамаҡ районында тормошҡа ашырылды.


text:
Башҡортостан аграрийҙары мәжбүри сорт яңыртыу менән шөғөлләнә
Көслө ҡоролоҡ арҡаһында республика аграрийҙары бөгөн үк бер иген уңышы һәм малсылыҡ өсөн мал аҙығы хаҡында ғына уйланмай. Белгестәр орлоҡ фонды мәсьәләһен дә күтәрә. Аграрийҙар йыйылған иген күләме һәм сифатының ҙур төбәкте киләһе йылдың сәсеү кампанияһына орлоҡ менән 100 процентҡа тәьмин итмәйәсәген яҡшы аңлай. Ошоноң менән бәйле БР Ауыл хужалығы белгестәре башҡа төбәктәрҙән сифатлы элиталы орлоҡ һатып алыу варианттарын барлай. Ҡоролоҡ арҡаһында орлоҡ менән бәйле эштәрҙең Волга буйы федераль округында ла яҡшы тормауы аңлашыла. Потенциаль орлоҡ ташыусылар сифатында Свердловск, Төмән, Пермь, Омск, Новосибирск орлоҡсолоҡ хужалыҡтары ҡарала.
Республиканың агрономия хеҙмәте аграрийҙарҙы ужым культураларын күпләп сәсергә саҡыра. Башҡортостанда кәм тигәндә 700 мең гектарҙа ужым сәселергә тейеш. Уҙған йылда страховка культуралары майҙаны 560 мең гектарҙы биләгән. Ошо культуралар иҫәбенә бөгөн мал аҙығы әҙерләү мәсьәләһе хәл ителә.
Ҡоролоҡтан үтә ныҡ зыян күргән Урал аръяғының 10 районы өсөн киләһе йылға орлоҡ еткереү проблемаһы айырыуса көнүҙәк булып тора.
Хәтерегеҙгә төшөрәбеҙ, Рәсәйҙә икенсе йыл рәттән сәсеүлектәр ҡорой. Был тәбиғәт күренешенән бигерәк тә Волга буйы, Урал һәм Үҙәк федераль округтар интегә. 12 төбәк, шул иҫәптән Башҡортостан, ғәҙәттән тыш хәл режимы иғлан итте. Ҡоролоҡ менән бәйле Рәсәй Ауыл хужалығы министрлығы иген уңышы прогнозын 90-дан 85 миллион тоннаға кәметте. 8 июлдә Рәсәй ауыл хужалығы министры Елена Скрынник РФ Хөкүмәтенә тәбиғәт күренеше эҙемтәләрен бөтөрөү буйынса саралар комплексын тәҡдим итәсәк. Бынан һуң ҡоролоҡтан зыян күреүсе төбәк етәкселәре менән юғары кимәлдә кәңәшмә үткәреү планлаштырылған.


text:
Төбәктә Рәсәй менән Төркиә араһындағы мөнәсәбәттәр яйға һалыныр, тип өмөтләнәләрФото: Олег Яровиков
Төбәктә Рәсәй менән Төркиә араһындағы мөнәсәбәттәр яйға һалыныр, тип өмөтләнәләр
Төбәктә Рәсәй менән Төркиә араһындағы мөнәсәбәттәр яйға һалыныр, тип өмөтләнәләрФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2015 йыл, 27 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Артур Басиров/.
Башҡортостанда Рәсәй менән Төркиә араһындағы мөнәсәбәттәр яйға һалыныр тип өмөтләнәләр. Был хаҡта бөгөн журналистар менән осрашыуҙа республика Хөкүмәте Премьер-министры Рөстәм Мәрҙәнов хәбәр итте.
Хәҙер ярайһы уҡ ҡатмарлы мәл — илдәрҙең артабан нисек хеҙмәттәшлек итәсәге хаҡында мәсьәлә хәл ителә. «Төркиә менән мөнәсәбәттәребеҙҙе дауам итергә мөмкинлек биргән ҡарарҙар ҡабул ителер, тип ышанабыҙ», — тине Рөстәм Мәрҙәнов.
Шуның менән бергә Премьер-министр Башҡортостандың Төркиә менән артабанғы хеҙмәттәшлеге федераль үҙәктең ҡарарына бәйле буласағын һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Башҡортостанда төрөк капиталы ҡатнашлығында 90-дан ашыу предприятие эшләй.


text:
Төбәк фермерҙарына дәүләт ярҙамы 2015 йылғы кимәлдә һаҡланасаҡ Фото: Олег Яровиков
Төбәк фермерҙарына дәүләт ярҙамы 2015 йылғы кимәлдә һаҡланасаҡ
Төбәк фермерҙарына дәүләт ярҙамы 2015 йылғы кимәлдә һаҡланасаҡ Фото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 25 февраль. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл «Яңы эш башлаусы фермер» һәм «Ғаилә малсылыҡ фермаларына ярҙам» маҡсатлы программаларында ҡатнашыусылар өсөн дәүләт ярҙамы 2015 йылғы кимәлдә һаҡланасаҡ. Ауыл хужалығы министры Николай Коваленко Башҡортостандың ауыл хужалығы тауарҙарын етештереүселәр союзы йыйылышында ошо хаҡта хәбәр итте.
Уның һүҙҙәренсә, былтыр 2018 йылға тиклем иҫәпләнгән ошо ике маҡсатлы программалар буйынса бүленгән гранттар күләме республикала 360 миллион һумдан ашҡан. 129 йәш фермер һәм 68 ғаилә малсылыҡ фермалары грант ярҙамы алған.
Йыйылышта билдәләнеүенсә, республиканың фермер хужалыҡтары бөтә тышҡы факторҙарға ҡарата һығылмалылыҡ күрһәткән. Һуңғы өс-дүрт йылда тап улар ҙур ыңғай динамика бирә. Өҫтәүенә һуңғы биш йылда фермер секторында етештереү үҫеше темпы тармаҡҡа ҡарағанда өс тапҡырға тиерлек юғары.
Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса Башҡортостандың агросәнәғәт комплексында 152 миллиард һумдан ашыу тулайым продукция етештерелгән, был 2014 йылға ҡарағанда 18 процентҡа күберәк. Шуларҙың 10 процентҡа яҡыны, йәғни 14 миллиард һумдан ашыуы — фермерҙарҙың өлөшө.
— Яңы эш башлаусы фермерҙарҙың 70 проценттан ашыуы, грант алғас, шәхси ярҙамсы хужалыҡ нигеҙендә эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнә башлаған. Фермер хужалыҡтары эре инвесторҙар, система булдырыусы предприятиелар булмаған райондар өсөн айырыуса мөһим. Был үҙ эшен ойошторорға һәләтле ауыл халҡы өсөн яҡшы мөмкинлек. Өҫтәүенә беҙҙә «Ғаилә малсылыҡ фермалары» һәм «Яңы эш башлаусы фермер» кеүек программалар бар. Әлегә ошо программалар буйынса аҡса күскәнен көтәбеҙ. Быйыл 1 майға тиклем ҡатнашыусыларға грант аҡсаһын йүнәлтә башларбыҙ тип ышанабыҙ. Тимәк, улар аҡсаны яҙғы баҫыу эштәрен үткәреүгә, яңы техника һатып алыуға, яңы ауыл хужалығы миҙгелен башлауға тотона ала, — тине министр.
Әлеге ваҡытта Башҡортостан фермерҙары тулайым продукция күләме буйынса дөйөм Рәсәй рейтингында — 13-сө, Волга буйы федераль округында өсөнсө урын биләй.
Бөгөн республикала бөтәһе алты меңдән ашыу фермер хужалығы иҫәпләнә.


text:
Владимир Путиндың ҙур матбуғат конференцияһы 19 декабргә тәғәйенләнгән
Рәсәй Президенты Владимир Путиндың йыл һайын үткәрелә торған ҙур матбуғат конференцияһы 19 декабргә тәғәйенләнгән. Журналистарҙы аккредитациялау асылған, тип хәбәр итә дәүләт башлығы матбуғат хеҙмәте.
Был туғыҙынсы тапҡыр Рәсәй һәм сит ил киң мәғлүмәт саралары журналистары менән ҙур осрашыу буласаҡ. Беренсе матбуғат конференцияһы 2000 йылда үтте, ә һуңғыһы — 2012 йылдың 20 декабрендә.
Былтыр дәүләт башлығы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән Кремлдә түгел, ә Мәскәү Халыҡ-ара сауҙа үҙәгендә аралашты. Журналистар менән осрашыу «Дима Яковлев законы» билдәһе аҫтында үтте. ИТАР-ТАСС мәғлүмәттәре буйынса, һигеҙенсе матбуғат конференцияһы 4 сәғәт 33 минут барҙы, сараға 1226 Рәсәй һәм сит ил журналистары аккредитацияланды.


text:
Н.Мусин.
Тема: Н.Мусин. Ҡоралайҙар.
Маҡсат:
1. Ноғман Мусиндың ижады менән танышыуҙы дауам итеү; уның әҫәрҙәре аша тәбиғәттең серҙәре менән таныштырыу;
2. Балаларҙың фекерләү кеүәһен үҫтереү, йүгерек, тасуири, аңлы, дөрөҫ уҡыу күнекмәләрен нығытыу;
3. Ҡоралайҙар тураһында белем биреү, балаларҙа хайуандарға ҡарата мәрхәмәтлелек, тәбиғәткә һаҡсыл ҡараш тәрбиәләү.
Йыһазландырыу:Н.Мусиндың портреты, ҡоралай һүрәте, А.А.Кузнецовтың
“ Бөрйән айыу аулаусыһы” картинаһы, дәрес буйынса презентация, таратма материал.
Үҙләштереү өсөн һүҙ:
Ҡоралай – косуля
Дәрес барышы
1. Ойоштороу мәле: Һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Ултырығыҙ!
2. Психологик инеш. Ҡәҙерле уҡыусылар! Бөгөн беҙ дәрестә һеҙҙең менән Ноғман Мусиндың дәреслектәге һуңғы әҫәре менән танышасаҡбыҙ һәм яҙыусының уҡылған әҫәрҙәре буйынса йомғаҡ яһаясаҡбыҙ.
3. Фонетик күнегеү. ( Хайуандар һүрәте ярҙамында башҡорт теленең ҡайһы бер хәрефтәрен ҡабатлап китеү)
Ҡуян, һеләүһен, төлкө, бүре, һуҫар
Уҡыусылар, былар ниндәй хайуандар? Ҡырығай хайуандар. Уларҙың ҡайһы берҙәре беҙ уҡыған әҫәрҙәрҙә лә бар. Был һүҙҙәрҙә ниндәй башҡорт хәрефтәре яҙылған? Ҡ, һ, ә, ү, ө, ҫ
4. Маҡсатҡа сығыу: А.А.Кузнецовтың “ Бөрйән айыу аулаусыһы” картинаһын ҡарау.
Был картинала кем төшөрөлгән? Ул кемгә оҡшаған?
Эйе, был олатай беҙ уҡыған әҫәрҙәге Әбделнәғим бабайға оҡшаған.
Әбделнәғим бабай - ул һунарсы. Ул ғүмеренең куп өлөшөн урманда үткәргән. Бабай үҙ ғүмерендә ниндәй генә хәлдәргә тарымаған да ниндәй генә тәбиғәт серҙәрен асмаған! Бөгөн беҙ дәрестә Әбделнәғим бабай менән булған тағы ла бер ваҡиғаға туҡталып үтәбеҙ. Ул- Н.Мусиндың “Ҡоралайҙар” әҫәре.
5. Әҫәрҙең исемен уҡыйбыҙ “Ноғман Мусин.Ҡоралайҙар”.
Ҡоралай һүҙе “косуля” тип тәржемә ителә. Ҡоралай тураһында белешмә бирелә.
Был хайуанҡай — ысын мәғәнәһендә урман-ҡырҙарыбыҙ биҙәге. Һылыу ҡыҙҙарҙы ла хатта ҡайһы яҡта: “Ҡоралай һымаҡ һылыу, етеҙ”, — тиҙәр. Ә урман фонында нәфис йән эйәләре шул тиклем матур күренә — ҡарап туймаҫлыҡ. Уларҙы “бәләкәй болан” тип тә йөрөтәләр. Оҙонлоғо — 100 – 150, бейеклеге 65–100 сантиметр булһа, ауырлығы 60 килограмдан артмай. Ҡоралайҙар ҙур аҡланлы, таулы һирәк урманда йәшәй. Ҡоралай аҙығының 70 процентын үлән тәшкил итә. Шулай уҡ уҫаҡ, тал, йүкә, ҡайын, имән ағастарының япраҡтарын, йәш ботаҡтарын үҙ итәләр, имән сәтләүеге, еләк-емеш менән дә туҡланалар. Был хайуандарҙың төп дошманы — бүре һәм һеләүһен. Йәштәренә төлкө лә һөжүм итә. Ғүмерҙәренә килгәндә, тәбиғи шарттарҙа 11–13 йәшкәсә йәшәйҙәр.
6. Дәфтәрҙәргә бөгөнгө числоны һәм теманың исемен яҙып ҡуйығыҙ.
7. Әҫәр өҫтөндә эш: Уҡыусылар был әҫәрҙе һеҙ өйҙә уҡып килергә тейеш инегеҙ. Уҡынығыҙмы? Әйҙәгеҙ, тексты бер өлөшөн уҡыйыҡ та, һорауҙарға яуап бирербеҙ.
Уҡытыусының уҡыуы. Уҡыусыларҙың сылбырлы, сиратлап, бинар уҡыуы.
Бер нисә уҡыусының әҫәрҙе һөйләүе.
Әбделнәғим бабай ҡоралайҙарҙы яратып һөйләгән ерҙе табып уҡыу. ( Һайланма уҡыу).
Ҡышын ҡоралайҙарға ниндәй мәшәҡәттәр тыуа? Уларға ярҙам итер өсөн нимәләр эшләргә кәрәк?
Әҫәрҙең һуңғы һөйләмен уҡыйыҡ әле. Был һөйләмде дәфтәргә яҙып ҡуйыу.
8. Ысынлап та, Ноғман Мусиндың һәр әҫәрендә тәбиғәттең, йәнлектәрҙең матурлығы һүрәтләнә. Автор әйтеүенсә, беҙ улар менән һоҡланып ҡына ҡалмай, уларҙы һаҡларға ла, ҡәҙерләргә лә тейешбеҙ. Тимәк, Ноғман Мусин – тәбиғәтте яратыусы, уны һаҡларға өндәүсе изгелекле кеше.
9. Ноғман Мусиндың әҫәрҙәре оҡшанымы? Унда нимәләр тураһында һүҙ бара? Әйҙәгеҙ, “Әҫәрҙәренең исемен әйт” тигән уйын уйнап алайыҡ. Мин һеҙгә һөйләмдәр уҡыйым, һеҙ уларҙың ҡайһы әҫәрҙән икәнен әйтегеҙ.
“Йыртҡыстан ҡотҡарғайныҡ, кешенән ҡотҡара алманыҡ. Әҙәмдәрҙең дә йыртҡыстан да яманыраҡтары була”
“Ни хәтле генә аҡыллы тимә, йыртҡыстан изегелек көтөп буламы ни?”
“Күп йәшәгән был ҡорт, - ти Әбделнәғим бабай, - кәрәҙҙәр шуға ҡатып бөткән”
“Кешенең дә, кейектең дә – һәр нәмәнең уғата матуры була.”
10. Был әҫәрҙәрҙең бөтәһендә лә ниндәй бер тема бар? “Тәбиғәт” темаһы.
11. Ижади эш. Уҡыусылар түңәрәктәр эсенә тәбиғәткә бәйле Ниндәй? Кем? Нимә? Ни эшләй? һорауҙарына яуап бирерлек һүҙҙәр яҙалар. Һуңынан ошо һүҙҙәрҙе бәйләп һөйләмдәр төҙөп ҡарайҙар.
12. Эйе, беҙгә аҙыҡты ла, кейемде лә дарыуҙы ла, ғөмүмән йәшәү өсөн бөтә нәмәне тәбиғәт бирә. Шулай булғас, урманды һаҡлау ҡағиҙәләрен үтәгеҙ, бер генә ағасты ла, йәнлекте лә зәғифләмәгеҙ. Тәбиғәтте, йылға – күлдәрҙе, урмандарҙы киләсәк быуын өсөн һаҡлағыҙ. Ошоға ҡағылышлы бер мәҡәлде ошо ребустан сисеп уҡыйыҡ әле.
“Бер ағас ҡырҡһаң, икене ултырт”.
13. Дәресте йомғаҡлап нимә әйтергә була? Уҡыусыларҙың фекерҙәрен тыңлау. Тимәк, Н.Мусин кем инде ул?
Ноғман Мусин - тәбиғәт йырсыһы, Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы.
Дәресте мин Михаил Пришвиндың матур һүҙҙәре менән тамлайым:
“ Балыҡҡа – һыу, ҡошҡа – һауа, йәнлектәргә – урман, ялан, ҡырҙар, ә кешегә Ватан кәрәк. Тәбиғәтте һаҡлау, тимәк, Ватанды һаҡлау”.
14. Бөгөн дәрестә айырыуса әүҙем ҡатнаштылар_______,________,_______,_______,________,_____ уларға бишле.
15. Өй эше: Үҙеңә оҡшаған йәнлекте һүрәтләргә.
16. Ошоноң менән дәресебеҙ тамам.
Һау булығыҙ!
Иғтибарығыҙ өсөн рәхмәт!
Автор: Абдуллина Эльвира Маратовна


text:
Октябрьский ҡалаһы «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафонын ҡабул итергә әҙерләнә
ӨФӨ, 2014 йыл, 16 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
19 сентябрҙә «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» республика марафоны штандарты Туймазы районынан Октябрьский ҡалаһына тапшырыласаҡ.
Октябрьский хакимиәте мәҙәниәт бүлегенең методик үҙәге мөдире Татьяна Юфина һөйләүенсә, марафон ҡалала бер көн генә буласаҡ. Хәҙер байрамға әҙерлек эштәре бара.
Иң мөһим ваҡиға – «Октябрьский — дуҫлыҡ һәм таланттар ҡалаһы» фестивале Октябрьский музыка колледжында үтәсәк. Колледж янында байрам тирмәһе ҡороласаҡ, ҡунаҡтарҙы йола буйынса милли аш-һыу – сәк-сәк һәм ҡымыҙ менән ҡаршылаясаҡтар.
Фестивалде Мәҙәниәт йылы символын тапшырыу тантанаһы асасаҡ. Концерт программаһында бөтә алдынғы артистар һәм художестволы үҙешмәкәрлек коллективтары ҡатнашасаҡ. Белем биреү учреждениеһы фойеһында «Оҫталар ҡалаһы» биҙәү-ҡулланма сәнғәте күргәҙмәһе, ҡаланың мәҙәниәт учреждениелары һәм милли-йәмәғәт берләшмәләре күргәҙмәләре ойоштороласаҡ. Марафон көндөҙгө сәғәт икелә башлана.
Киләһе көндө, 20 сентябрҙә, эстафета Бәләбәй районына тапшырыласаҡ. Унда марафон саралары ХХIV Халыҡ-ара Аксаков байрамы менән тура киләсәк.


text:
Рөстәм Хәмитов «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Инвесторҙар көнөндә ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
Рөстәм Хәмитов «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Инвесторҙар көнөндә ҡатнашты
Рөстәм Хәмитов «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Инвесторҙар көнөндә ҡатнашты Фото: Башҡортостан Башлығының матбуғат хеҙмәте
ӨФӨ, 2015 йыл, 13 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
12 октябрҙә Мәскәүҙә Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитов «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Инвесторҙар көнөндә ҡатнашты, унда компанияның 2015-2020 йылдарға оҙайлы үҫеш программаһы һәм стратегияһы менән таныштырҙылар.
Акционерҙар өсөн килемлелек буйынса тармаҡ лидерҙарының береһе булараҡ, «Башнефть» артабан да 2014 йылғы күрһәткестән кәм булмаған күләмдә ҙур дивидендтар (20 миллиард һум) түләргә ниәтләй.
«Башнефть» компанияһының 2020 йылға тиклемге төп бурыстары — хеҙмәтте һаҡлау, сәнәғәт хәүефһеҙлеге, тирә-йүнде һаҡлау өлкәһендә иң яҡшы тармаҡ күрһәткестәренә өлгәшеү, шулай уҡ нефть сығарыуҙа һәм уны эшкәртеүҙә инновация технологияларын индереү.
Инвестиция берләшмәһе өсөн презентация башланыр алдынан Рөстәм Хәмитов Рәсәй энергетика министрының беренсе урынбаҫары, «Башнефть» акционерҙар нефть компанияһы асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең Директорҙар советы рәйесе Алексей Текслер менән осрашты. Компанияның ағымдағы етештереү һөҙөмтәләре, уның 2015 йылдың туғыҙ айындағы иҡтисади күрһәткестәре, инвестиция проекттарын ғәмәлгә ашырыу барышы тикшерелде.


text:
Төбәк аграрийҙары сәсеү кампанияһы өсөн планлаштырылған ашламаларҙың 62 процентын һатып алған
ӨФӨ, 2016 йыл, 11 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
Быйыл яҙғы баҫыу эштәрен үткәреү өсөн Башҡортостан аграрийҙары 29,3 мең тоннанан ашыу минераль ашлама, йәғни планлаштырылған күләмдең 62 процентын һатып алған.
Хәҙер республика буйынса сәсеү майҙандарының һәр гектарына 9,3 килограмм тәьҫир итеүсе матдә тура килә. Сағыштырыу өсөн: бер йыл элек һәр гектарға етешәр килограмм минераль ашлама тура килгәйне.
Әлегә Ауырғазы, Ғафури, Дүртөйлө, Илеш, Стәрлетамаҡ, Өфө һәм Саҡмағош райондары хужалыҡтары планлаштырылған күләмдән күберәк минераль ашлама һатып алған.
Минераль ашлама туплауҙан тыш, төбәк аграрийҙары үҫемлектәрҙе һаҡлау сараларын һатып ала. Дөйөм алғанда, республика буйынса 417 тонна ошондай сара һатып алынған. Бер йыл элек ошо ваҡытта улар ике тапҡырға аҙыраҡ ине — 193 тонна, тип билдәләнеләр Башҡортостан Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтендә.


text:
Хәйҙәр Вәлиевҡа Рәсәй Оборона министрлығының «Ҡырымды ҡайтарған өсөн» миҙалы тапшырылды
ӨФӨ, 2014 йыл, 31 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы рәйесе Хәйҙәр Вәлиев РФ Оборона министрлығының «Ҡырымды ҡайтарған өсөн» миҙалы менән наградланды. Бүләкләү тантанаһы кесе йома, 30 октябрҙә, Рәсәй Федерацияһы субъекттарының һайлау комиссиялары рәйестәре ҡатнашлығында бөтә Рәсәй кәңәшмәһе сиктәрендә уҙҙы.
Башҡортостан Үҙәк һайлау комиссияһы хеҙмәткәрҙәре Ҡырымдың Белогорск районына һайлауҙарҙы ойоштороуҙа практик ярҙам күрһәтеү өсөн бер нисә мәртәбә барҙы. Белогорск хеҙмәттәштәре республика вәкилдәренә Ҡырымдың Дәүләт Советына һәм Белогорск районы территорияһында муниципаль берәмектәрҙең вәкәләтле органдарына депутаттар һайлауҙы ойоштороуҙа күрһәтелгән ярҙамдары өсөн ҙур рәхмәттәрен белдерҙе.
Белешмә. «Ҡырымды ҡайтарған өсөн» миҙалы – Рәсәй Федерацияһы Оборона министрлығының ведомство наградаһы. 2014 йылдың мартында ойошторолған.


text:
Фото:
Башҡортостан Президенты Нуриман районының социаль һәм етештереү объекттары менән танышты
Фото:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов 14 ғинуарҙа эш сәфәре менән Нуриман районында булды. Республика башлығы урындағы предприятиеларҙың етештереү эшмәкәрлеге менән танышты һәм социаль инфраструктура объекттарын тикшерҙе.
«Тирәкле» крәҫтиән-фермер хужалығында Рөстәм Хәмитов һарыҡ фермаларын ҡараны. Республика башлығы фермерҙарҙың финанс хәле менән ҡыҙыҡһынды. Был малсылыҡ хужалығы аттар, һарыҡ-кәзәләр үрсетеү менән шөғөлләнә. Малдарҙың дөйөм иҫәбе 2 меңдән аша. Һуңғы ике йылда аграрийҙар комплекс төҙөлөшөнә 24 млн һум аҡса һалған. Хужалыҡ әлеге ваҡытта производствоны киңәйтеү өсөн кредит ресурстары ала алмай йонсой.
— Беҙгә һеҙҙең үҫешеүегеҙ һәм уңышлы эшләүегеҙ кәрәк, — тине Рөстәм Хәмитов һәм булған ихтыяжды ҡәнәғәтләндереү өсөн һарыҡ итен етештереүҙе арттырыу мөмкинлектәрен ҡарарға тәҡдим итте.
Саруа ауылындағы «Саруа плюс» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең предприятиеһында Рөстәм Хәмитов минераль һыу һәм шәрбәтле эсемлектәр ҡойоу цехын ҡараны. 2011 йылда предприятие 5,4 млн һумлыҡ продукция етештергән һәм һатҡан. Бында шешәләргә ҡойолған минераль һыу бәләкәй магазиндарға ла, ҙур сауҙа селтәрҙәренә лә оҙатыла. Рөстәм Хәмитов скважинаның дебеты менән ҡыҙыҡһынды. Уның сәғәтенә 3600 кубометрҙы тәшкил итеүе асыҡланды, тимәк, предприятиеға етештереү күләмдәрен арттырырға мөмкинлек бар.
Первомайск ауылында республика башлығы 60 бала уҡыған урта дөйөм белем биреү мәктәбенә инде. Уҡыу йортоноң ағас бинаһы 1956 йылда төҙөлгән һәм ныҡ ҡына иҫкергән. Педагогтарҙың уртаса эш хаҡы 15 мең һумға етә.
Ошо уҡ тораҡ пунктта Президент «Уралрегионпродукт» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәтенең сәнәғәт линияһы төҙөлөшө менән танышты. Ул ағас күмере, таҡталар, ағас күмере брикеттары етештереү өсөн тәғәйенләнгән. Проект 2015 йылға тиклем ғәмәлгә ашырыласаҡ, капитал һалыуҙар 150 млн һумды тәшкил итәсәк. Предприятиела ауыл халҡы өсөн яңы эш урындары булдырыласаҡ, тип хәбәр итә Башҡортостан Президентының матбуғат хеҙмәте.


text:
22 апрель
22 апрель — григориан стиле буйынса йылдың 112-се (кәбисә йылында 113) көнө. Йыл аҙағына тиклем 253 көн ҡала.
Йөкмәткеһе
Байрамдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Халыҡ-ара Ер көнө.
- Бразилия — Асылыуы көнө.
- Испания — Королева Изабелла көнө.
- Рәсәй — Экологик хәүеф-хәтәртәрдан һаҡлау көнө.
Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 571 — Мөхәммәд, ислам пәйғәмбәр, мәшһүр дин хеҙмәткәре.
- 1724 — Иммануил Кант, немец классик философияһына нигеҙ һалыусы.
- 1870 — Ленин Владимир Ильич, совет дәүләт һәм сәйәсәт эшмәкәре.
Был көндө үлгәндәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- 2001 — Шамил Рәхмәтуллин, башҡорт театр актёры, РСФСР-ҙың (1991), БАССР-ҙың (1976) һәм Татарстан Республикаһының (2000) халыҡ артисы.


text:
Инвалид бала тәрбиәләү буйынса пособие һәр бала өсөн түләнәсәк
Башҡортостан Хөкүмәте «Инвалид бала тәрбиәләү буйынса пособие билдәләү һәм түләү тәртибе тураһындағы Положениеға үҙгәрештәр индереү хаҡында» ҡарар ҡабул итте.
Республиканың Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығынан хәбәр итеүҙәренсә, документҡа ярашлы, ағымдағы йылдың 1 июленән инвалид бала тәрбиәләү буйынса пособие эшләмәгән кеше ҡулында тәрбиәләнгән һәр инвалид балаға билдәләнәсәк һәм түләнәсәк.
Бығаса әлеге пособие (2012 йылдың 1 ғинуарынан ул 532 һум 50 тиң тәшкил итә) тәрбиәләнгән инвалид балаларҙың һанына ҡарамай бер генә тапҡыр бирелә ине.
Пособие түләүгә бәйле барлыҡ һорауҙар менән йәшәү урыны буйынса халыҡты социаль яҡлау органдарына мөрәжәғәт итергә була.


text:
Башҡортостандың ете районында мал аҙығы культуралары йыйып алынған
Ейәнсура һәм Хәйбулла райондары аграрийҙары ошо көндәрҙә күп йыллыҡ һәм бер йыллыҡ үләндәрҙе сабып алыуҙы тамамлаған. Шулай итеп, әлеге ваҡытта был эштәр Башҡортостандың ете районында тамамланған.
БР Ауыл хужалығын консультациялау үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, мал аҙығы культуралары 908 мең гектар майҙанда сабып алынған, был планға ҡарата 82 процент тәшкил итә. Шулай уҡ 503 мең тонна бесән (70 процент), 1267 мең тонна сенаж (57 процент) һәм 102 мең тонна силос (6 процент) әҙерләнгән.
Әлеге ваҡытта республикала уртаса алғанда бер шартлы мал башына иҫәптә 13,7 центнер мал аҙығы берәмеге әҙерләнгән. Бәләбәй, Борай, Краснокама һәм Яңауыл райондары хужалыҡтары ҡышҡылыҡҡа яҡшы запас туплаған.


text:
Дәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы экспозицияларын яңыртаФото: Георгий Шишкин
Дәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы экспозицияларын яңырта
Дәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы экспозицияларын яңыртаФото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 10 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Дәүләкәндә Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы Әхиәр Хәкимовтың йорт-музейы ҡала халҡын һәм ҡунаҡтарын саҡыра. Бында төбәктең әҙәби тормошо һәм танылған прозаиктың ижады менән танышырға мөмкин. Ул ғүмеренең күп өлөшөн Мәскәүҙә үткәргән. Әхиәр Хәкимов «Әҙәби гәзит»тең СССР халыҡтары әҙәбиәте бүлеге мөхәррире, РСФСР-ҙың Яҙыусылар союзы идараһы секретары, Әҙәбиәт институтында уҡытыусы булған.
Йорт-музейҙың майҙаны — 128 квадрат метр, ул 2004 йылда асылған. Фонд 2 мең дана самаһы тәшкил итә: китаптар, шәхси әйберҙәр, ҡулъяҙмалар, фотоһүрәттәр, йөкмәткеле видео һәм аудиоархивтар. Урындағы телевидение яҙыусының тыуған яғына ҡайтыуын, уның төрлө сараларҙа ҡатнашыуын, халыҡ алдында сығыш яһауын даими яҡтыртып барған.
«Яҙыусының хәләл ефете Лидия Камал ҡыҙының теләге буйынса, беҙ бында бер нәмәне лә үҙгәртмәнек, шул килеш ҡалдырҙыҡ. Ул 1990 йылдар башынан алып вафат булғанға тиклем йәй һайын ғаиләһе менән ошонда йәшәне. Яҙыусының ҡатыны — биолог, бында сәскәләр, йәшелсәләр үҫтерҙе, баҡсала хуш еҫтәр аңҡый ине», — тип иҫенә төшөрә Гөлүзә Арыҫланова.
Яңыраҡ музейҙа Дәүләкән районында тыуып үҫкән билдәле яҙыусы һәм уҡытыусы Рәсимә Ураҡсинаға арналған бүлмә асылды. Сара күптән түгел арабыҙҙан киткән яҙыусының тыуыуына 65 йыл тулыу уңайынан ойошторолдо.
Шулай уҡ бында оҙаҡ йылдар «Дим» әҙәби берекмәһе эшләп килә. Әхиәр Хәкимов тере сағында уҡ башланған проект үҙ эшен тергеҙҙе (ул берекмәнең етәксеһе булған). Дәүләкән типографияһында урындағы авторҙарҙың дүрт шиғри йыйынтығы баҫылған. «Ләйсән ямғыр» исемле яңы китапта рус, башҡорт һәм татар телдәрендә 30-ға яҡын авторҙың әҫәре донъя күрәсәк.
Музейҙа саралар Әхиәр Хәкимовтың иҫтәлегенә арнап үткәрелә, биш йыл һайын уның исемендәге премия тапшырыла. Ғәҙәттәгесә, 23 августа Дәүләкән районы делегацияһы яҙыусының ҡәберен тәртипкә килтерә.
Музей шишәмбе, кесаҙна, йома һәм шәмбе көндәрендә иртәнге сәғәт 9-ҙан киске 6-ға тиклем эшләй. Адресы: Дәүләкән ҡалаһы, Яр буйы урамы, 31. Билет хаҡы — 20-30 һум, льготалы категорияларға — бушлай.


text:
Нордавианан ир-егеттәр бүләге: гүзәл заттар 5 һумға оса
23 февраль – Ватанды һаҡлаусылар көнө алдынан «Нордавиа» авиакомпанияһы бөгөнгө көндән алып 10 мартҡа тиклем «Ир-егеттәр бүләге» акцияһын үткәрә. Акцияла ҡатнашыу өсөн «Нордавиа» офистарында Мәскәү һәм Санкт-Петербургҡа һәм унан кирегә рейстарға билет һатып алырға кәрәк.
Акция шарттары буйынса ир-егет ҡатын-ҡыҙ менән бергә оса. Шул саҡта ул билетты түбән хаҡҡа ала аласаҡ, ә юлдашы өсөн билет уға биш һум ғына торасаҡ. Билеттар бер рейсҡа һәм бер датаға һатыла.
«Ир-егеттәр бүләге»н һатып алған парҙар «Нордавиа»нан 500 һумға бүләк сертификаты ала. Йыл дауамында был сертификатты авиакомпания билетын һатып алғанда ҡулланырға мөмкин буласаҡ.
Билеттар 21 февралдән 10 мартҡа тиклем башҡарыласаҡ рейстарға һатыла. Акция буйынса тарифтар яғыулыҡ өсөн йыйымдарҙы иҫәпкә алмай бирелгән.
«Ир-егеттәр бүләге» акцияһы буйынса экономкласс тарифтары:
Йүнәлеш Бер йүнәлештә Унда һәм кирегә
Архангельск — Мәскәү,
Мәскәү — Архангельск 1900 3290
Архангельск — Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Архангельск 2600 4050
Сыктывкар — Мәскәү
Мәскәү — Сыктывкар 3300 6000
Сыктывкар – Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Сыктывкар 2950 5400
Мурманск – Мәскәү,
Мәскәү — Мурманск 3300 6150
Мурманск – Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Мурманск 4100 7650
Пермь — Санкт-Петербург,
Санкт-Петербург — Пермь 4200 7500
Мәскәү — Өфө, Өфө — Мәскәү 3000 5000
Мәскәү — Норильск,
Норильск — Мәскәү 6500 12900
Белешмә өсөн. «Нордавиа — төбәк авиалиниялары» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте Архангельскиҙа урынлашҡан, 2004 йылда ойошторолған. Компания акциялары тулыһынса «Аэрофлот — Рәсәй авиалиниялары» асыҡ акционерҙар йәмғиәте милкендә. Авиакомпания паркында 22 һауа судноһы иҫәпләнә, нигеҙҙә «Боинг 737» самолеттары.


text:
Башҡортостанда янғынға ҡаршы режим индерелә
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры вазифаһын башҡарыусы Азамат Илембәтов 29 апрелдә ҡул ҡуйған бойороҡҡа ярашлы, 1 майҙан республика территорияһында янғынға ҡаршы режим индерелә, тип хәбәр итәләр БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәтенән.
БР Урман хужалығы министрлығына урмандарҙа янғын хәүефһеҙлеген тәьмин итергә ҡушылды. Бының өсөн урмандарҙы күҙәтеү көсәйтелергә һәм урмандар тирәләй ерҙәр һөрөлөргә тейеш.
Республика башҡарма власть органдарына граждандарҙың урмандарға транспорт менән инеүен сикләү, урман буйҙарында һаҡлау һыҙаттары булдырыу, тораҡ пункттар биләмәһен сүп-сарҙан һәм ҡоро үләндән таҙартыу, бөтә муниципаль янғын һүндереү подразделениеларында тәүлек әйләнәһенә дежур хеҙмәте ойоштороу, бөтә тораҡ пункттарҙы телефон элемтәһе менән тәьмин итеү, шәхси йорт хужаларына хужалыҡтарын һыулы мискәләр һәм янғын һүндереү ҡорамалдары менән йыһазландырырға ҡушыу, тораҡ пункттарҙы, баҡсасылыҡ ширҡәттәрен һәм баҡса-төҙөлөш кооперативтарын янғын һүндереү мотопомпалары менән тәьмин итеү, янғынға ҡаршы агитацияны әүҙемләштереү кеүек сараларҙы ойошторорға ҡушылды, ә урындағы үҙидара органдары был эштәрҙе башҡарып сығырға тейеш.
БР Элемтә һәм киң коммуникациялар министрлығына янғынға ҡаршы телевидение һәм радио аша тапшырыуҙар һәм гәзит-журналдарҙа мәҡәләләр ойошторорға ҡушылды.
Бойороҡто үтәүгә контроль БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫарҙарына йөкмәтелде.


text:
Торлаҡҡа мохтаж граждандарҙың иҫәбен алып барыу өсөн берҙәм мәғлүмәт базаһы булдырыласаҡ
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Сәнәғәт, транспорт, төҙөлөш, элемтә һәм эшҡыуарлыҡ буйынса комитеты депутаттары «Башҡортостан Республикаһында Торлаҡ мөнәсәбәттәрен көйләү тураһында»ғы БР Законына үҙгәрештәр индереү тураһында» республика закон проектын тикшерҙе. Фекер алышыу һөҙөмтәһендә проект өсөнсө уҡыуҙа ҡарарға тәҡдим ителде. Тәҡдим ителгән үҙгәрештәр торлаҡ мөнәсәбәттәре өлкәһендәге ҡала төҙөлөшөнә контроль мәсьәләһен һөҙөмтәлерәк регламентларға тейеш. Бынан тыш, торлаҡ шарттарын яҡшыртыуға мохтаж граждандар иҫәбе базаһын алып барыу өсөн хоҡуҡи шарттар булдырыу ҙа күҙ уңында тотола. Бөгөн республикала социаль найм буйынса торлаҡ алыуға дәғүә иткән граждандар буйынса мәғлүмәт базаһы бар. Законға төҙәтмәләр иһә берҙәм мәғлүмәт базаһында эконом класындағы торлаҡ һатып алыуға әҙер граждандар теркәлеүен дә күҙаллай. Депутаттар фекеренсә, ошо рәүешле граждандарҙың торлаҡ һатып алыу мөмкинлектәре артасаҡ.


text:
Зөһрә Рәхмәтуллина Нуриман районында бала баҡсаһын асыу тантанаһында ҡатнашты
Дәүләт Думаһының Мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесе урынбаҫары Зөһрә Рәхмәтуллина Нуриман районының Яңы Субай ауылында «Теремок» мәктәпкәсә белем биреү учреждениеһын асыу тантанаһында ҡатнашты. Учреждение мәктәп нигеҙендә асылды.
Яңы бала баҡсаһы барлыҡ заман талаптарына яуап бирә. «Теремок» яңы мебель менән йыһазландырылған, балалар өсөн уйынсыҡтар һатып алынған. Зөһрә Рәхмәтуллина балаларҙы һәм уларҙың ата-әсәләрен был шатлыҡлы ваҡиға менән ҡотлап, бүләккә сабыйҙарҙың аң кимәлен үҫтереүсе заманса уйындар тапшырҙы.
Нуриман районы хакимиәте мәктәпкәсә белем биреүҙең башҡа төр формаларын индереү өҫтөндә әүҙем эшләй. Алдағы ваҡытта муниципалитеттың башҡа ауылдарында ла бала баҡсаларын асыу планлаштырыла.
Башҡортостан етәкселеге менән һәр баланы сифатлы мәктәпкәсә белем биреү хеҙмәттәре менән тәьмин итеү буйынса айырым бурыстар билдәләнгән. Республикала яңы бала баҡсалары төҙөлә, 90-сы йылдарҙа үҙгәртеп ҡоролған биналарҙы кире ҡайтарыу буйынса эш алып барыла, мәктәпкәсә белем биреү хеҙмәттәрен күрһәтеүҙең башҡа төр формалары индерелә. Башҡортостанда бала баҡсаларына сираттарҙы кәметеү буйынса БР Мәғариф министрлығы менән әҙерләнгән «юл картаһы» эшләй, ул 2016 йылға бала баҡсаларына сираттарҙы бөтөрөүҙе, шулай уҡ сифатлы мәктәпкәсә белем алыу өсөн ҡала һәм ауыл балаларына бер тигеҙ мөмкинлектәр булдырыуҙы күҙ уңында тота.


text:
Тележурналист Луиза Фархшатова Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премияға лайыҡ булды
Күгәрсен районының Мораҡ ауылында Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премия тапшырыу тантанаһы үтте. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына БР Мәҙәниәт министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
«Зәйнәб» фильмы һәм яҙыусының иҫтәлеген мәңгеләштереү буйынса 1995-2003 йылдарҙағы тапшырыуҙар шәлкеме өсөн тележурналист Луиза Фархшатова наградланды. Шулай уҡ «Яҡтыға» роман-трилогияһын рус теленә тәржемә иткән өсөн үлгәндән һуң Юлай Әминев премияға лайыҡ булды. Бынан тыш, әҙәби премия йырсы Ғәзим Ильясовҡа һәм «Йөрәк хәтере» китабы өсөн публицист Рәшит Иҙрисовҡа тапшырылды.
Зәйнәб Абдулла ҡыҙы Биишева (1908-1996) - Башҡортостан Республикаһының халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге премия лауреаты, прозаик, шағир, драматург, тәржемәсе.