text:
Роскомнадзор Facebook социаль селтәрен тикшерәсәк. Бикләүҙәре ихтимал Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
Роскомнадзор Facebook социаль селтәрен тикшерәсәк. Бикләүҙәре ихтимал
Роскомнадзор Facebook социаль селтәрен тикшерәсәк. Бикләүҙәре ихтимал Фото: «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы
ӨФӨ, 2018 йыл, 18 апрель. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
Роскомнадзор 2018 йылдың аҙағына тиклем Facebook социаль селтәрен тикшерәсәк. Ошо хаҡта ведомство етәксеһе Александр Жаровҡа һылтанып, «Известия» гәзите хәбәр итә.
«2018 йылдың аҙағына хәтлем компанияны тикшерәбеҙ. Унда үтәлергә тейеш бер нисә пункт бар: Рәсәй биләмәһендә илебеҙ граждандары мәғлүмәттәренә таралыуға юл ҡуймау, бөтә тыйылған мәғлүмәттәрҙе юҡ итеү – ә улар ваҡыт буйынса һәм башҡа закондарҙы үтәү йәһәтенән ныҡ ҡына һуңлай», — тине ул.
Жаровтың һүҙҙәренсә, талаптарҙың берәй нимәһе үтәлмәү йәки ошондай эштәрҙе башҡарырға ниәтләнеү хаҡында Рәсәйгә мәғлүмәт еткермәү осрағында бикләү тураһында һорау килеп тыуасаҡ.
«Мин Facebook вәкилдәре менән ярты йылға бер тапҡыр осрашып торам. Бер ниндәй айырым мөнәсәбәттәр юҡ, уның вәкилдәре менән февралдә һуңғы осрашыуҙа беҙ йәнә бер тапҡыр үҙ ҡарашыбыҙ хаҡында белдерҙек», — тип билдәләне Роскомнадзор башлығы.
http://www.bashinform.ru/news/1145753-roskomnadzor-proverit-sotsialnuyu-set-facebook-vozmozhna-blokirovka/


c: text/html

text:
Республикала эшһеҙҙәр иҫәбе кәмей
Дүшәмбе, 14 мартта, аудиоселектор элемтә режимында Рәсәй Хеҙмәт һәм мәшғүллек буйынса федераль хеҙмәт коллегияһының ведомствоның уҙған йылдағы эш йомғаҡтары һәм ағымдағы йылға бурыстары буйынса киңәйтелгән ултырышы үтте. Башҡортостан Республикаһынан ултырыш эшендә Хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министрлығы, Дәүләт халыҡ мәшғүллеге хеҙмәте идаралығы, хеҙмәт инспекциялары һәм башҡа профилле ойошмалар вәкилдәре ҡатнашты.
Теркәлгән эшһеҙ граждандар иҫәбе Башҡортостанда уҙған йыл аҙағында ун процентҡа кәмегән. Мәшғүллек хеҙмәте ярҙамында 99,4 мең кеше эш тапҡан, был йыллыҡ күрһәткескә ҡарата 112,6 процент тәшкил итә. Эшһеҙлек кимәле туғыҙ процентҡа төшкән, эш эҙләүселәрҙең эшкә урынлашыу кимәле – 66,8 процент.
БР Хөкүмәтенең матбуғат хеҙмәте мәғлүмәте буйынса, 2010 йылда республика бюджетына федераль ҡаҙнанан бирелгән 2,2 млрд һум суммаһындағы субвенциялар халыҡты эш менән тәьмин итеү буйынса дәүләт сәйәсәтен тулы кимәлдә ғәмәлгә ашырырға мөмкинлек биргән. 1260 кеше башлыса эшсе белгеслектәре буйынса һөнәри уҡытыуға йүнәлтелгән. 34 предприятие менән килешеүҙәр төҙөлгән.
Бынан тыш, 3700 белем биреү учреждениеларын тамамлаусылар стажировка үтеп, уларҙың һәр дүртенсеһе стажировка үткән урынында эшкә ҡала алған. Бәләкәй бизнес өлкәһендә 3740 яңы эш урыны булдырылған. Төп эшҡыуарлыҡ эшмәкәрлеге төрҙәре араһында — малсылыҡ, умартасылыҡ һәм ҡошсолоҡ.
Быйыл халыҡ мәшғүллегенә булышлыҡ итеү программаһын ғәмәлгә ашырыуға федераль бюджеттан 1,838 млн һум бүленгән. Был 88 меңдән ашыу кешене эшкә урынлаштырырға мөмкинлек бирәсәк.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Нуғайлыла яңы мәсет асылды
Өфө ҡалаһы Октябрь районының Нуғайлы ҡасабаһында яңы мәсет асылды, тип хәбәр итә islamrb.ru порталы. Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты рәйесе Тәлғәт Тажетдин тантаналы сарала сығыш яһап, исламдың татыулыҡ һәм изгелек дине булыуын һәм мосолмандарҙың бер-береһе менән генә түгел, ә башҡа дин вәкилдәре менән дә уртаҡ тел таба белергә тейешлеген иҫкә төшөрҙө.
Тантаналы сарала шулай уҡ мәсеттең попечителлек советы рәйесе Рөстәм Миһранов, Өфө районының имам-хатибы Васил Тимерғәлиев, «Ихлас» мәсетенең имам-хатибы Мөхәммәт Ғәлләмов, Нуғайлы мәсетенең имам-хатибы Ришат Али Мөхәмәҙуллин һәм ауыл халҡы ҡатнашты.
Яңы мәсетте етәкләгән йәш имам Ришат Али Мөхәмәҙуллин ете йыл элек Нуғайлы һәм Зинин ауылдары халыҡтарын мосолмандар өсөн ғибәҙәтхана төҙөргә саҡырып, аҡса йыя башлаған. Мәсет төҙөүгә хәйриә эшмәкәрлеге менән шөғөлләнеүселәр ҙә йәлеп ителгән. 2012 йылдың көҙөнә төҙөлөш эштәре тамамланған.


text:
Ҡабырға
Ҡабырға (лат. costa,ae f., рус. ребро) — дуға һымаҡ яҫы ҡушарлы һөйәк. Ҡабырға һөйәктәре умыртҡа менән күкрәк һөйәген тоташтырып, күкрәк ситлеген төҙөй. Ҡалынлыҡтары 5 миллиметрҙан үтмәй тиерлек.
Төҙөлөшө[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Ҡабырға өс өлөштән тора:
- артҡы осо ҡабырғаның башынан (caput costae), муйынтыҡтан (collum costae), буй һырттан (crista colli costae) һәм түмһәләктән ғибәрәт (tuberculum costae);
- ҡабырғаның тәне (corpus costae);
- кимерсәккә күсеүсе алғы ос (cartilago costalis).
Ҡабырға тышҡы яҡтан ҡабарынҡы, эске яҡтан батынҡы була.
Ҡабырғаның өҫкө ҡыры түңәрәкләнеп тора. Ә аҫҡы ҡыры ҡыҫынҡы була.
Ҡылыҡһырлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Кешенең һөлдәһендә 12 ҡушарлы (пар) ҡабырға бар. Күкрәк ситлеге 37 дана һөйәктән төҙөлгән. 12 күкрәк умыртҡаһынан, 12 ҡушарлы ҡабырға һөйәгенән һәм күкрәк һөйәгенән.
Һәр бер күкрәк умыртҡаһының ике яғынан артҡы остары (һөйәк башы) менән берәр ҡабырға тоташҡан.
Ҡабырғалар, күкрәк умыртҡаларының төп һөйәгендәге соҡорҙар эсендә боролоп, үҙҙәренең торошон үҙгәртә, бер аҙ күтәрелә һәм түбәнәйә алалар.
Өҫкө 10 ҡуш ҡабырға, һығылмалы тығыҙ кимерсәктәр ярҙамында, алғы остары менән яҫы күкрәк һөйәгенә тоташа. Ҡабырғаларҙың ике түбәнге пары ҡалғандарынан ҡыҫҡараҡ була һәм күкрәк һөйәге менән тоташмай.
Күкрәк умыртҡалары, ҡабырғалар һәм күкрәк һөйәге күкрәк ситлеген төҙөй. Ҡабырғалар араһында урынлашҡан мускулдар менән бергә күкрәк ситлеге күкрәк ҡыуышлығын өҫтән, алдан, ян яҡтарҙан һәм арттан сикләп тора.
Функциялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Һаҡлағыс функция: ҡабырғалар күкрәк ситлеген төҙөп, йөрәкте, үпкәләрҙе, эре ҡан тамырҙарын йәрәхәтләнеүҙән һаҡлай.
- Каркас функцияһы: күкрәк ситлеге эсендәге ағзаларҙы тейешле урында, тейешле торошта беркетеп тота.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Русско-башкирский толковый словарь медицинских терминов (М. Т. Азнабаев, 2007)
- Русско-башкирский словарь медицинских терминов (В. З. Гумеров, 1981)
- Ребра


text:
- Подробности
- Просмотров: 408
ҠАМСЫЛЫЛАР, ҡамсы йөрөтөүселәр (Mastigophora), саркомастигофорҙар тибының бер күҙәнәклеләр ярым тибы. 7 меңдән ашыу төрө билдәле, бөтә Ер шарында таралған. БР‑ҙа 50‑гә яҡын төрө бар. 2 класҡа бүленә: үҫемлек Ҡ. һәм хайуан Ҡ. Бер күҙәнәкле, һирәгерәк колониаль организм. Үлсәмдәре 2 мкм (лейшманиялар) алып 1 мм (ҡайһы бер опалиналар) тиклем. Орсоҡ, цилиндр, шар, йомортҡа формаһында. Күҙәнәктәренең йоҡа тышсаһы (пелликула) бар, йыш ҡына хитин панцирь йәки күҙәнәклектән торған тышса м‑н ҡапланған. Һыуҙа йәшәгән формаларҙа күҙәнәктең тышсаһы йыш ҡына оҙон үҫентеле, был тән йөҙөнөң артыуына килтерә. Ҡ. тәненең алғы өлөшөнән сыҡҡан 150 мкм оҙонлоҡтағы 1—8 (ҡайһы саҡта күберәк) ебе бар; ҡайһы бер төрҙәрҙә (мәҫ., трипаносомаларҙа) ул артҡа йүнәлтелгән һәм яры ярҙамында күҙәнәктең көбө м‑н тоташҡан. Ептәр хәрәкәт итеү һәм аҙыҡты эләктереү өсөн хеҙмәт итә. Ядроһы күп осраҡта берәү, һирәгерәк ике (лямблиялар) һәм күп (опалиналар) ядролы формалар осрай. Ҡ. хроматофоралы автотроф формаларының стигмаһы (ҡыҙыл йәки ҡыҙғылт һары төҫтәге яҡтылыҡты тойоусы тап) бар. Осморегуляцияһы диңгеҙ һәм паразит формаларҙа булмаған ҡыҫҡартыусы вакуоль аша тормошҡа ашырыла. Енесһеҙ юл — буйға икегә бүленеү юлы (ш. уҡ цисталарҙа) м‑н үрсей. Тамамланмаған енесһеҙ үрсеүҙә бала заттар инә заттан айырылмай, һөҙөмтәлә колониялар барлыҡҡа килә. Енси юл м‑н үрсеү (изо‑, гетеро‑, оогамия) һирәк күҙәтелә (башлыса фитомастигин ярым класы вәкилдәрендә). Ҡ. — автотрофтар, гетеротрофтар һәм миксотрофтар (туҡланыуҙың төрлө типтарын берләштерәләр). Диңгеҙҙә, сөсө һыу ятҡылығында, тупраҡта йәшәй; тәбиғәттәге матдәләр әйләнешендә мөһим роль уйнай. Күп Ҡ. биологик индикацияла ҡулланыла. Ҡайһы бер Ҡ. кеше һәм хайуан паразиттары булып тора, лямблиоз (лямблиялар), трихомоноз (трихомонадалар) һ.б. ауырыуҙар тыуҙыра.
В.Ф.Хәбибуллин
Тәрж. Г.А.Миһранова


text:
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Саҡмағош районында булды
Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов эш сәфәре менән Саҡмағош районында булды. Сәфәр барышында Үҙәк район дауаханаһы һәм Байбулат һөт-тауар фермаһы менән танышты.
Һөт-тауар фермаһында 15 көн элек кенә яңы һөтсөлөк комплексы эшләй башлаған. Республика Президентына Рәсәй-Израиль ҡоролмаһын күрһәттеләр. Ул һөт йыйыу процесын теркәй, һыйырҙарҙың сәләмәтлек торошона, уларҙы ашатыуға күҙәтеү яһай, һөткә иҫәп алып бара. Бындай компьютер системалары республиканың өс фермаһында – Саҡмағош, Ҡариҙел һәм Дүртөйлө райондарында урынлаштырылған. Был ҡоролма Ижевскиҙан килтерелә.
Рөстәм Хәмитов ферма етәкселеге менән киләсәккә производство пландарын тикшерҙе. Уларҙың әйтеүенсә, быйыл Башҡортостан Хөкүмәте һиҙелерлек ярҙам күрһәткән: ҡорамал һәм яғыулыҡ һатып алыуға субсидия бүлгән.


text:
Башҡортостанда 2013 йылда «500 ферма» программаһында 90-ға яҡын хужалыҡ ҡатнашасаҡ
2013 йылда «Һөтсөлөк малсылығын үҫтереү һәм һөт етештереүҙе арттырыу. 2012-2016 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһында 500 һөтсөлөк-тауар фермаһын комплекслы яңыртыу» республика маҡсатлы программаһында Башҡортостандың 90-ға яҡын фермер хужалығы ҡатнашасаҡ.
Матбуғат конференцияһында БР ауыл хужалығы министры урынбаҫары Фларис Шәйхетдинов хәбәр итеүенсә, 2012 йылда «500 ферма» программаһында ҡатнашыуға 86 ауыл хужалығы предприятиеһы заявка биргән. Уларҙың 60-тан ашыуы һөт-тауар фермаларын төҙөү, реконструкциялау һәм уларға капиталь ремонт үткәреү буйынса әүҙем эшмәкәрлек алып бара. Ағымдағы йыл аҙағынаса республикала 70-кә яҡын бындай объект ремонтланасаҡ.
— Бер ферманы яңыртыуға уртаса 30-40 миллион һум аҡса кәрәк. Шул уҡ ваҡытта яҡынса 10-12 миллион һум аҡсаны, йәғни сығымдарҙың 30-40 процентын ауыл хужалығы етештереүселәре субсидия формаһында аласаҡ, — тип хәбәр итте Фларис Шәйхетдинов.
Уның һүҙҙәренсә, бөгөнгө көнгә республиканың яҡынса 40 хужалығы бындай субсидия алған да инде. Техника, ҡорамалдар, тоҡомло мал һатып алыуға һәм төҙөлөш-монтажлау эштәренә бирелгән түләүҙәрҙең дөйөм күләме хәҙер 150 миллион һумға етә.
Иҫегеҙгә төшөрәбеҙ, быйыл старт алған «500 ферма» республика маҡсатлы программаһына Баҡалы, Бишбүләк, Бүздәк, Дүртөйлө, Илеш, Ҡырмыҫҡалы, Миәкә һәм Стәрлетамаҡ райондары әүҙем ҡушылды.
Республиканың Краснокама, Салауат, Илеш һәм Иглин райондары хакимиәттәре лә программала ҡатнашҡан үҙҙәренең хужалыҡтарына ҙур ярҙам күрһәтә.
БР Ауыл хужалығы министрлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, фермаларҙа хеҙмәткәрҙәр өсөн уңайлы шарттар булдырыла. Хужалыҡтарҙа яңы силос-сенаж ҡоролмалары, юлдар төҙөлә, тоҡомло мал, шулай уҡ төрлө техника һәм ҡорамалдар һатып алына.


text:
Ағиҙел мәҙәни баш ҡала буласаҡ
Ағиҙел ҡалаһында был аҙнала Мәҙәниәт йылын асыу хөрмәтенә байрам саралары уҙасаҡ. Шулай уҡ муниципаль берәмектәр араһында республика мәҙәни ваҡиғалар марафоны штандартын тапшырыу буласаҡ. «Башинформ» агентлығы алдан хәбәр итеүенсә, үткән аҙнала марафон Илеш районында үтте.
Ағиҙелдә концерттар, күргәҙмәләр һәм башҡа төрлө мәҙәни саралар ойоштороласаҡ. Үҙәк китапханала «Савитар» балалар өсөн өҫтәмә белем биреү үҙәге уҡыусыларының эштәре күрһәтеп ҡуйыласаҡ. Балалар сәнғәт мәктәбендә совет ғәскәрҙәрен Афғанстандан сығарыуҙың 25 йыллығына арналған сара үткәреләсәк. Был уҡ датаға Үҙәк китапхананың үҫмерҙәр өсөн клубында «Билдәле кешеләр менән осрашыу» арналасаҡ. Ҡала спортсылары йәштәр үҙәгендә ирҙәр спорты фестивалендә ҡатнашасаҡ.
Республика халыҡ ижады үҙәге хәбәр итеүенсә, «Башҡортостандың мәҙәни баш ҡалаһы» марафоны исемлегендә киләһе Краснокама районы буласаҡ.


text:
Республика Хөкүмәте бюджет хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын арттырыу буйынса маҡсатлы күрһәткестәрҙе үтәгән
Башҡортостанда лайыҡлы эш хаҡын тәьмин итеү, эш урындары булдырыу,торлаҡ проблемаларын хәл итеү буйынса системалы саралар тормошҡа ашырыла.
— Республика Хөкүмәте, Рәсәй Президентының майҙағы указдарын тормошҡа ашырыу буйынса юл карталары менән ҡаралған, бюджет өлкәһе хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡын үҫтереү өсөн маҡсатлы күрһәткестәрҙе тулы күләмдә башҡарҙы, — тине Рөстәм Хәмитов, БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары алдында Хөкүмәт эшмәкәрлеге тураһында отчет менән сығыш яһап.
Республика башлығы әйтеүенсә, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау хеҙмәткәрҙәренең эш хаҡы үҫеше темптары уртаса республика эш хаҡы үҫеше темптарын ике тапҡырға уҙҙы.
Йән башына уртаса аҡсалата килем буйынса Волга буйы федераль округтары төбәктәре рейтингында Башҡортостан бишенсе урынды биләй, илдә – 21-сене. Уҙған йыл йомғаҡтары буйынса был килемдәрҙең үҫеш темптары республикала Рәсәй Федерацияһына ҡарағанда 2,5 процент пунктына юғарыраҡ булды.
— Ыңғай үҙгәрештәр мәшғүллек өлкәһендә артты. Былтыр хеҙмәт баҙарында хәл тотороҡланды. 2012 йылдан алып эшһеҙлек кәмене: рәсми – 1,3-тән алып 1,2 процентҡа тиклем, ә дөйөм – 6,1-ҙән алып 5,8 процентҡа тиклем, — тип билдәләне, депутаттар алдында сығыш яһап, Рөстәм Хәмитов. — Теркәлгән эшһеҙҙәрҙең кимәле 24 мең кешегә тиклем, йәғни 10 процентҡа кәмене.
Шуның менән бергә республикала эш хеҙмәттәренә ихтыяж һәм тәҡдим араһында дисбаланс һаҡлана, тип билдәләне Президент. Йыл эсендә ингән, өс меңдән ашыу вакансия өс тапҡырға эш эҙләүсе граждандар иҫәбен уҙа.
— Бындай шарттарҙа Башҡортостан Хөкүмәте, хеҙмәт баҙарының ысын талаптарынан сығып, мәғариф өлкәһен төҙәтеү, шулай уҡ кадрҙарҙы ҡабаттан әҙерләү системаһын үҫтереү буйынса мөмкинлектәр эҙләй, — тине төбәк етәксеһе.


text:
Президенттың эш сәфәрен ағас эшкәртеү сәнәғәтенән башлауы ла юҡҡа түгел: уның Сибайға тәүге килеүе лә ошо өлкә проблемаларына йүнәлдерелгәйне. “Һеҙҙә урман күп, әммә уны эшкәртеү яйға һалынмаған. Һөҙөмтәлә ағас күрше өлкәләргә – Силәбе һәм Ырымбурға — китә. Артабан былай итергә ярамай – уны үҙебеҙ эшкәртергә һәм бынан яҡшы табыш алырға тейешбеҙ”, — тигән һүҙҙәре бөгөн аҡрынлап тормошҡа аша.
Президенттың эш сәфәрен ағас эшкәртеү сәнәғәтенән башлауы ла юҡҡа түгел: уның Сибайға тәүге килеүе лә ошо өлкә проблемаларына йүнәлдерелгәйне. “Һеҙҙә урман күп, әммә уны эшкәртеү яйға һалынмаған. Һөҙөмтәлә ағас күрше өлкәләргә – Силәбе һәм Ырымбурға — китә. Артабан былай итергә ярамай – уны үҙебеҙ эшкәртергә һәм бынан яҡшы табыш алырға тейешбеҙ”, — тигән һүҙҙәре бөгөн аҡрынлап тормошҡа аша.
— Башҡорт халҡы шул тиклем ауыр юғалтыу кисерҙе, — тине БР Композиторҙар союзы рәйесе Айрат Ғайсин, — Салауат Әхмәҙи улы кескәйҙән күреү һәләтенән мәхрүм булһа ла, бынамын тигән әҫәрҙәр ижад итте.
Хужалыҡ республикала уңышлы тормошҡа ашырылған "500 ферма" маҡсатлы программаһына төбәктә тәүгеләрҙән булып ингән.
Биналарға заманса ремонт үткәрелгән, 200 баш һауын һыйыры аҫралған фермала һыуытҡыстар, һөт үткәргестәр урынлаштырылған, пластик тәҙрәләр, аҙыҡ өҫтәлдәре ҡуйылған, малсылар өсөн йыуыныу бүлмәләре, санузел эшләй.
“Сюрприз” тип аталған балалар уйын ҡаласығын тантаналы шарттарҙа Максимов ауылында район хакимиәте башлығы Илшат Вәзиғәтов үҙе асты. Киләсәк быуын өсөн был ҡаласыҡтың төҙөлөүе тотошлайы менән урындағы халыҡтың башланғысына бәйле. Улар был турала тейешле ҡарар ҡабул итеп кенә ҡалмаған, ҡаласыҡ буласаҡ майҙанды тигеҙләп, бар ҡоролмаларҙы урынлаштырыуға, ҡоймалар ҡуйыуға, буяуға һәм майҙансыҡты төҙөкләндереүгә тиклем барлыҡ эштәрҙе, өмә ойоштороп, үҙҙәре башҡарып сыҡҡан.
— Лариса Альберт ҡыҙы, идаралыҡ нимә менән шөғөлләнә? Белеүебеҙсә, бурыстарығыҙ бихисап, ә халыҡ улар тураһында белеп тә бөтмәй кеүек.
Әминә Әбсәләмова инде байтаҡтан хаҡлы ялда. Ғүмер буйы мәктәптә балаларға белем бирә ул. Намыҫлы хеҙмәте өсөн “Халыҡ мәғарифы отличнигы” исеменә лайыҡ була. Төп эшенән тыш, йәмәғәт эштәрендә лә әүҙем ҡатнаша.
– Гәзит матур сыға, йәнеңә теләгән мәҡәләне табырға мөмкин, — ти ул. — Тормошобоҙҙағы бөтә өлкәләр киң яҡтыртыла. Үҙем, элекке уҡытыусы булараҡ, айырыуса мәғариф яңылыҡтарын уҡырға яратам.
Был йәһәттән күпселек ауыл мәктәптәрендә түңәрәктәр эшләй, ярыштар уҙғарыла. Хәйбулла батырҙары республика, ил бәйгеләрендә уңышлы сығыш яһай.
Йәш көрәшселәр йәйге каникулда ла күнекмәләрен дауам итә. Мәҫәлән, быйыл Йәнтеш мәктәбе интернатында "Батыр" һауыҡтырыу-спорт лагеры эшләй. Уның етәксеһе Рөстәм Йәрмөхәмәтов әйтеүенсә, бында ярыштарҙа призлы урындарҙы яулаған үҫмерҙәр ял итә.
Ун инәй-апай булды уның геройҙары! Бер бәләкәй ауыл өсөн иҫ киткес күренеш бит. Дөрөҫ, уларҙың береһе генә – Хәнифә Әбүбәкерова — тыуған ауылында төпләнгән. Башҡалары, тормошҡа сығып, төрлө ауылға таралған.
"Салауат Юлаев" хоккей клубы миҙгел арауығында байтаҡ ҡына үҙгәреш кисерҙе. Былтырғы ҡайһы бер уйынсыларыбыҙ хәҙер башҡа командаларҙа сығыш яһаясаҡ. Беҙгә килеүселәр араһында ла танылған хоккейсылар байтаҡ. Әммә көйәрмәндәргә үҙгәрештәрҙе баһаларға иртәрәк – был миҙгел башланғас ҡына мөмкин буласаҡ.
Иң тәүҙә "юғалтыуҙарҙы" асыҡлап үтәйек: был юлы ла "Салауат"тың бер нисә йыл дауамында төп терәге һаналған ҡайһы берәүҙәр менән хушлашырға тура килде. Мәҫәлән, һөжүмсе Александр Свитов хәҙер "Аҡ барыҫ"тың төҫтәрен яҡлаясаҡ.
Район, зона, республика күләмендә сығыш яһап, тәжрибә туплаған спортсыларыбыҙ сит илдә лә һынатманы. Биш уҡыусы ла, классик йүнәлештә көс һынашып, үҙ йәше һәм ауырлыҡ категорияһы буйынса 1-се урынды алыуға өлгәште.


text:
Башҡортостан Яҙыусылар союзы рәйесе Риф Тойғонов ижади ойошмаға тейешле күләмдә аҡса бүленмәүен, яҙыусыларҙың шифаханаларҙа ял итә алмауын билдәләп үтте.
Рөстәм Зәки улы шунда уҡ әҙиптәр күптән ишетергә теләгән фекерҙе еткерҙе:
— Был осраҡта аҡса мәсьәләһе мәсьәлә түгел. Һеҙ бары тик өлгөлө әҫәрҙәр яҙығыҙ.
Айҙар Хөсәйенов иһә республикала йәш ижадсыларға иғтибарҙың етмәүенә ризаһыҙлығын белдерҙе. Быны ул китаптарҙың оҙаҡлап сиратта ятыуы менән аңлатты.
— Ҡырҡ йәште уҙып та үҙеңде һаман йәш яҙыусы тип атау оят инде!


text:
Кем үпкәсел, кем тәмлетамаҡ булған?28-02-2015, 01:05 // Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт // Баҫып сығарырға
Үгәйһетелгән Лермонтов
Урыҫ әҙәбиәтен һөйөүселәр Михаил Лермонтовты талантлы шағир, ғәҙеллек өсөн көрәшкән, самодержавие һәм ҡоллоҡтоң асыҡ дошманы булараҡ белә. Әммә күптәргә уның тормошо, ниндәй кеше икәнлеге, башҡаларҙың уға мөнәсәбәте сер булып ҡала.
Шағирҙы замандаштары әллә ни хөрмәт итеп бармаған. Уның ваҡытһыҙ дуэлдә үлеп ҡалыуы бер кемдә лә тиерлек йәлләү тойғоһо тыуҙырмаған. Ә батша Николай I: “Эткә – эт үлеме”, – тип әйткән.
Төҫ-башҡа әллә ни күркәм, оҙон буйлы булмаған шағирҙы гүзәл зат ҡына түгел, ир-ат та өнәп бөтмәгән. Өҫтәүенә ул өҫ-башына, бөхтәлеккә әллә ни иғтибар итмәгән. Үҙен маһайыулы тотҡан, үпкәсел булған, кәмһеткәнде онота алмаған.
Малай иртә үкһеҙ етем ҡалып, өләсәһе тәрбиәһендә үҫкән. Ҡалған туғандары уны үгәйһетеп, ситләтеп ҡараған. Шағир ҡомарлы уйындарҙа, ярыштарҙа һәр ваҡыт еңелгән. Ҡатмарлы холҡо арҡаһында уға ҡыҫҡа ғына ғүмерендә өс дуэлдә ҡатнашырға тура килгән. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Михаил Лермонтов әле лә иң талантлы урыҫ шағирҙарының береһе булып ҡала.
Тәм-том яратҡан Гоголь
Танылған урыҫ яҙыусыһы Гоголь ҡул эштәренә әүәҫ булыуы менән айырылған. Апайҙарына күлдәктәр тегергә, шарфтар һәм башҡа әйберҙәр бәйләргә, дуҫтарын вареник бешереп һыйларға яратҡан.
Гоголь йәшендән ныҡ ҡурҡҡан. Насар һауа торошо уға кире тәьҫир иткән. Йәнә үтә ҡыйыуһыҙ булған. Компанияла берәй ят кеше күренеү менән бүлмәһенән сығып ҡасҡан.
Николай Васильевич кеҫәһендә һәр ваҡыт тәм-том йөрөткән. Ҡунаҡханала йәшәгәндә сәйгә бирелгән шәкәрҙе йәшереп алып, һуңынан эшләгәндә, һөйләшкәндә кимереп йөрөгән. Яҙыусы бер ҙә өйләнмәгән.
Әҙип тыуған Украинаһының тарихы менән ныҡ ҡыҙыҡһынған. Ошо тикшеренеүҙәре уға “Тарас Бульба” эпик повесын яҙырға булышлыҡ иткән.
Үлеменән ете йыл алда Гоголь: “Кәүҙәм серей башлауҙың тәүге билдәләре беленә башлағас ҡына ерләгеҙ”, – тип васыятнамә ҡалдырған. Әммә уны тыңламағандар...
Бурысын
ҡайтармаған Пушкин
Александр Пушкин ҡапыл ҡыҙып китеүе менән танылған. Ул тәүге тапҡыр дуэлдә лицейҙа уҡығанда уҡ ҡатнаша. Шағир йәмғеһе егерме тапҡыр көс һынашҡан. Бер уйлаһаң, был бер ҙә ғәжәп түгел: телсән, хисле йәш шағир юҡ ҡына бәхәстә лә көтмәгәндә кемделер “ҡәбәхәт”тән һалдырыр булған.
Пушкин кәрт уйнарға яратҡан, еңелеп йыш ҡына бурысҡа батҡан. Был ниндәйҙер кимәлдә уны ижадҡа, әүҙемерәк эшләргә дәртләндергән. Үҙе был хаҡта, уйын ялҡаулыҡтан ҡотҡарһа, ижад бурысты түләүгә ярҙам итә, тигән.
Буласаҡ яҙыусыға лицейға инеү бәхете шунда уҡ тәтемәгән. Әммә үҫмерҙең бабаһы, ул саҡта билдәле шағир Василий Львович Пушкин, лицейҙы асҡан министр Спиранский менән шәхсән таныш булған. Шулай итеп, Александр Сергеевичты танышлыҡ буйынса уҡырға алғандар.
Пушкин үлгәндә лә бурыслы ҡалған.
Мөхәббәт йырсыһы
Һәр шиғыры йыр булып ағылған, тыуған ерен данлап туймаған Сергей Есенин 30 йәше тулыр-тулмаҫ донъялыҡтан китһә лә, бай әҙәби мираҫ ҡалдырған. Матур һөйләгән, төҫкә күркәм был егеткә ҡатын-ҡыҙҙар һәр ваҡыт һоҡланып ҡараған. Поэмалар ижад иткән шағир Рәсәй, донъя буйлап күп сәйәхәт ҡылған. Ул бер нисә тапҡыр өйләнгән. Тәүге ҡатыны Анна Изряднованан Юрий исемле улы тыуа. Ә 1917 – 1921 йылдарҙа Есенин актриса Зинаида Райхҡа өйләнә. Ғаиләлә ҡыҙ һәм ул тыуа. Танылған бейеүсе Айседора Дункан менән дә бер ни ҡәҙәр ғүмер итә.
Шағир һуңғы йәре – бөйөк яҙыусының ейәнсәре Софья Толстая менән дә оҙаҡ йәшәй алмаған. Сергей һәр ваҡыт ҡайҙалыр киткән, үҙ-үҙенән, властарҙан ҡасҡан. Әммә Софья артабанғы ғүмерен иренең иҫтәлегенә арнай, уның хаҡында хәтирәләр йыя, мемуарҙар яҙа. Шағирҙың үлеме серле була. 29 йәшендә уны Ленинград ҡалаһында ҡунаҡханала пар торбаһына аҫылынған килеш табалар. Бер аҙна элек кенә психиатрия дауаханаһында ятҡанлыҡтан, күптәр уны үҙ-үҙенә ҡул һалған тип бара.
Есенин Мәскәүҙең Ваганьков зыяратында ерләнгән.
“Мин хәҙер үләм”
Табип һөнәренә уҡып, талантлы яҙыусы булып танылған Антон Чехов ҡатыны Ольга Книппер менән бергә алты ай ғына йәшәп ҡала: ул Мәскәүгә эшкә китә, ә яҙыусы Ялтала ҡала. Һуңынан яҙыусы ҡатынына: “Беҙҙең бергә була алмауҙа һин дә, мин дә ғәйепле түгел, бары миңә ауырыу ебәргән, ә һиңә сәнғәткә һөйөү уятҡан иблис ғәйепле”, – тип яҙа.
Никах 1901 йылдан 1904 йылға, йәғни Чеховтың үлеменә ҡәҙәр дауам итә. Ольга ирен юғалтҡандан һуң 55 йыл йәшәй, әммә башҡаса бер ҙә тормошҡа сыҡмай. Ул хәләл ефетенең биш спектаклендә уйнай.
Чеховҡа табыныусылар күп булған, хатта уны эҙәрлекләп тә йөрөгәндәр, берәүҙәр – костюмын, икенселәре атлап йөрөшөн тикшергән, өсөнсөләр нисек тә иғтибарын үҙенә йәлеп итергә тырышҡан.
Антон Павлович әҫәрҙәре күпләп донъя экранына сыҡҡан өс әҙип исемлегенә инә. Беренсе урында Уильям Шекспир булһа, икенсеһе – Чарльз Диккенс, өсөнсөһө – Чехов. Уның “Аҡсарлаҡ”, “Ваня бабай”, “Ырғандаҡ”, “Алтынсы палата” тигән әҫәрҙәре айырыуса популярлыҡ яулай.
Чехов Германияла вафат була. Баҡыйлыҡҡа күсер алдынан ул шампан шарабы һорап алған да: “Мин хәҙер үләм” , – тигән һәм бер ни ҡәҙәр ваҡыттан һуң күҙҙәрен мәңгелеккә йомған. Яҙыусыны Мәскәүҙә ерләгәндәр.
Посылкала – кирбес
Йәш сағында Иван Тургенев үҙенең еңел холоҡло булыуы менән барыһын да аптырашта ҡалдырыр булған. Ҡайһы ваҡыт әллә күпме кешене ҡунаҡҡа саҡыра ла, дуҫтары билдәләнгән ваҡытҡа килһә, йорто бикле тора. Иртәгәһенә ҡунаҡтар үҙҙәренең ризаһыҙлығын белдерһә, Тургенев төрлө сәбәп табып, ғәфү үтенә, унан йәнә шунда уҡ үҙенә төшкө ашҡа әйҙүкләй, тәмле шарап менән һыйларға вәғәҙә итә. Тәғәйен сәғәт еткәс, шул уҡ хәл ҡабатлана.
Иван Сергеевич ҡупшы, сағыу итеп кейенеп йөрөргә яратҡан. Германияға уҡырға килгәс, ул бөтөнләй бәйҙән ысҡына: кәйеф-сафа ҡорорға ғәҙәтләнеп ала, ата-әсәһе ебәргән аҡсаны уңға-һулға туҙҙыра. Әсәһе улына аҙыҡ-түлек, аҡса һала, ә ул хатта рәхмәт әйтеп хат яҙырға ла онота. Бер мәл аҡса килеүҙән туҡтай. Ә инде бер аҙҙан Рәсәйҙән бик ауыр посылка килә. Егет һуңғы аҡсаһына уны ала һәм, асып ҡарағас, телһеҙ ҡала: посылкаға кирбес тултырылған була.
Тургеневтың ҡолағына “айыу баҫһа” ла, йырҙың көйөн дөрөҫ отмаһа ла, йырларға ярата. Уның был ҡыланышын тыңлағандар рәхәтләнеп көлөр булған.
Яҙыусы ғәҙәттән тыш таҙалыҡ, тәртип яратыуы менән айырылып торған.


text:
Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Ырымбурҙа халыҡ-ара кинофестивалендә сығыш яһай Фото: Георгий Шишкин
Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Ырымбурҙа халыҡ-ара кинофестивалендә сығыш яһай
Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Ырымбурҙа халыҡ-ара кинофестивалендә сығыш яһай Фото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 2 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Бөгөн, 2 сентябрҙә, Башҡортостандың Милли симфоник оркестры Ырымбурҙа «Көнсығыш-Көнбайыш. Классика һәм авангард» IX Халыҡ-ара кинофестивалендә сығыш яһай.
Милли симфоник оркестрҙың музыкаль бүлеге мөдире Эльмира Ишбулдина хәбәр итеүенсә, Ырымбур филармонияһының концерт залында оркестр «Русса Soundtrack» исемле программа тәҡдим итә. Шулай уҡ «Капитан Гранттың балалары», «Мөхәббәт тураһында», «Кавказ тотҡонбикәһе», «Бриллиант ҡул», «Яҙҙың ун ете миҙгеле», «Аҡ төндәр моңо» һәм башҡа фильмдарҙан көйҙәр яңғыраясаҡ. Дирижеры — Камил Абдуллин. Инеү ирекле.


text:
Силәбе өлкәһендә «Рәсүл уҡыуҙары» үтә
ӨФӨ, 2015 йыл, 18 май. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Арина Рәхимҡолова/.
Силәбе өлкәһенең Троицк ҡалаһында «Рәсүл уҡыуҙары: Ислам Рәсәйҙең тарихында һәм бөгөнгө тормошонда» исемле бөтә Рәсәй ғилми-ғәмәли конференция ойошторола. Форум Башҡортостанда тыуып үҫкән билдәле мәғрифәтсе Зәйнулла Рәсүлевтың иҫтәлегенә арналған. Конференция Силәбе өлкәһендә дүртенсе тапҡыр уҙғарыла.
Форум фәнни берекмәне Рәсәй мосолмандарының тарихи һәм рухи традицияларын, донъялағы ислам берләшмәһенең мөһим проблемаларын, хәҙерге заманда диндең ролен тикшереүгә йәлеп итеү маҡсатында үткәрелә. Конференцияла төбәк башҡарма власть һәм урындағы үҙидара органдары, хоҡуҡ һаҡлау органдары, фәнни берекмә, йәмәғәт берләшмәһе һәм дини ойошма вәкилдәре ҡатнашасаҡ. Форумға Башҡортостандан һәм башҡа төбәктәрҙән ҡунаҡтарҙың килеүе көтөлә.
Дәүләт, гражданлыҡ йәмғиәте институттары һәм традицион ислам вәкилдәре араһында үҙ-ара килешеп эш итеүҙе үҫтереү конференцияның төп темаһы буласаҡ.
«Рәсүл уҡыуҙары» программаһы сиктәрендә Силәбе дәүләт университетының Троицк филиалында бер нисә секция эшләйәсәк, унда Силәбе өлкәһе, Башҡортостан, Татарстан ғалимдары сығыш яһаясаҡ.
Конференция барышында Силәбе өлкәһе һәм Рәсәй мосолмандарының Үҙәк диниә назараты, шулай уҡ Силәбе өлкәһе мосолмандарының төбәк диниә назараты араһында социаль партнерлыҡ тураһында килешеүҙәргә ҡул ҡуйыласаҡ.
Зәйнулла Рәсүлев — күренекле дин әһеле һәм йәмәғәт эшмәкәре. Билдәле мәғрифәтсе 1833 йылдың 25 мартында Шәрип ауылында (Башҡортостандың хәҙерге Учалы районы) тыуған. Һуңынан Нәҡшбәндиә тәриҡәтенең танылған шәйехе булып китә, Троицкиҙа «Рәсүлиә» мәҙрәсәһен аса. 1917 йылда вафат була. Донъяла уның юлынан барыусы шәкерттәр бик күп.


text:
Описание презентации по отдельным слайдам:
81 илдән 8304 кеше (шуларҙың 5748 спортсы) ҡатнашты. 21 төр буйынса спорт ярыштарынан 203 комплект миҙал уйнатыла
Ҡышҡы Олимпия уйындары-2014 стартын башлайбыҙ. Был Уйындарға Рәсәй йыйылмаһы составында Башҡортостан командаһы ағзаларының исемлеге билдәле.
Әгәр Ванкуверҙа уҙған Олимпиада-2010-ға Башҡортостан ун кешене ебәреп, уларҙан биатлонсы Максим Чудов ҡына (яңыраҡ ул ҙур спорттан китте) «бронза» алып ҡайтһа, хәҙер инде Сочиға 12 кеше барасаҡ.
Улар – трамплиндан саңғыла һикереүсе Дмитрий Васильев (республиканан иң йәш ҡатнашыусы) һәм йәш Илмир Хазетдинов, икебәйгесе Эрнест Яхин, бобслейсы Илвир Хузин (Никита Захаровтың экипаж-дүртлеге), шок-трекерҙар Семен Елистратов һәм Руслан Захаров, шулай уҡ Өфө «Ағиҙеленән» Рәсәй йыйылмаһы хоккейсылары – Ангелина Гончаренко, Инна Дюбанок, Алена Хомич, Анна Шибанова, Елена Дергачева һәм Екатерина Пашкевич.
Бынан тыш, был исемлеккә Антон Копривица (сноуборд, борд-кросс) өҫтәлеүе ихтимал.
Башҡортостан шулай уҡ үҙенең яҡташы (Межгорье ҡалаһынан) Ольга Вилухина өсөн көйәсәк, ул Рәсәй йыйылмаһының ҡатын-ҡыҙҙар биатлонында Новосибирсктан сығыш яһай.
Сочи-2014-тә иң күп өмөткә Башҡортостандың шок-трекерҙары һәм Васильев эйә, уның өсөн был Олимпиада моғайын һуңғыһы булыр. Тыуған боҙҙа хоккейсыларҙың мөмкинлектәре ярайһы уҡ («бронза» көстән килерлек).
Оставьте свой комментарий:
Комментарии:


text:
Кендек ҡаны тылсымыКендек борон халҡыбыҙҙа тәндең кешене һаҡлаусы мифологик өлөшө тип ҡабул ителгән. Бәпес тыуғанда киҫеп алынған кендек өлөшөн киптереп, бетеү итеп йөрөткәндәр, ғаиләлә балалар ишле булһын, кәртәлә мал үрсеһен тип, уны өй түшәменә, ҡура эсенә элеп...
СЕРЛЕ СИРБарлыҡҡа килеү сәбәптәре аҙағынаса өйрәнелеп бөтмәгән, асыҡлауы ауыр булған эндометриоз бөгөн ҡатын-ҡыҙ сирҙәренең иң серлеһе һанала. Түлһеҙлеккә килтергән ауырыуҙар араһында ул икенсе урында тора. Өфө ҡалаһы 22-се клиник дауаханаһының гинекология...
ҮҘ АСЫЛЫҢА ӨЛГӘШЕҮҮҙеңә тәғәйен юлды, йәшәү асылын табыу еңел түгел. Ҡайһы берҙә эҙләнеүҙәргә ярты ғүмереңде бағышларға, яҙмыштың әсе ел-дауылдарын татып, күңелеңде мең һыҙланыуҙарға, инаныуҙарға дусар итә-итә үҙеңде яңынан асырға ла тура килә шул. Яҙҙың үҙе кеүек...
СӘЛӘМӘТ БАЛА – ИЛ ҠЕҮӘТЕЗиһене камил, дүрт һаны теүәл булып тыуһын – бәпес көткән һәр ата-әсәнең доғаларға ҡушып көнө-төнө ҡабатлаған иң изге теләге шул. Хәйер, ғаиләнең, нәҫелдең генә түгел, милләттең, дәүләттең дә киләсәге ул сәләмәт бала. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, төрлө...
Сәләмәтлек – донъя бәрәкәтеГүзәл заттың күңел торошо ла, ғаилә тормошо ла, иң оло һөйөнөс – әсәлек бәхетен кисереүе, тимәк, был донъяла төп тәғәйенләнешен үтәй алыуы ла уның ҡатын-ҡыҙ һаулығына бәйле. Баш ҡалабыҙҙың 22-се клиник дауаханаһы табибы, тәжрибәле гинеколог Гөлназ...
Һөйәкте йәштән һаҡла!«Өнһөҙ эпидемия» – һөйәк тығыҙлығы кәмеүе сәбәпле, йыш ҡына уның һыныуы менән тамамланған ауырыу – остеопорозды табиптар шулай тип йөрөтә. Сөнки оҙаҡ йылдар буйы уның берҙән-бер билдәләре булып тиҙ арыусанлыҡ, арҡа һыҙлау тороуы мөмкин. Һәр йыл 20...
Анонстар
АнкетаАнкета ебәрергә
Журнал архивы
Һеҙҙең мөнәсәбәт
Сайттың яңы дизайны оҡшаймы?


text:
Башҡортостан Хөкүмәте менән «ИНТЕР РАО ЕЭС» компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылдыФото: Андрей Старостин
Башҡортостан Хөкүмәте менән «ИНТЕР РАО ЕЭС» компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылды
Башҡортостан Хөкүмәте менән «ИНТЕР РАО ЕЭС» компанияһы араһында хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылдыФото: Андрей Старостин
21 июндә Санкт-Петербургта үткән иҡтисади форумда Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов һәм «ИНТЕР РАО ЕЭС» асыҡ акционерҙар йәмғиәте идараһы рәйесе Борис Ковальчук биш йыллыҡ килешеүгә ҡул ҡуйҙы, документ төбәк иҡтисадының энергетик һөҙөмтәлелеген күтәреүгә, ҡулланыусыларҙы энергия менән ышаныслы тәьмин итеүгә, шулай уҡ республиканың артабанғы социаль-иҡтисади үҫешен тәьмин итеүгә йүнәлтелгән. Был хаҡта төбәк башлығының матбуғат хеҙмәтенән хәбәр иттеләр.
Атап әйткәндә, яҡтар ғәмәлдәге энергетик ҡеүәттәрҙе яңыртыу, шулай уҡ яңы энергетика объекттарын төҙөү маҡсатында Башҡортостандың энергетика комплексына инвестиция ресурстарын йәлеп итеүгә һәм уларҙы һөҙөмтәле ҡулланыуға булышлыҡ итергә, шулай уҡ республикала муниципаль предприятиеларҙың электр энергетикаһы компаниялары алдындағы дебитор бурыстарын түләү графигын әҙерләргә һөйләшеп килеште. Бынан тыш, «ИНТЕР РАО ЕЭС» төркөмө компаниялары һәм Башҡортостан Хөкүмәте алыҫ киләсәккә тарифтар формалаштырыу параметрҙарын һәм шарттарын билдәләргә, шулай уҡ башҡа мәсьәләләрҙе тикшерергә ниәтләй.
— Башҡортостанда бөгөн бер нисә инвестицион проект тормошҡа ашырыла, уларҙың һәр береһе 40 мегаватҡа тиклем электр энергияһын файҙаланыуҙы күҙ уңында тота, — тине Рөстәм Хәмитов. – Шул уҡ ваҡытта республикалағы энергетика системаһының мөмкинлектәре сикләнгән. Шуға күрә, йылылыҡ менән тәьмин итеү буйынса мөмкинлектәрҙе үҫтереүҙе күҙ уңында тотоп, киләсәктә Башҡортостанда энергетика ҡеүәттәрен ярайһы уҡ арттырыу өҫтөндә уйларға кәрәк.
— Башҡортостан «ИНТЕР РАО ЕЭС» өсөн яңы төбәк булып тора һәм компания төбәккә активтар менән идара итеүҙең юғары һөҙөмтәле ысулдарын индерергә ниәтләй, — тип белдерҙе Борис Ковальчук. – Шул уҡ ваҡытта төбәк власы менән хеҙмәттәшлек итеү, бер яҡтан – республика ҡулланыусыларын энергия менән ышаныслы һәм өҙлөкһөҙ тәьмин итеүҙе, икенсе яҡтан, ике яҡ өсөн дә отошло шарттарҙа иҡтисад һәм электр энергетикаһы бизнесы үҫешен гарантияларға ярҙам итәсәк.


text:
Республикала башҡорт телен һаҡлауға йүнәлтелгән хоҡуҡи ярҙам үҙәге асыла
10 октября 2017 йыл | Йәмғиәт
Башҡорт телен нисек өйрәнергә: яңы башлаусыларға 10 кәңәш
10 октября 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
Һуңғы ваҡытта башҡорт телен өйрәнеү тураһында барған бәхәстәр күбеһенсә республика уҡыусыларына ҡағыла. Ә үҫеп еткән, әммә телде ныҡлап өйрәнергә теләүселәргә нимә эшләргә? Башҡорт теле рус һәм инлиз телдәренән нимәһе менән айырыла, ни өсөн –һы киҫәксәһе өҫтәлә һәм үҙ алдыңа өйрәнеү әсбабын ҡайҙан алырға –бергәләп асыҡлайыҡ.
Башҡортостанда йәшәүселәр башҡорт телен өйрәнеүгә ҡағылышлы тәҡдимдәр ебәреүен дауам итә
10 октября 2017 йыл | Мәҙәниәт һәм әҙәбиәт, Йәмғиәт
Республика башҡорт телен өйрәнеүгә ҡағылышлы тәҡдимдәр ҡабул итеү дауам итә. Уларҙың һәммәһе лә Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитетында туплана. Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Әмир Ишемғолов әйтеүенсә, башҡорт дәүләт телен һаҡлауға һәм үҫтереүгә йүнәлтелгән дәүләт программаһы проектын әҙерләгәндә барлыҡ тәҡдимдәр ҙә ентекле өйрәнеләсәк һәм иғтибарға алынасаҡ. Иң яҡшы идеяларҙы Башҡортостан Башлығы указы буйынса булдырылған телдәргә ярҙам фондынан финанслауға тәҡдим итеү ҡаралған.


text:
Күгәрсен районында Зәйнәб Биишева исемендәге әҙәби премия тапшырыу тантанаһы үтәсәк
27 февралдә Күгәрсен районында Башҡортостандың халыҡ яҙыусыһы, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Зәйнәб Биишева исемендәге район әҙәби премияһын тапшырыу тантанаһы үтәсәк. Йола буйынса премиялар Туйымбәт ауылында, яҙыусының йорт-музейында тапшырыласаҡ.
2011 йыл һөҙөмтәләре буйынса З.Биишева исемендәге әҙәби премияға түбәндәгеләр лайыҡ булды: билдәле шағирә, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Әнисә Таһирова Башҡортостан юлдаш телевидениеһында Зәйнәб Биишеваның тормошо һәм ижады тураһындағы телевизион тапшырыу әҙерләгәне, шулай уҡ халыҡ яҙыусыһына арналған мәҡәлә һәм хәтирәләр, шиғырҙар һәм сонеттар өсөн; филология фәндәре докторы Рәшит Шәкүр «Арҙаҡлы башҡорттар» китабы өсөн, унда Зәйнәб Биишева тураһында ла мәҡәлә бар; рәссам-биҙәүселәр Наил Шакиров һәм Анфиса Шакирова Мораҡ ауылындағы тарихи-крайҙы өйрәнеү, Хоҙайбирҙин ауылында урынлашҡан Ш.Хоҙайбирҙин исемендәге, Стәрлетамаҡ дәүләт педагогия академияһындағы З.Биишева исемендәге музейҙарҙың эскиз проекттарын һәм художестволы концепцияһын әҙерләгәне өсөн.
Зәйнәб Биишева исмендәге әҙәби премия 2000 йылда Күгәрсен районы хакимиәте менән булдырылды. Был ваҡыт эсендә 29 яҙыусы, шағир, ғалим, сәнғәт эшмәкәре, мәҙәниәт хеҙмәткәре, уҡытыусы һәм крайҙы өйрәнеүсе уның лауреаты булды.


text:
Башҡортостанда яҙғы сәсеүгә етерлек күләмдә орлоҡ әҙерләнгән
— Яҙғы сәсеү өсөн республика буйынса дөйөм алғанда орлоҡ етерлек күләмдә әҙерләнгән — 296 мең тонна, — тине миҙгелле ауыл хужалығы эштәрен үткәреү буйынса штабтың күсмә ултырышында БР ауыл хужалығы министрының беренсе урынбаҫары Николай Коваленко. — Ужымды ҡайтанан сәсергә тура килһә, страховка фондына етерлек күләмдә орлоҡ һалынған. Ул 35 мең тоннаны тәшкил итә.
Ауыл хужалығы министрлығының миҙгелле ауыл хужалығы эштәрен үткәреү буйынса күсмә штабының өсөнсө ултырышы кисә Ауырғазы районында үтте. Унда республиканың 12 районы аграрийҙары ҡатнашты.
Әлеге ваҡытта һаҡлауға һалынған иген һәм ҡуҙыҡлы иген культуралары орлоғоноң 97 проценты, күп йыллыҡ үләндәрҙең 60 проценты, көнбағыштың 51 проценты сәсеү стандартына еткерелгән.
Николай Коваленко йәнә сорттарҙы яңыртыу мәсьәләһен күтәрҙе. Төбәктең элиталы орлоҡсолоҡ хужалыҡтарында 35 мең тоннанан ашыу юғары репродукциялы орлоҡ бар.
— Әлеге ваҡытта уларҙы һата башланылар, әммә был темптар беҙҙе ҡәнәғәтләндермәй, — тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Николай Коваленко. - Бөгөнгө көндә кәрәк булғандың яртыһы ғына һатылған (52%).
БР Ауыл хужалығы министрлығы етәкселеге бер нисә районда орлоҡ менән нисек эшләүҙәрен тәнҡитләне. Мәҫәлән, Ғафури районында яҙғы сәсеүҙә файҙаланыласаҡ орлоҡтоң ни бары 70 проценты тикшерелгән. Кушнаренко (25%), Өфө райондарында (15%) кондицияға еткерелмәгән орлоҡ күп.
Штаб Көньяҡ урман-дала зонаһы райондарындағы сорт яңыртыу мәсьәләһен махсус контролгә алды. Район хакимиәттәрендәге ауыл хужалығы идаралыҡтары юғары репродукциялы орлоҡ сәсеүгә күсеү планын әҙерләргә һәм быйылғы сәсеү кампанияһында уҡ сорт яңыртыуға тотонорға тейеш.
— Бөтә орлоҡтар ҙа кондицияға еткерелгән һәм зарарһыҙландырылған булырға тейеш, — тигән бурыс ҡуйҙы Николай Коваленко. — Тәү сиратта, беҙ үҙебеҙҙә етештерелгән һөҙөмтәле препараттарҙы файҙаланасаҡбыҙ. Улар субсидияланасаҡ.


text:
Паркка килеүселәр, Мәңгелек утҡа илтеүсе юлдың ике яғынан теҙелеп, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовты, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачевты һәм республика Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтовты ҡаршы алды. Абруйлы ҡунаҡтар төрлө министрлыҡ, ведомство, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре һәм хөрмәтле ветерандар менән бергә парк буйлап уҙҙы.
Паркка килеүселәр, Мәңгелек утҡа илтеүсе юлдың ике яғынан теҙелеп, Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитовты, БР Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай Рәйесе Константин Толкачевты һәм республика Хөкүмәте Премьер-министры Азамат Илембәтовты ҡаршы алды. Абруйлы ҡунаҡтар төрлө министрлыҡ, ведомство, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре һәм хөрмәтле ветерандар менән бергә парк буйлап уҙҙы.
Сәйҙә апай, 43 йыл ауыл мәктәбендә эшләп, хаҡлы ялға сыҡҡан. 84 йәшкә аяҡ баҫҡан элекке уҡытыусы бөгөн дә йәштәрсә дәрт менән ауылда ойошторолған төрлө байрам-кисәләрҙә, осрашыуҙарҙа ихласлыҡ күрһәтә, йыш ҡына үҙе лә сығыш яһай. Һайлауҙарҙа ла ҡатнашмай ҡалғаны юҡ, сөнки ил, республика киләсәге өсөн һәр саҡ янып йәшәй ул.
- 1942 йылдың 10 майында Баймаҡ районының Сыңғыҙ ауылында тыуған;
- Баймаҡ ҡалаһының 4-се башланғыс һәм 1-се урта мәктәптәрендә белем ала;
- 1960 — 1987 йылдарҙа Башҡортостан Республикаһының халыҡ бейеүҙәре ансамбле һәм филармонияһы солисы;
- улы Хәлил Әнүәр улы Ишбирҙин — Башҡортостандың атҡаҙанған артисы. Ейәндәре — Фәрхәт, Азамат, килене — Әлфиә, бүләсәре — Самира;
- яратҡан аштары: үҙе бешергәне, еләк-емеш, йәшелсә;
- кешеләрҙә яратҡан сифаттар: тоғролоҡ, яуаплылыҡ, изгелек;
Ғилми-тикшеренеү институтының ишеген асып ингән һәр кемде Миңленур Усманова яҡты йөҙ менән ҡаршылай. “Рәхим итегеҙ, балаҫҡа аяҡ кейемегеҙҙе һөртөп үтегеҙ, бинаны таҙа тотайыҡ. Рәхмәт һеҙгә”, — тип таҙалыҡҡа, матурлыҡҡа әйҙәй. Барыһы ла уның теләген үтәргә тырыша, сөнки талабы урынлы.
Май сүлмәге тышынан билдәле, тиҙәр. Ысынлап та, дауалау бинаһы бөхтәлеге менән килеүселәрҙең иғтибарын шунда уҡ йәлеп итә. Бында, әлбиттә, хужалыҡ эштәре етәксеһе Баязит Саҙиҡовтың да тырышлыҡ һалыуын күрмәү мөмкин түгел.
Бала саҡтан кешеләргә һаулыҡ бүләк итергә теләгән ҡыҙға артист һөнәре лә яҡын була, һуңғараҡ уҡытыусы урынына ла үҙен ҡуйып ҡарай. Һәр хәлдә тәүге ике һөнәрҙең ҡайһыһын һайлаһа ла отолмаҫ ине, моғайын, сөнки сабырлыҡ, йыр-моң, сәнғәтте, шиғриәтте яратыу уға тәбиғәттән бирелгән, ғаилә мөхитендә нығынған. Яҙмыш ҡушыуы буйынсалыр инде, уға уҡытыусы-тәрбиәсе булырға яҙған.
Ҡалалағы байрам саралары 8 майҙа Зайыт, Нарыш, Мулла, Төрөкмән биҫтәләрендә яу ҡырында һәләк булғандар хөрмәтенә ҡуйылған һәйкәл һәм стелаларға сәскә һалыуҙан башланды, унда Еңеү һалдаттары ҡатнашлығында митингтар үтте.
9 Май иртәһендә октябрьскийҙар ҡаланың үҙәк майҙанына ағылды. Сафҡа баҫҡан ветерандарҙың ҡайнар хистәр диңгеҙендә йөҙгәнен, шатлыҡ һәм ғорурлыҡ кисергәнен тойорға була ине.
Митингта ҡатнашҡан ветерандар “Һалдат хәтере” мемориалына сәскә гөлләмәләре һалды, яу ҡырында һәләк булған яугирҙәрҙе бер минут тын ҡалып иҫкә алды. Артабан байрам саралары “Нефтсе” стадионында дауам итте.
Рөстәм Хәмитов депола эшләгән Бөйөк Ватан һуғышы ветерандарын һәм афған яугирҙәрен Еңеү көнө менән ҡотланы һәм бүләк тапшырҙы. Фронтовиктар Президенттан Өфөлә, шулай уҡ тотош Башҡортостанда трамвай-троллейбус транспортын үҫтереүҙе һораны.
— Был транспорт төрөн мотлаҡ үҫтерәсәкбеҙ, — тип яуапланы республика Президенты. — Әле ҡаланың төньяғы менән көньяғын тоташтырыу планын эшләйбеҙ. Бында ҙур тиҙлеккә эйә булған трамвай бәйләнешен файҙаланырбыҙ, моғайын.
Кемдәрҙелер бөтөнләй иҫләмәйһең, әйтерһең дә, донъя һеҙҙе бер ҡасан да осраштырмаған. Ҡайһыларының исем-шәрифе тел осонда ғына һымаҡ, әммә хәтерҙән юйылғандай, йөҙҙәре, буй-һындары күптән томан эсендәгеләй, айырырлыҡ, танырлыҡ түгел. Ә бына бер төркөм кешеләрҙең, һинең менән бер уй-ниәттә, бер үк рухи аҙыҡ менән йәшәгәндәрҙең генә, урыны башҡа — күңел түрендә. Изгелектәре, рухтары яҡты, сихри нур булып һине оҙата бара.
Ҡәҙерлебеҙ Хәйбулла районының Бүребай ҡасабаһында Көсөкбаевтар ғаиләһендә донъяға килә. Башҡорт дәүләт педагогия институтын тамамлай. Әле ул РФ Хөкүмәте эргәһендәге Финанс университетының Өфө филиалында инглиз теленән уҡыта. Уның фиҙаҡәр хеҙмәте “РФ мәғарифының почетлы хеҙмәткәре” исеме менән билдәләнде.
Ҡәҙерле атайыбыҙ Байрас Абдуллин менән татыу ғаиләлә бер ул һәм ике ҡыҙ үҫтерҙе улар. Атайыбыҙ Өфө юридик институтында хәрби тынлы оркестр ойошторҙо һәм етәкселек итте.
Бынан 45 йылдар самаһы элек, үҫмер сағымда, инглиз телендә баҫылған башҡорт бейеүе тураһындағы китапты тәүгә ҡулыма алдым. “Заһиҙә” бейеүен башҡарыусы Рәшиҙә апайҙың фотоһүрәтен күреп хайран ҡалдым. Үҙебеҙҙең милли башҡорт кейемендәге һылыуҙың өлгәшкән уңышына ҡыуандым.


text:
Боровик йәнә «алтын»
Өфөлө Вадим Боровик йөҙөү бассейнында миҙалдар яулауын дауам итә. Был юлы Германияның Дортмунд ҡалаһында Европа чемпионатында ишетеү һәләте буйынса инвалидтар араһында М.Аҡмулла исемендәге БДПУ студенты континент чемпионы булды.
50 метр араға ирекле стилдә Вадим иң яҡшы ваҡыт күрһәтте – 24,56 секунд.
Италия спортсыһы икенсе урында, өсөнсө урын Мәскәүҙән Илья Сарыкинға эләкте.
Боровик үҙенең көсөн баттерфляйҙа ла һынаны, һәм был юлы ла пьедесталдан алыҫлашманы – 50 һәм 100 метр арала ике бишенсе урын.


text:
Республикала Урман хужалығын үҫтереү концепцияһы раҫланды
Башҡортостанда 2012-2015 йылдарға Урман хужалығын үҫтереү концепцияһы раҫланды. Республика Хөкүмәтенең тейешле ҡарарына ҡул ҡуйылған да инде.
Концепцияла урмандар менән идара итеү һөҙөмтәлелеген арттырыу, урмандарҙы һаҡлауҙы һәм яҡлауҙы камиллаштырыу, урман ултыртыу һәм урман хужалығын кадрҙар менән тәьмин итеү буйынса саралар ҡаралған.
Башҡортостан Республикаһы Урман хужалығы министрлығының матбуғат секретары Айбулат Ғәйнуллин хәбәр итеүенсә, урман фонды Башҡортостан территорияһының өстән бер өлөшөнән ашыуын тәшкил итә. Республикала 6,3 миллион гектар майҙанда урман үҫә. Уларҙың 5,7 миллион гектары БР Урман хужалығы министрлығы ҡарамағында иҫәпләнә.


text:
Категория:Биология буйынса тамамланмаған мәҡәләләр
Был категория — Биология мәҡәләләр әҙерләмәһе өсөн. Категорияға мәҡәләләр өҫтәр өсөн универсаль {{Әҙерләмә}} ҡалыбы урынына {{biosci-stub}} тематик билдәһен урынлаштырыр кәрәк.
Эске категориялар
Был категориялағы барыһы 7 эске категорияның 7 эске категорияһы күрһәтелгән.
*
- ► Taxobox коррекция талап ителә (3 К, 40 Б)
А
- ► Анатомия буйынса тамамланмаған мәҡәләләр (39 Б)
Б
- ► Ботаника буйынса тамамланмаған мәҡәләләр (1 К, 129 Б)
З
- ► Зоология буйынса тамамланмаған мәҡәләләр (7 К, 42 Б)
М
П
- ► Палеонтология буйынса тамамланмаған мәҡәләләр (1 К, 5 Б)
«Биология буйынса тамамланмаған мәҡәләләр» категорияһындағы мәҡәләләр.
Был категорияла булған 9 биттең 9 бите күрһәтелгән.


text:
Рөстәм Хәмитов: Ағас әҙерләү ҡалдыҡтары мәсьәләһен тәрән эшкәртеү генә хәл итә ала
Ҙур экологик мәсьәлә бөгөнгө көнгә ул ағас әҙерләү ҡалдыҡтары булып тора, уны урман эшкәртеү буйынса предприятиелар төҙөү менән генә хәл итеп була. Был хаҡта РФ Президентының Волга буйы федераль округындағы Тулы хоҡуҡлы вәкиле ҡарамағындағы Совет ултырышынан һуң журналистар менән әңгәмәлә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов хәбәр итте.
— Беҙҙең эре урманлы төбәктәр бар: Пермь крайы, Киров өлкәһе, Башҡортостан, Удмуртия һәм башҡалар, һәм бөтә ерҙә лә эшкәртеү етмәй, — тине Рөстәм Хәмитов. — Ҡалдыҡтарҙың ғәйәт ҙур иҫәбе туплана. Урман ҡырҡҡанда, тапсыҡтар оса. Тап ошо «тапсыҡтар» ҡырҡҡан күләмдең 50 процентын тәшкил итә. Диләнкәләрҙән тик 50 процентын ғына сығаралар, ә 50 проценты ятып ҡала – серей, яна, тирә-яҡ мөхитте бысрата. Бөтә нәмәне эшкәртергә кәрәк. Ә, төҙөргә кәрәк предприятиеларҙан тыш, ҡайҙа?
Айырым бурыс – бизнесты бындай производстволар төҙөүҙә ҡыҙыҡһындырыу.
— Ағас әҙерләүҙең үҙ хаҡы – кубометрына 300-400 һум, ә баҙарҙа – бүрәнә һатҡанда – хаҡы кубометрына 2,5-3 мең һум тәшкил итә. Диләнкәнән ҡулланыусыға тиклем илтеп биргәндә хаҡ ун тапҡырға арта, — тине республика Президенты. — Шунлыҡтан, әлбиттә, предприятиелар ағас эшкәртеү менән ҡыҙыҡһынмай тиерлек. Бөгөн беҙ, һис шикһеҙ, бындай сеймал алыуҙа ҡыҙыҡһынған заманса предприятиелар төҙөргә тейеш. Ул ағасты тәрән эшкәртеү, ДСП, ОСП-плиталар сығарыу.
Шул уҡ ваҡытта Башҡортостан Президенты һыҙыҡ өҫтөнә алып, республика территорияһында ниндәй генә предприятиелар төҙөлмәһен, улар мотлаҡ иң ҡаты экологик стандарттарға тап килергә тейеш буласаҡ:
— Бөгөн заманса технологиялар теләһе ҡайһы производствоны ла экологик таҙа итергә мөмкинлек бирә. Абсолют һәр ҡайһыһын да, тышҡы яҡтан ни тиклем «ҡатмарлы» күренһәләр ҙә. Беҙҙә Башҡортостан Республикаһында бысраҡ экологик производстволар билдәләмә буйынса булмаясаҡ, — тип билдәләне Рөстәм Хәмитов.


text:
Башҡортостан парламентарийҙары «Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында» Закон ҡабул иттеФото: Олег Яровиков
Башҡортостан парламентарийҙары «Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында» Закон ҡабул итте
Башҡортостан парламентарийҙары «Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында» Закон ҡабул иттеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2014 йыл, 25 декабрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ғәлиә Нәбиева/.
БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары быйылғы һуңғы пленар ултырышта «Башҡортостан Республикаһы Башлығы тураһында»ғы закон проектын ҡараны. Новелла Дәүләт төҙөлөшө, хоҡуҡ тәртибе һәм суд мәсьәләләре буйынса комитет тарафынан әҙерләнгән.
Закон проекты 27 ноябрҙә тәүге уҡыуҙы үтте. Депутаттар проектҡа тәҡдим ителгән ете төҙәтмәне хупланы һәм икенсе һәм өсөнсө уҡыуҙа норматив акт ҡабул итте.
Закон проекты республиканың иң юғары вазифалы кешеһенең исемен үҙгәртеү менән бәйле һәм Башҡортостан Республикаһы Башлығы эшмәкәрлегенең хоҡуҡи нигеҙҙәрен һәм хоҡуҡ гарантияларын билдәләй: һайлау тәртибе, ҡабул ителәсәк анттың тексы, дәүләт менән идара итеү өлкәһендәге ҡануни вәкәләттәр, уларҙы ваҡытынан алда туҡтатыу тәртибе, отставкаға киткәндән һуңғы статус.


text:
16-05-2016, 12:28 / Йәмғиәт
"Еҙ үксә"ле бейеүселәр бейей-бейей оҫтара
Шығай ауылының “Ѳлкәр” башҡорт мәҙәни үҙәгендә йыш ҡына район, тѳбәк-ара конкурстар, тѳрлѳ саралар үтеп тора. Теҙмә әҫәрҙәр башҡарыусыларҙың, әкиәтселәрҙең, һәүәҫкәр композиторҙар, гармунсылар, ҡурайсылар конкурстары булһынмы, “ѳлкәр”ҙәр уны юғары кимәлдә үткәреүгә ҙур кѳс һала. Ижади ҡомар менән янып йәшәгән коллектив әленән-әле яңы проекттар эшләү ѳҫтѳндә. Быйыл иһә мәҙәни үҙәк башҡорт бейеүҙәрен үҫтереү, пропагандалау, таланттар асыу маҡсатында “Еҙ үксә” район бейеү конкурсы үткәреүгә ѳлгәште. Конкурс тәүге тапҡыр ғына үтһә лә, Инйәр, Мулдаҡай, Манышты, Олойылға, Аҙнағол, Абҙаҡ, Шығай,...


text:
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Фән буйынса совет ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Фән буйынса совет ултырышын үткәрҙе
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Фән буйынса совет ултырышын үткәрҙеФото: Олег Яровиков
ӨФӨ, 2016 йыл, 28 сентябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Александр Смирнов/.
27 сентябрҙә республика Хөкүмәте йортонда Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Фән буйынса совет ултырышын үткәрҙе. Ул төбәктең хәҙерге торошона һәм үҫемлекселеккә ресурстарҙы һаҡлаусы технологиялар индереү мөмкинлектәренә арналды.
Июль айында Рәсәй Президенты Владимир Путин ауыл хужалығын үҫтереү маҡсатында дәүләт ғилми-техник сәйәсәтен тормошҡа ашырыу буйынса саралар тураһындағы Указға ҡул ҡуйҙы, тип билдәләне республика етәксеһе. Уға ярашлы, 2025 йылға тиклем тармаҡты үҫтереү буйынса Федераль ғилми-техник программа әҙерләнәсәк.
– Һәр төбәк ошоға оҡшаш программа ҡабул итергә тейеш. Бындай документ беҙгә республиканың агросәнәғәт комплексын камиллаштырыу стратегияһының бер өлөшө булараҡ кәрәк. Маҡсатыбыҙ – илдең алдынғы биш аграр төбәге иҫәбенә инеү, – тине Рөстәм Хәмитов. – Бының өсөн 2020 йылға ауыл хужалығы продукцияһы етештереүҙең дөйөм күләмен 230 миллиард һумға тиклем арттырырға кәрәк (былтыр был һан 152 миллиард һум тәшкил итте). Ауыл хужалығы тармағында бер хеҙмәткәрҙең эшләп сығарыу күләмен 2 миллион һумға тиклем, ауыл хужалығы предприятиеларында һәм фермер хужалыҡтарында продукция етештереү өлөшөн 60 процентҡа тиклем (бөгөн 40 процент) арттырыу зарур. Аграр өлкәгә инновация технологияларын индермәйенсә, был мәсьәләләрҙе хәл итеү мөмкин түгел.
Игенселекте һаҡлаусы система ҡатмарлы һауа-климат факторҙарын еңеп сығыуҙың перспективалы ысулдарының береһе булып тора.
– Һауа шарттарына ҡарамаҫтан, беҙгә йыл һайын юғары һөҙөмтәләр кәрәк. Тимәк, аграр өлкәгә төрлө һауа шарттарында яҡшы уңыш алырға мөмкинлек биргән технологиялар индереү зарур, – тине Рөстәм Хәмитов. – Заманса игенселек системалары күптән донъя тәжрибәһендә уңышлы ҡулланыла. Беҙ уларҙы республикабыҙға индерергә бурыслы.
Республика Башлығы билдәләүенсә, үҫемлектәрҙе химик һәм биологик һаҡлау сараларын етештереүҙе тергеҙеү – мөһим бурыстар иҫәбендә.
Фән буйынса совет ултырышы йомғаҡтары буйынса Рөстәм Хәмитов алдағы айҙа производство кәңәшмәһен үткәрергә ҡушты.


text:
- Подробности
- Просмотров: 317
ҠУШАЛЫҠЫУАҠ I, тимер быуат археологик ҡомартҡыһы. Б.э.т. 5 б. ҡарай. Сибай ҡ. көньяҡ-көнбайышҡа табан 12 км алыҫлыҡта, Ҡушалыҡыуаҡ шишмәһе (Төйәләҫ й. басс.) сығанағынан төньяҡ-көнбайышҡа табан 0,5 км алыҫлыҡта Ирәндек һыртының көнсығыш итәгендә урынлашҡан. 2003 й. Ирәндек археология һәм этнография экспедицияһы (етәксеһе Н.С.Савельев) тарафынан асыла һәм өйрәнелә. Таш өйөп яһалған ҡурғанлы ҡәберлектәргә ҡарай (диам. 10 м, бейеклеге 0,4 м). Түбәһендә һәм нигеҙендә таш плиталар һәм 2 таҡтаташ, ҡурған өйөмөндә таш ҡойма (6,5х6,5 м, бейеклеге 0,6 м), ш. уҡ өҫтө ағас һәм таш м‑н ябылған, бер-береһенә терәтелгән таш плиталарҙан торған йәшник (3х1,8 м, бейеклеге 0,7 м; уның аҫтында күмер, кварцлы ҡырсынташ, тау гәлсәре кристалдары, реальгар бөртөктәре булған) табылған. Мәйет салҡан һалып, башы м‑н көнбайышҡа ҡаратып ерләнгән, тип фараз ителә. Керамика туҫтаҡ рәүешендәге, йомро ҡорһаҡлы, түңәрәк (һырҙар м‑н биҙәлгән, һемәкле) һәм яҫы (эре ҡом, тальк, утҡа сыҙамлы балсыҡ ҡушып яһалған) төплө һауыттарҙан ғибәрәт. Ҡәбергә эш ҡоралдары (балсыҡ орсоҡбаш, тимер бысаҡ һәм беҙ, ҡайраҡ таш), биҙәнеү әйберҙәре (баҡыр көҙгө һәм үреп эшләнгән беләҙек, төрлө төҫтәге быяла муйынсаҡтар һәм сәйлән) һалынған. Ҡомартҡы Урал аръяғы далаларында йәшәгән сармат һәм таулы-далалы ерҙәрҙә көн иткән саҡ халҡының бер-береһенә тығыҙ йоғонтоһо хаҡында һөйләй. Ҡ.I материалдары Ғилми-производство үҙәге фондында һаҡлана.
Әҙәб.: Савельев Н.С. Курган эпохи ранних кочевников Кушалыкуак‑1 в восточных предгорьях хребта Ирендык //Южный Урал и сопредельные территории в скифо-сарматское время. Уфа, 2006.
Тәрж. М.В.Хәкимова


text:
Бутан
Бута́н короллеге (Ҡалып:Lang-dz прослушать ) — дәүләт. Ул Һиндостан менән Ҡытай араһында, Көньяҡ Азияла урынлашҡан. Баш ҡалаһы — Тхимпху ҡалаһы. Үҙ аталышы — Друк-Юл — «Дракон иле»[6].
Бутан — Һиндостан территорияһынан тышта торған Көнбайыш Бенгалия штаты Калимпонг үҙәгенең тарихи исеме. Был территория Бутандан XIX быуатта төрлө низағтар арҡаһында инглиздәр тарафынан тартып алынған.
Ҡайһы бер версиялар буйынса «Бутан» атамаһы Бху-Уттан (Bhu-Uttan) һүҙенән килеп сыҡҡан, санскриттан тәржемәһе «яҫы таулыҡ» йәки «тауҙар иле» тигәнде аңлата. Икенсе версиялар буйынса Бхот-Ант (Bhots-ant) һүҙенән барлыҡҡа килгән һәм «Тибет сиге» йәки «Тибет көньяғы» тигәнде аңлата.
Төньяҡтан Бутан короллеге Ҡытай менән, көнбайышта — Һиндостандың Сикким штаты менән (1975 йылға тиклем элекке бойондороҡһоҙ үҙаллы короллек), көнсығышта — Аруначал-Прадеш штаты, көньяҡта — күп йылдар буйына граждандар һуғышы барған Ассам штаты менән, көньяҡ-көнбайышта — Көнбайыш Бенгалия менән сикләшә.
Йөкмәткеһе
Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Археология мәғлүмәттәре буйынса, Бутанда б. э. т. II мең йыллыҡта кешеләр йәшәүе тураһында билдәле булһа ла, уның боронғоһо тураһында яҙма танытмалар юҡ. Ил тарихы бары тик эпизодтар буйынса ғына билдәле, сөнки 1827 йылда Бутандың элекке баш ҡалаһы Пунакхта янғын ваҡытында иң ҙур китапхана утта һәләк була. Тарихи ваҡиғалар хәҙерге көндә риүәйәттәр формаһында ғына билдәле. Күренеүенсә, буддизм Бутанға II быуатта килгән. Шулай уҡ Тибет короле Сонгцен Гампо (627—649), риүәйәттәр буйынса Бутан территорияһында ике монастырь (Парола Кийчу Лакханг һәм Бумтангта Джамбей Лакхангты) төҙөткән, улар әлегә тиклем һаҡланып ҡалған һәм хаж ҡылырға килеүселәрҙең төп урыны булып тора.
Хроникалар легендар будда йогины Падмасамбхаваның Бутанға VIII быуатта бер нисә тапҡыр килеүе тураһында һөйләй.
Һуңғараҡ Тибеттә Ландарма батша(836—842) ил менән идара иткән, ул буддизмды тыйған һәм уны таратыусы будда монахтарын эҙәрлекләгән. Эҙәрлекләүҙәрҙән ҡасҡан монахтар һәм ғалимдар үҙҙәренә Бутанда урын тапҡан.
Друкп Кагьюның бутан буддизмы Тибеттәге Ралунг ҡалаһындағы Друк («дракон» монастыренә нигеҙ һалыусы Цангп Гьяре Еше Дордже ламанан башланған. Был мәктәп Тибет сиктәрендә, Ладакта һәм Бутанда нығынып көсәйгән. Бутан буддизмын үҫтереүгә Ньингм мәктәбенән Пема Лингпа ҙур өлөш индергән.
Тибет монахы һәм рәссамы Нгаванг Намгьял (Шабдрунг) (1594—1651) 1616 йылда король булып торған; ул Бутанды берләштергән һәм бөтә ерҙә нығытылған ҡәлғәләр (дзонгтар) төҙөткән. Был ҡәлғәләр һаҡлау һәләте буйынса Лхастағы Потал һарайынан ғына ҡалышҡан. Шабдрунг вафат булғандан һуң, Бутанда граждандар һуғышы башлана һәм ул ике йөҙ йыл буйына бер өҙлөкһөҙ дауам итә.
Һуыш ваҡытында Бутан Ассамдағы һәм Бенгалиялағы Брахмапутра йылғаһына алып барған ерҙәрҙе(дуарҙар йәғни «ишектәрҙе») баҫып алған.
Бутан эсендәге конфликтҡа инглиздәр бик әүҙем ҡыҫылып киткән. Бутандың Англия менән үҙ-ара мөнәсәбәттәре конфликттар һәм берләшеүҙәр менән аралаш барған. Һөҙөмтәлә Бутан дуарҙарҙы һәм хәҙерге Һиндостандың көньяҡтағы Ассам штатындағы Британия Бутаны (баш ҡалаһы Калимпонг) ерҙәренән мәхрүм ителә.
Бутанды өр-яңынан берләштереп, уны нығытыусы - Угьен Вангчук король, ул 1907 йылда хәҙерге көнгә тиклем хакимлыҡ иткән яңы династияға нигеҙ һалған. Элек Угьен Вангчук инглиздәр менән берлектә хәрби операцияларҙа ҡатнаша, ә 1910 йылда яңы династияның Беренсе Короле Англия менән тыныслыҡ тураһында килешеү төҙөй, шунда ул Англия менән Бутан араһында сюзеренлы мөнәсәбәттәрҙе таный, быны ул Англияның Бутандың эске эштәренә бер ҙә ҡыҫылмауын һәм илгә тулы автономия хоҡуғын алыр өсөн эшләй. Ошо ваҡыттан Бутан тулыһынса изоляцияла тора, һәм ил ике бөтә донъя һуғышынан ситтә тороп ҡала.
Һиндостандың 1949 йылда бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителгәс, Бутан шулай уҡ бойондороҡһоҙ ил булып һанала. Ләкин тулыһынса изоляцияла тороу Бутанды Берләшкән Милләттәр Ойошмаһында һәм башҡа халыҡ-ара ойошмаларҙың эшендә ҡатнашыуҙан мәхрүм итә, сөнки ул яңылыш рәүештә донъя йәмғиәте тарафынан һиндостандың доминионы итеп ҡаралып килә. Һуңғараҡ Бутанға Берләшкән Милләттәр Ойошмаһына инеү һәм үҙенең юридик бойондороҡһоҙлоғон иҫбатлау өсөн кәрәш алып барырға тура килә.
Яңы династияның Өсөнсө короле Джигма Дорджи Вангчук, 1952 йылда тәхеткә ултырғас, сәйәсәтте модернизациялау эшен башлай. Ҡытайҙың Тибеткә бәреп инеүе илде Бутан менән Һиндостан араһында Ҡытай баҫып алыуынан һаҡлау буйынса пакт төҙөргә мәжбүр итә һәм хәҙерге көнгә тиклем Бутандың хәүефһеҙлеге Һиндостан ғәскәрҙәре тарафынан гарантиялана. Джигма Дорджи Ҡалып:Уточнить 2илдә аҡса менән эшләүҙе лә юлға һалып ебәрә. Бары тик 1971 йылда ғына Бутан Берләшкән Милләттәр Ойошмаһына инә.
Династияның Дүртенсе короле Джигме Сингье Вангчук тәхеткә 1972 йылда ултыра һәм илдә байтаҡ реформалар үткәрә. Бутанға сикләнгән һанда башҡа ил журналистары һәм туристары инә башлай. Король илгә инфраструктураларҙы (электр тогын, телефон һәм радио бәйләнешен, юлдарҙы) тирә яҡ мөхиткә мөмкин тиклем зыян килтермәйсә индереү менән булыша. 1998 йылда король башҡарма власты министрҙар кабинетына тапшыра һәм юғары эшелон чиновниктарын ротациялау һәм алмаштырып ҡуйыуҙы индерә. 2002 йылда Бутанда милли телевидение барлыҡҡа килә (быға тиклем телевидение тыйылған була). Халыҡтың көнкүреше көндән-көн күтәрелә, инфраструктуралар камиллаштырыла һәм модернизациялана. Шуға ҡарамаҫтан, Бутан үҙ традицияларын әлегә тиклем ныҡ һаҡлап килә.
2006 йылдың 14 декабрендә Бутандың дүртенсе короле Джигме Сингье Вангчук (тыуған 1955 йылда) үҙенең улы, Джигме Кхесар Намгьяла (1980 йылда тыуған) файҙаһына тәхеттән баш тарта. [13]} (1936)
Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Топография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Шулай уҡ ҡара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Леса Бутана
Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- ↑ Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов — Москва: АСТ, 2017. — Б. 50. — 96 б. — ISBN 978-5-17-10261-4.
- ↑ COUNTRY COMPARISON :: POPULATION
- ↑ Population and Housing Census of Bhutan — 2005 (инг.) (PPT). UN (2005). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 февраль 2012. 5 ғинуар 2010 тикшерелгән.
- ↑ 4,0 4,1 Bhutan. International Monetary Fund. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 февраль 2012. 20 апрель 2011 тикшерелгән.
- ↑ Human Development Report 2013. United Nations Development Programme (2013-03-14). 14 март 2013 тикшерелгән.
- ↑ Бутан // Большой Кавказ — Великий канал. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2006. — С. 406-410. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов; 2004—, т. 4). — ISBN 5-85270-333-8.
Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бутан, государство в Азии // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
- Мишель Пессель. Путешествие в Мустанг и Бутан. Вильнюс Вага 1982
- Правовые системы стран мира. Энциклопедический справочник. Под ред. А. Я. Сухарева. М., НОРМА, 2003. Статья «Бутан». С. 126—128.
- Gisela Bonn. Bhutan. Kunst und Kultur in Reich der Drachen. DuMont Kunst Reiseführer. DuMont, Köln, 1988
- Aris M. Bhutan. The early History of a Himalaya Kingdom, Washington 1979
- Aris M. View of Medieval Bhutan. The diary and drawing of Samuel Davis 1783. London/Washington 1982
- Stan Armington, Bhutan. Lonely Planet travel guide.
Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
Бутанские источники на английском[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бутан Open Directory Project (dmoz) һылтанмалар каталогында.
- Портал правительства Бутана
- Официальная страницы департамента туризма
- Газета Kuensel с хроникой текущих событий Бутана
На русском языке[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]
- Бутан Open Directory Project (dmoz) һылтанмалар каталогында.
- Бутан — Королевство счастья. Русскоязычный сайт Департамента по туризму Бутана.
- Путешествие в Бутан в 1995 году и очерк Бутана
- Русскоязычный блог о Бутане американского адвоката Луиса О’Нила на сайте «Эхо Москвы»
Ҡалып:Бутан в темах Ҡалып:Государства без выхода к морю Ҡалып:Южная Азия Ҡалып:SAARC Ҡалып:Монархии Ҡалып:Азия


text:
Бизнестың социаль яуаплылығы тураһында бюллетень донъя күрҙе
«Башҡортостан Республикаһы бизнес-берләшмәһенең социаль яуаплылығы» бюллетене донъя күрҙе. Был БР Сауҙа-сәнәғәт палатаһы 2009 йылда нәшер иткән төп проект.
Махсус баҫмала компанияларҙың эш хаҡы түләү өлкәһендәге сәйәсәте, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау буйынса эшмәкәрлеге тураһында һөйләнелә. Уның төп геройҙары – хеҙмәткәрҙәре өсөн гарантиялар тәьмин итеү буйынса күп йыллыҡ тәжрибәгә эйә булған һәм көрсөк шарттарында социаль тотороҡлолоҡто һаҡлау өсөн өҫтәмә мөмкинлектәр тапҡан предприятиелар. Улар араһында – «НефАЗ», «Ҡыҙыл пролетарий», «Сода», «Каустик», «Башкирэнерго», «Өфө икмәге» акционерҙар йәмғиәттәре һәм башҡалар.
Социаль сәйәсәттең төп йүнәлештәрен улар хәүефһеҙ хеҙмәт шарттары булдырыуҙа, ваҡытында лайыҡлы эш хаҡы түләүҙә, персоналдың һөнәрилеген үҫтереүҙә, хеҙмәткәрҙәргә һәм уларҙың балаларына лайыҡлы ял һәм дауалау ойоштороуҙа күрә.
— Бөгөн республика алдында ауыр, әммә минең ҡарашҡа атҡарырлыҡ бурыс тора: көрсөк шарттарында былтырғы кимәлде түбән төшөрмәү генә түгел, шулай уҡ халыҡтың тормош кимәлен һәм сифатын артабан яҡшыртыу өсөн шарттар булдырыу, — ти үҙенең уҡыусыларға тәбрикләү мөрәжәғәтендә БР Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары, хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Фидус Ямалетдинов.


text:
Өфө амфитеатрында асыҡ һауалағы «Симфония төнө» концерты уҙҙыФото: Георгий Шишкин
Өфө амфитеатрында асыҡ һауалағы «Симфония төнө» концерты уҙҙы
Өфө амфитеатрында асыҡ һауалағы «Симфония төнө» концерты уҙҙыФото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2016 йыл, 24 июнь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
23 июндә Өфө амфитеатрында асыҡ һауалағы «Симфония төнө» концерты уҙҙы. Сараның беренсе өлөшөндә өфөләр һәм баш ҡала ҡунаҡтары өсөн баш дирижер Раушан Яҡупов һәм дирижер Камил Абдуллин етәкселегендәге Милли симфоник оркестр уйнаны. Рәсәйҙең мәҙәниәт буйынса координацион советы ағзалары Симфония төнөнөң абруйлы ҡунаҡтары булды.
Концерттың программаһы Заһир Исмәғилевтың — 100, Сергей Прокофьевтың 125 йыллығына, Рәсәй Киноһы йылына һәм популяр классикаға арналған бер нисә өлөштән торҙо. Оркестр менән бергә билдәле ҡурайсы Роберт Юлдашев, кларнетсы Артур Нәзиуллин, йырсы Дилара Иҙрисова сығыш яһаны.
«Көндөҙ репетиция барышында көслө йәшен йәшнәне. Ямғыр яуыуға ҡарамаҫтан, концерт башланыр алдынан болоттар таралды, һәм барыһы ла беҙ уйлағанса килеп сыҡты», — тип хәбәр итте Милли симфоник оркестр директоры Алексей Воронин.
Симфоник оркестрҙың ике сәғәтлек программаһы тамамланыуға табан барғанда бер аҙ ямғыр һибәләп үтте. Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамблдең балалар студияһы артистары тайғаҡ майҙандан төшөп, тамашасылар алдында сығыш яһаны. Улар «Калинка» һәм «Башҡорт сувениры» бейеүҙәрен башҡарҙы. Кисәне республиканы ил һәм халыҡ-ара кимәлдә танытҡан йәш йырсылар Маша Мирова һәм Артем Битҡолов дауам итте. Олег Ҡасимов етәкселегендәге эстрада-джаз оркестры, филармонияның ҡурайсылар квартеты, «Премьер» вокаль ансамбле, филармония солистары һәм этник коллективтар сығыш яһаны. Еүеш үлән дә, Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының дауыл һәм йәшен хаҡында иҫкәртеүҙәре лә өфөләргә күптән көтөлгән концертты ҡарарға ҡамасауламаны.
Өфө амфитеатрында асыҡ һауалағы киләһе концерт 7 июлгә билдәләнгән.


text:
Фото:
Баш ҡалала Федераль яза башҡарыу хеҙмәте ҡарамағындағы матбуғат хеҙмәттәренең бөтә Рәсәй форумы үтә
Фото:
Өфөлә Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең территориаль органдары һәм мәғариф учреждениеларының матбуғат хеҙмәттәре етәкселәре йыйылышы асылды.
Форумда ҡатнашыусылар киң мәғлүмәт саралары һәм йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре менән килешеп эш итеү мәсьәләләрен тикшерәсәк. 22 майҙа Өфөнөң Профсоюздар йортонда үткән сараны асыу тантанаһында Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса Баш идаралығы начальнигы Виктор Шалыгин, Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең матбуғат бюроһы начальнигы Александр Кромин, Башҡортостан Республикаһының элемтә һәм киң коммуникациялар министры Борис Мелкоедов, Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса Баш идаралығы ҡарамағындағы йәмәғәт советы рәйесе Нина Федянина, Федераль яза башҡарыу хеҙмәтенең Башҡортостан буйынса Баш идаралығы ҡарамағындағы мәғлүмәт советы рәйесе Азамат Сәйетов ҡатнашты.
Форум сиктәрендә семинарҙар, түңәрәк өҫтәлдәр, оҫталыҡ дәрестәре һәм башҡа саралар ҡаралған.
Профсоюздар йортонда фотокүргәҙмә эшләй, ул яза башҡарыу хеҙмәтенең киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре, йәмәғәт һәм дини ойошмалар менән килешеп эш итеүе хаҡында һөйләй. Бынан тыш, форум барышында матбуғат хеҙмәттәре менән әҙерләнгән видеосюжеттар һәм фильмдар тикшереләсәк.
Йыйылыш сиктәрендә 25 майҙа VI «Тәртип һағында» бөтә Рәсәй енәйәт-башҡарыу системаһы эшмәкәрлеге хаҡында иң яҡшы журналист эшенә смотр-конкурсында еңеүселәрҙе наградлау тантанһы үтә.


text:
Рәсми тел
Рәсми тел — берәй дәүләттең рәсми учреждениеларында (мәҫәлән, хөкүмәттә йә судтарҙа) рәсми коммуникация өсөн ҡулланылған тел. Халыҡ-ара ойошмаларҙа "рәсми тел" статутта раҫланған ойошма ағзалары араһында рәсми коммуникация өсөн ҡулланылған телде аңлата.
Дәүләт теле — дәүләттең рәсми теле, ул телдә ил халҡы хөкүмәт органдарына мөрәжәғәт итә ала. Ҡайһы бер илдәрҙә бер дәүләт теле генә бар (мәҫәлән, Украинаның бер генә дәүләт теле — украин теле), бер нисә илдә ике тел дәүләт теле булып бер тигеҙ дәрәжәлә ҡулланыла. Мәҫәлән, Ҡаҙағстан конституцияһы буйынса илдең дәүләт теле — ҡаҙаҡ теле, ә урыҫ теле рәсми тел булараҡ ҡулланыла; Израиль закондары буйынса йәһүд теле менән бер рәттән ғәрәп теле рәсми тел булып тора. Швейцарияла 4 тел, Көньяҡ Африка Республикаһында 11 тел дәүләт теле булып һанала. Ҡайһы бер илдәрҙә (мәҫәлән, АҠШ-та йәки Мексикала) бер ниндәй тел дә юридик рәүештә рәсмиләштерелмәгән.


text:
Беҙ белмәгән юридик фирмаһы менән швейцария Голдблюм һәм Партнерҙары, МБО хеҙмәтләндереүҙе ойоштороу, Швейцария инвестор менән хеҙмәттәшлек ойоштороу иң яҡшы европа һәм маркет..
Ни өсөн күп кеше ИКО Швейцария үткәреү тураһында уйлай.
Был яһаҡ ниндәйҙер мода – Фонд Эфириум, Tezos, Monetas, Швейцария крипто ликка популяр берләшмәләр эшләй., иң яҡшы урын булыу өсөн теркәү компанияһы һәм Цуг-уңайлы булһын өсөн һалым һәм идара итеү.
Биткойный һалым түләү сифатында ҡабул итә ҡала хакимиәте. 200 франк. Теркәү компанияһы устав капиталы индерелгән валютаның ашырыу мөмкин булды.; крипто тип хакимиәте һалым-тура һалымдар һәм милек булараҡ валюта итеп ҡулланыу.
Күҙәтеү, эшмәкәрлеген көйләү, талаптар урындағы директоры булған, коллектив йәки уларҙың яуаплы эштәрендә фирмаһы фонды өсөн яуаплы, Швейцария инвестор өсөн ышаныслы булып тора., кире ҡағыуҙы һәм мошенник ойоштороу аңлашыла ICO.
Швейцария кеүек ико үткәрелә.
Башланғыс этапта, беҙ тәҡдим итә, партнерҙар эҙләп мбо ойошторолдо, унда ҙур суммала аҡса һала ала. Бынан тыш, үткәрергә кәрәк. Дью Дилидженс идея, юл картаһын төҙөү өсөн проектҡа бер өлөшө булып торған аҡ ҡағыҙ, аҡса эшләү өсөн шарттар төрҙәре һәм шарттар йәлеп итеү., шулай уҡ реклама һәм мәғлүмәт материалдарында презентация на ярашлы тикшерелә..
Шулай булыу ихтималлығы юғары тип табылған. гиена процесында инвесторҙар-шоу, осрашыу буйынса тәҡдим ебәрергә уйлай ул., презентацияһы үткәрелә, инвесторҙар яуап’ һорау һәм, һөҙөмтәһе., аҡса алыу. Был мөһим эш мәлендә. – иң каверзный һорауҙарға яуап биреү, лицом затка, әгәр мәсьәләһенә барып анонимность.
Ойоштороусылар менән килешеү буйынса, беҙ был этапта проекттарҙы сығарыу өсөн юрист консультант сифатында бирелә ала., шулай уҡ юридик һорауҙарға яуап биреп клиенттар ИКО.
Һуң түгел, инвесторҙар табыу ҙур, беҙ башларға тәҡдим теркәү компанияһы: устав фонды булған ясй аналогы. 20,000 франк, ЗАО – 100,000 франк. Икенсе осраҡта, аноним барлыҡ акционеры булып тора.. Шулай уҡ фирманы һатып әҙер була.. Параллель, рәсми. запрос яһауҙы яйға һалырға кәрәк лицензия, аҡсаны иҫәп асып банкка ваҡ аҡса һәм инвесторҙар ҡабул итеү ойошторола..
Бөтә килем, был осорҙа алыу, һалым отчет ваҡыты аҙағында ҡаралмаған, башҡа илдәрҙән айырмалы рәүештә, һалым органдары һәм бер ниндәй ҙә эш..
ИКО Швейцария фондын булдырыу өсөн кәрәк. ?
Ҡағиҙә булараҡ, тупланма ойошмаларына аҡса булһа, уларҙы ҡулланырғамы йәки иғәнә иғәнәһе өсөн бер программа, коммерция эшмәкәрлеге менән бәйле эшмәкәрлегенә һәм уны ала алмағандар был түгел.
Тағы бер тапҡыр: фонд күҙенең дә ниндәй ҙә булһа коммерция эшмәкәрлеге, аҡса менән түләргә уларҙы кире награда алыусылар һәм инвесторҙар.
Тарих менән TEZOS, адвокат аңлатма уҡырға инә һәм уны бер ниндәй аҡса менән швейцария инвестор ойоштороу иғәнәһе рәүешендә ала алмай., юҡ йәки намерены – бер нисә суд процесының асыҡлыҡ булырға тейеш., юрист йәлеп итеү өсөн бөтә этаптарында ике яҡтан күрһәтеү кәрәклеге асы. Профессионалдарға мөрәжәғәт иткән, уларҙың тәҡдиме ғәмәлдәре өсөн үҙе яуаплы ала йәки.
Авторы: Ричард Abermann
Хәбәрҙәр оҡшай:
BitGrail cryptocurre...
Биткоин ла аға...
"Голливуд йондоҙо ...


text:
Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль республика буйлап гастролдәргә сыға
ӨФӨ, 2015 йыл, 14 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ләйлә Аралбаева/.
Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле республиканың төньяҡ-көнбайыш райондары буйлап гастролдәргә сыға.
Ансамблдең матбуғат хеҙмәтенән хәбәр итеүҙәренсә, был юлы легендар коллектив Благовещен ҡалаһында, Архангел һәм Саҡмағош ауылдарында, шулай уҡ Шишмә ҡасабаһында сығыш яһаясаҡ.
Тамашасыларға күп милләтле Башҡортостандың һәм бөтә донъяның мәҙәниәтен сағылдырған «Донъя халыҡтары бейеүҙәре» юбилей программаһы күрһәтеләсәк. Улар араһында популяр композициялар: «Биҙрә менән бейеү», «Беҙҙең байрам», «Ете ҡыҙ», Фәйзи Ғәскәров ҡуйған «Гөлнәзирә», Хашим Мостаевтың «Сәскә атҡан ҡурай», «Ҡумыҙ менән» бейеүҙәре бар.
Тамашасыларға шулай уҡ билдәле балетмейстрҙар Риф Ғәбитовтың «Тархандар», Рәйес Низаметдиновтың «Ете ырыу», Марат Кәримовтың «Хәрбиҙәр», Алексей Шишкиндың «Калинка» һәм донъя халыҡтары бейеүҙәре тәҡдим ителәсәк.


text:
Башҡортостан предприятиелары Ҡаҙағстандың ҙур нефть һәм газ форумында ҡатнашаФото: Башҡортостандың Ҡаҙағстандағы вәкиллеге
Башҡортостан предприятиелары Ҡаҙағстандың ҙур нефть һәм газ форумында ҡатнаша
Башҡортостан предприятиелары Ҡаҙағстандың ҙур нефть һәм газ форумында ҡатнашаФото: Башҡортостандың Ҡаҙағстандағы вәкиллеге
ӨФӨ, 2015 йыл, 8 октябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Ксения Калинина/.
Башҡортостан предприятиелары Ҡаҙағстандың ҙур нефть һәм газ форумында ҡатнаша. 6 октябрҙән 9-на тиклем Алматы ҡалаһының «Атакент-Экспо» күргәҙмәләр комплексында «Нефть һәм Газ. KIOGE-2015» 23-сө халыҡ-ара күргәҙмәһе үтә. Был хаҡта «Башинформ» агентлығына Башҡортостандың Ҡаҙағстандағы вәкиллегендә хәбәр иттеләр.
«Башнефтегеофизика» асыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Техинвест» комплектация үҙәге» яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте, «ОЗНА — Үлсәү системалары» ябыҡ акционерҙар йәмғиәте, «Яңы технологиялар» инженер-етештереү предприятиеһы, Өфө дәүләт нефть техник университеты күргәҙмә эшендә әүҙем ҡатнаша.
KIOGE — Ҡаҙағстанда һәм Каспий буйы төбәге илдәрендә «Нефть һәм Газ» темаһы буйынса уҙғарылған ҙур сара. Йыл һайын унда 30 илдән 600-гә яҡын предприятие ҡатнаша.


text:
Хәрәкәттән тора был тормош...
– Поликлиникаға килгәндә ни өсөн, тәү сиратта, терапевҡа мөрәжәғәт итергә кәрәк?
– Сөнки терапевт ниндәйҙер кимәлдә ғаилә табибы, диспетчер кеүек. Кеше менән уның хәл-торошо тураһында әңгәмәләшкәндә үк мөрәжәғәт итеүсенең ниндәй ағзаһына иғтибар итергә, уны артабан ниндәй белгескә ебәрергә һәм ниндәй һөҙөмтә көтөргә кәрәклеген ул яҡшы төҫмөрләргә тейеш. Фән булараҡ, терапия эске ағзаларҙың ауырыуҙарын өйрәнеүҙе үҙ эсенә ала. Йәғни терапевҡа һыуыҡ алдырғанда, киҫкен респиратор-вирус ауырыуҙары осрағында, хроник талсығыу, ҡурылдай һәм үпкә, йөрәк-ҡан тамырҙары, ашҡаҙан-эсәк юлы, умыртҡа һөйәге һәм арҡа, быуындар, бөйөр, неврология сирҙәре, матдәләр алмашыныуы боҙолоуы, ҡан ауырыуҙары менән мөрәжәғәт итәләр.
Бөгөнгө ҡырыҫ заманда кеше, һаулығы буйынса ниндәйҙер шиге тыуһа ла, шунда уҡ табиптарға күренергә артыҡ атлығып тормай. Ә инде халыҡҡа аңлатыу эштәре алып барһаң, дөрөҫ мөнәсәбәт тапһаң, матур итеп һөйләшһәң, уларҙың ышанысына инһәң, кеше үҙенең сәләмәтлегенә нығыраҡ иғтибар итә башлай. Замандың иң төп проблемаларының береһе, моғайын да, кешенең үҙенең эске тауышын, организмының нимә әйтергә теләүен аңламауҙан, йәғни үҙенә шул тиклем иғтибарһыҙ булыуҙан, үҙ-үҙе менән гармония булдыра алмауҙан киләлер ул.
– Һуңғы йылдарҙа фитотерапевт тигән яңы йүнәлеш барлыҡҡа килде. Ул рәсми медицина менән халыҡ медицинаһын берләштерә.
– Борон фитотерапия, йәғни үләндәр, шифалы үҫемлектәр ярҙамында дауаланыу яҡшы һөҙөмтә биргән. Бөгөн дә ул, рәсми медицинаның ярҙамсы ысулы булараҡ, ҙур әһәмиәткә эйә. Үҙ эшмәкәрлегемдә рәсми медицина менән бергә халыҡ медицинаһын да ҡулланам. Мәҫәлән, үт ҡыуығында таш булғанда ниндәй үләндәр эсергә, ә операциянан һуң ниндәй саралар күрергә кәңәш бирәм. Үт, бәүел ҡыуҙырыусы үләндәр тураһында һөйләйем. Башҡортостанда һыу бөтөн ерҙә лә яҡшы түгел бит. Шуға күрә үт һәм бәүел ҡыуығында таштар булдырмау өсөн бирелгән кәңәштәр ҙур әһәмиәткә эйә. Мәҫәлән, бигерәк тә ауыл ерендә йәшәүселәргә был уңай. Миңә мөрәжәғәт итеүселәрҙең сирен асыҡлап, мәҫәлән, кукуруз сәкәнен йыйырға кәңәш итәм. Күләгәлә киптерһәң, ул – бына тигән үт ҡыуыу сараһы. Шулай уҡ йүкә япрағын, арыҫлан ҡойроғо үләнен йыйыу ҙа яҡшы – ул ҡан баҫымы юғары булғандарға файҙалы. Сәскәһе менән бергә 20-25 сантиметр оҙонлоғонда алаһың да күләгәлә киптерәһең. Туҡранбаш (клевер) сәскәһе холестеринды кәметеү өсөн файҙаланыла. Ә беҙ аяҡ аҫтындағы йәшел дарыуханаға иғтибар бирмәйенсә, уны тапап йөрөйбөҙ. Хәҙер дарыуҙарға ышаныс юҡ, нимә һатылғанын белмәйбеҙ. Хатта эш барышында ниндәй дарыу һөҙөмтәле, ниндәйенең файҙаһы юҡ икәнен күреп торабыҙ, сөнки ауырыуға бер нисек тә тәьҫир итмәй. Дәүләт дарыу етештереүҙе күҙәтеп өлгөрмәй.
Ә яланға, урманға сығып, аяҡ аҫтындағы дарыуҙарҙы йыйһаҡ, нимә ҡулланғаныбыҙҙы белеп торабыҙ. Кеше был өлкәлә белемле булырға тейеш. Дарыу үләндәрен йыйыуҙа ғына түгел, уларҙы ҡулланыуҙа ла. Хатта беҙ ашаған ябай ғына ризыҡ та дарыу булып тора. Мәҫәлән, кемгәлер В12 витамины талап ителә икән, уны ҡыҙыл сөгөлдөрҙән үҙләштерергә мөмкин. Әйткәндәй, ҡыҙыл сөгөлдөр бешергәндә лә, ҡыҙҙырғанда ла үҙенсәлектәрен, витаминдарын юғалтмай. Билегеҙ ауырта икән, әйҙә, күпләп сөгөлдөр ашағыҙ.
Һәр ризыҡ та ниндәйҙер кимәлдә дарыу ул, тик сама белеү кәрәк. Ғөмүмән, организм – ул камил механизм. Уны тыңларға өйрәнгәндә, ҡасан, нимә ашарға кәрәклеген үҙе үк белгертеп тора.
– Халыҡ шулай тип шаярта: табиптар өс төргә бүленә – беренсеһе – «Хоҙайҙан табип», икенсеһе – «йә, Хоҙай!», өсөнсөһө – «Хоҙай ҡушмаһын!» Үҙегеҙ табиптың яҡшылығын ниндәй билдәләр буйынса баһалайһығыҙ?
– Яҡшы табип, минеңсә, ул – сирҙәрҙе иҫкәртеү менән шөғөлләнеүсе табип. Өфөгә килгәнгә тиклем Стәрлетамаҡ районының Рощинский совхозында эшләнем, «Сәләмәтлек» төркөмө булдырып, шулар менән 20 йыл шөғөлләндем. Теләге булған ҡатын-ҡыҙҙы спорт залына йыйып, аҙнаһына өс тапҡыр күнекмәләр үткәрә инем. Ауырыуҙарҙы ҡабул иткәндә үк кемдең муйыны ауырта, кемдең башы әйләнә йәки ауырта, кемдең биле, кемдең ҡулдары ойой, ҡан баҫымы тәртиптә, әммә китеп барған ерендә ҡолай һ.б. – асыҡлап, уларҙы ентекле тикшерә башлаһаң, кешелә ғәҙәти муйын остеохондрозы булыуы асыҡлана. Ундайҙарҙы спорт залына саҡырам. Килеүселәр ике аҙнанан шәбәйеп китә. Бында ауыл менән ҡала халҡын айырып күрһәтергә мөмкин. Ауыл кешеләре, күрәһең, көндәлек физик эш күп булыуға һылтанып, физик күнегеүҙәр яһауға артыҡ иғтибар бирмәй. Әммә физик эш – ул дауалау физкультураһы түгел. Шуға күрә, иртән уянғас та, хатта ятҡан ерегеҙҙә булһа ла күнегеү эшләүҙе ҡағиҙә итеп алыу кәрәк.
Ғәмәлдә, медицинанан бары тик 15 – 19 процент ҡына һөҙөмтә көтөргә кәрәк. Мәҫәлән, кеше сирләй икән, табиптар уның киҫкен осорон ғына алып ташлай, симптомдарын дауалай, хәл-торошто тотороҡландыра. Ҡалғаны инде ауырыуҙың үҙенә бәйле – табиптың кәңәшен үтәйме, күнекмәләр эшләйме, саф һауала йөрөймө, үҙенең туҡланыуына иғтибар итәме һ.б. Кәңәш бирә башлаһаң, барыһы ла бөтөн нәмәне белә, ә ни өсөндөр тормошта ошо белемдәрен ҡулланырға ауырһына.
Эш дәүерендә төрлө табиптар менән осрашырға тура килде. Хәҙер ауырыуҙарҙың үҙенә оҡшаған табипты һайлау хоҡуғы бар-барлыҡҡа, әммә һайларлыҡ табиптар юҡ. Йыл һайын әллә күпме табип юғары уҡыу йортон тамамлай, әммә эшләргә кеше юҡ. Йәштәр йә шәхси клиникаларға, йә аҡса күп түләнгән икенсе структураларға эшкә китә.
Эйе, бөгөн шәхси клиникалар, шәхси дауалау учреждениелары күбәйҙе. Әммә аҡса менән бәйле һәр ерҙә кеше шул тиклем үҙгәрә, хатта кешелек йөҙөн юғалта, тиер инем. Уларҙа аҡса идара итә. Икенсе яҡтан, кешенең проблемаһынан аҡса эшләү – ул әҙәпкә, әхлаҡҡа һыймаған күренеш. Медицинаны ла, башҡа өлкәләр кеүек үк, үҙ-үҙен хеҙмәтләндереүсе тармаҡ итеп ҡалдырһаҡ, нимәгә барып етербеҙ – билдәһеҙ. Ә бөгөн ысын мәғәнәһендә Хоҙай тарафынан табип булып яралтылған, совет осоронда уҡыған һәм намыҫлы эшләгән табиптар пенсия йәшенә етеп бара. Улар хаҡлы ялға китеп бөтһә, медицина кем ҡулына ҡалыр, шуныһы хәүефләндерә.
– Әбүғәлисина ауырыуға: «Беҙ өсәү – мин, һин һәм һинең сирең. Һин кемдең яғын алаһың, шул яҡ еңәсәк», – тигән. Ауырыуҙарға дауалай алмаҫтай сирҙәр булмағанын, дауалап булмаған сирлеләр генә барлығын йәғни ауырыуҙы еңергә мөмкин икәнен нисек аңлатырға?
– Тәү сиратта, сирлене икеле-микеле уйҙарынан арындырырға, уның менән күберәк һөйләшергә, аралашырға, уны көсөнә инандырырға кәрәк. Тамсы тама-тама таш тишә, тигәндәй, көн һайын уның күңелен күтәреү, матур, йылы һүҙҙәр менән ҡанатландырыу зарур. Мин сирләйем, тип тик ятыу ҙа организмды ҡатыра, матдәләр алмашыныуҙы боҙа. Шуға күрә сирлене, хатта урында ятҡан сирлене лә, нимәлер эшләргә, ҡыбырларға мәжбүр итергә кәрәк.
Ҡайһы берҙә ауырыу үҙ-үҙенә бикләнә, төшөнкөлөккә бирелә. Уны ошо халәттән сығарыу зарур. Ауырыу ни тиклем һине ситкә этһә, уға шул тиклем яҡын булырға тырышаһың. Юҡһа, ул бөтөнләй үҙ-үҙенә бикләнәсәк, тормоштан ваз кисәсәк. Беҙ, табиптар, был осраҡта дин әһелдәре кеүекбеҙ. Хатта йөҙөбөҙгә төкөрһәләр ҙә, һөртөнәбеҙ ҙә тағы шул ауырыу эргәһенә барабыҙ, сөнки ул – сирле. Тәү сиратта уның күңелен дауалау мөһим. Бында миҫал өсөн «Һыу – Ерҙең мәғлүмәт ҡыры» тигән фильмды килтереү урынлы булыр. Ғалимдар һыу менән шундай тәжрибә үткәрә – дүрт төрлө үҫемлеккә дүрт төрлө һүҙ, мөнәсәбәт булған һыу ҡоялар. Матур, ыңғай, яҡшы һүҙҙәр әйтелгән һыу ҡойолған үҫемлек матур булып үҫә, кире мәғлүмәт алғаны, киреһенсә, һулый. Кеше 80-90 процентҡа һыуҙан тора, ул да ошо тәжрибәләге кеүек, үҙенә мәғлүмәтте һеңдереп бара, һәм һөҙөмтә лә ошо мөнәсәбәт кеүек буласаҡ. Хатта ябай ғына битарафлыҡ та кешене үлтерергә һәләтле.
– Һаулыҡ – ҙур байлыҡ, тибеҙ. Әммә был һүҙҙәрҙең тәүге өлөшөнә күҙ йомоп, уның икенсе өлөшөн генә ҡабул итеүселәр ҙә бар...
– Уның асылын аңлау өсөн һәр кем үҙе ауырып, сирҙе үҙ башынан кисереп ҡарарға тейештер, моғайын. Ысынлап та, шуға тиклем ул быны аңламай. Йәки аңлау өсөн ул нимәнелер үҙе кисерергә тейеш. Мәҫәлән, матди байлығы булғандар араһында барыһы ла тиерлек спорт менән шөғөлләнә, әммә ошо кимәлгә еткәнсе улар тормоштоң төрлө һынауҙарын үтеп сыҡҡан. Эйе, һаулыҡ һәм матди байлыҡ йәнәш йөрөй ала. Әммә ундайҙар араһында ла төрлөһө бар. Байлыҡ ҡайһы берҙәренең күҙен томалай һәм улар аҡсаға бөтөн нәмәне һатып алып була, тип уйлай башлай. Әммә был – хата фекер.
Ләкин һаулығың менән ныҡлап шөғөлләнеү өсөн бер ваҡытта ла һуң түгел. Мәҫәлән, мин Рощинский совхозында эшләгәндә, бик шәп бер пациентым, мин уны хатта остазым тиер инем, булды. Давид Сергеевич Ефимов Бөйөк Ватан һуғышы ветераны ине. Ул килеп ингәс, мин уға 60 йәштер тип уйлағайным, баҡтиһәң, уға 83 йәш булып сыҡты. Джинсы костюмда, егеттәр кеүек етеҙ хәрәкәтле. Һораша башлағас, уның көн һайын иртән ике саҡырым алыҫлыҡтағы күрше ауылды йүгереп урап ҡайтҡанын, һалҡын һыу менән ҡойонғанын белдем. Шулай уҡ ул тын алыу һәм ғәҙәти гимнастикалар яһай, ғөмүмән, көнөнә ике сәғәтте үҙенең сәләмәтлегенә бағышлай икән. Шул уҡ ваҡытта 83 йәшендә лә колхозда ер үлсәүсе булып эшләй ине. Үҙе менән 60 йәшендә генә шөғөлләнә башлаған. Эсеүен, тартыуын ташлаған. Мин эшләгән осорҙа ул бер тапҡыр ҙа сирләмәне. 93 йәшендә вафат булды. Ә бит 63 йәшенә тиклем һуғышты үткән, партизандарҙа йөрөгән, ҡышҡы һыуыҡтарҙа туңған.
Йәки бына мин 91 йәшлек бер кешене беләм. Ошо йәшендә ул ҡапыл үҙенең хәтере насарланыуын һиҙеп ҡала һәм көн һайын шиғыр ятлай башлай. Бер йыл эсендә йәшәлгән йылдары иҫәбенән сығып 91 шиғыр, өҫтәүенә Твардовскийҙың «Василий Теркин»ын тулыһынса ятлай. Бының менән нимә әйтергә теләйем: кеше нисә йәштә булыуына ҡарамаҫтан, уның мөмкинлектәре сикһеҙ.
– Журнал уҡыусыларға ниндәй мөһим теләктәрегеҙҙе еткерер инегеҙ?
– Бөгөндән башлап үҙ сәләмәтлегегеҙ өсөн яуаплылыҡты үҙ ҡулығыҙға алырға теләһәгеҙ, тәү сиратта, ялҡаулыҡтан ҡотолорға кәңәш итәм. Ялҡаулыҡ – кешенең иң алама юлдашы. Иртән уяныу менән тәҙрәгеҙҙе асып, бүлмәгеҙҙе елләтегеҙ, тәрән итеп тын алығыҙ һәм күнегеүҙәр яһағыҙ. Эсеү, тәмәке тартыу кеүек кире күренештәрҙе тормошоғоҙҙан бөтөнләй алып ташлағыҙ. Сәләмәт ризыҡ менән туҡланығыҙ, мал майҙарын мөмкин тиклем аҙыраҡ ҡулланығыҙ. Саф һауала күберәк йөрөгөҙ, йүгерегеҙ. Күберәк хәрәкәтләнегеҙ. Юҡҡа ғына, хәрәкәттә – бәрәкәт, тимәгәндәр. Тормош хәрәкәткә ҡоролған.
Теги:


text:
Тауҙар кешене һынай8-12-2017, 00:03 // Экология, Спорт һәм туризм // Баҫып сығарырға
– Эйе, шунда тыуғанмын.
– Фамилияғыҙ Асҡаровмы? Мәктәп директоры Сәлим Асҡаровҡа шул тиклем оҡшағанһығыҙ, әллә уның туғанымы?
– Эйе, бер туған ҡустым ул.
Бына шулай танышып киттем яҡташым Самат Нурмөхәмәт улы менән. “Саманан тыш ҡыйыу кеше ул. Оло йәштә булһа ла, ун бишәр көнгә тауҙарға китеп, иң бейек үрҙәргә күтәрелә”, – тип уның ҡаһарманлығына һоҡланғандар ҙа күп. Иҙел башының тауҙар иле булыуын һәм ошо мөхиттә үҫкән ир-егеттең түбәләргә үрләүен күҙ алдына баҫтырып, “Ирәмәлгә һәр көн ҡарап, унан көс алып үҫкән тау улы етмештә генә түгел, һикһәндә лә был мауығыуын ташламаҫ әле”, – тип уйлап ҡуйҙым.
Эйе, Самат Нурмөхәмәт улына ике йылдан 70 йәш туласаҡ. Ул 1949 йылда Белорет районының Мәхмүт ауылында Фәғилә Һиҙиәт ҡыҙы менән Нурмөхәмәт Ғиниәт улының туғыҙ балалы ғаиләһендә тыуа. Төпкөл ауылда ишле ғаиләлә үҫкән егет ауылда – дүрт, Учалы районының Рәсүл ауылында – һигеҙ, Белорет районының Тирлән ауылында ун йыллыҡ мәктәпте тамамлағандан һуң эшкә сығып китә. Ошо хаҡта әңгәмәсемдең үҙенең һөйләгәндәрен тыңлайыҡ.
– Беҙҙең заманда мәктәпте тамамлаған уҡыусыларҙы эшкә яллайҙар ине. Тирлән мәктәбенә ҡыш уҡ килеп: “Балалар, эшселәр кәрәк. Унда уҡыу мөмкинлеге лә бар”, – тип “Почта йәшниге-17” тигән адресты ҡалдырып киттеләр. Беҙ шунда уҡ эшкә барырға теләк белдереп, яҙылып ҡалдыҡ. Шулай итеп, 1966 йылда беҙҙе, мәктәпте тамамлаған 27 баланы, килеп алдылар. Тар колеялы Белорет – Тирлән тимер юл поезына ултырып (халыҡ уны “кукушка” тип йөрөттө), билдәһеҙ тарафҡа яңы тормош башларға тип, юлға сыҡтыҡ.
Үрге Арша тауын менгәс, поезд туҡтаны. Кондуктор уның тормозын тарттырҙы, сөнки бейек түбәнән төшәһе бар. “Кукушка” аҫҡа ҡарай бик шәп елдерә. Тауҙарҙағы борма юлдарҙан төшөп еткәнсе тормоз бушай, тиҙлеге артҡандан-арта ғына. Был хәлде контролдә тота алмаған состав вагондары юл буйында ауып ята. Йүрүҙән йылғаһы буйындағы Йүрүҙән тигән ауыл (хәҙер ул юҡ) эргәһендә поезды саҡ-саҡ “йүгәнләп” алалар.
Беҙҙе Силәбе өлкәһенең Ҡатау-Ивановск районының “Запрудовка” станцияһынан автобус менән алып киттеләр. Йүрүҙән ҡалаһынан 25 саҡрым алыҫлыҡта ятҡан ҡалаға барҙыҡ. Ул сәнскеле тимер сыбыҡ менән уратып алынған, һалдаттар һаҡлай. Алдан уҡ ябыҡ ҡала тип иҫкәртһәләр ҙә, былай уҡ ҡурҡыныс булыр тип уйламағайныҡ. Төрмә кеүек бит, аҙаҡ был шарттарға ла өйрәндек. Ятаҡҡа урынлаштырҙылар, медицина күҙәтеүе үттек, биш көндән эшкә сыҡтыҡ, – тип илле йыл элек булған ваҡиғалар ебен һүтте Самат ағай.
Ваҡыт үтеү менән ҡаланың “Почта йәшниге - 17” исемен “Златоуст-36” тип үҙгәртәләр, хәҙер Трехгорный тип атала.
Пропуск биргәс, дөйөм ятаҡта бергә йәшәгән егеттәр менән ҡаланан сығып, Завьялиха тигән тауға күтәреләләр (хәҙер унда тау саңғыһы үҙәге урынлашҡан). Икенсе ялдарында автобус менән Төлөккә барып, Ирәмәлгә менәләр. Бер аҙ эштән арынып, матур тәбиғәт ҡосағында ял итеүҙең тәмен тойған йәштәр форсат сыҡҡан һайын ваҡыттарын файҙалы итеп үткәреүҙе ғәҙәткә индерә.
– Элек ял бер көн генә булғас, көнөнә барып ҡайта инек. Төлөккә автобус көнөнә ике йөрөнө. Ирәмәл беҙҙе ихлас ҡабул итте. Бала саҡтан ололарҙан был тау хаҡында төрлө хәлдәрҙе ишетеп үҫтек. Тик ул саҡта теләк булһа ла, ни өсөндөр унда барып булманы, – ти Самат Асҡаров.
Быуындары нығынып та етмәгән егет арматурасы булып хеҙмәт юлын башлай. Эш еңелдән булмай. Контактлы иретеп йәбештереү ысулы менән ҡорос сеткалар әҙерләйҙәр. Цехта кран булмағас, ауыр әйберҙәрҙе үҙҙәре ташый.
Самат Нурмөхәмәт улы ике йылдан һуң Силәбе политехник институтының ябыҡ ҡалалағы филиалына уҡырға инә. Алты йыл дауамында көндөҙ – эшкә, кис вузға йөрөй. Механик, училищела производствоға өйрәтеү мастеры булып эшләй. Үҙгәртеп ҡороу башланғас, альпинист дуҫтары менән “Бейеклек” фирмаһын ойоштора. Ғөмүмән, ябай тормошта ла улар бейеклектә ҡала: бейек биналарҙы буяйҙар, ҡаҙанлыҡ торбаларын ремонтлайҙар.
Шулай итеп, үргә менеү Самат Асҡаровтың тормош рәүешенә әйләнә. Белемен камиллаштырыу маҡсатында инструкторҙар мәктәбен тамамлай. Хәҙер ул – альпинизм буйынса икенсе разрядлы мастер, спорт мастерлығына кандидат. 1981 йылдан бирле йәштәрҙе тауға менеү серҙәренә өйрәтә.
– Советтар Союзының бөтә ябыҡ ҡалалары, институттары Машиналар эшләү министрлығына ҡараны. Ведомствоның Кавказда “Джайлк” альпинистар лагеры бар ине. Тарихҡа күҙ һалһаң, профессор, академиктар араһында был спорт төрө менән шөғөлләнгәндәр байтаҡ, спорт мастерҙары ла бихисап. Лагерҙа улар менән яҡындан аралашып, мауыҡтырғыс лекцияларын тыңлай инек. Юрий Визборҙың сығыштарын яратып ҡараныҡ. Юллама хаҡының 70 процентын профсоюз түләне, ҡалғанын – үҙебеҙ. Бер отпуск аҡсаһы самолет менән ял итергә барып ҡайтыуға етте. Беҙгә унда палатка, биштәр, карабин, арҡан, каска кеүек кәрәк-яраҡты бушлай бирҙеләр. Хәҙер йәштәргә альпинизм менән шөғөлләнеү ҡиммәткә төшә, – ти ул.
Самат Нурмөхәмәт улы йәш саҡтан Тянь-Шань, Памир, Алтай тауҙарын гиҙә. Ике тапҡыр Эльбрусҡа күтәрелә. Яулаған иң бейек түбәһе – 5621 метр. Ҡабарҙа-Балҡар Республикаһында “Безенги” альпинистар лагеры эргәһендәге биш мең метр бейеклегендәге матур тауҙарҙа сәйәхәт итә. Донъялағы иң бейек түбәгә – Эверестҡа тәүгеләрҙән булып менгән Тенцинг Норгей был ҡабатланмаҫ матурлыҡҡа эйә булған тауҙар тураһында: “Безенги – ул бәләкәй Гималай”, – ти.
– Шул тиклем үрҙәрҙе яулар өсөн һаулыҡ та кәрәк. Йәшегеҙ үҙен һиҙҙерәме? – тип ҡыҙыҡһынам.
– Тауҙарға йөрөгән һайын һаулыҡ, киреһенсә, нығына, ауырлыҡтарға өйрәнәһең, организм көсөргәнешкә күнегә. Яңыраҡ ике аҙна рәттән Ирәмәлгә саңғыла мендек. Быйыл унда егерме ике тапҡыр булдым, Зигәлгә һыртында – алты, Тағанайҙа – ике. Тауҙарҙы яратам, улар һәр саҡ саҡырып тора. Унда насар кешеләр һирәк осрай, сөнки ауыр шарттарҙа тик яҡшылар ғына сыҙай ала. Насар уйлыларҙың башҡаларға ярҙам итеү һәләте юҡ, шуға ла был мөхиттә улар үҙҙәренең кемлеген күрһәтә. Тауҙарға менгәндә үлем менән ҡапма-ҡаршы осрашҡан мәлдәр йыш була, ошондай саҡта ышаныслы кешеләр генә ярҙамға килә. Альпинизм – экстремаль, коллектив спорт төрө, шуға һәр кемдән яуаплылыҡ талап итә. Тауға менергә сыҡҡан кеше маршрутты тиҙерәк һәм хәүефһеҙ үтеү тураһында уйларға тейеш. Бейеклектә һауа торошо тиҙ үҙгәреүсән: әле генә аяҙ булһа, бер нисә сәғәттән ямғыр яуа, томан ҡалҡа, күреү ауырлаша, көслө ел сыға. Ҡайһы саҡта шул дауылда палатка ҡороп булмай. Ғөмүмән, тауҙарҙы яратҡандар, үҙен һынап ҡарарға теләгәндәр, йомшаҡ урындарын, икеләнеүҙәрен еңеү һәләтенә эйә булғандар ғына бейеклектәрҙе яулай ала. Был тауҙы буйһондороу түгел, иң беренсе – үҙеңде еңеү ул.
– Ә һеҙҙең ауырлыҡтар менән күҙмә-күҙ осрашҡан ваҡыттарығыҙ йыш булдымы?
– Хәүефле спорт төрө булғас, ундай мәлдәр йыш килеп сыға инде. Тауҙарҙа дуҫтарҙы юғалтҡан мәлдәр ҙә булды. Мәҫәлән, тирә-яҡ тыныс кеүек тойола, әммә уйламаған ерҙән таш яуа башлай. Бик ҡурҡыныс күренеш. Бәләкәй генә таш бейектән осҡанда касканы тишеү һәләтенә эйә. Һәр кем, көтөлмәгән хәлдәр мине урап үтер, таш яумаҫ, ҡар шыумаҫ, тип уйлай. Әммә тауға сығыр алдынан үҙеңдең һәм юлдаштарыңдың хәүефһеҙлеген хәстәрләргә кәрәк. Ҡотҡарыу эшендә күп ҡатнашырға тура килде. Бер бәләгә осраған кешене алып сығыуға 20 – 50 хеҙмәткәр йәлеп ителә. Тауҙарҙа һәләк булғандарҙы ла алып төшкән осраҡтар булды. Ҡайһы мәлдә бер көнгә тип еңелсә генә, артыҡ әйбер алмайынса сығып китәһең, әммә көтөлмәгән хәлдәр арҡаһында тотҡарланырға тура килә. Һөҙөмтәлә ҡар, ямғыр, ел аҫтында һалҡын төн үткәрәһең. Бер мәл беҙ ҡары ла, еле лә булған һыуыҡ көндә тауҙа йоҡлап ҡалырға мәжбүр булдыҡ, 15 градус һыуыҡ, ә аҫта Фрунзе ҡалаһының уттары емелдәй, унда иһә 25 градус йылы. Аяҡ һыуланды, өшөп-туңып, бер-беребеҙгә арҡа терәп, үҙебеҙҙе арҡандар менән ҡаяға бәйләп, тар ғына урында ваҡыт үткәрәбеҙ. Йоҡлап китһәң, урыныңдан ысҡынып, арҡанда ғына эленеп ҡалаһың. Биш тапҡыр ошондай ауыр хәлгә тарыным. Шуға күрә тауға барғанда бөтә яҡтан да әҙер булырға кәрәк.
– Һеҙ сәйәхәткә сыҡҡан һайын ҡатынығыҙ ҡурҡып ултыралыр инде...
– Ҡатыным Мөнирә Ғилметдин ҡыҙы сығышы менән Стәрлебаш районының Йәшергән ауылынан. Тауҙарға йөрөүемә өйрәнеп бөткән ул. Берәр-икешәр ай ҡайтмаған саҡтар ҙа булды. Эшләйем, шуға ла әле ваҡыт етеңкерәмәй. Ял булһа, тауға ынтылам. Ҡыш – Алматы эргәһендәге тауға, йәй Ҡаҙағстандың Шымкент ҡалаһы эргәһендәге Сайран тарлауығына барырға йыйынам. Унда 95-се йылдан бирле йөрөйөм, әле лә дуҫтарыбыҙ көтә. Бик ҡунаҡсыл халыҡ. Альпинистар төрлө яҡтарҙан йыйыла: Златоуст, Силәбе, Өфө, Стәрлетамаҡ, Ҡарағанда, Батрау, Аҡтүбә һәм башҡалар. Мин уларҙы тауға менеү серҙәренә өйрәтәм.
– Балаларығыҙ был мауығыуығыҙҙы нисек ҡабул итә?
– Ҡыҙыбыҙ – Өфөлә төҙөлөш компанияһында юридик бүлек етәксеһе. Альберт кейәү менән ике бала тәрбиәләйҙәр. Эльвираның эш графигы бик тығыҙ, шуға ла минең менән тауҙар буйлап йөрөргә ваҡыты ҡалмай. Ә 15 йәшлек ейәнем Дамир – алты, 14 йәшлек ейәнсәрем Әминә өс тапҡыр Ирәмәлдә булды. Уларға альпинизм оҡшай. Ҡатыным Ирәмәлдә генә булды, – тип яуапланы ул.
Самат Нурмөхәмәт улы фотография менән шөғөлләнергә ярата. Яңыраҡ “Урал” галереяһында тәүге рәсемдәр күргәҙмәһен ойошторҙо. Унда Ирәмәл тауының матурлығын сағылдырған фотолары ҡуйылған.
Уҙамандың пландары күп, шуларҙың береһе – тағы ла бейегерәк үрҙәргә менеү. Шулай уҡ республикабыҙҙың иң матур тауҙарына, урындарына сәйәхәтте дауам итеү. Ҡыйыу йөрәкле Самат Асҡаровҡа юлдарының һәр саҡ имен, тауҙарҙың рәхимле булыуын теләйек.


text:
Өфөнөң вакансиялар банкында 18 мең буш эш урыны иҫәпләнә
2012 йыл башынан алып Башҡортостан баш ҡалаһында халыҡты эш менән тәьмин итеү хеҙмәте ярҙамында 18400-ҙән ашыу кеше эшкә урынлашҡан. Йәнә ике меңдән ашыу кеше бөгөн хеҙмәт баҙарында талап ителгән һөнәрҙәргә уҡытырға ебәрелгән.
«Башинформ» агентлығына Өфөнөң Халыҡ мәшғүллеге үҙәгенән хәбәр итеүҙәренсә, әлеге ваҡытта республиканың баш ҡалаһында рәсми рәүештә теркәлгән 7200-ҙән ашыу эшһеҙ иҫәпләнә. Уларҙың 6400-гә яҡыны эшһеҙлек буйынса пособие ала.
Өфөлә рәсми эшһеҙлек кимәле әле 1,29 процентҡа тиң. Көсөргәнешлек коэффициенты 0,48 тәшкил итә.
Вакантлы урындар һаны – 18 меңдән ашыу. Йыл башынан алып Өфөнөң халыҡ мәшғүллеге хеҙмәтенә йәмғеһе 99400-гә яҡын буш эш урыны тәҡдим ителгән.


text:
Ауыл биләмәләре палатаһы булдырыла
«Башҡортостан Республикаһы муниципаль берәмектәре Советы» Ассоциацияһы сиктәрендә Ауыл биләмәләре палатаһы ойошторола. Был турала ҡарарҙы Ассоциация идараһы ҡабул итте. Уға республиканың бөтә 54 муниципаль районының ауыл муниципалитеттары етәкселәре, һәр райондан берәр кеше инә. Палата ауыл биләмәләрендә абруйлы урындағы үҙидара булдырыу, ауыл территорияларының социаль-иҡтисади үҫеше проблемаларын хәл итеү, ауыл биләмәләренең үҙ-ара хеҙмәттәшлеген тормошҡа ашырыуҙың йоғонтоло ҡоралы булып торорға тейеш.
Башҡортостанда бөгөн 895 муниципаль берәмек, шуларҙың 817-һе – ауыл биләмәләре, уларҙа республика халҡының 40 процентҡа яҡыны йәшәй. Ауыл муниципалитеттарының проблемалары уртаҡ, уларҙы хәл итеүгә ыңғай тәжрибәне өйрәнеү һәм таратыу, берҙәм позиция, урындағы үҙидараның өҫтөнлөклө мәсьәләләрен хәл итеүҙең тәғәйен механизмдарын булдырыу булышлыҡ итәсәк. Ауыл биләмәләре палатаһы тап ошоно маҡсат итеп ҡуя ла.
БР муниципаль берәмектәр Советы Идараһы тарафынан раҫланған Ауыл биләмәләре палатаһы тураһындағы Положениеға ярашлы, уның вәкәләтлек срогы – ике йыл. Ауыл биләмәләре палатаһына һәр муниципаль район вәкилен муниципаль район Советы ебәрә. Етәксе «ядро»ны — рәйесте, уның урынбаҫарын һәм секретарҙы – Палата үҙ составынан бер йылға һайлай.
БР муниципаль берәмектәр Советының Ауыл биләмәләре палатаһы 2010 йылдың ғинуарынан ғәмәлдә булған Дөйөм Рәсәй муниципаль берәмектәр конгресының Ауыл биләмәләре палатаһы аналогияһы буйынса төҙөлә. Был идея Рәсәйҙең күп төбәктәрендә яҡлау тапты.


text:
Федераль йыһан агентлығы Башҡортостанда Йыһан хеҙмәттәре үҙәген аса
9 апрелдә Федераль йыһан агентлығы (Роскосмос) Башҡорт дәүләт университеты нигеҙендә төбәк Йыһан хеҙмәттәре үҙәген асасаҡ. Пермь крайынан, Татарстандан, Һамар, Киров һәм Түбәнге Новгород өлкәләренән ҡала, Башҡортостан илдәге бындай үҙәк ойоштороласаҡ алтынсы төбәк буласаҡ.
Республика етәкселегенән тыш, төбәк өсөн бындай әһәмиәтле проектты асыуға Федераль йыһан агентлығының тулы хоҡуҡлы вәкиле Вячеслав Безбородов, шулай уҡ Мәскәү геодезия һәм картография университеты, Башҡорт дәүләт университеты һәм Өфө дәүләт авиация техник университеты вәкилдәре саҡырыласаҡ.
— Быйыл февралдә беҙҙә, Башҡорт дәүләт университетында, Йыһан хеҙмәттәре үҙәге асылды. Хәҙер иһә Федераль йыһан агентлығының төбәк үҙәгенең рәсми презентацияһы үтәсәк, Роскосмос 9 апрелдә инновация-белем биреү йүнәлешендәге программаларын БашДУ-ға бушлай тапшырасаҡ. Роскосмос менән БашДУ араһында программа продукттарын тапшырыу тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуйылған да инде, — тип хәбәр итте «Башинформ» агентлығына Йыһан хеҙмәттәре үҙәге директоры, техник фәндәр кандидаты, БашДУ-ның география факультеты доценты Шәйхел-Ислам Ҡотошев.
Проекттың әһәмиәте ҙур, сөнки йыһан үҙәге менән күрһәтелгән хеҙмәттәр спектры ярайһы киң. Улар араһында, ватан һәм сит ил ҡорамалдарын файҙаланып, Ерҙе зонд ярҙамында дистанцион тикшереү һөҙөмтәһендә йыһандан алынған мәғлүмәтте ҡабул итеү, теркәү, эшкәртеү, архивация, шулай уҡ уны таратыу кеүек хеҙмәттәр бар.
Йыһан хеҙмәттәре үҙәгендә электрон хөкүмәт индерергә планлаштырыуҙары ла мөһим. Икенсе төрлө әйткәндә, Башҡортостан террриторияһында барған ваҡиғалар, мәҫәлән, һыу ташыуы, янғындар, юлдарҙағы ғәҙәттән тыш хәлдәр булһынмы ул – былар барыһы ла йыһан аша реаль ваҡыт режимында шунда уҡ республика Президентына тапшырыласаҡ.
Бөгөн йыһан эшмәкәрлеге һөҙөмтәләре күп өлкәләрҙәге мәсьәләләрҙе хәл иткәндә әүҙем ҡулланыла ала, тип иҫәпләй Шәйхел-Ислам Ҡотошев. Былар -торлаҡ-коммуналь комплексының, ауыл, һыу һәм юл хужалығының эшмәкәрлеген тәьмин итеү, шулай уҡ ер ресурстарын нисек файҙаланыуҙарын, айырыуса һаҡланған тәбиғәт биләмәләрендәге эштәр торошон контролдә тотоу.


text:
Тарихи марафонда
Унда ҡаланың 20-се, 21-се, 1-се, 16-сы, 8-се мәктәптәре, 14-се, 17-се гимназиялары һәм Егәҙе, Тимер юл, Олойылға, Абҙаҡ, Сермән, Исмаҡай ауыл мәктәптәренең VIII-X класс уҡыусыларынан йыйылған командалар ҡатнашты. Тарихи марафондың тѳп маҡсаты - үҫеп килгән йәш быуында Бѳйѳк Ватан һуғышы һәм Ватаныбыҙ тарихы ваҡиғаларына ҡыҙыҡһыныу уятыу, күңелдәрендә илһѳйәрлек һәм һуғышта һәләк булған яугирҙәр, ветерандар, оло быуын кешеләренә ҡарата ихтирам, рәхмәт тойғоһо тәрбиәләү. Марафонда ҡатнашыусы командалар “Белореттың Советтар Союзы Геройҙары”, “Герой ҡалалар”, “Һуғыш һандары”, “Бѳйѳк Ватан һуғышы һәйкәлдәре”, “Кѳйҙѳ тап”, “Әҙәбиәттә һуғыш темаһы”, “Бѳйѳк Ватан һуғышының бѳйѳк алыштары”, “Бѳйѳк Ватан һуғышының полксылары” станцияларында белем кимәле менән кѳс һынашты.
Интеллектуаль ярышта ҡаланың 14-се гимназияһы командаһы I урын алһа, ҡаланың 21-се мәктәбе һәм Сермән ауылы мәктәбе командалары - II, ҡаланың 1-се мәктәбе һәм Тимер юл ауылы мәктәбе командалары III урынды бүлеште. Уҡыусыларҙың Бѳйѳк Ватан һуғышы тарихын яҡшы белеүе, тѳплѳ әҙерлектәре, ғѳмүмән, үҫешкән интеллектлы булыуҙары шатландырҙы, - ти тарихи марафонды ойоштороусы лицей- интернаттың тарих уҡытыусыһы Флүзә Ғайсар ҡыҙы Һиҙиәтова.
Н. ШӘРИПОВА.


text:
Газета "Йәшлек" » Новости » Һаулыҡ һаҡлау » Склероздан ярҙам итә
Склероздан ярҙам итә
Бер ҡалаҡ ҡыҙыл миләш, бер ҡалаҡ мәтрүшкә, өс ҡалаҡ гөлйемештең емеш менән япрағын ҡушып бутарға. Бер ҡалаҡ ошо ҡатнашмаға бер стакан ҡайнар һыу ҡойоп, 1,5 сәғәт төнәтергә һәм бал ҡушып, сәй урынына эсергә.
Һуған иҙмәһенә шул уҡ күләмдәге бал ҡушып бутарға. Ике ай буйы ошо дарыуҙы иртәле-кисле берәр ҡалаҡ эсергә.
Бер баш һарымһаҡты иҙергә һәм шуға бер стакан рафинадланмаған көнбағыш майы ҡушырға һәм бер төн һыуытҡыста төнәтергә. Иртәнсәк бер ҡалаҡ ошо төнәтмәгә бер ҡалаҡ лимон һуты ҡушып, ашарҙан ярты сәғәт алда эсергә. Дауаланыу курсы – 1,5 – 2 ай.
С. Көнһылыу.
Йылайыр районы.
Информация
Комментировать статьи на сайте возможно только в течении 4 дней со дня публикации.


text:
Төбәктә иң кәм аҙыҡ-түлек йыйылмаһының хаҡы аталды Фото: Георгий Шишкин
Төбәктә иң кәм аҙыҡ-түлек йыйылмаһының хаҡы аталды
Төбәктә иң кәм аҙыҡ-түлек йыйылмаһының хаҡы аталды Фото: Георгий Шишкин
ӨФӨ, 2018 йыл, 23 ғинуар. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Галина Бахшиева/.
2017 йылдың декабрендә республикала иң кәм аҙыҡ-түлек йыйылмаһы 3460 һум тәшкил иткән, тип хәбәр итә Башҡортостанстат.
2016 йылдың декабре менән сағыштырғанда төбәктә минималь аҙыҡ-түлек йыйылмаһы 1,6 процентҡа ҡиммәтләнгән.
Статистика хеҙмәткәрҙәре аңлатыуынса, шартлы (минималь) аҙыҡ-түлек йыйылмаһының хаҡы аҙыҡ-түлеккә һәм уға ингән төбәк-ара ҡулланыусылар хаҡы кимәле дифференциацияһын сағылдыра. Дөйөм алғанда 33 төр.
Уны иҫәпләгәндә дөйөм ил буйынса билдәләнгән берҙәм шартлы аҙыҡ-түлек тотоноу күләме һәм Рәсәй төбәктәре буйынса уға уртаса ҡулланыу хаҡы файҙаланыла. Ул йәшәү минимумы дәүмәленең төҙөүсе өлөшө булып һаналмай.
Башҡортостандың статистика хеҙмәткәрҙәре мәғлүмәттәре буйынса, 2016 йылдың ғинуар-декабре менән сағыштырғанда бер йыл эсендә сырға хаҡтар – 10,1 процентҡа, шулай уҡ һөт һәм һөт ризыҡтарына 9,5 процентҡа артҡан. Иң ҡиммәт өс аҙыҡ-түлеккә былтыр йыл аҙағына 6,1 процентҡа ҡыйбатланған май ингән.
2016 йыл менән сағыштырғанда шәкәргә хаҡ 19,2 процентҡа төшкән. Ярмалар һәм ҡуҙаҡлылар, йомортҡа 10,7 һәм 9,7 процентҡа осһоҙланған.
http://www.bashinform.ru/news/1106577-v-bashkirii-nazvana-stoimost-minimalnogo-nabora-produktov-/


text:
Нефаз автобусы «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» конкурсы лауреаты булды
VDL-НефАЗ-52996 («Лексио») ҡала-ара автобусы «Рәсәйҙең 100 иң яҡшы тауары» программа-конкурсының «Производство-техник тәғәйенләнештәге продукция» номинацияһында лауреат булды.
«Лексио» автобусын VDL корпорацияһы менән берлектә «Нефтекама автозаводы» асыҡ акционерҙар йәмғиәте сығара. 2008 йылдан уны сериялы етештереү үҙләштерелде. Үҙ техник характеристикаһы буйынса ул туристик класс автобустарынан ҡалышмай: Европа стандартындағы DAF двигателе, һауаны кондициялау системаһы менән йыһазландырылған. Уңайлы салонда 60 ултырғыс урынлаштырылған.
«НефАЗ» асыҡ акционерҙар йәмғиәте белгестәре һүҙҙәренә ҡарағанда, «Лексио» автобусы автобус техникаһы баҙарында конкуренцияға һәләтле. Бындай моделде киң файҙаланыу ҡала-ара пассажир йөрөтөүҙәрҙе яңы кимәлгә күтәрергә ярҙам итәсәк.
Әйтергә кәрәк, «НефАЗ» продукцияһының сифаты йыл һайын федераль һәм республика конкурстары, шулай уҡ төрлө халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй күргәҙмәләре наградалары менән раҫлана.


text:
Республика Президенты Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫарҙарын тәғәйенләне
Рөстәм Хәмитов Башҡортостан Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫарҙарын тәғәйенләне. Тейешле указдарға республика башлығы 24 октябрҙә ҡул ҡуйҙы.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министрының беренсе урынбаҫары итеп Ноғоманов Рәүф Сәмиғулла улы тәғәйенләнде.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫары — Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Аппараты етәксеһе итеп Тажетдинов Илшат Азамат улы тәғәйенләнде.
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте Премьер-министры урынбаҫарҙары итеп Ғүмәрова Лилиә Салауат ҡыҙы, Исаев Эрнст Фәрит улы, Маврин Евгений Викторович, Мәһәҙиев Марат Шәриф улы, Сәғитов Салауат Тәлғәт улы, Шаронов Дмитрий Владимирович тәғәйенләнде.
Указ ҡул ҡуйған көндән көсөнә инде.